Blohm & Voss

**Blohm & Voss** is en düütsche Warft mit Hööftsitt in Hamborg un höört hüüttodaags as Dochterünnernehmen to de ThyssenKrupp AG. De Warft hett sik nu op Marienscheep, Fähr- un Passageerscheep un Grootjachten spezialiseert.

## Historie

An den 5. April 1877 hebbt Hermann Blohm un Ernst Voss de Warft un Maschinenfabrik Blohm & Voss as apene Hannelssellschap grünnt. Se pachten vun den Senat vun de Hansestadt Hamborg en Rebeet vun 15.000 m² op de Elvinsel Kauhwarder.

De etableerten Reedereen setten wieder op ehre anstammten Warften in England. Dorüm harr de Warft toeerst kuum Opdreeg, so dat se op egene Kosten en ieserne Bark bo, de *Flora* dööpt un an de Hamborger Reederee M.G. Amsinck verkofft wurr. Eerst anerthalv Johr no de Grünnen kregen se den eersten Opdrag för enen lütten Raddamper, de *Elbe* nöömt wurr. Mit den Frachtdamper *Burg* (Bonummer 3) leep an den 10. Mai 1879 dat eerste Schipp vun den Stapel.

De Warft kreeg ok wiedere Opdreeg, aver de Innahmen stellen nich tofreden. Dorüm boon se twee wiedere Scheep op egene Kosten, de *Rosario* (an Hamburg-Süd) un de *Professor Woermann* (an de Woermann-Linie).
Mit den Bo vun dat Swemmdock *Dock I* setten se blangen den Neebo ok op Reparaturen, wat de weertschapliche Laag bannig verbetern hülp.

Al 1887 wurr den Senat en Andrag op Utwieten vun den Warftgrund vörleggt. Blohm & Voss harr to disse Tied al 1.200 Arbeider. In dat Johr 1891 folg dat Ümwanneln to en Kommanditsellschap op Aktien. Carl Laeisz un Adolph Woermann weren Vörsitters vun den Opsichtsrat.

Mit de Kaiser Karl der Große warrt 1899, no den Lütten Krüüzer Condor 1892, in Folg vun dat Flottengesett dat eerste Maal en groot Kriegsschipp an de Kaiserliche Marien utlevert. Vun disse Tied an nehm de Andeel an Marienscheep – de relativ hoge Gewinne inbröchen un as krisenseker güllen – düütlich to.

1905 wörr de Warftgrund över en ne'en Pachtverdrag mit den Hamborger Senat op 560.000 m² mit 3 km Waterfront utdehnt. Dormit harr Blohm & Voss den weltwiet gröttste Warftgrund in een Stück un mit den ne'en *Hammerwüppkraan* ok den gröttsten Kraan vun disse Oort. 1906 folg en Lizenzverdrag mit Parsons över den Bo vun Turbinen un de Dresden weer dat eerste Turbinenschipp un dat eerste Schipp mit veer Schruven vun Blohm & Voss.

*Dock 5* mit en Heevkraft vun 46.000 t weer af 1908 dat weltwiet gröttste Swemmdock. 1913 wessel Ernst Voss in den Opsichtsrat un sturv 1920.

### Eerst Weltkrieg

In den eersten Weltkrieg wörr de Produktschoon in eerste Lien op den U-Boot-Bo ümstellt, ok wenn de Warft noch kene U-Bööd boot harr un de Warftanlagen nich för so lütte Boen utleggt ween sünd. De Warft bo alltohoop 98 U-Bööd. Blots en poor Hannelsscheep, 6 Zerstörer, 1 Lütt un 2 Slachtkrüzer wurrn in de Kriegsjohren boot. Üm de inberopenen Arbeider to ersetten wörrn Froon un Kriegsgefangene insett.

De Versöök vun en Arbeider- un Soldatenrat an den 11. November de Kontroll över de Warft to övernehmen slöög fehl. Op Grund vun de Reparatschoonsanspröök dör den Verdrag vun Versailles (1919/1920) un de günstigen Geldkursen för dat Butenland geev dat bet 1922 noog Opdreeg. Dorno wurrn blots noch wenige Scheep boot, de mehrsten för HAPAG un den Norddeutschen Lloyd.

1930 sturv Hermann Blohm, nodem siene Söhns Rudolf un Walther Blohm al siet Kriegsenn de Firma ledd harrn. In de Weltweertschapskries harr de Warft blots lütte Schippbo-Opdreeg un Opdreeg för dat Afwracken vun ole Scheep. De Warft harr 1932 blots noch knapp 3000 Arbeider.

Walther Blohm versoch, mit dat Dochterünnernehmen Hamburger Flugzeugbau GmbH in den Fleegerbo en nee Standbeen optoboon.

### Tweet Weltkrieg

Op Grund vun de Oprüsten för den tweten Weltkrieg kemen weer mehr Opdreeg – ok in den Export. Ünner annern weren de Admiral Hipper (1936) un de Wilhelm Gustloff (1937) boot. Nu harr de Warft weer bi 14.000 Arbeiders.
1939 leep de Bismarck vun den Stapel.

In den Krieg konzentreer sik de Warft komplett op den U-Bootbo – mehrst de Typen *VII C* un *XXI*. Alltohoop weren 238 U-Bööd boot.

Noch in'n Februar 1945 arbeiden 20.000 Arbeider op de Warft, de to'n Deel ut dat Konzentrationslager Ne'engamm dwangsrekruteert ween sünd. Aver to'n 31. Dezember 1945 wurr se vun de Britischen Besettertruppen sloten. 1948 folg denn de komplette Demontaasch.

An den 1. April 1951 wörr de Steinwerder Industrie AG grünnt, de no un no Verlööv kreeg, Reparaturen an Scheep vörtonehmen (1953), Küstenscheep to boon (1954) un denn ok Seescheep to boon (Enn 1954). 1955 weer de Warft weer in de Traditschoon Blohm & Voss AG nöömt. 50 % vun dat Aktienkapital weren för 20 Mio. DM an de Phoenix-Rheinrohr AG verkofft. In de nesten Johren konzentreer sik de Firma op den Bo vun Massengootfrachters. Siet 1962 warrn ok weer mehr Opdreeg vun de Marien annahmmen.

1968 weren de eersten Vullcontainerscheep *Elbe Express* un *Alster Express* för HAPAG boot.

### Hüüt

In de Midd vun de 1970er harr Blohm & Voss sien Produktanbott üm „Offshore“ (Öölbohrinseln, Versorgens- un Stüttinrichten) utdehnt un nehm den Marienschippbo mit den nee opbooten MEKO-Typ weer op. De Typ is sünnerlich in den Export rentabel. Bi 40 Eenheiten (Fregatten, Korvetten) weren bet hüüt boot.

1986 wörr de HDW-Warft in Hamborg vun Blohm & Voss övernohmen un op den Blohm-&-Voss-Grund tosamenföhrt.

1995 wörr de Blohm & Voss AG opdeelt in de egenstännigen Firmen „Blohm+Voss GmbH“ (Warft, bi 1000 Mitarbeider), „Blohm+Voss Repair GmbH“ (Reparatur un Dockbedriev, bi 350 Mitarbeider) un „BV Industrietechnik GmbH“ (Maschinenbo).

Hüüttodaags arbeiden noch bi 850 Mitarbeider bi de Blohm+Voss GmbH. 

Siet den 5. Januar 2005 is Blohm + Voss de Zentraal vun de Thyssenkrupp Marine Systems AG. To disse höört:
 
* Howaldtswerke-Deutsche Werft GmbH, Kiel
* Nobiskrug GmbH, Rendsborg
* Blohm + Voss GmbH un Blohm + Voss Repair GmbH, Hamborg
* Nordseewerke GmbH, Emden 
* Kockums AB, Schweden, un Hellenic Shipyards S.A., Grekenland.

## Bekannte Scheep

* SMS Condor, Lütt Krüüzer (23. Februar 1892)
* SMS Kaiser Karl der Große, Lienenschipp (18. Oktober 1899)
* SMS Friedrich Carl, Groot Krüüzer (21. Juni 1902)
* SMS Yorck, Panzerkrüüzer (14. Mai1904)
* Pamir, Veermast-Stahlbark (29. Juli 1905)
* SMS Scharnhorst, Groot Krüüzer (22. März 1906)
* SMS Dresden I., Lütt Krüüzer (5. Oktober 1907)
* SMS Von der Tann, Groot Krüüzer (30. März 1909)
* SMS Moltke, Groot Krüüzer (7. April1910)
* Peking, Veermast-Stahlbark (25. Februar1911
* SMS Goeben, Groot Krüüzer (28. März 1911)
* Passat, Veermast-Stahlbark (20. September 1911)
* SMS Seydlitz, Groot Krüüzer (30. März 1912) 
* SMS Derfflinger, Groot Krüüzer (14. März 1913)
* Vaterland, Riesendamper (3. April 1913)
* Bismarck, Riesendamper (20. Juni 1914, nicht fertig)
* SMS Cöln, Lütt Krüüzer (5. Oktober 1916)
* Pola, Veermast-Stahlbark (21. Oktober 1916)
* S.M.S. Mackensen, Groot Krüüzer (21. April 1917, nicht fertig)
* Priwall, Veermast-Stahlbark (23. Juni 1917)
* Albert Ballin, Damper 1923
* Cap Arcona II., Luxusdamper (14. Mai 1927) 
* Europa, Turbinensnelldamper (15. August 1928)
* Gorch Fock I., Segelschoolschipp (3. Mai 1933)
* Horst Wessel, Segelschoolschipp (13. Juni 1936)
* Pretoria, Fracht- un Fohrgastschipp (16. Juli 1936)
* Windhuk, Fracht- un Fohrgastschipp (27. August 1936)
* Admrial Hipper, Swoor Krüüzer (6. Februar 1937)
* Wilhelm Gustloff, Fohrgastschipp (5. Mai 1937)
* Albert Leo Schlageter, Segelschoolschipp (30. Oktober 1937)
* Mircea, Segelschoolschipp (22. September 1938)
* Bismarck, Slachtschipp (14. Februar 1939)
* Herbert Norkus, Segelschoolschipp (7. November 1939)
* Vaterland, turboelektrisch Noordatlantik-Snelldamper (24. August 1940)
* Wappen von Hamburg III., (1. Februar 1955)
* Gorch Fock II., Segelschoolschipp (23. August 1958)
* „Hamburg Express“, Containerschipp (Serie) för Hapag-Lloyd (10. Juli 1972)
* „Adrian Maersk“, Containerschipp (Serie) för A.P. Möller (22. August 1975)
* „Scarabeo 3“, Bohrinsel (Serie) för Saipem S.p.A. (27. Juni 1975)
* „Sea Troll“, Rohrleeg- un Kraanschipp (3. Dezember 1976)
* „Aradu“, MEKO-Fregatt för Nigeria (4. September 1981)
* „Almirante Brown“, 1. MEKO-Fregatt för Argentinien (26. Januar 1983)
* „Yavuz“, 1. MEKO-Fregatt för de Törkie (17. Juli 1987)
* „Vasco da Gama“, 1. MEKO-Fregatt för Portugal (18. Januar 1991)
* „Hydra“, 1. MEKO-Fregatt för Grekenland (15. Oktober 1992)
* Brandenburg (F 215), 1. Fregatt ut de Klass F 123 (28. August 1992)
* Sachsen (F219), 1. Fregatt ut de Klass F 124 (31. Oktober 2002)

### U-Bööd

* U-Boot Typ B (1915-1917) 
* U-Boot Typ C (1916-1918) 
* U-Boot Typ VII C (1939-1942) : U 551 - U 650; U 951 - U 994
* U-Boot Typ VII C 41 (1941-1942) :	U 995 - U 1030
* U-Boot Typ XVII A (Wa 201) : U 792 (16. November 1943) & U793 (1944)
* U-Boot Typ XXI (1943-1945) : U 2501 - U 2546; U 2548; U 2551 - U 2552
* U-Boot Typ XXVI B (1944-1945) : 3 Stück

### Jachten

* Savarona 28. Februar 1931
* Katalina 1987
* Lady Moura 31. Mai 1990
* Golden Odyssey 25. Mai 1990
* ECO 20. August 1991

## Weblenks

* Websteed vun Blohm & Voss (hoochdüütsch)