open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Georg Droste

**Georg Droste** (* 13. Dezember 1866 in Bremen;  † 17. August 1935 ook dor) weer en plattdüütschen Verteller ut Bremen. 

## Leben un Wark
Droste sien Vadder weer Sniedermeester. He hett een povere Kinnertiet un Jöögd verleevt, man dat geev doch jummers wat to lachen. Upwussen is he an'n Oosterdiek an'e Werser. Bi'n Bookhöker hett he as een Jung arbeit, later hett he een Lehr bi een Wullfirma maakt. 1886 is he blind wurrn un hett as Höker up'e Straten arbeit. Denn is he nah Hannober gahn un hett Korfmakeree lehrt. 1893 hett he heiraat. Mit'e Tiet hett he dor wat vun maakt, dat he plattdüütsche Geschichten vertellen konn. 1908 keem sien eerst Book *Achtern Diek* in'n Druck. Vun dor af an hett he denn mit Hölp vun een Schrievmaschien för Blinnen fudder Vertellen schreven. Vun 1913 af an sund de *Ottjen-Alldag*-Böker rutkamen. De harrn ganz veel mit sien egen Geschicht un sien egen Leben to kriegen. Mit de Tiet höll he denn ok Vordrääg un nah den Eersten Weltkrieg konn he de Korfmakeree upgeven un leev vun dat Schrieven. Siene Bökers weert jümmers noch upleggt un verköfft.

## Vertellsels

* Achtern Diek 1908  
* Im Rodenbusch-Haus 1909  
* För de Fierstunnen 1910  
* Sunnenschien un Wulken 1912  
* Ottjen Alldag un sien Kaperstreiche 1913  
* Ottjen Alldag un sien Lehrtied 1915  
* Ottjen Alldag un sien Moorhex 1916  
* De Vorspann weert 1916  
* Slusohr un anner Vertellsels  1916  
* Doktor Langbeen un anner Geschichten von Tiere un Minschen  1917  
* Jann von'n Moor un anner Geschichten ut Stadt un Land  1918  
* Plattdütsche Kinnerkost: Een Geschichtenbok  1920  
* Sunnenschien un Wulken: Eenste Riemels un bunte Vertellsels  1921  
* Ut mien Muskantentied un annere lustige Geschichten 1925  
* Molli un Paddemann un annere Geschichten von Tiere un Minschen  1925  
* Old Bremer Toll- un Smuggelgeschichten un anner Vertellsels  1932  
* Ottjen Alldag un sien Kaperstreiche 1937  
* Vergift't 1952  
* Ottjen Alldag. Roman. Dree Bände in een Book  1971

## Literatur

* Gustav Dehning: *Droste, Georg Ludwig.* In: Historische Gesellschaft Bremen, Staatsarchiv Bremen (Hrsg.): *Bremische Biographie 1912–1962.* Hauschild, Bremen 1969, S.120 (Sp.1) bis S.122 (Sp.1). 
* Wolfgang Stammler: *Georg Droste. Zu seinem 50. Geburtstag (13. Dezember).* In: *Mitteilungen aus dem Quickborn.* 10, 1916/17, S. 2–5.
* Jochen Schütt: *Georg Droste. 13.12.1866 - 17.8.1935.* In: *Dat en Spoor blifft.* Göttingen 1985, S. 121–129.
* *Droste, Georg.* In: Herbert Schwarzwälder: *Das Große Bremen-Lexikon.* Edition Temmen, Bremen 2002, ISBN 3-86108-616-6, S. 175
* Georg Droste: *Achtern Diek*, Autobiographische Schriften, herausgegeben und eingeleitet von Günther Flemming, Bremen, 2011, ISB´N: 978-3-86267-044-4

## Kiek ook bi

* List vun plattdüütschen Schrievers

## Weblenken

* Bremer Platt un dat Wark vun Georg Droste (hoochdüütsch)
Gemeen Snevern

**Snevern** (hoochdüütsch: *Schneverdingen*) is en Gemeen in de Lümborger Heid un höört to’n Landkreis Heidkreis. De Stadt hett  up en Flach vun 234,58&nbsp;km².

Blangen den Hauptoort Snevern höört ok noch en Reeg annere Dörper mit to de Gemeen.

## Oortschoppen

To de Gemeen Snevern höört blangen den Hauptoort Snevern sülvst ok en Reeg annere Öörd. Düsse Öörd sünd indeelt in Oortschoppen. Dat gifft teihn Oortschoppen, de en egen Oortsvörsteiher wählt. Blots de Hauptoort Snevern hett keen Oortsvörsteiher.

De Oortschoopen sünd:

* Ehrhoorn (mit Einem un Wintemaur an de Chaussee)
* Grotenwe (mit Haswe, Osterwe un Schultenwe)
* Häbe (mit Benninghöben, Bockhäbe, Hillen Langwedel, Möhr, Pietz, Schaal, Surbossel, Tütsbarg un Wulfsbarg)
* Issell (mit Baal, Höpen un Reinsählen)
* Langloh (mit Dannhost, Fraas, Gröps, Hämsen, Reimen, Vorwark un Wieckhost)
* Lünzen (mit Bult, Lünzenbrookhoff un Riep)
* Schüllern (mit Hasselhoff, Schüllernbrookhoff, Stimbeck un Vöden)
* Snevern (mit Gallhoorn un Hansahlen)
* Wintemaur
* Wessloh (mit Eggersmöhl, Host un Schiel)
* Zoarn

## Historie

De Gemeen Snevern hett sik in ehr hüdige Form an’n 1. März 1974 billt, as mit de Gemeenreform in Neddersassen de ölven Gemenen, de vondaag de Oortschoppen billt, to een Gemeen tohoopslaten worrn sünd.

An’n 30. Oktober 1976 hett de Gemeen ünner Binnenminister Gustav Bosselmann de Stadtrechten kregen.

## Politik

### Börgermeesters

### Gemeendirekters

## Weertschop un Infrastruktur

De Hauptoord Snevern gellt na dat Regionale Ruumordnungsprogramm as Grundzentrum för de Öörd in de Ümgegend.

Snevern hett von dat Land Neddersassen dat Prädikat Luftkuroort kregen.

### Verkehr

Siet’n 27. November 2006 hett Snevern ok Oortsschiller, bi de blangen den hoochdüütschen Naam *Schneverdingen* lütt ok dat plattdüütsche *Snevern* bisteiht (List vun Öörd mit tweesprakige Oortsschiller Plattdüütsch/Hoochdüütsch).

## Footnoten



## Weblenken

* Websteed von de Gemeen (hoochdüütsch)
Celle

**Celle** is en sülvstännige Stadt un Kreisstadt vun den Landkreis Celle. Se liggt tüschen Hannober un Hamborg un hett . De Stadt warrt as süüdlichen Ingang to de Lüünborger Heid ansehn. In de Ooltstadt gifft dat bi 480 Fackwarkhüser, de al fein up Schick bröcht wurrn sünd. Allerhand Touristen vun Düütschland, man ok vun dat Utland reist dorhen un kiekt sik de Stadt an. Dor höört ok dat Slott Celle to. Dat is in de Tiet vun de Renaissance un vun dat Barock boot wurrn. 

In Celle gifft dat en Överlandsgericht. 
In Celle is ok dat Landsgestüt. Eenmal in’t Johr find dorüm ok de Celler Hingstparaad statt.

## Geographie
De Stadt Celle liggt an de Aller in de ehr Oorstroomdaal. Celle liggt bi 40 km noordööstlich vun Hannober, bi 60 km noordwestlich vun Brunswiek un bi 120 km süüdlich vun Hamborg. 

### Strööm
In de Gemarken vun Celle münnt de Lachte un de Fuhse in de Aller. De Lachte kümmt vun Noordoosten her, de Fuhse en beten wieder stroomaf vun Süüdoosten. De Aller münnt amenn bi Veern in de Werser. 

## Stadtdelen
De Stadt is in düsse Stadtdelen updeelt (Inwahnertall vun’n 1. Januar 2005):

Olencelle (4.998), Olenhagen (922), Blaumlage (8.526), Bossel (455), Boie (832), Garßen (2.978), Groten Hehlen (2.773), Hehlendoor (7.974), Hustee (736), Lüttjen Hehlen (5.782), Lachtehusen (639), Nienhusen (8.082), Niestadt/Heese (10.887), Scheuen (1.165), Vorwark (2.842), Westercelle (7.183) un Wietzenbruch (4.805).

## Politik

### Börgermeesters

* 1877–1895: Otto Hattendorf
* 1895–1924: Wilhelm Denicke
* 1924–1945: Ernst Meyer
* 1945: Max Vogel
* 1945–1946: Walther Hörstmann
* 1946–1948: Richard Schäfer
* 1948–1952: Franz-Georg Guizetti
* 1952–1964: Wilhelm Heinichen
* 1964–1973: Kurt Blanke
* 1973–1985: Helmuth Hörstmann
* 1986–2001: Herbert Severin
* 2001–2008: Martin Biermann
* sied 2009: Dirk-Ulrich Mende
Bozen

**Bozen** (italieensch Bolzano) is de Regionaalhoofdstadt vun Süüdtirol in Italien. De Stadt liggt an’n Stroom Talfer un hett bi 97.809 Inwohners (2004). Bozen is de gröttste Stadt in de Region Süüdtirol. Bozen heet ok en kunsthistorisch interessant Binnenstadt, wat bi Städer in Italien vun disse Belang nich anners to verwachten is.

## Weblenken
* Websteed vun de Stadt Bozen (hoochdüütsch)
Mainfranksch

**Mainfranksch** betekent

* Mainfranksch, de Dialekten in Franken,
* Mainfranksch, de ünnerfrankschen Dialekten in Mainfranken.
Afslussdiek

De **Afslussdiek** (nedderlandsch *Afsluitdijk*, freesch *Ofslútdyk*) is een Afsparrdiek (eenkels kinnen Diek, de Water vun Land trennt) an’n Ingang vun de olde Zuiderzee twischen Den Oever (Provinz Noordholland) un Surch bi Harns (Provinz Freesland).

He is 32&nbsp;km lang un 90 Meter breet un wööd up 28. Mai 1932 klorstellt. Net üm 13:02 Uhr up de Dag wööd de Diek slaten un trennt seent de vunaf September 1932 offiziell Iesselmeer nöömte Binnensee, de vörmaalige Bucht Zuiderzee, vun’t Wattenmeer un is een vun de Hööftelemente vun de Zuiderzeewerke. De Damm is ca. 29 km lang. Over de Diek verlöpp de nedderlandsche Autobahn Rieksweg 7 mit ene Stopp-, Tank- un Dreihmöglichkeit bi Breezanddijk.

In den Diek befindt sik de Slüüsen vun Den Oever un Kornwerderzand, wor’t bit 1940 ene militärische Basis gaff. Disse was so stärk, datt de wat de Antall betrefft wiet unnerlegene nedderländsche Armee de antreckende düütsche Wehrmacht stoppen kunnen, bis up 14. Mai 1940 de Kapitulatschoon verklort was. Up de Stede befindt sik vundaag een Kriegsdenkmaal.
Provinz Grunneng

**Grunneng** (ook: Grönnen of Grünneng, Nedderlannsch: Groningen) is ene Provinz in'n Nörden van de Nedderlannen mit üm 603.000 Inwahners (2025) en hett as Hööftstadt Grunneng.

Grünnen hett in'n Wessen ene Grenz mit Freesland, in'n Süüden an Drint, in'n Ossen an Ostfreesland un in'n Nörden an't Wattenmeer. 

Bi Grünnen höören drei lüttje Waddeneilannen to: Röttemerplaat, Röttemeroog un Süderdünen. 

De Provinz Grunneng wort ok woll *Stad en Ommelannen* nöömt, wiels se ut de Stad Grünnen un de Ommelannen (de Provinz) bestaht. Grunneng is bekannt för olle Karken mit historische Örgels, de Martinitoren in Stad en de Börgen in Ommelannen (kiek ok: List vun vernuimde Grönneger Börgen). n Deel van Grünneg is de heerlekheid Westerwolde.

## Taal
In Grünnen wort Grunnengs snackt, dat tosamen mit t'Oostfreesche ene Dialektgrupp in de Neddersassische taal is. 70% van de Grünneger Inwahners snackt Grünnegs.

## Städer in Grunneng
* Stad Grunneng
* Damm
* Winschoot
* Delfsil

## Gemenen in Grunneng

# Eemsdelta (*Eemsdelta*)
# Fehndamm (*Veendam*)
# Grunneng (*Groningen*) 
# Höögland (*Het Hogeland*)
# Knaal (*Stadskanaal*)
# Midden-Grunneng (*Midden-Groningen*)
# Oldambt (*Oldambt*)
# Pekel (*Pekela*)
# Westerkarteer (*Westerkwartier*)
# Westerwolde (*Westerwolde*)

## Weblinks
* "Up Platt up pad in Groningen" Youtube-Reportage over de plattdüütsche Spraoke in Grunnen
* de offizielle siete för Touristen in de Stadt en Provinz Grunnen
* de offizielle siete van de Provinz Grunnen, up Niederländisch
Düsseldörp

**Düsseldörp** (Hoochdüütsch: *Düsseldorf*) is en Stadt mit över 610.000 Inwahners in Düütschland. Se is de Hööftstadt vun Noordrhien-Westfalen un tweedgröttste Stadt nah Köln in Noordrhien-Westfalen. De Stadt liggt an den Rhien, twischen Duisborg un Köln. Fröher weer de Stadt de Hööftstadt vun't Bergische Land. 

## Sprake
In dat hüdige Düsseldörp liggt ok de Oort Benrath. Twischen Benrath un Düsseldörp-Oldstadt liggt de Benrather Linie, dat is de ole Grenz twischen Platt und Hoochdüütsch. Nich bannig vele Lüüd in Düsseldörp snackt Platt, man de Lüüd, de Platt snackt, snackt dat Platt vun'n Rhien.

## Historie
De eerste schriftlich Nömmen van *Dusseldorp* stammt ut dat Johr 1135. Ünner Kaiser Frerich Barbarossa is de Oort Kaiserswerth in’t Noorden van Düsseldörp to een good fasten Butenposten ümwannelt wurrn. Van dor ut hebbt Soldaten denn die Rhien beobacht. Kaiserswerth is 1929 Stadtdeel van Düsseldörp wurrn.

An'n 14. August 1288 hett Düsseldörp dör Graaf Adolf V. vun Berg de Stadtrechten kregen.

## Bekannt Lüüd ut de Stadt
* Paul Effert (*1931) Breefmarkenkünstler un Medailleur
* Bernd Flessenkemper (*1950) Politiker un Landdagsafordneter
* Astrid M. Fünderich (*1963) Schauspelerin
* Rolf Gehring (*1955) Tennisspeler
* Marco Girnth (*1970) Schauspeler
* Dieter Kalenbach (*1937) Comictekner
* Marianne Lutz (*1939) Synchroonsnackerin
* Josef Rasselnberg (1912-2005) Footballnatschonalspeler

## Weblenken

* Websteed vun de Stadt (hoochdüütsch)
Gymnasium zum Grauen Kloster

Dat **Gymnasium zum Grauen Kloster** weer een vun de Scholen vun Otto von Bismarck. Grünnd wurrn is dat Gymnasium an'n 13. Juli 1574.

Dat Gymnasium weer en humanistisch Gymnasium. In de Tied vun de Düütsche Demokraatsche Republiek harr se den Naam *Erweiterte Oberschule Kloster*.
Holsteener Platt

Dat **Holsteener Platt** is en Subdialekt vun't Nordneddersassische, to wat ok dat Platt, as dat in Ohmborg, Eutin un Niestat un ümherüm snakt warthttp://tychsen.homepage.t-online.de/platt/holsteener.htm, Willem Wisser hett dat tausåmendrågen,
un dat Reinfelder Platt höört. Dat Reinfelder Platt, wat no dat Hamborger Platt schlacht, warrt in Stormarn, Lübeck, Loonborg bet no Hamborg snackt.

Ok Thomas Mann hett Reinfelder Platt in sien Book *[[Die Buddenbrooks]]* bruukt.
Gelsenkiärken

**Gelsenkiärken** () is ene Stadt in Westfalen. 
Gelsenkiärken hett 259.000 Inwohners. In Gelsenkiärken speelt de FC&nbsp;Schalke&nbsp;04, de ok de Knappen nömmt warrt (Begriep ut'm Bargbu). Siet een poor Jaohrn giff et de nie buute Veltins-Arena, de dat ole Parkstadion afwösselt hett. Dao werd over nich blot Football speelt, sünners ok Konzertopföhrungen, Skilanglop un so wieder maken dat Programm interessant. Gelsenkiärken is de gröttste Stadt in Westfalen, de nich in de Hanse weer. Gelsenkiärken hett ene Grenz mit Baukem (Wattsche), Essen un annere Steder. In Gelsenkiärken weer mal Bargbu, man siet 2000 gifft dat in Gelsenkiärken keen Bargbu mehr (Strukturwannel). De Lüüd in Gelsenkiärken künnt nich bannig veel Plattdüütsch, män se snackt hier een Ümgangsspraok, de Elemente dorvun övernommen hett (wat, dat, et, Pulle för Buddel etc.). 

De Delen vun de Stadt sünd:

* Altstadt
* Bismarck
* Bulmke-Hüllen
* Beckhausen
* Buer
* Horst
* Hassel
* Scholven
* Erle
* Resse
* Resser Mark
* Neustadt (Gelsenkiärken)
* Heßler (Gelsenkiärken)
* Rotthausen
* Schalke
* Feldmark
* Schalke-Nord
* Ückendorf

## Bekannt Lüüd ut disse Stadt
* Harald zur Hausen (*1936), düütsch Mediziner un Nobelpriesdräger
* Heinz Hornig (*1937), düütsch Footballnatschonalspeler
* Hans Klodt (1914-1996), düütsch Footballnatschonalspeler
* Manuel Neuer (*1986), düütsch Footballnatschonalspeler
* Mesut Özil (*1988), düütsch Footballnatschonalspeler
* Fritz Szepan (1894-1974) düütsch Footballnatschonalspeler

## Weblinks

* Stadt Gelsenkirchen – (Offizielle Webpräsenz)
* GELSENKIRCHEN – (Onlineutgaav van de Stadtzeitung)
* ISG – Institut für Stadtgeschichte
Willemshaven

De Stadt **Willemshaven** () is en Stadt in Neddersassen. Se liggt in den ollnborgschen Deel vun Freesland an den Jadebusen. Se woor 1937 mit ene annere Stadt, Rüstringen vereenigd. Un so harr se över 100.000 Inwahners, man vandagen nich mehr.
Willemshaven is ene Stadt mit enen siet de 19. Johrhunnert groten Haven för de Kooplüüd un de Marine.

## Geschichte
1853 woor twüschen den Staat Ollnborg un den Staat Preußen de Jadeverdrag afslaten. De Preußen wulln an de Noordsee geern enen Kriegshaven boen un koffen darum von Ollnborg 334 Hektar Land, dat an de noordwestliche Eck von’n Jadebusen leeg. Dat Rebeet höör histoorsch to Oost-Freesland. 1869 geev König Willem von Preußen de Stadt den Naam Willemshaven. De plattdüütsche Schrievwies woor afsichtlich an de von Bremerhaven un Cuxhaven anpasst. 

Dat verkoffte Land höör to de Karkspelen Heppens un Ne’enn. 1873 koffen de Preußen noch 127 Hektar darto. Dör den Bo von den Kriegshaven wussen de Arbeidersiedlungen, de an den Stadtrand up de ollnborgsche Siet legen, stark an. So keem dat 1879 to de Gründung von dat Karkspeel Bant, un tosamen mit Heppens un Ne’enn entstund darut de ollnborgsche Stadt Rüstringen. Jahrteihnte leven twee Städer, de ene unner ollnborgsche un de annere unner preußsche Hoheit bi’nanner un mit’nanner. Eerst 1937 woorn de beiden Jadestäder unner den Naam Willemshaven verenigt un de preußsche Deel wedder an den Freestaat Ollnborg afgeven.

Willemshaven is mit dat Schicksal von de düütsche Kriegsmarine eng verbunnen. Na den Tosamenbrook 1945 stund de Stadt vör de swaarste Upgaav in ehre Geschichte. Grote Wahnrebetten un Havenanlagen weern in 100 Bombenangrepen toschannen maakt un de Werftbedrieve demonteert woorn. För vele Arbeider weer kiene Arbeit dar. Willemshaven weer de Stadt mit de mehrsten Arbeitslosen in ganz Neddersassen. Dat änner sik langsaam, as Düütschland de Bundeswehr upstellen de un Willemshaven wedder Marinestandoort woor. De Kriegsmarinwerft kunn wedder upboot weern, un ok de zivile Industrie nehm enen groden Upswung.

En Glücksfall för Willemshaven weer dat depe Fahrwater vör den Voslapper Groden an de Butenjade dat dör Flood- und Ebbwater, dat in de Jadebusen geiht jümmers freespölt ward und deep blieft. Dar kunnen ok de modernen Ööltankers anlopen, un so woor Willemshaven de gröttste düütsche Öölhaven as dat licht is de Haven deep to hol'n. Wo eenst den Kaiser siene Slachtscheep ankern, sünd nu Brüggen för de Tankscheep wiet in’t Water rinboot woorn. Tanks un Raffinerien staht achter den Diek, un Öölleitungen föhrt von hier direkt in de rheinischen Industrierebetten.

## Bekannt Lüüd ut disse Stadt
* Bruno Duge (1884-1970), düütsch Politiker
* Olaf Lies (* 1967), Ministerpräsident vun Neddersassen
* Anton Pawlowski (1898-1952), düütsch Politiker un Landdagsafordneter
* Arnold Preuß (* 1951), düütsch Theaterbaas, Schauspeler, Regisseur un Översetter
Gymnasium Steglitz

Dat **Gymnasium Steglitz** is en humanistisch Gymnasium in Berlin. Dat Gymnasium is in de Stadtbezirk Steglitz-Zehlendorf. Steglitz is en rieken Deel vun Westberlin. Dat Gymnasium Steglitz weer de School, vun de Schöler un de Lehrer Ludwig Gurlitt de *Wandervogel* in't Leven ropen hemm. De bekannte düütsche Rapper Prinz Pi is hier na School gahn. En anner humanistisch Gymnasium in Berlin weer dat Gymnasium zum Grauen Kloster.

## Weblinks

* Gymnasium Steglitz
* Ehmaligenvereen vun dat Gymnasium Steglitz
Duisborg

**Duisborg** is ene Stadt in Noordrhien-Westfalen an de Ruhr un de Rhien. Dor leevt bi 488.000 Inwahners. Duisborg is de Stadt vun de DFB-Bundesliga-Vereene MSV Duisburg un FCR Duisburg. Duisborg is in de Hanse. Duisborg hett den gröttsten Stroomhoben in Europa. Duisborg weer vun 1994 bit 2002 de Stadt vun de Gerhard-Mercator-Universität-Gesamthochschule, de nu mit de Universität Essen vereenigd is. Duisborg is de gröttste düütsche Stadt, de keen eegen *Dagblatt* hett, man de Rheinische Post, de Westdeutsche Allgemeine Zeitung un de NRZ hebbt hie ene Utgave. In Duisborg warrt Nedderrhiensch Platt snackt. Duisborg weer na de *Reformation* kalvinistisch. Ene Stadt bi Duisborg is Mölm, ene annere is Meurs. Duisborg is de gröttste düütsche Stadt, de en Bargwerk harr, dat Bargwerk Walsum in de niege Deel vun Duisborg Walsum. In Duisborg weer an’n Anfang vun’n 20. Johrhunnert dat Duisburger Sonntagsblatt vun de evangeelsche Kark, man dat gifft dat nu nich mehr.

* De Delen vun de Stadt sünd:
* Vierlinden
* Overbruch 
* Alt-Walsum
* Aldenrade
* Wehofen
* Fahrn
* Röttgersbach
* Marxloh
* Obermarxloh
* Neumühl
* Alt-Hamborn
* Ruhrort
* Alt-Homberg
* Hochheide
* Baerl
* Bruckhausen
* Beeck
* Beeckerwerth 
* Laar
* Untermeiderich, Mittelmeiderich, Obermeiderich
* Rheinhausen-Mitte
* Hochemmerich
* Bergheim
* Friemersheim
* Rumeln-Kaldenhausen
* Altstadt
* Neuenkamp
* Kaßlerfeld
* Duissern
* Neudorf-Nord, Neudorf-Süd
* Dellviertel
* Hochfeld
* Wanheimerort
* Bissingheim
* Wedau
* Buchholz
* Wanheim-Angerhausen
* Großenbaum
* Rahm
* Huckingen
* Hüttenheim
* Ungelsheim
* Mündelheim

## Söhns un Döchter vun de Stadt
* Michael Bella (* 1945), düütsch Footballnatschonalspeler
* Ronald Worm (* 1953), düütsch Footballnatschonalspeler

## Weblinks

* Website vun de Stadt Duisborg
Lehnwoort

Een **Lehnwoort** is een Woort, dat ut een annere Spraak entlehnt is. De Ünnerscheed to'n Frömdwoort is, dat dat Lehnwoort nich lieks as een frömden Woort künnig ward. Lehnwöör sünd tomest vör teemlich langer Tied ut een anner Spraak övernommen un sünd mit de Tied assimileert worn. Een Bispeel is dat Woort *[[Klenner]]* in't Plattdüütsche, dat kummt vun dat latinsche Woort *Calendae* oder *Finster*, wat vun latinsch *fenestra* kummt. Een vun de öllsten Lehnwöör ut dat Latinsche is de *Kaiser*, wat vun de Naam *[[Gaius Julius Caesar|Caesar]]* kummt, wat de eerste Kaiser vun't Römsche Riek ween is.
Caesar

**Caesar** betekent

* Caesar, en Titel in dat Röömsche Riek,
* Gaius Iulius Caesar, röömschen Diktator, Schriever un Feldherr.
Eems

De **Eems** (ok Iämse oder Ähmse) is en Stroom in’n Noordwesten vun de Bundsrepubliek Düütschland. De Eems geiht in de Noordsee bi de Stadt Emden in Ostfreesland un kummt vun’n Süüden her.
De Eems flütt dicht bi de hollandsch Grenz na Düütschland.

Dörper un Städer an de Ems:
*Rittbiärg
*Wienbrügge
*Warnduorp 
*Telligte
*Graiwen
*Detten
*Rene
*Soltbergen
*Eemsbüren
*Lingen
*Meppen
*Haren
*Lathen
*Askendorp
*Tunxdrup
*Papenbörg
*Weener
*Leer
*Emden
*Delfziel

Dör de Eems mooten ok de groot Schippen, de up de Meyer-Werft in Papenbörg boot wurd, no de Nordsee fohren. Dat dat beter geiht, hett man dor dat Emssperrwark inboot.

## Footnoten


## Weblinks
FCR 2001 Duisborg

De **FCR Duisburg** is en DFB-Fruen-Bundsligavereen ut Duisborg. De FCR Duisburg weer 2000 as FC Rumeln-Kaldenhausen düütsche Meester. De FCR Duisburg warr 1998 Pokalsieger. En annere Vereen in Duisborg is ene vun de Vereene ut de 2. Bundsliga vun de Mannen, de MSV Duisburg.

Bekannte Spelerinnen:
* Martina Voss
* Jutta Nardenbach
* Silke Rottenberg
* Kerstin Stegemann
* Inka Grings

## Weblenken
* Websteed vun’n Vereen (hoochdüütsch)
Stavanger

**Stavanger** is de veertgröttste Stadt in Norwegen un hett 112.405 Inwohners (2004). Dat liggt an de Nord-Jæren in de Fylke Rogaland. Stavanger kreeg sien Stadtrecht wegens de Beginn vun de Bu vun de Dom üm 1120.

Veele internatschonale Ölfirmen sünd in Stavanger to Huus, ok dat gröttste norweegsche, Statoil. Hier is ok en Ölmuseum. De Ole Stadtmidde („Gamle Stavanger“) is vun witte Holthüüs ut dat 18. un 19. Johrhunnert bestemmt. Midde vun de Stadt is de Doom (Stavanger domkirke).
Bi de Stadt sünd Skirebeden un en Luchthaven. In Stavanger is ok en Jazz-Festival.
Siet 2005 is Stavanger ok Universitätsstadt un Seet vun de Universität Stavanger.
Nürnbarg

**Nürnbarg** is de tweetgröttste Stadt in Bayern. Se hett	515.543 Inwahners (Stand: 31. Dez. 2020I) up en Rebeet vun 186,44 km² un liggt an de Pegnitz. Nürnbarg is de gröttste Stadt in Franken un Noordbayern.

Nürnbarg grenzt an de Städer Erlangen un Fürth. Dor gifft dat dat Easycredit-Stadion, wat dat Stadion vun de 1. FC Nürnberg is. De 1. FC Nürnbarg weer negen mol düütsche Footballmeester un is nu wedder in de Bundesliga. Dat Easycredit-Stadion hett vörmols Frankenstadion heten un liggt in dat ehemaalsche Rieksparteidagsgelände vun't Drütte Riek.

Nürnbarg is ok de gröttste düütsche Stadt ahn en botanisch Gaarn. In de Stadt leeft veele Lüe vun Herkumst ut Rumänien un Grekenland. Dor is ok en *Huus vun de Heimat* vun de Söbenbörger Düütschen. In Nürnbarg liggt ok en lütten Deel vun de Universität Erlangen-Nürnbarg. Annere grote Städer in de Neeg sünd t.&nbsp;B. Heilbronn, Offenbach. Nürnbarg is en Stadt, de tomeist en Börgermeester vun de SPD harr. 
1935 keemen ut Nürnbarg de Nürnbarger Gesetten gegen de Jöden.

## Söhns un Döchter vun de Stadt
* Georg Daniel Heumann (1691-1759), düütsch Teekner un Koppersteker
* Ludwig Leinberger (1903-1943), düütsch Footballnatschonalspeler
* Max Morlock (1925-1994), düütsch Footballnatschonalspeler
* Ludwig Wieder (1900-1977), düütsch Footballnatschonalspeler

## Weblinks
* https://commons.wikimedia.org/wiki/Nuremberg|Nürnbarg
Hanoi

**Hanoi** is de Hööftstadt vun Vietnam, een Land, dat so veele Inwohners hett, wie Düütschland. 
De Stadt hett 3.730.000 Inwohners. Hanoi is dor de tweedgrootste Stadt in Vietnam mit. Op Vietnamsch schrifft sik de Stadt *Hà Nội*. Se weer vun 1940 bit 1945 vun Japan besett', man 1945 is se Hööftstadt vun Vietnam wurrn. Later is se ok de erste Hööftstadt vun dat vereenigte, kommunistische Vietnam wurrn.
Okzitanien

**Okzitanien** is dat Rebeet, woneem de okzitaansche Spraak snackt warrt. Dat is
* dat süüdliche Halve vun Frankriek,
* de okzitaanschen Dalen in de italienschen Alpen,
* dat Aran-Daal in Spanien.

De Naam lett sik vun dat Woort *Oc* af, wat för *Ja* steiht: vgl. de *Langue d'oc*. Dat noordfranzöösche Woort för *Ja* is *Oui* (fröher *Oil*): vgl. de *Langue d'oïl* in'n Noorden vun Frankriek. De Gruppe Anaram Au Patac sett sik för meer Autonomie in Okzitanien in.
Muus

En **Muus** (Huusmuus, f., pl. Müüs) is en Gnaagdeert, dat sik in sien Levenswies an de Minschen anpasst hett (Kulturfolger). De Muus freet Koorn un annere Vörrät un warrt vundeswegen as Untüüch ankeken.

## Ünneroorden

* Nördliche Huusmuus (*Mus musculus musculus*) 
* Westliche Huusmuus (*Mus musculus domesticus*) 
* Steppen-Huusmuus (*Mus musculus spicilegus*) 
* Asiaatsche Huusmuus (*Mus musculus bactrianus*) 
* Mandschurische Huusmuus (*Mus musculus manchu*) 
* Wagner-Huusmuus (*Mus musculus wagneri*) 
* Iberische Huusmuus (*Mus musculus spretus*)
Sövenden-Dags-Adventisten

De **Sövenden-Dags-Adventisten** sünd een protestantsche Freekark. De hebbt üm un bi 14 Millionen Liddmaten, dorvun sünd ca. 36.000 in Düütschland.

De Sövenden-Dags-Adventisten sünd een baptistische Kark, dat heet, dat se keen Babys dööpt, weil de noch nich sülben glöven köönt. Un so sünd bi de Tall vun Liddmaten de Kinner ok noch nich dorbi. Tosamen mit den Kinner gaht vundag üm un bi 20 Mio. Lüüd to de Adventisten. Un dat heet, dat op de Welt up een Adventisten man bloots 3 Lutheraner kaamt. 

Twischen de Adventisten un de annern Baptisten is de wichtigste Ünnerscheed, dat de Adventisten den Gottesdeenst nich an den Sünndag, man an den Sünnabend hebbt, weil dat in den 10 Geboten heet, dat de Sabbatdag hillig is, un vun den Sünndag steiht dor nix. 

De Mehrtall vun den annern Karken fiert jümehr Gottesdeenst an den Sünndag, weil dat de Dag is, an den Jesus Christus vun de Doden opstahn is. Man de Adventisten seggt dorto, dat in de Bibel nix insteiht, dat wat an den Dag vun den Gottesdeenst ännert.
Meurs

**Meurs** is ene Stadt twüschen Duisborg un Kamp-Lintfort in Noordrhien-Westfalen in’n Westen vun’t Ruhrrebeet in den Regierungsbezirk Düsseldörp. Se höört to’n Kreis Wesel un hett bi 105.000 Inwahners. De leevt up een Fläch vun 67,68 km². Dat bedutt, dat dor 1.588 Inwahners up een km² wahnt. Meurs gellt vundagen as en Middelzentrum. 

Stadtrechten hett de Stadt an’n 20. Juli 1300 kregen. 1597 nehm Moritz vun Oranien de Stadt för de Nedderlannen in. 1702 keem de Stadt vunwegen een Arfschup an Preußen, man eerst in dat Johr 1712 sünd de Nedderlänners denn ut de Stadt verdreben wurrn. 
Meurs weer in de Hanse. To’e Tid vun Joachim Neander weer Meurs de Hööftstadt vun de kalvinistisch Graafschap Meurs. Meurs is de westelkste vun de fröger kalvinistische Steden in Düütschland. 

Stadtdelen vun Meurs sünd Meurs-Midde, Asberg, Scherpenberg, Hülsdonk, Hochstraß, Schwafheim, Vinn, Kapellen-Mitte, Achterathsfeld, Achterathsheide, Bettenkamp, Holderberg, Vennikel, Rheinkamp-Mitte, Repelen, Baerler Busch, Genend, Bornheim, Eick, Utfort, Kohlenhuck un Meerbeck.
Okzitaansche Spraak

**Okzitaansch** () is ene romaansche Spraak, de in de sauer Drüddel vun Frankriek (d. h. in 6 Regionen oder 32 Departements vun den franzööschen Staat) sauer vun de Leira, in de Alpendalen (okzitansche Dalen) vun Italien (op dat Papier ok in en Oort in Guardia Piemontese) un in’t Val d’Aran in Spanien snackt warrt.

De Naam kummt vun „oc“, dat Woort för *jo* vun dat Middelöller, no in de moderne Spraak aktiv, in’n Kontrast to’n Wort för *jo* „oïl“ vun de snackt Spraak vun de Franzosen ut den Noorden, vun de „Langue d'Oïl“, dat Wort „oïl“ is de ole Variante vun’t „oui“ vun’t Franzöösch. Dat Spraakrebeet vun’t Okzitaansche heet Okzitanien. Dat Okzitaansche weer de Spraak vun de meeste Troubadouren un de meeste Albigenser (Katharer).

Dat Okzitaansch is ene Spraak mit sterke Ähnlichkeit to’n Katalaansch, sünners in de Version vun Languedoc. Frédéric Mistral ut de Provence weer de okzitaansche Schriever, de 1904 den Literatur-Nobelpries kreeg.

De Gruppe Anaram Au Patac sett sik för de okzitaansche Spraak in.

## Kiek ook bi

* Spraken in Frankriek

## Nettverwiese

* Lo Congrès permanent de la lenga occitana (fransch unokzitaansch): Wöörböker, Grammattik etc.
* Association Internationale d’Etudes Occitanes (AIEO) : Bibliographie un Kurse an Universitäten
Breslau

**Breslau** (poolsch ****) gellt as de Hööftstadt vun’t histoorsche Rebeet Slesien un is de veert gröttste Stadt vun Polen. Se liggt an de Oder un ok de Bystrzyca, Oława, Ślęza un Widawa. Lang weer de Stadt düütsch, man siet 1945 höört se to Polen. 1163 ward dat poolsche Hartogdoom Breslau grünnt.
Hie is de Universität Breslau (siet 1945 Uniwersytet Wrocławski) siet 1811. In’t Medeloller weer Breslau in de Hanse un is nu in de Niege Hanse, as ene vun de gröttste Städer. Siet 1930 is in Breslau en Arzbistum, män in de Tid vun Klaus Groth weern de meeste Lü luthersch. Breslau weer ten Johr 1945 de Hoofdstadt vun de Provinz Niederschlesien, vandage vun de Provinz Niederschlesien. Breslau is de Grünnungsoort vun’t konservative Jodendoom, de belangriekste Konfessioon vun’t Jodendoom. In de Ballungsregion sün kene annern groten Städer, wat et ok in de Ballungsregion Warschau gifft. De Bezirke vun de Stadt sün:
* Stare Miasto (Olle Stadt)
* Śródmieście (Binnenstadt)
* Psie Pole (die Vörsteden in de Nörden un i de Ossen)
* Krzyki (de södelke Binnenstadt un de Vörsteden in de Söden)
* Fabryczna

## Universität Breslau
De Uniwersytet Wrocławski (Universität Breslau) is ene vun de gröttste poolsche Hoochscholen. Siet Jahrhunnerten gifft dat hie Hochschoolen.1702 ward Leopoldina gründ't. Siet 1811 gifft dat de Universität Breslau, wat do ene Verenigung vun de Universität Frankfort anne Oder vun de Tid un de Breslauer Universität weer.
De eerste Vörlesung in de poolsche Tied vun de Universität mek Ludwik Hirszfeld, vun de de Betekenungen A, B, 0 un AB sün. Hans-Georg Gadamer un Ferdinand Lassalle hebben hie studeert.

## Söhns un Döchter vun de Stadt
* Adolf Anderssen (1818-1879), düütsch Schachmeester
* Dietrich Bonhoeffer (1906-1945), düütsch Theoloog un Wedderstandskämper
* Ilona Grandke (* 1943), düütsch Schauspelerin, Singerin und Synchroonsnackerin
* Helmut Kasimier (1926-2013), düütsch Landspolitiker
* Randolf Kronberg (1942-2007), düütsch Schauspeler un Synchroonsnacker
* Josef Piontek (* 1940), düütsch Footballspeler un -trainer
* Karl Schiller (1911-1994), düütsch Bundsminister
* Siegbert Tarrasch (1862-1934), düütsch Schachmeester
* Ingeborg Wellmann (1924-2015), düütsch Schauspelerin un Synchroonsnackerin
* Erwin von Witzleben (1881-1944) düütsch Offizier un Wedderstandskämper
* Christian Wolff (1679-1754), düütsch Universalgelehrter
Baukem

**Baukem** (hoochdüütsch: *Bochum*) is de tweedgröttste Stadt in Westfalen un hett 380.000 Inwohners. Se hett en Universität, de in Westfalen na Mönster un Hagen de gröttste is. Baukem weer in de ole Hanse, man is nu nich in de Niege Hanse. Stadrechten hett Baukem al 1321 kregen. 

Baukem is siet dat 19. Jh. een vun de wichtigsten Städen vun de poolsche Kultur in Düütschland. En Deel vun Baukem is siet 1975 ok Wattsche.

## Söhns un Döchter vun de Stadt
* Wolfgang Clement (Politiker)
* Hans Matthöfer (Politiker)
* Peter Scholl-Latour (Schriever)
* Otto Schily (Politiker)
* Brigitte Zypries (Politikerin)
* Norbert Lammert (Politiker)
* Herbert Grönemeyer (Schauspeler un Sänger)

## Weblenken
Weltkrieg

Een **Weltkrieg** is een Krieg, in den de heele Welt oder groote Delen vun de Welt involveert sün.

Twee Kriegen, de Eerste Weltkrieg un de Tweete Weltkrieg, werrn hüüt as Weltkrieg betekend.
Noordneddersassisch

**Noordneddersassisch** is de plattdüütsche Dialekt, de in Ostfreesland, Ollnborg un annere Delen vun Neddersassen un in Hamborg, Sleswig-Holsteen, Däänmark un Bremen snackt ward. Vandage is dat klor de gröttste noorddütsch Dialekt un ok de wichtigste plattdüütsche Dialekt.

De Subdialekten sün:
* Dithmarsch
* Stoder Geestplatt
* Ollnborger Platt
** Bremer Platt
* Sleswigsch 
* Holsteensch 
** Hamborger Platt
** Platt in de Ilvmarschen
* Nordhannoversch 
** Heidjer Platt
* Oostfreesch Platt
* Emslänner Platt

## Weblenken

* Noordneddersassisch Wöörbook bi Plattmakers (plattdüütsch)
Ukrainistik

**Ukrainistik** is de Wetenschop vun de ukrainische Philologie un Kultur. De Studiengang is in Düütschland blots an de Universität Griepswohld un an de Ukrainische Friee Universität München. Dat gifft dese Studiengang ok in Kanada an de Universität vun Manitoba in Winnipeg, ene Stadt mit veele Mennoniten.
Brunsbarg

**Brunsbarg** (poolsch *Braniewo*) is ene  poolsche Stadt mit 17.040 (30. Juni 2019) Inwahners in’t Ermland, wat en Deel vun Oostpreußen is. Brunsbarg weer in de Hanse un is nu in de Niege Hanse. Brunsbarg hett en Deel vun de niege Allensteiner Universität vun Südastpreißen.

## Weblinks
Visby

**Visby** is de Hööftstadt vun de Insel Gotland in Sweden. Visby warr om dat Johr 900 Stadt. 1314 is de Stadt vull un ganz afbrennt, later henn aber weer upboot wurrn. 

Visby weer de Moderstadt vun Riga, dat nu in Lettland is. Visby harr en vun de grootste Hanse-Kontoren. Gotland harr ene eegene Regierung. Visby is nu in de Niege Hanse.

De Stadt hett 22.236 Inwahner up en Flach vun 12,08 km² (Stand: Dezember 2005).
Köslin

**Köslin** (poolsch: Koszalin, kaschubsch: Kòszalëno) is en poolsche Stadt mit 107.900 Inwahners in 
Pommern.

1214 geev de pommersche König Boleslaw II. dat "Dorf Köslin, bi Gora Chełmski, in´t Kolberger Land ten Kloster Belbuck bi Treptow".

1248 weer de westliche Deel vun Pommern mit Köslin Deel vun´t pommersch Fürstbistum. 

1266 geev de Bischop Herman von Gleichen Köslin dat Stadtrecht na lübisch Recht.

Köslin weer in de Hanse.

Vun 1818 bet 1945 weer Köslin de Stadt een vun de dree Regierungsbezirken vun de preußsche Provinz Pommern. (De annern twee wern Stettin un Stralsund. 

Na den tweeten Weltorloog hebbt de Russen de Düütschen ut Köslin rutsmeten un de Stadt to Polen geven.

Vun 1950 bet 1998 weer de Stadt de Hööftstadt vun en egen Bezirk, den Bezirk Köslin.

Köslin is siet 1998 Deel vun den Bezirk Westpommern mit de Hööftstadt Stettin.

Köslin is in de Niege Hanse. In Minn in Düütschland is siet 1950 de *Diakonissenanstalt 
Salem-Köslin*. 

## Hoochscholen
* Politechnikum Köslin
* Oostseehoochschool för Geisteswetenschoppen
* Uniwersytet Gdański (Universität Danzig), Deel Köslin
* Hannelshoochschool Warschau, Deel Köslin
* Theologisch Seminar
* Uniwersytet Adama Mickiewicza W.T. (Adam-Mickiewicz-Universität), Deel Köslin
* Pädagogisch Seminar
Gollnow

**Gollnow** (poolsch *Goleniów*) is ene poolsche Stadt in Pommern bi Stettin. Gollnow liggt an de Ihna. Gollnow warr 1268 Stadt mit dat Recht vun Meideborg un 1314 mit lübsch Recht. Gollnow weer in de Hanse ene belangrieke Solthannelsstadt un is nu in de Niege Hanse. In’t Medeloller weer de Stadt op de Strat vun Kolberg no Stettin. Bi Gollnow is de Flooghaven Stettin-Gollnow. In de Hansetied weer Gollnow in de Striederien mit de Likedelers involveert. In de düütsche Tied weer de Stadt in’n Kreis Naugard in de pruißisk Provinz Pommern. Al 1595 worr hie ene School för Marjellches gründt. Hie warr in de düütsche Tied en bannig wichtig Veehmarkt. In de Tweet Weltkrieg worr de Stadt 60 % kaputt mokt. Vandage läwt hie mier Lü denn in de düütsche Tied. Gollnow is vandage in de Bezirk Westpommern. Vandage gifft dat veele Archivalien ut Gollnow in’t Stettiner Staatsarchiv.

## Literatur

* P. H. Bastian: *Chronik der Hansestadt Gollnow.* Bad Kreuznach 1985
Słubice

**Słubice** () is ene polsche Stadt an’e Oder.
De Stadt an sik hett üm un bi 18.000, de hele Gemeen ruchweg 25.000 Inwahners.

Se is siet 1945 nich mehr in de düütsche Region Brannenborg.
Op de annere Siete vun de Oder liggt de düütsche Universitätsstadt Frankfort. 
Słubice is in de Niege Hanse. In Słubice läwen nicht bannig veele Düütsche. In de Rebeet om Słubice warr in’n Middeloller Platt snackt.

## Borns


## Weblenken
Krakau

**Krakau** (poolsch *Kraków*) is de ole Hööftstadt vun Polen. Vundaag is se de Hööftstadt vun den Woiwodschop Lüttpolen. Se is mit 756.430 Inwahners (Januar 2005) de drüttgröttste Stadt in Polen un is een vun de gröttsten Zentren vun de Kultur vun Europa. 

In Krakau gifft dat veel Boowarken ut de Gotik, de Renaissance un dat Barock. 

De Partnerstäder sünd Bordeaux, Bratislawa, Cuzco, Edinburgh, Fez, Florenz, Frankfort, Göteborg, Innsbruck, Leipzig, Lwiw, Milano, Orleans, Pecs, Rochester, Sevilla, Solura, Vilnius un Zagreb. De Stadt weer in de Hanse un is nu ok in de Niege Hanse. 

De beröhmteste Minsch, de lange Tiet in Krakau leev, is Karol Wojtyła, later de Paapst Johannes Paul II., de hier Arzbischop weer.

To Krakau höört vundaag ok de ehemaalsche Industriestadt Nowa Huta. In Krakau gifft dat de grote Universität vun de Jagiellonen.

## Söhns un Döchter vun de Stadt
* Adam Greenberg (* 1939), US-amerkaansch Kameramann
* Jadwiga Jędrzejowska (1912-1980), poolsch Tennisspelerin

## Weblenken
* www.e-krakow.pl
* Guide Krakow
Stolp

**Stolp** (poolsch *Słupsk*, kaschubsch *Stôłpsk*) is ene poolsche Stadt in de Bezirk Pommern. Hier is de pommersche Keunigsborg. Stolp harr 100.000 Inwohners. De düütsche Partnerstadt vun Stolp is Flensborg. Stolp weer in de Hanse un is nu in de Niege Hanse. In Stolp is de Pommersche Pädagogische Haugschole. Dat Motto vun de Stadt is *Bursztynowe serce Europy*, wat heet: *[[Hart]] vun [[Europa (Eerddeel)|Europa]] ut [[Barnsteen]]*. Stolp weer in’t Medeloller an de Handelsweg vun Danzig noh Stargard.

## Weblenken
Groß Strehlitz

**Groß Strehlitz** (vandage Strzelce Opolskie) is ene Stadt twüschen Gleiwitz un Oppeln in de poolsche Bezirk Oppeln, de 21.000 Inwohners hett. De Stadt worr vör 1290 vun Boleslaus vun Oppeln gründ'tun leeg an de *Hoge Straat*, ene Hannelsstrat Nürnbarg-Breslau-Krakau. Groß Strehlitz weer ene plonte Stadt mit en Markt in de Mitt. De Oort worr in’t 16. Johrhunnert luthersch, män dat worr in’t 17. Johrhunnert anners. Groß Strehlitz weer lang bet 1945 düütsch, in de Provinz Böverslesien, un weer in’t Medeloller in’t böhmsch Riek. De Stadt weer vun 1818 bet 1945 de Kreisoort vun’n Kreis Groß Strehlitz in Preußen. De Stadt is siet 1945 in Polen in de Bezirk Oppeln. De Stadt is nu in de Niege Hanse. Erich Mende, de FDP-Vorsitter weer, weer vun hier. 1951 worr in Wiesbaden dat *Groß Strehlitzer, Rosenberger und Loben-Guttentager Kreisblatt* gründ’t. Vör de eerste Weltorlog worr hier de katholsche St. Laurentiuskark but. Dat Vorbild weer ene Barockkark, de vör de Kark vun uns Tied op de sülve Steede weer.
Thorn

**Thorn** (poolsch *Toruń*) is ene poolsche Stadt mit över 200.000 Inwohners an de Wießel in de Bezirk Kujawien-Pommern.
De Oort Thorn worr 1231 vun de Düütsch Orden gründt. De Naam keem vun de Stadt in’t hillige Land Tibnin, wat vandage in de Libanon is. De eerste Inwahners weern ut Westfalen. Thorn weer in de Tweet Weltkrieg vun de dietsche Nazirejierung besett. Hier is siet 1945 de Nikolaus-Kopernikus-Universität Thorn. De Universität hett dat hööchste Teleskop vun’t östelke Medeleuropa. De Pole Nikolaus Kopernikus un Theodor Körner weern vun hier. Thorn is in de Niege Hanse un weer ins ene belangrieke Hansestadt. Dat Stadtzentrum, wat in’t Weltkulturarv vun de UNESCO is, hett vele Buwarken vun de Backsteengotik.
Kulm

**Kulm** (poolsch *Chełmno*) is ene Stadt in de poolsche Provinz Kujawien-Pommern, de 21.000 hett. Kulm weer bet 1945 dietsch un weer in Westpreußen. Kulm is in de Niege Hanse un is de Stadt, ut de Kurt Schumacher un Hermann Löns weern. Hie spraken de Lü de Haugpruißiske Variante vun't Ostmitteldeutsche. Kulm weer ok ene Ordensborg vun de düütsch Orden.
Üm Kulm un Kulmsee weer bet 1945 ene böverdüütsche Dialektinsel, wat dat geev wiels twüschen 1782 un 1785 Württemberger un Lüüd ut Baden-Durlach kamen weern. Al vör 1945 worr hie Poolsch snackt. De hie leven Düütsche weern, anners denn de Polen, Protestanten.

## Literatur

Ehrhardt, Rolf. Die schwäbische Kolonie in Westpreußen. (= DDG 6). Marburg 1919
Elwing

**Elwing** (poolsch: *Elbląg*, hoochdüütsch *Elbing*) is en Stadt in de poolsche Bezirk Ermland-Masuren mit 130.000 Inwahners. Elwing weer in de Hansetied en vun de Middelpunkten vun de Hanse. In Elwing hebbt se fröher Nedderpreußsch spraken. De Stadt leeg in de preuß’sche Provinzen Oostpreußen un Westpreußen. 

Beröhmte Lü ut Elwing sün Max Reimann, de na den Krieg Vörsitter vun de KPD weer, Ortwin Runde un de Bremer Bernd Neumann, de Kulturstaatsminister vun de düütsche Bundsregeern. Elwing hett siet 1992 en Bischop in de Karkenprovinz Ermland. Elwing is Deel vun de Niegen Hanse. 

In’n Kreis Elwing is ok de Gemeente Elwing-Land mit 6.600 Inwahners.
Belgard

**Belgard** (poolsch *Białogard*) is ene lütte poolsche Stadt in’n Bezirk Westpommern. Se kreeg 1299 de Lübschen Stadtrechten vun Hartog Bugslaff IV. Vör de Stadtgrünnung geev dat södelk vun de Steed vun de Stadt en Wendenborgwall mit en lütten Darp, wat de poolsche Hartog 1102 un 1107/1108 nehm. De Borg weer Residenz vun’n Hartog Wratislaw IV. De düütsche Stadt weer ene plonte Stadt, wo de Markt veer Atjen harr. Siet 1386 weer se in de Hanse un is nu ok in de Niege Hanse. In de Dörtigjohrig Orlog sunk de Bevölkerung vun 3000 to circa 1000 Minschen. Belgard harr inst en Hoben an de Persante. Dor Belgard gung in’t Medeloller ene Soltstrat vun Kolberg no’t Polen vun de Tied. Dat geev vun 1879 de Oostbohn vun Neustettin un vun 1859 geev dat hie de Hinterpommersche Eisenbahn. Siet 1945 is de Stadt in Polen, lang in de Bezirk Köslin. Siet 1999 is se wedder Kreisstadt. Belgard liggt gaud för de Wertschap un so is de Stadt ok ene Stadt, wo de Bohnhoff belangrieker is denn dat bi de Tohl vun de Inwahners to verwachten is. Joachim Utech (1889-1960), en Granitbillhuwer harr hie sien Ateljer. Utech kreeg 1957 en Deel vun siene Warken trügg. Ut Belgard weer ok de Architekt vun enige Aunsiedlungen in düütsche Steden noh de Tweet Weltorlog, Hans Bernhard Reichow. Vandage läwt in Belgard veel mier Lü denn in de düütsche Tied. Dat Hauge Dor steiht noch.

## Bekannt Lüüd ut disse Stadt
* Peter Christian von Kleist-Retzow (1910-1966), düütsch Jurist
Stargard

**Stargard** (vundaag Stargard Szczeciński) is ene poolsche Stadt in Pommern. Se is ene vu de öllsten Städer in Westpommern. Se weer in't Medeloller in de Hanse un is nu in de Niege Hanse. Stargard is siet 1935 ene Stadt. In de düütsche Tied weer Stargard in den Kreis Saatzig un is vundaag in den Kreis Stargard. In den Dörtigjohrigen Krieg weer Stargard sünners belangriek. Vun 1975 bet 1999 weer de Stadt in den Bezirk Stettin. Se hett 71.017 Inwahners (Stand 30. Juni 2005) un liggt in den Bezirk Westpommern. De Stadt is 36 km vun Stettin, 35 km vun de Flaaghaven Gollnow un 180 km vun Berlin. De Flach is 4810 ha. Dat gifft ok ene Gemeente Stargard-Land. Hans-Joachim von Merkatz vun de Düütsche Partei un CDU, de no den Krieg düütsch Justizminister weer, keem ut Stargard. Hier sünd de Doren *Pyrzycka*, *Wałowa* un *Młyńska*. Dat Stargarder Raathuus is ut dat 15. Johrhunnert un't 16. Johrhunnert un in den Renaissance-Stil but. De Marienkark is ene vun de höögsten Backsteenkarken in Europa. De Rodseetoorn (Baszta Morze Czerwone) is Deel vun de ole Stadtbefestigen. In Stargard gifft dat ok en Tesco-Markt. De Basketball-Mannschap Spojnia Stargard Szczecinski speelt in de natschonaale Liga vun de Mannslüüd.

## Weblenks
FSV Frankfort

De **FSV Frankfurt** is een vun de gröttste Footballvereenen in Hessen. Dat gifft de FSV siet 1899. Speeloort ist da Frankfurter Volksbank Stadion an' Bornheimer Hang. Vör den Tweeten Weltkrieg nehm de FSV an mehrere Endrunnen um de Düütsch Meesterschap dee un schaff een Meesterschaps- (1925) un en Pokalfinale (1938). Der Vereensfarven sünd Swaart un Blau.

Dat geev een Fruenafdelen, de ok in de Bundsliga weer. De Fruen weern 1995 un 1998 düütsch Meester. De Fruen weern ok 1985, 1990, 1992, 1995 un 1996 Pokalsieger. De Afdeelen ist aber 2006 uplööst wurrn. Intüüschen spelen de Frankforter Fruen bi Eintracht Frankfurt.

## Literatur
* Hardy Grüne: *Legendäre Fußballvereine. Hessen. Zwischen FC Alsbach, Eintracht Frankfurt und Tuspo Ziegenhain.* AGON Sportverlag, Kassel 2005, ISBN 3-89784-244-0, S. 242–248.
* Harald Schock, Christian Hinkel: *Ein Jahrhundert FSV Frankfurt 1899 e.&nbsp;V. Die Geschichte eines traditionsreichen Frankfurter Sportvereins.* FSV Frankfurt 1899 e.&nbsp;V. (Hrsg.), Frankfurt am Main 1999, ISBN 3-89784-189-4.

## Weblinks
* Website des Vereins
Draulsen

**Draulsen**, ook **Draulzen** (düütsch: Drolshagen) is ene Stadt in den westfäälschen Kreis Olpe in’t Suerland. Se hett 11.779 Inwahners (Stand: 31. Dezember 2018) up en Flach van 67,11 km² Inwahners. 58 Dörper sünd Deel in de Stadtgemeen. De Stadt is in de Niege Hanse.

1214 is de Stadt eerstmals in en Oorkunn nömmt wurrn. 1838 hett en Füer de Stadt meest kumplett verneelt. 1969 wurr de Stadt in de hüdige Form grünnd.  

## Weblinks

* Internetpräsenz van de Stadt
Biärgkoamen

**Biärgkoamen** ({{S|de|*Bergkamen*) is en Stadt in’t Ruhrrebeet in Westfalen. Se höört to’n Kreis Unna in'n Regeernsbezirk Arensperg. Hüdigendags (31. Dezember 2007) leevt dor 51.661 Inwahners up 44,8 km² 

## Lüüd ut disse Stadt
* Eugen Drewermann, kathoolsche Theoloog un Schriever

## Weblenken
Lauenburg

**Lauenburg** (poolsch *Lębork*) is ene Stadt in de poolsche Bezirk Pommern. Se hett 37.000 Inwohners. Lauenburg is siet 1341 ene Stadt. Siet 1945 hört Lauenburg to Polen. Lauenburg is in de Niege Hanse. Paul Nipkow un Jürgen Echternach, de mol Vorsitter vun de Hambörger CDU weer, weern ut Lauenburg.
Mölm

**Mölm** (düütsch: Mülheim an der Ruhr) is ene groote Stadt an de Ruhr. In't Rebeet vun Mölm leven in de Tied vun Karl den Groten Franken un Sassen.

Se weer in de Hansetied keene Stadt, män weer in de Hanse un de nordelkste Stadt in't Bergisch Land. Mölm is de riekste Stadt in't Ruhrrebeet.
August Thyssen gründ't hie de Firma Thyssen. Hie weer de Stinnes-Konzern, de dat nu nich mehr gifft. Vandage sitt hier Aldi-Süüd un Tengelmann. De Delen vun de Stadt sünd:
* Altstadt I
* Altstadt II
* Styrum
* Dümpten
* Heißen 
* Menden-Holthusen
* Saarn 
* Broich
* Speldorf
Frauenburg

**Frauenburg** (poolsch *Frombork*) is ene lütte poolsche Stadt bi’t Frische Haff in de Bezirk Ermland-Masuren. Se is an de Rebeet vun en ol Prussendorp buut wurrn. De Bischop vun´t Ermland trock 1242 vun Brunsbarg na Frauenburg. 1310 kreeg Frauenburg dat lübisch Stadtrecht vun de Bischop Eberhard vun Neisse. Twüschen 1329 un 1388 is ene groote Kathedrale buut wurrn. Frauenburg weer ene vun wenigen Städer in’t Ermland, in de Nederprüüßisk snackt wurrn is. In Frauenburg is de Histo’rsche Vereen vun´t Ermland, de nu in Mönster sitt, gründ´t wurrn. Frauenburg höört to de Niege Hanse mit to.
Witten

**Witten** is ene Stadt an de Ruhr in Westfaolen. Se is de gröttste in de Iämpe-Ruhr-Kreis. Witten hadde vör de Krieg vun de grote Steder in’t Ruhrrebeet de höchste Andeel vun de SPD. Witten is dat End vun de längste Stratenbahnverbindung in de Welt, de vun Witten-Heven noh Krefeld chäht. Witten is twüschen Baukem un Hagen. Witten is ene Stadt vun de Arbäiders, män in de riekste Landkreis vun’t Ruhrrebeet. Witten hett en Frielichtmuseum för Bargbu in’t Muttendahl bi Witten-Bommern. Witten hadde in siene hele Historie keen CDU-Börgermeester. In Witten gifft dat de Universität Witten-Herdecke, de ene vun de beste düütske Universitäten sien sall.

## Bekannt Lüüd vun de Stadt
* Jochen Nickel (* 1959) Schauspeler

## Weblenken
Schlawe

**Sławno** (Schlawe) is ene lütte Stadt in de poolsche Bezirk Westpommern. Se is ene Stadt vun de Niege Hanse. Sławno is in'n Kreis Sławno. De annere Stadt in'n Kreis is Darłowo. Sławno hett en Kösliner Dor un en Stolper Dor. De Johanniterorden 
harr inst hie en Ordenshus. Vun 1933 bet 1945 geev dat hie en botansch Chaaten. Franz Mehring, Hermann Kühn, Hans Bredau, Wilhelm Groß un Günter Machemehl weern vun hie. Inst geev dat hie vun Pollnow de Schlawer Bahn. 1878 worr hie de Verbindung Zollbrück-Schlawe-Rügenwalde vun de Pruißiske Oostbohn but.
Circa 1200 worr hie de düütsche Kolonie but. Vun 1654 weer de Stadt op de Postweg Berlin-Keunigsbarg. De Hartog Swantopolk vun Pommerellen mek de Borg Schlawe de belangriekste feste Steede in sien Rebeet. Schlawe worr 1317 noh Lübisch Recht Stadt.
Rügenwoold

**Rügenwoold** (poolsch *Darłowo*, hoochdüütsch *Rügenwalde*) is ene lütte Stadt mit üm un bi 16.000 Inwahners in de Kreis Sławno, Bezirk Westpommern in Polen.

## Historie

De Stadt weer fröher düütsch. Se weer in de Hanse un is nu in de Niege Hanse. 1382 is in Rügenwoold König Erik III. vun Norwegen boren, de ok König Erik VII. vun Däänmark un ok König vun Sweden weer. In de Tiet vun Napoleon weer hier en belangrieke Smuggelhoben. Johannes Bugenhagen meek hier 1534 sien pömmersch Karkordnung.

1945 is de Stadt an Polen kamen un meist all de düütschen Inwahners müssen rut ut de Stadt.
Kamen

**Kamen** is en Stadt in’t westfälsche Ruhrrebeet in Noordrhien-Westfalen. Se liggt in’n Kreis Unna un is wegen dat Autobahnkrüüz Kamen bekannt. Ut Kamen kummt Dietrich Schulze-Marmeling, de vele Böker över Football schreven hett. Kamen is in de Niege Hanse.

Anton Praetorius is 1586 Schoolmeester in Kamen worrn.