open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Performance (Kunst)

**Performance** is de Naam for en sunnerliche Form vun Kunst. Dor geiht dat um de Dorstellung vun en Performer oder vun en Performancegrupp bi, wo en Aktschoon bi in’n Middelpunkt steiht, de mit den Ogenblick to doon hett un mit Enn vun de Aktschoon vergahn is. Düsse Kunstform will sik dor nich mit affinnen, dat Kunstwark un Künstler scheedt weern könnt un dat de Kunstwarke, so as dat begäng is, as Waren ankeken weern könnt. 

## Begreep

Anfang vun de 1960er Johre is, toeerst in de USA, de Begreep „Performance Art” to en Sammelnaam for allens wurrn, wat in de Kunst passeert, wenn dat den normolen Tosamenhang vun de „Performing Arts” (Dorstellkunst) un de „Visual Arts” (Bildkunst) sprengen dö: Happenings, „Live Events“, Fluxus-Kunzerte, Stratenaktschonen un Demonstratschonen as künstlerische Begeevnisse, wo jedereen mit bi ween konn. Um 1970 rum is „Performance Art” in de USA vun Künstlers, as Allan Kaprow noch mehr as en Antithese to’n Theater upstellt wurrn. Dormols hefft en ganze Reeg Künstlers ehr jummers mehr as en Kunstform begrepen, de an un for sik sülvstännig weer. In düsse „Performance Art” scholl en künstlerisch Begeevnis nie nich twee Mol up desülvige Aart passeern un dat scholl nie nich so tohopen stellt ween, as en Stück ut de Dorstellkunst. For de Kunstform, de sik so verstohn dö, is de korte Form „Performance“, in’n Sinn vun „Kunstperformance“ in de Düütsche Spraak overnahmen wurrn. Theoretikers un Künstlers maakt en Unnerscheed twuschen Performance, de sik ut de Grundlaag vun de Bildkunst utspunnen hett, un annere Formen, de vun de Dorstellkunst herkaamt, as Theaterperformance, Musikperformance un Literaturperformance. Performance is en Konzept, wo Inspraak un annere Meenungen al inmengelt sünd. Dat kann nich allgemeen seggt weern, wat nu for jedereen de richtige Definitschoon vun Performance is. Dat höört bi düsse Kunstform dor mit to, dat se up verschedene Aart utleggt weern kann un dat se vun verscheden Lüde verscheden verstohn warrt (So is dat bi dat Konzept „Demokratie“ ja ok). So passt dat goot, dat in düsse Kunstform inleggt is, dat se sik nich an en sunnerliche Ästhetik holen will un over all Regeln overweg geiht. De Begreep Aktschoonskunst hangt mit de Performance tohopen. De Wiener Aktschonisten un de Neo-Dadaisten hefft for ehre Aktschonen avers lever de Begreepe *Live Art, Action Art, Intervention* oder ok *Manoeuvre* nahmen, ok, wenn sik dat towielen um Warke hannelt hett, de een na strenge Definitschoon „Performance“ nömen konn. 

## Belege
Steve Lacy

**Steve Lacy** (* 23. Juli 1934 in New York City as *Steven Norman Lackritz*; † 4. Juni 2004 in Boston), weer en US-amerikansch Jazz-Musiker (Sopransaxophonist, Bandleader un Komponist).

## Leven un Wark
Lacy gellt as en vun de herutragendsten Solisten up sien Instrument.  He hett bi Meesters vun den Dixieland Jazz as Henry "Red" Allen, George "Pops" Foster un Zutty Singleton lehrt un hett later mit Kansas-City-Jazz-Musiker as Buck Clayton, Dicky Wells un Jimmy Rushing speelt. In de 1950er Johren hett he sück den Modern Jazz towendt un entwickel sück in de Loop vun de 1960er Johren to en bedüüdend Avantgardisten vun den Jazz. He speel mit den Free-Jazz-Pionier Cecil Taylor, den Arrangeur un Bandleader Gil Evans (*[[The Individualism of Gil Evans]]*, 1963/64) un den Pianisten un Komponisten Thelonious Monk un Mal Waldron tosommen. Monk sien Wark nimmt in dat Schaffen vun Steve Lacy en besünner Stellung in He hett de Stücken  vun Monk all fröh un intensiv studeert un immer weer in de Loop vun sien Karriere speelt; ok sünd eenig Platten blots dat Wark vun Monk widmet un deelwies gemeensam mit Roswell Rudd, Kent Carter, Misha Mengelberg oder mit Mal Waldron inspeelt wurrn. 

Nahdem Lacy um 1960 eenig Alben ünner eegen Naam rutgeven kunn, aber dorbi kien grooten finanziellen Spood harr, hett he sück Midden vun de 1960er Johren dorto entslooten, nah Europa ümtosiedeln. Nah eeenig Johren in Rom, wo he ok an de Grünnen vun dat  Improvisationskollektiv Musica Elettronica Viva bedeeligt weer, is he nah Paris ümtrucken. He hett över 30 Johr vun sien Karriere in Europa verbrocht un hett in disse Tiet intensiv mit en fast Sextett  arbeit. Dorneben hett he aber ok mit verscheedenst Musikers un Vertreder vun anner Künsten tosommenarbeit. Mit sien Sextett hett he ünner annern 1981 Gedichte vun Brion Gysin *Songs*. 1992 weer he MacArthur Fellow.

Um anner Sopransaxophonisten in sien Speelwies intoführen, hett Lacy 1994 en Lehrbook un twee CDs mit Übungsbispelen verapenlicht.

2002 kehr Lacy in de USA torüch, wo he an dat *[[New England Conservatory of Music]]* in Boston, Massachusetts, ünnerrichten dee. Een vun sien letzt apenlich Upträe harr he vör  25.000 Minschen in Boston in’ März 2002.

In’ August 2003 wurr bi Lacy Krebs faststellt. Bit kört vör sien Dood mit 69 Johren hett he sien Lehrtätigkeit fortsett. Lacy hett sien Ehefru un eng Mitarbeiterin, de Swiezer Singerin un Cellistin Irène Aebi achterlaaten.

## Erhellender Woortwessel
Frederic Rzewski hett Lacy eenmal fraagt: Steve, erklär mir in zehn Sekunden den Unterschied zwischen Komposition und Improvisation. Un Lacy hett antwoort: Für zehn Sekunden Komposition hast du alle Zeit der Welt, für zehn Sekunden Improvisation - genau - zehn - Sekunden. Un disse Antwoort düer nipp un nau teihn Sekunn.

## Literatur

* Steve Lacy: *Findings - My experience with the soprano saxophone*, (Book un Düppel-CD), CMAP/Éditions Outre Mesure, Paris, 1994, ISBN 2-907891-08-1

## Weblenken
* Steve Lacy's website
* "On the Brink", Steve Lacy över sien musikalisch Erfohrungen (engelsch)
* Steve Lacys Diskografie vun WNUR-FM (engelsch)
* Steve Lacys FMP Releases
* Nahroop in The New York Times
* DNB-Katalog
Marcellus II.

**Marcellus II.** (* 6. Mai 1501 in Montefano (Marken); † 1. Mai 1555 in Rom), Gebortsnaam *Marcello Cervini*, weer van 9. April bit 1. Mai 1555 Paapst vun de kathoolsch Kark. In Erinnerung bleev de Paapst vör allen wegen de hüm vun Giovanni Pierluigi da Palestrina widmet Kompositschoon *Missa Papae Marcelli* („Messe för Paapst Marcello“).

## Herkunft

Marcello Cervini stamm ut de Toskana. Sien Vader weer Ricardo Cervini. Marcello Cervini studeer Altertumskunde, Architektuur, Astronomie un Mathematik in Siena.

## Klerikale Karriere

An 19. Dezember 1539 hett hüm Paapst Paul III. to’n Kardinal ernannt. Sien  Titelkark weer Santa Croce in Gerusalemme. Kört dorför weer he Bischop vun Nicastro un Liddmaat vun de Inquisition wurrn. Siet 1545 nehm he an mehreren Sitzungen vun den Konzil vun Trient deel.

In dat Johr 1548 wurr he Kardinalbibliothekar (*Bibliothecae Apostolicae Vaticanae Protector*) vun de Vatikaansch Bibliothek. Ünner hüm beleev de vatikaansch  Bibliothek en lütt Blüte, denn he hett den Bestand över 500 wertvolle Böker hentofügt. Buterdem leet he nee Bibliothekskataloge in latiensch un greeksch maken.

## Pontifikat
An‘ 9. April 1555 hett hüm dat Konklave nah veer Wahldaag to’n neen Paapst as Nahfolger vun Julius III. wählt. Marcellus II. weer bitlang de letzte Paapst, de sien Gebortsnaam as Paapstnaam nommen hett. In dat Altertum weer dat tonächst ümgekehrt, dat blots de Paapsten sück nee Paapstnaams toleggen deen, deren zivil Naams to heidnisch klungen. 

In sien kört Pontifikat hett he 19 Kardinäle ernannt, vun de dree mit hüm verwandt weern, nämlich Carlo Carafa, Diomede Carafa un Alfondo Carafa. Sien Inthronisation in St. Peter funn in en unspektakulären un togliek doch beindruckend Rahmen statt. Dat weer de Grööndönnerdag 1555, as de nee Paapst nah Vertellen twalf arm Lüüd ut Rom de Fööt wuschen hett un sück ansluutend in en schlicht Zeremonie mit de Tiara kröönen leet.

## Wappen
Dat Original wiest dat Lamm Gottes mit anwinkelt rechten Vörderloop nah links kiekend vör negen Getreideähren. Dat befind sück dreedimensional in Steen gauen an‘ Palazzo Cervini.

Marcellus Wappen wies all in de eerst Johrteinten nah sien Pontifikat markwürdig Varianten up. De Antall vun de Ähren schwankt tüschen veer un negen, mal kiekt dat  Lamm Gottes nah rechts un mal ist dat sogar en Hirsch mit Geweih.

## Dood
Papst Marcellus II. nah en Pontifikat vun blots 22 Daag storven. As Doodsoorsaak wurrd hüüd en Nierenverseggen annommen, wiel de Paaps en swoor Nierenleeden harr. He wurr in St. Peter bisett. Up sien Graffsteen staht de Wöör vun den Dichter Faustus&nbsp;Sabaeus&nbsp;(in düütsch översett):


„Nicht bist du bestattet, wie es geziemt deiner Würde
Und ein anderer Grabstein gebühret dir, o Marcellus,
Doch wo immer du liegst, geehrt wirst immer du werden,
Nicht das Grab ehrt die Asche – die Asche ehrt das Grab“


## Weblenken

* Marcelles II. In dat Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL) (körter Onlinefaaten)
* Indrag in de Catholic Encyclopedia (engelsch, Utgaav 1913)
* Dat Wappen an‘ Palazzo Cervini
* DNB-Katalog
Umatilla

Die **Umatilla** hörrn to de Sahaptin snacken Indianer vun Noordamerika. Se hebbt oorsprünglich in de Region vun dat Columbia Plateau in’ Noordwesten vun de USA leevt.  

De Umatilla deelen sück hüüd, as Deel vun de „konföderierten Stämme des Umatilla-Reservates“, dat Land un de staatlich Verwaltensstrukturen mit den Cayuse- un Walla Walla-Stamm. Dat Reservat liggt bi Pendleton in Oregon dicht bi de Blue Mountains.

En Reeg vun Öört un geografisch Objekten as de Umatilla River, dat Umatilla County, de Oort Umatilla un de Umatilla National Forest wurr nah hör nömmt. De Stausee vun den John-Day-Daalsparr heet „Lake Umatilla“.

## Kiek ok
* List van Indianer up de noordamerikaansche Kontinent

## Literatur
* Seth K. Humphrey, The Indian dispossessed, Little, Brown and Co., 1906; Online: Washington Secretary of State, DjVu; (Togreep: 04.08.2011)
* Jennifer Karson: Wiyáxayxt/Wiyáakaa'awn/As Days Go By. Our History, Our Land, Our People. The Cayuse, Umatilla and Walla Walla, Tamastslikt Cultural Institute und Oregon Historical Society Press in Verbinnen mit de University of Washington Press 2009

## Weblenken

*Confederated Tribes of the Umatilla Indian Reservation (engelsch)
Museu de Arte de São Paulo

In den vörmoligen franzööschen Königspalast **São Paulo Museum of Art** in São Paulo, is hüdigendags to'n groten Deel dat Museum *Museu de Arte de São Paulo* ünnerbröcht. Up 10.000 m² warrt utstellt. Dat Museum wurr an' 2. Oktober 1947 vun Assis Chateaubriand un Pietro Maria Bardi grünnd.

## Dat Buwark
De Ehefru vun Bardi, de berühmt italieensch Architektin Lina Bo Bardi, hett den Museumsneebau gestalt, de an' 7. November 1968 in Anwesenheit vun Königin Elisabeth II. vun England freegeven wurr. Wiels vun de Avenida Paulista, an de dat nee Museum steiht, de Blick up de Binnenstadt free blieven sull, wurrd dat Gebäude vun veer Stahldrägers schwevend dragen. De Platz ünner dat Bauwark is bit hüüd apenlich togänglich Ruum mit tallriek Aktivitäten, as t.B. en Antiquitätenmarkt, de immer Sönndag stattfinnen deiht. 

## Weblenken

* www.masp.art.br
François Neuville

**François Neuville** (* 24. November 1912 in Mons-Crotteux; † 12. April 1986 in Dadizele) weer en belgisch Radrennfohrer.

Neuville weer Profi van 1935  bit 1949.  To sien gröttsten Spood tellen de Gewinn vun de 20. Deelstreck bi de Tour de France 1938 un de Sieg bi de Belgien-Rundfohrt in dat glieker Johr. 1942 funn wegen den Tweeten Weltkrieg kien Tour de France statt, forför aber en Frankriek-Rundfohrt (Circuit de France), de ebenfalls vun Neuville wunnen wurr.

## Palmarès
;1934
:Berlare
:Waremme
;1938
:Belgien-Rundfohrt
:Hollogne-aux-Pierres
:Hologne
:20. Deelstreck vun de Tour de France:
;1942
:Frankriek-Rundfohrt
:Antheit
;1944
:Verviers

## Weblenken
*François Neuville in de Datenbank vun Radsportseiten.net
*François Neuville bi Memoire du cyclisme
Football-Bundsliga 2011/2012

De **Football-Bundsliga 2011/12** is de 49. Speeltied vun de hööchste Speelklass in'n Football for Mannslüde. Dat gung los an'n Freedagavend, 5. August 2011 mit dat Speel vun den aktuellen Düütschen Meester Borussia Düörpm gegen den Hamborger SV. Dat Speel hett Düörpm mit 3:1 wunnen. Toenne gung de Saison mit den lesten Speeldag an'n 5. Mai 2012. Düörpm hett to'n tweeten Mol achter'nanner den Titel hoolt. Twuschen den 10. un den 15. Mai folgen denn de Relegatschoonsspeele. Unnerbraken weer de Saison vun'n 19. Dezember bit to'n 20. Januar 2012 dör de Winterpaus. Nee upstegen weer de FC Augsborg as 51. Vereen, de bi de 1. Bundsliga mitmaken deit. He konn de Klass holen. 

Düütschland hett in de Vörsaison Italien in den UEFA-Fievjohrwettstriet overhoolt. Vundeswegen könnt to'n eersten Mol siet de Speeltied 2001/02 wedder veer Bundsliga-Mannschoppen direktemang bi de UEFA-Champions League mitmaken. De dree eersten sünd direktemang for de Championsleague 2012/13 qualifizeert, de veerte maakt bi de Playoff-Runn mit. De Vereene up de Bundsliga-Plätz fiev un sess sünd bi de UEFA Europa League mit bi. 

## Afslusstabell

## Belege
De Röttenfanger vun Hameln

De **Röttenfanger vun [[Hameln]]** (Hoochdüütsch: *Der Rattenfänger von Hameln*, Ingelsch: *The Rat-Catcher of Hamelin* oder *The Pied Piper of Hamelin*, „de bunte Pieper vun Hamelin“) is ein noorddütsches Märken, wat op dat Middelöller taurüggeiht. De öllste Verschoon förtellt vun ein farbig kleeden Pieper, die 130 Kinner ut de Stadt Hameln leidt. Sei kamen nie wedder taurüg:

:*„Anno 1284.*
: *Am Dage Johannis et Pauli*
: *War der 26. Junii*
: *Durch einen Pieper mit allerly Farve bekledet*
: *Gewesen CXXX Kinder verledet*
: *Binnen Hameln geboren*
: *To [[Calverie]] bi den [[Koppen]] verloren.“*

Wohrschienlich is dit Riemsel ein Besinn op de Ümstänn, dat dunntaumalen 'ne ganze Generatschoon vun jungen Kolonisten vun wegen vun Armaud un Meleß för altid nah Oosten hen utwannert is. För de öörtliche Sälschap in Noorddüütschland was dit nu ein echt leegen Förlust. Dorbi hebben de Warverslüüd wohl wat orntlich op de Trummel slagen, üm de jungen Lüüd an sick rantuhalen. Daarom is 't Bild vun ein Pieper, de Kinder schangheit, ook ein tämlich treffsekeres Beschriven vun ein wirkliches Begeven. Dat begänge Förtellsel mit de Röttenplaag is denn ierst viel laater taukamen. Wat de Stadtkinner ut Hameln angeiht, so wiesen ein Por Stäädnaams in de Prignitz un in de Uckermark daarop, dat sick Kolonisten ut Hameln ein nieges Läben in uns hüütiges Bunnesland Bramborg opbugt hebben. Taum Bispill finn't man dor 'ne Stääd, die sick *[[Hammelspringe]]* nöömt. För Wetenschapslüüd, die sick mit Stäädnaams befaten, is dit oäver wat Markwürdig's, wildat 't dor jo gor kein Bäck gifft, die *Hammel* heit, un ook kein Spring. 

## Fautnoten
4. Wilhelm Raabe "Dei Kinner von Hameln" https://www.digi-hub.de/viewer/image/BV041145289/23/
Bäck

**Bäck** betekent

* Bäck (Beek), en Waterloop.

**Bäck** is de Familiennaam von

* Abraham Bäck (1713–1795), sweedschen Mediziner,
* Alfred Bäck (1903–1974), öösterriekschen Politiker,
* Axel Bäck (* 1987), sweedschen Skirennlöper,
* Else Bäck (1884–1968), öösterrieksche Schauspelerin,
* Hanna Bäck (* 1975), sweedsche Politikwetenschopperin,
* Samuel Bäck (1841–1899), hebrääschen Gelehrten,
* Sven-Erik Bäck (1919–1994), sweedschen Kumponist,
* Walter Bäck (1931–2004), öösterriekschen Schriever.

Kiek ok bi: Bäk, Baeck, Baek, Beck, Back.
André Leducq

**André Leducq** (* 27. Februar 1904 in Saint-Ouen; † 18. Juni 1980 in Marseille) weer en franzöösch Radrennfohrer. 

Nahdem he 1924 Straatenweltmeester vu de Amateure un sowohl 1924 as ok 1925 franzöösch Meester wurrn weer, wurr he 1926 Profi bi de Mannschap *Thomann-Dunlop*. Van 1927 bit 1933 fohr he för dat Team *Alcyon-Dunlop*. 1934 hett he sien eegen Team *A.Leducq-Mercier* grünnd, för dat he bit 1939 an den Start gung.

1924 is Leducq ok bi de Olympisch Spelen in Paris antreeden. För da Mannschapstietfohren weer he upstellt, keem aber nich to’n Insatz. Sien Mannschapskamraaden Armand Blanchonnet, René Hamel un Georges Wambst wunnen Gold. In’ Straatennrennen wurr Leducq  Neegent, Blanchonnet wunn Gold, Hamel de Bronzemedaille, un Wambst keem up den 8. Platz. 

Sien gröttste Erfolge harr he to sien Tiet bi *Alcyon-Dunlop*. Bi de Tour de France 1930 övernehm he dat Geel Trikot nah de neegente Deelstreck vun Learco Guerra, de mit 14:13 Minuten Rückstand ok Gesamt-Tweet achter Leducq wurr. Bi sien tweeten Sieg 1932 övernehm he dat Geel Trikot all nah de dart Deelstreck un harr bi de Zielankunft in Paris  24:03 Minüüt Vörsprung up Kurt Stöpel, de up Platz 2 in de Gesamtwertung keem.

## [[Palmarès]]
* Sieg bi de Tour de France 1930 un 1932.
* Sieg bi Paris-Roubaix (1928)
* Sieg bi Paris–Tours (1931)
* 2. Rang bi Paris-Roubaix (1935)
* 2. Rang in de Baskenland-Rundfohrt (1927, 1928)

## Platzeeren bi de Tour de France
* 1927: 4. Rang (3 Deelstreckensiege)
* 1928: 2. Rang (4 Deelstreckensiege)
* 1929: 11. Rang (5 Deelstreckensiege)
* 1930: 1. Rang (2 Deelstreckensiege)
* 1931: 10. Rang (1 Deelstreckensieg)
* 1932: 1. Rang (6 Deelstreckensiege)
* 1933: 31. Rang (2 Deelstreckensiege)
* 1935: 17. Rang (1 Deelstreckensieg)
* 1938: 30. Rang (1 Deelstreckensieg)

## Weblenken
* ''Palmarès'' – List vun de Erfolge un Platzeeren
* André Leducq in de Datenbank vun Sports- Reference.com (engelsch)
* André Leducq in de Datenbank vun Radsportseiten.net
Spring

**Spring** oder **SPRING** betekent

* Spring, Steed, an de Water vördaag kummt,
* Spring, en Open-Source-Computerspeel-Engine,
* *[[Spring (Film)|Spring]]*, US-amerikaanschen Film ut dat Johr 2014,
* Spring, en Java-Framework,
* Spring, Stadt in Texas, USA,
* Spring, Stroom in Döringen, de in de Hasel münnt,
* Spring, Stroom in Döringen, de in de Milz münnt,
* Spring, Beek in Beverungen, Noordrhien-Westfalen, de in de Werser münnt,
* Șpring, Gemeen in’n Kreis Alba, Rumänien,
* SPRING SG, Normungsbüro von Singapur,
* Spring-Gletscher, Gletscher in Viktorialand, Antarktika,
* Spring Point, Kap an de Küst von Grahamland, Antarktika.

**Spring** is de Familiennaam von

* Anita Spring (* 1965), austraalsche Beachvolleyballspelerin,
* Anton Friedrich Spring (1814–1872), düütschen Mediziner un Botaniker,
* Bernhard Spring (* 1983), düütschen Schriever un Journalist,
* Bob Spring (* 1984), Swiezer Musiker,
* Bryan Spring (* 1945), brietschen Musiker,
* Cecil Spring-Rice (1859–1918), brietschen Diplomaat,
* Chris Spring (* 1984), austraalsch-kanaadschen Bobfohrer,
* Christopher Spring (* 1951), brietschen Künstler, Schriever un Kurater,
* Dick Spring (* 1950), eirschen Politiker un Jurist,
* Gerald Spring Rice, 6. Baron Monteagle of Brandon (1926–2013), brietschen Peer un Politiker,
* Gerhard Spring (* 1962), öösterriekschen Künstler un Schriever,
* Hannes Spring (* 1957), düütschen Speelbaas,
* Heinrich Spring (1856–1909), düütschen Landraad,
* Howard Spring (1889–1965), brietschen Schriever,
* Johann Ludwig Spring (1719–?), düütschen Agrarreformer,
* Julia Spring (* 1986), düütsche Moderatorin,
* Lorenz Spring (* 1964), Swiezer Maler,
* Marianne Spring-Räumschüssel (* 1946), düütsche Politikerin,
* Max Spring (* 1962), Swiezer Cartoonist,
* Richard Spring, Baron Risby (* 1946), brietschen Politiker,
* Rolf Spring (* 1917), Swiezer Roderer,
* Roy Spring (* 1963), Swiezer Journalist un Schriever,
* Rudi Spring (* 1962), düütschen Kumponist, Pianist un Musikpädagoog,
* Sherwood C. Spring (* 1944), US-amerikaanschen Astronaut,
* Tom Spring (1795–1851), engelschen Boxer,
* Walthère Victor Spring (1848–1911), belgischen Inschenör un Chemiker.

Kiek ok bi: Springe, Springs, Spring Valley, Spring Hill, Blue Spring.
Rotten

Ein **Rott** (f., pl. Rotten, Rötten) is en Gnaagdier, wat sik in sien Läbenswies an de Minschen anpasst hett (Kulturfolger). De Rott freet Kurrn un annere Vörrät un ward dorüm oftins as 'ne Plaag anseihn. Liekers gifft 't ook Lüüd, die sick 'ne Rott as Huusdier hollen.

## Kiek ok
De Röttenfanger vun Hameln
Furio Di Castri

**Furio Di Castri** (* 12. September 1955 in Mailand) is en  italieensch Jazz-Bassist.

Di Castri speelt siet 1977 professionell Bass, wobi he van 1978 bit 1986 in de Grupp „Lingomania“ vun den Saxophonisten Maurizio Giammarco un vun den Slagtüüchspeler Roberto Gatto uptreden is. Af 1981 an weer he ok Liddmaat vun dat Quartetts vun Enrico Rava, mit dat he in Europa touren un veer Alben upnehmen dee. He speel ok u. a. mit Dave Liebman, Albert Mangelsdorff, Steve Lacy, Joe Henderson (1988), Paul Bley (1988, 1990), Chet Baker (1979 bit 1986), Pharoah Sanders, Barry Altschul, Daniel Humair, Sal Nistico, Art Farmer, Philip Catherine, Charles Lloyd, Paul Motian, Enrico Pieranunzi un Michel Portal. He is aber ok solo uptreden, as ok in‘ Duo mit Lee Konitz un Paolo Fresu (in de 1990er Johren) un in dat Trio mit Flavio Boltro. Af 1988 weer he regelmatig Liddmaat vun dat Quartett vun Aldo Romano, mit de he fiev Alben upnehm. Di Castro komponeert ok un stüert Musik för Theater- un Danztheaterprojekte, Filme un Kunst-Performances bi.

## Diskographisch Hewiesen
**What Colour for a Tale (Splas(c)h, 1991)
**Wooden You* (Splas(c)h, 2000)

==Literatur==
*Martin Kunzler: *Jazzlexikon.'' Rowohlt Tb. 2002, ISBN 3499165120 

## Weblenken
* DNB-Katalog
*italieensch Biographie
* Personennaamdatei
Hope (Neeseeland)

**Hope** is en lütt Oort in’n Distrikt Tasman op de Süüdinsel von Neeseeland.

Hope liggt na beide Sieden hen an de Straat 6, de von Nelson in’n Noordoosten över Stoke un Richmond na Brightwater in’n Süüdwesten löppt. Bi Richmond geiht de Straat 60 von de 6 na Noordwesten af un löppt na Tasman.

De Wairoa flütt von Süden her in’n Westen an Hope langs un löppt as Waimea in’n Noorden in de Tasman-Bucht.

De Oort is von Mekelbörgers ut’n Klützer Oort grünnt worrn, de de Neeseeland-Sellschop 1843 anwarven harr. De Oort hett toeerst *Ranzau* heten (na’n Greev Kuno von Rantzau-Bredenborg, de de Utwannerers ünnerstütt harr).

De 141 Lüüd, de op de Bark *[[Skiold]]* ünner Leid von Carl un Feodor Kelling an’n 21. April 1844 in Hamborg afreist un an’n 1. September 1844 in Nelson ankamen sünd, hebbt 150 Acre Land in dat Waimea-Rebeed tospraken kregen. De Oort hett 1917 in’n Eersten Weltkrieg, as Neeseeland an de Sied von Grootbritannien Kriegsgegner von Düütschland weer un Teken von düütsche Kultur nich good leden weren, denn den ne’en Naam *Hope* kregen, na Lady Jane Hope.

Schoolünnerricht hett dat toeerst 1845 in dat Huus von Feodor Kelling geven. Domals op Düütsch. Dat eerste Schoolhuus is 1848 trech worrn. De luthersch-evangeelsche Kark is 1849 boot worrn. Later is dor denn ok noch de Hope Community Church tokamen. En neet Schoolhuus för de Ranzau-School is 1908 boot worrn un vondaag gifft dat mit de Hope-School ok noch en twete School.

As de Mekelbörger F. Krull 1862 de Kolonie besöcht hett, hett he dor en Dörp von 400 Lüüd funnen, in dat de Lüüd all Plattdüütsch snackt hebbt un Engelsch kuum kunnen, de Hüüs na Mekelbörger Oort boot un Mekelbörger Brüük pleegt hebbt. Plattdüütsche Spraak un Oort sünd later aver utstorven.

De Oort is vondaag vör allen von de Bueree präägt.

## Footnoten
Oslo

[], [] oder []), vörmals **Christiania** (1624 bit 1924) bzw. **Kristiania** (alternativ Schrievwies van 1877/1897 bit 1924), is de Hööftstadt von Norwegen mit 599.509 Inwahner (Stand 1. Januar 2011) up en Rebeet vun 454 km². De Stadt gleedert sück in 15 Stadtdeelen. 
Insgesamt leven in den Osloer Ballungsruum rund 1,9 Millionen Minschen.

## Geografie
De Stadt Oslo liegt in binnerer Fjordlaag un is vun Wald un Fjord umgeven. Se bildt en eegenstännig Provinz un is Verwaltensseet vun de Nahberprovinz Akershus.

## Enkeld Nahwiesen


## Weblenken

* Oslo – Offiziell Siet (norweegsch un engeslch)
* ''Oslo, fact and figures'' (engelsch, PDF, 216&nbsp;KiB)
Sankt Paulidorf

**Sankt Paulidorf** weer en lütt Oort op de Süüdinsel von Neeseeland.

De Oort is von de 140 Düütschen grünnt worrn, de an’n 14. Juni 1844 mit dat Schipp *Sankt Pauli* von Hamborg (Affohrt an’n 26. Dezember 1842) ut na Nelson kamen weren. De Lüüd kemen vör allen ut Noorddüütschland un deelwies ut dat Rhienland. En groten Deel hett blot Plattdüütsch snackt. Se hebbt sik in’t *Schachtstal* dallaten (nöömt na’n Koptein von de *Sankt Pauli*). Nadem dat Daal aver jümmer wedder överswemmt worrn is, hebbt se dat Dörp opgeven un de Lüüd sünd verstreit na annere Delen von Neeseeland un deelwies na Australien tagen. Welk Lüüd hebbt sik denn ok dat düütsche Dörp Sarau anslaten, dat von Lüüd ut Ranzau in de Neegd von Sankt Paulidorf grünnt worrn is.
Upper Moutere

**Upper Moutere** is en lütt Oort in’n Distrikt Tasman op de Süüdinsel von Neeseeland.

De Oort liggt bi söven Kilometer von de Tasman-Bucht af un 25 Kilometer von Nelson weg.

De Oort is över Straten mit Lower Moutere un Motueka in’n Noorden verbunnen, mit Mahana in’n Oosten, mit Redwood Valley in’n Süüdoosten un mit Dovedale un Woodstock in’n Westen. De Straat 60 löppt in’n Oosten an Upper Moutere langs.

De Oort is 1850 von Lüüd ut dat Dörp Ranzau un welk, de vörher den Oort Sankt Paulidorf opgeven harrn, grünnt worrn. Se hebbt em *Sarau* nöömt, na dat Dörp Sarau in Sleswig-Holsteen. De St.-Pauls-Kark is 1865 boot worrn. Dat hüdige Karkenhuus is von 1905.

De eerste School is 1857 boot worrn un dat hüdige Schoolhuus 1929.

1917 in’n Eersten Weltkrieg, as Neeseeland an de Sied von Grootbritannien Kriegsgegner von Düütschland weer un Teken von düütsche Kultur nich good leden weren, hebbt se Sarau den ne’en Naam Upper Moutere geven.
186 v. Chr.

## Wat passeert is
* Up de Grundlaag vun den *[[Senatus consultum de Bacchanalibus]]* weert de Fiern vun de Bacchanalien in Rom un dor, wo Rom wat to seggen hett, verboden un uplööst. Bit to 7.000 Lüde weert dor bi henricht'. In de Historie warrt dor vun den Bacchanalienschandaal bi snackt. 

## Boren
* 
## Storven
188 v. Chr.

## Wat passeert is
* Mit den Freden vun Apameia geiht de Röömsch-Syrsche Krieg toenn. Antiochos III. mutt gegen Rom over en Kapitulatschoon unnerschrieven. Dor geiht for dat Seleukidenriek Lüttasien bi verloren. Dat Seleukidenriek mutt Kontributschonen an Rom betahlen un allerhand Middelstaten in'n Osten, de dat mit Rom hoolt, as Achaia, Rhodos un Pergamon, bleiht up.  

## Boren
* 
## Storven
* 26. September: Han Huidi, Kaiser vun China (* 210 v. Chr.)
189 v. Chr.

## Wat passeert is
* De röömsche Konsul Marcus Fulvius Nobilior nümmt in den Röömsch-Syyrschen Krieg de wichtige Stadt Ambrakia in. 

## Boren
* 
## Storven
190 v. Chr.

## Wat passeert is

## Boren
* um 190 v. Chr. rüm: Hipparchos, greekschen Astronom († um 120 v. Chr. rüm)

## Storven
Röömsch-Syyrsch Krieg

De **Röömsch-Syyrsche Krieg** (ok **Antiochoskrieg** oder **Syyrschen Krieg** nömmt) is en militäärschen Striet in de Johre 192 – 188 v. Chr. ween. Dor keem dat to’n Krieg in de Gemarken um de Ägääsche See rum un in Lüttasien. Up de ene Siet stunn en Koalitschoon mit dat Röömsche Riek vorweg, up de annere Siet dat Seleukidenriek unner Antiochos den Groten mit siene Frünnen. 

Ehr dat mit Militär up’nanner los gung, harr dat al siet 196 v. Chr. en „Kolen Krieg“ twuschen de beiden Grootmächte geven. In düsse Tied versochen se, de Gemarken, wo se dat up afsehn harrn, in Freden ut’neen to holen. Man dor weern se al flietig bi, Bünnen af to sluten mit de regionalen Middelmächte.

As dat mit den Krieg losgohn weer, stunn an’t Enn en düütlichen Sieg vun de Römers. In’n Freden vun Apameia sund de Seleukiden 188 v. Chr. ut Lüttasien rut drängt wurrn. De Länner, de se dor bi afgeven mössen, sünd an de Römers ehre Frünnen fullen. Dör den Sieg over Antiochos is dat Röömsche Riek de eenzige Grootmacht ween, de in de Gemarken um de Ägääsche See rum noch over bleven weer. Vun dor af an hett Rom in düsse Länner un over ganz Grekenland de Hegemonie utöövt. 

## Belege
Margarete Oehm

**Margarete Oehm** (* 9. Januar 1898 in Stuttgart; † 6. Juli 1978 ok dor), weer en düütsch Malerin un Graphikerin.

## Leven
Margarete Oehm fung en Privatutbillen as Malerin un Teknerin in Stuttgart an, wo se 1923 den Maler un Graphiker Willi Baumeister kennenlernt hett. Se hett hör Arbeit instellt, nahdem se un Willi Baumeister an‘ 20. November 1926 heiraadt harrn.

## Utstellungen
*1924 "Stuttgarter Sezession", 2. Utstellung, Stuttgart Kunstvereen
*1925 Kunstkabinett an‘ Friedrichsplatz, Stuttgart

## Born
* Informatschonen vun dat Archiv Willi Baumeister

## Literatur
* Stuttgarter Sezession 1923-1932, 1947. (Katalog) Städtische Galerie Böblingen, Galerie Schlichtenmaier Grafenau. 1987. 2 Bannen

## Weblenken
* offizielle Willi-Baumeister-Site vun dat Archiv vun de Familie Baumeister, Stuttgart
* DNB-Katalog
* Personennaamdatei
Lüttasien

**Lüttasien** un **Anatolien** (Up Törksch *Anadolu*, Greeksch: Ἀνατολία) sünd de beiden Naams for dat grote Halfeiland ganz in’n Westen vun Asien. Hüdigendags maakt dat den asiaatschen Deel vun de Törkei ut. De Naam Anatolien kummt vun dat greeksche Woort for „upgahn Sunn“ oder „Osten“. De Römers hefft dor „Asia minor“ to seggt, wat „Lüttasien“ bedüden deit, to’n Unnerscheed vun dat grote Asien. Unner düsse beiden Naams is dat Rebeet al siet mehr as tweedusend Johren bekannt. 

## Geografie
Anatolien sien Charakter maakt in dat Binnenland de hogen Barge ut. Dor herrscht Landklima. Langs de Küsten liggt Siedland mit Mediterran Klima. Up dat Halfeiland kaamt jummers wedder Eerdbeven vor. Dwars dör Anatolien loppt en Brööksystem vun Süüdwest na Noordoost. Dat is de Grenz twuschen de Araabsche Platen in’n Osten un de Anatoolsche Platen in’n Westen. Vunwegen, dat de Araabsche Platen sik na Norden to rögen deit, warrt de Eerdköst horizontal verschaven. Dor warrt bannigen Druck bi upboot, de denn dör Eerdbeven wedder afboot warrt. 

## Historie
In’n Loop vun Dusende vun Johren hefft allerhand Völkers un Kulturen ehre Sporen up düt Rebeet achterlaten, as de Hethiters, de Aramäers, de Greken, de Kelten (Galaters), de Römers, de Byzantiners, de Seldschuken, de Osmanen, de Kurden, de Armeniers un de Törken. Dat warrt ok seggt, dat vun Lüttasien her allerhand Völker afstammen doot, as de Indoeuropäers un de Etruskers. 

## Weblenken
* Bild
Ingvar Eggert Sigurðsson

**Ingvar Eggert Sigurðsson** (* 22. November 1963 in Reykjavík) is en iesländsch Schauspeler.

Toletzt weer he in Düütschland as Kommissar *Erlendur Sveinsson* in de Verfilmung vun den Roman *Nordermoor* vun Arnaldur Indriðason, in De Doode ut Nordermoor to sehn. He speel ünner annern de Hööftrull vun den *Páll* in *[[Englar alheimsins|Engel vun dat Universum]]* un den *Grjóni* in *[[Djöflaeyjan|De Düüvelsinsel]]*. Beid sünd Filme vun Friðrik Þór Friðriksson. 

## Filmrullen (Utwahl)

## Weblenken
*
* DNB-Katalog
* Personennaamdatei
Christopher Lloyd

**Christopher Lloyd** is de Naam von

* Christopher Lloyd (1906–1986), brietschen Historiker,
* Christopher Lloyd (1921–2006), brietschen Goorner un Schriever,
* Christopher Lloyd (* 1938), US-amerikaanschen Schauspeler,
* Christopher Lloyd (* 1960), US-amerikaanschen Dreihbookschriever un Produzent,
* Christopher Lloyd (* 1982), US-amerikaanschen Rapper, bekannt as *Llyod Banks*,
* Christopher Lloyd (1988–2005), brietschen Kunsthistoriker.
FC Twente

**FC Twente** is een groten Nederlannschen Footballvereen. He speelt in de Eredivisie. Twente is tohuse in Eanske. He speelt seine Tohuusspeelen in de Grolsch Veste.

## Historie
FC Twente is an’n 1. Juli 1965 grünnt wurn (Sportclub Enschede en Enschedese Boys hebbt sik dorveur tohopenslaat). In 1974 speelte Twente de UEFA-Cup-Finaal gegen Borussia Mönchengladbach (0-0 un 1-5). In 2010 wünn he de Nederlannsche Meesterskap.

## Bekannt Speler
* Sander Boschker
* Epy Drost
* Blaise Nkufo
* Bryan Ruiz

## Wat de Vereen schafft hett
* Meester Nedderlannen (1)
: 2009/10
* Nederlannsche Pokal (3)
: 1978, 2001, 2011
* Johan Cruijff Schaal (2)
: 2010, 2011
* Intertoto Pokal (1)
: 2006

## Weblinks

**Offizielle Websites**
* Offizielle Homepage (düütsch)
* FC Twente TV
Christopher Lloyd (Schauspeler)

**Christopher Allen Lloyd** (* 22. Oktober 1938 in Stamford, Connecticut) is en US-amerikaanschen Schauspeler.

## Leven un Wark
Lloyd is de Söhn vun Ruth Lapham un Samuel R. Lloyd un hett noch veer Süsters un twee Bröder. Sien Mudder weer de Süster vun den ehmoligen Börgermeester vun San Francisco, Roger Lapham. De School hett he 1958 an de Staples High School in Westport, Connecticut to Enn maakt. Na sien Afsluss ant *Neighborhood Playhouse Theater* in New York City hett he ünner annern ann Broadway speelt.

Sien eersten Film weer 1975 *One Flew Over The Cuckoo’s Nest* an de Siet vun Jack Nicholson. In de folgen Tiet bit hüüt hett he in över hunnert Filmen un Feernsehprodukschonen mitmaakt. To sien bekanntsten Rullen tellt Dr. ‚Doc‘ Emmett Brown ut de „Back to the Future“-Triologie oder Unkel Fester in de Filmkummedie *The Addams Family*. 1988 stünn he in *Who Framed Roger Rabbit* tosamen mit Bob Hoskins vör de Kamera.

Lloyd hett veer Ehn achter sik, de jeedmol scheedt worrn sünd. Vun 1959 bit 1971 weer he mit Catherine Boyd verheiraat, vun 1975 bit 1987 mit Kay Tornbog, vun 1988 bit 1991 mit Carol Ann Vanek un toletzt vun 1992 bit 2005 mit Jane Walker Wood.

## Filmografie (Utwahl)

## Utteken
Lloyd weer bit hüüt (August 2011) acht mol för renomeerte Filmpriesen vörslahn, un hett dorvun veer wunnen:
* 1982: den *[[Emmy]]* in de Kategorie *Rutragen Nevendorsteller in en Kummedie, Varité oder Musikreeg* för *Taxi*
* 1983: den *[[Emmy]]* in de Kategorie *Rutragen Nevendorsteller in en Kummedie, Varité oder Musikreeg* för *Taxi*
* 1992: den *[[Emmy]]* in de Kategorie *Rutragen Hööftdorsteller in en Dramareeg* för *Road to Avonlea*
* 1994: den *[[Independent Spirit Award]]* in de Kategorie *Best Nevendorsteller* för *Twenty Bucks*

## Weblenken

*
Helma Schimke

**Helma Schimke** (* 16. Februar 1926 in Seekirchen am Wallersee, Land Soltborg; † 7. April 2018) weer en öösterrieksch Architektin un gellt as Pionierin vun dat Fruenbargstiegen. 

Mit 13 Johren fung Helma Schimke mit Bargstiegen an. Nah den Afsluss vun de  Höheren Technischen Lehranstalt in Soltborg studeer se in Wien Architektuur (u. a. bi Clemens Holzmeister). 

Af de 1950er Johren gelungen hör mit hör Klauterpartners - u. a. Fritz Wintersteller, Hermann Buhl, Marcus Schmuck, Christl Haas etc. – tallriek swoor  Bargtouren bit to‘n VI. Grad (bspw. Mont Blanc Brenvaflanke un Peutereygrat, Piz Badile Nordostwand, Grossglockner Pallavicinirinne, Mauktipp Westwand, Fleischbank Südostverschneidung, Monte Rosa Ostwand). In de 1950er un 1960er Johren tell se to de weltwiet best Bargstiegerinnen. 

2002 wurr Helma Schimke in de Dokumentarfilm *Über allem der Berg* vun Ulrike Gschwandtner un Annette Mäser porträteert. To Tiet arbeit se noch as freeberoplich Architektin in Soltborg. 

## Warken
* Über allem der Berg (1964)
* Auf steilen Wegen (1961)
* Berge. Auf Wegen zu sich selbst  (1986) - ISBN 3701307083

## Weblenken
* DNB-Katalog
* Interview mit Helma Schimke (PDF-Datei; 281 kB)
Semliki

De **Semliki** (na de öllere Schrievwies ok *Semuliki*) is en 230 km langen Stroom in Oostafrika. He billt den eenzigen Afloop vun’n Eduardsee un münnt in’n Albertsee.

De Semliki fangt in de Demokraatsche Republiek Kongo an, woneem he ut’n Eduardsee afgeiht un na’n Noorden hen flütt. Dorbi billt he över en längere Streck de Grenz na Uganda. Op dissen Afsnitt verlöppt de Semliki in’n Oosten vun un parallel to den Zentralafrikaanschen Drempel binnen den westlichen Twieg vun’t Oostafrikaansche Gravensystem. In dissen Westtwieg vun den Graven gifft dat en Reeg vun Seen, wovun de Semliki twee mit’nanner verbinnen deit.

Na den Stroom is ok de Semliki-Natschonalpark nöömt. In un in de Neeg vun’n Semliki leevt Krokodilen, Elefanten un Antilopen. An sien Münnen billt de Stroom en lütt Delta, in den de Ambatch – en gau wassen Boom mit Döörn – un Echten Papyrus wasst.
Fabian Ernst

**Fabian Ernst** (* 30. Mai 1979 in Hannober) is en düütsch Footballspeler.

## Karriere
### Vereen
Ernst fung sien Karriere 1983 bi Hannober 96. Över den Hamborger SV (1998-2000) keem he to Werder Bremen. Nahdem he mit disse Mannschap de Meesterschap un den DFB-Pokal 2004 wunnen harr, wessel 2005 to FC Schalke 04, mit de he in dat sülvig Johr den Ligapokal winnen kunn. In‘ Winter 2009 wessel he in’t Utland to den törkschen Vereen Beşiktaş Istanbul. 
Mit den Traditionsclub wunn Ernst noch in de glieker Saison den törkschen Pokal dör en 4:2 Erfolg in’t Finale över den Lokalrivalen Fenerbahçe Istanbul as ok de törksche Meesterschap. 

### Nationalmannschap
Fabian Ernst weer düütsch Nationalspeeler un hett 24 Länderspelen makt un dorbi een Door schaaten. 2002 hett he sien eerst Speel makt, sien letzt in dat Johr 2006. För de Football-Weltmeesterschap in dat sülvig Johr wurr he aber nich nomineert.   

An‘ 10. Oktober 2007 geev Ernst bekannt, dat he nich mehr för de  Nationalmannschap ünner Trainer Joachim  Löw spelen will.

## Sonstiges
Ernst pleegt siet Johren en goode Früendschap mit sien ehmalig Teamkollegen Gerald Asamoah, de as Ernst in de Jöögd vun Hannober 96 speel un sogor in de sülvig Realschaoolklass gung. In de Natschonalmannschap droop man sück un vun 2005 bit Januar 2009 hebbt se beid bi FC Schalke 04 speelt.

## Wat he schafft hett
**Vereen**
* Düütsch Meester: 2004
* DFB-Pokal: 2004
* Düütsch Ligapokal: 2005
* Törksch Meester: 2009
* Törksch Pokalwinner: 2009, 2011

**Individual**
* 2003 weer he Sportler vun dat Johr vun den Landssportbund Bremen. 

## Weblenken

## Enkeld Nahwiesen
Naoto Kan

**Naoto Kan** (; * 10. Oktober 1946 in Ube, Präfektur Yamaguchi) is en japaansch Politiker un weer van' 8. Juni 2010 bit 2. September 2011 de 61. Premierminister vun Japan. He is  Afordneter vun den Shūgiin, dat Ünnerhuus, un weer Vörsitter vun de Demokraatschen Partei (DPJ). Binnerparteilich hett hüm en eegen  Faktschoon, de Kan-Grupp (jap: 国のかたち研究会}}, *kuni no katachi kenkyūkai*, „Forschungsrat för den Tostand vun dat Land“).

Kan hett 1970 sien Physikstudium an de Tōkyō Kōgyō Daigaku (*Tokyo Institute of Technology*) afslooten un en Johr later dor de Prüfung as Patentanwalt bestahn. 1974 hett he sien eegen Patentbüro apenmakt. 

1980 wurr he dat eerst Mal in’t Parlament wählt un sietdem achtmal in’t Amt bestätigt. An’ 26. August 2011 is he vun sien Amt torüchtreden, nahdem dat de Atomreaktorkatastroph in Fukushima vun sien Regeeren nich good afhannelt wurrn weer. 

## Weblenken

* Offiziell Websteed (japaansch)
* Personennaamdatei
Tadd Dameron

**Tadley Ewing (Tadd) Dameron** (* 21. Februar 1917 in Cleveland, Ohio; † 8. März 1965 in New York; boren as Tadley Ewing Peake) weer en US-amerikaansch Jazz-Pianist, Komponist un Arrangeur.

## Leven un Wark
Tadd Dameron kreeg all mit veer Johr Klaveerünnerricht; vun sien Bröer Caesar, de ok Jazzmusiker weer, hett he later dat Saxophonspelen lernt. Dat Orcherstreeren hett sück Dameron autodidaktisch bibrocht- sien eerste Arrangements schreev he för de  Jeter-Pillars Big Band 1938 in Cleveland. In’t  New Yorker Minton’s Playhouse is he up Charlie Parker un de Bebop-Avantgarde drapen. He fung an för de Bop Orchester vun Dizzy Gillespie un Billy Eckstine Arrangements to schrieven, muss aber sien Brot mitünner as Fabrikarbeiter verdeenen.. Mit Miles Davis speel he 1949 up dat Festival International 1949 de Jazz in’t Salle Pleyel in Paris; dit Konzert harr maatgevend Infloot up den Spood vun den Bebop in Frankreik. Buterdem hett he Platten mit Clifford Brown, John Coltrane, Gil Evans un Kenny Dorham upnommen.

Wegen en Ruuschgiftdelikt muss he 1958 för mehrere Johren in’t Gefängnis. Dormit weer sein aktiv künstlerisch Loopbahn mehr oder minner to Enn‘; he schreev aber wiederhen  Arrangements.

Tadd Dameron sall woll an‘ meesten för sien Kompositschonen in Erinnerung blieven; Stücken as *Good Bait*, *Lady Bird*, *If You Could See Me Now* oder *[[Hot House]]* sünd Jazzstandards wurrn. Mit Gil Fuller un Dizzy Gillespie weer he en vun de pattmakend  Arrangeure vun den Bebop bi de Övergang vun‘ Swing. Se hebbt den neen Utdrucksstil up gröttere Formatschonen överdragen. 

He is mit 48 Johren an Krebs storven. 

## Ehrungen
2004 wurr he in de Big Band and Jazz Hall of Fame upnommen un he is ok in de American Jazz Hall of Fame upnommen wurrn.

## Upnahmen (Utwahl)
* 1949  *Cool Boppin’* (Fresh Sound) mit Miles Davis, Kai Winding, Sahib Shihab, Kenny Clarke
* 1949  *The Miles Davis and Dameron Quartet in Paris -  Festival International du Jazz, May 1949 *(Columbia)
* 1956  *Fontainebleau* (Prestige/OJC) mit Kenny Dorham, Cecil Payne, Sahib Shihab
* 1956  *Mating Call* (Prestige/OJC) mit John Coltrane, Philly Joe Jones
* 1962  *The Magic Touch* (Riverside/OJC) mit Clark Terry, Ernie Royal, Charlie Shavers, Bill Evans, Ron Carter

## Literatur
* Ian MacDonald: *Tadd - the life and legacy of Tadley Ewing Dameron*, Sheffield 1998 (mit Diskografie)
* Martin Kunzler: *Jazz-Lexikon*, Reinbek, Rowohlt, 1986
* Richard Cook & Brian Morton: *[[The Penguin Guide to Jazz|The Penguin Guide to Jazz on CD]]*, 6th Edition, London, Penguin, 2002 ISBN 0-14-017949-6.
* Wießmüller, Peter: *Miles Davis - Sein Leben, seine Musik, seine Schallplatten*; Gauting, Oreos Verlag, 1985

## Weblenken
* DNB-Katalog
* Biografie up de *Dameron-Dameron Family Association Page*
* Besprechen vun de Dameron-Biografie ''Tadd: Life and Legacy of Tadley Ewing Dameron'' vun Ian MacDonald up de Websteed vun de City of Cleveland (Ohio)
* Personennaamdatei

## Anmarken un Borns
Pietro Filippo Scarlatti

**Pietro Filippo Scarlatti** (* 5. Januar 1679 in Rom; † 22. Februar 1750 in Neapel) weer en italieensch Komponist, Organist un Chorleiter.

Pietro Filippo – dat öldste Kind vun den Komponisten Alessandro Scarlatti un en Bröer vun den ebenfalls as Tonsetter berühmt wurrn Domenico Scarlatti – fung sien musikalisch Loopbahn 1705 as Chorleiter vun de Kathedrale to Urbino an. Sien Vader hett hüm 1708 nah Neapel haalt, wo he as Organist an’ Königshof tätig weer. 

1728 hett Scarlatti sien eenzig bekannt Oper *Clitarco* (oorupführt in dat Teatro San Bartolomeo to Neapel) komponeert, deren Partitur aber verschullen is. To sien wiederen Hööftwarken hörrn dree Kantaten un völ Toccaten för Klavier bzw. Örgel.

## Weblenken
* DNB-Katalog
* Personennaamdatei
George Band

**George Christopher Band** (* 2. Februar 1929 in Taiwan; † 26. August 2011 in Hampshire) weer en britisch Bargstieger. He fung in de Alpen mit dat Bargstiegen an, as he Student an dat Queens College, Oxford weer.

1953 nehm he an de spoodriek Mount Everest-Expeditschoon deel. He weer dor de jüngste Bargstieger, stunn aber nich up den Tipp, in’ Gegensatz to Edmund Hillary un Tenzing Norgay. An’ 25. Mai 1955 besteeg he tosommen mit Joe Brown as eerst den Kangchendzönga. Se bleven ut Respekt vör de religiöös Föhlen vun de Nepalesen wenig Meter ünnerhalv vun den Tipp stahn. De meest Bargstieger hollt sück sietdem an disse Traditschoon. 

Later weer he in de Ölindustrie tätig. 2009 kreeg he den Oorden Order of the British Empire (OBE).

## Enkeld Nahwiesen
Benjamin Franklin Isherwood

**Benjamin Franklin Isherwood** (* 6. Oktober 1822 in New York City; † 19. Juni 1915 ok dor) weer en US-amerikaansch Iesenbahn- un Schippbuingenieur.

Benjamin Isherwood weer en in den Ingenieurberiek tätig Offizier vun de United States Navy. He deen dorbi tonächst wiels den Mexikaansch-Amerikaanschen Krieg as Maschineningenieur up frö dampdreeven Kriegsscheep vun de  U.S. Navy. 

Nah Kriegsenn‘ hett he sück de Entwicklung vun Dampandrieven towendt. He steeg bi disse  Grundlagenarbeit to‘n Konteradmiral up un wark wiels den Sezessionskrieg as Engineer-in-Chief der Navy. Dorbi wark he an de Grünnen vun dat Bureau of Steam Engineering vun de Navy mit.
Kyte

**Kyte** is de Familiennaam von

* Jim Kyte (* 1964), kanaadschen Ieshockeyspeler,
* Thomas Kyte (* 1965), US-amerikaanschen Informatiker,
* Tyler Kyte (* 1984), kanaadschen Schauspeler un Singer.

Kiek ok bi: Kite.
Hitchcock

**Hitchcock** is de Familiennaam von

* Albert Spear Hitchcock (1865–1935), US-amerikaanschen Botaniker,
* Alex Hitchcock (* üm 1990), brietschen Musiker,
* Alfred Hitchcock (1899–1980), brietschen Speelbaas un Filmproduzent,
* Alma Hitchcock (1899–1982), brietsche Dreihbookschrieversche,
* Billy Hitchcock (1916–2006), US-amerikaanschen Baseballspeler,
* Bonnie-Sue Hitchcock (* 1965), US-amerikaansche Schrieversche un Reporterin,
* Charles Henry Hitchcock (1836–1919), US-amerikaanschen Geoloog,
* Charles Leo Hitchcock (1902–1986), US-amerikaanschen Botaniker,
* Edward Hitchcock (1793–1864), US-amerikaanschen Geoloog,
* Edward Hitchcock jr. (1828–1911), US-amerikaanschen Dokter,
,
* Frank H. Hitchcock (1867–1935), US-amerikaanschen Politiker,
* George Hitchcock (1850–1913), US-amerikaanschen Maler,
* Gilbert Monell Hitchcock (1859–1934), US-amerikaanschen Politiker,
* Henry-Russell Hitchcock (1903–1987), US-amerikaanschen Architekturhistoriker,
* Herbert E. Hitchcock (1867–1958), US-amerikaanschen Politiker,
* Hugh Wiley Hitchcock (1923–2007), US-amerikaanschen Musikwetenschopper,
* Jayne Hitchcock (* 1958), US-amerikaansche Schrieversche un Aktivistin gegen Cyberstalking,
* John Hitchcock († 1774), engelschen Cembalo- un Spinettboer,
* Ken Hitchcock (* 1951), kanaadschen Ieshockeytrainer,
* Kevin Hitchcock (* 1962), engelschen Footballspeler,
* Nigel Hitchcock (* 1971), brietschen Musiker,
* Orra White Hitchcock (1796–1863), US-amerikaansche Malerin un Botanikerin,
* Patricia Hitchcock (1928–2021), brietsche Schauspelerin un Filmproduzentin,
* Peter Hitchcock (1781–1853), US-amerikaanschen Jurist un Politiker,
* Phineas Warren Hitchcock (1831–1881), US-amerikaanschen Politiker,
* Robyn Hitchcock (* 1953), engelschen Songwriter,
* Roswell Dwight Hitchcock (1817–1887), US-amerikaanschen Geistlichen,
* Samuel Hitchcock (1755–1813), US-amerikaanschen Jurist un Politiker,
* Stan Hitchcock (* 1936), US-amerikaanschen Musiker un Moderator,
* Sterling Hitchcock (* 1971), US-amerikaanschen Baseballspeler,
,
* Tom Hitchcock (* 1992), engelschen Footballspeler,
* William I. Hitchcock (* 1965), US-amerikaanschen Historiker.

**Hitchcock** betekent

* Hitchcock, Oort in Oklahoma, USA,
* Hitchcock, Oort in’n Beadle County, South Dakota, USA,
* Hitchcock, Oort in Texas, USA,
* *[[Hitchcock (Film)|Hitchcock]]*, Filmbiografie över Alfred Hitchcock ut dat Johr 2012,
* (7032) Hitchcock, en Asteroid,
* Hitchcock County, County in Nebraska, USA,
* Hitchcock Heights, Bargen in Grahamland, Antarktika.
Tüdelband

**Tüdelband** betekent

* De Tüdelband, en Band,
* Tüdelband, en Hamborger Leed,
* Tüdelband, en Reedschop.
Thomas Reimer (Journalist)

**Thomas Reimer** (* 5. September 1936 in Berlin; † 7. Juli 2011 in Baden-Baden) weer en düütsch Journalist.

Reimer studeer an de Universitäten in München un Berlin un hett sien Doktertitel mit en Arbeit över den Anslag tegen Adolf Hitler an’ 20. Juli 1944. 1964 gung Reimer to’n Südwestfunk (SWF) in Baden-Baden, wo he eerst in de  Regionalberichterstattung tätig weer. Later weer he denn bi Günter Gaus un Report Baden-Baden tätig. In de folgend Johren hett he as Utlandskorrespondent, Reporter, Moderator un leitend Redakteur arbeit. He weer 1968 as Hörfunkkorrespondent in Vietnam un 1974 in Süüdamerika tätig. Van 1975 bit 1981 weer he buterdem Feernsehchefreporter vun den SWF un ansluutend stellvertredend Chefredakteur vun den Senner. Bevör he van 1992 bit 1998 Utlandskprrespondent in de Swiez weer, weer he Baas vun dat Ressort Politik. In’ Ansluss doran weer he noch dree Johr lang Chefreporter un wurr 2001 pensioneert.

## Weblenken

* SWR - Südwestrundfunk: Thomas Reimer ist tot van’ 7. Juli 2011.
Jenever

**Jenever** betekent

* Jenever, olen plattdüütschen Naam vun de Stadt Genf,
* Jenever, Soort Sluck, as de sunnerlich in de Nedderlannen un in Belgien sapen warrt.
Middelmeer-Rundfohrt

De **Middelmeer-Rundfohrt** (Tour Méditeranéen) weer en franzöösch Etappenrennen in Radsport.

De siet 1974 utdragen Radsportveranstaltung findt traditschonell in’ Februar statt un wurrd vun völ bekannt Radprofis gern as Instieg in de Saison nommen. Hööftinitiator un Sportlich Leiter vun dat Rennen is de ehmalge Tour de France-Sieger Lucien Aimar. Dat Rennen besteiht ut fiev bit acht Deelstrecken. De Start- un Teelöört befinnen sück in de franzöösch Middelmeerregion, in eenig Johren ok mit Afsteker an de italieensch Riviera. En Hööchpunkt vun dat Rennen is meest in jedes Johr de faken as Tietfohren utdragen Anstieg to’n Mont Faron böverhalv vun Toulon. In' Januar 2015 hett de veranstalten Agentur LNC mitdeelt, dat dat för Februar plaant Rennen vun fiev up dree Daag verkört wurrn sull, bit sluutend Anfang Februar dat Rennen wegen en Finanzstriet kumplett afseggt wurr. En Utdragen in dat Johr 2016 weer aber nich utslooten.

Düütsch Sieger weern bither Rolf Gölz (1992), Jörg Jaksche (2004) un Jens Voigt (2005).

## Siegerlist

## Enkeld Nahwiesen


## Weblenken
* Offiziell Websteed (franzöösch)