open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ferdinand IV. (HRR)

**Ferdinand IV.** (* 8. September 1633 in Wien; † 9. Juli 1654 in Wien), boren as *Ferdinand Franz*, ut dat Huus Habsborg, weer vun 1653 bit 1654 röömsch-düütschen König un scholl dor Nafolger vun sien Vadder Ferdinand III. as Kaiser vun dat Hillge Röömsche Riek mit weern. Dor harr sien Vadder sik achter klemmt. Man he is al an Pocken sturven, as sien Vadder noch leben dö. Al 1646 weer he König vun Böhmen wurrn un 1647 is he to'n König vun Ungarn un Kroatien maakt wurrn. 

## Leven
Erzhartog Ferdinand IV. weer de ollste Söhn vun Kaiser Ferdinand III. un den siene eerste Fro Maria Anna vun Spanien. He weer al bestimmt to sien Vadder sien Nafolger, as 1652 en Reeg vun Kurförsten an den Hoff na Prag kamen sünd un mit den Kaiser afsnackt hefft, he scholl to'n röömsch-düütschen König wählt weern. An'n 31. Mai 1653 weer dat so wiet un he is wählt wurrn. An'n 18. Juni hett de Philipp vun Schönborn, Kurförst un Erzbischop vun Mainz, em in Regensborg kröönt. Man al een Johr later is he an de Pocken sturven. Sien jüngern Broder Leopold I. rück denn an siene Stäe na. 

Ofschoonst he den Titel *Röömschen König* harrt hett, is he nie nich Herrscher vun dat Hillge Röömsche Riek ween. He weer de Kroonprinz, man he is al een Johr vor sien Vadder sturven, de em 1657 folgen dö. Tolest is sien jungern Broder Leopold 1658 to'n Kaiser wählt wurrn. 

## Dood
As Ferdinand an'n 9. Juli 1654 in Wien sturven weer, is siene Lieke noch an'n sülvigen Avend upsneden wurrn. Denn hefft se em inbalsemeert un up en Schaubett apentlich utstellt. Ok de Beker mit sien Hart weer up dat Schaubett utstellt. En Dag later is Klock 9 an'n Avend dat Hart in de Augustinerkarken bi de Hoffborg brocht wurrn. Dor is dat denn in en eenfache Fierstunne in de Loretokapell bisett wurrn. Vunwegen dat Ferdinand de Madonna vun Loreto verehren dö, harr he in sien Testament befahlen, sien Hart scholl in düsse Kapell begraven weern. Dor hett he den Anfang vun de Traditschoon mit maakt, dat ok de annern Habsborgers na em ehre Harten in en Urn dor begraven laten hefft. Dat Lief is na en poor Dage mit allerhand grootordige Troerfiern tolest in de Kapuzinergruft bisett wurrn. 

## Literatur
* Frank Huss: *Der Wiener Kaiserhof. Eine Kulturgeschichte von Leopold I. bis Leopold II.* Gernsbach: Katz 2008.
* Frank Huss: *Verhinderte Herrscher. Vierzig tragische Kronprinzen und ihre Schicksale.* Greiz: König 2011.

## Belege
Region Ségou

Ségou is ene Region in’n Süden vun Mali mit 2.336.255 Inwahners (Census 2009). Flach: 64.947 km²

## Kreisen

## Nawies
Region Mopti

Mopti is ene Region mittenmang vun Mali mit 2.037.330 Inwahners (Census 2009). Flach: 88.752 km²

## Kreisen

## Borns
* Hugo De Groote, Orou-Kobi Douro-Kpindou, Thomas Togo: *[http://ispi-lit.cirad.fr/text/lubilosa4b.htm Biological Control of Locusts and Grasshoppers in the Dogon Area: a Participatory Rural Appraisal]*. 1997
Region Sikasso

Sikasso is ene Region in’n Süüden vun Mali mit 2.625.919 Inwahners (Census 2009). Flach: 70.280 km²

## Kreisen

## Nawies
Region Koulikoro

Koulikoro is ene Region in’n Süüden vun Mali mit 2.418.305 Inwahners (Census 2009). Flach: 89.833 km²

## Kreisen

## Borns
*Hans-Heinrich Bass, Klaus von Freyhold und Cordula Weisskoeppel: ''Wasser ernten, Bäume schützen: Ernährungssicherung im Sahel'', Bremen 2013
Region Kayes

Kayes is ene Region in’n Süüdwesten vun Mali mit 1.996.812 Inwahners (Census 2009). Flach: 197.760 km²

## Kreisen

## Nawies
Region Gao

Gao is ene Region in’n Oosten vun Mali mit 544.120 Inwahners (Census 2009). Flach: 170.572 km²

## Kreisen

## Nawies
Timbuktu (Kreis)

De Kreis Timbuktu  (franz. *cercle de Tombouctou*) is en Kreis in de Noorden vun Mali in de Region Timbuktu mit 124.546 Inwahners. De Kreisstadt is Timbuktu, wat togliek ok de gröttste Stadt in’n Kreis is. 

## Politik

Landraat (franz. *Président du conseil de cercle*) is sied 2009 Aboubacrine Cissé.

## Gemenen

* Alafia
* Ber 
* Bourem-Inaly
* Lafia
* Salam
* Timbuktu (Tombouctou) (Kreisstadt)

## Nachwies
Alafia

**Alafia** is ene Landgemeende in'n Kreis Timbuktu in de Region Timbuktu vun Mali. De Geemen besteit uit de 14 Dörpen Djeguiaia, Dag-Allal, Dag-Hamazane, Homdou Gomo, Iloa, Kouloutane-Haoussa, Tassakane, Telemedess 1, Telemedess 2, Toya, Ikounadene, Telemedess Ikaran, Dag Abazanga 1 und Dag Abazanga 2. De Verwaltung is in Toya.

De Gemeen het 13.318 Inwahners (Census 2009) un en Flach vun 27.857&nbsp;km2.

## Politik

Borgemeester is sied 2009 Yéhia Hamma Konta (Adéma-Pasj).

## Nachwies
Niafunké (Kreis)

De Kreis Niafunké (franz. *cercle de Niafunké*) is en Kreis mittenmang vun Mali in de Region Timbuktu mit 184.285 Inwahners. De Kreisstadt is Soboundou, de Verwaltung is in Niafunke, watt en Deel vun Soboundou is. 

## Gemenen

*Banikane Narhawa
*Dianké
*Fittouga
*Koumaïra
*Léré
*N'Gorkou
*Soboundou (Kreisstadt)
*Soumpi

## Nachwies
Sikasso (Kreis)

De Kreis Sikasso (franz. *cercle de Sikasso*) is en Kreis in de Süden vun Mali in de Region Sikasso mit 725.494 Inwahners. De Kreisstadt is Sikasso, wat togliek ok de gröttste Stadt in’n Kreis is. 

## Politik

Landraat (franz. *Président du conseil de cercle*) is sied 2009 Nanzanga Dissa (Adéma-Pasj).

## Gemenen

*Benkadi
*Blendio
*Danderesso
*Dembela
*Dialakoro
*Diomaténé
*Dogoni
*Doumanaba
*Fama
*Farakala
*Finkolo
*Finkolo Ganadougou
*Gongasso
*Kaboïla
*Kafouziéla
*Kapala
*Kapolondougou
*Kignan
*Kléla
*Kofan
*Kolokoba
*Koumankou
*Kouoro
*Kourouma
*Lobougoula
*Miniko
*Miria
*Missirikoro
*N'Tjikouna
*Natien
*Niéna
*Nongo-Souala
*Pimperna
*Sanzana
*Sikasso (Kreisstadt)
*Sokourani-Missirikoro
*Tella
*Tiankadi
*Wateni
*Zanférébougou
*Zangaradougou
*Zaniéna

## Nachwies
Kati (Kreis)

De Kreis Kati (franz. *cercle Kati*) is en Kreis in de Westen vun Mali in de Region Koulikoro mit 948.128 Inwahners. De Kreisstadt is Kati, de gröttste Stadt in’n Kreis is Kalabankoro. 

## Politik

Landraat (franz. *Président du conseil de cercle*) is Mamadou Zalé Traoré.

## Gemenen

*Baguinéda-Camp
*Bancoumana
*Bossofala
*Bougoula
*Daban
*Diago
*Dialakoroba
*Dialakorodji
*Diédougou
*Dio-Gare
*Dogodouman
*Dombila
*Doubabougou
*Faraba
*Kalabancoro
*Kalifabougou
*Kambila
*Kati (Kreisstadt)
*Kourouba
*Mandé
*Moribabougou
*Mountougoula
*N'Gabacoro
*N'Gouraba
*N'Tjiba
*Niagadina
*Nioumamakana
*Ouélessébougou
*Safo
*Sanankoro Djitoumou
*Sanankoroba
*Sangarébougou
*Siby
*Sobra
*Tiakadougou-Dialakoro
*Tiélé
*Yélékébougou

## Nachwies
Region Kidal

**Kidal** is ene Region in’n Noordoosten vun Mali mit 67.638 Inwahners (Census 2009). Flach: 151.450 km²

## Kreisen

## Nawies
Region Timbuktu

Timbuktu is ene Region in’n Noorden vun Mali mit 681.691 Inwahners (Census 2009). Flach: 408.977 km²

## Kreisen

## Nawies
Koutiala (Kreis)

De Kreis Koutiala (franz. *cercle de Koutiala*) is en Kreis in de Süüden vun Mali in de Region Sikasso mit 575.253 Inwahners. De Kreisstadt is Koutiala, wat togliek ok de gröttste Stadt in’n Kreis is. 

## Politik

Landraat (franz. *Président du conseil de cercle*) is Zoumana Malle.

## Gemenen

*Diedougou
*Diouradougou Kafo
*Fagui
*Fakolo
*Gouadji Kao
*Goudié Sougouna
*Kafo Faboli
*Kapala
*Karagouana Mallé
*Kolonigué
*Konina
*Koningué
*Konseguela
*Koromo
*Kouniana
*Koutiala (Kreisstadt)
*Logouana
*M'Pessoba
*Miena
*N'Golonianasso
*N'Goutjina
*N'Tossoni
*Nafanga
*Nampé
*Niantaga
*Sincina
*Sinkolo
*Doubacoré
*Songoua
*Sorobasso
*Tao
*Yognogo
*Zanfigué
*Zangasso
*Zanina
*Zebala

## Nachwies
Günter Peters

**Günter Peters** (* 1. Januar 1944 in Wies) is en düütsch Politiker (SPD).

Peters hett eerst de Volksschool in Wies un ansluutend de Realschool in Wiesmoor besöcht. Dornah hett he en Lehr as Maschinenslosser maakt un 1965 sien Wehrdeenst afleist. Nah den Wehrdeenst wurr he Suldat vun Berop un fung en Offiziersutbillen an. Peters hett in Floogsekerungsdeenst arbeit un weer Hauptmann.

1972 is he de SPD bitreden un weer van 1973 bit 1983 un weer af 1996 eerst Vörsitter vun den  SPD-Oortsvereen Freebörg. Peters is Raatsherr vun de Gemeend Freebörg, wo he stellvertreden Fraktschoonsvörsitter weer. Buterdem is he Liddmaat vun den Kreisdag vun den Landkreis Wittmund. In de darteihnst Wahlperiood wurr he dör en Direktmandat in' Wahlkreis 96 Wittmund in den Landdag vun Neddersassen wählt, den he van 1994 bit 1998 anhörrn dee.

## Privates
Peters is in sien Freetiet en ambitioneert Maler un hett intüschen ok all utstellt. He is verheiraadt un hett twee Kinner.

## Ehrungen
2014 kreeg Peters dat Verdeenstkrüuz an' Bande vun den Verdeenstorden vun de Bundsrepubliek Düütschland.

## Literatur
* Landtag Niedersachsen Handbuch 13. Wahlperiode.

## Weblenken
* Personennaamdatei

## Enkeld Nahwiesen
Kayes (Kreis)

De Kreis Kayes (franz. *cercle de Kayes*) is en Kreis in de Westen vun Mali in de Region Kayes mit 513.263 Inwahners. De Kreisstadt is Kayes, wat togliek ok de gröttste Stadt in’n Kreis is. 

## Politik

Landraat (franz. *Président du conseil de cercle*) is Dr. Modibo Timbo (Adéma-Pasj).

## Gemenen

* Bangassi 
* Colimbiné 
* Diamou 
* Djélébou 
* Falémé 
* Fégui 
* Gory Gopéla 
* Gouméra 
* Guidimakan Kéri Kaffo 
* Hawa Dembaya 
* Karakoro 
* Kayes (Kreisstadt)
* Kéméné Tambo 
* Khouloum 
* Koniakary 
* Koussané 
* Liberté Dembaya 
* Logo 
* Maréna Diombougou 
* Marintoumania 
* Sadiola 
* Sahel 
* Samé Diomgoma 
* Ségala 
* Séro Diamanou 
* Somankidy 
* Sony 
* Tafacirga

## Nachwies
Ségou (Kreis)

De Kreis Ségou (franz. *cercle de Ségou*) is en Kreis in de Süden vun Mali in de Region Ségou mit 691.358 Inwahners. De Kreisstadt is Ségou, wat togliek ok de gröttste Stadt in’n Kreis is. 

## Politik

Landraat (franz. *Président du conseil de cercle*) is Jean Marie Keita.

## Gemenen

*Baguindadougou
*Bellen
*Boussin
*Cinzana
*Diédougou
*Diganibougou
*Dioro
*Diouna
*Dougabougou
*Farako
*Farakou Massa
*Fatiné
*Kamiandougou
*Katiéna
*Konodimini
*Markala
*Massala
*N'Gara
*N'Koumandougou
*Pelengana
*Sakoïba
*Sama Foulala
*Saminé
*Sansanding
*Sébougou
*Ségou
*Sibila
*Soignébougou
*Souba
*Togou

## Nachwies
Bamako

Bamako is de Hööftstadt vun Mali. De Stadt liggt an de Nigerstroom un is mit 1.809.106 Inwahners togliek ok de gröttste Stadt in Mali.

## Verwaltung

De Distrikt Bamako unnerteelt sick in de söss Gemeenden Commune I, Commune II, Commune III, Commune IV, Commune V un Commune VI.

## Historie
Dat Rebeed vun’e Stad is sied de Steentied, mehr as 150.000 Johren, ut un duut bewahnt.

## Beröhmte Lüüd vun Bomako

* 1912; † 7. Mai 1980, Aoua Kéita, malische Schrieverin
* 1915, 4. Juni; † 16. Mai 1977, Modibo Keïta, Staatspräsident vun Mali (1960–1968)
* 1921; † 21. November 2001Seydou Keita, Fotograf 
* 1946, 6. Dezember, Salif Keïta, Footballspeeler
* 1952, 7. November, Modibo Sidibé, malischer Politiker
* 1954, 24. Oktober, Amadou Bagayoko, Sänger un Gitarrist vun Amadou & Mariam
* 1955, 23. Juni, Jean Tigana, französischer Footballspeeler un -trainer
* 1958, 15. April, Mariam Doumbia, Sängerin vun Amadou & Mariam
* 1968, 25. Februar, Oumou Sangaré, Sängerin, Feministin und Menschenrechtsaktivistin
* 1978, 15. April, Soumaila Coulibaly, malischer Footballspeeler
* 1979, 15. Juli, Boubacar Diarra, malischer Footballspeeler
* 1979, 18. Dezember, Mamady Sidibe, malischer Footballspeeler
* 1980, 16. Januar, Seydou Keita, malischer Footballspeeler
* 1980, 10. September, Adama Coulibaly, malischer Footballspeeler
* 1981, 18. Mai, Mahamadou Diarra, malischer Footballspeeler
* 1983, 5. Februar, Djénéba Bamba, malische Footballspeeler
* 1984, 25. August, Soumbeyla Diakité, malischer Footballspeeler
* 1985, 13. Mai, Aïssata Coulibaly, malische Footballspeelerin
* 1986, 19. Februar, Amadou Sidibé, malischer Footballspeeler
* 1986, 16. Mai, Kadidia Diawara, malische Footballspeelerin
* 1987, 9. September, Kalilou Traoré, malischer Footballspeeler
* 1987, 19. Dezember, Idrissa Coulibaly, malischer Footballspeeler
* 1988, 17. Januar, Abdou Traoré, malischer Footballspeeler
* 1988, 25. April, Cheick Diabaté, malischer Footballspeeler
* 1992, 6. Juni, Sidy Koné, malischer Footballspeelerr

## Partnerstäder

* Bordeaux, 
* Maubeuge, 
* Angers,  sied 1974
* Rochester (New York),  sied 1975
* Dakar,  sied 1974/1975
* Bobo Dioulasso,  sied 1994
* Leipzig,  sied 1966 
* Achkhabad,  sied 1974
* São Paulo,   
* Banjul,   
* Nouakchott, 

## Kiek ok bi

Städer in Mali

## Weblenken

* http://www.bamako-culture.org/ (fransch)
* Bamako bi: Citè du monde (fransch)

## Nachwies
Robert Coleman Richardson

**Robert Coleman Richardson** (* 26. Juni 1937 in Washington, D.C.; † 19. Februar 2013 in Ithaca, New York) weer en US-amerikaansch Physiker. Tosommen mit David Morris Lee un Douglas Dean Osheroff kreeg he 1996 den Nobelpries för Physik *„för dat Opdecken vun de Suprafluidität in Helium-3 bi düchtig deep Temperaturen“*.

## Leven

Richardson hett sien Studium an dat Virginia Polytechnic Institute maakt un kreeg 1966 an de  Duke Universität in Durham, North Carolina sien Doktertitel. 1975 wurr he an de Cornell University ordentlich Perfesser för Physik, siet 1990 ok in de Funktschoon as Direkter vun dat Laboratorium för Atom- un Fastkörperphysik.

In suprafluiden Flüssigkeiten verleesen de Atome hör typisch tofällige Bewegung, se orienteeren sück koordineert; dordör verlüsst de Flüssigkeit binnere Rieven un wiest nichtklassische Effekte. Hüüd hörrn de suprafluiden Phasen vun dat Helium-3 to de an besten ünnersöcht Tostände vun de Materie.

## Privates
Vun de Duke University kreeg he noch en Ehrendokterwürde. Verheiraadt weer he siet 1962 mit Betty McCarthy, de ok an de Duke University studeert harr. Se harrn twee Döchter Jennifer un Pamela.

## Weblenken
* Richardson up de Sieden vun den Nobelpries (engelsch)
* Websteed vun Robert C. Richardson (Cornell University)
* DNB-Katalog
* Personennaamdatei

## Enkeld Nahwiesen
ISO 3166-2:ML

## Nachwies un Anmerkungen


----
*Kiek ok bi:*
* ISO 3166-2, Referenztabelle vun Lännercodes.
* ISO 3166-1, Referenztabelle vun Lännercodes, as se in Domainnamen sin.
ISO-3166-1-Kodierlist

De 1974 inföhrte **ISO-3166-1-Kodierlist** is na Länner sorteert. Du finnst

* de Codes vun de eersten Deel vun de ISO 3166 unner ALPHA-2, ALPHA-3 un numerischen Codes
un 
* de Top Level Domains (TLD), de List vun de Afkörten för de Mannschoppen vun’e Internatschonalen Olympschen Komitees (IOC) un de Codes för ten mit subnationalen Teelen na ISO 3166-2 un de UN/LOCODEs.

## Anmerkungen


## Kiek ok bi
* Internatschonale Telefonvörwahle, Lännervörwahllist sorteert noh Länner un Lännervörwahllist sorteert noh Nummern
* List vun de Kfz-Nationalitätskennteken
* ISO 639 – Dor weert Kennungen för Naams vun Spraken in Spraakkoods mit fastleggt.
* Koort vun Europa mit ISO-3166-Lännercodes
* List vun de NATO-Lännercodes
* List vun de FIFA-Liddmatten mit de Lännerabkörten vun de FIFA

## Weblenken
* ''Verwendung von Länderabkürzungen in Präferenzdokumenten''. zoll.de (Düütsch) – deelwies private Verwennen vun Codes noh 3166-2
Butan

De **Butanen** sünd en Stoffgrupp binnen de Grupp vun de Alkanen, de dör de Summenformel C4H10 kenntekent sünd. De Grupp besteiht blots ut twee Vertreders, de as *[[n-Butan]]* un *[[iso-Butan]]* betekent warrt un to’nanner isomer sünd. Bi beide Stoffen hannelt sik dat üm brennbore Gasen ahn Klöör, de licht fletig to maken gaht (Fletiggas). Se löst sik kuum in Water, dorför aver goot in Ethanol un Ether.

## Vörkamen un Dorstellen
De Butanen kamt natürlich in’t Eerdgas vör, warrt aver ok dör Cracken ut Eerdööl wunnen. Scheedt warrn künnt de beiden Isomeren dör Adsorpschoon un frakschoneerte Desorpschoon an Aktivkahl oder Zeolithen. Iso-Butan warrt in grote Mengden ut n-Butan dör Isomeriseren wunnen mit en Mischen ut Aluminiumchlorid un Chlorwaterstoff as Katalysater.

## Bruuk
In de cheemschen Industrie warrt Butanen veel to’n Dorstellen vun C4-Alkenen as 1,3-Butadien, But-1-en, But-2-enen un Isobuten bruukt, as ok för de Synthees vun högere Kohlenwaterstoffen (för „Alkylatbenzin“),  Thiophen oder Oxidatschoonsprodukten as tert-Butylhydroperoxid. Grote Bedüden hebbt de Gasen ok as Brenngas to’n Heizen, Küllmiddels oder as Driefgasen.

## Sekerheit
As all Alkanen hebbt ok de Butanen en narkotiseren Wirken. Bi en  Atendepresschoon, de dordör utlöst warrt, künnt Effekten op dat Zentralnervensystem utlöst warrn, so as Opregen, Euphorie oder Övergeven. Hoge Dosen künnt sik ok slecht op den Bloodkreisloop un dat Hart utwirken un to’n Bispeel Hartrhythmusstören utlösen.

## Borns
Rocky

**Rocky** betekent

* *[[Rocky (Film)|Rocky]]*, US-amerikaansch Speelfilm ut dat Johr 1976,
* *[[Rocky II]]*, US-amerikaansch Speelfilm ut dat Johr 1979,
* *[[Rocky III]]*, US-amerikaanschen Speelfilm ut dat Johr 1982,
* *[[Rocky IV]]*, US-amerikaanschen Speelfilm ut dat Johr 1985,
* *[[Rocky V]]*, US-amerikaanschen Speelfilm ut dat Johr 1990,
* *[[Rocky Balboa]]*, US-amerikaanschen Speelfilm ut dat Johr 2006,
* *[[Rocky (1948)|Rocky]]*, US-amerikaansch Filmdrama ut dat Johr 1948,
* *[[Rocky (1981)|Rocky]]*, indischen Bollywood-Film ut dat Johr 1981,
* *[[Rocky – The Rebel]]*, Bollywood-Actionfilm ut dat Johr 2006,
* Rocky, Oort in Alabama, USA,
* Rocky, Stadt in Colorado, USA,
* Rocky, Oort in Oklahoma, USA,
* Rocky Mountains, Bargland in de USA un Kanada,
* Rocky Graziano (1919–1990), US-amerikaansch Boxer,
* Rocky Johnson (* 1944), US-amerikaansch Wrestler,
* Rocky Marciano (1923–1969), US-amerikaansch Boxer.

Kiek ok bi: Rocky Creek, Rocky Ford, Rocky Hill, Rocky Island, Rocky Ridge, Rocky River, Rocky Valley.
Odd Lundberg

**Odd Harald Lundberg ** (* 3. Oktober 1917 in Brandbu; † 7. März 1983 in Oslo) weer en norweegsch Iesflinklöper.

Lundberg wunn bi de Olympisch Winterspelen 1948 in St. Moritz Bronze över 1500 Meter (achter Sverre Farstad un Åke Seyffarth) un Sülver över 5000 Meter (achter Reidar Liaklev). 

1948 wurr he dorto in Helsinki Mehrkamp-Weltmeester in’ Iesflinkloop. Een Johr later wunn he bi de Weltmeesterschap noch en Bronzemedaille un 1950 en Sülvermedaille.   

## Weblenken
* Statistiken bi ''Speedskatingnews''
* Odd Lundberg in de Datenbank vun sportsreference.com (engelsch)
Leopold I.

**Leopold I.** is de Naam vun düsse Herrschers:

* Leopold I. (HRR), Kaiser (1640–1705),
* Leopold I. (Belgien), König (1831–1865),
* *Leopold I.* Groothartog vun de Toskana, is desülvige as Leopold II. (HRR),
* Leopold (Baden), Groothartog(1830–1852),
* Leopold I. (Mähren), Hartog vun Olmütz (1102/1105–1157),
* Leopold I. (Habsborg), Hartog vun Öösterriek (1308–1326),
* Leopold I. (Anhalt-Dessau) (de *Ole Dessauer*), Först (1693–1747),
* Leopold I. (Lippe), Först (1789–1802),
* Leopold I. (Öösterriek) (*de Vörnehme*), Markgreve (976–994),
* Leopold I. (Seckau) († 1291), Bischop vun Seckau,
* Leopold I. (Steiermark) (*de Tappere*), Markgreve (1122–1129).
Ferdinand I.

**Ferdinand I.** is de Naam vun düsse Herrschers:

* Ferdinand I. (HRR), Kaiser (1558–1564)
* Ferdinand I. (Öösterriek), *de Goodmödige*, Kaiser (1835–1848)
* Ferdinand I. (Bulgarien), Zar (1908–1918)
* Ferdinand I. (León), *de Grote*, König (1035–1065)
* Ferdinand I. (Portugal), König (1367–1383)
* Ferdinand I. (Aragón), *de Gerechte*, König (1412–1416)
* Ferdinand I. (Neapel), König (1458–1494)
* Ferdinand I. (Sizilien), König vun Beide Sizilien (1815/1816–1825)
* Ferdinand I. (Rumänien), König (1914–1927)
* Ferdinand I. (Toskana), Groothartog (1587–1609)
* Ferdinand I. (Braganza), Hartog (1403–1478)
Ferdinand II.

**Ferdinand II.** betekent

* Ferdinand II. (HRR), Kaiser (1619–1637),
* Ferdinand II. (León), König (1157?–1188),
* Ferdinand II., *de Hillige*, König vun Kastilien (1217–1252) is Ferdinand III. (Kastilien),
* Ferdinand II. (Aragón), *de Kathoolsche*, König (1479–1516),
* Ferdinand II. (Neapel), König (1495–1496),
* Ferdinand II. (Portugal), König (1853–1855),
* Ferdinand II. (Sizilien), König vun Beide Sizilien (1830–1859),
* Ferdinand II. (Toskana), Groothartog (1621–1670),
* Ferdinand II. (Braganza), Hartog (1430–1483),
* Ferdinand II. (Patterbuorn), Ferdinand vun Fürstenberg, Förstbischop (1661–1683),
* Ferdinand II. (Tirol), Graaf vun Tirol un de Vörlannen (1529–1595).
Ferdinand III.

**Ferdinand III.** is de Naam vun düsse Herrschers:

* Ferdinand III. (HRR), Kaiser (1637–1657)
* Ferdinand III., König vun León (1230–1252), is desülvige as: Ferdinand III. (Kastilien)
* Ferdinand III., König vun Neapel (1505–1516), is desülvige as Ferdinand II. (Aragón)
* Ferdinand III. vun Bourbon, König vun Sizilien (1759–1815), is desülvige as: Ferdinand I. (Sizilien)
* Ferdinand III. (Toskana) (1769–1824), Groothartog vun Toskana, Kurförst vun Salzborg un Kurförst un Groothartog vun Würzburg
Ferdinand V.

**Ferdinand V.** betekent

* Ferdinand V., König vun Ungarn un Böhmen,
* Ferdinand V. (*de Kathoolsche*), König vun Kastilien.
Ferdinand IV.

**Ferdinand IV.** betekent

* Ferdinand IV. (HRR), Röömschen König (1653–1654), König vun Böhmen un Ungarn (1647–1654)
* Ferdinand IV. (Kastilien), König (1295–1312)
* Ferdinand IV. (Neapel), vun Bourbon, König (1759–1825) is desülvige, as Ferdinand I. (Sizilien)
* Ferdinand IV. (Toskana), Groothartog (1859–1860)
Alexander Enberg

**Alexander Philipp Enberg** (ok: *Alex Enberg*; * 5. April 1972) is en US-amerikaanschen Schauspeler un Filmproduzent.

## Leven un Wark
Enberg is de Söhn vun den Sportreporter Dick Enberg un de Feernseh-Dreihbookschrieversche un Produzentin Jeri Taylor. Sien eerste Feernsehrull harr he in de Kindheit in en poor Folgen vun de Krimireeg *Quincy*. Sien Mudder weer in de 1990er Johren an de Feernsehreeg *Star Trek: Voyager* bedeeligt, in de he in eenige Folgen de Gastrull vun den jungen Ingeniör Vorik speelt hett.

In’t Johr 2006 hett Enberg de Trickeffekten för den Kortfilm  *Fartman: Caught in a Tight Ass* maakt, de op Howard Stern sien Kavelkanal sennt weer. Dat Johr dorop harr he de Rull vun en mallen Theraterbaas in den Independentfilm *Never Say Macbeth*, bi den he ok en poor Trickeffekten utklamüstert hett.

## Filmografie (Utwahl)

## Borns


## Weblenken
*
Giselher Suhr

**Giselher Suhr** (* 14. August 1945 in Tauberbischofsheim; † 22. August 2018) was en düütsch Journalist.

## Berop
Suhr hett en Jura- un Soziologiestudium maakt un weer siet 1968 as free Mitarbeiter bi den NDR as ok bi dat ZDF-Landsstudio Hamborg. Nah en Volontariat wurr he bi dat ZDF as Redakteur anstellt un hett lang in de Redaktschoon vun Kennzeichen D mitarbeit. Siet Oktober 1989 weer he stännig ZDF-Korrespondent in de DDR. Van 1991 bit 1997 hett he dat ZDF-Landsstudio Brannenborg leit. Dornah weer he bit 2009 Leider vun dat Landsstudio Sassen-Anholt un arbeit sietdem för dat ZDF Studio Berlin.

## Bidrääg (Utwahl)
**Ansichten: Potsdam - Hauptstadt von Brandenburg*; Bildtonträger, Regie un Dreihbook: Suhr, Giselher, 1991

## Born
Michael Rüping

**Michael Rüping** (* 4. Januar 1951) is en ehmalger düütsch Springrieder un Springutschussliddmaat vun dat DOKR.

He hett eenmal dat Düütsch Spring Derby in Hamborg-Klein Flottbek wunnen un mehrere Natschonenpries-Siege mit de düütsch Equipe.

## Karriere
He weer as Sportsuldat an de Bundswehrsportschool in Warnduorp statschoneert un hörr dor to de eerst rieden Suldaten.

In' Team mit Paul Schockemöhle, Achaz von Buchwaldt un Gerd Wiltfang wunn he bi de Springrieder-Europameesterschap 1983 in Hickstead Bronze. Twee Johr later hett he dat in Dinard, ditmal mit de Mannschap (Rüping, Schockemöhle, Peter Luther, Franke Sloothaak) noch mal schafft. In dat sülvig Johr wurr Rüping ok Düütsch Meester un wunn in den Grooten Pries vun Aken.

1987 wunn he mit Silbersee dat traditschonsriek Springderby in Hamborg-Klein Flottbek, en vun de ansprööksvullsten Springriedertturniere up de Welt.

Michael Rüping kreeg 2000 den „Hansepferd-Erinnerungspreis 2000“, de hüm vun de Senater för  Weertschap, Dr. Thomas Mirow, övergeven wurr.

Van 1971 bit 1977 hett Michael Rüping in Kiel Medizin studeert. 1979 hett he sien Doktertitel kreegen. Siet 1992 is he Deelhaber vun en Gemeenschapspraxis. 

## Privates
Michael Rüping is de Vader vun Springrieder Philip Rüping, mit de he up de Anlaag vun FN-Präsident Breido Graf zu Rantzau jung Peer för den Grooten Sport utbildt. 

An’ 13. August 1982 hett he sien Ehefru Eva-Maria heiraadt, Wiel se an en Freedag, den 13. heiraaten wull, Rüping aber all bi dat Turnier in Kopenhagen meld harr, sünd se wiels dat  Turnier nah Itzehoe fohren, leeten sück dor standesamtlich truen un sünd glieks dornah weer nah Kopenhagen fohren. Een Stünn nah hör Ankunft dor fung dat Springen an, dat Michael Rüping wunnen hett. 

## Peer
Sien bedüüdenst Peer weern de dree Holsteener Hingsten Silbersee, Calypso II un Caletto I. Ok den later vun Michael Whitaker un Jos Lansink internatschoonal vörstellten Hingst Calvaro Z is vun Rüping in den Sport brocht wurrn.

Rüping un de Holsteener Verbandshingst Silbersee weern en vun de spoodriekst Paaren vun de 1080er Johren, de beid harrn tüschen de Johren 1982 un 1988 hör Glanztiet. 1987 hett dat Paar  Rüping/Silbersee bi dat Springderby in Hamborg-Klein-Flottbek wunnen. Bald nah den Derbysieg in Hamborg wurr Silbersee nah Schweden verköfft un de Leistungssportkarriere vun Rüping gung to Enn’. 

Van 1981 bit 1986 weer he mit Caletto I spoodriek up Turnieren. Ünner Rüping weer de Cor de la Bryeré-Sohn 1983 dat spoodriekst Natschonenpriespeerd, as ok dat spoodriekst Springpeerd bi den CSIO in Genf. Bit 1986 hett Caletto I en Gewinnsumme vun DM 100.000,- winnen kunnt. 

## Enkeld Nahwiesen
Robert Garrett

**Robert Garrett** is de Naam von

* Robert Garrett (1875–1961), US-amerikaansch Lichtathlet,
* Robert Garrett (* 1977), düütsch Basketballspeler,
* Robert Garrett (* 1988), noordeirsch Footballspeler.
Atje Keulen-Deelstra

**Atje Keulen-Deelstra** (* 31. Dezember 1938 in Grouw, Gemeend Boarnsterhim; † 22. Februar 2013 in Leeuwarden) weer en  nedderlannsch Iesflinklöperin, de eerst in dat relativ hooch Öller vun 30 Johr den internatschonalen Dörbröök schafft hett.  

## Biografie
All mit 16 Johr wunn se as Atje Keulen de Junioren-Körtbahnmeesterschap vun de Provinz Friesland. To de Tiet hett se aber mehr sportlich Aktivitäten maakt, aber dat Iesflinkloopen stunn vörnan. 1962 hett se Jelle Keulen heiraadt un dat Paar kreeg tüschen 1963 un 1966 dree Kinner. Hör sportlich Loopbahn schien dormit ok vörbi to ween. 

Liekers fung se 1967 weer mit dat Training an, ok wenn man hör immer weer seggt hett, dat se nu för den Hoochleistungssport to olt weer. So kreeg se ok eerst mal kien Platz in dat Natschonalteam. Dat hull hör aber nich dorvan af, 1970 de nedderlannsch Mehrkamp-Meesterschap to winnen un dorbi Grötten as Ans Schut un Stien Kaiser achter sück to laaten. In dat glieker Johr wunn se denn ok noch de  Mehrkamp-Weltmeesterschap (vör Stien Kaiser un Dianne Holum). Kröönt wurr för hör dat Jahr 1970 mit de Wahl to de nedderlannsch Sportlerin vun dat Johr.

1972, 1973 un 1974 wunn se de nedderlannsch, europääsch un de Weltmeesterschaft in’ Mehrkamp un bi de Olympisch Winterspelen 1972 in Sapporo kunn se över 1.500 m un 3.000 m de Bronzemedaille un över 1.000 m de Sülvermedaille winnen. 1975 is se to dat Iesloop-Marathon wesselt un kunn dor noch veer Mal der nedderlannsch Meesterschap winnen, letztmals 1980 mit nu 42 Johr. 

Noch 1997, kört nahdem se bi en Verkehrsunfall versehrt wurrn weer, neem se noch an den  Elfstedentocht deel. 

Hör Dochter Boukje Keulen wurr ok Iesflinklöperin.

## Weblinks
* Atje Keulen-Deelstra in de Datenbank vun Sportsreference.com
* Statistik bi ''Speedskatingnews''
* Personennaamdatei
Standdreesprung

De **Standdreesprung** is en Dreeesprung, de ahn Anloop, also ut’n Stand maakt warrt. Jüst so as de Standhoochsprung un de Standwietsprung tellt disse Sportdisziplin to de Sprungwettstrieden as Deelrebett vun de Lichtathletik. In de Johren 1900 un 1904 weer se olympisch.

## Technik
De Technik ünnerscheedt sik nich dull vun den normalen Dreesprung. Bi den Standdreesprung steiht de Athlet op dat Afsprungbrett un halt mit beide Arms Swung. Wenn beide Arms achter’n Rüch sünd, geiht de Sportler licht in de Huuk un springt af. Dorbi warrt de Arms na baven böhrt. Dorna lannt man op een Been un springt foorts wieter un lannt denn op dat annere Been. Dorna folgt de Sprung in de Sandkuhl.

Dorblangen gifft dat ok noch den Standdreesprung mit beide Benen, bi den de Sportler dreemol mit beide Benen tosamen na de Sandkuhl hüppen deit.

## Olympia un Rekorden
Dat heet, dat sogor al de ollen Greken Standdreesprung mit Gewichten maakt hebbt.

Tosamen mit de annern Standsprungwettstrieden is de Standdreesprung 1900 bi de Olympische Spelen in Paris anboden worrn. Dor hett de US-Amerikaner Ray Ewry mit en Wiet vun 10,58&nbsp;m wunnen. Ok veer Johren later bi de Olympische Spelen in St. Louis geev dat den Wettkamp. Und ok dor hett Ewry wedder wunnen, ditmol mit en Wiet vun 10,55&nbsp;m.

De Disziplin weer ok in Düütschland geern maakt. De düütsche Rekord weer 1909 vun Otto Bäuerle mit 9,15&nbsp;m opstellt. 

## Standdreesprung vundaag
Offiziell warrt de Standdreesprung hüüt kuum noch utdragen, man af un to gifft dat de Disziplin noch bi Jöögdfestspelen.

## Bekannte Standdreespringers
*Ray Ewry
*Joseph Stadler
*Irving Baxter
*Robert Garrett
*Waldemar Steffen
*Frank Jarvis
*Otto Bäuerle
ISO 3166-2:ZA

## Nawies un Anmerkungen


----
*Kiek ok bi:*
* ISO 3166-2, Referenztabelle vun Lännercodes.
* ISO 3166-1, Referenztabelle vun Lännercodes, as se in Domainnamen sin.
Rosemarie Taupadel

**Rosemarie Taupadel** (* 25. Februar 1952 in Berlin) is en ehmalge düütsch Iesflinklöperin, de för de DDR starten dee.

Hör Vereen weer SC Dynamo Berlin. Se hett an de Olympisch Winterspelen 1972 in Sapporo deelnommen. Dorbi keem se över 1500 Meter up Platz 5 und kunn dorbi Nina Andrejewna Statkewitsch achter sück laaten. In dat glieker Johr weer se ok DDR-Meesterin över 1500 und 3000 m un över de Körtstrecken (500 m und 1000 m) keem se jeweils achter Ruth Budzisch up den 2. Platz.

Dorvör harr se 1968 all bi de DDR-Mehrkamp-Meesterschapen de Sülvermedaille wunnen und 1971 över 500 m ok all den 2. Platz.

## Weblenken
* Ergevnisse bi Sport komplett
* Rosemarie Taupadel in de Datenbank vun sportsreference.com
Bloodkonserv

**Bloodkonserv** is en ümgangsspraaklichen Utdruck, mit den sünnere Bloodprodukten tosamenfaat warrt. Tomeist sünd dormit Erythrozytenkunzentraten meent, de ok an’n fakensten överdragen (*transfundeert*) warrt. En Erythrozytenkunzentrat is en fasten Kunststoffbüdel, de mit de ro’en Bloodkörpers (Erythrozyten) vun en Spenner füllt is un för de Transfuschoon vun disse Erythrozyten an en Patienten deent.

Eher root is dorgegen de Bruuk vun Vullblood för de Tranfusion. Normalerwies warrt dat Blood in sien Zellbestanddeelen scheedt, de splitt vun’nanner wietergeven warrt.

Je na Tyyp bargt en Büdel ruchweg 300&nbsp;ml Blood(-bestanddeelen). De naue Tyyp, de Bloodgrupp, Ünnergruppen, de Bloodformel un en eendüdige Konserventall warrt op den Büdel mehrfack opschreven un op Kleevetiketten opdruckt, üm Schrievfehlers to hinnern. De Konserventall warrt na den Eurokood-Standard vergeven. Op disse Oort un Wied kann jümmer torüchverfolgt warrn, wovun Konserv vun wovun Institut opbereidt un utgeven hett. 

Ümdat sik de Konserven länger lagern laat, warrt to de Bloodkonserven Stolltörners to sett. Tomeist warrt dorför de so nöömte CPD-Stabilisater bruukt. De bargt op 1000&nbsp;ml destilleert Water 3&nbsp;g Zitronensüür, 26,3&nbsp;g Natriumcitrat, 2,2&nbsp;g Natriumdihydrogenphosphat, 38,3&nbsp;g Glukosemonohydrat un 559 Adenin-Hydrochlorid. De pH-Weert vun den Stabilisater liggt twüschen 5,6 un 5,8. Warrt 63-70&nbsp;ml vun den mit Adenin versetten Stabilisater mit 450&nbsp;ml Blood mischt, hett de Konserv opletzt en pH-Weert vun 7,1 bit 7,2. För’t Lagern vun Erythrozyten-Kunzentraten bi +2°C bit +6°C hett dat grote Bedüden.

Bloodkonserven mööt köhlt lagert warrn, egal wat dat vun Tyyp is. Frischplasma-Kunzentraten warrt sogor deepfroren. Vör en Transfuschoon mööt de Präparaten eerstmol op Ruum- oder Lieftemperatur opwarmt warrn.

Siet Oktober 1985 is dat in Düütschland bito vun’t Gesett her vörschreven, dat blangen tallrieke annere Ünnersoken ok op HIV-Antikörpers test warrn mutt.

## Kiek ok
*Bloodspenn
*Bloodbank

## Weblenken
* www.wissenschaft.de: Auch für Blut gilt: Je frischer, desto besser - en Studie to de Överlevenswohrschienlichkeit na Operatschonen bi’t Verwennen vun olle Präparaten.
Kolheim

**Kolheim** () is en Dörp in de Gemeen Gnarrenborg in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen.

## Geografie

Kolheim liggt as Stratendörp an’t Westöver von’n Oost-Hamm-Kanaal in’t Düvelsmoor mit Findörp op de anner Kanaalsied.

De Naveröörd sünd Dahldörp un Gnarrenborg in’n Noorden, Barkhusen, Langenhusen un Friedrichsdörp in’n Noordoosten, Korlshöben in’n Oosten, Noordsood in’n Süden un Kuustermoor in’n Süüdwesten.

## Historie

Kolheim is 1781 an’t Westöver von’n Oost-Hamm-Kanaal as een von Jürgen Christian Findörp sien Moorkolonien grünnt worrn. Dat Oostöver is 1781 as egen Kolonie Findörp grünnt worrn.

Kolheim un Findörp sünd denn an’n 1. April 1929 to een Gemeen tohoopleggt worrn, de denn den Naam Findörp dragen hett.

An’n 8. April 1974 is Findörp bi de Gemeenreform in Neddersassen mit de Gemeen Gnarrenborg tohoopleggt worrn.

### Inwahnertall

### Religion

Kolheim is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel Gnarrenborg.

För de Kathoolschen is de St.-Michaelskark in Bremervöör tostännig, de siet 1. September 2010 to de Karkengemeen Hillig Geist in Stood tohöört.

## Kultur

### Verenen

De Schütten von Kolheim doot in’n Schüttenvereen Findörp-Kolheim scheten.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

Kolheim liggt an de Kolheimer Straat, de över en Reeg Brüggen mit de Kreisstraat 102 op de anner Sied von’n Kanaal verbunnen is, de in’n Noorden na Barkhusen, Langenhusen un Bremervöör geiht un den Oort in’n Süden mit Noordsood verbinnen deit un dor an de L&nbsp;165 ranlöppt. Na Noordwesten geiht de Dahldörper Straat na Dahldörp.

De nächste Bahnhoff is de Bahnhoff Olenbüttel an de Bahnlien Bremen–Bremerhoben in’n Süüdwesten, de so 19 Kilometer weg is. Jüstso wied weg in’n Noordoosten is de Bahnhoff Bremervöör an de Bahnlien Bremerhoben–Buxthu.

## Footnoten
Paul Darragh

**Paul Darragh** (* 28. April 1953 in Killiney, Irland; † 3. Januar 2005 in Ashbourne, Irland) weer en irisch Springrieder. 

He weer Liddmaat vun dat Team, dat dree Johr nahnanner (1977 bis 1979) up sien Peerd *Heather Honey* de Aga Khan-Trophy wunnen hett. De anner Liddmaaten weern Eddie Macken, Con Power un James Kernan. Ok 1997 hörr he weer to dat Siegerteam. 

Wiedere groot Erfolge weern Siege in Hickstead up dat Peerd *Pele* un bi de Grooten Pries vun Dublin up *Carrolls Trigger*. Insgesamt hett 54 Mal för Irland in de Natschonenpries reeden. 

Darragh weer verheiraadt und harr twee Deerns un een Söhn. Storven is he an en Hartinfarkt.
Niccolò Antonio Zingarelli

**Niccolò** (oder **Nicola** **)** **Antonio Zingarelli** (* 4. April 1752 in Neapel; † 5. Mai 1837 in Torre del Greco, Provinz Neapel) weer en  italieensch Komponist.

## Leven

Zingarelli kreeg sien Utbillen an dat Konservatorium vun de Kark *Madonna di Loreto* in Neapel ünner de Leitung vun Fedele Fenaroli as ok later vun den Abbate Alessandro Speranza, en Schöler vun Francesco Durante.

1779 geev he sien Debüt an dat Teatro San Carlo mit de Oper *Montezuma*, de in de nächst Johren en groot Tall ünner stiegend Bifall upführt Opern folgen deen.

1792 wurr he to’n Kapellmeester vun en Mailänder Dom nömmt, 1804 wurr he pääpstlich Kapellmeester in Rom. Wiel he to sien Paapst Pius VII. hollen dee, full he in Ungnaad bi Napoleon I., wat hüm veranlaaten dee, 1812 weer nah Neapel torüch to gahn, wo he Direkter vun de königlich Musikschool *San Sebastiano* wurr un nah de Dood vun Giovanni Paisiello ok as Kapellmeester vun de Domkark bit to sien Dood en besünners fruchtbor Komponisten- un Lehrtätigkeit entfalten dee.

Een vun sien Schölers weer Francesco Morlacchi.

## Wark un Bedüüden

Zingarelli gellt as en vun de letzten würdigen Komponisten vun de to Anfang vun dat 18. Johrhunnert vun Alessandro Scarlatti begrünnd neapolitaansch School.

Sien Opern, dorünner besünners *[[Romeo e Giulietta]]* weern in Europa bannig anseggt bit Rossini sien Uptreden harr. Ok sien Karkenkompositschonen, de besünners in sien letzt Johren entstahn sünd, staht an Gediegenheit ünner dejenigen vun de Komponisten ut sien Tiet babenan. To sien herutragend Schölers hörrn de dree bedüüdendst italieensch Opernkomponisten ut de Ära tüschen Rossini un Verdi: Vincenzo Bellini, Gaetano Donizetti un Saverio Mercadante.

## Weblenken
* 
* Basisindrag in dat Dizionario Biografico degli Italiani (ital., noch nich druckt, online bi Treccani.it) 
* Bibliographie vun de druckt Libretti vun Opern vun Zingarelli bi Italian Opera
* Körtbiographie un Musikbispeel bi Italian Opera
* DNB-Katalog
Sülverbarg

De **Sülverbarg** is mit 74 m över NN de höögste Barg in de Wingst (Gemeen Wingst, Landkreis Cuxhoben). De Fahlbarg is wat lütter, reckt aver mit sien Utkiektoorn wat höger. De Noordspoorn von’n Sülverbarg is de Gretenbarg.

De Wingst hett sik in de Saal-Iestied in dat Warthe-Stadium as Morään billt. De Fahlbarg liggt in’n Süden von de Wingst, mit de Öörd Dobrook, Wittenmoor, Ellerbrook, Süderbusch, Bargkamp un Westerhamm ümto.

## Naam

En ole Saag seggt:

Vör lange Tied schall en Famielj von Riesen in de Wingst leevt hebben. De Moder hett *Grete* heten un harr en smucken lütten Barg mit Holt dor op besünners geern. De Barg hett dorüm denn den Naam *Gretenbarg* kregen.

Ehr Söhn, de *Bolik* heten hett, wull jüst as sien Vader *Wingis* en Sülverschatt finnen, güng op Anraden von sien Moder na’n Harz un bröch en Sack vull Riesensteen mit na Huus. He harr de fraren Steen vonwegen jemehr Glinstern för Sülver hollen un eerst Tohuus harr he den Fehler markt. De Barg, wo he de Steen dalsmeten hett, de heet vondaag *Sülverbarg*. Dree von de Steen schall he wöterig bet na’t Holt vör Loomst smeten hebben. De liggt vondaag noch dor op’n Westerbarg.
Watermöhl (Wingst)

**Watermöhl** () is en Oort in de Gemeen Wingst, Samtgemeen Land Hadeln in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen.

## Geografie

Watermöhl liggt an’n oostern Rand von de Wingst, de as Geestrügg ut de Ümgegend rutkickt. De Fahlbarg (Düütsch Olymp) is dichtbi. In Watermöhl liggt ok dat Naturschuulrebeed Borndaal.

De Naveröörd sünd Höden in’n Noorden, Voigtding in’n Noordoosten, Oostercaadwisch un Öberndörp in’n Oosten, Dobrook un Wittenmoor in’n Süden, Ellerbrook, Süderbusch un Bargkamp in’n Süüdwesten, Westerhamm, Tollboom un Ooldkeden in’n Westen un Kumbarg in’n Noordwesten.

## Historie

### Inwahnertall

### Religion

Watermöhl is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Nicolai-Kark in Kumbarg.

För de Kathoolschen is de Hillig-Krüüz-Kark in Oterndörp tostännig.

## Kultur

### Museums

Watermöhl hett dat Waldmuseum.

### Verenen

De Schützenvereen Watermöhl is 1910 grünnt worrn un hett sien Schützenfest jümmer an dat drüdde Wekenenn in’n Juni fiert. De Vereen hett 2012 beslaten, sik 2013 optolösen.

### Freetied

In Watermöhl liggt de Jugendharbarg Wingst un de Zoo in de Wingst.

## Infrastruktur

### Verkehr

Von Watermöhl gaht Straten na Höden in’n Noorden, na de Bundsstraat 73 in’n Oosten un na Dobrook in’n Süden.

Watermöhl hett mit’n Bahnhoff Wingst en egen Bahnhoff an de Nedderelvbahn von Cuxhoben na Hamborg.

## Footnoten
Wittenmoor (Wingst)

**Wittenmoor** () is en Oort in de Gemeen Wingst, Samtgemeen Land Hadeln in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen.

## Geografie

Wittenmoor liggt an’n süüdoostern Rand von de Wingst, de as Geestrügg ut de Ümgegend rutkickt. Na Süden to liggt Moor.

De Naveröörd sünd Watermöhl in’n Noorden, Dobrook in’n Noordoosten, Dobrook, Hemmoor un Westersood in’n Süüdoosten, Bröckelbeek in’n Süden, Ellerbrook, Süderbusch un Bargkamp in’n Westen un Westerhamm in’n Noordwesten.

## Historie

### Inwahnertall

### Religion

Wittenmoor is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Nicolai-Kark in Kumbarg.

För de Kathoolschen is de Hillig-Krüüz-Kark in Oterndörp tostännig.

De Karkhoff Wittenmoor hett en egen Kapell.

## Kultur

### Verenen

De Schützenvereen Wittenmoor is 1909 grünnt worrn un fiert sien Schützenfest jümmer an dat letzte Wekenenn in’n Juni.

## Infrastruktur

### Verkehr

Wittenmoor liggt an de Kreisstraat 21, de in’n Noordwesten na Ellerbrook, Süderbusch, Bargkamp un Westerhamm löppt un in’n Süden na Bröckelbeek un Loomst. In’n Noordoosten löppt de K&nbsp;23 na Dobrook un dor an de Bundsstraat 73 ran.

De nächste Bahnhoff is de Bahnhoff Wingst in Watermöhl an de Nedderelvbahn von Cuxhoben na Hamborg.

## Footnoten



## Weblenken
Watermöhl

En **Watermöhl** (ok: *Watermoel*)  is en Möhl, de dör en Waterrad andreven warrt. Faken warrt se bruukt, üm Koorn to mahlen (Koornmöhl), aver ok för annere Saken (Pulvermöhl, Saagmöhl, Sliepmöhl etc.).

So en Möhl steiht normalerwies an en Fleetwater, dat opstaut is, üm en gröttere Fallhöögd un en Watervörraad to hebben. Dat opstaute Water billt denn en Möhlendiek.

To de Watermöhlen in’n wieden Sinn höört ok de Tiedenmöhl un de Schippmöhl.

## Literatur

* Karl Schumacher: *Die Mühlen im [[Heisterbach]]er Tal* - *Wie sie klapperten vom Mittelalter bis zur Neuzeit* --- Wasserwirtschaft, Historische Entwicklung, Mühlentechnik, Legenden und Gedichte, Prinzip-Lageplan*. Hrsg.: Heimatverein Oberdollendorf und Römlinghoven e.V.. 2., durchgesehene Aufl., Königswinter 2011. 120 Seiten.
* Torsten Rüdinger, Philipp Oppermann: *Kleine Mühlenkunde – Deutsche Technikgeschichte vom Reibstein zur Industriemühle'', terra press, Berlin, 2012 (2. Auflage), ISBN 978-3981162677

## Footnoten

## Weblenken
Joseph

**Joseph**, ok *Josef* (hebr. יוֹסֵף, *yōsēf* = he föögt hento), is en Vörnaam for Jungs un Mannslüde ut de Bibel. He kummt ut de Hebrääsche Spraak. Sunnerlich is he bekannt wurrn dör Joseph, den Patriarchen Jakob sien Söhn ut dat Ole Testament un dör Joseph, Jesus siene Mudder Maria ehren Mann ut dat Nee Testament. De Naam is allerwegens in de Welt bekannt un warrt in allerhand Formen un Spraken bruukt. 

## Kiek ok bi
* List vun Herrschers mit den Naam Joseph
Cino Cinelli

**Cino Cinelli** (* 9. Februar 1916 in  Montespertoli; † 20. April 2001 ok dor) weer en italieenisch Radrennfohrer un Fohrradproduzent.

Cino Cinelli weer en vun teihn Kinner vun en Lüttbuer dicht bi Florenz. To’n Radsport is he kommen, nehdem sück sien Bröers Giotto un Arrigo sück Radrennen up den Weg to de School um to de Arbeit lefert hebbt. Cinelli weer van 1937 bit 1944 Profi-Radrennfohrer. Sien gröttste Spood weer de Sieg bi *[[Mailand-San Remo]]* 1943. All 1938 harr he de *[[Lombardei-Rundfohrt]]* as ok de *Appenninen-Tour* wunnen. 1938 un 1939 kunn he ok mehrere Deelstrecken vun den Giro d’Italia för sück entscheeden, den Giro 1939 aber nich beenden. Sien gröttste Konkurrent un to glieker Tiet sien best Früend weer Gino Bartali.

Nah sien aktiv Tiet as Rennfohrer hett Cinelli sien glieknaamig Ünnernehmen grünnd, dat sünners för de Produktschoon vun  innovativ Fohrradkomponenten bekannt wurr. Cinelli weer ok Berader vun sien Geschäftsfrüend Gentullio Campagnolo bi de Entwicklung vun nee Produkten.

Cino Cinelli weer todem Grünner vun de “Italian Professional Cycling Association” un bleev 24 Johr lang deren Präsident. Anfang vun de 1970er Johren hett he för dat Natschonale Olympische Komitee vun Italien (CONI) en Handbook över Theorie un Training vun den Radsport: *Cycling*, Rom 1972 schreven, dat in Italien as "Radsport-Bibel" gellt

## Born
*  Interview mit Cino Cinelli

## Anmarken


## Weblenken
* Cino Cinelli in de Datenbank vun Radsportseiten.net
List vun Herrschers mit den Naam Joseph

**[[Joseph]]** oder ok **Josef** is de Naam vun düsse Herrschers ween:

## Joseph I./II.
* Joseph I. (HRR), Kaiser (1705–1711)
* Joseph I. (Portugal), König (1750–1777)
* Joseph II. (HRR), Kaiser (1765–1790)

## Joseph + annere Naams
* Josef Johann Adam (Liechtenstein), Först (1721–1732)
* Josef Wenzel I. (Liechtenstein), Först (1712–1718, 1732–1745, 1748–1772)
* Joseph Bonaparte, König vun Neapel (1806–1808), König vun Spanien (1808–1813)
* Joseph Friedrich Ernst (Hohenzollern-Sigmaringen), Först (1715–1769)
* Joseph Carl Leopold Friedrich Ludwig (Ortenburg), Rieksgraaf (1787–1805)
* Joseph II. Esterhazy de Galantha, Bane vun Kroatien (1733–1741)

## Karkenherrschers
* Joseph I. Galesiotes, Ökumeenschen Patriarchen vun Konstantinopel (1267–1275)
* Joseph II. (Patriarch), Ökumeenschen Patriarchen vun Konstantinopel (1416–1439)
* Joseph I. (Chaldääsch-kathoolsch) (1667–1707), vun 1681 bit 1696 Patriarch vun de Chaldääsch-Kathoolsche Karken mit Seet in Diarbekir
* Joseph II. (Chaldääsch-kathoolsch)
* Joseph III. (Chaldääsch-kathoolsch)
* Joseph IV. (Chaldääsch-kathoolsch)
* Joseph V. (Chaldääsch-kathoolsch)
* Josef I. (Exarch) (1840–1915)
* Joseph Clemens von Bayern, Kurförst un Erzbischop vun Köln (1688–1706) un (1688–1723)
* Joseph vun Verona († 764), 3. Bischop vun Freising (747/748–764)
Leopold

**Leopold** betekent

* Leopold, Vörnaam för Mannslüüd,
* Leopold, en Familiennaam (för Lüüd mit düssen Naam kiek dor),
* List vun Herrschers mit den Naam Leopold, Naam vun en Reeg vun Herrschers,
* Leopold, Oort in Missouri, USA,
* Leopold, Medienpries for gode Kinnermusik.
George Wallington

**George Wallington** (* 27. Oktober 1924 in Palermo, Sizilien as *Giorgio Figlia*; † 15. Februar 1993 in  Cape Coral, Miami) weer en US-amerikaansch Jazzpianist un -komponist. 

## Leven un Warken

Een Johr nah sien Gebort is sien Familie in de USA emigreert, wo he vun sien Vader all fröh Gesangsünnerricht kreeg. Wallington speel mit söss Johren Vigelien un Mandolien un mit negen Johr Klaveer. 

1940 wurr he Beropsmusiker. Bald speel he in dat Quintett vun Dizzy Gillespie un Oscar Pettiford in *Onyx Club* (Winter 1943-44), ansluutend speel he bit 1953 mit Joe Marsala, Charlie Parker, Serge Chaloff, Allen Eager, Stan Getz, Terry Gibbs, Brew Moore, Al Cohn, Gerry Mulligan, Zoot Sims, Red Rodney un Lionel Hampton. He nehm mit eegen Trios Platten för Savoy un för Blue Note up. Tüschen 1954 un 1960 hett he Bands in New York leit, to de Musikers as Donald Byrd, Jackie McLean und Phil Woods hörrn dee; mit de nehm he Platten för Prestige un Atlantic up. 1960 truck he sück ut dat Musikleven torüch, um in dat Familienünnernehmen to arbeiten. In de 1980ern kehr he noch eenmal up de  Szene torüch, um een Plaat uptonehmen un eenig Konzerte to geven. 

Sien Speelwies is stark an Bud Powell orienteert. To Wallington sien bekanntst Kompositschoonen hörrn de Standards "Lemon Drop" und "Godchild". Dorneben komponeer he mit Buddy Goodman de Titel "Way of There" und "My April Heart".

## Diskographie (Utwahl)

* *The George Wallington Trio* (Savoy, 1949-51) mit Kai Winding, Gerry Mulligan, Max Roach
* *The George Wallingon Trios* (OJC, 192-53) mit Charles Mingus, Oscar Pettiford, Max Roach, Curly Russell
* *Trios* (RCA Vogue, 1954) mit Pierre Michelot
* *Live At The Café Bohemia* (OJC, 1955) mit Donald Byrd, Jackie McLean
* *Jazz For The Carriage Trade* (OJC, 1956) mit Phil Woods 
* *The New York Scene* (OJC, 1957)
* *Jazz At Hotchkiss* (Savoy, 1957) mit Donald Byrd, Phil Woods
* *The Pleasure Of A Jazz Inspiration* (VSOP, 1985) piano solo

### As [[Sideman]]

* Serge Chaloff: *We the People Bop* (Cool & Blue, 1946-49)
* Al Cohn: *Cohn´s Tones* (Savoy, 1950, 1954)
* Stan Getz: *Early Getz* (OJC, 1949-53)
* Gerry Mulligan: *Mulligan Plays Mulligan* (OJC, 1951)
* Annie Ross: *Annie Ross Sings* (OJC, 1952)
* Lionel Hampton: *Oh! Rock* (Natasha, 1953)
* Bobby Jaspar: *Bobby Jaspar with George Walligton, [[Idrees Sulieman]]* (OJC, 1957)

## Born
*Biographie vun Scott Yanow
*MusicWeb Encyclopaedia of Popular Music
*Richard Cook, Jazz Encyclopedia. London 2007 ISBN 978-0-141-02646-6
*Richard Cook& Brian Morton, The Penguin Guide To Jazz, New Edition 1994  
*Richard Cook & B. Morton, The Penguin Guide To Jazz On CD, Sixth Edition,  London, Penguin, 2002 ISBN 0-14-051521-6

## Weblenken
* DNB-Katalog
* Personennaamdatei