open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sergio Barbero

**Sergio Barbero** (* 17. Januar 1969 in Salla Biellese) is en ehmalger italieenisch Radrennfoher.

Sergio Barbero fung sien Karriere 1993 bi dat Radsport-Team Navigare-Blue Storm an. Nah twee Johr is he to Carrera Jeans un noch wiederen twee Johren to Mercatone Uno wesselt. Dor wunn he 1997 ok sien eerst Rennen, den  Giro di Toscana. 1999 harr he sien spoodriekst Johr, he wunn de Eendagsrennen Giro del Lazio, Tre Valli Varesine un den Japan Cup. Doruphen wessel he to den italieenschen  Rennstall Lampre. 2002 un 2003 wunn he nochmals bi den Japan Cup un in 2003 kunn he ok noch de Coppa Bernocchi för sück entscheeden. Siet 2006 is Barbero för dat  kolumbiaansch Professional Continental Team Selle Italia-Diquigiovanni fohren.

2001 wurr Barbero wegen Doping mit Epo nah de Tour de Romandie för söss Maand sparrt.

## Wat he schafft hett
;1997
* Giro di Toscana

;1999
* Giro del Lazio
* Tre Valli Varesine
* Japan Cup

;2002
* Japan Cup

;2003
* Coppa Bernocchi
* Japan Cup

## Teams
*1993 Navigare-Blue Storm 
*1994 Navigare-Blue Storm 
*1995 Carrera Jeans-Tassoni 
*1996 Carrera Jeans 
*1997 Mercatone Uno 
*1998 Mercatone Uno-Bianchi 
*1999 Mercatone Uno-Bianchi 
*2000 Lampre-Daikin 
*2001 Lampre-Daikin 
*2002 Lampre-Daikin 
*2003 Lampre 
*2004 Lampre 
*2005 Naturino-Sapore di Mare 
*2006 Selle Italia-Diquigiovanni

## Enkeld Nahwiesen
Los Angeles

**Los Angeles** [lɒs ˈændʒələs] (ut spaansch *Los Ángeles* [losˈaŋxeles] ‚De Engel‘) oder ok kört **L.A.**, is de gröttste Stadt in den US-Bundsstaat Kalifornien. Se liggt an’ Pazifik un den Los Angeles River.

Los Angeles is mit 3.792.621 Inwahners (2010) in’ Stadtrebeet nah New York de tweetgröttste Stadt vun de USA. Mit 11,8 Millionen Inwahners in de Agglomeration, as ok över 12,8 Millionen Inwahners in de Metropolregion (Metropolitan Statistical Area) un knapp 17,8 Millionen in de wiedere Metropolregion steiht de Greater Los Angeles Area ünner de gröttst Metropolregionen vun de Welt an 17. Stäe. De Inwahners vun Los Angeles wurrd *Angelenos* (ændʒəˈlinoʊz) nömmt.

Los Angeles is Hööftstadt un Verwaltenssitt vun den Los Angeles County. De Stadt is dat Wertschaps-, Gewarf- un Kulturzentrum vun Kalifornien mit tallriek Universitäten, Hoochschoolen, Forschungsinstituten, Theatern un Museen. Los Angeles is de weltgröttste Standoort för de Floogtüüch- un Ruumfohrtindustrie un bekannt wegen de dor vörhannen Film- un Feernsehindustrie (Hollywood) un Musikszene.

## Enkeld Nahwiesen


## Weblenken

* The Official Web Site of The City of Los Angeles (engelsch)
Norma Koch

**Norma Koch** (* 27. März 1898; † 29. Juli 1979 in Jamaica, Queens, New York City) weer en US-amerikaansche Kledaaschmakersche, de för ehr Arbeit in’t Filmgewarf dreemol för den *[[Oscar]]* nomineert weer un een dorvun wunnen hett.

## Leven un Wark
Norma Koch hett ehr Loopbahn as Kledaaschmakersche in de Filmweertschop vun Hollywood anfungen. Ehr eerste Film weer 1946 *A Scandal in Paris*. Bit 1972 is se aktiv wesen un hett in disse Tiet an de Kledaasch vun meist veertig Filmen mitarbeit. För den Film *What Ever Happened to Baby Jane?* is se 1963 mit den Oscar uttekent worrn. Dorna weer se noch tweemol vörslahn wesen: 1965 för den Film *Hush…Hush, Sweet Charlotte* un 1973 för den Film *Lady Sings the Blues*. Ünner de Filmen, an de se bedeeligt weer, weern vele, de laterhen bannig bekannt worrn sünd.

## Filmografie (Utwahl)

## Utteken
Norma Koch is för ehr Wark dreemol för den *[[Oscar]]* vörslahn wesen un eenmol dormit uttekent worrn:
* 1963: mit den *[[Oscar]]* in de Kategorie *[[Oscar/Best Kledaasch|Best Kledaasch]]* för * What Ever Happened to Baby Jane?*

## Weblinks
*
Bundsautobahn 992

De **Bundsautobahn 992** weer as en kort Autobahnstück in München plaant.

Se schüll de de ööstliche Stadtinfohrt na München rin dorstellen. Op en Streck vun ruchweg teihn Kilometer schüll se an’t Autobahnkrüüz München-Oost (mit den Münchner Stadtring A&nbsp;99) anfangen un bit na München-Steinhausen föhren. De Autobahn A&nbsp;992 is denn later as Afsnitt vun de hüütige A&nbsp;94 ümsett worrn, so dat en egene Beteken nich mehr nödig weer.

## Weblenken
* Streckenbeschrieven vun den ehmolig as A&nbsp;992 plaanten Afsnitt
Bundsautobahn 991

De **Bundsautobahn 991** weer as en kort Autobahnstück in München plaant.

De Autobahn schüll inst vun den Autobahnring (A&nbsp;99) ut op en Streck vun ruchweg 6 Kilometer vun Noorden na München rinföhren as Verlängerung vun de A&nbsp;92. Se schüll vun’t hüütige Autobahndreeeck München-Feldmoching bit an de Landshuter Allee rangahn, woneem denn en Verbinnen na de Stadtautobahn A&nbsp;999 mööglich wesen weer. De Plaan is later aver torüchstellt un opletzt fallen laten worrn.

## Weblenken
* Streckenbeschrieven vun den ehmolig as A&nbsp;991 plaanten Afsnitt
Sepp Mayerl

**Sepp Mayerl** (* 14. April 1937 in Göriach bi Dölsach, Osttirol; † 28. Juli 2012 in de Lienzer Dolomiten) weer en öösterrieksch Bargstieger.

Sepp Mayerl, nah de Naam vun den Hoff vun sien Öllern in Bargstiegerkrinken as „Blasl-Sepp“ bekannt, gelung 1970 de Eerstbestiegen vun den 8.386 m hooch Lhotse Shar, en Nebentipp vun den Lhotse. He is bi den Upstieg in de Noordwand vun de Adlerwand in de Dolomiten ut nich klärt Orsaak afstört un to Dood kommen. 

## Literatur

* Sepp Mayerl: *Der Turm in mir. Zu schwierigsten Gipfeln der Erde.* Rosenheimer, Rosenheim 1984, ISBN 978-3-475-52443-1.
* Hermann Magerer: *Bergauf Bergab 2*. Bergverlag Rother, Oberhaching 2003, ISBN 9783763370474, S. 263−272

## Weblenken
* Doodsmeldung, afropen an’ 28. Juli 2012
Bundsautobahn 990

De **Bundsautobahn 990** weer as en kort Autobahnstück in München plaant.

De Autobahn weer inst as nöördliche Stadtinfohrt vun München plaant. Se schüll vun’n Autobahnring (A&nbsp;99) vun’t Krüüz München-Noord ut över en Streck vun söss Kilometer bit na’t Dreeeck München-Schwabing föhren, woneem en Ansluss an de A&nbsp;999, de aver nich ümsett worrn is. De Autobahnafsnitt vun de A&nbsp;990 is later denn as Deel vun de A&nbsp;9 boet worrn. En eenige Beteken is dorüm nich mehr nödig wesen.

## Weblenken
* Streckenbeschrieven vun den ehmolig as A&nbsp;990 plaanten Afsnitt
Bundsautobahn 993

De **Bundsautobahn 993** weer as en kort Autobahnstück in München plaant.

De Autobahn weer as Stadtinfohrt na München rin plaant, de vun Süüdoosten ut in de Stadt föhren schüll. Anfangen schüll se in München-Putzbrunn, woneem se vun den Autobahnring (A&nbsp;99) afgahn weer. Op en Streck vun goot veer Kilometer harr de A&nbsp;993 bit an’t Krüüz München-Perlach mit de A&nbsp;8 verlopen schüllt. De Plaan is aver fallen laten worrn un de Autobahn is nich boet worrn.

## Weblenken
* Streckenbeschrieven vun den ehmolig as A&nbsp;993 plaanten Afsnitt
Au

**Au** betekent

* allgemeen en lütten Waterloop, kiek bi Beek un -au,
* Au, Beek bi Hornborg in Neddersassen, de in de Lüh flütt,
* Au, Beek bi Neehuus in Neddersassen, de in de Oost flütt,
* Au, Beek bi Zeven in Neddersassen, de in de Meh flütt,
* Au, Beek in Helmworth in Neddersassen, de in de Mehm flütt,
* Au, fröheren Beek in Bremerhoben,
* Au, Beek bi Ramshusen in Neddersassen, de in de Ramm flütt,
* annern Naam för Dannauers Beek,
* annern Naam för de Swienau,
* annern Naam för de Ilmenau,
* Au, Oort in de Gemeen Bülkau,
* .au, Topplevel-Domään von Australien,
* Au, Afkörten för dat Element Gold,
* Au, Dateiformat för Audiodatein.

**AU** is afkört för

* Afrikaansche Union,
* Australien, as ISO-3166-Kood,
* Landkreis Aue, as Auto-Kennteken.

**Au** is de Familiennaam von

* Adam von Au (1869–1942), düütschen Pädagoog un Politiker,
* Alfred Au (1898–1986), düütschen Footballspeler,
* Andreas In der Au (* 1983), düütschen Schriever, Moderator un Slam-Poet,
* Annemarie in der Au (1924–1998), düütsche Schrieversche,
* Annie Au (* 1989), Squashspelerin ut Hongkong,
* Bernd von Au (* 1953), düütschen Footballspeler,
* Eberhard Au (1921–1996), düütschen Inschenör,
* Hans von der Au (1892–1955), düütschen Theoloog un Volkskundler,
* Hoi Shun Au (* 1992), Swemmerin ut Hongkong,
* Leo Au (* 1990), Squashspeler ut Hongkong,
* Michael von Au (* 1964), düütschen Schauspeler,
* Au Woon Yiu (* 1960), Judoka ut Hongkong.

Kiek ok bi: Smale Au, Wulfser Au.
Schoof

**Schoof** betekent

* Schoof, Bünnel Stroh, dat to’n Bispeel bi’t Dackdecken bruukt warrt,
* Schoof, Grupp Vagels oder anner Deeren oder Minschen.

**Schoof** is de Familiennaam von

* Carl-Friedrich Schoof (1914–2002), düütschen Politiker,
* Ernst Schoof (1901–1984), düütschen Politiker,
* Heinrich Schoof (1865–1939), öösterriekschen Choorbaas, Kumponist un Journalist,
* Johann Schoof (1826–1906), düütschen Politiker,
* Lauritz Schoof (* 1990), düütschen Roderer,
* Manfred Schoof (* 1936), düütschen Trumpeter,
* Peter Schoof (* 1955), düütschen Diplomaat,
* Renate Schoof (* 1950), düütsche Schrieversche,
* René Schoof (* 1955), nedderlandschen Mathematiker,
* Sebastian Schoof (* 1980), düütschen Footballspeler,
* Walter Schoof (* 1945), düütschen Footballspeler,
* Wilhelm Schoof (1876–1975), düütschen Germanist.

Kiek ok bi: Schoofs, Schoff.
Klethen

**Klethen** () is en Dörp in de Gemeen Ohlers in den Landkreis Stood, Neddersassen.

## Geografie

De Au hett bi Klethen ehren Born.

De Naveröörd sünd Bookholt in’n Noorden, Ohlers in Noordoosten, Ohrensmoor in Oosten, Ohrenswohl in’n Süüdoosten, Bokel in’n Süden, Ottendörp in’n Westen un Örsdörp in’n Noordwesten.

## Historie

De Oort kummt 1157 toeerst in de Oorkunnen vör.

In de Johren 1920 hett Willi Wegewitz en ole Siedlung von de Sassen bi Klethen utgraavt.

Vör 1885 weer dat Dörp in de Böörd Ohlers binnen dat Amt Harsfeld. Na 1885 hett dat denn to’n Kreis Stood höört un von 1932 af an to’n hüdigen Landkreis Stood.

Bit to'n 1. Juli 1972 weer de Oort Deel vun de Gemeen Ottendörp-Klethen, de mit de Gemeen Ohlers tohoop leggt worrn is. 

### Inwahnertall

### Religion

Klethen is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel Ohlers.

För de Kathoolschen is de St.-Michaels-Kark in Harsfeld tostännig, de siet 1. September 2010 to de Karkengemeen Mariä Himmelfohrt in Buxthu höört.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

Klethen liggt an de Kreisstraat 55, de in’n Westen na Ottendörp löppt un in’n Oosten an de Landsstraat 124 ran, de denn in’n Süden na Bokel un Wangersen wiedergeiht un in’n Noorden över Ohlers un Hollenbeek na Harsfeld.

De nächste Bahnhoff is de Bahnhoff Harsfeld an de Bahnlien Bremerhoben-Buxthu.

## Lüüd

De plattdüütsche Schrieversfro Birgit Lemmermann is 1962 in Klethen boren.

## Literatur

* Willi Wegewitz: *Die Ausgrabung eines sächsischen Hauses in Klethen.* 1926
* Willi Wegewitz: *Eine Wohngrube mit Herdanlage in der Feldmark Klethen (Kreis Stade). Zur Siedlungsgeschichte der Feldmark Ahlerstedt (Kreis Stade).* 1929

## Footnoten



## Weblenken
Samtgemeen Oosten

De **Samtgemeen Oosten** () weer en Rebeetsverband in’n Oosten von’n Landkreis Land Hadeln. De Samtgemeen is 1964 ut de Gemenen Oosten, Isensee un Olendörp billt worrn. Mit de Kommunalreform von’n 1. Juli 1972 is de Samtgemeen denn wedder oplööst worrn. De Öörd hebbt sik denn to de Gemeen Oosten binnen de Samtgemeen Hemmoor tohoopdaan.

En eerste Samtgemeen Oosten harr dat al 1874 geven. Dor weren de Öörd Oosten, Olendörp, Isensee un Hüll in.
Oostbrügg Oosten

De **Oostbrügg Oosten** is en Brügg in Oosten över de Oost.

Bevör de Brügg boot worrn is, hett de Sweevfähr Oosten, de 1909 boot worrn is, den Oort Oosten mit de annere Sied von de Oost mit den Oort Basbeek verbunnen. De Sweevfähr hett sik aver mit de Tied - nadem de Verkehr duller worrn is - to en Nadelöhr utwickelt. Von 1969 bet 1974 hebbt se denn aver för 19 Millionen D-Mark de Brügg boot, de toglieks ok en Oortsumgehung för Oosten is. De Brügg löppt en beten na Noordwesten to an Oosten langs, wielt de ole Straat na de Sweevfähr merrn dör’n Oort dörgahn dee.

De Brügg is 14 m breed un 6,30 m hoog. De Dörföhrhöögd bi MThw is 4,86 m, bi MTnw 7,13 m un de Dörföhrbreed twüschen de Pielers is 50 m. Alltohoop mit de Opfohrten is de Brügg dree Kilometer lang. De Stroom sülvs is an de Steed so bi 90 m breed. De Brügg kunn an’n 30. Mai 1974 inwieht warrn. Annern Dag hett denn de Sweevfähr ehren normalen Verkehr instellt.

Nadem de Brügg trech weer un dat Nadelöhr weg, is denn ut de Straat von de Bundsstraat 71/B 74 in Bremervöör na de Elvfähr Wischhoben-Glückstadt in Wischhoben de Bundsstraat 495 worrn.

## Footnoten



## Weblenken
Elizabeth Ryan

**Elizabeth Montague Ryan** (* 8. Februar 1892 in Anaheim, Kalifornien; † 6. Juli 1979 in Wimbledon, Grootbritannien) weer en US-amerikaansch Tennisspelerin.  

## Loopbahn
As Eenzelspelerin hett Elizabeth Ryan dat nich henkregen, een vun de groot Turniere to winnen. Se stunn tweemal in dat Endspeel vun Wimbledon (1921 gegen Suzanne Lenglen, 1930 gegen Helen Wills Moody) un eenmal (1926) in’t Endspeel vun Forest Hills (gegen Molla Mallory), hett disse Spelen aver jümmer verloren. 

In de Düppelkonkurrenz is se aber bit hüüd en vun de spoodriekste Spelerinnen. Bi 13 Endspeeldeelnahmen wunn se 12 Mal: 1914, 1919 - 1923, 1925, 1926, 1927, 1930, 1933, 1934. In de Mixed-Konkurrenz weer se ähnlich spoodriek. Hier wunn se bi 10 Endspeeldeenahmen 7 Mal mit fiev verscheeden Partners. Ok bi de Düppel- un Mixedwettstrieden in Paris un Forest Hills weer se spoodriek.

1972 wurr se in de International Tennis Hall of Fame upnommen.

## Weblenken
* Elizabeth Ryan in de International Tennis Hall of Fame (engelsch mit Bild)
Bundsstraat 495

De **Bundsstraat 495** is ene Bundsstraat in Düütschland, de vun Bremervöör bet na Glückstadt geiht un bi 43 Kilometer lang is.

## Verloop

De B 495 fangt in Glinn bi Bremervöör an de Bundsstraten 71 un 74 an un geiht denn groff na Noorden na Eversdörp, wo de Landsstraat 119 afgeiht. Von dor geiht dat wieder dör de Dörper Alfs, Langeln un Armsdörp, över de Meh röver un dör dat Holt Toslagg na Loomst, wo de B 495 op de Landsstraat 11 drippt. Dor böögt de Bundsstraat na Noordoosten un löppt över Hockmöhlen, Wohlenbeek un Heeßel na Hemmoor/Basbeek/Warstood. Dor löppt de B 495 mit en Brügg över de B 73 un is över Affohrten mit ehr verbunnen. De B 495 geiht denn mit de Oostbrügg över de Oost na Oosten. Kort later krüüzt de B 495 bi Olendörp de L 113. De Bundsstraat geiht denn dör Schüttdamm un Neelannermoor na Neeland. Dor driptt de B 495 op de L 111 un böögt op den Verloop von de L 111 af, de hier na Noorden löppt. För veer Kilometer von Neeland bet kort achter Wischhoben verloopt de beiden Straten nu tohoop. Kort vör Hamelwöörden böögt de B 495 denn na de Elv (Wischhobener Süderelv) hen af un na’n Anlegger von de Elvfähr Wischhoben-Glückstadt hen. Op dat annere Elvöver in Sleswig-Holsteen, dat en Fährfohrt von fiev Kilometer weg is, geiht de B 495 denn wieder un löppt nu noch so bi 2,5 Kilometer dör den Noorden von Glückstadt un münnt in de B 431.

## Historie

De Afsnidd von Loomst na Süden hett as olen Heerweg al in dat 18. Johrhunnert bestahn. De Straat twüschen Neeland, Oosten un Loomst is 1862 boot worrn. Över de Oost güng to de Tied noch en Prahmfähr. 1908/1909 is denn de Sweevfähr Oosten boot worrn un hett to’n 1. Oktober 1909 anfungen to fohren. Mit de Tied, as de Verkehr in dat 20. Johrhunnert duller warrn dee, kunn de Sweevfähr dor kuum noch gegenan. Von 1969 bet 1974 hebbt se denn de Oostbrügg in Oosten boot. Nadem de Brügg an’n 30. Mai 1974 an’n Verkehr övergeven worrn is, hett de Sweevfähr ophöört to fohren un ut de Straat is offiziell en Bundsstraat maakt worrn, de nu Bundsstraat 495 heten dee.

De Brügg von de B 495 över de Nedderelvbahn is 1982/1983 boot worrn. De ole Brügg, de do al över 100 Johr oold weer, hebbt se an’n 7. November 1982 sprengt.

## Weblenken
Claus Johannßen

**Claus Johannßen** (* 20. Dezember 1953 in Oterndörp) is en düütschen Politiker von de SPD.

Johannßen is 1953 in Oterndörp boren un hett na de School en Lehr as Goorner maakt. He güng denn na de Fachoberschool Ossenbrügge un hett an de Fachhoogschool Ossenbrügge Landpleeg studeert. Von 1975 bet 1979 weer he Goorner in Cuxhoben. Na de Meesterschool in Kiel hett he 1980 sien Meester maakt. 1982 hett he as sülvstännigen Goornermeester in Oterndörp anfungen. 

1973 is Johannßen in de SPD gahn un weer von 1976 bet 1979 in’n Gemeenraad von Oterndörp un von de Samtgemeen Hadeln. 1981 is he wedder in den Raad von de Samtgemeen un 1991 in’n Raad von de Gemeen wählt worrn. 1986 is he denn noch in’n Kreisdag von’n Landkreis Cuxhoben kamen. 2001 is he Vörsitter von de SPD-Frakschoon in’n Kreisdag worrn.

2003 is he över de Landslist för de SPD in’n Neddersassischen Landdag rinkamen. Bi de Landdagswahl 2008 kunn he aver nich wedder in’n Landdag intehn. Op de Landslist weer he nich wied noog vörn un as Direktkannedaat in’n Landdagswahlkreis Hadeln/Wersermünn hett he sik gegen David McAllister (CDU) nich dörsetten kunnt (Johannßen hett 32&nbsp;% von de Eerststimmen kregen).

För de Bundsdagswahl 2009 hett he sik as Nafolger von Annette Faße beworven, kunn sik aver SPD-intern nich dörsetten. Bi de Kommunalwahl an’n 12. September 2011 weer he Kannedaat för dat Börgermeesteramt in Oterndörp un hett sik gegen sien Vörgänger Hermann Gerken dörsett.

Johannßen is verheiraadt un hett dree Kinner.

## Weblenken

* Websteed von Claus Johannßen (hoochdüütsch)
Gemeen Oterndörp

**Oterndörp** is en Gemeen in de Samtgemeen Land Hadeln in'n Landkreis Cuxhoben in Neddersassen mit . To de Gemeen höört blangen Oterndörp ok de lüttjeren Öörd Mahrdörp, Müggendörp, Süderwisch, Nackenbüttel, Kochenbüttel un dat Good Wellingsbüttel.

## Geografie

De Navergemenen sünd Belen in’n Oosten, Oosterbrook in’n Süüdoosten, Neenkarken in’n Süden un Cuxhoben in’n Westen. Güntsied op de annere Sied Elv liggt de Kreis Dithmarschen in Sleswig-Holsteen mit de Gemenen Kaiser-Willem-Koog un Neefellerkoog.

## Historie

De Gemeen in de hüdige Grött hett sik 1929 billt, as de Stadt Oterndörp mit de twee Gemenen Oosterenn Oterndörp un Westerenn Oterndörp tohoopleggt worrn is. Blots Brüünhemm, Pehmworth un en Deel von Scholen sünd dorbi an de Gemeen Neenkarken fullen.

Von 1970 af an hett de Gemeen to de Samtgemeen Hadeln höört, de an’n 1. Januar 2011 tohoop mit de Samtgemeen Sietland de ne’e Samtgemeen Land Hadeln billt hett.

## Politik

### Stadtraad

In’n Stadtraad sitt 21 Raadslüüd (Stand 2016).

;Liddmaten:
* 2011:
*: SPD: Claus Johannßen, Magdalena Petersen, Frank-Uwe Strüning, Anke Allers, Malte Hinck, Henry Woltmann, Sabine Hagenah, Ursula Holthausen, Oliver Plump, Lena Köhn, Rene Putzig
*: CDU: Hans-Volker Feldmann, Vera Dieckmann, Thomas Bullwinkel, Jochen von Stemmen, Jürgen Brümmer, Ernst-August von der Decken
*: FDP: Hermann Gerken, Carsten Nickel, Frank Eulenstein, Thorsten Bardenhagen
* 2016:
*: SPD: Anke Allers, Malte Hinck, Ursula Holthausen, Claus Johannßen, Lena Köhn, Magdalena Petersen, Oliver Plump, Sammy Sabih Al Bayati, Frank-Uwe Strüning
*: CDU: Thomas Bullwinkel, Vera Dieckmann, Hans-Volker Feldmann, Normen Herting, Peter Hoppe, Meik Kramer, Steffen Matzner, Bianca Elisabeth Charlotte Schedler, Jochen von Stemmen
*: FDP: Frank Eulenstein, Hermann Gerken, Carsten Nickel

### Börgermeesters

### Stadtdirekters

### Wapen

Dat Wapen von de Gemeen wiest links teihn swarte un gollen Striepen mit en schraag bagen grönen Rutenkranz dor op un rechts en gollen Otter op blauen Grund un grönen Schildfoot.

De linke Deel is dat Sassen-Wapen, de rechte Deel steiht as Symbol för den Naam von’n Oort.

### Partnerschoppen

1987 hett Oterndörp en Partnerschop mit de Stadt Sheringham in England slaten un 1990 noch een mit Penzlin in Mekelborg-Vörpommern.

## Weertschop un Infrastruktur

Oterndörp hett von dat Land Neddersassen dat Prädikat Noordseebad kregen.

Dat Afwater is lange Johren in dat Klärwark in Oterndörp (1975 op de to de Tied modeernsten Stand utboot) klärt worrn. 2003 is en Druckröhr von Oterndörp na dat Klärwark Cuxhoben anleggt worrn un dat Klärwark Oterndörp hett dichtmaakt.

## Footnoten



## Weblenken

* Websteed vun de Gemeen (hoochdüütsch)
Steenkist von Heerst

De **Steenkist von Heerst** is en Steenkist ut de Bronztied, de en Stück buten Heerst sowat 600 m na Noordoosten to ut dat Dörp rut op de Geest an’n Rand na dat Grote Moor funnen worrn is. 

De Steenkist is ut siede Findlings boot, is twee Meter lang un een Meter breed un hett de Form von en Trapez. Se is na 1935 vördaag kamen, nadem en Buur ut’n 15×6 m groten un twee Meter hogen Langenbarg Sand ruthaalt hett. Dorbi sünd toeerst en poor Urnen vördaag kamen, denn de Steenkist. Utgraven hett dat Ganze von 1938 af an Barnim Lincke, de aver in’n Tweten Weltkrieg fullen is, ehrdat he de Funnen vull utweert harr. Ut de nableven Ünnerlagen hett later denn Karl Hermann Jacob-Friesen en Bericht tohoopstellt. De Funnen sülvs sünd 1946 bi en Brand in dat Museum in Speckenbüttel toschannen gahn.

Resten von Holt ünner’n Kopp von’n Doden düüdt dor op hen, dat de Dode in en Boomsark legen hett. Rechts von’n Doden leeg en Biel ut Bronz un en 79 cm lang Sweert ut Bronz mit en smückt Greep. Links leeg op de Höögd von de Hüften en Pook ut Bronz, bi den de Greep nich mehr dor weer. Op de rechte Sied von’n Liev leeg denn noch en Fibel ut Bronz, bi de de Bögel söven kunzentrische Krinks wiest hett. An de linke Hand hett de Dode en Ring ut Bronz dragen. In de Noordwesteck von dat Graff hebbt se op en Steenplaat en runne Holtschötel funnen, de mit Tiernagels beslahn weer. Son Schötel is ans in Neddersassen noch nich funnen worrn. Schöteln, de to verglieken sünd, kennt’n ans blots ut Skandinavien. De Schötel weer dull uteneendrückt, kunn aver restaureert warrn. An de Ünnersied weer en Steern ut fiene Regen von Nagels (250 Stück) mit twölv Tacken un twee Krinks ut Nagels. De Steenkist un de Funnen schöölt woll ut de öllere Bronztied kamen. De Schötel is vondaag ok in dat Wapen von dat Dörp Heerst afbillt.

## Literatur

* Karl-Hermann Jacob-Friesen: *Einführung in Niedersachsens Urgeschichte*. 2. Teil: *Die Bronzezeit*. 4. bedeutend erweiterte Auflage. Lax, Hildesheim 1963 (*Veröffentlichungen der Urgeschichtlichen Sammlungen des Landesmuseums zu Hannover* 15, )
* Barnim Lincke: *Eine bronzezeitliche Wegstrecke in Nordhannover*, in: *Urgeschichtsstudien beiderseits der Niederelbe I* (Festschrift K. H. Jacob-Friesen, 1939, S. 125-145

## Weblenken

* Indrag bi Megalithic.uk (engelsch)
Barnim Lincke

**Barnim Lincke** (* 1908; † 11. Dezember 1942 bi Nowosokolniki) weer en düütschen Archäoloog.

Lincke is 1908 as Söhn von Margarethe (borene Dellin) un Barnim Lincke boren. He weer in de eersten Johren von de Johren 1930 an de Universität Berlin un hett dor Funnen ut Pommern katalogiseert. Sien Dokter hett he dor an’n 28. Juni 1934 mit de Schrift *Eine baltische Halsringform der Völkerwanderungszeit* maakt. Anfang 1935 is he na Köln gahn un schull en Inventarlist to de Sammlung von Johannes von Diergardt anleggen. Von 1935 af an weer he hauptamtlichen Baas von dat Morgenstern-Museum in Bremerhoben.

1938 hett he ünner annern de Steenkist von Heerst utgraavt.

Lincke is 1942 bi Nowosokolniki in Russland as Soldaat in’n Tweten Weltkrieg fullen. He weer Leutnant un Kumpanieföhrer.

## Warken

* *Eine baltische Halsringform der Völkerwanderungszeit.* Unger, Berlin 1937
* *Die Aufgaben unseres Morgensternmuseums.* in Niederdeutsches Heimatblatt 4, 1936
* *Bauern der Bronzezeit in Wehdel, Kreis Wesermünde.* Wesermünder Kreiskalender 1937, S. 31-34
* *Eine bronzezeitliche Wegstrecke in Nordhannover.* in Urgeschichtstudien beiderseits der Niederelbe, Hilmssen 1939, S. 125-145

## Literatur

* Wolfgang Dietrich Asmus: *Dr. Barnim Lincke zum Gedächtnis.* Jahrbuch des Vereins der Männer vom Morgenstern 31, Sied 169-172
*Gerhard Körner: *Dr. Barnim Lincke* Die Kunde 10, Sied 55-58
Rolfsen

**Rolfsen** is de hoochdüütsche Naam von

* Rulfsen, Oort in de Gemeen Soosdörp in’n Landkreis Lümborg, Neddersassen.

**Rolfsen** is de Familiennaam von

* Alf Rolfsen (1895–1979), noorweegschen Maler,
* Aud Pande-Rolfsen (1922–2006), noorweegsche Schauspelerin,
* Christian Lange Rolfsen (1864–1934), noorweegschen Politiker,
* Edith Rolfsen (* 1929), noorweegsche Schauspelerin un Schrieversche,
* Erik Rolfsen (1905–1992), noorweegschen Architekt,
* Harald Rolfsen (* 1969), noorweegschen Rennrodler,
* Jan Pande-Rolfsen (1922–2002), noorweegschen Schauspeler,
* Jens Rolfsen (1765–1819), noorweegschen Koopmann un Politiker,
* Kari Rolfsen (* 1938), noorweegsche Malersche,
* Katie Rolfsen (1902–1966), noorweegsche Schauspelerin,
* Nordahl Rolfsen (1848–1928), noorweegschen Schriever un Pädagoog,
* Tønnes Rolfsen (1736–1792), noorweegschen Schippbomeester,
* Ulrik Imtiaz Rolfsen (* 1972), noorweegschen Speelbaas.
Ebendörp

**Ebendörp** () is en Dörp in de Gemeen Äästörp in’n Landkreis Horborg, Neddersassen.

## Geografie

Ebendörp liggt in de Lümbörger Heid. In’n Süüdoosten von dat Dörp liggt de Born von’n Swinnbeek.

De Naveröörd sünd Äästörp in’n Noorden, Lübberstä, Eyendörp un Raben in’n Noordoosten, Rulfsen un Soosdörp in’n Oosten, Swinnbeek in’n Süüdoosten (de letzten veer in’n Landkreis Lümborg), Stimbeck, Hützel un Adolfshusen in’n Süüdwesten, Hörpel in’n Westen (de veer all in’n Landkreis Heidkreis) un Döhl in’n Noordwesten.

## Historie

Dat Dörp kummt an’n 3. August 1287 toeerst in de Oorkunnen vör.

1858 hett en Avkaat ut Swarms twee Hööv in Ebendörp köfft un dor en Good inricht. De 2.050 Morgen grote Hoff warrt 1903 wedder verköfft un dorna weer dat en Lehrhoff för Schaap- un Tuffeltucht.

In’n Eersten Weltkrieg sünd söss Soldaten ut Ebendörp fullen oder vermisst un in’n Tweten 26.

An’n 16. Dezember 1968 is de Footballspeler Jürgen Moll op de Autobahn 7 bi Ebendörp bi en Unfall doodbleven.

### Verwaltungsgeschicht

Vör 1885 leeg Ebendörp in’t Amt Winsen un na 1885 in’n Kreis Winsen, de 1932 denn Deel von’n Landkreis Horborg worrn is.

An’n 1. Juli 1972 is de Gemeen Ebendörp Deel von de Gemeen Äästörp worrn.

### Inwahnertall

### Religion

Ebendörp is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel Äästörp. Von dat 13. Johrhunnert af an bet 1954 harr de Oort to dat Kaspel von de Martinskark in Raben tohöört.

De Oort hett en egen Karkhoff mit en lüttje Kapell.

### Wapen

Dat Wapen von Ebendörp wiest baven op roden Grund twee gollen Immenkörv un ünnen op sülvern Grund den swarten Kopp von en Heidsnuck mit gollen Höörn. Dat Rood steiht för de Heid, de Immenkörv för de Immentucht in de Lümbörger Heid un de Heidsnuck för de Schaaptucht un ook as Symbol för den Naam von dat Dörp (en Eev).

## Kultur

En Denkmaal för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’ steiht op’n Karkhoff.

### Verenen

De Schützenvereen Ebendörp is 1927 grünnt worrn. In’n Tweten Weltkrieg hett de Vereen von 1939 af an roht un is denn eerst 1962 wedder nee grünnt worrn. Dat Schützenfest warrt jümmer an’t eerste Wekenenn in’n Juli fiert. De Theatergrupp *De Ebendörper Immenschwoorm* speelt elk Johr en plattdüütsch Stück.

### Brüük

In’n Winter warrt in Ebendörp Faslam fiert.

## Weertschop un Infrastruktur

De Freewillige Füürwehr Ebendörp is 1893 grünnt worrn.

### Verkehr

Ebendörp liggt an de Landsstraat 212, de in’n Noorden na Äästörp un Garlstörp löppt un in’n Süüdwesten na Hörpel, Volgern un Bissen. In’n Süüdwesten löppt de Kreisstraat 51/6 na Hützel, in’n Noordoosten de K&nbsp;30/41 na Raben un in’n Oosten de K&nbsp;36/K&nbsp;45 na Soosdörp. In’n Noordwesten löppt de K&nbsp;36 na Döhl.

500 Meter in’n Noorden von Ebendörp liggt de Opfohrt 42 Ebendörp op de Autobahn 7 (Afsnidd Hamborg–Hannover) an de L&nbsp;212.

De nächste Bahnhoff is de Bahnhoff Hemsen an de Heidbahn. Fröher harr dat Dörp ok en lüttjen Bahnhoff an de Bahnlien Winsen–Hützel.

### Scholen

De Kinner ut Ebendörp gaht na de Grundschool Äästörp.

## Footnoten



## Weblenken

* Websteed över dat Dörp (hoochdüütsch)
Gerco Schröder

**Gerco Bernardus Schröder** (* 28. Juli 1978 in Tubbergen) is en nedderlannsch Springrieder.

Bi de Olympisch Sömmerspelen 2004 keem he mit dat Team, to dat ok noch Wim Schröder, Leopold van Asten un Gert-Jan Bruggink hörrn deen, up Platz veer. Gemeensam mit Jeroen Dubbeldam, Piet Raijmakers un Albert Zoer  wunn he 2006 bi de Weltriederspelen in Aken Teamgold.
2010 wurr he nedderlannsch Meester in’t Springrieden. Mit dat Peerd *Eurocommerce Berlin* keem Gerco Schröder in’ Natschonenpries in Aken up Platz twee.

In’ Februar 2012 befunn he sück up de Springrieder-Weltranglist vun de FEI up Platz 26.

Sien öllere Bröers Ben Schröder un Wim Schröder sünd ok Springrieders. 

Bi de Olympisch Spelen 2012 in London wunn he mit dat Peerd *London* in’t Eenzel- as ok in dat Mannschapsspringen de Sülvermedaille. 

## Enkeld Nahwiesen


## Weblenken

* Websteed
Sideris Tasiadis

**Sideris Tasiadis** (* 7. Mai 1990 in Augsborg) is en düütschen Kanusportler.

## Leven un Loopbahn
Tasiadis is as en Söhn vun greeksche Öllern in Düütschland boren. In’t Johr 2000 hett he in’t Öller vun teihn Johren mit den Kanuslalom bi’n Augsborger Kajakvereen anfungen. Intwüschen is he vör de Kanu Schwaben Augsburg an’n Start. Vun’n Beroop is he as Sportsoldat bi de Bundswehr.

2012 hett Tasiadis sik gegen de natschonale Konkurrenz in de Klass vun’n Eener-Canadier (C1) dörsett un sik för de Olympischen Spelen 2012 in London qualifizeert. Dor hett he de Sülvermedaille in’n Kanuslalom wunnen.

Mit sien Fründin Claudia Bär, de ok Kanusportlersche is, leev he in Augsburg, bit se 2015 an Leukämie doodbleven is.

## Spood
;2008
* Juniorenweltmeesterschop: 1. Platz C1, 3. Platz C1 Team
;2009
* Europameesterschoppen: 3. Platz C1 Team
;2010
* Junioreneuropameesterschop: 1. Platz C1 Team
* Weltmeesterschoppen: 2. Platz C1 Team
;2011
* Europameesterschoppen: 2. Platz C1 Team
* Weltmeesterschoppen: 2. Platz C1 Team
;2012
* Europameesterschoppen: 1. Platz C1, 2. Platz C1 Team
* Olympische Sommerspelen: Sülvermedaille (2. Platz C1)

## Borns


## Weblenken

* Kortöversicht bi’n DKV
Watersport

Ünner den Begreep **Watersport** warrt all Sportorden tosamenfaat, de in Verbinnen mit Water utdragen warrt. Wintersportorden, as dat Ieslopen oder Skispoortorten, de physikaalsch sehn op froren Water stattfinnt, warrt aver nich to de Watersportorden rekent.

En Reeg vun Watersportorden sind olympisch un warrt regelmatig bi de olympischen Sommerspelen utdragen:

;Op’t Water
* Kanusport:
** Kanurennsport
** Kanuslalom
* Rodern
* Seilen
* Motorbootrennen (Blots 1908)
* Waterski (Blots Demonstratschoonssportoort)

;In’t Water
* Swemmen:
** Kunst- un Toornspringen
** Swemmsport
** Synchroonswemmen
** Waterball
* Triathlon (Blots deelwies in’t Water)

Dorblangen gifft en grote Tall vun wietere Sportdisziplinen, de to’n Watersport tellt, aver nich olympisch sünd, as to’n Bispeel Watergymnastik oder Rafting. Blangen den Sport *op* oder *in* Water gifft dat noch en drüdde Kategorie vun’n Watersport, de de Aktivitäten *ünner* Water ümfaat. Dorto tellt vör allen dat Sportduken. Hier warrt to’n Bispeel mit Orienterensduken oder Apnoeduken ok Wettstrieden utdragen.

## Weblenken
Priesschild

As **Priesschild** wurrd en Schild, Upklever oder Etikett an en Waar betekent, up de de Kooppries in Betrag un Währung uttekent is.

Völ Priesschilder enthollen noch tösätzlich Informatschonen, as de nipp un nau Produktbeteken, en Barcode to’n Inscannen an de Kass oder herstellerspezifische Angaaven as Produkt- oder Chargennummer. 

In Düütschland sünd de nipp un nau Angaven to de Priesutteken tegenöver den Letztverbrukers dör de Preisangabenverordnung (PAngV) regelt.
Döhl

**Döhl** () is en Dörp in de Gemeen Äästörp in’n Landkreis Horborg, Neddersassen.

## Geografie

Döhl liggt in de Lümbörger Heid an’n Rand von dat Naturschuulrebeed Lümbörger Heid un an de Smale Au. Nich wied weg in’n Westen bi Wils hett de Lümbörger Heid mit’n Wilser Barg ehren höögsten Punkt. Twüschen Döhl un Wils doot ok de Döhler Fuhren liggen.

De Naveröörd sünd Sohrndörp un Su’möhlen in’n Noorden, Äästörp un Lübberstää in’n Noordoosten, Rulfsen un Raben in’n Oosten (de beiden in’n Landkreis Lümborg), Ebendörp in’n Süüdoosten, Hörpel in’n Süden, Volgern in’n Süüdwesten, Wils in’n Westen (de letzten dree in’n Landkreis Heidkreis) un Unnel in’n Noordwesten.

## Historie

Wohrschienlich kummt de Oort in en Oorkunn von 1135 toeerst vör. Ganz seker kummt de Oort denn in en Oorkunn von’n Bischop von Veern 1231 vör. De Oort is dormaals *Dolethe* nöömt worrn un hett in’n Bardengo legen. Binnen den Bardengo hett de Oort to’n Goh Soltinghusen (Solzhusen) höört un von so 1679 af an to de Vaagdie Garlstörp.

In’n Eersten Weltkrieg sünd twee Soldaten ut Döhl fullen oder vermisst un in’n Tweten 24.

### Verwaltungsgeschicht

Vör 1885 leeg Döhl in’t Amt Winsen un na 1885 in’n Kreis Winsen, de 1932 denn Deel von’n Landkreis Horborg worrn is.

An’n 1. Juli 1972 is de Gemeen Döhl Deel von de Gemeen Äästörp worrn.

### Inwahnertall

### Religion

Döhl is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Stephanus-Kark in Äästörp.

## Kultur

En Denkmaal för de Fullenen ut den Tweten Weltkrieg steiht in’n Karl-Buchholz-Hain. För de Doden ut’n Eersten Weltkrieg steiht en Denkmaal vör de Kark in Äästörp.

De Veelsiedigkeitsrieder Andreas Dibowski hett in Döhl en Hoff, op den he Peer tücht, den Irenenhoff.

## Weertschop un Infrastruktur

Elektrischen Stroom hett Döhl 1922 kregen. Telefoon is 1958 kamen.

2009 is dat teihn Hektar grote Gewarfrebeet Thaanbarg utwiest worrn, op dat en Autohoff an de Autobahn plaant is.

### Verkehr

Döhl liggt an de Kreisstraat 36, de in’n Noordoosten an de Landsstraat 212 ran un denn na Äästörp un Garlstörp löppt un in’n Süüdoosten na Ebendörp. Ans gifft dat noch lüttjere Straten na Wils un Hörpel.

De Opfohrt 42 Ebendörp op de Autobahn 7 (Afsnidd Hamborg–Hannover) liggt so bi twee Kilometer weg in’n Oosten an de L&nbsp;212 twüschen Ebendörp un Äästörp.

De nächste Bahnhoff is de Bahnhoff Hemsen an de Heidbahn. Fröher harr dat Dörp ok en lüttjen Bahnhoff an de Bahnlien Winsen–Hützel, de 1910 anleggt worrn is.

### Scholen

Döhl hett sien eerst Schoolhuus 1912 kregen, dat denn later aver wedder dichtmaakt hett. Vondaag gaht de Kinner op de Grundschool Äästörp.

## Lüüd

* Karl Buchholz (1894-1976), Landraad von’n Landkreis Horborg

## Footnoten





## Weblenken
Arzt

**Arzt** betekent

* Dokter, hoochdüütschen Utdruck för en Dokter (Mediziner).

**Arzt** is de Familiennaam von

* Arthur Arzt (1880–1953), düütschen Politiker,
* Clemens Arzt (* 1958), düütschen Rechtswetenschopper,
* Eduard Arzt (* 1956), öösterriekschen Physiker,
* Gunther Arzt (* 1936), düütschen Rechtswetenschopper,
* Heinrich Arzt (1874–1947), düütschen Ünnernehmer,
* Horst Arzt (* 1941), düütschen Politiker un Footballfunkschonär,
* Hugo Arzt (1877–1952), düütschen Beamten,
* Leopold Arzt (1883–1955), öösterriekschen Mediziner,
* Ludwig Arzt (1873–1956), düütschen Ünnernehmer,
* Michael Arzt (1841–1911), düütschen Ünnernehmer,
* Peter Arzt-Grabner (* 1959), öösterriekschen Theoloog,
* Philipp Ludwig Arzt (1799–1875), düütschen Ünnernehmer,
* Simon Arzt (1814–1910), ägyptsch-jöödschen Zigarettenfabrikant,
* Thomas Arzt (* 1983), öösterriekschen Dramatiker,
* Volker Arzt (* 1941), düütschen Physiker, Wetenschopsjournalist, Moderator un Schriever.

Kiek ok bi: Artzt.
Aquafitness

**Aquafitness** is en Trainingsoort för den helen Lief, de to’n Swemmsport torekent warrt. 

Utöövt warrt dit Training in’t siete Water bit Bosthööch oder in Deepwater mit un ahn Reedschopppen as Swemmnudel, Schiev. Gördel, Hantel Waterfohrrad oder Kick-Box-Handschoh. Traineert warrt dorbi de Arms, de Been, de Oors un de zentrale Lief. Sinn dorvun is, de Kraft, Beweglichkeit un de Utduer to verbetern. Togliek föddert de Sport de Entspannung. Dat moderne Aquafitness ünnerscheed sik vun de klass’schen Watergymnastik dordör, dat mehr Weert op de Fitness leggt warrt. Dat Training bargt vele Aerobic- un Pilates-Elementen. Dör de Opdrift vun’t Water warrt de Lidden nich so dull belast, wiel de Waterwedderstand de Muskelkraft und de Utduer föddert.

## Borns
* www.planetsenior.de/aquafitness/

## Literatur
* Jeannette un Andreas Hahn: *Aquatraining*, Meyer & Meyer Sport Verlag, 2005, ISBN 3-89899-138-5

## Kiek ok
* Watergymnastik
Döhl (Mehrdüdig Begreep)

**Döhl** betekent

* Döhl, Oort in de Gemeen Äästörp in’n Landkreis Horborg, Neddersassen.

**Döhl** is de Familiennaam von

* Frank Schmidt-Döhl (* 1963), düütschen Mineraloog un Schriever,
* Friedhelm Döhl (1936–2018), düütschen Komponist un Musikpädagoog,
* Hartmut Döhl (* 1941), düütschen Klassischen Archäoloog,
* Reinhard Döhl (1934–2004), düütschen Literatur- un Medienwetenschopper.
Friedrich Bayer (Landraad)

**Friedrich Bayer** († September 1928) weer en düütschen Politiker von de DNVP. He weer na en Tied as Regerungsassesser von 1898 bet September 1928 de Landraad von’n Kreis Hadeln.

1922 is he Ehrenbörger von de Stadt Oterndörp worrn.

He is 1928 na en Hartslagg doodbleven. Sien Nafolger as Landraad weer denn Hinnerk Willem Kopp.
Alexander Sostmann

**Alexander Plato Sostmann** (* 1833 in Elze; † 1908 in Hannover) weer en düütschen Politiker.

Sostmann is 1833 in Elze boren. He hett an de Universität Göttingen Juristeree studeert. He weer na en Tied as Regerungsassesser toeerst von 1865 bet 1873 Börgermeester von Oterndörp un güng denn as Amtshauptmann na dat Amt Dorum. Dat is he von 1873 bet 1885 ween. 1879 is he Kreishauptmann von’n Stüürkreis Oterndörp worrn un later denn, nadem de Kreis Hadeln nee billt worrn is, von’n 1. April 1885 bet 1898 de Landraad von’n Kreis Hadeln.

Sien Nafolger as Landraad weer Friedrich Bayer.

## Literatur

* Rudolf Lembcke: *Hadelns Landrat Alexander Sostmann und seine Zeit: Vom Welfenroß zum Preußenadler.* 1982
Gustav Adolph Lindenhan

**Gustav Adolph Lindenhan** (* 29. April 1804; † 1861 in Cuxhoben) weer en däänsch-düütschen Politiker.

He weer von 1841 af an Stadtpräsident in Glückstadt un later von 1855 bet 1861 Börgermeester von Oterndörp.

He hett an’n 26. November 1847 Sophie Martine Flindt freet, de aver al een Johr later, an’n 3. September 1848 doodbleven is. He sülvs is 1861 doodbleven, korte Tied nadem he as Börgermeester von Oterndörp afsett worrn is.
Gregor III. (Paapst)

**Gregor III.** (* Syrien; † 28. November 741 in Rom) weer Paapst van 731 bit 741.

Gregor III. wurr an’ 18. März 731 to’n Paapst wählt. As ok all ünner sien Vörganger Gregor II. keem dat ok ünner hüm to swoor Utnannersetten mit Byzanz. Nahdem he Kaiser Leo III. in’n Verloop vun den Byzantienschen Billerstriet exkommunizeert harr, wurrn de Bisdömer vun Sizilien, Ünneritalien un Illyrien vun den Kaiser in’t ökumeenschen Patriarchat vun Konstantinopel ingleedert. Gregor hett doruphen den Kuntakt mit Byzanz afbraken.

To glieker Tiet drungen de Langobarden in Italien wieder vör. Gregor III. Hett doruphen as eerst Paapst dat Frankenriek um Hülp beden, aver ahn Spood. Liekers wurr to Gregor sien Tiet de Bindung vun de Germanen an de Kathoolsche Kark starker – Bonifatius wurr 732 Arzbischop un 738 pääpstlich Legat för Germanien. 732 hett dat Gregor III. ünnerseggt, Peerfleesch to eten. Gregor III. is an’ 28. November 741 storven. Sien kathoolsch Gedenkdag is de 28. November.

Ünner Gregor III. wurr dat Fest vun all Hilligen för Rom up den 1. November leggt.

## Literatur
* Rudolf Schieffer: *Gregor III.* In: Lexikon des Mittelalters, Bd. 4 (1989) Sp. 1667.

## Weblenken

* Indrag in de Catholic Encyclopedia, Robert Appleton Company, New York 1913 (engelsch)
* DNB-Katalog
Stephan Feck

** Stephan Feck** (* 17. Februar 1990 in Leipzig) is en düütschen Waterspringer.

## Loopbahn
Feck geiht för den SC DHfK Leipzig an’n Start un maakt de Disziplinen Kunstspringen vun’n 1&nbsp;m- un 3&nbsp;m-Brett. Tosamen mit sien Kameraad Patrick Hausding maakt he butendem ok 3&nbsp;m-Synchroonspringen, womit he al ’n beten Spood harr.

In’t Johr 2009 weer he to’n eersten mol bi de Swemmweltmeesterschoppen dorbi. Dor is he mit Hausding tosamen Föffter worrn. Bi de Swemmeuropameesterschoppen 2010 in Budapest as ok 2011 in Turin hebbt se beide molen de Sülvermedaille in’t 3&nbsp;m-Synchroonspringen wunnen. 2011 is Feck bito Föffter vun’n 1&nbsp;m-Brett worrn un Söventer vun’t 3&nbsp;m-Brett. Bi de Weltmeesterschoppen 2011 is he mit Hausding wedder op’n föfften Platz kamen.

Op natschonale Even is Feck siet 2007 tosamen söss mol Düütsche Meester wesen. Bi de Olympischen Spelen 2012 in London weer he in’n Wettkamp vun’t 3&nbsp;m-Brett mit dorbi. Traineert warrt he vun Uwe Fischer, de Vadder vun Heike Fischer.

## Weblenken
* Sportlerporträt vun’n DSV
Lull

**Lull** betekent

* Lull, Oort in de Gemeen Venray, Limborg, Nedderlannen,
* Lull, brietsche Band,
* Lull, EP von de Smashing Pumpkins.

**Lull** is de Familiennaam von

* Charles E. T. Lull (1880–1934), US-amerikaanschen Offzeer,
* Edward P. Lull (1837–1886), US-amerikaanschen Offzeer,
* Richard Swann Lull (1867–1957), US-amerikaanschen Paläontoloog,
* Timothy Lull (1943–2003), US-amerikaanschen Schriever.

Kiek ok bi: Llull.
Christian Kuhnke

**Christian Hans Kuhnke** (* 14. April 1939 in Berlin) is en ehmalger  düütsch Tennisspeler.

1964 hett de Linkshänder bi de internatschonal düütsch Tennismeesterschapen an’ Hamborger Rode Boom in en rein düütsch gegen Wilhelm Bungert, mit de tosommen he in de 1960er un 70er Johren as best düütsch Tennisspeler gull, verloren. 

Buterdem harr he all tosommen 32 Insatzen för de düütsch Daviscupmannschap. Tosommen mit Bungert hett Kuhnke 1970 dat Daviscaup-Finale gegen de US-amerikaansch Mannschap glatt mit 0:5 verloren. Ok, wenn se verloren hebbt, weer dat bit dorhen de gröttste Spood vun en düütsch Mannschap in dissen Wettstriet.  

Sien persönlich gröttsten Erfolge in Wimbledon weern dat Recken vun dat Veertelfinale 1963 un 1964. Tosommen mit Wilhelm Bungert hett he ok noch dat Düppelfinale 1962 bi de Frend Open bestreeden, se verloren aber gegen de beid Australier Roy Emerson un Neale Fraser mit 6:3, 6:4, 7:5 (ut de Sicht vun Emerson/Fraser).

Nah dat Enn’ vun sien aktiv Loopbahn wurr de Jurist mit Doktertitel Afkaat in München. 

## Born
Thomas Zellmer: „Niemals ein Problem mit "dem Schwierigen"“; Der Tagesspiegel van’ 15. Mai 1998.

## Weblenken
* ATP-Profil (engelsch)
* ITF-Profil (engelsch)
* Davis Cup-Statistik vun Christian Kuhnke (engelsch)
Dimitri Peters

**Dimitri Peters** (* 4. Mai 1984 in Gljaden, Russland) is en düütschen Judoka, de in de Gewichtsklass bit 100 kg strieden deit.

## Leven un Loopbahn
Peters is in Russland boren. He keem 1992 in’t Öller vun 7 Johren na Düütschland. As he 11 Johr oolt weer, hett he in Rodenborg (Wümm) mit Judo anfungen. Siet 2002 traineert Peters in Hannober, woneem he ok sien Beroop as Industriemechaniker lehrt hett. Vun’n Harvst 2006 her is he bi de Sportföddergrupp vun de Bundswehr.

Bi de U-23-Europameesterschoppen hett he 2005 den Titel wunnen un wunn een Johr later Bronze in Tampere bi de Europameesterschoppen. En wietere Bronzemedaille hett he 2011 bi de Europameesterschoppen in İstanbul mit de Mannschop wunnen. 2012 hett he an de Olympschen Spelen in London deelnahmen. Ok dor hett he Bronze wunnen.

## Spood
* 2005: Europameester vun de U23
* 2006: 3. Platz bi de Europameesterschoppen
* 2011: 3. Platz mit de Mannschop bi de Europameesterschoppen 
* 2012: Bronzemedaille bi de Olympschen Spelen in London

## Weblenken
* Websteed vun Dimitri Peters
* Portrait bi’n Judobund
Toni Turek

**Anton „Toni“ Turek** (* 18. Januar 1919 in Duisburg; † 11. Mai 1984 in Neuss) weer en düütsch Footballspeler un Weltmeester van 1954.

Turek speel as Kind un in de Jöögd bi den Duisburger SC 1900 un wessel 1938 to TuS Duisburg 1848/99. Later speel de lernt Backer as Dorhöder ünner annern för de Süd-Böverligisten Eintracht Frankfurt (1946/47) un TSG Ulm 1846 (af 1947), bevör he 1950 to Fortuna Düsseldörp wessel. Sien Loopbahn hett he 1956 bi Borussia Mönchengladbach afslooten.

Nah Kriegsinsatz un Gefangenschap  kreeg Turek eerst mit 31 Johr en Stammplatz in de Düütsch Football-Natschonalmannschap. Eerstmals stunn he bi dat eerste Lännerspeel nah den Tweeten Weltkrieg an' 22. November 1950 in't Door vun de Natschonalelf. He is dormit bit hüüd de öldste Dorhöder bi sien Debüt. Tüschen 1950 und 1954 hett he 20 Lännerspelen maakt.

Turek weer bekannt för sien good Oog un hett sück af un to nich mal röhrt, wenn den Ball knapp an dat Door vörbigung. Bundstrainer Sepp Herberger hull hüm för en genialen Sportler mit gelegentlich lichtsinnig Tüüg. In dat Endspeel um de Football-Weltmeesterschap 1954 stunn Turek as öldste Speler vun dat Turnier in't düütsch Door un wurr mit de Mannschap dör den 3:2-Sieg gegen den hooch Favoriten, de Mannschap ut  Ungarn, Weltmeester. In de eerst Halftiet hett Turek wegen sien Lichtfertigkeiten sogor noch en Door vun de Ungarn verschuld. Dornah reet he sück aber an'n Riem un sünners in de tweet Halftiet wurr he dör sien Paraden to de Doorhöderlegende. In der ebenso unvergeeten Hörfunkreportage vun Herbert Zimmermann fullen de Wöör *„Turek, du bist ein Teufelskerl! Turek, du bist ein [[Fußballgott]]! Entschuldigen Sie die Begeisterung, die Fußballlaien werden uns für verrückt erklären …“* 

Wiel he bi dat 3:8 in de Vörrunn gegen Ungarn nich insett wurr, is he de eenzig düütsch WM-Stammdorhöder, de kien WM-Spiel verloren hett.

Sien letzt Lännerspeel in' Oktober 1954 weer de 1:3-Nedderlaag vun Düütschland gegen de Mannschap vun Frankriek. Nah sien Karriere hett Turek as Anstellter bi de Düsseldörper  Rheinbahn AG arbeit. 1973 is he an en radselhaft Lahmwurrn vun sien Been erkrankt, tegen de he mit iesern Willen ankämpen dee. As he 1984 in dat Öller vun 65 Johren nah en Hartkrankheit un en Slaganfall starv, achterleet he sien Fru Elisabeth un twee Kinner. 

## Literatur

* Werner Raupp: *Toni Turek - „Fußballgott“. Eine Biographie.* Arete Verlag, Hilmssen 2019, ISBN 978-3-96423-008-9

## Weblenken

* https://www.toni-turek.info/ (Privatarchiv Werner Raupp, Hohenstein/Schwäb. Alb).

*Biographie in dat Portal Rheinische Geschichte

## Enkeld Nahwiesen
Miroslav Filip

**Miroslav Filip** (* 27. Oktober 1928 in Prag; † 27. April 2009 ok dor) weer en tschechisch Schach-Grootmeester.

## Schachkarriere

1953 wurr Miroslav Filip Internationaler Meester. 1954 wurr he in Oslo an dat Spitzenbrett vun der tschechoslowaaksch Mannschap Studentenweltmeester un 1955 Grootmeester. In de 1950er un 1960er Johren hörr he to de Weltspitz un speel tweemal in’  Kandidatenturnier: in Amsterdam 1956 wurr he Achter, in Curaçao 1962 keem he up den söbenten Platz. Dormit weer he tweemal en vun de teihn best Speler up de Welt. Över 20 Johr hörr he to de Natschonalmannschap vun de Tschechoslowakei un speel twalfmal (in de Johren 1952 bit 1974) bi de Schacholympiade, dorvan dreemal an dat eerste Brett. Bi de Olympiade hett he insgeamt 194 Partien speelt un 114 Punkte halt (58,76 %). Filip speel ok dreemal (in de Jhren 1957 bit 1970) för sien Land bi de Europamannschapsmeesterschap un wunn twee Medaillen: Gold 1970 för sien individuelle Leistung an dat tweete Brett un Bronze mit de Mannschaft in dat Johr1957. 

In de Johren 1950, 1952 un 1954 wunn Filip de Landsmeesterschap vun de Tschechoslowakei. Ok in völ internationalen Turnieren hett he bannig good afsneeden: He keem up den deelten eersten Platz in Prag 1956 un weer Sieger in Marienbad 1960, Buenos Aires 1961 un Bern 1975.

Miroslav Filip weer Jurist mit en Doktertitel. Anfang vun de 1980er Johren hett he sien  aktive Karriere beend un arbeidt as Schachjournalist un -publizist. Filip führ de Schachrubrik vun de Prager Sporttageszeitung *Denik Sport*. Bi de Wahl vun den besten tschechoslowaaksch/tschechischen Schachspeler vun all Tieden keem he up Platz 6. Sössmal weer he ok Schiedsrichter in en Wettstriet um de Weltmeesterschap.

Sien best historsch Elo-Tall weer 2677 in’ März 1962.

## Böker

* Turnaj kandidátů mistrovství sveta Amsterodam 1956, *Kandidatenturnier um de Weltmesterschap Amsterdam 1956*, 1958
* Sto dní v Baguiu, *Hunnert Daag in Baguio*, 1978
* Celý svet se od nich učí, *De ganze Welt lernt vun hör*, 1980
* 50 Glanzpartien vun tschechoslowaaksch Grootmeesters, 1983
* Schacholympiade Luzern 1982, 1983 (mit Erwin Rosenblatt)

## Weblenken
* Miroslav Filips Partien up chessgames.com (engelsch)

## Enkeld Nahwiesen