29. August

De **29. August** is in den Gregoriaanschen Klenner de 241. Dag, man in Schaltjohren is dat de 242. Dag.

## Wat passeert is
### Politik un Sellschop
* 1348: In de Seeslacht von Karystos winnt de Venezianers över de Genuesen.
* 1484: Giovanni Battista Cibo wurrd to'n Paapst wählt un hett den Paapstnaam Innozenz VIII.
* 1526: De Osmanen ünner Süleyman den Staatschen slaht in de Slacht bi Mohács de Ungarn. De ehr König Ludwig II. versuppt, as he utkniepen will. De Königrieken Böhmen un Ungarn fallt nu an sien Swager Ferdinand ut dat Huus Habsborg
* 1533: Den lesten Herrscher vun de Inkas in Süüdamerika, Atahualpa, warrt in Cajamarca mit de Garott de Luft afknepen.
* 1622: In’n Dörtigjohrigen Krieg kummt dat to de Slacht bi Fleurus.
* 1756: Preußen marscheert in Sassen in. Dor fangt de 7-jöhrig-Krieg mit an.
* 1842: Mit den Verdrag von Nanking twüschen China un England geiht de Eerste Opiumkrieg to Ennd.
* 1914: In’n Eersten Weltkrieg warrt de düütsche Kolonie Samoa von Niegseeland besett.
* 1962: De Kubakries in’n Kolen Krieg: Op Spionaaschfotos von en Lockheed U-2 warrt eerstmals de Raketenbasen op Kuba sehen.
* 1991: Dat Land för't Utprobeern vun Atomwapen in Semipalatinsk warrt dicht maakt.
* 1995: En Anslag op den georgschen Präsidenten Eduard Schwedardnadse sleit fehl.

### Weertschop
* 1751: In’n Keller von dat Heidelbarger Slott warrt dat weltwiet gröttste Wienfatt opstellt.
* 1924: De *[[Bökergild Gutenberg]]* warrt in Leipzig grünnt, üm eenfache Lüüd dör billige Böker den Togang to Literatur möglich to maken.

### Kunst, Kultur un Bowark
* 1787: Friedrich von Schiller sien Drama *[[Don Carlos (Schiller)|Don Carlos]]* warrt to’n eersten Mol oopföhrt. Dat passeert in Hamborg.
* 1949: De Düütsche Akademie för Spraak un Dichten warrt grünnt. Ehr höchst Utteken is de *[[Georg-Büchner-Pries]]*.
* 1951: Dat eerste Micky-Maus-Comic in Düütschland kümmt rut.
* 1952: De Kinofilm *[[Casablanca (Film)|Casablanca]]* hett Düütschland-Premiere in en stark kötte Faten.
* 1966: De Beatles gevt in San Francisco jümmer letztet apentlich Konzert.

### Wetenschoppen un Technik
* 1831: Michael Faraday deckt de elektrisch Indukschoon op.
* 1949: De eerste sowjetsche Atombomb warrt utprobeert in Semipalatinsk.
* 1965: De Ruumkapsel Gemini 5 kiehrt na 8 Daag un 120 Eerdümlööp mit twee Astronauten trüch op de Eer.
* 1970: De McDonnell Douglas DC-10 maakt ehrn Jungfernflaag.
* 1982: Dat künstliche cheemsch Element Meitnerium warrt in Darmstadt to’n eersten mal tüügt.

### Katastrophen
* 1907: De Québec-Brüch fallt noch bi’n Boen tohopen. Dorbi kommt 75 Boarbeiders üm’t Leven.
* 1996: Op Spitzbargen prallt en russ’sche Tupolew Tu-154 gegen en Barg. All 141 Minschen an Boord starvt.
* 2005: De Hurrikan Katrina lööst en Stormfloot ut, de New Orleans ünner Water sett un ok wiede Deele von de Bunnsstaaten Louisiana, Mississippi un Alabama. Över 1000 Minschen kommt üm, de Schaden belöpt sik op ~125 Mrd. Euro.

## Boren
* 1619: Jean-Baptiste Colbert, franzöösch Staatsmann
* 1632: John Locke, engelsch Philosoph († 1704)
* 1756: Jan Śniadecki, poolsch Astronom un Mathematiker
* 1780: Jean Auguste Dominique Ingres, franzöösch Maler († 1867)
* 1866: Hermann Löns, düütsch Schriever († 1914)
* 1887: Vittorio Faroppa, italieensch Footballdoorhöder,(† 1958)
* 1915: Ingrid Bergman, sweedsch Schauspelerin († 1982)
* 1920: Charlie Parker, US-amerikaansch Jazzmusiker un Komponist († 1955)
* 1921: Roel Oostra, westfreesch Schriever
* 1925: Yvonne Sanson, greeksch-italieensch Filmschauspelerin († 2003)
* 1934: Horst Szymaniak, düütsch Footballnatschonalspeler († 2009)
* 1936: John McCain, US-amerikaansch Politiker un Senater († 2018)
* 1937: Dieter Kalenbach, düütsch Comictekner († 2021)
* 1940: Rinnat Safin, sowjeetsch Biathlet († 2014) 
* 1943: Arthur Bruce McDonald, kanaadsch Physiker un Nobelpriesdräger
* 1946: Jean-Baptiste Bagaza, Politiker un Präsident vun Burundi († 2016)
* 1949: Richard Gere, US-amerikaansch Schauspeler
* 1952: Todd Hallowell, US-amerikaansch Filmproduzent
* 1954: Werner Gilles, düütsch Maler
* 1955: Frank Hoste, belgisch Radrennfohrer
* 1958: Michael Jackson, US-amerikaansch Pop-Star († 2009)
* 1959: Rebecca De Mornay, US-amerikaansch Schauspelerin
* 1962: Jutta Kleinschmidt, düütsch Ralleyfohrerin
* 1965: Frances Ruffelle, britisch Singerin

## Storven
* 1523: Ulrich vun Hutten, düütschen Humanisten un Schriever.
* 1526: Ludwig II., König vun Ungarn.
* 1533: Atahualpa, leste König vun de Inkas in Süüdamerika.
* 1799: Paapst Pius VI..
* 1816: Johann Hieronymus Schröter, düütsch Astronom (* 1745)
* 1862: Francesco Carlini, italiensch Astronom un Geodät.
* 1873: Hermann Hankel, düütsch Mathematiker.
* 1904: Murad V., Sultan vun dat Osmaansche Riek.
* 1952: Wilhelm Krauel, plattdüütsch Schriever (* 1876)
* 1957: Willi Agatz, düütsch Politiker.
* 1972: Lale Andersen, düütsche Singersche (* 1905)
* 1973: Stringer Davis, britsch Schauspeler (* 1899)
* 1982: Ingrid Bergman, sweedsch Schauspelerin (* 1915)
* 2010: Andre Bralts, westfreesch un grönnengsch Schriever un Singer (* 1945)
* 2018: James Alexander Mirrlees, britisch Ökonom un Nobelpriesdräger (* 1936)
* 2021: Ed Asner, US-amerikaansch Schauspeler (* 1929)