open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Middelplattdüütsch Wöörbook

Dat **Mittelniederdeutsche Wörterbuch**, in Platt: **Middelplattdüütsch Wöörbook** is een Wöörbook in söss Bänn, dat Dr. Karl Schiller ut Swerin un Dr. August Lübben ut Ollnborg schapen hett. Dat Bookwark warrt achterna ok *Schiller−Lübben* nöömt. 

Dat *Middelplattdüütsch Wöörbook* bargt een Översetten vun Plattdüütsch in't Hoochdüütsch.  Band 1 bit Band 5 (1875−1880) sünd vun de Verlaag *J. Küthmann's Buchhandlung* in Bremen, Band 6 (1881) vunne Verlaag *Hinricus Fischer* in Bremen rutgeven worrn.

## Delen
* Band 1 (1875): A−E, 765 Sieden online in Faksimile, Översichtssiet I hier
* Band 2 (1876): G−L, 758 S. online in Faksimile, Översichtssiet II hier
* Band 3 (1877): M−R, 538 S. online in Faksimile, Översichtssiet III hier
* Band 4 (1878): S−T, 649 S. online in Faksimile, Översichtssiet IV hier
* Band 5 (1880): U−Z, 791 S. online in Faksimile, Översichtssiet V hier
* Band 6 (1881): Naträäg, 319 S.   online in Faksimile, Översichtssiet VI hier

## Hinwiesen
* F ünner V
* kiek dorto ok bi Wikisource; dort sünd de Artikels na Alphabet ordnet.
Simo Halonen

**Simo Halonen** (* 21. März 1947 in Taipalsaari) is en ehmalger finnisch Biathlet. Neben Heikki Ikola un Juhani Suutarinen is he de spoodriekste Biathlet vun Finnland in de 1970er Johren.

Simo Halonen keem eerst bi dat Militär to'n Biathlonsport un fung dormit ok eerst in dat Öller vun 25 Johren an. He hett tüschen 1974 un 1979 an all Biathlon-Weltmeesterschapen deelnommen, verpass aber de Olympisch Winterspelen 1976 in Innsbruck wegen en Besehren an't Been. 

Bi sien eerst Biathlon-Weltmeesterschapen 1974 in Minsk verpass he in' Sprint as Fievtplatzeerter blots knapp en Medaille, de he an de Siet vun Henrik Flöjt, Juhani Suutarinen und Heikki Ikola in dat Staffelrennen mit Sülver achter de Sowjetunion winnen. In' Eenzel keem he up den 14. Platz. 1975 kunn he in Antholz mit de Staffel in de glieker Besetten as in dat Vörjohr sien gröttsten Erfolg recken un wunn mit de  Staffel Gold. In' Eenzel keem he up Rang 30. In Vingrom wunn he bi de Biathlon-Weltmeesterschapen 1977 gemeensam mit Erkki Antila, Raimo Seppänen un Heikki Ikola in dat Staffelrennen achter de sowjeetsch Staffel weer en Sülvermedaille, keem in dat Eenzel up den söbenten Platz un up Platz 28 in' Sprint. Eenzig bi de Biathlon-Weltmeesterschapen 1978 in Hochfilzen kunn he kien Medaille winnen un wurr 24. in' Sprint un 7. in' Eenzel. Bi sien letzt Deelnahm an Weltmeesterschapen, den Biathlon-Weltmeesterschapen 1979 in Ruhpolding, wunn he nochmals mit sien Staffelkollegen ut de Sülverstaffel van 1977 achter de DDR de Sülvermedaille. Dormit weer he neben Ikola de eenzige Bestanddeel vun de finnisch Staffel vun de veer Weltmeesterschapen bi de de finnisch Staffeln tüschen 1974 un 1979 Medaillen wunn, de immer Deel vun de Medaillenstaffeln weer. In' Eenzel wurr he 18. In dat Johr 1976 wunn he todem den finnischen Meestertitel in' Eenzel.

## Literatur
* Antti O. Arponen, Matti Hannus, Aarne Honkavaara, Kimmo Leinonen, Tarmo Mäki-Kuutti, Voitto Raatikainen, Antero Raevuori: *Talviurheilun tähdet*. WSOY, 1986. ISBN 951-0-13095-8, S.&nbsp;398.

## Weblenken
* Ergevnisse bi the-sports.org
Biathlon-Weltmeesterschapen 1973

De **12. [[Biathlon-Weltmeesterschapen]]** funnen 1973 in Lake Placid (USA) statt.

## Mannlüüd

### Eenzel 20 km



Datum: 2. März


### Staffel 4 x 7,5 km



Datum: 4. März


## Medaillenspeegel
Juventus Turin

**Juventus Turin** (offiziell *Juventus Football Club S.p.A.*, kört **Juventus F.C.** oder **Juve**) is en an' 1. November 1897 grünnd italieensch Footballvereen ut de Hööftstadt vun den Piemont, Turin.

De Klub tellt to de spoodrieksten Footballvereens vun de Welt un is mit offiziell 32 wunnen Meesterschapen de Rekordmeester vun Italien.

Siet 2001 speelt de Vereen to Huus in dat nee baut Juventus Stadium. De Vereensfarven sünd swaart-witt.

## Geschichte

Juventus Turin wurr an' 1. November 1897 vun 13 Studenten vun dat Turiner Massimo-d’Azeglio-Gymnasium, as *Augusta Tourinorum* grünnd. De Grünner vun den Vereen weern de Bröers Enrico un Eugenio Canfari, Gioacchino un Alfredo Armano, as ok Francesco Daprà, Domenico Donna, Carlo Ferrero, Luigi Forlano, Luigi Gibezzi, Umberto Malvano, Enrico Piero Molinatti, Umberto Savoia un Vittorio Varetti. Eugenio Canfari weer de eerste Präsident. 1898 wurr de Vereen in Juventus Football Club nee nömmt (Juventus latiensch för „Jöögd“).

Siet 1900 speet Juventus in de italieensch Meesterschap, de 1905 mit den nich verwachten Spood över den dormaligen Serienmeester CFC Genua eerstmals wunnen wurr. 

## Literatur
* *111 Gründe, Juventus Turin zu lieben – eine Liebeserklärung an den großartigsten Fußballverein der Welt*, Roman Mandelc, Verlag Schwarzkopf & Schwarzkopf (2014), ISBN 978-3-86265-425-3

## Weblenken

* Offiziell Websteed vun Juventus Turin
* Juventus F.C. up legaseriea.it
* Juventus F.C. up UEFA.com
* Juventus F.C. up FIFA.com
Albina Chamitowna Achatowa

**Albina Chamitowna Achatowa** (russisch: Альбина Хамитовна Ахатова}}, **Albina Xəmit qızı Axatova**, tatarsch Альбина Хәмит кызы Ахатова; * 13. November 1976 in Nikolsk in de Oblast Wologda) is en ehmalge russisch Biathletin.

## Karriere

Achatowa leevt in Labytnangi, 1993 fung se mit den Biathlonsport an.

Albina Achatowa wunn bi Olympisch Winterspelen fiev Medaillen, dree dorvan bi de Olympisch Winterspelen 2006 in Turin. Hör gröttste Erfolg weer dorbi de Goldmedaille in dat Staffelrennen.

Ok bi Biathlon-Weltmeesterschapen weer Albina Achatowa spoodriek, se wunn insgesamt acht Medaillen, dorvan veermal Gold. Dreemal weer se mit russisch Staffeln oder Mannschapen spoodriek, bi den Weltmeesterschapen 2003 in Chanty-Mansijsk wunn se buterdem den Massenstart (vör Swetlana Irekowna Ischmuratowa un Sandrine Bailly).

In de Saison 2006/07 nehm se wegen hör Schwangerschap an kien Weltcuprennen deel. An' 24. Dezember 2006 broch se hör Söhn Leonid to Welt un traineer siet den Sömmer 2007 weer mit de russisch Mannschap. In' Januar 2008 is se bi den Weltcup in Ruhpolding eerstmals nah de Gebort vun hör Söhn weer antreeden un wunn bi de Weltmeesterschapen in Östersund in' Sprint de Sülvermedaille un in dat Verfolgungsrennen noch Bronze. En hör an' 5. Dezember 2008 entnommen Dopingproov hett hör meest to glieker Tiet mit Dmitri Jaroschenko un Jekaterina Jurjewa vun Doping mit EPO överführt; se wurr in' Februar 2009 vörlöpig un in' August vun dat sülvig Johr endgültig för twee Johr sparrt. De Sparr leep bit ton'n 5. Dezember 2010.

## Weblenken

* Offizielle Websteed vun Albina Achatowa (russisch)
* Albina Chamitowna Achatowa in de Datenbank vun de IBU (engelsch)

## Enkeld Nahwiesen
Juan de Borja Llançol de Romaní

**Juan de Borja Llançol de Romaní** (d. J.) (* 1470 in Valencia; † 22. Juni 1500) weer en Kardinal vun de kathoolsch Kark.

De Grootneffe vun Paapst Alexander VI. wurr an' 19. September 1494 Bischop vun Melfi un 1496 Arzbischop vun Capua. Vun sien Unkel an' 19. Februar 1496 to'n Kardinal nömmt, hett he hüm as Kardinaldiakon an' 24. Februar vun dat sülvig Johr de Titelkark *[[Santa Maria in Via Lata]]* tospraaken. Nahdem he an' 15. Oktober 1498 up dat Arzbisdom Capua un an' 3. Dezember vun dat sülvig Johr van dat Bisdom Melfi affsehn harr, wurr he an' 6. September 1499 to'n Apostoolschen Administrator vun dat Arzbistum Valencia nömmt. Sien Bröer weer Pedro Luis de Borja Llançol de Romaní.

He is nich to verwesseln mit Kardinal Juan de Borja Lanzol de Romaní (den Ölleren), mit de he aber ok verwandt weer.

## Weblenken
* Indrag to Juan de Borja Llançol de Romaní in de Catholic hierarchy (engelsch)
* Projekt Requiem
Ferréol Cannard

**Ferréol Cannard** (* 28. Mai 1978 in Morez, Frankriek) is en ehmalger franzöösch Biathlet.

Sien beste Ergevnisse in’ Biathlonsport reck Cannard mit de franzöösch Staffel: Bi de Weltmeesterschapen 2004 in Oberhof as ok de Olympisch Spelen 2006 in Turin wunn he jewiels de Bronzemedaille. Tovör harr he ok all an de Olympisch Winterspelen 2002 deelnommen.

In Eenzelrennen harr he kien grooten Spood, sien best Weltcup-Ergevnisse weern twee sösste Platzen. 2008 hett he sien Loopbahn afslooten.

## Weblenken
* Indrag in de Datenbank vun de IBU (engelsch)
* Ferréol Cannard in de Datenbank vun Sportsreference.com (engelsch)
Biathlon-Weltmeesterschapen 1975

De **14. [[Biathlon-Weltmeesterschapen]]** funnen 1975 in Antholz in Südtirol (Italien) statt.
## Mannlüüd
### Sprint 10 km



Datum: 11. Februar


### Eenzel 20 km



Datum: 14. Februar


### Staffel 4 x 7,5 km



Datum: 16. Februar


## Medaillenspeegel

## Literatur
* Manfred Seifert: Das Jahr des Sports 1976. Sportverlag Berlin 1975, ISSN 0232-2137, S. 161.
## Weblenken
* http://services.biathlonresults.com/Results.aspx?RaceId=BT7475SWRLCH01SMSP Men 10 km Sprint, International Biathlon Union – Datacenter, afropen an‘ 8. September 2012 (engelsch)
* http://services.biathlonresults.com/Results.aspx?RaceId=BT7475SWRLCH01SMI Men 20 km Individual. International Biathlon Union – Datacenter, afropen an‘ 8. September 2012 (engelsch)
* http://services.biathlonresults.com/Results.aspx?RaceId=BT7475SWRLCH01SMRL Men 4 x 7,5 km Relay, International Biathlon Union – Datacenter, afropen an‘ 8. September 2012 (engelsch)
Wladimir Wiktorowitsch Aksjonow

**Wladimir Wiktorowitsch Aksjonow** (russisch: Владимир Викторович Аксёнов; * 1. Februar 1935 in Giblizy bi Kassimow, Oblast Rjasan, Russische SFSR; † 9. April 2024) weer en sowjeetsch Kosmonaut.

De Pilot vun de sowjeetsch Luftstrietkräfte hett Ingenieurwesen an mehreren Hoochscholen studeert. So weer he an de Ingenieurhoochschool ok an de Luftwappenhoochschool un an dat  Polytechnische Institut. Sluutend kreeg he as Kandidat vun de technischen Wetenschapen an dat All-Unions-Institut för Polytechnik 1981 den akadeemschen Grad vun en Diplomingenieur.

## Ruumfohrertätigkeiten
An' 27. März 1973 wurr Aksjonow dör dat „Zentrale Konstruktschonsbüro vun den Maschinenbau - Branche Fili“ as Kosmonaut utwählt.

Dree Johr later, 1976 nehm he as Bordingenieur an de Floog vun Sojus 22 ünner dat Kommando vun Waleri Fjodorowitsch Bykowski deel. 1980 floog he ebenfalls as Bordingenieur vun de sösste Gastmannschap to de Ruumstatschoon Saljut 6. As Tobringerruumschipp deen Sojus T-2, bi de de Sojus-T to'n eersten Mal bemannt utproovt wurr. Kommandant bi dit Ünnernehmen weer Juri Wassiljewitsch Malyschew. De Ruumstatschooon weer to disse Tiet mit de veerte Langtietbesatten (Saljut 6 EO-4), Leonid Iwanowitsch Popow un Waleri Wiktorowitsch Rjumin bemannt. Malyschew un Aksjonow sünd blots veer Daag an Bord vun Saljut 6 bleeven, bevör se mit Sojus T-2 to de Eer torüchkehren deen.

## Nah de aktiv Loopbahn
Nah sien Utscheeden wurr Wladimir Aksjonow Direkter vun en Institut to dat Utforschen vun Boddenschätzen.

## Privates
Aksjonow is verheiraadt un hett twee Kinner. He wurr an' 28. September 1976 un an' 16. Juni 1980 ls Held der Sowjetunion uttekent.

## Literatur
* Peter Stache: Raumfahrer von A bis Z. Militärverlag der Deutschen Demokratischen Republik, Berlin [Ost] 1988, ISBN 3-327-00527-3.

## Weblenken
* spacefacts.de: Körtbiografie
* Körtbiografie mit Bild up peoples.ru (russisch)
Karl Gottlieb Schweikart

**Karl Gottlieb Schweikart** (* 28. Februar 1772 in Ludwigsburg, Württemberg; † 29. Juli 1855 in Tarnopol, Galizien) weer en öösterrieksch Porträtmaler.

## Leven
He hett sück all fröh de Maleree towendt, sien Schoolutbillen afbraken un hett in de Johren 1787–1792 Teken un Malen in Karlsruhe, Stuttgart un Straßburg lehrt. Af 1795 studeer he an de Wiener Akademie der Künste. 1800 reis he nah Prag un 1802 nah Galizien, wo he sück denn ok daallaaten hett. 1807 hett he Reisen nah Moskau, Ungarn un in de Bukowina ünnernommen. 

Tüschen 1810 un 1830 tell he to de bekanntst Porträtmaler in Galizien. To sien Schölers tellen Antoni Laub un Korneli Szlegl.

## Literatur
* W. Bieńkowski: Schweikart (Szwejkart), Karl (Karol) Gottlieb. In: Österreichisches Biographisches Lexikon 1815–1950 (ÖBL). Band 12, Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Wien 2001−2005, ISBN 3-7001-3580-7, S. 44.

## Weblenken
Alexander Iwanowitsch Tichonow

**Alexander Iwanowitsch Tichonow** (; * 2. Januar 1947 in Uiskoje, Oblast Tscheljabinsk) is en ehmalger russisch Biathlet un siet Mai 2002 Viezpräsident vun de Internationalen Biathlon-Union (IBU).

## Biathlonkarriere
Alexander Tichonow is en vun de spoodrieksten Biathleten in de Historie. Van 1968 bit 1980 hör he veer Mal in Reeg do de sowjeetsch Goldmedaillen-Staffel. Mit veer olympisch Goldmedaillen is Tichonow dormit nah Ole Einar Bjørndalen gemeensam mit de Düütschen Ricco Groß un Sven Fischer de tweet spoodriekst Biathlet be Olympisch Winterspielen. En olympisch Eenzelgoldmedaille hett Tichonow aber nie nich reckt, 1968 wunn he mit de Sülvermedaille in dat Eenzelrennen sien eenzig Eenzelmedaille.

Ok bi Weltmeesterschapen weer Alexander Tichonow bannig spoodriek. Mit all tosommen elf Goldmedaillen, söss dorvan mit sowjeetsch Staffeln, is he, meten an de Antall vun de Gesamtgoldmedaillen gemeensam mit den Düütschen Frank Luck spoodriekst Athlet bi Weltmeesterschapen. Sien eerste Medaille wunn Tichonow 1967 mit de Sülvermedaille in dat Staffelrennen. Van 1969 bit 1977 kunn he, mit Utnahm vun 1975, bi jeder Weltmeesterschap mindst en Goldmedaille winnen. Van 1969 bit 1974 weer he fiev Mal in Reeg mit de sowjeetsch Staffel baben up dat Podest. Bi sien spoodriekst Weltmeesterschap reck Tichonow 1977 twee Goldmedaillen in‘ Sprint un mit de sowjeetsch Staffel as ok en Bronzemedaille in’t Eenzel.

## Tätigkeiten as Funktschonär
Tichonow is to Tiet Präsident vun den russischen Biathlon-Verband. In disse Funktschoon is he düchtig umstreeden, nich toletzt wegen verscheden unklar, umstreeden un sülvstherrlich Entscheedungen, as dat Afsetten vun den Fruen-Natschonaltrainer Waleri Polchowski, de nah en Entscheedung vun den russischen Sportverband weer insett wurrn muss..

In de Johren 2000 bit 2002 wurr in Russland gegen Tichonow ermittelt, wiel he in Verdacht stunn, gemeensam mit sien Bröer Wiktor Tichonow un den Ünnernehmer Michail Schiwilo to de Achterlüüd vun en versöchten Mordanslag up den Gouverneur vun de Oblast Kemerowo Aman Tulejew to hörrn. 2007 wurr he för schuldig befunnen un to dree Johren Gefängnis veroordeelt. Wegen en Amnestie wurr Tichonow aber sofort weer up free Foot sett. Mittlerwiel lett de Internatschonale Biathlon-Union (IBU) prüfen, of se hör eersten Viezpräsidenten wegen dat Oordeel in Nowosibirsk ut sien Amt jagen könnt, allerdings hett de IBU twee Termine för en Entscheedung ahn konkret Ergevnis verstrieken laten.

## Wat he schafft hett
* **Olympisch Winterspelen:**
** 1968: 1x Gold (Staffel), 1x Sülver (Eenzel)
** 1972: 1x Gold (Staffel)
** 1976: 1x Gold (Staffel)
** 1980: 1x Gold (Staffel)

* **Weltmeesterschapen:**
** 1967: 1x Sülver (Staffel)
** 1969: 2x Gold (Einzel, Staffel)
** 1970: 2x Gold (Eenzel, Staffel)
** 1971: 1x Gold (Staffel), 1x Sülver (Eenzel)
** 1973: 2x Gold (Eenzel, Staffel)
** 1974: 1x Gold (Staffel)
** 1975: 1x Sülver (Staffel)
** 1976: 1x Gold (Sprint)
** 1977: 2x Gold (Sprint, Staffel), 1x Bronze (Eenzel)
** 1979: 1x Sülver (Eenzel), 1x Bronze (Staffel)

## Enkeld Nahwiesen



## Weblenken

* Alexander Tichonow in de Datenbank vun Sportsreference.com (engelsch)
Paul Tanner

**Paul O. W. Tanner** (* 15. Oktober 1917 in Skunk Hollow in Kentucky; † 5. Februar 2013 in Carlsbad, Kalifornien) weer en US-amerikaansch Jazz-Basuunist vun den Swing, Jazzschriever un Utfinner.

Tanner wurr bekannt as Basuunist vun dat Glenn Miller Orchestra. Mit dat Enn' vun de Big-Band-Ära (he weer noch in Miller sien Army Air Force Band af 1942 un in de Nahfolgeband ünner  Tex Beneke) weer he as Studiomusiker in Hollywood bi ABC beschäftigt, wo he völ mit Henry Mancini, en ehmalgen Kollegen ut de Band vun Tex Beneke tosommenarbeit hett. Nah en anhangt Studium weer he Musik-Perfesser an de UCLA, wo he Jazz-Kurse geev. He schreev ok mehrere Böker över Jazz, ünner annern en Schoollehrbook un Lehrböker för Basuun.  

He is ok mit den Utfinner (un Schauspeler) Bob Whitsell Enn' vun de 1950er Johren Utfinner vun dat Electro-Theremin (ok Tannerin nömmt), dat den Klang vun dat Theremin nahmaaken sull un to'n Bispeel vun den Beach Boys in Songs as „Good Vibrations“ bruukt wurr. Tanner keem 1958 up de Idee dorto, as he de Schwierigkeiten sehn dee, de sück ut den Gebruuk vun dat Theremin för den Soundtrack vun’n Alfred-Hitchcock-Film Spellbound ergeeven harrn. Tanner hett dat Electro-Theremin för mehrere TV un Speelfilm-Soundtracks un för een Plaat  „Music from Outer Space“ (Omega) bruukt.

## Literatur
*Tanner, David Megill, Maurice Gerow „Jazz“, McGraw Hill College Division, 8. Uplaag 1996, ISBN 0697288072 (mit CD)
*Tanner, Megill „Jazz issues- a critical history“, William C. Brown 1994, ISBN 0697125718
*Tanner, Ployhar „Practical hints on playing trombone“ 1985
*Tanner „Sideman- stories about the band“ 2000
*Tanner „Every Night was New Years Eve – On the Road with Glenn Miller“, Cosmo Space 1992, ISBN 4947544082 (över de Tiet bi Glenn Miller)
*Tanner „Conversation with a musician“ 

## Weblenken
* Electrotheremin Siet
* Tanner bi Space Age Musicmaker
* 
* DNB-Katalog
* Personennaamdatei

## Enkeld Nahwiesen
Raimo Seppänen

**Raimo Kalevi Seppänen** (* 21. Oktober 1950 in Suomussalmi) is en ehmalger  finnischer Biathlet.

Raimo Seppänen sien Vereen weer *Suomussalmen Rastia*. Eerste Erfolge harr he as Junior, wo he bi de Biathlon-Juniorenweltmeesterschapen 1971]] in Hämeenlinna mit Matti Mustonen un Raimo Moilanen in dat Staffelrennen achter de Sowjetunion de Sülvermedaille wunn. Bi sien eerst Biathlon-Weltmeesterschapen 1974 in Minsk wurr he 26. in' Sprint. Bi de Olympisch Winterspelen 1976 in Innsbruck weer he Ersatzmann, keem aber nich to'n Insatz. In Vingrom wunn he bi de Biathlon-Weltmeesterschapen 1977 mit Erkki Antila, Simo Halonen un Heikki Ikola in' Staffelrennen achter de Sowjetunion de Sülvermedaille un wurr todem 14. in' Eenzel. Bi de Biathlon-Weltmeesterschapen 1978 keemen de Ränge 20 in' Sprint, 21 in' Eenzel un Söben mit de Staffel dorto. Bi de Weltmeesterschapen 1979 in Ruhpolding wunn he nochmals mit sien Staffelkollegen ut de Sülverstatffel van 1977 achter de DDR de Sülvermedaille. In' Eenzel verpass he as Fievt knapp en  wiedere Medaille.Hööchtpunkt vun sien Karriere wurrn de  Olympisch Winterspelen 1980 vun Lake Placid, bi de he in' Eenzel up Platz 32 keem un mit Keijo Kuntola, Erkki Antila un Kari Saarela as Slusslöper mit de Staffel up den söbenten Platz keem. Letzt internatschonale Meesterschapen wurrn de Weltmeesterschapen 1981 in Lahti, wo Seppänen in' Sprint up Platz 31 keem. 

Bi de natschonalen Meesterschapen wunn de Grenzsuldat 1975 un 1977 de Titel in' Eenzel as ok 1977 todem in' Sprint.

## Literatur
* Markku Siukonen: *Urheilukunniamme puolustajat – Suomen olympiaedustajat 1906–2000.* Graface Jyväskylä, 2001. ISBN 951-98673-1-7, S.&nbsp;304.

## Weblenken
* Resultate bi the-sports.org
René-Laurent Vuillermoz

**René-Laurent Vuillermoz** (* 26. Oktober 1977 in Aosta) is en ehmalg italieensch Biathlet.

Vuillermoz is Sportsuldat un leevt in Petit Cré. Sien Vereen weer *Centro Sportivo esercito* un he wurr vun Paolo Riva traineert. In' Biathlon-Weltcup geev he sien Debüt 2002 bi en Sprint (84.) in Oberhof. In de folgen Saison, noch in dat sülvig Johr, reck he in Östersund mit en 11. Rang en eerst nennenswert Platzeeren. Sien best Platzeeren weer darte Plätze 2005 in Ruhpolding un 2007 in Oberhof.

2002 wurr he bi Olympisch Spelen in' Eenzel insett un keem up Platz 72. Bi sien „Olympisch Heimspelen“ 2006 wurr he in all fiev Rennen insett un reck mit Platz 13 in de Verfolgung un Rang 8 mit de Staffel sien best Platzeeren. Siet 2003 wurr he – wenn ok nich in all Rennen un ahn nennenswerte Erfolge – bi all Weltmeesterschapen insett. An' spoodrieksten weer he bi de Biathlon-Weltmeesterschapen 2007 in Antholz in Italien. Vuillermoz keem in' Sprint up den negenten Platz un mit en unverwacht stark Staffel up Rang veer. 

Rene Vuillermoz wunn bi de Italieensch Meesterschapen 2009 den Titel in' Massenstart un wurr Viezmeester mit de Staffel. He nehm an de Olympisch Winterspelen 2010 deel. Sien best Resultat weer dorbi de 54. Platz in' Eenzel. Bi den Heim-Weltcup 2011 in Antholz in Südtirol reck Rene-Laurent Vuillermoz gemeensam mit Lukas Hofer, Christian De Lorenzi un Markus Windisch in de Staffel den 2. Platz un dormit eerstmals mit en italieensch Mannlüüdstaffel dat Siegerpodest.

2012 hett he sien Loopbahn afslooten.

## Weblenken
* Indrag in de Datenbank vun de IBU (engelsch)
António Guterres

[] (* 30. April 1949 in Santos-o-Velho, Lissabon) is en portugiesch Politiker un siet den 1. Januar 2017 de negente Generalsekretär vun de Vereenten Natschonen. Van 1992 bit 2002 weer he Generalsekretär vun de Partido Socialista (PS), van 1995 bis 2002 Premierminister vun Portugal un van 1999 bis 2005 Präsident vun de Sozialistische Internatschonale. Dornah weer Guterres van 2005 bit 2015 Hooch Flüchtlingskommissar vun de Vereente Natschonen.

Guterres hett de Technische Universität Lissabon 1971 mit Diplom in Elektrische Energietechnik afslooten.

Guterres is Liddmaat vun den Club de Madrid, en führen Allianz vun demokraatsch Ex-Präsidenten un Premierminister ut de ganze Welt. Guterres snackt neben sien Moderspraak Engelsch, Franzöösch un Spaansch. 

De Katholik Guterres is siet April 2011  to’n tweeten Mal verheiraadt un hett en Söhn un en Dochter ut sien eerst Ehe.
## Weblenken

* Angaven to Guterres up de düütsch Siet vun de UNHCR
Giancarlo Bercellino

**Giancarlo "Berceroccia" Bercellino** (* 9. Oktober 1941 in Gattinara, VC, Italien) is en ehmalger italieensch Footballspeler.

Bercellino, ok as *Bercellino I* bekannt, speel wiels sien aktiv Loopbahn in de Afwehr. Tosommen mit Ernesto Càstano bill he in de 1960er–Johren en legendär Binnenverteidigerduo bi Juventus Turin.

## Karriere
### In’ Vereen
Giancarlo Bercellino fung sien Karriere in de Saison 1960/61 bi Alessandria an. 1961 wessel he to Juventus Turin, wo he bit 1969 speel un lang Tiet  Stammspeler in de Afwehr weer. Bercellino hett mit „Juve“ in de Saison 1964/65 de Coppa Italia un 1966/67 de italieensch Meesterschap wunnen. Insgesamt hett he 202 Partien för Juventus maakt un dorbi 14 Doren schaaten. 1969 wessel he to Brescia Calcio, wo he bit 1970 speelt hett. 

### In de Natschonalmannschap
Sien Debüt in de italieensch Footballnatschonalmannschap geev Giancarlo Bercellino an’ 1. Mai 1965 bi en 4:1 in dat Speel tegen de Mannschap ut Wales. Nah dree Partien in dat Johr  Jahr 1967 wurr he in de Kader vun Italien för de Football-Europameesterschap 1968 in dat eegen Land beropen. Dor keem he denn ok in dat Halffinalspeel tegen de Mannschap ut de Sowjetunion to’n Insatz un kunn so letztlich den Europameestertitel fiern. Dat weer denn aber ok dat letzte vun söss Lännerspelen för de *Azzurri*.

## Erfolge
* Coppa Italia: 1964/65
* Italieensch Meester: Serie A 1966/67
* Europameester: 1968

## Weblenken
* Bercellino bi enciclopediadelcalcio.it (italieensch)
Elin Danielson-Gambogi

**Elin Kleopatra Danielson-Gambogi** (* 3. September 1861 in Noormarkku; † 31. Dezember 1919 in Livorno) weer en finnisch Malerin, de besünners dör hör realistisch Porträts bekannt wurr. Se hörr to de eerst Generatschoon vun finnisch Künstlerinnen, de en akademische Utbillen harrn.

## Leven
Danielson-Gambogi hör Familie harr sweedsch Wuddels. Hör Öllern weern Karl Emil Danielson un Rosa Amalia Gestrin. De Vader hett sück 1871 sülvst um’t Leven brocht un hett sien Familie in finanziell Not achterlaaten. De Moder kunn blots mit Hülp vun hör Bröer de Utbillen vun hör Dochter mögelk maaken. 

Af dat 15. Levensjohr studeer se billen Kunst an de Kunstakademie in Helsinki. 1883 gung se nah Paris, wo se an de Académie Colarossi ünner annern bi Raphaël Collin studeer. De Sömmermaanden hett se jewiels in de Bretagne verbrocht. Eenig Johren later kehr se nah Finnland torüch wo se mit hör Familie tosommen in Noormarkku un Pori leev. 1881 hett se in Noormarkku hör eegen Atelier apen maakt. Van 1880 bit 1890 hett se as Schoolmeestersche an verscheeden Kunstscholen in Finnland arbeit un leev tüschenin, van  1886 bit 1892, in de finnischen Künstlerkolonie Önningeby. 1895 kreeg se en  Stipendium in Florenz. Se hett den italieenschen Maler Raffaello Gambogi (1874–1943) heiraadt. Dat Paar harr mehrere gemeensam Utstellungen, ünner annern bi de  Pariser Weltutstellung 1900.

1919 wurr se swoor an en Lungenentzündung krank, woran se denn ok storven is. Se wurr in Livorno bisett.

## Warken

Datei:Elin Danielson-Gambogi - Äiti (1893).jpg|Moderschap, 1893
Datei:Elin Danielson Perunannostajat.jpg|Kartuffelarnt, 1893
Datei:Gambogi37.jpg|To Bett, 1897
Datei:Gambogi after breakfast.jpg|Nah dat Fröhstück, um 1900
Datei:Italialainen perhe.jpg|Italieensch Familie, 1900
Datei:Elin Danielson-Gambogi - Self-Portrait - Google Art Project.jpg|Sülvstportät, 1900


## Weblenken
* 
* Finnish Painter Elin Kleopatra Danielson-Gambogi (engelsch)
Igor Petrowitsch Wolk

**Igor Petrowitsch Wolk** (russisch: И́горь Петро́вич Волк, wetenschaplich Transliteratschoon * Igor' Petrovič Volk*; * 12. April 1937 in Smijiw, Oblast Charkow, Ukrainische SSR; † 3. Januar 2017) weer en Pilot un ehmalger sowjeetsch Kosmonaut. Wolk is as  Testpilot bi de eerst Flüüg vun den Buran-Prototyp OK-GLI flagen.

## Leben
Igor Wolk hett 1956 de Militärflegerpilotenschool in Kirowograd afsolveert, bevör he de Filiale „Strela“ vun dat Moskauer Staatlich Luftfohrtinstitut besöch, dat he 1969 spoodriek afslooten hett. Nahdem Wolk 1978 as Kosmonaut utwählt wurrn weer, fung he in' Dezember 1978 de Grundutbillen för Kosmonauten OKP an, de he nah Övernahm dör de Staatliche Tüschenbehördliche Kommission an' 30. Juli 1980, de de Piloten as Kosmonaut för dat Buran-Programm bruuken wull, in' Juli 1980 afsluuten kunn. 

1984 weer Igor Wolk as Forschungskosmonaut ünner dat Kommando vun Wladimir Alexandrowitsch Dschanibekow neben Swetlana Jewgenjewna Sawizkaja Liddmaat vun de veerte Gastmannschap vun Saljut 7, de to dissen Tietpunkt dör de Kosmonauten Leonid Denissowitsch Kisim, Wladimir Alexejewitsch Solowjow un Oleg Jurjewitsch Atkow besett weer. De Start mit dat Ruumschipp Sojus T-12 weer an' 17. Juli 1984. Nah 11 Daag 19 Stünn un 36 Minüüt, sünd se mit dat glieker Ruumschipp an' 29. Juli 1984 weer land. Dat bleev för Wolk denn ok sien eenzig Ruumfloog; dat Buran-Programm wurr nie nich bemannt dörführt.

Nahdem Wolk 1996 ut dat Kosmonautenkorps utscheeden weer, hett he as ziviler Testpilot för dat Flugforschungsinstitut vun dat Russisch Ministerium för Luftfohrtindustrie. Nah sein 40-johrig Deenstjubiläum gung Wolk an' 26. Februar 2002 in Rente. He is Oberst vun de Reserve vun de russisch Luftstrietlräfte un betätigt sück ok as Utfinner. Sien Projekt „Lark“ befaat sück mit en Auto, dat Floogeegenschapen hemm sall. 

## Privates
Wolk weer verheiraadt un harr twee Kinner.

## Literatur
* Peter Stache: Raumfahrer von A bis Z. Militärverlag der Deutschen Demokratischen Republik, Berlin [Ost] 1988, ISBN 3-327-00527-3.

## Weblenken

* Encyclopedia Astronautica: Biografie (engelsch)
* spacefacts.de: Körtbiografie

## Enkeld Nahwiesen
Pat O’Connor (Speelbaas)

**Pat O’Connor** (* 1943 in Ardmore, Irland) is en irischen Speelbaas.

## Leven und Wark
O’Connor hett sien Loopbahn 1979 bi’t Feernsehn anfungen. Sien tweeten Film *Ballroom of Romance* hett he dree Johren later maakt. För de Adaptschoon vun en Kortgeschicht vun William Trevor is he uttekent worrn. Dat Dreihbook dorto harr he sülvst utarbeit.

Siet 1990 is de Speelbaas mit de Schauspelersche Mary Elizabeth Mastrantonio verheiraat, mit de he twee Söhnen hett. 1989 harr Mastrantonio en Hööftrull in den Film *The January Man* speelt, bi den O’Connor de Regie harr.

## Filmografie (Utwahl)

## Utteken
O’Connor is bit hüüt (Stand Januar 2017) fiefmol för Filmpriesen vörslahn wesen, vun de he dree wunnen hett:
* 1983: den BAFTA Award in de Kategorie *Feernsehpries* för *The Ballroom of Romance*
* 1987: den *Silver Rosa Camuna* vun’t Bergamo Film Meeting för *A Month in the Country*
* 1990: den *Europääschen Pries* vun’t Barcelona Cinema Festival för *Fools of Fortune*

## Weblenken
Grete Ingeborg Nykkelmo

**Grete Ingeborg Nykkelmo** (* 25. Dezember 1961) is en ehmalge  norweegsch Biathletin un Skilanglöperin.

Bi de Nordisch Skiweltmeesterschapen 1985 in Seefeld in Tirol wunn se de Goldmedaille över 20 Kilometer (vör Britt Pettersen un Anette Bøe as ok twee Bronzemedaille över de 5 Kilometer bzw. 10 Kilometer. Todem wurr se mit de norweegsch Staffel ok noch Viezweltmeesterin. All Wettbewwarfen wurrn dormals in de klassisch Technik utdragen. In hör Karriere als Skilanglöperin kunn Nykkelmo twee Weltcupwettbewarfen up hör Naam schrieven. 1985 belegg se den tweeten Platz in de Gesamtwertung vun den Skilangloop-Weltcup. 

In Lahti in Finnland kunn se bi de Biathlon-Weltmeesterschapen 1991 över 7,5 Kilometer de Weltmeestertitel vör Swetlana Dawydowa un Jelena Golowina halen un belegg achter  Petra Schaaf aber vör Iwa Schkodrewa den tweeten Platz över 15 Kilometer. Ok mit de norweegsch Staffel (gemeensam mit Anne Elvebakk un Elin Kristiansen) wunn se as ok all in glieker Besetten 1990 de Sülvermedaille.

Bi de Olympisch Winterspelen 1992 in  kemm se över 7,5 Kilometer blots up Platz 31 und över 15 Kilometer up Platz 18. In de Staffel wurr se nich insett.

Grete Ingeborg Nykkelmo is mit den ehmalgen norweegschen Skilanglöper Vegard Ulvang verheiraadt.

## Weblenken
* Grete Ingeborg Nykkelmo in de Datenbank vun de FIS (engelsch)
* Grete Ingeborg Nykkelmo in de Datenbank vun Sportsreference (engelsch)
Bosch

**Bosch** betekent

* en annere Form vun *Busch* oder Woold,
* Bosch, en Familiennaam (för Lüüd mit düssen Naam kiek dor),
* Robert Bosch GmbH, düütsch Ünnernehmen,
* Robert-Bosch-Stiftung, düütsche Stiftung, hollt de meisten Andele an de Robert Bosch GmbH,
* Bosch Power Tools, düütsch Ünnernehmen, de Geschäftstwieg Elektrowarktüge vun de Robert Bosch GmbH,
* Broerei Bosch, düütsche Broeree,
* *[[Bosch (Feernsehreeg)|Bosch]]*, US-amerikaansche Krimireeg,
* Bosch, Eiland in de nedderlannsche Waddensee, dat in dat 17. Johrhunnert unnergahn is,
* Bosch, en Maandkrater,
* (7414) Bosch, en Asteroid.
Anslag up den Wiehnachtsmarkt in Berlin 2016

Bi den **Anslag up den Wiehnachtsmarkt** in Berlin sünd 12 Minschen to Dode kamen. An’n 19. Dezember 2016 gegen Klock 20 stüer en Mann, de wohrschienlich en islamistischen Terroristen weer, en Sadelsleper in de Lüde rin, de up  den Wiehnachtsmarkt bi de Kaiser-Willem-Gedächtniskarken an’n Breitscheidplatz in Berlin- Charlottenborg spazeern gungen. Dör den LKW sünd ölben Besökers vun den Wiehnachtsmarkt umkamen un 56 annere Lüde hefft dor bannig wat bi afkregen. De Fohrer vun den LKW, en Mann ut Polen, is wohrschienlich vun den Ansläger dootschaten wurrn. Veertein vun de Verwunnten weern an’n 22. Dezember noch in Levensgefohr. De Mann, de den Anslag utöövt hett, konn toeerst utkniepen.  De Terrormiliz „Islaamschen Staat“ (IS) ehre Propagandaagentur Amaq hett an’n 20. Dezember rutgahn laten, de Ansläger harr dat as en „Suldaten vun den Islaamschen Staat“ daan. Vun den Namiddag vun’n 21. Dezember af an hett de Generalbundsanwaltschop na den 24 Johre olen Anis Amri ut Tunesien söken laten. He stunn unner Verdacht, he harr den Anslag utföhrt. Amri is toeerst na Frankriek, un vun dor na Italien utbüxt. Up siene Flucht is he an’n 23. Dezember in Sesto San Giovanni bi en Routinekuntroll vun de Polizei dootschaten wurrn.
De Anslag up den Wiehnachtsmarkt in Berlin seeg liek so ut, as de Anslag in Nizza an’n 14. Juli 2016. Bi beide Veranstaltens stüer en Terrorist en LKW mit Afsicht in de Lüde rin, de sik bi de Veranstaltung upholen döen.

## Belege
Detten (Kreis Stemmert)

**Detten** (up Haugdüütsk *Emsdetten*) is ene Stad in Westfaolen an de Iäms, 24 km nüördlik van Mönster. Nao Rene en Graiwen is Detten de Stad met de diärdemiärsten Inwuëners in’t Landraodsamt Stemmert.

## Geografie

### Laoge
Detten lig in Nuordrien-Westfaolen in’t Landraodsamt Stemmert. De Stad in dat Nuorddüütske Leegland lig westlik van de Iäms, blaus de Staddeel Siëningen lig austlik van de Iäms.

### Naobergemainden
De Naobergemainden sint Rene, Hüörsel, Saorbiek, Graiwen, Nordwol, Stemmert un Nienkiärken.

### Stadtdele

## Geschicht
1200 v.Chr. wuënden de iärsten Mensken in düsse Stiär. In't Jaor 1178 is de Naome van düsse Gemainde dat iärste Maol in ene Urkunne äs *Thetten* upschriëwen wuorn. Düör de swatte Daud is 1580 binao dat heel Duorp uutstuowen. Guët un wal 100 Jaore läter, in 1688, vöstuwerde en graut Füer en Deel van de Gemainde. Van dat 17. bes to dat 19. Jaorhunnert vödainden viele Bewuëner üören Liäwensunnerholt äs Wannenmaker. Wannen sint flacke Küörwe, de bruukt wüörn üm Kaorn nao het Düörsken van het Kaf to scheden. De Bau van de Isenbaanlinning Mönster-Emden in 1856 lait de Gemainde gau wassen. Daornao en bes in de iärste Halwschaid van dat 20. Jaorhunnert was Detten van Belang för de Jütinnustrie. Van 1938 af an draw Detten sik Stad näömen. An'n 1. Haimaonddag 1969 wüör Hembiärgen en Deel van Detten. An'n 1. Jannuar 1975 mosse Saorbiek 3,5 km² an Detten aftriäten. An'n 20.November 2006 is en daomaolige Schöler van de Geschwister-Scholl-Schule düördrait. He seerte 6 Mensken duor Schüëte. Achternao schot he sik daud.

## Poltik
### Stadraod
De Stadraod häw van 2020-2025 40 Sitte. Büörgermester Oliver Kellner van de Grönen is de Vüörsitter.

Sitte in dän Stadraod:
*De Grönen: 12 Sitte
*CDU: 11 Sitte
*SPD: 8 Sitte
*UWE: 5 Sitte
*De Linke: 2 Sitte
*Emsdettener Liste: 1 Sit
*FDP: 1 Sit

### Woppen
Dat gröön Woppen is düör en sülwern Wellenbalken van buoben vüörn nao unnen ächten deelt. He stait för de Laoge an de Iäms. Buoben is en sülwern Wannenmakerisen to sain en unnen en sülwern Wiäwerschipken. Dat Wiäwerschipken stait för de Tüüginnustrie uut dat völieden Jaorhunnert.

### Partnersteden
*  Hengelo, Nedderlanne (siet 1991)
*  Chojnice, Polen (siet 1996)

## Spuort
De Handballmanschup van dän TV Emsdetten spiëlt siet de Spiëltiet 1985/86 in de 2.Bundesliga. 1989/90 sint se in de Rägjonalliga West afstegen en een Jaor later aal wier upstegen. 2013/14 spiëlde de Vöain för een Jaor in de 1. Bundesliga.

## Kultuur

De Vöain „DettenRockt e. V.” stelt siet 2005 jeed Jaor dat DettenRockt-Festival up de Bene.

In't Wannenmakermuseum kan enen sik siet 1985 üöwer de Wannenmakeri klook maken.

## Weblinks
* Riäkersiet van de Stad Detten (Haugdüütsk)

## Naowise
Leon Rippy

**Leon Rippy** (* 30. Oktober 1949 in Rock Hill, South Carolina) is en US-amerikaanschen Schauspeler.

## Leven un Wark
Rippy hett siet de fröhen 1980er Johren in vele Feernsehprodukschonen un Kinofilmen mitspeelt. In sien Loopbahn hett he ünner annern mehrmols mit den Produzent un Speelbaas Roland Emmerich tosamenarbeit.

Gröttere Bekanntheit kreeg he dör sien Rull as Saloonbesitter in de US-amerikaanschen Westernreeg *Deadwood*, aver ok as Engel in de Feernsehreeg *Saving Grace*

## Filmografie (Utwahl)

## Utteken
Grote Filmpriesen hett Rippy bit hüüt (Stand Januar 2017) nich wunnen, man he weer 2007 as Deel vun’t beste Ensemble in en Dramareeg för den *[[Screen Actors Guild Award]]* för de Feernsehreeg *Deadwood* vörslahn.

## Weblenken
Terhi Markkanen

**Terhi Suvi Hannele Markkanen** (* 6. November 1973 in Konnevesi) is en ehmalge finnische Biathletin.

Terhi Markkanen hör Vereen weer *Konneveden Urheilijat*. Se hörr in de eerst Hälft vun de 1990er Johren to’n finnischen Natschonalkader. Hööchtpunkt in hör Loopbahn weer de Deelnahm an de Olympisch Winterspelen 1992, wo eerstmals de Fruen in’ Biathlon olympisch Rennen utdragen drüffen. 

In dat eerst Rennen, den Sprint, keem se nah twee Fehler in’ Stahndanslag up Platz 28 un reck dormit en vun hör best internatschonal Platzeeren. In’t Eenzel keem se mit veer Scheetfehlern up den 38. Platz. Mit de Staffel keem se as Slusslöperin gemeensam mit Mari Lampinen un Tuija Sikiö up den 5. Platz.

Hör best Ergevnis in’ Weltcup schaff de Finnin in de Saison 1992/93 in de olympisch Testrennen in Lillehammer, as 13. vun en Sprint. Se kunn sück aber nich för de Olympisch Winterspelen 1994 qualifizeeren un hett hör Loopbahn afslooten.  

## Weblenken
* Terhi Markkanen in de Datenbank vun de IBU (engelsch)
* Terhi Markkanen in de Datenbank vun Sportsreference (engelsch)
* Ergevnisse bi the-sports.org
Michael James McCulley

**Michael James McCulley** (* 4. August 1943 in San Diego, Kalifornien, USA) is en ehmalger US-amerikaansch Astronaut. 

## Werdegang
McCulley kreeg  1971 en Bachelor un en Master in Metallurgietechnik vun de Purdue University.

1961 gung he to de United States Navy un hett toeerst up verscheeden U-Booten Deenst maakt. Nah sien Studium an de Purdue University vun 1965 bit 1970 hett he en Utbillen as Marinefleeger maakt un ansluutend de Empire Test Pilots School in Grootbritannien besöcht, wo he to’n Testpiloten utbildt wurr. Nahdem he as Testpilot an dat Naval Air Test Center in Patuxent River in Maryland insett wurr, wessel he to Insatzen up de Floogtüüchdräger USS Saratoga un USS Nimitz.

## Astronautentätigkeit
In’ Mai 1984 wurr  McCulley vun de NASA as Astronautenanwärter utwählt. Nahdem he sien Utbillen as Shuttle-Pilot afslooten harr, wurr he ünner annern as Weerkoordinator, Technisch Assistent in de Afdeelen Flight Crew Operations un Liddmaat vun de Ünnerstüttensmannschapen (Cape Crusader) an dat Kennedy Space Center insett. 

### STS 61-N
In’ Dezember 1985 wurr McCulley as Pilot för de Mission STS-61-N vun dat US-Ministerium för't Verdeffenderen indeelt. As wiedere Crewliddmaaten weern Kommandant Brewster Shaw, de Missionsspezialisten James Adamson, David Leestma un Mark Brown as ok de Bruuklastspezialisten Frank Casserino (MSE) un Lawrence Skantze (DoD) vörsehn. De Floog sull in’ September 1986 starten, wurr aber nah de  Challenger-Katastrooph an’ 28. Januar 1986 afseggt.

### STS-34
An’ 18. Oktober 1989 is McCulley as Pilot vun de Ruumfähre Atlantis in’t All flagen. Kommandant bi disse Mission weer Donald Williams. Dorto keemen de Missionsspezialisten Franklin Chang-Diaz, Shannon Lucid un Ellen Baker.

De Hööftbruuklast weer de Jupitersonde Galileo. Se wurr tosommen mit de Raketenböverstuuf Inertial Upper Stage (IUS) iin den Weltruum utsett. Wiederhen wurrn Experimente to Eerderkunnen, Umweltforschung, Materialtechnologie, Astronomie un Medizin dörführt un dat weer en IMAX-Kamera an Bord. Filmupnahmen vun de Mission wurrn in den Science-Fiction-Film The Wild Blue Yonder vun Werner Herzog bruukt.

## Nah de NASA
Nah sien Utscheeden ut de NASA in’ Oktober 1990 wessel McCulley to Lockheed Martin Space Operations. Af 1996 hett he denn för United Space Alliance arbeit. In’ November 1999 wurr he Chief Operating Officer (COO) un in’ Mai 2003 Chief Executive Officer (CEO, Geschäftsführer) bi United Space Alliance. In’ September 2007 gung McCulley vun den CEO-Posten bi United Space Alliance in den Ruhestand.

## Privates
Michael McCulley is verheiradt un hett söss Kinner.

## Weblenken

* NASA: Biografie (engelsch)
* spacefacts.de: Körtbiografie
Biathlon-Weltmeesterschapen 1977

De **15. [[Biathlon-Weltmeesterschapen]]** funnen 1977 in dat norweegsch Vingrom (Lillehammer) statt. De Juniorenweltmeesterschapen wurrn in Kurikka in Finnland utdragen.
## Mannlüüd
### Sprint 10 km





### Eenzel 20 km





### Staffel 4 x 7,5 km





## Medaillenspeegel

## Literatur
* Manfred Seifert: Das Jahr des Sports 1978. Sportverlag Berlin 1977, ISSN 0232-2137, S. 170.

## Enkeld Nahwiesen
René Cattarinussi

**René Cattarinussi** (* 12. April 1972 in Tolmezzo) is en ehmalger italieensch Biathlet.

Bi de Biathlon-Weltmeesterschapen 1996 in Ruhpolding wunn he de Bronzemedaille in' Sprint (achter Wladimir Dratschow un Wiktor Maigurow). 1997 wunn he bi de Weltmeesterschapen in Osrblie Sülver in' Sprint (achter sien Landsmann Wilfried Pallhuber un vör Oleg Ryschenkow) un Bronze mit de Staffel. 2000 un 2001 kunn he in' Sprint nochmals Bronze un Sülver halen.

1998 un 2002 hett he an de Olympisch Winterspelen deelnommen, ahn dor aber en Medaille to recken.

2003 hett he sien Loopbahn afslooten.

## Weblenken
* Indrag bi de IBU (engelsch)
Martin Hermann (Filmmaker)

**Martin Hermann** (* 1964 in Sulingen, Landkreis Deefholt) is en neddersass’schen Filmmaker.

## Leven un Wark
Hermann is ünner Kenners bekannt worrn dör sien *[[Apparatspott]]*-Trilogie. Dat sünd dree Speelfilmen in plattdüütsche Spraak, de in de Johren vun 1996 bit 2008 produzeert worrn sünd. Dorbi weer Hermann nich blots de Speelbaas, man he hett ok dat Dreihbook schreven, de Musik komponeert, den Film produzeert und weer bito noch Kameramann un de Seel vun de *Sulinger [[Filmemoker]]* – en Grupp vun nich-kommerzielle Filmproduzenten, de jemehr Arbeit vör allen ut Spaß an de Freid maken doot. Butendem weer Hermann tostännig för den Filmsnitt, Trickeffekten, un annere Saken.

Siet Oktober 2005 bedrifft Hermann sien egene Produkschoonsfirma *fm-graphix*.
 
## Filmografie (Utwahl)

## Literatur
* *Martin Hermann.* In: Falko Weerts: *De Apparatspott. Die Science-Fiction Story der Sulinger filmemoker.* Weerts-Verlag, Weyhe 2007; ISBN 978-3-940807-01-4; S. 96 u. a.
* *Filmemoker GbR – Förderpreis für den Bereich Plattdeutsche Sprache.* In: *Kulturpreisträger des Landkreises Diepholz 1989 bis 2006.* (Redakschoon: Susanne Hinrichs; Rutgever: Gemeinnützige Stiftung Kreissparkasse Syke), Deefholt 2007, S. 96–99

## Weblenken
* 
* Martin Hermann bi ''Filmemoker''
Daimler Conquest

De **Daimler Conquest** is en Auto, dat van 1953 bit 1958 vun de britisch Daimler Motor Company baut wurrn is. In disse Tiet weer dat dat Instiegssmodell vun Daimler.

De Wagen harr en Karosserie mit veer Dören in‘ klassisch-britischen Stil. Andreeven wurr he vun en Sösszylinder-Riegmotor mit en Hubruum vun 2433 cm³. De Grundversion (anboden van 1953 bit 1956) harr 75 PS (55 kW). Van 1954 bit 1958 geev dat en leistungsstarker Version, de "Conquest Century" nömmt wurr. Bi nich ännert Hubruum broch de stark överarbeit Motor 100 PS (74 kW).

Neben de Limousine geev dat ok in lüttgere Stücktall en tweedörig Cabriolet, dat "Drophead Coupé" nömmt wurr, as ok en tweesittig Roadster mit eegenstännig Karosserie.

1958 wurr de Reeg, tonächst ahn Nahfolger, upgeven. Nahdem Daimler vun den Konkurrenten Jaguar upköfft wurrn weer, wurr de nee entwickelt V8-Motor in de Karosserie vun den Jaguar Mark 2 inbaut, de af 1962 als Daimler 250 V8 anboden wurr.


Daimler Conquest Century Drophead Coupe.jpg|Drophead Coupe
Daimler Conquest DJ254 (15710883269).jpg|Roadster
Jochen Danneberg

**Jochen Danneberg** (* 9. April 1953 in Halverstidde) is en ehmalger düütsch Skispringer un Skisprungtrainer.

## Werdegang
Danneberg, de bit 1969 för den SC Traktor Oberwiesenthal, af 1969 för den ASK Vorwärts Brotterode un siet Midden vun de 1970er-Johren för ASK Vorwärts Oberhof starten dee, wunn 1976 un 1977 jewiels de Gesamtwertung vun de Veerschanzentournee. Bi de Olympisch Spelen 1976 in Innsbruck wunn he för de DDR antreeden Danneberg achter Hans-Georg Aschenbach de Sülvermedaille vun de Normalschanze vör den Öösterrieker Karl Schnabl. Sien gröttste Wiet hett he bi de Skifloogweltmeesterschap 1973 in Oberstdorf mit 166 Metern schafft, kunn den Floog aber nich stahn.

1976 un 1979 wurr Danneberg DDR-Meester up de Normalschanze, 1974 Dart. Up de  Grootschanze wurr Danneberg tweemal Viezmeester in de Johren 1976 un 1978.

Van 1995 bit 2007 weer he mit lütt Ünnerbreeken, Trainer vun de süüdkoreaansch Skisprung-Naschoonalmannschap. Dornah is he 2007 in de USA wesselt, wo dat nah dat Karriereenn vun Alan Alborn un Clint Jones kien Herren-A-Natschonalmannschap mehr geev. Danneberg sull dor in' Updrag vun de nee grünnd, vun den US-Skiverband unafhängig Organisatschoon *Ski Jumping Development USA* en nee  Mannschapsgeneratschoon utbillen un an de wiedere Welttipp  heranführen. 2010 hett he de USA verlaaten un wurr Trainer vun de Nedderlannen. Een Johr later wessel he as Fruen-Cheftrainer nah  China. Enn' Mai 2013 wurr he dor unverwacht entlaaten.

## Erfolge
### Weltcupsiege in' Eenzel

### Weltcup-Platzeeren

## Weblenken
* Jochen Danneberg in de Datenbank vun den Internatschonale Skiverband (engelsch)
* Jochen Danneberg in de Datenbank vun Sportsreference.com (engelsch)

## Enkeld Nahwiesen
Manfred Geyer

**Manfred Geyer** (* 23. Mai 1951 in Altenfeld) is en ehmalger düütsch Biathlet un jetzig Trainer.

Sie eerste gröttere Erfolg weer de darte Platz bi de Biathlon-Weltmeesterschapen 1973 in Lake Placid tosommen mit Dieter Beer, Herbert Wiegand un Günter Bartnik in de 4 x 7,5 km Staffel. He wunn mit de DDR-Staffel bi de Olympisch Spelen 1976 in Innsbruck tosommen mit Karl-Heinz Menz, Frank Ullrich und Manfred Beer de Bronzemedaille. Bi de Biathlon-Weltmeesterschapen 1977 in Lillehammer wunn he denn nochmal mit de Staffel de Bronzemedaille (ditmal gemeensam mit Manfred Beer, Klaus Siebert un Frank Ullrich).

Geyer weer van 1976 bis 2003 Stüttpunkttrainer vun de Fruen in Oberhof, wo he ünner annern Kati Wilhelm, Katrin Apel un Andrea Henkel up den Weg in de Weltspitze brocht hett. Van  2004 bit 2010 weer Geyer as Trainer vun de Swiezer Biathlon-Natschonalmannschap mitverantwortlich för de Entwicklung vun den Biathlonsport in de Swiez. Sien Nahfolger wurr Steffen Hauswald. Wiels sien Tiet in de Swiez hemm sück de Swiezer Mannlüüd in de Natschonenwertung vun Platz 19 up Platz 8 verbetert. Völfack kunn man sogor Top-Ten-Platzeeren recken un mit Matthias Simmen un Thomas Frei keemen sogor twee Athleten up Podestplätze. Ok bi de Fruen kunn mit Selina Gasparin eerstmals en Biathletin an de wiedere Weltspitze heranführt wurrn. Siet Sömmer 2010 betrüet he de Biathleten vun Süüdkorea.

## Weblenken
*Manfred Geyer in de Datenbank vun de IBU (engelsch)
*Manfred Geyer in de Datenbank vun Sportsreference (engelsch)
Jacqueline Bisset

**Jacqueline Bisset** ; boren as *Winifred Jacqueline Fraser Bisset* (*&nbsp;13. September 1944 in Weybridge), is en britische Schauspelersche.

## Leven un Wark
Bisset hett eerst as Fotomedell arbeit un is 1964 na’n Film wesselt. 1966 weer se in den Film  *Cul-de-sac* vun Roman Polański to sehn, de in Berlin mit en Golden Boor uttekent worrn is. In Europa is se mit de Hööftrull in François Truffaut sien *La nuit américaine* (1973) to’n Kinostar worrn. Se hett mit de Johren an de Siet vun tallrieke beropene Schauspelers speelt.

Bisset is de Dööppaatsche vun Angelina Jolie

## Filmografie (Utwahl)

## Utteken
Bisset is för ehr Filmrullen över dörtig mol för beropenen Filmpriesen vörslahn wesen und hett ölven dorvun wunnen. Ünner annern weern dat:
* 1978: de *[[Golden Apple]]* in de Kategorie *Star vun’t Johr – Fronslüüd*
* 2003: den *Pries för’t Levenswark* vun’t *[[Ft. Lauderdale International Film Festival]]* 
* 2005: de *[[LA Femme Filmmaker Award]]* in de Kategorie *Pioneer Award*
* 2013: den *Pries för’t Levenswark* vun’t *[[Locarno International Filmfestival]]*
* 2014: de *[[Golden Globe]]* in de Kategorie *[[Best Nevendorstellerin – Serie, Mini-Serie oder TV-Film]]* för *Dancing on the Edge*
* 2015: den *Stanislavsky-Pries* vun’t *[[Moskau International Filmfestival]]* för’t Levenswark

## Weblenken
NaturZoo Rheine

De **NaturZoo Rheine** is een Deergaorn in Bentlaoge(Rene) in Nuordrien-Westfaolen. He lig diretkemang bi dat Soltwiärk Gottesgabe und dat Klauster Bentlaoge.

De Deergaorn wüör in't Jaor 1937 grünt.
Daomals was he tovüörderst een Hemaotdeergaorn met middeleuropääske Dieraorten. Män Rhesus- un Javanerapen liäwden daomals auk äl in dän Deergaorn. Iärst nao 1965 kammen viële Diers van buten Europa daoto. Siet 1974 giw et dän Apenwold met Berberapen. Dat is een Gehiëge in dat Besökers ringaon küënen. Buterdäm liäwt in de NaturZoo de grötste Koppel Dscheladas in een Deergaorn van de Wiält. Dat is een Apensort uut Äthiopien. In't Stuorkgehiëge liäwen de Stüörke van de Deergaorn met wille Stüörke tosammen.

In dän Deergaorn liäwen up een Plakde van 13ha üöwer 1.000 Diers van guët en wal 100 Sorten. He häw 35 Metarbaiders un jäörlik ca. 250.000 Besökers. In'n NaturZoo giw et viële Läernspiële för Lütte un een Deergaornschool för Schöler.


Datei:Rheine Tierpark Berberaffen.jpg|Berberapen in'n Apenwold
Datei:Rheine Tierpark Stoerche.jpg|Addebaars/Stüörke
Datei:Theropithecus gelada R0011984.JPG|Dscheladas


## Weblenk
* Homepage NaturZoo