open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bremer Swiez

De **Bremer Swiez** is en Landschop, de in de noordwestlichen Stadtdelen von Bremen un in’n Süüdwesten von’n Landkreis Oosterholt liggt. Dat is en Geestrebeed an’n Westrand von de Oosterholter Geest. Anners as de sieden Rebeden ümto, de faken Masch un Moor sünd, besteiht de Bremer Swiez ut siede Bargen, de bet op üm un bi 30 Meter över NN reckt.

De Naam is in dat 19. Johrhunnert präägt worrn, as vele Lüüd ut Bremen Utflöög in de Ümgegend von Schöönbeek maakt hebbt, üm de Landschop to geneten. De öllsten Nawiesen stammt ut en Breef von Friedrich Engels an siene Süster Marie von 1839 un ut Friedrich Köster sien *Alterthümer, Geschichten und Sagen der Herzogthümer Bremen und Verden* von 1856. Dor schrifft Köster den Naam dat Daal von de Schöönbeker Au to. En ganze Reeg Landschoppen hebbt över de Tied Naams mit *[[Swiez (Utdruck för Landschoppen)|Swiez]]* kregen, von wegen dat se en intressante Landschop mit vele Bargen hebbt. Mit de Tied is dat Rebeed an’n Süüdrand von de Geest jümmer mehr toboot worrn un de Utdruck hett sik bilütten ok op de Rebeden mehr in’n Noorden utdehnt, de noch mehr Natur baden hebbt.

De Grenzen sünd nich fastleggt. De faste Karn is dat Rebeed üm Schöönbeek, de Butengrenzen warrt von de Akschoonsgemeenschop Bremer Swiez angeven mit de Landsstraat 135 (fröher Deel von de Bundsstraat 6) in’n Oosten bet na de Holt- un Heidrebeden von de Lange Heid, Schmidt sien Föhren un Düngel in’n Noorden, de Maschkant na Oosterstood in’n Westen un de Werser un Lesum in’n Süden.

1974 weer dat för korte Tied plaant, dat bi Löhnhorst en ne’e Autobahn von de Autobahn 27 (de to de Tied ok blots plaant weer) afgahn schull, de denn na Süden un över de Lesum röver geiht. Dor hett sik en Börgerinitiativ gegen billt. Nadem de Plaan denn fullen laten worrn is, hett sik 1975 ut de Börgerinitiativ en Vereen billt, de sik för dat Wohren von de Landschop in de Bremer Swiez insetten wull. Dat weer de Akschoonsgemeenschop Bremer Swiez.

## Weblenken

* Websteed von de Akschoonsgemeenschop Bremer Swiez (hoochdüütsch)
Cat on a Hot Tin Roof

**Cat on a Hot Tin Roof** betekent

* *[[Cat on a Hot Tin Roof (Drama)|Cat on a Hot Tin Roof]]*, Theaterstück vun Tennessee Williams ut dat Johr 1955,
* *[[Cat on a Hot Tin Roof (1958)|Cat on a Hot Tin Roof]]*, US-amerikaansch Filmdrama na dat Theaterstück ut dat Johr 1958,
* *[[Cat on a Hot Tin Roof (1976)|Cat on a Hot Tin Roof]]*, brietsch Feernsehdrama na dat Theaterstück ut dat Johr 1976,
* *[[Cat on a Hot Tin Roof (1984)|Cat on a Hot Tin Roof]]*, US-amerikaansch Feernsehdrama na dat Theaterstück ut dat Johr 1984.
Appelbeek (Beek)

De **Appelbeek** is en üm un bi dree Kilometer langen Beek, de von rechts in de Eest münnt.

De Appelbeek hett sien Born in Eversen-Dörp. Von dor flütt de Beek na Süüdwesten dör dat Dörp Appel. In’n Süden von Appel münnt von links en Beek in’n Appelbeek, de von Olendörp her kummt. De Appelbeek dreiht denn na Westen. He is hier to en Reeg Dieken opstaut, de fröher in’n lütten Oort Appelbeek en Poppeermöhl andreven hebbt. Kort na den Oort Appelbeek (in’n Noorden von Hullnst) münnt de Beek in de Eest.

Dat Water in de Eest flütt denn wieder in de Elv un in de Noordsee.

## Footnoten
Veers

De **Veers** is en 31 Kilometer langen Beek, de von links in de Wümm münnt.

De Born von de Veers liggt in dat Pietzmoor in’n Süüdoosten von Snevern. Von dor flütt de Beek na Westen an de enkelten Hööv Dannhost, Stimbeck, Hasselhoff un Vöden langs, de all an dat Süüdöver liggen doot. An dat Noordöver doot blangen Snevern Gallhorn un Zoarn liggen. Bi’n Lünzenbrookhoff münnt von links de Kröpelbeek in de Veers, de sien Born bi Schüllern hett. De Beek flütt denn dör Lünzen. Dor hett de Veers fröher de Möhl von Lunzmöhlen andreven.

Denn geiht dat vörbi an Grauen, Molkenreith un Nersum op dat linke Över un Riep un Riepermoor an dat rechte Över. Bi Deepen dreiht de Veers na Noordwesten. Bi Deepen liggt dat Naturschuulrebeed Hemslinger Moor un Stück wieder de Veers dal dat Naturschuulrebeed Veersdaal. Noch en Stück wieder liggt denn Westervees an dat rechte Över. Bi Westervees an de Münn von’n Lünzener Brookbeek dreiht de Beek denn wedder op Westen, kummt an den lütten Oord Veers un an Badlsdörp vörbi un münnt bi Veersbrügg twüschen Scheeßl un Wohlsdörp in de Wümm, kort nadem de Bundsstraat 75 un de Bahnlien Hamborg-Bremen noch mit Brüggen över den Beek rövergahn sünd.

Dat Water in de Wümm flütt denn wieder in de Lesum, de Werser un toletzt in de Noordsee.

In’n April 2012 hett dat en Unfall in en Biogasanlaag in Schultenwe geven, bi den 400 m³ Gäärresten in’n Lünzener Brookbeek flaten sünd. Op en Enn von negen Kilometer is allens in’n Brookbeek doodbleven un ok in de Veers ünnerhalv von Westervees sünd veel Fisch doodbleven.

An de Veers leevt vondaag ok wedder Otters.

## Weblenken
Appelbeek

**Appelbeek** betekent

* Appelbeek, Beek in’n Landkreis Horborg, Neddersassen, de in de Eest münnt,
* Appelbeek, Oort in de Gemeen Mesborg, in’n Landkreis Horborg, Neddersassen.
Oosterholter Geest

De **Oosterholter Geest** is en Geestrebeed in’n Noordoosten von Neddersassen un höört to de Stoder Geest. Nöömt is se na de Stadt Oosterholt (vondaag Deel von Oosterholt-Scharmbeek).

## Geografie

De Oosterholter Geest liggt in’n Süüdwesten von dat Elv-Werser-Dreeeck un billt den Süden von de Wersermünner Geest. Dor höört von de Stadt Bremen de Noorden, von’n Landkreis Oosterholt de Westen, von’n Landkreis Cuxhoben de Süden un von’n Landkreis Rodenborg de Noordwesten to.

In’n Westen grenzt de Oosterholter Geest an de Masch von Oosterstood, de to de Eems- un Wersermaschen tellt warrt. In’n Noorden geiht se in de von Stroomdaals dörbraken Geestrüggens twüschen Land Wusten un Oost över, de den Noorden von de Wersermünner Geest billen doot. In’n Oosten liggt dat Daal von de Hamm un dat Düvelsmoor. In’n Süden triddt de Oosterholter Geest mit en Hoogöver bet an den Rand von Lesum un Werser. De scharpe Kant von de Geest na Masch un Moor is ok an de Grenz na dat Düvelsmoor to finnen. Bi Gnarrenborg un Korlshöben raakt de Oosterholter Geest de Zevener Geest. Hier hett in de Iestied en Gletscherpoort legen, de ehr Water in dat Urstromtal von de Hamm afgeven hett.

De höögste Punkt is mit 48 Meter över NN en Steed op de Lange Heid twüschen Oosterholt-Scharmbeek un Garlst.

De Süden von de Oosterholter Geest mit Swonewebel, Bremen-Noord, Hu’e un Oosterholt-Scharmbeek is dicht besiedelt, de Rest man dünn. De Süüdwesten von de Oosterholter Geest warrt ok Bremer Swiez nöömt.
Aubeek

De **Aubeek** is en 14,8 Kilometer langen Beek op de Toppenstäer Geest, de von links in de Luh münnt.

De Born von’n Aubeek liggt in’n Süüdwesten von Garlstörp. Von dor flütt de Beek na Noordoosten un al na en kort Stück geiht de Autobahn 7 över den Beek weg. De Aubeek flütt denn an Garlstörp langs un dreiht na Noorden. Von links nimmt de Beek en ganze Reeg annere Beken op, ünner annern den Bleckwischenbeek un den Hoogholtbeek. De Aubeek flütt denn dör Toppenstää, kummt an Nee Gastää un Gastää langs un nimmt twüschen Tangendörp un Wulfsen den Peerbeek op, de sien Born bi Braackel hett. Bi Wulfsen münnt ok de Wulfser Beek in’n Aubeek, de sien Born bi Thieshoop hett. De Aubeek dreiht hier denn na Oosten un kort vör Beborg wedder op Noordoosten üm bi Luhdörp in de Luh to münnen.

Dat Water in de Luh flütt wieder in de Ilmenau, de Elv un de Noordsee.

## Footnoten
Radenbeek

De **Radenbeek** is en üm un bi 4,8 Kilometer langen Beek, de von links in de Smale Au münnt.

De Born von’n Radenbeek liggt in Unnel. Von dor flütt de Beek na Süüdoosten un nimmt von rechts den Wilser Beek op, de sien Born bi Wils hett (Afströömrebeed 5,04 km², üm un bi dree Kilometer lang). Twüschen Su’möhlen un Döhl münnt de Radenbeek denn in de Smale Au.

Dat Water in de Smale Au flütt wieder in de Seev, in de Elv un in de Noordsee.

De Radenbeek liggt op sien kumpletten Loop in dat Naturschuulrebeed Lümbörger Heid. Dat Rebeed is kuum besiedelt. Dat Klärwark in Unnel leidt sien Afwater in’n Radenbeek in.

## Footnoten



## Weblenken
Axel Gedaschko

**Axel Gedaschko** (* 20. September 1959 in Hamborg) is en düütschen Politiker von de CDU.

Gedaschko is 1959 in Hamborg boren. Gedaschko is mit 16 in de Junge Union rin un mit 21 in de CDU. Na dat Abitur 1980 in Bookholt hett Gedaschko twee Johr as Tiedsoldaat Deenst bi de Bundswehr in de Röttiger-Kasern in Fischbeek daan. He hett denn Juristeree an de Universitäten Hamborg un Göttingen studeert un 1988 dat Eerste Staatsexamen (mit de Swoorpunkte Verwaltungsrecht un Verwaltungslehr) maakt. Na dat Referendariat in’n Bezirk von dat Oberlandsgericht Celle hett he 1992 dat Twete Staatsexamen maakt.

Von 1993 bet 2000 hett he as juristischen Dezernent för dat Land Neddersassen arbeidt. Bi de Bezirksregerung Lümborg weer he ünner annern för Personalmanagement, Katastrophenschuul un Kommunalopsicht tostännig un harr in’n Bereich Verwaltungsreform den Opdrag bedrievsweertschopliche Stüerungsinstrumente intoföhren. Bi de Gemeen Seevdaal hett he as Baas von dat Referat Ümweltschuul un Entwicklungsplanung een Johr lang en Kommunalpraxis maakt.

In’n November 2000 is Gedaschko as Eersten Kreisraad von’n Landkreis Horborg wählt worrn. 2003 is he in direkte Wahl mit 65,8 % von de Stimmen in’n eersten Wahlgang Landraad von’n Landkreis Horborg worrn un hett sik dorbi gegen dree Gegenkannedaten dörsett. Dat Amt harr he bet 2006, as he von’n Eersten Börgermeester von Hamborg, Ole von Beust, as Staatsraad in de Behöörd för Stadtentwicklung un Ümwelt beropen worrn is. 

In’n Januar 2007 is Gedaschko as Nafolger von Michael Freytag, de in dat Finanzressort wesselt is, sülvs Senater un Präses von de Behöörd för Stadtentwicklung un Ümwelt worrn. In de eerste swart-gröne Landsregerung in de Bundsrepublik Düütschland güng dit Ressort an’n 7. Mai 2008 denn aver an Anja Hajduk von de GAL. Gedaschko is denn as Nafolger von Gunnar Uldall Präses von de Behöörd för Weertschop un Arbeid worrn.

Mit de Wahl von Christoph Ahlhaus as ne’en Eersten Börgermeester von Hamborg an’n 25. August 2010 hett Gedaschko denn dat Amt afgeven.

He is an’n 1. Februar 2011 Präsident von’n GdW Bundsverband düütsche Wahnungs- un Immobilienünnernehmens worrn.

Gedaschko is in’t Ehren- un Nevenamt ünner annern ok Vörsitter von’n Verwaltungsraad von de Düütsche Entwicklungshülp för sozial Wahnungs- un Siedlungswesen, Vörsitter von dat Kuratorium von dat Europääsche Bildungszentrum von de Wahnungs- un Immobilienweertschop, Liddmaat in dat Verbandsgremium Hannel von de Schufa Holding AG, Liddmaat von’n Biraad von de Techem GmbH un Liddmaat von’n Biraad von’n Vereen Naturschutzpark Lümbörger Heid.

Siet 2010 is Gedaschko in twete Eh verheiraadt. He hett twee Kinner ut siene eerste Eh. 

## Schriften

* Gaus/Gedaschko/Raab: *Verwaltungsrecht für Praxis und Referendariat.* 6. Oplaag, Lümborg 2005

## Weblenken

*
Ensemblefilm

**Ensemblefilm**  (vun’t franz.: *ensemble* = mit’nanner, dat Ganze) 
betekent en Filmstil, bi den de bedüden Rullen in en Film vun jemehr Wichtigkeit her gliek sünd. Man kann bi so en Film meist nich vun en Hööftrull snacken. De Besetten in en Ensemble kann ok as en Kunstgreep ansehn warrn, vunwegen dat de Tokieker sik nich blots op een Figur kunzentreren kann, man de Entwickeln vun all Figuren in’n Film bedenken un verfolgen mutt. För Ensemblefilmen gifft dat egene Filmpriesen, as to’n Bispeel in de USA den *National Board of Review Award for Best Cast* oder den *Best Ensemble Award* vun de Screen Actors Guild.

## Beschrieven
Bi vele Filmen gifft dat een Person üm de sik de hele Geschicht dreiht. Sünners in’n US-amerikaanschen Film is dat begäng, dat en Filmheld in’n Vördergrund steiht. He is de hele Tiet in’n Middelpunkt vun de Geschicht, de dör sien Hanneln, sien Telen un sien Afsichten bestimmt warrt. De annern Figuren hebbt en lüttere Bedüden. De Kritik an dissen Stereotyyp bestimm vun Anfang an de Rezension vun’n Hollywoodfilm. Dorgegen gifft dat in’n Ensemblefilm an Steed vun den individuellen Held en Koppel vun Helden (to’n Bispeel *[[Bronenossez Potjomkin]]*, dt.: *Panzerkreuzer Potemkin*, 1925), verschedene Protagonisten (to’n Bispeel *[[Roma, città aperta]]*, dt.: *Rom, offene Stadt*, 1945) oder en Ensemble vun Figuren, de to de Geschicht all mit glieke Wichtigkeit bidrägen doot (to’n Bispeel *[[Nashville (Film)|Nashville]]*, 1975; *[[A Wedding]]*, dt.: *Eine Hochzeit*, 1978). Tröhler ünnerscheedt den Ensemblefilm wieter in den *Gruppen-* un den *Mosaikfilm*. Wiel bi den *Gruppenfilm* en Grupp as to’n Bispeel en Schoolklass, en Familie oder informelle Gruppen an en sünnern Oort optreden deit (to’n Bispeel *[[The Group (Film)|The Group]]*, 1966), is in’n *Mosaikfilm* dat unafhangige un tofallige Översnieden vun Geschichten un Figuren dat tyypsche Element (to’n Bispeel *[[Short Cuts]]*, 1993). En Ensemble hett in sien Samtheit en sünnere Wirkung. Wenn sik Ensembles över mehrere Filmen hen tosamenfinnt, entsteiht en egen *kommunikativ Repertoire*, as to’n Bispeel in de Filmen vun  John Cassavetes oder Rainer Werner Fassbinder.

## Literatur
* Tröhler, Margrit: *Les films à protagonistes multiples et la logique des possibles*. In: Iris 29, 2000, S. 85–102.

## Borns
Starsbeek (Beek)

De **Starsbeek** is en üm un bi 10,15 Kilometer langen Beek, de in de Eest münnt.

De Born von’n Starsbeek liggt in’n Noordwesten von Sounsiek. Von dor flütt de Beek na Süüdoosten un dör Sounsiek dör. In’n Süüdoosten von Sounsiek dreiht de Beek na Oosten. Bi Holv münnt denn von rechts de Hollinner Beek in’n Starsbeek, de sien Born bi Hollinn hett. Stück later liggt an dat linke Över de Oort Resbossel un op dat rechte Holtörpbossel. Bi Holtörpbossel münnt von rechts de Speckmoorgraven.

De Starsbeek dreiht hier nu op Noordoosten un flütt an Wosbossel vörbi. In’n lütten Oort Starsbeek is de Beek opstaut un hett fröher en Möhl andreven. Op dat letzte Stück liggt rechterhand dat Dörp Emmen un denn münnt de Starsbeek in Mesborg in de Eest.

Dat Water in de Eest flütt denn wieder in de Elv un de Noordsee.

Bet 1998 hett noch de Kläranlaag von Sounsiek ehr Afwater in’n Starsbeek leidt.

## Footnoten
Huusbeek

De **Huusbeek** is en 7,3 Kilometer langen Beek, de in de Roddau münnt.

De Born von’n Huusbeek liggt bi dat Naturschuulrebeed Hoog Holt (Radbrooksforst) twüschen Beborg un Radbrook un flütt von dor na Noordoosten. En Stück wied billt de Beek hier de Grenz twüschen Landkreis Horborg un Landkreis Lümborg. De Beek nimmt ut’n Radbrooksforst ünner annern den Trumpetenbeek op un flütt denn an dat Naturschuulrebeed Rethmoorsee langs. De Bahnlien Hamborg-Hannover un de Autobahn 39 gaht en Stück wieder denn mit Brüggen över den Beek röver. Bi de A 39 nimmt de Huusbeek von links den Möhrengraven un von rechts den Rüdelsbeek op, dreiht op dat letzte Enn na Oosten un münnt bi Rottörp in de Roddau.

Dat Water in de Roddau flütt denn wieder in de Ilmenau, de Elv un de Noordsee.

## Footnoten
Binnenmasch

De **Binnenmasch** is en Rebeed in’n Noordoosten von Winsen in’n Landkreis Horborg. De Binnenmasch is de Masch von de Ilmenau in’n Gegensatz to de Elvmasch. To de Binnenmasch höört de fiev Dörper Tönnhusen, Hunnen, Mower, Farnholt un O’rshusen un de Hoff Nettelbarg to, de an’n olen Loop von de Ilmenau liggen doot. Tönnhusen un Nettelbarg höört vondaag to de Gemeen Winsen, de annern veer Dörper to de Samtgemeen Elvmasch. De Öörd weren fröher deelwies op dat linke Över von de Ilmenau, nadem de Loop von de Ilmenau aver ümleggt worrn is, liggt vondaag blots noch Nettelbarg op dat linke Över.

De Grundschool in Hunn driggt den Naam Grundschool Binnenmasch. Von 1996 bet 2006 hett dat in de Binnenmasch de Landschopskunst-Akschoon *[[Marschkunst – Kunstmarsch]]* geven.
Ilau

De **Ilau** billt tohoop mit den **Sneegraven** den 21,0 Kilometer langen Hauptgraven Ilau-Sneegraven, de de Maschwettern mit de Ilmenau verbinnen deit. De Waterloop liggt in de Elvmasch von de Landkreise Lümborg un Horborg. De Ilau-Sneegraven hett en Afströömrebeed von 94,7 km².

De Ilau un de Sneegraven sünd ole Arms von de Elv, de later bi dat Indieken von de Maschen to Gravens worrn sünd, de dat Water afleiden schöölt.

De Sneegraven hett sien Anfang in’n Noorden von Echen. Dor twiegt de Graven von de Maschwettern af. De Verloop geiht von dor na Westen. Bi dat Naturschuulrebeed Fehlingsbleck geiht de Sneegraven ünner’n Elv-Siedenkanaal dör. Op de annere Sied wennt sik de Graven na Noordwesten un geiht twüschen Addelborg un Lüdershusen ünner de Bundsstraat 209 dör.

Von de Maschwettern bet na Bütel billt de Sneegraven de Grenz twüschen Echen, Lüdershusen un Bütel (fröher Amt Scharnbeek-Bütel) in’n Süden un Haunstörp un Addelborg (fröher Amt Addelborg) in’n Noorden. Dorvon hett de Graven ok sien Naam (*Sneed* = Grenz).

Fröher is de Sneegraven in Bütel mit de Ilau tohoopflaten, de kort vörher bi Horborg un Boorn as Arm ut de Neetz aftwiegt is. Vondaag is de Waterloop aver in en Bagen in’n Noorden üm Bütel rümföhrt. De Ilaugraven kummt hier an Tesp vörbi.

In’n Noordwesten von Bütel, al dicht bi Eekholt draapt sik ole Ilau un Ilaugraven denn wedder. Bi Eekholt geiht de Waterloop ünner de Bundsstraat 404 dör. De Ilaugraven geiht denn na Westen dör dat Maschrebeed von O’rshusen, Hunnen un Tönnhusen op dat linke Över un Krüms un Draag op dat rechte Över. Bi Tönnhusen drippt de Ilaugraven op den Loop von de Ole Ilmenau. Hier weer fröher de Münn von de Ilau. Vondaag flütt de Ilau aver wieder in dat Bedd von de Ilmenau bet na’n Loop von de ne’e Ilmenau. Ilaugraven un ne’e Ilmenau draapt sik twüschen Winsen un Lassrönn.

## Footnoten
Fickmöhlener Beek

De **Fickmöhlener Beek** is en Beek, de in de Au flütt. He is Deel von’n **Fickmöhlener Randkanaal**.

De Fickmöhlener Beek hett keen richtigen Born un spiest sik blots ut Gravens. De Utgangspunkt is de Möhlendiek in Fickmöhlen. Von dor flütt de Beek na Noordoosten un is fröher bi Steenau/Hörn in de Au münnt. Vondaag münnt de Fickmöhlener Beek bi Flögeln in den Flögelner Seeaffluss, de den Flögelner See mit den Haadler Kanaal verbinnen deit. De Kanaal flütt hier in dat ole Bedd von de Au.

Dat Water in’n Haadler Kanaal flütt denn wieder in de Medem, de Elv un in de Noordsee.

Dat Water ut dat Rebeed von Stüh in’n Noordwesten von Fickmöhlen flütt över den Toggraven Steertmoor af na’n Hemendörper Aftog. De Hemendörper Aftog nimmt dat Water ut’n Westen von Fickmöhlen ut Hemendörp op un över en Siedengraven ok dat Water von Drangst. De Hemendörper Aftog flütt in’n Westen von Fickmöhlen in’n Fickmöhlener Randkanaal.

De Fickmöhlener Randkanaal sülvs kummt von Süden un nimmt dat Water ut dat Rebeed twüschen Beers, Alfst un Drangst op. Ünner annern ut de Waterlööp Bahlenbeek, Brookgraven, Hellerbrook un Nüttenbrook.

## Footnoten
Wittgeest

De **Wittgeest** is en Beek, de von rechts in de Geest münnt.

De Wittgeest hett keen richtigen Born. Se spiest sik ut Gravens, de in’n Noorden von Hain tohoopfleten doot un ünner annern Water ut dat Lange Moor opnehmt. De Wittgeest flütt von dor na Westen un nimmt bi Wisswohl dat Water von’n Meckelster Graven op, de sien Born bi Meckelst hett. De Beek dreiht denn bilütten na Süüdwesten un flütt dör Hainmöhlen.

De fröhere Loop von de Wittgeest güng denn an Ringst langs, weer mit’n Ringster See verbunnen un is in’n Süden von Kührst in de Geest münnt. Vondaag münnt de Wittgeest aver al in’n Westen von Hainmöhlen in’n Beers-Geest-Kanaal, de 1860 boot worrn is. De Loop von Hainmöhlen bet na de Münn besteiht nu blots noch ut Gravens.

Dat Water flütt över den Beers-Geest-Kanaal na de Geest un von dor na de Werser un in de Noordsee.

Den eersten Versöök, en Kanaal von’n Beerser See na de Wittgeest to graven, hebbt de Lüüd in’t Haadler Siedland al in’t 17. Johrhunnert maakt. Dat is aver von’n Arzbischop von Bremen stoppt worrn. De twete Versöök weer 1768/1769. Dat hett aver nich recht klappen wullt, se kunnen dat Water nich looswarrn, vonwegen dat dat Gelänn nich bargdal güng un de Schoppmöhlen nich noog Water schöppen kunnen.
Kattau-Möhl

De **Kattau-Möhl** is en Gebüüd mit fiev Etaaschen in Buxthu, dat as Bodenkmaal schuult is. Dat Gebüüd liggt an de *Eestbrügger Straat 2b* an’n Westviver, wat en Arm von de Eest is, de to’n Haven von Buxthu höört.

## Historie

An de Steed von de Kattau-Möhl is 1820 en Kalkbreneeree boot worrn. Later stünn dor de Zementfabrik Brunkhorst & Westphalen. 1910 hett Wilhelm Matthies mit sien Ünnernehmen *Stackmann & Matthies Getreide- und Futtermittelgroßhandlung* de Fabrik köfft. De Fabrik is denn afreten worrn un 1912/1913 is dor de hüdige Möhl ut rode Klinkers boot worrn, de denn 1914 anfungen hett to lopen. Dat weer toeerst en Dampmöhl, in de Johren 1920 is de Möhl ümboot worrn un is denn elektrisch lopen.

1931 hett Erich Meyer de Möhl köfft, wat en Swiegersöhn to August Kattau weer. De Möhl is denn ünner den Naam Möhlenwarken F. A. Kattau lopen. Dat hett bet 1964 duurt. Denn hett de Möhl dichtmaakt. Dat Gebüüd hett von 1964 af an de Firma Elektro-Lühning as Lager bruukt un 1979 is dat Geschäft Idee-Möbel dor intagen un dor bet 2012 bleven.

2011 hebbt Hans un Claus Heinrich, fröhere Egendömers von SAL Heavy Lift, dat Gebüüd von de WMG-Grundstückssellschop (de dat Gebüüd siet 1979 tohöört hett) köfft un dat saneren laten. 1913 hebbt se blots in dat Rebeed bi de Eest Pähl inrammt. Op dat annere Enn stünn dat Gebüüd aver ok op Törfgrund un is över de Tied 37 Zentimeter afsackt. De scheve Laag is 2013 denn wedder trechrückt worrn. Dat Gebüüd is kumplett ümboot worrn. Siet 2014 sünd dor op 2100 m² en Physiotherapiepraxis, en Putzbüdel, en Café un 14 Wahnungen ünnerbröcht.

## Weblenken

* Video von de Arbeiden an dat Gebüüd 2013 (hoochdüütsch)
Badhotel Sternhagen

Dat **Badhotel Sternhagen** is en Hotel an’n Noordseestrand von Duhnen in Cuxhoben (Cuxhobener Straat 86). Dat Hotel hett den Status 5 Steerns Superior na dat System von de Hotelstars Union. Anslaten an dat Hotel is dat Restaurant *Sterneck*, dat mit twee Steerns in’n Guide Michelin uttekent is. Dat Sterneck hetten Wienkeller mit 540 Soorten Wien. Blangen dat Sterneck gifft dat ok noch de Restaurants *Schaarhörn* un *Ekendöns*.

Dat Hotel hett 48 Kamern von 38 bet 80 m² op fiev Etaaschen. Dat Hotel büddt en 1000 m² Wellness-Landschop mit Seewater.

In dat Hornstein-Ranking liggt dat Restaurant Stand 2014 op Platz 55 in Düütschland.

## Historie

Dat Hotel is 1958 boot worrn un hett an’n 10. Juni 1958 apenmaakt. Toeerst hett dat *Das Haus am Strand* heten. Grünnt hebbt dat Jürgen (1928-2012) un Helga Sternhagen (1938-2009). De beiden weren vörher Bankkooplüüd un Jürgen Sternhagen hett 1958 noch sülvs mit müürt an de eerste Pangschoon, de op dat Land von sien Öllernhuus stünn. Disse eerste lütte Pangschoon is över de Johren bilütten jümmer mehr utboot worrn. Vondaag hett de Söhn Eick Sternhagen dat Leid över dat Hotel övernahmen.

An’n 15. November 2005 hebbt Jürgen un Helga Sternhagen för jemehr Arbeid för den Tourismus in Cuxhoben dat Verdeenstkrüüz an’t Band von’n Neddersassischen Verdeenstorden kregen.

## Kökenbaas in dat Sterneck

* 1995-2012: Markus Kebschull
* 1. April 2012-: Marc Rennhack

Kökenbaas Markus Kebschull hett 2001 den eersten Michelin-Steern kregen un 2010 den tweten. Nadem 2012 Marc Rennhack Kökenbaas worrn is, hett he op’n Stutz ok glieks twee Michelin-Steerns kregen.

## Weblenken

* Websteed von dat Hotel (hoochdüütsch)
Markus Kebschull

**Markus Kebschull** (* 7. Juli 1969 in Bad Mergentheim) is en düütschen Kock.

Kebschull is 1969 in Bad Mergentheim boren un hett na de Lehr as Kock 1988 in dat Restaurant *Humperdinck* in Frankfort an’n Main anfungen un hett 1989 denn in dat Wienhuus *Anker* in Marktheidenfeld arbeidt. 1991 is he in dat Restaurant *Francaise* in’n Steigenberger *Frankfurter Hof* na Frankfort wesselt. Kebschull güng 1992 denn in de Swiez in dat Hotel *Adula* in Flims un 1994 na Irland in dat *Slieve Russel Hotel* in Ballyconnell.  

1995 is he Kökenbaas in dat Restaurant *Sterneck* in’t Badhotel Sternhagen in Cuxhoben worrn. He hett dor 2001 sien eersten Steern in’n Guide Michelin kregen un 2010 sien tweten. 2011 harr he in’n Gault Millau 16 Punkte.

In’n März 2012 hett Kebschull as Kökenbaas in dat Restaurant *Seesteg* op Nörderneei anfungen. Dat Restaurant hett een Steern in’n Guide Michelin.

## Footnoten
 

## Weblenken

* Restaurant Seesteg (hoochdüütsch)
Sterneck

**Sterneck** betekent

* Sterneck, Oort in de Gemeen Buchbach in’n Landkreis Mühldorf am Inn, Bayern,
* Sterneck, Oort in de Gemeen Feldkirchen-Westerham in’n Landkreis Rosenheim, Bayern,
* Sterneck, Oort in de Gemeen Landshut, Bayern,
* Sterneck, Oort in de Gemeen Loßburg in’n Landkreis Freudenstadt, Baden-Württemberg,
* Sterneck, Naturschuulrebeed in’n Landkreis Göppingen in Baden-Württemberg,
* Sterneck, Restaurant in dat Badhotel Sternhagen in Cuxhoben, Neddersassen.

**Sterneck** is de Familiennaam von

* Berthold Sterneck (1887–1943), öösterrieksch-düütschen Opernsänger,
* Kurt Sterneck (1919–1998), öösterrieksch-düütschen Schauspeler, Speelbaas un Höörspeelspreker,
* Maximilian Daublebsky von Sterneck (1829–1897), Admiraal von de öösterrieksch-ungaarsche Marien,
* Moritz Daublebsky-Sterneck (1912–1986), öösterriekschen Gerechten mank de Völker,
* Robert Daublebsky von Sterneck (1839–1910), öösterriekschen Geodäät,
* Robert Daublebsky von Sterneck de Jüngere (1871–1928), öösterriekschen Mathematiker.
Klärwark Stood

Dat **Klärwark Stood** is en Klärwark in de Stadt Stood. De Anlaag liggt in’n Noordoosten von Stood an’n Harschenfleter Weg. Dat klärte Afwater flütt in de Swing.

De eersten Plaans för en Klärwark hett dat in Stood 1959 bet 1961 geven. Dor is aver an’t Enn nix von worrn, von wegen de Kösten. Eerst 1970, as dat Industrierebeed op Bützfletersand plaant worrn is, hett dat ok wedder Plaans geven, en Klärwark intorichten. Dat Klärwark schull för 135.000 Inwahners utleggt ween. En Utboreserve gifft dat för 200.000 Inwahners. In’n Sommer 1971 hebbt se anfungen, de Anlaag to boon. Trech weer dat Klärwark denn 1976.

En tweten Utboschridd is 1986 maakt worrn. Dor is ünner annern en Annahmestell för Fäkalslamm boot worrn, dat dat Klärwark den Slamm ut Kleenkläranlagen ut’n ganzen Landkreis Stood annehmen kann.

Von 2003 bet 2014 is dat Klärwark denn in Schreed bilütten saneert worrn. Dat hett bet 2014 13 Milljonen Euro köst.

Bet 31. Dezember 2003 weer de Stadt Stood direkt för dat Klärwark tostännig. Denn hett de Stadt dat an de Stadtwarken Stood afgeven. 28 Lüüd doot dor arbeiden.

## Rebeed

De Kanalisatschoon in de Binnenstadt von Stood is al in de Johren 1875 bet 1880 anleggt worrn. In de Johren 1930 is denn ok dat Rebeed in’n Süden von Stood bet na de hüdige Bundsstraat 73 mit dorto kamen. To Anfang von de Johren 1950 sünd de Hüüs in dat Rebeed von Hogenwedeler Weg un Bremervörer Straat tokamen un later dat Rebeed in’n Süden von de Sassenstraat un Hahl.

In de Johren 1960 sünd in dat Oollanner Veerdel Röhren verleggt worrn. In de Johren 1970 hebbt se de Rebeden an de Mozartstraat/Wagnerstraat in Hogenwedel un dat Rebeed in’n Süden von de B 73 anslaten un ok de Öörd Wiepenkathen un Schölisch hebbt Kanalisatschoon kregen.

1973 is de Von-Goeben-Kasern anslaten worrn un 1974/1975 de Öörd Haddörp un Hagen.

Dat Afwater ut all disse Rebeden is denn 1976 in dat ne’e Klärwark klärt worrn. De Öörd Bützfleet un Aßel, de en Afwaterverband grünnt harrn, hebbt dat Afwater von 1977 af an na Stood pumpt. De Wahnrebeden an’n Hogenwedel un an’n Pulverweg sünd 1979 anslaten worrn.

Siet 1996 warrt ok dat Afwater ut de Samtgemeen Himmelpoorten mit de Öörd Hammah, Düünbeudel, Himmelpoorten, Grootweurn un Burweg (1996 noch Deel von de Samtgemeen Olendörp) na dat Klärwark in Stood pumpt.

## Weblenken

* Websteed von de Afwaterentsorgung Stood (hoochdüütsch)
Grote Beek (Geest)

De **Grote Beek** is en Beek, de von links in de Geest münnt.

De Born von de Grote Beek liggt in’n Oosten von Debst. Von dor flütt se toeerst en lütt Enn na Süüdwesten, nimmt bi Debsterbüttel de Lütte Beek op un dreiht denn na Süüdoosten. Hier geiht de Bahnlien Bremerhoben-Beers över de Beek weg. Se flütt twüschen Wehden un Leherheid langs un geiht hier ünner de Autobahn 27 dör. Denn flütt de Beek dicht bi Laven langs un münnt in’n Süden von Laven in de Geest.

Dat Water in de Geest flütt denn wieder in de Werser un in de Noordsee.
Groov (Geest)

De **Groov** is en Beek, de von links in de Geest münnt.

De Born von de Groov liggt in’n Süden von Wehdel dicht an’n Sülversee (Deel von dat Naturschuulrebeed Sülversee un Laaschmoor). Von dor flütt de Beek eerst en lütt Enn na Süden un denn na Oosten. De Groov nimmt von rechts den Krüüzmoorgraven un den Wolljeser Grenzgraven, de von Wolljes kummt, op un dreiht denn na Noorden. He flütt twüschen Wehdel un Geestenseth dör, denn dicht bi Oolluunbarg langs un münnt in’n Noorden von Oolluunbarg in de Geest. De Münn is Deel von dat Naturschuulrebeed Geestdaal un dat FFH-Rebeed Daal von Geest un Groov.

Dat Water in de Geest flütt denn wieder in de Werser un de Noordsee.

Bi Oolluunbarg hett dat fröher mal en Watermöhl geven.
Ashuser Möhlenbeek

De **Ashuser Möhlenbeek** is en Beek, de von rechts in de Seev münnt.

De Ashuser Möhlenbeek hett sien Born in’n Noorden von Holtörp an’n Baukweddel. Von dor flütt de Beek na Noordoosten an Büllhorn langs, geiht ünner de Autobahn 39 dör un löppt denn dör Ashusen. In Ashusen is de Beek to’n Möhlendiek opstaut un hett dor fröher en Watermöhl andreven, de sied 1321 nawiest is. De Beek dreiht denn op Noord un Noordwest.

De Ashuser Möhlendiek nimmt hier den üm un bi veer Kilometer langen Diekgraven op, de sien Born in’n Noorden von Grevelau an’n Westrand von Winsen hett. Von dor flütt de Diekgraven na Noordwesten an Gehrden langs (an dat rechte Över) un münnt in Ashusen.

De Ashuser Möhlenbeek geiht dör Achterdiek dör un hett denn Stell op dat linke Över liggen. In dat Naturschuulrebeed Ünner Seevdaal nich wied von Wuhlenborg un güntsied Over münnt de Möhlenbeek in de Seev, de een Kilometer wieder denn sülvs wedder in de Elv münnt.

Dat Water in de Seev flütt över de Elv in de Noordsee.

## Footnoten
Gehrden

**Gehrden** betekent

* Gehrden, Oort in de Gemeen Zerbst/Anhalt in’n Landkreis Anhalt-Bitterfeld, Sassen-Anholt,
* Gehrden, Oort in de Gemeen Winsen in’n Landkreis Horborg, Neddersassen,
* Gehrden, Oort in de Gemeen Brakel in’n Kreis Höxter, Noordrhien-Westfalen,
* Gehrden, Oort in de Gemeen Jörk in’n Landkreis Stood, Neddersassen,
* Gehrden, Deel von’n Oort Hüll in de Gemeen Drochters in’n Landkreis Stood, Neddersassen,
* Gehrden, Oort in de Gemeen Leendaal in’n Landkreis Oosterholt, Neddersassen,
* Gehrden, Oort in de Gemeen Melle in’n Landkreis Ossenbrügge, Neddersassen,
* Klooster Gehrden, Klooster in de Stadt Brakel in’n Kreis Höxter, Noordrhien-Westfalen.

Dat is ok de hoochdüütschen Naam von

* Gieren, Stadt in de Region Hannover, Neddersassen.

**Gehrden** is de Familiennaam von

* Gregor von Gehrden († 1590), düütschen Maler.

Kiek ok bi: Gerden.
Landwehrkanaal (Landkreis Cuxhoben)

De **Landwehrkanaal** oder ok **Olenwohler Wettern** is en Waterloop, de von links in de Elv münnt.

De Kanaal fangt twüschen Wanhöden in’n Süden un Köstersweg in’n Noorden an un drippt sik dor mit’n Utgangspunkt von’n Olenbroker Kanaal. De Landwehrkanaal geiht von dor na Noorden, an Köstersweg un Lüderskoop vörbi. Op dat linke Över doot denn de Godendörper See un Godendörp liggen. De Landwehrkanaal löppt twüschen Franzenborg un dat Westerenn von de Worth langs un an Olenwohl vörbi. Bi de Krüzung von de Bundsstraat 73 mit de Landsstraat 135 geiht de Straat mit en Brügg över den Kanaal weg. Bundsstraat un Kanaal doot nu parallel lopen. De Kanaal flütt denn na Cuxhoben rin un geiht noch wedder ünner de B 73 dör, flütt aver wieder parallel to de Straat. Hier münnt von rechts de Lehstroom (in de Neegd von dat Krankenhuus Cuxhoben, dat an’t Över steiht). De Landwehrkanaal is hier ok mit’n Slottgraven von Slott Ritzbüttel verbunnen. En Stück wieder münnt denn von links de Delftstroom. De Landwehrkanaal münnt in dat Zentrum von Cuxhoben toeerst in’n Haven von Cuxhoben un denn an de Oliev in de Elv. Kort vörher münnt noch de Döser Wettern von links in’n Landwehrkanaal.

An’n Kämmererplatz an’n Haven von Cuxhoben is de Landwehrkanaal 2013/2014 överboot worrn mit de Noordseegalerie.

## Footnoten
(18) Melpomene

**(18) Melpomene** is en Asteroid ut de Hööftgördel, de an’n 24. Juni 1852 vun den engelsch Astronom John Russell Hind in London opdeckt wurrn is. De afsolute Helligkeit vun den Asteroiden bedrocht 6,5.

Nömmt wurrn is de Himmelskörper nah Melpomene, de Muse vun de tragisch Dichten un den Truergesang.

Melpomene bewegt sück up en elliptischen Bahn um de Sünn. Dorbi is de Asteroid in' Perihel 1,8 un in' Aphel 2,8 AE vun de Sünn weg. De Bahn  is 10,1° gegen de Ekliptik neigt, de Bahnexzentrizität bedrocht 0,22.

Melpomene hett en Dörmeter vun rund 140 km. Se hett en relativ hell silikatriek Böverflach mit en Albedo vun 0,22.

Wiels de Oppositschoon reckt Melpomene en Helligkeit vun 10,6&nbsp;mag.

Beobachtungen laaten dorup sluuten, dat Melpomene vun en lüttgeren Asteroiden begleit wurrd.

## Enkeld Nahwiesen
Blomendaler Au

De **Blomendaler Au** is en Beek, de von rechts in de Werser münnt.

De Born von de Blomendaler Au liggt twüschen Brundörp un Heilshorn. Von dor flütt de Beek na Süüdwesten, an Brundörp langs un nimmt von rechts de Brundörper Beek op. De Au geiht denn ünner de Autobahn 27 ünnerdör. Na de A 27 liggt op dat rechte Över Eggst. Dor nimmt de Blomendaler Au de Eggster Beek op un en kort Enn later den Eckhoffsgraven.

An dat rechte Över lett de Beek de Öörd Kreienmoor, Swonewebel un Lüssum-Bockhorn liggen un op dat linke Över Hogehorst, Löhnhorst un Beckdorp. Bi Lüssum-Bockhorn billt de Au ok för en Stück de Grenz twüschen de Bundslänner Bremen un Neddersassen. De Blomendaler Au flütt denn an’n Löh langs, ünner de Autobahn 270 ünnerdör un dat letzte Stück dör den Oort Blomendal. Bi Borg Blomendal münnt von links de Beckdorper Beek. Denn münnt de Blomendaler Au in de Werser. De Münn is mit en Schöppwark sekert.

Dat Water in de Werser flütt wieder in de Noordsee.

## Weblenken
Gröpeler Möhlenbeek

De **Gröpeler Möhlenbeek** is en üm un bi söss Kilometer langen Beek in’n Westen von’n Landkreis Stood, de von rechts in de Oost münnt.

De Born von’n Gröpeler Möhlenbeek liggt in’n Süden von Olendörp. Von dor flütt de Beek na Süüdwesten twüschen Wittenmoor un Kaken langs. In’n Süüdoosten von Esdörp münnt von links en Graven in’n Möhlenbeek, de ut dat Hoge Moor bi’n Böötz kummt. De Gröpeler Möhlenbeek flütt denn in’n Süden von Esdörp langs un in’n Noorden von Forst un Huud. Bi Esdörp münnt von links de Rehdengraven in’n Beek un bi Forst noch wedder en Graven, de ut dat Hoge Moor kummt. Bi Forst geiht ok de Landsstraat 114 över den Beek röver. An’n Süüdrand von Gröpel münnt de Möhlenbeek in de Oost. Fröher weer de Münn 250 Meter wieder de Oost rop bet de Loop von’n Beek ümleggt worrn is. De Münn is dör en Schöppwark sekert.

Dat Water in de Oost flütt denn wieder in de Elv un de Noordsee.

Wenn in Tokumst de Autobahn 20 boot warrt, denn schall de Autobahn ok över den Beek rövergahn.

## Footnoten
Leo Bosschart

**Leonard Francois Gerard „Leo“ Bosschart** (* 24. August 1888 in Kota Radja jetzt Banda Aceh, Nedderlannsch-Indien; † 9. Mai 1951 in Hoboken (Antwerpen)) weer en  nedderlannsch Footballspeler. 

Bosschart weer bi den Vereen Quick Den Haag aktiv un hett tüschen 1909 un 1920 19 Lännerspelen för de nedderlannsch Footballnatschonalmannschap maakt, in de he een Door schaaten hett. 

Bi de Olympisch Sömmerspelen 1920 in Antwerpen wunn he mit de nedderlannsch Mannschap de Bronzemedaille bi dat Footballturnier. 

Van 1938 an bit to sien Dood 1951 weer Leo Bosschart Direkter vun de *Cockerill Schippswerft* in Hoboken.

## Weblenken
* Leo Bosschart in de Datenbank vun Sports-Reference.com (engelsch)
Wallbeek

De **Wallbeek** is en Beek, de von rechts in de Meh münnt.

De Wallbeek billt sik an’t Süüdenn von Mehdörp. Dor doot de Grenzgraven twüschen Eversdörp un Örel un de Kornbeek tohoopfleten. De Grenzgraven hett sien Born in’n Noorden von Örel un flütt von dor na Noordoosten. De Kornbeek hett sien Born ok bi Örel un flütt von dor na Noordoosten an Glinn vörbi.

De Wallbeek flütt denn twüschen Mehdörp un Eversdörp langs, nimmt von links den Alfster Dörpgraven op, de von Alfs kummt, un münnt an’t Noordenn von Mehdörp in de Meh.

## Footnoten
Möhlenbarger Lock

Dat **Möhlenbarger Lock** is en Bucht an de Nedderelv twüschen Cranz un Finkwarder (Deel von de Stadt Hamborg). Fröher weer dat de Münn von de Süderelv. Vör dat Möhlenbarger Lock doot de Eilannen Swiensand un Nesssand liggen.

En Deel von dat Möhlenbarger Lock is Deel von dat Naturschuulrebeed Möhlenbarger Lock/Nesssand.

## Historie

Fröher weer Finkwarder en Eiland in de Elv. An de Westspitz von Finkwarder sünd Noorderelv un Süderelv wedder tohoopflaten. Dat Binnendelta von de Elv hett Ebb un Flood hatt un dat weer en groot Söötwater-Waddenrebeed.

Möhlenbarg weer en lütten Oort, de vondaag to Blanknees höört. De Naam *Möhlenbarger Lock* stünn toeerst för en Priel güntsied Möhlenbarg, de as Fohrwater twüschen Cranz un Blanknees bruukt worrn is.

Mit de dree Köhlbrandverdrääg, de twüschen 1868 un 1908 slaten worrn sünd, is de Köhlbrand so wied utboot worrn, dat de gröttste Deel von dat Water in de Süderelv över den Köhlbrand afflaten is un nich mehr över de ole Münn von de Süderelv.

In de Johren 1940 hett en Dochterünnernehmen von Blohm & Voss, de Hambörger Flegerbo, op Finkwarder en Wark boon laten, üm Flegerbööd to testen. Bi disse Arbeiden sünd de Övers liek maakt worrn un de Elv is utbaggert worrn. Mit dat Utbaggerte is deelwies dat Eiland Nesssand opspöölt worrn.

Na de Stormflood von 1962 is de ole Süderelv denn ganz afsperrt worrn. Dat Möhlenbarger Lock is denn jümmer mehr opslickt un verlannt un dor is de hüdige Bucht von worrn. De Ole Süderelv flütt nu as Water nich mehr un steiht still.

Ut de Hambörger Flegerbo is över de Johren toeerst Messerschmitt-Bölkow-Blohm, denn de DASA un toletzt EADS worrn. Dochterünnernehmen von EADS is Airbus. Nadem beslaten worrn is, dat Airbus in dat Wark in Finkwarder den Airbus A380 boon will, weer dat nödig, de Lannbahn von dat Airbus-Wark länger to maken, dat de A380 dor ok seker lannen un starten kann. De eenzige Mööglichkeit, de Lannbahn länger to maken, weer, de Süderelv un en Deel von dat Möhlenbarger Lock totoschüdden. Allens tohoop schullen so dat so 20 % (170 Hektar) von dat Rebeed ween. Dat hett dulle Protesten gegen dit Projekt geven, vonwegen den Schuul von de Natur. Dat is in de Johren 2001 bet 2003 aver liekers daan worrn.

Dat twete gröttere Ünnernehmen an’t Möhlenbarger Lock blangen Airbus is de Warft J. J. Sietas in Neefeld.
Amtsgericht Jörk

Dat **Amtsgericht Jörk** weer en Amtsgericht in dat Königriek Hannover un later in de prüüßsche Provinz Hannover un in Neddersassen. Dat harr sien Seet in Jörk.

## Överornt Gerichten

Dat Amtsgericht Jörk weer dat Obergericht Stood överornt.

## Geschicht

Mit dat hannöversche Gerichtsverfatensgesett von’n 8. November 1850, dat an’n 1. Oktober 1852 in Kraft gahn is, sünd Verwaltung un Justiz kumplett trennt worrn un de Amtsgerichten sünd as ünnerst Gerichten inricht worrn. Dat Amtsgericht Jörk is dor denn blangen dat Amt Jörk nee schapen worrn. De Grenzen von Amt un Amtsgerichtsbezirk weren desülven.

1937 mit dat Groot-Hamborg-Gesett müss dat Amtsgericht Jörk en poor Rebeden an’n Bezirk von dat Amtsgericht Horborg afgeven.

Dat Amtsgericht Jörk is 1972 oplööst worrn.

### Amtsrichters

* 1852–: Carl Wilhelm Matth. Büttner
* ~1876: von Hinüber

## Kiek ook bi

* List von de Amtsgerichten in dat Königriek Hannover
Universidade do Estado de Minas Gerais

De **Universidade do Estado de Minas Gerais** (**UEMG**) is mit üm un bi 23.008 Lüde, de dor studeeren doot un mit mehr as 850 Lüde ut de Wetenschop de gröttste Hoochschool vun de Stadt Belo Horizonte.

## Borns


## Weblenken

* Universidade do Estado de Minas Gerais
Oliver Eaton Williamson

**Oliver Eaton Williamson** (* 27. September 1932 in Superior, Wisconsin; † 21. Mai 2020)) weer en US-amerikaansch Wertschapswetenschapler. Bekannt wurr he as  Institutionenökonom, de sück vör allen mit de  Transaktschonsköstenökonomie befaat. In dat Johr 2009 kreeg he dorför den Nobelpries för Wertschapswetenschapen (gemeensam mit Elinor Ostrom).

## Leven
Siet 1988 is Oliver Williamson Edgar-F.-Kaiser-Perfesser för Bedrievswertschapslehre, Perfesser för Volkswertschapslehre un Perfesser för Rechtswetenschap an de Universität vun Kalifornien in Berkeley. Sien Bachelor-Afsluss hett he 1955 an dat Massachusetts Institute of Technology (MIT), sien MBA-Afsluss 1960 an de Stanford University un sien Doktertitel (PhD) 1963 an de Carnegie Mellon University maakt.  Vun mehrere Universitäten up de Welt kreeg he dorto noch Ehrendokterwürden. He is Vader vun fiev Kinner un is siet 1957 mit Dolores Celeni verheiraadt.

## Warken
Williamson wurr vör allen mit twee Böker beropen:
* Markets and Hierarchies (1975)
* The Economic Institutions of Capitalism (1985)

## Weblenken
	
* DNB-Katalog
* Homepage up de Sieden vun de UCB
* Literaturlist tosommenstellt vun de Düütsch Zentralbibliothek för Wertschapswetenschapen ZBW

## Enkeld Nahwiesen
Landwehrkanaal

**Landwehrkanaal** betekent

* Landwehrkanaal, Kanaal in Berlin,
* Landwehrkanaal, Kanaal in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen.
Olenbroker Kanaal

De **Olenbroker Kanaal** is en Waterloop in’n Landkreis Cuxhoben, de von links in de Elv münnt.

De Kanaal fangt twüschen Wanhöden in’n Süden un Köstersweg in’n Noorden an un drippt sik dor mit’n Utgangspunkt von’n Landwehrkanaal. De Olenbroker Kanaal flütt von dor en lütt Enn na Süden, nimmt von rechts den Wanhödener Beek op, de von’n Flegerplatz Noordholt kummt, un dreiht denn na Oosten. De Kanaal geiht ünner de Autobahn 27 ünnerdör. De Kanaal nimmt von rechts den Grenzgraven Wanhöden/Wannen op un dreiht bi Füürsteed na Noordoosten. Nu nimmt de Kanaal von rechts den Assbütteler Randkanaal un bi Seehusen den Oostermoorstroom op. Hier liggt ok dat Süderenn von de Worth. Von rechts doot de Seehusenstroom un de Botterbargsgraven in’n Kanaal münnen un von links de Westermoorstroom/Lüderskoper Stroom.

De Olenbroker Kanaal flütt denn wieder dör dat Zentrum von de Worth un dör Olenbrook. To Anfang von Olenbrook geiht de Bundsstraat 73 över den Kanaal weg. In Olenbrook münnt von rechts ok de Braakstroom in’n Kanaal. Kort vör de Münn in de Elv (Elvkilometer 719,8) geiht noch de Nedderelvbahn över den Kanaal weg. Bi dat Gleis münnt noch de Westerhoffstroom in’n Kanaal. De Münn von’n Olenbroker Kanaal is dör en Slüüs sekert.

Sien hüdigen Loop hett de Kanaal in de Tied üm1850/1870 kregen. Vörher weer dat noch en natürlichen Waterloop un hett ok den Naam *Wehdem* oder *Wehdemstroom* hatt.

## Footnoten



## Weblenken
Mesbörger Beek

De **Mesbörger Beek** oder **Rieth** is en üm un bi twee Kilometer langen Beek, de von rechts in de Eest münnt.

De Born liggt in’n Noordoosten von Mesborg. Von dor flütt de Beek na Süüdwesten, is bi Mesborg to en Diek opstaut un münnt denn in Mesborg in de Eest.

Dat Water in de Eest flütt denn wieder in de Elv un de Noordsee.

## Footnoten
Pardelbeek

De **Pardelbeek** is en 2,96 Kilometer langen Beek in’n Landkreis Horborg, de von links in de Eest münnt.

De Born von’n Pardelbeek liggt in’n Süüdwesten von Makensbrook op dat Rebeed von de Gemeen Heidenau. Von dor flütt de Beek na Noordoosten un is to dree Fischdieken opstaut. In’n Noordoosten von Makensbrook nimmt de Pardelbeek von links den Heidbeek op, de sien Born bi Holtörp hett. De Pardelbeek münnt denn in’n Süden von Hullnst in de Eest.

Dat Water in de Eest flütt wieder in de Elv un de Noordsee.

De ganze Loop von’n Beek liggt dicht bi de Autobahn 1.

Sien Naam hett de Beek von de Pardelmuscheln, de dor fröher in leevt hebbt.

## Footnoten
Wersermünner Geest

De **Wersermünner Geest** is en Geestrebeed in’n Noordoosten von Neddersassen un höört to de Stoder Geest. Nöömt is se na de Stadt Wersermünn, de vondaag Deel von Bremerhoben is. Na dat *[[Handbuch der naturräumlichen Gliederung Deutschlands]]* is dat en Naturruum von 1677 km².

## Geografie

De Wersermünner Geest liggt in’n Westen von dat Elv-Werser-Dreeeck. Dor höört Rebeden in’n Landkreis Cuxhoben, in’n Landkreis Oosterholt un in Bremen-Noord to.

Dat Rebeed sett sik tohoop ut Moränen ut de Saal-Iestied, de so von 10 m bet 74 m över NN hoog recken doot. In de Geest sünd deelwies de Daals von Strööm un Beken rinsneden, de mehrstendeels blots 0 bet 5 över NN hebbt. Op de Geest gifft dat Holt, Heid un Ackerbo, in de Daals vör allen Gröönland.

De höögste Punkt is mit 74 Meter över de See de Wingst.

In’n Noorden reckt de Wersermünner Geest in Cuxhoben bet an de Noordsee ran. In’n Noordoosten liggt denn dat Land Hadeln un Keden, de as Naturruum to de Elvmaschen höört. In’n Oosten billt de Oost den Rand (Deel von dat Hamm-Oost-Daal). Op de annere Sied von de Oost liggt denn de Zevener Geest.

In’n Süüdoosten liggt dat Düvelsmoor (ok Deel von dat Hamm-Oost-Daal). Den Süüdrand von de Geest billt in Bremen de Lesum un in’n Westen grenzt de Wersermünner Geest an de Maschen von Oosterstood un Land Wusten, de as Naturruum to de Eems- un Wersermaschen höört.

## Ünnerdelen

De Haupteenheit Wersermünner Geest is wieder ünnerdeelt in twee Ünnereenheiten: de Oosterholter Geest in’n Süden (groff allens süden de Luun) un de Cuxhobener Geest in’n Noorden.

„Wersermünner Geest“ (633)
* 633.0 „Oosterholter Geest“
** „Vesacker Geest“ oder „Oosterholt-Scharmbeker Lehmgeest“ 633.00
** „Garlster Sandgeest“ oder „Rekener Geest“ 633.01
** „Bokeler Geest“ oder „Helljeser Geest“ 633.02
** 633.03
** „Geestmünner Grund“ 633.04
* 633.1 „Cuxhobener Geest“
** „Loomster Ennmoränen“ 633.10
** „Stinster Grunnen“ 633.11
** 633.12
** 633.13
** „Hoge Lieth“ oder „Cuxhoben-Bremerhobener Geest“ 633.14

## Footnoten
Isle of Jura

**Isle of Jura** betekent

* Jura, Eiland vun de Binneren Hebriden in Schottland,
* Isle of Jura, Whiskymarke un -brenneree op dat Eiland.
Johann Mahlstedt

**Johann Mahlstedt** (* 19. Juni 1825 in Lesum; † 1. September 1907 ok dor) weer en düütschen Politiker.

Mahlstedt is 1825 as Söhn von Anna Hedwig, borene Steilen (30. März 1791-22. Juli 1842), un Johann Mahlstedt (17. Januar 1780-5. November 1846) in Lesum boren un harr en groten Hoff.

He weer von 1858 bet 1866 Afornten in’n Staatsraad von dat Königriek Hannover un von 1864 af an Liddmaat von de Kommunallandschop von de Hertogdömer Bremen un Veern. Nadem Prüßen dat Königriek Hannover 1867 övernahmen hett weer he Afornten von’n Provinziallanddag Hannover. Von 1870 bet 1893 weer he ok för den Wahlkreis Hannover 34/Stood 5 (Oosterholt-Blomendal-Achem) Afornten in dat Prüüßsche Aforntenhuus. He weer dor in de Natschonalliberale Partei.

Mahlstedt is 1907 doodbleven un liggt op’n Karkhoff in Lesum begraven.

## Footnoten