Emil Adolf von Behring

**Emil Adolf von Behring** (* 15. März 1854 in Hansdorf, Kreis Rosenberg in de Provinz Westpreußen, as **Emil Adolf Behring**; † 31. März 1917 in Marburg) weer en düütsch Bakterioloog un Seroloog as ok Dräger vun den eersten Nobelpries för Physiologie oder Medizin.

Besünners upgrund vun sien Forschungsarbeiten an de Diphtherieerkrankung, an de to de Tiet meest jedes tweet Kind starven dee, un sien wetenschaplich Spood dorin wurr he lang as „Retter der Kinder“ betekent.

## Leven

Emil Adolf Behring (later Emil von Behring) wurr as Söhn vun en Grundschoolmeester boren. En Stipendium vun den preußischen Staat hett dat mögelk makt, dat he dat Abitur maken kunn. En Früend vun de Familie hett hüm sien Medizinstudium betallt. An‘ 2. Oktober 1874 is he in de *[[Kaiser-Wilhelm-Akademie für das militärärztliche Bildungswesen]]* in Berlin intreden. 1878 hett he an de Universität Berlin mit de Dissertatschoon *Neuere Beobachtungen über die Neurotomia opticociliaris* sien Doktertitel (Dr. med.) makt. Dornah weer he as Truppenarzt in de Provinz Posen tätig.

De an Militärhygiene, Versörgen vun Wunden un Verhinnern vun Süken orienteert Ut- un Fortbillen vun de Militärdokters hett Behring för Süükprävention un Hygiene fienföhlig makt. Anner wichtig Indrucken kreeg Behring in sien Tiet as Assistent vun Robert Koch un later as Oberarzt an de Medizinisch Klinik mit Swoorpunkt Infektiologie un Pneumologie vun de de Charité, dat klinisch Afdeelen vun Robert Koch sien Preußisch Institut für Infektionskrankheiten. Sien Arbeiten an de Serumtherapie fung Behring 1890 mit den Japaner Shibasaburo Kitasato an, mit de he den Upsatz *„Über das Zustandekommen der Diphtherieimmunität und der Tetanusimmunität bei Thieren“* verapenlicht hett. Dat gellt as Grundlaag vun de Serumtherapie.

Enn‘ vun dat Johr 1891 hett Behring dat schafft, twee an Diphtherie krank wurrn Kinner mit en ut dat Serum vun wenig Schaap wunnen Gegengift to heilen. Dorto droog maatgevend de Mitarbeit vun sien Früennen Paul Ehrlich un Erich Wernicke bi. Ut wetenschaplich Sicht weer de Dörbröök gelungen, Behring fehlen aber finanzstark Partners, um sien bahnbrekend Idee to verwirklichen: Den bi en Infektschoon to Överwinnen vun de Intoxikatschoon bildt Överschööt vun Antitoxinen to Herstellen vun Heilserum to verwennen. Allerdings hett in Harvst 1892 dat Vörstandsliddmaat vun de Farvwarken Hoechst, August Laubenheimer, de Draagwiet vun de Ideen vun Behring erkannt un hett hüm för en Tosommenarbeit mit dat Ünnernehmen wunnen. Blots de dör dissen Insatz vun Dartmiddeln tolaaten Deertenhollen hett de Grooproduktschoon vun dat Diphtherieserum in Höchst af 1894 mögelk makt. De Farvwarken hebbt en Diphtherieheilserum *nach Behring* anbooden, dat en Heilungsrate vun 75 Perzent bi disse bit dorhen meest to’n Dood führend Kinnerkrankheit harr. 1893 wurr Behring up Grund vun de Förspraak vun Friedrich Althoff to’n Perfesser ernannt. 

1895 hett de preußische Staat Behring, de in Halle kein Lehrerfolge verteken kunn, an de Philipps-Universität Marburg as Ordinarius för Hygiene un Direktor vun dat Hygienisch Institut beroopen. Noch in dat glieker Johr weern up den Slottbarg en för dormalig Verhältnisse bannig good utstatt Privatlaboratorium, mit Middeln vun de Farvwarken un 25.000 Goldfranc ut de hüm in Frankriek verlehnt „Prix Alberto Levi“, inricht wurrn, to de ok en lütten Stall för Versööksdeerten hörrn dee. 1901 kreeg Behring den eersten Nobelpries för Physiologie oder Medizin uttekent un nobilitiert (af denn Emil von Behring). Den Gedanken an en eegen Ünnernehmen hett Behring in de Loop vun dat Johr 1903 in’t Oog faat, worup hen 1904 noch wiedere Lännereen un en Gootshoff an‘ Slottpark to dat Laboratorium dortokeemen, de den Grundstock för dat Behringwark billen deen. Een Grund, de Sülvstännigkeit in en eegen Ünnernehmen antostreven, weer de Verännern vun de bitherig Verdragsverhältnisse mit de Farvwarken in Höchst, bi de de bit dorhen as Mittler fungeerend August Laubenheimer 1903 ut den Vörstand utscheeden weer. 

Behring hett to’n Anlaat vun sien Ünnernehmensgrünnen folgend Wöör noteert: *„Die umfangreichen und recht kostspieligen Baulichkeiten, Ländereien, Viehbestände, Laboratoriumseinrichtungen, wozu noch auf besondere Ziele gerichtete Abteilungen mit zahlreichem Dienerpersonal kommen, sind vereint zu einem Gesamtunternehmen, das den Namen Behringwerk bekommen hat.“* Aber trotz de nu wunnen Sülvstännigkeit hett Behring en Geschäftspartner bruukt, wiel he vun de koopmännisch Führen vun en Bedriev un vun den Verdriev vun sien Produkte nicht völ verstahn dee. An‘ 7. November 1904 stunn hüm bi de Indrag vun dat nee Ünnernehmen in’t Hannelsregister de Marburger Aftheker Carl Siebert as Deelhaber un Partner an de Siet. De Bedriev wurr anfänglich mit 10 Mitarbeiters upnommen. En rasant Wassdom vun dat Ünnernehmen führ 1914 to de de Ümwanneln vun dat Behringwark in de Behringwarken Sellschopp mbH.

Mit Anfung den Eersten Weltkrieg wurr de Produktschoon enorm utwiet, wiel Behring da Behrings Tetanusheilserum för de in de schidderg Schüttengräben liggend Suldaten nu to’n Retter vör den döödlichen Wundstarrkramp wurr. Neben dat Tetanusheilserum wurrn ok Dysenterie- und Gasbrandserum, as ok Choleraimpstoff för dat Heer produzeert.

Emil von Behring is noch vör dan Enn‘ vun den Eersten Weltkrieg, an 31. März 1917, in dat Öller vun 63 Johr in Marburg, sien Graff befind sück in en Mausoleum in en parkähnlich Anlaag in Marburg-Marbach.

Siet 1874 weer he Liddmaat, later Ehrenliddmaat vun dat Pépinière-Corps Suevo-Borussia.

## Privates
Tominst eenmal in sien Leeven hett Emil von Behring ünner stark Depressionen leeden. Dat bericht en vun de berühmtest Patienten vun Sigmund Freud in sien Memoiren. He hett hüm bi en eegen Sanatoriums-Upenholt 1908 dicht bi Slott Nymphenburg in München dor sehn -, in en Sanatorium, dat vun de dormals berühmten Psychiater Emil Kraepelin mitleit wurr.

## Ehrungen

* 1954, to’n 100. Gebortsdag, geev de Düütsch Bundespost een Gedenkbreefbriefmark för den blots een Dag ölleren Paul Ehrlich un Emil von Behring herut
* HELIOS Klinikum Emil von Behring, Berlin-Zehlendorf
* Emil-von-Behring-Kaserne, Giebelstadt, Landkreis Würzburg, Sanitätsschule der Luftwaffe (Kaserne siet 1996 buten Deenst)
* Emil-von-Behring-Gymnasium, Spardorf, Landkreis Erlangen-Höchstadt
* Emil-von-Behring-Gymnasium, Großhansdorf, Kreis Stormarn
* Emil-von-Behring School (Gesundheit – Ernährung – Soziales), Geislingen/Steige
* Emil-von-Behring-School in Marburg
* Mindst 11 Emil-von-Behring-Straaten in düütsch Städer
* Mindst 11 Von-Behring-Straaten in düütsch Städer

## Utstellung
* 2011: *Leben und Wirken Emil von Behrings*, Südsaal, Landgrafenslott Marburg ut Anlass vun de Övereignung vun den persönlichen un vun dat Firmenarchiv an de Philipps-Universität Marburg

## Literatur
* Erich Bauereisen:Emil Adolf von Behring in Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 2, Duncker & Humblot, Berlin 1955, S. 14.
## Enkeld Nahwiesen


## Weblenken

* DNB-Katalog
* Kai-Britt Albrecht: http://www.dhm.de/lemo/html/biografien/BehringEmil/index.html Tabellarisch Levensloop vun Emil Adolf von Behring in dat Düütsch Museum]
* [vun de Nobelpriesstiften 1901 (engelsch)
* http://www.wdr5.de/index.phtml?beitrag=273890 Gedenksendung in‘ ''Zeitzeichen'' vun den  WDR-5-Hörfunks
* Universität Marburg Körtbiografie
* Emil-von-Behring-Bibliothek Arbeitsstelle für Geschichte der Medizin