Collateral

**Collateral** (op plattdüütsch so veel as „blangento“, „wat togliek passeert“) is de Titel vun en US-amerikaanschen Thriller vun den Speelbaas Michael Mann ut dat Johr 2004. De beiden Hööftrullen warrt vun Tom Cruise un Jamie Foxx speelt.

## Inholt
Max is en Taxifohrer in Los Angeles, de normal sien Deenst maken deit, as een Avend de routineerte Opdragsmöörder Vincent in sien Auto stiggt. De arbeit för en Drogenkartell, dat sien Baas an’n nächsten Dag vör Gericht stellt warrn schall. Vincent sien Opgaav is nu, de veer Tügen un de Staatsafkaatsche in de Nacht vör den Prozess an de Siet to maken.

De Film fangt dormit an, dat Max de Staatsafkaatsche Annie vun’n Flaaghaven in de Binnenstadt fohren deit. Ofschoonst Annie torüchhollern is, kamt de beiden in’t Snacken un winnt Sympathie förenanner. Opletzt gifft se em sogor ehr Visitenkoort un laadt Max in, ehr een Dag mol antoropen.

As Annie utstegen is, stiggt Vincent in dat Taxi un versprickt Max en gröttere Summ, wenn he em de Nacht över vun een Steed na de nächste Fohren deit, vunwegen dat he mehrere Terminen to maken hett. Max seggt opletzt to. Wat he nich weten kann is, dat Vincent vun een Opper na’t nächste bröcht warrn will un Max dormit in en Moordreeg rintogen warrt. Al an de eersten Steed gifft dat en Twüschenfall: Dat Opper springt ut dat Finster un fallt op Max sien Taxi. Vincent kann sien Opdrag nu nich mehr geheem hollen. Max will dor nix vun weten, warrt vun Vincent aver dwungen, wieter för em to föhren. De Liek packt se in’n Kufferruum. Twüschen de Moordfäll versöcht Max jümmer wedder ruttofinnen, worüm Vincent dat maken deit. Se snackt dorbi över jemehr verleden Tieten, jemehr Drööm, över de Moral un över den Sinn vun’t Leven. Beide mööt dorbi faststellen, dat se sik sülvst mit en Levenslöög bedregen doot.

Wiel Vincent stuur sien Opdrag afarbeiten will, söcht Max jümmerto na Mööglichkeiten, ut sien Laag freetokamen un de Moorden to hinnern. Aver jeedmol warrt he vun Vincent wedder ophollen. Intwüschen hebbt de Polizei un ok dat FBI Max op’n Kieker, dat he de Moorden begahn hebben schall, vunwegen dat sien Taxi de eenzige Spoor is, de se hebbt. Alleen de Polizist Fanning glöövt nich an dissen Verdacht un vermoodt mehr dorachter. Man, Fanning warrt bi en Scheeteree in en Nachtclub vun Vincent daalschaten, jüst as de Max in Sekerheit bringen will. Dormit hett Max nümms mehr op sien Siet.

As Max opletzt nich mehr dormit torecht kummt, dat he Vincent na sien nächst Opper bringen deit, peddt he op dat Gaspedal un lett dat to en Autounfall kamen. Se warrt aver beide blots licht besehrt, so dat Vincent weglopen kann. Dör de Papeeren, de Vincdent in’t Taxi torüchlaten mutt, warrt Max gewohr, dat he dicht bi dat letzte Opper is, un dat de Staatafkaatsche Annie dat letzte Opper vun Vincent warrn schall. He sett nu allens doran, dissen Moord aftowennen. Över en Mobiltelefon röpt he Annie an un vertellt ehr, dat en Profikiller op’n Weg na ehr is. Vincent is intwüschen in dat Bürohuus vun de Stattafkaatschop rinkamen un söcht na Annie in Max sett em na. Opletzt kann he Annie dat Leven redden, mutt dorto aver op Vincent scheten. He besehrt em an de Schuller un löpt mit Annie weg. Vincent neiht jem achteran un folgt jem bit in en U-Bahn, woneem dat opletzt to’n Showdown kummt. Bi en Scheeteree twüschen de beiden warrt Vincent swoor drapen un blifft kort dorop doot. Max un Annie kamt heel dorvun af.

## Kritik
* Dat Lexikon vun’n internatschonalen Film beschreev *Collateral* as en Film, de dicht un spannend in Szeen sett un intensiv speelt weer. Dat Tosamendrapen vun twee Mannslüüd, de ünner Dwang mitenanner verbunnen sünd, warrt mit Fragen üm den Sinn vun’t Leven un de Mööglichkeit vun en intensiver’t Leven verknütt. De Film speel virtuos mit dat Licht un tüüg togliek lyrische Biller, de veele Saken blots andüüt un doch mehr wiest, as een sütt.

* *Prisma online* beklaag, dat de Film an eenige Steden Längden harr, liekers weer he bannig spannend, wat vör allen Tom Cruise sien dübelschen Optritt as Profimöörder tospraken weer.

* Cinema loov, dat sik de Geschicht mehrfack wennen de, ahn dat dat vörruttosehn weer. Dordör weer de Spannung grötter maakt. De Film weer as Kinogeneet vun reinste Form dorstellt, de ünner’n Streek en Katt-un-Muus-Speel weer, dat sien Spannung mit jümmer ne’e Wennen na baven drifft.

## Utteken
De Film weer utermatig spoodriek, wat sik ok in de tallrieken Nomineeren för grote Filmpriesen wiest: Alltohopen weer de Film 55 mol för Priesen vörslahn, dorünner ok tweemol för den *[[Oscar]]* in de Kategorien *[[Oscar/Best Snitt|Best Snitt]]* un *[[Oscar/Best Nevendorsteller|Best Nevendorsteller]]*. Wunnen hett de Film 17 Priesen, so as
* 2004: den *[[WAFCA Award]]* in de Kategorie *Best Nevendorsteller* för *Jamie Foxx*
* 2004: den *[[NBR Award]]* in de Kategorie *Best Speelbaas* för *Michael Mann*
* 2004: den *[[LAFCA Award]]* in de Kategorie *Best Kamera* för *Dion Beebe* un *Paul Cameron*
* 2005: den *[[BAFTA Film Award]]* in de Kategorie *Best Kamera* för *Dion Beebe* un *Paul Cameron*
* 2005: den *[[NSFC Award]]* in de Kategorie *Best Schauspeler* för *Jamie Foxx*
* 2005: den *[[Golden Satellite Award]]* in de Kategorie *Best Snitt* för *Jim Miller* un *Paul Rubell*
* 2005: den *[[Golden Satellite Award]]* in de Kategorie *Best Toonsnitt* för *Lee Orloff*, *Elliott Koretz*, *[[Michael Minkler]]* un *Myron Nettinga *
* 2005: den *[[ASCAP Award]]* in de Kategorie *Top Box Office Film* för *James Newton Howard* un *Antonio Pinto*

## Achtergrund
* De Titel bedüüt wöörtlich „blangento“ oder „wat parallel aflöpt“, betütt sik hier aver op den Tosamenhang *Collateral damage* (Kollateralschaden) in’n Sinn vun de velen Doden, de in’n Verloop vun den Film tosätzlich to Vincent sien Opdrag anfallen doot. In de Original-Faten vun’t Dreihbook seggt Vincent to Max „*Another collateral*“, nadem he de beiden Tschenrovers doodschaten hett.
* Dreiht weer de Film mit en Kombinatschoon vun Digitalkameras un normale Panavision-Kameras mit 35-mm-Filmmaterial. As Digitalvideotechnik weer dat *[[Thomson (Ünnernehmen)|Thomson]] VIPER FilmStream Kamerasystem* insett, dat för en levensweltlich wennte Opteken sorgt, as to’n Bispeel dör dat Bildruuschen.
* De Dreiharbeiten hebbt an’n 13. Oktober 2003 anfungen un weern alleen in Los Angeles maakt. In de USA keem de Film an’n 6. August 2004 in de Kinos, in Düütschland weer dat an’n 23. September 2004.
* Dreiht weer de Film mit en Finanzrahmen vun 65 Millionen US-Dollar un hett aleen in de USA 100 Miollionen DOllar wedder inspeelt. Weltwiet legen de Innahmen bi üm un bi 208 Millionen US-Dollar.
* Michael Mann sien Film *[[Heat (1995)|Heat]]* ut dat Johr 1995 fangt dor an, woneem *Collateral* ophöört, neemlich an den glieken Bahnhoff vun de Metro Los Angeles, un höört dor op, woneem *Collateral* anfangt, neemlich an’n Flaaghaven Los Angeles. Op en Audiokommentar op de DVD vun *Heat* segg Mann, dat dat blots en Tofall wesen weer.

## Borns


## Weblenken

* Kritiken to den Film op Rotten Tomatoes
* Presseöversicht op film-zeit.de
* Offizielle düütsche Websteed
* Vergliek vun de Snittfaten op *Schnittberichte.com*