10. Juli

De **10. Juli** is de 191. Dag in’n Gregoriaanschen Klenner. In Schaltjohren is dat de 192. Dag.

## Wat passeert is
### Politik un Sellschop
* 48 v. Chr.: In de Slacht vun Dyrrhachium mutt Julius Cäsar en Nedderlaag gegen Pompeius hennehmen.
* 138: Antoninus Pius warrt na dat Doodblieven vun Hadrian nieg röömschen Kaiser.
* 1499: Dat eerste Schip vun Vasco da Gama siene Flott kummt na de Indienfohrt torüch. 
* 1609: Kathoolsch Fürsten in dat Hillige Röömsche Riek sluut sik to de Kathoolsch Liga tosammen.
* 1652: Na de Kriegsverkloren vun England an de Nedderlannen geiht de Eerste Engelsch-Nedderlännsch Seekrieg los. 
* 1850: Millard Fillmore warrt de 13. Präsident vun de USA. 
* 1890: Wyoming warrt de 44. Bundsstaat vun de USA.
* 1925: In de Sowjetunion warrt de opfizielle Narichtenagentur ITAR-TASS (ИТАР-ТАСС – *Информационно Телеграфное Агентство России - Телеграфное Агентство Советского Союза*) grünnt.
* 1943: In Italien warrt Benito Mussolini afsett un kummt in Fangenschop.
* 1955: David Ben Gurion warrt to’n Ministerpräsident vun Israel wählt.
* 1973: De Bahamas warrt unafhangig vun Grootbritannien.
* 1985: De franzöösch Geheemdeenst lett in Auckland, Niegseeland, dat Schipp *[[Rainbow Warrior]]* vun de Organisatschoon Greenpeace versenken.
* 1992: De General Manuel Noriega vun Panama warrt in de USA wegen Drogenhannel to 40 Johr Gefängnis veroordeelt.

### Weertschop
* 1904: De *[[Alulabahn]]* warrt bit St. Moritz verlängert.
* 1956: Dat *[[Frankforter Krüüz]]*, dat vundaag an meisten nütt’e Autobahnkrüüz warrt open maakt.
* 2000: Dat europääsch Luft- un Ruumfohrtünnernehmen EADS warrt grünnt.

### Kunst, Kultur un Bowark
* 1775: Dat eerste düütsch börgerlich Truerspeel *[[Miss Sara Simpson]]* vun Gotthold Ephraim Lessing warrt ooropföhrt.
* 1813: De Operette *[[Der blinde Gärtner oder Die blühende Aloë]]* vun Peter Joseph von Lindpaintner warrt in ooropföhrt.
* 1964: De Beatles bringt jümmer Album *[[A hard days’s night]]* rut.
* 1989: In Berlin findt de eerste Loveparade mit 150 Deelnehmers statt.

### Wetenschoppen un Technik
* 1913: De bitlang hööchste Temperatur warrt mit 56,7°C in’n Death Valley in Kalifornien meten.
* 1962: De eerste Kommunikatschoonssatelit *[[Telstar]]* warrt in’t Welltall schaten.

### Katastrophen
* 1968: En för Düütschland nich wennt starken Tornado veroorsaakt in Pforzheim un ümto groten Schaden an. 2 Minschen starvt, mehr as 200 kriegt wat af.
* 1976: En Chemieunfall in dat noorditaliensch Seveso sett dat bannig giftig Dioxin free un warrt to en grote Ümweltkatastrooph.
* 2002: En’n sworen Storm richt sworen Schaden in Berlin un Brannenborg an. 7 Minschen kommt dorbi to Dood.

## Boren
* 1419: Go-Hanazono, 102. Kaiser vun Japan.
* 1451: Jakob III., König vun Schottland.
* 1509: Johannes Calvin Swiez-franzöösch Karkenreformater († 1564)
* 1780: Franz Ignatz Cassian Hallaschka, Naturforscher, Mathematiker, Physiker un Astronom.
* 1856: Nikola Tesla, serbsch Utfinner un Elektroingenieur (†  1943)
* 1871: Marcel Proust, fransch Schriever un Essayist († 1922)
* 1875: Edmund Clerihew Bentley, britsch Schriever.
* 1883: Friedrich Flick, düütsch Groot-Industriellen.
* 1883: Johannes Blaskowitz, Böverbefehliger vun de düütsch Wehrmacht.
* 1893: Paul Ortwin Rave, düütsch Kunsthistoriker.
* 1895: Carl Orff, düütsch Komponist un Musikpädagoog
* 1899: Heiri Suter, Swiezer Radrennfohrer († 1978)
* 1899: John Gilbert, US-amerikaansch Schauspeler.
* 1902: Kurt Alder, düütsch Chemiker un Nobelpriesdräger
* 1923: Horst Dieter Kallerhoff, düütsch General († 2001)
* 1931: Alice Munro, kanaadsch Schriversche un Nobelpriesdrägerin († 2024)
* 1934: Alfred Biolek, düütsch Jurist un Feernsehmoderator († 2021)
* 1938: Hans-Peter Hallwachs, düütsch Schauspeler, Synchroon- un Hörspeelspreker († 2022)
* 1949: Anna Czerwińska, poolsch Bargstiegerin († 2023)
* 1952: Hubertus Bengsch, düütsch Schauspeler un Synchroonsnacker
* 1963: Ronan Pensec, franzöösch Radrennfohrer
* 1964: Jana Kulhavá, tschechoslowaaksch un tschechisch Biathletin

## Storven
* 138: Hadrian, röömsch Kaiser.
* 518: Anastasios I., byzantinsch Kaiser.
* 983: Benedikt VII., Paapst.
* 1086: Knud IV., „de Hillige“, König vun Däänmark (* 1043)
* 1103: Erik I., König vun Däänmark (* üm 1070 rüm).
* 1584: Willem van Oranje, nedderlannsch Staatsmann (* 1533)
* 1819: Henrich Becker, oostfreesch Porträtmaler (* 1747)
* 1884: Paul Charles Morphy, US-amerikaansch Schachspeler (* 1837)
* 1899: Heinrich Goltermann, plattdüütsch Schriever un Heimatdichter ut Bremen (* 1823)
* 1910: Johann Gottfried Galle, düütsch Astronom
* 1913 oder 1915: Otto Thiel, düütsch Footballspeler (* 1891)
* 1919: Abraham Jacobi, US-amerikaansch Dokter, gellt as Vadder vun de Kinnerheelkund
* 1941: Jelly Roll Morton, US-amerikaansch Jazzmusiker un -komponist (* 1889)
* 1970: Arnolt Ditj, plautdietsch Schriever (* 1889)
* 1983: Werner Egk, düütsch Komponist.
* 2016: Norbert Joos, Swiezer Bargstieger un Bargführer (* 1960)
* 2023: Hein Thies, plattdüütsch Schriever un Spraakaktivist (* 1938)
* 2024: Joe Henry Engle, US-amerikaansch Astronaut (* 1932)