Gustave Caillebotte

**Gustave Caillebotte** (* 19. August 1848 in Paris; † 21. Februar 1894 in Gennevilliers, Département Hauts-de-Seine) weer en franzöösch Maler vun den Impressionismus, Kunstsammler, Mäzen Philatelist un Bootsbauer.

## Leven
### Familie

Pierre Caillebotte, de Oorgrootvader vun den Künstler, stamm ut den Oort Ger in de Normandie. Nah sien Hochtiet is he nah Domfront översiedelt, wo he en Dookhannel bedreev. Dat Geschäft hemm tonächst sien Söhn Pierre Caillebotte (Junior) un later sien Enkel Martial Caillebotte (1799–1874), de Vader vun Gustave Caillebotte övernommen. De leet sück 1830 in Paris daal un hett dat franzöösch Militär mit Betten un Bettwasch beleefert un bedreev en Grootwascheree – en lukrativ Geschäft, dat den Wohlstand vun de Familie begrünnen dee. Af 1861 weer de Vader ok noch Richter an dat Hannelsgericht vun dat Département de la Seine un kreeg in dat sülvig Johr noch de Ernennung to’n Ridder vun de Ehrenlegion.

Martial Caillebotte weer dreemal verheiraadt. Ut de eerste Ehe mit Adèle Zoé Boissière stammen twee Kinner: de Dochter Léonie, de all in dat Öller vun söss Johren storven is un de Söhn Alfred (1819–1894), de later as Pfarrer an de Pariser Kark Notre-Dame-de-Lorette warken dee. Nahdem sein tweet Ehefru Eugénie le Masquerier in’t Kindbett storven weer (de gemeensam Söhn Max is kört dornah ok storven), hett Martial Caillebotte in dart Ehe an‘ 14. September 1847 Céleste Daufresne (1819–1878), de Dochter vun en Tollbeamten ut Lisieux heiraadt. Ut disse Ehe gung Gustave Caillebotte, de an‘ 19. August 1848 to Welt keem, as öldste Söhn hervör, folgt vun de Bröers René (1851–1876) un Martial (1853–1910). De Familie leev tonächst in de Rue du Fauburg-Saint-Denis, in de sück ok dat Familienünnernehmen befunn. Todem hett de Vader 1852 en Landgoot in Puisieux köfft un leet 1860 en  komfortablen Landsitt in Yerres errichten. In Paris betruck de Familie 1868 en nee baut Hôtel particulier an de Eck Rue Miromesnil/Rue de Lisbonne.

### Jöögd un Utbillen

Gustave Caillebotte hett van 1857 bit 1862 dat Internat *Lycée Louis-le-Grand* in Vanves besöcht. Siet sien twalfst Levensjohr hett he sück mit dat Teeken befaat. Wor he de Schoolutbillen fortsett hett is nich överleefert. Ansluutend hett he Jura studeert un hett dat Studium an‘ 6. Juli 1870 mit de *licence en droit* afslooten. Blots wenig Daag later fung de Düütsch-Franzöösch-Krieg an un Caillebotte wurr to de *Garde nationale mobile de la Seine* intrucken. In disse Eenheit hett he negen Maand sien Deenst leist, bit he an‘ 7. März 1871 entlaaten wurr. In dat sülvig Johr hett he mit sien Bröers Alfred un René Sweden un Norwegen bereist. 1872 folg en Reis nah Italien, de Caillebotte tosommen mit sien Vader maakt hett. Hier hett he in Neapel den Maler Giuseppe De Nittis besöcht un dat entstunnen Biller as *Straat bi Neapel*. Dit Bild hörrt to de fröhesten bekannten Gemälde vun den Künstler un steiht düütlich ünner den Infloot vun De Nittis un wiest all de streng geometrische Liens, de later sien Pariser Stadtansichten kennteeken sullen. In dat sülvig Johr nehm he Ünnerricht bi den Maler Léon Bonnat, um sück up de Upnahmeprüfung to de École des Beaux-Arts vörtobereiten. Dor is he 1873 as Schöler vun Jean-Léon Gérôme, Isidore Pils un Alexandre Cabanel in dat Fack Maleree upführt, nahwiest is aber blots de Besöök vun de Teekenklass vun Adolphe Yvon an‘ 18. März vun dat sülvig Johr.

All mit 25 Johr hett he dat Arv vun sien Vader antreeden. Up dat arvt Goot in Yerres entstunnen bit 1879 an de 80 Warken. De finanzielle Unafhängigkeit leet hüm to en wichtigen Ünnerstütter vun de Impressionisten wurrn. 

Caillebotte hett Edgar Degas, Claude Monet un Pierre-Auguste Renoir drapen, deren Stil hüm in Deelberieken ok beinflooten dee. So sünd sien Landschapsbiller stark an Frédéric Bazille anlehnt, wiels de Portraits mehr an de vun Degas erinnern. Tonächst harr Caillebotte in‘ traditschonellen Stil anfangen to malen. Tüschen 1875 un 1880 hett he sien Stil den vun de Impressionisten anslooten. In sien Biller speegelt sück dat Leven in de gootbörgerlichen Wahnveerteln vun Paris oder in‘ Sommer up dat Land wedder.

### Mäzen
Caillebotte hett mit hulpen, de eersten Utstellungen vun de Impressionisten to finanzeeren un organiseeren. He sülvst hett an de 500 Biller malt un hett de Warken vun tietgenössisch Kunst sammelt. De Künstler, de sien Arbeiten lang Tiet nich noog beacht wurrn, hett nah sien Dood sien Sammlung den Staat vermaakt, de allerdings de Stiftung blots to de Hälft annehmen dee.  

De is hüüd as *Collection Caillebotte* in dat Pariser Musée d’Orsay to sehn. To de vun den Staat annommen Gemälden hörrn *[[Bal au Moulin de la Galette|Moulin de la Galette]]*, *Die Schaukel* un *Frauenakt im Sonnenlicht* vun Pierre-Auguste Renoir, *Gare Saint-Lazare*, *Das Frühstück* un *Regatta in Argenteuil* vun Claude Monet, *[[Der Balkon (Manet)|Der Balkon]]* un *Angélina* von Édouard Manet, *Die roten Dächer* vun Camille Pissarro, *L’Estaque* vun Paul Cézanne as ok eenige Pastelle vun Edgar Degas.

## Philatelist
Binnerhalv vun wenig Johren sünd mehrere nahe Familienangehörige storven. Nah den Dood vun den Vader 1874 is sien Bröer René 1876 storven, folgt vun de Moder 1878. De beid överleven Bröers Gustave un Martial Caillebotte verbunn de folgen Johren en düchtig eng Verhältnis un se hemm deelwies gemeensam Interessen entwickelt. Siet 1876 fungen de beid Bröers gemeensam mit den Upbau vun en bedüüden Breefmarkensammlung an. Hör Sammelrebeet hett all Breefmarken vun de Welt vun 1840 bit 1880 umfaat. 1887 hemm de Bröers disse Sammlung an den Philatelisten Thomas Tapling verköfft, de de later mit wiederen Breefmarkensammlungen de Bibliothek vun dat Britisch Museum in London stift hett. De Philatelic Congress of Great Britain hett 1921 Gustave un Martial Caillebotte mit de Upnahm in de *Roll of Distinguished Philatelists* uttekent. Se hörrn dormit to de 42 Personen, de as *fathers of philately* (*Vaders vun de Philatelie*) betekent wurrn. 

### Segler un Bootsbauer
Ebenfalls 1876 wurrn de beid Bröers Liddmaaten vun den Segelclub Cercle de voile de Paris in Argenteuil un hemm in de Folgetied an verscheeden Regatten, so in Le Havre un Trouville. Dorbi hett he luut de Tietschrift *Le Yacht* ok faken wunnen. 1880 wurr Gustave Caillebotte Viezpräsident vun de Segelclub un de beid Bröers hemm sück 1881 dicht bi den Segelclub ok en Huus köfft. 
Caillebotte hett sück neben de Maleree ok düchtig för den Segelsport insett. 1882 fung he sülvst an Bööt to bauen un hett 1885 en Ünnernehmen ünner de Naam *Chantiers Luce* grünnd, wo insgesamt 21 Segelyachten nah sien Entwürfen baut wurrn. Eerstmals führ he bi de traditschonellen franzöösch Kielbööt, en Butenballast in statt de bither in‘ Rump platzeerten Steenballastsacken. 1889 hett Caillebotte todem Regattabööt mit en eenheitlich Segelflach vun 30 Quadratmetern entwickelt.

### Letzt Johren un Dood
In de 1880er Johren hett sück Caillebotte up sien Landseet in Petit Gennevilliers torüchtrucken. De oort liggt an dat Ufer vun de Seine gegenöver vun Argenteuil, wo eenige vun sien Impressionisten-Früenden faken arbeit harrn. As Caillebotte 1894 mit blots 45 Johren an de Folgen vun en Slaganfall storven is, weer he en anerkannt, aber ok nich unümstreeden Maler. En Grootdeel vun sien Warken befind sück in Privatbesitt. Dat mag dorto bidragen hemm, dat he wat weniger bekannt is as anner franzöösch Maler vun sien Tiet.

## Aneegnung

De düütsch Schriever Hartmut Lange hett dat Bild *Jeune homme à la fenêtre* van 1875 to’n Gegenstand vun sien Vertellsels *Der Blick aus dem Fenster* maakt, de 2015 in den Diogenes Verlag, Zürich, in den glieknamig betitelten Vertellselsband herutgeven wurr. Dorin wurrd dat Bild vun Caillebotte beschreeven, to dat de Protagonist Giselher Reinhardt seggt, dat dat vun dat Zimmer vun sien Berliner Wahnen ut mit apen Fenster en ähnlichen Utblick geeven dee. Abends harr he sogor den Indruck, dat he, as up dat Gemälde vun Caillebotte, statt de Autos, de den Platz överqueren, tatsächlich eenig Kutschen seen dee.

## Warken (Utwahl)

* *Die Parkettabzieher (Les raboteurs de parquet)*, 1875
* *Jeune homme à la fenêtre*, 1875
* *[[Straße in Paris an einem regnerischen Tag]] (Rue de Paris, temps de pluie)*, 1877
* *Auf der Europabrücke (Le Pont De L'Europe)*, 1877
* *[[Verschneite Dächer]] (Vue de toits (Effet de neige))*, um 1878
* *Im Café (Dans un café)*, 1880
* *Mann auf dem Balkon, Boulevard Haussmann (L'Homme au balcon, boulevard Haussmann)*, 1880, in' Mai 2000 verköfft bi Christie's för 14.306.000&nbsp;$.

## Literatur
* Kirk Varnedoe: *Gustave Caillebotte*. Yale University Press, New Haven 1987, ISBN 0-300-08279-7.
* Marie Berhaut: *Gustave Caillebotte. Catalogue raisonné des peintures et pastels*. Wildenstein Institute, Paris 1994, ISBN 2-908063-09-3.
* Anne Distel: *Gustave Caillebotte: Urban impressionist*. Abbeville Press, New York 1995, ISBN 0-7892-0041-4.
* Anne-Birgitte Fonsmark: *Über das Wasser - Gustave Caillebotte*. Utstellungskatalog Kunsthall Bremen, Hatje Cantz, Ostfildern 2008, ISBN 978-3-7757-2190-5.
* Karin Sagner: *Gustave Caillebotte. Neue Perspektiven des Impressionismus*. Hirmer, München 2009, ISBN 978-3-7774-2161-2.

## Utstellungen
* 2012/2013: *Gustave Caillebotte. Ein Impressionist und die Fotografie*, Kunsthalle Schirn, Frankfort an’n Main
* 2008: *Über das Wasser: Gustave Caillebotte. Ein Impressionist wird wiederentdeckt*. Kunsthall Bremen

## Weblenken

* https://portal.dnb.de/opac.htm?method=simpleSearch&query=118853600 DNB-Katalog
* https://web.archive.org/web/20160402100508/http://www.kunstaspekte.de/gustave-caillebotte/Gustave Caillebotte up kunstaspekte.de
* Artikel to Gustave Caillebotte up dat Schirn Magazin

## Enkeld Nahwiesen