15. März

De **15. März** is de 74. Dag in’n Gregoriaanschen Klenner, oder de 75. Dag, wenn en Schaltjohr is.

## Wat passeert is
### Politik un Sellschop
* 44 v. Chr.: Julius Caesar warrt dör Verswörers in’t Theater vun Pompeius dör dreeuntwintig Messersteken an de Siet brocht.
* 493: In Ravenna maakt Theoderich de Grote sien Feend Odoaker doot un warrt dordör Alleenherrscher över Italien.
* 933: König Heinrich I. sleiht in de Slacht bi Riade an de Unstrut in’t Land infallne Magyaren torüch.
* 1400: Sophie vun Bayern warrt to de Königin vun Böhmen kröönt.
* 1493: Nadem jemehr beiden Scheep *[[Niña]]* un *[[Pinta]]* sik in’n Storm verloren harrn, drapt Christoph Kolumbus un Martín Alonso Pinzón an’n lieken Dag wedder in jemehrn spaanschen Heimathoben in.
* 1820: Maine warrt de 23. Bundsstaat vun de USA. De kummt dör Aftrennen vun en Rebeet vun Massachusetts tostannen.
* 1848: In’n Rahmen vun de Märzrevolutschoon seggt de Kaiser Ferdinand I. en Verfaten to.
* 1890: In Berlin fangt op Initiative vun Kaiser Wilhelm II. de 1. Internatschonale Arbeiderschuulkonferenz an.
* 1917: De russ’sche Zar Nikolaus II. dankt ünner den Druck vun de Februarrevolutschoon af.
* 1939: De Verdrag över dat Inrichten vun en Protektorat Böhmen un Mähren warrt ünnertekent.
* 2017: Parlamentswahl in de Nedderlannen.

### Weertschap
* 1892: In de USA kriggt Jesse W. Reno en Patent op sien Rulltrepp.
* 1906: Henry Royce un Charles Rolls laat in Manchester jemehr nee’ grünnte Firma *[[Rolls-Royce Limited]]* indrägen.
* 1985: De eerste Nettdomain *Symbolic.com* warrt indragen.
* 1993: Dat Ünnernehmen *[[Foron Hausgeräte GmbH]]* geiht mit den eersten FCKW-free’n Köhlschapp in Serienprodukschoon.

### Kunst, Kultur un Bowark
* 1797: De Oper *[[Ponce de Léon]]* vun Henri Montan Berton warrt in Paris ooropföhrt.
* 1843: De Oper *[[Charles VI.]]* vun Fromental Halévy warrt in Paris ooropföhrt.
* 1912: De Oper *[[Das Spielwerk und die Prinzessin]]* vun Franz Schreker warrt in Wien ooropföhrt.
* 1956: Dat Musical *[[My Fair Lady]]* vun Frederick Loewe un Alan J. Lerner warrt an’n Broadway ooropföhrt.

### Religion
* 1000: Dat Arzbisdom Gnesen un dat Bisdom Breslau warrt inricht.
* 1513: De nee’ wählte Paapst Leo X. kriggt vör sien Krönen de Priesterweih, wiel he noch keen Geistlichen wesen is, ofschoonst he Kardinal weer.
* 1548: Dat *[[Augsborger Interim]]* warrt publizeert.

### Wetenschoppen un Technik
* 1506: Paapst Julius II. genehmigt de Grünnen vun de Europa-Universität Viadrina in Frankfort (Oder).
* 1781: Pierre Méchain deckt de dree Spiraalgalaxien *[[Messier 98]]*, *[[Messier 99]]* un *[[Messier 100]]* op.
* 1827: De University of Toronto warrt as „King’s College at York“ grünnt.
* 1910: In Australien maakt Harry Houdini den eersten Motorflaag.
* 1950: De 1948 utklamüsterte Kopenhagener Bülgenplan för’t Verdeelen vun Sennenfrequenzen in’n Land- un Middelbülgen-Rundfunk treet in Kraft.
* 1952: Op dat Eiland Réunion fallt de opstunns hööchste metene Regenmengde an een Dag vun 1870 mm.

### Katastrophen
* 2001: Op de Bohrinsel „P-36“ in Brasilien gifft dat mehrere Explosionen, bi de teihn Arbeiders ümkommt. De Bohrinsel suppt af un en Öölteppich drifft op de See un maakt en Ümweltversmudden.

## Boren
* 1611: Jan Fyt, fläämsch Maler († 1661)
* 1638: Shunzhi, chinesisch Kaiser
* 1684: Francesco Durante, italiensch Komponist
* 1713: Nicolas Louis de Lacaille, franzöösch Astronom
* 1767: Andrew Jackson, US-amerikaansch Politiker un US-Präsident († 1845)
* 1768: Maria Anna Czartoryski, poolsch Schrieverin
* 1779: William Lamb, 2. Viscount Melbourne, engelsch Adliger un Politiker († 1848)
* 1796: Gustav Jung, plattdüütsch Schriever un Paster ut Brannenborg († 1892)
* 1808: Christian Gilow, plattdüütsch Schriever († 1885)
* 1809: Joseph J. Roberts, Präsident vun Liberia.
* 1810: Jakob Becker, düütsch Maler, Radierer un Lithograaph.
* 1821: Eduard Heine, düütsch Mathematiker.
* 1821: Johann Josef Loschmidt, öösterrieksch Physiker un Chemiker.
* 1830: Paul Heyse, düütsch Schriever un Literatur-Nobelpriesdräger.
* 1835: Eduard Strauß, öösterrieksch Komponist un Kapellmeester
* 1854: Emil Adolf von Behring, düütsch Bakterioloog, Seroloog un Nobelpriesdräger († 1917)
* 1866: Johan Vaaler, norweegsch Utfinner († 1910)
* 1868: Lida Gustava Heymann, düütsch Froenrechtlerin.
* 1871: Rosa Luxemburg, düütsch Politikerin († 1919)
* 1879: Marie Juchacz, düütsch Sozualreformerin un Froenrechtlerin.
* 1890: Josef Neuhäusser, düütsch Komponist.
* 1899: George Brent, US-amerikaansch Filmschauspeler.
* 1900: Dr. Fritz Walter, düütsch Footballfunkschonäär.
* 1900: Ernst Neufert, düütsch Architekt.
* 1901: Erich Fiedler, düütsch Schauspeler un Synchroonsnacker († 1981)
* 1905: Alexander Graf Schenk vun Stauffenberg, düütsch Historiker.
* 1905: Berthold Graf Schenk vun Stauffenberg, düütsch Jurist un Wedderstandskämper.
* 1907: Zarah Leander, sweedsch Schauspelerin un Singerin
* 1907: Jimmy McPartland, US-amerikaansch Jazzmusiker († 1991)
* 1913: Jack Fairman, britsch Rennfohrer
* 1919: Randy Brooks, US-amerikaansch Jazzmusiker un Big-Bandleader († 1967)
* 1920: Edward Donnall Thomas, US-amerikaansch Mediziner un Nobelpriesdräger († 2012)
* 1922: Horst Wendlandt, düütsch Filmproduzent
* 1926: Hildegard Rauschenbach, düütsch Schrieverin († 2010)
* 1927: Hanns Joachim Friedrichs, düütsch Feernsehmoderater
* 1928: Marga Altstadt, plattdüütsche Schrieversche un Kinnerplegersche (†  2018)
* 1930: Schores Iwanowitsch Alfjorow, sowjeetsch un russisch Physiker un Nobelpriesdräger († 2019)
* 1930: Martin Karplus, öösterrieksch-US-amerikaansch Chemiker un Nobelpriesdräger († 2024)
* 1932: Alan LaVern Bean, US-amerikaansch Astronaut († 2018)
* 1933: Philippe de Broca, franzöösch Filmspeelbaas
* 1935: Judd Hirsch, US-amerikaansch Schauspeler
* 1941: Hughie Flint, britisch Rockmusiker
* 1943: David Cronenberg, kanaadsch Speelbaas.
* 1947: Ry Cooder, US-amerikaansch Gittarist.
* 1950: Anba Damian, Bischop vun koptsche Kark in Düütschland
* 1951: Jürgen Mlynek, düütsch Physiker
* 1952: Josse De Pauw, fläämsch Schauspeler
* 1956: Zoltán Verrasztó, ungaarsch Swemmer
* 1961: Moungi Gabriel Bawendi, tuneesch-US-amerikaansch Chemiker un Nobelpriesdräger
* 1964: Fernando De Napoli, italieensch Footballnatschonalspeler
* 1966: Simon Demetz, italieensch Biathlet
* 1970: Derek Parra, US-amerikaansch Iesflinklöper
* 1975: Wesselin Topalow, bulgarsch Schachspeler.
* 1980: Camilla Renschke, düütsch Schauspelerin.

## Storven
* 44 v. Chr.: Julius Caesar, röömsch Diktater.
* 405: Richū, japaansch Kaiser.
* 493: Odoaker, König vun Italien (* üm 430 rüm)
* 752: Zacharias, Paapst.
; 15.–18. Johrhunnerd
* 1587: Caspar Olevian, düütsch Reformater.
* 1684: August Varenius, düütsch Theoloog un Perfesser (* 1620)
* 1723: Johann Christian Günther, düütsch Dichter.
; 19. Johrhunnerd
* 1842: Luigi Cherubini, italiensch Komponist.
* 1862: Henry Scheffer, franzöösch Komponist.
* 1880: Johann Karel Jacob de Jonge, nedderlännsch Historiker.
* 1884: August Lübben, düütschen Persepter un nedderdüütschen Philoloog (* 1818)
* 1897: James Joseph Sylvester, engelsch Mathematiker.
; 20. Johrhunnerd
* 1921: Talaat Pascha, törksch Politiker.
* 1937: Arnold Spuler, düütsch Dokter, Entomoloog, Lepidopteroloog, Universitätsperfesser un Politiker (* 1869)
* 1957: Eberhard Buismann, oostfreesch Kommunalpolitiker (* 1879)
* 1959: Lester Young, US-amerikaansch Jazzmusiker (* 1909)
* 1961: Akiba Rubinstein, poolsch Schachspeler.
* 1962: Arthur Holly Compton, US-amerikaansch Physiker.
* 1962: Franz Weselik, düütsch Footballspeler.
* 1966: Grete Weiskopf, düütsch Kinnerbookschrieverin.
* 1969: Miles Malleson, engelsch Schauspeler un Dreihbookschriever (* 1888)
* 1975: Aristoteles Onassis, greeksch Reeder.
* 1983: Rebecca West, britsch Schauspelerin.
* 1993: Karl Mai, düütsch Footballnatschonalspeler (* 1928)
* 1994: Jürgen von Manger, düütsch Schauspeler un Komiker
* 1996: Wolfgang Koeppen, düütsch Schriever
; 21. Johrhunnerd
* 2004: John Anthony Pople, britsch Mathematiker un Chemiker as ok Nobelpriesdräger (* 1925)
* 2005: Jean-Pierre Genet, franzöösch Radrennfohrer (* 1940)
* 2006: Heinz Sarkowski, düütsch Bookhistoriker
* 2008: George David Low, US-amerikaansch Astronaut (* 1956)
* 2011: Melvin Sparks, US-amerikaansch Jazz- un Bluesmusiker (* 1946)
* 2014: Jürgen Kurbjuhn, düütsch Footballnatschonalspeler (* 1940)
* 2021: Yaphet Kotto, US-amerikaansch Schauspeler (* 1937)
* 2024: Hans Blum, düütsch Komponist un Singer (* 1928)