8. Februar

De **8. Februar** is de 39. Dag in’n Gregoriaanschen Klenner.

## Wat passeert is
### Politik un Sellschop
* 421: Constantius III. warrt vun Flavius Honorius to’n Mitkaiser vun’t Weströömsch Riek maakt.
* 1567: Paavst Pius V. böört in den Paavst siene Bull *Etsi Dominici* all Almosenaflaten up.
* 1587: De schottische Königin Maria Stuart warrt na 16 Johren Gefängnis vunwegen ehr Verwicklen in de Babington-Verswören hinricht.
* 1815: De Wiener Kongress verafscheedt op Drängen vun Grootbritannien en Erklären gegen den Slavenhannel.
* 1887: De Kongress vun de USA verafscheedt den vun Henry L. Dawes utarbeidten *[[Dawes Act|General Allotment Act]]*, womit de Reservatschoonslannen vun de Indianers privateseert warrt.
* 1904: De Japaners griept Port Arthur an. De Russisch-japaansche Krieg geiht los
* 1918: De US-amerikaansche Präsident Woodrow Wilson maakt sien 14-Punkten-Programm för en Enn vun den Eersten Weltkrieg kunnig
* 1949: De kathoolsch Primas vun Ungarn, Kardinal József Mindszenty warrt in en Schauprozess vunwegen Spionaag to levenslang Gefängnis verorrdeelt.
* 1950: De Volkskamer vun de DDR bestätigt den Entsluss vun dat SED-Politbüro to de Grünnen vun dat Ministerium för Staatssekerheit (MfS).
* 2002: Michelle Bachelet Jeria warrt in Chile Verteidigungsministerin as erste Fro vun ganz Latienamerika.

### Weertschap
* 1971: In New York nimmt de *[[NASDAQ]]* as erste elektronische Börs den Hannel op.

### Kunst, Kultur, Bowark
* 1729: De Oper *[[I disingannati]]* (dt.: *Die Gewitzten*) vun Antonio Caldara warrt in Wien ooropföhrt.
* 1839: De Oper *[[Die Genueserin]]* vun Peter Joseph von Lindpaintner warrt in Wien ooropföhrt.
* 1874: De Oper *[[Boris Godunow]]* vun Modest Petrowitsch Mussorgski warrt in Sankt Petersburg ooropföhrt.
* 1915: De rassistische Stummfilm *[[The Birth of a Nation]]* (dt.: *Die Geburt einer Nation*) vun David Wark Griffith, in den de Ku-Klux-Klan verherrlicht warrt, warrt in Los Angeles ooropföhrt.

### Wetenschoppen un Technik
* 1575: Wilhelm I. vun Oranien-Nassau grünnt de Universität Leiden as erste Hoochschool vun de jungen Republiek vun de Söven Verenigten Nedderlannen.
* 1693: In Williamsburg, Virginia, warrt dat *[[College of William and Mary]]*, de vundaag tweetöllste Universität vun de USA.
* 1865: Gregor Mendel publizeert in sien „Versuche über Pflanzenhybride“ sien Krüzungsexperimenten, de toeerst wenig acht warrt, later aver to de Grundlaag för de mendelschen Regeln in de Genetik warrt.

### Katastrophen
* 1947: Dat Danslokal *[[Karlslust]]* in Berlin-Hakenfelde brennt af. 82 Minschen kommt dorbi üm nu över 150 Lüüd warrt verletzt.
* 1993: Bi de Kollision vun en startende Tupolew Tu-154 mit en landende Suchoi Su-22 in Teheran kommt all 133 Insassen üm.

## Boren
* 1291: Alfons IV., König vun Portugal
* 1700: Daniel Bernoulli, Swiezer Mathematiker
* 1741: André-Ernest-Modeste Grétry, belgisch-franzöösch Komponist († 1813)
* 1775: Antonio Bertoloni, italiensch Botaniker
* 1777: Bernard Courtois, franzöösch Chemiker
* 1794: Friedlieb Ferdinand Runge, düütsch Chemiker
* 1810: Norbert Burgmüller, düütsch Komponist
* 1822: Maxime Du Camp, franzöösch Schriever
* 1828: Jules Verne, franzöösch Schriever († 1905)
* 1834: Dmitri Mendelejew, russ’sch Chemiker, Begrünner vun dat Periodensystem († 1907)
* 1855: Karl Theodor Gaedertz, düütsch Literaturhistoriker († 1912)
* 1859: Gabriele Reuter, düütsch Schrieverin
* 1887: Heinrich Spoerl, düütsch Schriever
* 1892: Elizabeth Ryan, US-amerikaansch Tennisspelerin († 1979)
* 1894: Carl Hartmann, düütsch Footballnatschonalspeler († 1971)
* 1902: Illa Andreae, plattdüütsche Schrieversche († 1992)
* 1904: Heinrich Wesche, düütsche Philoloog († 1978)
* 1916: Jimmy Skidmore, engelsch Jazzmusiker († 1998)
* 1918: Peter Lanyon, britisch Maler († 1964)
* 1920: Sverre Farstad, norweegsch Iesflinklöper († 1978)
* 1921: Ekkehard Fritsch, düütsch Schauspeler
* 1921: Lana Turner, US-amerikaansch Schauspelerin
* 1925: Jack Lemmon, US-amerikaansch Schauspeler († 2001)
* 1927: Adolf Freiherr von Wangenheim, düütsch Politiker un Landdagsafordneter vun Neddersassen († 2020)
* 1929: Karl Koller, öösterrieksch Footballnatschonalspeler († 2009)
* 1930: Eddie Locke, US-amerikaansch Jazzmusiker († 2009)
* 1930: Kees Visscher, nedderlandsch-neddersassischen Schriever († 2011)
* 1931: James Dean, US-amerikaansch Schauspeler († 1955)
* 1932: Horst Eckel, düütsch Footballnatschonalspeler († 2021)
* 1936: Waltrud Bruhn, plattdüütsch Schrieversche un Lyrikerin († 1999)
* 1937: Manfred Krug, düütsch Schauspeler un Singer
* 1941: Nick Nolte, US-amerikaansch Schauspeler
* 1949: Scott Allen, US-amerikaansch Ieskunstlöper
* 1953: Mary Steenburgen, US-amerikaansch Schauspelerin.
* 1955: Ethan Phillips, US-amerikaansch Schauspeler un Schriever
* 1963: Joshua Kadison, US-amerikaansch Musiker
* 1981: Aurélie Védy, franzöösch Tennisspelerin
* 1983: Iwan Skobrew, russisch Iesflinklöper

## Storven
* 215 v. Chr.: Kōrei, 7. Kaiser vun Japan.
* 1008: Kazan, 65. Kaiser vun Japan.
* 1587: Maria Stuart, Königin vun Schottland.
* 1725: Peter de Grote, Zar vun Russland (* 1672)
* 1802: Johann Georg Wieland, düütsch Architekt un Stukkateur.
* 1844: Bartolomeo Ferrari, italiensch Bildhauer.
* 1878: Elias Magnus Fries, sweedsch Botaniker un Poggenstöhlforscher.
* 1882: Berthold Auerbach, düütsch Schriever.
* 1907: Alfred Kirchhoff, düütsch Geograph.
* 1918: Louis Renault, franzöösch Jurist un Fredensnobelpriesdreger.
* 1920: Richard Dehmel, düütsch Dichter un Schriever
* 1928: Theodor Curtius, düütsch Chemiker
* 1951: Fritz Thyssen, düütsch Ünnernehmer
* 1957: Walther Bothe, düütsch Atomphysiker
* 1970: Lester Rollo Stoefen, US-amerikaansch Tennisspeler (* 1911)
* 1979: Dennis Gábor, britsch Physiker un Nobelpriesdräger
* 1982: Kurt Edelhagen, düütsch Jazzmusiker un Bigband-Leader (* 1920)
* 1996: Mercer Ellington, US-amerikaansch Jazzmusiker (* 1919)
* 1997: Melvin Calvin, US-amerikaansch Chemiker un Nobelpriesdräger (* 1911)
* 2000: Sidney Hayers, schottisch Filmeditor un Speelbaas (* 1921)
* 2000: Elwin Schlebrowski, düüsch Footballnatschonalspeler (* 1925)
* 2005: Germund Dahlquist, sweedsch Mathematiker
* 2007: Anna Nicole Smith, US-amerikaansch Schauspelerin un Fotomodell
* 2013: Zbigniew Doda, poolsch Schachspeler (* 1931)
* 2017: Peter Mansfield, britisch Physiker un Nobelpriesdräger (* 1933)
* 2019: Fred Heiser, düütsch Footballspeler (* 1938)
* 2022: Klaus Immer, düütsch Politiker un Bundsdagsafordneter (* 1924)
* 2022: Luc Montagnier, franzöössch Viroloog un Nobelpriesdräger (* 1932)