open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Louis Rostollan

**Louis Rostollan** (* 1. Januar 1936 in Château-Gombert; † 13. November 2020 ok dor) weer en franzöösch Radrennfohrer. 

Rostollan weer Profi van 1958 bit 1967.  

Allgemeen bekannt wurr he dör sien Siege in dat Radrennen Tour de Romandie, dat he in de Johren 1960 un 1961 för sück entscheeden kunn. 1958 harr he all mal dat Rennen Critérium du Dauphiné Libéré wunnen, un 1960 wurr he noch franzöösch Meester. 

## Weblenken
* Rostollan in de Datenbank vun Radsportseiten.net
Freising

**Freising** (fröher *Frigisinga*, *Frisinga*, *Freisingen*, *Freysing*, latiensch: *Frisinga* (Adjektiv: *Frisingensis*)) is en Groot Kreisstadt un Universitätsstadt in Bayern. Se liggt an de Isar ungefähr 30 Kilometer nöördlich vun München. Freising is Verwaltenssitt vun den glieknamigen Landkreis Freising un nah München, Ingolstadt un Rosenheim de veertgröttste Stadt in den  Regeerensbezirk Oberbayern. De Stadt weer Hartogsitt vun dat eerste baierisch Stammhartogdom (af 555 n Chr.) un kreeg as fröhmiddelöllerich  Bischopsseet (siet 739) un later as Fürstbisdom groot Bedüüden. 

To de wiethenn sichtbor Wohrteken vun Freising hörrn de 56 Meter hooch Toorns vun den romanschen Dom St. Maria un St. Korbinian up den Dombarg, de 84 Meter hooch  Barocktoorn vun de Stadtpfarrkirche St. Georg un der 64 Meter hooch Toorn vun de Rokoko-Klosterkark Neustift. 

## Geografie

### Geografische Laag

Freising liggt 448 m över NN, 33&nbsp;km noordööstlich vun München in Oberbayern. De geschichtsträchtige Oltstadt liggt an de Hügels links vun de beid Strööms Isar un Moosach, wiels sück ööstlich vun de Isar dat flaak Erdinger Moos mit nee Stadtdeelen erstreckt. Wieder süüdööstlich un blots 5 km vör de Stadt liggt de Flooghaven München Franz Josef Strauß.

## Inwahner
Freising hett 45.118  Inwahner (Stand: 31. Dez. 2009) up en Rebeet vun 88,45 km², dat sück över acht Stadtdeelen erstreckt: Altstadt, Eichenfeldsiedlung, Lerchenfeld, Neustift, Seilerbrückl, Tuching, Weihenstephan un Vötting

## Einzelnachweise


## Weblenken

* Zur Geschichte Freisings
* Landkoorten mit Radrouten
161 v. Chr.

## Wat passeert is
* De Seleukiden ehr Feldherr Nikanor warrt vun de Makkabäers in de Slacht bi Adasa slahn. 

## Boren

## Storven
*
162 v. Chr.

## Wat passeert is
* 

## Boren
* Tiberius Sempronius Gracchus, röömschen Politiker († 133 v. Chr.)

## Storven
*
164 v. Chr.

## Wat passeert is
* Na den Upstand vun de Makkabäers warrt de Tempel vun Jerusalem wedder inwieht.

## Boren

## Storven
*
165 v. Chr.

## Wat passeert is
* De Makkabäers ehrn Upstand gegen de Seleukiden geiht los. De upsternaatschen Makkabäers kaamt goot vöran un grünnt dat jöödsche Königriek unner de Hasmonäers. 

## Boren

## Storven
*
Warvelwind

En **Warvelwind** oder **Tornado** (vun spaansch *tornar* "ümkehren, wennen, dreihen", Partizip *tornado*; *tornear* "warveln, drechseln") ook Groottromb, is en Luftwarvel op lütten Ruum in de Eeratmosphäär, de en ümbi senkrechte Dreihass opwiest un in Tosammenhang steiht mit de konvektive Bewülken. Dat is ok de Ünnerscheed na de Lütttromben (Küselwinnen). In de USA warrt to de Warvelwinnen ok ümgangsspraaklich Twister seggt. De Warvel riekt dörbi jümmers vun den Bodden bet na de Wulkenünnergrenz. Düsse Definitschoon geiht op Alfred Wegener (1917) trüch un is in düsse Foorm vundaag noch allgemen acht.

Dat gifft ok noch annere Namen för en Warvelwind: *Dwarlwind*, *Windhaas* und *Waterhaas*. De leste Beteken is aver en sünnerliche Foorm wenn de Warvelwind över gröttere Waterflääg, so as de See oder grote Binnenseen. De Begreep weer noch in de öllere Literatur (Wegener) klaar defineert, man nu warrt't mehrst bruukt för starke Winnen as Fallwinnen oder as falsche Beteken för Lütttromben. Vele Lüüd sünd nu vun Menen, dat dat en Verscheel twüschen de *groten* Warvelwinnen in Noordamerika gifft un de *lütten* Windhasen in Europa. Man egentlich gifft dat keen physikaalschen Verscheel twüschen jem. 

## Süh ok
* Lütttromb
* Fallwind

## Weblenken
Reimund Dietzen

**Reimund Dietzen** (* 29. Mai 1959 in Trier) is en ehmalger  düütsch Radrennfahrer.

Sien meesten Spood harr Reimund Dietzen bi de Vuelta a España. 1987 un 1988 keem he jeweils up den 2. Platz bi disse Rundfohrt un 1987 kunn he ok för fiev Daag dat golden Trikot vun den Gesamteersten dragen. He wunn bi dit Rennen ok mehrere Deelstrecken.

Dorto weer he 1984 un 1986 düütsch Straatenmeester vun de Profis. 1989 muss he sien Karriere beenden, nahdem he in en Tunnel ahn Lucht un he sülvst ahn Helm swoor störrt weer.  

He bleev aber ok nah sien aktiv Tiet den Radsport verbunnen. In de 1990er Johren harr he in Konz en Fohrradgeschäft, dornah weer he bit to de Uplöösen in de sportlich Leitung vun dat düütsch Team Gerolsteiner tätig. He leevt in Mont-roig del Camp an de Costa Daurada, is verheiraadt un hett twee Kinner. 

## Weblenken
* Homepage vun Reimund Dietzen
* hier: '''Raimund''' Dietzen in de Datenbank vun Radsportseiten.net
Selena Quintanilla-Perez

***Selena Quintanilla-Perez*** (* 16. April 1971 in Lake Jackson; † 31. März 1995 in Corpus Christi, Texas) weer en US-amerikaansch pop-Tejano Singersche. To de Grupp (*Selena y Los Dinos*) höört aktuell Selena Quintanilla (* 1971), A.B. Quintanilla III (* 1968), Suzette Quintanilla (* 1970), Chris Perez (* 1971), Pete Astudillo un Ricky Vela. Se hett 21 millionen-exemplare verköfft.

Selena hett in den Film (Don Juan DeMarco) en Mariachi-Singersche speelt. De Singersche Selena is 1995 ümbröcht worrn. Dat Album, *[[Dreaming of You]]* (1995), is dree Maanden dorna rutkamen un schüll de Tejano-Singersche bi de Mainstream-Pop-Hörers bekannt maken. 

## Diskografie
* *Selena y Los Dinos* (1984)
* *The New Girl in Town* (1985)
* *Alpha* (1986)
* *Munequito de trapo* (1987)
* *And The Winner Is...* (1987)
* *Preciosa* (1988)
* *Dulce Amor* (1988)
* *Selena* (1989)
* *Ven Conmigo* (1990)
* *Entre a Mi mundo* (1992)
* *Selena Live!* (1993)
* *Amor Prohibido* (1994)
* *[[Dreaming of You]]* (1995)

## Weblenken

* offizielle Websteed
* Internet Movie Database: http://www.imdb.com/name/nm0702373/

## Borns
166 v. Chr.

## Wat passeert is
*
## Boren

## Storven
* Mattathias, Preester vun de Joden un Strieder for de jöödsche Freeheit gegen dat Riek vun de Seleukiden.
167 v. Chr.

## Wat passeert is
* De Seleukiden ehr König Antiochos IV. wieht den Tempel in Jerusalem up den Naam vun Zeus oder Jupiter un lett in'n Dezember up dat grote Altar in den Vörhoff vun'n Tempel en Heidenaltar boen. Dor geiht denn de Upstand vun de Makkabäers los.

## Boren

## Storven
*
168 v. Chr.

## Wat passeert is
* An den Dag vun Eleusis dwingt röömsche Afordente de Seleukiden ehrn König Antiochos IV. sik all de Länner to begeven, de he in Ägypten innahmen harr. Dor is de Sesste Syrsche Krieg mit to Enne. 

## Boren

## Storven
*
169 v. Chr.

## Wat passeert is
* In den Sessten SyrschenKrieg nümmt de Seleukiden ehr König Antiochos IV. en groten Deel vun Ägypten in. Man dat slumpt nich, Alexandria in to nehmen. 

## Boren

## Storven
*
170 v. Chr.

## Wat passeert is
*
## Boren
* um 170 v. Chr.: Lucius Accius, röömschen Dichter vun Tragödien († um 90 v. Chr. rüm)

## Storven
*
171 v. Chr.

## Wat passeert is
* In den Drüdden Makedoonsch-Röömschen Krieg sleiht König Perseus de Römers bi Kallinikos, nich wiet af vun den Ossa-Stroom. Man de Römers wüllt nich Freden mit em sluten, as he dat vörslahn hett.
* Nadem König Phraates I. vun dat Partherriek sturven is, warrt sien Broer Mithridates I. König.

## Boren
* 
## Storven
*
172 v. Chr.

## Wat passeert is
* Eumenes II., König vun Pergamon, reist nah Italien, um sik dor ut to laten over den König Perseus vun Makedonien. Slank stüert de Römers Gesandte na Makedonien, man Perseus smitt jem rut. Dor geiht denn de Drüdde Makedoonsch-Röömsche Krieg mit los.

## Boren
* 
## Storven
*
173 v. Chr.

## Wat passeert is
*
## Boren
* 
## Storven
* um 173 v. Chr. rüm: Antiochos V., König vun dat Seleukidenriek († 162 v. Chr.)
174 v. Chr.

## Wat passeert is
*
## Boren
* 
## Storven
* Titus Quinctius Flamininus, röömschen Feldherr un Politiker, Sieger gegen de Makedoniers (* um 230 v. Chr. rüm)
177 v. Chr.

## Wat passeert is
* Gaius Claudius Pulcher un Tiberus Sempronius Gracchus sünd Kunseln vun Rom. 

## Boren
* 
## Storven
*
178 v. Chr.

## Wat passeert is
* Kunsel Aulus Manlius Vulso treckt in't Feld gegen de Histriers, ohn dor een um to fragen.

## Boren
* 
## Storven
*
Phraates I.

**Phraates I.** is en König vun dat Partherriek ween. Regeert hett he vun um un bi 176 v. Chr. bit 171 v. Chr.. He is de öllste Söhn ween vun Phriapatios. Phraates I. is dor mit anfungen, dat Seleukidenriek an to griepen. De Seleukidenkönig Antiochos IV. harr just en poor Mol en Slacht verlaren un dor weer he to swack um, wiet weg in de Provinzen in'n Iran gegen de Parthers an to gahn. Phraates hett Hyrkanien wedder torüch erovert un hett siene Herrschop utbreedt bit an de Kaspische See. Later hett he noch annere Provinzen vun de Seleukiden in'n Iran an sik reten. Man denn is he al 171 v. Chr. storven. Sien Broer Mithridates I. folg em na. 

## Literatur

* Malcolm A.R. Colledge: *The Parthians*. Thames and Hudson, London 1967, S. 28.
176 v. Chr.

## Wat passeert is
* Na den Dood vun sien Vadder Phriapatios warrt Phraates I. König vun dat Partherriek. He geiht glieks bi un grippt dat Riek vun de Seleukiden an. 

## Boren
* 
## Storven
* Kleopatra I., Königin vun Ägypten (* um 204 v. Chr. rüm)
Phriapatios

**Phriapatios** is en König vun dat Partherriek ween. He regeer vun bi 191 v. Chr. bit 176 v. Chr.. Over düssen König is nich veel bekannt, man he is doch de Vadder vun tominnst twee (Phraates I. un Mithridates I.) unner Umstänn ok vun dree (Artabanos I.) Könige vun de Parthers ween. He hett keen egen Münten slahn laten. Dor is unner Umstännen an to sehn, dat he en Vasall vun de Seleukiden ween is. 

## Literatur

* Malcolm A. R. Colledge: *The Parthians*, Thames and Hudson, London 1967, S. 28
* Justin 41,5

## Weblenken

* Phriapatios auf parthia.com (engelsch)
* Justin up Engelsch oversett
Olav Bjaaland

**Olav Olavson Bjaaland** (* 5. März 1873 in Morgedal, Telemark Fylke; † 8. Juni 1961) weer en norweegsch Skifahrer, de tosommen mit Roald Amundsen un annern as Eerster den Süüdpool erreicht hett. 

As Skifohrer weer he en vun de Besten in Norwegen. All 1902 wunn he de  Kombinatschoonswertung an’ Holmenkollen un nehm 1909 an en Wettkamp in Frankriek deel. Up de Fohrt nah Frankriek is he up Roald Amundsen drapen, de hüm inlaaden hett, an en Noordpool-Expeditschoon deeltonehmen. Bjaaland hett toseggt, wuss aber dormals nich, dat de Reis in nipp un nau anner Richt gahn sull. Tosommen mit Amundsen, Helmer Hanssen, Sverre Hassel un Oscar Wisting keem he an’ 14. Dezember 1911 an den Süüdpool an. Bjaaland weer en bannig gooden Timmermann, de dat dorbi immer weer henkreeg, dat de Sledens op Schick weern. Nah de Antarktis-Expeditschoon kreeg Bjaaland vun Amundsen noch en Inlaadung, an en Noordoost-Passagen-Expeditschoon deeltonehmen, wat he aver aflehnt hett. 

1912 kreeg he de Holmenkollen-Medaille, wat sien gröttste sportlich Spood weer. 1952 drüff he de Fackel för de VI. Olympisch Winterspelen in Oslo ansteeken.

## Weblenken

*50. Johrsdag vun Amundsen sien Expeditschoon
*Bjaaland zünd de Fackel to de  Olmpischen Winterspielen 1952 an
Colm Meaney

**Colm Meaney** (* 30. Mai 1953 in Dublin) is en irischen Schauspeler. 

## Leven un Loopbahn
Meaney hett mit 14 Johren anfungen Schauspeel-Ünnerricht an de *Abbey Theatre School of Acting* to nehmen un is een Johr later Liddmaat vun’t National Theatre of Ireland worrn. Acht Johren lang weer he as Theaterschauspeler in England ünnerwgens, woneem he ok eersten Kuntakt to’t Feernsehn harr.

Internatschonal bekannt worrn is Meaney sünners in sien Rull as Transporterchief unlateren Baas-Ingenieur *Miles O’Brien* in de Star-Trek-Feernsehregen *The Next Generation* un *Deep Space Nine*. He hett bito aver in tallrieke engelsch un irische Produkschonen mitmaakt, in de he vör allen dat Rullenfack vun den eenfacken Mann un Arbeiter beleggen de. För sien Schsuspeel in den Film *The Snapper* weer he 1994 as beste Schauspeler för den *Golden Globe* vörslahn. In de düütschen Synchronisatschoon warrt he tomeist vun Roland Hemmo snackt.

## Filmografie (Utwahl)

## Utteken
Meaney weer bit hüüt (Stand: Juli 2011) acht mol för Filmpriesen nomineert, dorünner eenmol för den *[[Golden Globe]]* as *Best Schauspeler*. Ehrt worrn is he mit veer vun de Priesen:
* 2003: mit den *[[IFTA Award]]* in de Kategorie *Best Schauspeler in en Speelfilm* för *How Harry Became a Tree*
* 2003: mit den Jury-Pries vun’t *[[Newport Beach Film Festival]]* för *How Harry Became a Tree*
* 2007: bi dat *[[Great Lakes Film Festival]]* in de Kategorie *Best Nevendorsteller* för *The Metrosexual*
* 2009: mit den *Stockholm Krystal* vun’t *[[Method Fest]]* in de Kategorie *Best Nevendorsteller* för *Three and Out*

## Weblenken
Karl Luyken

**Ernst Arnold Philipp Karl Luyken** (* 13. Februar 1874 in Pawelwitz bi Breslau; † 18. Mai 1947 in Wüsten) weer en düütsch Geophysiker un Polarforscher.

## Biografie
Karl Luyken studeer Technik un Physik. Af 1900 weer he Mitarbeiter vun dat  Königlich Meteorologisch un Erdmagnetisch Observatorium in Potsdam un hett as Erdmagnetiker an de Düütsch Süüdpolarexpeditschoon 1901–1903 ünner Erich von Drygalski deelnommen. He hett dorbi geomagnetischen Beobachtungen up de Kerguelen dörführt.

He weer siet 1906 mit Carola von Nordheim verheiraadt un harr mit hör twee Kinner. 

## Weblenken
* DNB-Katalog
* Genealogie von Karl Luyken
* Bericht vun Karl Luyken över den Upenholt up de Kerguelen bi de Gauß-Expeditschoon
* Personennaamdatei
Gauß-Expeditschoon

De **Gauß-Expeditschoon** (1901–1903) weer de eerst düütsch Antarktisexpeditschoon  un wurr vun den Polarforscher un Geologieperfesser Erich von Drygalski up dat Schipp *[[Gauß (1901)|Gauß]]* ünnernommen, dat entgegen den allgemeenen Spraakgebruuk „*der* Gauß“ nömmt wurr. Kapitän vun dat Schipp weer Hans Ruser. Teel vun de Expeditschoon weer dat Utforschen vun dat dormals unbekannt Rebeet süüdlich vun de Kerguelen.

## Expeditschoon

De Expeditschoon fung in’ Sömmer 1901 in Kiel an, as de *Gauß* dor utloopen dee. En lütt Grupp vun Forschers (u. a. Josef Enzensperger, Karl Luyken un Emil Werth) wurr up de Kerguelen statschooneert, wiels de restlich Mann wieder nah Süüden fohren sünd. De Expeditschoon hett up de Insel Heard Statschoon un eerst umfaatend Ünnersöken över de Geologie, Flora un Fauna vun dat Eiland makt. 

Later hett de Expeditschoon nee Antarktisrebeeden opdeckt, ofschons man för meest 14 Maand in’t Ies fast seet un eerst in’ Februar 1903 weer free keem. Dat nee Rebeet wurr  Kaiser-Wilhelm-II.-Land döfft, dat Schipp wurr to’n Naamspatron vun den erloschenen Vulkan Gaußberg. 

Drygalski weer nah Robert Falcon Scott en vun de eersten Forschers, de in de Antarktis en Fesselballon bruukt hett.

## Rückkehr un Utweerten
In’ November 1903 is de *Gauß* weer in Kiel vör Anker gahn. Dornah schreev Erich von Drygalski den Bericht över de Expeditschoon un hett de umfangriek wetenschaplich Daten bearbeit. Tüschen 1905 un 1931 geev he 20 Bannen un twee Atlanten herut, de de Expeditschoon dokumenteeren.

## Literatur
* Erich von Drygalski: Zum Kontinent des eisigen Südens, Deutsche Südpolarexpedition; Fahrten und Forschungen des „Gauß“ 1901–1903, Verlag Reimer, Berlin 1904. 

## Weblenken
* Bericht över Von Drygalski un de Expeditschoon
* Bericht över den Upenholt up de Kerguelen vun Karl Luyken, Liddmaat vun de  Expeditschoon
* Erich von Drygalski: Zum Kontinent des eisigen Südens, Georg Reimer Verlag, Berlin 1904.
Kriseninterventschoons-Team

Kriseninterventschoons-Team (KIT)

Een Kriseninterventschoons-Team makt Kriseninterventschoon in'n Rettungsdeenst.

KIT is de eenmalige Hölp an Ort un Stä bi een Notfall. Een tweeten Termin is nich vörsehn. Se hölpt bloot eenmal in düsse Akutlaag - denn wiest KIT wieter to anner Bistand (Netzwerk).

## Weblenk

http://www.kit-wesermarsch.de/index.php?option=com_content&task=view&id=64&Itemid=138/ Kriseninterventschoon
Jack Elam

**William Scott „Jack“ Elam** (* 13. November 1920 in Miami, Arizona, USA; † 20. Oktober 2003 in Ashland, Oregon, USA) weer en US-amerikaanschen Schauspeler, de faken as’n Bösen oder as Butensieter besett weer.

## Leven un Wark
Internatschonal bekannt worrn is Elam mit sien Rullen in Filmen as *C’era una volta il West* (dt.: *Spiel mir das Lied vom Tod*) oder *Support Your Local Sheriff* (dt.: *Auch ein Sheriff braucht mal Hilfe*). Dör sien Utsehn (sien groten Ogenbroen un dat stieve schele Oog) füll he gau op. Dat Oog weer vun Anfang an sien Markenteken. In’t Öller vun 12 Johren is dat besehrt worrn, as he bi de Paddlöpers Striet mit en annern Jungen harr, de em mit’n Bliesticken an’t Oog drapen harr.

In de 1950er Johren weer he noch op’t Rullenfack vun den Bösen fastleggt, wessel in den 1960er Johren mehr to Butensieter- oder komische Rullen. As he in’n Verlopp vun de 1970er Johren „to oolt un to fett worrn is, üm op en Peerd to jumpen“ (na Elam sien egen Wöör), hett he mehr un mehr in Filmkummedien un in Feernsehregen mitspeelt. Alltohopen hett he an mehr as 200 Produkschonen mitarbeit.

Jack Elam is in’t Öller vun 82 Johren an Hartverseggen doodbleven.

## Filmografie (Utwahl)

## Utteken
Elam hett eenmol en Filmpries kregen. Dat weer in’t Johr 1983 de *[[Golden Boot]]*.

## Weblenken
* 

## Borns
Flagg vun Nigeria

De **Flagg vun [[Nigeria]]** wurr an‘ 1. Oktober 1960 offiziell inführt.

## Farven

## Historie
To de Schaffen vun en Natschonalflagg wurr 1958 en Kommission ünner den Vörsitt vun den Binnenminister inricht, de Richtlien för en Flagg herut geev, de ganz schlicht ween sull.  

De Flagg gung as eerst Platz ut en Wettbewarf, to de 2.870 Vorslääg inreicht wurrn, hervör.  

De Entwurf stamm vun den inheimische Ingenieurstudenten *Michael Taiwo Akinkunmi* ut Ibadan, de bi en Floog över sien gröön Heimatland beindruckt weer. För sien Entwurf kreeg he en Prämie vun 100 Pund. Oorsprünglich harr Akinkunmi noch en root Schiev in de Midden vörslahn, de wurr aber vun dat Utwahlkomitee weer rutnommen. Dorför is denn aber de Hannelsflagg up roden Grund un baven in de Gösch mit de Flagg vun Nigeria, de een Veerdel vun de Hannelsflagg innimmt. 

De Farven hebbt folgende Bedüden: 
* Gröön steiht för de Landweertschap, dat weertschaplich Rüchgraad vun dat Land.
* Witt repräsenteert Freden un Eenheit.

## Literatur
* Karl-Heinz Hesmer: *Flaggen und Wappen der Welt. Geschichte und Symbolik der Flaggen und Wappen aller Staaten*. Gütersloh: Bertelsmann Lexikon Verlag, 1992. ISBN 3-570-01082-1

## Weblenken

* Flags of the World - Nigeria (engelsch)
Cees Bal

**Cornelius „Cees“ Bal** (* 21. November 1951 in Kwadendamme) is en ehmalger nedderlannsch Radrennfohrer. 

Bal weer Profi van 1972 bit 1979 för verscheeden Mannschapen. 1974 hett de Flannern-Rundfohrt wunnen, wat sien gröttste Spood in sien Loopbahn weer. 1974 un 1977 nehm he an de Tour de France deel.

## Wat he schafft hett
**1973**
* 7. Deelstreck Dauphiné Libéré
* Étoile des Espoirs

**1974**
* Flannern-Rundfohrt
* 1. Deelstreck Katalaansch Week
* Tour de l'Aude

**1975**
* Prolog Tour de l'Aude

** 1977**
* 51. Tour de France

**1979**
* 18. Deelstreck, Afschnitt B Vuelta a España

## Teams
* 1972 - Gan-Mercier
* 1973 - Gan-Mercier
* 1974 - Gan-Mercier
* 1975 - Gan-Mercier
* 1976 - Molteni
* 1977 - Fiat France
* 1978 - Bode Deuren
* 1979 - Lano-Boule d'Or

## Weblenken
* Cees Bal in de Datenbank vun Radsportseiten.net
Ernest Terreau

**Ernest Terreau** (* 31. März 1903 in Auxy; † 28. Februar 1983 in Autun) weer en franzööscher Radrennfohrer.

Ernest Terreau weer Profi-Radrennfohrer van 1932 bit 1943. In sien eerst Profijohr wunn he dat *[[Critérium des As]]* as ok den *Circuit de Saône-et-Loire*, 1935 un 1936 hett he dat  Critérium nochmals wunnen. 1937, 1941 un 1943 wurr he franzöösch Meester in’t  Steherrennen. 1937 keem he bi de Bahn-Weltmeesterschapen in Ordrup bi Kopenhagen up den tweeten Platz achter de Düütsch Walter Lohmann.

## Weblenken
* Terreau in de Datenbank vun Radsportseiten.net
Pedra Badejo

**Pedra Badejo** is en Stadt an de Oostküst vun dat Eiland Santiago in Kap Verde. Mit ruchweg 10.000 Inwahners is se de tweetgröttste Stadt vun dat Eiland un de veertgröttste vun de hele Republiek Kap Verde. Togliek is Pedra Badejo de Hööftstadt vun den Distrikt Santa Cruz. 

## Geografie un Infrastruktur
De Stadt *Pedra Badejo* liggt an de Oostküst vun Santiago nöördlich vun de Landshööftstadt Praia. De Ümgegend liggt in en Daal, dör dat de Ribeira Seca verlöpt, de in’n Süüden vun de Stadt in’n Atlantik münnt. Dat Land is hier fuchtig noog för Ackerbo. Anboet warrt hier vör allen Suckerrohr, Bananen un Grööntüüch. In’t Rebeet vun de Münnen wasst vele Kokospalmen.

Op de Süüdsiet vun’n Ribeira Seca liggt de Vöroort Achada Fazenda. Vun dor kummt een över en utboete Straat bit na Praia. Dör dat Daal vun’n Ribeira Seca föhrt en annere Straat in Richt Süüdwesten bit na de Stadt São Lourenço dos Orgãos. In’n Westen vun Pedra Badejo liggt de Oort Santa Cruz, de ok över en toeerst goot utboete Straat anbunnen is. De Straat föhrt wieter na Noorden över Calheta de São Miguel bit na Tarrafal.

## Weertschap

In de Stadt holt sik vele Minschen op. In de Stadtmitt tütt sik de Hööftplatz mit de Statue vun en öörtlichen Musiker, üm den sik en Reeg vun Ladens sammelt. Eenmool in de Week warrt hier en bunten Stratenmarkt afholen. 

An de Küst langs dehnt sik en Strand ut, de dör mehrere Felsnadels in enkelte Afsneden ünnerdeelt is. In den Afsnitt in’n Süüdoosten vun de Stadt kann een an’n besten baden. An’t Wekenenn kamt faken Lüüd ut Praia in den Oort, üm sik hier to verholen. De Strandstrand is tomeist mehr beleevt. In de Neeg gifft dat eenige Cafés, de in’n Sommer un an de Wekenennen ok goot besöcht warrt. An’t Enn vun de Straat liggt de lütte Haven, woneem ünner de pielen Felswand en poor Fischeree-Bööd leegt. Mit en Winn künnt de wenigen Bööd bi Slechtweder an Land bröcht warrn.
Critérium des As

Dat **Critérium des As** weer en Radrennen, dat tüschen 1921 und 1990 an Enn’ vun en Saison utdragen wurr. As Deelnehmer wurrn de best Fohrer vun de Saison inlaaden. Fohren wurr dat Rennen achter Schrittmakers up Tandems, Triplets, Motorrööd un af 1947 up Dernys. De meest Rennen funnen in Paris un Ümgegend statt. Dreemal wurr dat Rennen in den Nedderlannen un in de Swiez utdragen. 

De eerste Utgaav 1920, de as Vörlöper vun dat eegentlich Kriterium gellt, gung över 1208 Kilometer vun Paris nah Bordeaux un torüch; Sieger weer de Belgier Louis Mottiat mit en Tiet vun 56 Stünn un 48 Minüüt.

1921 geev dat de tweet Uplaag als Inladungsrennen för de best Rennfohrer. Dat Rennen gung 27mal över den Kurs rund veer Kilometer rund um de Rennbahn Longchamp in Paris.

Rekordsieger vun dat Kriterium weer Rik Van Steenbergen, de fievmal wunn, folgt vun  Louison Bobet un Jacques Anquetil, de jeweils veermal wunnen hebbt. 

## Palmarès

## Weblenken
* memoire-cu-cyclisme.net
* Dat Rennen in de Datenbank vun Radsportseiten.net
Manfred Lehmann

**Manfred Lehmann** (* 29. Januar 1945 in Berlin) is en düütsch Schauspeler un Synchroonsnacker.

Lehmann speel in düütsche Feernsehproduktschonen mit, dorünner mehrmals in’ *[[Tatort]]* un bi *[[Ein Fall für zwei]]*. Ok in internatschonal Kinofilmen weer he to sehn, bispeelswies tosommen mit Lewis Collins un Klaus Kinski in ** un *[[Kommando Leopard]]*. För dat Verbrukermagazin *[[WISO (Feernsehsennen)|WISO]]* vun den ZDF, dat jede Week sennt warrt, speelt Lehmann den Detektiv Sommer.

Allgemeen bekannt wurrn is Lehmann aber dör sien Arbeit as Synchroonsnacker. He is de Standardstimm vun Bruce Willis un Gérard Depardieu, butendem synchroniseert he u.&nbsp;a. Dolph Lundgren, Kurt Russell un James Woods. Aber ok in Warfspots in Radio un’t Feernsehn, as ok in Hörspelen un Dokumentatschonen kann man hüm hörn. 

Lehmann waht in Berlin. Sien Dochter Dascha Lehmann is jüst so as Synchroon- un Hörspeelsprekerin aktiv. 

## Filmografie (Utwahl)

## Weblenken
* 
* DNB-Katalog
* Manfred Lehmann in de Deutsche Synchrondatei
* Manfred Lehmann bi Stimmgerecht.de
Tyree Glenn

**Evans Tyree Glenn** (* 23. November 1912 in Corsicana (Texas); † 18. Mai 1974 in Englewood, New Jersey) weer en US-amerikaansch Jazz-Basuunist vun den Swing.

Tyree Glenn speel af 1929 in lokalen Orchestern, dornah mit Tommy Mills in Washington, D.C. 1934–36 un in New York mit Eddie Barefield 1936/37, in de Studioband vun den „Jazzbaron“ Timme Rosenkrantz 1938, bi Benny Carter 1939/40 un Cab Calloway 1940–46. Glenn hett 1946 Europa mit Don Redmans Orchester besöcht un wurr nah sien Rückkehr in de USA vun Duke Ellington engageert, bi de he bitt o dat Fröhkohr 1951 bleev. Af 1952 hett he as Studiomusiker för TV- un Radio-Stationen in New York un as freeschaffend Musiker för verscheeden Swing- un Dixieland-Formationen arbeit. Mit en eegen Quartett is he in de tweet Hälft vun de 1950er Johren  in New York uptreden, buterdem van 1952 bit 1963 in der *Daily Radio Show* uptreden. Van 1965 bit 1968 tour Glenn mit de Louis Armstrong *All Stars*; mit Armstrong speel he bit to de sien Dood 1971. In sien letzt Johren hett he denn weer en eegen Band leit.  

Glenn führ in dat Ellington Orchester de vun Joe Tricky Sam Nanton bekannten Growl (*Wah Wah*)-Stil in, speel aber ok en exzellent Swing-Basuun. Af un an is he as Vibraphonist uptreden. To hören is he in Benny Carters „*Melancholy Lullaby*“ 1939, Rex Stewarts „*Three Horn Parlay*“ 1945, Duke Ellingtons „*Hy’a Sue*“, „*Three Cent Stomp*“, „*Sultry Serenade*“ 1947 un up Inspeelungen mit Don Byas, Cab Calloway, Sid Catlett, Milton Hinton, Billie Holiday, Jonah Jones, Hot Lips Page, Timmie Rosenkrantz, Billy Taylor un Joe Thomas.

## Lexikalisch Indrääg
* Richard Cook & Brian Morton: *[[The Penguin Guide to Jazz|The Penguin Guide to Jazz on CD]]*. 6th Edition, Penguin, London 2002. ISBN 0-14-017949-6
* Carlo Bohländer u. a.: *[[Reclams Jazzführer]]*. Reclam, Stuttgart 1989
* Martin Kunzler: *Jazz-Lexikon*. Rowohlt, Reinbek 1988
* Bielefelder Katalog Jazz, 2001

## Weblenken
* DNB-Katalog
* Personennaamdatei
Hazel Hotchkiss Wightman

**Hazel Virginia Hotchkiss Wightman** (* 20. Dezember 1886 in Healdsburg, Kalifornien; † 5. Dezember 1974 in Chestnut Hill, Massachusetts) weer en US-amerikaansch Tennisspelerin.

## Biographie
Se wunn 1909 de amerikaansch Meesterschapen sowohl in’t Eenzel, in’ Düppel un in’ Mixed. Dat hett se de beid folgend Johren denn ok noch mal schafft. 1911 Hotchkiss hett hör Afsluss an de  Universität in Berkeley makt un wunn 1919, nahdem se 1912 heiraadt harr, ehrn veerten Meestertitel bi de amerikaansch Meesterschapen (hüüd US Open). Insgesamt wunn Hazel Hotchkiss Wightman 45 Tennisturniere. 1924 wurr se mit Richard Williams in dat Öller vun 37 Johren  Olympiasiegerin in’ Mixed. Mit Helen Wills Moody wunn se todem in’t Düppel en Goldmedaille.

1923 hett se den Wightman Cup in’t Leven roopen, en Lännerkamp tüschen de Fruenmannschapen vun de USA un Grootbritannien. Dorför hett se en Sülverpokal spend, analog as Dwight Filley Davis den Davis Cup. 1957 wurr se in de International Tennis Hall of Fame upnommen. 

De *Queen Mother of American Tennis* oder *Lady Tennis*, as se ok nömmt wurr, weer buterdem US-Meesterin in Squash, Meesterin in’ Dischtennis in den Bundsstaat Massachusetts un US-Viezmeesterin in’ Mixed in’ Badminton.

## Weblenken

* Hazel Hotchkiss-Wightman in de International Tennis Hall of Fame (engelsch; mit Bild)
* Hazel Hotchkiss Wightmann in de Datenbank vun Sports-Reference.com (engelsch)
Martha Genenger

**Martha Genenger** (* 11. November 1911 in Krefeld; † 1. August 1995 in Moers) weer en düütsch Swemmerin.

Bi de Europameesterschapen 1934 in Meideborg wurr se Europameesterin över 200 m Börst. Bi de Olympisch Spelen 1936 in Berlin wunn de Krefelderin över de glieker Streck achter Hideko Maehata noch de Sülvermedaille. Genenger hett twee Weltrekorde un negen düütsch Rekorde upstellt un weer dreemal Düütsch Meesterin. Se wurr vun hör Steefvader traineert.

1936 hett Genenger heiraadt un kreeg twee Döchter. Se hett bit to hör Dood in Kapellen leevt, wo se 1967 de Swemmafdeelen vun den *TV Kapellen 1919* grünnd hett.

## Weblenken
* databaseolympics.com
* Martha Genenger in de Datenbank vun Sports-Reference.com (engelsch)
Frans Aerenhouts

**Frans Aerenhouts** (* 4. Juli 1937 in Wilrijk, nu Antwarp; † 30. Januar 2022 ok dor) weer en belgisch Radrennfohrer.

Arenhouts weer Profi van 1957 bit 1967. Gliek in sien eerst Profi-Johr kunn he de Berlin-Rundfohrt för sück entscheeden. Neben völ Siege bi so nömmt *Kirmesrennen* in Belgien ragen in sien Karriere aber de Siege 1960 un 1961 bi dat Rennen Gent–Wevelgem, bi de he Asse as Frans De Mulder, Raymond Impanis, Yvo Molenaers, Joseph Planckaert usw. up de wiederen Platzen verwiesen kunn, herut. 

Aerenhouts is Enn'n Januar 2022 in dat Öller vun 84 Johren in en Krankenhuus in den Antwarpener Stadtdeel Wilrijk storven.

## Weblenken
* Frans Aerenhouts in de Datenbank vun Radsportseiten.net

## Einzelnachweise
Krakauer Złoty

De **Krakauer Złoty** weer van 1835 bit 1847 de Geldsort vun de Free Stadt Krakau. Utgeven wurrn Münten ut Sülver: 5 un 10 Groszy un 1 Złoty. De Münten wurrn in de Wiener Kaiserlich Münt utklamüstert.

De Krakauer Złoty gull as offiziell Geldsort vun de Free Stadt Krakau bit to de Annexion dör dat Kaiserdom Öösterriek 1846.

## Literatur
* Tadeusz Kałkowski: *Tysiąc lat monety polskiej*, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1974,
* Czesław Kamiński, Edmund Kopicki: *Katalog monet polskich 1764-1864*, KAW, Warszawa 1977,
* Chester Krause, Clifford Mishler: *Standard Catalog of World Coins, 19th Century Edition, 1801-1900*, Iola 1997, ISBN 0-87341-427-6
Perrig Quéméneur

**Perrig Quéméneur** (* 26. April 1984 in Landerneau) is en franzöösch Radrennfohrer.

## Karriere
Quéméneur wurr to’n eersten Mal in’ Radsportzirkus wat mehr bekannt, as he in’ August 2007 as Stagiaire bi dat dormalig franzöösch ProTour-Team Bouygues Télécom anfung. In dat folgend Johr hett he dor en Profiverdrag ünnerschreven un hörr bit 2010 to disse Mannschap. Dornah is he to dat Team Europcar wesselt. Grötteren Spood hett he bitlang noch nich harrt. So is de tweet Platz bi den Prolog vun de Tour des Pyrénées 2007 bitlang sien eenzig erwähnenswert Ergevnis. 2011 hörr he aber to de Mannschap, de an de Tour de France deelnehmen dee.

## Teams
*2007 Bouygues Télécom (Stagiaire)
*2008 Bouygues Télécom
*2009 Bbox Bouygues Télécom
*2010 Bbox Bouygues Télécom
*2011 Team Europcar
*2012 Team Europcar
*2013 Team Europcar
*2014 Team Europcar
*2015 Team Europcar
*2016 Direct Énergie
*2017 Direct Énergie
*2018 Direct Énergie

## Wat he schafft hett
;2007
*2. Rang Prolog Tour des Pyrénées

## Enkeld Nahwiesen


## Weblenken
* Perrig Quemeneur in de Datenbank vun Radsportseiten.net
Kerstin Garefrekes

**Kerstin Garefrekes** (* 4. September 1979 in Ibbenbüren) is en düütsch Footballspelerin. Se speelt in’t Middelfeld un siet 1998 in de Bundsliga vun de Fruen. Siet 2001 speel se ok för de düütsch Football-Natschonalmannschap. 

## Sportlich Loopbahn
Garefrekes fung 1986 mit dat Footballspelen an, tonächst in hör Heimatoort Steinbeck bi Grün-Weiß Steinbeck, denn bi de DJK Arminia Ibbenbüren. 1998 is se den nee grünnd Vereen FFC Heike Rheine bitreden. Mit Rheine muss se 1999 ut de Bundsliga afstiegen. Nah den direkten Upstieg weer se in jeder Saison de spoodriekst Doorschüttin vun hör Mannschap. An‘ 17. November 2001 hett se hör eerst Lännerspeel för Düütschland makt. Mit de Natschonalmannschap wurr se 2003 un 2007 Weltmeesterin, 2005 un 2009 Europameesterin. 2004 wurr se mit 26 Doren Dorschüttenkönigin in de Bundsliga. In dat sülvig Johr is se to’n 1. FFC Frankfurt wesselt un wunn mit de Natschonalmannschap de Bronzemedaille bi de Olympisch Spelen in Athen. Mit Frankfurt wurr se 2005 düütsch Meesterin un een Johr later Siegerin vun den UEFA Women’s Cup. Middlerwiel is Kerstin Garefrekes en vun de Slöötelspelerinnen vun de Natschonalmannschap un ok för de Weltmeesterschap 2011 up de rechte Offensivsiet sett. Nah de Weltmeesterschap hett se hör Karriere in de Düütsch Natschonalmannschap nah 130 Spelen un 43 Doren afslooten.

## Weblenken
* 
* Info-Siet vun den DFB
* Saisonstatistik 2010/11 bi soccermagazin.de
* Saisonstatistik 2009/10
Thiên-Đường-Höhl

De **Thiên-Đường-Höhl** is en Höhl in’t nöördliche Zentral-Vietnam in’n Natschonalpark Phong Nha-Kẻ Bàng. De Park liggt as Deel vun de beiden Distrikten Bố Trạch in de Provinz Quảng Bình, ruchweg 450&nbsp;km süüdlich vun de vietnameeschen Hööftstadt Hanoi.

Britische Forschers hebbt in’n April 2010 twintig ne’e Höhlen in dissen Park opdeckt, de en Samtläng vun 31 Kilometers hebbt. Na jemehrn Bericht befinnt sik dorünner de gröttste Höhl vun de helen Welt: De *Thiên-Đường-Höhl* is grötter as de *Phong-Nha-Höhl* in Vietnam, de in’n Phong Nha-Ke Bang Natschonalpark liggt.
## Borns


## Weblenken
* Ausflug zum Phong Nha Nat.Park (Start im Hotel in Phong Nha oder in Dong Hoi)
* Thien Duong Cave, Wikimapia
Pink Floyd

**Pink Floyd** is en 1964 grünnd britisch Rockband. Mit hör Musik un de klanglich un visuell Gestalten vun hör Platten un Live-Uptreden, hebbt se, begleit vun grooten kommerziellen Spood, en nich to verwesseln un völlig neeoordigen Stil schafft. Weltwiet wurrn mehr as 300 Million Alben von Pink Floyd verköfft.

Ünner de Regie vun den Singer un Gitarristen Syd Barrett hörr de Band tonächst to de britisch Psychedelic-Rock-Bewegen. Nah den drogenbedingten Utstieg vun den Frontmann hebbt de verbleeven Liddmaaten en eegenstännigen Stil mit Inflooten ut Progressive Rock, Blues, Jazz un klassisch Musik entwickelt.

Nah en letzt gemeensam Upträe 2005 un den Dood vun de Keyboarder Richard Wright 2008 sünd tokünftige Aktivitäten vun de verbleeven Liddmaaten David Gilmour un Nick Mason as Pink Floyd wietgahn unwohrschienlich. Dat letzt Studioalbum vun de Band mit begliedend Tour wurr all 1994 upnommen.

## Utteknungen
* 2008: Polar Music Prize

## Literatur

* Alain Dister: *Pink Floyd.* Boehler, Stuttgart 1980, ISBN 3-9800448-0-7 (Orig. *Le livre du Pink Floyd*)
* François Ducray: *Pink Floyd.* EJL, Paris 2000, ISBN 2-290-30646-0
* Vernon Fitch: *The Pink Floyd Encyclopedia.* Collector's Guide Publ., New York 2005, ISBN 1-8949-5924-8(mit CD)
* Uwe Göller: *Eclipsed. Das Pink-Floyd-Fan-Buch.* Sysyphus, Aschaffenburg 2001, ISBN 3-00-009230-7
* Cliff Jones: *Echoes – Die Geschichte hinter jedem Pink Floyd Song 1967–1995.* Edition Olms, Zürich 1996, ISBN 3-283-00339-4 (engl. Orig. *Echoes*)

## Enkeld Nahwiesen


## Weblenken

* Offizielle Website von Pink Floyd (engelsch)
* Pink Floyd bi laut.de
* Pink Floyd RoIO-Coverbilder (engelsch)
Königslutter

**Königslutter an de Elm** is 'n Stad in de Osten van Neddersassen in de Landkreis Helmstidde.

## Geografie
De Stad liggt in de Midde van de Naturpark Elm-Lappwold un unmiddelbar an de Nord-Ost-Siede van de Anhöcht Elm. Annere grote Städen sien Brunswiek sauwat bi 23 km ostelich, Wulfsborg sau umme 20 km nordelich. De Kreistad Helmstidde liggt 15 km ostelich van Königslutter. Dör Königslutter loppt de Düütsche Fackwarkstraat.

### Oortsdelen vun de Stad

## Geschicht
### Naam
De Stad Königslutter was erst 'n Dörp met de Naam Ludder. 1135 word et erstmals as *Lûtere* vertellt. De Dörp was aver düdelich oolscher. De Naam kümmt van de Beek *Ludder*, der süüdelich ut 'n grote Spring kümmt. Tau End van de 14. Jahrhunnert sette sik de Naam *Königsluttere* jümmer mer dör, wobi dat *König* för de latere Kaiser Lothar III. staat.

### Entwicklung

Sau umme Jahr 1200 enstand 'n Watersloot bi hüdige Amtgerecht. 1318 word dat Dörp Ludder, met Beteikenung *forum Luttere* vertellt un kreeg van de Hertog van Brunswiek um 1400 de Stadrechten. Twüschen de Kaiserdom un de Dörp gaf et de Sedelung Oberludder. De gute Straatlaag an de Handelsstraat Brunswiek-Madeborg, de Elmkalksteenhandel, de Wallfärten tau Kaiserdom un dat Ducksteen-Bier hebben de Stad veel inbracht. 73 Bruhüser waren berecht dat Ducksteen-Bier met de kalkhaltige Beekwater van Ludder tau bruun. Veele van de oolschen Fackwarkhüser sien hüde vunwegen groter Delen un groten Kellern as fröere Bruhüser tau erkennen. Ducksteen-Bier word in groote Mengen in de Städe Madeborg, Halle (Saale), Leipzig, Berlin, Hamborg, Kassel un ook bet in de Nedderlannen exportert. Sehr belieft was dat Bier bi de Hof van prussische König Friedrich Wilhelm I.

## Kultur un Seihenswördigkeiten
### Museen
* Museen der Stad Königslutter met: 
** Museum för Stadgeschicht
** Dombuhütt
** Museum Mechanischer Musikinstrumente (MMM)
** Otto-Klages-Sammlung (geologische Privatsammlung)
* Geopark-Informationszentrum 
* Frielicht- un Erlebnismuseum Ostfalen (FEMO) e.V.

### Buwarke

* Mark met de Stadkerk
* Kaiserdom St. Peter un Paul met Kaiser-Lothar-Linne
* Lutterspring

## Weblinks
* GeoPark-Informationszentrum
* Touristische Informationen zur Stadt
Luxemburg-Rundfohrt

De **Luxemburg-Rundfohrt** (siet 2005 offiziell **ŠkodaTour de Luxembourg**) is en  Radrennen, dat jedes Johr in Luxemborg utdragen wurrd. Dat Etappenrennen hörrt to de UCI Europe Tour un is in de Kategorie 2.HC inoordnt. Dat woll anspröökvull, över fiev Deelstrecken führt Rennen tekent sück dör sien dörgängig bannig hügelig Strecken ut. Dat gehört mit to de eerst Vörbereitensrennen för de Tour de France.

Bi de Neeschaffen vun de UCI ProTour harr dat tonächst heeten, dat de Luxemburg-Rundfohrt in de Eneco Tour upgahn sull. Dorvan hett man aber Afstand nommen, so dat de Rundfohrt 2005 to’n 65. Mal stattfunn un Škoda as Naamenssponsor präsenteert wurr. Dat Rennen wurr to’n eersten Mal 1935 utdragen un finnd meest Anfang Juni statt. 

Neben tallriek Fohrers ut Luxemburg, wunnen 1988 un 2007 jeweils en Swiezer un 2011 eerstmals en düütsch Fohrer de Rundfohrt. To de Winner hörrt ok Lance Armstrong, de hier sien eersten Spood nah sien överwunnen Krebs-Erkrankung harr. De Sieg is hüm nahderhen wegen Doping aber weer aferkannt wurrn. 

## List vun de Winner

In de NS-Tiet wurr dat Eendagsrennen  *Rund um Luxemburg* utdragen:

*All Winner weern Luxemburger ünner NS-Flagg*

## Weblenken
*Offiziell Websteed (franzöösch)
* De Luxemburg-Rundfohrt in de Datenbank vun Radsportseiten.net

## Enkeld Nahwiesen
Serse Coppi

**Serse Coppi** (* 19. März 1923 in Castellania; † 29. Juni 1951 in Turin) weer en italieensch Radrennfohrer.

Serse Coppi weer de jüngere Bröer vun den italieensche Radsporthelden Fausto Coppi. Sien Profi-Karriere fung 1946 in dat italieensch Team Bianchi an; dor is he tosommen mit sien Bröer fohren. 

Sien woll gröttste Spood weer de Sieg bi dat Rennen Paris-Roubaix in dat Johr 1949. Den Sieg muss he sück aber mit den Franzoos André Mahé deelen. Bi den Giro d’Italia keem he 1950 up de 14. Deelstreck up den tweeten Platz. Serse Coppi is 1951 bi de Piemont-Rundfohrt störrt un kört dornah an sien Koppverletzungen in't Krankenhuss storven. 

## Weblenken
* Serse Coppi in de Datenbank vun Radsportseiten.net
Uhry

**Uhry** is 'n Dörp westelich van de Dorm bi Königslutter in de Landkreis Helmstidde in Neddersassen. Uhry hefft sauwat bi 180 Inwohner. Bet tau de Rebeetsreform in 1974 was Uhry ’n eigenstandige Gemeende.

## Lage
De Dörp liggt so bi 35 km ostelich van Brunswiek un sauwat bi 20 km süüdelich van Wulfsborg. Uhry liggt ook unmiddelbar an de A 2/E 30 un hefft ook sien eigen Parkort met Naam *Uhry*.

## Hüser, Kerken un Verene
Uhry hefft sien eigen evangelsche Friekerk Gemeende un de datau gehorende Kerk. Tausammen met Beienrode hefft Uhry ’n Sportvereen, de *SV Beienrode/Uhry e.V.* Beienrode un Uhry stellen ook tausammen ein Friewillige Füerwehr för de beien Dörper. 

## Wappen
Dat Wappen van Uhry is, so tau seggen, ’n Weddergabe van de Umland. In de greune Bild krüsen sik de Beek Uhrau un de Bundsautobahn A2. De Eikel bineben de Eikelblädder un de Ahre sien ’n Teiken för de veelen Wolden un Burenlandschappen. De Wappen word op 2. Februar 1960 dör de Bezirkspräsident offischel annommen.

## Quarzsandafbu

Nordostelich van Uhry liggt dat Afburebeet för Quarzsand. Suwaut bi 50 Milljonen Jahren was op dat Rebeet, van de hüdige Uhry, ’n Stroomdelta, wo sik Splitt un Grand afsett hebben. Dabi enstonden de witten Sande, de ut bina pure Quarz bestaan. Vor rund 200.000 Jahren word över de Sand ’n dicke Schicht ut Splitt, Grand un groten Stenen aflagert. Van disse groten Stene liggen hüde 300 in de *Findlingsgarten* bi Königslutter. 

De grotste fondene Steen ut de Afbu met rund 45 t, staat an ’n Informatschoonspunkt an de Straat twüschen Uhry un Rhode. Van ut disse Pleck hefft man ’n gute Utkiek op de Afbu un de veelen Seen.

## Weblinks
*Quarzsandafbu Uhry met Fotos (hoochdüütsch)
Albert Brenner

**Albert Brenner** (* 17. Februar 1926 in Brooklyn, New York City, New York; † 8. Dezember 2022) weer en US-amerikaanschen Szenenbillner un Artdirector.

## Leven un Wark
Brenner hett an de *New York School of Industrial Arts* studeert un hett na sien Afsluss as Schauwarfgestalter arbeit. Wiel den Tweeten Weltkrieg deen he bi de United States Air Force. As de Krieg denn vörbi weer hett an de *Yale School of Drama* studeert un hett dorna an de University of Missouri in Kansas City Ünnerricht geven.
 
Mitt vun de 1950er Johren güng he as Artdirector na’t Feernsehn. Sien eerste Bedeeligen an en Speelfilm weer 1961 bi den Filmklassiker *The Hustler* mit Paul Newman un Edward G. Robinson as Viez vun’n Artdirector. Dree Johren later weer he Artdirector bi den Film *Fail-Safe*. In de 1960 Johren he ok an annere bekannte Actionfilmen bedeeligt.

För sien Arbeit as Szenenbillner an de Filmkummedie *The Sunshine Boys* mit Walter Matthau un George Burns weer he dat eerste mol för den Oscar nomineert. Tosamen weer he fief mol vörslahn, hett em aver nienich kregen.

Blangen sien Warken in’t Filmgewarf arbeit Brenner ok as Bildhauer.

## Filmografie (Utwahl)

## Utteken
Brenner weer bit hüüt (Stand: Juli 2011) sössmol för Filmpriesen vörslahn, fiefmol alleen för den *[[Oscar/Best Szenenbild|Oscar]]*. Wunnen hett he den Oscar nie, man 2003 weer he vun de Art Directors Guild mit den *Pries för sien Levenswark* uttekent

## Weblinks
* 
* Offizielle Websteed (engelsch)
Groot Steinum

**Groot Steinum** is 'n Dörp an de süüdeliche End van de Dorm in de Landkreis Helmstidde. Groot Steinum hefft wat bi 440 Inwohners un liggt sauwat bi fief Kilometer weit weg van Stad Königslutter. Bet 1974 was Groot Steinum 'n eigenstandige Gemeende. 

## Geschicht
De Anschien na word Groot Steinum in sässisch-fränksch Tied (501-900) erricht. De Naam stand dat eerste Mal 1226 as *Stenum* in 'n Urkond. Af 1311 word de Naam *Steinum* gebruukt. De Naam *Groot Steinum* betreckt sik op de steenige Landschapp met de Wippsteen un de Bockshörnklipp. 
Sied 1886 staat de Kerk in de Midde van de Runddörp.

### Grootsteengraff
Sied 1950 sien dree Grootsteengräfer van fröe Steentied (3500 v. Chr.) rund de Dörp ersloten. In de nie'ere Tied is 'n Lehrpad rund om de Bockshörnklipp un de Grootsteengraff dör de FEMO opricht. Her latt sik de so vertellte *Steenkammer van Groot Steinum* un 'n Hünengraff bekieken.

## Wappen

Groot Steinum hadde af 1974 all twee Wappen. Dat oolsche Wappen wieste in Silver op 'n greune Anhöcht 'n brune Steen, de Wippsteen. 'N silvern Tinnenschildhöwed erinnert an 'n de Höfft van de Johanniterorden. Op 26. Mart 1990 word dat nie'e Wappen dör de Ordsraad annommen. Et wiest nich mehr de Wippsteen sonnern dat Ordenskrüz der Johanniter. De Farwen sien nu na de Vorbild van de Johanniter root-witt. De Wellenbalk in de unnere Deil staat för de Strööm Schunter. 

## Weblinks
* Offizielle Webseite von Groß Steinum
* Hünengräber Groß Steinum
Glendörp

**Glentorf** is ’n Dörp sauwat bi 16 km süüdelich van Wulfsborg in’n Landkreis Helmstidde. Sied 1974 is Glendörp keen eigenstandige Gemeende un hört nu tau de Stad Königslutter. 

## Geschicht
Glendörp kummt dat eerste Mal 1221 as *Glintdörp* in 'n Urkund vör. De eerste Sedelung gaf et aver seker fröer in dat 10. Jahrhunnert. In disse Tied gaf et, umme bi 1 km nördelich von dat Dörp, 'n lütje Borg van de Sassen, de 930 opbut is. In dat Johr 1381 word disse Borg eenmal dör Hertog Bernhard un eenmal dör Hertog Albrecht, met de Hülp van Brunswieker Börgers, angrepen un ook erövert. Tau de Borg hörte villicht ook de Kerktorn, de ut de glieke Tied stammt. De Kerk word 1854 but, vorher bestund noch 'n Kerk. As Parrkerk word se toeerst in dat Johr 1400 nöömt. Sied dit Jahr hörte Glendörp tau dat Archidiakonat Ossendörp, wat tau dat Bisdom Halverstadt hörte. De Kerk hefft 'n Klocke ut dat 11. Jahrhunnert. Se is ein van de oolschste Klocken in heel Neddersassen. Noch oolscher is de Doopsteen ut dat Jahr 900, de nu in Königslutter steit. 

Glendörp was in de Habe van de Familje *van Glintorpe*, de um 1300 van Glendörp na Brunswiek treckten. Um 1304 leevde de Familje *von Vorsfelde* in Glendörp. In dat Johr 1322 geit dat halve Dörp an Brunswieker Börger över. Sied 1420 leevt ’n Familjentwieg von de Familje *von Veltheim* in dat Dörp.

## Wappen
De Muertinnen erinnern an de Borg, de 1380 dör de Brunswieker terstört word. De stümmelte Boomstamm met de twee runnerhängenden Linnenblädder (so ook bi de Wappen van Beienrode) enstammt van de Wappen van de Familje *von Veltheim*. De Welle is för de Strööm Schunter un de greune Farwe staht för de Landwirtschapp. Dat Wappen is op 29. April 1993 offischel annommen. 

## Weblinks
*Evangeelsche Kerk Glendörp (hoochdüütsch)
*Freewillige Füürwehr Glendörp (hoochdüütsch)
*Private Websteed to de Geschicht von Glendörp (hoochdüütsch)
Ossendörp

**Ossendörp** is'n Dörp 15 km süüdelich van Wulfsborg in de Landkreis Helmstidde. Ossendörp hefft suwat bi 500 Inwohners. Bet 1974 was de Dörp eigenstandig un nu gehört et tau de Stad Königslutter.

## Lage
Ossendörp liggt rund 20 km östelich van Brunswiek unmiddelbar an de A 2/E 30. An de Dörputgang na Wulfsborg liggt de Anschlusstelle 59 (Königslutter). Dör de Dörp fleit de Strööm Schunter

## Geschicht
All 800 n. Chr. enstand dat Dörp Ossendörp. Dat eerste Mal word et vaer in de Jahr 997 vertellt. De genaue Tiedpunkt is nich bekennt un so leggte de Ordsraad dat Datum 800 fast. Un so hadde Ossendörp in de Jahr 2000 dat 1200-jahrig Bestaan. 

### Urkerk in de Bisdom Halverstad
De fränksche Bischopp *Hildegrim van Chalens-sur-Marne* was de Beopdragte för de Mission in dat Rebeet, nordostelich un ostelich van de Harz. De nakümmende van *Hildegrim* was *Thiatgrim*, der de 35 Urkerken övernahm. Tau disse Urkerken in de Bisdom Halverstad ehörten Ossendörp un annere Sedelungen, tau'n Bispel Schöningen un Schöppenstedt. Disse Urkerken worden dör Bischopp *Hildegrim* opricht un na de heilig St. Stephanus weiht. 

### Taugehorigkeit
In de Jahr 1267 hadde de Ossendörp siene eerste Habedeilung. Her word de Dörp tau Forstendom Brunswiek opdeilt. Davor gehörte dat Dörp na de Welfen. 1309 nahm sik *Otto von Lüneburg* de Hasenwinkel (wotau Ossendörp gehörte). Van 1388 bet 1428 kam dat Land wedder tau de Forstendom Brunswiek. Danach fiel dat Dörp slootendlich na de Forstendom Lünborg. 

### Kalisaltafbu
Na de eerste Bohrungen in de Nahberdörp Beienrode för Kalisalt, konde Ossendörp lukrative Kontrakten afsloten. In de Jahr 1908 warkten sauwat bi 500 Lüe för de Afbu van de Kalisalt. 1923 sien et 845 Beamte un Arbieder, de tau'n groten Deil ut Ossendörp kamen.

## Kerk St. Stephani
De Kerk tau Ossendörp gehört tau de eersten in Bisdom Halverstad. Se besitt de glieken Naamspatroon, de St. Stephanus, wo de Dom tau Halverstad. Se is ook as Wehrkerk utbildet un bestaat sied de 12. Jahrhunnert. Se is 'n romansche Brauksteenbu. An de oolsche Grundriss had sik bet hüde nix verandert. Van 1991 bet 1994 worden dree Jahren lang grote Renovierungsarbieden makt. Bi de Arbieden stieten de Arbieder op dat ursprongliche romansche Portal. 

## Wappen
Dat ossendörpsche Wappen is de krüzbesteckte Windflagg van de Kerk tau sien, op de de Steenigung van de Heiligen darstellt word. Dat blage Wellenband in 'n gülden Schild is de Strööm Schunter, de Ords- un Rebeetsgrens was. De Ordsraad besloot op 10. Februar 1984 dat Wappen.

## Weblinks
* Offizielle Website von Ochsendorf
* Website Kulturring Ochsendorf