Andrew Jackson

**Andrew Jackson** (* 15. März 1767 in de Waxhaws; † 8. Juni 1845 dicht bi Nashville, Tennessee) weer van 1829 bit 1837 de 7. Präsident vun de USA un is de Grünner vun de Demokratischen Partei vun de USA. Jackson droog den Ökelnaam „Old Hickory“ un gung as en vun de prägen Präsidenten in de Historie vun de USA in. Todem weer he de eerste Präsident, de nich ut de Elite vun den  US-amerikaansch Unafhängigkeitskrieg stamm un to'n annern hett he umfangriek Ännern in de Staatsorganisatschon vörnommen. Up de anner Siet gellt  Jackson as Hööftverantwortlicher för dat gewaltsam Verdrieven vun de „fiev ziviliseert Indianernatschonen“ mit nich to tellen Doodsopper. 

## Leven bit to de Präsidentschap
### Kindheit, Jöögd un Utbillen
Sien Öllern, Andrew Jackson senior (* ca. 1730; † Februar 1767) un Elizabeth „Betty“ Hutchinson (* ca. 1740; † November 1781) sünd 1765 ut Carrickfergus in dat hüüdig Nordirland in de USA utwannert. Dat *Andrew Jackson Centre* bi Carrickfergus wiest hüüd noch en Utstellung över de Familie vun de Öllern vun den söbenten Präsidenten vun de Vereenigte Staaten. 

Jackson hett blots en mau Optrecken un Utbillen harrt un hett siet sien 18. Levensjohr bi en Afkaat arbeit. 1786 wurr he to de Praxis tolaaten un hett sück in Nashville, Tennessee, daallaaten. Af 1788 wurr he Staatsanwalt för dat westliche North Carolina, dat heet för dat Rebeet vun dat latere Tennessee. 1791 hett he Rachel Donelson Robards heiraadt; wiel de Scheeden vun hör eerst Mann noch nich vulltrucken weer, hebbt se 1794 nochmals heiraadt. Nahdem he Liddmaat vun de verfatengeven Versammlung vun den neen US-Staat Tennessee weer, truck he 1796 as en vun de eersten Vertreder vun den Staat in dat US-Repräsentantenhuus un in dat Johr dorup in den Senat vun de USA in. Af 1798 wurr he bit 1804 Richter an den Tennessee Supreme Court. Utnannersetten mit den amteeren Präsidenten Thomas Jefferson hebbt to sien tietwieligen Rücktoog ut dat politisch Leven führt. Tüschen 1805 un 1812 hett he sien Farm führt. Jackson hett ab'  30. Mai 1806 in en Duell Charles Dickinson, en regional bekannten Schütten doodschaaten, wurr aber ok sülvst swoor besehrt: en Kugel hett twee Rippen dörslahn, hett dat Hart knapp verfehlt un bleev en Leven lang in sien Borstkörv stecken. Dickinson harr de Fru vun Jackson verleumdet, wat denn de Anlaat för dat Duell werr. För Duelle hett he sück woll nich bang maakt un harr de fakender, en wiedere Schöötverletzen führ to düersam Buukpien, wohrschienlich dör en Bleevergiften bedingt.

### Militärisch Loopbahn

1812 kreeg Jackson den Böverbefehl över all Milizen vun den Staat Tennessee un verdreev de dor leven Muskogee-Indianer nah Florida. As de Engländer 1815 New Orleans bedrohn deen, kreeg Jackson dor den Befehl över de Linientruppen un wurr to'n Generalmajor befördert.

Jackson wurr to'n Natschonalhelden, nahdem he de Briten in de Slacht vun New Orleans an' 8.  Januar 1815 besiegt harr. Jackson un sien Gegnern weer nich bekannt, dat to diessen Tietpunkt all de Freeden vun Gent slooten wurrn weer. Sien Popularität steeg, as he de Seminolen in' eersten Seminolen-Krieg (1817/18) besiegen dee.

### Präsidentschapskandidatur 1824
Jackson kehr nu in dat politische Leven torüch. He wurr to'n Militärgouverneur vun Florida maakt, dat jüst vun de Spaniern aftreden wurrn weer, un 1823 bit 1825 nochmals US-Senator för den Staat Tennessee. Bi de Präsidentschapswahl 1824 hett Jackson eerstmals för dat Präsidentenamt kandideert un kreeg landeswiet de meesten Stimmen in'  *[[Popular Vote]]*. Wiel aber dit Mal all tosommen veer politisch swoorgewichtig Kandidaten ut de Demokraatsch-Republikaansch Partei antreden dee, gelung dat kien en Bewerber, de notwendige Mehrheit an Stimmen in dat Wahlmännergremium up sück to vereenen. As dat in de Verfaaten so vörschreven weer, harr nu dat amerikaansch Repräsentantenhuus den Präsidenten un de Senat den Viezpräsidenten to wählen. As sück de veertplatzeerte Kandidat Henry Clay för John Quincy Adams utspreeken dee, kunn de sück an’ Enn’ dörsetten un wurr to’n Präsidenten wählt. Jackson hett beid de Korruptschoon bezichtigt, wiel Adams Clay to’n Butenminister vun de USA nömmt harr. In de Folge  hett sück de Partei in de Demokraten um Jackson un Van Buren un de National Republican Party um Adams updeelt.

## Präsidentschap

Veer Johr nah sien Wahlnedderlaag gegen John Quincy Adams kandideer Jackson för de Wahl 1828 weer för dat Amt vun den Präsidenten, wobi he dat schafft hett, Adams düütlich to slahn. 56 Perzent vun de Wähler harrn sück för hüm utspraken, wobi he 178 Stimmen in dat Wahlmännergremium kreeg (Adams kreeg blots 83 Stimmen). Noch bevör Jackson sien nee Amt antreden kunn, is in’  Dezember 1828 sien Fru Rachel storven.

Dat Präsidentenamt hett he, so as de Gesetten dat vörschrieven deen, an' 4. März 1829 övernommen. Jackson gellt as Begrünner vun dat *[[Spoils system]]*. In sien Amtszeit fallt de Indian Removal Act, dat Afschaffen vun dat Zensuswahlrecht as ok de *[[Nullifikatschonskrise]]*.

För de Präsidentschapswahl 1832 hett he sück spoodriek nochmal upstellen laaten un hett in' März 1833 sien tweet Amtsperiood antreden. Nahdem 1832 Viezpräsident John Caldwell Calhoun torüchtreden weer, hett de Demokraatsche Partei den Vertrooten vun Jackson, Martin Van Buren, to'n neen Viezpräsidenten bestimmt. 1836 hett Jackson, de mit knapp 70 Johren to dissen Tietpunkt de öldste amteeren Präsident weer, up en nochmalig Wedderwahl verzicht un hett sück för sien Stellvertreder Martin Van Buren as Nahfolger utspraken. Nahdem Van Buren sück bi de Präsidentschaftswahl 1836 dörsett harr, hett he Jackson turnusgemäß an' 4. März 1837 aflöst.

### Infloot
Andrew Jackson weer de eerste Präsident, de nich ut den Krink vun de amerikaansch Revolutschoon keem. George Washington, John Adams, Thomas Jefferson, James Madison un James Monroe weern ansehn Persönlichkeiten, de in' Amerikaanschen Unafhängigkeitskrieg kämpt un de Verfaaten vun de USA präägt harrn, John Quincy Adams weer de Söhn vun John Adams. De Wahl vun Andrew Jackson bedüüd en Bröök mit de Vergangenheit. Jackson stamm nich ut de grootagrarische Grünnerelite vun de USA, sonnern hett de lüttbörgerlich Interessen vun de nee Immigranten vertreden. Nah den Spood vun sien twee Amtstieden fraagt, hett he seggt: *„Ik hebb de Bank dood maakt.“* Dormit is de private US-Notenbank meent.

### Indianerpolitik
Andrew Jackson gull wiels sien gesamt militärisch un politisch Karriere as *Indianerhasser*. Dorin ünnerscheed he sück vun de Grünnensvaders vun de USA, de tominst den *[[Fiev Ziviliseert Stammen|Fiev ziviliseert Natschonen]* noch Rechten tobilligt harrn un ok vun sien direkten Vörgänger John Quincy Adams.

All wiels den Britisch-Amerikaanschen Krieg van 1812 harr Jackson de Erfohren maakt, dat de Briten mit indiaansch Verbündeten gegen de USA kämpt harrn. Dat hett hüm woll in sien Ansichten bestärkt, den Oorinwahnern de Gliekberechtigung to verwiegern un de wo immer mögelk togunsten vun de witt Siedlers to verdrieven. Sien Sieg as General vun de Tennessee-Miliz över de Muskogee (Creek) in de Slacht an' Horseshoe Bend 1814 hett hüm to' Natschonalhelden maakt. Later hett he in den Verdrag vun Fort Jackson dat Aftreden vun en Grootdeel vun dat Indianerland dwungen, dorünner ok Rebeeden vun Indianer, de up Sieden vun de USA kämpt harrn. 

1817–1818 marscheer Jackson nah Florida in, dat dormals ünner spaansch Herrschap stunn. As Begrünnen hett he dat Teel an, wegloopen swaart Slaven, de sück to den Stamm vun de  Seminolen flücht harrn, intofangen. De Seminolen wurrn  besiegt un tonächst nah Süüd- un Middel-Florida in en Reservatschoon umsiedelt, ut de se later aber ok weer verdreeven wurrn. 

In de Wahlkampagne van 1828 hett Andrew Jackson neben anner Kandidaten vun de nee Demokraatsch Partei de Indianer-Umsiedlung to'n Hööftthema maakt. Dat Interesse vun de witt Siedler an dat Land vun de Indianer, weer, besünners in de Süüdstaaten, mögelkerwies en Hööftgrund för sien Wahlsieg. 

Ünner de Präsidentschap vun Jackson hemm de Senat un dat Repräsentantenhuus 1830 den Indian Removal Act verafscheed. Formal hett hüm dat Gesett blots ermächtigt, Verhanneln över den Tuusch vun Indianerrebeeden in dat fruchtbor süüdöstlich Waldland vun de Süüdstaaten gegen Rebeeden in dat karg, dröög so nömmt Indianer-Territorium (hüüd Oklahoma) to führen. Jackson hett disse Vollmacht aber dorto bruukt, um Umsiedlungs-Verdrääg to dwingen, bi de de Indianer all, wat se harrn, verloren. Wenn sück de wählt Hööftlingen wiegern deen, wurr mit anner, meest nich legitimeert Vertreder verhannelt. De Umsiedlung sülvst führ dör Krankheiten, slecht Verwalten, meest nich recken Versörgen as ok de völlige Rechtlosigkeit vun de Indianer to nich to tellen Doodsopper up den Padd vun de Traanen. De eenzige Stamm, de sück wiegern dee, de Seminolen in Florida, wurr in en johrenlangen un ok för dat US-Militär besünners verlustriek Krieg meest ganz vernicht.

### Anslag
Andrew Jackson weer de eerste US-Präsident, up de en Anslag veröövt wurr: An' 30. Januar 1835 hett Jackson dat Kapitol verlaaten, as de arbeitsloos engelsch Anstrieker Richard Lawrence twee Pistolen up hüm richten dee. Beid Pistolen leeten sück aber nich affüern, un man seggt, dat Jackson sülvst den Attentäter mit sien Spazeerstock verprügeln kunn. De nich torekensfähige Täter wurr later in de Psychiatrie inwiest un nie nich wegen dat Attentat anklaagt. 

## Letzte Johren un Dood

Nahdem Jackson dat Witt Huus verlaaten harr, truck he sück wietestgahnd ut de Politik torüch. 1840 hett he sück – wenn ok vergeevens - för de Wedderwahl vun sien Vertrooten un Nahfolger Martin Van Buren aus utspraken. Jackson harr sück ebenfalls för en Upnahm vun Texas in de Vereenigt Staaten utspraken, de denn in' März 1845 tostannen keem. Tovör hett he 1844 de Kandidatur vun den Demokraten James Knox Polk to'n Präsidenten ünnerstütt, de Jackson as Vörbild sehn dee. Jackson harr 1844 sogor den amteeren Präsidenten John Tyler in en Breef spoodriek dorum beeden, sien Kandidatur för en Splittergrupp vun de Demokraten torüchtotrecken, um so Polk den Sieg gegen Jackson sien politischen Intimfeind Henry Clay mögelk to maken. 

Andrew Jackson is an' 8. Juni 1845 in dat Öller vun 78 Johr storven un wurr neben sien 1828 storven Fru Rachel bi Nashville bisett.

## Filmografie
En biografisch Dorstellen vun dat Leven vun Andrew un Rachel Jackson foot up den Roman vun  Irving Stone *The President’s Lady*, de 1953 in de Kinos keem mit Susan Hayward, Charlton Heston, John McIntire un Carl Betz in de Hööftrullen, Regie: Henry Levin.

## Sonstiges
* Etwa 19 Kilometer östlich vun Nashville steiht dat historisch Anwesen *[[The Hermitage (Tennessee)|The Hermitage]]*. Dat weer de Wahnsitz vun Andrew Jackson, un liggt an de *U.S. Route 70N*. Dat wurr 1966 vun dat NRHP as Denkmal upnommen (NRHP-ID 66000722).
* 1805 wurr Jackson in den Bund vun de Freemüerer upnommen. Van 1822 bit 1824 un 1839 harr he dat Amt vun den Grootmeester vun de Grootloge vun Tennessee.

## Literatur
* James G. Barber (Hrsg.): *Old Hickory. A life sketch of Andrew Jackson.* National Portrait Gallery, Washington, D.C. 1889, ISBN 0-295-97081-2.
* Irving Stone: *Über den Tod hinaus. Roman.* Droemer Knaur, München 1981, ISBN 3-426-00768-1, (Originaltitel „The President's lady“).
* Robert V. Remini: *The Life of Andrew Jackson.* Harper & Row, New York 1988, ISBN 0-06-015904-9.
* Arthur M. Schlesinger, jr.: *The Age of Jackson.* Little, Brown, Boston, Mass. 1988, ISBN 0-316-77343-3.
* Donald B. Cole: *The Presidency of Andrew Jackson.* University Print of Kansas, 1993. ISBN 978-0700609611.
* H.W. Brands: *Andrew Jackson. His Life and Times.* Anchor, 2006. ISBN 978-1400030729.

## Weblenken

* Andrew Jackson in dat Biographical Directory of the United States Congress (engelsch)
* Andrew Jackson in de Notable Names Database (engelsch)
* Andrew Jackson in de Datenbank vun Find a Grave (engelsch)
* DNB-Katalog
* Wikipedia-Personensöök

## Enkeld Nahwiesen