Düütsch Euromünten

De **düütsch Euromünten** sünd de in Düütschland in Umloop brocht Euromünten vun de gemeensam europäisch Währung Euro.

## Umloopmünten
De Umloopmünten hebbt för jede vun de dree Müntreegen en eegen Motiv. De lüttste Reeg vun de 1-, 2- und 5-Cent-Münten wurrn vun Rolf Lederbogen entworfen, de middlere Reeg mit de 10-, 20- und 50-Cent-Münten vun Reinhart Heinsdorff un dat Design vun de beid gröttst Münten stammt vun Heinz Hoyer und Sneschana Russewa-Hoyer.

De Entscheedung över de Gestaltung vun de natschonale Siet vun de düütsch Euromünten wurr 1997 vun en Jury ut neegen Lüüd drapen. De düütsch Euromünten wiesen bi de 1-, 2- un 5-Cent-Münten en Eekenloof up. Up de Rücksiet vun de 10-, 20- un 50-Cent-Münten is dat Brannenborger Door un bi de beid Euro-Werten in Bimetall is de Bundsadler to finnen. Dat Design vun de 1-, 2- un 5-Cent- as ok vun de 1- un 2-Euro-Münten erinnert an Motive vun de old DM-Münten.

As ok de meest Eurolänner prägt Düütschland all siet 2007 sein Euromünten mit de nee gestalt Vördersiet (nee Europakoort).

### Eekenloof
För de lüttsten ünner de „düütsch“ Euromünten wurr en Symbol wählt, dat dat ok all up den düütschen Pennig geef: dat  Eekenloof. Dat Motiv stammt ut en Entwurf vun den Karlsruher Perfesser Rolf Lederbogen. Dat Eekenloof is en Symbol mit Historie: In’ Düütschen Bund van 1815 harrn noch all sien Liddmaaten de Toll- un ok de Münthoheit. De düütsch Tolleenigung un de Münteenigung gungen Hand in Hand. De Symbolkraft vun dat Eekenloof as Sinnbild vun dat gemeensam Düütschdom för de düütsch Münten to bruken, geiht up den Münchner Müntverdrag van 1837 torüch. Dit Afkommen hatt Düütschland to en einheitlich Wertschapsrebeet makt. 

### Brannenborger Door
Dat Brannenborger Door, en in’ klassizistischen Stil vun Carl Gotthard Langhans baut un mit en Quadriga kröönt upfällig Bowark, is en Wohrteken vun de düütsch Hööftstadt Berlin. Ditt Bowark spegelt de düütsche Historie wedder. In’t Düütsch Riek wurr dat för Paraden bruukt. Nah den Tweeten Weltkrieg wurr dat Brannenborger Door to’n Symbol vun dat Deelt Düütschland. As in November 1989 de Müer full, drapen sück de Düütsche ut Oost un West an de Brannenborger Door. Sietdem steiht dat apen Brannenborger Door för en vereent Düütschland un is togliek Symbol för den europäischen Eenigungsprozess. Dat Motiv wurr vun de Künstler Reinhart Heinsdorff, Friedberg, utklamüsert. 

### Bundsadler
De Bundsadler is siet dat Johr 1950 dat Staatswappen vun de Bundsrepublik Düütschland. Dormit wurr in binah identisch Form dat Wappen vun de Weimarer Republik van 1919 övernommen. De Adler weer ok dat Wappen vun dat Düütsch Riek van 1871. Den Bundsadler kann man in völ Umgebungen finnen. He hangt in de Plenarsaal vun de Düütsch Bundsdag, aber ok up Reisepassen ut Utwiesen, amtlich Stempels as ok as Karrikatur is he to finnen. De Entwurf stammt vun Sneschana Russewa-Hoyer un Heinz Hoyer ut Berlin.

All Münten hebbt de twalf Steerns vun de EU dor op, dat Prägejohr un en Bookstaav, de dat Münthuus betekend (kiek ok nahfolgend Tabell).

## 2-Euro-Gedenkmünten
2006 fung Düütschland mit de Utgaav vun 2-Euro-Gedenkmünten an, mit de jedes Johr en Bundsland würdigt wurrd. Up de Münten is jümmer en bekannt Bowark ut dat jeweilige Bundsland afbildt. De Bundsländer-Serie fung an mit dat Holstendoor för dat Land Sleswig-Holsteen. Bit 2021 wurrd so för jedes Bundsland en Gedenkmünt prägt. De Reeg richt sück nah de Bundsratspräsidentschap.

In dat Johr 2007 hett Düütschland ok bi de Gemeenschapsutgaav to’n fieftigsten Johresdag vun dat Ünnerteken vun de Röömsch Verdrääg mitmaakt un 2009 bi so en Utgaav to de teinte Johrsdag to de Euro-Inführung. Bi Gemeenschapsutgaaven sünd Vör- un Achtersiet vun de Motiven her in all Länner gliek, blots de Lännerbeteknung is up dat jeweilige Land betrucken.

* 2006: Sleswig-Holsteen – Holstendoor
* 2007: Mekelnborg-Vörpommern – Sweriner Slott
* 2007: 50 Johre Röömsche Verdrääg
* 2008: Hamborg – Hamborger Michel
* 2009: Europäische Wirtschafts- und Währungsunion 1999–2009
* 2009: Saarland – Ludwigskark
* 2010: Bremen - Bremer Raathuus
* 2011: Noordrhien-Westfalen - Kölner Dom
* 2012: Bayern - Slott Neuschwanstein
* 2013: Baden-Württemberg - Kloster Maulbronn
* 2014: Neddersassen - St. Michaeliskark to Hillmessen
* 2015: Hessen - Paulskark
* 2016: Sassen - Dresdner Zwinger
* 2017: Rhienland-Palz - Porta Nigra
* 2018: Berlin - Slott Charlottenburg
* 2019: Sassen-Anhalt - Meideborger Dom
* 2020: Thüringen - Wartburg
* 2021: Brannenborg - Slott Sanssouci Potsdam



## Sammlermünten
→ *Hööftartikel: [[Gedenkmünten vun de Bundsrepubliek Düütschland]]*

Af 2002 wurrn jedes Johr fief verscheeden 10-Euro-Sammlermünten prägt, je een in de fief verscheeden Münthüüs, 2006 man blots veer. In de Johren 2003 bit 2006 wurr tosätzlich noch en 10-Euro-Münt to de Football-Weltmeesterschop 2006 in Düütschland prägt – disse wurr to glieker Andeele in all fief Münthüüs prägt, in de Randinschrift vun jede Münt sünd all fief Münthüüs nömmt. Tosätzlich wurrd pro Johr ene 100-Euro-Goldmünt herutgeven. 2002 wurr de Euroinführung neben de 10-Euro-Münt un de 100-Euro-Goldmünt noch mit en 200-Euro-Goldmünt würdigt.

Besünnern Sammlerweert hebbt Fehlprägungen mit so nömmt „dreihn Steerns“, de offiziell nich in Umloop geven wurrn sünd.


Bild:Germany Goldeuro 2002 Einführung Euro Motivseite IMG 2193.jpg|100-Euro-Münt to de Euroinführung


## Weblenken
* Europäisch Zentralbank
* Düütsch Bundesbank
* Bundeswertpapierverwalten
* Websteed över düütsch Euromünten