Elfenbeenküst

De **Elfenbeenküst** (offizieller Naam **République de Côte d’Ivoire** [ʁe.py.blik.də.kot.di.ˈvwaːʁ]) is en Land in Afrika. In' Westen vun de Kontinent liggend, grenzt de Staat an Liberia, Guinea, Mali, Burkina Faso un Ghana un in' Süden an den Atlantik. In Düütschland is de Beteknung Elfenbeenküst mehr begäng, in dat Land sülvst steiht dat ünner Straaf, en annern Naam to bruuken, as de offizielle Naam. De Inwahners vun de Elfenbeenküst weert in Düütschland „Ivorers“ nömmt. 

Siet 1983 is Yamoussoukro de offiziell Hööftstadt, de fröhere Hööftstadt Abidjan is aber wiederhen dat weertschapliche Zentrum vun dat Land. Natschonalfierdag is de Unafhängigigkeitsdag an' 7. August, an de de Unafhängigkeit vun de ehmalge Kolonialmacht Frankriek in dat Johr 1960 fiert wurrd. Siet 2002 befind sück dat Land in en börgerkriegsähnlich Tostand un is in en nöördlich un en süüdlich Deel upspleten.

## Inwahners

De Inwahners vun de Elfenbeenküst weert gau jummers mehr, just so, as in de annern Entwicklungslänner. In de 30 Johren twuschen 1975 un 2005 sünd dat dreemol so veel wurrn: Vun 6,7 Mio up meist 20 Mio. Lüde. To’n Deel kümmt dat vun Towannern vun frömme Lüde. Bi de Volkstellen 1998 is bi rutkamen, dat 26% vun de Inwahners Nich-Ivorers weern. .Düsse Towannerers stammt to’n groten Deel ut de Länner dor umto. Vör den Börgerkrieg sünd de dor hentagen, vunwegen dat de Weertschop dor beter lopen dö un ok wegen de soziale un politische Stabilität. Bi 2 Mio. Börgerslüde ut Burkina Faso wohnt nu in de Elfenbeenküst, man ok en ganzen Barg Minschen ut Mali, Guinea, Senegal, Liberia un Ghana sünd dor towannert. Denn gifft dat noch Libanesen, de sünnerlich Hannel bedrievt un Lüde ut Asien un Europa. Bloß 0,6% vun de Utlänners sünd inbörgert. 

In dat Land gifft dat woll bi 60 verschedene VölkerLange Tied hefft de in Freden tohopenleevt. Sunnerlich in de Städer kümmt dat faken vör, dat Angehörigen ut verschedene Völker heiraden doot. De bekanntesten Völker sünd:

* Kwa-Gruppe: Akan (Baoulé 23 % vun de Inwahners, Abé, Agni, Akié) 40 % vun de Inwahners; besunners in de Midden. 
* Kru-Gruppe: Bété, Kru un Wê; üm un bi 17 % vun de Inwahners, sunnerlich in’n Süden.
* Voltaic: Senufo (bi 15 % vun de Inwahners); in’n Norden
* Mande-Gruppe: Malinké/Dioula (5,5 % vun de Inwahners), Dan 5 % vun de Inwahners un Yacouba); in’n Westen, tohopen 15 % vun de Inwahners. 

Vunwegen de Landflucht un dat Wassen vun de Städer finnt sik in de Städer meist all Völker. Sunnerlick in de lüttjeren Städer wohnt de verscheden Völker in egene Viddels. 

## Spraken
Amtssprake is Franzöösch. Man üm un bi 70 verschedene Spraken weert in de Elfenbeenküst snackt, dormank Baoulé, Senufo-Spraken, Yacouba, Anyi, Attié, Guéré, Bété, Dioula, Abé, Kulango, Mahou, Tagwana, Wobé un Lobi.

## Religionen

In de Elfenbeenküst gifft dat allerhand verscheden Religionen. De meisten Inwahners höört to’n Islam to (38%). Sunnerlich in’n Noorden sünd de meisten Lüde Moslems, man ok de meisten Towannerers ut de Naberlänner in’n Noorden höört dor to. 22% vun de Ivorers sünd Röömsch-kathoolsch, 5,5% höört to de Protestanten to. 17% vun de Ivorers sünd togange mit de Religionen, de in Afrika tohuse sünd. Wedder 17% höört to noch annere Religionen to. In den butersten Noorden vun de Elfenbeenküst gifft dat den Islam al siet 700 Johren. Dat Christendom is aver vun’n Süden her kamen: Vun dat 17. Johrhunnert af an hefft dat Missionaren ut Europa dor henbröcht. De Fierdage vun de verscheden Religionen dröövt all free utöövt weern. All laat jem ok gellen. Offiziell is de Elfenbeenküst en Staat, de sik mit Religion nich befaten deit (kiek bi Laizismus), man bi de Fierdage un Festen vun de Religionen sünd amenne denn doch Afordenten vun den Staat mit bi. Ok sünnerliche Scholen vun de verscheden Karken kriegt finanzielle Stöhn vun’n Staat.

## Historie
### Kolonialtied
De Portugesen hefft vun dat 15. Johrhunnert af an Hannel dreven mit de Küstenstämm. Vun dat 17. Johrhunnert af an hefft de Franzosen jem an'e Siet schaven. 1843 hett Frankriek den Marinehaben Grand-Bassam upboot. 1893 hefft de Franzosen denn dat Land verklaart to de Kolonie Côte d’Ivoire. Dat hett avers noch en paar Johre duert, ehr dat Upstänn, sunnerlich unner den islaamschen Anföhrer Samory Touré, dalslahn wurrn sünd. 1895 is de Elfenbeenküst en Deel vun Franzöösch-Westafrika wurrn. 1956 hett se na binnen hen en Sülvstverwalten kregen un 1958 is dat Land autonome Republik binnen de franzöösche Gemeenschop wurrn. 

### De Tied unner Houphouët-Boigny
An'n 7. August 1960 hett de Elfenbeenküst de vulle Unafhängigkeit unner Félix Houphouët-Boigny kregen. Bit to sien Dood 1993 is he Staatspräsident (un bit 1990 ok Baas vun de Regeern) bleven. He hett de Eenheitspartei „Parti Democratique de Côte d’Ivoire“ (PDCI) grünnt un en prowestlichen politischen Kurs stüert. Vunwegen Unruhen un ner de Inwahners möss denn 1990 en politischet System mit mehr Parteien inföhrt weern. Ok dat Amt vun den Premierminister is dormols dorto kamen. Dormols weer de Elfenbeeküst en vun de stabilsten un rieksten Länner in Westafrika. Dorna hett dat bit up düssen Dag Unroh un Börgerkrieg in dat Land geven. Hüdigendags is dat upspleten in en nöördlichen Deel, de in de Hannen vun Upsternaatschen is, un den süüdlichen Deel, de unner Kuntrull vun de Regeern un ehre Truppen is. 

## Belegen


## Literatur
* Tietze, Wolf et al.: *Westermann Lexikon der Geographie.* Braunschweig: Georg Westermann, 1968. Band 1 A-E.

## Weblenken

* Wat dat Butenamt to de Elfenbeenküst seggen deit
* SPIEGEL-Johrbook Elfenbeenküst
* Cote d’Ivoire (Engelsch)
* Adama Sow: Ethnozentrismus als Katalysator bestehender Konflikte in Afrika südlich der Sahara, am Beispiel der Unruhen in Côte d’Ivoire
* Kaart Inwahnerdicht
* Kaart Bodenbedeckung
* Kaart Duer vun de Vegetatschoon