open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pietro Rossi

**Pietro Rossi** is de Naam von

* Pietro Rossi (1738–1804), italieenschen Entomoloog un Arachnoloog,
* Pietro Rossi (1765–1838), Swiezer Militär un Politiker,
* Pietro Rossi (* 1930), italieenschen Philosoof un Philosofiehistoriker,
* Pietro de’ Rossi (1303–1337), italieenschen Heerföhrer.

Kiek ok bi: Pier Maria de’ Rossi.
Richard Wilson

**Richard Wilson** is de Naam von

* Richard Wilson (1714–1782), Maler ut Wales,
* Richard Wilson (1911–1941), US-amerikaanschen Musiker,
* Richard Wilson (1915–1991), US-amerikaanschen Speelbaas, Produzent un Schriever,
* Richard Wilson (1920–1987), US-amerikaanschen Schriever,
* Richard Wilson, 2. Baron Moran (1924–2014), brietschen Diplomaat, Soldaat un Politiker,
* Richard Wilson (1926–2018), brietsch-US-amerikaanschen Physiker,
* Richard Wilson (* 1936), brietschen Schauspeler un Speelbaas,
* Richard Wilson (* 1941), US-amerikaanschen Kumponist un Musikoloog,
* Richard Wilson, Baron Wilson of Dinton (* 1942), brietschen Eddelmann un Politiker,
* Richard Wilson (* 1953), brietschen Bildhauer,
* Richard Wilson-Smith (1852–1912), kanaadschen Politiker,
* Richard A. Wilson (1934–1990), US-amerikaanschen Politiker,
* Richard M. Wilson (*Rick Wilson*, *R. M. Wilson*; * 1945), US-amerikaanschen Mathematiker.

Kiek ok bi: Dick Wilson, Rick Wilson.
Pekonen

**Pekonen** is de Familiennaam von

* Aino-Kaisa Pekonen (* 1979), finnsche Politikerin,
* Osmo Pekonen (1960–2022), finnschen Mathematiker, Historiker un Schriever.
Alex Jones

**Alex Jones** is de Naam von

* Alex Jones (*Alexander Jones*; * 1964), engelschen Footballspeler,
* Alex Jones (*Alexander Emerick Jones*; * 1974), US-amerikaanschen Moderator,
* Alex Jones (*Alexander Jones*; 1988–2019), brietschen Rennfohrer,
* Alex Jones (*Alexander Richard Jones*; * 1994), engelschen Footballspeler.

Kiek ok bi: Alexander Jones, Al Jones.
Tennigkeit

**Tennigkeit** is de Familiennaam von

* Fritz Tennigkeit (1892–1949), düütschen Musiker un Maler,
* Herbert Tennigkeit (1937–2022), düütschen Schauspeler, Höörspeelspreker un Synchroonspreker,
* Käthe Tennigkeit (1903–1944), düütsche Wedderständlerin,
* Richard Tennigkeit (1900–1944), düütschen Wedderständler.
Leusser

**Leusser** is de Familiennaam von

* Claus Leusser (1909–1966), düütschen Jurist un Beamten,
* Clemens Leusser (1518–1572), düütschen Abt.
Dybvig

**Dybvig** is de Familiennaam von

* Evan Dybvig (* 1975), US-amerikaanschen Skifohrer,
* Philip Dybvig (* 1955), US-amerikaanschen Weertschopswetenschopper,
* R. Kent Dybvig (* 20. Johrhunnert), US-amerikaanschen Informatiker.
Kwarteng

**Kwarteng** is de Familiennaam von

* Abigail Kwarteng (* 1997), Hoochspringerin ut Ghana,
* Jerry Kwarteng (* 1976), düütschen Schauspeler,
* Kwasi Kwarteng (* 1975), brietschen Politiker,
* Moritz Kwarteng (* 1998), düütschen Fotballspeler.
Thomas Skidmore

**Thomas Skidmore** is de Naam von

* Thomas Skidmore (1790–1832), US-amerikaanschen Politiker,
* Thomas Skidmore (1932–2016), US-amerikaanschen Historiker.
Skidmore

**Skidmore** betekent

* Skidmore, Oort in Kansas, USA,
* Skidmore, Oort in Maryland, USA,
* Skidmore, Oort in Michigan, USA,
* Skidmore, Oort in Missouri, USA,
* Skidmore, Oort in Texas, USA,
* Skidmore, Oort in West Virginia, USA,
* Skidmore College, College in Saratoga Springs, New York, USA,
* Skidmore Fountain, Born in Portland, Oregon, USA,
* Skidmore-Kliff, Kliff in Queen Elizabeth Land, Antarktika,
* Skidmore, Owings and Merrill, internatschonaal Architektenbüro,
* Mount Skidmore, Barg in Coatsland, Antarktika.

**Skidmore** is de Familiennaam von

* Alan Skidmore (* 1942), engelschen Musiker,
* Chris Skidmore (* 1981), brietschen Politiker,
* Jimmy Skidmore (1916–1998), engelschen Musiker,
.
Mencken

**Mencken** is de Familiennaam von

* Anastasius Ludwig Mencken (1752–1801), düütschen Reformer,
* Henry L. Mencken (1880–1956), US-amerikaanschen Publizist un Schriever.

Kiek ok bi: Mencke, Menken.
Hackelsberger

**Hackelsberger** is de Familiennaam von

* Albert Hackelsberger (1893–1940), düütschen Politiker,
* Christoph Hackelsberger (1931–2012), düütschen Architekt un Journalist,
* Luise Hackelsberger (1924–2022), düütsche Pädagogin un Rutgeverin.
Zelizer

**Zelizer** is de Familiennaam von

* Barbie Zelizer (* 1954), US-amerikaansche Kommunikatschoonswetenschopperin,
* Julian E. Zelizer (* 1969), US-amerikaanschen Historiker,
* Viviana Zelizer (* 1946), US-amerikaansche Soziologin.
Aminata Touré

**Aminata Touré** is de Naam von

* Aminata Touré (* 1962), Politikerin ut Senegal,
* Aminata Touré (* 1992), düütsche Politikerin.

Kiek ok bi: Aminatou Touré.
Tauli

**Tauli** is de Familiennaam von

* Valter Tauli (1907–1986), eestnischen Spraakwetenschopper un Finnougrist,
* Victoria Tauli-Corpuz (* 1952), philippiensche Aktivistin.
Duncan-Jones

**Duncan-Jones** is de Familiennaam von

* Austin Duncan-Jones (1908–1967), brietschen Philosoof,
* Elsie Duncan-Jones (1908–2003), brietsche Literaturwetenschopperin,
* Katherine Duncan-Jones (1941–2022), brietsche Literaturwetenschopperin,
* Richard Duncan-Jones (* 1937), brietschen Historiker.
Kühtmann

**Kühtmann** is dee Familiennaam von

* Alfred Kühtmann (1847–1931), düütschen Avkaat un Notar,
* Johann Christian Kühtmann (1815–1869), düütschen Bookhändler un Verleger.

Kiek ok bi: Küthmann.
Dirk Stahmann

**Dirk Stahmann** (* 23. August 1953 in Meideborg) is en ehmalger düütsch Footballspeler, de för de DDR speelt hett.

De Libero speel van 1967 bit 1993 för den 1. FC Magdeburg. He hett 278 DDR-Böverligaspelen maakt un dorbi 33 Doren schaaten. 

För de DDR- Natschonalmannschap hett he van 1982 bit 1989 insgesamt 46 Lännerspelen maakt, in de he dree Doren schaaten hett. 

## Borns
* Bernd Rohr, Günter Simon: Fußball-Lexikon, 2004 Copress Verlag, ISBN 3-7679-0829-8
Ernault

**Ernault** is de Familiennaam von

* Émile Ernault (1852–1938), franzööschen Linguist un Schriever,
* Gérard Ernault (* 1944), franzööschen Journalist,
* Nicolas Ernault des Bruslys (1757–1809), franzööschen Offzeer.

Kiek ok bi: Ernaux.
Küthmann

**Küthmann** is de Familiennaam von

* Carl Küthmann (1885–1968), düütschen Ägyptoloog un Museumsbaas,
* Harald Küthmann (1922–2013), düütschen Numismatiker,
* Hedwig Küthmann (1892–1967), düütsche Klassische Archäologin.

Kiek ok bi: Kühtmann.
Mick Ralphs

**Mick Ralphs** (* 31. März 1944 in Hereford, Herefordshire, England, as *Michael Geoffrey Ralphs*; † 23. Juni 2025) weer en britisch Gitarrist, Singer un Songschriever. 

Mick Ralphs wurr bekannt as Gitarrist un Grünnensliddmaat vun de Rockband Mott the Hoople. 1973 hett he sück mit de anner Liddmaaten streeden un de Band verlaaten, um mit Paul Rodgers de Band Bad Company to grünnen. 2000 hett he ok disse Band verlaaten, wiel hüm dat Touren wegen sien Floogangst kien Spaß mehr maken dee. He hett ok eenige Soloalben herutbrocht. 

In Jahr 2004 hett he sück weer mit Ian Hunter, sien ehmalgen Mott-Kollegen, tosommen daan, as he neben Andy York de tweet Leadgitarr up Hunter sien Tour dör Grootbritannien speel.

## Diskografie (Solo)
* *Take This* (1998)
* *It’s All Good* (2001)
* *That’s Life* (2003)

## Weblinks
* Webspräsenz vun Mick Ralphs (engelsch)
Wempner

**Wempner** is de Familiennaam von

* Fritz Wempner (1910–1994), plattdüütschen Schauspeler un Theaterschriever,
* Michael Wempner (* 1962), düütschen Theaterschriever.
Christians

**Christians** is de Familiennaam von

* Annedore Christians (1926–2013), plattdüütsche Schrieversche un Künstlersche
* Clemens Christians (1923–1998), düütschen Schoolmeester,
* Friedrich Wilhelm Christians (1922–2004), düütschen Banker,
* Hans Christians, Hambörger Verleger,
* Kathrin Christians (* 1984), düütsche Musikerin,
* Kurt Christians (1909–1998), düütschen Drucker un Verleger,
* Ludwig Christians (1875–1940), düütschen Pädagoog un Landraad,
* Mady Christians (1896–1951), öösterrieksche Schauspelerin,
,
* Sven Christians (* 1967), düütschen Footballspeler.

**Christians** betekent ok

* The Christians, brietsche Band.

Kiek ok bi: Christians Sogn, Christian, Christiaans, Christiaens.
Christiaens

**Christiaens** is de Familiennaam von

* Adèle Christiaens (1909–?), belgische Fechterin,
* Georges Christiaens (1910–1983), belgischen Radrennfohrer,
* Jeffrey Christiaens (*Jeffrey Mallen Christiaens*; * 1991), philippienschen Footballspeler,
* Josef Christiaens (*Joseph Christiaens*; 1882–1919), belgischen Inschenör, Autorennfohrer un Piloot.

Kiek ok bi: Christians.
Frank Wright

**Frank Wright** is de Naam von

* Frank Wright (1878–1931), US-amerikaanschen Sportschütten,
* Frank Wright (1929–2021), kanaadschen Musiker,
* Frank Wright (1935–1990), US-amerikaanschen Musiker,
* Frank Edwin Wright (* 1972), US-amerikaanschen Musiker,
* Frank Lloyd Wright (1867–1959), US-amerikaanschen Architekt.

Kiek ok bi: Frankie Wright.
Wechner

**Wechner** is de Familiennaam von

* Armin Wechner (1910–1992), öösterriekschen Jurist,
* Bruno Wechner (1908–1999), öösterriekschen Bischop,
* Hedwig Wechner (* 1955), öösterrieksche Politikerin.
Rudolf Christians

**Rudolf Christians** is de Naam von

* Rudolf Christians (*Rudolph Christians*; 1869–1921), düütschen Schauspeler un Theaterbaas,
* Rudolf Christians (1879–na 1943), düütschen Jurist.

Kiek ok bi: Rudolf Christian.
Wägner

**Wägner** is de Familiennaam von

* Elin Wägner (1882–1949), sweedsche Schrieversche, Journalistin un Feministin,
* Johann Wilhelm Ernst Wägner (1800–1886), düütschen Schriever, Philosoof un evangeelschen Theoloog,
* Veronica Wägner († 2014), sweedsche Schrieversche.

Kiek ok bi: Wegner.
Meiger

**Meiger** is de Familiennaam von

* Hans Meiger von Werde († 1519), düütschen Steenhauer, Bomeester un Architekt,
* Samuel Meiger (1532–1610), düütschen Pastoor, Schriever, Rutgever un Gelehrten.
Hermann Wegener

**Hermann Wegener** is de Naam von

* Hermann Wegener († na 1613), düütschen Drucker,
* Hermann Wegener (1921–2003), düütschen Psycholoog.
Frank Wright (Vibraphonist)

**Frank Wright** (* 5. Mai 1929 in Toronto; † 16. Mai 2021 in Ottawa) weer en kanaadsch Jazzmusiker (Vibraphon, Marimba), de vör allen in den Beriek vun den Mainstream Jazz tätig weer.

## Leven un Wirken
Wright hett sück in de 1950er Johren, wo he nah Geschäftssluss in den Clubs arbeiten dee, to en wichtigen Deel vun de Jazzszene entwickelt. He is regelmatig mit den Klarinettisten Henry Cuesta in den Club „Bourbon Street“ in Toronto uptreeden un hett ok mit hüm up de Jazzfestivals in Palm Springs, San Diego un Sacramento speelt. Wiederhen is he mehrfack mit de Band *Garden Avenue Seven* in Florida un in Portland uptreeden.

Midden vun de 1960er Johren hett Wright mit sien Trio un Gitarrist George Arthur dat Album *Frank Wright Trio + One* upnommen. Anfang vun de 1980er Johren hett Wright mit den Slagtüüchspeler Archie Alleyne en Quartett grüünd, dat faken in dat George’s Spaghetti House bookt wurr; mit dit Quartett, to dat Wray Downes un Steve Wallace hörrn deen, speel he 1983 dat Album *Up There* in. Later hett he sien eegen Trio un Quartett grünnd, mit de he regelmatig in Jazzclubs un up Festivals in Ontario Konzerte geeven dee.  

Wright weer Co-Leader vun dat *Canadian Jazz Quartet*, dat 1987 vun Gary Benson grünnd wurrn weer; gemeensam mit Bassist Duncan Hopkins un Slagtüüchspeler Don Vickery un Gästen hemm se tonächst dat Album *Just Friends* (2009) herutbrocht; 2015 folg in Quartettbesetten *Brazilian Reflections*. Mehrfack, toletzt in 2014, is dat *Canadian Jazz Quartet* mit Gästen as Ken Peplowski, Warren Vaché, Harry Allen un Houston Person bi dat internatschonale *Toronto Downtown Jazz Festival* uptreeden. As Solist vun de *Bob DeAngelis Champagne Symphony* weer he an mehreren Benny-Goodman-Tribute-Konzerten bedeeligt, etwa 2008 in de Carnegie Hall.

Doröver herut het Wright mit Joe Williams, Norman Amadio, Jim Galloway, Rob McConnell, Peter Appleyard un Trini Lopez tosommenarbeit un hett sück to en vun de ansehnst Jazzmusiker vun Kanada entwickelt. He speel bi en privaten Upträe för Prince Philip wiels en Besöök in Toronto. Tom Lord vertekent söss Upnahmen tüschen 1983 un 2011. 2006 wurr Wright bi den *National Jazz Awards* as „Jazz-Instrumentalist vun dat Johr“ nomineert.

Wright is an’n 16. Mai 2021 in dat *Humber River Hospital* an de Folgen vun en COVID-19-Erkrankung in Gegenwart vun sien Kinner storven.

## Weblinks
* Indrag (Canadian Jazz Archive)
* Frank Wright bi Discogs

## Enkeld Nahwiesen
Jann-Peter Janssen

**Jann-Peter Janssen** (* 12. Februar 1945 in Nörden; † 7. Dezember 2022 in Siemswold)) weer en düütsch Politiker (SPD). He weer van 1998 bit 2005 stellvertredend Vörsitter vun den *Utschuss för Tourismus* vun den Düütschen Bundsdag.

## Leven un Beroop
Nah den Besöök vun de Volksschool hett Janssen en Lehre to’n Schippbauer maakt un dornah sien Wehrdeenst afleist. Ansluutend wurr he as Bandarbeiter bi de Volkswagen AG anstellt, wo he sluutend van 1982 bit 1996 Vörsitter vun den Bedrievsraat in dat Wark Emden weer.

Nah den Dood vun sien eerst Ehefru is Jann-Peter Janssen siet 2006 in tweet Ehe verheiraadt un hett twee Kinner ut de eerst Ehe. He leevt hüüd in de Gemeend Ihl.

## Partei
Janssen is 1969 in de SPD intreeden un weer dorbi besünners bi de Jusos aktiv; toletzt weer he 2. Vörsitter vun den SPD-Ortsvereen Nörden.

## Afordneter
Janssen hörr van 1972 bit 1986 un nochmals van 2001 bit 2005 den Raat vun de Stadt Nörden an.

Van 1994 bit to dat Daalleggen vun sien Mandat an‘n 24. Januar 2005 weer he Liddmaat vun den Düütschen Bundsdag un dor van 1998 bit 2005 stellvertredend Vörsitter vun den Utschuss för Tourismus.

Enn’n 2004 wurr bekannt, dat Janssen entgegen sien oorsprünglich Angaven ok över dat Johr 1994 herut noch en Gehalt vun de Volkswagen AG betrucken harr. He hett doruphen an’n 14. Januar 2005 verklort, up sien Bundsdagsmandat verzichten to wullen un hett dat Mandat daalleggt. För Janssen is denn Lars Klingbeil över de Landeslist nahrückt.

Jann-Peter Janssen is immer as direkt wählt Afordneter vun den Wahlkreis Auerk-Emden in den Bundsdag intrucken. 

## Weblinks
* Biographie bi den Düütschen Bundsdag

## Enkeld Nahwiesen
Sengebusch

**Sengebusch** is de Familiennaam von

* Maximilian Sengebusch (1820–1881), düütschen Klassischen Philoloog un Gymnasiaallehrer,
* Steffen Sengebusch (* 1971), düütschen Film- un Theaterproduzent.
Heiber

**Heiber** is de Familiennaam von

* Erwin Heiber (* 1956), düütschen Boxer,
* Heinz Heiber (1928–2003), düütschen Bildhauer,
* Helmut Heiber (1924–2003), düütschen Historiker,
* Karl Heiber (1903–1983), düütschen Politiker.

Kiek ok bi: Haiber.
Wilhelm Wimmer

**Wilhelm Wimmer** is de Naam von

* Wilhelm Wimmer (1889–1973), düütschen Generaal,
* Wilhelm Wimmer (1899–1953), düütschen Journalist, Rutgever un Politiker,
* Wilhelm Wimmer (* 1931), düütschen Weertschopswetenschopper.
Walter Wimmer

**Walter Wimmer** is de Naam von

* Walter Wimmer (1919–2003), öösterriekschen Politiker,
* Walter Wimmer (1926–2015), düütschen Journalist un Redaktör,
* Walter Wimmer (* 1930), düütschen Historiker,
* Walter Wimmer (* 1943), düütschen Footballspeler.
Haiber

**Haiber** is de Familiennaam von

* Erich Haiber (1925–2011), düütschen Manager,
* Stephanie Haiber (* 1973), düütsche Moderatorin.

Kiek ok bi: Heiber.
Flöttmann

**Flöttmann** is de Familiennaam von

* Holger Flöttmann (* 1966), düütschen Computerspeelutwickler un Ünnernehmer,
* Holger Bertrand Flöttmann (* 1946), düütschen Mediziner un Schriever.
Juri Rafaelowitsch Dochojan

**Juri Rafaelowitsch Dochojan** (; * 26. Oktober 1964; † 1. Juli 2021 in Moskau) weer en russisch Schachgrootmeester vun armeensch Afstammen.

## Loopbahn
He hett an mehreren Finalturnieren bi UdSSR-Meesterschapen deelnommen un weer ok bi inzternatschonalen Turnieren spoodriek. Tor sien Erfolgen hörrn de 1. Platz in Bukarest 1986, de 1. Platz in Plowdiw 1988, de 2. Platz in Budapest 1988, de 3. Platz achter Smbat Lputian un Lew Psachis aber vör Oleh Romanyschyn in Jerewan 1988, de 3. Platz in Sotschi 1988, de Sieg tosommen mit Friso Nijboer in dat B-Turnier in Wijk aan Zee 1989, de 1. Platz tosommen mit Juri Piskow in Kopenhagen 1991, de deelt tweet Platz in Aarhus, de Sieg bi den Berliner Sommer 1992, de 1. Platz in Godesberg 1993, de Sieg in Lublin 1993 un de mit Anthony Miles deelt 1. Platz bi dat Mönster Open 1993. Ok in de düütsch Schachbundsliga hett he speelt. 1995 hett he sien aktiv Loopbahn afslooten.

Sien hööchste Elo-Tall weer 2580, de he in’n Juli 1994 recken dee.

Över völ Johren weer he Sekundant und Trainer vun Garri Kimowitsch Kasparow bit de 2005 sien Loopbahn afsluten dee. Af 2009 hett he mit Sergei Karjakin arbeit, un wurr ok Trainer vun de russisch Fruen-Natschonalmannschap  Buterdem weer he ok Trainer vun de beid Weltklasse-Spelerinen, de Süsters Tatiana un Nadeschda Kossinzewa.

2007 wurr he FIDE Senior Trainer. Sien Grootmeestertitel harr he all 1088 kreegen.

## Dood
Juri Dochojan is an’n 1. Juli 2021 in Moskau an en Infektschoon mit COVID-19 storven.

## Weblinks

* Profil bi chessgames.com (engelsch)
*Grandmaster Games Database - Yury Dokhoian
*Yury Dokhoian - Articles - New In Chess
*[Indrag bi chessmetrics.com (engelsch)
* https://de.chessbase.com/post/yury-dokhoian-1964-2021 Nahricht över sien Dood bi chessbase.com

## Enkeld Nahwiesen
Euphrat

De **Euphrat** is een Stroom in Asien.
De Stroom löppt dör de Törkie, Syrien, den Irak un münnt in’n Persischen Golf. Mit en Längt vun 2736&nbsp;km is he de gröttste Stroom in Vörderasien.

## Literatur
* Frank Kürschner-Pelkmann: *Das Wasser-Buch. Kultur – Religion – Gesellschaft – Wirtschaft.* Otto Lembeck, Frankfurt am Main 2007, ISBN 978-3-87476-531-2, S. 130–137 ().

## Weblinks
Hermann Ottomar Herzog

**Hermann Ottomar Herzog** (* 15. November 1832 in Bremen; † 6. Februar 1932 in Philadelphia) weer en düütsch  Landschapsmaler vun de Düsseldörper Malerschool.

## Leben

Hermann Ottomar Herzog hett af 1849 de Akademie in Düsseldörp besöcht, wo he sück van 1851 bit 1854 ünner Johann Wilhelm Schirmer un Rudolf Wiegmann utbilld hett. Buterdem hett he Privatünnerricht bi Andreas Achenbach un Hans Fredrik Gude nommen. Van 1854 bit 1871 hörr he den Künstlervereen Malkasten an. Nah dat Studium hett Herzog Studienreisen nah Norwegen, in de Swiez, nah Italien un in de Pyrenäen ünnernommen. Ut all disse Länner un Gegenden, an’n meesten ut Norwegen, broch he tallriek Gebirgslandschapen vun meesterhaft Teeknung un anspreekend Kolorit mit, wenn ok nich jüst vun poetisch Upfaaten. To de besten hörrn: *Das Schwingfest in Unspunnen in der Schweiz* (1862), ok *Norwegischer Fjord*, *Das Wetterhorn*, *Alpenglühen*, *Das Lauterbrunnenthal*, *Norwegischer Wasserfall*. In de 1860er Johren hett he Reisen in Noord-Amerika ünnernommen un mennig Motive vun den Yosemitedaal in Kalifornien malt. Bit to sien Dood hett he in Philadelphia leevt. Sien amerikaansch Wark wurrd ok de Hudson River School toreekent.

Herzog, de meest hunnert Johr olt wurrn is, hett över 1000 Gemälde achterlaaten. Sien Söhn Lewis Edward Herzog, boren 1868 in Philadelphia, wurr ok Maler.

## Kiek ok
* List vun Maler vun de Düsseldörper Malerschool

## Literatur
* Herzog, Hermann. In: Hans Vollmer (Hrsg.): Allgemeines Lexikon der Bildenden Künstler von der Antike bis zur Gegenwart. Begründet von Ulrich Thieme und Felix Becker. Band 16: Hansen–Heubach. E. A. Seemann, Leipzig 1923, S. 570.
* Peter Hastings Falk: *Who was Who in American Art*. Sound View, Madison 1985, ISBN 0-932087-00-0, S. 279.
* *Herzog, Hermann*. In: Kunstmuseum Düsseldorf, Galerie Paffrath (Hrsg.): *Lexikon der Düsseldorfer Malerschule 1819–1918*. Band 2: *Haach–Murtfeldt*, F. Bruckmann, München 1998, ISBN 3-7654-3010-2, S. 97 f.

## Weblinks

* ''Hermann Herzog'', Datenblatt im Portal *rkd.nl* (Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie)
* Herman Herzog (1832 – 1932), Bilder, posted A. S. Amberson an‘n 6. Februar 2008, up American Gallery, afropen an’n 23. Dezember 2021
* Thomas Nygard Gallery: Hermann Ottomar Herzog (engelsch)
* Artikel ''Herzog, Hermann Ottomar.'' up de Websteed *www.hlchalfant.com*

## Enkeld Nahwiesen
Johann Urbanek

**Johann „Hans“ Urbanek** (* 10. Oktober 1910 in Potsdam; † 23. Juni 2000) weer en öösterrieksch Footballspeler, de ok een Lännerspeel för Düütschland maakt hett.

De Löper speel van 1920 bit 1944 för Admira Wien.  

För de öösterriekskch Natschonalmannschap hett he in van 1931 bit 1936 insgesamt 15 Lännerspelen maakt. He hörr to dat so nöömt „Wunderteam“ un hett ok an de Football-Weltmeesterschap 1934 deelnommen. 1941 folg denn noch een Lännerspeel för Düütschland. 

## Borns
* Bernd Rohr, Günter Simon: Fußball-Lexikon, 2004 Copress Verlag, ISBN 3-7679-0829-8
Memorial (Minschenrechtsorganisatschoon)

De **Internatschonale Sellschopp för historsch Upkloren, Minschenrechte un soziale Fürsorge „Memorial“** (russisch: Международное историко-просветительское, правозащитное и благотворительное общество «Мемориал»|Meschdunarodnoje istoriko-proswetitelskoje, prawosaschtschitnoje i blagotworitelnoje obschtschestwo „Memorial“), kört **Memorial International**, is en internatschonale Minschenrechtsorganisatschoon. Hör Hööftsitt weer in Moskau. Hör angledert sünd över 80 dezentral ageerend regionale Minschenrechtsorganisatschonen in ganz Russland, wiederen postsowjeetsch Staaten un anner Deelen vun Europa, ok in Düütschland. 

Swoorpunkte sünd de historsch Uparbeiten vun politisch Gewaltherrschap, dat Intreeden för dat Inhollen vun Minschenrechte un de soziale Fürsorge för de Överlevenden vun dat sowjeetsch Arbeitslagersystem (Gulag). De in‘n Januar 1989 grünnd Minschenrechtsorganisatschoon wurr för hör Insetten mit talllriek Utteknungen bedocht, dorünner 2004 mit den alternativen Nobelpries (Right Livelihood Award). An‘n 7. Oktober 2022 wurr Memorial de Freedensnobelpreis tospraken. An den sülvigen Dag hett en Moskauer Gericht de Beslagnahm vun Memorial-Büros anordnet.

In‘n November 2021hett de russischn Staatanwaltschap beandraagt, Memorial un hör regional in Russland aktiven Inrichtungen uptolösen. Dat Böverste Gericht hett de Uplösung sluutend an’n 28. Dezember 2021 verfügt. De unafhängigen Inrichtungen vun Memorial buterhalv vun Russland bestaht wiederhen.

## Literatur
* Evgenija Lezina: *Memorial und seine Geschichte. Russlands historisches Gedächtnis.* In: *[[Osteuropa (Zeitschrift)|Osteuropa]]*, 11-12/2014, ISBN 978-3-8305-3351-1, S. 165–176 (pdf).
* Irina Ščerbakova: *Memorial unter Druck. Techniken des repressiven Staates in Russland.* In: *[[Osteuropa (Zeitschrift)|Osteuropa]]*, 3–4/2020, S. 215–228.
* ''Memorial. Dokumentationen, Interviews, Kommentareinschätzungen und Umfragen zur erwarteten Auflösung, Rolle und Geschichte in Russland.'' Russland-Analysen Nr. 411, 16. Dezember 2021.

## Weblinks

* Memorial International Website (engelsch)
* Memorial Deutschland Website (düütsch)
* Manuela Putz: Memorial, in: dekoder.org, van‘n 24. November 2021, afropen an’n 29. Dezember 2021.

## Enkeld Nahwiesen
Eimmart

**Eimmart** is de Familiennaam von

* Georg Christoph Eimmart de Öllere (1603–1658), düütschen Maler un Koppersteker,
* Georg Christoph Eimmart (1638–1705), düütschen Mathematiker un Koppersteker,
* Maria Clara Eimmart (1676–1707), düütsche Astronomin.

**Eimmart** betekent

* Eimmart, en Maandkrater.
Renate Gruber

**Renate Gruber** is de Naam von

* Renate Gruber (1936–2022), düütsche Sammlerin,
* Renate Gruber (* 1967), öösterrieksche Politikerin.
Marius Trésor

**Marius Trésor** (* 15. Januar 1950 in Sainte-Anne, Guadeloupe) is en ehmalger franzöösch Footballspeler.

He weer as Libero insett un speel van 164 bit 1969 för Juventus de Sainte-Anne un dorna bit 1972 bi AC Ajaccio. Van 1972 bit 1980 weer Olympique Marseille sien Vereen, bevör he bit 1984 för Girondins Bordeaux spelen dee. 

För de franzöösch Natschonalmannschap hett he in de Johren 1971 bit 1983 insgesamt 65 Lännerspelen maakt, in de he dree Doren schaaten hett. Mit de Mannschap hett he an de Football-Weltmeesterschapen 1978 un 1982 deelnommen.

## Ehrungen
1972 weer he Footballer vun dat Johr in Frankriek. 

## Borns
* Bernd Rohr, Günter Simon: Fußball-Lexikon, 2004 Copress Verlag, ISBN 3-7679-0829-8
Aschgabad

**Aschgabad** (turkmeensch: **Aşgabat**, Persische Spraak, **عشق‌آباد**, *Ešqābād*) is de Hööftstadt vun Turkmenistan. Mit över 1 Milion Inwahners is dat de gröttste Stadt in Turkmenistan.

## Weblinks
Bittl

**Bittl** is de Familiennaam von

* Andreas Bittl (* 1973), düütschen Schauspeler,
* Monika Bittl (1963–2022), düütsche Schrieversche,
* Xaver Bittl (* 1943), düütschen Politiker.

Kiek ok bi: Bittel, Bittle.
Bittel

**Bittel** is de Familiennaam von

* Adriana Bittel (* 1946), rumäänsche Schrieversche un Literaturkritikerin,
* Heinz Bittel (1910–1980), düütschen Physiker,
,
* Karl Heinz Bittel (* 1947), düütschen Lektor un Schriever,
* Kurt Bittel (1907–1991), düütschen Archäoloog.

Kiek ok bi: Bittl, Bittle.
Steffen Freund

**Steffen Freund** (* 19. Januar 1970 in Brannenborg an de Havel) is en ehmalger düütsch Footballspeler un -trainer.

De Middelfeldspeler speel van 1976 bit 1983 för BSG Motor Süd Brandenburg un dornah bit 1991 för BSG Stahl Brandenburg bzw. BSV Stahl Brandenburg. Van 1991 bit 1993 harr he en Verdrag mit FC Schalke 04 un speel denn bit 1993 bi Borussia Mönnchengladbach. Denn wessel he up de Britisch Insel un speel bit 2003 för Tottenham Hotspur. 2003 speel he noch mal für den 1. FC Kaiserslautern un 2004 för Leicester City. He hett 170 Bundsligaspelen to verteeken, in de he 9 Doren schaaten hett.

För de düütsch Natschonalmannschap hett he in de Johren 1995 bit 1998 insgesamt 21 Lännerspelen maakt. Mit de Mannschap wurr he 1996 Europameester un nehm ok an de Weltmeesterschap 1998 deel. 1992 harr he all twee Insätze in de Olympisch Footballmannschap.

Laterhen weer he Trainer vun eenig düütsch Football-Jöögdnatschonalmannschapen un Co-Trainer bi Tottenham.

## Borns
* Bernd Rohr, Günter Simon: Fußball-Lexikon, 2004 Copress Verlag, ISBN 3-7679-0829-8
Karl Bittel

**Karl Bittel** is de Naam von

* Karl Bittel (1841–1911), düütschen Fabrikant,
* Karl Bittel (1892–1969), düütschen Historiker.
Bittle

**Bittle** is de Familiennaam von

* Chris Bittle (* 1979), kanaadschen Politiker,
* Jerry Bittle (1949–2003), US-amerikaanschen Cartoonist,
* R. Harry Bittle (* 1938), US-amerikaanschen Politiker,
* Ryan Bittle (* 1976), US-amerikaanschen Schauspeler,
* Walter Arkie Bittle, US-amerikaanschen Musiker.

Kiek ok bi: Bittl, Bittel, Biddle.
Melle Nieling

**Melle Nieling** (* 1995) is en nedderlannschen Künstler, de Filmen un Installatschonen maakt, de den Tosamenhang tüschen Realität un Virtualität utforschen doot.

Nieling hett 2017 to glieker Tiet mit sien Bröer sien Afsluss an dat AKI maakt. In dat Jahr 2019 kreeg he dat Young Talent Award-Stipendium vun den Prinz Bernhard Cultuurfonds, üm mit sien Studium an dat Royal College of Art in London wiedertomaken.

2018 harr he en Utstellung in de Villa De Bank in Eanske in Tosamenarbeit mit dat New Yorker Museum of Modern Art. Dorför hett he achter de Kulissen vun en Reeg vun Kunstinstitutschonen, darünner TENT Rotterdam, dat Lisser Art Museum un White Cube in London rechercheert.

Nieling wurr kritiseert, nahdem he sien Arbeit 2019 bi de Art Rotterdam wiest harr, ofschoonst he nich inlaadt weer. He harr en Kastenwagen mit sien Arbeit vullfüllt, em vör den Ingang parkt un de Heckklapp apenmaakt.

## Externe Links

* Websteed vun Melle Nieling
*  in de Internet Movie Database

## Referenzen
Nieling

**Nieling** is de Familiennaam von

* Karl Nieling, düütschen Turner,
* Melle Nieling (* 1995), nedderlandschen Künstler.
Zimbardo

**Zimbardo** is de Familiennaam von

* Philip Zimbardo (1933–2024), US-amerikaanschen Psycholoog,
* Simon Zimbardo (* 1971), düütschen Slagtüügspeler un Musikpädagoog.
Maschler

**Maschler** is de Familiennaam von

* Horst Maschler (* 1933), düütschen Metallurg un Politiker,
* Kurt Maschler (1898–1986), düütschen Verleger,
* Martin Maschler (1895–1994), düütschen Verleger.
Rafael Orozco Maestre

**Rafael José Orozco Maestre** (* 24. März 1954 in Becerril, Kolumbien; † 11. Juni 1992 in Barranquilla, Kolumbien) weer en kolumbiaanschen Singer un Komponist.. 

Rafael Orozcois in Becerril boren. Goot lopen sünd siene Studioalben *[[Adelante]]* (1975), *[[Binomio de oro]]* (1977), ''Por lo alto'' (1977), *[[Clase aparte]]* (1980), *[[De caché]]* (1980), *[[Mucha calidad]]* (1983), *[[Somos vallenato]]* (1984), *[[Superior]]* (1985), *[[En concierto]]* (1987) un *[[De américa]]* (1991).

## Diskografie

### Studioalbums

* **Adelante** (1975)
* **Con Emoción** (1975)
* **Binomio de oro** (1977)
* **Por lo alto** (1977)
* **Enamorado como siempre** (1978)
* **Los Elegidos** (1978)
* **Súper vallenato** (1979)
* **Clase aparte** (1980)
* **De caché** (1980)
* **5 años de oro** (1981)
* **Festival vallenato** (1982)
* **Fuera de serie** (1982)
* **Mucha calidad** (1983)
* **Somos vallenato** (1984)
* **Superior** (1985)
* **Binomio de oro 1986** (1986)
* **En concierto** (1987)
* **Internacional** (1988)
* **De Exportación** (1989)
* **De fiesta con binomio de oro** (1990)
* **De américa** (1991)
* **Por siempre** (1991)

## Enkeld Nahwiesen


## Weblenken

* Discogs (engelsch)
* MusicBrainz (engelsch)
* Allmusic (engelsch)
Gorriti

**Gorriti** is de Familiennaam von

* José Ignacio de Gorriti (1770–1835), argentienschen Politiker,
* Juana Manuela Gorriti (1816–1892), argentiensche Schrieversche.
Johann Gleditsch

**Johann Gleditsch** is de Naam von

* Johann Caspar Gleditsch (1719–1747), düütschen Oboenspeler un Kumponist,
* Johann Friedrich Gleditsch (1653–1716), düütschen Verleger,
,
* Johann Ludwig Gleditsch (1663–1741), düütschen Bookhändler un Verleger.
Gleditsch

**Gleditsch** is de Familiennaam von

* Ellen Gleditsch (1879–1968), noorweegsche Chemikerin,
* Henry Gleditsch (1902–1942), noorweegschen Schauspeler, Speelbaas un Theaterintendant,
* Hugo Gleditsch (1837–1914), düütschen Klassischen Philoloog un Gymnasiaallehrer,
* Jochen Gleditsch (* 1928), düütschen Mediziner, Tähnmediziner un Schriever,
,
* Kristian Skrede Gleditsch (1971), noorweegschen Politikwetenschopper,
* Nils Petter Gleditsch (1942), noorweegschen Sozioloog un Politikwetenschopper.

Kiek ok bi: Kleditzsch.
Kleditzsch

**Kleditzsch** is de Familiennaam von

* Jürgen Kleditzsch (* 1944), düütschen Mediziner un Politiker,
* Mario Kleditzsch (* 1962), düütschen Footballspeler.

Kiek ok bi: Gleditsch.
Morten Peter Meldal

**Morten Peter Meldal** (* 16. Januar 1954) is en däänsch Chemiker. Hüm wurr 2022 gemeensam mit Carolyn Ruth Bertozzi un Karl Barry Sharpless de Nobelpries för Chemie tospraaken. Würdigt wurr dorbi sien grundleggend Forschung to de Click-Chemie. De grundleggend Idee to de Click-Chemie – den mögelst eenfachen, gauen un effizienten Upbau vun in de Natur vörkommen Reaktschonen, de vun Meldal un annern mit den Upbau vun Architekturen mit eenfach Lego-Bausteenen vergleeken wurr – wurr 2000 vun Sharpless leggt. Meldal un Sharpless funnen aber bald dorup de meest verbreedt Reaktschoon vun de Click-Chemie, de Kopper-katalyseert Azid-Alkin-Cycloaddition (kiek ünnern).

## Leven
Meldal hett Chemieingenieurwesen an de Technische Universität Däänmark (DTU) studeert, an de he 1980 sien Masterafsluss kreeg un 1983 över Synthese vun Oligosacchariden sien Doktertitel. As  Post-Doktorand weer he an de Universität Cambridge an dat MRC Laboratory of  Molecular Biology. 1996 wurr he Perfesser an de Technisch Universität Däänmark. Buterdem hett he af 1988 dat Solid Phase Organic Combinatorial Chemistry Center an dat Carlsberg Laboratorium mit den Rang vun en Perfesser leit. 2004 kreeg he en Honorarprofessur in de Pharmazie-Afdeelen vun den Universität Kopenhagen. 2011 wurr he Perfesser för Nanochemie an dat Nano Science Center vun de Universität Kopenhagen.

## Wark
De bekanntste Leistung vun Meldal is de Entwicklung vun de in de  Click-Chemie bedüüdend kopperkatalyseerte Azid-Alkin-Reaktschoon (copper-catalyzed azide-alkyne cycloaddition, CuAAC). He hett de Reaktschoon to de Modifikatschoon vun Proteinen un to’n Upbau vun Polymerarchitekturen bruukt, vergliekbar nah sien eegen Wöör mit *molekularem Lego*. Sien Hööftteel is de Synthese vun Peptiden un modifizierten Proteinen (Enzymen) ut eenfach Bausteens. Vun hüm stammen ok wiedere nee Synthesemethoden, so up Basis vun N-Acyl-Iminiumionen.

Meldal hett (Stand Oktober 2019) luut de Datenbank Scopus en h-Index vun 56, luut Publons vun 54.

## Utteknungen
* 2009 Ralph F. Hirschmann Award in Peptide Chemistry
* 2011 Vincent du Vigneaud Award
* 2019 Clarivate Citation Laureate
* 2022 Nobelpries för Chemie
* Liddmaat vun de Königlich Däänsch Akademie vun de Wetenschapen

## Weblinks
* Morten Meldal an de Universität Kopenhagen

## Enkeld Nahwiesen
Horst Dieter Kallerhoff

**Horst Dieter Kallerhoff** (* 10. Juli 1923 in Hameln; † 11. Juli 2001) weer en düütsch Offizier.

In den Tweeten Weltkrieg hett he 8 Afschüsse vun gegnerisch Floogtüüch schafft.
He weer ünner annern van 1967 bit 1970 Kommodore vun dat Jagdgeschwader 71 „Richthofen“ in Wittmund un van 1976 bit 1980 Kommandeur vun de 3. Luftwappendivision. Toletzt harr he den Rang vun en Generalmajor.

He wurr mit dat Iesern Krüüz (2. Klass) uttekent.

## Weblinks
* Indrag bi Trace of war (engelsch)
* Indrag bi The Kracker Luftwaffe Archive
Levene

**Levene** is de Familiennaam von

* David Samuel Levene (* 1963), brietschen Klassischen Philoloog,
* Howard Levene (1914–2003), US-amerikaanschen Mathematiker un Statistiker,
* John Levene (* 1941), engelschen Schauspeler,
* Keith Levene (1957–2022), brietschen Musiker,
* Peter Levene, Baron Levene of Portsoken (* 1941), brietschen Politiker,
* Phoebus Levene (1869–1940), litauschen Biochemiker,
* Sam Levene (1905–1980), US-amerikaanschen Schauspeler.
Johann Gottlieb Gleditsch

**Johann Gottlieb Gleditsch** is de Naam von

* Johann Gottlieb Gleditsch (1688–1738), düütschen Verleger,
* Johann Gottlieb Gleditsch (1714–1786), düütschen Botaniker un Mediziner.
Matteo Cancellieri

**Matteo Cancellieri** (* 12. Februar 2002 in Rom) is en italieensch Footballspeler. De Störmer steiht aktuell (2022) bi Lazio Rom ünner Verdrag.

## Loopbahn
### Vereen
Cancellieri entstammt de Jöögd vun de AS Rom. 2020 wurr he to Hellas Verona verleeht, de hüm in’n Sömmer 2021 fast ünner Verdrag nommen. In de Speeltiet 2021/22 geev he sien Debüt in de Serie A. 2022 hett hüm Lazio Rom tonächst utlehnt, bevör in’n Sömmer 2023 en Koopplicht grippt.

### Natschonalmannschap
Cancellieri hett 2017 en U-17 Lännerspeel för Italien bestreeden, 2021 speel he eerstmals in de U-21-Utwahl. In’n Mai 2022 wurr he vun Roberto Mancini eerstmals för de A-Natschonalmannschap nomineert un keem an’n 4. Juni 2022 to sien eerst Insatz.

## Weblinks
* Indrag bi Kicker online

## Enkeld Nahwiesen
Giegler

**Giegler** is de Familiennaam von

*Carl Christian Giegler (1844–1921), düütschen Guvernör in’n Sudan,
* Helmut Giegler (1947–2017), düütschen Sozioloog.
Tersker

De **Tersker** is en russisch Peerrass, de vun Araber-Peer afstammt. Dat is en robust Lüttpeerd, dat fröher as licht Kavalleriepeerd bruukt wurr.

## Exterieur
Konkaves vun’n Araber beinfloot Profil, hooch dragen Hals, siedig, nich düchtig völ Steerthoor, schlank, aber bannig solide Gleedmaaten, kloog Oogen un temelk lang Sichelohren. Vör allen Schimmel (mit besünner sülvern Reflexen), seltener ok Bruune oder Füchse. De hett en Stockmaat vun 150 bit 156 cm. 

## Interieur
Vereent Sanftmut un Intelligenz mit Härte un Nichbangwesen. Dör sien groot Utdüür un Schnelligkeit wurrd de Tersker bi Distanzritten, Rennen un Springturnieren insett.

## Tuchthistorie
De Tersker stammt ut Russland, hier deen he fröher as licht Kavalleriepeerd. De Rass entstunn in dat 19. Johrhunnert ut de Krüüzung vun ukrainsch Stuten un orientalisch Hingsten. In de de Tiet vör den Tweeten Weltkrieg wurrn denn Kabardiner, Shagya-Araber, Don-Peer, Engelsch un Araabsch Vullblööter inkrüüzt. 1948 wurrr he denn as eegen Rass anerkannt.

## Literatur
* Elise Rousseau, Yann Le Bris: *Pferde der Welt: 550 Rassenporträts.* Haupt, Bern 2014, ISBN 978-3-258-07892-2, S. 260f.

## Weblinks

* Athletisch, elegant, unermüdlich und sehr willig: Tersker (private Seite)
* ehorses Magazin: Pferderasse Tersker im Rasseportrait
Sturla Holm Lægreid

**Sturla Holm Lægreid** (* 20. Februar 1997 in Bærum) is en norweegsch  Biathlet.

## Loopbahn
Sturla Holm Lægreid hett sien eerst internatschonale Rennen bi dat Europääsch Olympisch Winter-Jöögdfestival 2015 in Bürserberg, Vorarlberg, wo he in de Verfolgung achter Sebastian Samuelsson Sülver un in de Mixed-Staffel gemeensam mit Mathea Tofte, Karoline Erdal un Aleksander Fjeld Andersen Gold gwunn. Later nehm he an de Biathlon-Juniorenweltmeesterschapen 2018 in Otepää deel un wunn Sülver in’n Eenzel as ok  – gemeensam mit Sivert Bakken, Johannes Dale un Endre Strømsheim – Gold mit de Staffel. Nah en Winter ahn internationale Wettkämpe hett he an Rennen in‘n Rahmen vun den IBU-Cup in Martell deelnommen, nah en 17. Platz in‘n Sprint wunn he unverwacht den Massenstart. Doruphen wurr he ok för de Deelnahm an den Europameesterschapen 2020 in Minsk nomineert, wo he in dat Verfolgungsrennen achter Sergei Wadimowitsch Botscharnikow ut Wittrussland den Sülvermedaille wunn. Kört dorup wurr he in de Weltcup-Mannschap beropen. Dor hett he mit goot Ergevnissen wieder up sück upmarksom maakt. In den Gesamtweltcup keem he bi blots veer Starts up den 43. Platz. 

In’n Sömmer 2020 wurr he in de söss Mann umfaaten Elite-Natschonalmannschap beropen. Glieks dat eerst Rennen in Kontiolahti hett he wunnen, wobi he glieks dat geel Trikot vun den Weltcup-Gesamtführenden recken dee, wat he bi den nahfolgenden Sprint aber ok weer verlor. Bit to de Biathlon-Weltmeesterschapen 2021 in Pokljuka kunn he aber noch 3 wiedere Weltcupsiege un eenige Podiumsplatzeeren fieren. Ok bi de Weltmeesterschapen leep dat för hüm överragend. Sien schlechts Ergevnis weer dor Platz 7 in’n Sprint, dat he in de Verfolgung up Rang söss verbetern kunn. In’t Eenzel wunn he de Goldmedaille vör Arnd Peiffer un Johannes Dale un in’n Massenstart ebenfalls de Goldmedaille vör Johannes Dale un Quentin Fillon Maillet. Dorto keem noch de Goldmedaille in de Staffel gemeensam mit Tarjei Bø, Johannes Thingnes Bø un Vetle Sjåstad Christiansen un in de Mixed-Staffel an de Siet vun Johannes Thingnes Bø, Tiril Eckhoff un Marte Olsbu Røiseland. In de Single-Mixed-Staffel keem he nich to’n Insatz. Dormit weer he aber de spoodriekst männlich Biathlet bi disse WM.

Bi de Olympisch Winterspelen 2022 wunn he mit de Staffel de Goldmedaille.

## Weblinks
* Profil bi de IBU
* Profil up skiskyting.no
Werner Franke

**Werner Franke** is de Naam von

* Werner Franke (1919–1990), düütschen Politiker,
* Werner Franke (1940–2022), düütschen Bioloog.
Dauenhauer

**Dauenhauer** is de Familiennaam von

* Alois Dauenhauer (1929–2022), düütschen Politiker,
* Dascha Dauenhauer (* 1989), düütsche Filmkumponistin,
* Erich Dauenhauer (1935–2018), düütschen Weertschopswetenschopper, Weertschopspädagoog, Schriever un Rutgever,
* Nora Marks Dauenhauer (1927–2017), US-amerikaansche Schrieversche,
* Richard Dauenhauer († 2014), US-amerikaanschen Spraakwetenschopper,
* Samia Dauenhauer (* 1984), düütsche Schauspelerin.
Cancellieri

**Cancellieri** is de Familiennaam von

* Annamaria Cancellieri (* 1943), italieensche Politikerin,
* Francesco Cancellieri (1751–1826), italieenschen Schriever un Bibliothekar,
* Matteo Cancellieri (* 2002), italieenschen Footballspeler.
Olympisch Winterspelen 2022/Biathlon

**[[Biathlon]]** weer 2022 in Peking in’ Rahmen vun de **[[Olympisch Winterspelen 2018|XXIV. Olympisch Winterspelen]]** to’n 17. Mal vertreden. De 11 Wettkämpe funnen in dat Nordische Ski- un Biathlonzentrum Guyangshu statt. Dat weer dat eerste Mal dat Wettbewarfen in’n Biathlon up hööchst Niveau överhoopt in China stattfunden.  

De dor utdragen Wettkämpe hemm nich to den Weltcup van den Winter tellt.

## Medaillenspegel

## Ergevnisse Mannlüüd
### Sprint 10 km



Datum: 12. Februar 2022, 17:00 Uhr


### Verfolgung 12,5 km



Datum: 13. Februar 2022, 18:45 Uhr


### Massenstart 15 km




Datum: 18. Februar 2022, 17:00 Uhr


### Eenzel 20 km




Datum: 8. Februar 2022, 16:30 Uhr


### Staffel 4 × 7,5 km



Datum: 15. Februar 2022, 14:30 Uhr


## Ergevnisse Fruen
### Sprint 7,5 km




Datum: 11. Februar 2022, 17:00 Uhr


### Verfolgung 10 km




Datum: 13. Februar 2022, 17:00 Uhr


### Massenstart 12,5 km



Datum: 18. Februar 2022, 15:00 Uhr


### Eenzel 15 km




Datum: 7. Februar 2022, 17:00 Uhr


### Staffel 4 × 6 km





## Ergevnisse Mixed
### Staffel 4 × 6 km





## Weblinks

## Enkeld Nahwiesen
Louis Le Breton

**Louis Le Breton** (* 15. Januar 1818 in Douarnenez; † 30. August 1866 ok dor) weer en franzöösch Mediziner, Maler un Polarforscher.

## Leven
Louis Le Breton hett in Paris Medizin studeert un hett ünner Jules Dumont d’Urville an de Expeditschoon to’n Süüdpol deelnommen. Up de Reis hett he sien Indrücke tekent. Af 1847 hett he sück blots noch mit de Maleree befaat un hett sück up maritime Motive spezialiseert.

## Weblinks

* Design&Art Australia Online
Center for Civil Liberties

Dat **Center for Civil Liberties** (**CCL**, {ukrainsch: Центр Громадянських Свобод|Zentr Hromadjanskych Swobod}}, ) is en ukrainsch Minschenrechtsorganisatschoon mit Sitt in Kiew. Se wurr 2007 grünnd. Vörsittersche is de ukrainsch Juristin un Minschenrechtsaktivistin Oleksandra Matwijtschuk. Teel vun de Organisatschoon is dat, Minschenrechte un Demokratie in de Ukraine as ok in Eurasien vörantobringen. 2022 wurr dat CCL mit den Freedensnobelpries un den Right Livelihood Award uttekent.

## Geschichte

De Organisatschoon betreckt Stellung, um de ukrainsch Zivilsellschopp to stärken un Druck up de  Behörden uttoöven, de Ukraine to en vullwertig Demokratie to maaken. Um dat Land to en Rechtsstaat to entwickeln, sett sück dat Center for Civil Liberties aktiv dorför in, dat de Ukraine den Internatschonalen Straafgerichtshoff anslooten wurrd.

Bekanntheit kreeg dat Center for Civil Liberties in 2013, indem dat in Rahmen vun de vun Oleksandra Matwijtschuk grünnd globalen Initiative *Euromaidan SOS* Minschenrechtsbesehren dokumenteeren dee un wiels de gewaltsam Daalslahn vun de Euromaidan-Proteste ehrenamtlich in eenig hunnert Fällen Rechtshülp leisten dee, för Angehörige vun Entführten un Getöteten as ok för Minschen, de verprügelt, fastnommen oder foltert wurrn. För de Arbeit wiels un infolge vun de Euromaidan-Daalslahn harr dat CCL mehrere duusend Freewillige insett. Dat CCL hett ok för wiedere  Initiativen verantwortlich tekent. So sünd se anfungen, verscheeden Regeerensbehörden up Börgerrechtsbesehren to överwaaken. Ok wurr över Minschenrechte upklärt, hett den Druck up de Zivilsellscho un de Verfolgung vun Minschenrechtsaktivisten dokumenteert.

En wiedere ebenfalls vun Matwijtschuk up den Weg brocht Kampagne mit Naam *Save [[Oleg Sentsov]]* weer dat Organiseeren vun Kundgevungen in mehr as 30 Länner as ok dat Stellen vun  Forderungen an de Regeeren vun de Länner, Druck up Wladimir Putin uttoööven, Sentsov un 34 wiedere politische Fangene freetolaaten. Dat CCL weer mit de Kampagne spoodriek.

Nahdem in‘n Fröhjohr 2022 banfungen russischen Angreep up de Ukraine hett sück de Organisatschoon dorum bemöht, russisch Kriegsverbreeken gegen de ukrainsch Zivilbevölkerung optodecken u nto dokumenteeren. Ünner annern hett dat CCL Utseggen vun Tüügen in de ukrainsch Städer Butscha un Irpin sammelt, wo Russland teelt Massaker besünners ünner Zivilisten vorschmeeten wurrn. In‘n Oktober vun dat sülvig Johr wurr dat Center for Civil Liberties de Freedensnobelpries tospraaken, den dat sück mit den belarussisch Minschenrechtler Ales Bjaljazki un de russisch Minschenrechtsorganisatschoon Memorial deelen muss. Luut de Nobelpriesjury nimmt de ukrainsch Organisatschoon in Tosommenarbeit mit internatschonalen Partnern en Vörriederull in, um de Schuldigen för hör Verbreeken to Rekenschapp to trecken. Tovör weern dat CCL un sien Vöörsittersche Oleksandra Matwijtschuk mit den Right Livelihood Award (Alternativen Nobelpries) ehrt wurrnn.

## Utteknungen
* 2022: Right Livelihood Award („Alternativer Nobelpries“)
* 2022: Freedensnobelpries

## Weblinks
* Offizielle Website (engelsch, ukrainsch)

## Enkeld Nahwiesen
Wolfgang Dremmler

**Wolfgang Dremmler** (* 12. Juli 1954 in Soltgitter) is en ehmalger düütsch Footballspeler.

De Middelfeldspeler speel van 1968 bit 1974 bi TSV Watenstedt, TSV Hallendorf un Union Salzgitter, bevör he to Eintracht Braunschweig wesseln dee, wo he bit 1979 bleev. Van 1979 bit 1986 speel he denn bi FC Bayern München. In 310 Bundsligaspelen hett he 15 Doren schaaten.

För de düütsch Natschonalmannschap hett he in de Johren 1981 bit 1984 insgesamt 27 Lännerspelen maakt, in de he dree Doren schaaten hett. He hörr to den düütschen Kader vun de Football-Weltmeesterschap 1982.

## Borns
* Bernd Rohr, Günter Simon: Fußball-Lexikon, 2004 Copress Verlag, ISBN 3-7679-0829-8
Ilkow

**Ilkow** () is de Familiennaam von

* Herwig Ilkow (1913–1942), öösterriekschen Politiker,
* Nikolai Ilkow (* 1955), bulgaarschen Kanufohrer.
Hans Kalb

**Hans Kalb** (* 3. August 1899 in Nürnbarg; † 5. April 1945) weer en düütsch Footballspeler.
c
De Middellöper speel van 1907 bit 1918 för Pfeil Nürnberg un dornah bit 1934 för den 1. FC Nürnberg. 

För de düütsch Natschonalmannschap hett he in de Johren 1920 bit 1928 insgesamt 15 Lännerspelen maakt un dorbi twee Doren schaaten. Sien letzt Lännerspeel hett he bi dat Olympisch Footballturnier 1928 maakt. Dornah wurr he nich mehr inladen. Dat leeg ok mit doran, dat he Alkohol un Eeten nich afneegt weer, he immer dicker un unbeherrschter wurr.

Later hett he Teenendokter studeert un harr sien eegen Praxis. Storven is he an en Blootvergiften. 

## Borns
* Bernd Rohr, Günter Simon: Fußball-Lexikon, 2004 Copress Verlag, ISBN 3-7679-0829-8
La Bayamesa

**La Bayamesa** is de Titel vun de kubaansche Natschonalhymn. Melodie un Text stammt vun Pedro Figueredo, de dat Gedicht in't Johr 1868 ut Anlaat vun de Slacht bi Bayamo schaap, an de he deelnehm. As de Mambises, de Suldaten vun de kubaansche Befreensbewegen gegen de spaansche Kolonialherrschop, sik ut Bayamo torüchtrecken mussen, tögen de Bewahners vun de Stadt mit jüm un setten vörher ehr egen Hüüs in Brand. Figueredo woor vun de spaansche Kolonialtruppen twee Johr later fungen nahmen un henricht. *La Bayamesa* weer bi de Unafhangigkeitsbewegen vun 1868 bet 1898 de Natschonalhymn vun de *Republik in Wapen* (*República en Armas*) un woor na de Unafhangigkeit vun Spanien un dat Enn vun de US-Besetten 1902 as Natschonalhymn vun de Republik Kuba inföhrt.
De Hymn woor an'n 8. November 1868 vun en Grupp vun twölf Froens op den Stadtplatz (Parque Central) vun Bayamo to't eerste Mal apen sungen.

## Originaltext (Spaansch)

Al combate, corred, bayameses,
Que la Patria os contempla orgullosa;
No temáis una muerte gloriosa,
Que morir por la Patria es vivir.

En cadenas vivir, es vivir
En afrenta y oprobio sumido;
Del clarín escuchad el sonido;
¡A las armas, valientes, corred!


## Översetten (Hoochdüütsch to Plattdüütsch)


Op to'n Kamp, kaamt anlopen, Bayamesen,
denn dat Vadderland süht Jo mit Stolt,
weest nich bang för en rohmriek Dood,
denn för dat Vadderland to starven, heet leven. 

En Leven in Keden is en Leven
merrn in Schimp un Schann.
Höört den Klang vun de Trumpeet,
op to de Wapen, ji Dappern, loopt!


* Símbolos de la nación cubana – Himno de Bayamo (spaan., engel., franz.), Geschicht vun de kubaansche Natschonalhymn
* Símbolos de la nación cubana – Música verschedene Varianten vun de Natschonalhymn in mp3-Format
Seker is seker (Hörspeelreeg)

**Seker is seker** is en plattdütsche Hörspeelreeg in fief Staffeln un 20 Episoden (Nu 08/2023). Se vertellt in de vertikale Vertellwies. 

## Inholt

De Reeg speelt in de Versekerungsbransche und vertellt vun de Versekerungsagendsche Jackie Theeßen. Se föhrt up Land un besökt de Kundschap vun de Versekerung NordicSecur. Dorbie kiekt se nich blots nah'n Profit. Se is leeftallig un klog un sökt mit Hart un Verstand na unkonventschonelle Utwegen. Ehr Baas is Lorenz Jungbluth, man he snackt blots Düütsch. Ehr Kundschap is meistenteels wat komplefezerter. Und Lorenz kümmt ehr mit sin Anropen akrat nich to hülp. Meenichmal ropt ok ehr Moder, de se nienich "Mama" nömen dröf, an und makt die Situatschon noch wat unkommodiger.

## Episoden

## Weblenken
*All Episoden bi Radio Bremen to'n Opropen

## Borns
 upropen an'n 25.02.2024