open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Holsten

**Holsten** betekent

* Holsteen, Landschop in’n Noorden von Düütschland,
* Holsten, Oort in de Gemeen Ankum in’n Landkreis Ossenbrügge, Neddersassen,
* Holsten, Oort in de Gemeen Melle in’n Landkreis Ossenbrügge, Neddersassen,
* Holsten, Oort in de Gemeen Hilgermissen in’n Landkreis Neenborg, Neddersassen,
* Holsten, Oort in de Gemeen Saoltbiärgen in’n Landkreis Eemsland, Neddersassen,
* Holsten-Bexen, Oort in de Gemeen Saoltbiärgen in’n Landkreis Eemsland, Neddersassen,
* Holsten, Oort in de Gemeen Finnentrop in’n Kreis Olpe, Noordrhien-Westfalen,
* Beer von de Holsten-Broeree.

**Holsten** is de Familiennaam von

* Adolph Hans von Holsten (1630–1694), düütschen Goodsbesitter un Justizraad,
* Cornelia Holsten (* 1970), düütsche Juristin,
* Eike Holsten (* 1983), düütschen Politiker,
* Hieronymus Christian von Holsten (1639–1692), düütschen Offzeer,
* Hinrich Holsten (1902–1970), düütschen Politiker,
* Horst Holsten (1940–2013), düütschen Ruumfohrtinschenör,
* Josy Holsten (1897–1963), Swiezer Schauspelerin,
* Karl Holsten (1825–1897), düütschen protestantschen Theoloog,
* Krischan Holsten (1922–1993), plattdüütschen Schriever,
* Lukas Holsten (1596–1661), humanistischen Gelehrten,
* Marion Holsten (* 1936), plattdüütsche Schrieversche,
* Reiner Holsten (* 1952), düütschen Politiker,
* Robert Holsten (1862–1954), düütschen Pädagoog un Volkskundler.

Kiek ok bi: Holste, Holston.
Good Stemmermöhlen

Dat **Good Stemmermöhlen** () weer en Eddelhoff in dat Dörp Stemmermöhlen (vondaag Deel von de Oortschop Karkwist in de Gemeen Beverst, Landkreis Cuxhoben, Neddersassen).

## Historie

Dat Good Stemmermöhlen leeg an de Luun un harr ok en Watermöhl. Dorvon kummt ok de Naam *Stemmermöhlen*. Dat Good hett bet an dat Enn von dat 18. Johrhunnert de Familie von de Lieth tohöört. As Johann Arend von de Lieth 1780 doodbleven is, güng dat Good in Besitt von siene Dochter Gertrud Anna, de Claus Hinrich von Horn freet harr. He is al 1782 doodbleven un dat Good güng denn an de Dochter Juliane Magdalene, de mit Christian Arnold Diedrich von Zesterfleth verheiraadt weer. Von Zesterfleth wedder is 1820 doodbleven un dat Good güng an de Dochter Louise Caroline Johanne Elisabeth, de Wilhelm von Hodenberg freet harr. Later in dat 19. Johrhunnert is dat Good an de Koopmannsfamilie Rauch ut Bremen verköfft worrn.

Dat hüdige Goodshuus is 1901/1902 von’n Bremer Koopmann Gottlieb Rauch boot worrn. De Sockel is ut Tegel müürt, de Rest is en massiven Putzbo in’n Stil von de Neorenaissance mit Treppengevel un dubbelte Rund- un Spitzbagenfinstern. Dat Goodshuus is vondaag as Bodenkmaal schuult.

Goodsbesitter Gottlieb Rauch is an’n 13. Oktober 1930 doodbleven. Sien Söhn Werner kunn dat Good nich hollen un hett dat 1934 an de Hannöversche Siedlungssellschop verköfft. De hett utrekent, dat op dat 393 Hektar grote Good 18 Buurn jemehr Utkamen hebben kunnen, wenn dat Holtland von 120 Hektar afholt un in Ackerland ümwannelt warrt. Dat is 1935 denn daan worrn. De üm un bi 16 Hektar groten Hoffsteden hebbt 11.500 Rieksmark köst. Dor müssen 2.800 Rieksmark von glieks bor betahlt warrn, de Rest later.

### Goodsbesitters

* –1715: Jürgen von de Lieth
* 1715–: Christoph Jürgen von de Lieth
* Johann Eberhard von de Lieth
* –1780: Johann Arend von de Lieth
* 1780–1782: Claus Hinrich von Horn
* 1782–1820: Christian Arnold Diedrich von Zesterfleth
* 1820–: Wilhelm von Hodenberg
* –1930: Gottlieb Rauch
* 1930–1934: Werner Rauch

### Verwaltungsgeschicht

Dat Good hett vör 1851 to de Huusvaagdie Beverst in dat Gericht Beverst tohöört un denn von 1851 bet 1859 to dat Amt Beverst. 1859 is de Oort mit dat ganze Kaspel Karkwist an dat Amt Bremervöör wesselt. 1885 is Stemmermöhlen Deel von’n Kreis Bremervöör worrn un 1932 von’n ne’en, grötteren Kreis Bremervöör.

Dat Good hett to de Gemeen Stemmermöhlen höört, de 1929 tohoop mit Horst Deel von de Gemeen Karkwist worrn is.

### Inwahnertall

### Religion

Dat Good weer evangeelsch-luthersch präägt un hett to dat Kaspel von de Johannes-de-Döper-Kark in Karkwist höört.

## Literatur

* Hans Mindermann: *Stemmermühlen 1935–1985, Ein Rittergut im Wandel der Zeit.* [as Manuskript], ahn Johr (1985)

## Footnoten
Good Freeschluunbarg

Dat **Good Freeschluunbarg** () weer en Eddelgood in dat Dörp Freeschluunbarg (vondaag Oortschop Luunst in de Gemeen Beverst, Landkreis Cuxhoben, Neddersassen).

## Historie

Dat Good hett de Familie von Luunbarg tohöört. De eerste Besitter, de dör de Oorkunnen nawiest is, weer 1579 Heineke von Luunbarg. Üm 1600 rüm hett Heineke en neet Goodshuus boot.

As Johann von Luunbarg 1641 doodbleven is, is dat Good an de Dochter Elisabeth Wolbrich von Luunbarg gahn, de Caspar Heinrich von Krough freet hett.

An Stillfreedag 1725 is dat Goodshuus bi en Gewidder afbrennt. De Familie von Krough is dorüm to Sabine Maria von Krough ehren Süstersöhn Hans von der Wisch in Beverstermöhlen tagen. Dorför is de Süstersöhn Caspar Heinrich von der Wisch op dat Good Freeschluunbarg tagen, de dat later arvt hett. Caspar Heinrich sien Grootsöhn, de ok Caspar Heinrich heten hett, müss dat Good 1837 denn aver verköpen. Köper weer för 40.000 Rieksdaler de Oberst Hinrich Karl von Rettberg ut Stood, de dat Good dör den Verwalter Peter Roes hett bewirtschaften laten. Sien Söhn Wilhelm von Rettberg hett dat Good an’n 1. September för 27.500 Rieksdaler verköfft an Johann Friedrich Müller ut de Familie Müller, de ok de Watermöhl in Hu’e bedreven hett.

Dat Goodshuus weer to de Tied 192 Foot (55,68&nbsp;m) lang un 45 Foot breed (13&nbsp;m) un dormit een von de gröttsten Neddersassenhüüs in de Provinz Hannover. Dat is an’n 17. Juli 1895 afbrennt. Noch in dat sülvige Johr is dat Goodshuus nee boot worrn na Plaans von’n Geestmünner Bomeester Georg Hoffmeyer.

As Besitter Georg Müller 1922 doodbleven is, weren siene Kinner noch nich grootjohrig. Dorüm hett Heinrich Müller von Good Wachholt de Verwaltung von’n Hoff övernahmen. 1926 kunn denn Heinz Müller den Hoff övernehmen.

De Familie Müller hett op’n Hoff Melkkeih hollen. 2003 is de Hoff utsiedelt na buten dat Dörp. De ole Hoffsteed von dat Good hett 2006 de Familie Wulf köfft, de dor nu Welsh-Ponys tüchten deit.

### Goodsherrn

* –1609: Heineke von Luunbarg
* 1609–: Christoffer von Luunbarg
* –1641: Johann von Luunbarg
* –1697: Caspar Heinrich von Krough
* 1697–1718: Elisabeth Wolbrich von Krough
* 1718–: Christoph von Krough
* –1773: Caspar Heinrich von der Wisch
* 1773–: Eibe Siade Johannes von der Wisch
* –1837: Caspar Heinrich von der Wisch
* 1837–1844: Hinrich Karl von Rettberg
* 1844–1847: Wilhelm von Rettberg
* 1847–: Johann Friedrich Müller
* –1922: Georg Müller
* 1926–1962: Heinz Müller
* 1962–: Georg Müller

### Verwaltungsgeschicht

Dat Good hett vör 1851 to de Huusvaagdie Bexhöv in dat Gericht Beverst tohöört, von 1851 bet 1859 to dat Amt Beverst un denn von 1859 bet 1885 to dat Amt Leh. Na 1885 weer dat in’n Kreis Geestmünn.

Dat Good weer fröher Deel von de Gemeen Freeschluunbarg, de 1968 mit Westerbeverst to de Gemeen Luunst tohoopleggt worrn is. To’n 1. November 2011 is de Samtgemeen Beverst to de Eenheitsgemeen Beverst tohoopleggt worrn. Sietdem billt Luunst en Oortschop binnen de Gemeen.

### Inwahnertall

### Religion

Dat Good is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Fabian-un-Sebastian-Kark in Beverst.

## Footnoten
Seebeek

**Seebeek** () is en Hoff in de Gemeen Beverst in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. Binnen de Gemeen höört de Hoff to de polietsche Oortschop Bokel.

## Geografie

De Hoff liggt op de Oosterholter Geest. En lütt Stück in’n Süüdwesten von’n Hoff flütt de Ollendörper Beek in’n Billerbeek.

De Öörd ümto sünd Stubben mit Adelst in’n Noorden, Bruunshusen in’n Noordoosten, Ollendörp in’n Süüdoosten, Hassbüttel un Loh in’n Süüdwesten un Bokel in’n Westen.

## Historie

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Dammhagen in’n Kanton Hagen höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

De Oort hett vör 1885 to de Böörd Braamst in dat Amt Hagen tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Geestmünn. 1932 is dat Deel von’n Kreis Wersermünn worrn un 1977 von’n Landkreis Cuxhoben.

De Hoff hett al von öllers bi de Gemeen Bokel mit bihöört, de an’n 1. November 2011 Deel von de Eenheitsgemeen Beverst worrn is. Sietdem höört de Hoff binnen de Gemeen Beverst to de Oortschop Bokel.

### Inwahnertall

### Religion

Seebeek is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Jacobi-Kark in Braamst.

## Weertschop un Infrastruktur

För Seebeek is de freewillige Füürwehr Bokel mit tostännig.

### Verkehr

Von Seebeek loopt Straten in’n Noorden na de Kreisstraat 42 bi Adelst un in’n Westen na de Landsstraat 134 in Bokel. De L&nbsp;134 föhrt in’n Süüdwesten na Braamst, Hagen un Uthleer un in’n Noordoosten na Beverst an de Bundsstraat 71. De K&nbsp;42 geiht in’n Süüdoosten na’n Landkreis Oosterholt un dor as K&nbsp;23 na Helljes, Steern un Wallhöben.

De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremen–Bremerhoben). De Opfohrt 12 Hagen liggt so 17 Kilometer in’n Westen von Seebeek an de K&nbsp;51.

De nächste Bahnhoff is knapp dree Kilometer Autofohrt wied weg in’n Noordwesten de Bahnhoff Stubben an de Bahnlien Bremen–Bremerhoben.

### Scholen

De Kinner von’n Hoff Seebeek gaht na de Grundschool Bokel. Ok fröher al sünd se jümmer in Bokel na de Volksschool gahn.

## Footnoten
Braamstermoor

**Braamstermoor** () is en lütten Oort in de Gemeen Hagen in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. Binnen de Gemeen höört de Oort to de polietsche Oortschop Braamst.

## Geografie

De Oort liggt in dat Moor langs de Drept.

De Naveröörd sünd Hahnenknoop in’n Noorden, Drostendamm un Wittst in’n Noordoosten, Braamst in’n Süüdoosten, Driftseth mit Dannendörp in’n Süden un Neenlannermoor, Langendammsmoor un Krehlen in’n Noordwesten.

## Historie

Braamstermoor is in dat 19. Johrhunnert as lüttje Moorkolonie grünnt worrn.

### Verwaltungsgeschicht

De Oort hett vör 1885 to de Böörd Braamst in dat Amt Hagen tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Geestmünn. 1932 is dat Deel von’n Kreis Wersermünn worrn un 1977 von’n Landkreis Cuxhoben.

De Oort höört von Anfang an bi de Gemeen Braamst mit bi. De Gemeen Braamst is an’n 1. März 1974 mit de Gemeenreform in Neddersassen oplööst un Deel von de ne’e un gröttere Gemeen Hagen worrn. To’n 1. Januar 2014 is ok disse Gemeen oplööst worrn un in de nu noch wedder gröttere Gemeen Hagen opgahn. De Oort Braamstermoor höört binnen de Gemeen nu to de Oortschop Braamst.

### Religion

Braamstermoor is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Marien-Kark in Büttel. Dor höört de Oort siet 1931 to. Vörher hett he to dat Kaspel von de Jacobi-Kark in Braamst tohöört.

För de Kathoolschen is de Hillig-Hart-Jesu-Kark in Geestmünn tostännig.

## Weertschop un Infrastruktur

För Braamstermoor is de freewillige Füürwehr Braamst mit tostännig.

### Verkehr

De Straat dör Braamstermoor löppt in’n Noordwesten na Langendammsmoor an de Kreisstraat 54 un in’n Süüdoosten an de Landsstraat 135. De L&nbsp;135 föhrt in’n Noordwesten an Stotel langs na Bremerhoben-Wulsdörp un in’n Süüdoosten twüschen Hagen un Braamst dör na Bremen-Noord to. De K&nbsp;54 geiht von Langendammsmoor in’n Noordwesten över Neenlannermoor un Swegen na Büttel.

De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremen–Bremerhoben). De Opfohrt 12 Hagen liggt so söss Kilometer in’n Süüdwesten von Braamstermoor an de K&nbsp;51.

De nächsten Bahnhööv sünd so bi twölv Kilometer wied weg in’n Noordoosten de Bahnhoff Lox un de Bahnhoff Luunst an de Bahnlien Bremen–Bremerhoben. Op de Nedderwerserbahn hett dat von 1911 bet 1964 Personenverkehr geven. De Bahnhoff Büttel leeg söven Kilometer in’n Noordwesten.

## Literatur

* Elke Hamann: *Kennt ji dat Dörp Schwegen? Chronik aus fünf ehemaligen Moorkolonien: Schwegen, Reepen, Neuenlandermoor, Langendammsmoor und Bramstedtermoor.* Dörpgemeenschop Swegen, 2004
Langendammsmoor

**Langendammsmoor** () is en Dörp in de Gemeen Lox in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. Binnen de Gemeen höört de Oort to de polietsche Oortschop Swegen.

## Geografie

De Oort liggt in dat Moor langs de Drept. In’n Noorden doot de Naturschuulrebeden Königsmoor bi Swegen un Plackenmoor liggen.

De Naveröörd sünd Stotel un Stotelermoor in’n Noorden, Hahnenknoop in’n Noordoosten, Krehlen in’n Oosten, Braamstermoor un Driftseth mit Dannendörp in’n Süüdoosten, Wittenbarg, Rechtenflethermoor un Blömkenmoor in’n Süüdwesten un Neenlannermoor, Reepen un Swegen in’n Noordwesten.

## Historie

Langendammsmoor is as Moorkolonie grünnt worrn.

### Verwaltungsgeschicht

De Oort hett vör 1885 to dat Amt Hagen tohöört un leeg dor in’n Bezirk von de Oosterstoder Masch. Na 1885 weer dat in’n Kreis Geestmünn. 1932 is dat Deel von’n Kreis Wersermünn worrn un 1977 von’n Landkreis Cuxhoben.

De Oort weer fröher en egen Gemeen. Dat is so bleven bet 1968, as Langendammsmoor mit Swegen un Neenlannermoor to de Gemeen Swegen tohoopslaten worrn is. Düsse ne’e Gemeen is an’n 1. März 1974 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Lox worrn. Sietdem höört de Oort binnen de Gemeen Lox to de Oortschop Swegen mit egen Oortsvörsteiher.

### Inwahnertall

### Religion

Langendammsmoor is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Marien-Kark in Büttel.

För de Kathoolschen is de Hillig-Hart-Jesu-Kark in Geestmünn tostännig.

## Kultur

### Verenen

De Turn- un Sportvereen Langendammsmoor is 1925 grünnt worrn.

## Weertschop un Infrastruktur

För Langendammsmoor is de freewillige Füürwehr Swegen mit tostännig.

### Verkehr

Dör Langendammsmoor löppt de Kreisstraat 54, de in’n Noordwesten över Neenlannermoor, Swegen un Swingenborg na Büttel geiht un in’n Noordoosten över Krehlen na de Landsstraat 135. Von Swingenborg geiht de K&nbsp;54 na Holt un Speckje un bi Stotel an de Bundsstraat 437. De L&nbsp;135 föhrt in’n Noordwesten an Stotel langs na Bremerhoben-Wulsdörp un in’n Süüdoosten twüschen Hagen un Braamst dör na Bremen-Noord to.

De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremen–Bremerhoben). Ofschoonst de Autobahn direkt an dat Dörp langsgeiht, sünd dat bet na de Opfohrt 11 Stotel in’n Noordwesten von Langendammsmoor an de B&nbsp;437 so söven Kilometer.

De nächsten Bahnhööv sünd so bi twölv Kilometer wied weg in’n Noordoosten de Bahnhoff Lox un de Bahnhoff Luunst an de Bahnlien Bremen–Bremerhoben. Op de Nedderwerserbahn hett dat von 1911 bet 1964 Personenverkehr geven. De Bahnhoff Büttel leeg fiev Kilometer in’n Noordwesten.

### Scholen

De Kinner ut Langendammsmoor gaht na de Grundschool Stotel. Fröher sünd de Kinner na de Volksschool in Neenlannermoor gahn.

## Literatur

* Elke Hamann: *Kennt ji dat Dörp Schwegen? Chronik aus fünf ehemaligen Moorkolonien: Schwegen, Reepen, Neuenlandermoor, Langendammsmoor und Bramstedtermoor.* Dörpgemeenschop Swegen, 2004

## Footnoten
Blömkenmoor

**Blömkenmoor** () is en Hoff in de Gemeen Hagen in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. Binnen de Gemeen höört de Hoff to de polietsche Oortschop Rechtenfleth.

## Geografie

Blömkenmoor liggt in de Masch an dat rechte Över von de Ünnerwerser in en Rebeed, dat övergeiht na de Mooren langs de Drept. Dat Water ut dat Rebeed warrt över Gravens na de Drept hen afföhrt.

De Naveröörd sünd Swingenborg, Swegen un Reepen in’n Noorden, Neenlannermoor un Langendammsmoor in’n Noordoosten, Braamstermoor in’n Oosten, Driftseth, Wittenbarg un Rechtenflethermoor in’n Süüdoosten, Saanstermoor in’n Süden, Saans un Rechtenfleth in’n Süüdwesten, Feldhoff un Dreptersiel in’n Westen un Neenlann un Büttel in’n Noordwesten.

## Historie

### Verwaltungsgeschicht

De Hoff hett vör 1885 to’n Bezirk Noord-Oosterstood von dat Amt Hagen tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Geestmünn. 1932 is dat Deel von’n Kreis Wersermünn worrn un 1977 von’n Landkreis Cuxhoben.

De Hoff hett von öllers bi de Gemeen Rechtenfleth mit bihöört. 1968 is de Gemeen Rechtenfleth Deel von de Gemeen Saans worrn. To’n 1. Januar 2014 is de Gemeen Saans oplööst worrn un an de Gemeen Hagen kamen. Dorbi is Rechtenfleth en egenstännige Oortschop binnen de Gemeen worrn, to de Blömkenmoor nu tohöört.

### Inwahnertall

### Religion

Blömkenmoor is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Johannes-de-Döper-Kark in Saans.

För de Kathoolschen is de Hillig-Hart-Jesu-Kark in Geestmünn tostännig.

## Weertschop un Infrastruktur

För Blömkenmoor is de freewillige Füürwehr Rechtenfleth mit tostännig.

### Verkehr

Von Blömkenmoor loopt lüttjere Straten in’n Noorden na Reepen un an de Kreisstraat 54, in’n Süüdoosten na Driftseth un an de K&nbsp;51 un in’n Süüdwesten na Rechtenfleth un an de K&nbsp;50.

De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremen–Bremerhoben). De Opfohrt 12 Hagen liggt so fiev Kilometer in’n Süden von Blömkenmoor an de K&nbsp;51.

De nächste Bahnhoff is so bi 15 Kilometer wied weg in’n Noordoosten de Bahnhoff Lox an de Bahnlien Bremen–Bremerhoben. Op de Nedderwerserbahn hett dat von 1911 bet 1964 Personenverkehr geven. De Bahnhoff Rechtenfleth leeg veer Kilometer in’n Süüdwesten.

### Scholen

De Kinner von Blömkenmoor gaht op de Grundschool an de Staleek in Hagen. Fröher sünd se na de Volksschool in Rechtenfleth gahn.

## Footnoten
Dreptersiel

**Dreptersiel** () is en lütten Oort in de Gemeen Hagen in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. Binnen de Gemeen höört de Oort to de polietsche Oortschop Rechtenfleth.

## Geografie

De Oort liggt an dat Över von de Ünnerwerser, dor wo de Drept in de Werser münnt. In’n Noordwesten liggt dat Naturschuulrebeed Neenlanner Butendiek.

De Naveröörd sünd Neenlannersiel un Büttelersiel in’n Noorden, Neenlann in’n Noordoosten, Blömkenmoor un Feldhoff in’n Süüdoosten un Rechtenfleth in’n Süden.

Op dat annere Över von de Werser doot in’n Westen Roonkarken un Hartwarden liggen.

## Historie

In dat 19. Johrhunnert hett ok op de Neenlanner Sied von de Drept en Huus stahn, dat to Dreptersiel tellt worrn is. Düt Huus besteiht vondaag aver nich mehr.

### Verwaltungsgeschicht

De Oort hett vör 1885 to dat Amt Hagen tohöört un leeg dor in Noord-Oosterstood. Na 1885 weer dat in’n Kreis Geestmünn. 1932 is dat Deel von’n Kreis Wersermünn un 1977 von’n Landkreis Cuxhoben worrn.

De Oort hett von öllers bi de Gemeen Rechtenfleth mit bihöört. 1968 is de Gemeen Rechtenfleth Deel von de Gemeen Saans worrn. To’n 1. Januar 2014 is de Gemeen Saans oplööst worrn un an de Gemeen Hagen kamen. Dorbi is Rechtenfleth en egenstännige Oortschop binnen de Gemeen worrn, to de Dreptersiel nu tohöört.

### Inwahnertall

Neenlann:

Rechtenfleth:

### Religion

Dreptersiel is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Johannes-de-Döper-Kark in Saans.

För de Kathoolschen is de Hillig-Hart-Jesu-Kark in Geestmünn tostännig.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

Dreptersiel is över lüttjere Straten anbunnen an de Kreisstraat 50, de in’n Noorden na Neenlann un Büttel föhrt un denn in de Landsstraat 121 övergeiht, de na Deesdorp löppt. De K&nbsp;50 is dor ok an de Bundsstraat 437 anbunnen. In’n Süden löppt de K&nbsp;50 na Rechtenfleth, Saans, Offenwarden un Weersbe.

De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremen–Bremerhoben). De Opfohrt 11 Stotel liggt so negen Kilometer in’n Noordoosten von Dreptersiel an de B&nbsp;437.

De nächste Bahnhoff is so bi 16 Kilometer wied weg in’n Noordoosten de Bahnhoff Lox an de Bahnlien Bremen–Bremerhoben. Op de Nedderwerserbahn hett dat von 1911 bet 1964 Personenverkehr geven. De Bahnhööv Neenlann un Rechtenfleth legen dree Kilometer in’n Westen/Süüdwesten.

## Footnoten
Anopheles

***Anopheles*** (gr. ανoφελός *anophelós*, „unnütz, swaar, lastig, schädlich“), ok **Malaria-**, **Gavel-** oder **Fevermuggen** nömmt, is en Geslecht ut de Familie vun de Steekmuggen (Culicidae). Ok de Unnerfamilie Anophelinae hett ehren Naam vun jem weg. To düt Geslecht weert bi 420 Aarden torekent. Mank jem gifft dat in de ganze Welt bi 40 Aarden, de dreegt Malaria over (kiek bi Vekter). Düsse Muggen sünd mit bi 6 Millimeters man lüttjet. Dat Lief is man spiddelig un warrt meist in en Winkel vun 30 bit hen to 45° vun'n Unnergrund afholen. 

## Wo se vorkamen doot
Muggen ut dat Geslecht *Anopheles* finnt sik weltwiet in de Tropen un Subtropen, man ok in Gemarken mit matige Temperatur. Nich tohuse sünd se up de meisten Eilannen in den Pazifik (as Neeseeland, Fidschi un Neekaledonien, un up en Reeg vun Eilannen, de in den Atlantik wiet af liggen doot. 

## Aarden
In Düütschland sünd düsse sess Anopheles-Aarden tohuse:

* *[[Anopheles plumbeus]]* – Larven leevt in lüttje Waterlöcker in Twiege oder twillte Boomstämm 
* *[[Anopheles algeriensis]]* – kaamt in Noorddüütschland an de nöördliche Grenz vun de Gmarken, wo se noch leven könnt. 
* *[[Anopheles claviger]]* – Driggt Malaria over un kummt wiethen vor
* *[[Anopheles maculipennis]]* 
* *[[Anopheles messeae]]* 
* *[[Anopheles atroparvus]]*  
De lesten dree Aarden weert to de „*Anopheles-maculipennis*-Gruppe“ torekent.

Annere Aarden:
* *[[Anopheles beklemishevi]]*
* *[[Anopheles coustani]]*
* *[[Anopheles crypticus]]*
* *[[Anopheles farauti]]*
* *[[Anopheles forattinii]]*
* *[[Anopheles funestus]]*
* *[[Anopheles gambiae]]*
* *[[Anopheles grabhamii]]*
* *[[Anopheles hailarensis]]*
* *[[Anopheles halophylus]]*
* *[[Anopheles hyrcanus]]*
* *[[Anopheles kosiensis]]*
* *[[Anopheles labranchiae]]*
* *[[Anopheles minimus]]*
* *[[Anopheles moucheti]]*
* *[[Anopheles nili]]*
* *[[Anopheles ovengensis]]*
* *[[Anopheles pampanae]]*
* *[[Anopheles peytoni]]*
* *[[Anopheles quadrimaculatus]]*
* *[[Anopheles rennellensis]]*
* *[[Anopheles rivulorum]]*
* *[[Anopheles stephensi]]*
* *[[Anopheles triannulatus]]*

## Belege
Samtgemeen Harsfeld (1967-1972)

De **Samtgemeen Harsfeld** () weer en Rebeetsverband in’n Süden von’n Landkreis Stood. De Samtgemeen is 1967 ut de Gemenen Harsfeld, Issendörp un Ruschwedel billt worrn. De lüttjeren Gemenen hebbt jemehr Verwaltungsopgaven an dat gröttere Raadhuus in Harsfeld afgeven.

Mit de Kommunalreform in Neddersassen von’n 1. Juli 1972 is de Samtgemeen denn wedder oplööst worrn. De Gemenen von de Samtgemeen sünd all in de Gemeen Harsfeld tohoopslaten worrn, de tohoop mit de Samtgemenen Bargst un Ohlers de ne’e un düüdlich gröttere Samtgemeen Harsfeld billt hebbt.

## Samtgemeenraad

De Samtgemeenraad harr teihn Maten.

## Samtgemeendirekters

* Horst Küster
Rösel

**Rösel** is de Familiennaam von

* Astrid Rösel (* 1960), düütsche Schrieversche un Lektorin,
* August Johann Rösel von Rosenhof (1705–1759), düütschen Naturforscher, Maler un Koppersteker,
* Christoph Rösel (* 1964), düütschen evangeelschen Theoloog,
* Franziska Rösel (1870–1934), öösterrieksche Politikerin,
* Fritz Rösel (1926–2003), düütschen Gewerkschafter,
* Helmut Rösel (* 1941), düütschen Maler,
* Josef Rösel (1902–1982), düütschen Politiker,
* Kathrin Rösel (* 1970), düütsche Politikerin,
* Konrad Rösel (1905–1994), düütschen Schoolmeester, Volkskundler un Heimaatforscher,
* Martin Rösel (* 1961), düütschen evangeelschen Theoloog,
* Peter Rösel (* 1945), düütschen Pianist,
* Peter Rösel (* 1966), düütschen Künstler,
* Samuel Rösel (1768/1769–1843), düütschen Maler,
* Willi Rösel (* 1954), düütschen Rennfohrer,
* Wolfgang Rösel (* 1936), düütschen Architekt.
Klingbeil

**Klingbeil** is de Familiennaam von

* Fritz Klingbeil (* 1936), düütschen Maler, Bildhauer un Künstler,
* Irmgard Klingbeil (1935–2019), düütsche Politikerin,
* Jörg Klingbeil (* 1950), düütschen Datenschuulexpert,
* Karsten Klingbeil (1925–2016), Bodreger von de fröhere West-Berliner Klingbeil-Grupp un Künstler,
* Lars Klingbeil (* 1978), düütschen Politiker,
* René Klingbeil (* 1981), düütschen Footballspeler.

Kiek ok bi: Klingbiel.
Klingbiel

**Klingbiel** is de Familiennaam von

* Peter Klingbiel (1953–2008), düütschen Basketballspeler, -trainer un -scheedsrichter,
* Wilfried Klingbiel (* 1939), düütschen Footballspeler.

Kiek ok bi: Klingebiel, Klingbeil.
Klingebiel

**Klingebiel** is de Familiennaam von

* Frank Klingebiel (* 1964), düütschen Politiker,
* Julius Klingebiel (1904–1965), düütschen Künstler,
* Karl-Heinz Klingebiel, düütschen Soziaalpädagoog un Schriever.

Kiek ok bi: Klingbiel.
Kathrin Rösel

**Kathrin Rösel** (* 4. November 1970 in Stendal) is en düütsche Politikerin von de CDU. Von Juni 2016 bet Oktober 2017 weer se Afornte in’n 18. Düütschen Bundsdag.

## Leven

Rösel is 1970 in Stendal boren. Nadem Rösel 1990 mit ehr Lehr as Maschinenboerin trech weer, hett se in dat Johr ok noch ehr Abiturprüfung maakt. Von 1991 bet 1997 hett se Optreckerwetenschoppen, Soziologie un Psychologie an de Fre’e Universität Berlin studeert un ehr Studium as Diplom-Pädagogin afslaten.

Von 2003 bet 2006 hett Rösel blangen ehren Beroop tosätzlich noch Sozialmanagement in Bruunswiek studeert un düt Studium mit en Master of Social Management afslaten.

Rösel weer von 1999 bet 2004 Jugendreferentin in de Samtgemeen Brom un bet 2012 Kreisjugendplegerin bi’n Landkreis Gifhoorn. Von 2012 bet 2015 weer se Haupt- un Schoolamtsbaas in de Samtgemeen Mansen. Von März 2015 bet se ehr Mandaat in’n Bundsdag övernahmen hett weer Rösel Eersten Samtgemeenraad in de Samtgemeen Wesendörp.

Rösel hett een Söhn.

## Politik

2008 is Rösel Maat von de CDU worrn. Von 2009 bet 2013 weer se Kreisvörsitterin von de Froon-Union Wulfsborg un von 2011 bet 2017 Bezirksvörsitterin von de Froon-Union Noordoostneddersassen. Von 2011 bet 2013 weer se CDU-Frakschoonsvörsitterin in’n Oortsraad Wulfsborg-Stadtmidd. Siet 2017 is Rösel CDU-Viez-Bezirksvörsitterin in’n Bezirk Elv-Werser.

Se is 2014 in’n CDU-Bundsfachutschuss Bildung, Forschung un Innovatschoon beropen worrn. 

An’n 4. Juni 2016 is Rösel över de CDU-Landslist Neddersassen in’n Düütschen Bundsdag narückt, nadem Reinhard Grindel sien Mandaat afgeven hett. Dorüm hett Rösel denn as Afornte den Bundsdagswahlkreis Rodenborg I-Heidkreis betreut. 

Rösel weer bet Oktober 2017 ordentlich Maat in’n Utschuss för Recht un Verbrukerschutz von’n Bundsdag.

Bi de Bundsdagswahl 2017 weer se Direktkannedaat för de CDU in’n Wahlkreis Rodenborg I-Heidkreis un hett 36,1&nbsp;% von de Eerststimmen kregen. Dormit kunn se sik nich gegen Lars Klingbeil von de SPD dörsetten. Op de CDU-Landslist Neddersassen stünn se op Platz 18, wat ok nich utreckt hett, üm in’n Bundsdag intotehn.

## Ehrenamt

Rösel is 2011 in de Matenversammlung von dat Diakoonsche Wark Wulfsborg e.V. wählt worrn.

## Weblenken

* Rösel ehr Websteed (hoochdüütsch)
Börnsen

**Börnsen** betekent

* Börnsen, Gemeen in’n Kreis Hartogdom Loonborg, Sleswig-Holsteen.

**Börnsen** is de Familiennaam von

* Arne Börnsen (* 1944), düütschen Politiker (SPD),
* Gert Börnsen (1943–2014), düütschen Politiker (SPD),
* Hans Börnsen (1907–1983), düütschen Anthroposoof,
* Holger Börnsen (1931–2019), düütschen Grafiker, Teekner un Illustrater,
* Peter Börnsen (1896–1986), düütschen Politiker (NSDAP),
* Wolfgang Börnsen (* 1942), düütschen Politiker (CDU).

Kiek ok bi: Böhrnsen, Bornsen.
Arne Börnsen

**Arne Börnsen** (* 5. Oktober 1944 in Wilster) is en düütschen Politiker von de SPD. He weer von 1980 bet 1983 un von 1987 bet 1998 Afornten in’n Düütschen Bundsdag.

## Leven

Börnsen is 1944 in Wilster boren. Na sien Abitur an dat Gerhard-Rohlfs-Gymnasium in Bremen-Vesack 1965 hett he Schippstechnik an de Technische Universität Hannover un de Universität Hamborg studeert un dat Studium as Schippbo-Diplominschenör afslaten. He weer denn as Planungsinschenör bi de AG Werser in Bremen un hett von 1983 af an bi dat Wark Bremen von de Daimler-Benz AG arbeidt. Von 1978 bet 1980 weer he Lehrbeopdragten för dat Fack Lagerwesen an de Fackhoochschool Bremerhoben un von 1990 bet 1993 Maat in’n Opsichtsraad von de Krupp-Atlas-Elektronik GmbH Bremen.

## Politik

In de SPD is Börnsen in’n August 1969 rin. He is 1979 Maat von’n Vörstand in’n SPD-Bezirk Noord-Neddersassen worrn un weer von 1988 bet 1991 Vörsitter von’n Bezirk. Von 1982 bet 1992 weer he ok in’n Landsvörstand.

Börnsen weer von 1976 bet 1981 Viez-Börgermeester von de Gemeen Hu’e un von 1976 bet 1997 Afornten in’n Kreisdag von’n Landkreis Oosterholt.

Bi de Bundsdagswahl 1980 weer Börnsen Direktkannedaat in’n Bundsdagswahlkreis Veern un is mit 50,6&nbsp;% von de Eerststimmen in’n Düütschen Bundsdag intagen. Bi de Wahl 1983 weer he wedder Direktkannedaat, hett düt maal aver gegen Martin Oldenstädt von de CDU verloren un is nich in’n Bundsdag intagen. Bi de Wahl 1987 is he wedder in’n sülven Wahlkreis antreden, de nu aver den Naam Wahlkreis Veern-Oosterholt kregen harr, un hett 46,4&nbsp;% von de Stimmen kregen. Dormit kunn he wedder in’n Bundsdag intehn. Bi de Wahl 1990 hett he sik in sien Wahlkreis mit 44,6&nbsp;% von de Stimmen dörsett un bi de Wahl 1994 mit 47,6&nbsp;%.

He weer in’n Bundsdag Maat von’n Infrastrukturraad bi’n Bundsminister för Post un Telekommunikatschoon, is 1987 Spreker von de SPD-Frakschoon för Post un Telekommunikatschoon worrn un 1990 Maat von de Unafhängige Kummission för dat Överprüfen von de Vermögens von de Partein un Massenorganisatschonen in de DDR bi dat Bundsbinnenministerium. An’n 6. Januar 1998 is Börnsen vör de Tied ut’n Bundsdag utscheden, üm Viezpräsident von de nee grünnte Regulerungsbehörde för Telekommunikatschoon un Post to warrn. För em is Eva Folta narückt.

To’n 31. Dezember 1999 is Börnsen na Differenzen mit Präsident Klaus-Dieter Scheurle von de Regulerungsbehörde weg un hett bi’n Ünnernehmensberader A.T. Kearney in Düsseldörp anfungen. 2003 hett he sik in Berlin mit AB Consulting as Ünnernehmensberader sülvstännig maakt.

## Literatur

* Rudolf Vierhaus un Ludolf Herbst (Rutgevers): *Biographisches Handbuch der Mitglieder des Deutschen Bundestages 1949–2002.* Band 1, A–M, Saur, München 2002, ISBN 3-598-23781-2, Sieden 84–85
Folta

**Folta** is de Familiennaam von

* Carl Folta, US-amerikaanschen Manager,
* Eva Folta (* 1943), düütsche Politikerin,
* Karl Folta (1893–1947), düütschen Politiker,
* Kevin Folta, US-amerikaanschen Bioloog,
* Milan Folta (* 1960), slowaakschen Handballspeler.

Kiek ok bi: Volta.
Eva Schlaugat

**Eva Schlaugat** (borene **Folta**; * 28. November 1943 in Hahnenklee-Bockswiese) is en düütsche Politikerin von de SPD.

Folta is 1943 in Hahnenklee-Bockswiese boren. Se is verheiraadt mit Udo Schlaugat un hett twee Kinner.

Mit 19 is Folta in de SPD rin. Se hett 1979 dat Froonhuus in Paane mit grünnt.

1979 hett se den Kreisverband Paane von’n Paritätischen Wollfohrtsverband mit grünnt un weer von 2002 af an in’n Hauptberoop Geschäftsföhrerin von’n Verband in Paane. Ok in’n Vörstand von’n Arbeider-Samariter-Bund in Paane is se aktiv.

Lange Johren weer se ok Vörsitterin von’n SPD-Ünnerbezirk Paane.

Von 1986 bet 31. Oktober 2016 weer se Afornte in’n Kreisdag von’n Landkreis Paane. In’n Kreisdag is se 2006 Vörsitterin un Viez-Landraad worrn.

Bi de Bundsdagswahl 1994 weer Folta Direktkannedaat för de SPD in’n Bundsdagswahlkreis Gifhoorn-Paane, kunn sik aver nich gegen Engelbert Nelle von de CDU dörsetten. Nadem de Afornte Arne Börnsen an’n 6. Januar 1998 ut’n Düütschen Bundsdag utscheden is, is Folta över de SPD-Landeslist Neddersassen an’n 9. Januar för em narückt. Bi de Bundsdagswahl 1998 is se aver nich wedder antreden un dorüm in’n Oktober 1998 ut’n Bundsdag utscheden.

An’n 20. Januar 2015 hett Schlaugat dat Verdeenstkrüüz an’t Band von de Bundsrepublik Düütschland kregen.

## Footnoten
Harte

**Harte** is de Familiennaam von

* Bret Harte (1836–1902), US-amerikaanschen Schriever,
* Cornelia Harte (1914–1998), düütsche Biologin,
* Friedrich Harte (1872–1941), düütschen Politiker,
* Günter Harte (1925–2012), plattdüütschen Schriever,
* Ian Harte (* 1977), eirschen Footballspeler,
* Jan Harte van Tecklenburg (1853–1937), nedderlandschen Politiker,
* Johanna Harte (1923–1991), plattdüütsche Schrieversche,
* Mario Harte (* 1988), Footballspeler ut Barbados,
* Mickey Joe Harte (* 1973), eirschen Popsänger,
* Verity Harte (* 1968), brietsche Philosofin.

**Harte** betekent ok

* Harte, Oort in Däänmark.
Carl Sievers

**Carl Sievers** is de Naam von

* Carl Sievers (1867–1925), düütschen Politiker,
* Carl Georg von Sievers (1814–1879), russ’schen Archäoloog,
* Carl Gustav von Sievers (1772–1856), russ’schen Generaal,
* Carl Heinrich Sievers (1820–1889), düütschen Koopmann un Politiker.

Kiek ok bi: Karl Sievers.
Karl Sievers

**Karl Sievers** is de Naam von

* Karl von Sievers (1710–1775), düütschbaltsch-russ’schen Staatsmann,
* Karl von Sievers (1745–1821), düütschbaltsch-russ’schen Offzeer un Hoffraad,
* Karl Sievers (1868–1940), düütschen Kunteradmiraal,
* Karl Sievers (1880–1925), düütschen Boinschenör un Bobeamten,
* Karl Friedrich von Sievers (1761–1823), russ’schen Jurist un Richter.

Kiek ok bi: Carl Sievers.
Hans Sievers

**Hans Sievers** is de Naam von

* Hans Sievers (1893–1965), düütschen Pädagoog un Politiker,
* Hans Sievers (1931–2012), düütschen Schauspeler,
* Hans-Jürgen Sievers (1943–2019), düütschen Preester un Schriever,
* Hans Wilhelm Sievers (1912–1987), düütschen Politiker.
Heinrich Sievers

**Heinrich Sievers** is de Naam von

* Heinrich Sievers (1848–1918), düütschen Jurist un Richter,
* Heinrich Sievers (1856–1924), düütschen Koopmann un Politiker,
* Heinrich Sievers (1873–1950), düütschen Heimaatforscher,
* Heinrich Sievers (1907–1964), düütschen Politiker,
* Heinrich Sievers (1908–1999), düütschen Musikwetenschopper,
* Heinrich Sievers, düütschen Radsportler.
Jan Sievers

**Jan Sievers** is de Naam von

* Jan Sievers (* 1967), düütschen Footballspeler,
* Jan Sievers (* 1977), düütschen Singer-Songwriter,
* Jan-André Sievers (* 1987), düütschen Footballspeler,
* Jan-Henrik Sievers (* 1989), düütschen Schauspeler un Moderator.
Jürgen Sievers

**Jürgen Sievers** is de Naam von

* Jürgen Sievers, düütschen Architekt,
* Jürgen Sievers, düütschen Inschenör un Schriever.
Johann Sievers

**Johann Sievers** is de Naam von

* Johann von Sievers (1778–1827), russ’schen Generaal,
* Johann August Carl Sievers (1762–1795), düütschen Botaniker,
* Johann Friedrich Ludwig Sievers (1742–1806), düütschen Kumponist un Organist,
* Johann Heinrich Sievers (1811–1876), düütschen Bookhändler un Publizist.

Kiek ok bi: Johannes Sievers.
Johannes Sievers

**Johannes Sievers** is de Naam von

* Johannes Sievers (1880–1969), düütschen Kunsthistoriker,
* Johannes Sievers (1881–1959), düütschen Volksweert un Karkenfunkschonär.

Kiek ok bi: Johann Sievers.
Beythien

**Beythien** is de Familiennaam von

* Adolf Beythien (1867–1949), düütschen Chemiker,
* Heinrich Beythien (1873–1952), düütschen Politiker,
* Kurt Beythien (1897–1974), düütschen Kumponist.
Nowack

**Nowack** is de Familiennaam von

* Alfons Nowack (1868–1940), düütschen Historiker un Archivar,
* Ernst Nowack (1891–1946), öösterriekschen Geoloog,
* Friedel Nowack (1901–1988), düütsche Schauspelerin,
* Friedrich Nowack (1890–1959), düütschen Politiker,
* Georg Nowack (* 1960), düütschen Inschenör,
* Gerda Nowack (1915–na 1986), düütsche polietsche Funkschonärin,
,
* Joachim Hubertus Nowack (* 1935), düütschen Politiker,
* Jörg F. Nowack (* 1963), düütschen Schriever un Lekter,
* Kurt Nowack (1922–2015), düütschen Politiker,
* Regina Nowack (* 1951), düütsche Schauspelerin,
,
* Willi Nowack (* 1950), düütschen Politiker.

Kiek ok bi: Novac, Novak, Nowak.
Hans Nowack

**Hans Nowack** is de Naam von

* Hans Nowack (1866–1918), öösterriekschen Maler un Binnenarchitekt,
* Hans Nowack (* 1925), düütschen Sänger.

Kiek ok bi: Hans Nowak.
Wilhelm Nowack

**Wilhelm Nowack** is de Naam von

* Wilhelm Nowack (1850–1928), düütschen protestantschen Theoloog,
* Wilhelm Nowack (1897–1990), düütschen Volksweert, Journalist un Politiker.

Kiek ok bi: Wilhelm Noack.
Bartz

**Bartz** is de Familiennaam von

* Angela Bartz (* 1965), düütsche Pädagogin un Politikerin,
* Carol Bartz (* 1948), US-amerikaansche Managerin,
* Dietmar Bartz (* 1957), düütschen Journalist,
* Dirk Bartz (1967–2010), düütschen Medizininformatiker,
* Edek Bartz (* 1946), öösterriekschen Kulturmanager,
* Frank Bartz (* 1965), düütschen Footballspeler,
* Fritz Bartz (1908–1970), düütschen Geograaf,
* Gary Bartz (* 1940), US-amerikaanschen Saxofoonspeler,
* Hartwig Bartz (1936–2001), düütschen Slagtüügspeler,
* Jenny Bartz (* 1955), US-amerikaansche Swemmerin,
* Jörg Bartz (* 1965), düütschen Footballspeler,
* Julia Bartz (* 1984), düütsche Politikerin,
* Karl Bartz (1900–1956), düütschen Schriever,
* Karl Ulrich Bartz-Schmidt (* 1960), düütschen Ogendokter,
* Manfred Bartz († 2009), düütschen Kabarettist,
* Marie Luise Bartz, düütsche Schrieversche,
* Randy Bartz (* 1968), US-amerikaanschen Shorttracker,
* Raphaela Bartz (* 1971), düütsche Footballspelerin,
,
* Wilfried Bartz (* 1934), düütschen Inschenör,
* Wilhelm Bartz (1881–1929), düütschen Politiker,
* Wolfgang Bartz (* 1949), düütschen Badmintonspeler.

Kiek ok bi: Barz, Barts.
Richard Bartz

**Richard Bartz** is de Naam von

* Richard Bartz (1880–1955), düütschen Schriever,
* Richard Bartz (* 1976), düütschen Musikproduzent.
Peine

**Peine** betekent

* Peine, Oort in de Region Antofagasta, Chile.

**Peine** is de Familiennaam von

* Franz-Joseph Peine (* 1946), düütschen Rechtswetenschopper,
* Friedrich Peine (1871–1952), düütschen Politiker,
,
* Helmut Peine (1902–1970), düütschen Schauspeler.

Dat is ok de hoochdüütsche Naam von

* Paane, Stadt in’n Landkreis Paane, Neddersassen.

Kiek ok bi: Peiner, Paine.
Rudolf Sievers

**Rudolf Sievers** is de Naam von

* Rudolf Sievers (1841–1921), düütschen Koopmann un Politiker,
* Rudolf Sievers (1884–1918), düütschen Künstler.
Lesche

**Lesche** betekent

* Lesche, en Versammlungsruum bi de olen Greken,
* Lesche von Mühlheim, en Eddelfamilie,
* Lesche, düütschen Naam von den Oort Leština u Zábřeha in Tschechien.

**Lesche** is de Familiennaam von

* Dieter Lesche, düütschen Feernsehjournalist,
* Friedrich Lesche (1863–1933), düütschen Politiker,
* Günter Lesche (* 1932), düütschen Kunzertsänger.

Kiek ok bi: Lesch.
Neddenriep

**Neddenriep** is de Familiennaam von

* Hermann Neddenriep (1904–1988), düütschen Politiker,
* Willi Neddenriep (1883–1968), düütschen Politiker.
Culex

***Culex*** (lat. *cúlex, -icis*, „Mugge“)  is en Geslecht mank de Familie vun de Steekmuggen (Culicidae). Bit up düssen Dag sünd 768 Aarden bekannt, de dor tohören doot. 16 vun jem sünd ok in Europa tohuse. An meisten bekannt is in Middeleuropa de Slichte Steekmugge (*Culex pipiens*). En Reeg vun Aarden dreegt Viren over, de Krankheiten utlösen doot, as u. a. dat West-Nil-Virus  (kiek bi Vekter).

## Kennteken
De Deerter weert over’t Lief veer bit tein Millimeters lang. Just as bi all Steekmuggen hefft de Seken, gegen de Heken over, en Steekrüssel un könnt dor de Huud mit dörsteken un Blood sugen.

## Wie Culex-Muggen  leven doot
Bi de meisten Aarden suugt de Seken Blood vun Söögdeerter, as u. a. den Minschen. En Reeg vun Aarden hett dat avers togliek ok up Vagels afsehn. Noch annere Aarden hoolt sik man bloß an Vagels, Pielepoggen oder Eerdkrupers. De Seken leggt de Eier normolerwiese in lüttje Scheepken boven up dat Water af. Annere Aarden leggt de Eier ok in Blatthuken, Astlöcker un lieke Saken, man ok in Waterstellen as Regentunnen af, de Minschen herstellt hefft. De Aarden, de ehre Eier in Blatthuken  afleggen doot, leggt de enkelten Eier mit en Lage Jiddel umto af. Dat duert man bloß en poor Dage, denn kruupt de Larven al ut.

## Systematik
Dat Geslecht *Culex* warrt tohopen mit *Deinocerites* in de Tribus Culicini insorteert. Hüdigendags weert 24 Unnergeslechter to Culex torekent. Dat Geslecht is up de ganze Eer to finnen, dat gifft ok en poor Aarden, de sünd vun’n Minschen in annere Eerddeele mitbrocht wurrn. Up de annere Siet gifft dat ok de wecken Aarden, de leevt as Endemiten man bloß in ganz lüttje Rebeden, u. a. up Eilannen in den Pazifik. 

## Culex dreegt Krankheiten over
Bi dat Sugen vun Blood vun vun allerhand Warveldeerter weert ok Krankmakers upnahmen. To düsse Krankmakers höört en bannige Tahl vun Viren. Vunwegen, datt se dör Liddfööt wietergeven weert, weert düsse Viren to de epidemioloogsche Grupp vun de Arboviren torekent. To düsse Arboviren, de vun *Culex spp.* wietergeven weert, höört Utlösers vun allerhand Enzephalitis, as dat West-Nil-Fever (*Culex pipiens*), de Japaansche Enzephalitis, St.-Louis-Enzephalitis (*C. nigripalpus, C. pipiens, C. tarsalis*), Kunjin-Enzephalitis (*C. annulirostris*), man ok Utlösers vun wat sachtere feverhaftige Krankheiten, as dat Chikungunya-Virus, Sindbis-Virus (*C. pipiens, C. univittatus*), Tahyna-Virus un Ross-River-Virus. Man ok Fadenwörmer as *[[Wuchereria bancrofti]]* un *[[Brugia malayi]]* weert vun Culex-Aarden wietergeven. 

### Literatur
* John N. Belkin: ''The Mosquitoes of the South Pacific (Diptera, Culicidae).'' University of California Press, Berkeley 1962.
* Thomas Löscher, Gerd-Dieter Burchard (Rutg.), Werner Lang: *Tropenmedizin in Klinik und Praxis.* 4. Uplage. Thieme, Stuttgart 2010, ISBN 978-3-13-785804-1.

## Weblenken
Aedes

***Aedes*** is en Geslecht mank de Familie vun de Steekmuggen (Culicidae). De Aarden, de dor tohören doot, sünd meist in de Tropen un in de Subtropen tohuse, bloß man en poor Aarden finnt sik ok in Europa. De Naam kummt ut de Greeksche Spraken her: Dat Woort *aëdes* bedutt soveel, as *unkommodig*, *lastig* un *mall*. De Seken vun düt Geslecht suugt Blood, as de Seken vun all Steekmuggen. Dor könnt se ok Krankheiten bi overdregen (kiek unner Vekter), wenn se sunnerliche Viren wietergeevt, de Krankheiten utlösen doot, as dat Dengue-Virus, dat Geelfever-Virus oder dat Zika-Virus. De wecken Aarden sünd vun Minschen in annere Deel vun'e Eer mitbrocht wurrn, as u. a. de Asiaat’sche Tigermugge (*Aedes albopictus*) in de USA un na Europa hen. 

## Aedes in Europa
Düsse Aarden kaamt in Europa vor:
**Aedes (Aedes) cinereus* Meigen, 1818
**Aedes (Aedes) esoensis* Dolbeskin, Goritzkaja & Mitrofanova, 1930
**Aedes (Aedes) geminus* Peus, 1970
**[[Aedes vexans|Aedes (Aedimorphus) vexans]]* (Meigen, 1830)
**Aedes (Fredwardsius) vittatus* (Bigot, 1861)
*Geelfevermugge *Aedes (Stegomyia) aegypti* (Linnaeus, 1762)
*Asiaat’sche Tigermugge *Aedes (Stegomyia) albopictus* (Skuse, 1894)
**Aedes (Stegomyia) cretinus* Edwards, 1921

## Literatur
* John N. Belkin: *The Mosquitoes of the South Pacific (Diptera, Culicidae).* University of California Press, Berkeley/Los Angeles 1962.

## Weblenken
Martinus Veltman

**Martinus Justinus Godefriedus Veltman** (kört *Tini Veltman*; * 27. Juni 1931 in Waalwijk; † 4. Januar 2021 in Bilthoven) weer en nedderlannsch Physiker un Nobelpriesdräger.

## Leven
Martinus Veltman wurr an‘ 27. Juni 1931 as veert vun söss Kinner vun en Grundschooldirekter in Waalwijk in‘ Süden vun de Nedderlannen boren. Nah sien Schoolafsluss 1948 fung he an de Universität Utrecht mit dat Physikstudium an un hett 1953 dat Vördiplom mit dörsnittlichen Spood bestahn. Nah dat Diplom 1956 hett he bit 1959 sien dreejohrigen Militärdeenst afleist un fung ansluutend mit sien Dokterarbeit in Theoretische Physik bi Léon Van Hove an. 1961 is he nah Genf trucken, wiel sien Doktervader 1960 to’n Baas vun de Theorieafdeelen an‘  CERN nömmt wurr. 1963 hett Veltman sien Dokterarbeit afslooten. Nah eenig Maand, de he an‘ mit wieder Bereknungen un de Beobachtung de Neutrinoexperimente verbroch, gung he to dat  SLAC nah Stanford, kehr aber nah wenig Maand an dat CERN torüch. 1968 gung he weer nah Utrecht torüch un övernehm den Lehrstohl vun sien Doktervader bi de sien Emeriteeren. Wiels en Sabbatjohr an de University of Michigan hett he sück för en Wessel in de USA entscheed un is in‘ Harvst 1981 nah Ann Arbor översiedelt. He wurr 1996 emeriteert un leevt sietdem in Bilthoven in de Nedderlannen.

He hett 1960 sien Fru Anneke heiraadt hett een Dochter (Hélène, * 1961, ebenfalls Physikerin) un twee Söhns (Hugo, * 1966; Martijn, 1971).

To sien Doktoranden tellen Gerardus ’t Hooft, Peter van Nieuwenhuizen un Bernard de Wit.

## Leistungen
Veltman hett tosommen mit een vun sien Studenten, Gerardus ’t Hooft, an de mathematische Formuleeren vun nichtabelschen Eichtheorien (Yang-Mills-Theorie) un deren Renormeeren. Hüm gelung dat 1977, de Masse vun den Top-Quark vörhertoseggen, en wichtig Träe to de sien Nahwies 1995.

1963 entwickel he an dat SLAC en vun de eersten Computeralgebrasysteme (Schoonschip), dat he to dat Bereeken vun Feynman-Diagrammen bruuken dee.

He wurr 1999 tosommen mit Gerardus ’t Hooft mit den Nobelpries för Physik „för hör entscheeden, de Quantenstruktur bedrapen Bidrääg to de Theorie vun de Elektroswaak Wesselwirken in de Physik“ uttekent.

## Schriften (Utwahl)
* *Facts and Mysteries in Elementary Particle Physics.* World Scientific 2003, ISBN 9812381481
**Diagrammatica. The path to Feynman rules*, Cambridge University Press 1995
*mit Gerardus t´Hooft *Diagrammar*, CERN Preprint 1973, Online

## Utteknungen un Ehrungen
* 1980 Liddmaat vun de Königlich Nedderlannsch Akademie vun de Wetenschapen
* 1993 High Energy and Particle Physics Prize vun de EPS
* 1996 Dirac-Medaille (ICTP)
* 1999 Nobelpries för Physik
* 2000 Liddmaat vun de National Academy of Sciences
* Utwärtig Liddmaat vun de Poolsch Akademie vun de  Gelehrsamkeit (PAU) in Krakau

Nah Veltman wurr de Asteroid (9492) Veltman nömmt.

## Enkeld Nahwiesen


## Weblenken

* Veltman up de Sieden vun den Nobelpries (engelsch)
* DNB-Katalog
* Martinus Veltman an de University of Michigan
Gelasius I.

**Gelasius I.** († 496?) weer röömsch Paapst van etwa 492 bit ungefähr 496. Vermoot wurrd en Düer vun sien Pontifikat van‘ 1. März 492 bit 21. November 496. He weer Kabyle un wohrschienlich de dart  afrikaansch Paapst. Sien Naam bedüüd: „de Heitere“ (greeksch).

Papst Gelasius I. formuleert gegenöver Kaiser Anastosios I., Odoaker un Theoderich dat Verhältnis vun dat Paapstdom  („auctoritas sacrata pontificum“) un dat  Kaiserdom („regalis potestas“) as de beid gemeensam de Welt regeeren Mächte in‘ Sinn vun de up hüm torüchführt Twee-Schwerter-Theorie. He hett sück för de Behauptung vun de den Bischop vun Rom Süd- un Middelitalien verbleeven Rechte un Besitzungen insett.

Gelasius is ok för den Eerstbeleg  vun dat Adjektiv *[[Moderne|modernus]]* bekannt, dat he bruukt, um nee Lehren (*admonitiones modernas*) vun old Regeln (*antiquis regulis*) aftogrenzen.

Kathoolsch Gedenkdag is de 21. November.

## Literatur
*  Rudolf Schieffer: Gelasius I. In: Lexikon des Mittelalters (LexMA). Band 4, Artemis & Winkler, München/Zürich 1989, ISBN 3-7608-8904-2, Sp. 1197.
*  Friedrich Wilhelm Bautz: Gelasius I. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). Band 2, Bautz, Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8, Sp. 197–199.
*  John F.X. Murphy: Pope St. Gelasius I.. In: Catholic Encyclopedia, Band 6, Robert Appleton Company, New York 1909.

## Weblenken

* Gelasius I. in dat Ökumenische Hilligenlexikon, afropen an‘ 10. Mai 2015
* Gesamtwark vun Migne Patrologia Latina mit Inholtsverteken

## Enkeld Nahwiesen
Heise

**Heise** betekent

* Heise, düütschen Familiennaam (för Lüüd mit düssen Naam kiek dor),
* Verlag Heinz Heise, düütschen Verlag,
* Heise online, düütsch Onlinemagazin von’n Heise-Verlag,
* Heise, Oort in Idaho, USA.

Dat is ok de hoochdüütsche Naam von

* Heis, Oort in de Gemeen Beverst in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen.

Kiek ok bi: Heyse.
Ahe

**Ahe** betekent

* Ahe, Oort in de Gemeen Haiershiusen in’n Landkreis Hilmssen, Neddersassen,
* Ahe, Oort in de Gemeen Nienkerken-Vörden in’n Landkreis Vechte, Neddersassen,
* Ahe, Oort in de Gemeen Rinteln in’n Landkreis Schaumborg, Neddersassen,
* Ahe, Oort in de Gemeen Bergheim in’n Rhien-Erft-Kreis, Noordrhien-Westfalen,
* Ahe, Oort in de Gemeen Halwer in’n Märkschen Kreis, Noordrhien-Westfalen,
* Ahe, Oort in de Gemeen Kiärkhungeme in’n Kreis Olpe, Noordrhien-Westfalen,
* Ahe, Oort in de Gemeen Wipperfürth in’n Oberbergschen Kreis, Noordrhien-Westfalen,
* Ahe, Oort in de Gemeen Ruppichteroth in’n Rhien-Sieg-Kreis, Noordrhien-Westfalen,
* Ahe, Atoll von’n Tuamotu-Archipel, Franzöösch-Polynesien.

**AHE** is afkört för

* *[[Acta Historico-ecclesiastica]]*,
* AHE, IATA-Code von en Flegerhaven in Franzöösch-Polynesien.

**Ahe** is de Familiennaam von

* Antje von der Ahe (* 1970), düütsche Schauspelerin,
* Benjamin von der Ahe (* 1976), düütschen Politiker,
* Chris von der Ahe (1851–1913), düütsch-US-amerikaanschen Ünnernehmer,
* Jacobus von der Ahe († 1580), Raadssekretär von de Hansestadt Lübeck,
* Lina von der Ahe (* 1997), düütsche Synchroon- un Höörspeelsprekerin.

Dat is ok de hoochdüütsche Naam von

* Ah, Oort in de Gemeen Beverst in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen,
* Ah, lütten Oort in de Gemeen Rodenborg in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen.