open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hülsenbarg

De **Hülsenbarg** bi Sieversen is mit 154,9 m över NN de höögste Barg in de Horbörger Bargen.

In’n Westen von’n Hülsenbarg liggt dat Naturschuulrebeed Bökenbusch in’n Rosengoorn, dat 2003 inricht worrn is.
De Öörd ümto sünd Vohrndörp-Siedlung un Sottörp in’n Noordoosten, Sieversen un Leversen in’n Oosten, Langenrehm in’n Süden un Ilsdörp un Swiersdörp in’n Noordwesten.

In’n Süden von’n Hülsenbarg löppt de Kreisstraat 52 von Tötsen na de Bundsstraat 3 bi Eversen dör de Horbörger Bargen.
Fistelbarg

De **Fistelbarg** bi Alvsen is en 107,1 m över NN hogen Barg in de Horbörger Bargen.

In’n Süüdwesten von’n Fistelbarg liggt dat Naturschuulrebeed Bökenbusch in’n Rosengoorn, dat 2003 inricht worrn is. De Barg liggt in’n Landkreis Horborg in Neddersassen dicht bi de Landsgrenz na Hamborg.

De Öörd ümto sünd Ehstörp un Alvsen in’n Noordoosten, Vohrndörp in’n Oosten, Sottörp un Vohrndörp-Siedlung in’n Süüdoosten, de Wulmsdörper Siedlung Tempelbarg in’n Noordwesten un Neegraven un Huusbrook in’n Noorden.

Na Westen to liggt de Hasselbraak un na Süden de Hülsenbarg.
Hasselbraak

De **Hasselbraak** bi Neegraven is en 116,2 m över NN hogen Barg in de Swarten Bargen (Deel von de Horbörger Bargen).

## Geografie

De Barg liggt in’n Staatsforst Rosengoorn op de Landsgrenz von Hamborg na Neddersassen (Landkreis Horborg). In Hamborg is dat de höögste Barg in’t ganze Bundsland.

In’n Süden von’n Hasselbraak liggt dat Naturschuulrebeed Bökenbusch in’n Rosengoorn binnen dat Landschopsschuulrebeed Rosengoorn-Kiekbarg-Stuvenholt, un in’n Noordwesten de Fischbeker Heid.

De Öörd ümto sünd Neegraven in’n Noorden, Huusbrook in’n Noordoosten, Alvsen un Vohrndörp in’n Oosten, Sottörp un Vohrndörp-Siedlung in’n Süüdoosten, Ilsdörp un Swiersdörp in’n Süüdwesten un de Wulmsdörper Siedlung Tempelbarg in’n Noordwesten.

Na Oosten to liggt de Fistelbarg un na Süden de Hülsenbarg.

### Naturruum

Na de Naturrüüm ut dat *[[Handbuch der naturräumlichen Gliederung Deutschlands]]* höört de Hasselbraak binnen de Hauptrebedengrupp Lümbörger Heid (64) to dat Hauptrebeed Hoge Heid (640) un dor wedder to dat Ünnerrebeed Wilser Ennmoränen (640.0) un den Naturruum Swarte Bargen (640.00).

## Topp

Op’n Topp liggt en trigonometrischen Punkt, de de höögste Steed kenntekent. 2011 is en Toppkrüüz opstellt worrn. In’t Vörjohr 2013 hebbt se dat Krüüz wedder wegnahmen un dor en Granitsteen un en neet Krüüz henstellt. Dat gifft ok en Kassen mit en Toppbook.

## Weblenken
Hogenwedel

De **Hogenwedel** is en Barg in’n Noordwesten von Stood. He liggt op 26,2 m över NN.

## Geografie

Na Süüdoosten fallt dat Gelänn af na de Maschen von de Swing un na Noordoosten na Geestrandmoor un Maschen von Keden. Na Westen geiht dat Gelänn in siede Geest över. Na Süüdwesten sett sik dat högere Gelänn foort na’n Swarten Barg.

De Öörd ümto sünd Schölisch in’n Oosten, Stood in’n Süüdoosten, Hahl un Haddörp in’n Süüdwesten, de Hööv Steernbarg un Bockhorst in’n Westen un Stodermoor in’n Noordwesten.

## Historie

1837 is de Hambörger optische Telegraf inricht worrn. De optische Telegraf bestünn ut en Reeg von Signalanlagen twüschen Cuxhoben un Hamborg, över de Narichten (vör allen över Scheep, de in de Elv inlopen deen) schickt worrn sünd. Düsse Signalanlagen stünnen an besünners hoge Punkten, so dat de wiedhen to sehn weren. Dat weer nödig, üm mit mööglichst wenig Signalanlagen uttokamen.

De Naversignaals weren de Telegrafenbarg in’n Noordwesten bi Heckthusen un in’n Süüdoosten Schulau op de anner Sied Elv.

De Bedriev is denn 1849 instellt worrn, nadem 1848 twüschen Cuxhoben un Hamborg en elektrischen Telegraf inricht worrn is, de de Narichten veel lichter un gauer överdregen kunn.

Dat Rebeed von’n Hogenwedel billt vondaag den Karkhoff Geestbarg, dat Land ümto is nu Wahnrebeed un Deel von Stood.
Lüh (Dörp)

**Lüh** () is en Oort in de Gemeen Jörk in’n Landkreis Stood, Neddersassen.

## Geografie

Lüh liggt an dat Süüdöver von de Elv in de Masch von Oolland. De Oort liggt op dat rechte Över von de Münn von de Lüh in de Elv. In’n Süüdoosten doot de Eilannen Hanskalfsand, Neßsand un Hahnöversand liggen.

De Naveröörd sünd Hetlingen in’n Noorden, Lülanden, Wedel un Schulau in’n Noordoosten (düsse veer doot op dat annere Över von de Elv liggen, in’n Kreis Pinnbarg in Sleswig-Holsteen), Bossel, Jörk, Wisch, Gehrden un Neenslüüs in’n Süüdoosten, Loodkup un Mittelskark in’n Süden, Steenkark un Höhen in’n Süüdwesten un Greundiek in’n Westen.

## Historie

Von öllers hett de Aavtbo in Lüh jüstso as in ganz Oolland en grote Rull speelt.

Bet 1962 hett dat noch keen fasten Weg över de Lüh na Greundiek geven. Dat hett blots en Damperbrügg geven. Denn is 1962 dat Lühsparrwark kamen, dat mit en Brügg verbunnen weer.

De Lüchttoorn Mielstack is 1905 boot worrn un eer von 1907 bet 1910 in Bedriev. 

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Jörk in’n Kanton Jörk höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

De Oort hett vör 1852 to dat Grevengericht Oolland tohöört un denn to dat Amt Jörk. Na 1885 weer dat in’n Kreis Jörk. 1932 is dat Deel von’n Landkreis Stood worrn.

De Oort hett al jümmer to de Gemeen Bossel höört. An’n 1. Juli 1972 is Lüh tohoop mit Bossel denn Deel von de Gemeen Jörk worrn.

In’n Eersten Weltkrieg sünd 23 Soldaten ut Lüh fullen oder vermisst un in’n Tweten Weltkrieg 29.

### Inwahnertall

### Religion

Lüh is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Nicolai-Kark in Bossel.

## Kultur

En Denkmaal för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’ steiht in Bossel op’n Karkhoff.

En olen plattdüütschen Snack ut Lüh is *Lüh boben, Lüh boben, Rest in Schietgroben*.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

Dör Lüh löppt de Kreisstraat 39, de in’n Noordwesten na Greundiek an de Landsstraat 140 ran geiht un in’n Süüdoosten na Bossel. Lüttjere Straten gifft dat ans noch na Mittelskark un Steenkark.

För den Verkehr mit de annere Sied von de Elv gifft dat de Lüh-Schulau-Fähr.

De nächste Autobahn is de Autobahn 26 (Afsnidd Stood–Hamborg). De Opfohrt 4 Dullern liggt so acht Kilometer in’n Süüdwesten von Lüh.

De nächste Bahnhoff is so bi negen Kilometer wied weg in’n Süüdwesten in Dullern an de Nedderelvbahn.

## Footnoten
Kailash Satyarthi

**Kailash Satyarthi** (* 11. Januar 1954 in Vidisha) is en indisch Kinnerrechtsaktivist.  An’ 10. Oktober 2014 wurr hüm gemeensam mit Malala Yousafzai de Freedensnobelpries tospraken.

1980 wurr he Generalsekretär vun de *Bonded Labour Liberation Front*.

De Nobelpries wurr hüm toerkannt, wiel he völ freedlich Demonstratschonen un Proteste anführt hett, de sück gegen dat Utbeuten vun Kinner richten deen. 

## Utteknungen
* 1993: Ashoka Fellowship 
* 1994: Akener Freedenspries
* 1995: Robert F. Kennedy Human Rights Award
* 1999: Minschenrechtspries vun de Friedrich-Ebert-Stiftung
* 2008: International Alfonso Comín Award
* 2014: Freedensnobelpries gemeensam mit Malala Yousafzai

## Weblenken
* Pressemideelen vun dat Norweegsch Nobelprieskomitee, afropen an’ 10. Oktober 2014.

## Enkeld Nahwiesen
Isamu Akasaki

**Isamu Akasaki** (japaansch 赤崎 勇, *Akasaki Isamu*; * 30. Januar 1929 in de Präfektur Kagoshima; † 1. April 2021 in Nagoya) weer en japaansch Wetenschapler, de 1989 eerstmals blau Lüchtdioden, footend up den p-n-Övergang mit dat Halfleitermaterial Galliumnitrid herstellt hett. He kreeg dorför 2011 de vun dat IEEE vergeven Utteknung IEEE Edison Medal. 2014 wurr he gemeensam mit  Hiroshi Amano un Shuji Nakamura mit den Nobelpries för Physik uttekent.

## Leven un Wark
Isamu Akasaki studeer tonächst bit 1952 Elektrotechnik an de Universität Kyōto, dornah kreeg he den Doktertitel an de Universität Nagoya. Eerste Arbeiten in den Beriek vun de Optoelektronik un Lüchtdioden hett he in de laat 1960er un 1970er Johren maakt, ünner annern bi Firmen as Matsushita, wo he de  metallorganische Gasphasenepitaxie (MOVPE) to dat Herstellen vun Kristallen ut Galliumnitrid bruuken dee. 1981 un in de Folgejohren, nu weer an de Universität Nagoya, hett he de MOVPE to dat Herstellen vun hoochrein Eenkristalle ut Galliumnitrid (GaN) up en Saphir as Substrat insett. Disse hoochrein GaN kunn he in de Folg mit Magnesium p-doteeeren, to de n-Doteeren keem Silicium to'n Insatz, so dat he in de  Summ en p-n-Övergang mit GaN herstellen kunn, de as direkt Halfleiter en Bandlücke in den blau-grönen Farvberiek upwiest. Dormit gelung hüm 1989 de Herstellen vun de eerste effiziente Lüchtdiode. Vörher geev dat blots blau LEDs, de up den indirekten Halfleiter Siliciumcarbid footen deen. Disse  LEDs keemen all in de 1970er Johren up den Markt, kunnen sück aber wegen hör minn  Effizienz nie dörsetten.

## Utteknungen (Utwahl)
* 2002 *Outstanding Achievement Award* (engelsch för *Gyōseki-shō*) vun de *[[Japan Society of Applied Physics]] (JSAP)* (Ōyō Butsuri Gakkai)
* 2002 Orden vun de Upgahn Sünn, japaansch Utteknung för butergewöhnliche Verdeensten in' zivilen oder militärischen Beriek
* 2009 Kyoto-Pries, in den Beriek Optoelektronik
* 2011 IEEE Edison Medal
* 2014 Nobelpries för Physik

## Enkeld Nahwiesen
Glenfarclas

**Glenfarclas** (heet so veel as „Daal vun’t gröne Gras“) is en Whisky-Brenneree in Ballindalloch, Moray, Schottland.

## Historie
De Brenneree Glenfarclas is in’t Johr 1836 vun Robert Hay grünnt worrn un kreeg 1844 de Lizenz to’n Whisky-Brennen. De Destille is 1865 an John Grant verköfft worrn. Bit hüüt is de Brenneree denn in’n Besitt vun sien Nafohren bleven. In’t Johr 1896 is se renoveert worrn. 1960 un 1976 weer de Destille beide molen üm twee op vundaag söss Brennblasen vergröttert worrn.

## Produkschoon
In de Destille gifft dat twee Meeschfatten (*mash tuns*) vun jeedeen 15 Tunnen. Dorto kamt twölf Gäärfatten (*wash backs*) ut Eddelstahl, de jeedeen 45.000&nbsp;l faten doot. Brennt warrt de Whisky in dree *wash stills* vun 29.600&nbsp;l un dorna in dree *spirit stills* de 25.000&nbsp;l faten doot. De Brennblasen warrt direkt mit Gas befüürt.

De Whiskys vun Glenfarclas Warrt meist blots in fröhere Sherryfatten (Oloroso) inlagert to’n Riepen. Dat gifft en grote Tall vun verscheden Affüllen, de vun de Brenneree sülvst maakt warrt. Wegen de groten Lagers is de Produzent sülvst in de Laag, ok olle Johrgäng in’t Standardprogramm op’n Markt antobeden.

Die Whiskys von Glenfarclas werden fast ausschließlich in ehemaligen Sherryfässern (Oloroso) gelagert.

## Literatur
* Ralf Bernhardt, Hans Georg Würsching: *The Glenfarclas Single Malt Whisky Collector's Guide*. Cluaran Verlag, Einhausen 2004, ISBN 3-9809344-2-X.
* Charles MacLean (Rutgever): *Whisky. World Guide, Regions, Distillers, Malts, Blends, Tasting Notes.* Dorling Kindersley, London et al. 2008, ISBN 978-0-7566-3349-3.
* Walter Schobert: *Das Whiskylexikon.* Fischer Taschenbuch Verlag, Frankfort an’n Main, 2003, ISBN 978-3-596-15868-3.

## Kiek ok
* List vun de schottischen Brennereen

## Weblenken
Friedrich August Brauns

**Friedrich August Brauns** (* 10. April 1729 in Clausthal; † 31. Dezember 1793 in Harsfeld) weer en düütschen Verwaltungsbeamten.

Brauns is 1729 as Söhn von Justine Elisabeth, borene Meyenbergen, un Heinrich Joachim Brauns in Clausthal boren. Sien öllern Broder weer Gottlieb Johann Heinrich Brauns.

He weer von 1759 bet 1762 Amtsschriever un denn von 1762 bet 1791 Amtmann in dat Amt Willemsborg un denn von 1791 bet to sien Dood 1793 Amtmann in dat Amt Harsfeld.

He hett an’n 12. Oktober 1756 in Horborg Christiane Sophia Diehle (18. September 1739–3. August 1806) freet. De beiden harrn den Söhn Otto Jacob Heinrich Friedrich Brauns (4. Juli 1775–16. September 1855).

## Footnoten
Johan Dargeman

**Johan Dargeman** (* 1659 in Stockholm; 1739 ok dor) weer en sweedschen Verwaltungsbeamten.

Dargemann is 1659 as Söhn von’n Goldsmidd Jürgen Dargeman in Stockholm boren. He hett 1676 bi de Landskanzlie in Malmö anfungen un is 1680 Sekretär bi dat Seetollamt in Stockholm worrn. He is 1686 Inspekter för den Seetoll un de Akzies in Brunshusen worrn un weer von 1690 bet 1693 Amtmann von dat Amt Harsfeld.

An’n 26. Februar 1692 is he Landrentmeester in Bremen-Veern worrn. An’n 15. März 1692 is he op Manderstierna in’n sweedschen Adelsstand haven worrn.

An’n 3. Oktober 1695 hett Dargeman dat Good Hjalmarsberg in dat Kaspel Almby köfft. Dat hett he aver al an’n 6. April 1699 wedder verköfft an Nils Stromberg.

He hett an’n 27. Dezember 1684 op Beckershov in dat Kaspel Östra Vingåker Gunilla Beckerfelt freet. De beiden hebbt de Kinner Göran (1685-1758), Johanna un Johan (~1690-1758) hatt.
Johann Dietrich Andreas Augspurg

**Johann Dietrich Andreas Augspurg** (* 27. Juli 1750 in Hannover; † 18. Februar 1821 in Harsfeld) weer en düütschen Verwaltungsbeamten.

Augspurg is 1750 as een von teihn Kinner von Anna Dorothea, borene Heumann (12. August 1728-16. Februar 1791), un Johann Christoph Augspurg (14. Juni 1712-22. September 1771) in Hannover boren. He hett sik in’n Oktober 1768 an de Universität Göttingen inschreven un Juristeree studeert. He is 1777 Amtsschriever bi dat Amt Otterbarg worrn un is dor bet 1794 bleven.

Toletzt weer he Titulär-Amtmann. Augspurg weer von 1794 bet to sien Dood 1821 Amtmann in dat Amt Harsfeld. In de Franzosentied weer he 1810 Kantonsmaire von’n Kanton Harsfeld binnen dat Königriek Westfalen.

1777 hett he Wilhelmine Isenbart (1760-7. Februar 1793) freet. De beiden harrn de Söhns Wilhelm (* 1782) un Georg Ernst Eduard Augspurg (* 1783).

## Footnoten
Moordörp

**Moordörp** betekent

* Moordörp, Oort in de Gemeen Süüdbrookmerland in’n Landkreis Auerk, Neddersassen,
* Moordörp, Oort in de Gemeen Visselhöövd in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen,
* Moordörp, Oort in de Gemeen Niestadt in de Region Hannover, Neddersassen,
* Moordörp, Oort in de Gemeen Westermoor in’n Kreis Steenborg, Sleswig-Holsteen.
Bokel (Freenbeek)

**Bokel** () is en lütten Oort in de Gemeen Freenbeek (Samtgemeen Freenbeek) in’n Landkreis Stood, Neddersassen.

## Geografie

In’n Noordwesten hett de Beverbeek sien Born un in’n Süüdoosten flütt de Dinghorner Beek an Bokel langs. All beid doot in de Swing münnen, de so bi veer Kilometer in’n Noorden liggt. Na Süüdwesten weg flütt de Otter.

De Naveröörd sünd Swing un Freenbeek in’n Noordoosten, Wehl in’n Oosten, Frankenmoor in’n Süüdoosten, Aasp in’n Süden, Kutenhult in’n Süüdwesten, Mulsen in’n Westen un Hogenoh in’n Noordwesten.

## Historie

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Mulsen in’n Kanton Bremervöör höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

De Oort hett vör 1852 to de Böörd Mulsen binnen dat Amt Harsfeld tohöört. De Böörd Mulsen is 1852 in dat Amt Stood wesselt, dat 1859 Deel von dat Amt Himmelpoorten worrn is. Na 1885 weer dat in’n Kreis Stood. 1932 is dat Deel von’n ne’en grötteren Landkreis Stood worrn.

### Inwahnertall

### Religion

Bokel is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Petrus-Kark in Mulsen.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

Dör Bokel löppt de Kreisstraat 70, de in’n Süüdwesten na Kutenhult an de Landsstraat 123 ran geiht un in’n Noordoosten na Freenbeek. Lüttjere Straten gifft dat na Mulsen un Wehl.

De nächste Autobahn is de Autobahn 26 (Afsnidd Stood–Hamborg). De Opfohrten 3 Stood-Oost un 4 Dullern doot all beid so 16 Kilometer in’n Noordoosten von Bokel liggen.

De nächste Bahnhoff is so bi söss Kilometer wied weg in’n Süüdwesten de Bahnhoff Kutenhult an de Bahnlien Buxthu-Bremerhoben.

## Footnoten
William Esco Moerner

**William Esco Moerner** (normalerwies as **W. E. Moerner** bekannt; * 24. Juni 1953 in Pleasanton, Kalifornien, USA) is en US-amerikaansch Physiker un Chemiker. An' 8. Oktober 2014 wurr hüm gemeensam mit Robert Eric Betzig un Stefan Hell de Nobelpries för Chemie tospraaken för de Entwicklung vun superuplösen Fluoreszenzmikroskopie.

## Leven
Moerner is in Texas upwussen, wat sien fakener nömmt Naam mit de Initialen verklort, as he sülvst seggt.

Moerner kreeg sien B.S. in Physik, B.S. in Elektrotechnik un sien A.B. in Mathematik an de Washington University 1975. Dorup folgen denn de  M.S. un Doktertitel (Ph.D.) in Physik an de Cornell University in de Johren 1978 un 1982. 1981 bit 1995 forsch he bi IBM. Ansluutend weer he bit 1998 Perfesser an de  University of California, San Diego.

Moerner is siet 1998 Perfesser un siet 2002 *Harry S. Mosher Professor* för Chemie an de Stanford University mit en Ehrenernennung in Anwennd Physik. Sien Forschensswoorpunkte sünd Eenzelmolekül-Spektroskopie, physikalische Chemie, chemische Physik, Biophysik un Nanophotonik. Dank sien Forschung gelung de Lokaliseeren un dat spektroskopische Studium vun eenzeln fluoreszeeren Moleküle in Fastkörpern.

## Ehrungen
He kreeg 1984 den *Roger I. Wilkinson National Outstanding Young Electrical Engineer Award* un 2001 den *Earle K. Plyler Prize* vun de American Physical Society. He is Fellow vun de American Physical Society, Optical Society of America, American Association for the Advancement of Science, de American Academy of Arts and Sciences un siet 2007 Liddmaat vun de National Academy of Sciences. Tosätzlich wunn he 2008 den Wolf-Pries in Chemie, 2009 den Irving Langmuir Award un 2013 den Peter Debye Award. 2014 sluutend wurr hüm de Nobelpries för Chemie tospraaken. 

## Schriften
*mit L. Kador: Optical detection and spectroscopy of single molecules in a solid, Phys. Rev. Lett., Band 62, 1989, S. 2535
*mit Michael Orrit: Illuminating single molecules in condensed matter, Science, Band 283, 1999, S. 1670-1676
*mit Th. Basché, M. Orrit, H. Talon: Photon antibunching in the fluorescence of a single dye molecule trapped in a solid, Phys. Rev. Lett., Band 69, 1992, S. 1516
*mit S. M. Silence: Polymeric photorefractive materials, Chemical reviews, Band 94, 1994, S. 127-155
*mit Stephen Ducharme, J. C. Scott, R. J. Twieg: Observation of the photorefractive effect in a polymer,  Phys. Rev. Lett., Band 66, 1991, S. 1846
*mit P. Yeh: Introduction to Photorefractive Nonlinear Optics, Physics Today, Heft 3, 2008, S. 89-98
*mit Brahim Lounis: Single photons on demand from a single molecule at room temperature, Nature, Band 407, 2000, S. 491-493

## Literatur
* *Who’s Who in America.* 66. Utgaav, Band 2: *M–Z.* Marquis Who’s Who, Berkeley Heights 2011, ISBN 978-0-8379-7032-5 (Band 2), ISBN 978-0-8379-7035-6 (Gesamtwark), , S. 3097

## Weblenken
* Siet vun de Fakultät an dat Stanford's Chemistry Department
* W.E. Moerner's Group Homepage
*Chemie-Nobelpries 2014
Eduard August Reinbold

**Eduard August Reinbold** (* 9. Juli 1779 in Baukelo; † 8. Juni 1849 in Himmelpoorten) weer en düütschen Verwaltungsbeamten.

Reinbold is 1779 as Söhn von Sarah, borene Werlhof (4. Oktober 1744-28. April 1827), un den Amtmann Johann Arnold Reinbold (20. Dezember 1732-6. Januar 1793) in Baukelo boren. He weer von Oktober 1795 bet Juli 1797 op de Kloosterschool Ilfeld.

Reinbold weer toeerst Amtsassesser, denn Amtmann in dat Amt Hagen un von 1836 bet 1849 Oberamtmann von dat Amt Himmelpoorten.

Reinbold weer verheiraadt mit Meta Margarethe Rebecca Hommen (1795-21. Februar 1831). De beiden hebbt acht Döchter hatt.

## Footnoten
Johann August Hintze

**Johann August Hintze** (* 17. August 1760 in Harpstäe; † 15. Dezember 1844 in Otterbarg) weer en düütschen Verwaltungsbeamten.

Hintze is an’n 17. August 1760 as Söhn von Juliane Elisabeth, borene Meier, un den Amtsschriever Georg Hinrich Hintze († 1811) in Harpstäe boren un dor an’n 19. August döfft worrn.

Hintze weer bet 1789 bi dat Amt Lüchow un is dor toletzt Amtsschriever supernumerär worrn. 1789 is he von dor in dat Amt Veern wesselt un weer dor ok Amtsschriever supernumerär. Von dor is he 1790 as würklichen Amtsschriever na dat Amt Bremervöör gahn. Von Bremervöör keem he as Amtsschriever in dat Amt Beers. Nadem 1795 de Amtmann von dat Amt Blomendal, Johann Christoph Rudorff, doodbleven is, is Hintze sien Nafolger worrn. Dat is he bet 1805 bleven. Von 1805 bet 1844 weer he denn Amtmann in dat Amt Otterbarg.

He hett an’n 31. Oktober 1800 in Lesum Margrete Sophie Beate Rudorff freet. De beiden harrn de Dochter Elisabeth Juliana (* 1801) un twee Söhns. Hintze liggt begraven in Otterst.

He weer Ridder von’n Guelphen-Orden un na em hett Hintzendörp sien Naam kregen.

## Footnoten
Herbert Kroemer

**Herbert Kroemer** (Herbert Krömer; * 25. August 1928 in Weimar; † 8. März 2024) weer en düütsch Physiker un Nobelpriesdräger.

## Leven
Herbert Kroemer fung nah dat Abitur an dat Friedrich-Schiller-Gymnasium Weimar 1947 mit dat Physikstudium an de Universität Jena an un hett ünner annern Vörlesungen bi Friedrich Hund besöcht. As  he wiels de  Berliner Luftbrügg to en Praktikum in Berlin weer, hett he de Gelegenheit för de Flucht in den Westen wohrnommen un sien Studium an de Georg-August-Universität Göttingen fortsett. 1952 hett he sien Doktertitel bi Richard Becker up dat Rebeet vun de Theoretisch Physik över Effekte von heet Elektronen in Transistoren maakt un hett ansluutend as „angewandter Theoretiker“, as he dat sülvst nömmt hett, in' FTZ vun de Düütsch Bundspost arbeit. 1954 gung he in de USA un hett dor bi verscheeden Forschensinrichtungen Princeton un Palo Alto arbeit. He lehr van 1968 bit 1976 as Perfesser för Physik an de University of Colorado at Boulder un hett ansluutend an de University of California, Santa Barbara ünnerricht.

## Wark
Herbert Kroemer hett nie in Rebeeden arbeit, de jüst „aktuell“ weern, sonnern he weer mehr in Berieken tätig, deren Bedüüden eerst Johren later düütlich wurrn. So hett he in de 1950er Johren all Arbeiten över dat Konzept vun en Heterojunction Bipolar Transistors, de Frequenzen in' Gigahertzberiek mögelk maakt, herutgeven. 1963 hett he dat Konzept vun Doppelheterostrukturlasern, dat Grundkonzept vun Halfleiterlasern entwickelt. Beid Konzepte weern hör Tiet wiet vörut un kunnen eerst, nah de Entwicklung vun de Epitaxie, in de 1980er Johren wohr maakt wurrn.

In sien Tiet in Santa Barbara hebbt sück sien Hööftaktivitäten vun de Theorie in den experimentellen Beriek verschaven. So weer he Enn' vun de 1970er Johren maatgevend an de  Entwicklung vun de Molekularstrahlepitaxie bedeeligt, wobi he nee Materialkombinatschonen as Galliumphosphid un Galliumarsenid up Siliciumsubstraten herstellen un ünnersöken dee. Nah 1985 hett sück sien Interesse up de Materialkombinatschonen Indiumarsenid, Galliumantimonid un Aluminiumantimonid verännert.

He wurr 2000 tosommen mit Schores Iwanowitsch Alfjorow mit de Hälft vun den Nobelpries för Physik för de Entwicklung vun Halfleiterheterostrukturen för Hoochgeschwindigkeits- un Optoelektronik uttekent, de anner Hälft gung an Jack Kilby för de Entwicklung vun Integreert Schaltkreisen.

## Utteknungen
* J.J. Ebers Award, IEEE, 1973
* Heinrich-Welker-Medaille, International Symposium on GaAs and Related compounds, 1982
* National Lecturer, IEEE Electron Devices Society, 1983
* Jack Morton Award, IEEE, 1986
* Alexander-von-Humboldt-Forschungspries, 1994
* Nobelpries för Physik, 2000
* Ehrendokter der Physikalisch-Astronomischen Fakultät der Universität Jena 20. Mai 2008
* Der Asteroid (24751) Kroemer wurr nah hüm nömmt. 

## Weblenken
* Herbert Kroemer up de Sieden vun den Nobelpries (engelsch)
* DNB-Katalog
Malala Yousafzai

**Malala Yousafzai** [] (paschtuunsch:ملاله یوسفزۍ}, |ملالہ یوسف زئی}}&lrm;; * 12. Juli 1997) is en Kinnerrechtsaktivistin ut dat Swat-Daal in Pakistan. An’ 10. Oktober 2014 wurr hör gemeensam mit Kailash Satyarthi de Fredensnobelpries tospraaken. Se is de jüngste Priesdrägerin in de Historie vun den Nobelpries.

## Weblenken

* DNB-Katalog

## Enkeld Nahwiesen
Benedix von der Decken

**Nicolaus Benedix von der Decken** (* 23. Juli 1784 in Balje; † 12. Januar 1854 in Swing) weer en düütschen Verwaltungsbeamten.

Von der Decken is 1784 as Söhn von Anna Elisabeth, borene von der Decken (1760–1788), un Heinrich Alexander Wilhelm von der Decken (1749–1813) in Balje boren. Von’n 8. April 1799 bet to’n 7. April 1802 weer he an de Kloosterschool Ilfeld.

He weer von 1816 bet 1818 Amtmann in dat Amt Schladen, 1818 bet 1829 Amtsdrost in dat Amt Lemförde un 1829 bet 1848 Amtmann un Drost in dat Amt Bremervöör. 1852 is he in Rohstand gahn un hett in Swing leevt.

Em hebbt de Hööv Riddershusen un Feldhoff bi Balje tohöört.

He hett an’n 24. April 1822 Cäcilie von der Decken (16. Oktober 1793-31–März 1871) freet. De beiden harrn de Kinner Johanne (29. Mai 1827–3. Oktober 1905), Burchard Friedrich (1. November 1833–27. September 1885) un Carl Wilhelm Georg (11. Juni 1835–13. Oktober 1902).
Deanston (Brenneree)

**Deanston** is en Whiskybrenneree in Deanston, Stirling, Schottland.

## Historie
De Brenneree Deanston is 1965 vun de *Deanston Distillery Co. Ltd.* grünnt worrn. Dorför weer en Boomwull-Möhl ümwannelt, de 1785 vun den Architekt Richard Arkwright boet worrn is. De Produkschoon vun Whisky güng 1966 los un 1971 geev dat den eersten Single-Malt-Whisky ut de Brenneree ünner den Naam *Old Bannockburn* op’n Markt to köpen. In dat Johr 1972 weer de Destille vun *Invergordon Distillers* övernahmen, de 1974 den eersten Single-Malt ünner den hüütigen Naam *Deanston* affült hett. Teihn Johren later is de Brenneree dicht maakt worrn. *Burn Stewart Distillers* ut Glasgow hebbt 1990 de Destille för ruchwech 2,1 Millionen Pund opköfft un füngen dat Johr dorop wedder mit de Produkschoon an. 1999 hett *C. L. Financial* toeerst 18&nbsp;% vun de Andeelen köfft, 2002 denn den Rest dorvun. Intwüschen höört *Burn Stewart* to de süüdafrikaansche Distell Group Ltd.

Deanston statu dat Water vun den River Teith, en poor Meilen weg vun de Brenneree. De Damm un en Turbien sorgt dorför, dat Deanston sien egen Stroom maken deit.

## Produkschoon
Dat Water för de Produkschoon kummt ut den Stroom Teith. Vun de Region her tellt Deanston to de süüdlichen Highlands. De Brenneree hett keen egen Molt, vun dorher warrt dat vun frömme Moltereen anköfft. In de Destille gifft dat en Meeschtunn (*mash tun*) för 10,5 Tunnen ut Eddelstahl un acht Gäärfatten (*wash backs*) mit jeedeen 60.000 l. Destilleert warrt in twee *wash stills* vun 10.000&nbsp;l un twee *spirit stills* mit 8.500&nbsp;l, de dör Dampspiralen hitt maakt warrt.

Ruchweg 15&nbsp;% vun den produzeerten Whisky warrt as Single Malt opn Markt bröcht. Afnehmers sünd vör allen de USA, Grootbritannien, Frankriek, de Nedderlannen un Japan. De Rest vun de Produkschoon warrt för Blends un Malt Liquer bruukt (Wallach Single Malt Liqueur un Drumray Highland Cream Liqueur). .

## Kiek ok
* List vun de schottischen Brennereen

## Literatur
* Michael Jackson: *Malt Whisky Companion.* Dorling Kindersley, London et al. 2004, ISBN 1-4053-0234-8.
* Charles MacLean (Rutgever): *Whisky. World Guide, Regions, Distillers, Malts, Blends, Tasting Notes.* Dorling Kindersley, London et al. 2008, ISBN 978-0-7566-3349-3.
* Walter Schobert: *Das Whiskylexikon.* Fischer Taschenbuch Verlag, Frankfort an’n Main 2003, ISBN 978-3-596-15868-3.

## Weblenken
Johann Friedrich Keyßler

**Johann Friedrich Keyßler** (* 2. März 1734 in dat Land Hohenlohe; † 14. März 1810 in Himmelpoorten) weer en düütschen Verwaltungsbeamten.

Keyßler is 1734 in dat Land Hohenlohe boren. Later is he in’n hannöverschen Verwaltungsdeenst gahn. He weer Amtsschriever bi dat Amt Rauenkerken un is dor 1779/1780 to’n Titulär-Amtmann opstegen. He weer von 1780 bet 1786 richtigen Amtmann in dat Amt Wischhoben, von 1786 bet 1793 in dat Amt Arzen un denn von 1793 bet 1810 Oberamtmann von dat Amt Himmelpoorten.

Keyßler hett an’n 1. Juli 1774 in Horborg Maria Magdalena Unruh (30. März 1745-1776) freet. Nadem siene eerste Fro doodbleven is, hett he 1777 in Linden Elisabeth Dünte (4. April 1745-20. November 1805) freet.

## Footnoten
Shuji Nakamura

**Shuji Nakamura** (japaansch:中村 修二, *Nakamura Shūji*; * 22. Mai 1954 in Seto, Ehime, Japan) is en japaansch Physiker un Entwickler vun de eerst blau Lüchtdiode (LED). He is Perfesser an de University of California, Santa Barbara un kreeg 2014 den Nobelpries för Physik.

## Leven un Wark
Nakamura hett an de Universität Tokushima studeert un dor 1977 sien Bachelor-Afsluss un sluutend 1979 sien Master-Afsluss as Elektroingenieur maakt. Nah dat Studium bleev he in  Tokushima un hett för de Firma Nichia arbeit. Af 1993 weer Nakamura Baas vun de Forschensafdeelen bi Nichia.

Wiels sien Tiet bi Nichia entwickel Nakamura de eerste bnnig hell Galliumnitrid-Lüchtdiode, de den Vördeel hett, blau Lucht aftostrahlen. Siet 1993 wurrn disse LEDs produzeert. 1994 wurr hüm vun de Universität vun Tokushima en Doktertitel tospraaken. Neben de blau GaN-LED entwickel Nakamura ok de gröön Indium-Galliumnitrid-Lüüchtdiode (InGaN-LED) un sluutend en witt LED. Mdden vun de 1990er entwickel he buterdem en blau Laser.

Nakamura hett Japan 1999 verlaaten un nehm en Stäe as Perfesser an de University of California, Santa Barbara in Santa Barbara an.

2001 hett Nakamura sien fröheren Arbeitgever Nichia verklaagt. Sien Prämie för de Entwicklung vun de GaN-LED vun 20.000 Yen (rund 150 Euro) keem hüm to leeg vör.  Nakamura forder 20 Milliarden Yen (150 Millionen Euro) un hett tonächst ok wunnen. Nahdem Nichia in Beropen gahn weer, hemm sück beid Parteien up en Bonus vun 840 Millionen Yen (6 Millionen Euro) eenigt, de hööchste je in Japan betallt Prämie.

Siet 2004 is Nakamura Honorarperfesser an de Universität Bremen.

## Utteknungen
* 2000: Carl-Zeiss-Forschungspries. 
* 2006: Millennium Technology Prize. 
* 2014: Nobelpries för Physik (gemeensam mit Isamu Akasaki un Hiroshi Amano).

## Publikationen
* Shuji Nakamura, Gerhard Fasol, Stephen J. Pearton: *The Blue Laser Diode: The Complete Story.* Springer, 2000, ISBN 3-540-66505-6.
* Shuji Nakamura, Gerhard Fasol: *The blue diode laser - GaN light emitters and lasers.* Springer, 1997, ISBN 3-540-61590-3.

## Weblenken
*  Homepage vun Nakamura an de UC at Santa Barbara
* Informatschonen över Nakamura un sien Entwicklungen (engelsch)

## Enkeld Nahwiesen
Flagg vun Bhutan

De **Flagg vun Bhutan** is in' chineesschen Stil hollen un erinnert düchtig an de goldgeel Flagg vun dat chineesch Kaiserriek.

## Bedüüden

* Safrangeel steiht för de Hoheit vun den König un sien Leitung vun weltlich un geistlich Angelegenheiten
* Orangeroot steiht för de geistliche Gewalt vun den Buddhismus, de in Bhutan dör de buddhistisch Sekten Kagyüpa un Nyingmapa repräsenteert wurrd.

De flögelloos, swaart-witt Draak steiht eenersiets dör den Landsnaam vun Bhutan, *Druk-Gyalkhap* (Draakenriek), un up de anner Siet steiht he för den Dönner, de faken in de Bargen vun Bhutan to hören is un de Stimm vun den Draak tospraken wurrd. Todem stellt de Juwelen hollen Draak en Symbol för dat Universum dor.

De Draak hett blots dree nah vörn richt Krallen. Blots Draaken, de för den chineeschen Kaiser staht, hemm veer Krallen.

## Farben

## Historie
Dat Grunddesign vun de Flagg is siet dat 19. Johrhunnert in Gebruuk. De Flagg in de hüdige Form gifft dat siet 1969 un wurr an' 8. Juni 1972 offiziell bestätigt.


Bild:Flag of Bhutan (1949-1956).svg|1:1 Eerste bekannt Flagg vun Bhutan, in Gebruuk bit 1956
Datei:Flag of Bhutan (1956–1969).svg|1:1 Flagg vun Bhutan, 1956 bit 1969


## Weblenken

* Flags of the World - Bhutan
Wilhelm Heinrich Rautenberg

**Wilhelm Heinrich Rautenberg** (döfft 27. September 1718 in Hannover; † 2. Januar 1801 in Stood) weer en düütschen Verwaltungsbeamten.

Rautenberg is 1718 in Hannover boren un hett toeerst an de Universität Jena un von 21. April 1738 af an an de Universität Göttingen Juristeree studeert.

He weer toeerst Amtsschriever in dat Amt Wasra, denn von 1758 bet 1768 Amtmann von dat Amt Läernstäine un is 1779 Amtmann in dat Amt Eggersen worrn. Na de Tied in Eggersen weer he von 1780 bet 1793 Amtmann von dat Amt Himmelpoorten. 1786 is he in Himmelpoorten Oberamtmann worrn.

Rautenberg hett an’n 14. August 1749 in Wasra Sophie Karoline Wedekind (25. September 1730-6. August 1797) freet.
Kanton Willemsborg

De **Kanton Willemsborg** weer as Kanton en Verwaltungsrebeed in de Franzosentied (1810-1813). De Seet weer Willemsborg.

## Historie

Dat Rebeed weer vörher Deel von dat Förstendom Lümborg (Kurförstendom Hannover) un hett dor to de Ämter Willemsborg un Horborg höört. Ossenwarder hett vörher to de Stadt Hamborg höört.

An’n 1. März 1810 hett de König von dat Königriek Westfalen, Hieronymus, kund daan, dat dat Kurförstendom Hannover Deel von sien Königriek warrt. Westfalen weer en Vasallenstaat von dat Franzöösche Kaiserriek, dat siet 1803 dat Kurförstendom besett hollen harr.

Binnen Westfalen weer de Kanton Willemsborg een von de Kantons in’n Distrikt Horborg von dat Departement von de Nedderelv. Man al to’n 1. Januar 1811 harr dat wedder en Enn. Dat Königriek Westfalen müss dat Departement direkt an dat Franzöösche Kaiserriek afgeven. De Kanton Willemsborg weer nu een von de negen Kantons, ut de de Distrikt Hamborg in dat Departement von de Elvmünnen tohoopsett weer. To disse Tied is denn ok Ossenwarder Deel von’n Kanton worrn.

1813/1814 sünd de Franzosen slahn un dat Rebeed befreet worrn. Hamborg un dat Kurförstendom Hannover sünd denn wedder herstellt worrn un de ole Stand von vör 1810 wedder dor.

De Kanton harr 8972 Inwahners un weer indeelt in dree Mairien:

* Mairie Oolwarder
* Mairie Ossenwarder
* Mairie Willemsborg

## Footnoten
Jean Tirole

**Jean Tirole** (* 9. August 1953 in Troyes) is en franzöösch Ökonom, de sück insbesünnere mit Industrieökonomik befaat. Tirole hett de École polytechnique un de École nationale des ponts et chaussées in Paris besöcht. Sien Doktertitel kreeg he 1978 vun de Universität Paris-Dauphine in Mathematik un 1981 en Ph.D. vun dat MIT in Ökonomie. Nah Professuren an de École Polytechnique, de École Nationale des Ponts et Chaussées un an dat MIT övernehm he de wetenschaplich Leitung vun IDEI an de Universität Toulouse I. Sien Bekanntheit verdankt he nich toletzt dat Lehrbook *Industrieökonomik* (1999). 2011 kreeg he de Ehrendokterwürde vun de Universität Mannheim.

In dat Johr 2014 wurr hüm för sien„für seine Analyse von Marktmacht und -regulierung“ de Nobelpreis för Wertschapswetenschapen tospraken.

## Weblenken

* DNB-Katalog
* Tirole up de Websteed vun dat IDEI

## Enkeld Nahwiesen
Silvia Nieber

**Silvia Nieber** (* 7. Juni 1960 in Bremen) is en düütsche Politikerin von de SPD.

Nieber is 1960 in Bremen boren un in de Lümbörger Heid opwussen. Se hett in Hamborg studeert, is Diplom-Betriebswirtin un hett von 1986 bet 1990 bi de IG Bergbau-Chemie-Energie in Riäkelhusen, Köln un Hannover arbeidt. In de SPD is se 1981 ringahn.

1990 bet 2000 weer se Viezbaas von dat Wilhelm-Gefeller-Bildungszentrum in Münner. Von 2000 bet 2011 weer se Börgermeestersche von de Stadt Münner. Aflööst hett ehr Hartmut Büttner. 2011 is se de eerste Fro as Börgermeestersche von de Stadt Stood worrn. Se hett Andreas Rieckhof as Börgermeester aflööst.

Se hett to de 14. Bundsversammlung höört, de an’n 30. Juni 2010 Krischaan Wulff to’n Bundspräsident wählt hett.

Bi de Börgermeesterwahl in de Stadt Stood an’n 26. Mai 2019 hett Nieber 42,0&nbsp;% von de Stimmen kregen un keem dormit in de Stichwahl gegen CDU-Kannedaat Sönke Hartlef. Bi de Stichwahl an’n 16. Juni 2019 hett se 44,65&nbsp;% von de Stimmen kregen. Dormit is Hartlef to’n ne’en Börgermeester wählt worrn. He hett dat Amt to’n 14. September 2019 övernahmen.

Nieber is verheiraadt un hett een Söhn.
Glenallachie

**Glenallachie** is en Whisky-Brenneree bi Aberlour, Banffshire, Schottland. 

## Historie
De Destille is 1967 vun *Mackinlay McPherson Ltd.* grünnt worrn – dat is en Dochterünnernehmen vun de *Scottish & Newcastle Breweries Ltd.* William Delmé Evans weer de Architekt vun de Anlaag. 1985 sünd de Brennereen Glenallachie un Isle of Jura an de *Invergordon Distillers* verköfft worrn. Twee Johren later is de Brenneree dicht maakt worrn, vunwegen dat dor ok de Tiet över nix mehr produzeert worrn is. 1989 hett *Campbell Distillers* (Pernod Ricard) de Brenneree övernahmen un vun twee op veer Brennblasen opstockt. Denn is de Produkschoon wedder anlopen.

## Produkschoon
De Glenallachie-Brenneree höört to de Whisky-Region Speyside. Se betütt ehr Water vun’t Burn Water (Borns vun’n Ben Rinnes). Dat Molt warrt vun frömme Moltereen anköfft. In de Brenneree gifft dat en Meeschfatt (*mash tun*) ut Eddelstahl för 9,5 Tunnen un söss Gäärfatten (*wash backs*) vun jeedeen 60.000&nbsp;l. Brennt warrt in twee *wash stills* to 36.369&nbsp;l un twee *spirit stills* to 23.911&nbsp;l, de dör Damp hitt maakt warrt.

De Whisky vun Glenallachie warrt vör allen för de bekannten Blends *Clan Campbell* un *House of Lords* bruukt. 

## Kiek ok
* List vun de schottischen Brennereen

## Literatur
* Charles MacLean (Rutgever): *Whisky. World Guide, Regions, Distillers, Malts, Blends, Tasting Notes.* Dorling Kindersley, London et al. 2008, ISBN 978-0-7566-3349-3.
* Walter Schobert: *Das Whiskylexikon.* Fischer Taschenbuch Verlag, Frankfort an’n Main 2003, ISBN 978-3-596-15868-3.

## Weblenken
Johannes Krancke

**Johannes Krancke** (* 9. August 1885 op Kruutsand; † wohrschienlich 1945) weer en düütschen Politiker.

Krancke is 1885 op Kruutsand boren. He hett 1908 bet 1914 an de Universitäten München, Straßborg un Köln Juristeree studeert un 1917 sien Referendar-Examen maakt. Von 1914 bet 1918 weer he Soldaat in’n Eersten Weltkrieg. Von’n 1. April 1919 bet 31. Dezember 1919 hett he bi’n Magistrat Glücksborg arbeidt un weer denn von 1. Januar 1920 bet 31. März 1923 Gemeenvörsteher in Ooldklooster.

He is 1923 Börgermeester in Glücksborg worrn, is aver to’n 1. Januar 1925 as Börgermeester na Buxthu wesselt. Dor is he bet März 1933 bleven, as de NSDAP an de Macht kamen is. En Kummando ut Schutzpolizei, Stahlhelm un SA ut Stood is anrückt un dor hebbt sik ok de Buxthuer SA un de NSB-Oortsgrupp anslaten. De Grupp is op dat Raadhuus Buxthu dalmarscheert un hett dor Krancke as Börgermeester afsett un Werner Glüer insett. Krancke is bet März 1934 beurlaubt ween un denn in’n Rohstand versett worrn. An’n 1. Januar 1941 is he na de Luftwapen intagen worrn. He weer toletzt Hauptmann von de Luftwapen in Posen un is wohrschienlich 1945 in russ’sche Fungenschop kamen un dor verschollen.
Eduard Kühl

**Eduard Kühl** (* 9. April 1896 in Ohrsee; †) weer en düütschen Politiker von de NSDAP.

Kühl is 1896 in Ohrsee boren un an’n 1. Mai 1933 in de NSDAP ringahn. He weer von Februar 1933 bet Sommer 1934 in de SA un is in’n Februar 1934 Oortsgruppenamtsleiter för Kommunalpolitik in Wisteed worrn. Von Januar 1936 af an weer he Oortsgruppenleiter von de NSDAP in Drochters.

He weer von’n 1. April 1935 bet 1945 Börgermeester von Drochters. In de Tied von’n 1. Februar bet to’n 1. Juli 1943 weer he Vertreder för Börgermeester Carl Nörtemann in Stood, de in’n Tweten Weltkrieg to’n Wehrdeenst inropen weer. An’n 17. Mai 1943 is he Kreisleiter von de NSDAP in’n Kreis Stood worrn.

An’t Enn von’n Tweten Weltkrieg is Kühl an’n 10. Mai 1945 von de Briten in Drochters verhaft worrn un is bet Juli 1948 in Haft bleven. An’n 16. Juli 1948 hett em dat Spruchgericht in Bardörp to 18 Maand Haft veroordeelt, de aver mit siene Internierungshaft al afgullen weer. Later hett he as Maakler in Gauensiek leevt.
Johann Hermann Ruperti

**Johann Hermann Ruperti** (* 3. Februar 1722 in Münner; † 12. Februar 1791 in Otterbarg) weer en düütschen Verwaltungsbeamten.

Ruperti is 1722 in Münner as Söhn von Engel Sophia, borene Wilstach (31. Juli 1694-4. September 1757), un Christian Konstantin Ruperti (18. Mai 1686-29. März 1758) boren.

He weer Amtsschriever in dat Amt Bremervöör un denn von 1765 bet to sien Dood 1791 as Nafolger von Amtmann Kühlbrunn Amtmann in dat Amt Otterbarg.

He hett an’n 2. Mai 1756 in Zeven Justina Sophia Niemann (6. Oktober 1731-20. Mai 1790; Dochter von Jobst Diedrich Niemann) freet. De beiden harrn tohoop acht Kinner. Ünner annern den Söhn Georg Alexander Ruperti (19. Dezember 1758-14. März 1839), de later Theoloog worrn is.
Otto Jacob Heinrich Friedrich Brauns

**Otto Jacob Heinrich Friedrich Brauns** (* 4. Juli 1775 in Willemsborg; † 16. September 1855 in Blomendal) weer en düütschen Verwaltungsbeamten.

Brauns is 1775 in Willemsborg as Söhn von Christiane Sophia, borene Diehle (1739-1806), un den Amtmann von dat Amt Willemsborg, Friedrich August Brauns (1729-1793), boren. Sien Vedder weer Gottlieb Johann August Brauns. 

1801/1802 weer he Amtsauditer in dat Amt Staarbarg un dat Amt Liebenau, is 1803 drüdden Amtsschriever in dat Amt Harpstäe worrn un 1804 Amtsschriever. Von 1810 bet 1813 weer he in dat Königriek Westfalen Tribunalrichter in Blankenborg. 1814 is he würklichen Amtsschriever in dat Amt Lüün worrn un 1816 Amtsassesser in dat Amt Oosterholt. 1825 is he Titulär-Amtmann in dat Amt Oosterholt worrn un 1833 denn Amtmann von dat Amt Blomendal. Dor is he 1847 Oberamtmann worrn.

Brauns hett an’n 15. Juli 1808 in Lümborg Wilhelmine Freya Christine Albers (20. Dezember 1782-25. Februar 1871) freet.
Friedrich von der Decken (1801–1859)

**Friedrich von der Decken** (* 9. Oktober 1801 in Balje; † 1. Juni 1859) weer en düütschen Verwaltungsbeamten.

Von der Decken is 1801 in Balje as Söhn von Louise Margarete, borene von der Decken (9. Juli 1764–23. November 1842), un Hinrich Wilhelm Alexander von der Decken (1. Oktober 1749–13. Januar 1813) boren.

Von der Decken weer von 1827 bet 1829 Amtsassesser bi dat Amt Bremervöör un is denn an dat Amt Fambossel wesselt. In’n Oktober 1834 is he drüdden Beamten in dat Amt Winsen worrn.

He is an’n 29. August 1839 Amtsassesser in dat Amt Beers worrn un hett in’n Oktober 1852 den Posten as Amtmann in Beers övernahmen. Den hett he behollen bet dat Amt 1859 oplööst worrn is.

Von der Decken hett dat Good Eggerkamp un dat Good Balje tohöört. He hett an’n 29. Dezember 1840 Cäcilie Adelheid Mathilde (* 26. März 1818) freet. He is in Krummendiek begraven worrn.
Gerhard Reichhardt

**Gerhard Reichhardt** (* 27. Dezember 1925 in Gotha; † 18. April 1969 in Stood) weer en düütschen Politiker von de SPD.

Reichhardt is 1925 in Gotha boren. Na de School weer he von 1943 bet 1945 Soldat in’n Tweten Weltkrieg. An’t Enn von’n Krieg keem he in US-amerikaansche Fungenschop, ut de he 1946 wedder free keem. He hett 1946/1947 en Lehr as Bäcker maakt un weer 1947/1948 bi de Berufspädagogische Ausbildungsstätte in Gotha. 1948/1949 hett he as Schoolmeester an de Beroopsschool arbeidt. 1950 is he ut de DDR wegtagen in de BRD. He hett dor von 1950 bet 1955 as Gewarflehrer arbeidt. Denn weer he Geschäftsföhrer bi de IG Chemie, Papier, Keramik.

Reichhardt is 1946 in de LDPD ringahn un 1948 Viezvörsitter von de LDPD in Vacha worrn. He hett 1949/1950 as Kreissekretär för de Partei arbeidt. Nadem he in de BRD gahn is, is he 1950 in de SPD ringahn. 1964 is he as Vörsitter von’n SPD-Ünnerbezirk Stood-Bremervöör wählt worrn.

Reichhardt is 1956 Maat von’n Kreisdag in’n Landkreis Stood worrn un 1961 Senater von de Stadt Stood. An’n 5. Oktober 1964 is he Liddmaat von’n Düütschen Bundsdag worrn, nadem de Afornte Uwe-Jens Nissen sien Mandat dalleggt harr. In’n Bundsdag is he aver blots bet to dat Enn von de Wahlperiood an’n 19. Oktober 1965 bleven.

Reichhardt is 1963 Viez-Landraad von’n Landkreis Stood worrn un weer von 1968 bet to sien Dood 1969 Börgermeester von de Stadt Stood.
Carl Nörtemann

**Carl August Nörtemann** (* 15. November 1891 in Eberstadt; † 1974) weer en düütschen Politiker von de NSDAP un de CDU.

Nörtemann is 1891 as Söhn von’n Dischermeester Heinrich Nörtemann in Eberstadt boren un weer von 1903 bet 1909 op de Realschool in Haspe. Denn güng he bet 1912 na de Oberrealschool in Hagen un hett dor dat Abitur maakt. He hett denn an de Universität Berlin Weertschopswetenschoppen un Juristeree studeert un tweeunhalv Johr en praktische Utbillung bi Siemens & Halske in Berlin maakt, de för sien Weertschopsstudium empfohlen weer. Von 1914 bet 1918 weer he Soldat in’n Eersten Weltkrieg. He is dor verwunnt worrn un weer för dree Maand in’t Lazarett. Na de Tied in’t Lazarett hett he Urlaub kregen un hett in disse Tied in’n Juli 1918 in Griepswoold sien Dokter in Juristeree maakt.

Von April 1919 bet März 1925 weer he Baas von dat Statistische Amt in Hagen. Blangenbi hett he noch Studien in Staatswetenschoppen an de Universitäten Köln un Mönster bedreven. In’n März 1925 is he Börgermeester von Dannenbarg worrn un dat bet 1938 bleven. Blangenbi hett he 1932 bet 1935 as Gasthörer an de Universität Hamborg studeert un 1936 sien tweten Dokter maakt.

Denn weer Nörtemann von 1938 bet 1943 as Nafolger von Hans Arthur Meyer Börgermeester von de Stadt Stood. Nadem he 1943 in’n Tweten Weltkrieg na de Wehrmacht inropen worrn is, hett för en Tied Eduard Kühl vertredungswies dat Amt as Börgermeester övernahmen.

Na’n Krieg is he in de CDU ringahn un weer von 1955 bet 1958 Bezirksvörsitter von’n CDU-Bezirk Stood.

## Warken

* *Besteht gegenüber den Reichsgesetzen das Erfordernis der Sanktion?* Dokterarbeid, 1919
* *Das deutsche Sparkassenwesen unter dem Einflusse der Sparkassengesetzgebung des Reichs.* Dokterarbeid, Berlin 1936

## Footnoten
List von de Landsstraten in Neddersassen

De **List von de Landsstraten in Neddersassen** wiest all Landsstraten in Neddersassen.

De Nummern von de Straten orienteert sik groff an de olen Regerungsbezirke Auerk, Hannover, Hilmssen, Lümborg, Ossenbrügge und Stood un de Verwaltungsbezirke Bruunswiek un Ollnborg, de in de Tied von 1946 bet 1978 bestahn hebbt.

*De List is noch nich vullstännig.*

## L 1 – 99

## L 100–199

## L 200–299

## L 300–399

## L 400–499

## L 500–599

## L 600–699

## L 700–799

## L 800–899

## Footnoten
Hans-Hermann Ott

**Hans-Hermann Ott** (* üm 1940) is en düütschen Politiker von de CDU.

Ott is üm 1940 boren un hett Bueree lehrt. He hett von 1968 bet 1984 en Pachthoff in Abbenfleet hatt. Na 1984 hett he as Berader in de Bueree un as Hannelsvertreder arbeidt. 1995 is he Fleeschkuntrullör worrn un weer in dissen Beroop bet 2006 aktiv. Ott leevt in Abbenfleet.

Ott is 1967 in de CDU ringahn. 1976 is he Maat von’n Oortsraad von Bützfleet worrn, 1981 von’n Kreisdag in’n Landkreis Stood un 1991 in’n Stadtraad von Stood. He weer 1991 bet 2001 Oortsbörgermeester von Bützfleet.

He weer von 1996 bis 2001 tweten Viez-Börgermeester von de Stadt Stood un denn 2001 bet 2006 as Nafolger von Heinz Dabelow eersten Börgermeester. Von 2007 bet 2011 weer he denn eersten Viez-Börgermeester.

15 Johr weer he Vörsitter von’n Börgervereen Bützfleet un sied 1997 Vörsitter von’n Fördervereen Festung Graueroort. In’n Februar 2012 hett he dat Bundsverdeenstkrüüz kregen. Von 1979 bet 1995 weer he Vörsitter von’n CDU-Kreisverband Stood.

Ott hett 1966 siene Fro Hannelore freet. Mit ehr hett he twee Döchter un een Söhn.
BenRiach

**BenRiach** is en Whisky-Brenneree bi Elgin, Schottland.

## Historie
Boet weer de Brenneree in’t Johr 1898 vun John Duff. Man, se müss mit Utnahm vun de Molteree, de ünner annern ok Longmorn versorgen de, al twee Johren later wedder dicht maken. Eerst 1965 is de Destille vun *Glenlivet Distillers Ltd.* wedder apen maakt worrn. 1978 is se an Seagram verköfft worrn un weer 1985 vun twee op veer Brennblasen vergröttert. In de Tiet vun 1983 bit 1996 is in de Brenneree för die Region ungewöhnlich törfigen Whisky produzeert worrn, de för Blend-Whiskys dacht weer, vunwegen, dat de dormolige Mudderkunzern keen Islay-Destille besitten de. En Deel vun de dormolige Produkschoon is vundaag as Single-Malt-Whisky op’n Markt kamen.

De beiden Moltboddens sünd 1999 na mehr as 100 Johren Bedrief dicht maakt worrn. An’n 19. Dezember 2001 güng de Brenneree an den Kunzern Pernod Ricard, de toeerst de Produkschoon minnert hett un denn in’n August 2002 de hele Anlaag stilleggt hett. In’n April 2004 hebbt Billy Walker, Geoff Bell un Wayne Keiswetter de Brenneree köfft. Sietdem löpt se wedder in’n Normalbedrief.

## Produkschoon
Dat Water för de Produkschoon kummt vun öörtliche Borns. Vun de Region her tellt BenRiach to Speyside. Se hett twee Meeschfatten (*mash tun*) mit 6,1 Tunnen un acht Gäärfatten (*wash backs*) vun tosamen 240.000&nbsp;l. Brennt warrt mit twee *wash stills* un twee *spirit stills*, de mit Damp hitt maakt warrt.

## Kiek ok
* List vun de schottischen Brennereen

## Literatur
* Charles MacLean (Rutgever): *Whisky. World Guide, Regions, Distillers, Malts, Blends, Tasting Notes.* Dorling Kindersley, London et al. 2008, ISBN 978-0-7566-3349-3.
* Walter Schobert: *Das Whiskylexikon.* Fischer Taschenbuch Verlag, Frankfort an’n Main 2003, ISBN 978-3-596-15868-3.

## Weblenken