open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Barver

**Barver** is en Gemeen in de Samtgemeen Rehrn in den Landkreis Deefholt in Neddersassen.

## Laag
Barver liggt noordööstlich vun den Dümmer See un vun dat Rehrner Geestmoor un süüdlich vun de Wilshuser Geest, tämlich genau in de Midden twuschen Bremen un Ossenbrügge. Dat Dörp liggt in'n Oosten vun den Kellenbarg an dat westliche Över vun de Wagenfeller Au.

## Historie
De Gemeende ehr Naam is dat eerste Mol to lesen i en Urkunn ut dat Johr 1203.

## Politik
### Gemeenderaat
In den Gemeenderaat vun Barver sitt alltohopen 11 Raatslüde:
* Free Wählers (WGB): 6 Sitten
* SPD: 5 Sitten
Wählt wurrn is bi de Kommunalwahl an'n 11. September 2011.

### Börgermeester
De ehrenamtliche Börgermeester Detlev Osterbrink is an'n 9. September 2001 wählt wurrn. 

### Wapen
En gollen Ekentwieg mit dree Blöer un twee Ekeln in gröön över gollen Wellenbalken (de Au), dor ünner en gollen Möhlensteen. 

### Fründschop mit Gemeenden in dat Utland
Siet August 1973 gifft dat al en Fründschop mit de franzöösche Gemeende Lezay.

## Wat en sik ankieken kann un wat dor los is
### Bowarken
En Hollännerwindmöhl ut dat Johr 1865 steiht nich wiet af vun de L344 (Baarnstruper Straat) na Baarnstrup hen. 

### Sport
In Barver gifft dat en Sportanlaag un en Hall för verscheden Sportarten un wat man dor sunst so maken kann.

## Weertschop un Verkehr
### Verkehr
De Gemeende liggt nöördlich un nich wiet af vun de B 214 vun Deefholt na Nienborg.

## Kiek ok bi
* Projekt to'n Sammeln vun plattdüütsche Oortsnaams in de Landkreise 

## Weblinks
*Websteed vun de Samtgemeende Rehrn
*Fründschop Barver Lezay
Gudrun Vaupel

**Gudrun Vaupel** (* 23. Mai 1941) is en düütsch Schauspelerin un Synchroonsnackerin.

1965 speel Vaupel ünner de Regie vun Robert A. Stemmle bi de Feernsehfilm *Kubinke* mit. 1978 stunn se bi de Film *Schwarz und weiß wie Tage und Nächte* (Speelbaas: Wolfgang Petersen) vör de Kamera. In de Tekentricksreeg The Simpsons snack se in de eerste Staffel Patty Bouvier, en vun de beid Süsters vun Marge Simpson, un hett bit to'n Enn' vun de veerte Staffel Edna Krabappel hör Stimmt lehnt. 

Se is dorneben ok de faste Synchroonstimm vun Goldie Hawn. Se hett aber ok Diane Keaton (Die letzte Nacht des Boris Gruschenko), Valerie Perrine (Lenny) oder ok Glenn Close (Das Geisterhaus), hör Stimm lehnt.

## Filmografie

## Weblenken
*
*
*Vaupel bi Synchronsprecher.de
Bössel (Landkreis Deefholt)

**Bössel** (hoochdüütsch *Borstel*) is en Gemeen in den Landkreis Deefholt in Neddersassen. 

## Laag
Bössel liggt twuschen de Wilshuser Geest un dat Steenhuder Meer, tämlich in de Midden twuschen Bremen un Minden. De Gemeen liggt direkt an de B 214, vun Sulingen na Nienborg an de Werser hen. Se höört to de Samtgemeende Sie’enborg, de ehr Verwalten in den Flecken Sie'enborg sitten hett.

## Gemeendedelen
De veer Oortsdelen vun de Gemeende sünd 
* Bockhoop
* Bössel
* Campen
* Sieden (dor höört ok Schamwege to)

## Historie
De Naam vun de Gemeende warrt to'n eersten Mol in en Urkunn ut dat Johr 1302 nömmt. De Naam bedüüdt *burensteed* (-bössel).

## Politik
### Gemeenderaat
In den Gemeenderaat vun Bössel sitt 11 Raatslüde. Se höört alltohopen na de Free Wählers to. Wählt wurrn sünd se bi de Kommunalwahl an'n 9. September 2001.

### Börgermeester
De ehrenamtliche Börgermeester Dieter Engelhardt is ok an'n 9. September 2001 wählt wurrn. 

## Kiek ok bi
* Projekt to'n Sammeln vun plattdüütsche Oortsnaams in de Landkreise 

## Weblenken

*Websteed vun de Gemeende Bössel
*Websteed vun de Samtgemeende
1247

## Wat passeert is
* To’n eersten Mol steiht de Naam vun de Gemeende Baarnborg in den hüdigen Landkreis Deefholt in en Urkunn to lesen
* De Naam vun de Gemeende Brookm warrt in en Urkunn ut düt Johr *Bruchem* schreven

## Kunst, Bowark un Kultur
* Dat Schipp vun de Kathedraal vun Amiens is sowiet feerdig. Anfungen harrn se mit den Bo 1220, de ganze Karken is eerst 1292 torecht.

## Boren

## Storven
1338

## Wat passeert is
* Tohopen mit Olen-Brooksen kümmt Baarnborg in den hüdigen Landkreis Deefholt na de Graafschop Hoya

## Boren

## Storven
1380

## Wat passeert is
* To'n eersten Mol steiht de Naam vun de Gemeende Baarnbössel in den hüdigen Landkreis Deefholt in en Urkunn to lesen. Dormols heet de Oort *upp dem borne*. Dat Dörp höör dormols na dat Amt Uchte to.
* Johann III. vun Deefholt föhrt för siene Börgers in Deefholt dat Ossenbrügger Stadtrecht in

## Boren

## Storven
* 29. April: Katharina vun Siena, italieenische Hillige un Karkenlehrerin (* 1347)
MKS-Eenheitensystem

Dat **MKS-Eenheitensystem** (kort ok as **MKS-Sytem** betekent) is en afsluut metrisch Eenheitensystem, dat op de dree Basiseenheiten Meter (m), Kilogramm (kg) un Sekunn (s) grünnt is, de för de physikaalschen Grötten Läng, Masse un Tiet nütt warrt. Dat System is vundaag nich mehr in Bruuk. 1939 is dat Ampere as veerte Basiseenheit för de physikaalsche Grött elektrische Stroomstärk dortonahmen worrn, wat dormit to dat *MKSA*-System föhrt hett. Dat harr bit 1960 Bestand un is denn utwiet worrn to dat Internatschonal Eenheitensystem (SI-System), wat vundaag in de Naturwetenschoppen gellen deit.
890

## Wat passeert is
* To’n eersten Mol steiht de Naam vun de Gemeende Baarnstrup in den hüdigen Landkreis Deefholt in en Oorkunn to lesen. 
* Ok de Naam vun de westfäälsche Stadt Baukem is to’n eersten Mol in en Oorkunn to finnen

## Boren

## Storven
1179

## Wat passeert is
* To'n eersten Mol steiht de Naam vun de Gemeende Mattfeld in den hüdigen Landkreis Deefholt in en Urkunn to lesen. Dormols heet de Oort *merdvelde*. 

## Boren
* Snorri Sturluson, Politiker ut Iesland un Dichter vun de Prosa-Edda († 1241)

## Storven
1420

## Wat passeert is
* De Kapell in dat Dörp Mattfeld in den hüdigen Landkreis Deefholt warrt utboot to en Kark un kriggt den Naam *St. Catharinen-Kark*. De Kapell harr al in dat Johr 1179 an desülbige Steed stahn.

## Boren

## Storven
1025

## Wat passeert is
* To'n eersten Mol steiht de Naam vun de Gemeende Swabern in den hüdigen Landkreis Deefholt in en Urkunn to lesen. 

## Boren
* 28. August: Go-Reizei, 70. Kaiser von Japan († 1068)

## Storven
1575

## Wat passeert is
* König Philipp II. verklaart to'n tweeten Mol na 1557 den Staatsbankrott vun Spanien.
* Portugal grünnt in den Süden vun Afrika Luanda, de hüdige Hööftstadt vun Angola.
* Swabern un Scholen in den hüdigen Landkreis Deefholt weert tohopenfaat to en Evangeelsch-Luthersche Karkengemeende

## Boren
* 4. November: Guido Reni, italieensch Maler un Radeerer († 1642)

## Storven
Truncus brachiocephalicus

De **Truncus brachiocephalicus** (histoorsch ok **Arteria innominata** – „nich betekent Arterie“) is de eerste grote Arterie, de vun de Aorta, oder nipp un nau vun den *Aortenbagen*, aftwiegen deit. Se billt op de rechten Siet vun’n Lief den gemeensomen Stamm vun de Arteria carotis communis un de Arteria subclavia. Op de linken Siet twiegt de beiden Arterie normalerwies as enkelte Bloodfatten ut den Aortenbagen af. In roor Fäll kann ok op de linken Siet en Truncus braiochcephalicus vörkamen, de sik denn wieter optwiegt. Man, ok annere Oorden künnt vörkamen, de  aver tyypscherwies keen krankhaftig Utwirken hebbt. En Utnahm dorvun is aver mitünner de Arteria lusoria.
Gala (Appel)

**Gala** is en Huusappel (*Malus domestica*).

De Appelsort is 1934 vun H.&nbsp;J.&nbsp;Kidd in Greytown, Niegseeland, tücht worrn un keem 1960 in’n Hannelsverkehr. De Modersort is Kidds Orange, de krüüzt worrn is mit den Golden Delicious. De Frucht is teemlich lütt un fast un hett en söten Smack. Dat Fruchtfleesch geiht in’t Geel, de Schell is lüchten root. *Gala* tellt to’t Aaft, dat för’n Nadisch egent is („Dessertaaft“), un kann goot lagert warrn. För den Hannel in Europa warrt de Gala-Appel to’n gröttsten Deel ut Niegseeland un Chile inföhrt

Blangen den originalen Gala-Appel gifft dat vun de Sort verscheden Typen, as to’n Bispeel de beter klöörte *Tenroy*, *Gala Royal* oder ok *Royal Gala*, de in de Frucht noch ’n beten wat lütter is as de normale Gala. De *Imperial Gala* is vun de Klöör jüst so as de Royal Gala, driggt aver gröttere Frücht. De *Gala Galaxy* hett en noch starkere rode Klöör. Disse Tyyp weer 2005 in Europa de an fakensten plante Appel vun de Sort Gala.

De Oorn is Mitt bit Enn vun’n September. Dorna kann de Appelsort bit Dezember lagert warrn, in’t CA-Lager ok bit April. Wenn de Frucht vun Sort Gala riep is, is se ok gliek riep för den Geneet.

Gala hett keen Sortenschuul dör dat Bundssortenamt, dröff aver na § 6 Afs. 4 vun de Anbomaterialverorden in Düütschland anboot warrn.

## Kiek ok
* List vun de Appelsorten
FK Kuban Krasnodar

De **FV Kuban Krasnodar** (Футбольный клуб "Кубань" Краснодар / Futbol'nyi klub Kuban' Krasnodar) is en russ’sch Football-Vereen ut Krasnodar. Grünnt wurrn is de Vereen 1928. De Trainer vun de Footballmannschap is opstunns Juri Krasnoschan. Dat Stadion vun de Vereen is dat Kuban-Stadion, dat över 32.000 Plätz verföögt.

## Weblenken
* Websteed vun den Vereen (russ’sch)
Uexküll

**Uexküll** oder **Üxküll** betekent

* Uexküll, Oort in Lettland.

**Uexküll** oder **Üxküll** is de Familiennaam von

* Alexandrine Gräfin von Üxküll-Gyllenband (1873–1963), Oberin bi’n Düütschen Roden Krüüz,
* Gösta von Uexküll (1909–1993), Schriever un Journalist,
* Jakob von Uexküll (* 1944), hett den Alternativen Nobelpries stift’,
* Jakob Johann von Uexküll (1864–1944), eestnischen Bioloog, Zooloog un Philosoof,
* Nikolaus Graf von Üxküll-Gyllenband (1877–1944), düütschen Koopmann, Oberst un Strieder in’n Wedderstand vun’n 20. Juli 1944,
* Ole von Uexkuell (*Jens Ole von Uexküll*; * 1978), sweedschen Aktivist,
,
* Thure von Uexküll (1908–2004), düütschen Mediziner.
Preußen

**Preußen** (fröher un nu noch in welke Dialekten: **Prüßen**) betekent

* dat Volk vun de Pruzzen (ok *Ooltpreußen*),
* Preußen, histoorsche Landschop,
* Preußen, Staat in Middeleuropa, den dat fröher mol geven hett,
* Preußen, Provinz in düssen Staat,
* Hartogdom Preußen, Hartogdom, wat dat vör düssen Staat geven hett,
* Preußen, Deel vun dat vörmolige Königdom Polen,
* *[[Preußen (Schipp)|Preußen]]*, Reeg vun Schepen,
* dat Bargwark Preußen,
* verscheden Sportverenen, as
** BSC Preussen,
** BFC Preussen,
** SV Preußen Frankfurt (Oder),
** KTSV Preussen 1855 Krefeld,
** Preußen Mönster.
Klauenrott

De **Klauenrott** oder ok **Footrott** is en Klauensüke bi Schaap, de faken vörkummt. Se warrt in Gang sett vun de Bakterien mit Naam *Dichelobacter nodosus* un *Fusobacterium necrophorum*. Düt Bakterium kann up Weiden un in'n Grund bi 14 Daage leven, man wenn dat ungünstig kümmt, ok bit to sess Maanden. Dor schöllt Schaap üm vun Weiden, wo Deerter mit düsse Süke stahn hefft, tominnst en half Johr wegblieven. Wenn de Grund, wo de Schaap up staht, natt is un de Klauen nich gründlich pleegt weert, denn is dat goot för de Süke. De Bakterien starvt na de boven nömmte Tiet in'n Grund af un denn blievt de annern Deerter över, wo sik de Schaap ansteken könnt. Dat langt also nich hen, dat een sik um de kranken Deerter kümmern deit. De ganze Heerde mutt behannelt weern, anners steekt sik de Schaap jummers wedder an. 

## Süke
De kranken Deerter weert lamm. De Klauen kehlt un de Schaap gaht in de Knee un stütt sik dor af, vunwegen de Klauenpien. Dat Hoorn vun de Klauen lööst sik vun den Rand af an vun de Klauen af. In den Spleet, de so tostanne kümmt, sammelt sik stinkigen Eiter an.

## Behanneln
Toeerst mütt de Klauen tosneden weern un dat up Beton, wenn dat mööglich is. Bi Klauen, de al duchtig angrepen sünd, mütt de kranken Stellen vörsichtig mit en scharp Mess afsneden weern. Achterno sünd de Klauen fröher en Minuut lang baadt weern in en Bad vun en 10-prozentig Lösung vun Koppersulfat oder Formalin. Hüdigendags weert meist Antibiotika up de kranken Steden upsmeert (as CTC-Blauspray).

De Schaap weert denn up en Weid bröcht, de tominnst en half Johr nich mehr bruukt wurrn is, dat sik de Deerter nich glieks wedder ansteken doot. Wenn dat mit de Süke al so wiet is, dat de Schaap nich mehr behannelt weern könnt, mütt se doot maakt weern. 

## Wat een vörweg doon kann
Vörweg kann en de Deerter impen. De Klauen mütt jummerweg pleegt weern. Nee Deerter schollen mit dat Footbad behannelt weern, so, as dat boven upschreven is.
Pruzzen

De **Pruzzen**, **Prussen**, **Prußen** oder **Ooltpreußen** weern en Volksstamm vun de Balten. Up Latiensch heten se *Pruteni*, in jem ehr egen Ooltpreußische Spraak hefft se sik **Prūsai** nömmt. Se weern tohuse vun nöördlich de Memel bit na de Wießel hen. Vun jem kümmt de Naam för dat Land Preußen her. Man na Südwesten un Oosten hen leven se över de latern Grenzen vun Preußen weg. An Funnen, de dor utbuddelt wurrn sünd, kann een sehn, dat de Länner, wo de Pruzzen toeerst tohuse weern, vun de jüngere Steentiet bit an dat Middelöller hen in eenssen weg bewahnt weern. Na de Wießel hen güng dat eerst na dat 7. Johrhunnert, as bloß noch wenig vun de oostgermaanschen Siedlers nableven weern. As se vun den Düütschen Orden endgüllig unnerkregen wurrn weern, hefft de düütschen un poolschen Towannerers jem dalslaken. Jem ehr Spraak is vun dat 17. Johrhunnert af an nich mehr bruukt wurrn. Dat gifft ok nich veel Texten dor vun. In jüngere Tiet warrt woll versöcht, de Spraak wedder to'n leven to bringen un sik dor mit to befaten.
Gudrun Genest

**Gudrun Genest** (* 13. August 1914 in Bronswiek; † 6. Februar 2013 in München) weer en düütsch Schauspelerin un Synchroonsnackerin. 

## Leven
Se is en Unkelsegger to de Schauspeler Hubert von Meyerinck. Se nehm in Berlin Schauspeelünnerricht un harr hör eerst Uptreden 1931 an de Volksbühne Berlin. Dornah keemen Engagements in Köln un an de Staatlich Bühnen in Berlin. 

Dröver rut weer Gudrun Genest faken Gast in Film- und Feernsehprodukschonen. Dorbi speel se in Literaturverfilmungen (*Die Ehe des Herrn Mississippi* nah Dürrenmatt), ambitioneert Kinofilms (*Semmelweis – Retter der Mütter*) oder Familienregen so as *Frau Glaubrecht* in *Die Wicherts von nebenan*.

Siet 1947 weer Gudrun Genest umfangriek in de Synchronisatschoon tätig. Dorbi hett se hör Stimm prominent Kollegen so as Jane Wyman (*Das verlorene Wochenende*), Maureen O’Hara (*Sindbad, der Seefahrer*) oder glieks twee verscheden Schauspelerinnen in de Rull vun Agatha Christies *[[Miss Marple]]*: Helen Hayes (*Das Mörderfoto*, *Mord mit doppeltem Boden*) un Angela Lansbury (*Mord im Spiegel*; aber ok in *Der Hofnarr* und *Zeit der Wölfe*).

Gudrun Genest weer ok de Vertellerstimm in de Feernseh-Tekentrickreeg *Puschel, das Eichhorn*.

Gudrun Genest weer verheiraadt mit de Schauspeelkolleg Aribert Wäscher. Ok hör Dochter Corinna Genest, de ut en fröhen Verbinnen vun de Moder stammt, un hör Swegersöhn Karl Schönböck weern Schauspeler..

## Film un Feernsehn (Utwahl)

## Weblenken
*
*

## Enkeld Nahwiesen
Arteria subclavia

De **Arteria Subclavia** oder **Ünnerslötelbeenarterie** is en arteriell Bloodfatt, dat den helen Arm mit Blood versorgt. Se liggt ünner dat Slötelbeen (*Clavicula*) un billt ok en poor Aftwiegen, de den Hals un den Kopp versorgt.

## Verloop
De Arteria subclavia twiegt bi Minschen, Hunnen un Swien links ut den Aortenbagen un rechts ut den Truncus brachiocephalicus un liggt denn ümgeven vun Nervensträng vun’n Plexus brachialis twüschen den Musculus scalenus anterior un den *Musculus scalenus medius*. Blangen an lööpt de tohöörig Veen, de Vena subclavia, de ’n beten wieter ünnen twüschen den Musculus scalenus anterior un dat Slötelbeen liggt. Op ehrn Weg na de Siet lööpt de Arteria subclavia deeper as de ünnere Rand vun’t Slötelbeen un geiht denn in de Assenhöhl rin, woneem se as Arteria axillaris wieterlöpt.

## Aftwiegen
Ehrn Weg langs gifft de Arteria subclavia bi’n Minsch toeerst de Arteria thoracica interna na kaudal („op'n Oors to“, na ünnen) un de Arteria vertebralis na kranial („op’n Kopp to“, na baven) af. Later twiegt de Truncus thyrocervicalis, de sik in mehrere Arterien för den Hals opdeelt, un de Truncus costocervicalis af.
Preußen (Landschop)

**Preußen** (fröher un nu noch in welke Dialekten: **Prüßen**) is en vörmolige Landschop in dat noordööstliche Middeleuropa. De wichtigsten Öörd weern Königsberg, wat hüdigendags Kaliningrad heten deit un to Russland tohöört, Marienborg un, to’n Deel tominnst, Danzig. 

De Grenzen vun de Landschop sünd nich eendüdig fastleggt. Över’n Duum kann een avers seggen, dat Land twüschen de Strööm Wießel un Memel, dat is Preußen. Westlich vun Preußen geiht mit de Pomerellen de Landschop Pommern los, de ööstliche Deel vun Preußen hett woll ok den Naam Lüttlitauen harrt. 

Bi den Tweeten Freden vun Thorn is Preußen in dat Johr 1466 updeelt wurrn. De westliche Deel (*Prutenia Occidentalis*) is dormols, tohopen mit Danzig un de Pomerellen an dat Königriek Polen gahn. To düssen Deel hören Thorn, Culm un dat Ermland to. De ööstliche Deel (*Prutenia Orientalis*) is dormols bi den Ordensstaat bleven. 1525 is düsse Deel ümwannelt wurrn in en weltlich Hartogdom Preußen. Friedrich II. hett bi dat 1. poolsche Updelen beide Delen vun dat ole Preußen in siene Hand tohopenfaten konnt un hett jem up düütsch Oostpreußen un Westpreußen nömmt. Hüde höört de vörmolige Provinz Westpreußen, tosamen mit den Süden vun dat ole Oostpreußen na Polen to, de nöördliche Deel vun Oostpreußen höört ünner den Naam Oblast Kaliningrad na Russland un dat Memelland is hüdigendags en Deel vun Litauen. 

In dat Hoge Middelöller is bloß dat Rebeet vun den Stamm vun de Pruzzen in'n Oosten vun de Wießel „Preußen“ nömmt wurrn. De Pruzzen höörn to de Völkers vun de Balten hento. In dat 13. Johrhunnert is avers de Düütsche Orden kamen un hett de Pruzzen mit Krieg un Gewalt unnerkregen. De poolsche Hartog Konrad I. Mazowiecki harr düssen Orden to Hölp ropen. Dor kreeg he denn dat Kulmerland för (1226). Dor leven dormols Slawen in. 1309 hett de Orden denn ok de Pomerellen mit de Stadt Danzig westlich vun de Wießel innahmen. Brannenborg un Polen harrn sik al in'e Haar harrt wegen düsse Länner. Nu kregen al Länner vun den Düütschen Orden den Naam „Preußen“ weg, egol, ob se nu westlich oder ööstlich vun de Wießel liggen döen. Later (na 1701) hett denn de nee Staat Preußen sien Naam vun düsse Landschop hernahmen. 

Veel Plattdüütschsnackers kennt den orginalen Naam „Prüßen“ nich mehr un bruukt nu den hoochdüütschen Naam „Preußen“.

## Kiek ok bi
* Pruzzen
* Preußen (Staat)
* Brannenborg-Preußen

## Weblinks

* Ole histoorsche Kaart vun de Pruzzenstämm
Truncus thyrocervicalis

De **Truncus thyrocervicalis** is en Deel vun’t arterielle Bloodfattsystem in’t Rebeet vun’n Hals. 

De Truncus thyrocervicalis hett sien Oorsprung in de Arteria subclavia und billt den Hööftstamm för dree Arterien, de den Hals mit Blood versorgen doot. He versorgt de Schilddrüüs un de sietlichen Strukturen an den ünneren Deel vun’n Hals.

## Aftwiegen
De Hööftstamm deelt sik al na korten Weg op in de:
* Arteria thyroidea inferior
* Arteria transversa cervicis (mit den *Ramus superficialis* un den *Ramus profundus*)
* Arteria suprascapularis
* Arteria cervicalis ascendens

## Literatur
* T.H. Schiebler (Rgv.): *Anatomie.* Springer, Heidelbarg 2005. ISBN 3-540-21966-8.
Lothar Emmerich

**Lothar "Emma" Emmerich** (* 29. November 1941 in Düörpm-Dorstfeld; † 13. August 2003 in Hemer) weer en düütsch Footballspeler. 

Anfungen is he mit Football in Dorstfeld bi SC Dorstfeld 09 un is denn nah Borussia Dortmund wesselt. För disse Vereen hett he in de Football-Bundsliga 183 mal speelt un dorbi 115 Doren schaaten. Blots Gerd Müller vun Bayern München weer beter.

## Sien Vereens as Speler

*1960 - 1969 Borussia Dortmund
*1969 - 1972 K.Beerschot VAC, hüüd Germinal Beerschot Antwerpen 
*1972 - 1974 Austria Klagenfurt
*1974 - 1976 1. FC Schweinfurt 05
*1976 - 1977 FV Würzburg 04
*1977 - 1978 Würzburger Kickers.

Wiels he so völ Doren schaten harr, hebbt se hüm ok in de düütsche Natschonalmannschap spelen laten. Dor harr he aber immer Siegfried Held un Reinhard Libuda as Konkurrenten, so dat he blots up 5 Lännerspelen kamen is. Mit de düütsch Mannschap is he 1966 aber ok Viezweltmeester wurrn. In en Vörrundenspeel tegen Spanien, hett he en Door ut derart spitzen Winkel schaaten, dat sück all wunnert hebbt, dat de in’t Door gahn is. Dat hett hüm den den Ökelnaam *Emma mit der linken Klebe* inbrocht. 

Nah sien aktiv Loopbahn weer he denn ok noch Trainer in Idar-Oberstein un bi SG Weinsheim. 

He is an Lungenkrebs storven.

## Weblenken
* BVB Fanzine Die Kirsche
Truncus costocervicalis

De **Truncus costocervicalis** (*Rippen-Halsstamm*) is en korte Arterie, de ’n beten sietlich vun de Arteria thoracica interna ut de Arteria subclavia aftwiegt. Disse Fattstamm versorgt mit sien Aftwiegen de Twüschenwarvelrüüm I un II as ok de deepe Nackenmuskulatur

## Verloop un Aftwiegen
De Rippen-Halsstamm is bannig kort un deelt sik denn op in de Arteria cervicalis profunda („deepe Halsarterie“) un de Arteria intercostalis suprema („böverste Twüschenrippenarterie“).

De *Arteria cervicalis profunda* löpt twüschen de Dweerfoortsätz vun’n sövten Halswarvel (C7) un vun’n eersten Bostwarvel (Th1) na de depen Nackenmuskulatur, de se mit suerstoffriek Blood versorgt.

De *Arteria intercostalis suprema* tütt na ünnen in de Richt vun Hals vun de eersten Ripp un deelt sik dor noch mol op in de *Arteria intercostalis posterior prima* („eerste achtere Twüschenrippenarterie“) un de *Arteria intercostalis posterior secunda* („tweete achtere Twüschenrippenarterie“). Se versorgt de entsprekenden Twüschenwarvelrüüm I un II. Beide Arterien billt binnen de Twüschenwarvelrüüm Anastomosen mit de *Rami intercostalis anteriores I et II* („vördere Twüschenwarveläst I un II“), de ut de *Arteria thoracica interna* aftwiegt.

## Borns
* Hermann Voss, Robert Herrlinger: Taschenbuch der Anatomie, Band II: Eingeweide, Kreislaufsystem. Gustav Fischer Verlag, Stuttgart 1988, 17. Opl., S.376-377. ISBN 3-437-00502-2
Alkmene (Appel)

**Alkmene** is en Sort vun den Huusappel (*Malus domestica*). Dat is en Krüzen ut de Sorten Cox Orange un Geheemraat Dr. Oldenburg. De Alkmene is 1930 an’t Institut för Acker- un Plantenbo in Müncheberg togen worrn.

De Boom wasst teemlich swack un is anfallig för Boomkrebs un Füerbrand, nich aver gegen Mehltau un Schorf. He bruukt en milde Laag, ’n beten in’n Schadden, woneem de Blöten nich dör laten Frost bedrapen warrn künnt. De diploide Appelsort warrt vun Cox Orange, Golden Delicious un James Grieve goot befrucht. Man, in vele Aaftanborebeden gifft dat de Sort Alkmene nich. Ehr Bedüden is teemlich lütt.

De Blööttiet fangt Enn April an un geiht bit Mitt Mai. Se bleiht teemlich riek, de Fruchtbüüt is aver teemlich mau.

De Frucht is lütt bit middelgroot un rund. Se hett en goldgele, orange verwaschen Schell. Dat Fruchtfleesch is fast un knackig un hett en fien süerlichen, düchtig aromaatschen Smack. To’n Plücken riep is de Appel vun Anfang September bit Mitt Oktober, riep to’n Geneet is he vun September bit November. Ok in’n Köhllager hollt sik de Alkmene-Appel blots bit Enn November.

## Kiek ok
* List vun de Appelsorten

## Borns
* Manfred Fischer (Hrsg.): *Farbatlas Obstsorten*. S. 39. Ulmer, Stuttgart, 2. Opl. 2003, ISBN 3-8001-5547-8
Soayschaap

Dat **Soayschaap** is en ganz ole Raass vun Schaap. Dat sütt ut, as de Schaap al in de jüngere Steentiet utsehn hefft. Tohuse is dat Soayschaap up de Insel Soay up den St. Kilda-Archipel buten vör de Westküst vun Schottland. Dor hefft dat de ganz fröhen Siedlers henbröcht, oder later de Wikingers. De Naam Soay kümmt ut de Wikingerspraak un heet *Schaapinsel* (Sau=Schaap, Öj=Insel). De Insel liggt wiet af un de Schaap bringt ok nich veel Winnst up.Dor hefft sik de Minschen üm ok nich veel kümmert üm düsse Schaap un se konnen so bleven, as se al ummer weern. 

## Wo de Schaap utseht
De Schaap sünd in de Wildfarv dat Mufflon liek. De Wull warrt na de Saison afsmeten. Se beert sik ok as Wild un laat sik nich föhren mit Hunnen. Heken un Seken dreegt Höörn. Hen un wenn hefft de Deerter bloß een Farv, tomeist sünd se avers klöört as de Mufflons. So'n Schaap gifft dat denn in düster un in hell. Dor sünd de düstern Schaap dree mol fökener vun  to sehn, as de hellen. Bavenhen gifft dat Schaap mehr mit Wull un annere mehr mit Haarkleed. 

Bi Ünnersöken is rutfunnen wurrn, dat de düstern Schaap jummers weniger weert. Dat liggt dor an, dat dat Gen för de düstere Farv tosamenhangen deit mit em slechtere Gesundheit. Ofschoonst de düstern Schaap grötter un stebiger utseht, as de hellen, gaht se ehrder doot un kriegt nich so veel Kinner. 

## Wo de Schaap leevt
Soay siene Naberinsel Hirta weer de eenzige Insel vun den Archipel, wo Minschen up wohnen döen. Man 1931 sünd se utsiedelt wurrn. Dormols sünd denn Soayschaap dorhen bröcht wurrn. Vun dor af an gifft dat blangen Soay en tweeten Stamm vun düsse Schaap. Ok in Parks un Zoologische Gaarns sünd de Schaap holen wurrn. Midderwielen is ut düsse Schaap en neen Typ Soayschaap wurrn: De so nömmte *Parksoay*. In Düütschland gifft dat Tierparks un ok allerhand private Tüchter, de düsse Schaap holen doot. 

## Kiek ok bi
* List vun de Schaaprassen

## Weblinks

* soaysheep.org – The Soay Sheep Society (Engelsch)
* www.holger-weigelt.de (Düütsch)
* Manfred Knippschild (Düütsch)

## Literatur
* Jewell, Milner, Boyd et. al. "Island Survivors: The Ecology of the Soay Sheep of St. Kilda" The Athlone Press, University of London 1974, ISBN 0485111411
* Grubb, Jewell, "Social Grouping in Feral Soay Sheep" Symposia of the Zoological Society of London 1966, No. 18 p. 179 - 210
* P. Jewell "The Wild Sheep of St. Kilda", New Scientist 1961, No. 246, p. 268 - 271
* Holger Weigelt, "Mitteilungen für Soayschaf-Züchter - Sammlung überarbeiteter Beiträge", Auerk 1997 
* Holger Weigelt, "Das Soayschaf  - Herkunft, Domestikation, Biologie, Ökologie", Auerk 2003; Delen dorvun  ok ünner: www.holger-weigelt.de
Kollateraal

**Kollateralen** (lat.: *con* „tohopen“; *latus* „Siet“) sünd in de Anatomie Sieten- oder Nevensträng, de dat in’n Lief bi’t Bloodfattsystem un bi’t Nervensysteem gifft.

## Bloodfatten
In’t System vun’n Bloodkreisloop stellt de Kollateralen seker, dat en Geweevrebeet ok noch mit Blood versorgt warrt, wenn de Hööftader t.&nbsp;B. dör Thromboos, Embolie oder Sehren vun enkelte Bloodfatten verleggt is. Över Anastomosen sünd de Bloodfatten mit’nanner verbunnen, so dat vun en Kollateraalkreisloop snackt warrt. Geev dat disse KOllateralen nich, künn man keen chirurgischen Ingrepp maken, vun wegen, dat en Operatschoon jümmer mit dat Dörsnieden vun Bloodfatten verbunnen is. Dorachter liggen Rebden weern ahn de Kollateraalkreislööp vun de Bloodversorgen afsneden. Fatten ahn Kollateralen un Anastomosen warrt as *Endarterie* betekent. Kummt dor en Versluss för, föhrt dat dwangslöpig to’t Afstarven vun’t Geweev, dat nich mehr versorgt warrt (Infarkt).

## Nervensystem
In’t Nervensystem lopt Nervenfasern (Axonen) vun een Nervenzell (Neuron) na en annere. Op den Weg geevt de Axonen faken Sietentwiegen na annere Karnrebeden un Neuronen af, de ok as Kollateralen betekent warrt. Dat is vun Belang för’t Funkschoneeren bi meist all Verschaltmustern in’t Nervensystem, to’n Bispeel in’t Rüchmark un op all Evens in’n Bregen.

## Kiek ok
* Synaps
* Renshaw-Zell
Heemsbünnen

**Heemsbünnen** is en Gemeen in’n Landkreis Rodenborg (Wümm) in Neddersassen, de to de Samtgemeen Bootel höört. De Gemeen hett .

## Geologie
*En Översicht över de Geologie un Entstahn vun dat Rebeet vun’n helen Landkreis is in den Artikel [[Landkreis Rodenborg (Wümm)]] beschreven un kann dor naleest waarn.*

## Geografie
Heemsbünnen liggt in’n süüdlichen Deel vun’n Landkreis Rodenborg (Wümm) twüschen de Eenheitsgemenen Rodenborg (Wümm)  in’n Noorden un Visselhöövd in’n Süüden. Op de süüdwestliche Siet grenzt den Gemeen Karkwals an un in’n Oosten de Gemenen Bootel un Brookel. De Karnoort tohopen mit de veer annern Oortsdelen warrt faken as *Waterdörper* betekent vun wegen de velen Waterlööp in’t Rebeet.

## Historie
De Gemeen Heembünnen is siet 1971 Deel vun de dormols nee grünnt Samtgemeenn Bootel. Vörher al sünd de hüütigen Oortsdelen Hassel un Hast na Heemsbünnen ingemeendt worrn.

## Politik
### Oortsdelen
* Hassel
* Hast
* **Heemsbünnen**
* Worth

### Gemeenraat
De Gemeenraat vun Heemsbünnen sett sik mit den Börgermeester ut 11 Lüüd tohopen. De letzte Kommunalwahl weer 2016

### Wapen
Dat Wapen vun de Gemeen wiest op golden Grund ünnen veer blaue Bülgenbalkens un baven en swart-witt befachten Gevel vun en Neddersassenhuus mit en root Dack. Vör dat Huus staht veer rode Steenpütt.

## Kultur
In de Gemeen gifft dat en Reeg vun Verenen, ünner annern den *Schüttenvereen Waterdörper*, den *TuS Heemsbünnen*, de *Theatergrupp Heemsbünnen* oder de *Singgemeenschop Heemsbünnen*. Butendem sind ok en Fronsgrupp un de Seniorengrupp „Rundüm den Bullensen“ organiseert, as ok de *Agenda 21 – Waterdörper*.

## Weertschap
De Gemeen is en Standoort för twee grote Bedrieven, de Holt verarbeiten doot. De Landweertschap hett in de verleden Johren jümmer mehr an Bedüden verloren, man dorför nimmt Andeel an Frömdenverkehr in de Region to.

## Verkehr
De Gemeen Heemsbünnen warrt vun de B 71 dörlopen, de in’n Noorden na Rodenborg (Wümm) geiht un wieter na Zeven. Na de annern Siet verbinnt se de Gemeen mit de Navergemenen Brookel un Hemslingen un geiht wieter över Neenkerken bit na Soltau.

## Weblenken
Jörg Pleva

**Jörg Pleva** (* 23. Juni 1942 in Stuttgart; † 15. August 2013 in Hamborg) weer en düütschen Schauspeler un Synchroonsnacker.

## Leven un Wark
As sien Moder Ballettmeestersche an de Komischen Oper in Berlin weer, kreeg Pleva all as Teinjohriger Ballettünnerricht. In sien Jöögd is he denn aber doch to de Schauspeleree kommen un hett 1960 sien Utbildung an dat Staatstheater Stuttgart afslaten. As Theaterschauspeler harr he in ganz Düütschland Spood.

Parallel dorto fung Plevan an för dat Feernsehn Filmen un Regen to dreihn. Sien woll gröttsten Spood is de Rull des Bernhard Lotz in Tom Toelle un Wolfgang Menge jemher Satire *Das Millionenspiel* van 1970. In de Feernsehrieg *Die Schwarzwaldklinik* speel he den Pharmaforscher *Dr. Heide*.

Dorneben weer Pleva as Snacker in Höörspelen as ok as Synchroonsnacker tätig. Besünners bekannt wurr sien Stimm dör de Synchronisatschoon vun de Hööftdorsteller vun dree Stanley Kubrick-Filmen: Malcolm McDowell in *Clockwork Orange* (1971), Ryan O'Neal in *Barry Lyndon* (1975) as ok Jack Nicholson in *The Shining* (1980). Kubrick weer vun Plevas stimmlich Leistung in *Clockwork Orange* so andoon, dat he hüm persönlich dorför utwählt hett, ok de Hööftdorsteller vun sien nächst beid Films to synchroniseren.

Toletzt leev Pleva in Hamborg un sörgt sück as Vörsitter vun de „Stage School of Dance and Drama“ um Nawaasschauspeler. Een vun sien twee Kinner, Anton Pleva, hett he sülvst in’t Theater- un Filmschauspeel, Theater- un Filmregie, Dreihbookschrieven un Theaterhistorie ünnerricht.

## Filmografie (Utwahl)

## Weblenken
*
*
* Foto von Jörg Pleva

## Enkeld Nahwiesen
Brookm

**Brookm** oder **Broubm** (Hoochdüütsch: *Brockum*) is en Gemeende in de Samtgemeende Oolt Amt Lemförde in den Landkreis Deefholt in Neddersassen.

## Laag
Brookm liggt twuschen Ossenbrügge un Bremen an den Dümmer. Dat Dörp liggt bi 3 km westlich vun Lemförde un nich wiet af in'n Norden vun'n Stemweder Barg. In'n Dörsnitt 7 km noordwestlich vun Brookm liggt de Dümmer See.  

## Historie
In ole Urkunnen steiht de Naam vun Brookm to'n eersten Mol 969 as *Bruochem* to lesen. 1243 heet he denn *Brochem* un 1247 *Bruchem*. Dat schall woll allens *Wohnsteed an'n [[Brook (Fuchtrebeed)|Brook]]* heten. Annahmen warrt, dat Brookm en Wohnsteed vun de Franken ween is. 

Al in de fröhe Nutiet hett Brookm en Johrmarkt harrt, dorto twee Windmöhlen un en Tollstatschoon. Dor weer Brookm doch en beten wat anners mit, as de Naberdörper. Bavenhen geev dat en Kapell, de ehr Karkhoff al 1460 as „heel oolt“ ankeken wurrn is. De Naamspatronen vun düsse Kapell weern in dat hoge Middelöller Maria, Simon un Judas. En egen Gemeende is Brookm in dat Johr 1661 (oder 1655) wurrn, as sik de Gemeende vun Dielingen afspleten hett. De Brookmer Markt weer toeerst en Kirmes ween. He is afholen wurrn an'n Dingsdag na Simon un Juda (28. Oktober). Toeerst hett he as Kramer- un Peermarkt deent. 1558 warrt he *Freemarkt* nömmt un 1573 *Kermisse*. 1673 is för den Rittmeester vun Glaen ut en Halfmeierhoff en Riddergoot maakt wurrn. Schmutte sien Gootshuus is 1815/20 na Lemförde ümsett wurrn un to de *Löwenaftheek* ümboot.

## Politik
### Gemeenderaat
In den Gemeenderaat vun Brookm sitt hüdigendags 2 Raatsfroen un 9 Raatsherren. Se höört al to de Freen Wählers. Wählt wurrn sünd se an'n 10. September 2006 bi de Kommunalwahl.
### Börgermeester
De ehrenamttliche Börgermeestersche Ingrid Thien is tolest an'n 10. September 2006 wählt wurrn un geiht in ehre drüdde Amtstiet. 

## Wat in Brookm los is un wat een sik ankieken kann
### Wat los is
Jedet Johr an'n Enne vun'n Oktober bit Anfang November is in Brookm de *Brookmer Grootmarkt*. Dor geiht dat üm en Mengelmoos vun Vergnögen, Landmaschinenutstellen un Bedrievenschau bi üm un jedet Johr kaamt woll bi 200.000 Besöker. To'n Afsluss vun düt Spektakel, wat veer Dage duern deit, gifft dat an'n Dingsdag denn jummers den traditschonellen Veehmarkt. 

### Bowarken
De hüdige Kark is vun L. Hellner in dat Johr 1833 boot wurrn. De Westtoorn is vun 1894. 

## Weertschup un Verkehr
Westlich vun Brookm löppt dicht bi dat Dörp de Bundstraat B 51 vun Deefholt na Ossenbrügge. 

## Literatur
*Hans Gerke: *1000 Jahre Brockum. Der Ort und seine Bewohner in Geschichte und Gegenwart.* Deefholt 1969, 128 S.
*Martin Schütz: *Der Brockumer Grossmarkt* 10.2004, 62 S.

## Kiek ok bi
* Projekt to'n Sammeln vun plattdüütsche Oortsnaams in de Landkreise 

## Weblenken
*De Gemeende ehre Websteed
*De Samtgemeende ehre Websteed
*Brookmer Grootmarkt
*Geschichte un Vertellen vun'n Stemweder Barg un Dümmer See
Alkmene

**Alkmene** betekent

* Alkmene, Figur ut de greeksche Mythologie, Moder vun Herkules,
* Alkmene, en Appelsort,
* (82) Alkmene, en Asteroid.
Weltblatt

Dat **Weltblatt** is en Blatt op Plattdüütsch, dat in Grand Island, Nebraska rutkamen is. De eerste Utgaav geev dat in’n April 1889. Vun de Tiet af an geev dat all twee Weken en ne’e Utgaav, alltohoop 26. De letzte is an’n 27. März 1890 rutkamen. Denn müss Rutgever G. M. Hein dat Blatt opgeven. Hein harr keen Warf in sien Blatt nahmen. De Oplaag leeg so bi 1100 Stück.

## Literatuur

* Edith Robbins: *Grand Island's Weltblatt: An Experiment in Low German*, in: *Nebraska History* Band 71 (1990), S.&nbsp;71-75. (online)
* Joachim Hartig: *Das Plattdeutsche “Weltblatt” in Nordamerika*, in: Jose Cajot, Ludger Kremer, Hermann Niebaum (Ruutgevers): *Lingua Theodisca*. Beiträge zur Sprach- und Literaturwissenschaft. Jan Goossens zum 65.Geburtstag, Band&nbsp;2, S.&nbsp;1199–1904.

## Weblenken

* ''Weltblatt'' in’n Katalog vun de Universitätsbökeree Kiel (Signatuur A N wel 00)
* ''Weltblatt'' in’n Katalog vun de Stadbökeree Hannober (Signatur BS 76)
1243

## Wat passeert is
* De Naam vun de Gemeende Brookm in den hüdigen Landkreis Deefholt warrt in en Urkunn *Brochem* schreven.

## Boren

## Storven
Sassendre’er

De **Sassendre’er** is een vun de bekanntsten Breefmarken vun Düütschland. Se is al an’n 29. Juni 1850 rutgeven worrn, hett aver eerst an’n 1. Juli 1850 gellt. De amtliche Beteken vun de Breefmark is *Sassen, Dree Pennen root*.

Dat weer de eerste Breefmark vun’t Königriek Sassen. Dacht weer se för’t Freemaken vun Druckwarken, vör allen Daagblööd, in’t Striepenband. Tyypscherwies weer de Breefmark elk to’n Halfpart op dat Striepenband un op de Druckwaar backt, dat dat Daagblatt nich dörrutschen künn. Bi’t Afmaken vun dat Band, woneem de Adress opstünn, sünd de Breefmarken faken tweigahn. Veel Marken sünd dorüm nich bit hüüt erhollen bleven. Ehr Bekanntheit kummt vun tallriek Geschichten vun ehr deelwies aventüerlichen Opdecken un faken is se ok namaakt worrn. In’n Michel-Kataloog warrt de Weert vun den Sassendre’er na Klöör mit 4.000 bit 18.000 € angeven.

De Breefmark is in’t Bookdruckverfohren dör de Druckeree *J.&nbsp;B.&nbsp;Hirschfeld* ut Leipzig mit en Gesamtoplaag vun 500.000 Stück maakt worrn. De Bestand is in acht Oplagen op 25.000 Bagens to fief mol veer Breefmarkens rutgeven worrn. Offiziell sünd dorvun 463.118 Stück verköfft worrn, de Rest is opbött worrn. Offiziell gell de Sassendre’er bit to’n 31. Dezember 1867.
Arteria vertebralis

De **Arteria vetrebralis** oder ok **Warvelarterie** is en Bloodfatt, dat vun de Arteria subclavia aftwiegen deit un to de Arterien höört, de den Bregen mit Blood versorgt.

## Verloop un Aftwiegen
Se entsteiht in de Bosthöhl un tütt denn na’n sössten Halswarvel, vun wo ut se dör en Lock in’n Sietenfoortsatz vun de Halswarvels (*Foramen transversarium*) in Richt op’n Schädel to löpt. De Keed vun *Foramina transversaria* warrt ok tohopenfaten as *Dweerfoortsatzkanal* betekent.

Vun de Arteria vertebralis gaht an elk Halswarvel Aftwiegen in de Muskulatur ümher as ok in den Warvelkanal to’n Versorgen vun’t Rüchmark in’n Halsafsnitt. An’n Atlas löpt se dör sien *Foramen transversarium* in de *Fossa atlantis* un vun dor ut wieter över dat *Foramen alare* (Bi Roofdeerten *Incisura alaris*) na’t *Foramen vertebrale laterale* vun dissen Warvel. De Ennen vun de beiden Warvelarterien op de linken un de rechten Siet verbinnt sik ventral vun de Medulla oblongata to de Arteria basilaris, wat en unpoor Bloodfatt is – d. h. de A. basilaris gifft dat in’n Lief blots eenmol.

De Basilaris is en Toloop to’n Circulus arteriosus cerebri, also een vun de Bloodfatten, de den Bregen mit Blood versorgt. Bevör sik de beiden Vertebralis-Ennen tosamensluut, geiht en lütten Twieg af, de den Bregenstamm un Delen vun’n Lüttbregen versorgt. Dat is de Arteria cerebelli inferior posterior (PICA). Ut de kranialen Ennen kummt ok de Arteria spinalis anterior („vördere Rüchmarksarterie“) tostannen. De Toloop is an disse Steed bannig wesselhaft un kann teemlich ünnerscheedlich wesen.

Bi Wedderkauers höört de Arteria vertebralis al op Hööch vun den Axis op. Se hebbt dorüm ok keen Foramen transversarium an’n Atlas.
Errol Flynn

Sir **Errol Leslie Thomson Flynn** (* 20. Juni 1909 in Hobart, Australien; † 14. Oktober 1959 in Vancouver, Kanada) weer en austraalisch-US-amerikaansch Schauspeler.

In de 1930er un 1940er Johren wurr he as strahlen Aventüerheld in Filmen as  *Robin Hood, König der Vagabunden* un *Captain Blood (dt.: Unter Piratenflagge)* to en vun de an leefsten sehn Filmstars. 

## Filmografie (Utwahl)

## Utteken
Flynn hett in sien Loopbahn fief Filmpriesen wunnen:
* 1943: den *Sour Apple* vun de *[[Golden Apple Awards]]* in de Kategorie *Vigelieenschst Dorsteller*
* 1948: den *Sour Apple* vun de *[[Golden Apple Awards]]* in de Kategorie *Vigelieenschst Dorsteller*
* 1951: den *[[Bambi (Filmpries)|Bambi]]*
Bito is Errol Flynn mit twee Steerns op’n Hollywood *[[Walk of Fame]]* vertreden, eenmol in de Kategorie *Feernsehn*, to’n annern in de Kategorie *Film*

## Literatur
* George Morris: *Errol Flynn*. Heyne-Verlag, München 1980, ISBN 3-453-86015-2
* Rory Flynn *The Baron of Mulholland*, xlibris 2006
* Thomas McNulty *Errol Flynn: The Life and Career*, McFarland & Company, Jefferson 2004, ISBN 0-7864-1750-1
* Maria Luise Schlay, Reinhard Weber, Kathrin Zauner: "Errol Flynn - eine Bio- und Filmografie", Reinhard Weber Fachverlag för Filmliteratur, Landshut 2008 ISBN 978-3-9809390-5-8
* Uwe Henrichs: "Mysterium Errol Flynn - sein Leben als Abenteurer und Filmstar", Verlagshaus Monsenstein und Vannerdat. Editschoon Octopus. Münster 2009. ISBN 978-3-86582-998-6

## Weblenken

* Literatur vun un över Errol Flynn in’n Katalog vun de Düütschen Natschonalbökeree
* Offizielle Websteed (engelsch)
Törkisch-düütsche Filmkunst

De Begreep **Törkisch-düütsche Filmkunst** warrt mannigmol bruukt för de Filmkunst vun düütsche Filmmakers vun törkische Afkunft. Berööhmte törkisch-düütsche Speelbasen sünd Fatih Akın ut Hamborg un Mennan Yapo ut München.
Arteria cerebelli inferior posterior

De **Arteria cerebelli inferior posterior** (lat.: „ünnere achtere Lüttbregenslagader“, ünner Mediziners ok PICA afkört na den engelschen Begreep) is en poorig arteriell Bloodfatt, dat to de Adern höört, de den Bregen mit Blood versorgt.

## Verloop
Normalerwies twiegt de Arteria cerebelli inferior posterior ut de Arteria vertebralis af, kort vördem sik de poorigen Adern vun beide Sieten as Arteria basilaris vereent. De A. Cerebelli inf. post. sünd vun de Aftwiegen de mit den gröttsten Dörsnitt. Na’t Aftwiegen lööpt se üm dat Medulla oblongata („verlängert Rüchmark“) na achtern in Richt na’n Lüttbregen un geiht twüschen den X. un den XI. Bregennerv dör. Se versorgt den gröttsten Deel vun de ünnere Hälft vun’n Lüttbregen un den Ünnerworm. Lüttere Vertwiegen sünd ok för de Versorgen vun achtere un sietliche verlängert Rüchmark tostännig.

Grött un Verloop vun de Arteria cerebelli inferior posterior künnt düchtig ünnerscheedlich wesen. In 10&nbsp;% vun de Fäll twiegt se nich ut de Arteria vertebralis af, man eerst na’t Tohopengahn ut de Arteria basilaris.

En Versluss vun de Arterie löst en Lüttbregeninfarkt ut un föhrt dör Schaden vun de Oblongata to en kumplex un wesseln Symptombild, dat as Wallenberg-Syndrom betekent warrt.

## Borns
Schiebler, Schmidt, Zilles: *Anatomie: Zytologie, Histologie, Entwicklungsgeschichte, makroskopische und mikroskopische Anatomie des Menschen* (7. Opl.). Springer, Berlin 1997. ISBN 3-540-61856-2.
Capitulatio de partibus Saxoniae

De **Capitulatio de partibus Saxoniae** is en Gesett, dat Korl de Grote 785 de Sassen opleggt hett, nadem he jem in de Sassenkriegen ünnerkregen harr. He schull de fränksche Macht över de Sassen fastsetten un dee de heidnische Religion verbeden. All schullen se Christen warrn. ’Keen keen Christ warrn wull, schull na de Capitulatio glieks de Dodesstraaf lieden. Na’n ne’en Sassenopstand vun 793 hett Korl de Grote denn 797 de Capitulatio dör de Capitulare Saxonicum un 802 dör dat Lex Saxonum aflööst.

## Weblenken
Arteria spinalis anterior

De **Arteria spinalis anterior** („vördere Rüchmarksarterie“) is de gröttste Arterie to’n Versorgen vun’t Rüchmark. Se löpt as unpoor, also blots eenmol in ’n Lief vörkamen Bloodfatt an de vörderen Siet vun’t Rüchmark in’n Warvelkanal. Bi de Beester liggt se entspreken an de Ünnersiet vun’t Rüchmark un warrt dor as **Arteria spinalis ventralis** betekent.

## Verloop

De Arteria spinalis anterior entsteiht ut de beiden Warvelarterien (Arteria vertebralis) in Hööch vun de Pyramidenbahnkrüzen (Decussatio pyramidum) un lööpt an de *Fissura longitudinalis anterior* an de vörderen Siet vun’t Rüchmark na ünnen (kaudal). De Arteria spinalis anterior kriggt Toloop nich blots direkt över ehr egen Aftwiegen man ok vun tallriek segmentaal Twiegen vör allen vun dree Arterien, neemlich de Warvelarterien in’t Rebeet vun de Halswarvelsüül, vun de Twüschenrippenarterien (*Arteriae intercostales*) in’t Rebeet vun de Bostwarvelsüül un vun de Lumbalarteiren (*Arteriae lumbales*) in’t Rebeet vun de Lennenwarvelsüül. De Twiegen warrt as *Rami spinales* (Eentall: *Ramus spinalis*).

Över tallriek Twiegen, de üm dat Rüchmark rümlopen doot, billt de Arteria spinalis anterior Anastomosen mit de beiden Arteriae spinales posteriores, de an de Achtersiet vun’t Rüchmark lopen doot. Disse Twiegen künnt as wieteren Verloop vun de Rami spinales ansehn warrn, sünd aver nich na Segmenten indeelt un wesselt ok in jemehrn Afstand.

## Krankheiten
Wenn de A. spinalis anterior in’n Fall vun en Thromboos oder Embolie verslaten warrt, kummt dat to en Ischämie un in de Naklapp to Utfalleffekten in de Rebeeten de vun de Arterie versorgt warrt. Dat Krankeitsbild warrt as Arteria-spinalis-anterior-Syndrom betekent.

## Borns
* J. Fanghänel (Rtg.): Waldeyer Anatomie des Menschen. de Gruyter 2003, 17. Oplaag, S. 450. ISBN 3-11-016561-9
* Trepel, Martin: Neuroanatomie. Struktur und Funktion, 3. Opl., München/ Jena 2004, S. 96-97. ISBN 3-437-41297-3
Carrie Fisher

**Carrie Frances Fisher** (* 21. Oktober 1956 in Beverly Hills (Kalifornien), USA; † 27. Dezember 2016 in Los Angeles) weer en US-amerikaansche Schauspelersche un Schrieversche.

## Leven un Wark
Fisher is de Dochter vun den Singer Eddie Fisher un de Schauspelersche Debbie Reynolds. De beiden hebbt sik scheden laten, as Carrie jüst twee Johr oolt weer. Ehr Vadder hett kort dorop de Schauspelersche Elizabeth Taylor heiraadt. Se hett en Broder, *Todd Fisher*, un twee Halfsüstern, Joely Fisher un Tricia Leigh Fisher, de beide Schauspelersche sünd. Carrie Fisher is op de „Beverly Hills High School“ gahn un later op de „Central School of Speech and Drama“ in London.

Ehr eerste Filmrull harr se 1975 in *Shampoo*. Twee Johr later speel se to’n eersten mol ehr bekannteste Rull, *Prinzessin Leia*, in de Trilogie vun Star Wars. As Schrieversche hett se 1987 ehr eerst Book rutbrocht. Dat weer de Roman *Postcards From the Edge* (dt.. *Grüße aus Hollywood*), de autobiograafsche Elementen bargt, vun wegen dat de Hööftfigur – gliek ehr sülvst – Problemen dörleevt mit Drogen un ok mit ehr Moder. Disse Roman is 1989 ünner annern mit de Schauspelers Meryl Streep, Shirley MacLaine un Dennis Quaid ünner den Originaltitel Postcards from the Edge verfilmt worrn.

Carrier Fisher weer vun 1983 bit 1984 mit den Musiker Paul Simon verheiraadt. Se hett een Dochter tosamen mit Bryan Lourd, Billie Catherine Lourd, de 1992 boren weer. Mit Lourd weer se ok twee Johr verheiraadt, man de beiden sünd 1995 wedder uteneen gahn. Fisher is in’n Dezember 2016 an de Folgen vun en Hartinfarkt doodbleven.

## Filmografie (Utwahl)

## Bibliografie
* 1987: Postcards From The Edge (dt.: *Grüße aus Hollywood*; ISBN 3-442-09310-4)
* 1991: Surrender The Pink (dt.: *Beziehungsweise Liebe*; ISBN 3-442-41216-1)
* 1993: Delusions Of Grandma (dt.: *Bye bye, ich liebe dich*; ISBN 3-404-16193-9)
* 2004: The Best Awful There Is (*in Düütschland nich rutkamen*; ISBN 0-7432-6930-6)

## Utteken
Carrie Fisher weer 1984 as Beste Hööftdorstellerin för den Saturn Award för ehr bekannte Rull *Prinzessin Leia* nomineert un 1991 för den BAFTA Award för’t Beste adapteerte Dreihbook, neemlich ehrn verfilmten Roman *Postcards From the Edge*. Wunnen hett se twee Filmpriesen:
* 1978: den *[[Saturn Award]]* in de Kategorie *Best Schauspelerin – Science Fiction* för *Star Wars*.
* 1990: den *President’s Award* vun de *[[Academy of Science Fiction, Fantasy & Horror Films]]*

## Borns


## Weblenken

* Literatur vun un över Carrie Fisher in de Düütschen Natschonalbibliothek
* Ehr offiziell Websteed
Arteria occipitalis

De **Arteria occipitalis** („Achterkoppslagader“) is en Arterie, de en Deel vun’n Kopp mit suerstoffriek Blood versorgt. Se twiegt ut de buteren Halsslagader (Arteria carotis externa) af.

## Verloop bi Minschen
De Arteria occipitalis fangt op de glieken Hööch as de Arteria facialis („Gesichtsarterie“) an un löpt afdeckt vun’n Musculus digastricus un vun’n Musculus stylohyoideus na’n Achterkopp. Dorbi liggt se blangen den Nervus hypoglossus (XII. Bregennerv). Op ehrn wieteren Weg krüüzt se de Arteria carotis interna, de Vena jugularis interna, den Nervus Vagus un den Nervus accessorius. Se löpt den ünner de Kopp-Halsmuskulatur un deelt sik in’t Rebeet vun’n Achterkopp op. Ehr Endtwieg löpt wieter blangen den Nervus occipitalis maior