Tacloban

**Tacloban City** (Waray-Waray: *Syudad han Tacloban*) is en Oort op de Philippinen. Dat is dat Zentrum vun’n Bezirk Eastern Visayas un dor in ok de Stadt mit de meisten Inwahners. Butendem is dat de Hööftstadt vun de Provinz Leyte.

In de Stadt Tacloban is de Kommerz, de Tourismus, de Bildung, de Kultur un de Politik vun de helen Region kunzentreert. För de Stadt gifft dat ok’n Ökelnaam, de so veel heet as „schöönste Stadt an de Bucht“. De Stadt is een vun de wenigen mit de eersten Inkamensstoop op de Philippinen. Siet den 18. Dezember 2008 warrt se as’n hooch urbaniseerte Stadt utwiest.

## Geografie
De Stadt Tacloban liggt an de Bucht vun Cancabato in’n Noordoosten vun’t Eiland Leyte. De Bucht is’n Deel vun de San Pedro Bucht un somit de Ingang to de San-Juanico-Straat, de Leyte vun ehr Navereiland Samar scheedt. Üm dat Stadtrebeet rüm liggt in’n Noorden de Gemeen Babatngon, in’n Westen San Miguel un Alangalang, in’n Süüdwesten Santa Fe un in’n Süüden Palo. De Landschop vun Tacloban warrt to’n Deel vun Bargen un Bultentöög utmaakt, to’n Deel ok dör wiete Evenen. De Bargrebeten teht sik vun’n Noordoosten vun’t Stadtrebeet över dat ööstliche un westliche Samar un schuult de Stadt vör den noordööstlichen Monsunwind. En Deel vun de Stadt hett en Geografie as’n Halfeiland.

De Stadt verdeelt sik över en Samtflach vun 1.009&nbsp;km² un hett en middlere Hööch vun 3,05&nbsp;m över’n Seespegel.

## Klima
De Temperaturen in Tacloban City beweegt sik twüschen 21,55&nbsp;°C un 31,45&nbsp;°C. Mit’n Dörsnittstemperatur vun 26&nbsp;°C is de Januar de küllste Maand, wiel de Mai mit 28,4&nbsp;°C in’n Middel de hööchsten Weerten bringt. De Hööchsttemperaturen künnt in dissen Maand bit 31,9&nbsp;°C kladdern, in’n Gegensatz to de deepsten Temperaturen vun 23&nbsp;°C in de fröhen Stünnen in’n Januar un Februar.

De Nedderslag wesselt twüschen 330&nbsp;mm un 1.071&nbsp;mm in’n Maand. De hööchste Fuchtigkeit gifft dat dorbi in’n Dezember, wiel de April den wenigsten Regen bringt. De relative Luftfuchtigkiet liggt in’n Middel bi 82 % in’n April un Mai un kladdert in’n Dezember op bit to 87 %.

## Historie

Tacloban City weer anfangs as *Kankabatok* bekannt, wat op de eersten Inwahners vun disse Oort anspelen de. Dat weern de *Kabatok*, de jemehr Wahnsteed in de Neeg vun de hüütige Sto. Niño Kirche harrn. Later kemen de Anhöörigen vun de Volksgruppen vun de Gumoda, vun de Haraging un vun de Huraw dorto un hebbt jemehr egen Wahnsteden dicht bi opboet. De verbunnen Wahnsteden kregen denn den Naam Kankabatok.

To’n Enn vun’t 16. Johrhunnert höör Kankabatok to de politische Verwalten vun den Oort Palo un weer Deel vun de Karkengemeen Basey op Samar. Vun 1770 af is de Oort vun Augustiners betreut worrn, bevör 1813 de Franzsikaners jemehr Arbeit wieterföhrt hebbt. To de Tiet is Kankabatok in Tacloban ümnöömt worrn.

Wanneer Tacloban en egenstännige Gemeen worrn is, weet vundaag nümms mehr, vun wegen dat all Opteken wiel en Taifun verschütt gahn sünd. Man geiht aver dorvun ut, dat de offizielle Status as Gemeen üm dat Johr 1770 rüm inföhrt worrn is. Leyte un Samar weern 1968 politisch scheedt un to twee egenstännige politisch-militäärsche Provinzen maakt. Tacloban hett sik vun wegen sien strategische Laag gau to’n goot besöchte Hannelssteed twüschen de beiden Provinzen entwickelt.

De Sitt vun de Provinzregeeren vun Leyte is mit de Johren faken wesselt, weer an’n 26. Februar 1830 denn aver Tlaconban City tospraken. Disse Besluss harr mehrere Grünnen: To’n een weer de Oort dör sien geograafsche Laag goot egent för’n Haven un to’n annern weer he goot schuult un harr de richtigen Inrichten för disse Opgaav.

As eerste Militärgouverneur vun Leyte weer 1901 de amerikaansche Colonel Murray insett. As sien eerste Amtshandlung hett he den Haven för den Welthannel apen maakt. Vör den Tweeten Weltkrieg is Tacloban dat kommerzielle Zentrum un ok Middelpunkt vun Bildung, Kultur un Sozialwesen vun’t Eiland wesen. Kopra un Abaca sünd vun hier ut in grote Mengden exporteert worrn.

Mit dat Lannen vun de japaanschen Soldaten an’n 25. Mai 1942 in Tacloban füng en dree Johren anduern Besetten vun Leyte dör dat japaansche Kaiserriek an. De Japaners hebbt de Stadt to en Fasten utboet un vör de Stadt enige Flaagfeller anleggt. As de San-Pedro-Bucht en ideale Steed för gröttere Bööt dorstell, hett de Kaiserlich Japaansche Mariene Tacloban as en Anloopsteed un Importhaven för de Versorgen vun jemehr Truppen bruukt. Disse Tiet warrt as de düsterste Periood vun de Stadthistorie un vun’t Land ansehn, vun wegen dat de Japaners gresig Gewalt op de Inwahners utöövt hebbt. De Reakschoon dorop weer, dat op Leyte verscheden Guerillagruppen ünnerwegens weern. De bekannste Grupp dorvun weer vun Colonel Ruperto Kangleon anföhrt.

Leyte weer de eerste Staschoon bi’t Torüchwinnen vun de Philippinen dör de amerikaanschen un philippinschen Truppen. De Soldaten ünnert Kommando vun General Douglas MacArthur sünd an’n 20. Oktober 1944 an Strandafsnitten vun Tacloban, Palo (White Beach un Red Beach) un vun’n Naveroort Dulag (Blue Beach) anlannt. Disse Operatschoon weer en eerst Signal för den tokamen Spood bi’t Befre’en vun den Inselstaat vun de japaanschen Besatters un dat Inlösen vun en Verspreken, dat MacArthur dree Johren vörher geven harr: "I Shall Return." („Ik kumm torüch.“)

Dree Daag later geev dat en Zeremonie in’t Capitol vun Tacloban City, bi de MacArthur an de Siet vun Präsident Sergio Osmeña de Stadt för’n Övergang to’n Sitt vun de Commonwealthregeeren un dormit – bit to de vullstännigen Befre’en vun’t Land – to de Hööftstadt vun de Philippinen maakt hett. In’n Rahmen vun disse Fier sünd ok de Provinzregeeren un de Gemeenraat vun Tacloban wedder insett worrn.

De nächste bedüdene Schritt för den Oort weer de Vergaav vun de Stadtrechten an de Gemeen Tacloban. Mit in Kraft Treden vun’n Republic Act Nr. 760 is de Oort an’n 12. Juni 1952 in den Status vun en Stadt versett worrn. Na’t Afsplitten vun de Provinz Southern Leyte an’n 22. Mai 1959 is Tacloban City de Hööftstadt vun de Provinz Leyte bleven, de vundaag noch den gröttsten Deel vun’t Eiland innimmt.

### Naam
To de Naamsännern vun Kankabatok na Tacloban gifft dat de folgen Theorie:

Kankabatok weer geern vun de Fischers opsöcht. Se hebbt Bambusfallen bruukt, de se *Taklub* nöömt harrn. Dormit füngen se Krabben, Garnelen oder Fisch. Wenn se fraagt weern, woneem se hengahn wullen, antern se *(to’n) Tarakluban* un menen dormit de Steed, woneem se de Fangredschoppen insetten deen. Dat sik de hüütige Oortsnaam ut den Begreep *Tarakluban* rutbillt hett, is teemlich wohrschienlich.

## Spraak un Religion
In Tacloban warrt vör allen Waray-Waray snackt, dat dor offiziell as *Lineyte-Samarnon* („Leyte-Samarnon“) betekent warrt. Verbreedt sünd in’t Stadtrebeet ok Tagalog un Engelsch, deelwies ok Cebuano.

Wiel dat eerste Johrhunnert vun de spaanschen Herrschop weer de Oort en tyypsche Kolonialgemeenschop. De meisten Inwahners weern ut rein spaansche Familien oder höörn to en ne’e spaansch-philippiensche Generatschoon. De hüütigen Inwahners sünd ethnisch en Mischen ut Chinesen, utlännsche Utwannerers un inheemsche Leyteños.

De meisten Inwahners vun Tacloban City sünd röömsch-kathoolsch, man dat gifft in de Stadt ok Anhangers vun de Aglipayan un annere Religionsgemeenschoppen as de Iglesia ni Cristo.

## Indelen vun de Verwalten

Tacloban City is politisch in 138 Baranggays (Oortsdelen) indeelt.

## Weertschop

Wat de Weertschop angeiht, is Tacloban een vun de Städer vun de Philippinen, de an’n dullsten wassen doot. Hier gifft dat den gröttsten Flaaghaven vun’n helen Bezirk un bito en Haven, de natüürlich schuult is. Ut de Region warrt vör allen Kopra exporteert, in’t Stadtrebeet warrt aver ok Ries, Kokosnööt un Abaca anboet.

Een vun de sünnersten Projekten, in de de Stadt Geld investeert, is dat Geothermalkraftwark Tongonan. Dat Kraftwark tellt to de gröttsten Tügers vun alternative Energie in dat wietere Rebeet. Över de Verkehrsmiddel is Tacloban en Togang to’n Leyte Industrial Development Estate vun Isabel, woneem de *Phosphate Fertilizer Plant*, de gröttste Düngermiddelfabrik in Asien, un de *Philippine Associated Smelter and Refining Company*, de gröttste Anlaag to’n Herstellen vun Kopper op de Philippinen, jemehrn Sitt hebbt.

## Wat een sik ankieken schüll

Bowarken, de een sik in Tacloban City ankieken schüll, sünd ünner annern dat Herrenhuus vun Joseph Price, woneem General MacArthur 1944 sien Hööftquarteer inricht harr, as ok de Redoña Residenz. Beide Bowarken hebbt bi’t Befre’en vun’n philippinschen Archipel en bedüden Rull speelt.
Annere intressante Steden un Bowarken sünd:

* Dat Leyte Capitol Building
* De San-Pedro-Bucht
* De Seehaven vun Tacloban 
* De Madonna vun Japan
* De Sto.-Niño-Schrein un dat Kulturmuseum
* De San-Juanico-Brüch över de San-Juanico-Straat na Samar
* De San-Juanico-Straat
* De Family Park
* De Sto.-Niño-Kark
* De Plaza Rizal

## Borns


## Weblenken
* Websteed to Tacloban City