Sapp

**Sapp**, ook **Saap** un **Sape** oder **Saft**, is een unvergoren Drunk, de uut Früchten oder Gröötüüg presst is un vandage weltwied verbreed is. De up’t wiedste verbreed Säpp sind uut Früchten, so as Appels, Appelsinas, Persik oder Wienberen, Säpp uut Grööntüüg sind to’n Bispeel Tomaten-, Wortel- oder Selleriesapp. Säpp wärd drunken gegen den Döst drunken, dat Liev Water to geven un wiel Sapp ook Vitamine un Sporenelemente binnen het, de den Stoofen in de Früchten un den Grööntuug uut dat de Saft presst is, liekkoomt.

Sapp, sunnerlik Wienberensapp, kann to Win vergeren. Sapp as enen Drunk för sik het sik eerst wied verbreed, as dat Methoden gav den frischen Sapp to pasteuriseren un so dat Vergeren to stoppen.Faken is Sapp ook vermischt med anner Drünke, to’n Bispeel Mineraalwater, oder med in alkoholschen Cocktails.

## Woordafkumst
Dat Woord *Sapp,* ook de Varianten *Saap* un *Sape* un dat Woord *Saft,* dat een hoogdüütsch Leenwoord is, stammt uut’n . In de middelsassische Tied was man ook al dat Leenwoord *saf(t)* begänge.

*Sap* is verwand med ,  uut geet up westgermaansch **sapi-*  torüg, dat van de indoeuropääsche Wortel **sab-* stammt, de sik to’n Bispeel in illyrsch *sabaium* ‘Beer’, oder ooldindsch *sabardhúk* (Melkkoh) find.

## Historie
Druvenkärns uut de Tied üm 8.000 v.&nbsp;Chr. sind eerste Henwiese, dat Minschen uut Früchten Sapp pressen, man de Druvensapp was villicht ook dacht, läter Wien to geren. Mang den eersten Drünken med Sapp binnen was ook Lemonade, de dat van den 16. Jaarhunderd an in Italien gav, nadem se de Idee van den Arabers övernomen hadden. In’n 18. Jaarhunnerd het James Lind ruutfunnen, dat Citrusfrüchte Schorbock afwennen könnt, so dat van  1867 allen britschen Scheep up Ozeanfaarten Sapp uut Zitrusfrüchte an Bord hebben mossten.

1869 het de Taandokter Thomas B. Welch ene Methode uutfunnen, Sapp to pasteuriseren, dat sik de Drunk länger hölt un nich to Alkohol gert. He filter pressten Druevensapp in Buddels, un dicht allens af med enen Proppen un Wass un stelle de Buddels in koken Water. De Methode maket de Gest dood, de den Sapp süss to’n Geren bringt. He het de Buddels denn as .

## Verbruuk
De gröttste Sappverbruker is Nieseeland (meest 240&nbsp;ml den Dag) un Kolumbien (meer as 180&nbsp;ml den Dag). De Sappverbruuk in Europa, Australien as ook de Verenigten Staten geet in den lesten Jaren jümmerto rup.
## Sappsoorten
Et givt grovweg dree verschededen Soorten Sapp. Düsse dree sind:
### Frische Sapp
Frische Sapp is frisch uut Früchten oder Grööntüüg presst. Na den Pressen wärd de Sapp straks verpackt. Düsse Drunk höld sik man nich lange.

### Reine Sapp
Een reinen Sapp, de as ook frische Sapp presst wärd. De Sapp wärd denn pasteurisiert, wat de Bakterien unschädlik maket un de Sapp sik so länger höld. Zucker, Water oder anner Stoffe wärd nich toföögt.

### Sapp uut Konzentraaat
Bi Sapp uut Konzentraat wärd uut den presst Sapp eerst dat Water ruutrocken. Dat Resultaat is een dicke Sapp, de bet to teggen maal minner Volumen as de frische Sapp het. Düt Sappkonzentraat is nu lichter to tranporteren. Daarümme is Sapp uut Konzentraat ook billiger. Läter kümmt wedder Water to den Konzentraat un anner Stoffe as Zucker, Konserveermiddels könnt toföögt wärden. De grote Deel Sapp to Koop is Sapp uut Konzentraat

## Gesundheid
Sapp geld faken för enen gesunden Drunk. To’n Bispeel wegen dat Vitamin C in Appelsienensapp. Man ook anner Stoffe as Karotenoide un Polyphenole.

Man in Sapp stickt veel Zucker, so dat veel Sapp drinken överwichtig maken kann. Annersieds kann reinen Fruchtsapp hölpen verscheden Neerstoffe för enen gesunde Neerweise to kriegen. Dat givt Henwiese dat reinen Fruchtsapp dat Risiko för Diabetes nich verhöögt. Man Fruchtsapp kann ook de Täne angripen un schaden.

## Nettverwiese

* Website van den Verband van de düütsche Fruchtsaftindustrie

## Nawiese