open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
27. August

## Wat passeert is
### Politik un Sellschop
* 1105: De Krüüzfohrers winnt över de Fatimiden in de drüdde Slacht vun Ramla. 
* 1626: In den Dörtigjohrigen Krieg kümmt dat to de Slacht bi Lutter an’n Barenbarg
* 1916: In den Eersten Weltkrieg verklort Rumänien den Krieg an Öösterriek-Ungarn

### Katastrophen
* 1883: De indonees’sche Vulkan Krakatau explodeert. Bi’n Utbrook warrt twee Drüddel vun’t Eiland tonichten maakt. In Tsunamis un Pyroklastische Strööm blievt tomindst 36.000 Minschen dood.

## Boren
* 1700: Carl Hårleman, sweedsch Architek un Politiker († 1753)
* 1770: Georg Wilhelm Friedrich Hegel, düütsch Philosoph († 1831)
* 1884: Ferdinand Zacchi,Verleger, Journalist un plattdüütschen Schriever († 1966)
* 1899: Cecil Scott Forester, engelsch Schriever un Journalist († 1966)
* 1908: Lyndon Baines Johnson, US-amerikaansch Politiker un de 36. Präsident († 1973)
* 1909: Lester Young, US-amerikaansch Jazzmusiker († 1959)
* 1914: Heidi Kabel, düütsch Volksschauspelerin († 2010)
* 1915: Norman Foster Ramsey, US-amerikaansch Physiker un Nobelpriesdräger († 2011)
* 1916: Robert Van Eenaeme, belgisch Radrennfohrer († 1959)
* 1920: Friedrich Hasselmann, plattdüütsch Schriever † (weet man nich)
* 1924: Uwe Dallmeier, düütsch Schauspeler († 1985)
* 1928: Osamu Shimomura, japaansch Biochemiker un Nobelpriesdräger († 2018)
* 1939: William Mulliken, US-amerikaansch Swemmsportler († 2014)
* 1940: Manfred Pohlschmidt, düütsch Footballspeler
* 1941: Cesária Évora, kapverdische Morna-Singersche († 2011)
* 1941: Juri Wassiljewitsch Malyschew, sowjeetsch Kosmonaut († 1999)
* 1946: John Cromwell Mather, US-amerikaansch Physiker un Nobelpriesdräger
* 1969: Jean-Cyril Robin, franzöösch Radrennfohrer
* 1984: Konstantin Maslak, russch Schachgrootmeester
* 1995: Ragnhild Femsteinevik, norweegsch Biathletin

## Storven
* 827: Paapst Eugen II.
* 1590: Paapst Sixtus V. (* 1521)
* 1857: Rufus Wilmot Griswold, US-amerikaansch Verleger, Literaturkritiker un Schriever (* 1815)
* 1965: Le Corbusier, swiez-franzöösch Architekt, Designer, Maler un Stadtplaner (* 1887)
* 1967: Eduard Edert, düütsch Politiker un plattdüütsch Schriever (* 1880)
* 1975: Haile Selassie, lesten Kaiser vun Äthiopien un Messias for de Rastafari (* 1892)
* 1999: Waltrud Bruhn, plattdüütsch Schrieversche un Lyrikerin (* 1936)
* 2010: Fermo Camellini, italieensch Radrennfohrer (* 1914)
* 2011: Dieter Schock, düütsch Footballspeler (* 1940)
* 2012: Albert George Wilson, US-amerikaansch Astronom (* 1918)
* 2021: Edmond Henri Fischer, swiez-US-amerikaansch Biochemiker un Nobelpriesdräger (* 1920)
20. Mai

## Wat passeert is
* 1631: 19. un 20. Mai: Meideborg warrt in den Dörtigjohrigen Krieg vun Tilly sien Truppen innahmen un afbrennt (Meideborger Hochtiet)
* 2002: Oosttimor wurrd unafhängig.

## Boren
* 1860: Eduard Buchner, düütsch Chemiker un Nobelpriesdräger († 1917)
* 1869: Johann Jacobs, Grünner vun *Jacobs-Kaffee* († 1958)
* 1879: Eberhard Buismann, oostfreesch Kommunalpolitiker († 1957)
* 1901: Max Euwe, nedderlannsch Schachweltmeester(† 1981)
* 1908: James Stewart, US-amerikaansch Schauspeler († 1997)
* 1918: Edward Bok Lewis, US-amerikaansch Genetiker un Nobelpriesdräger († 2004)
* 1929: Werner Heukamp, plattdüütsch Schriever un Heimatforscher († 2020)
* 1935: José Mujica, uruguayisch Politiker un Präsident († 2025)
* 1938: Christina Baas-Kaiser, nedderlannsch Iesflinklöperin († 2022)
* 1943: Holmfrid Olsson, sweedsch Biathlet († 2009) 
* 1945: Anton Zeilinger, öösterrieksch Quantenphysiker un Nobelpriesdräger
* 1969: Laurent Dufaux, Swiezer Radrennfohrer

## Storven
* 1916: Henrik Greve Blessing, norweegsch Polarforscher (* 1866)
* 1981: Günther Siegmund, düütsch Schauspeler, Schriever un Intendant (* 1927)
* 2012: Eugene Polley, US-amerikaansch Utfinner (* 1915)
* 2013: Ray Manzarek, US-amerikaansch Musiker (The Doors) (* 1939)
* 2024: Karl-Heinz Schnellinger, düütsch Footballnatschonalspeler (* 1939)
25. Juli

## Wat passeert is
### Politik un Sellschop
* 1261: Ünner jem ehren König Michael VIII. nehmt Truppen ut Byzanz de vörmolige Hööftstadt Konstantinopel wedder in. Düsse Stadt weer 1204 bi den 4. Krüüztog vun christliche Krüüzfohrers ut Europa innahmen wurrn. De Byzantiners maakt dor en Enne mit dat Latiensche Kaiserriek un stellt dat Byzantiensche Riek wedder her.
* 1625: Dörtigjohrig Krieg: Albrecht Wallenstein, Hartog vun Friedland, warrt kaiserlich Feldmarschall un Generalissimus

## Boren
* 1657: Philipp Heinrich Erlebach, düütsch Komponist († 1714)
* 1851: Fritz Godow, plattdüütsch Schriever († 1932)
* 1856: Ludwig Frahm, plattdüütsch Schriever († 1936)
* 1875: Paul Graetz, düütsch Offizeer († 1968)
* 1894: Walter Brennan, US-amerikaansch Schauspeler († 1974)
* 1922: John Bannister Goodenough, US-amerikaansch Physiker un Materialwetenschapler as ok Nobelpriesdräger († 2023)
* 1923: Estelle Getty, US-amerikaansch Schauspelerin († 2008)
* 1932: Paul Joseph Weitz, US-amerikaansch Astronaut († 2017)
* 1945: Slobodan Martinović, serbsch Schachspeler († 2015)
* 1946: Rita Marley, Reggae-Singerin ut Jamaika
* 1954: Jürgen Trittin, düütsch Politiker un Bundsminister
* 1956: Frances Hamilton Arnold, US-amerikaansch Biochemikerin un Chemieingenieurin as ok Nobelpriesdrägerin
* 1958: Karlheinz Förster, düütsch Footballnatschonalspeler
* 1963: Thorsten Schütt, düütsch Bildhauer
* 1965: Ina Müller, düütsch Schrieversche un Moderatorin
* 1967: Magdalena Forsberg, norweegsch Biathletin
* 1968: Salomėja Zaksaitė, Schachspelerin ut Litauen
* 1977: Zdeněk Vítek, tschechisch Biathlet un Biathlon-Trainer

## Storven
* 306: Constantius Chlorus, röömsch Caesar, Vadder vun Konstantin den Groten
* 1391: Jean III., Graf vun Armagnac (* 1359)
* 1492: Innozenz VIII., Paapst (* 1432)
* 1564: Ferdinand I., Kaiser vun dat Hillge Röömsche Riek vun Düütsche Natschoon (* 1503)
* 1736: Jean-Baptiste Pater, franzöösch Maler (* 1695)
* 1916: Roland Trimen, britisch-süüdafrikaansch Entomoloog un Lepidopteroloog (* 1840)
* 1944: Hans Georg Schmidt von Altenstadt, düütsch General (* 1904)
* 1998: Tal Farlow, US-amerikaansch Jazzmusiker (* 1921)
* 2008: Enzo Moser, italieensch Radrennfohrer (* 1940)
* 2019: Beji Caid el Sebsi, Politiker ut Tunesien (* 1926)
* 2022: David Trimble, noordirisch Politiker un Freedensnobelpriesdräger (* 1944)
15. Juni

## Wat passeert is
* 1836: Arkansas wurrd 25. Bundsstaat van de USA.
* 1904: De Turn- un Sportvereen Bayer 04 Leverkusen warrt grünnt.

## Boren
* 1623: Cornelis de Witt, nedderlannsch Politiker († 1672)
* 1843: Edvard Grieg, norweegsch Pianist un Komponist († 1907)
* 1855: Hermann Krumm, düütschen Germanist, Schriever un Rutgever († 1915)
* 1868: Paul Klimsch, düütsch Maler un Illustrater († 1917)
* 1870: Maud Barger-Wallach, US-amerikaansch Tennisspelerin († 1954)
* 1907: James Robertson Justice, britischen Ornitholoog un Schauspeler († 1975)
* 1917: John Bennett Fenn, US-amerikaansch Chemiker un Nobelpriesdräger († 2010)
* 1921: Erroll Garner, US-amerikaansch Jazzmusiker un -komponist († 1977)
* 1926: Heinz Leive, plattdüütsch Schriever († 1984)
* 1926: Kayano Shigeru, japaansch Politiker vun de Ainu-Minnerheet († 2006)
* 1947: Alain Aspect, franzöösch Physiker un Nobelpriesdräger
* 1957: Dominique Deruddere, belgisch Schauspeler, Schriever, Filmproduzent un Speelbaas
* 1958: Eric Heiden, US-amerikaansch Iesflinklöper
* 1962: Anke Habekost, plattdüütsche Översettersch vun Theaterstücken
* 1969: Cédric Pioline, franzöösch Tennisspeler
* 2015: Nicolas vun Sweden, sweedsch Prinz

## Storven
* 1767: Georg Philipp Telemann, düütsch Komponist (* 1681)
* 1849: James Knox Polk, US-amerikaansch Präsident (* 1795)
* 1952: Wladimir Alexandrowitsch Albizki, sowjeetsch Astronom (* 1891)
* 1971: Wendell Meredith Stanley, US-amerikaansch Chemiker un Nobelpriesdräger (* 1904)
* 1996: Ella Fitzgerald, US-amerikaansch Jazz-Singersche (* 1917)
* 2010: Heidi Kabel, düütsch Volksschauspelerin (* 1914)
* 2013: Heinz Flohe, düütsch Footballspeler (* 1948)
* 2013: Kenneth Geddes Wilson, US-amerikaansch Physiker un Nobelpriesdräger (* 1936)
* 2021: Wladimir Alexandrowitsch Schatalow, russisch Kosmonaut (* 1927)
* 2022: Jan Klijnjan, nedderlannsch Footballnatschonalspeler (* 1945)
16. Oktober

## Wat passeert is
* 1793: In Frankriek warrt de Königin Marie-Antoinette mit de Guillotine henricht'. 
* 16. - 19. Oktober 1813: In de Völkerslacht bi Leipzig slaht de Öösterrieker, Preußen, Russen un Sweden de franzööschen Truppen vun Napoléon Bonaparte
* 1956: Franz Josef Strauß lööst Theodor Blank as Bundsminister för't Verdefferen af.
* 1963: Ludwig Erhard (CDU) wurrd as Nahfolger vun Konrad Adenauer to'n düütschen Bundskanzler wählt.

## Boren
* 1861: Richard Sears, US-amerikaansch Tennisspeler († 1943)
* 1867: August Lähn, plattdüütsch Schriever († 1955)
* 1888: Émile Masson, belgisch Radrennfohrer († 1973)
* 1903: Buck Washington, US-amerikaansch Jazzmusiker († 1955)
* 1905: Ernst Kuzorra, düütsch Footballnatschonalspeler († 1990)
* 1909: Franz Krumm, düütsch Footballnatschonalspeler († 1943)
* 1927: Max Bollwage, düütsch Grafikdesigner, Schriftsetter, Kalligraf, Lehrer un Schriever († 2022)
* 1927: Günter Grass, düütsch Schriever, Bildhauer, Maler, Grafiker un Nobelpriesdräger († 2015)
* 1931: Hans Friderichs, düütsch Politiker un Bundsminister  († 2025)
* 1937: Kurt Palis, düütsch Politiker un Bundsdagsafordneter
* 1954: Corinna Harfouch, düütsch Schauspelerin un Synchroonsnackerin
* 1955: Marlene Mortler, düütsch Politikerin un Bundsdagsafordnete
* 1958: Klaus Jensen, düütsch Politiker un Landdagsafordneter vun Sleswig Holsteen
* 1983: Philipp Kohlschreiber, düütsch Tennisspeler

## Storven
* 1621: Jan Pieterszoon Sweelinck, nedderlannsch Orgelspeler un Komponist (* 1562)
* 1767: Burchard Christoph von Münnich, düütsch Ingenieur, Politiker un Generalfeldmarschall (* 1683)
* 1924: Alan Hume, britisch Kameramann († 2010)
* 1946: Willem Keitel, düütschen Generalfeldmarschall un Kriegsverbreker (* 1882)
* 1946: Joachim von Ribbentrop, düütsch Politiker un Kriegsverbreker (* 1893)
* 1946: Alfred Rosenberg, düütsch Politiker un Kriegsverbreker (* 1893)
* 1946: Arthur Seyß-Inquart, öösterrieksch Jurist, Politiker un Kriegsverbreker (* 1892)
* 1946: Julius Streicher, düütsch Politiker vun de NSDAP un Kriegsverbreker (* 1885)
* 1954: Karl Meyer, plattdüütsch Schriever un Heimatforscher (* 1876)
* 1967: Carl Clarence Kiess, US-amerikaansch Astronom (* 1887)
* 1973: Gene Krupa, US-amerikaansch Jazzmusiker (* 1909)
* 1981: Reinhard Onken, düütsch Politiker un Landdagsafordneter (* 1891)
* 1910: Wilhelm Fricke, plattdüütsch Schriever (* 1843)
* 1990: Art Blakey, US-amerikaansch Jazzmusiker (* 1919)
* 2023: Martti Ahtisaari, finnisch Politiker un Freedensnobelpriesdräger (* 1937)
1185

## Wat passeert is
* 25. November: Uberto Crivelli wurrd to'n Paapst wählt un hett de Paapstnaam Urban III.

## Boren
* 23. April: Alfons II., König vun Portugal

## Storven
* 25. November: Lucius III., Paapst (* wohrschienlich 1897)
1464

## Wat passeert is
* De Pest brickt in Revel ut

## Boren
* 23. April: Johanna vun Frankriek, Hertogin vun Orléans un Königin vun Frankriek.

## Storven
* 18. Juni: Rogier van der Weyden, Maler ut de Renaissance-Tied, een vun de Fläämschen Primitiven (* um 1399/1400 rum)
* 14. August: Paapst Pius II. (* 1405)
* 10. September: Otto III., Hartog vun Pommern-Stettin (* 1444)
1791

## Wat passeert is
* 4. März: De bitherige *Vermont Republic* trett den Vereenihgten Staaten ünner de Naam Vermont as 14. Bundsstaat bi.
* 10 Tosätz to de US-amerikaansche Verfaten weert ünner den Naam „Bill of Rights“ to de US-Verfaten hentonahmen. Schreven wurrn sünd se vun James Madison.

## Boren
* 22. Februar: Maria Barbara Wintergerst, düütsch Malerin  († 1861)
* 23. April: James Buchanan, US-amerikaansch Politiker un 15. Präsident vun de USA († 1868)
* 9. Juli: Rudolph Bay, däänsch Komponist († 1856)
* 16. Juli: Franz Xaver Wolfgang Mozart, öösterrieksch Komponist un Klaveervirtuose († 1844)
* 3. September: Francisco Acuña de Figueroa, uruguayisch Schriever († 1862)
* 5. September: Giacomo Meyerbeer, düütsch Komponist un Dirigent († 1864)
* 22. September: Michael Faraday, engelsch Utfinner († 1867)
* 9. Oktober: Amalie Schoppe, düütsch Schrieverin († 1858)
* 2. Dezember: Friedrich August Ludwig Hellner, düütsch Architekt († 1862)

## Storven
* 13. November: Chrysostomus Forchner, düütsch Maler (* 1721)
* 5. Dezember: Wolfgang Amadeus Mozart, öösterriekschen Komponist (*1756)
1858

## Wat passeert is
* Eschweiler warrt Stadt

## Boren
* 10. Januar: Heinrich Zille, düütsch Maler un Tekner († 1929)
* 11. Januar: William Schaus, US-amerikaansch Entomoloog un Lepidopteroloog († 1942)
* 28. Januar: Tannatt William Edgeworth David, britisch-austraalsch Geoloog, Polarforscher, Bargstieger un Schriever († 1934)
* 14. März: Arturo Berutti, argentiensch Opernkomponist († 1938)
* 23. April: Max Planck, düütsch Physiker un Nobelpriesdräger († 1947)
* 26. April: James William Tutt, britisch Entomoloog un Lepidopteroloog († 1911)
* 21. Juli: Lovis Corinth, düütsch Maler, Tekner un Grafiker († 1925)
* 11. August: Christiaan Eijkman, nedderlannsch Mediziner, Patholoog, Hygieniker un Nobelpriesdräger († 1950)
* 15. September: Charles de Foucauld, kathoolsch Preester († 1916)
* 27. Oktober: Theodore Roosevelt, US-amerikaansch Schriever, Politiker un 26. Präsident vun dat Land as ok Freedensnobelpriesdräger  († 1919)
* 22. Dezember: Giacomo Puccini, italieenschen Opernkomponist († 1924)

## Storven
* 11. Januar: Heinrich Stürenburg, düütsch Jurist un Herutgever vun dat Ostfreesch Wöörbook (* 1798)
* 3. Juni: Julius Reubke, düütsch Komponist, Pianist un Organist (* 1834)
* 25. September: Amalie Schoppe, düütsch Schrieverin (* 1791)
* 15. Oktober: Carl Gustav Mosander, sweedsch Chemiker (* 1797)

### Storven ahn bekannt Datum
* Otto Alexander Marschalck von Bachtenbrock, düütsch Politiker (* 1798)
1124

## Wat passeert is
* 26. März: Hinrich I. vun England siene Truppen slaht normannsche Rebellen bi Bourgtheroulde.
* 23. April: David I. maakt den schottschen König Alexander I. an'e Siet un ritt den Throon an sik
* 27. September: De Naam vun dat Dörp Habenhusen steiht to'n eersten Mol in en Urkunn to lesen
## Boren

## Storven
* 23. April: Alexander I., König vun Schottland.
* 13. Dezember: Calixt II., Paapst (* üm un bi 1060)
1616

## Wat passeert is
* 29. Januar: De Nedderlänners Jacob Le Maire un Willem Cornelisz Schouten kamt to’n eersten mol op den Weg üm’t Kap Hoorn in’n Pazifik.

## Boren
* 14. September: Philips Angel (van Middelburg), nedderlannsch Maler († 1683)

## Storven
* 14. Januar: Theodor Riphan, Wiehbischop van Köln (* 1577)
* 23. April: William Shakespeare, engelsch Schriever vun Theaterstücken (* 1564)
* 31. Dezember: Oswald Gabelkover, Dokter, Heraldiker un Historiker (* 1539)
1775

## Wat passeert is
* 19. April: De Amerikaansch Unafhängigkeitskrieg fangt an mit de Gefechte vun Lexington un Concord. De Belagerung vun Boston fangt ok an.

## Boren
* 23. April: William Turner, britisch Maler
* 16. Dezember: François Adrien Boieldieu, franzöösch Opernkomponist († 1834)
* 16. Dezember: Jane Austen, engelsche Schrieversche († 1817)

## Storven
* 15. Januar: Giovanni Battista Sammartini, italieensch Komponist (* 1700 oder 1701)
* 3. März: Richard Dunthorne, engelsch Astronom un Landvermeeter (* 1711)
* 21. Oktober: Folkert Krey, Verfaater vun en bekannt oostfreesch Reekenbook (* 1692)
1597

## Wat passeert is
* 23. April: De Kummedie *[[The Merry Wives of Windsor]]* (*[[De lostgen Wiewer von Windsor]]*) vun William Shakespeare warrt in’n Biwesen vun Königin Elisabeth I. ooropföhrt.
* Henrich Zobel warrt Bremer Börgermeester 

## Boren
* 29. September: Michael Havemann, düütsch luthersch Theoloog († 1672)

## Storven
Cameron Mitchell

**Cameron Mitchell**, eegentl. *Cameron McDowell Mitzell*, (* 4. November 1918 in Dallastown, Pennsylvania; † 6. Juli 1994 in Pacific Palisades, Kalifornien) weer een US-amerikaansch Schauspeler.

Cameron Mitchell weer de Söhn van een Paster. Mit de Theaterarbeit is he 1940 anfungen. Denn is he aber wiels den Tweeten Weltkrieg van de US Army Air Force intrucken wurrn. 1945 hett he sien eerste lütte Filmrull kregen. An' Broadway hett he denn ok spoodriek neben Lee J. Cobb in Arthur Millers Tod eines Handlungsreisenden ünner de Regie van Elia Kazan speelt. As van dat Stück laterhen ok noch een Film makt wurrn is, kunn he gliekfalls mitspelen. För dat düütsche Publikum is he an bekannteste wurrn dör de Rull as *Onkel Buck* in de Westernserie High Chaparral. 

Cameron Mitchell hett in över über 200 Filmen mitspeelt un is 1994 an Lungenkrebs stürben. 

## Filmographie (en Utwahl)

## Weblenken
*
Hilligendamm

**Hilligendamm** is en Seebad an de Oostsee. Dat höört to Doberan in’n Landkreis Rostock in Mekelnborg-Vörpommern.

## Historie

Hilligendamm is dat öllste Seebad in Düütschland. Groothertog Friedrich Franz I. vun Mekelnborg hett dat 1793 as Seebad opboon laten. In de Johren vun 1793 af an bet 1870 hebbt ünner annern Johann Christoph Heinrich von Seydewitz, Carl Theodor Severin un Georg Adolph Demmler den Oort in’n Stil vun’n Klassizismus wieder utboot. 1872 hett Otto Baron von Kahlden dat Good Hilligendamm för 500.000 Rieksdaler köfft. Sien Söhn Rudolf von Kahlden hett dat denn 1910 wedder an Walter John Marlitt verköfft, de aver gau in Konkurs gahn is. Denn hebbt Hambörger Kooplüüd dat Good för 1,5 Millionen Goldmark köfft un de „Ostseebad Heiligendamm GmbH“ grünnt, de in’n Eersten Weltkrieg an dat Bankhuus Louis Wolff gahn is. 1924 hett Oskar Adolf von Rosenberg de GmbH övernahmen. 1939 hett dat Heer dat Seebad as Lazarett in Beslag nahmen, dat 1941 an de Dresdner Bank gahn is, ok vun wegen dat Rosenberg en Juden weer. As de Twete Weltkrieg vörbi weer, seet to DDR-Tieden de Fackschool för anwandte Kunst in dat Seebad. Dat güng bet 2000, as de Studenten na Wismar gahn sünd. 1996 hett de Entwicklungs Company Heiligendamm dat Bad för 18 Millionen D-Mark köfft. Dat Bad is denn to’n Luxushotel *Kempinski Grand Hotel Heiligendamm* ümboot worrn.

Vun’n 6. bet 8. Juni 2007 is dat Toppdrepen vun de G8 in Hilligendamm. Vun wegen de Proteste bi annere Drepens vun de G8, de faken mit Gewalt verbunnen weren, is dorto de ganze Oort mit en meist dörteihn Kilometer langen Tuun afspirrt worrn.

## Weblenken
23. Mai

## Wat passeert is
* 1555: *Gian Pietro Carafa* wurrd to'n Paapst wählt un gifft sück de Naam Paul IV.
* 1618: De Stattholler vun den düütschen Kaiser warrt in Prag vun en Grupp vun Protestanten ut dat Finster vun de Borg smeten. De Dörtigjohrige Krieg fangt dor mit an

## Boren
* 1707: Carl von Linné, sweedsch Naturwetenschoppler († 1778)
* 1890: Herbert Marshall, britisch Theater un Filmschauspeler († 1966)
* 1910: Scatman Crothers, US-amerikaansch Singer, Komponist un Schauspeler († 1986)
* 1910: Artie Shaw, US-amerikaansch Jazz-Klarinettist, Arrangeur, Komponist, Bandleader un Schriever († 2004)
* 1911: Betty Nuthall, engelsch Tennisspelerin († 1983)
* 1919: Johnny Bothwell, US-amerikaansch Jazzmusiker († 1995)
* 1924: Antje Huber, düütsch Politikerin un Bundsministerin († 2015)
* 1925: Joshua Lederberg, US-amerikaansch Molekularbioloog, Genetiker un Nobelpriesdräger († 2008)
* 1928: Hans Blum, düütsch Komponist un Singer († 2024)
* 1930: Aleksandar Matanović, jugoslaawsch Schachspeler († 2023)
* 1931: Theo Schuster, oostfreeschen Bookhöker un plattdüütschen Verleger († 2016)
* 1936: Gudrun Vaupel, düütsche Schauspelerin und Synchroonsnackerin
* 1937: Rupert Scholz, düütsch Politiker un Bundsminister
* 1944: John Newcombe, austraalsch Tennisspeler
* 1950: Wolfgang Brinkmann, düütsch Springrieder un Ünnernehmer
* 1951: Manfred Geyer, düütsch Biathlet
* 1952: Anne-Marie David, franzöösch Singerin
* 1957: Lars Sponheim, norweegsch Politiker
* 1958: Thomas Reiter, düütsch Astronaut
* 1959: Ken Peplowski, US-amerikaansch Jazzmusiker († 2026)
* 1972: Nadja Uhl, düütsche Schauspelerin
* 1972: Kevin Ullyett, Tennisspeler ut Simbabwe
* 1974: Manuela Schwesig, düütsch Politikerin un Bundsministerin
* 1984: Hugo Almeida, portugeesch Footballnatschonalspeler
* 1991: Lena Meyer-Landrut, düütsch Singerin

## Storven
* 1125: Hinrich V., veerte un leste König ut dat Huus vun de Saliers (* 1086) in Utrecht
* 1718: Jobst Sackmann, düütsch un plattdüütsch Prediger un Theoloog (* 1643)
* 1945: Heinrich Himmler, Rieksföhrer SS un Kriegsverbreker (* 1900)
* 1980: Jens Enevoldsen, däänsch Schachmeester (* 1907)
* 2009: Roh Moo-hyun, süüdkoreaansch Politiker un Staatpräsident (* 1946)
* 2009: Barbara Rudnick, düütsche Schauspelersche (* 1958)
* 2015: Marcus Belgrave, US-amerikaansch Jazzmusiker (* 1936)
* 2015: John Forbes Nash Jr., US-amerikaansch Mathematiker un Nobelpriesdräger (* 1928)
* 2019: Kalpana Dash, indische Bargstiegerin (* 1966)
Bargst (Neddersassen)

**Bargst** () is een Gemeen in de Samtgemeen Harsfeld in’n Landkreis Stood. Se hett . 

De Gemeen Bargst hett twee Oortsdeele, dat sünd de fröheren Gemenden Bargst un Ohrens. De Dörper Frankenmoor un Lusthoop höört ok dorto.

## Historie

Vör 1885 weer dat Dörp in de Böörd Bargst binnen dat Amt Harsfeld. Na 1885 hett dat denn to’n Kreis Stood höört un von 1932 af an to’n hüdigen Landkreis Stood.

De Gemeen Bargst weer von 1964 bet 1972 Deel von de Samtgemeen Bargst. 1972 is de Samtgemeen Bargst oplööst worrn un de Gemeen keem an de Samtgemeen Harsfeld.

### Inwahnertall

### Religion

Bargst is evangeelsch-luthersch präägt un billt mit de Primus-Kark en egen Kaspel.

För de Kathoolschen is de St.-Michaels-Kark in Harsfeld tostännig, de siet 1. September 2010 to de Karkengemeen Mariä Himmelfohrt in Buxthu höört.

## Politik
### Gemeenderoot

### Börgermeester

* vör 2011: Gerhard Gerken (CDU)
* na 2011: Thomas Wiebusch (CDU)

### Wapen

Dat Wapen in Blau hett enen grönen Schildfoot, de na boven bogen is. De Schildfoot ist mit een sülvern Sweert beleggt, dat na links wiest. Op’n Schildfoot steiht en Dööpbecken mit enen Linnentwieg de dree Bläder hett. Dööpbecken un Linnentwieg sünd sülvern.

De Schildfoot wiest op den Naamdeel „Barg“ hen. Dat Sweert un de Linnenbläder staht för de ole Gerichtssteed un dat Dööpbecken för de Bargster Kark. Dat Dörp hett dat Wapen dör Erlass von dat Neddersassische Binnenministerium an’n 2. Juni 1960 kregen.

## Kultur un wat to bekieken is

In Bargst warrt jümmer an’n eersten Advent bi de Kark Wiehnachtsmarkt fiert.

### Bowark
De evangeelsche Kark St. Primus is 1801 fardig worrn. De eerste Toorn is 1959 dör enen nee'en Klockentoorn ersett worrn.
To bekieken is en Glasfinster, dat 1970 vun Charles Crodel in de Ehrenhall boot wurrn is.

## Weertschop un Infrastruktur

De Volksbank Geest hett in Bargst in de Straat *An de Kark 1* en Filiaal un de Kreisspoorkass Stood in de *Landstraat 15*.

### Scholen

In Bargst gifft dat de Grundschool Bargst.

## Footnoten



## Weblenken

* Websteed von de Samtgemeen Harsfeld (hoochdüütsch)
* Websteed von enen Sportvereen Bargst (hoochdüütsch)
* Websteed von enen Sportvereen Bargst (hoochdüütsch)
Bargst

**Bargst** betekent

* Bargst, Gemeen in’n Kreis Rendsborg-Eckernföör, Sleswig-Holsteen,
* Bargst, Gemeen in’n Landkreis Stood, Neddersassen.
1494

## Wat passeert is
* 5. November: De russ’sche Zar Iwan III. lett den Peterhof, dat Kontor vun de Hanse in Nowgorod kaputt maaken.

## Boren
* 18. August: Johann Scheubel, düütsch Mathematiker († 1570)
* 6. November: Süleyman I., osmaansch Sultan († 1566)

## Storven
* 11. August: Hans Memling, belgisch Maler (* tüschen 1433 un 1440)
* 16. November: Theda Ukena, Gräfin vun Oostfreesland (* 1432)
1911

## Wat passeert is
* 5. November: In’n Italieensch-Törkischen Krieg warrt eerstmols Flegers militärsch insett: De Italieners smeten Bomben över en libysch Oaas af.
* 14. Dezember: Roald Amundsen un sien Lüüd kommt as eerste Minschen an geograafschen Süüdpool an.

## Boren
;Januar
* 15. Januar: Gösta Bohman, sweedsch Politiker un Minister († 1997)
* 26. Januar: Polykarp Kusch, US-amerikaansch Physiker un Nobelpriesdräger († 1993)
* 30. Januar: Roy Eldridge, US-amerikaansch Jazzmusiker († 1989)
* 31. Januar: Käthe Clausmeyer-Glaen, plattdüütsche Schrieversche († 1996)
;Februar
* 6. Februar: Ronald Wilson Reagan, US-amerikaanschen Schauspeler un 40. Präsident von de USA († 2004)
* 19. Februar: Merle Oberon, britisch Filmschauspelerin († 1979)
* 20. Februar: Feodor Szerbakow, düütsch Maler († 2009)
* 27. Februar: Heinz Starke, düütsch Politiker un Bundsminister († 2001)
;März
* 3. März: Jean Harlow, US-amerikaansch Filmschauspelerin († 1937)
* 11. März: Karl Weßling, düütschen SPD-Politiker un Gewerkschopsmann un Senater in Bremen († 1968)
* 26. März: Tennessee Williams, US-amerikaansch Schriever († 1983)
* 30. März: Lester Rollo Stoefen, US-amerikaansch Tennisspeler († 1970)
;April
* 2. April: Willi Eggers, plattdüütschen Schriever († 1979)
* 8. April: Melvin Calvin, US-amerikaansch Chemiker un Nobelpriesdräger († 1997)
* 24. April: Karl Schiller, düütsch Politiker un Bundsminister († 1994)
;Mai
* 5. Mai: Andor Lilienthal, ungaarsch Schachmeester († 2010)
* 14. Mai: Martin Brüns, düütsch Politiker un Landdagsafordneter vun Neddersassen († 1976)
* 18. Mai: Hans-Joachim Wegener, düütsch Politiker un Landdagsafordneter vun Neddersassen († 1993)
* 23. Mai: Betty Nuthall, engelsch Tennisspelerin († 1983)
* 31. Mai: Maurice Allais, franzöösch Wertschapswetenschapler un Nobelpriesdräger († 2010)
;Juni
* 2. Juni: Walter Arthur Kreye, plattdüütschen Schriever, Schauspeler un Speelbaas († 1991)
* 25. Juni: William Howard Stein, US-amerikaansch Biochemiker un Nobelpriesdräger († 1980)
;Juli
* 5. Juli: Georges Pompidou, franzöösch Politiker († 1974)
;August
* 17. August: Michail Botwinnik, sowjeetsch Schachmeester un de 6. Schach-Weltmeester († 1995)
;September
* 25. September: Karl-Heinz Mursch, düütsch Politiker un Bundsdagsafordneter († 2002)
;Oktober
* 4. Oktober: Hans Cossy, düütsch Schauspeler un Synchroonsnacker († 1972)
* 19. Oktober: Ludwig Vörg, düütsch Bargstieger († 1941)
;November
* 11. November: Martha Genenger, düütsch Swemmerin († 1995)
;Dezember
* 3. Dezember: William Foerste, düütschen Germanist un Ethnoloog mit Swaarpunkt up’t Plattdüütsch († 1967)
* 9. Dezember: Broderick Crawford, US-amerikaansch Schauspeler († 1986)
* 11. Dezember: Naguib Mahfouz, ägyptschen Schriever, Literaturnobelpriesdreger († 2006)

## Storven
* 10. Januar: James William Tutt, britisch Entomoloog un Lepidopteroloog (* 1858)
* 1. März: Jacobus Henricus van ’t Hoff, nedderlannsch Chemiker un Nobelpriesdräger (* 1852)
* 18. Mai: Gustav Mahler, österrieksch Komponist un Dirigent (* 1860)
* 16. September: Edward Whymper, engelsch Bargstieger (* 1840)
* 16. November: Heinrich Gogarten, düütsch Landschapsmaler (* 1850)
1718

## Wat passeert is
* 5. November: De Oper *[[Ifigenia in Aulide]]* vun Antonio Caldara warrt in Wien ooropföhrt.

## Boren
* 10. November: Anton Laube, böhmisch Komponist un Karkenmusiker († 1784)
* 23. November: Antoine Darquier de Pellepoix, franzöösch Astronom († 1802)

## Storven
* 27. Februar: Václav Karel Holan Rovenský, tschechschen Kumponist (* 1644)
* 23. Mai: Jobst Sackmann, düütsch un plattdüütsch Prediger un Theoloog (* 1643)
1772

## Wat passeert is
* 17. Februar: Russland un Preußen weert sik eenig, Polen up to delen. Se töövt dor noch up, dat ok Öösterriek mit den Plaan inverstahn is. Dat passeert an'n 4. März. Polen warrt to'n eersten Mol deelt. 

### Kunst, Kultur un Bowark
* 13. März: Dat börgerlich Truerspeel *[[Emilia Galotti]]* vun Gotthold Ephraim Lessing warrt in Bronswiek ooropföhrt.
* 5. November: De Oper *[[Themistokles]]* vun Johann Christian Bach warrt in Mannheim ooropföhrt.

## Boren
* 28. Februar: Karl Gottlieb Schweikart, öösterrieksch Porträtmaler († 1855)
* 2. Mai: Novalis, düütsch Schriever vun de Fröhromantik un Philosoph († 1801)
* 11. Juli: Pietro Carlo Guglielmi, italieensch Komponist († 1817)
* 26. September: Marc-Louis Arlaud, Swiezer Porträtmaler († 1845)

## Storven
* 10. März: Alexander Filippowitsch Kokorinow, russisch Architekt (* 1726)
1892

## Wat passeert is
* 8. November: Grover Cleveland winnt de US-Präsidentenwahl un is de bitlang eerste, na en Ünnerbreken to’n tweeten mal in’t Witte Huus intücht.

### Kunst, Kultur un Bowark
* 5. November: In Berlin warrt een Utstellen von Biller von Edvard Munch na een Week afbroken, as dat Publikum schockeert is.

### Wetenschoppen
* 9. September: Edward Emerson Barnard deckt den Jupiter-Maand Amalthea op.

## Boren
* 1. Januar: Walter Harper, US-amerikaansch Bargstieger († 1918)
* 3. Januar: J. R. R. Tolkien, britsch Schriever un Philoloog († 1973)
* 11. Januar: Joachim Burfeindt, düütsch Politiker un Landdagsafordneter vun Neddersassen († 1982)
* 6. Februar: William Parry Murphy, US-amerikaansch Dokter un Nobelpriesdräger († 1987)
* 8. Februar: Elizabeth Ryan, US-amerikaansch Tennisspelerin († 1979)
* 8. März: Karl Waller, düütsch Archäoloog († 1963)
* 4. April: Karl Wilhelm Reinmuth, düütsch Astronom († 1979)
* 12. April: Johnny Dodds, US-amerikaansch Jazzmusiker († 1940)
* 24. April: Rudolf Muuß, düütsch Heimatforscher, Politiker un Schriever († 1972)
* 11. Mai: Margaret Rutherford, britsche Schauspelerin († 1972)
* 19. Mai: Gustav Schäfer, düütsch Politiker un Landdagsafordneter vun Neddersassen († 1965)
* 12. Juni: Stephan Weickert, düütsch Politiker un Bundsdagsafordneter († 1952)
* 18. Juni: Victor Fontan, franzöösch Radrennfohrer († 1982)
* 20. Juni: Wilhelm Erpenbeck, düütsch Politiker un Landdagsafordneter († 1971)
* 9. Juli: Heinrich Rosenblum, jöödschen Koopmann un een vun de fiev Oppers bi de Riekspogromnacht in Bremen († 1938)
* 22. Juli: Arthur Seyß-Inquart, öösterrieksch Jurist, Politiker un Kriegsverbreker († 1946)
* 23. Juli: Haile Selassie, lesten Kaiser vun Äthiopien un Messias for de Rastafari († 1975)
* 23. Juli: Emil Theil, Bremer Senator († 1968)
* 24. Juli: Albert Hansen, plattdüütsch Schriever († 1963)
* 27. Juli: Irene Peacock, süüdafrikaansch Tennisspelerin († 1978)
* 29. Juli: Eugen Grimminger, Liddmaat vun de Wedderstandsgrupp "Weiße Rose" († 1986)
* 11. September: Lucien Buysse, belgisch Radrennfohrer († 1980)
* 22. Oktober: Hans Albrecht Freiherr von Rechenberg, düütsch Politiker un Bundsdagsafordneter († 1953)
* 31. Oktober: Alexander Aljechin, russisch-franzöösch Schachspeler († 1946)
* 3. November: Jur Haak, nedderlannsch Footballnatschonalspeler  († 1945)
* 16. November: Hettie Dührenfurth, düütsch Bargstiegerin († 1972)

## Storven
* 14. Januar: Gustave Desnoiresterres, franzöösch Kultur- un Literaturhistoriker (* 1817)
* 17. März: Franz Joseph Heinichen, düütsch Politiker (* 1816)
* 21. März: Annibale de Gasparis, italieensch Astronom (* 1819)
* 4. Juli: Gustav Jung, plattdüütsch Schriever un Paster ut Brannenborg (* 1796)
Karl-Zoeppritz-Pries

De **Karl-Zoeppritz-Pries** is en eerdphysikaalsch Utteken för junge Wetenschopplers, de vun de Düütsche Eerdphysikalsche Sellschop (DGG) vergeven warrt.
 
De Pries is na den düütschen Eerdwetenschoppler Karl Zoeppritz (1881-1908) nöömt. He weer Schöler vun Emil Wiechert un dormit en vun de eersten modernen Seismologen. Ofschonst Karl Zoeppritz al mit 26 Johren dood bleev, hett he in sien kort Forscherleven düchtig veel bereten un bannig veel Ergeevnissen achterlaten, de de Seismologie en groten Schritt vöran brocht hebbt.

De Karl-Zoeppritz-Pries schall jed Johr op de Johresversammeln vun de DGG vergeven warrn. Dat is to’n eersten mol 2003 passeert. Mit de Verlehen schüllt junge, nawassende Wetenschopplers ut all eerdwetenschopplich Rebeden uttekent warrn, de sik dör en sünnere Leistung (fröhe Habilitatschoon, utermaten gote Dokterarbeit, oder anners wat) uttekent hebbt. De Pries is mit € 1.000, - doteert.

## Priesdregers
* 2007 – *Dirk Rößler*
* 2006 – *Daniela Kühn*
* 2005 – *Lars Rüpke*
* 2005 – *Elmar Rothert*
* 2003 – *Henrik Nübold*
* 2003 – *Stefan Baisch*

## Bornen
* Bedingen för de Vergaav un Zoeppritz-Biografie (DGG)
* DGG-Steed mit Biller vun de Medaille
Sozialdemokraatsche Arbeiderpartei

**Sozialdemokraatsche Arbeiderpartei** is de Naam vun politische Parteien in mehrere Länner:
* in Düütschland de ehmolige Naam vun de SPD, kiek bi Sozialdemokraatsche Arbeiderpartei (Düütschland).
* in Öösterriek de Vörgänger vun de SPÖ, kiek bi Sozialdemokraatsche Arbeiderpartei (Öösterriek).
* in Russland de Vörgänger vun de KPR, kiek bi Sozialdemokraatsche Arbeiderpartei Russland.
* in de Nedderlannen de Vörgänger vun de PvdA, kiek bi Sozial-Demokraatsche Arbeiderpartei (Nedderlannen).
* de Estnische Sozialdemokraatsche Arbeiderpartei, kiek bi Eesti Vasakpartei.
* de Lettische Sozialdemokraatsche Arbeiderpartei, kiek bi Latvijas Sociāldemokrātiskā Strādnieku Partija.
* de Sozialdemokraatsche Arbeiderpartei Sweden, kiek bi Sveriges Socialdemokratiska Arbetareparti.
* de ehmolige Düütsche Sozialdemokraatsche Arbeiderpartei in de Tschechoslowakschen Republiek, kiek bi Düütsche Sozialdemokraatsche Arbeiderpartei (ČSSR).
Henri Moissan

**Ferdinand Frederic Henri Moissan** (* 28. September 1852 in Paris; † 20. Februar 1907 in Paris) weer een franzööschen Chemiker.

Hüm is dat as eersten glückt, an 26. Juni 1886 rein Fluor hertostellen. 1893 hett he Moissan in een Meteoritenkrater im Canyon Diablo, Arizona opdeckt. Dat Mineral kenn domols noch nümms und at is in de Eegenschapen temelk ähnlich as Demant un gellt as dat tweetharteste natüürlich vörkommend Material. Nömmt wurrn is dat nah sein Opdecker un heet dorüm Moissanit.

1902 is hüm de Nahwies van de Silicium-Waterstoff-Verbinnen Monosilan nah de suere Zersettung (Protolyse) van Lithiumsilicid gelungen. Moissan hett 1906 de Nobelpries för Chemie *„as Anerkennung van sien groten Verdeenst, dat he sück dör sien Ünnersöken un Isoleren van [[Fluor]] as ok dör dat Inföhren van de nah hüm nöömt Oben in de Deenst van de Wetenschop erwurben hett“*.
1852

1852 (MDCCCLII)

## Wat passeert is

## Boren
* 9. März: Hieronim Derdowsczi, kaschuubsch Schriever († 1902)
* 24. Juni: Willem Kloeke, nedderlandschen Schoolmeester un Schriever op Zwols († 1934)
* 25. Juni: Antoni Gaudí, spaansch Architekt († 1926)
* 9. Juli: Jan Hendriks Popping, plattdüütsch Schriever ut de Nedderlannen († 1927)
* 14. Juli: James Dwight, US-amerikaansch Tennisspeler († 1917)
* 30. August: Jacobus Henricus van ’t Hoff, nedderlannsch Chemiker un Nobelpriesdräger († 1911)
* 28. September: Henri Moissan, franzöösch Chemiker un Nobelpriesdräger († 1907)
* 9. Oktober: Hermann Emil Fischer, düütsch Chemiker un Nobelpriesdräger († 1919)
* 12. Oktober: Alexander Wittek, öösterrieksch-ungaarsch Architekt un Schachspeler († 1894)
* 9. Dezember: Pauline Scherping, plattdüütsche Schrieversche († 1932)
* 15. Dezember: Antoine Henri Becquerel, franzöösch Physiker un Nobelpriesdräger († 1908)

### Boren ahn bekannt Datum
* Charles Lionel Augustus de Nicéville, engelsch Lepidopteroloog († 1901)

## Storven
* 15. August: Johan Gadolin, finnisch Chemiker (* 1760)
* 15. Oktober: Friedrich Ludwig Jahn, düütsch Natschonalist un Begrünner vun de Turnbewegen (* 1778)
1698

## Wat passeert is
* 5. September: De russ’sche Zar Peter de Grote verbüdd dat Boortdrägen as ut de Mood.

## Boren
* 19. März: Jean Calas, franzöösch Protestant († 1762)

## Storven
Eine Rolle Duschen

**Eine Rolle Duschen** (op Platt so veel as „Een Rull Brusen“) is en düütschen Kortfilm vun Detlev Buck ut dat Johr 1987. De Film weer in’n Rahmen vun en Seminararbeit an de dffb maakt.

## Inholt
De Kortfilm wiest in fief Minuuten, wat en jungen Kerl beleevt, de mit en Badebüx an in en apentlich Bruus geiht. En Schild wiest dorop hen, dat dat Bruusen blots naakt verlööft is. Man jüst as he anfangen will, kummt en junge, snuckelige Putzfro rin, üm den Bodden vun den Bruusruum optowischen. Toeerst is em dat all pienlich. He tütt sik aver doch ut un maakt mit dat Bruusen wieter.

As em nu sien Bruusgel rünner fallt, kummt dat vör de Fööt vun de Deern to liggen. Se lett em dat man nich wedder opböhren, man fangt an, sik sülvst ok uttotehn, un en Oogenblick later sünd se böös an’n Gang – man blots för en Sekunn. Dat ganze wiest sik neemlich as en Dagdroom vun den jungen Kerl. As he aver de Oogen wedder apen maakt, reckt de jümmer noch antogen Deern em dat Bruusgel un maakt mit ehr Arbeit wieter.

## Achtergrund
De Kortfilm is in’n Rahmen vun en Seminar an de Filmakademie dreiht worrn. De Opgaav för Buck weer dorbi binnen en eenzigen Dag mit blots en eenzig Filmrull en Film to maken. De beiden Hööftdorstellers hett he den Avend vörher funnen. Sie harrn sik kortfristig praat funnen, de Rullen to spelen. Dat Filmmaterial weer den tatsächlich in blots en Dag in ungefähr 7 Stünnen afdreiht. Dat lööp düchtig sporsam af mit en Dreihproportschoon vun 1:2. Dat heet fief Minuuten Film sünd ut 10 Minuuten Material tohopensneden worrn.

De Kortfilm lööp dormols as Vörfilm to Bucks fröhen Film Erst die Arbeit und dann? in’t Kino un is dordör ok woll en beten bekannter worrn.

## Utteken
De Film weer op de Internatschonalen Hofer Filmdaag mit den Kodak-Födderpries för Nawassspeelbasen uttekent.

## Websteed

*
1187

## Wat passeert is
* 25. Oktober: Alberto di Morra wurrd to'n Paapst wählt un nimmt den Naam Gregor VIII. an.
* 19. Dezember: Paolo Scolari wurrd Paapst un nimmt de Naam Clemens III. an

## Boren
* 5. September: Ludwig VIII. („De Lööv“), König von Frankriek.

## Storven
* 20. Oktober: Paapst Urban III. (* um un bi 1120)
* 17. Dezember: Paapst Gregor VIII. (* um 1100)
1638

## Wat passeert is
### [[Dörtigjohrig Krieg]]

## Boren
* 5. September: Ludwig XIV. (De „Sünnkönig“), König von Frankriek († 1715)

## Storven
1733

## Wat passeert is
* 12. Juni: Up Slott Salzdahlum heiraat de Kroonprinz vun Preußen, Frederik, de Dochter vun den Hartog vun Bruunswiek-Wulfenbüttel, Elisabeth Christine vun Bruunswiek-Wulfenbüttel-Bevern. 

## Boren
* 5. September: Christoph Martin Wieland, düütsch Schriever un Dichter in de Tied vun de Opklärung

### Boren ahn bekannt Datum
* Johann Jacobé, öösterrieksch Grafiker un Koppersteker († 1797)

## Storven
* 1. Februar: August de Starke, Kurförst vun Sassen un König vun Polen (* 1670)
1735

## Wat passeert is

## Boren
* 1. Mai: Lorenzo Hervás y Panduro, spaansch Jesuit un Spraakgenie († 1809)
* 5. September: Johann Christian Bach, düütsch Komponist († 1782)

## Storven
; Ahn bekannt Datum:
* Husain I. ibn Ali, Begünner vun de Husainiden
1774

## Wat passeert is

## Boren
* 5. September: Caspar David Friedrich, düütsch Maler un Grafiker († 1840)
* 4. Oktober: Friedrich Wilhelm Albrecht, plattdüütsch Schriever († 1840)

## Boren ahn bekannt Datum
* Luis Eduardo Pérez, Politiker ut Urugay († 1841)

## Storven
1165

## Wat passeert is
* 5. September: Rokujō, de minnerjohrig 79. japaansch Kaiser kummt up den Thron.
* Kaiser Friedrich I. „Barbarossa“ sorg dor för, dat in düt Johr de vörmolige Kaiser Karl de Grote hillig spraken wurrn is.

## Boren

## Storven
* 5. September: Nijo, 78. Kaiser von Japan.
1235

## Wat passeert is
* De Naam vun den hüdigen Bremer Stadtdeel Borgfeld steiht to'n eersten Mol in en Urkunn to lesen
## Boren

## Storven
* 5. September: Heinrich I., Hartog von Brabant.
Brest

**Brest** betekent

* Brest, Stadt in Wittrussland,
* Brest, Stadt in dat Département Finistère, Frankriek,
* Brest, Oort in de Gemeen Esboz-Brest in dat Département Haute-Saône, Frankriek,
* Brest, Stadt in Polen, vondaag Brześć Kujawski,
* Brest, Oort in de Gemeen Brest in’n Landkreis Stood, Neddersassen,
* Břest, Gemeen in’n Okres Kroměříž, Tschechien,
* Woblast Brest, Verwaltensbezirk in Wittrussland,
* (3232) Brest, en Asteroid,
* BREST, russ’schen Reakter.

**Brest** is de Familiennaam von

* Johnny de Brest (* 1963), düütschen Künstler,
* Martin Brest (* 1951), US-amerikaanschen Schauspeler.
Brest (Neddersassen)

Dat Dörp **Brest** is de Hauptoort von de Gemeen Brest in’e Samtgemeen Harsfeld in’n Landkreis Stood, Neddersassen.

## Geografie

De Oort liggt op de Stoder Geest. Dat Water ut dat Rebeed flütt över de Bever af. In’n Süden liggt dat Naturschuulrebeed In’n Tadel.

De Naveröörd sünd Aasp in’n Noorden, Frankenmoor in’n Noordoosten, Bargst in’n Oosten, Doosthoff un Kokerbeek in’n Süüdoosten, Wohlers un Lütt Wohlers in’n Süden, Reith un Bredenbeek in’n Süüdwesten, Baast in’n Westen un Kutenhult un Lütt Aasp in’n Noordwesten.

## Historie

Brest kummt 1388 as *Brecstede* toeerst in de Oorkunnen vör.

In’n Eersten Weltkrieg sünd 15 Soldaten ut Brest fullen oder vermisst un in’n Tweten Weltkrieg 24.

Vun archäologsch Funnen weet man, dat in dat Rebeet vun de Gemeen all in de Vör- un Fröhgeschicht Minschen leevt hebbt.

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied hett de Oort toeerst 1810 bet 1811 binnen dat Königriek Westfalen to de Mairie Aasp in’n Kanton Harsfeld höört un denn von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon un dor to de Mairie Harsfeld in’n Kanton Hornborg.

De Oort hett vör 1885 to de Böörd Bargst von dat Amt Harsfeld tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Stood, de 1932 mit de Kreise Jörk un Keden to’n hüdigen Kreis Stood tohoopgahn is.

De Oort weer fröher en egenstännige Gemeen, de an’n 1. Juli 1972 mit de Gemeenreform in Neddersassen mit Reith un Wohlers to de ne’e Gemeen Brest tohoopleggt worrn is. De Gemeen Brest weer von 1964 bet 1972 Deel von de Samtgemeen Bargst. 1972 is de Samtgemeen Bargst oplööst worrn un de Gemeen keem an de Samtgemeen Harsfeld.

### Inwahnertall

### Religion

Brest is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Primus-Kark in Bargst.

För de Kathoolschen is de St.-Maria-Kark in Buxthu tostännig.

## Kultur

En Denkmaal för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’ steiht in Brest an de Hauptstraat.

### Verenen

De Schüttenvereen Brest is 1924 grünnt worrn un de Heimaatvereen 1986.

## Weertschop un Infrastruktur

De Freewillige Füürwehr Brest is an’n 3. September 1938 grünnt worrn.

In de Gemeen Brest gifft dat mehrstendeels de Bueree un Weertschopsbedrieven för sölke Reedschop.

### Verkehr

Dör Brest löppt de Kreisstraat 48, de in’n Noordoosten na Bargst an de Landsstraat 123 ran geiht un in’n Süüdwesten över Bredenbeek un Farm na Malst. Von Brest na Noorden geiht de K&nbsp;58 na Aasp an de L&nbsp;123. De L&nbsp;123 föhrt von Bargst in’n Noordoosten över Ohrens un Issendörp na Hornborg un von Aasp in’n Noordwesten na Kutenhult, Heesdörp un Bremervöör.

De nächste Autobahn is de Autobahn 26 (Afsnidd Stood–Hamborg). De Opfohrt 5 Hornborg liggt so 19 Kilometer in’n Noordoosten von Brest an de K&nbsp;36.

De nächste Bahnhoff is en knappen Kilometer in’n Noorden de Bahnhoff Brest-Aasp an de Bahnlien Bremerhoben–Buxthu.

## Lüüd

De Botaniker Jost Fitschen is 1869 in Brest boren.

## Footnoten





## Weblenken

* Websteed von de Museumsschüün (hoochdüütsch)
Paris Hilton

**Paris Whitney Hilton** (* 17. Februar 1981 in Nee-York) is en US-amerikaansche Mediengestalt.

Hilton is 1981 as Dochter vun Richard Hilton un Kathy Richards boren. Ehre Familie höört de Hilton-Hotelkeed to. Paris Hilton warrt dor en groten Deel vun arven. 21 Johr oolt hett Hilton anfungen, as Model to arbeiden. Dör dat grote Arv, dat se kriegen warrt, un dör ehren extravaganten Levensstil mit Partys noch un nöcher hebbt de Medien denn groot Intress an ehr funnen. 2000 hett Hilton Fotos för de Magazine GQ un FHM maakt un 2003 mit Nicole Richie de Serie The Simple Life för den Senner FOX opnahmen. Dör ehre arrogante Oort hett se de Menungen scheden un polariseert. Denn düker ok noch en Video op, dat ehr Ex-Fründ Rick Salomon opnahmen harr, un dat de beiden bi’n Sex wiesen dee. Salomon füng denn ok an, dat Video op DVD to verköpen as *1 Night in Paris* (Ene Nacht in Paris). Hilton dee Salomon nu verklagen un kreeg Recht. Se schull vun den Gewinn wat afkriegen. All dat Spektakel üm Hilton hett ehr jümmer wedder in de Bläder bröcht. De Lüüd kennen ehren Naam nu, ofschoonst se ans noch nich veel opstellt harr. Allens, wat mit Hilton to doon harr, verkööp sik nu allerbest in de Boulevard-Bläder. 2004 keem en Book vun Hilton rut: *Confessions of an Heiress: A Tongue-in-Chic Peek Behind the Pose* (Bekenntnisse vun ene Arvin: En ironischen Blick achter de Pose; *Tongue-in-Chic* is en Woortspeel mit *tongue-in-cheek* „ironisch“ un *chic* „schick, modisch“), wat sik ok temlich good verköpen dee. 2005 harr se ene Rull in’n Film *[[House of Wax]]* un 2006 möök se en Musikalbum, dat *Paris* heten dee un geev de Single *Stars Are Blind* rut. In’n September 2006 hett de Polizei Hilton faat kregen as se duun Auto föhrt is un se müss ehren Föhrerschien afgeven. In’n Februar 2007 hett de Polizei ehr wedder stoppt, se weer nu nachts ahn Licht ünnerwegens wesen. Ehren Föhrerschien harr se aver noch nich wedder. Hilton müss nu vör Gericht un hett wegen Föhren ahn Föhrerschien 45 Daag Gefängnis kregen. De Straaf is noch wedder op 23 Daag kört worrn, aver an’n 3. Juni 2007 is Hilton in’n Knast gahn.

Dör ehre grote Bekanntheit, Popularität un Polarität verköfft sik allens, woneem Paris Hilton opsteiht. Hilton hett ünner annern en Modelabel, verköfft Smuck, Parfüm un veel annern Kraam, maakt Warf, hett en Nachtklub un en ganze Marketingreeg rund üm ehre Person. Dat se op ene Party kummt, dor mutt de Gastgever meist 100.000 Euro för utgeven.

## Filmografie (Utwahl)

## Utteknungen
* 2004: AVN-Pries (en Pries vun de Erotikindustrie) för „1 Night in Paris“ as: „Titel, de sik opbest verköfft“, „Titel, de dat mehrste Geld maakt hett“ un „Beste Marketingkampanje för en enkelt Projekt“
* 2005: Teen-Choice-Pries: „Best Schrieg“ in House of Wax
* 2005: „Leegst antagen Prominente“; wählt vun PETA vun wegen dat Hilton geern Pelt driggt
* 2006: Gollen Himbeer as leegste Blangendorstellerin in’n Film House of Wax.
* 2006: Indrag in dat Guinness-Book vun de Rekorde as *„opmehrst to hooch inschätzte Persönlichkeit“*

## Weblenken

* Websteed vun Paris Hilton (engelsch)
* Websteed vun Paris Hilton (hoochdüütsch)
Jordan vun Sassen

**Jordan vun Sassen** (ok latiensch *Jordanus Saxo*; * wohrschienlich vör oder üm 1200 op Slott Borgbarg bi Ossenbrügge; † 1237 vör de Küst vun Syrien bi Akkon) is en kathoolschen Hilligen.

Jordan weer vun 1222 af an Ordensgeneral vun de Dominikaner un de Opfolger vun’n Ordensgrünner Dominikus in Paris. Jordan gellt as de, de den Orden eerst richtig organiseert hett. In siene Tiet sünd över 300 Konvente nee grünnt worrn.

1237 güng he op Reis na Jerusalem, dor in dat Hillige Land welk Öörd to besöken, woneem sik de Orden dallaten harr. Op’n Weg trüch is sien Schipp op en Klipp bi Akkon oplopen un sunken. He is in Akkon in de Dominikanerkark bisett worrn.

Sien Gedenkdag in de kathoolsche Kark is de 13. Februar. Paabst Leo XII. hett em 1825 selig spraken.

Welk Forschers gaht dor vun ut, dat he de sülve is as Jordanus Nemorarius, wat aver nich to bewiesen is.
Dicht (Mehrdüdig Begreep)

**Dicht** betekent tomeist en rüümlich oder abstrakt Anorden, wobi lieke Elementen dör en mehr oder minner faken blanganner vörkamen op en sünnert Flach oder Rebeet beschreven warrt, so dat een vun grote oder lütte Dicht snacken deit.

* Dicht, Dicht as physikaalsch Eenheit, wat de Proportschoon vun Masse un Volumen beschrifft,
* in de *Physik*: Energiedicht, Ladungsdicht, Extinkschoon (Optik),
* in de *Boddenkunnen*: Lagerndicht,
* in de *Geografie*: Inwahnerdicht, Verkehrsdicht,
* in de *Stochastik*: de Wohrschienlichkeitsdicht, kiek bi Wohrschienlichkeitsverdelen un ok bi Dichtfunkschoon,
* in de *Mathematik* en Egenschop vun Deelmengden vun topologisch Rüüm, kiek bi Dicht (Mathematik),
* in de *Fotografie* en Egenschop vun den Film, kiek bi Dicht (Fotografie),
* in de *Soziologie*: de Nettwarkdicht,
* in de *Verfohrenstechnik*: de Schüttdicht,
* in’n överdragenen Sinn de Dicht vun de künstlerischen Atmosphäär bi Theaterstückens, Filminholten, Gedichten usw.