open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tergast

**Tergast** is en Oortschap in de neddersassisch Gemeend Moormerland in' Landkreis Leer in Oostfreesland. In dat Johr 2004 harr Tergast 503 Inwahner, in dat Johr 2007 noch 493 Inwahner up en Flach vun 10,26 km².

## Geographie
Dat Hoopndörp liggt etwa 2&nbsp;km nordöstlich vun Oldersum weg up en etwa 5&nbsp;m hooch Geestinsel inmidden vun dat sonst platt, up Meereshööcht liggen Gröönland vun de  Eems un hörrt to de Gemeend Moormerland.

## Geschichte

1401 wurr Tergast eerstmals as „Gast“ in en Schenkungsoorkunn togunsten vun dat Kloster Langen nömmt. De Begreep „Gast(e)“ (bzw. Geest) beteeknt dat hoochliggen Ackerland. De  Präpositschoon „tor“ un de Artikel „der“ sünd to „Ter-“ verschmulten. Tergast bedüüd also  sinngemäß „up den Geestrügg“ oder „Sandrügg“.

Nah de Völkerwannern hörr de Siedlungsruum vun de ünnere Eems to dat Emsigerland. 1447 wurr Hoytet Tammana as Hööftling vun Tergast nömmt. Wenige Johren later weer dat Karkspeel Tergast Deel vun de Herrlichkeit Oldersum.

Wiedere Wahnplatzen un Buernhööf üm Tergast rüm sünd: Tergaster Hammrich, Hohewarf, Rothehahn, Imkehörn, Sünnenblink, dat Tergaster Grashuus un de Sieve, en ehmalges Vörwark vun de Johanniterkommende Hasselt.

Dat Karkspeel Tergast – hüüd evangeelsch reformeert – hörr in dat Middelöller to de Propstei Leer in dat Bisdom Mönster. Vermootlich in de eerst Hälft vun dat 13. Johrhunnert hett man de Tergaster Kark up den hööchsten Punkt vun den dörplich Landrügg upricht. 1560 wurrn en School un en Schoolmeester in Tergast nömmt. Siet 1895 gifft dat in Tergast en Waterwark, etwa siet de tweet Hälft vun dat 19. Johrhunnert wurrd in Tergast Kies afbaut.

Siet den 1. Januar 1973 is Tergast en Deel vun de Gemeend Moormerland in' Landkreis Leer/Oostfreesland, Neddersassen.

## Persönlichkeiten
* Habbo Gerhard Lolling (1848-1894 boren in Tergast), düütsch klassisch Archäoloog

## Sonstiges
In Tergast befind sück dat Waterwark vun de Stadtwerke Emden mit mehreren Spiekerseen.

## Enkeld Nahwiesen



## Weblenken
* Oortschronik Tergast
Arne Borg

**Claes Arne Borg** (* 18. August 1901 in Stockholm; † 7. November 1987 in Vallentuna) weer en sweedsch Swemmsportler.

He hett bi de Olympisch Spelen 1928 in Amsterdam de Goldmedaille över 1500&nbsp;m Freestil un Bronze över 400&nbsp;m Freestil wunnen. Veer Johr vörher – bi de Olympisch Spelen 1924 – harr he up beid Strecken de Sülvermedaille wunnen. Buterdem wunn he 1924 Bronze mit de 4×200&nbsp;m Freestilstaffel. In sien aktiv Tiet wiels de 1920er Johren stell he 32 Swemmweltrekorde up. 1926 wurr he mit de Svenska-Dagbladet-Goldmedaille ehrt.

1966 wurr he in de Ruhmeshall vun den internatschonalen Swemmsport upnommen. Sien Twillingsbröer Åke Borg weer ok en spoodriek Swemmsportler. 

## Literatur
* Arne Borg: *Wie ich um die Erde schwamm*. Översetten ut dat Sweedsch vun Willy Meisl, Oldenburg: Stalling, 1925

## Weblenken
* [Arne Borg in de International Swimming Hall of Fame (engelsch)](http://www.ishof.org/arne-borg-(swe).html)
* Arne Borg in de Datenbank vun sportsreference.com (engelsch)
* DNB-Katalog
Georg Michael Telemann

**Georg Michael Telemann** (* 20. April 1748 in Plöön; † 4. März 1831 in Riga) weer en düütsch Karkenmusiker un Komponist. He weer Enkel vun Georg Philipp Telemann.

## Leven un Wark

Georg Michael Telemann, Söhn vun den Plöner Pastor Andreas Telemann (1715–1755) un de Augusta Clara Catharina Capsius, keem nah de Dood vun sien Vader 1755 in't Huus vun sien dormals 74-johrigen Grootvader Georg Philipp Telemann in Hamborg. In de Hansestadt hett he de Gelehrtenschool vun dat Johanneum besöcht un ansluutend bit 1770 dat Akademische Gymnasium. As 19-Johriger hett he 1767 de *Trauer-Ode auf das betrübte Absterben meines Großvaters Herrn Georg Philipp Telemann, des Hamburgischen Musik-Chor-Direktors* komponeert. Georg Michael Telemann övernehm ok bit to dat Wedderbesetten vun de Stäe vun den Grootvader Georg Philipp Telemann mit Carl Philipp Emanuel Bach in' März 1768 de Vertreden vun dat vakant Amt vun den *Cantor Johannei* un *Director Musices* vun de Stadt Hamborg. Tüschen 1770 un 1772 studeer he an de Christian-Albrechts-Universität zu Kiel Theologie.

1773 wurr Telemann Musikdirekter vun de Stadtkarken un Kantor an' Dom to Riga. Togliek geev he Ünnerricht an de Domschool. In Riga führ he mindst 21 Passionen vun sie beropen Grootvader up. 1812 hett Telemann en Choralbook mit eegen Örgelbearbeitungen editeert. In dat folgen Johr kreeg he ünner Bibehollen vun dat Kantorat tosätzlich dat Amt vun den  Organisten an de Domkark överdragen. Georg Michael Telemann wurr 1828 up sien Andrag hen wegen en Oogenlieiden in den Ruhestand versett.

Georg Michael Telemann gellt as *Saakwalter* vun dat Wark vun sien Grootvader Georg Philipp Telemann.

## Literatur

* Wolf Hobohm: Georg Michael Telemann als „Sachwalter“ des großväterlichen Erbes. In: Kathrin Eberl u.&nbsp;a. (Hrsg.): *Musikkonzepte – Konzepte der Musikwissenschaft. Bericht über den Internationalen Kongreß der Gesellschaft für Musikforschung Halle (Saale) 1998.* Band 2: *Freie Referate.* Kassel: Bärenreiter, 2000, S. 346–354. – ISBN 3-7618-1536-0
* Joachim Kremer: Georg Michael Telemanns Weg von Hamburg nach Riga. Mobilität als Problem einer Regionalgeschichtsforschung. In: Matthias Schneider u.&nbsp;a. (Hrsg.): *Orgelbau, Orgelmusik und Organisten des Ostseeraums im 17. und 19. Jahrhundert.* Frankfurt an'n Main: Lang, 2006, S. 159–168. – ISBN 3-631-51228-7

## Weblenken

* DNB-Katalog
* Helmut Scheunchen: Georg Michael Telemann in de Ostdüütsch Biographie (Kulturportal West-Ost)
Geelgöösch

De **Geelgöösch** (ok **Gälgösken**, **Geelgeusch**, **Geelgöschen**, **Gellgöaßien**; *Emberiza citrinella*) is een Vagel ut de Familie vün de Gööschen (Emberizidae). Se is de fakenste Göösch in Europa un een vün de tyypsch Bröödvagels in de Feldmark. Uterhalv vün de Bröödtiet billen sik mitünner grötere Trupps, de sik an günstige Foderstelln an'n Rand vün Dörpen or an Fason- un Patriesschüdden infinnen. In de Bröödtiet dorgegen is de Geelgöösch streng territorial.

De IUCN sett de Geelgöösch as nich in Gefohr (least concern) in. De Geelgöösch weer Vagel vün't Johr 1999 in Düütschland un 2002 in de Swiez.

### Borns


## Kiek ok bi
* List vun Vagels, mit allerhand plattdüütsche Vagelnaams un Naams ut de Naberspraken
*
Brad Dexter

**Brad Dexter** (* 9. April 1917 in Goldfield, Nevada; † 12. Dezember 2002 in Rancho Mirage, Kalifornien; eegentlich *Boris Milanovich*; ok *Barry Mitchell*) weer en US-amerikanischer Schauspeler un Filmproduzent.

## Leven
Sien Öllern weern serbsch Inwannerer. As Amateurboxer weer he bi sien Rullen up hart Jungs fastleggt. Anfangs is he in’t Radio un Theater as *Barry Mitchell* uptreeden un wurr vun John Huston opdeckt. In de sien Film *[[The Asphalt Jungle|Asphalt-Dschungel]]* geev he sien Debüt 1950 ünner den Künstlernaam Brad Dexter. Wiels de 1950er Johren speel he in völ Gangsterfilmen un Western den Revolverhelden.

Hööchtpunkt vun sien Karriere weer 1960 de Rull vun en  Titelhelden in den John Sturges Western Die glorreichen Sieben neben Yul Brynner, Steve McQueen, Horst Buchholz, Charles Bronson, Robert Vaughn un James Coburn. In de 1970er Johren hett he sück denn vermehrt de Produktschoon vun Filmen towendt.

1964 hett he sien eng Früend Frank Sinatra wiels de Dreiharbeiten to * None But the Brave* up Hawaii vör dat Afsuupen rett.

Sien levenslangen Früend Karl Malden hett he wiels den Tweeten Weltkrieg bi de Air Force kennen lehrt. Se sünd gemeensam in  *Winged Victory* uptreeden.

## Filmografie (Utwahl)

## Weblenken
* 

## Enkeld Nahwiesen
Eric Flaim

**Eric Joseph Flaim** (* 9. März 1967 in Pembroke, Massachusetts) is en ehmalger US-amerikaansch Iesflinklöper un Shorttrack-Sportler. 

Flaim wurr 1988 in Alma-Ata Mehrkampweltmeester vör Leo Visser un Dave Silk. Bi de Olympisch Spelen 1988 in Calgary wunn he de Sülvermedaille över 1500 Meter achter André Hoffmann aber vör Igor Schelesowski. Bi de 1000 Meter, 5000 un 10.000 Meter keem he dorbi jewiels up den veerten Platz. 

De US-Amerikaner führ den Adelsklenner van 1988 bit 1992 för 1494 Daag an. Sien Hööchstwert bedroog 157,340 Punkte. 

Bi de Olympisch Spelen 1994 in Lillehammer wunn  Flaim mit de US-amerikaansch Mannschap Sülver in den 5000-Meter-Staffel in‘ Shorttrack.  

## Weblenken
* Statistiken bi ''SpeedSkatingStats''
* Eric Flaim in de Datenbank vun sportsreference.com (engelsch)
Karl Axmacher

**Karl M. Axmacher** (* 2. Juni 1874 in Düsseldörp; † 1952) weer en düütsch Maler.

Axmacher wurr as dat tweetöldste Kind vun Hugo Axmacher (1843–1934) un de sien Fru Wilhelmine Caroline (1842–1909) boren. Nah den Besöök vun dat Realgymnasium (1880–1889) studeer he an de Düsseldörper Kunstakademie (1890–1897) un hett sück ansluutend in Brüssel (1898) un Paris (1905) wieder utbildt. An‘ leevsten hett he Porträts malt.

## Kiek ok
* List vun Maler vun de Düsseldörper Malerschool

## Literatur
* Deutsches Biographisches Archiv II 50,378
* Karl Axmacher. In: Ulrich Thieme, Felix Becker u. a.: Allgemeines Lexikon der Bildenden Künstler von der Antike bis zur Gegenwart. Band 2, Wilhelm Engelmann, Leipzig 1908, S. 287.

## Weblenken
* Stammtafel vun de Familie Axmacher mit Weddergaav vun en Hindenburg-Porträt vun Carl M. Axmacher van 1926
* Niederrheinische Landschaft mit Tooschrieven an Carl M. Axmacher up artnet.com
* Bestandslist vun den Düsseldörper Künstlervereen Malkasten
Friedrich Kalkbrenner

**Friedrich Wilhelm Kalkbrenner** (* 7. November 1785 wiels en Reis vun sien Moder tüschen  Kassel und Berlin; † 10. Juni 1849 in Enghien-les-Bains bi Paris) weer en düütsch-franzöösch Pianist un Komponist.

## Leven
As Söhn vun Christian Kalkbrenner kreeg he sien Utbillen an dat Pariser Konservatorium (1799–1801) un an dat Konservatorium Wien (1803/04). Förderer un Lehrer in Wien weern ünner annern Joseph Haydn, Johann Georg Albrechtsberger und Ludwig van Beethoven.

Sien Wirken fung he as Klaveerlehrer un Pianist in Paris an. Af 1818 führ he disse Loopbahn mit  Johann Bernhard Logier in London spoodriek wieder. En Konzertreis nah Düütschland folg. He hett sück um un bi 1824 in Paris daallaaten un hett en Musikschool för Fortgeschrittene grünnd.

Kalkbrenner sien Methood vun dat Klaveerspeel wurr vun sien Schöler Camille Stamaty fortführt un vun Franz Liszt anerkennend erwähnt. Kalkbrenner weer en Idol vun Frédéric Chopin, de hüm sien e-Moll-Klaveerkonzert widmen dee. He wurr Geschäftspartner vun den Klaveerbauer Ignaz Pleyel un keem to hooch Ansehn. Tüschen 1824 un 1833 gull he as de berühmteste Pianist vun de Welt.

Kalkbrenner is 1849 an de Folgen vun en Cholera storven un wurr up den Cimetière de Montmartre bisett.

## Warken (Utwahl)
* Klaveerkonzert Nr. 1 d-Moll op. 61 (1823)
* Klaveerkonzert Nr. 2 e-Moll op. 85 (1826)
* Klaveerkonzert Nr. 3 a-Moll op. 107 (1829)
* Klaveerkonzert Nr. 4 As-Dur op. 127 (1835)
* Grande Sonate für Klaveer in F-Dur op. 28
* Sonate in As-Dur op. 177
* Grand Trio No. 1 för Klaveer, Violine un Violoncello in e-Moll op. 7
* Grand Trio No. 2 för Klaveer, Violine un Violoncello in As-Dur op. 14
* Drittes Trio för Klaveer, Violine un Bass in B-Dur op. 26
* Viertes Trio för Klaveer, Violine un Violoncello in D-Dur op. 84
* Fünftes Grand Trio för Klaveer, Violine un Violoncello in As-Dur op. 149
* Großes Quintett för Klaveer, Klarinett, Horn, Violoncello un Kontrabass in a-Moll op. 81
* Großes Septett op. 132
* Adagio ed Allegro di bravura op. 102 (1830)
* Les Charmes de la Walse op. 73
* Polonaise brillante in B-Dur op. 55
* Introduktschoon un Rondino för Klaveer över *"Ahi! povero Calpigi"* ut Salieris *[[Tarare (Oper)|Tarare]]* op. 78

## Literatur
* Robert Eitner: Kalkbrenner, Friedrich. In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 15, Duncker & Humblot, Leipzig 1882, S. 29–34.
* Karl Wagner: Kalkbrenner, Friedrich. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 11, Duncker & Humblot, Berlin 1977, ISBN 3-428-00192-3, S. 61 f.
## Weblenken

* DNB-Katalog
* Noten un Audiodateien in dat International Music Score Library Project
Roger Decock

**Roger Decock** (* 20. April 1927 in Izegem; † 31. Mai 2020 in Aarsele) weer en belgisch Radrennfohrer. 

Roger Decock weer mit en kört Ünnerbreeken Profi-Radrennfohrer van 1946 bit 1961. Sien gröttsten Erfolge weern de Siege bi *[[Paris–Nizza]]* 1951 as ok bi de *[[Flannern-Rundfohrt]]* 1952. Todem wunn he 1949 den *[[GP Briek Schotte]]*, 1951 de Meesterschap vun Flannern as ok  1957 den *[[Nationale Sluitingsprijs]]*. Tweemal – 1951 un 1952 – is he bi de *[[Tour de France]]* fohren, 1951 keem he up Platz 17 un 1952 belegg he Platz 38. Todem wunn Decock tallriek lüttgere Rennen in sien Heimatland.

2002, 50 Johr nah sien Sieg bi de *Flannern-Rundfahrt*, wurr Decock to'n Anlaat vun de Dörfohrt dör sien Wahnoort Aarsele besünners fiert, ok mit en Theaterstück mit den Titel *Cockske wint een brokske*. 2011 keem sien Biografie *Roger Decock – Sluw en Slim* herut, schreeven vun sien Weggefährten Guido Van Cauwenberghe un sien Enkelin Veronique Coene, de ok as  Radrennfohrerin aktiv weer.

## Weblenken
* Roger Decock in de Datenbank vun Radsportseiten.net
* Roger Decock in de Datenbank vun de Tour de France (franzöösch)
* Websteed över dat Book ''Roger Decock – Sluw en Slim''

## Enkeld Nahwiesen
Sylfest Glimsdal

**Sylfest Glimsdal** (* 9. Oktober 1966 in Fagernes, Kommune Nord-Aurdal im Fylke Oppland, Norwegen) is en ehmalger norweegsch Biathlet. 

In de Saison 1991/92 wurr he achter Jon Åge Tyldum un Mikael Löfgren Dart vun den  Gesamtweltcup. 1989 wunn he mit de norweegsch Staffel de Bronzemedaille bi de Weltmeesterschapen in Feistritz an der Drau. In' Sprint keem he dorto noch up den sössten Platz.

1988, 1992 un 1994 hett he as Biathlet jewiels an de Olympisch Winterspelen deelnommen, ahn aber en Medaille oder en vörderen Platz to recken.

In dat Johr 2000 hett Glimsdal sien Loopbahn as Biathlet afslooten.

## Weblenken
* Sylvest Glimsdal in de Datenbank vun de IBU (engelsch)
* Sylfest Glimsdal up skiforeningen.no
Karl Uhle (Footballspeler)

**Karl Uhle** (* 16. Juli 1887 in Leipzig; † 12. Oktober 1969) weer en düütsch  Footballspeler.

De Störmer speel in de Johren vör den Eersten Weltkrieg bi den VfB Leipzig. Mit  dissen Vereen wurr he 1906 Düütsch Meester. 

För dat Olympisch Footballturnier 1912 in Stockholm wurr Uhle in den Kader vun de düütsch Footballnatschonalmannschap beropen. Nah de 1:5-Uptaktnedderlaag gegen de Mannschap ut Öösterriek keem he in dat Speel gegen Russland as Ersatz för Karl Wegele to'n Insatz. De DFB-Elf wunn de Partie mit 16:0, de bitlang hööchste Sieg, den en düütsch Elf jemals schafft hett.

Dit Lännerspeel bleev aber ok de eenzige Insatz vun Uhle in de DFB-Elf.

## Weblenken
* Karl Uhle in de Datenbank vun weltfußball.de
* Karl Uhle in de Datenbank vun den DFB
Helen Flint

**Helen Flint** (* 14. Januar 1898 in Chicago; † 9. September 1967 in Washington D.C.) weer en US-amerikaansch Schauspelerin un Theaterdorstellerin.

As Theaterdorstellerin weer se tüschen 1921 un 1946 an’ Broadway aktiv, se speel all tosommen in 20 Stücke mit. Hör Kino-Loopbahn fung 1931 an un se speel bit 1944 in all tosommen 23 Filmen mit, meest in de Rull vun en licht Deern. Hör bekanntst Films sünd Call It Murder (1934), Blinde Wut (1936), Der kleine Lord (1936) un Geheimbund Schwarze Legion (1937).

Flint is an’  9. September 1967 in Washington storven, nahdem se vun en Auto anfohren wurrn weer. 

## Filmografie (Utwahll)

## Weblenken
* Helen Flint in de IBDB (engelsch)
*
Brainstorm (Popband)

**Brainstorm** (*Prāta Vētra*) is de eine Rockmusik un Pop-Band op Jelgava in Lettland. De Stil orienteert sück an den Britpop. Grünnt hett sück de Grupp 1989. 

Internatschonal bekannt wurrn is de Grupp insbesünnere dör hör Bidrag "My Star" *(Īssavienojums)* bi den Eurovision Song Contest 2000 in Stockholm, as se den darten Platz beleggen deen. 

## Liddmaten
* Reynard Cowper
* Janis Jubalts
* Mike Minolta
* Nick Rogue
* Gundars Mausevics
## Alben
* *Among the Suns* (2000)
* *Online* (2001)
* *A Day Before Tomorrow* (2003)
* *A Four Shores* (2006)
* *Tur kaut kam ir jābūt*  (2008)
Flagg vun West Virginia

De **[[Flagg]]** vun den US-Bundsstaat **[[West Virginia]]** wurr an' 7. März 1929 inführt.

Se wiest in de Midden vun en blau umrand witt Flaggendook dat Segel vun West Virginia. 

De Flagg geiht torüch up Kooplüüd, de up en Verkoopsmesse in St. Louis 1904 en Flagg för ehrn Stand malen deen. Sie wiest in de Midden dat Staatssegel van 1863, da inrahmt is vun  Rhododendron, de offiziell Blööm vun den Bundsstaat. Witt steiht för Reinheit un dat Blau för de Union

In de Midden vun dat Segel wurrd en Felsbrocken wiest, de dat Datum 20. Juni 1863 wiest, den Dag, an de West Virginia Bundsstaat wurr. De twee Mannlüüd rechts un links vun den Felsbrocken stahn för Landwirtschap un Bargbau. Ünnerhalv vun den Felsbrocken sünd twee Gewehre un een phrygische Mütz afbildt. 

In en Spröökband steiht dat latiensch Motto vun den Bundsstaat:
:„*Montani semper liberi.*“
:„*Bargbewahner sünd immer free.*“

## Enkeld Nahwiesen


## Literatur
*The Flag Institute (Hrsg.): *Nationalflaggen der Welt*. Hamborg: Edition Maritim, 2000. ISBN 3-89225-402-8
*Karl-Heinz Hesmer: *Flaggen und Wappen der Welt. Geschichte und Symbolik der Flaggen und Wappen aller Staaten*. Gütersloh: Bertelsmann Lexikon Verlag, 1992. ISBN 3-570-01082-1
Harold Land

**Harold de Vance Land** (* 18. Dezember 1928 in Houston, Texas; † 27. Juli 2001 in Los Angeles, Kalifornien) weer en US-amerikaansch Jazz-Tenorsaxophonist un Komponist.

Land is in San Diego upwussen un fung sien Loopbahn in de Rhythm and Blues-Szene an. Sien eerst Upnahmen as Leader hett he 1949 för Savoy Records maakt. En Hööchtpunkt harr sien Karriere 1954/55 as Liddmaat in dat Quintett vun Max Roach un Clifford Brown, to dat he ok eegen Kompositschonen bistüern dee. 1955 hett he de Band verlaaten (sien Nahfolger wurr Sonny Rollins, bevör dat Quintett 1956 nah den Dood vun Brown uplööst wurr) un truck weer nah Los Angeles, wo sien Familie siet 1954 leev un sien Grootmoder jüst in't Starven leeg. 1956 bit 1958 speel he in de Band vun Curtis Counce. Sien 1958 rutbrocht Album *The Fox* hett bi  Hardbop-Kennern Kultstatus. Anfangs in' Hardbop to Huus (un somit dat Gegenbispeel för de These, dat dat an de Westküst kien Hardbop geven hett), speel he in de 1960er Johren ünner Infloot vun John Coltrane. In Los Angeles hett he as Studiomusiker arbeit, speel in de Band vun Gerald Wilson (af 1955), 1961 bi den *Jazz Giants* vun Shorty Rogers, leit sien egen Gruppen un weer Co-Leader in Gruppen mit Red Mitchell (1961/2), Bobby Hutcherson (1969 bit 1971), Blue Mitchell (1975 bit 1978). In de 1980er Johren speel he in de *Timeless All Stars* mit Billy Higgins. 

Af 1996 weer he Perfesser in dat Jazz-Studies Programm vun de University of California in Los Angeles.

Neben Saxophon speel he ok Flöte un Oboe. Sien Söhn Harold Land junior, boren 1950, is Jazz-Pianist, de ok in verscheeden Gruppen vun sien Vader mitspeelen dee.

## Diskografie (Utwahll)
**Alone Together* (Verve, 1954–1956) mit Clifford Brown, Sonny Rollins, Paul Quinichette, Helen Merrill, Sarah Vaughan
**The Harold Land Quintet*, 1958
**Harold Land in the Land of Jazz*, Contemporary Records/OJC 1958 (later as *Grooveyard* rutbrocht, nah dat Stück vun Carl Perkins up dat Album, mit Rolf Ericson, Leroy Vinnegar, Frank Butler, Carl Perkins)
**The Fox* (HiFi Jazz, 1959) mit den Pianisten Elmo Hope, den Trompeter Dupree Bolton, den Bassisten Herbie Lewis, den Slagtüüchspeler Frank Butler
**West Coast Blues*, Jazzland/OJC 1960 (mit Wes Montgomery)
**Stand-Up Guys* (1989) mit Charlie Shoemake

## Weblinks
* DNB-Katalog
* Utwählt Diskographie
* Marcus Woelfle: ''Harold im Land des Jazz. In memoriam Harold Land'', Nahroop, Jazzzeitung, 2001/11
* Nahroop in The Guardian
Andreas Heimann

**Andreas Heimann** (* 10. Januar 1992 in Rheinfelden (Baden)) is en düütsch Schachspeler.

## Leven
2011 hett he sien Abitur an dat Lise-Meitner-Gymnasium in Grenzach-Wyhlen maakt.

2004 wurr he in Willingen (Upland) düütsch Meester U12, 2006 an den sülvigen Oort düütsch Viezmeester U14. Twee Maan later wurr he in Mureck (Öösterriek) U14-EU-Meister. 2008 wurr he Willingen düütsch Viezmeester U 16.  An de Schacholympiade 2008 in Dresden nehm he mit de 3. düütsch Mannschap an dat Reservebrett deel. In' Juni 2009 wurr Heimann in Badenweiler mit söben ut negen mögelk Punkten Badischer Meester un wunn de düütsch U18-Internetmeesterschap. Den Titel vun den Badischen Meester kunn he 2010 in Haslach im Kinzigtal mit 7,5 Punkten ut 9 Partien verteidigen. Mit de düütsch Natschonalmannschap wunn he, an Brett Dree spielend, 2011 den Mitropa Cup in Merlimont, 2014 reck he den tweeten Platz. 2015 reck he mit de Mannschap den darten Platz un wunn de Eiezelwertung an Brett 3.

Siet März 2009 droog he den Titel Internatschonaler Meester. De Normen dorför reck he bi dat *10. [[Neckar-Open]]* 2006 in Deizisau, bi dat *12. Neckar Open* 2008 (mit Övererüllen bi 6,5 Punkten ut 9 Partien) un bi den *24. European Club Cup* 2008 in Kallithea (Chalkidiki), bi dat he to'n Bispeel gegen Igor Rausis wunn. In' September 2016 wurr Heimann vun de FIDE to'n Grootmeester nömmt, de Normen hett he in' Oktober 2013 bi den European Club Cup up Rhodos, in' August 2015 bi dat GM-Turnier des *VMCG-Schachfestivals* in Lümborg, in' April 2016 bi de *Grenke-Open* in Karlsruhe as ok in de Saison 2015/16 vun de 2. Bundsliga Süd reckt.

## Weblenken

* Nahspeelbar Schachpartien vun Heimann up 365Chess.com (engelsch)

## Enkeld Nahwiesen
Tiny Bradshaw

**Myron Carlton „Tiny“ Bradshaw** (* 23. September 1905 (nah anner borns 1907) in Youngstown, Ohio; † 26. November  1958 in Cincinnati) weer en  US-amerikaansch Bandleader, Singer, Arrangeur un Produzent (as ok Slagtüüchspeler un Pianist) vun den Jazz un Rhythm and Blues.

Bradshaw studeer tonächst Psychologie an de Wilberforce University un sung denn mit  Horace Henderson sien „Collegians“ bi College-Upträen in Ohio. 1932 truck he nah  New York City, wo he Slagtüüchspeler bi de „Alabamians“ von Marion Hardy, de „Charleston Bearcats“ (later „Savoy Bearcats“) un de „Mills Blue Rhythm Band“ weer un 1932 för Luis Russell sung. 1934 hett he sien eegen Swing-Orchester nah dat Vörbild vun Cab Calloway grünnd. Hits weern ünner annern „The Darktown Strutters’ Ball“ un „Shout Sister Shout“. 

Bekannt wurr he vör allen dör sien Rhythm-and Blues Band af 1945, as Fortsetten vun en Band, de he in’ Tweeten Weltkrieg bi de US-Armee leiten dee. Hits weern to’n Bispeel „Well Oh Well“ (1950, King), mit de se ok bi dat witt Publikum grooten Spood harr, „Breaking up the house“ (1950), „Train-Kept-a-Rollin“ van 1952 (dat mit Johnny Burnette 1955 un den Yardbirds 1965 bekannt wurr) un „Soft“ (1952). Singer vun de Band weer af 1952 ünner annern Tiny Kennedy. 1954 tour he mit Dinah Washington. In sien Band hemm tietwies Jimmy Coe, Gigi Gryce, Sonny Stitt, Russell Procope, Red Prysock, Shadow Wilson, Charlie Shavers, Billy Kyle, Shad Collins, Gil Fuller, Charlie Fowlkes, Sil Austin un Billy Ford speelt.

In sien letzten Levensjohren harr he tonehmend Gesundheitsprobleme, he hett mehrere Slaganfälle harrt. 

## Lexikalisch Indrag
* Leonard Feather und Ira Gitler, *The Biographical Encyclopedia of Jazz*. Oxford/New York, 1999, ISBN 978-0-19-532000-8

## Weblenken
*Biografie bi Oldies
*Biografie
Gunnar Sköld

**Alf Gunnar Sköld** (* 24. September 1894 in Västerås; † 24. Juni 1971 ok dor) weer en sweedsch Radrennfohrer.

1921 wurr Gunnar Sköld in Kopenhagen eerst Weltmeester vun de Amateure. In dat sülvig Johr wurr he  Skandinaavsch Meester in’t  Eenzeltietfohren. 1923 wurr he nochmals Skandinaavsch Meester in de Manndschapswertung un in’t Eenzeltietfohren keem he up den tweeten Platz. In de Johren 1924 un 1925 wunn he dat Rennen *Rund um [[Mälaren]]*, dat dormals wichtigst Straatenrennen in Sweden un belegg dor in de Johren 1921 un 1923 jewiels den tweeten Platz. 

1924 is Sköld bi de Olympisch Spelen in Paris antreeden. In de Mannschapswertung vun dat Straatenrennen wunn he dorbi de Bronzemedaille un in de Eenzelwertung keem he up den veerten Platz. 

## Weblinks
* Gunnar Sköld in de Datenbank vun Radsportseiten.net
* Gunnar Sköld in de Datenbank vun Sports-Reference.com (engelsch)
Joe Segal

**Joe Segal** (* 24. April 1926 in Philadelphia; † 10. August 2020 in Chicago) weer en US-amerikaansch Jazz-Veranstalter. He is Grünner un Besitter vun den The Jazz Showcase in Chicago un organiseer siet 1947 Jazzveranstaltungen.

Segal is in Philadelphia upwussen un hett dor sien eerste Jazzkonzerte (Bigbands) höört. Dat hett sück in' Tweeten Weltkrieg fortsett, as he as Suldat bi de Luftwappen in Champaign (Illinois) dicht bi Chicago statschoneert weer. Nah den Krieg studeer he mit en GI Bill an de Roosevelt University in Chicago un präsenteer dor Jazzmusiker live in den Universitäts-Jazzclub, de he 1947 bitreeden dee. Dor sünd neben lokalen Musikern ok dörreisend Bigband-Musiker un to'n Bispeel Sonny Rollins, Charlie Parker un Lester Young uptreeden. As dat Programm an de Roosevelt University 1957 to Enn' weer präsenteer Segal Jazzmusiker an anner Öörd (insgesamt etwa 63 nah Segal sien eegen Inschätzung). Sien eerst offiziellen Jazz-Showcase harr he Anfang vun de 1970er Johren in de Rush Street, hüüd is he in de Dearborn Station. Typischerwies wurrn Musiker för fiev Abende in de Week anhüert un denn geev dat noch en Sönndags-Matinee för Kinner.

Segal is en vun de Grünner vun dat Jazz Institute of Chicago.

2015 kreeg he de NEA Jazz Masters Fellowship, de hööchste amerikaansch Utteknung in den Beriek vun den Jazz. 2013 wurr he Ehrendokter vun de Roosevelt University.

## Weblenken
*Würdigung vun de NEA Jazz Masters 2015, pdf
Richard Davis (Jazzmusiker)

**Richard Davis** (* 15. April 1930 in Chicago, Illinois; † 6. September 2023) weer en US-amerikaansch Jazz-Bassist.

## Leven un Wirken
Davis lehr in de 1940er un 1950er Johren privat Kontrabass un studeer an dat VanderCook College of Music vun sien Heimatstadt. He hett in verscheeden Orchestern in Chicago mitwarkt. Anfang vun de 1950er Johren is he mit Ahmad Jamal, Sun Ra, Charlie Ventura un Don Shirley uptreeden. 1954 truck he nah New York, wo he mehrere Johren lang Sarah Vaughan un Kenny Burrell begleit hett. In den 1960er Johren hett he starker mit klassisch Sinfonieorchestern ünner de Leitung vun George Szell, Leopold Stokowski, Igor Strawinsky, Pierre Boulez, Gunther Schuller un Leonard Bernstein arbeit. Sien Jazzpartner in disse Tiet weern Eric Dolphy, Booker Ervin, Andrew Hill (*[[Point of Departure]]*), Ben Webster, Stan Getz, Earl Hines, Jaki Byard, Alan Dawson un Rahsaan Roland Kirk. Ok up dat (Jazz-beinflooten) Van-Morrison-Album „Astral Weeks“ hett he mitwarkt.

Mit Michael Fleming, Lisle Atkinson, Milton Hinton, Ron Carter un Sam Jones  hör he siet 1968 to dat *New York Bass Violin Choir* vun Bill Lee. Tüschen 1966 un 1972 weer he Liddmaat vun dat Thad Jones/Mel Lewis Orchestra. Siet 1977 gifft he Ünnerricht an de University of Wisconsin in Madison, dorneben is he up tallriek internatschonalen Festivals uptreeden. To sien Schölern hörrn David Ephross, William Parker und Hans Sturm. 1993 hett he de *Richard Davis Foundation for Young Bassists* grünnd, de sück de Förderung vun jung Kontrabassisten widmet. 

Davis hett en Dutzend Alben as Bandleader herutbrocht un an över tweedusend Upnahmen as  Sideman mitwarkt.

## Priesen un Utteknungen
Tüschen 1967 un 1974 wur Davis in den Kritikerpoll vun den Down Beat as best Bassist nömmt. Dorto kreeg he twee Ehrendokterwürden as ok den Hilldale-Pries vun de University of Wisconsin–Madison un den Kunstpries vun den Gouverneur von Wisconsin (2001). 2014 kreeg he mit de  NEA Jazz Masters Fellowship de hööchste amerikaansch Utteknung för Jazzmusiker.

## Diskographisch Henwiesen
* Eric Dolphy: *Out To Lunch!* (1964, Blue Note) 
* Roland Kirk: *[[Rip, Rig and Panic]]* (1965)
* Elvin Jones and Richard Davis: *Heavy Sounds* (Impulse!, 1967)
* *Now's the Time* (1972) mit Joe Bonner, Freddie Waits, Clifford Jordan, Marvin Peterson
* *Forest Flowers* (32 Jazz, 1975-80) mit Stanley Cowell, Ted Dunbar, Billy Hart, James Spaulding, Eddie Henderson, Billy Cobham, Chick Corea, Frankie Dunlop
* *Persia My Dear* (DIW, 1987) mit Freddie Waits, Sir Roland Hanna
* *Live at Sweet Basil* (Evidence, 1990) mit George Cables, Ricky Ford, Cecil Bridgewater, Ronnie Burrage, Roland Hanna 
* *The Bassist: Homage to Diversity* (Palmetto, 2001) mit John Hicks

## Weblenken
* The Richard Davis Homepage
* NEA Jazz Masters: Würdigung vun dat Levenswark (engelsch)
* Richard Davis bi Discogs
* DNB Katalog
Knud Johannes Vogelius Steenstrup

**Knud Johannes Vogelius Steenstrup** (* 7. September 1842 in  Høstemark Mølle im Aalborg Amt; † 6. Mai 1913 in Frederiksberg) weer en däänsch Geoloog un Gröönlandforscher.

Steenstrup weer de  Neffe vun den Zoologen Japetus Steenstrup. He hett 1863 en Afsluss in Pharmazie maakt un weer af 1866 Assistent an dat Geologisch Museum in Kopenhagen. Dor bleev he bit 1889, as he däänsch Staatsgeoloog in de Landsupnahm wurr. 

He hett all tosommen negen Reisen nah Gröönland (ünner annern mit Harald Moltke un Morten Pedersen Porsild) ünnernommen, de bit to tweeeenhalf Johre düer deen. Dor sammel he ünner annern Plantenfossilien ut den Miozän vun Nordwestgröönland, de vun Oswald Heer (*Flora fossilis arctica*) bearbeit wurrn. He wies, dat Iesenblockvörkommen, de Adolf Erik Nordenskiöld up de Diskoinsel funn un för Meteoriten hull, in Wohrheit in’ Basalt entstunnen. En Grootdeel vun sien gröönlännsch Sammlung gung bi en Brand in Slott Christiansborg 1884 verloren. 

He hett ok de Morphologie vun Dünen in Däänmark ünnersöcht.

Steenstrup weer Ehrenliddmaat vun de Mineralogical Society of Great Britain and Ireland. 1906 wurr he Ehrendokter vun de Universität Kopenhagen un 1902 Liddmaat vun de  Königlich Däänsch Akademie vun de Wetenschapen. Af 1896 weer he Liddmaat vun de wetenschaplich Kommission för Gröönland.

## Weblenken
*Dansk Biografisk Leksikon, däänsch
Frederick Duncan Michael Haldane

**Frederick Duncan Michael Haldane** (* 14. September 1951 in London) is en britisch  Physiker, de in theoretischer Fastkörperphysik arbeitet. 2016 wurr hüm de Nobelpries för Physik tospraaken.

## Leven
Haldane studeer an de Universität Cambridge (Bachelor 1973), wo he 1978 ok sien Doktertitel maakt hett. 1977 bit 1981 wer he an dat Institut Laue-Langevin. 1981 bit 1985 weer he Assistant Professor an de University of Southern California. 1985 bit 1987 weer he bi den Bell Laboratories. Af 1987 weer he Perfesser an de University of California, San Diego un af 1990 an de Princeton University.

## Wark
Haldane hett Völdeelkenprobleme in de Fastkörperphysik mit nichtstörungstheoretischen Methoden ünnersöcht, ünner annern den Quanten-Hall-Effekt, Luttinger-Fleetigkeiten, Anyonen (Deelken mit ungewöhnlich Statistik) un eendimensionale integrable Systeme. To dat Verkloren vun den brakentahligen Quanten-Hall-Effekts hett he 1982 en Erweiterung vun dat Modell vun Robert Laughlin vörslahn, de sien Wellenfunktschoon nich för all brakentahligen  Füllfaktoren defineert weer. 1983 hett he [dormals unverwacht) de Existenz vun en *Haldane-Gap* (Lücke in dat Spektrum vun de Anregungen) för ganztahlige Spins in' eendimensionalen Antiferromagneten vörslahn (de Lücke gifft dat aber nich för Spin 1/2 Anregungen).

## Ehrungen
1993 Oliver E. Buckley Condensed Matter Prize,
2012  Dirac-Medaille vun dat International Centre for Theoretical Physics 
2016 Nobelpries för Physik (tosommen mit David James Thouless un John Michael Kosterlitz). 

1984 bit 1988 weer he Sloan Fellow. He is buterdem Fellow vun de Royal Society, vun de American Academy of Arts and Sciences (1992), de American Association for the Advancement of Science, de American Physical Society un vun dat Institute of Physics.

## Weblenken
* Biographie bi de American Physical Society (APS)
* Homepage

## Enkeld Nahwiesen
Jean-Pierre Sauvage

**Jean-Pierre Sauvage** (* 21. Oktober 1944 in Paris) is en franzöösch Chemiker (Supramolekulare Chemie). He is Perfesser an de Universität Straßburg un en Pionier up dat Rebeet vun mechanisch-verschachtelten molekularen Strukturen (Mechanically Interlocked Molecules, MIM), as Ketten-Billen, un Molekülen mit Topologie vun Knütten. 2016 wurr hüm gemeensam mit James Fraser Stoddart un Ben Feringa de Nobelpries för Chemie för „dat Design un de Synthese vun molekularen Maschinen“ tospraaken.

## Leven
Sauvage kreeg an de Universität Straßburg bi Jean-Marie Lehn sien Doktertitel un weer as  Post-Dokterand an de Universität Oxford bi M. L. H. Green. Dornah gung he weer nah Straßburg, wo he Forschungsdirekter vun dat CNRS weer.

## Wark
He is an Anwennen as den Nahbau vun photosynthetisch aktiver Reakschonszentren mit Övergangsmetall-Komplexen un Porphyrinen interesseert un an de Topologie vun molekularer Maschinen un Motoren. 1983 hett he en vun de eersten Synthesen vun en Catenans herutbrocht un hüm gelung up en ähnlich Aart un Wies de Synthese vun en molekularen Knütt.

## Ehrungen
He kreeg de Prelog-Medaille. He is ok Liddmat vun de Académie des sciences.

## Literatur
* J. Fraser Stoddart: *The master of chemical topology.* In: *[[Chemical Society Reviews]].* Band 38, Nr. 6, 2009, S. 1521–1529, 

## Weblenken
* Jean-Pierre Sauvage up de Siet vun de Académie des sciences
* ''Jean-Pierre Sauvage. Machine et moteurs moléculaires, de la biologie aux molécules de synthèse.'' Le Monde.fr, 20. Juni 2006

## Enkeld Nahwiesen
David James Thouless

**David James Thouless** (* 21. September 1934 in Bearsden, Schottland; † 6. April 2019 in Cambridge) weer en schottsch Physiker. 2016 wurr hüm de Nobelpries för Physik tospraaken.

## Leven
Thouless hett 1955 sien Bachelor-Afsluss an de Universität Cambridge maakt, un 1958 sien Doktertitel an de Cornell University ünner Hans Bethe un weer dornah 1958/59 as Postdoc in Berkeley un 1959 bit 1961 an de Birmingham University bi Rudolf Peierls. 1961 bit 1965 weer he Lecturer an de Universität Cambridge. 1965 bit 1978 weer he Perfesser för mathematische Physik in Birmingham, bevör he 1979/1980 Professor of Applied Science an de Yale University un 1980 Perfesser för Physik an de University of Washington in Seattle wurr. Siet 2003 weer  he dor Perfesser Emeritus. 1983 bit 1985 weer he Royal Society Research Fellow an de Universität Cambridge.

## Wark
Thouless hett völ wichtige Bidrääg to de Theorie vun de kondenseerte Materie un Völdeelkentheorie leist. Wiels sien Tiet in Birmingham hett he de Natuur vun de Kosterlitz-Thouless-Övergänge in' XY-Modell ünnersöcht, de Bispelen för topologische Phasenövergänge sind (Övergänge tüschen twee Unordnungsphasen, vun de de een dör Billen vun topologisch Vortex-Anregungen ertüügt wurrd). Buterdem hett he sück mit de Anderson-Lokaliseeren vun Elektronen in ungeordneten Fastkörpern un mit Spin-Glöös befaat. Af den 1980er Johren hett he sück ünner annern mit quantiseerten Vortex-Anregungen in Suprafleetigkeiten un Supraleitern un den Quanten-Hall-Effekt befaat un Anfang vun de 1960er Johren ok mit kollektiv Anregungen in Atomkarns un mit de Theorie vun de Karnmaterie.

## Ehrungen
* 1973 Maxwell-Medaille
* 1990 Wolf-Pries för Physik
* 1993 Dirac-Medaille
* 2000 Lars-Onsager-Pries
* 2016 Nobelpries för Physik (gemeensam mit John Michael Kosterlitz un Frederick Duncan Michael Haldane) 

Thouless weer doröver herut Fellow vun de Royal Society, Fellow vun de American Physical Society, Fellow vun de American Academy of Arts and Sciences un siet 1995 Liddmaat vun de US-amerikaansch National Academy of Sciences.

## Schriften
* *Quantum mechanics of many particle systems*. 1961, düütsch *Quantenmechanik der Vielteilchensysteme*. BI Hochschultaschenbuch, 1961
* *Topological quantum numbers in non relativistic physics*. World Scientific 1998
* mit John M. Kosterlitz: *Ordering, metastability and phase transitions in 2 dimensional systems*. In: *Journal of Physics C*. Band 6, 1973, S. 1181
* *Condensed matter physics in less than 3 dimensions*. In: Davies: *The new physics*. 1990
* *Introduction to localization*. In: *Physics Reports*. Band 67, 1980, Les Houches Lectures
* *Topological considerations*. In: Prange und Girvin (Hrsg.): *The Quantum Hall Effect*. Springer 1990

## Weblenken
* David Thouless profile in the LANL Daily News Bulletin
* ''2000 Lars Onsager Prize Recipient. David James Thouless, University of Washington'' (Americal Physical Society)
* Thouless u. a. ''Quantized vortices in superfluids and superconductors'' 1997
* Biographie bi de APS

## Enkeld Nahwiesen
Go-Kōmyō

**Go-Kōmyō** (japaansch: 後光明天皇}}, *-tennō*; * 20. April 1633; † 30. Oktober 1654) weer de 110. japaansch Tennō, de as Nahfolger vun sien Halfsüster Meishō van' 14. November 1643 bit 30. Oktober 1654 regeeren dee.

## Kiek ok
* List vun de Tennō

## Weblenken
Martha Vickers

**Martha Vickers** (* 28. Mai 1925 in Ann Arbor, Michigan as *Martha MacVicar*; † 2. November 1971 in Hollywood, Kalifornien) weer en US-amerikaansch Schauspelerin.

## Leven
Vickers, de hör Karriere as Model un Covergirl anfung, speel hör eerst lütt Komparsenrull 1943 in *[[Frankenstein trifft den Wolfsmenschen]]*. Den gröttsten Spood fier se 1946 an de Siet vun Humphrey Bogart as Lauren Bacall hör jüngere Süster Carmen Sternwood in den  Thriller *[[Tote schlafen fest]]*. Dornah geev dat för hör aber blots noch lütt Rullen in unbedüüdend Filmen. Nahdem Vickers in den 1950er Johren in eenig TV-Produktschonen uptreeden weer, truck se sück sluutend 1960 in't Privatleben torüch.

Martha Vickers weer van 1948 bit 1949 mit den Produzenten A. C. Lyles, van 1949 bit 1951 mit den Schauspeler Mickey Rooney un vun 1954 bit 1965 mit den Schauspeler Manuel Rojas verheiraadt. Se weer Moder vun en Söhn un twee Döchter. Hör Söhn is de Schauspeler Teddy Rooney. Se is in dat Öller vun 46 Johren an Speiseröhrenkrebs storven un is up den Valhalla Memorial Park Karkhoff in Hollywood begraven. 

## Filmografie (Utwahl)

## Weblenken

*
Barrie Lee Hall junior

**Barrie Lee Hall junior** (* 30. Juni 1949 in Mansfield, Louisiana; † 25. Januar 2011 in Houston, Texas) weer en US-amerikaanisch Jazztrompeter, Arrangeur un Orchesterleiter, de dör sien Mitwarken in dat laat Duke Ellington Orchestra bekannt wurr.

## Leven un Wark
Barrie Lee Hall hett de Highschool in Houston un Mansfield besöcht, wo he in Schoolbands speel. Dornah studeer he an de Texas Southern University in Houston Trompet un Piano. 1973 is he up en Festival up Duke Ellington drapen, de hüm in sien Orchester halt hett. Nah de Dood vun Ellington weer he Solist in de *Ghost Band* ünner de Leitung vun Mercer Ellington wark an en Reeg vun Alben mit, as an dat mit en Grammy uttekent *Digital Duke*. Hall weer Co-Produzent vun dat Album *Music Is My Mistress* (1989).

Nah Mercer Ellingtons Dood 1996 hett he för een Johr dat *Duke Ellington Orchestra* leit. Dornah weer he blots noch af un to stellvertredend för Paul Mercer Ellington in disse Rull tätig. Ansonsten weer he musikalischer Baas vun de Liberty Baptist Church in Houston. Dör sien Nähe to tietgenössisch un traditschonell  Gospelmusik wark he ok bi de Upführung vun Ellingtons *Sacred Concert* mit; 2001 hett he disse Upführung tosommen mit dat *Duke Ellington Orchestra* un en Chor vun 200 Mann leit. Dorneben hett Hall as Bigband-Leader in de Swiez arbeit, orchestreer un arrangeer för verscheeden Broadway-Upführungen as *Sophisticated Ladies*, de Jazz-Oper *Queenie Pie* un de Feernsehproduktschoon *The Duke Ellington Special*, bi de he en Trompet/Gesang-Duett in *[[Creole Love Call]]* mit de Opernsingerinn Kathleen Battle harr. He arrangeer buterdem en sinfonische Version vun disse Ellington-Klassiker, weer Arrangeur un Gastsolist mit dat Däänsch Radio-Bigband, as ok mit John Dankworth, UMO & dat Finnisch Radio-Orchester.

## Diskographisch Henwiesen
**Upnahmen ünner eegen Naam **
* *Duke Ellington Small Band* (2006)

**Upnahmen as Solist un Arrangeur **
* Duke Ellington: *Duke Ellington’s Third Sacred Concert*
* Mercer Ellington: *Continuum*, *Take The Holiday Train*, *Hot And Bothered*, *Digital Duke*,

## Weblenken
* Biografie
Gry Østvik

**Gry Østvik** (* 14. August 1963) is en ehmalge norweegsch Biathletin.

Østvik weer in de Saison 1982/1983 de eerste Siegerin in den nee inführt Biathlon-Gesamtweltcup vun de Fruen vör hör  Mannschapskollegin Siv Bråten. In de dorupfolgen Saison reck Østvik achter hör beid norweegsch Gegnerinnen Mette Mestad un Sanna Grønlid den darten Platz in de Gesamtwertung.

Gemeensam mit Grønlid un Bråten wunn Østvik bi de eerst beid Weltmeesterschapen för Fruen in de Johren 1984 un 1985 achter de sowjeetsch Staffel tweemal de Sülvermedaille. 

## Footnoten
Gemeen Bookholt (Landkreis Horborg)/Söhns un Döchter

Diese Wikidata Liste der Söhne und Töchter von Gemeen Bookholt (und den untergeordneten Verwaltungseinheiten) wird automatisch aus Wikidata gefüllt. 

Personen ohne Artikel in der Plattdeutschen Wikipedia sind kursiv gekennzeichnet und direkt mit dem Datensatz in Wikidata verlinkt.

Um eine Person in diese Liste aufzunehmen, muss sie in Wikidata mit Geburtstag und Geburtsort (Buxthu oder untergeordneten Verwaltungseinheiten) versehen sein. 

Taucht ein existierender Plattdeutschen Wikipedia-Eintrag für eine Person hier nicht auf, liegt hierzu höchstwahrscheinlich kein oder ein unvollstädiger Wikidata-Eintrag vor. Bitte gern in Wikidata anlegen, mit dem Plattdeutschen Artikel verlinken, komplettieren und diese Liste manuell aktualisieren (s.u.).

Taucht eine Persone hier fälschlicherweise auf, liegt das an den Wikidata Einträgen für dessen Geburtsort und der Zuordnung des Geburtsorts zu den darüberliegenden Verwaltungseinheiten (siehe z.B. Verwaltungsgliederung Landkreis Harburg ). Bitte genau Belege prüfen und ggf. in Wikidata den Geburtsort ergänzen und den alten nicht löschen, sondern als "Missbiligter Rang" kennzeichnen (siehe F. C. S. Schiller (Q819293)). 

Die Liste wird über die Vörlaag:Person Row (Name, Geburtsjahr, Todesjahr und Liste der Tätigkeiten) formatiert. Bei Tätigkeiten ohne Plattdeutsche Bezeichnung (Label) können dort Wikidata-IDs auftauchen, diese bitte gern in Wikidata übersetzen und diese Liste manuell aktualisieren (s.u.).
Bhumibol Adulyadej

**Bhumibol Adulyadej** de Groot (**Rama IX.**); tahiländsch:ภูมิพลอดุลยเดช}},RTGS-Ümschrift: *Phumiphon Adunyadet;* Utspraak: [] (); ( * 5. Dezember 1927 in Cambridge, Massachusetts, USA; † 13. Oktober 2016 in Bangkok) weer van‘  9. Juni 1946 bit to sien Dood König vun Thailand un somit dat to sien Tiet an‘ längsten amteeren Staatsböverhööft vun de Welt as ok de an‘ längsten amteeren Monark in de Historie vun Thailand. He weer de negenten König vun de Chakri-Dynastie, de Neffe vun Prajadhipok *(Rama VII.)* un jüngere Bröer vun Ananda Mahidol *(Rama VIII.)*.

## Weblenken

* Jörg Auf dem Hövel: ''Der Monarch, das Militär, die Demokratie.'' In: *Telepolis.* 20. September 2006.
* Paul Handley: *[http://www.zeit.de/2009/17/Bhumibol Der Letzte seiner Art.]* In: *[[Zeit Online]].* 16. April 2009.
**[https://www.youtube.com/watch?v=Y263zmpfziY Soul of a Nation: The Royal Family of Thailand],* Dokumentatschoon von BBC mit Interviews mit Bhumibol un de Liddmaaten vun sien Familie (engelsch), 1979, verfügbar up Youtube.

Enkeld Nahwiesen ==
Kenneth Todd Ham

**Kenneth Todd Ham** (* 12. Dezember 1964 in Plainfield, New Jersey, USA) is en ehmalger amerikaansch Astronaut.

Ham kreeg 1987 en Bachelor in Luft- un Ruumfohrttechnik vun de United States Naval Academy. 1996 kreeg he noch vun de Naval Postgraduate School en Master in Luftfohrttechnik.

Ham is in de U.S. Navy intreeden un wurr to’n Marinefleeger utbildt. In kreeg 1989 sien Pilotenlizenz. He hett de United States Naval Test Pilot School afslooten.

## Astronautentätigkeit
Ham wurr in’ August 1998 för dat Astronautenprogramm vun de NASA utwählt. He weer tonächst as Verbinnensspreker (CapCom) för verscheeden Space-Shuttle- as ok ISS-Missionen tätig.

In dat Fröhjohr 2007 wurr Ham as Pilot för sien eersten Ruumfloog utwählt. De Start vun  STS-124 weer an’ 31. Mai 2008. Kommandant bi disse Mission weer Mark Kelly. Dorto keemen de Missionsspezialisten Karen Nyberg, Ronald Garan, Michael Fossum un de Japaner Akihiko Hoshide, as ok up den Henfloog to de ISS Gregory Chamitoff, wiels up den Rückfloog Garrett Reisman vun de ISS weer mit torüchnommen wurr.

Bi disse Mission wurr en wieder Deel vun dat japaansch Kibō-Modul (Japanese Experiment Module – Pressurized Module; JEM-PM) un de japaansch Roboterarm (JEM-RMS) To de ISS brocht. Buterdem wurr dat mit STS-123 leefert ELM-PS-Modul an sien endgültige Positschoon versett.

Bi sien tweeten Floog keem he as Kommandant vun STS-132 to’n Insatz. Disse Mission fung an’ 14. Mai 2010 an. Dat weer de vörletzte Floog vun de Ruumfähre Atlantis. Pilot weer ditmal Tony Antonelli. Dorto kemmen de Missionsspezialisten Michael Good, de Karen Nyberg ersett harr, Stephen Bowen, Garrett Reisman un Piers Sellers. Sellers weer mit nu dree Ruumflüüg de Erfohrenste vun de Mannschap. 

Hööftupgaav weer dat in Russland baut Erweiterungsmodul „Rasswet“ to de Statschoon to bringen. Dorto wurr en nee Ku-Band-Antenne anbrocht un noch söss Batterien mitbrocht, de de olt Batterien an dat P6-Element ersetten deen. Ofschons dree EVAs dörführt wurrn, weer Sellers doran aber nich bedeeligt. De Mission gung an' 26. Mai 2010 to Enn'.

## Nah de NASA
Ham hett de NASA an’ 31. Mai 2012 verlaaten un kehr to de United States Naval Academy zurück, wo he Ünnerricht geven dee. Siet Juli 2014 arbeit Ham för Bigelow Aerospace an dat BA 330 Crew and Cargo Programm.

## Privates
Ham ist to’n tweeten Mal verheiraadt un hett twee Kinner ut en eerste Ehe. 

## Enkeld Nahwiesen


## Weblenken

* NASA: Biografie (engelsch)
* Spacefacts: Körtbiographie
Paul Effert

**Paul Effert** (* 28. Mai 1931 in Düsseldörp) is en düütsch Breefmarkenkünstler un Medailleur.

1949 fung he en Lehre as Lithograf an un studeer ansluutend an de Werkkunstschool Krefeld un an de Hoochschool för Bildende Künste in Düsseldörp. Hier weer sien Lehrer Walter Breker.

He wurr ansluutend süvlst Lehrer an de Werkkunstschool, weer aber ok to glieker Tiet in Düsseldörp sülvstständig tätig.

1965 truck he nah Kaarst un hett as Grafik-Designer un freeschaffen Künstler arbeit. Siet dem hett he mehrere Breefmarken bild aber ok twee Münten vun de Bundsrepubliek Düütschland maakt. 

## Enkeld Nahwiesen


## Weblenken

* Indrag bi Kaarster Künstler
Oliver Simon D’Arcy Hart

**Oliver Simon D’Arcy Hart** (* 9. Oktober 1948 in London) is en US-amerikaanisch Ökonom vun britisch Herkunft. Tosommen mit Bengt Robert Holmström wurr hüm 2016 de Nobelpries för Wertschapswetenschapen för „Bidrääg to de  Verdragstheorie“ tospraaken. 

Hart hett Mathematik an dat King’s College (Cambridge) un Wertschapswetenschapen an de University of Warwick studeert. Nahdem he sien Doktertitel an de Princeton University kreegen harr, weer he an dat Churchill College un as Perfesser an de London School of Economics and Political Science tätig. Siet 1984 leevt he weer in de USA, deren Staatsangehörigkeit he annehm. Nah Tätigkeiten an dat Massachusetts Institute of Technology lehrt he siet 1993 an de Harvard University. 1988 wurr he in de American Academy of Arts and Sciences wählt, 2016 in de National Academy of Sciences.

Hart is verheiraadt un hett twee Kinner.

Sien Forschensswoorpunkte sünd Theorie vun de Ünnernehmen, Verdragstheorie un Corporate Finance. Hart geiht dorvan ut, dat Verdrääg dwangslöpig unvullstännig un dorum de Verfügensrechte vun hooch Bedüüden sünd. 

## Warken
* Oliver Hart: *Firms, Contracts, and Financial Structure.* Oxford University Press, 1995, ISBN 0-19-828881-6

## Literatur
* *Who’s Who in America.* 66. Ausgabe, Band 1: *A–L.* Marquis Who’s Who, Berkeley Heights 2011, ISBN 978-0-8379-7031-8 (Band 1), ISBN 978-0-8379-7035-6 (Gesamtwark), , S. 1878

## Weblenken
* Harvard University: Oliver Hart
* Harvard University Gazette: Oliver Hart Named First Andrew Furer Professor of Economics, 1998

## Enkeld Nahwiesen