open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nicolas Lazaridis

**Nicolas Lazaridis** (* 13. Dezember 1994 in Stuttgart; ok bekennt as **inscope21**) is een düütschen Webvideoproduzent, de dör YouTube-Videos bekennt wurr.

## Allgemeen
Lazaridis erstellde sien YouTube-Kanaal an 9. Juni 2010. Daar laadt he Middeweek un Sönndag üm 18 Klock een Comedy-Video hoog. Neben sien Hööftkanaal bedrifft Lazaridis siet den 6. Juli 2014 den Tweedkanaal *InscopeLifestyle*. In den Videos vertellt he van Geschichten ur sien Leven of diskuteert över aktuell Themas. Siet Begünn 2020 is Lazaridis op de Twitch aktiv. Hier streamt he besünners Computerspillen, doch finnen daar ok stadig Talk-Formaten of Kochshows mit Gasten statt. De Highlights van den Streams warrt op den daarför maakde Kanalen *Getaildetreu* un *Ardyt* in geschnittener Form hochgeladen.

Op sien Hööftkanaal *inscope21* bekwamm he in'n Harvst 2015 een Million Abonnenten, de Grenz van twee Millionen Abonnenten is in'n Harvst 2018 överschreeden worrn. Derzeit (Stand September 2020) hett de Kanaal mehr as 2,5 Millionen Abonnenten.  Op Instagram harr Lazaridis Begünn September 2020 knapp 2 Millionen Follower.

In'n Animationsfilm *Sing* övernamm Lazaridis 2016 in de düütschen Fassuun de Spreekrull van *Lance.*

De Radio-Jöögdsenner Dasding hett in'n Harvst 2019 över een Instagram-Video bericht, in de Lazaridis angeblich en Gericht ut en Babydefin tobereiten woll. Dat Video hett sück as Werbeaktschoon för den Bio-Eetwarkhersteller followfish entpuppt.

Lazaridis is butendeem siet 2015 Geschäftföhrer de *G-IN Fitness & Lifestyle GmbH*, de dat Modelabel *OLA KALA* bedrifft, welke ok Lazaridis höört.

## Weblenken

* **[https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:inscope21?uselang=nds Commons: inscope21]** – Sammlung van Biller
* Kanaal van Inscope21 op YouTube

## Nawiesen
Guillermo Lasso

**Guillermo Alberto Santiago Lasso Mendoza** (* 17. November 1955 in Isallawi in’n Cantón Guayaquil in dat Departement Guayas, Ecuador) weer vun den 24. Mai 2021 Präsident vun Ecuador. Bovenhen weer he de Baas vun de Creating Opportunities (CREO).

## Weblinks
Pontiac Safari

As **Pontiac Safari** wurrn mehrere Modelle vun den US-amerikaanschen Automobilhersteller Pontiac betekent. Dat hier beschreeven hörrt to de dortige full size-Klass (bövere Middelklass) an un wurr van 1986 bit 1989 anboden. Dat Fohrtüüg harr en Längt vun 5464 mm, en Breedt vun 2014 mm, weer 1458 mm hooch un harr en Radstand vun 2945 mm bi en Gewicht vun 1861 kg. Utstatt weer dat Modell  mit en 5,0 Liter Otto-Motor (104 kW).

De Beteeknung *Safari* harr Pontiac all siet den 1950er-Johren för Kombi-Utführungen vun sien Modelle bruukt. Dornebn wurr ok de Pontiac-Version vun den Chevrolet Astro as Safari verköfft.

## Modellgeschichte
1986 nehm Pontiac de groot, achterraddreeven Modelle vun de Baureeg Pontiac Parisienne ut dat Programm, hett aber den Kombi unverännert wiederhen ünner de Beteeknung Pontiac Safari anboden.

De Safari weer dat Parallelmodell vun Chevrolet Caprice Kombi, Buick Electra Estate Wagon un Oldsmobile Custom Cruiser. 

Den Kombi geev dat in en eenzig Modellversion mit Fiefliter-V8 un Veergangautomatik bit Sömmer 1989.

In dree Johren wurn 23.478 Stück in dat kanaadsch Wark Oshawa baut.

## Quellen
*Flammang, James M. und Kowalke, Ron: *Standard Catalog of American Cars 1976–1999*. Krause Publication, Iola 1999. ISBN 0-87341-755-0, S. 863–881.

## Weblinks
Deeg

**Deeg** (*m.*) is wat, dat tomihrst ut Mähl torecht makt ward. To dat Mähl ward Water oder Melk, Eier, Zucker, Botter un sachts noch mihr togeben un den ollich dörchknät. Dorna mutt de Deeg ward Ruh hebben un denn kann`n em to dat utformen wat`t warrn sall un utbacken.

Jenadem wat ut den Deeg makt warrn sall, gifft dat ünnerscheedlik:

- Brootdeeg, - Kookendeeg, - Möördeeg, - Pizzadeeg, un noch annere.

Deeg ward ton Biespell bi de Lüüd to Huus torecht makt, vun de Bäcker in de Backstuuv. un ebenso ward ünnerscheedlik Deeg inne Backfobrik torecht makt.
Graff

Een **Graff** (*n., pl. Gräver*) is de Stääd, wonehm de minschlik Lieken inkuhlt ward. In Düütschland sünd de Gräver vun öllers her un vun Rechts wegen, op'n Kerkhoff. Tolaten sünd in'n Grunn twee Oorten Gräver: Sarggräver un Urnengräver. Op de Kerkhööv gifft dat ünnerscheedlik Ornen, wie de Gräver uttosehn hefft, dat ward jümmer vun de tostännig Gemeen fastleggt. To een Graff höört normaal ok een Graffsteen, mit Namen un Daten vun den verstorben Minschen.

Siet een poor Johr hefft se op de Kerkhööv ok mehr anonyme Gräver, dat sünd inne Hauptsaak Plätz mit Gemeenschopgräver.

Teemlich neet gifft dat nu Freedwoolder, wonehm de Urnen mit de Asch vun een verstorben Minschen ünner de Bööm inkuhlt ward.
Johnny Rep

**Nicolas „Johnny“ Rep** (* 25. November 1951 in Zaandam) is en ehmalger nedderlannsch Footballspeler un Footballtrainer.

## Karriere
### Vereen
Rep fung sien Loopbahn bi den *FC Zaandam* an. In' Sömmer 1972 keem he mit 20 Johren to Ajax Amsterdam, de 1971 un 1972 den Europapokal vun de Landsmeester wunnen harr. Eerstmals keem he in' September 1972 in dat Weltpokal-Finale gegen CA Independiente to'n Insatz. In de 60. Minüüt wurr he inwesselt un hett denn noch twee Doren bi den 3:0-Sieg schaaten. Een Johr later weer Rep an' darten Erfolg för Ajax in' Europapokal vun de Landesmeester maatgevend bedeeligt, as he bi dat 1:0 gegen Juventus Turin dat eenzige Door scheeten dee. 

1975 is he to'n FC Valencia wesselt, harr dor aber weniger Spood. 1977 wessel he nah Frankriek. Mit den SEC Bastia reck he 1978 dat UEFA-Cup-Finale. Van 1979 bit 1983 speel he bi den franzööschen Eerstligisten AS Saint-Étienne, mit den he 1981 franzöösch Meester wurr. 1983 kehr Rep weer in de Nedderlannen torüch, toeerst to'n PEC Zwolle, dornah to Feyenoord un to dat Enn' vun sien Karriere to'n HFC Haarlem.

### Natschonalmannschap
Rep wurr tweemal Viezweltmeester mit de nedderlannsch Natschonalmannschp. Bi de Football-Weltmeesterschap 1974 in Düütschland hett de Angreepspeler veer Doren schaaten un verlor mit sien Mannschap in dat Endspeel gegen Düütschland. Bi de Football-Europameesterschap 1976 hett he een Door in dat Veertelfinale gegen de Mannschap ut Belgien schaaten. Bi de  Football-Weltmeesterschap 1978 in Argentinien hett he in den Verloop vun dat Turnier dree Doren schaaten verlor dor aber mit sien Mannschap ebenfalls in't Finale gegen den Gastgever. Bi de Football-Europameesterschap 1980 hett Rep een Door schaaten, de nedderlannsch Mannschap is aber nich över de Vörrunn herutkommen.  

All tosommen hett Rep 42 Lännerspelen maakt un dorbi 12 Doren schaaten..

## Enkeld Nahwiesen


## Weblinks
* Johnny Rep in de Datenbank vun Weltfußball.de
Britt Kanja

**Britt Kanja** (* 16. August 1950 in Berlin) is en düütsch Danserin, Mediendesignerin un Mitbegrünnersche van den Club „90 Grad“ in Berlin.

## Werdegang
Kanja is in Berlin upwussen, hett aber ok en Deel van hör Kindheit in Spitzbergen bi hör Grootvader verbrocht. Nah hör Schoolutbillen fung mit dat Danzen an un is söben Johr lang mit hör Partner in Cabaret-Shows in Europa uptreeden.

1969 wurr se to „Miss Berlin“ küürt. In de folgend Johren geev Kanja Danzkurse un hett för dat  Internatschonale Theaterinstitut arbeit.

In de 1970er-Johren hett se heiraadt un söss Johren in Kalifornien leevt. De Ehe wurr annulleert, 1983 kehr Kanja nah Berlin torüch.

In de Dokumentatschoonsreeg Berlin – Schicksalsjahre einer Stadt van den Rundfunk Berlin-Brandenburg wurrd se as Tiettüüg to de Ereignisse vun dat Johr 1999 anhört.

Tosommen mit Günther Krabbenhöft is se dat modische Uthangschild för de Hööftstadt Berlin. 

## Enkeld Nahwiesen
Schroot

**Schroot** (*n.*) nömt'n Koorn, wenn't groff mahlt is. Makt ward dat vun'n Möller in'ne Möhl. Wenn't Koorn wat fiener mahlt is, denn heet dat Mähl, mennigmal kann'n dat abers nich so klor ut'neinholen, ob dat Schroot oder Mähl is.

Een Ünnerscheed sütt'n twüschen:

* Vullkoornschroot, hier ward dat heele Koorn lütt makt, un brukt ward dat as Veehfoder.

* Backschroot, hier ward vörweg de Kiem vun dat Koorn wegnoomen un denn ers ward't lütt makt. Brukt ward dat Backschroot vun Wetenkoorn as Tyyp 1700, oder vun Roggenkoorn as Tyyp 1800, as Todaat toon Backen.
Francis Walker (Entomoloog)

**Francis Walker** (* 31. Juli  1809 in Southgate, London; † 5. Oktober 1874 in Wanstead) weer en britisch Entomoloog un Lepidopteroloog.

## Leven
Walker stamm ut en Familie, de up Geld nich achten muss, un is in de Swiez upwussen. Dor hett he sück all fröh för dat Sammeln vun Bottervagels begeistert. He hett van 1837 bit 1863 för dat British Museum (dat latere Natural History Museum) Insekten sammelt un hett deren Sammlung katalogiseert (mit Utnahm vun Kävers). He hett över 300 wetenschapliche Arbeiten herutbrocht un vun hüm sünd tallriek noch hüüd  gellend Eerstbeschrieven, aber ok völ  Düppelbenennungen, wat hüm later umstreeden maakt hett. En Grootdeel vun sien Typmaterial gifft dat noch un befinnd sück to’n Bispeel in dat Natural History Museum. Walker hett up den Familiensitt Amos Grove wahnt.

He hett nich blots in Grootbritannien un Irland sammelt, sonnern ok in Frankriek, Italien, Düütschland un Lappland.

## Schriften
* Monographia Chalciditum, 2 Bände, London: Balliere 1839 (över Arzwispels, öorher in Entomological Magazine herutbrocht)
* Insecta Britannica: Diptera, 3 Bände, London: Reeve 1851 bis 1856

## Literatur
* Marcus William Robert de Vere Graham: *Ambulator: Francis Walker, English Entomologist (1809–1874)*, Entomologist's Gazette, Band 30, 1979, S. 7–20.

## Weblinks
New World

**New World** weer en austraalsch Soft-Pop-Band, deren gröttste Hit, *Tom Tom Turnaround*, 1971 herutbrocht wurr.

## Bandhistorie
De Grupp wurr 1965 vun den Briten John "Fuzzy" Lee (* 9. März 1944 in Ashtead) un den Australier Mel Noonan (* 10. November 1943 in Sydney as Melvin J. Noone) grünnd. 1968 keem as dart Mann de Schott John Kane (*&nbsp;18. April 1946 in Glasgow) dorto. In Australien weern se bald en vun de bekanntsten Bands. 

Anfang vun de 1970er Johre hemm de Songwriter Nicky Chinn un Mike Chapman de Grupp in’t Feernsehn sehn, hemm se nah Europa haalt un hemm Kuntakt to den Plattenboss Mickie Most herstellt. De hett de Band glieks för sien Plattenlabel RAK Records anhüert. 

Hör eerst Wark, *[[(I Never Promised You A) Rose Garden|Rose Garden]]*, keem 1971 all up Platz 15 in Grootbritannien. Allerdings wurr to den sülvigen Tietpunkt en Version vun dat Leed mit de  Country-Singersche Lynn Anderson herutbrcht – un de lann up Platz 1 vun völ  internatschonaler Hitparaden. 

De gröttste Hit vun New World wurr denn aber in dat sülvig Johr *Tom Tom Turnaround*, de dat up Platz 6 in Grootbritannien un up Platz 10 in Düütschland broch. *[[Kara, Kara]]*, ebenfalls 1971, weer denn all nich mehr so spoodriek un keem in Grootbritannien up Platz 17 un in Düütschland up Platz 31. Beid Titel weern in düütsch Faaten mit den Singer Peter Orloff spoodriek (*Cora, komm nach Haus* bzw. *[[Kara, Kara#Peter Orloff – Immer wenn ich Josy seh’|Immer wenn ich Josy seh’]]*). Ok  New World broch 1971 en Faaten vun *Kara Kara* mit düütschen Text herut.

1972 keemen se mit *Sister Jane* aber denn doch noch mal up Platz 9 in England. In dat sülvig Johr hemm se ok *[[Living Next Door to Alice]]* upnommen, dat aber ahn Spood bleev. 1976 wurr dat Leed nee upleggt, ditmal mit Smokie, un wurr en Welthit. 

New World hett toletzt 1976 noch wat herutbrocht. Dornah hett man vun de Grupp nichts mehr hörrt.

## Diskografie
### Alben
* New World (RAK SRAK 502)
* Believe in Music (RAK SRAK 506)
* Yesterday’s Gone (EMI EMC 3702) 

### Singles

* I’ll Catch the Sun (Decca Records|Decca F13031)
* Something’s Wrong (Decca F13086)
* Rose Garden (RAK 111)
* Tom Tom Turnaround (RAK 117)
* Kara, Kara (RAK 123)
* Sister Jane (RAK 130)
* Living Next Door to Alice (RAK 142)
* Rooftop Singing (RAK 148)
* Old Shep (RAK 165)
* Do it Again (EMI 2158)
* Sweet Dreams (EMI 2194)
* I’m a Clown (EMI 2234)
* Sitting in the Sun (EMI 2312)
* But Not Afraid to Dream (EMI 2464)
* Homemade Sunshine (EMI 2547)

## Enkeld Nahwiesen
Heikki Westerinen

**Heikki Markku Julius Westerinen** (* 27. April 1944 in Helsinki) is en  finnisch Schachspeler.

## Leben

Ofschons Westerinen sück nah en Mathematik-, Physik un Chemiestudium to’n Lehrer utbillen leet, hett he sück doch för en Loopbahn as Beropsschachspeler entscheeden. 1967 wurr he Internatschonaler Meester. 1975 wurr he nah sien Turniersieg bi de Düörpmer Schachdaag de eerst Grootmeester vun Finnland. Sien hööchste reckt Elo-Tall weer 2485 (Januar 1976).

In de Johren 1965, 1966, 1968 un 1970 wurr he finnisch Landsmeester in’n Schach. In‘n Harvst 1971 in Berlin keem Westerinen bi de *[[Internatschonale Düütsch Meesterschap]]* achter Svetozar Gligorić un Jan Hein Donner up den darten Platz, bleev aber vör Hans-Joachim Hecht, Raymond Keene, Werner Hug, Wolfgang Unzicker un annern. Sien gröttste Erfolge sünd de Siege bi de Turniere Düörpm 1973(vör Ulf Andersson un Bruno Parma] un  1975, Stockholm 1975, London 1979. Twintig Johr later bi en IM-Turnier 1996 in dat sweedsch Timrå, dat Holger Grund vör Paul Motwani wunn, keem he noch up en 4. Platz. In'n August 2019 wunn Westerinen in Helsinki en to Ehren vun sien 75. Gebortsdag utdragen Jubiläumsturnier vor Yrjö Rantanen.

## Nationalmannschap
Mit de finnisch Natschonalmannschap hett Westerinen van 1962 bit 1996 an all 18 Schacholympiaden deelnommen, de 19. Deelnahm weer  2006. 1964 reck he dat tweetbeste Ergevnis an dat tweet Brett, 1966 ebenfalls an dat tweet Brett dat dartbeste Ergevnis. Buterdem nehm he mit Finnland an de Mannschapseuropameesterschapen 1989, 1992, 1997 un 2007 deel.

## Vereens
In Finnland speel Westerinen för *Gaia Helsinki* un *Salon SK*, mit de he an’n European Club Cup deelnehmen dee.  In Düütschland speel he in de 1970er- un 1980er-Johren för de Solinger SG 1868, mit de he 1980 düütsch Mannschapsmeester wurr, den European Club Cup 1976 wunn un dat Halffinale vun den European Club Cup 1979 recken dee.

## Theoriebidrääg
Nah Heikki Westerinen is en Afspeel in de Königsindisch Verteidigung nöömt wurrn: de **Westerinen-Variante** entsteiht nah de Tüüg 1. d2–d4 Sg8–f6 2. c2–c4 g7–g6 3. Sb1–c3 Lf8–g7 4. e2–e4 d7–d6 5. Sg1–f3 0–0 6. Lf1–e2 **Lc8–g4** 7. Lc1–e3 **Sf6–d7**. Westerinen hett sien Afspeel dör den faken Gebruuk in de 1970er Johren bekannt maakt. Hüüd finnd man dat sogor up Toplevel: de Aserbaidschaner Şəhriyar Məmmədyarov hett dit Afspeel in sien Partie gegen Loek van Wely in Wijk aan Zee 2006 bruukt.

Ferner schreev Heikki Westerinen en Heft över Afspelen vun dat Sämisch-Systems vun de Königsindisch Verteidigung mit en fröh Sb8–c6.

## Literatur
* Erkki Havansi: *Heikki Westerinen, shakin mestari*. Kirja shop, Helsinki 1969. (finnisch)

## Weblinks

* FIDE-Koort
* [https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=79807 Indrag bi chessgames.com (engelsch)

## Enkelad Nahwiesen
Frans Verbeeck (Radsportler)

**Frans Verbeeck** (* 13. Juni 1941 in Langdorp, Belgien) is en ehmalger belgisch Radrennfohrer. 

## Loopbahn
He weer Profi van 1963 bit 1977. He gull as Spezialist för de Fröhjohrsklassiker un kunn as gröttsten Erfolg 1971 den Gewinn van dat Amstel Gold Race (vör Gerben Karstens, Roger Rogiers un Georges Pintens) fiern. 1973 weer he ok belgisch Straatenmeester un kunn dorbi Eddy Merckx, Willy Planckaert, Roger De Vlaeminck, Herman Van Springel, Walter Godefroot un annern achter sück laaten. Neben eenig Deelstreckensiege keem he wiederhen bi de Klassiker faken up dat Podium. Insgesamt hett he 165 Siege in sien Vita stahn, dorvan alleen 75 bi Straatenrennen.

## Erfolge
*Grote Prijs Jef Scherens: 1969, 1970, 1971, 1976
*Amstel Gold Race: 1971
*La Flèche Wallonne: 1974
*Omloop Het Volk: 1970, 1972
*Scheldeprijs: 1976
*Belgisch Straatenmeester: 1973
*Luxemburg-Rundfohrt: 1975, 1976

## Teams
*1963 Marcel Kint-Reno
*1963 *Eenzelstarter*
*1963 Wiel's-Groene Leeuw (af 5. Juli)
*1964–1966 Wiel's-Groene Leeuw
*1967 *Kien Profistatus*
*1968–1969 Okay-Diamant
*1970 Geens-Watneys
*1971–1972 Watneys-Avia
*1973–1975 Watney-Maes
*1976–1977 Ijsboerke-Colnago

## Weblinks
* Frans Verbeeck in de Datenbank vun Radsportseiten.net
Lorenzo Fortunato

**Lorenzo Fortunato** (* 9. Mai 1996 in Bologna) is en italieensch Radrennfohrer. He is siet 2019 Profi.

Sien bitlang gröttste Erfolg weer de Sieg up de 14. Deelstreck bi den Giro d'Italia 2021 vör Jan Tratnik, Alessandro Covi, Egan Bernal, Bauke Mollema un annern.  

## Weblinks
* Lorenzo Fortunato in de Datenbank van Radsportseiten.net
Wilhelmine Ittenbach

**Wilhelmine Ittenbach** (* 15. Mai 1851; † 12. März 1891 in Düsseldörp) weer en düütsch Malerin, Ornamentkünstlerin un Illustratorin vun de Düsseldörper School.
## Leven
Wilhelmine Ittenbach weer de Dochter vun den siet 1847 verheiraadten un siet 1849 in Düsseldörp daallaaten Maler Franz Ittenbach ut Königswinter un wohrschienlich in Düssedörp boren. Hör Moder Elisabeth (1828–1886), borene Kurz, weer de Dochter vun en Stabsarzt ut Ehrenbreitstein. Hör Utbillen as Blömenmalerin kreeg se vun hlr Vader un in dat Atelier vun Johann Wilhelm Preyer. Se hett eegenständige Aquarelle, vör allen aber Illustratschonen, Initialen un Randliesten ünner annern nah Vörlagen vun hör Vader schafft. Nah de sien Dood hett se mit hör Moder un Süster Franziska dat Huus vun den Maler Ludwig Holthausen in de Klosterstraße 47 betrucken, wat denn ok dat Starvenshuus vun de bannig kathoolsch Moder wurr. Se is unverheiraadt in hör Heimatstadt Düsseldörp storven, in de se tietlevens  tätig weer.

## Warken
* Friedrich Wilhelm Weber: *Marienblumen*. Mit 6 chromolithographischen Madonnenbildern nach Franz Ittenbach, gemalt von seiner Tochter Wilhelmine Ittenbach. Albert Ahn, Köln 1885.
* *Rosen*, 1888, und *Nelken*, 1888, je Aquarell auf Papier, 31,4 × 24 cm bzw. 32,2 × 26,5 cm; letzteres sign. u. r.: *W.Ittenbach / 11/8 1888.*

Wilhelmines Schwester Franziska (1853–1886), wird als Holzschneiderin erwähnt, unter anderem mit dem Blatt „*Unbefleckte Empfängnis*“ nach einem Gemälde des Vaters.

## Kiek ok
* List vun Maler vun de Düsseldörper Malerschool

## Literatur
* Hans Ries: *Illustrationen und Illustratoren 1871–1914. Das Bildangebot der Wilhelminischen Zeit. Geschichte und Asthetik der Original- und Drucktechniken. Internationales Lexikon der Illustratoren Bibliographie ihrer Arbeiten in deutschsprachigen Büchern und Zeitschriften, auf Bilderbogen und Wandtafeln.* H. Th. Wenner, Osnabrück 1992. ISBN 3-87898-329-8.
* Hans Paffrath / Kunstmuseum Düsseldorf (Hrsg.): *Lexikon der Düsseldorfer Malerschule*. Bd. 2, Bruckmann, München 1998, ISBN 3-7654-3010-2, S. 166 (Franz Ittenbach).

## Enkeld Nahwiesen
Huusraat

To'n **Huusraat** (m.) höört allens, wat de Minsch in sien Huus oder Wahnung bruken deit. Man deelt den Huusraat ganz groff in veer Deel in:

# Allns wat toon Inrichten höört, wie Biller, Gordinen, Meubels un so wieder.
# Allns wat toon Leben brukt ward, wie Kleeder, Böker, Pütt un Pannen, Töller und Tassen un noch mehr.
# Allns wat verbruukt ward, wie Nährmiddel un Geneetkraam.
# Allns wat'n besündern Weert het, wie Borgeld, Smuck un so wieder.

Dorgegen ward allns wat to'n Beroop oder to de Arbeet brukt ward, nich toon Huusraat tellt. Ganz kloor is dat abers nich jümmer to ünnerscheeden, wat Huusraat is un wat sünsten noch brukt ward.
Opel 4/8 PS

De **Opel 4/8 PS** oder bekannter as **Doktorwagen** is en Automobil vun de Adam Opel KG. An den Upstieg vun dat Ünnernehmen to den gröttsten Automobilhersteller vun Düütschland harr de Typ en grooten Andeel. Dat Auto wurr van 1909 bit 1910 baut.

## Fohrtüüch
De *Opel 4/8 PS* wurr speziell för den Middelstand baut. De Tweesitter weer in’n Vergliek to anner Autos un disse Tiet lütt un wendig un wurr vun völ Dokters för Huusbesöök bruukt, wordör he gau de Ökelnaam „Doktorwagen“ kreeg. De günstige Pries vun 3950 Mark hett hüm to en bannig spoodriek Modell maakt. 

De *Opel Doktorwagen* weer de eerste PKW von Opel, de den Opel-Schrifttoog up den Köhler droog.

Dat Auto harr en Radstand vun 2130 mm, en Längt vun 5300 mm un dat Gewicht bedroog 525 kg. 

Opel hett för den Typ 4/8 PS mit Utseggen as „einfachster Mechanismus“, „leichteste Handhabung“ un vör allen: „ohne Chauffeur zu benutzen“ för dat Auto wurben.

## Motoriseeren
De *Opel 4/8 PS* wurrd dör en waterköhlten Veerzylindermotor mit en Hubruum vun 1029&nbsp;cm³ andreeven. De Leistung bedrocht  8&nbsp;PS. Dat Fohrtüüch reckt dormit en Hööchstgeschwindigkeit vun 60&nbsp;km/h. Dat weer för de dormalige Tiet licht noog. Schlecht Straaten un fehlend Verkehrsregeln leeten faken gar kien höhger Tempo to. 

## Weblinks

## Enkeld Nahwiesen
Peter Bohren

**Peter Bohren** (* 20. Juni 1822; † 4. Juli 1882) weer en Swiezer Bargführer ut Grindelwald.

In sien Eegenschap as Bargstieger hett he dree Eerstbegahn in den Berner Alpen schafft. An‘n 11. August 1858 kunn he mit Christian Almer un Charles Barrington den Eiger (3967 m över NN) över de Westwand eerstmals bestiegen. De Tour fung um half veer Ühr mörgens an’n Hotel Wengernalp an un de Bargstieger hemm um 12 Ühr den Tipp vun den Eiger in’n Nevel reckt. Dorbi wullen de beid Swiezer gar nich wieder stiegen, aber Barrington ist eenfach wieder gahn und de beid sünd hüm denn nahgahn. Dat Aletschhorn (4193 m) hett he mit Johann Joseph Bennen, V. Tairraz un den Gast Francis Fox Tuckett an’n 18. Juni 1859 reckt. Sien letzte Eerstbegahn weer de Äbeni Flue (3962 m) tosommen mit Peter Schlegel un den engelschen Gast Thomas Lioyd Murray Browne över den hüdigen Normalweg (Südwestflanke un Südostgrat) an‘n 27. August 1868.

## Enkeld Nahwiesen
Dixie Dansercoer

**Dirk** "**Dixie**" **Dansercoer** (* 12. Juli 1962; †  7. Juni 2021 up Gröönland) weer en belgisch Avendüerer, Polarforscher, Endurance-Fohrer un Fotograf. 

## Biographie
1997 bit 1998 hett he de Antarktis gemeensam mit Alain Hubert in Rekordtiet dörloopen. 2002 hett he tosommen mit Alain Hubert versöcht, den Nordpol in 100 Daag dörtoloopen, wat se aber nich schafft hemm. 

2007 is Dansercoer to’n Süüdpol segelt, in Anlehnung an de berühmt Belgica-Expeditischoon van 1897 ünner de Leitung vun Adrien de Gerlache.

2012 hett he gemeensam mit Sam Deltour den Weltrekord för de längste nicht-motoriseerte Expeditschoon to’n Süüdpol braken. Dansercoer un Deltour sünd up Skier reist un hemm sück dorbi vun en Fallscherm trecken laaten. 

2014 hemm Dansercoer un Eric McNair-Landry de Gröönland-Ieskapp umrunnd (etwa 4040 km). Bi all disse Expeditschonen wurrn de nebenbi loopen wetenschaplich Experimente dörführt. 

## Dood
Dansercoer hett 2021 tosommen mit den Kanadier Sébastien Auby un Johanna Adriana Simone Maria versöcht, Gröönland mit en Snowkite vun Süden nah Norden to dörqueren. An’n 7. Juni full he mit hooch Geschwindgkeit in en deep Gletscherlock. Sien Liek hett man nich funnen.

## Privates
Dansercoer weer verheiraadt un harr 4 Kinner.

## Weblinks
* Polar Circles
* Polar Experience
* Polar Running Expeditions
* Interview mit Dixie Dansercoer
Gräf & Stift C 12

De **Gräf & Stift C 12** is en Pkw vun de Böverklass, vun de de Automobilfirma Gräf & Stift 1938 en Prototyp herstell. De 12-Zylinder-Wagen sull dat Spitzenmodell vun de Marke wurrn, vöörsehn as Repräsentatschonsfohrtüüch för de öösterrieksch Regeeren. To en Serienfertigung keem dat aber nich mehr, wiel Öösterriek an dat Düütsch Riek anslooten wurr. 

De Wagen harr en siedenstüert 12-Zylinder-V-Motor (vun Lincoln ut den USA) vörn inbaut, de över en 4-Gang-Gedriev de Achterrööd andreev. He entwickel 110 PS (81 kW) bi 3500/min. De Höchstgeschwindigkeit vun dat 2500 kg swoor Fohrttüch bedroog 125 km/h.

De Wagen wurr in’n Mai 2012 un nochmals in’n Mai 2014 up de Oldtimermesse in Tulln/Nedderöösterriek wiest.

## Technische Daten

## Quelle
* Werner Oswald: *Deutsche Autos 1920–1945*. 10. Auflage. Motorbuch Verlag, Stuttgart 1996, ISBN 3-87943-519-7.
Linguistic Linked Open Data

**Linguistic Linked Open Data (LLOD)** is een Naam för dat Sammeln un Verbinnen von Daten in de Sprakwetenschap, de unner open Lizens un in maschienlesbarer Form in't Internet publizeerd weeren. Dat sin tom Biespäl Wöörerböker, Ontologien, Metadaten orrer linguistische Annotationen, wenn de mit Linked-Open-Data-Technologien maakt sin.

**Linguistic Linked Open Data** is de Noam för een Method, üm Daten ut de Sprakwetenschap orrer de Spraktechnologie so to publizeern,

* dat Daten unner open Lizenzen publizeerd sin (no de Open Definition), tom Biespäl mit een Creative Commons Lizenz,
* dat de verschieden Deel (Elemente) von en Ressource mit URIs betekent waren,
* dat disse URIs Webaddressen sin, de innen Browser gefunnen waren koen' (resolvable URIs, de Lüd koen' so mehr Information' finnen),
* dat een Computer kann disse Daten mit maschinlesbaren Formaten utlesen, in Web-Standards so as dat Resource Description Framework (RDF), un
* dat Daten Verbinnungen (Links) mit annern Daten hebben, so dat de Lüüd mehr Informationen finnen koen', tom Biespäl Definitionen von Datenmodellen.

*

Dat LLOD-Cloud-Diagramm von linguistic-lod.org is een Bild von all Daten de as LLOD publizeerd sin.
Harriet Baldwin Creighton

**Harriet Baldwin Creighton** (* 27. Juni 1909 in Delevan, Illinois; † 9. Januar 2004) weer en US-amerikaansch Biologin un Hoochschoollehrerin för Botanik un Genetik.

Creighton studeer van 1929 an dat Wellesley College un hett 1933 hör Doktertitel an de Cornell University maakt. In‘n Rahmen vun hör Dissertatschoon hett se 1931 mit Barbara McClintock den Vörgang vun dat Crossing-over upklärt.

Nah hör Promotschoon lehr se an de Cornell University un an dat Connecticut College. Ansluutend lehr se bit to hör Pensioneeren 1974 weer in Wellesley.

## Borns
* "Harriet Creighton, long-time professor of botany, dies" ''Wellesley Wire'', January 29, 2004];
* Kass, Lee (2005) "Harriet B. Creighton: Proud Botanist" ''Plant Science Bulletin'' 51(4): S. 118–125];
* "Creighton, Harriet: American Botanist 1909-" Bookrags, Macmillan Science Library: Plant Sciences;
* Creighton, H.B. und McClintock, B. (1931): *A Correlation of Cytological and Genetical Crossing-Over in Zea Mays*. In: *Proc. Natl. Acad. Sci.* Bd. 17, S. 492–497. PMID 16587654
* Kalte, Pamela M. and Nemeh, Katherine H. (2005) "Creighton, Harriet Baldwin (1909-)" *American Men & Women of Science: A biographical directory of today's leaders in physical, biological and related sciences* (22nd ed.) Thomson Gale, Detroit;
* McGrayne, Sharon Bertsch (1998) *Nobel Prize Women in Science: Their Lives, Struggles, and Momentous Discoveries.* Carol Publishing Group, New Jersey;
Rubén Toribio Díaz

**Rubén Toribio Díaz Rivas** (* 17. April 1952 in Lima) is en ehmalger peruaansch Footballspeler.

## Vereensloopbahn
De Afwehrspeler speel för Deportivo Municipal, Universitario de Deportes un Sporting Cristal in Peru. Mit Sporting Cristal wunn he in de Johren 1979, 1980 un 1983 de Meesterschap.

## Natschonalmannschap
Mit de peruaansch Natschonalmannschap hett he an de Footballweltmeesterschapen 1978 un 1982 deelnommen. Todem weer he Liddmaat van de peruaansch Mannschap, de 1975 de Copa América wunnen hett.  He hett van 1972 bit 1985 insgesamt 89 Lännerspelen maakt, un dorbi 2 Doren schaaten, wat hüm to Tiet up Platz 10 van de peruaansch Rekordnatschonalspeler bringen dee. 

## Weblinks
* Statistik up rsssf

## Enkeld Nahwiesen
Arthur Marohn

**Arthur Marohn** (* 14. Juni 1893 in Mariendorf; † 21. April 1975 in Berlin) weer en düütsch Footballspeler un -trainer.

## Loopbahn
### Vereen
Marohn is as 16-Johriger de Nahwussmannschap vun den Berliner TuFC Viktoria 89 bitreeden un is 1913 in de eerste Mannschap vun den amteeren Berliner Meester uprückt, för den de 1,83 m groot Middelfeldspeler tweemal de Berliner Meesterschap winnen kunn. Dordör nehm he mit de Mannschap jewiels an de Endrunn um de Düütsch Meesterschap deel un keem an’n  5. Mai 1912 in Danzig bi den 7:0-Sieg över den BuEV Danzig in dat Veertelfinale to’n Insatz. Dat glieker passeer hüm an’n 13. April 1913 bi den 6:1-Sieg över den SV Prussia-Samland Königsberg in Berlin. Sien letzt Speel bi Düütsch Meesterschapen weer an’n 27. April 1913 dat mit 1:3 gegen den VfB Leipzig verloren Halffinale. 

### Utwahl-/Natschonalmannschap
He hett 27 Spelen för de Utwahlmannschap vun den Verband Brandenburgischer Ballspielvereine maakt. 
Sien eenzig Lännerspeel för de Düütsch Footballnatschonalmannschap hett he an’n 5. Juni 1921 bi de 0:3-Nedderlaag gegen Ungarn in Budapest maakt. Torvör wurr he all för de beid letzt Lännerspelen vör den Eersten Weltkrieg inlaaden, keem aber nich to’n Insatz. 

## Erfolge
* Berliner Meester 1916 un 1919

## Trainerloopbahn
Nahdem Marohn de Trainerlizenz erwurben harr, hett he den Berliner BC 1926 in de Saison 1939/40 traineert, later 1941/42, den Spandauer SV.

## Weblinks
* Arthur Marohn in de Datenbank vun weltfussball.de
* Arthur Marohn in dat DFB-Datencenter

## Enekeld Nahwiesen


## Literatur
* Jürgen Bitter: Deutschlands Fußball-Nationalspieler : das Lexikon. SVB Sportverlag, Berlin 1997, ISBN 3-328-00749-0.
Ignazio Giunti

**Ignazio Giunti** (* 30. August 1941 in Rom; † 10. Januar 1971 in Buenos Aires) weer en italieensch Automobilrennfohrer.

## Karriere

Giunti geev gemeensam mit Teamkolleeg Clay Regazzoni sien Debüt 1970 för Ferrari in de Formel 1. En veert Rang bi den Grooten Pries van Belgien weer sien eenzig Resultat in den Punkterängen. Dormit keem he in dat Johr up den 17. Rang in de Fohrerwertung. Insgesamt hett he veer Formel-1-Rennen bestreeden.

Giunti nehm todem an Touren- un an Sportwagenrennen deel. In Deensten van Ferrari is he bi dat 1000-km-Rennen van Buenos Aires 1971 to Dood kommen. Jean-Pierre Beltoise harr den Tank van sien Matra dröög fohren un wull sien Auto to’n Uptanken dwars över de Teelgerade an de Box schuuven. Mike Parkes kunn noch utwieken, de dicht dorachter fohrn Giunti is up den Matra drapen. De Wagen gungen in Flammen up. De Huut vun Giunti wurr bit to 70% verbrennt. An de Folgen is he denn in’t Krankenhuus storven. Beltoise muss en Geldstraaf betallen un hüm wurrn tietwies de Fohrerlizenzen streeken.

## Weblinks

* Ignazio Giunti in de Datenbank van motorsportmemorial.org (engelsch)
Bernard Jan Alfrink

**Bernard Jan Kardinal Alfrink** (* 5. Juli 1900 in Nijkerk as Bernardus Johannes Alfrink; † 17. Dezember 1987 in Nieuwegein bi Utrecht) weer röömsch-kathoolsch Arzbischop vun Utrecht.

## Leven
Alfrink hett an dat Päpstlich Bibelinstitut in Rom un an de Bibelschool in Jerusalem studeert. An’n 15. August 1924 wurr he to’n Preester weeht un weer van 1929 bit 1933 as Seelsörger tätig. Van 1933 bit 1945 wark he as Perfesser för Bibelwetenschap in Rijsenburg, 1945 bit 1951 för Olt Testament in Nijmegen.

Paapst Pius XII. hett hüm an’n 28. Mai 1951 to‘n Titulararzbischop vun *[[Titularerzbisdom Tyana|Tyana]]* un Koadjutorarzbischop vun de Arzdiözese Utrecht nöömt. De Bischopswehen kreeg he an’n 17. Juli 1951 dör den Apostoolschen Internuntius in den Nedderlannen, Paolo Giobbe. Mitkonsekratoren weern Josephus Hubertus Gulielmus Lemmens (nl), Bischop vun Roermond, un Johannes Hendrik Olav Smit, Titularbischop vun Paralus. Nah den Dood vun den Arzbischop vun Utrecht, Johannes de Jong, wurr Alfrink an‘n 31. Oktober 1955 de sien Nahfolger. Johannes XXIII. hett hüm an’n 28. März 1960 as Kardinalpreester mit de Titelkark *[[San Gioacchino ai Prati di Castello]]* in dat Kardinalskollegium upnommen. Alfrink hett van 1962 bis 1965 an dat Tweet Vatikaansch Konzil deelnommen, dat he dör sien Reformwillen präägt hatt. An’n 6. Dezember 1975 is he as Arzbischop vun Utrecht torüchtreeden. He nehm 1963, in‘n August 1978 un in‘n Oktober vun dat sülvig Johr an‘n Konklave deel. Ofschons he all 85 Johr olt weer, nehm he 1985 al Ehrengast an en buterordentlichen Versammlung vun de Bischopssynode in‘n Vatikan deel. Twee Johr later is Kardinal Alfrink in Nieuwegein dood bleeven.

## Positschonen un Hollen
Kardinal Alfrink gull as liberal un fortschrittlich. He hett sück för en Upheven vun dat Zölibat un dat Tolaaten vun Verhödensmiddeln utspraaken. Buterdem wull he en „Holländischen Katechismus“ inführen, de mit völ Traditschonen breeken dee. Up Drängen vun Paapst Paul VI. hett he aber faken Kompromisse tüschen Konservativen un Liberalen söcht. 

Van 1952 bit 1974 weer Alfrink Präsident vun de nedderlannsch Sektschoon vun Pax Christi; van 1965 bit 1975 ok vun de gesamte Vereenigung. He hett sück ok för de Grünnen vun den Interkarklichen Freedensraat in den Nedderlannen 1966 insett.

## Literatur
* Michel van der Plas: *Leven in de kerk. In gesprek met kardinaal Alfrink.* Baarn 1984
* Ton H.M. van Schaik: *Alfrink. Een biografie.* Amsterdam 1997.

## Weblinks
* Bernard Jan Alfrink In: Salvador Miranda: The Cardinals of the Holy Roman Church. (Website cun de Florida International University, engelsch), afropen an’n 9. September 2020
* Indrag to Bernard Jan Alfrink up catholic-hierarchy.org
* J. Bosmans: Artikel in dat Biografisch Woordenboek van Nederland 
* Nahroop afropen an’n 9. September 2020

## Enkeld Nahwiesen
Ricardo Zunino

**Ricardo Zunino** (* 13. April 1949 in San Juan, Argentinien) is en ehmalger Formel-1-Rennfohrer.

## Loopbahn
Zunino sien eerst Formel-1-Rennen weer de Groot Pries van Kanada in de Saison 1979 för dat Brabham-Team. Dor keem he up den söbenten Platz (noch vör Emerson Fittipaldi, Jan Lammers un Mario Andretti). Zunino keem blots in’t Auto, wiel de dormals tweefack öösterrieksch Weltmeester Niki Lauda nah dat eerste Training sien Rückträe verklort harr. Lauda keem 1982 torüch un weer twee Johr later weer Weltmeester. Bit to dat Enn’n van de Saison 1980 is Zunino achtmal för Brabham antreeden. Nah twee wiederen Rennen för dat Tyrrell-Team in de folgend Saison hett he sien Formel-1-Karriere mit en letzten Start bi den  Grooten Pries van Argentinien 1981.

Sien best Platzeeren in all tosommen 10 Formel-1-Rennen weer tweemal Platz 7, womit he aber kien WM-Punkte halen dee. 

## Literatur
* Steve Small: *Grand Prix Who is Who*. Travel Publishing, London 1999, ISBN 1-902007-46-8.

## Weblinks

* Ricardo Zunino bi Stats F1
Henri Pélissier

**Henri Pélissier** (* 22. Januar 1889 in Paris; † 1. Mai 1935 in Dampierre-en-Yvelines) weer en franzöösch Radrennfohrer.
Sien gröttste Erfolg weer de Sieg bi de Tour de France 1923 vör Ottavio Bottecchia un Romain Bellenger. Ok de Bargwertung hett he in dat Johr wunnen.

## Leven
Henri Pélissier weer en Radrennfohrer, de so goot as nie upgeven dee oder sück afhangen leet. He hörr all vör den Eersten Weltkrieg to de herutragend Persönlichkeiten vun de „heroischen Epoche vun den Radsport“.
Bi de Tour de France 1924 hett Pélissier för en Schandaal sörgt, as he dat Rennen gemeensam mit sien Bröer Francis Pélissier (1894–1959) all up de darte Deelstreck beennen dee. Pélissier hett sück dormals düchtig doröver upreegt, dat hüm en Rennkommissar ahn vörher to fragen ünner sien Renntrikot greepen harr, um nahtokieken, off he en tweet Trikot dragen dee. Dat dormalige Reglement hett dat Dragen vun Trikots verboden, ebenso ok dat Wegsmieten vun en Trikot. Een Dag tovör harr Pélissier wiels dat Rennen en dorvan wegsmeeten, worup he twee Straafminüüt anreekend kreeg. 

In dissen Tosommenhang hemm Henri un Francis Pélissier den Journalisten Albert Londres bericht, wu se de Tour beleevt hemm. Se hem beschreeven, wu strapaziös disse Wettkamp för hör weer un dat se blots mit *„[[Kokain]] för de Oogen“, „[[Chloroform]] för dat Teenfleesch“* un mit *„Pillen“* dörstahn würrn.

1935 is Henri Pélissier storven, as hüm sien Levensgefährtin Camille bi en Eifersuchtsszene mit en Schööt in dat Hart doodschaaten hett – mit den glieken Revolver, mit den sück Fru dree Johr tovör umbrocht harr.

De jüngere Bröers vun Henri weern de Radrennfohrer Charles un Francis Pélissier; en wiedere Bröer, Jean, is in’n Eersten Weltkrieg fullen. De Öllern harr en Mulkeree in dat 15. Arrondissement vun Paris, nöömt „Vacherie de l'Espérance“. De dre Bröers gullen as schillernde Figuren, de in Frankriek düchtig populär weern. 1928 hett he sien Loopbahn afslooten.

## Pélissier bei wichtigen Rennen (Palmarès)
Henri Pélissier harr aber ok buterhalv vun de Tour de France noch eenige Erfolge to verteeken. 
* Bordeaux–Paris 1919
* Franzöösch Straatenmeester 1919
* Lombardei-Rundfohrt 1911, 1913 und 1920
* Mailand–Sanremo 1912
* Paris–Roubaix 1919, 1921
* Paris–Tours 1922

## Pélissier bi de Tour
* 1912: utscheeden
* 1913: utscheeden (1 Deelstreckensieg)
* 1914: 2. Platz (3 Deelstreckensiege)
* 1919: utscheeden (1 Deelstreckensieg)
* 1920: utscheeden (2 Deelstreckensiege)
* 1921: nich deelnommen
* 1922: nich deelnommen
* 1923: Tour-Sieger (3 Deelstreckensiege)
* 1924: utscheeden
* 1925: utscheeden 

## Borns


## Weblinks

* Palmarès – Liste vun de  Erfolge un Platzeeren
* Henri Pélissier in de Datenbank vun Radsportseiten.net
* Indrag in de Datenbank vun de Tour de France
Charles Barrington

**Charles Barrington** (* 1834 in Bray; † 20. April 1901) weer en irisch Koopmann un Gelegenheits-Bargstieger. 1858 gelung hüm tosommen mit de Swiezer Bergführern Christian Almer un Peter Bohren de Eerstbestiegen vun den  Eiger. Dat weer sien eerste un eenzig Reis in de Alpen. Völmehr kunn he sück för Peerrennen begeistern – sien Peerd *Sir Robert Peel* hett dat eerste Irish Grand National in dat Johr 1873 wunnen. Barrington weer mit Sarah Leadbeater verheiraadt un harr dree Kinner.

## Alpinismus
De Eerstbestiegen vun den Eiger full in en Tiet, as Bargstiegen in Grootbritannien immer populärer wurr. Mit de beid Bargführern hett Barrington tonächst Touren över den Pass Strahlegg (3315 m) un up de Jumfer (4158 m) ünnernommen. Buterdem is överleefert, dat he ok dat Matterhorn (4478 m) bestiegen wull, aber ut finanziell Grünnen nich nah Zermatt reisen kunn.

An‘n 11. August 1858 fung dat Bestiegen vun den Eiger (3967 m) um half veer mörgens an. Luut an Breef vun Barrington an sien Bröer hett he an en tovör tweemal vergevens versöcht Slötelstäe de Führung övernommen. De beid Swiezer hemm sück tonächst wiegert, disse Route to nehmen, aber se sünd sluutend in’n Nahstieg folgt. In nevlig Weer hett dat Trio um 12 Ühr den Tipp un bleeven dor 10 Minüüt. De Afstieg erfolg över den Upstiegsweg.

## Weblinks
*Informatschonen to Charles Barrington un de Eiger-Eerstbestiegen (Medienmitteilung der Jungfrau Region Marketing AG) (PDF-Datei; 64 kB)

## Einzelnachweise
Arnoul

**Arnoul** is de Familiennaam von

* Françoise Arnoul (1931–2021), franzöösche Schauspelerin,
* Ludwig Arnoul (1896–1975), düütschen Politiker,
* Wilhelm Arnoul (1893–1964), düütschen Politiker.
Krankenhuus Land Hadeln

Dat **Krankenhuus Oterndörp** oder **Krankenhuus Land Hadeln** is en Krankenhuus in de Stadt Oterndörp in’n Landkreis Cuxhoben.

Dat Krankenhuus hett 94 Bedden. Arbeiden doot dor 245 Lüüd.

Toeerst apenmaakt hett dat Kreiskrankenhuus (von’n Kreis Hadeln) 1914 an de Adress *Groten Specken 7*. 1958 hett dat en neet Gebüüd an de Grote Oortstraat kregen. In dat ole Gebüüd is 1959 dat Landraadsamt intagen.

In de Johren 1944/1945 sünd in dat Goornhuus von dat Krankenhuus 14 lüttje Kinner von Dwangsarbeiderinnen ut Russland un Polen doodbleven. De Kinner hebbt to wenig to eten kregen un ok de Hygiene un Medizin is mit Afsicht sluriger behannelt worrn as bi düütsche Kinner. De 14 Kinner sünd op’n Karkhoff Oterndörp begraven worrn. De Gräver hebbt bet 1968 bestahn. Siet 2009 gifft dat en Mahnmaal, dat an dat Schicksal von de Kinner denken lett.

As 1977 de ole Kreis Land Hadeln Deel von’n Landkreis Cuxhoben worrn is, hett dat Krankenhuus sien Status as Kreiskrankenhuus verloren.

2006 hett de sweedsche Kunzern Capio mit sien düütsch Dochterünnernehmen Capio Deutsche Klinik GmbH dat Krankenhuus övernahmen un de Capio Deutsche Klinik Otterndorf GmbH grünnt.

In’n März 2021 hett de GmbH Insolvenz anmellt. Dat Krankenhuus schall nu wedder in kommunale Dregerschop övergahn.

## Footnoten



## Weblenken

* Websteed von dat Krankenhuus (hoochdüütsch)
Demke

**Demke** is de Familiennaam von

* Bruno Demke (1880–1916), düütschen Radrennfohrer,
* Carl-Christian Demke (* 1963), düütschen Dreihbookschriever,
* Christoph Demke (1935–2021), düütschen evangeelschen Theoloog un Bischop,
* Claus Demke (1939–2002), düütschen Politiker.
Siemoneit

**Siemoneit** is de Familiennaam von

* Christina Siemoneit (* 1988), düütsche Schauspelerin un Danzerin,
* Gerd Siemoneit-Barum (1931–2021), düütschen Zirkusdirekter un Domptör,
* Hans Rudolf Siemoneit (1927–2009), düütschen Kanter,
* Rebecca Siemoneit-Barum (* 1977), düütsche Schauspelerin un Ünnernehmerin.

Kiek ok bi: Simoneit.
Simoneit

**Simoneit** is de Familiennaam von

* Eva Simoneit (1897–1978), litausche Schrieversche,
* Ferdinand Simoneit (1925–2010), düütschen Journalist un Schriever,
* Karl Simoneit (1893–1952), düütschen Inschenör un Fabrikdirekter,
* Max Simoneit (1896–1962), düütschen Psycholoog.

Kiek ok bi: Siemoneit.
Peter Harkort

**Peter Harkort** is de Naam von

* Peter Harkort (1755–1817), düütschen Ünnernehmer,
* Peter Harkort (1786–1822), düütschen Ünnernehmer,
* Peter Harkort (1820–1888), düütschen Ünnernehmer un Parlamentarier.
Harkort

**Harkort** betekent

* Harkort, düütsche Ünnernehmerfamilie,
* Frakschoon Harkort, Frakschoon in de prüüßsche Natschonaalversammlung von 1848,
* Mechanische Werkstätten Harkort & Co., ehmalig düütsch Ünnernehmen,
* Harkort’sche Fabrik, fröhere düütsche Fabrik.

**Harkort** is de Familiennaam von

* Eduard Harkort (1797–1836), düütschen Bargboinschenör un Offzeer,
* Friedrich Harkort (1793–1880), düütschen Ünnernehmer un Politiker,
* Fritz Harkort (1927–1972), düütschen Volkskundler un Vertellforscher,
* Günther Harkort (1905–1986), düütschen Diplomaat,
* Gustav Harkort (1795–1865), düütschen Ünnernehmer un Banker,
* Hermann Harkort (1881–1970), düütschen Ünnernehmer,
* Johann Caspar Harkort IV. (1753–1818), düütschen Fabrikant un Koopmann,
* Johann Caspar Harkort V. (1785–1877), düütschen Fabrikant un Koopmann,
* Johann Caspar Harkort VI. (1817–1896), düütschen Fabrikant,
* Louisa Catharina Harkort (1718–1795), düütsche Ünnernehmerin,
* Luise Harkort (1886–1966), düütsche Keramikerin,
.
Michael Schumacher

**Michael Schumacher** (* 3. Januar 1969 in Hürth, Noordrhien-Westfalen) is en ehmalger düütsch Automobilrennfohrer.

Schumacher is van 1991 bit 2006 as ok van 2010 bit 2012 bi insgesamt 307 Groot Priesen van de Formel-1-Weltmeesterschap antreeden, dorvan hett he 91 Rennen ok wunnen. He weer söben Mal Weltmeester. 

## Sonstiges
In‘n Dezember 2013 truck sück Schumacher bi en Skiunfall swoor Koppbesehren to. Sietdem befinnd he sück in medizinisch Rehabilitatschoon. Informatschonen över sien Gesundheitstostand gifft dat nich. 

1995 un 2004 weer he Sportler vun dat Johr in Düütschland. Sien Bröer Ralf un sien Söhn Mick sünd ebenfalls Automobil-Rennfohrer wurrn.

## Weblinks

* Offizielle Website van Michael Schumacher
* Michael Schumacher. In: MercedesAMGF1.com
* Michael Schumacher. In: Ferrari.com (engelsch)
* Michael Schumacher. In: Lebendiges Museum Online
* Michael Schumacher. In: Motorsport-Magazin.com
* Kurzbiografie von Michael Schumacher. In: Who’s Who.de
* 
* Christian Kämmerling: ''Prinz Eisenherz''. In: Zeit Online, 17. Dezember 2008
* Michael Schmidt: ''Erinnerungen an einen Meister''. In: auto-motor-und-sport.de, 3. Januar 2019
Slott Guiry

Dat **Slott Guiry** in Guiry-en-Vexin, en franzöösch Gemeend in dat Département Val-d’Oise in de Region Île-de-France, wurr um 1665 upricht. Siet 1942 steiht daz Slott mit Park un sien Nebengebäuden as Monument historique up de List vun de  Baudenkmäler in Frankriek.

## Geschichte
Dat Slott wurr för André, Marquis de Guiry, nah de Plääns vun den Architekten François Mansart baut. Dat wurr up de Fundamenten vun en Vörgängerbau ut dat 16. Johrhunnert upricht, de en Brand verneelt wurr. Wiel de Architekt aber all 1666 storven is, wurr de Bau vun sien Neffen Jules Hardouin-Mansart fardig stellt. Dat Slott befinnd sück siet dem ahn Ünnerbreeken in’n Besitt vun de glieker Familie.

## Beschrieven
Dat tweegeschossig Slott in’n Stil vun den franzööschen Klassizismus hett söben Assen. De Fenster vun dat Mansarddaak sünd mit steenern Geevel kröönt, de mittleren dree to’n Ehrenhoff wurrn vun en halfrund Fronton mit Reliefs ut dat 19. Johrhunnert umfangen. In de Midden is dat Wappen vun de Familie Rosset de Létourville to sehn. De twee Statuen vun de Mittelpfosten symboliseeren de Gerechtigkeit un de Tapferkeit. Dat Portal  wurrd vun twee  Pilastern rahmt. En Freetrapp führt in den Park. Dat hooch Kellergeschoss hett an all Sieden Okuli.

## Literatur
* *Le Patrimoine des Communes du Val-d’Oise*. Flohic Éditions, Band 2, Paris 1999, ISBN 2-84234-056-6, S. 1002.

## Weblinks

* DatChâteau de Guiry in de Base Mérimée vun dat franzöösch Kulturministerium (franzöösch)
Mario José Molina

**Mario José Molina** (* 19. März 1943 in Mexiko-Stadt; † 7. Oktober 2020 ok dor) weer en mexikaansch Chemiker. He kreeg 1995 tosommen mit den Chemiker Frank Sherwood Rowland un den Meteoroloog Paul Josef Crutzen den Nobelpries för Chemie för dat Utforschen vun dat Verneelen vun de Ozonschicht.

Molina un Rowland hemm opdeckt, dat eenige industrielle Gase de Ozonschicht verneelen. As in de 1980er Johren en Region vun stratosphärisch Ozonabriekern, daz „Ozonlock“ över de  Antarktis, opdeckt wurr, wurrn hör Forschungsergevnisse weltwiet bespraaken un de Utstött vun Fluorchlorköhlenwatererstoffen letztlich in dat laat 20. Johrhunnert düchtig  inschränkt.

## Werdegang
Molina hett Industriechemie an de Universidad Nacional Autónoma de México in Mexiko-Stadt un an de Universität Freiburg in‘n Breisgau (Diplom 1967) studeert. Sien Utbillen hett he an de University of California, Berkeley fortsett, wo he 1972 bi George Claude Pimentel mit de Arbeit *Vibrational Populations Through Chemical Laser Studies: Theoretical and Experimental Extensions of the Equal-gain Technique*sien Doktertitel kreeg..

Dornah weer he as Post-Doc bi Frank Sherwood Rowland an de University of California, Irvine tätig un weer Hööftschriever vun den Upsatz över dat Verneelen vun de Ozonschicht, den de beid 1974 in de Tietschrift Nature herutbrocht hemm.

Tüschen 1974 un 2004 harr Molina verscheeden Lehr- un Forschungsupdrääg an de University of California, Irvine, an de Universidad Nacional Autónoma de México, an dat Jet Propulsion Laboratory (Düsenandrievsmotor) an dat California Institute of Technology in Pasadena (Kalifornien) un an dat Massachusetts Institute of Technology in Cambridge (Massachusetts). Siet Juli 2004 weer he in de Afdeelen för Chemie un Biochemie vun de University of California, San Diego, un an dat Zentrum för dat Utforschen vun de Atmosphäre vun dat Scripps Institution of Oceanography tätig.

## Ehrungen
* 1976 kreeg Molina en Forschungsstipendium vun de Alfred P. Sloan Foundation (Sloan Research Fellowship)
* 1993 Liddmaat vun de National Academy of Sciences
* 1994 Max-Planck-Forschungspreis (gemeensam mit Paul Josef Crutzen)
* 1995 Nobelpries för Chemie
* 1998 Fellow vun de American Physical Society
* 2001 Fellow vun de American Association for the Advancement of Science
* 2003 Heinz Award
* 2004 Volvo Environment Prize
* 2013 Freeheitsmedaille 
* 2014 den Champions of Earth Award. 

Af 2007 weer he wählt Liddmaat vun de American Philosophical Society.

## Warken (Utwahl)
* mit F. S. Rowland: *Stratospheric sink for chlorofluoromethanes: chlorine atom-catalysed destruction of ozone.* In: *[[Nature]].* Band 249, Nr. 5460, 1974, S. 810–812, .
* 2002: mit Luisa T. Molina: *Airquality in the Mexico Megacity: An Integrated Assessment*. Kluwert Academic Publications, Dordrecht/Boston, ISBN 1-4020-0452-4.

## Weblinks

* Indrag up de Sieden vun den Nobelpries

## Enkeld Nahwiesen
Guste

**Guste** betekent

* Guste, Vörnaam för Froonslüüd.

**Guste** is de Familiennaam von

* Roy F. Guste (* 1951), US-amerikaanschen Kock,
* William J. Guste (1922–2013), US-amerikaanschen Avkaat un Geschäftsmann.