open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Olendörp (Zeven)

**Olendörp** () is en Dörp in de Gemeen Zeven in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen.

## Geografie

Bi 500 Meter in’n Noordosten von Olendörp flütt de Meh-Au langs. In’n Noordwesten liggt dat Holtrebeed Groot Holt.

De Naveröörd sünd Zeven in’n Noordoosten, Asp in’n Oosten, Wist, Brüttendörp un Wehldörp in’n Süüdoosten, Brümmerhoff in’n Süden, Steenfeld un Oostertimk in’n Süüdwesten, Badenst in’n Westen un Baadmöhlen in’n Noordwesten.

## Historie

To de öllsten Funnen op dat Rebeed von Olendörp höört dat Hünengraff op de Steenahlkenheid.

In’n Eersten Weltkrieg sünd 17 Soldaten ut Olendörp fullen oder vermisst un in’n Tweten 19.

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Jeem in’n Kanton Rodenborg höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

De Oort hett vör 1885 to de Huusvaagdie Zeven von dat Amt Zeven tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Zeven. 1932 is dat Deel von’n Landkreis Bremervöör worrn un 1977 von’n Landkreis Rodenborg.

As 1929 de Gemeen Brümmerhoff oplööst worrn is, is dat egentliche Dörp Brümmerhoff mit üm un bi 60 Inwahners an Olendörp fullen un Hemel  an Oostertimk. To’n 1. Oktober 1949 is Brümmerhoff denn aver wedder en egenstännige Gemeen worrn un hett dat ole Rebeed mit 66 Inwahners trüggkregen. Von 1965 bet 1974 weer de Gemeen Maat von de Samtgemeen Zeven.

De Oort is mit de Gemeenreform in Neddersassen an’n 1. März 1974 Deel von de Gemeen Zeven worrn.

### Inwahnertall

### Religion

Olendörp is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Vitus-Kark in Zeven.

För de Kathoolschen is de Christ-König-Kark in Zeven tostännig, de siet 1. November 2006 to de Karkengemeen Corpus Christi in Rodenborg tohöört.

## Kultur

En Denkmaal för de Fullenen ut den Eersten Weltkrieg steiht in Zeven bi de Kark. Tosätzlich gifft dat en Denkmaal in Olendörp för de Fullenen ut’n Eersten un Tweten Weltkrieg.

### Verenen

De Schüttenvereen Olendörp is 1920 grünnt worrn. De Schüttenvereen Olendörp hett denn bet 1939 bestahn. In’n Tweten Weltkrieg hett dat Schüttenwesen roht un na’n Krieg is de Vereen nich wedder in’e Gang kamen. De mehrsten aktiven Schütten weren later in’n Schüttenvereen Brüttendörp mit aktiv. De Sportvereen SV Viktoria Olendörp is 1933 grünnt worrn.

## Weertschop un Infrastruktur

Olendörp hett en egene freewillige Füürwehr.

### Verkehr

Dör Olendörp löppt de Kreisstraat 140, de in’n Westen na Badenst an de Landsstraat 133 ran löppt un in’n Oosten na de Bundsstraat 71, de denn wedder in’n Noorden na Zeven, Sürsen un Bremervöör geiht un in’n Süüden na Rodenborg. Ans gifft dat lüttjere Straten na Brümmerhoff un Zeven.

De nächste Autobahn is de Autobahn 1. De Opfohrt 49 Bokel liggt so ölven Kilometer in’n Süden von Olendörp.

De nächste Bahnhoff is so bi 23 Kilometer wied weg de Bahnhoff Rodenborg an de Bahnlien Bremen–Hamborg. Olendörp harr fröher ok en lüttjen Bahnhoff an de Bahnlien Wilst–Töst. Dor sünd 1964 toletzt Personentöög föhrt.

## Footnoten



## Weblenken
Werser-Elv-Spoorkass

De **Werser-Elv-Spoorkass** is en Spoorkass mit Seet in Bremerhoben. De Bank höört to de Spoorkassen-Finanzgrupp un hett 41 Filialen in’n Landkreis Cuxhoben un in de Stadt Bremerhoben. De Vörsitter von’n Vörstand is Götz Pätzold, de Vörsitter von’n Verwaltungssraad is Melf Grantz. Dreger von de Anstalt des öffentlichen Rechts sünd de Landkreis Cuxhoben un de Spoorkassenstiftung Bremerhoben. Rechtsgrundlaag sünd dat Neddersassische Spoorkassengesett un dat Breemsche Spoorkassengesett.

De BLZ is 292 500 00 un de BIC BRLA DE21 BRS. De Bilanzsumm schall so bi veer Milliarden Euro liggen. De Bank hett üm un bi 1000 Mitarbeiders un 500.000 Konten.

Blangen 15 Filialen in Bremerhoben hett de Spoorkass ok noch Filialen in Beers, Bokel, Bülkau, Debst, Dobrook, Dorum, Hagen, Heckthusen, Hemmoor (2), Karkwist, Kumbarg, Loomst, Lox, Neenkarken, Noordholt, Öberndörp, Oosten, Oosterwannen, Oterndörp (2), Schippdörp, Stotel un Wremen.

## Historie

De Spoorkass Bremerhoben un de Kreisspoorkass Wersermünn-Hadeln hebbt sik in’n Oktober 2014 mit Wirkung trügg to’n 1. Januar 2014 dör Fusion tohoopslaten. Dorto hebbt de Länner Bremen un Neddersassen en Staatsverdrag slaten, üm de Fusion to regeln.

To’n 1. Dezember 2015 sünd teihn Filialen dichtmaakt worrn: Beverst, Bexhöv, Geestenseth, Luunst, Millm, Niewohl, Saans, Sells, Spiek un Wolsbuddel. De Filialen in Helmworth un Neehuus hebbt to’n 1. April 2019 dichtmaakt.

### Kreisspoorkass Wersermünn-Hadeln

De Kreisspoorkass Wersermünn-Hadeln is 1979 grünnt worrn, as de Kreisspoorkass Land Hadeln un de Kreisspoorkass Wersermünn tohoopgahn sünd. Dat weer twee Johr nadem sik mit de Kommunalreform in Neddersassen de Landkreis Cuxhoben billt hett. De Seet weer in Bremerhoben. Se hett bet 2014 bestahn.

### Kreisspoorkass Land Hadeln

De Kreisspoorkass Land Hadeln is an’n 1. April 1934 grünnt worrn, twee Johr nadem sik de Kreis Land Hadeln billt hett. Alltohoop 17 lüttjere Spoorkassen (ünner annern de Spoorkass Loomst) sünd dor in tohoopfaat worrn. Bestahn hett se bet 1979 as se dör Fusion mit de Kreisspoorkass Wersermünn to de Kreisspoorkass Wersermünn-Hadeln tohoopgahn is.

### Spoorkass Loomst

De eerste Versöök in Loomst en Spoorkass to grünnen, weer 1872. Dat hett denn aver nich klappt. 1877 hett de Gemeenvörsteiher Kemna en ne’en Andrag stellt, dor en Spoorkass to grünnen, wat de Ämter nich ünnerstütt hebbt. 1887 is denn aver würklich en Spoorkass grünnt worrn. Von 1887 bet 1927 weer se in dat Huus von’n Gastweert Jordan ünnerbrocht. Na disse Tied weer de Spoorkass in dat Gebüüd an de Krüzung von Bundsstraat 495 un Landsstraat 116.

1934 is de Bank in de Spoorkass von’n Kreis Land Hadeln opgahn.

### Vörstandsvörsitters

* 2014-: Götz Pätzold

## Footnoten



## Weblenken

* Websteed von de Spoorkass (hoochdüütsch)
Timothy Spall

**Timothy Spall**, OBE (* 27. Februar 1957 in London, England) is en britischen Schauspeler, de sünners för Charakterrullen in Film, Feernsehn un Theater bekannt is.

## Leven un Loopbahn
Spall harr 1978 sien eerste Filmrull in *The Life Story of Baal*. In England is he vör bekannt worrn dör sien Rull as *Barry* in de spoodrieke Kummediereeg *Auf Wiedersehen, Pet* in de he vun 1983 an speelt hett. Na un na is he ok internatschonal bekannt worrn dör rullen in tallrieke britische un Hollywood-Filmen so as *Topsy-Turvy*, *Vanilla Sky*, *Intimacy* oder *Last Samurai*. Sien wohrschienlich bekanntste Rull speel he in de Harry-Potter-Filmreeg, in de he *Peter Pettigrew* dorstellt hett. An’n 31. Dezember 1999 kreeg he vun de britischen Königin den Titel Officer of the Order of the British Empire verleht. In 2010 speel he in den Film *The King’s Speech* de Rull vun Winston Churchill. In disse Rull weer he 2012 ok bi de Aflussfier vun de Olympischen Spelen in London to sehn.

Spall is verheiraat un hett dree Kinner. Sien jüngsten Söhn Rafe Spall is ok Schauspeler.

## Filmografie (Utwahl)

## Utteken
För sien Filmwark weer Spall bit hüüt (Stand: September 2014) 25 mol för Filmpriesen vörslahn. Uttekent weer he bit hüüt söss mol:
* 1999: mit den *[[Broadcasting Press Guild Award]]* in de Kategorie *Best Dorsteller* för *Our Mutual Friend*
* 2002: mit den *[[NBR Award]]* in de Kategorie *Best Dorstellen vun en Ensemble* för *Nicholas Nickleby*
* 2011: mit den Jury-Pries vun’t *[[Santa Barbara International Film Festival]]* in de Kategorie *Best Dorstellen vun en Ensemble* för *The King’s Speech*
* 2011: mit den *[[Screen Actors Guild Award]]* in de Kategorie *Best Dorstellen vun en Ensemble* för *The King’s Speech*
* 2011: mit den *[[Angel Film Award]]* in de Kategorie *Best Schauspeler* för *My Angel*
* 2014: mit den Pries as *Beste Dorsteller* vun’t *[[Cannes Film Festival]]* för *Mr. Turner*

## Borns
 

## Weblenken
*
Flagg vun Paraguay

De **Flagg vun Paraguay** (spaansch: *bandera del Paraguay*) wurr an' 27. November 1842 offiziell inführt.  De Dag vun de Fahn (*Día de la Bandera*) wurrd an' 14. August fiert.

## Beschrieven un Bedüüden

Traditschonell hemm de Farven vun de Natschonalflagg vun Paraguay folgen Bedüüden: Root: Gerechtigkeit (Justicia), Witt: Freeden (Paz), Blau: Freeheit (Libertad)

De Flagg vun Paraguay wiest en Besünnerheit up: Wenn man vun den Sünnerstatus vun de Flagg vun Westsahara afsücht, hett se as eenzig gültig Staatsflagge neben de vun Saudi-Arabien en ünnerscheedlich Vörder- un Rücksiet. Up de Vördersiet befinnd sück dat Staatswappen, up de Rücksiet dat *Sello de Hacienda*. Dat Emblem wiest en sitten geelen Löwen vör en bruun Stang, de en root Jakobinermütz (spaansch: *Gorro frigio*) droggt. Över de Mütz steiht de Wahlspröök  *Paz y Justicia* (Freeden un Gerechtigkeit).

## Historie
Eerstmals nömmt wurr de root-witt-blau Trikolore an' 15. August 1812, dormals wurr se in  Asunción mit en Wappen in de Midden hisst. Se geiht up dat Johr 1806 torüch, as de Truppen vun Paraguay witt, blau un root Flaggen führen deen, wiels se to Ünnerstütten vun Buenos Aires gegen den Infall vun de Briten ielen deen. Nah en anner Version führ de Diktator José Gaspar Rodríguez de Francia de Flagg in, anlehnt an de franzöössch Trikolore, wiel he en Verehrer vun Napoléon Bonaparte weer.

För de Tüschentiet wurrn ok anner Flaggen nömmt. So wurr to dat Inweehn vun den Kongress an'  17. Juni 1811 en Flagg hisst, de de Farven root-geel-blau un as Emblem dat Wappen vun den  König droog. Anner Flaggen weern en root-witt-blau mit breet Middelstriepen un en Blau mit en witten Steern in de bövere rechte Eck.

Dat Siedenverhältnis wurr mehrere Male ännert. Das Wappen wurr in de Johren 1990 (Vördersiet) un 2013 (Vörder- un Rücksiet) ännert.


Flag of Paraguay (1811).svg|9:14  bit 1811
Flag of Paraguay 1811.svg| Eerste paraguayisch Flagg (15. Mai bit 16. Juni 1811)
Flag of Paraguay (1811-1812).svg| Flagg van' 17. August 1811
Flag of Paraguay 1812 to 1826.svg| Flagg van' 30. September 1811
Flag of Paraguay (1812).svg|9:14  1812
Flag of Paraguay (1813).svg|3:5  1813
Flag of Paraguay (1813-1840).svg|9:14  1813 bit 1840
Flag_of_Paraguay_1842.svg|2:3  1842 bit 1954
Flag_of_Paraguay_1954.svg|1:2  1954 bit 1988
Flag_of_Paraguay_1988.svg|3:5  1988 bit 1990
Flag of Paraguay (1990-2013).svg|3:5  Flagg bit 2013
Flag of Paraguay (reverse 1990-2013).svg| Rücksiet vör 2013


## Wiedere Flaggen vun Paraguay
Paraguay hett woll kien Togang to dat Meer, hett aber liekers en Marine un de för hör Kriegsscheep en Gösch. Dorneben gifft dat Flaggen för den Präsidenten, den Verteidigungsminister, den Böverkommandeeren vun de Strietkraften un anner  Deenstposten. 

Ok Departamentos un Distrikte vun dat Land hemm eegen Flaggen, ebenso verscheeden Parteien vun Paraguay.


Naval Jack of Paraguay.svg|1:1 Gösch


## Weblenken

* Flagg vun Paraguay in Flags of the World (engelsch)
Offens

**Offens** () is en Dörp mit üm un bi 160 Inwahners in de Gemeen Heeßel in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen.

## Geografie

Dat Dörp liggt an’t Noordöver von de Oost op de Zevener Geest. De Oost is in Offens noch en Beek, de so söss bet acht Meter breed is. En beten in’n Süüdwesten von Offens münnt de Meh-Au in de Oost.

De Naveröörd sünd Tzassenholt, Vierenhöben un Meinst in’n Noorden, Heeßel in’n Oosten, Wiersdörp in’n Süüdoosten, Asp in’n Süden, Zeven in’n Süüdwesten, Brauel in’n Westen un Seedörp un Twistenbossel in’n Noordwesten.

## Historie

Offens kummt an’n 17. März 986 as *Uffingstidi* toeerst in en Oorkunn von König Otto III. vör, in de he dat Verhältnis twüschen dat Klooster Heeßel un dat Arzbisdom Bremen regelt.

De Oort hett vör 1885 to de Böörd Heeßel in dat Amt Zeven tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Zeven. 1932 is dat Deel von’n Landkreis Bremervöör worrn un 1977 von’n Landkreis Rodenborg.

De Oort is 1857 Deel von de Landgemeen Heeßel worrn.

In’n Eersten Weltkrieg sünd acht Soldaten ut Offens fullen oder vermisst.

### Inwahnertall

### Oortsbeopdragte

* opstunns: Dennis Meinders

### Religion

Offens is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Vitus-Kark in Heeßel.

För de Kathoolschen is de Christ-König-Kark in Zeven tostännig, de siet 1. November 2006 to de Karkengemeen Corpus Christi in Rodenborg tohöört.

## Kultur

En Denkmaal för de Fullenen ut den Eersten Weltkrieg steiht in Heeßel op’n Karkhoff.

### Verenen

De Vereen Dörpgemeenschop Offens hett sik 2002 grünnt.

## Weertschop un Infrastruktur

Na Süden to, op dat annere Över von de Oost, liggt dat Klärwark Zeven.

### Verkehr

Offens liggt an de Kreisstraat 130, de in’n Oosten na Heeßel an de Landsstraat 124 löppt. In’n Westen geiht de K&nbsp;130 na Brauel un dor an de Bundsstraat 71 ran, de in’n Noordwesten na Sürsen un Bremervöör geiht un in’n Süden na Zeven un Rodenborg. Ans gifft dat noch en lüttjere Straat na Meinst. De 80 Meter lange lüttje *Heidjer-Brügg* in’n Süden över de Oost för Footgängers un Fohrradfohrers is 1984 boot worrn.

De nächste Autobahn is de Autobahn 1. De Opfohrt 48 Elsdörp liggt so 14 Kilometer in’n Süüdoosten von Offens.

De nächsten Bahnhööv sünd so bi 21 Kilometer wied weg in’n Noordwesten de Bahnhoff Heesdörp an de Bahnlien Buxthu–Bremerhoben un 29 Kilometer wied weg in’n Süüdoosten de Bahnhoff Scheeßl an de Bahnlien Bremen–Hamborg.

## Footnoten



## Weblenken

* Websteed över dat Dörp (hoochdüütsch)
Offensen

**Offensen** betekent

* Offensen, Oort in de Gemeen Wienhusen in’n Landkreis Celle, Neddersassen,
* Offensen, Oort in de Stadt Üsseler in’n Landkreis Nuurten, Neddersassen.

Dat is ok de hoochdüütsche Naam von

* Offens, Oort in de Gemeen Heeßel in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen.
Wiersdorf

**Wiersdorf** betekent

* Wiersdorf, Gemeen in’n Eifelkreis Bitburg-Prüm, Rhienland-Palz,
* Wiersdorf, Oort in de Gemeen Wallstawe in’n Oltmarkkreis Soltwedel, Sassen-Anholt,
* Wiersdorf, Oort in de Gemeen Sankt Peter am Ottersbach, Bezirk Südoststeiermark, Steiermark, Öösterriek.

Dat is ok de hoochdüütsche Naam von

* Wiersdörp, Oort in de Gemeen Heeßel in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen.
Wölbern

**Wölbern** betekent

* (13908) Wölbern, en Asteroid,
* Wölbern & Co., Bankhuus in Hamborg.

**Wölbern** is de Familiennaam von

* Bernd Wölbern (* 1966), düütschen Politiker un Landdagsafordneter
* Ernst Wölbern († 1976), düütschen Ünnernehmer,
* Oliver Wölbern (* 1967), düütschen Kumponist un Musikproduzent,
* Werner Wölbern (* 1961), düütschen Schauspeler.
George Kennedy

**George Kennedy** is de Naam von

* George Kennedy (*George Washington Kendall*; 1881–1921), kanaadsch Sportpromoter un Ünnernehmer,
* George Kennedy (1901–1960), US-amerikaanschen Sinoloog,
* George Kennedy (1925–2016), US-amerikaanschen Schauspeler,
* George A. Kennedy (* 1928), US-amerikaanschen Klassischen Philoloog.
German Jazz Trophy

De jedes Johr to vergeven **German Jazz Trophy** tekent ünner dat Motto „A Life for Jazz“ („En Leven för Jazz“) Musiker ut, de dör hör Levenswark den Jazz nee Impulse geven un sien Stellenwert fördert hemm. De Pries wurr vun de Sparda-Bank Baden-Württemberg in Partnerschap mit dat *[[Jazz Podium]]* stifft un eerstmals 2001 vergeven. Siet 2002 is de Jazzzeitung Liddmaat vun de Jury. De Preisverleehn find in' Tosommenhang mit en Jazzkonzert vun den Priesdräger statt. De Jazzpries, en Statue vun den Stuttgarter Bildhauer Otto Herbert Hajek, verleeht de Sparda-Bank Baden-Württemberg gemeensam mit de Jazzzeitung (ConBrio Verlagsgesellschaft, Regensburg) un de Kulturgesellschaft Musik + Wort e.V. Stuttgart. 

## Priesdräger
* 2001: Erwin Lehn
* 2002: Paul Kuhn
* 2003: Wolfgang Dauner
* 2004: Toots Thielemans
* 2005: Kenny Wheeler
* 2006: Dick Hyman
* 2007: Jean-Luc Ponty
* 2008: Hugo Strasser
* 2009: Carla Bley
* 2010: Jacques Loussier 
* 2011: Dave Holland
* 2012: Monty Alexander
* 2013: Lee Konitz
* 2014: Chris Barber
* 2015: Ralph Towner
* 2016: Klaus Doldinger
* 2017: Abdullah Ibrahim
* 2018: Rolf un Joachim Kühn
* 2019: Dee Dee Bridgwater
* 2020/2022: Arturo Sandoval
* 2023: Steve Turre

## Enkeld Nahwiesen


## Weblenken
* Internetsiet vun de German Jazz Trophy
George Kennedy (Schauspeler)

**George Harris Kennedy, Jr.** (* 18. Februar 1925 in New York City; † 28. Februar 2016 in Boise, Idaho) weer en US-amerikaanschen Schauspeler. He hett in mehr as 200 Speelfilmen un Feernsehregen mitspeelt.

## Leven un Wark
Kennedy stammt ut en Familie vun Schauspelers un weer mit twee Johren al dat eerste mol op en Theater-Bühne to sehn. He is later bi’t Radio anfungen, un hett ok wiel den Tweeten Weltkrieg as Radiomoderater wietermaakt. Sössteihn Johr lang is he bi de United States Army bleven. Denn harr he Lasten mit sien Rüch un müss mit den Deenst ophöörn. He is dorna na Hollywood gahn.

Eerst füng he as Techniker bi Feernsehregen an, hett aver af 1959 ok lüttere Feernsehrullen annahmen. Sien Kino-Debüt harr he 1961. Dör sien markant Gesicht, sien starke Figur un sien Grött vun 1.93&nbsp;m weer he kuum to verwesseln. Dordör weer he goot nafraagt as Charakterdorsteller, de vör allen in Nevenrullen speelt hett. In de fröhen 1960er Johren weer he faken in lege Rullen insett un speel ünner annern den eenarmten Herman Scobie in de Thriller-Kummedie *Charade*. För sien Rull as en bretalen Fangenen in’t Gefängnis-Drama *Cool Hand Luke* is he 1968 mit’n Oscar as *Best Nevendorsteller* uttekent worrn.

Sünners in de 1960er un 1970er Johren weer he in vele Filmklassikers un Kinohits besett. Groten Spood harr he twüschen 1970 un 1979 in de veer Filmen vun de *Airport*-Reeg, in de he den Fleger-Spezialisten *Joe Patroni* dorstellt hett. Vun de 1980er Johren an weer he meist blots noch in B-Movies to sehn, de bi de Kritikers un ok bi de Tokiekers  slecht opnahmen weern un deelwies ok gor nich in de Kinos lopen sünd. Twüschen 1988 un 1994 keem he wedder torüch mit de spoodrieken *The Naked Gun*-Trilogie. Kennedy is ok vundaag (Stand 2014) noch as Schauspeler aktiv.

## Filmografie (Utwahl)

## Utteken
Kennedy weer vör sien Filmwark teihnmol för Filmpriesen vörslahn. Uttekent weer he mit söss Priesen: 
* 1968: mit den *[[Oscar]]* in de Kategorie *[[Oscar/Best Nevendorsteller|Best Nevendorsteller]]* för *Cool Hand Luke *
* 1968: mit den *[[Golden Laurel]]* in de Kategorie *Best Nevendorsteller* för *Cool Hand Luke *
* 1971: mit den *[[Golden Laurel]]* (3. Platz) in de Kategorie *Best Nevendorsteller* för *Airport*
* 1990: mit den *[[Golden Boot]]*
* 1991: mit sien Steern op’n Hollywood Walk of Fame
* 1992: mit den *Special Award of Merit* vun de *[[ShoWest Convention]]*

## Weblenken
* 
* 
* prisma-online.de: Porträt över George Kennedy
Dwargsteern

De Begreep **Dwargsteern** faat in de Astronomie en Reeg vun ünnerscheedliche Steernklassen tohopen.

Wenn allgemeen vun en Dwargsteern snackt waart, denn is dormit en Steern vun de Hööftreeg meent. Dat „Dwarg“ betütt sik dorbi op de sietere Lüüchtkraft vun en Steern in’n Vergliek to annere Steerns mit den sülven Spektraltyyp. De Begreep weer in’t Johr 1906 inföhrt, as de ddänsche Astronom Ejnar Hertzsprung faststellt hett, dat een de ro’esten Steerns – ut de Spektralklassen K un M – in twee enkelte Klassen ünnerscheedt warrn künnt. De een, de veel starker as de Sünn, un de annern, de veel swacker lüchten doot. Üm jem to ünerscheden, nööm he de eersten „Resen“ un de annern „Dwargen“. Later is de Begreep wieter faat worrn und dor kemen noch mehr Klassen dorto, de an sik nich mehr to de Hööftreeg tellen doot.

Enkelte Klassen vun Dwargsteerns sünd:
* Ro’e Dwargen – de lüttsten Hööftregensteerns, de ruchweg 75&nbsp;% vun all Steerns utmaken doot, aver so swack lüchten doot, dat se mit dat fre’e Oog nich to sehn sünd.
* Gele Dwargen – Hööftregensteerns, de vun de Grött un Lüüchtkraft ruchweg mit de Sünn to verglieken sünd. De Sünn tellt sülvst ok to disse Klass.
* Brune Dwargen – Himmelskörpers mit 13 bit 75 mol de Masse vun’n Jupiter, de to lütt sünd, üm en Karnfusion ingang to setten. Se billt en Sünnerklass twüschen de Steerns un de Gasplaneten.
* Witte Dwargen – Steerns mit en siete  Lüüchtkraft, ofschoonst de Spektralklass op en hoge Temperatur hendüüt. Se leegt dormit wiet ünner de Hööftreeg. Disse Steerns staht an’t Enn vun jemehr Entwickeln.
* Swarte Dwargen – dat is en hypotheetsche late Phaas vun’t Steernentwickeln. Wenn en Witten Dwarg so wiet afköhlt is, dat he keen Warms oder sichtbor Licht mehr afstrahlt, warrt he to en Swarten Dwarg.

## Borns
Waterstoffbrennen

As **Waterstoffbrennen** warrt de Karnfusion vun Protonen – also vun Atomkarns vun dat fakenste Isotop 1H vun’n Waterstoff – to Helium betekent, wat in’t Binnere vun Steerns (oder, in’n Fall vun en Nova, op de Böverflach vun en Witten Dwarg) aflopen deit. Disse *stellare Waterstofffusion* is de wesentliche Energieborn vun de normalen Steerns wiel den gröttsten Deel vun jemehr Levensduer. All Steern vun de Hööftreeg beteht jemehr Energie ut dat Waterstoffbrennen. Ofschoonst de Vörgang as „Brennen“ betekent warrt, hett dat nix mit Verbennen in’n cheemschen Sinn vun en Redoxreakschoon to doon, de veel weniger Energie fresetten deit, as de Fusion.

De Vörgang vun de Karnfusion kann bi’t Waterstoffbrennen op twee ünnerscheedliche Wiesen aflopen, wobi aver beide molen veer Protonen opletzt to een Heliumkarn 4He versmölten doot. Dat is to’n een de teemlich direkte Proton-Proton-Reakschoon, as se in’t Bild wiest is. Dat annere is de Bethe-Weizsäcker-Zyklus (ok *CNO-Zyklus*), de de sworeren Elementen Kohlenstoff, Stickstoff un Suerstoff inbinnt.

Bi de Fusion vun veer Protonen to en Heliumkarn (plus twee Positronen) warrt wegen dat Phänomen vun’n Massendefekt en Energie vun 25&nbsp;MeV free, wat direkt mit dat Gliekbedüden vun Masse un Energie *E*&nbsp;=&nbsp;*mc<sup>2</sup>* to doon hett. In’n Fall vun uns Sünn warrt jede Sekunn ruchweg 564 Millionen Tunnen Waterstoff to 560 Millionen Tunnen Helium versmölt. De Massendefekt liggt dormit bi 4 Millionen Tunnen in de Sekunn. Bi de Fusion vun Waterstoff to Helium is disse Massendefekt an’n gröttsten vun all Fusionsreakschonen. De Energiebüüt is dorüm bi disse Reakschoon an’n gröttsten. De nächste Stoop vun de stellaren Fusionsreakschonen, neemlich dat Heliumbrennen sett bi jeed tüügte Kohlenstoffatom blots noch üm un bi en Teihntel vun de Energie free.

De Energiebüüt is bi de Proton-Proton-Reakschoon proportschonal to de sössten Potenz vun de Temperatur, bi’n Bethe-Weizsäcker-Zyklus to de föffteihnsten Potenz. Stiggt de Temperatur um 5&nbsp;% stiggt de Energiefreesetten üm ruchweg 34&nbsp;% oder 108&nbsp;%. Bi’t Heliumbrennen leegt disse Weerten noch wat höger.

## Kiek ok
* Nukleosynthees

## Literatur
* Povh, Bogdan et al.: *Teilchen und Kerne*, 4. Oplaag, Springer Verlag 1997, ISBN 3-540-61737-X, S. 317-318
Bundsautobahn 862

De **Bundsautobahn 862** (Afkörten: **BAB 862** oder **A 862**) weer en kort Autobahnstück in Baden-Württembarg. Mit en Läng vun blots 0,4&nbsp;km weer se de düütschsietige Verlängern vun de franzööschen A&nbsp;36, de vun de Grenz na Frankriek bi Steinenstadt na’t Autobahndreeeck Neuenburg an de A&nbsp;5 verlopen de. De Autobahn, de ehmols de körste Autobahn vun Düütschland weer, warrt hüüt as en Twieg vun de A&nbsp;5 ansehn un hett de ne’e Beteken A&nbsp;5AST kregen.

## Weblenken

* Streckenbeschrieven vun de ehmolige A&nbsp;862
Rachel Ward

**Rachel Claire Ward** (* 12. September 1957 in Cornwell Manor, Chipping Norton, Oxfordshire, England) is en britisch-austraalsche Filmschauspelersche, Speelbaassche un Dreihbookschrieverin.

## Leven un Loopbahn
Ward stammt ut en aristokraatsch Huus un hett in ehr Kindheit Privatscholen besöcht. In Paris hett se en Kunststudium beleggt un füng dorna an, as Model to arbeiten. Se is 1976 denn in de USA ümtogen un weer 1983 as een vun de schönsten Fronslüüd vun de Welt ehrt. Ehrn eersten groten Optritt as Schauspelersche harr se 1981 an de Siet vun Burt Reynolds in den Film *Sharky’s Machine*. För disse Rull is se ok för den *[[Golden Globe]]* nomineert worrn.

Enn vun de 1970er Johren weer Ward mit David A. Kennedy tosamen. Internatschonal bekannt worrn is se dör de Feernseh-Minireeg *The Thorn Birds*. Wiel de Dreiharbeiten keem se mit Bryan Brown, den se een Johr later heiraat hett. De beiden hebbt 1987 in den Film *The Umbrella Woman* noch mol tosamen för de Kamera stahn, as ok 2000 in den Film *On the Beach*. Privat hebbt de beiden tosamen dree Kinner.
 
In ehr Wahlheimat Australien is Ward jümmer en Star bleven, wiel se in Hollywood un in Europa na ehr beiden „Femme fatale“-Rullen in *Dead Men Don’t Wear Plaid* un *Against All Odds* kuum wieter opfallen is. Siet 2000 arbeit Ward ok as Speelbaassche und as Dreihbookschrieversche. Ehr Regiearbeiden weern vun de austraalschen Presse good opnahmen.

## Filmografie (Utwahl)

## Utteken
Ward weer för ehr Filmwarken bit hüüt (September 2014) söventeihn mol för Filmpriesen vörslahn, dorünner dreemol för den *[[Golden Globe]]*. Wunnen hett se aver eerst twee Priesen:
* 1987: den Pries as *Beste Schauspelersche* vun’t *[[Tokyo International Film Festival]]* för *The Umbrella Woman*
* 2001: den *[[AFI Award]]* in de Kategorie *Best Fiction-Kortfilm* för *The Big House*

## Weblenken

* 
* Literatur vun un över Rachel Ward in n Kataloog vun de Düütschen Natschonalbökeree
* New Town Films – Offizielle Websteed vun Rachel Ward un Bryan Brown

## Borns
Titus van Rijn

**Titus van Rijn** (* 22. September 1641 in Amsterdam; † Anfang September 1668 ok dor) hett as eenzig vun de veer Kinner vun Rembrandt Harmenszoon van Rijn un Saskia van Uylenburgh dat Kindsöller. Titus kummt mehrmals as Modell in Rembrandt sien Biller un Studien vör.

Vör Rembrandt sien Konkurs 1656 överdroog de dat Eegendom an sien Huus an  Titus. De fung tosommen mit sien Steefmoder Hendrickje Stoffels en up  Rembrandt sien Warken spezialiseerten Kunsthannel an. Titus leet up Drängen vun sien Vader in sien 15. Levensjohr en Testament verfaaten, in de he Rembrandt as alleenigen Arv bestimmen dee. 

1668 hett Titus Magdalena van Loo (1641–1669) heiraadt. Hör Vader Jan, en Sülverschmeed, weer en Bröer vun sien Onkels Gerrit van Loo, Afkaat in de Gemeend Het Bildt. Se hemm in en Huus an' Singel bi sien Schwegermoder wahnt. Ut disse Ehe wurr en Kind boren: Titia (1669–1715).

Titus van Rijn is Anfang September 1668 in sien 27. Levensjohr an de Pest storven. He wurr in de Westerkerk begraven. Sien Fru un sien Schwegermoder sünd een Johr later storven. 

En Bild vun Titus (*Titus an' Schrievpult*, 1655) ziert de Titelsiet vun den Bestseller *[[Bildung. Ein Essay]]* vun Hartmut von Hentig.

## Weblenken
Wist (Landkreis Rodenborg)

**Wist** () is en Dörp in de Gemeen Zeven in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen.

De lüttjeren Öörd Hoffkoh, Osenhorst un Bahnhoff Elsdörp höört ok bi dat Dörp mit bi.

## Geografie

So bi twee Kilometer in’n Westen von Wist flütt de Meh-Au langs un twee Kilometer in’n Oosten verlöppt de Osenhorster Beek.

De Naveröörd sünd Wiersdörp in’n Noorden, Frankenbossel in’n Noordoosten, Bahnhoff Elsdörp un Elsdörp in’n Süüdoosten, Osenhorst in’n Süden, Wehldörp in’n Süüdwesten, Brüttendörp in’n Westen un Zeven un Asp in’n Noordwesten.

## Historie

Dat Dörp weer 1977 Bundswinner bi’n Weddstried *[[Uns Dörp schall schöner warrn]]*.

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Zeven in’n Kanton Zeven höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

De Oort hett vör 1885 to dat Amt Zeven tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Zeven. 1932 is dat Deel von’n Landkreis Bremervöör worrn un 1977 von’n Landkreis Rodenborg.

De Gemeen weer Maat von de Samtgemeen Elsdörp un is mit de Gemeenreform in Neddersassen an’n 1. März 1974 Deel von de Gemeen Zeven worrn.

### Inwahnertall

### Religion

Wist is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Allerhilligen-Kark in Elsdörp.

För de Kathoolschen is de Christ-König-Kark in Zeven tostännig, de siet 1. November 2006 to de Karkengemeen Corpus Christi in Rodenborg tohöört.

## Kultur

In Wist steiht en Denkmaal för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’.

## Weertschop un Infrastruktur

Wist hett en egene freewillige Füürwehr.

### Verkehr

Dör Wist löppt de Landsstraat 131, de in’n Süüdoosten na Elsdörp, Hetzweeg un Scheeßl löppt. In’n Noordwesten geiht de L&nbsp;131 na Zeven un löppt an de Bundsstraat 71 ran, de in’n Noorden na Sürsen un Bremervöör geiht un in’n Süüdoosten na Rodenborg. Ans gifft dat lüttjere Straten na Brüttendörp, Osenhorst, Frankenbossel un Asp.

So bi veer Kilometer in’n Süüdoosten löppt de Autobahn 1 an Wist langs. De Opfohrt 48 Elsdörp is in so veer Kilometer in’n Süüdoosten.

De nächste Bahnhoff is so bi 17 Kilometer wied weg de Bahnhoff Scheeßl an de Bahnlien Bremen–Hamborg. Von 1906 bet 1968 hett dat den Bahnhoff Elsdörp an de Bahnlien Bremervöör–Wasra geven, de von Wist so twee Kilometer weg weer.

### Scholen

De Kinner ut Wist gaht op de Grundschool Elsdörp.

## Lüüd

De plattdüütsche Schrieversche Uschi Krämer hett in Wist leevt.

## Literatur

* *Dorfchronik von Wistedt: mit seinen Ortsteilen Hofkoh, Osenhorst und Bahnhof Elsdorf im Wandel der Zeit.* 2013

## Footnoten



## Weblenken
Wistedt

**Wistedt** is de hoochdüütsche Naam von

* Wist, Gemeen in’n Landkreis Horborg, Neddersassen,
* Wist, Oort in de Gemeen Zeven in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen.
Uschi Krämer

**Uschi Krämer** (*Ursula Krämer*; * 12. März 1933 in Duisborg-Meiderich; † 24. November 2010) weer en plattdüütsche Schrieversche.

Krämer is 1933 in Duisborg boren un in Deefholt opwussen. Dor hett se 1953 dat Abitur maakt un an de Universität Hamborg Philologie un Weertschopswetenschoppen studeert. Na en Tied in’t Butenland un de Referendartied in Sleswig-Holsteen weer se denn Schoolmeestersche, von’n 1. April 1964 bet to’n 31. Januar 1982 an de Beroopsschool Zeven un toletzt an de gymnasiale Oberstufe in Zeven. Leevt hett se toletzt in Wist. Krämer is 2010 doodbleven un in Deefholt begraven worrn.

Von 1982 af an hett se anfungen, op Plattdüütsch to schrieven. Se hett ok för Radio Bremen un Radio Neddersassen arbeidt un Stücken för alltohoop 12 Dagbläder schreven.

## Warken

* *Kiek mol öber’n Tuun. Dit un dat ut Land un Stadt.* Sülvsverlag, Wist 1983
* *Hest ’n beten Tiet för mi? Vergnöögdet un Besinnlichet.* Sülvsverlag, Wist 1984, ISBN 3-922913-02-4
* *Vun Wiehnachten un Snee.* Sülvsverlag, Wist 1985
* *Föhr mit mi in’n Omnibus.* Sülvsverlag, Wist 1986, ISBN 3-925809-00-7
* *Spinndönz. 25 ole un nee plattdüütsche Leder.* Sülvsverlag, Wist 1986, ISBN 3-925809-00-7
* *Dat is jo lachhaftig.* Sülvsverlag, Wist 1987, ISBN 3-925809-05-8
* *In de Schummerstünn.* Sülvsverlag, Wist 1988, ISBN 3-925809-09-0
* *Bi Bodderkoken un ’n Tass Kaffee.* Wist 1989, ISBN 3-925809-12-0
* *Platt - dat is wat!* Krämer, Wist 1990, ISBN 3-925809-14-7
* *Boddermelk un Klüten. Plattdüütsche Vertellen.* Sülvsverlag, Zeven 1991, ISBN 3-925809-17-1
* *Domols bi Oma un Opa.* Krämer, Wist 1992, ISBN 3-925809-15-5
* *Is dat nix. 15 plattdeutsche Spielwitze.* Mahnke, Veern 1994
* *Jungs un Deerns in ole Tieden.* Zeven 1996, ISBN 3-925809-19-8
* *De Glasmenagerie. Ein Spiel der Erinnerungen.* (Tennessee Williams, översett ut dat Amerikaansche), Mahnke, Veern 1996
* *Witte Handschen. Plattdüütsch Speel in twee Törrns.* Mahnke, Veern 1996
* *Vör Gericht. Plattdeutsches Kurzspiel* Mahnke, Veern 1996
* *’n beten Freid för jeden Dag.* Sülvsverlag, Zeven 1997, ISBN 3-925809-20-1
* *Hart op Ies. Lustspiel in drei Akten.* Mahnke, Veern 1998
* *Dat grode Geschäft. Plattdeutsches Kurzspiel.* Mahnke, Veern 1998
* *Regenkaffee. Plattdeutsches Kurzspiel.* Mahnke, Veern 1999
* *Ick oder Se. Plattdeutsches Kurzspiel.* Mahnke, Veern 1999
* *De „zerstörte Schönheit“. Lustspiel in einem Akt.* Mahnke, Veern 2000
* *Na, wo hebbt ji denn de ole Schateken. Kurzspiel.* Mahnke, Veern 2003

## Kiek ook bi

* List vun plattdüütschen Schrieverschen

## Kiek ook bi

* List vun plattdüütschen Schrieverschen

## Weblenken
Badenstedt

**Badenstedt** is de hoochdüütsche Naam von

* Bahnstäe, Stadtdeel von de Stadt Hannover in de Region Hannover, Neddersassen,
* Badenst, Oort in de Gemeen Zeven in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen.
Badenst

**Badenst** () is en Dörp in de Gemeen Zeven in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen.

De lüttje Oortsdeel Övelgünn höört ok bi dat Dörp mit bi.

## Geografie

Dör Badenst flütt de Baad dör.

De Naveröörd sünd Baadmöhlen in’n Noorden, Zeven in’n Noordoosten, Olendörp in’n Oosten, Brümmerhoff in’n Süüdoosten, Hemel un Steenfeld in’n Süden, Oostertimk in’n Süüdwesten, Brüttendörp in’n Westen un Oostereis in’n Noordwesten.

## Historie

In’n Süüdoosten von Badenst in de Steenahlkenheid liggt dat Grootsteengraff Badenst ut de Jungsteentied. Blangen dat Grootstenngraff gifft dat dor ok noch 74 Hügelgräver.

De Oort hett vör 1885 to de Huusvaagdie Zeven von dat Amt Zeven tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Zeven. 1932 is dat Deel von’n Landkreis Bremervöör worrn un 1977 von’n Landkreis Rodenborg.

De Oort is an’n 1. März 1974 Deel von de Gemeen Zeven worrn.

### Inwahnertall

### Religion

Badenst is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Vitus-Kark in Zeven.

För de Kathoolschen is de Christ-König-Kark in Zeven tostännig, de siet 1. November 2006 to de Karkengemeen Corpus Christi in Rodenborg tohöört.

De Karkhoff von Badenst liggt an’n *Heidweg*.

## Kultur

### Verenen

Badenst hett en Schüttenvereen. De Sportvereen *Bade SC* is 1982 grünnt worrn.

## Weertschop un Infrastruktur

Badenst hett en egene freewillige Füürwehr.

### Verkehr

Dör Badenst löppt de Landsstraat 133, de in’n Süüdwesten dör Oostertimk, Karktimk un Westertimk na Tarmst löppt. In’n Noordoosten geiht de L&nbsp;133 na de L&nbsp;122 un na Zeven un löppt an de Bundsstraat 71 ran, de in’n Noorden na Sürsen un Bremervöör geiht un in’n Süüdoosten na Rodenborg. Na Oostereis in’n Noordwesten löppt de Kreisstraat 137. Ans gifft dat lüttjere Straten na Baadmöhlen un Olendörp.

De nächste Autobahn is de Autobahn 1. De Opfohrt 48 Elsdörp is so 13 Kilometer in’n Süüdoosten.

De nächsten Bahnhööv sünd so bi 27 Kilometer wied weg de Bahnhööv Rodenborg un Scheeßl an de Bahnlien Bremen–Hamborg. Badenst harr fröher ok en lüttjen Bahnhoff an de Bahnlien Wilst–Töst. Dor sünd 1964 toletzt Personentöög föhrt.

### Scholen

Badenst hett vondaag en Kita. Fröher harr dat Dörp en egen Volksschool, aver nu mööt de Kinner ut Badenst in Zeven na School. De Fördervereen von de Willem-Kaisen-School in Bremen bedrifft in Badenst en Schoollandheim.

## Footnoten



## Weblenken
Gemeen Tesp

**Tesp** () is en Gemeen in de Samtgemeen Elvmasch in’n Landkreis Horborg in Neddersassen mit . 

## Geografie

De Gemeen Tesp liggt ganz in’n Oosten von de Samtgemeen Elvmasch un in’n Noordoosten von’n Landkreis Horborg an dat Süüdöver von de Elv.

De Navergemenen sünd Geesthacht in’n Noorden, Snakenbeek in’n Noordoosten (de beiden in’n Kreis Hertogdom Loonborg in Sleswig-Holsteen), Addelborg in’n Süüdoosten, Brietl in’n Süden, Boorn in’n Süüdwesten (de letzten dree in’n Landkreis Lümborg) un Meschacht in’n Westen.

## Historie

De Gemeen Tesp is an’n 1. Juli 1972 bi de Gemeenreform in Neddersassen ut de olen Gemenen Tesp, Abendörp un Bütel tohoopleggt worrn. Dorbi sünd se ok von’n Landkreis Lümborg an’n Landkreis Horborg wesselt. Von’n 1. Juli 1972 af an hett de Gemeen Tesp ok tohoop mit de Gemenen Draag un Meschacht de Samtgemeen Elvmasch billt.

De Gemeen liggt in dat Rebeed von’n Leukämiecluster Elvmasch.

### Inwahnertall

## Politik

### Gemeenraad

;Liddmaten:
* 2011:
*: CDU: Wilhelm Hagemann, Rudolf König, Karl-Heinz Kornberger, Hans-Heinrich Peters, Gerd-Herbert Zeyn
*: SPD: Jan Elvers, Eckhard Kummer, Inge Rusch, Thorsten Schwarz, Jörg Werner, Rainer Zimbrich
*: FW: Henning Schulz, Werner Zenz
*: Gröne: Walter Mohrmann
*: Piraten: Maik Bröse
* 2016:
*: CDU: Julia Besch, Henning Grote, Karl-Heinz Kornberger, Silke Rick, Gerd-Herbert Zeyn
*: SPD: Michael Cramm, Eckhard Kummer, Inge Rusch, Jörg Werner
*: FW: Michael Kühl, Ulf Riek, Reinhard Strehlow, Werner Zenz
*: Gröne: Walter Mohrmann
*: Piraten: Maik Bröse

### Börgermeesters

### Wapen un Flagg

Dat Wapen von de Gemeen wiest op sülvern Grund op en grönen Schildfoot mit en sülvern Wellenlien en rood Neddersassenhuus mit bruun Dack.

### Ehrenbörgers

Tesp hett betherto een Börger to’n Ehrenbörger maakt:

* Karl-Heinz Soetebier, olen Börgermeester.

## Footnoten



## Weblenken

* Websteed vun de Gemeen (hoochdüütsch)
401 v. Chr.

## Wat passeert is

## Boren
* (oder 402 v. Chr.): Phokion, Feldherr un Politiker in Athen

## Storven
* Klearchos, een vun de Anföhrers vun Sparta siene Flotte
* Kyros de Jüngere, Prinz vun Persien
* Proxenos vun Theben, een vun de Anföhrers vun de Greken ehre Armee
403 v. Chr.

## Wat passeert is
* März: De Regeerung vun de Dartig in Athen geiht dat to Enn. Thrasybulos stellt de Demokratie wedder her.

## Boren

## Storven
Thrasybulos (Feldherr vun Athen)

**Thrasybulos** (Ooldgreeksch: Θρασύβουλος); (ok afkört' *Thrasybul*; * um 440 v. Chr. rüm in Steiria, Attika; † 388 v. Chr. in Aspendos, Lüttasien) weer en attischen Strategen. In en Reeg vun Gefechte hett he in den Peloponnees'schen Krieg Flotten oder enkelte Unnerfadeelungen vun den Seebund vun Attika anföhrt. nadem Athen an'n Enne vun düsse Krieg vun Sparta innahmen wurrn weer, hett he BEfehl harrt over en Grupp vun Upsternaatsche Suldaten. Mit düsse Grupp hett he dat henkregen, en Garnison, de Sparta in Athen unnerholen hett, to besiegen un de Demokratie in de Stadt wedder her to stellen. Thrasybulos is umkamen, as he as Anföhrer vun en attische Flott in den Krieg vun Korinth unnerwegens weer.
David Vinckboons

**David Vinckboons** (* 13. August 1576 in Mechelen; † 1632 in Amsterdam) weer en nedderlannsch Maler.

Vinckboons wurr in Mechelen in Flannern boren un keem as lütt Jung nah Amsterdam. Vinckboons hett völ lütt Landschapen malt, meest mit biblisch Themen, un groot Genrebilder in de Traditschoon vun Jan Brueghel de Öllere. Vinckboons weer Manierist, doch gellt he as Vörlöper vun de nedderlannsch Realistenschool vun dat 17. Johrhunnert.

## Literatur
* Hermann Arthur Lier: Vinckboons, David. In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 40, Duncker & Humblot, Leipzig 1896, S. 402 f. 

## Weblenken

* Web Gallery Art
* http://d-nb.info/gnd/131428950/about/html|DNB-Katalog
Gary Sinise

**Gary Alan Sinise** (* 17. März 1955 in Blue Island, Illinois) is en US-amerikaanschen Schauspeler, Speelbaas un Musiker.

## Leven un Wark
Gary Sinise is de Söhn vun Mylles S. (* 1932, borene Alsip) un Robert S. Sinise (* 1931). Sien Vadder weer Filmeditor un hett so to’n Bispeel ok an Gary Sinise sien *Of Mice and Men* mitarbeit. Sien Grootvadder weer Italiener
. In sien Jöögd güng he op de Highland Park High School.

Vör sien Loopbahn bi’t Kino arbeit Sinise vör allen an’t Theater. Tosamen mit Terry Kinney un Jeff Perry hett he 1974 Steppenwolf Theatre Company in Chicago grünnt. Dor hett he ok tallrieke Rullen speelt, un ok as Produzent un Speelbaas arbeit. Na sien Arbeiten as Speelbaas an de Filmen *Miles from Home* un *Of Mice and Men* hett he sik in Hollywood ok as Schauspeler en Naam maakt, as in *Apollo 13*, *The Green Mile* oder *Forrest Gump*. In’t Feernsehn weer he in de Reeg *CSI:NY* to sehn.

Siet 2003 speelt Sinise bito de Bass-Gitarr in de Grupp *Lieutenant Dan Band*, de he grünnt hett. De Naam is afleddt vun Sinise sien Rull in *Forrest Gump*. De Grupp is in’n karitativen Sinn (tomeist to’n Ünnerstütten vun versehrte US-amerikaansche Veteranen) ünnerwegens, dorünner ok för de United Service Organizations oder de vun Sinise grünnte Akschoon *Operation Iraqi Children*, de Scholen in’n Irak mit Schoolsaken versorgt.

In’t Johr 1976 hett Sinise de Schauspelersche Moira Harris drapen, de he 1981 heiraat hett. Se hebbt tosamen dree Kinner. 

## Filmografie (Utwahl)

## Utteken
Sinise weer för sien Filmwark bit hüüt (Stand: September 2014) dörtig mol för Filmpriesen vörslahn, dorünner ok eenmol för den *[[Oscar]]* in de Kategorie *[[Oscar/Best Nevendorsteller|Best Nevendorsteller]]* för *Forrest Gump*. Wunnen hett He bit hüüt 17 Priesen, as to’n Bispeel:
* 1994: mit den *[[NBR Award]]* in de Kategorie *Best Nevendorsteller* för *Forrest Gump*
* 1995: mit den *[[Saturn-Pries]]* in de Kategorie *[[Saturn-Pries för de beste Blangenrull|Beste Nevendorsteller]]* för *Forrest Gump*
* 1995: mit den *[[Chlotrudis Award]]* in de Kategorie *Best Nevendorsteller* för *Forrest Gump*
* 1996: mit den *[[Screen Actors Guild Award]]* in de Kategorie *Rutragen Leistung vun en Ensemble* för *Apollo 13*
* 1996: mit den *[[Golden Globe]]* in de Kategorie *[[Golden Globe Award/Best Hööftdorsteller – Mini-Serie oder TV-Film]]* för *Truman*
* 1998: mit den *[[Emmy]]* in de Kategorie *Rutragen Hööftdorsteller in en Minireeg oder Feernsehfilm* för *George Wallace*
* 1998: mit den *[[Golden Satellite Award]]* in de Kategorie *Best Dorsteller in en Feernsehminireeg oder Feernsehfilm* för *George Wallace*
* 1998: mit den *[[Screen Actors Guild Award]]* in de Kategorie *Best Dorsteller in en Feernsehminireeg oder Feernsehfilm* för *George Wallace*

## Born


## Weblenken

* Gary Sinise in de Internet Broadway Database
* Gary Sinise bi steppenwolf.org
* Offizielle Websteed vun de Lieutenant Dan Band
Gemeen Meschacht

**Meschacht** () is en Gemeen in de Samtgemeen Elvmasch in’n Landkreis Horborg in Neddersassen mit . 

## Geografie

De Navergemenen sünd Geesthacht (in Sleswig-Holsteen) in’n Noorden, Tesp in’n Oosten, Boorn in’n Süüdoosten, Handörp in’n Süden (de letzten beiden in’n Landkreis Lümborg) un Draag in’n Westen.

## Historie

De Gemeen Meschacht is an’n 1. Juli 1972 bi de Gemeenreform in Neddersassen ut de olen Gemenen Eekholt, Neddermeschacht, Bövermarschacht, O’rshusen un Rönn tohoopleggt worrn. Eekholt, Neddermeschacht un Bövermarschacht sünd dorbi von’n Landkreis Lümborg na’n Landkreis Horborg wesselt. Von’n 1. Juli 1972 af an hett de Gemeen Meschacht ok tohoop mit de Gemenen Draag un Tesp de Samtgemeen Elvmasch billt.

### Inwahnertall

## Politik

### Gemeenraad

;Liddmaten:
* 2011:
*: CDU: Fritz Bockey, Jan von Gartzen, Hans-Peter Meyn, Heiko Scharnweber, Robert Schumann
*: SPD: Claus Eckermann, Gernold Detloff, Rodja Groß, Sebastian Lucklum, Dieter Radtke, Ingeborg Sievers, Klaus Stöhr
*: Gröne: Roger Günzel, Malte Krafft, Christoph Meyn
* 2016:
*: CDU:  Jan von Gartzen, Hans-Peter Meyn, Heiko Scharnweber, Florian Schulte, Robert Schumann, Andreas Suhr
*: SPD: Dagmar Behrens, Gernold Detloff, Rodja Groß, Ingeborg Sievers, Klaus Stöhr, Günter Twesten
*: FW: Maren Kühnert
*: Gröne: Roger Günzel, Malte Jörn Krafft

### Börgermeesters

### Wapen un Flagg

Dat Wapen von de Gemeen wiest op gollen Grund en gröön Band mit en sülvern Wellenlien op.

De Wellenlien steiht för de Ilau, dat gröne Band för de grönen Wischen langs de Ilau un dat Gold för de Ackers.

De Flagg is baven geel un ünnen gröön, deelt dör en Stroom un in de Midd dat Wapen.

## Footnoten



## Weblenken

* Websteed vun de Gemeen (hoochdüütsch)
Haide Klüglein

**Haide Klüglein** (* 9. Februar 1939 in Meideborg; † 28. Juli 2020 in Flensborg) weer en düütsch Swemmsportlerin, de för den Vereen Flensburger Schwimmklub starten dee.

Se is in hör jeweilig Öllersklassen mehrfack Landsrekordhollerin vun Sleswig-Holsteen un hett acht Mal an Weltmeesterschapen deelnommen. Besünners good is se in’t Freewater-Langstreckenswemmen.

Vör jeden Wettkamp meet se de Watertemperatur immer mit hör eegen Thermometer um to prüfen, of de vörschreven 16 °C ok geven sünd. 

För hör Spood kreeg se vun de Stadt Flensborg 2009 de Verdeenstnadel in Bronze. 

## Enkeld Nahwiesen
Gemeen Draag

**Draag** () is en Gemeen in de Samtgemeen Elvmasch in’n Landkreis Horborg in Neddersassen mit . 

## Geografie

De Navergemenen sünd Geesthacht (in Sleswig-Holsteen) in’n Noordoosten, Meschacht in’n Oosten, Handörp (Landkreis Lümborg) in’n Süüdoosten, Winsen in’n Süüdwesten un de Stadtdelen Karkwarder, Neengamm un Olengamm (in’n Hambörger Bezirk Bardörp) in’n Noordwesten.

## Historie

De Gemeen Draag is an’n 1. Juli 1972 bi de Gemeenreform in Neddersassen ut de olen Gemenen Draag, Drennhusen, Elvstörp, Hunnen, Swinn un Stoov tohoopleggt worrn. Von’n 1. Juli 1972 af an hett de Gemeen Draag ok tohoop mit de Gemenen Tesp un Meschacht de Samtgemeen Elvmasch billt.

### Inwahnertall

## Politik

### Gemeenraad

;Liddmaten:
* 2011:
*: CDU: Günter Kuhl, Dirk Müggenburg, Jörn Reimers, Heidi Vogel
*: SPD: Silke Fritzsch-Maak, Uwe Harden, Norbert Kloodt, Rudolf Lodders, Heinrich-Helge Nickel, Martin Peters, Lothar Pfennigstorf, Lars Witthöft, Kattrin Zander-Mogilowski
*: Gröne: Dörte Land, Paul Nistler
* 2016:
*: CDU: Michael Christiansen, Günter Kuhl, Dirk Müggenburg
*: SPD: Svenja Böttcher, Uwe Harden, Norbert Kloodt, Heinrich-Helge Nickel, Martin Peters, Lothar Pfennigstorf, Gottfried Max Segert, Lars Witthöft
*: Gröne: Dörte Land, Meike Land, Nico Dettmann
*: FW: Dirk Meyer

### Börgermeesters

### Wapen un Flagg

Dat Wapen von de Gemeen wiest op sülvern Grund en Born.

## Footnoten



## Weblenken

* Websteed vun de Gemeen (hoochdüütsch)
Tönnhusen

**Tönnhusen** () is en Dörp in de Gemeen Winsen in’n Landkreis Horborg, Neddersassen. De Oort billt binnen de Gemeen Winsen en Oortschop mit egen Oortsvörsteiher.

To Tönnhusen höört polietsch ok al von öllers Nettelbarg mit to.

## Geografie

Tönnhusen höört to de Binnenmasch binnen de Elvmasch un an de Ilmenau. De Oord leeg fröher op dat Süüdöver von’n olen Loop von de Ilmenau. Nu liggt he över an dat Noordöver von dat ne’e Bedd.

De Naveröörd sünd Draag in’n Noorden, Krüms un Eekholt in’n Noordoosten, Hunnen in’n Oosten, Farnholt un Mower in’n Süüdoosten, Sangenstää in’n Süden, Bossel un Winsen in’n Süüdwesten, Nettelbarg in’n Westen un Lassrönn in’n Noordwesten.

## Historie

Tönnhusen kummt 1412 toeerst in de Oorkunnen vör.

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Winsen in’n Kanton Winsen höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

De Oort hett vör 1885 to dat Amt Winsen tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Winsen. 1932 is dat Deel von’n Landkreis Horborg worrn.

De Oort is an’n 1. Juli 1972 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Winsen worrn.

In’n Eersten Weltkrieg sünd ölven Soldaten ut Tönnhusen fullen oder vermisst un in’n Tweten Weltkrieg 16.

### Inwahnertall

### Oortsvörsteihers

* -2006: Walter Stoffregen
* 2006-: Jörg Wolter

### Religion

Tönnhusen is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Marien-Kark in Winsen. Fröher hett de Oort to dat Kaspel von de Marien-Kark in Handörp höört.

För de Kathoolschen is de Goden-Harder-Kark in Winsen tostännig.

## Kultur

En Denkmaal för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’ steiht in Tönnhusen an de Hauptstraat.

### Verenen

Tönnhusen hett en egene freewillige Füürwehr, de 1878 grünnt worrn is un mit en TSF utrüst is.

### Brüük

De Faslamsbröder Tönnhusen fiert elk Johr an’t Wekenenn vör Rosenmaandag Faslam.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

An Tönnhusen langs löppt de Landsstraat 217, de in’n Noordoosten na Draag un an de Elv langs geiht un in’n Westen över Winsen bi Scharmbääk an de Autobahn 39 ran. Von de L&nbsp;217 twiegt na Oosten de Kreisstraat 2 af, de dör dat Dörp Tönnhusen geiht un denn wieder na Hunn un O’rshusen. En lüttjere Straat gifft dat ans noch na Mower.

De nächste Autobahn is de Autobahn 39. De Opfohrt 4 Winsen-Oost liggt so söven Kilometer in’n Süüdoosten von Tönnhusen.

De nächste Bahnhoff is so bi söss Kilometer wied weg in’n Süüdwesten de Bahnhoff Winsen an de Bahnlien Hamborg–Hannover. Von 1912 bet 1966 harr Tönnhusen ok en egen Bahnhoff an de Bahnlien Winsen–Meschacht.

### Scholen

Tönnhusen hett en egen Kinnergoorn. Dreger is dat Düütsche Rode Krüüz.

## Footnoten
Handörp

**Handörp** betekent

* Handörp, Gemeen in’n Landkreis Lümborg, Neddersassen,
* Handörp, Gemeen in’n Landkreis Horborg, Neddersassen,
* Handörp, Oort in de Gemeen Paane in’n Landkreis Paane, Neddersassen.
Handorf

**Handorf** is de hoochdüütsche Naam von

* Hannocourt, Oort in dat Département Moselle, Frankriek (in de düütschen Besattertieden 1915 bet 1918 un 1940 bet 1944),
* Handörp, Gemeen in’n Landkreis Horborg, Neddersassen,
* Handörp, Gemeen in’n Landkreis Lümborg, Neddersassen,
* Handörp, Oort in de Gemeen Paane in’n Landkreis Paane, Neddersassen,
* Handrup, Oort in de Gemeen Hollrup in’n Landkreis Vechte, Neddersassen,
* Handuorp, Oort in de Stadt Mönster, Noordrhien-Westfalen.

**Handorf** is de Familiennaam von

* Greten Handorf (1880–1944), düütsche Reederin,
* Heidi Handorf (* 1949), düütsche Filmeditorin,
* Heinrich Handorf (* 1925), düütschen Architekt.

Kiek ok bi: Hahndorf, Hahndorff, Hanendorf.