Ulrich Ammon

**Ulrich Ammon** (* 3. Juli 1943 in Backnang; † 3. Mai 2019) was een düütschen Spraakwetenschopper un Germanist mit Swaarpunkt in de Sotscholinguistik un Dialektologie

## Leven
Ammon keem in dat swääbsche Backnang op de Welt un leev in siene Kinner- un Jöögdtied in Oppenweiler. Na sienen Studium weer he lange Jaren an de Gerhard-Mercator-Universität Duisborg (later Universitäät Duisborg-Essen) togang. 1974 is he Wetenschoplichen Raad un Perfesser worrn un 1980 reep de Universitäät Duisborg-Essen em op den Leerstool för Germanistsche Linguistik mit enen Swaarpunkt op Sotscholinguistik ropen. 2008 is he eremiteert worrn, bliev man bi to arbeiden. He weer in velen Länner as Gastperfesser, för längere Tied to’n Bispeel an de University of Sydney un de Australian National University in Australien, de Wesleyan University, de University of North Carolina in de Verenigten Staten, de Dokkyo-Universitäät in Japan un korte Tied ook in Öösterriek, Ägypten, China, Indien, Italien, Lettland, Namibia, Russland, Törkie un Ungarn. 

Ammon het 14 Monographien alleen oder mit Mitautoren schreven, an de 300 Essays un över 100 Rezenschonen. He geev ook an de 30 Böker, 3 Bookregen ruut un weer Mitruutgever för verscheden Tiedschriften. He weer Liddmaat in velen verscheden Wetenschopsorganisatschonen un twüschen 2003 un 2006 Präsident för de *Gesellschaft für Angewandte Linguistik* (GAL).

He bleev den 3. Mai 2010 dood.

## Swaarpunkten
To Anfang befaat sik Ammon to’n gröttsten Deel mit de Afkumst un dat sotschale Ümfeld vun Dialektsprekers un ere Problemen in de School un Beroop (to’n Bispeel *Dialekt, soziale Ungleichheit und Schule* 1972/73; *Schulschwierigkeiten von Dialektsprechern* 1978).

Mit sienen . He bröch so in heel Europa Interess an de Dialektsotschologie in’n Gang.ümfangrieken empirschen Ünnersöök dach Ammon sik ook verscheden Meettechniken uut, dat Dialektniveau vun Sprekers to bestemmen oder de Ansichten to Dialekt un Standardspraak to beschrieven

Döör de dialektsotscholoogschen Fragen keem ook een algemeen Interess an Fragen to den Stand vun Varietäten un Spraken binnen de Sellschop un to Spraken mit meer as ene Standardvarietät op (kiek to’n Bispeel in den Band *Status and Function of Languages and Language Varieties* 1989). Op düsse Grundlaag befaat sik Ammon mit den Stand vun dat Hoogdüütsch weltwied (kiek to’n Bispeel *Die internationale Stellung der deutschen Sprache* 1991). Daarmang weer Ünnersöök to den Stand vun dat Hoogdüütsche in de internatschonale Wetenschop un sien Torügggang döör dat Engelsche (kiek to’n Bispeel *Ist Deutsch noch internationale Wissenschaftssprache? Englisch auch für die Hochschullehre in den deutschsprachigen Ländern* 1998; *English as an Academic Language in Europe* 2002, tohoop mit Grant McConnell; *Linguistic Inequality in Scientific Communication Today* 2007, tohhop mit Augusto Carli).

Op Grundlaag vun de Dialektsotschologie dach sik Ammon ook wieder sotscholinguistsche Theorien över Spraakstandards un de sotschalen Begevenheiden, in so een Standard fastsett warrt un weckereen so’nen Standard fastleggen doot, also bestemmt wat „richtige“ un „falsche“ Spraak is. De, de dat fastleggen doot, sünd na Ammon de Spraakkodifizerer, de Modellsprekers- un schrievers, de Spraakfacklüüd un Spraaknormautoritäten. De Opslag för düsse Theorie steit  Kap. A.4 vun dat *Die deutsche Sprache in Deutschland, Österreich und der Schweiz. Das Problem der nationalen Varietäten* (1995). Düt Book het dat Hoogdüütsch man ook dat eerste Maal ümfangriek as ene plurizentrische Spraak beschreven. Plurizentirsch sünd Spraken, de in verscheden Staten oder Regionen Ünnerscheed in de Standardspraak hebbt (Hoogdüütsch het to’n Bispeel ene Bundsdüütsche, Öösterrieksche un Swiezer Standardvariant).

Op düssen Ünnersöök stütt, het Ammon den Grundsteen för dat *[[Variantenwörterbuch des Deutschen]]* (2004) leggt, dat he anstött un mit Forscherlüüd uut Öösterriek (Jakob Ebner, Hans Moser und anderen) un de Swiez (Hans Bickel, Heinrich Löffler un anner) affaat het. Dat is weltwied dat eerste Wöörbook, dat för ene Spraak all de natschonalen un regionalen Besünnerheiden in de verscheden Standardvarietäten beschrieven deit un so ook Vöörbild för Wöörböker in anner plurizentischen Spraken weer.

## Schriften

; As Autor

* 2016. [Tohoop mit Hans Bickel un Alexandra Lenz] *Variantenwörterbuch des Deutschen. Die Standardsprache in Österreich, der Schweiz, Deutschland, Liechtenstein, Luxemburg, Ostbelgien und Südtirol sowie Rumänien, Namibia und Mennonitensiedlungen.* 2.&nbsp;Oplaag. Berlin/Boston: de Gruyter (916 + LXXVIII S.).
* 2015. *Die Stellung der deutschen Sprache in der Welt.* Berlin/München/Boston: de Gruyter. (1295 + XVII S.).
* 2002. [Tohoop mit Grant McConnell] *English as an Academic Language in Europe. A Survey of its Use in Teaching* (Duisburger Arbeiten zur Sprach- und Kulturwissenschaft 48). Frankfort: Lang. (204 S.)
* 1998. *Ist Deutsch noch internationale Wissenschaftssprache? Englisch auch für die Hochschullehre in den deutschsprachigen Ländern. *Berlin/New York: de Gruyter. (339 S.)
* 1995. *Die deutsche Sprache in Deutschland, Österreich und der Schweiz*. Das Problem der nationalen Varietäten. Berlin / New York: de Gruyter. (575 S.)
* 1991. *Die internationale Stellung der deutschen Sprache.* Berlin / New York: de Gruyter. (633 S.)
* 1991. *Studienmotive und Deutschenbild australischer Deutschstudenten und -studentinnen.* Wiesbaden/Stuttgart: Steiner (Deutsche Sprache in Europa und Übersee 14). (196 S.)
* 1972. *Dialekt, soziale Ungleichheit und Schule.* Weinheim/Basel: Beltz. (Beltz-Studienbuch, Pragmalinguistik 2). (193 S.)

; As Ruutgever

* 2004–2006 [Tohoop mit Nobert Dittmar, Klaus J. Mattheier, Peter Trudgill] *Sociolinguistics: An International Handbook of the Science of Language and Society. Soziolinguistik: ein internationales Handbuch der Wissenschaft von Sprache und Gesellschaft,* 3 Bde. 2., vollst. neu bearb. Aufl. Berlin/New York: de Gruyter. (Handbücher zur Sprach- und Kommunikationswissenschaft 3). (2622 S.)
* 2001. *The Dominance of English as a Language of Science. Effects on the Non-English Languages and Language Communities.* Berlin / New York: Mouton de Gruyter (Contributions to the Sociology of Language 84). (478 S.)
* 1989. *Status and Function of Languages and Language Varieties.* Berlin / New York: de Gruyter. (665 S.)

## Nettverwiese

* Nachruf der Universität Duisburg (Ulrike Bohnsack)
* Nachruf der Gesellschaft für Angewandte Linguistik
* 
* Homepage von Ulrich Ammon (inkl. vollständiges Literaturverzeichnis)

## Footnoten