open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mehdörp

**Mehdörp** () is en Dörp in de Gemeen Bremervöör, in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen. Dat Dörp liggt an de Meh.

## Geografie

De Naveröörd sünd Abbenseth in’n Noorden, Isheim in’n Noordoosten, Neendamm in’n Oosten, Hönau-Lindörp in’n Süüdoosten, Glinn in’n Süden, Eversdörp in’n Süüdwesten un Alfs in’n Westen.

## Historie

Mehdörp is 1774 as Moorkolonie von Jürgen Christian Findörp in de Form von en Stratendörp grünnt worrn.

In’n Eersten Weltkrieg sünd 21 Soldaten ut Mehdörp fullen oder vermisst un in’n Tweten 23.

Vör 1885 leeg de Oort in dat Amt Bremervöör un is denn Deel von’n Kreis Bremervöör wesen. 1977 is dat denn Deel von’n Landkreis Rodenborg worrn.

Mehdörp is 1974 bi de Gemeenreform in Neddersassen mit de Gemeen Bremervöör tohoopleggt worrn.

### Inwahnertall

### Religion

Mehdörp is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Findörp-Kark in Isheim. Bet 1965 hett de Oort noch to dat Kaspel von de Liborius-Kark in Bremervöör höört. As in dat Johr de Auferstehungskark in Bremervöör nee boot worrn is, is disse Kark för den Oort tostännig ween. Eerst 1994 is de Findörp-Kark egenstännige Karkengemeen worrn un sietdem höört Mehdörp na Isheim.

För de Kathoolschen is de St.-Michaelskark in Bremervöör tostännig, de siet 1. September 2010 to de Karkengemeen Hillig Geist in Stood tohöört.

### Politik

Mehdörp hett binnen de Gemeen Bremervöör en egen Oortsraad mit fiev Maten. Oortsbörgermeester is Erwin Busch.

### Wapen

Dat Wapen wiest op blauen Grund en gollen Neddersassenhuus un ünnen op sülvern Grund en blaue Wellenlien, de för de Meh steiht.

## Kultur

En Denkmaal för de Fullenen ut Mehdörp, Neendamm un Isheim ut de twee Weltkrieg’ steiht bi’n Karkhoff in Isheim.

## Infrastruktur

### Verkehr

Mehdörp liggt as Stratendörp an de Straat *An de Meh*, de in’n Noorden bi Isheim an de Kreisstraat 35/Kreisstraat 105 rangeiht. In’n Süden löppt de Straat bi Glinn an de Bundsstraat 74/71 ran. Lüttjere Straten gifft dat ans na Eversdörp un Alfs.

### Scholen

De eerste School in Mehdörp is 1820 boot worrn. 1860 un 1911 hett dat Dörp denn noch twee Maal wedder en neet Schoolhuus kregen. De School is denn 1967 ganz dicht maakt worrn un de Kinner müssen denn na Isheim na School gahn. Na Gymnasium gaht de Schölers in Bremervöör.

## Lüüd

De plattdüütsche Schriever Thomas Stelljes is in Mehdörp opwussen.

## Footnoten





## Weblenken

* Websteed to dat Dörp (hoochdüütsch)
Glinn

**Glinn** betekent

* Glinn, Stadt in’n Kreis Stormarn, Sleswig-Holsteen,
* Glinn, Oort in de Stadt Olslo in’n Kreis Stormarn, Sleswig-Holsteen,
* Glinn, Oort in de Gemeen Örel in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen,
* Glinn, Oort in de Gemeen Bredenbek in’n Kreis Rendsborg-Eckernföör, Sleswig-Holsteen.

**Glinn** is de Familiennaam von

* Burt Glinn, US-amerikaanschen Fotograaf.
Glinn (Örel)

**Glinn** () is en Dörp in de Gemeen Örel, in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen.

## Geografie

Glinn liggt an’n Rand von en lüttjen Geestgraad, na Süden to liggt Moor un na Noorden jüstso. Dat Water ut dat Rebeed in’n Süden flütt över den Glinner Kanaal in’n Öreler Kanaal un denn in de Oost un dat Water ut dat Rebeed in’n Noorden över’n Koornbeek in’n Wallbeek.

De Naveröörd sünd Koornbeek un Mehdörp in’n Noorden, Hönau-Lindörp in’n Noordoosten, Bremervöör in’n Oosten, Fohrendörp un Sprekens in’n Süden, Örel in’n Süüdwesten un Eversdörp in’n Noordwesten.

## Historie

Glinn liggt an de Steed von en Pass dör dat Glinnmoor. Villicht is de Oort ok de Steed, an de 994 dat Heer von de Askomannen slahn worrn is.

In’n Eersten Weltkrieg sünd söss Soldaten ut Glinn fullen oder vermisst un in’n Tweten 20.

Vör 1885 leeg de Oort in dat Amt Bremervöör un is denn Deel von’n Kreis Bremervöör wesen. 1977 is dat denn Deel von’n Landkreis Rodenborg worrn.

Glinn is an’n 1. März 1974 bi de Gemeenreform in Neddersassen mit de Gemeen Örel tohoopleggt worrn.

In de Ümgegend is de Oort vör allen dör de Diskotheek Haas bekannt.

### Inwahnertall

### Religion

Glinn is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Gangolf-Kark in Örel.

För de Kathoolschen is de St.-Michaelskark in Bremervöör tostännig, de siet 1. September 2010 to de Karkengemeen Hillig Geist in Stood tohöört.

## Kultur

En Denkmaal för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’ steiht bi’n Karkhoff.

### Verenen

De Schützenvereen Glinn-Koornbeek is 1912 grünnt worrn un de Sportvereen 1982.

## Infrastruktur

### Verkehr

Glinn liggt an de Bundsstraat 74/71, de in’n Oosten na Bremervöör geiht un in’n Westen na Örel, Barchel un Basdaal. Na Noorden geiht von de B&nbsp;74/71 de B&nbsp;495 af, de na Loomst löppt.

In’n Noorden löppt de Bahnlien Bremerhoben–Buxthu an Glinn langs un in’n Süden de Moorexpress na Oosterholt-Scharmbeek.

## Literatur

* *Oerel 937 - 1987. Die Geschichte der Dörfer Oerel, Barchel und Glinde.* B. Borgardt KG, Bremervöör 1987

## Footnoten



## Weblenken
Stijn Devolder

**Stijn Devolder** (* 26. August 1979 in Kortrijk) is en ehmalger belgisch Radrennfohrer.

Devolder wurr 2002 bi Vlaanderen-T Interim Profi. 2004 is he to de Mannschap vun US Postal Service. wesselt. He is en bannig gooden Fohrer up Koppsteenplaaster. 

As U23-Fohrer kunn  Devolder tweemal den GP Waregem winnen. 2007 und 2010 wurr he belgisch Straatenmeester. Sien bither gröttste Spood weer de Sieg bi de Flannern-Rundfohrt 2008, as he nah en lang Alleenfohrt in’t Ziel keem. Dat kunn he 2009 noch mal wedderhalen. In de Jöögd harr he dit Rennen ok all 1996 un 1997 wunnen. Enn'n vun dat Johr 2019 hett he sien Loopbahn afslooten.

## Palmarès
**2004**
* een Deelstreck Veer Daag vun Düünkarken

**2005**
* Gesamtwertung Dree Daag vun De Panne

**2006**
* een Etapp Belgien-Rundfohrt

**2007**
* een Deelstreck Dree Daag vun De Panne
* 3. Platz Gesamtwertung Tour de Suisse
* Belgisch Meester
* Gesamtwertung Öösterriek-Rundfohrt

**2008**
* Gesamtsieg un een Etapp Algarve-Rundfohrt
* Flannern-Rundfohrt
* Gesamtwertung un een Etapp Belgien-Rundfohrt
* Belgisch Meester (Eenzeltietfohren)

**2009**
* Flannern-Rundfohrt

;2010
* Gesamtwertung Belgien-Rundfohrt
* Belgisch Meester
* Belgisch Meester (Eenzeltietfohren)

;2013
* Belgisch Meester

## Teams
*2001 Mapei-Quick•Step (Stagiaire)
*2002–2003 Vlaanderen-T Interim
*2004 US Postal
*2005–2007 Discovery Channel
*2008-2010 Quick Step
*2011-2012 Vacansoleil
*2013 RadioShack Leopard
*2014-2015 Trek Factory Racing
*2016 Trek-Segafredo
*2017-2018 Vérandas Willems-Crelan
*2019 Corendon-Circus

## Weblenken
* Devolder in de Datenbank vun Radsportseiten.net
Philippe Gaumont

**Philippe Gaumont** (* 22. Februar 1973 in Amiens; † 17. Mai 2013 in Arras) weer en franzöösch Radrennfohrer. 

## Karriere
Sien Karriere fung 1994 in dat Castorama-Team an. Sien gröttste internatschonal Erfolg weer, as he 1992 bi de Olympisch Sömmerspelen in dat Mannschapstietfohren över 102,8 km de Bronzemedaille wunn. 2000 wurr he mit sien Mannschap franzöösch Meester in’t Mannschapstietforen un in de Johren 2000 un 2002 weer he todem franzöösch Meester in de Eenerverfolgung. 

1997 kunn he dat Rennen Gent–Wevelgem winnen.

## Dopingaffären
Philippe Gaumont weer immer weer in Dopingaffären verwickelt. 1996 wessel he to dat Team GAN un wurr in dat glieker Johr eerstmals positiv up Nandrolon test. Een Johr later wessel he to dat Team Cofidis, bi dat he bit to dat Enn’ vun sien Karriere 2004 bleev. 1998 1998 wurr he nochmals tweemal positiv up Nandrolon test. En Johr later keem bi Bloodtests herut, dat he Amphetamine nommen harr. 

2004 hett he togeeven, dat he siet Anfang vun sien Karriere regelmatig dopt harr, ok mit EPO. He is denn ok vun’ Radsport torüchtreden un schreev later dat Book *Prisonnier du dopage* (Fangennommen vun’ Doping).

Nah sien Karriere führ he en Café in Amiens. Siet en Hartinfarkt in' April 2013 leeg Gaumont in’t Koma. An’ 13. Mai 2013 wurr bi hüm de Hirndood faststellt.

## Weblenken
* Gaumont up Radsportseiten.net

## Enkeld Nahwiesen
Arjen van der Kieft

**Arjen van der Kieft** (* 17. Mai 1985 in Zwanenburg) is en nedderlannsch Iesflinklöper (Allrounder).

Arjen van der Kieft start siet de Saison 2006/07 in’ Weltcup. Glieks bi sien eerst Rennen keem he över de 5000 Meter up Platz 10.  Bi de Junioreneuropameesterschapen 2005 in Helsinki wunn he över 5000 un 10000 Meter de Goldmedaillen. 

Ok bi de Olympische Winterspelen 2010 in Vancouver is he antreden un keem över 10000 Meter up den negenten Platz. 

## Weblenken
* Arjen van der Kieft bi ''Skateresults''
* Bilder von Arjen van der Kieft bi ''DESGphoto''
* Statistik bi ''Speedskatingnews''
Gent–Wevelgem

**Gent–Wevelgem** is en belgisch Radrennen.

Dat siet 1934 up de Straaten vun de belgisch Westprovinzen utdragen Eendagsrennen hörr siet Inführen vun de UCI ProTour 2005 to disse Rennserie vun de wichtigst Radrennen vun en Johr. Siet 2011 hörrt dat Rennen to de Nahfolgeserie UCI World Tour. De Streck vun Gent–Wevelgem hett anners as de meest fläämsch Fröhjohrsklassiker en relativ flaak Profil. Dat gröttste Hinnernis is de *[[Kemmelberg]]*, en typisch fläämsch Helling (Anstieg) mit en woll körten, aber enorm steilen un nich asphalteert Anstieg. 

Da flaak Profil vun dat Rennen warkt sück ok up de Siegerlist ut: So kunn en Sprinter as Mario Cipollini den Klassiker dreemal winnen. Dreemal hebbt ok de Belgier Eddy Merckx, Rik Van Looy, Robert van Eenaeme, Tom Boonen dat Rennen för sück entscheeden. Ok Peter Sagan kunn sück dreemal in de Siegerlist indragen. De eenzig düütsch Winners sünd Andreas Klier (2003), Marcus Burghardt (2007) un John Degenkolb (2014).

## Weblenken
* Offiziell Websteed (engelsch, franzöösch, nedderlannsch)
Grand Prix de Wallonie

De **Grand Prix de Wallonie** is en belgisch Radrennen.

De Grand Prix de Wallonie is en Eendagsrennen un wurrd in de belgisch Region Wallonien Midden September jedes Johr siet 1935 mit Ünnerbreken un siet 1970 up Duer utdragen. Organisator vun dat Rennen is de *TRW' Organisation* ut Mouscron. Siet 2005 tellt dat Rennen to de UCI Europe Tour un is in de Kategorie 1.1 instuuft. Rekordwinner sünd de beid Belgiers Adolphe Braeckeveldt un Nick Nuyens, de beid jeweils dreemal wunnen hebbt. 

## Siegerlist

## Weblenken
* De ''Grand Prix de Wallonie'' up de Websteed vun de  ''TRW' Organisation'' (franzöösch)
* Resultate vun den  ''Grand Prix de Wallonie'' up de Websteed vun ''Mémoire du Cyclisme'' (franzöösch)
Wouter Weylandt

**Wouter Weylandt** (* 27. September 1984 in Gent; † 9. Mai 2011 in Mezzanego) weer en belgischer Radrennfohrer.

## Leven
Wouter Weylandt wunn 2004 dat U23-Rennen vun de GP Waregem. In‘ Harvst fohr he denn för Quick•Step-Innergetic as Stagiaire un kreeg dornah en Profiverdrag bi dat ProTour-Team för de nächste Saison. 2005 wunn he den belgischen GP Briek Schotte. Bi de ENECO Tour 2006 keem he in en Deelstreck up den darten Platz in‘ Massensprint, veer Sekunn achter den Utrieter Manuel Quinziato. Sien gröttste Erfolge weer Etappensiege bi de Vuelta a España 2008 un den Giro d’Italia in dat Johr 2010.

To de Saison 2011 is Weylandt vun Quick Step to dat nee grünnd Team Leopard Trek wesselt

## Dödlich Unfall
An‘ 9. Mai 2011 keem Weylandt bi dat Radrennen Giro d’Italia 2011 in de Affohrt vun‘ Passo del Bocco, rund 25 Kilometer vör dat Ziet vun de darte Deelstreck in  Rapallo to Malör. As he nah achtern keeken hett, um sück över de aktuell Rennsituatschoon klor to wurrn, hett he mit dat linke Pedaal oder linke Lenkersiet en Müer striept un wurr dordör circa 20 Meter wiet up de anner Straatensiet schleudert, wo he mit en annern Gegenstand kollideeren dee. Weylandt hett sück dorbi en Schädelbasisbrook totrucken un is trotz sofort inleid Wedderbelevensversöök noch an de Unfallstäe storven.

## Familie
He weer bitt o sien Dood mit An-Sophie De Graeve tosommen.

## Wat he schafft hett

**2004**

* Grand Prix Waregem U23

**2005**

* Grand Prix Briek Schotte

**2007**

* en Deelstreck Dree Daag vun Westflannern
* Ronde van het Groene Hart
* een Deelstreck Belgien-Rundfohrt
* een Deelstreck Ster Elektrotoer
* een Deelstreck ENECO Tour

**2008**

* Nokere Koerse
* een Deelstreck Vuelta a España
* Omloop van de Vlaamse Scheldeboorden

**2009**

* Le Samyn
* een Deelstreck Dree Daag vun Westflannern

**2010**

* en Deelstreck Giro d’Italia
* en Deelstreck Circuit Franco-Belge

## Teams

* 2005 Quick•Step
* 2006 Quick•Step-Innergetic
* 2007 Quick•Step-Innergetic
* 2008 Quick Step
* 2009 Quick Step
* 2010 Quick Step
* 2011 Team Leopard-Trek

## Weblinks

* Offiziell Websteed

## Enkeld Nahwiesen
Hollen (Hollnseth)

**Hollen** () is en Dörp in de Gemeen Hollnseth, in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. Dat Dörp liggt bi de Meh.

## Geografie

De Naveröörd sünd Nindörp in’n Noorden, Nindörper Moor in’n Noordoosten, Brobargen un Oostendörp in’n Oosten, Isheim in’n Süüdoosten, Abbenseth in’n Süden, Langeln in’n Süüdwesten un Armsdörp in’n Westen.

## Historie

Hollen kummt 1004 toeerst in de Oorkunnen vör.

De Hollener Möhl liggt en beten von’n Oord af an’n Möhlenbeek, de na de Meh flütt. De Möhl hett von 1801 bet 1940 Koorn mahlt. Vondaag is de Watermöhl en Museumsmöhl un blangen de Möhl liggt en Gasthoff.

In’n Eersten Weltkrieg sünd 15 Soldaten ut Hollen fullen oder vermisst un in’n Tweten 42.

Hollen is an’n 1. Juli 1972 bi de Gemeenreform in Neddersassen mit de Gemeen Abbenseth to de ne’e Gemeen Hollnseth tohoopleggt worrn.

Hollen hett en lütt Heimatmuseum, dat von Michael Schwieger bedreven warrt.

### Inwahnertall

### Religion

Hollen is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Bartelmees-Kark in Loomst.

För de Kathoolschen is de St.-Ansgar-Kark in Warstood tostännig, de siet 2010 Deel von de Karkengemeen Hillig Geist in Stood is.

De Karkhoff Hollen liggt an de *Oortsstraat*.

### Börgermeesters

### Wapen

Dat Wapen wiest op blauen Grund en sülvern Wellenlien mit en gollen Watermöhlenrad dör över un en gollen Barg in’n Schildfoot dor ünner, op den en blau Hünengraff to sehn is.

Dat Möhlenrad un de Wellenlien staht för de Hollener Möhl un den Hollener Möhlenbeek.

## Kultur

En Denkmaal för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’ steiht bi’n Karkhoff.

## Weertschop un Infrastruktur

Hollen hett en egen freewillige Füürwehr.

### Verkehr

Hollen liggt an de Kreisstraat 32, de in’n Noorden över Nindörp na Loomst löppt. In’n Süden löppt de Straat na Abbenseth. Lüttjere Straten gifft dat ans na Oostendörp, Armsdörp un Nindörper Moor.

## Literatur

* Michael Schwieger: *Hollener Chronik.* 2004, ISBN 3-8334-1022-1

## Footnoten



## Weblenken

* Websteed von Michael Schwieger mit Infos över Hollen (hoochdüütsch)
Hönau-Lindörp

**Hönau-Lindörp** () is en Dörp in de Gemeen Bremervöör, in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen.

## Geografie

De Naveröörd sünd Neendamm un Isheim in’n Noorden, Ottendörp in’n Noordoosten, Neer-Ochenhusen in’n Oosten, Bremervöör in’n Süden, Koornbeek un Glinn in’n Süüdwesten un Mehdörp in’n Westen.

## Historie

Lindörp un Hönau sünd 1776 un 1780 as Moorkolonien in de Form von en Stratendörp grünnt worrn.

Vör 1885 leeg de Oort in dat Amt Bremervöör un is denn Deel von’n Kreis Bremervöör wesen. 1977 is dat denn Deel von’n Landkreis Rodenborg worrn.

An’n 1. April 1929 sünd de Öörd Hönau un Lindörp mit Neendamm un Isheim to de Gemeen Sanddamm tohoopleggt worrn. Disse Gemeen hett sik mit’n 1. Oktober 1949 wedder oplööst, aver Hönau un Lindörp sünd dorbi as een Gemeen tohoopbleven.

Hönau-Lindörp is 1974 bi de Gemeenreform in Neddersassen mit de Gemeen Bremervöör tohoopleggt worrn.

### Inwahnertall

### Religion

Hönau-Lindörp is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Findörp-Kark in Isheim. Bet 1965 hett de Oort noch to dat Kaspel von de Liborius-Kark in Bremervöör höört. As in dat Johr de Auferstehungskark in Bremervöör nee boot worrn is, is disse Kark för den Oort tostännig ween. Eerst 1994 is de Findörp-Kark egenstännige Karkengemeen worrn un sietdem höört Hönau-Lindörp na Isheim.

För de Kathoolschen is de St.-Michaelskark in Bremervöör tostännig, de siet 1. September 2010 to de Karkengemeen Hillig Geist in Stood tohöört.

### Politik

Hönau-Lindörp hett binnen de Gemeen Bremervöör en egen Oortsraad mit söven Maten. Oortsbörgermeester is Herbert Buck.

### Wapen

Dat Wapen wiest op gollen Grund, dör en roden Striepen deelt, baven dree gröne Bläder un ünnen en swarten Törfescher.

## Weertschop un Infrastruktur

De freewillige Füürwehr Hönau-Lindörp is 1921 grünnt worrn.

De Volksbank Oosterholt-Scharmbeek hett in Hönau-Lindörp in de Straat *An’n Lintel 3* en Filiaal.

### Verkehr

Hönau-Lindörp liggt as Stratendörp an de Lindauer Straat, de Kreisstraat 105, de in’n Noorden na Isheim geiht un in’n Süden in Bremervöör an de Bundsstraat 74/71 ranlöppt. En lüttjere Straat geiht ans noch na Neer-Ochenhusen.

## Literatur

* *200 Jahre Hönau-Lindorf. 1776-1976.* 1976

## Footnoten





## Weblenken

* Websteed to dat Dörp (hoochdüütsch)
Berthold Suhle

**Berthold Suhle** (* 1. Januar 1837 in Stolp, Pommern; † 26. Januar 1904 in Nordhausen) weer en düütsch Schoolmeester und Schachspeler. 

Suhle weer de Söhn vun en Schoolrektor. He studeer af 1855 eerst in Berlin un denn van 1857 bit 1859 an de Bonner Universität de Facken Philosophie, Philologie un Naturwetenschapen. Dornah leev he in Berlin un Stolp.

In dat Johr 1859 verlor he tegen Adolf Anderssen in Breslau in en längeren Wettkamp (13:27, =8). Fiev Johr later kreeg he he tegen Andersen en unentschieden (3:3, =2) hen. Buterdem wunn he 1860 en Tweekamp tegen Philipp Hirschfeld överlegen (7:0, =2). Suhle weer ok en hervörragend Blindspeler. Sien 1865 mit Gustav Neumann verapenlicht Wark *Die neueste Theorie und Praxis des Schachspiels* funn gooden Anklang.  Max Lange hett hüm tietwies in de Redaktschoon vun de ansehn *[[Deutsche Schachzeitung|Schachzeitung]]* upnommen.

Suhle hett sien schachlich Tätigkeit ut beroplich Grünnen vör de Tiet upgeven. Van 1877 bit 1901 hett he sien Lehramt utöövt. Suhle hett Greeksch an dat Königlich Gymnasium to Nordhausen ünnerricht. 1895 wurr he to’n Perfesser  ernannt. 

## Warken
* ''Arthur Schopenhauer und die Philosophie der Gegenwart. Antimetaphysische Untersuchungen mit besonderer Rücksicht auf die Denker des achtzehnten Jahrhunderts, W. Weber, Berlin 1862
* *Der Schachcongress zu London im Jahre 1862 nebst dem Schachcongresse zu Bristol im Jahre 1861*. W.&nbsp;Weber, Berlin 1864 (Band 1 un Band 2 bi Google Books)
* (tosommen mit Gustav Richard Neumann) *[http://books.google.de/books?id=ykVAAAAAYAAJ Die neueste Theorie und Praxis des Schachspiels seit dem Schachcongresse zu New-York i.J. 1857]*. Julius Springer, Berlin 1865

## Weblenken
* Partien vun Berthold Suhle bi chessgames.com

## Enkeld Nahwiesen
Geert Van Bondt

**Geert Van Bondt** (* 18. November 1970 in Ninove) is en ehemalger belgischer Radrennfohrer.

He weer Profi van 1993 bit 2004. Sien gröttste Spood weer woll de Sieg in dat Johr 2000 bi dat Rennen Gent–Wevelgem, bi de he ünner annern Peter Van Petegem, Johan Museeuw un Tristan Hoffman achter sück leet. 

In dat glieker Johr harr he ok sien eenzih Deelnahm bi de Tour de France, wo he up Platz 118 keem. Ebenfalls in 2000 keem he bi dat Rennen Kuurne-Brüssel-Kuurne up den 2. Platz achter Andrej Tchmil aber vör Jaan Kirsipuu, Romāns Vainšteins un Jo Planckaert.

## Weblenken
* Geert Van Bondt in de Datenbank vun Radsportseiten.net
Romain Gijssels

**Romain Gijssels** (* 10. März 1907 in Denderwindeke; † 31. März 1978 in Paris) weer en belgischer Radrennfohrer. 

He weer Profi van 1930 bit 1936. All 1931 wunn he de Flannern-Rundfohrt. Sien spoodriekst Johr weer aber 1932, as he tonächst den Klassiker Paris-Roubaix un dornah noch mal de Flannern-Rundfohrt wunn. Dorto keem denn noch en Sieg bi dat Rennen Bordeaux–Paris. 

1934 wunn he noch dat Rennen Paris-Belfort un nehm ok noch an de Tour de France deel, bi de he up de 19. Deelstreck noch den 2. Platz belegg.   

## Weblenken
* Romain Gijssels in de Datenbank vun Radsportseiten.net
Heiri Suter

** Heinrich „Heiri" Suter** (* 10. Juli 1899 in Gränichen; † 6. November 1978 in Bülach) weer en Swiezer Radrennfohrer.

Heiri Suter gull as Klassikspezialist un is aktiv Radrennen van 1918 bit 1941 während 23 Johren as Profi fohren, wobi he insgesamt 57 groot Siege feiern konnte. 1923 kunn he as eerst Swiezer binnerhalv vun een Week dat "Double" *[[Paris-Roubaix]]* un de *[[Flannern-Rundfohrt]]* winnen. 2010 hett dat eerst weer as tweet Swiezer Fabian Cancellara schafft.

Suter weer de jüngst vun all tosommen söss Bröers (Franz, Paul, Fritz, Max un Gottfried), de all Radrennfohrer weern. An’ meesten Spood harr neben Heiri Paul, de 1923 Steher-Weltmeester wurr. Dorto harr he noch twee Süsters.

## Wat he schafft hett

* Swiezer Straatenmeester: 1920, 1921, 1922, 1926, 1929
* Paris-Roubaix: 1923
* Flannern-Rundfohrt: 1923
* Bordeaux–Paris: 1925
* Paris–Tours: 1926, 1927
* Meesterschap vun Zürich: 1919, 1920, 1922, 1924, 1928, 1929
* Frankfort: 1927
* Critérium des As: 1923 (2. Platz: 1924)

* 3. Platz Lombardei-Rundfohrt: 1919
* 5. Platz Mailand–Sanremo: 1927

## Enkeld Nahwiesen


## Weblenken
* Palmarès
* Heiri Suter in de Datenbank vun Radsportseiten.de
131 v. Chr.

## Wat passeert is
* Aristonikos, de unehliche Söhn vun Eumenes II. winnt en Slacht gegen dat röömsche Heer unner Publius Licinius Crassus. He hollt dor nix vun, dat Pergamon as Arvdeel an dat Röömsche Riek fallen deit, so, as Attalos III. dat 133 v. Chr. afmaakt harr. 

## Boren
* 
## Storven
Kornelis-ter-Laan-Pries

De **Kornelis-ter-Laan-Pries** is en Kulturpries, de von 1985 af an elk Johr dör de Stichting ’t Grunneger Bouk utdaan warrt.

De Pries geiht an Minschen un Institutionen, de Verdeensten daan hebbt op dat Rebeed von de Grünnenger Spraak un Kultur un is mit en Priesgeld von 1000 Euro un en bronzen Figur verbunnen. De Pries hett sien Naam na’n Schriever un Politiker Kornelis ter Laan kregen.

## Winners

* 1985 - Lianne Abeln un David Hartsema
* 1986 - Ede Staal *(postum)*
* 1987 - dr. P.J. van Leeuwen
* 1988 - Fré Schreiber
* 1989 - Wim Faber
* 1990 - Harm van der Veen
* 1991 - ds. Engel Jan Struif
* 1992 - Toal en Taiken
* 1993 - Theatergroep Waark
* 1994 - dr. Jan J. Boer
* 1995 - De Bende van Baflo Bill
* 1996 - Stichting Kostverloren
* 1997 - Muziekgroep Törf
* 1998 - Cees Reinders
* 1999 - Reint Wobbes
* 2000 - Op Roakeldais
* 2001 - An Kuiper
* 2002 - Stichting Oude Groninger Kerken
* 2003 - Eltje Doddema
* 2004 - Streekhistorisch Centrum Stadskanaal
* 2005 - Wia Buze
* 2006 - Willem Friedrich
* 2007 - Hanny Diemer un Frits Pleiter
* 2008 - Bijbelvertaalcommissie
* 2009 - Historische Vereniging Stad & Lande
* 2010 - Alex Vissering
* 2011 - Gert Sennema
* 2012 - Aafke Steenhuis
* 2013 - Hans van der Lijke
* 2016 - Marcel Hensema
* 2017 - Jan Veldman
* 2018 - Bert Hadders
* 2019 - Martin Hillenga
* 2020 - nich vergeven wegen de Corona-Pandemie
* 2021 - Erwin de Vries
* 2022/23 - Henk Puister

## Kiek ok bi

* List vun plattdüütschen Priesen

## Footnoten
Charlie Shoemake

**Charles Edward „Charlie“ Shoemake** (* 27. Juli 1937 in Houston, Texas) is en US-amerikaansch Musiker (Vibraphon, Piano) vun den Modern Jazz. 

Shoemake kreeg Klaveerünnerricht siet dem he söss Johr old weer un studeer an de  Southern Methodist University in Dallas Klaveer. A 1956 weer he in Los Angeles tätig, wo he Privatstünn bi  Jimmy Rowles nehm, in de Studios tätig weer, aber ok mit Charles Lloyd, Art Pepper un de Lighthouse All Stars Upnahmen maken dee. Midden vun de 1960er Johren wessel he ünner den Infloot vun Victor Feldman to dat Vibraphon. Tüschen 1966 un 1973 weer he Liddmaat in dat Quintett vun George Shearing un funn dordör internatschonal Beachtung. Wiederhenn wark he an Upnahmen vun Lalo Schifrin, Quincy Jones, Frank Sinatra, Johnny Mandel un Nelson Riddle mit. Midden vun de 1970er Johren hett he en Musikschool apen makt un eegen Gruppen grünnd. 1978 keem de eerste Plaat ünner eegen Naam rut. He gellt as Spezialist för qualitativ hochwertigen „Easy Going Jazz“. Mit sien Fru, de Singerin Sandy Shoemake, leevt he siet 1990 in Cambria.

## Diskographisch Henwiesen
* *Collaborations* (1985) mit Bill Holman
* *Satin Nights* (1985/86) mit Conte Candoli, Don Rader, Phil Woods
* *Stand-Up Guys* (1989) mit Harold Land
* *Land’s End* (2000) mit Charles McPherson

## Lexigraphisch Indrääg
* Martin Kunzler, *Jazz-Lexikon Bd. 2.* Reinbek 2002; ISBN 3-499-16513-9

## Weblenken
* Webpräsenz mit Diskographie
* Artikel in de JazzTimes (Mai 2003, pdf) (738 kB)
Belgien-Rundfohrt

De **Belgien-Rundfohrt** is en Rad-Etappenrennen.

De Belgien-Rundfohrt (Ronde van België) wurrd siet 1908 mit Utnahm vun en paar Ünnerbreken jedes Johr utdragen. Wiels de Weltkriege funn dat Rennen aber nich statt. Siet 2002 find dat Rennen unünnerbraken statt. As 2005 de ProTour inführt wurr, wurr dat Rennen in de UCI Europe Tour upnommen un in de Kategorie 2.1 instuuft

## Siegerlist

## Weblenken
* Offiziell Websteed (franzöösch, nedderlannsch)
Kevin Seeldraeyers

**Kevin Seeldraeyers** (* 12. September 1986 in Boom) is en belgisch Radrennfohrer.

Kevin Seeldraeyers hett 2005 een Deelstreck bi de U23-Rundfohrt Tour de l'Isard d'Ariège. In de folgend Johr is he denn för dat belgisch  Nahwuss-Team Beveren 2000 antreden. In dit Johr wunn he een Deelstreck bi de  Giro della Valle d'Aosta un he kunn de Ronde van Luik för sück entscheeden. Siet de Saison 2007 geiht Seeldraeyers för dat belgisch ProTour-Team Quick•Step-Innergetic an den Start.

2009 wunn he de Nahwusswertung bi de Giro d’Italia un bi de Öösterriek-Rundfohrt keem he up Platz 4. Bi de Giro 2011 keem he bi de 18. Deelstreck up den darten Platz. 

## Teams
*2006 Beveren 2000
*2007 Quick Step-Innergetic 
*2008 Quick Step
*2009 Quick Step
*2010 Quick Step
*2011 Quick Step
*2012 Astana Pro Team
*2013 Astana Pro Team
*2014 Wanty-Groupe Gobert
*2015 Torku Şekerspor

## Weblenken

* Kevin Seeldraeyers in de Datenbank vun Radsportseiten.net
Lieuwe Westra

**Lieuwe Westra** (* 11. September 1982 in Moleneind; † 14. Januar 2023 in Zwaagdijk) weer en nederlannsch Radrennfohrer.

Lieuwe Westra fung sien Karriere 2006 bi dat nedderlannsch Krolstone Continental Team an. In sien eerst Johr dor wunn he en Deelstreck bi dat Norsk Sykle Festival. In de Saison 2007 keem he bi de Ster van Zwolle un den sössten Platz un bi de Olympia's Tour keem he ünner de best Fiev. He hett ok an de Olympisch Sömmerspelen 2012 deelnommen. 

## Wat he schafft hett
;2007
* een Deelstreck OZ Wielerweekend

;2008
* een Deelstreck Tour Alsace

;2009
* Arno Wallaard Memorial
* eerst Deelstreck Tour de Picardie
* Tour de Picardie

;2011
* Classic Loire Atlantique
* een Deelstreck Belgien-Rundfohrt (EZF)

;2012
* een Deelstreck Paris–Nizza
* Nedderlannsch Meester - Eenzeltietfohren 
* Gesamtwertung un een Deelstreck Däänmark-Rundfohrt

;2013
* een Deelstreck Tour of California
* Nedderlannsch Meester - Eenzeltietfohren

;2014
* een Deelstreck Volta Ciclista a Catalunya
* een Deelstreck Critérium du Dauphiné

;2016
* Gesamtwertung Dree Daag vun De Panne

## Teams
* 2006-2008 Krolstone Continental Team
* 2009-2013 Vacansoleil-DCM
* 2014- Astana Pro Team

## Weblenken
* Lieuwe Westra in de Datenbank vun Radsportseiten.net

## Enkeld Nahwiesen
Weerpel

Dat Daarp **Weerpel** is en lüttken Buurskuup in'n Hümmling. Weerpel hört to de Samtgemeent Sögel und ligg in't Emsland in Niedersachsen.

## Geografie

### Lage
Weerpel ligg in'e Midde vun'n Hümmling, in'n Nordosten vun't Emsland. De Naberdaarpe bünt Sögel in'n Süden, Neiborger un Borger in'n Norden, Spohn in'n Osten un Wüppengen in'n Westen. Denn grötsten Baach is den Windbarg mit 73 Meter över NN.

### Wat in'e Gegend ligg

Neben de St.-Franzikus Kahke staht dat Batak-Hus. Dat is en Missionierungsmuseum und is för dat Uttusken vun de Kulturen dacht.

In ´t Weerpeler Kuntrei gifft dat ´n Stück of wat Grootsteengrafftsteden.

## Politik
In Weerpel wohnt bi eindusend tweihunnert (1200) Lüe.

Denn Börgermeister is to'e tiet Hermann Grotjohann (CDU). Den Gemeentrat bestaht ut elben Lühe, acht vun'e CDU un dree vun'e Weerpeler List (WL).

## Weblenken

## Enkelt Nawiesen
Josef Fischer (Radrennfohrer)

**Josef Fischer** (* 10. Januar 1865 in Atzlern bi Neukirchen beim Heiligen Blut, Böverpalz; † 3. März 1953 in München) weer de eerste bedüüdend düütsch Radrennfohrer up de Straat. To sien Tiet gull he as de beste Straatenfohrer up de Welt. 1893 wunn Fischer de Distanzradfohrt Wien–Berlin. He weer ok de eerste Winner vun dat Rennen Paris-Roubaix, 1896. För de 280 Kilometer hett he 9 Stünn un 17 Minüüt bruukt. 1900 hett he dat Rennen Bordeaux–Paris wunnen.

Fischer sien Karriere as Radrennfohrer düer van 1892 bit 1904; af 1897 harr he ok as Bahnfohrer Spood. In’ August 1894 hett he dat schafft, mit dat Rad flinker to ween as  *William Cody Junior* (de Söhn vun Buffalo Bill) up en Peerd.  

## Wat he schafft hett
1892:
*1. Platz München-Pilsting (200 km)
*1. Platz München-Coburg (300 km)

1893:
*1. Platz 1. Fernfohrt Wien-Berlin, 580 km, 31:00:22,2 Stunden
*1. Platz Moskau-St. Petersburg
*1. Platz Freiburg-Colmar-Basel (300 km)

1894:
*1. Platz der Fernfohrt Mailand-München (587 km)
*1. Platz Triest-Graz-Wien (509 km)

1895:
*1. Platz Triest-Graz-Wien

1896:
*1. Platz Paris-Roubaix (vör Charles Meyer, Maurice Garin)
*1. Platz Düütsch Meesterschap vun de Steher

1897:
*1. Platz Veer Daag vun Hamborg
*2. Platz Meesterschap vun Düütschland
*4. Platz Europameesterschap vun de Steher över 100 km

1898:
*2. Platz düütsch Meesterschap

1899:
*1. Platz Veer Daag vun Hamborg
*2. Platz Fernfohrt Bordeaux–Paris
*2. Platz Düütsch Meesterschap
*4. Platz Sössdaag-Rennen New York

1900:
*1. Platz Fernfohrt Bordeaux-Paris
*2. Platz Paris-Roubaix (achter Émile Bouhours)

1903:
*15. Platz Tour de France
*4. Platz Sössdaag-Rennen in New York

## Weblenken
* Josef Fischer in de Datenbank vun Radsportseiten.net
* Cycling4fans.de
* Ergebnisse vun de düütsch Steher-Meesterschapen 1892-2005 up stayer.de (PDF-Datei; 92 kB)
* Josef Fischer in de Katalog vun de Deutsche Nationalbibliothek
* Personennaamdatei
Clifton James

**Clifton James** is de Naam von

* Clifton James (* 1921), US-amerikaansch Schauspeler,
* Clifton James (* 1936), US-amerikaansch Musiker.
Donn Trenner

**Donald ″Donn" Trenner** (* 10. März 1927 in New Haven, Connecticut; † 16. Mai 2020) weer en US-amerikaansch Arrangeur un Pianist vun de Swingära un vun den Modern Jazz. He hett bi Charlie Barnet as ok mit Charlie Parker un Stan Getz arbeit.

## Leven un Wark
To Anfang vun sien Karriere speel Trenner 1943 bit 1945 bi Ted Fiorito. Gemeensam mit sien Fru, de Singerin Helen Carr, hörr he 1947 to dat Orchester vun Buddy Morrow. 1948 leit he mit hör en Trio in San Francisco. 1950-51 hett Trenner bi Charlie Barnet arbeit, buterdem speel un arrangeer he af 1953 bi Jerry Gray, Charlie Parker, Stan Getz, Georgie Auld, Jerry Fielding, Skinnay Ennis, Les Brown, Lena Horne oder Nancy Wilson. 1957 wark he bi Oscar Pettiford un bi Anita O'Day as ok 1958 in Europa. Buterdem nehm he Schallplatten mit Tommy Dorsey, Howard McGhee, Francis Faye, Betty Roche, Nelson Riddle oder Paul Broadnax up. In de 1960er Johren hett he meest as Studiomusiker, Arrangeur un musikalisch Leiter för TV-Produktschonen (as för Shirley MacLaine, de Steve Allen Show un *Nightlife Show*) arbeit.

## Diskographie (Utwahl)
* Donn Trenner Trio: Chet Baker - *Get Together*

* Charlie Barnet: *The Capitol Big Band Sessions* (Capitol, 1948-50)
* Les Brown: *The Swingin'  Sound* (Fresh Sound Records, 1959)
* Stan Getz & Chet Baker: *Together for the First Time!* (Fresh Sound, 1952-53)
* Charles Mingus: *West Coast 1945-1949* (Uptown, 1945-49)
* Betty Roche with the Conte Candoli Quintet: *Take The "A" Train* (Affinity, 1956)

## Literatur
* Kunzler, Martin: *Jazz-Lexikon*, Reinbek, Rowohlt, 1988
* Richard Cook, Brian Morton : *The Penguin Guide To Jazz On CD*, London, Penguin, 2nd Edition, 1994 & 6th Edition, 2002
*Carlo Bohländer u. a.: ''Reclams Jazzführer. Stuttgart, Reclam, 1990

## Weblenken
*Trenner in der International Movie Database

## Enkeld Nahwiesen
Clifton James (Schauspeler)

**Clifton James** (* 29. Mai 1921 in New York, USA; † 15. April 2017 in Gladstone, Oregon) weer en US-amerikaanschen Film- un Feernsehschauspeler.

Sien eersten Rullen hett he Anfang vun de 1950er Johren kregen. Grote Bekanntheit kreeg he dör sien beiden Optreden in de James-Bond-Filmen *Live and Let Die* (1973) un *The Man with the Golden Gun* (1974), in de he den paddeligen Sheriff J. W. Pepper speelt hett. He hett aver noch in vele annere bekannte Filmen mitspeelt, man en Hööftrull weer nich dorbi. In’t Feernsehn harr he Gastrullen in vele Regen as *Gunsmoke*, *Dallas* oder *The A-Team*.

## Filmografie (Utwahl)

## Weblenken
Iñigo Landaluze

**Iñigo Landaluze Intxaurraga ** (* 9. Mai 1977 in Getxo) is en ehmalger baskschen Radrennfohrer ut Spanien. 

## Karriere
Landaluze is siet 2001 Profisportler un steiht siet disse Tiet ünner Verdrag in de  baskisch Radsportmannschap Euskaltel-Euskadi. 2005 hett he wat unverwacht dat Radrennen Critérium du Dauphiné Libéré wunnen, dat to de UCI Pro Tour tellt. En  Dopingkontroll bi dit Rennen wurr bi hüm en höhger Testosteronwert faststellt. Landaluze wurr aber vun de spaanschen Radsportverband freespraken un ok dat Verfohren för den internatschonalen Sportgerichtshoff hett he överstahn. Siet dem kunn he aber ok kien nennenswert Erfolge mehr vörwiesen.

Nahdem man hüm weer positiv up dat Erythropoetin-Analogon CERA bi de Dauphiné Libéré 2009 un en beten later bi en Training prüüft harr, wurr he weer vun den internatschonalen Radsportverband sparrt. Landaluze hett dat togeven un de vull Verantwortung övernommen un hett seggt, dat anner Fohrers oder dat Team dor nix mit to doon harrn. Nah sien Sparr hett he kien wiedere Profirennen mehr bestreeden. 

## Palmarès
* Gesamtsieg Critérium du Dauphiné Libéré 2005
* 3. Platz up de 10. Deelstreck vun de Tour de France 2006
* 2. Platz up de 11. Deelstreck vun de Vuelta a España 2006
* 2. Platz up de 7. Deelstreck vun de Tour de France 2007
* 2. Platz Gesamtwertung Burgos-Rundfohrt 2008

## Enkeld Nahwiesen


## Weblenken
* Landaluze in de Datenbank vun Radsportseiten.net
Stringer Davis

**Stringer Davis** (* 4. Juni 1899 in Birkenhead, Cheshire; † 29. August 1973 in Chalfont St. Giles, Buckinghamshire; boren as: *James Buckley Stringer Davis*) weer en engelschen Schauspeler.

## Leven un Wark
Stringer Davis weer vun 1945 bit to ehrn Dood mit de Schauspelersche Magaret Rutherford verheiraat. Tosamen mit ehr hett he in verschedene Verfilmen vun Miss-Marple-Romanen vun Agatha Christie mitspeelt. De Rull *Mr. Stringer* as bangen Vertroeten vun Miss Marple geev dat in de Böker nich. Rutherford hett dorop bestahn hatt, dat ehr Ehmann mitspelen schüll, un so weer de Rull vör em dortoschreven worrn.

## Filmografie (Utwahl)

## Weblenken
*
William Lashly

**William Lashly** (* 25. Dezember 1867 in Hambledon, Hampshire, England; † 12. Juni 1940, ok dor) weer en britisch Polarforscher.

He nehm all 1901 an de Discovery-Expeditschoon vun Robert Falcon Scott deel. He weer to dissen Tietpunkt *Stoker* (Heizer) in de Royal Navy.

Ansluutend wurr he ok för de Terra-Nova-Expedition to’n Süüdpol (1910-1913) utwählt. He hörr aber nich to de, de bit to den Süüdpol keemen. 150 Mielen vör dat  Ziel hett Scott nämlich dree Lüüd torüch schickt – Thomas Crean, Edward „Teddy“ Evans un William Lashly. Disse dree Mannlüüd mussen en Marsch över 750 Mielen torüch antreden, de se överleevt hemmt.  Scott un de annern, de den Süüdpol recken deen, sünd up den Rückweg to Dood kommen. Dank Creans unbändigem Kampgeist, de de letzt 35 Mielen alleen torüchleggt hett, um Hülp to halen, gelung Lashly, Crean un Evans de Rückkehr. Lashly bleev, wiels Crean alleen ünnerwegens weer, bi den swoor an Skorbut krank wurrn Evans.

Nah dat Enn‘ vun disse Expedition hett he sien Deenst bi de Königlich Marine upgeven, hett sück aber bi de Reservisten meld. To Tiet vun den Eersten Weltkrieg weer he up twee Kriegsscheep statschooneert. 1932 gung he endgültig in  Pension un leev dornah in Hambledon.

## Literatur
*A. R. Ellis (Hrsg.): *Under Scott's Command: Lashly's Antarctic Diaries*. Gollancz, London, 1969
*Apsley Cherry-Garrard: *Die schlimmste Reise der Welt *. (Originalfassung: The Worst Journey in the World, 1922) Semele Verlag, Berlin 2006. ISBN 3-938869-04-6
*Diana Preston: *In den eisigen Tod. Robert F. Scotts letzte Fahrt zum Südpol*. Heyne, München, 2. Uplaag, 2002 ISBN 3453197135
*Roland Huntford: *Scott und Amundsen. Dramatischer Kampf um den Südpol*.. Heyne, München, 2000 ISBN 3453177908

## Weblenken
* Personennaamdatei
Hämolyytsch-uräämsch Syndrom

Dat **hämolyytsch-uräämsche Syndrom** (kort **HUS**), ok **Gasser-Syndrom**, is en roor Syndrom, wat tomeist lüttje Kinner un Söögkinner bedrepen deit. Dor weert ut allerhand Grünn Blootzellen bi to Dutt maakt un de Neren könnt nich mehr richtig arbeiden. Dor steekt meist Gifte achter, de vun Bakterien herstammen doot. Dat gifft kumplette un nich-kumplette Formen.
*Vun komplette Formen warrt snackt, 
** wenn Rode Blootplattken verloren goht vunwegen Schaden an lüttje Blootfatten (mikroangiopaathsche hämolyytsche Anämie)
** wenn dat nich mehr so veel Blootplattken geven deit, as normol (Thrombozytopenie)
** wenn de Neren nich mehr arbeiden doot.
* Bi en nich-kumplette Form vun de enteropaatsche HUS sünd blot twee oder dree Teken vun düsse Krankheit to finnen. 
Na dat Infektschoon-Schuulgesett mutt dat Syndrom mellt weern. 

## Wat dat Syndrom in Gang bringen deit
Meist kummt de Krankheit vun Vero-Toxin, wat en Gift (Toxin) is, dat vun Bakterien produzeert warrt. Sunnerlich de „enterohämorrhaagsche *E. coli*“(kort EHEC) bringt düt Gift tostanne. Man ok annere Kieme, de dat up den Darm afsehn hefft, könnt dat produzeern. De Kieme leevt meist in Beester. 

Dat kummt nich so faken vor, dat een dat Syndrom ut annere Grünn kriegen kann. Mööglich weer, dat Medikamente dat utlööst (Ticlopidin, Clopidogrel, Chinin, Mitomycin C, Ciclosporin A, Pentostatin u. a.). Ok dat HELLP-Syndrom kann dor achter steken. Dat is en Komplikatschoon bi Froenslüde, de in annere Umstänn sünd.

## Wat passert bi dat Syndrom
Bi dat HUS kriegt de Binnenwänn vun de Blootfatten (Endothel) ut unnerscheedliche Grünn en Knacks. In de Arteriolen vun de Neren weert de Stollfakters verbruukt. So kummt dat denn dor to, dat de Kranke veel bloden deit. In den Darm warrt dor denn en blöerige Schieteree vun. Denn treedt noch so nömmte Fragmentozyte in dat Bloot up, allerwegens fehlt dat an Blootplattkens (Trombozytopenie) un de Neren könnt nich mehr arbeiden un allerwegens gifft dat to veel Harnstoffe in'n Bloot (Urämie).

## Literatur
* Friedrich Carl Sitzmann: *Pädiatrie. 300 Tabellen*. 3. Uplage, overkeken un wieter utboot. Thieme, Stuttgart 2007, ISBN 3-13-125333-9, (*Duale Reihe*), (*Das duale Lehrbuch*).
* Gerd Herold und Mitarbeiter: *Innere Medizin. Eine vorlesungsorientierte Darstellung unter Berücksichtigung des Gegenstandskataloges für die ärztliche Prüfung. Mit ICD 10-Schlüssel im Text und Stichwortverzeichnis *. Sülvstverlag, Köln 2007.
* W. Böcker, H. Denk, Ph. U. Heitz (Hrsg.): *Pathologie*. 3. Uplage, ganz nee maakt. Urban & Fischer, München u. a. 2004, ISBN 3-437-42381-9.
* S. Razzaq: *[http://www.aafp.org/link_out?pmid=17002034 Hemolytic uremic syndrome. An emerging health risk.]* Am Fam Physician. 2006 Sep 15;74(6):991-6. Review. PMID 17002034
* M. Noris, G. Remuzzi: *[http://jasn.asnjournals.org/cgi/content/full/16/4/1035 Hemolytic uremic syndrome.]* J Am Soc Nephrol. 2005 Apr;16(4):1035-50. Review. PMID 15728781

## Belege
Holsteener Cox

De **Holsteener Cox** (ok *Vahldiek sien Samling 3*, *Geel Holsteener Cox*) is en Sort vun’n Huusappel (*Malus domestica*).

## Historie
De Holsteener Cox tellt to de ollen Appelsorten. He weer üm 1900 vun Johannes Vahldiek in Eutin, Sleswig-Holsteen as Samling vun’n Cox Orange togen. As Vahldiek doodbleven weer, sünd all tüchten, de in sien Goorn anfunnen weern, ünnersöcht worrn un weern na em nöömt un dörtellt. De Holsteener Cox hett dorbi de Beteken Vahldiek sien Samling 3 kregen.

Dör den Eutiner Goornbovereen is de Sort öörtlich verbreedt worrn un weer geern eten. Na’n Tweeten Weltkrieg hett de Landweertschopskamer Sleswig-Holsteen de öörtlichen Sorten nakeken, vun wegen wat se vun Gööd harrn un wo goot se to bruken weern. Vahldiek sien Samling 3 is to’n Vermehren un Utproven in’n Goorn- un Gewarfsanbo utwählt worrn, vun wegen dat sien Egenschoppen beter weern as de vun’n Cox Orange. In de 1950er Johren weer de Sort as *Gelen Holsteener Cox* in Sleswig-Holsteen verbreedt un weer op de Bundsgoornschau 1959 in Dortmund as „överragen“ beweert.

## Egenorden
De Frucht hett en Dörmeter vun bit to 15&nbsp;cm un wiest en gröön-gele bit rode Klöör op. Dat Fruchtfleesch is süerlich bit aromaatsch-smackhaft, wobi dat Aroma an den Cox Orange rankummt.

De Holsteener Cox is en Harvstappel. Enn vun’n Spetember is he riep to’n Plücken un tomeist af Oktober riep to’n Geneet. He kann bit Dezember lagert worrn, oder ok düütlich länger, wenn he goot lagert is. In’n Noorden vun Düütschland is de Sort wiet verbreedt un is een vun de Hööftsorten in’n Sleswig-Holsteenschen Appelanbo. De Boom is an’t fuchtig-kole Klima vun Noorddütschland anpasst, wiest sik robust un is mit en middlere Boddengööd tofreden.

## Borns
* Walter Hartmann: *Farbatlas Alte Obstsorten*. Eugen Ulmer, Stuttgart 2003.
* Gustav Peters: *Vahldieks Sämling ausgezeichnet* in: Blätter für Heimatkunde - Eutin (Bilaag vun’n Ostholsteiner Anzeiger); Eutin 1959.
Vörgrupp

En **Vörgrupp** oder (engelsch: *Supporting Act* oder *Opening Act*) is in’t Musikgewarf en Künstler oder Musikgrupp, de bi en Konzert vör den egentlichen Star vun de Veranstalten (den Headliner) optreden deit. Tyypscherwies hebbt de Vörgruppen blots en inschränkte Tiet (normalerwies 20-40 Minuuten), begrenzten Ruum un en inschränkten Bruuk vun de Lichtanlaag för jemehrn Optritt. Mitünner künnt se ok blots op en begrenzte Leistung vun de PA torüchgriepen.

## Kommerziell Ünnerstütten
In’t Rebeet vun de Clubs oder bi lütte Festivals is dat begäng, dat de Vörgrupp wenig oder gor keen Geld för jemehrn Optritt kriegt. Bi Konzerten von bekannte Interpreten un Gruppen is dat dorgegen begäng, dat unbekannte Vörgruppen bit to 10.000 Euro an’n Avend *betahlen* doot, vun wegen dat se as Vörgrupp vun en Star bekannter warrt un dormit en Warf-Effekt hebbt

## Tour Ünnerstütten
Bi’n *Tour-Support* föhrt de Vörgrupp mit den Headliner op een Tournee oder is tomindst bi en Deel vun en Tournee as Vörgrupp mit dorbi. Dat künnt Gruppen wesen, de mit den Headliner befrünnt sünd. Jüst so künnt dat ok Gruppen oder Künstler wesen, de vun de Labels stellt warrt, vun wegen dat se noch nich noog Lüüd antehn doot för en egene Tour oder üm en Grupp, de natschonal al Spood hett internatschonal bekannt to maken. Dat letzte warrt faken ok verbunnen mit en nee Album, dat internatschonal op’n Markt bröcht warrt, un mit inköffte Airplays

## Öörtlich Ünnersütten
Bi’n *Local Support* speelt regionale oder natschonal bekannte Gruppen, de tomeist vun’n Veranstalter vör Oort ünner Verdrag nahmen warrt. Dat öörtliche Ünnerstütten is faken to’n Vördeel vun beide Sieten, vun wegen dat de öörtlichen Gruppen de Mööglichkeit hebbt, mit internatschonal bekanntere Gruppen tosamen to spelen un dorbi Kuntakten to knütten, de för de wietere Loopbahn villicht mol helpen künnt. Togliek bringt öörtlich bekannte Gruppen faken ok jemehr Stammpublikum mit, dat för de Tournee vun den Headliner nödig is, dat sik de Veranstalten ok lohnt, vun wegen dat de Headliner woll al internatschonal bekannt is, man noch nich noog Anhangers hett, üm de Kosten vun en Konzert inspelen to künnen. Bi gröttere Konzerten warrt mitünner ok wedder junge Gruppen vun jemehr Label as Vörgrupp insett, üm den Warf-Effekt to nütten.

## Borns
Prosper Depredomme

**Prosper Depredomme** (* 26. Mai 1918 in Thouars, Frankriek; † 8. November 1997 in Anderlecht) weer en belgisch Radrennfohrer. 

Depredomme fung sien Profikarriere 1940 an. Vun sien 33 Siegen steekt de beid Siege bi dat Radrennen Lüttich-Bastogne-Lüttich 1946 un 1950 herut. 1947 hett he ok noch en Deelstreck bi de Tour de Luxembourg (vör Rik Van Steenbergen) wunnen. Ansonsten hett he mehrere so nömmt „Kirmesrennen“ för sück entscheeden kunnt. 

1954 hett he sien Karriere afslooten.

## Weblenken
* Depredomme in de Datenbank vun Radsportseiten.net
Hermann Buse

**Hermann Buse** (* 27. Februar 1907 in Berlin; † 1. Januar 1945 in Bremen) weer en düütsch Radrennfohrer in de 1930er Johren.

1930 weer he Gesamtsieger vun de Düütschlandrundfohrt un Sieger vun Lüttich-Bastogne-Lüttich. 1932 wunn de Berliner bi den Giro d’Italia de 2. Deelstreck vun  Vicenza nah Udine un weer för fiev Daag Dräger vun dat Rosa Trikot. Nah hüm kunn eerst weer Gregor Braun 1981 as düütsch Starter dat Rosa Trikot för een Dag dragen.

## Wat he schafft hett

**1930**
* Gesamtsieger Düütschlandrundfohrt
* Lüttich-Bastogne-Lüttich

**1931**
* 8. Deelstreck Düütschlandrundfohrt

**1932**
* 2. Deelstreck Giro d’Italia

**1934**
* Platz 4 Gesamtwertung Tour de Suisse (noch vör François Gardier un Jean Aerts)

## Mannschapen
* 1929 – Opel
* 1930 – Dürkopp
* 1930 – Opel
* 1931 – Opel
* 1931 – Pullmann
* 1932 – Opel
* 1932 – Atala
* 1933 – Delangle
* 1933 – Olympia & O.Egg
* 1934 – Wanderer
* 1934 – O.Egg
* 1935 – O.Egg
* 1936 – O.Egg
* 1936 – Tendil
* 1937 – Presto

## Weblenken
* Buse in de Datenbank vun Radsportseiten.net

## Literatur
* Kurt Stöpel: *Tour de France*, Covadonga Verlag, Builefeld 2004, ISBN 3936973105
Baskenland (Region)

Dat **Baskenland** (bask. *Euskal Herria* oder *Euskadi*, span. *País Vasco*, französ. *Pays basque* [pɛj.ˈbask]) is en Landschop an de Küst vun den Atlantik an de Grenz vun de Länner Spanien un Frankriek. In Spanien höört dor de dree Provinzen vun de Autonome Gemeenschop Baskenland un de Provinz Navarra to. In Frankriek is de Westen vun dat Département Pyrénées-Atlantiques Deel vun dat Baskenland. In Politik un Sellschop hefft sik de Lüde dor over in de Plünnen, wie groot dat Baskenland nu is un wat dor nippe tohöörn deit. De Natschonalismus in Spanien, in Frankriek un in dat Baskenland kann sik dor nich over eenig weern. Sunnerlichen Striet gifft dat bi de Fraag, of Navarra to dat Baskenland tohöörn deit. In'n Süden vun düsse Provinz un ok in'n Süden vun de Provinz Alava snackt düütlich minner Lüde Baskisch, as annerwegens in de doren Gemarken (kiek bi de Kaart „Wo de Basken ehre Spraken snackt warrt“).
Dat Baskenland hett sien Naam weg vun dat Volk vun de Basken. Mit egen Naam nömmt de sik „Euskaldunak“. Midderwielen snackt de ok wedder to'n groten Deel de Baskische Spraak, de vun um un bi 1980 af an in dat spaansche Baskenland wedder pleegt wurrn is (baskisch *Euskara* oder *Euskera*).