Kortspriet-Haupeer

De **Kortspriet-Haupeer** (Caelifera) sünd een vun de beiden Unnerornens vun de Haupeer. Bitherto sünd nu bi 10.000 Aarden beschreven. In Middeleuropa kaamt bi 100 Aarden vor. 

## Kennteken
Dat Lief vun de Deerter is vun 7 bit hen to 75 Millimeters lang, man de Aart *[[Tropidacris cristata]]* kann bit hen to 120 mms lang weern un de Flunken bit hen to 230 mms wiet ut’neen recken. Meist all Kortspriet-Haupeer sünd Plantenfreters un vertehrt sunnerlich Gras un Kruud. De lüttjen Doornhaupeer (Tetrigoidea) hefft dat meist up Algen, Moss un Mikroorganismen afsehn. As de Langspriet-Haupeer hefft de Kortspriet-Haupeer ehre Achterbeen mit de Evolutschoon to Sprungbeen ummuddelt. Ok de korten Föhlspriete fallt up. Gegen de Föhlspriete bi de Langspriet-Haupeer over bestaht se ut hoochut 30 Le’e. Towielen sünd se en beten dicker, as Külen. De Deerter hefft Facettenogen un mit ehre Mundwarktüge könnt se kauen un bieten. Sunnerlich dat eerste Segment vun de Bost ist stevig boot. De Vörflunken sünd small un wat hart un deckt de gröttern Achterflunken to, wenn se nich fleegt. Bi en Reeg vun Aarden, as de Öödland-Haupeer, fallt de Achterflunken dör blaue oder rode Farv up. To’n Afleggen vun de Eier kann dat Achterlief vun de Seken as en Teleskop utföhrt weern. Dor sitt ok twee Paar dannige Leggröhren (Ovipositor) an. Hören könnt de Kortspriet-Haupeer mit Höörgöter an de Sieten vun dat eerste Segment vun’n Achterlief.

## Wie se Luud geevt
Over de ganze Welt hen maakt de gröttste Deel vun de Kortspriet-Haupeer keen Luud. Bi’n Balzen wiest se optische Signole, as bunte Achterbeen, Föhlspriete oder Flunken. En poor Aarden könnt Luud geven, sunnerlich de Grashuppers (Gomphocerinae) un de Öödland-Haupeer (Oedipodinae) ut Middeleuropa. Vunwegen ehren Gesang könnt de Aarden good ut’neen holen weern. De wecken Gruppen, as de Pneumoridae ut Süüdafrika könnt bannig luut singen. To’n Singen rievt de wecken Aarden de Achterbeen an de Adern vun de Vörflunken. Annere geevt Luud bi’t Flegen, trummelt mit Vör- oder Achterbeen oder maakt Lawei mit ehre Mandibeln, as dat Italieensche Haupeerd (Calliptamus italicus). De Gesang warrt meist vun de Heken utöövt. Se söökt dor ehre Partners mit.

## Systematik

Neven de bekannten Grashuppers ut de Geslechter *Chorthippus*, *Omocestus* un *Stenobothrus* finnt sik mank de Feldhaupeer ok de slecht benöömten Treckhaupeer, as dat Wöstenhaupeerd (Schistocerca gregaria) un dat Europääsche Treckhaupeerd (Locusta migratoria). Mank de unbannig veelen Aarden in düsse Gruppen stellt de beiden avers bloß en ganz lüttjen Deel dor.

### Unnerornen Acridoidea
#### Familie vun de [[Feldhaupeer]] (Acrididae)
* Grashaupeer – Acridinae
**Slicht Nesenhaupeerd – *Acrida ungarica*
* Knarrhaupeer – Calliptaminae
** Italieensch Haupeerd – *Calliptamus italicus*
** Alpen-Barghaupeerd – *Miramella alpina*
** Slicht Barghaupeerd – *Podisma pedestris*
* Groothaupeer – Cyrtacanthacridinae
** Ägypt’sch Haupeerd – *Anacridium aegyptium* (inwannert)
** Wöstenhaupeerd - *Schistocerca gregaria*
* Öödlandhaupeer – Oedipodinae
** Roodflunken-Haupeerd – *Psophus stridulus*
** Peer-Haupeerd – *Celes variabilis*
** Blauflunken- Öödlandhaupeerd – *Oedipoda caerulescens*
** Roodflunken-Öödlandhaupeerd – *Oedipoda germanica*
** Placken-Haupeerd *Bryodemella tuberculata*
** Blauflunken-Sandhaupeerd – *Sphingonotus caerulans*
** Europääsch Treckhaupeerd – *Locusta migratoria*
** Gröön Strandhaupeerd – *Aiolopus thalassinus*
** Stroom-Strandhaupeerd – *Epacromius tergestinus*
** Sumphaupeerd – *Stethophyma grossum*
** Lookhaupeerd – *Mecostethus parapleurus*
* Grashuppers – Gomphocerinae
** Groten Buckelhupper (*Arcyptera fusca*)
** Lüttjen Buckelhupper (*Acryptera microptera*)
** Placken-Külenhupper (*Myrmeleotettix maculatus*)
** Roden  Külenhupper (*Gomphocerippus rufus*)
** Sibir'schen Külenhupper (*Aeropus sibiricus*)
** Groten Goldhupper (*Chrysochraon dispar*)
** Lüttjen Goldhupper (*Euthystira brachyptera*)
** Barg-Grashupper (*Stauroderus scalaris*)
** Feldgrashupper (*Chorthippus apricarius*)
** Steppengrashupper (*Chorthippus vagans*)
** Kiesbank-Grashupper (*Chorthippus pullus*)
** Nachtigall-Grashupper (*Chorthippus biguttulus*)
** Brunen Grashupper (*Chorthippus brunneus*)
** Verkannten Grashupper (*Chorthippus mollis*)
** Wittrand-Grashupper (*Chorthippus albomarginatus*)
** Wischengrashupper (*Chorthippus dorsatus*)
** Sumpgrashupper (*Chorthippus montanus*)
** Slichten Grashupper (*Chorthippus parallelus*)
** Bunten Grashupper (*Omocestus viridulus*)
** Buntbuuk-Grashupper (*Omocestus rufipes*)
** Roden Grashupper (*Omocestus haemorrhoidalis*)
** Swartplackengrashupper (*Stenobothrus nigromaculatus*)
** Heidegrashupper (*Stenobothrus lineatus*)
** Lüttjen Heidegrashupper (*Stenobothrus stigmaticus*)
** Lüttjen Grashupper (*Stenobothrus crassipes*) (Öösterriek un lüttje Gemarken in de Kyffhüserbarge, in de Hainleite un in't  Huy (Sassen-Anholt, Döringen), anners in Süüdoosteuropa)

### Unnerornen Tetrigoidea

De Doornhaupeer (Tetrigidae) leevt mit sess Aarden in Middeleuropa. In düsse Gruppen is dat Halsschild (Pronotum) na achtern wat langer trocken un schuult Achterlief un Flunken. Bit 1998 is annahmen wurrn, Doornhaupeer weern still. Man midderwielen is rutkamen, dat se Luud geevt dör Trummeln vun de Middelbeen. Bei der Balz werden aber vorwiegend optische Signale genutzt.

#### Familie vun de [[Doornhaupeer]] (Tetrigidae)
* Savel-Doornhaupeerd – *Tetrix subulata*
* Westlich Doornhaupeerd – *Tetrix ceperoi*
* Türk sien Doornhaupeerd – *Tetrix tuerki*
* Slicht Doornhaupeerd – *Tetrix undulata*
* Langspriet-Doornhaupeerd – *Tetrix tenuicornis*
* Tweeplacken-Doornhaupeerd – *Tetrix bipunctata*

### Unnerornen Tridactyloidea
#### Familie vun de [[Graav-Haupeer]] (Tridactylidae)
Ut düsse Gruppen gifft dat in Middeleuropa man bloß twee Aarden. De sünd all beide in'n Süden vun de Swiez un Öösterriek tohuse. Faken is Pfandler sein Graavhaupeerd (*Xya pfaendleri*) to finnen. In de Gemarken um de Middellannsche See umto leevt u. a.  *[[Xya variegata]]*. Se buddelt sik sülms Höhlen nich wietaf vun't Över un fritt Algen.

## Literatur
* Heiko Bellmann: *Heuschrecken: beobachten, bestimmen*, Naturbuch Verlag, 1993, ISBN 3-894-40028-5
* Heiko Bellmann: *Heuschrecken. Die Stimmen von 61 heimischen Arten.* CD, Amp Europe, 2004, ISBN 3-935-32948-2
* Siegfried Ingrisch, Günther Köhler: *Die Heuschrecken Mitteleuropas*, Westarp Wissenschaften, 1998, ISBN 3-894-32461-9
* Peter Detzel: *Heuschrecken Baden-Württembergs*, Ulmer Verlag, Stuttgart 1998, ISBN 3-800-13507-8
* Josef Szij: *Die Springschrecken Europas*, Die Neue Brehm-Bücherei Band 652, Westarp-Wissenschaften, Hohenwarsleben 2004, ISBN 3-894-32910-6
* Heinrich Tauscher: *Unsere Heuschrecken*, Kosmos Franckh'sche Verlagsbuchhandlung, Stuttgart 1986, ISBN 3-440-05617-1
* Bertrand&Hannes Baur, Christian&Daniel Roesti: *Die Heuschrecken der Schweiz*, Haupt Verlag, Bern 2006, ISBN 3-258-07053-9

## Annere Literatur
* Xiao-Yang Wang, Zhi-Jun Zhou, Yuan Huang, Fu-Ming Shi: *THE PHYLOGENETIC RELATIONSHIPS OF HIGHER ORTHOPTERAN CATEGORIES INFERRED FROM 18S RRNA GENE SEQUENCES*. Acta Zootaxonomica Sinica 2011, Vol.36 (3) (abstract)

## Belege


## Weblenken