open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1885

## Wat passeert is
* 26. Januar: De Truppen vun den Mahdi nehmt Khartum in. Dor kümmt de engelsche Gouverneur Gordon Pascha bi üm
* 23. April: Leopold II. vun Belgien verklaart, dat de Kongo em nu persöönlich tohören deit. So wat hett dat bit dorhen in dat Völkerrecht noch nich geben
* 15. Oktober: De Marshallinseln weert düütsch Schutzgebiet
* 5. November: De Oort Finschhafen op Nieg-Guinea warrt grünnt as Verwalten von de düütsch Kolonie Kaiser-Wilhelms-Land.
* 13. November: Serbien verklaart Bulgarien den Krieg
* 22. Dezember: Itō Hirobumi, een Samurai, warrt 1. Ministerpräsident vun Japan
* Pastor Friedrich von Bodelschwingh grünnt de eerste düütsche Boosparkass
## Kunst un Kultuur
* De Paster Johannes Paulsen bringt, na’n enne van’n middelsassischen Bibeldruck in’n Johre 1629, dat eerste Mool wedder ene Översetten van’n Niegen Testament rut.
* De Schriever un Heimatdichter Heinrich Goltermann ut Bremen fangt an, siene plattdüütschen Vertellen in'n Druck gahn to laten
* De *[[Allgemeiner Plattdeutscher Verband]]* is grünnt worrn

## Boren
* 9. Februar: Alban Berg, Komponist ut Öösterriek († 1935)
* 12. Februar: Julius Streicher, NS-Politiker un Rutgever vun „Der Stürmer“ († 1946)
* 17. Februar: Romano Guardini, kathoolschen Theologen († 1968)
* 5. März: Aimé Gibaud, franzöösch Schachspeler († 1957)
* 17. April: Karen Blixen, däänsch Schrieversche († 1962)
* 8. Juli: Ernst Bloch, düütschen Philosoph († 1977)
* 9. Juli: Caius Welcker, nedderlannsch Footballnatschonalspeler († 1939)
* 24. Juli: Paul von Hase, düütschen General, Strieder in'n düütschen Wedderstand († 1944)
* 1. August: George de Hevesy, ungaarsch Chemiker un Nobelpriesdräger († 1966)
* 23. September: Karl von Buchka, düütsch Politiker un Bundsdagsafordneter († 1960)
* 24. September: Hermann Bull, düütsch Maler († 1947)
* 27. Oktober: Karl Julius Lohnert, düütsch Astronom un Psycholoog († 1944)
* 17. November: Nicolaus von Borstel, düütsch Politiker un Landdagsafordneter († 1963)
* 18. November: Georges Passerieu, franzöösch Radrennfohrer († 1928)
* 11. Dezember: Rudolf Hartmann, plattdüütsch Schriever un kommunistisch Politiker († 1945)
* 17. Dezember: Theodor Steltzer, ehmalger Ministerpräsident vun Sleswig-Holsteen († 1967)

### Boren ahn bekannt Datum
* März: Frederick Holman, britisch Swemmsportler († 1913)

## Storven
* 30. März: Christian Gilow, plattdüütsch Schriever (* 1808)
* 5. April: Heinrich Köppen, düütsch Bookhändler (* 1796)
* 22. Mai: Victor Hugo, franzöösch Schriever (* 1802)
* 23. Juli: Ulysses Simpson Grant, US-amerikaansch General, Politiker un de 18. Präsident (* 1822)
* 23. September: Carl Spitzweg, düütschen Maler (* 1808)
* 16. November: Louis Riel, kanaadsch Indianerföhrer (* 1844)
* 25. November: Alfons XII., König vun Spanien (* 1813)
* 26. November: Thomas Andrews, irisch Physiker (* 1813)
* 14. Dezember: Ernst Falkbeer, öösterrieksch Schachspeler (* 1819)
* 15. Dezember: Ferdinand II., König vun Portugal (* 1816)
Hermann Lüdemann (Politiker)

**Hermann Lüdemann** (* 5. August 1880 in Lübeck; † 27. Mai 1959 in Kiel) weer en düütschen Politiker (SPD).

1912 weer Lüdemann Liddmaten vun’e SPD. 1920/1921 weer he Finanzminister vun Preußen.

Vun 1946 bit 1947 weer he Binnenminister und vun 1947 bit 1949 Ministerpräsident vun Sleswig-Holsteen.
1880

## Wat passeert is
* 30. Oktober: Tegucigalpa wurd endgültig Hööftstadt van Honduras. 

## Boren
* 19. Januar: Julius Perlis, öösterrieksch Schachspeler († 1913)
* 21. Januar: George Van Biesbroeck, US-amerikaansch Astronom († 1974)
* 29. Januar: Philibert Jacques Melotte, britisch Astronom († 1961)
* 21. Februar: Waldemar Bonsels, düütsch Schriever († 1952)
* 13. März: Hermann Teuchert, düütsch Germanist un Dialektoloog († 1972)
* 17. März: Julius Bamberger, jöödschen Koopmann un Koophuusbuer in Bremen († 1951)
* 17. März: Guillermo Uribe Holguín, kolumbiaansch Komponist († 1971)
* 17. März: Lawrence Oates, britisch Offizier un Polarforscher († 1912)
* 21. März: Wilhelm Peßler, düütsch Volkskundler un Kulturhistoriker († 1962)
* 22. März: Emmerich Raab, öösterrieksch Entomoloog un Lepidopteroloog († 1959)
* 24. März: Hans Much, düütsch Mediziner un Schriever († 1932)
* 21. April: Nicola Pende, italieensch Endokrinoloog († 1970)
* 26. April: Franz Fromme, düütsch Schriever, Översetter un Journalist († 1960)
* 8. Mai: Abel Dufrane, belgisch Entomoloog un Lepidopteroloog († 1960)
* 27. Juni: Helen Keller, US-amerikaansch Schrieverin († 1968)
* 29. Juni: Ludwig Beck, düütsch General un Wedderstandskämper († 1944)
* 3. Juli: Otto Garber, plattdüütschen Schriever († 1949)
* 11. Juli: Dorothea Köring, düütsch Tennisspelerin († 1945)
* 5. August: Hermann Lüdemann, ehmalger Ministerpräsident vun Sleswig-Holsteen († 1959)
* 15. August: Jan Oeltjen, düütsch Maler un Grafiker († 1968)
* 22. August: Gorch Fock, düütsch Schriever († 1916)
* 31. August: Wilhelmina, nedderlännsch Königin († 1962)
* 31. August: Eduard Edert, düütsch Politiker un plattdüütsch Schriever († 1967)
* 16. September: Carl Carls, düütsch Schachmeester († 1958)
* 28. September: Georg Semper, plattdüütsch Schriever († 1951)
* 1. November: Alfred Wegener, düütsche Polarwetenschoper († 1930)
* 6. November: Robert Musil, öösterrieksch Schriever († 1942)
* 10. Dezember: Pedro Subercaseaux Errázuriz, chileensch Maler († 1956)
* 12. Dezember: Johannes Jessen, plattdüütsch Paster un Bibelöversetter († 1945)
* 18. Dezember: Richard Hermes, plattdüütsch Verleger († na 1952)
* 24. Dezember: Gustav Lienemann, düütsch Kommunalpolitiker ut Ollnborg († 1964)
* 25. Dezember: Heinrich Behnken, plattdüütsch Schriever († 1960)

## Storven
* 4. Januar: Anselm Feuerbach, düütsch Maler (* 1829)
* 12. Januar: Karl Bauer, plattdüütsch Schriever (* 1830)
* 24. Februar: Johann Georg Conrad Oberdieck, düütsch Pomoloog (* 1794)
* 12. März: Friedrich Georg Sibeth, plattdüütsch Schriever (* 1793)
* 8. Mai: Gustave Flaubert, franzöösch Schriever (* 1821)
* 5. Oktober: William Lassell, engelsch Amateur-Astronom (* 1799)
* 12. Oktober: Johann Rhode Friedrich Augustiny, plattdüütsch Schriever (* 1803) 
* 14. Oktober: Victorio, Föhrer vun de Apachen (* üm un bi 1825)
* 23. November: James Craig Watson, US-amerikaansch Astronom (* 1838)
* 30. Dezember: Achille Guenée, franzööösch Entomoloog un Lepidopteroloog (* 1809)
Oskar Lafontaine

**Oskar Lafontaine** (* 16. September 1943 in Saarlouis-Roden) is en düütschen Politiker un en wichtigen Mann vun’d 
Sozialdemokratsche Partei Düütschland (SPD) ween. Dor is he aber in’n Striet mit Gerhard Schröder utträden. Midderwielen hett he tohopen mit de vörmaligen SED- un PDS -Maten Gregor Gysi un Lothar Bisky un annere een nee linke Partei grünnt un sitt för düsse Linkspartei ok in’n Bundsdag. He weer Finanzminister vun’d Bunnsrepubliek Düütschland vun 1998 bit 1999. Vun 1995 bi 1999 weer he Bundesvörsitter vun’d Sozialdemokratsche Partei Düütschland.

## Weblenken
Hans Eichel

**Hans Eichel** (* 24. Dezember 1941 in Kassel) is een düütschen Politiker  vun’d SPD. 

He is de vörmalige Finanzminister vun’d Bunnsrepubliek Düütschland vun 1999 bit 2005. Vun 1991 bi 1999 weer he Ministerpräsident vun Hessen.

## Leven un Berop
Nah dat Abitur 1961 an dat Kasseler Wilhelmsgymnasium fung Eichel en Studium vun de Germanistik, Philosophie, Politikwetenschap, Geschichte un Pädagogik an der Universität Marburg un de Free Universität Berlin an, dat he 1968 mit dat eerste un 1970 mit dat tweete Staatsexamen för dat Lehramt an Gymnasien afsluuten dee. He weer denn bit 1975 as Studienrat in Kassel – ebenfalls an dat Wilhelmsgymnasium – tätig.

Eichel is siet Juli 2005 in tweet Ehe mit Gabriela Wolff-Eichel, boren Wolff, verheiraadt. Ut sien eerste Ehe (1983–1999) hett he twee Kinner.
Wittkittel

**Wittkittel** hebbt de Lüüd vun de düütsche Füerwehr heten in de Tied, as de Füerwehr noor bannig jung wesen is. So hebbt se heten wegen de witt Kittels, de se anplünnt hebbt, wenn se arbeitet hebbt. Noa viele Jahrens hebbt de Lüüd de Füerwehr ännert, un *Wittkittel* hebbt de Lüüd nich mehr seggt.
Dat waar ungefihr, as de Füerwehr anfangt hett, Benzinkutschens statts Peer vörtoholen.
Füerwehr

Wenn en Füer entstahn is un dat nich wullt waar, is de **Füerwehr** dorför tostännig, dat dat wedder löscht warrt. Füerwehren gifft dat bannig vele, un dat is kloor, denn wenn de Füerwehr nich fix kummt, denn is dat Füer veel to groot, as dat man dat fix löschen kann. De düütsche Füerwehr was entstahn vun de Wittkittels, un de Lüüd vun de Füerwehr hebbt lehrt, wat fröher de Wittkittels maakt harrn.
Hüütigendoogs möten de Lüüd vun de Füerwehr ok faken bi Maleschen helpen.

## De Nummer 112
Hüütigendoogs kann jedereen de Füerwehr ropen mit de Telefonnummer **112**. Dat is de internatschonale Nummer för Lüüd in Noot. Dor kannst alltiet mit de Füerwehr telefoneeren, un wenn seggen kannst,
* wo du in Noot büst
* un wosück du in Noot büst
* un woveel Lüüd in Noot sünd
* un wokeen du büst, dat se die nödigenfalls torückropen kunn'n,
denn kummt de Füerwehr bannig fix! *Blief jümmers suutje un sinnig!*

## Freewillige Füerwehr un Beroopsfüerwehr
Wi keunt een Ünnerscheed maken twischen de friwillig Füerwehr und de Beroopsfüerwehr. De Beroopsfüerwehrlüüd makt nix anneres, as op Füer to worten. Wenn dat Füer denn losgeiht, denn kaamt de Kerls un Deerns in den blauen Rock in Nullkommanix ansuust mit dat Spritzenauto. Schläuche un Strahlrohre un Anschlußstücke för de Hydranten hebbt se bi sick. Un denn geit dat ok glieks los mit de Füerlöschen. Een Beroopsfüerwehr gifft dat blot in groten Steden, in de Dörper hebbt se de friwillig Füerwehr.

## Plichtfüerwehr un Warksfüerwehr
Dat gifft uk noch twee annere Oarten vun Füerwehrn, de dat nich so oft gifft: de Plichtfüerwehr un de Warksfüerwehr. Een Plichfüerwehr gifft dat denn, wenn sick nich 'nuch Lüüd för een friwillig Füerwehr fin'n doon. Denn mött alle Minschen ut de Gemeende, ob de een bestimmtet Profil passt, to de Füerwehr gahn. De Warksfüerwehr is as een Beroopsfüerwehr, mit de Unnerscheed, dat de Warksfüerwehrn immer bloß op dat sülbige Warksgelände arbeiten doot.

## Weblenken
Flottbek

De **Flottbek** is een lütt Beek in'n Hamborger Stadtdeel Groten Flottbek (dat is in'n Bezirk Altno). De Stadtdeel Groten Flottbek hett sien Nom vun'd Beek. Dat gifft ook een Stadtdeel Lütten Flottbek, awer dat is man keenen amtlichen Stadtdeel. 
De Flottbek flütt dörch den Jenischpark un bi Düwelsbrück in de Elv rin.
Altno

**Altno** is en Bezirk vun de Free un Hansestadt Hamborg. Dat staatsche Rathuus Altno (Bezirksamt Hamborg-Altno) an't süden End vun'n *Platz der Republik* in Altno-Ooltstadt weer vör 1898 dat Ingangsgebüüd vun den freuhern Bahnhoff vun de *Altona-Kieler Eisenbahn-Gesellschaft* un steiht ünner Denkmaalschutz. In’n Noorden un Westen vun Altno is Sleswig-Holsteen, in’n Süden is de Elv und in’n Osten sünd de Bezirken Eimbüddel un Hamborg-Mitt.

To den Bezirk Altno höört veerteihn Stadtdelen: Altno-Ooltstadt, Altno-Noord, Bohrenfeld, Blanknees, Groot Flottbeek, Iserbrook, Lurup, Neensteden, Osdörp, Othmarschen, Ottensen, Rissen, Steernschanz un Sülldörp.

Altno hett 275.265 Inwohners (2019) un en Flach vun 77,9 km².

## Historie
De bedüdensten histoorschen Daten:

* 1535 dat eerste Maal in en Oorkunn nöömt
* 1640 Altno warrt däänsch
* 23. August 1664 Altno warrt en Stadt
* Vun 1867 bet 1937 hett Altno to’n Königriek Preußen tohöört
* De Stadtdelen Ottensen, Bohrenfeld, Neemöhlen, Övelgönn un de Elvvöröörd sünd na de Stadt Altno kamen.
* An’n 1. April 1938 is Altno to Hamborg kamen un Horborg un Wandsbeek ok. Dat keem 1937 dör dat Groot-Hamborg-Gesett, dat se dormaals mookt hebbt.

## Footnoten
Iserbrook

**Iserbrook** is een Stadtdeel vun'd Stadt Hamborg un is in'n Bezirk Altno.

In dat Fuchtland op de Scheed tüschen Iserbrook un Osdörp gifft dat de Borns vun de Düpenau.
Ottensen

**Ottensen** is een Stadtdeel vun de Stadt Hamborg un is in’n Bezirk Altno. In’t Norden is de Stadtdeel Bahrenfeld, in’t Osten de Stadtdeel Altno-Ooltstadt, in’t Süden de Elv un in’t Westen de Stadtdeel Othmarschen.

En olen Naam vun Ottensen is *Mottenborg*. He kümmt von de Zigarrenindustrie, de fröher in Ottensen groot weer und de Arbeiders kregen vun de harte Arbeid „Motten“ in de Lung (meent is Tuberkulose).

## Weblenken

* Websteed vun Ottensen (hoochdüütsch)
Blanknees

**Blanknees** (*blank* för "witt" un *nees* för "Nes") is en Stadtdeel vun’d Stadt Hamborg un is in’n Bezirk Altno. Blanknees liggt an’d Elv. In’n Westen is Rissen, in’n Noorden is Sülldörp un in’n Osten sünd Nienstedten un Iserbrook.

## Weblenken

* Websteed vun’n Stadtdeel (hoochdüütsch)
Osdörp

**Osdörp** betekent

* Osdörp, Gemeen in’n Kreis Rendsborg-Eckernföör, Sleswig-Holsteen,
* Osdörp, Stadtdeel in’n Bezirk Altno van Hamborg,
* Osdörp, Oordsdeel in’n Landkreis Telte-Fläming, Brannenborg.
Sülldörp

**Sülldörp** () is een Stadtdeel vun de Stadt Hamborg un is in’n Bezirk Altno. In’n Noorden vun Sülldörp is Sleswig-Holsteen, in’n Westen is Rissen un in’n Oosten is Osdörp. In’n Süden vun Sülldörp is Blanknees. All disse Stadtdelen sünd in’n Noorden vun den Stroom Ilv. In Sülldörp liggt ok de Born vun de Wedeler Au.

En grote Straat in Sülldörp is de Bundsstraat 431, de geiht vun Altno to’n Wessen na Wedel/Sleswig-Holsteen.


Datei: Suelldoerp historische S-Bohn.jpg|En olen Togg in’n Bahnhoff
Datei: Hamburg-Sülldorf Heidhofsweg 2.jpg| Villa in’n *Sülldörper Karkweg*
Datei: Suelldoerp - Monument.jpg|Denkmaal för de Doden vun’n Eersten Weltkrieg


## Weblenken
Rissen

**Rissen** is een Stadtdeel vun Hamborg un is in'n Bezirk Altno.

In'n Westen vun Rissen is de Stadt Wedel un in'n Noorden vun Rissen is de Stadt Schenefeld un ok de Gemeen Appen (düsse Städer un de Gemeen höörn to’n Bundsland Sleswig-Holsteen). In'n Süden vun Rissen is de Elv; in'n Ossen is de Stadtdeel Blankenese. In ganz Hamborg gifft dat keen Stadtdeel de wieder in'n Westen vun'd Stadt liggt as Rissen.


Datei: Hamburg - Falkensteiner Ufer.jpg| De Strandweg bi de Elv
Datei:Wedeler Au Rissen.jpg|Dat Padd bi de Wedeler Au
Datei: Klövensteen 04.JPG|See in 'n Klövensteen


## Weblenken
Bahrenfeld

**Bahrenfeld** is een Stadtdeel vun'd Stadt Hamborg un is in'n Bezirk Altno.

In Bahrenfeld liggt de *Volkspark*, een *Trabrennbohn*, woneem Kiewitt bröden doot, dat *Volksparkstadion* (hüüt AOL-Arena) un de *Color-Line-Arena*.

No Lurup hen liggt dat physikolsche Labor DESY. Jem ehr Gaumoker-Ring HERA streckt sick ünner'n ganzen Volkspark lang.
Wedel

**Wedel** is en Stadt in’n Kreis Pinnbarg, un dat is in Sleswig-Holsteen. De Stadt liggt an de Elv, und Nahwerstadt in’n Oosten vun Wedel is de grote Stadt Hamborg. De Stadtdeel Hamborg-Rissen is bannig nah an Wedel dran. De Wedelers (dor gifft dat sowat 34.000 Inwohners) hebbt PI as Kfz-Teken. Wedel hett en Flach vun 33,82 km².

De Roland vun Wedel is en Attrakschon vun Wedel. Dat is en Dinkmol midden in Wedel.

## Geschicht
Över Wedel is 1212 dat eerste Mal wat opschreven worrn. Vunwegen de Ossenpadd, ob den dat Veehtüg vun Neddersassen bit nah Däänmark dreven worr, harr Wedel in de olen Tieden en wichtigen Veehmarkt, de as *Ossenmarkt* bet hüüt eenmol in jedeen Johr afholln warrt. As en Teken, dat Wedel en Ort mit Markt weer, de ünner den Schutz vun de Obrigkeet stunn, worr de Roland buut; de ole Figuur is in't 17. Johrhunnert tohoopfallen und de, de hüüt noch steiht, worr opricht. Wat vandag Wedel is, weern eerdaags dree Dörpen: Wedel, Schulau un Spitzerdorf. 1731 sünd 167 Hüser afbrennt, un 1837 wedder 20 Hüser un ook de Kark. Wedel is 1875 Stadt worrn. In’n Tweten Weltkrieg kreeg de Stadt bannig een op de Mütz, as de Alliierten de Stadt an’n 3. März 1943 mit Bomben angreepen. En groten Andeel vun de Stadt weer dornah in de Grött.

In de Masch bi Wedel leeg de Hatzborg (buut üm 1311 rum vun de Grafen vun Schauenburg, tohoophaut in’n Krieg vun 1618 bit 1648. 

In de Tiet vun’n Natschonalsozialismus weer in Wedel en Butenposten vun dat Konzentratschoonslager Neengamm. To’n Erinnern doran is an de Bundsstraat 431, üm un bi 700&nbsp;m vun de Grenz na Hamborg weg, en Denkmaal opricht worrn.

## Söhns un Döchter vun Wedel
### In Wedel sünd op de Welt kamen
*Hermann Molkenbuhr (1851-1927), SPD-Politiker un Afordenter in’n Rieksdag
*Ernst Barlach (1870-1938), Bildhauer, Tekner un Schriever 
*Mathias Rust (geb. 1968), weer in sien fre’e Tiet Pilot, de op’n Roden Platz in Moskau rünnergahn is.

### In Wedel hebbt leevt oder warkt
*Johann Rist (1607-1667), Paster un Schriever in’t Barock
*Rudolf Höckner (1864-1942), Maler
*Peter Frankenfeld (1913-1979), Entertainer in Radio un Feernsehn
*Arnim Dahl (1922-1998), Stuntman

## Weblenken
*Websteed vun Wedel (hoochdüütsch)
*Füerwehr vun Wedel (hoochdüütsch)
*Dor kannst över Wedel schnacken (hoochdüütsch)
Bezirk

En **Bezirk** is en lütt Region vun en Stadt un is en Deel vun’d deelstaatliche System vun Düütschland. De Lüüd in’n Bezirk künnt hengahn to’n Bezirksamt, wenn se wat vun’n Staat bruukt. En grote Stadt as Hamborg hett sowat söven Bezirken.
973

## Wat passeert is
* 7. Mai: Otto II. warrt Kaiser un folgt sienen doden Vadder Otto I. up den Throon vun dat Hillge Röömsche Riek na.

## Boren
* 6. Mai 973 oder 978: Hinrich II., de Hillige, düütsch Kaiser (†1024).

## Storven
* 7. Mai: Otto I., de Grote, starvt in siene Palz in Memleben (* 912)
* Hermann Billung blifft dood.
Trecker

En **Trecker** is en Tochfohrtüüch in’e Landweertschop, wat de Buurn hemm, um op’n Acker to arbeten. Mit den Trecker künnt de Buurn de Redschoppen för’n Ackerbo trecken, to'n Bispeel en Ploog, awers ok een Hänger, wo de Buur boben op to'n Bispeel sien Kartüffeln mit no Hus to bringen kunn.
En Trecker hett meist grote Rööd, tominst achtern, damit he op'n Acker nich insacken deit und den Bodden nich all to doll verdicht. Dat weer slecht för de Planten.

## Opbuu

Hüttodag heb de meisten Trecker Dieselverbrennungsmotoren, woher de Kraft kümmt. Um dat Fohrtüüch vörwards und trüchwards to bewegen, warrt de Dreihbewegung von'e Kurbelwell öber dat Schaltgetrieve, dat Differenzial un de Endantriebe an de Radnarv öberdragen. Hett de Trecker ok noch Allradandriev, geiht dat Dreihmoment von Schaltgetriebe tosätlich öber 'n Allradgetrieve und en Kardanwell an de Vorderass.

To'n Andriev von Ölmotoren un Hydraulikzylinner hett de Trecker en Hydraulikpump. De Pump buut Druck op. De Druck warrt denn öber de Stüergeräten an den Verbruker föddert. Oder dat geiht över Load-Sensing. Dann hett dat Anbuugerät de Stüergeräten.
Öber dissen Druck warrt ok de Dreihpunkthydraulik, Heckhydraulik un Fronthydraulik, anböörnd. 

To'n Anhängen von Reedschoppen hett de Trecker en Heckhydraulik, manchmal ok 'n Fronthydraulik. To'n Anhängen von Anhängern gifft dat 'n Tochmuul oder 'n Kugelkoppkupplung.

## Weblenken
1189

## Wat passeert is
*Bewick ward vun Hinrich de Lööw plattmaakt.
*De Oort Kortrijk in Flannern kriggt Stadtrechten
*De 3.Krüüztog geiht los
*Leon Theotokites warrt Patriarch vun Konstantinopel
*Otto vun Bamberg warrt hillig spraken
* 3. September: Richard Löwenhart warrt to'n König vun England slahn

## Boren

## Storven
* 6. Juli: Hinrich II. „Plantagenet“, König vun England (*1133)
Sleswig

**Sleswig** (fröher ok *Sleeswig*, *Sleeswi*, hoochdüütsch *Schleswig*, däänsch *Slesvig*, noordfreesch *Schlaswik*) is en Stadt in’n düütsch Bundsland Sleswig-Holsteen.

Sleswig is een vun’d gröttsten Städer in’n Kreis Sleswig-Flensborg. In 2002 hett Sleswig 24.466 Inwohners harrt. Een Attrakschoon bi Sleswig is de olle *Siedlung Haithabu* (Haddeby). Normannen hebbt Haithabu upboot. Later waar dat een vun de wichtigste Kultur-, Finanz- un Hannelszentren in de Region.

## Historie
Sleswig wurr 804 eerstmals as *Sliasthorp* in en Schriftstück upführt un kunn in dat Johr 2004 sien  1200-johrig Jubiläum fiern. De Endung *thorp* verwiest dorup, dat sück dat dormals um en Nebensiedlung hannelt hett.
Junge Union

De **Junge Union** (JU) sünd de jung Lüüd in de düütschen Parteien CDU un CSU. Hüüt hett de JU 125.680 Liddmaten (Stand: Dezember 2010). Vörsitter is Paul Ziemiak ut Noordrhien-Westfalen.

As de Tweete Weltkrieg toenn weer, dor harrn sick Lü an ünnerscheedlich Steden draapen un de JU gründt. 1947 geev dat denn den Tosamensluss as Bundsorganisatschoon. 

## Vörsitters
*1947 - 1948 Bruno Six
*1948 - 1949 Fred Sagner
*1949 - 1950 Josef Hermann Dufhues
*1950 - 1955 Ernst Majonica
*1955 - 1961 Gerhard Stoltenberg
*1961 - 1963 Bert Even
*1963 - 1969 Egon Klepsch
*1969 - 1973 Jürgen Echternach
*1973 - 1983 Matthias Wissmann
*1983 - 1989 Christoph Böhr
*1989 - 1994 Hermann Gröhe
*1994 - 1998 Klaus Escher
*1998 - 2002 Hildegard Müller
*2002 - 2014 Philipp Mißfelder
*2014-2019 Paul Ziemiak
*2019-2022 Tilman Kuban
*siet 2022 Johannes Winkel

## Websteed
*www.junge-union.de - hoochdüütsch
Pock

**Pock** betekent:

* Pock, een Gruppe Amphibien,
* Pock, lütt Blaas up de Huud bi de Krankheid Pocken.

**Pock** ist de Naam vun:
* Alexander Pock (1871–1950), öösterriekschen Maler
* Georg Pock (* um 1495; † 1529), Koopmann in Ostindien
* Julius Pock (1840–1911), öösterriekschen  Alpinist
* Mathias Pock (auch *Mathias Bock*; 1720–1795), öösterriekschen  Geodät un Kartograaf 
* Matthias Pock (auch *Mátyás Pock*; 1690–1779), öösterriekschen Jesuit un Theologe 
* Rosa Pock (* 1949), öösterrieksche Schrieversche
* Tobias Pock (1609–1683), düütschen Maler
* Verena Pock (* 1993), öösterrieksche Skispringersche

**Kiek ook bi**

* Poc
* Pok
* Pöck
* Pockh
* Bock
Klass (Biologie)

De **Klass** is een vun de hierarchischen Stopen in de bioloogsche Systematik. De Klass steiht ünner den Stamm un över de Ornen. Af un an warrt ’n poor Klassen to ’n Böverklass tosammenfaat. En Klass kann ok in Ünnerklassen opdeelt warrn. Dat hangt vun de konkrete Situatschoon af.
Familie (Biologie)

De **Familie** (latiensch: **Familia**) is en hierarchische Stoop in de bioloogsche Systematik. Se steiht twischen de Ornen un dat Geslecht. Af un an warrt ’n poor Familien to ’n Böverfamilie tosammenfaat. En Familie kann ok in Ünnerfamilien opdeelt warrn. Dat hangt vun de konkrete Situatschoon af.

In de Zoologie gifft dat de Konventschoon, dat de wetenschopliche Familiennaam op -idae ennt. 

In de Botanik geiht de Familiennaam tomehrst op -aceae.
Eimbüddel

**Eimbüddel** (oder *Eimsbüddel*, ) is
* en Stadtdeel un 
* de noordwestliche von de söben Stadtbezirke in Hamborg.

De Stadtdeel hett 58.196 Inwohners (in't Johr 2018). 
De Bezirk hett 267.053 Inwohners (in't Johr 2019) un hett 'n Flach von 49,8&nbsp;km².

Von den *Stadtdeel* Eimbüddel warrt en Deel vun't süden Rebeet (dat „Eimbüddeler Schanzenquarteer“) to'n Schanzenquarteer rekent; man dat *Schanzenquarteer* höört egens to'n Stadtdeel Steernschanz (Bezirk Altno).

To den Bezirk höört **Hogeluft-West** un ok de feinen Stadtdelen **Harvstehuud** un **Rodenboom** (no'n Slagboom an't Dammdoor nöömt) an de Butenalster; to'n Rodenboom höört aver ook dat Uni-Viddel mit den **Grinnel**, woneem freuher de Juden wohnt hebbt un ehr Lodens harrn.

Wieder buten liggt **Stellingen** mit Hagenbeck sien Deertenpark, **Looksteed** mit den Norddüütschen Rundfunk (NDR), **Niendörp** mit sien ole Kark un dat Niendörper Holt, **Eidelsteed**, wat nich bloots en Giftmüllskandol as in't Johr 1979, man ook noch 'n Feldmark mit Wischenvogels to beden hett, un ganz in'n Nordwesten **Snelsen**.

Dör dat „Kerngebiet“ löppt de *Isebekkanaal* mit de lütt *Ottersbek*, wieder buten löppt de *Kollau* mit 'n scheunen Wannerweg.

## Quellen


## Weblinks

* Stadt Hamborg: Bezirk Eimbüddel (hoochdüütsch)
* Naturschutzbund (NABU) Grupp Eimbüddel (hoochdüütsch)
Springtied

En **Springtied** (warrt ok Springfloot to seggt) is höger as de normalen Tiden. Dat kummt von de meenschopplich Gravitatschoon vun Maand un Sünn, wenn se in een Streek un an een Siet vun de Eer treckt. Ok al twee Daag vörher un twee Daag achteran is dat Water ’n beten höger.

De Springtied kummt all veerteihn Daag vör. Dat Geegendeel dorto is de Nipptied oder Nippfloot. Denn steiht de Sünn in rechten Winkel to’n Maand, un de Floot is wat sieter as normal, vunwegen dat de Gravitatschoon vun de beiden Himmelskörpers den Flootbarg uteneen tütt. Passeert ok all 14 Daag.
Hamborg-Mitt

De Bezirk **[[Hamborg]]-Mitt** is nich bloots de Binnenstadt, man he treckt sik vun’n Öddendörper See an de oosten Lannesgrenz bit na de Insel Neßsand ganz in’n Westen.

De Bezirk hett 301.546 Inwohners (31.12.2019) un hett ’n Flach vun 142,2 km².

To düssen Bezirk höört de **Hamborger Oolt-** un **Neestadt** un de freuhern Vöröörd **[[Sankt Pauli|St. Pauli]]** un **St. Georg**; denn de **Hobenstadt**, **Lütt Grasbrook**, **Steenwarder**, **Veddel** un **Willemsborg**. Wieder de Elv rünner noch **Waltershoff** un **[[Finkwarder]]**, överhalf von de Elvbrüchen **Rothenborgsoort** (freuher mit veel Binnenschipperee), **Hammerbrook** un **Borgfeld**, un no Oosten hen **Hamm**, **Hoorn**, **Billbrook** un **Billsteed** mit de Plattenbosiedlung *Mümmelmannsbarg*.

In de Tostännigkeit von den Bezirk Mitte fallt aver ook de Natschonolpark "Hamburgisches Wattenmeer" mit de Insel **[[Neewark]]**. De Toorn op disse indiekte Hallig is dat öllste Bowark von Hamborg.

## Footnoten


## Weblenks

* Stadt Hamborg: Bezirk Mitte
Veerdel

**Veerdel** (ok *Viddel*) betekent

* een von veer egaal grote Delen,
* Stadtveerdel, Deel von een Stadt, besünners wenn dat keen offiziellen Stadtdeel is. As dat Woord „Stadtdeel“ noch nich erfunnen weer, geew dat ’n Stadt mit veer Delen, wo se „Veerdel“ to seggt hebbt. Un in anner Städen hebbt se dat naamaakt un ook „Veerdel“ to jemehr Stadtdelen seggt.
Ketel

En **Ketel** is en groten Pott ut Metall, fröher sünd Ketels ut Stahl, Kopper un Messing maakt worrn, un man hett se in de Köök bruukt för Supp un anneres un in de Waschköök to’n Wäsche maken.
 
Ketels sünd ok bruukt worrn för Dampmaschiens, för Scheep un Lokomotiven, wo dat Water drin weer wat mit Kohlen oder Ööl heet maakt worrn is. Düsse Ketels weren dichtmaakt un blots ’n paar Rohre anmonteert, dat dat Water rin un de Damp rutströmen kunn. De hete Damp is denn to’n Zylinder leet worrn för de Antrieb.

Op ’n Damper verkalkt so’n Dampketel mit de Tiet, un denn güng dat an’t Ketelkloppen. Riekere Reeders hebbt dat in’e Warft maken laten - dat gifft ok ’n Leed von de *Hamborger Ketelklopper* - man op so’n Seelenverköper mussen dat de Matrosen op See maken. Disse Ketelkloppers harrn ok jemehr egen Spraak, de Kedelkloppersprook.
Well

**Well** betekent

* Well, annern Utdruck för Bülg,
* Well, Oort in de Gemeen Lox in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen,
* Well, Oort in de Gemeen Wermelskirchen in’n Rhiensch-Bergschen Kreis, Noordrhien-Westfalen,
* Well, Oort in de Gemeen Maasdriel, Gelderland, Nedderlannen,
* Well, Oort in de Gemeen Bergen, Limborg, Nedderlannen.

**Well** is de Familiennaam von

* Christoph Well (* 1959), düütschen Musiker,
* Günther van Well (1922–1993), düütschen Diplomaat,
* Hans Well (* 1953), düütschen Musiker,
* Jochen Greiner-Well (1956–2013), düütschen Politiker,
* Karin Well (* 1954), italieensche Schauspelerin,
* Michael Well (* 1958), düütschen Musiker,
* Monika Well (* 1961), düütsche Musikerin un Kabarettistin,
* Roman Well (1900–1962), sowjetschen Spijoon,
* Traudl Well (1919–2015), düütsche Musikerin,
* Wilhelm von Well (1797–1879), öösterriekschen Dokter.
Helsingborg

**Helsingborg** is en olle Havenstadt an de oosten Waterkant vun Öresund. Helsingborg hett 125.000 Inwahners un höört to de ool-däansche Landschop Schonen, de siet 1658 to Sweden tohörig is.

## Historie
De Stadt warrt 1085 dat eerste mol as Stadt nöömt un warrt vun wegen sien Borg en van de wichtigsten Städer vun Däänmark in’t laate Medeloller. 1658 is Schonen mit Helsingborg vun Sweden annekteert wurrn un 1680 hefft de Sweden de Borg (bit op den Toorn) afreten.

## Wichtige Lüüd
Op Slott Knutstorp twintig Kilometer oosten vun Helsingborg ward de kaiserliche Hoffastronom Tycho Brahe, de Schoolmeester vun Johannes Kepler, boren. Dieterich Buxtehude, de Schoolmeester vun Johann Sebastian Bach, war vör de swedsche Övernahm Kantor in de Marienkark; unseker is, of he in Helsingborg oder in Bad Oldesloe, Holsteen, boren weer. De Footballspeler Henrik Larsson is boren Helsingborger.

## Weertschop
Helsingborg hett vundaag den tweetgröötsten Haven vun Sweden, is de Hööftstadt vun de swedsch Levensmiddelindustrie un hett veele Afkaaten un Druckereen.

## Övrig
De Stadt is bekannt vör all wegen sien Fährverkehr na Helsingør in Däänmark un sien Footballmannschap, Helsingborgs IF. Helsingborg warrt de Parl vun’ne Sund (Sundets pärla) nöömt un is en vun de schönsten Städer vun Sweden. Nich asig sünd t.&nbsp;B. de Norderhaven un de Waterkant norden de Norderhaven.
Amtsspraak

En **Amtsspraak** is en Spraak, wat in en Land op dat Amt (Regeeren, Administratschoon, Gericht) bruukt warrt. En Land kann mehr as een Amtsspraak hebben. Un 'n Amtsspraak is wat anners as en Schoolspraak, de in en Land op de School för den Ünnerricht bruukt warrt. 

## Welk Spraak ward Amtsspraak?

De Amtsspraak is nich ümmer de Moderspraak vun den Inwahners vun en Land. 

In Europa, Asien oder Amerika is dat faken de Spraak de ok vun de Mehrtall vun den Lüüd snackt warrt. So is Hoochdüütsch de Amtsspraak vun Düütschland oder Portugeesch is de Amtsspraak vun Brasilien. Man in Afrika is dat faken anners: dor is tomehrst de Koloniaalspraak Amtsspraak warrn, to'n Bispeel Franzöösch in Mali un Ingelsch in Sambia. 

Dat gifft man blots en poor Länner (Schweiz mit 4 Amtsspraken, Süüdafrika mit 12 un Indien mit 17) wo alle Spraaken vun dat Land ok Amtsspraak sünd.
Baiersch

**Baiersch** (hoogdüütsch: *Bairisch*) is ene Dialektgrupp vun de hoochdüütsche Spraak. Dat gift dree Dialekten: Nordbairisch in enige Bezirken vun Bayern, Middelbaiersch in Bayern un Öösterriek (Wien un ümto) un Süüdbaiersch in Düütschland, Italien (hier ok as Mócheno un Zimbrisch) un Österriek (Kärnten, Tirol un annere Länner). In Amerika gifft dat ook dat Huttersch, wat ene Art Tiroolsch is. Baiersch is de düütsche Dialekt mit de meesten Snackers. Baiersch worr ok lang in Böhmen (vandag hört dat to Tschechien) snackt.
Ilmenau (Stroom)

De **Ilmenau** is en 107 Kilometer langen Stroom in’n Noordoosten von Neddersassen. Se entsteiht dörch dat Tosamenfleten von de Wipperau, Stederau, Hardau un Gerdau bi Uelzen. De Ilmenau löppt dörch Bemsen, Bienbüddel, Lümborg, Bewick un denn bi Hoopt as en linken Nebenstroom in de Elv (Elvkilometer 599,0).

## Footnoten



## Weblenken
Finkwarder

**Finkwarder** oder ok **Finkenwarder** () is een vun 104 Stadtdelen vun’d Stadt Hamborg. Op Finkwarder wahnt 11.689 Lüüd (in’n Johr 2002). Finkwarder liggt in’n Süden vun’d Ilv dicht an’n Water un dat heet: Gefährlich warrt dat bi Stormfloot. Dicht an’e Ilv gifft dat vele Dieken. Na de Traditschoon is Finkwarder en Stadtdeel, wo Fischerslüüd wahnt, und alltiets hett dat dor Warften geven. Avers nu hebbt se ok de Airbus-Industrie in Finkwarder. Dor schruuvt se de Airbus-Maschinen tosamen. De Flegerhoben in Finkwarder is bannig groot un schall ok noch grööter warrn wenn de grote Airbus A380 nah Finkwarder kummt.
En bannig Problem op Finkwarder is de Verkehr op de gröttste Straat in’n Stadtdeel. Dor sünd al so vele Autos, dat de Anwohners nich meer slapen künnt un för dat Huus is dat ok nich good. De Lüüd in’n Senaat hebbt seggt, dat se annerwogens ene niege Straat buen wullt. Avers dat hebbt se noch nich.

## Historie

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Oolwarder in’n Kanton Willemsborg höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

De Oort hett vör de Tied üm 1765 rüm de Vaagdie Finkwarder in dat Amt Horborg billt un weer denn von 1765 af an in de Vaagdie Oolwarder un Finkwarder. Na 1885 weer dat in’n Kreis Horborg. 1932 is dat Deel von’n ne’en, grötteren Kreis Horborg worrn. Mit dat Groot-Hamborg-Gesett is Finkwarder to’n 1. April 1937 Deel von de Stadt Hamborg worrn.

### Inwahnertall

### Religion

Finkwarder is evangeelsch-luthersch präägt un billt mit de Nikolai-Kark en egen Kaspel.

För de Kathoolschen is de St.-Marien-Kark in Altno tostännig.

## Footnoten



## Weblenken

* http://www.finkenwerder.de/  (hoochdüütsch)
*Finkwarder Speeldeel (hoochdüütsch)
*Finkwarder Danzkring (plattdüütsch)
Niegenstrelitz

**Niegenstrelitz** () is en Middelstadt in’n Landkreis Mekelbörgsche Seenplatt in’t düütsche Bundsland Mekelnborg-Vörpommern. Hüdigendags (31. Dezember 2015) leevt dor 20.504 Lüde. De Stadt liggt twüschen Berlin un Griepswohld in de mekelnborgsche Seenplatte. Grünnt wurrn is de Stadt 1733 as barocke Planstadt, nich wiet af vun dat ole Strelitz. Niegenstrelitz hett bet 2011 to den Landkreis Mekelborg-Strelitz tohöört. Niegenstrelitz is ok de Seet vun’t Amt Niegenstrelitz-Land.
Wustrow

**Wustrow** betekent

* Wustrow, Stadt in’n Landkreis Lüchow-Dannenbarg, Neddersassen,
* Wustrow, Gemeen in’n Landkreis Vörpommern-Rügen, Mekelborg-Vörpommern,
* Wustrow, Gemeen in’n Landkreis Mekelbörgsche Seenplatt, Mekelborg-Vörpommern,
* Wustrow, Oort in de Gemeen Penzlin in’n Landkreis Landkreis Mekelbörgsche Seenplatt, Mekelnborg-Vörpommern,
* Wustrow, Oort in de Gemeen Lanz in’n Landkreis Prignitz, Brannenborg,
* Wustrow, Halvinsel bi Rerik, Mekelnborg-Vörpommern.

**Wustrow** is de Familiennaam von

* Karl Wustrow (1878–1920), düütschbaltschen Diplomaat,
* Paul Wustrow (1890–1945), düütschen Tähnmediziner,
* Siegfried Wustrow (* 1936), düütschen Radrennfohrer.
Brannenborg

**Brannenborg** (ok *Brandenborg*, *Brannenborch* un *Bramborg* nöömt, ) is en Bundsland vun Düütschland in’n Ossen. De Hööftstadt is Potsdam. Brannenborg liggt as’n Ring üm de düütsche Hööftstadt Berlin. Up 29.478,61 km² leevt dor 2.551.000 Inwahners (31. August 2006). Dat sünd 87 Inwahners/km². De gröttste Strööm sünd de Havel un de Oder un taun lütten Deel de Elv.

## Weertschap
De gröttsten Zentren vun de Weertschop sünd an de *Autobohn A 10* bannig dicht bi Berlin. In Iesenhüttenstadt un Brannenborg an de Havel gifft dat Stahlwarken. Wieder buten gifft dat mehr Bueree.

## Regeerung
Regeert warrt Brannenborg vun den 20. September 2019 af an vun en Koalitschoon ut SPD un CDU un De Grönen.
De Ministerpräsident is Dietmar Woidke (SPD). Vör em weren dat Manfred Stolpe (SPD) un Matthias Platzeck (SPD).

## Städer
** Potsdam
** Frankfort an de Oder
** Cottbus
** Brannenborg an de Havel
** Wittenberge
** Eberswalde
** Werder (Havel)
** Oranienborg

## Kiek ok bi
* Preußen (Staat)
* Brannenborg-Preußen
Wustrow (Fischland)

**Wustrow** op Fischland (op de Halvinsel Darß) is en Gemeen in dat düütsch Bundsland Mekelnborg-Vörpommern un is en Deel vun den Landkreis Vörpommern-Rügen (bet 2011 vun’n Landkreis Noordvörpommern). Dor wohnt upstunns 1.291 Inwahners (Dezember 2005).

## Historie
Mittlerwiel de **Völkerswanderung**, as dat Medeloller just anfangt hett, hebbt sik woll de Liutizens (ok Wirzens naamt) ansiedelt op Fischland un bi Wustrow. Dat weern Slawisch Lüüd.

In de Historie - as in de **[[Hansetied]]** - hebbt vele Fischerslüüd, Seilers un Seefohrers in Wustrow wahnt. De Seefohrt weer bannig wichtig för de Fischlänners.

**[[1528]]** hebbt se dat Fischland an en Nonnenkloster verköfft. Dor wo de Lüüd fröher ehr Hilligdom stahn hebbt, hebbt se later en grote Kark opbut - midden in Wustrow.

## Nutied
Vundaag is dat nich mehr so, avers daför hebbt se Wustrow to en *Oostseebad* maakt - as se dat vörnehm nöömt hebbt. Dat schall heten dat bannig vele Reisende un Touristens na Wustrow kaammt. Disse Lüüd wullt de Waterkant un de noordsch Landschap geneten.
Bi Wustrow an de Waterkant vun de Ostsee gifft dat ok en Lannungsbrügg un de is bannig goot bekannt.

## Grote Städer bi Wustrow
Grote Städer bi Wustrow sünd de Hansestadt Rostock in'n Süden, de Stadt Warnemünn in'n Südwesten un de Hansestadt Stralsund Richtung Oosten.
Straalsund

**Straalsund**, ook **Stroalsund** schreven, amtlich **Hansestadt Straalsund** () is en düütsche Stadt in’t Bundsland Mekelnborg-Vörpommern un de Kreisstadt vun’n Landkreis Vörpommern-Rügen. Dat schall heten, dat Stralsund bannig wiet in’n Noordoosten vun Düütschland liggt. Stralsund is dicht bi de Waterkant vun de Oostsee un bi de grote Insel Rügen. Dor is de Waterkant *[[Strelasund]]* nöömt.
As en grote Stadt is Stralsund ok wichtig för den Verkehr in den Noorden vun Mekelnborg-Vörpommern. Vun Stralsund ut kannst to’n Bispeel na Rostock, Griepswohld, Nieg-Brannenborch un Sassnitz op Rügen fohrn. Stralsund streckt sik ut öber 38,97 km². Dor wahnt hüdigendags (Stand 31. Dezember 2013) 57.301 Inwahners.

## Beröhmte Stralsunder
* Ernst Hückstädt (1850-1902), Geistlichen un plattdüütschen Schriever
* Elisabeth Büchsel (1867-1957), Malerin
* Dietrich Hoffmann (1936-2012), plattdüütsch Schriever
* Nadja Uhl (* 1972), Schauspelerin
* Henry Vahl (1897-1977), Schauspeler

## Attrakschonen
Dat Zentrum vun Wismer un Stralsund hett de UNESCO 2002 in de „List vun dat Weltarv“ nahmen. De Binnenstadt bargt eenige feine Museen, as to’n Bispeel dat *[[Ozeaneum Stralsund|Ozeaneum]]*, wat de Utstellen vun’t Düütsche Meeresmuseum afrunnt.

## Weblenken

* Offizielle Website van de Hansestadt Stralsund
Scheenfeld

**Scheenfeld** betekent

* Scheenfeld, Gemeen in’n Kreis Pinnbarg, Sleswig-Holsteen,
* Scheenfeld, Gemeen in’n Kreis Steenborg, Sleswig-Holsteen.
Krieg

En **Oorlog** oder en **Krieg** is dat tegen eenanner Anstrieden mit Wappen vun twee oder mehr Partein betekent. Dat sünd meest Natschoonen oder Staaten, mannigmol ok verscheeden Lagers in een Staat. Dat tweete sünd denn to'n Bispeel en Börgeroorlog oder en Unafhangigkeetskrieg.

## Grünnen för en Oorlog

Dat gifft ünnerscheedliche Grünn, en Krieg uttodregen. De fakensten Grünnen för Oorlogen sünd:
*Natschonalismus
*Weertschopskonflikten
*Religion
Top Level Domain

De **Top Level Domain** (**TLD**) is de letzte Deel vun een Domään-Naam in’t Internett. To’n Bispeel hett de Domään-Naam wikipedia.org de Top Level Domain .org.

Dat gifft allgemene Domänen (gTLD, wieder ünnerdeelt in Sponserte Domänen [sTLD] un Nichsponserte Domänen [uTLD]), Lännerdomänen (ccTLD) un Infrastruktur-Domänen (iTLD).

## Kiek ok
Natschonalhymne

En **Natschonalhymne** is en Leed, wat sik en Staat utsöcht hett as sien egen Leed. Dat schall dat Natschonalgeföhl utdrücken un warrt to'n Bispeel bi Staatsfiern speelt oder, wenn en Sportler ut dat Land bi de Olympische Spelen wunnen hett.
Internatschonale Telefoonvörwahl

De **internatschonale Telefoonvörwahl** is de Tall, de een vörneweg wählen mutt, wenn een na dat Utland telefoneren wull. Dor hett jedeen Land sien egen Tall. Ton Bispill hett Düütschland dor de 49.

In'n engeren Sinn is en internatschonale Telefoonvörwahl de Folg van Ziffern, d en Anroper an dat Telefoon wählt, um up de logische Ebene van en anner natschonal Telefonnett to kommen. Se besteiht ut twee Deelen:

# Verkehrsutscheedensziffern van dat eegen Land un
# de Landskenntall van dat Teelland.
Mark-Brannenborger Platt

Dat **Mark-Brannenborger Platt** is en ostnederdüütschen Dialekt von de plattdüütsche Spraak, de vör allen in Brannenborg un Sassen-Anhalt spraken warrt oder spraken worrn is.

## Rebeed

De Noordgrenz to dat Mekelborgsche is groff de Landsgrenz to Mekelborg-Vörpommern bet an de Elv. Op de linke Sied von de Elv höört de Ollmark to dat Märksche. Wieder in’n Süden in Sassen-Anhalt höört dat rechte Över von de Elv to’n gröttsten Deel to dat Märksche. De Süüdgrenz is de sülve as de Süüdgrenz von dat Plattdüütsche. En genaue Grenz lett sik nich mehr angeven, denn al sied Johrhunnerten wiekt dat Plattdüütsche vör dat Hoochdüütsche trüch un hüüd is dat so, dat meist överall, wo Märksch spraken warrt, dat blot noch wenig Lüüd sünd. In’n Noorden mehr un in’n Süden meist gorkeen mehr. In grote Delen vun Brannenborg is de ole plattdüütsche Dialekt dör dat Hoochdüütsch-Brannenborgsche verdrängt, en hoochdüütschen Dialekt, de op de Ümgangsspraak vun Berlin opsett. De Ostgrenz is de Staatsgrenz to Polen. Vör 1945, as de Düütschen ut de poolsch besett Rebeden verdreven worrn sünd, hebbt se ok op de rechte Sied von de Oder, in de Neemark Märksch spraken.

## Ünnerafdelen

Dat märksche Platt lett sik groff indelen in Noordmärksch un Middelmärksch. Dat Süüdmärksche hett al allerhand Kennteken von dat Hoochdüütsche un lett sik in’n strikten Sinn nich mehr to dat Plattdüütsche tellen. To’n Bispeel heet dat dor al *machen* un nich mehr *maken*. De wichtigste Ünnerscheed twischen de dree Delen liggt in de Vokaals *o* un *e* so as in *Koken* un *leef*. Dat Noordmärksche hett *Koken* un *leef*, dat Middelmärksche *Kueken* un *lief* un dat Süüdmärksche hett jüst as dat Hoochdüütsche *Kuchen* un *lieb*. Dat Middel- un Süüdmärksche tekent sik ok dör en groten nedderlandschen Influss ut.

## Grammatik

### Substantiv

## Weblenken

* Websteed mit Spraakbispelen (hoochdüütsch)
Middellannsche See

----

De **Middellandsche See**, ok woll up hoochdüütsche Oort **Middelmeer** nömmt, is ene See, de twischen Europa, Afrika un Asien liggt. Se is 2,5 Millonen km² groot.

In de Antike hebbt de Römers dor *Mare Nostrum* to seggt, dat heet *uns See*. Dormals weer de hele Waterkant vun'e Middellannsche See Deel vun dat Röömsche Riek.

## Literatur
* David Abulafia: *Das Mittelmeer: eine Biographie.* (Originaltitel: *The Great Sea*, übersetzt von Michael Bischoff). Fischer, Frankfurt am Main 2013, ISBN 978-3-10-000904-3 (Rezension).
* Andreas Bärtels: *Pflanzen des Mittelmeerraumes.* Ulmer, 2003, ISBN 3-8001-3287-7.
* Matthias Bergbauer, Bernd Humberg: *Was lebt im Mittelmeer?* Franckh-Kosmos, Stuttgart 1999, ISBN 3-440-07733-0.
* Fernand Braudel: *Die Welt des Mittelmeeres. Zur Geschichte und Geographie kultureller Lebensformen*. Fischer TB, Frankfurt 2006.
* Christian Bromberger: *L’anthropologie de la Méditerranée.* Maisonneuve et Larose; Aix-en-Provence, Maison méditerranéenne des sciences de l’homme, Paris 2001.
* Robert Hofrichter: *Das Mittelmeer, Band 1: Allgemeiner Teil.* Spektrum Akademischer Verlag, Heidelberg 2002, ISBN 3-8274-1050-9.
* Robert Hofrichter: *Das Mittelmeer, Band 2/2: Bestimmungsführer.* Spektrum Akademischer Verlag, Heidelberg 2006, ISBN 3-8274-1170-X.
* Robert Hofrichter (Hrsg.): *Das Mittelmeer. Geschichte und Zukunft eines ökologisch sensiblen Raums.* 2. Auflage. Springer Verlag, Heidelberg 2020, ISBN 978-3-662-58928-1.
* Manfred Leier: *Weltatlas der Ozeane – mit den Tiefenkarten der Weltmeere.* Frederking und Thaler, München 2001, ISBN 3-89405-441-7, S. 226–241.
* Christian Reder: Mediterrane Urbanität. Perioden vitaler Vielfalt als Grundlagen Europas. Mandelbaum, Wien 2020, ISBN 978-3-85476-878-4.
* Paul Theroux: *An den Gestaden des Mittelmeeres.* Hoffmann und Campe, Hamburg 1996, ISBN 3-455-11167-X.
* Horst-Günter Wagner: *Mittelmeerraum. Geographie, Geschichte, Wirtschaft, Politik.* 2. Auflage. Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt 2011, ISBN 978-3-534-23179-9.
Greeksche Spraak

De **greeksche Spraak** is een indoeuropääsche Spraak. Un de gifft dat al siet 1400 v. Chr.. Dormols weer dat dat Greeksch vun Mykene. In de Antike is denn Ooldgreeksch bruukt wurrn (vun ca. 800 v. Chr. bit ca. 300 v. Chr.). Över de Tiet hett sik de Spraak verännert to de Koiné (vun ca. 300 v. Chr. bit ca. 600 n. Chr.). Denn keem dat Middelgreeksch an'e Reeg (vun ca. 600 bit 1453), un de Greeksche Spraak, de hüdigendags snackt warrt, warrt Neegreeksch nömmt. 

Vundaag gifft dat üm un bi 16 Millionen Lüüd, de Neegreeksch snacken doot.

Dat Oolgreeksch is noch för de Wetenschop wichtig. Dat gifft vele Wöör to'n Bispeel in de Medizin, de vun 'n greeksch Woort afstammt.

Bit 1827, as de Greken dat osmaansche Jück afsmeten, geev dat nich veel Literatur in greeksche Dialekten. Aver darna wurr dat klassische Vörbild wedder hooch herutstellt. Dat schrevene moderne Greeksch is darum en Produkt van dat 19. Johrhunnert un is en beten künstlich. De Verscheel twüschen de schreven un spraken Spraak is grötter as in jichensene annere europääsche Spraak.

## Dat greeksche Alphabet

## Greeksche Vörsülven
(in vereenfachte Luutschrift)

## De greekschen Tahlen van 1 bit 10
* in greeksche Schrift:
* ένα, δύο, τρία, τέσσερα, πέντε, έξι, εφτά, οχτώ, εννιά, δέκα 
* in vereenfachte Luutschrift:
* éna, δío, tría, téssera, pénte, éxi, eftá, ochtó, enniá, δéka
Pinnbarg

**Pinnbarg** (hoochdüütsch *Pinneberg*) is ene Stadt in’n Süden vun’n düütsche Bundsland Sleswig-Holsteen. Pinnbarg liggt in’n Kreis Pinnbarg. Bannig dicht bi Pinnbarg is de Stadt Hamborg. Pinnbarg liggt in Holsteen.
In Pinnbarg gifft dat de Stadtdelen Quellendaal, Thesdörp, Eggerstedt, Pinnbargerdörp un Waldenau-Datum.

In Pinnbarg leevt 42.367 Inwahners (Stand: 31. Dez. 2008) up en Rebeet vun 21,54 km².
Albaansche Spraak

**Albaansch** (oder op albaansch: **Shqip**) is een Spraak, de vun üm und bi 6 Mio Lüüd op den Balkan snackt warrt. Disse Lüüd wahnt in Albanien, in’n Kosovo un in Noordmakedonien. Siet dat Medeloller gifft dat ok ’n poor Dörpen in Italien wo de Lüüd dat snackt. (De sünd utwandert, as de Osmanen Albanien besett harrn.)

Albaansch is een indoeuropääsche Spraak. Man dat gifft keen anner Spraak ut disse Familie, de mit Albaansch so richtig direkt verwandt is.

Albaansch gifft dat in twee Dialekten: Tosksch un Geegsch.
Bagdad

**Bagdad** is de Hööftstadt vun de Republiek Irak. Bagdad hett 5,8 Mio Inwahners (2003) un is een vun de gröttsten Städer in'n Nohen Ossen. Dat Woort *Bagdad* kummt vun de persschen Spraak un schall heten: *Geschink vun Gott*.
De Stadt Bagdad gifft dat siet 762 as de abbasidsch Kalif Al-Mansur een niege Hööftstadt in de Welt vun de Muselmanens grünnt hett.
De Stadt Bagdad liggt bannig dicht bi de Stroom *[[Tigris]]* un dat schall heten dat Bagdad ok fix bannig wichtig warrn is as en Zentrum för Verkehr un Weertschop. Un dat is ok vundaag noch so. Avers in de Tiet vun Diktator Saddam Hussein, de Kregen an den Golf un dörch den Terror siet de Amerikaners in den Irak sünd, sünd bannig vele kulturelle Dinge afhanden komm oder kapott maakt worrn.

## Weblenken

* Websteed van de Stadt (araabsch)
*
Nauru

**Nauru** is en Insel in den Pazifik. Dat is en vun de lüttsten Länner op de Eer, an Inwahnertall (mit Utnahm vun Tuvalu un de Vatikan) un ok an Grött (mit Utnahm vun Monaco un de Vatikan). Die Herkunft vun dat Woort „Nauru“ is nich klor. Bi de Inwahner heet de Insel nu und fröher all „Naoero“.
Kiribati

**Kiribati** is en Land in Ozeanien. Vun de westlichste Insel Banaba to de ööstlichst Insel in dat Caroline-Atoll sünd dat 4.835&nbsp;km. Vun dat nöördlichst Eiland Terraina to dat süüdlichst Eiland Flint Island sünd dat 1.973&nbsp;km. Alltohopen maakt dat 5,2 mio km² See, dormank aber bloß 811&nbsp;km² Land to'n Wohnen. Kiribati sett sik tohopen ut 32 Atollen, de tohopenfaat sünd to veer Inselgruppen, dormank de Gilbertinseln, de Phoenixinseln un de Linieninseln.

In Kiribati leevt 92.533 Inwahners. Dat sünd 114 Inwahners/km². Unafhängig wurrn is dat Land an'n 12. Juli 1979. De Hööftstadt is South Tarawa. Hööft vun den Staat un Baas vun de Regeerung is Präsident Taneti Mamau.

## Städer
Düt is ene List vun Städer in Kiribati.
* Abaokoro
* Bairiki 
* Bikenibeu 
* Buariki 
* Butaritari
* Ijaki 
* London 
* Makin
* Rawannawi
* Riaria
* Roreti 
* Rungata 
* Tabiauea 
* Tabukiniberu 
* Taburao 
* Temaraia 
* Utiroa 
* Washington

## Amstspraken
Amtsspraken sünd I-Kiribati un Engelsch.

## Weblinks

* Offizielle Homepage van dat Parlament van Kiribati
Niegseeland

**Niegseeland** is en Land in Ozeanien. Dat sünd twee grote Inseln (un ok noch ’n poor lütte blangenbi). Dor leven 4.242.048 Inwahners (Stand 2013) up en Flach van 269.652km². 

De Hööftstadt is Wellington. De Stadt hett 165.900 Inwahners (Stand: 2003). Anner bekannte Städer sünd Auckland und Christchurch.

Amtsspraken: Ingelsch, Maori

Natschonalfierdag is de 6. Februar, „Waitangi Day“.
Palau

De **Republiek Palau** is en Inselstaat in den Pazifik. Dat liggt so üm un bi 500 km in den Oosten vun den Philippinen. De Staat is an 1. Oktober 1994 unafhängig wurrn.

## Geografie
De Staat, de de pazifisch Inselregion Mikronesien totoordnen is, umfaat de Palauinseln, de ut de westlich Grupp vun de Karolinen bildt wurrn un nördlich vun Papua-Neuguinea liggen, as ok eenig wiet afleegen Inseln in‘ Süüdwesten, de Südwest-Inseln nömmt wurrn. De söss Inselgruppen vun de Palauinseln bestaht ut 356 Inseln, deren bi wieden gröttste mit 396 km² Babelthuap is. Blots elf vun de Inseln sünd bewahnt. 

De meesten Inseln sünd Atolle ut Korallenkalk, de blots wenig Meter över den Meeresspegel liggen.

Dat Klima is tropisch. De dörsnittliche Johrestemperatur bedrocht 27&nbsp;°C, de Nedderslagsmenge pro Johr liggt bi 1.500 bis 2.500 mm.

De fröhere Hööftstadt Koror liggt up de glieknamig Insel Koror, de blots 11  km² groot is. In‘ Oosten vun de Hööftinsel Babelthuap wurr 2006 de nee Hööftstadt Melekeok erricht.