open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Marion Wiesensarter

**Marion Deigentesch** (* 8. Januar 1995 in Traunstein nah hör Heirat Marion Wiesensarter) is en düütsch Biathletin.

## Loopbahn
Marion Deigentesch stammt ut de Gemeend Surberg in‘n Landkreis Traunstein in Oberbayern. As Liddmaat vun den SV Oberteisendorf fung se 2004 mit Skilangloop an un wessel 2008 to’n Biathlon. 2011 wurr se all in den Natschonalkader upnommen. 2013 wurr se aber krank Pfeiffer-Drüsenfieber, wat hör wiet torüchsmieten dee. De Zollbeamtin ist 1,62 m groot.

In‘n Winter2016/17 kehr se nah dree Johren Paus torüch in den IBU-Cup un reck in all Rennen de Punkteränge. Dorto keemen in de Folgetiet ok noch düütsch Meesterschapen mit de Staffel.

In de Saison 2019/20 hett Marion Deigentesch vun Anfang all Rennen in den IBU-Cup bestreeden. Bi den Sprint un bi den Massenstart in Ridnaun keem se mit Platz 7 bzw. 5 in twee Rennen nahnanner in de Top 10. Nah historsch schlecht Rennen vun de Weltcupmannschap wurrn Deigentesch, Maren Hammerschmidt un Janina Hettich för de Weltcuprennen in Annecy/Le Grand-Bornand nomineert, um de in den IBU-Cup versetten oder pauseerend Athletinnen Karolin Horchler, Anna Weidel un Franziska Hildebrand to ersetten. Hör eerst Weltcuprennen hett se an’n 20. Dezember 2019 bestreeden. Bi den Sprint in Frankriek keem se mit Platz 49 nich in de Punkteränge, qualifizeer sück aber för dat Verfolgungsrennen, wo se sück noch um 3 Plätze verbetern kunn. 

In de Saison 2020/21 is se weer in’n Weltcup antreeden. Bi dat Eenzelrennen in Antholz reck se mit een Fehler den elften Platz (noch vör Vanessa Hinz un Lisa Vittozzi). Dormit harr se sück ok glieks vör den Massenstart qualifiziert, den se up den 19. Platz afsluuten dee. An't Enn'n vun de Saison keem se dormit up Platz 52 in den Gesamtweltcup. In de Folgesaison bleev se bi hör eenzigen Insatz ahn Weltcup-Punkte, reck aber in'n IBU-Cup Platz 5 in de Gesamtwertung in'n Massenstart.

In de Saison 2022/23 keem se in den IBU-Cup in de Gesamtwertung vun de Verfolgung up Platz 9 rin. In de Folgesaison keem se in den IBU-Cup bi eenig Rennen ünner de best Teihn, kunn sück aber nicht mehr entscheedend verbetern. 

## Weblinks

* Marion Deigentesch in de Datenbank vun de IBU
* Porträt bi dat Zoll Ski Team
Rigoberto Urán

**Rigoberto Urán Urán** (* 26. Januar 1987 in Urrao) is en kolumbiaansch Radrennfohrer.

## Karriere
Rigoberto Urán wurr 2005 in de Junioren-Klass kolumbiaansch Meester in’t Straatenrennen un up de Bahn in de Disziplinen Eenerverfolgung, Punktefohren un Scratch. 2006 is he för dat Professional Continental Team Tenax fohren. Bi den Straten-Radweltmeesterschapen 2006 in Soltborg keem he up den 25. Platz in dat Eenzeltietforen in de U-23 Klass un up Platz 31 in dat Straatenrennen. 2007 harr he en Verdrag bi dat sweedsch ProTeam Unibet.com. 2008 wessel he to den spaanschen Eerstdivisionär Caisse d’Epargne. Van 2011 bit 2013 hörr he to dat Team Sky ProCycling an. Bi de Olympisch Spelen 2012 in London reck he in dat Straatenrennen den 2. Platz achter Alexander Winokurow. Sien eerst Deelstreckensieg bi en *[[Grand Tours|Grand Tour]]* gelung hüm bi de eerste Bargankunft vun den Giro d’Italia 2013. Ok dör dissen Spood kunn he sück up den tweeten Platz nah vörn arbeiten un so to’n eersten Mal bi en Grand Tour up dat Podium stahn. Een Johr later wurr he nochmals Gesamt-Tweet bi den Giro d’Italia, ditmal achter sien Landsmann Nairo Quintana. In’n Harvst 2015 wunn he mit den Grand Prix Cycliste de Québec eerstmals en Eendagsrennen in de UCI WorldTour. Bi de Tour de France 2017 wunn he in de Hoochbargen de 9. Deelstreck vun Nantua nah Chambéry in‘n Teelsprintvun en sössköppig Spitzengrupp, ofschons he wegen en Schaltungsdefekt den Gang nich wesseln kunn un hett de Rundfohrt as Tweet 54 Sekunnen achter Chris Froome afslooten.  Bi de Tour de France 2018 hett Uran nah de 11. Deelstreck wegen Besehren nah en Stört. De he sück up de vun Koppsteenplaasterpassagen präägt 9. Deelstreck, totrucken harr, upgeven.

## Erfolge
;2007
* een Deelstreck Euskal Bizikleta
* een Deelstreck Tour de Suisse

;2012
* een Deelstreck Katalonien-Rundfohrt
*  Nahwusswertung Giro d’Italia
*  Olympisch Straatenrennen
* Piemont-Rundfohrt

;2013
* een Deelstreck un Mannschapstietfohren Giro d’Italia

;2014
* Mannschapstietfohren Tirreno–Adriatico
* een Deelstreck Giro d’Italia

;2015
*  Kolumbiaansch Meesterschap – Eenzeltietfohren
* Grand Prix Cycliste de Québec
* Sülvermedaille Mannschapstietfohren UCI Straatenwelzmeesterschapen

;2017
* een Deelstreck Tour de France
* Mailand-Turin

;2018
* een Deelstreck Colombia Oro y Paz
* een Deelstreck Slowenien-Rundfohrt

;2019
* Mannschapstietfohren Tour Colombia

;2020
* Mannschapstietfohren Tour Colombia

;2021
* een Deelstreck Tour de Suisse

## Mannschapen
* 2006 Tenax
* 2007 Unibet.com
* 2008–2010 Caisse d’Epargne
* 2011–2013 Sky ProCycling
* 2014–2015 Omega Pharma / Etixx-QuickStep
* 2016 – Cannondale / EF Education-Nippo

## Enkeld Nahwiesen


## Weblinks

* Indrag up Radsportseiten.net
Isdera Autobahnkurier 116i

De **Autobahnkurier 116i** vun den düütschen Hersteller Isdera is en in dat Johr 2006 as Eenzelstück baut 2+2-sittiger Sportwagen.

## Entwicklung/Produktischon
In den Stil vun de 1930er Johren sull 1984 en 2+2-sittiger Sportwagen mit twee Achtzylindermotoren, Automatikgedriev un Allradandriev entwickelt wurrn. Dat Design sull de dormalige klassische Stroomlinienform mit wiet swungen Kotflögeln un Siedenschwellern upwiesen. Mit de Planung hett man all 1984 anfungen, dat Projekt wurr aber en tietlang up Ies leggt. Völ Johren later hett sück Eberhard Schulz, de Ünnernehmensgrünner vun Isdera, denn sien Drööm erfüllt un sien „Pensionärsprojekt“ to Enn’n Brocht. De Autobahnkurier wurr 2006 to Anlaat vun dat *AvD [[Concours d’Elegance]]* in Schwetzingen eerstmals präsenteert.

Vun dat resenhaft Modell (Längt: 5650 mm, Breedt: 1950 mm, Hööcht: 1560 mm, Radstand: 3610 mm un en Gewicht vun 2270 kg) wurr bitlang blots en Eenzelstück baut, dat sück in den Besitt vun de  Isdera befinnen deit. Eenig Deelen (Dören, Greepen, Daak, Fenster) vun dat Modell stammen vun den VW Käfer.


 Isdera Autobahnkurier.jpg|Siedenansicht
 Isdera Autobahnkurier Classic-Gala 2021 1X7A0231.jpg|Heckansicht


## Fohrleistungen
De Autobahnkurier wurrd vun twee V8-Motoren Mercedes-Benz M 117 mit tosommen 600 PS andreven. En Motor warkt up de Vörder-, de anner up de Achterass, aber in Gegensatz to anner Twin-Engine-Konzepten befinnen sück beid Motoren ünner de vördere Haube. De Höchstgeschwindigkeit bedrocht 242&nbsp;km/h.

## Weblinks

* Isdera över den Autobahnkurier
*
Hankyū Dentetsu K.K.

**Hankyu Railway** (, kort:) is de  Iesenbahn-Firma in Japan.De Sellschop hett ehren Seet in Kita-ku in Osaka.
## Lienen

* Hankyu-Kiōto-line ()
* Hankyu-Arashiyama-line ()
* Hankyu-Senri-line ()
* Hankyu-Takarazuka-line ()
* Hankyu-Minoh-line ()
* Hankyu-Kōbe-line ()
* Hankyu-Imazu-line ()
* Hankyu-Itami-line ()
* Hankyu-Kōyo-line ()
* Kōbe-kōsoku-line ()

## Weblenken

* Websteed (japaansch)
Rudolf Zimmer

**Rudolf Zimmer** (* 13. April 1878 in Głuchołazy; † 22. Juni 1959) weer en düütsch Politiker (DZP). He weer Liddmaat vun den Landdag vun Noordrhien-Westfalen vun 1947 bet 1954.
## Leven
Zimmer wurr an'n 13. April 1878 in Głuchołazy baren.
He hett en Utbillen to'n Schoolmeester makt un wurr later Schoolupseher
1902 wurr he Liddmaat vun de Zentrumspartei un hörr nah den Tweeten Weltkrieg to'n Hööftvörstand vun de Partei an. Vun'n 20. April 1947 bet to'n 4. Juli 1954 weer he Liddmaat vun den Landdag vun Noordrhien-Westfalen för siene Partei. 
## Weblenken
Rudolf Zimmer in'n Landdag vun Noordrhien-Westfalen
Marco Tardelli

**Marco Tardelli** (* 24. September 1954 in Capanne di Careginne (LU), Italien) is en ehmalger italieensch Footballspeler un later -trainer

De Afwehrspeler speel van 1964 bit 1974 för Pisa SC un dornah een Saison för AC Como. Van 1975 bit 1985 speel he för Juventus Turin, ansluutend bit 1989 för Inter Mailand. Dornah hett he noch för een Saison in de Swiez bi FC St.Gallen speelt.

För de italieensch Natschonalmannschap hett he van 1976 bit 1985 insgesamt 81 Lännerspelen maakt un dorbi 6 Doren schaaten. Mit de italieensch Mannschap wurr he 1982 ok Weltmeester.

Nah sien aktiv Loopbahn weer he later ünner annern Trainer för de italieensch U-21 Mannschap, AC Cesena, AC Como, Inter Mailand, AS Bari, för de ägyptisch Natschnalmannschap un van 2008 bit 2013 weer he Co-Trainer ünner Giovanni Trapattoni för de Natschonalmannschap vun Irland.

## Borns
* Bernd Rohr, Günter Simon: Fußball-Lexikon, 2004 Copress Verlag, ISBN 3-7679-0829-8
Solt

**Solt** (ook **Salt** oder **Soalt**, deelwise ook **Sölt** oder **Sält**) ook **Spies(e)solt**, **Tafelsolt** oder **Kaaksolt** in dat Solt, dat Minschen bi’n Kaken bruukt wat Smack bi de Spiesen to doon un sett sik to’n gröttsten Deel uut Natriumchlorid (NaCl) tohope.
## Weblinks
Solt (Mehrdüdig Begreep)

**Solt** betekent

* Solt, cheemsch Verbund uut Ionen in Kristaalgittern
* Solt (*Kooksolt* oder *Spiessolt*), dat Solt in Neermiddels un Eten
* Peeksolt Solt Fleesch, Fisch un Wost to konserveren
* Natriumchlorid, cheemsch Stoff, Höövdandeel in Kaaksolt
* Mineraalsolt, Naam för anorgaansche Neerstoffen
* Halit, Mineraal uut Natriumchlorid
* Steensolt, Sedimentsteen, de to’n groten Deel uut Halit besteet
* Streusolt Solt to’n Smelten un Updeien van Ies un Snee
* Seesolt, Spiessolt, dat uut Seewater wunnen is
* Solt (Heraldik)Salz (Heraldik), ene Wapenfiuur in de Heraldik
* Solt (Ungarn) Stad in Ungarn

**Solt** is ook de Name vun

* Andrew Solt britsche Produzent, Speelbaas un Dreebookschriver för Dokumentatschonen
* Andrew P. Solt Ungaarsche Dreebookschriver
* Jonquil Solt 
* Mary Ellen Solt US-Amerikaansche Dichtersche, Översettersche, Heuutgeversche un Perfessersche
* Ron Solt US-Amerikaansche Foorballspeler
Kiek ook bi: Salt, Soalt, Saolt
Waarheid

**Waarheid** is allens dat, wat med de Würklikheid œvereenstimmt. In den alldaagschen Spraakbruuk betekent „Waarheid“ besunders Menens, Uutsagen un Theorien. Waarheid kann man ook Levenssichten, Ethik, oder en politsch Systeem beschriven. Wat Waarheid exakt betekent is lange Diskusschoon in de Philosophie, de wid in de Historie torüggegaat. De philosoophsche Disziplin, de sik med de Waarheidssöke befaat is de Kennistheorie. De Wetenschop un Technik hebbet de wetenschoplike Methode na de Waarheed to söken.

Waarheiden köönt ook alleen deelwise gülgig sin, afhängig van dat Betogssysteem: de Uutsage „1 plus 1 is 2 “ is güldig för Talen uut den dezimalen Systeem, man nich för binere Talen. Up de sülve Maneer kann ene Waarheid van persöönlike Ansichten afhängen: De Uutsage „Fisch is lecker“ geld wal för den enen, man för den andern nich. De Uutsage „Persoon A mag Fisch geern liden“ rekent dat med in. 

Tegenœver Relativismus oder Kontextualismus, de seggt dat Waarheid van den Kontext afhängt, givt et ook universalistsche Ansichten, de daar na strevet ene Waarheid to finden, de under allen Ümständen geld, un de ogenschinlik tegenstridige Waarheiden oder Axiome up een höger Niveau med een versönen kann.

## Nettverwise
**Allgemeen to Waarheid**

* 
* Herbert Huber: Œverblick akutelle Waarheidstheorien
* Hartley Slater: ''Truth''. In: Polimetrica Onlus (Heruutgever): *The Language of Science*, 

**Historie**

* Raul Corazzon: ''History of Truth: The Greek “Aletheia”''. ''The Latin “Veritas”''. ''Heidegger on Truth (Aletheia) as Unconcealment''. (Materiaalkollektschoon un Bibliografien)
* Stewart Candlish, Nic Damnjanovic:  A Brief History of Truth [1890–2004], in: Dale Jacquette (Heruutgever): *Handbook of the Philosophy of Science*. Bd. 5: *Philosophy of Logic*. Elsevier, 2006, S. 273–369: 1890–1930 (PDF) 1930–1970 (PDF) 1970–2000 (PDF) Bibliographie (allens PDF).
* ''Truth'' (The Correspondence Theory: Ancient And Modern, Pragmatist And Coherence Theories, The Correspondence Theory: Twentieth Century, Deflationary Theories). In: *Science Encyclopedia, The History of Ideas*, Bd. 6.

**Bestimmte Themen**

* Catarina Dutilh Novaes: ''Medieval Theories of Truth''. (PDF; 93&nbsp;kB) In: H. Lagerlund (Heruutgever): *Encyclopedia of Medieval Philosophy*
* Lorenz B. Puntel: ''Hegels Wahrheitskonzeption: Kritische Rekonstruktion und eine „analytische“ Alternative'' (PDF; 297&nbsp;kB)
* Herbert Frohnhofen: Die Wahrheit des Glaubens
* Herbert Hrachovec: ''Gegenstand, Nutzen und Grenzen semantischer Wahrheitstheorien''. (PDF; 445&nbsp;kB)Stanford Encyclopedia of Philosophy:
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
* Internet Encyclopedia of Philosophy:
** 
** 
** 
**
Waarheid (Mehrdüdig Begreep)

**Waarheid** betekent
* Waarheid, dat wat med de Würklikheed övereenstimmt,
* Waarheid (Dagbladd), nederländsch kommunistsch Dagbladd
* Waarheid, een Musikalbum van Marco Borsat

Kiek ook bi: Wahrheit
Wahrheit (Mehrdüdig Begreep)

**Wahrheit** betekent
* Wahrheit, dat wat med de Würklikheid övereenstimmt
* Hermann Wahrheit düütsch Politker

Kiek ook bi: Waarheid
Sikhismus

**Sikhismus**, ook bekannt as **Sikh-Religioon** oder **Sikhi** ( , van ) is de monotheistsche indsche Religioon un Philosophe van den Sikh, ene ethnoreligöise Gruppe in Indien, de in de indsche Panjab-Regioon so gegen Enn van dat 15. Johrhunnert upkomen is. De Sikh-Schriften sünd in Gurumukhi-Schrift schreven. De Sikhismus is een van de jüngsten grote religiöse Gruppen un een van de grötsten in de Welt, mit so wat bi 25–30 Millionen Anhängers.

Sikhismus het de spirituellen Lehren van Guru Nanak (1469–1539) to Grundlage. Nanak geld för eersten Guru, up den negen ander Sikh-Gurus nafolgen. De teggende Guru, Gobind Singh (1666–1708), hett de Sikh-Schrift Guru Granth Sahib as sien Naflgers uutwählt, un so de Reeg van de minschliken Gurus afsloten un de Schrift as den elvten un letsten ewigen Guru inricht. Guru Nanak het leert, dat een  aktiv, kreativ un praktisch leven sall un Waarheed, Tru un Sülvstkuntrolle dat Leven bestimmen söllt.

## Nettverwise

* sikh-religion.de  Sikh Forum - Sikh Religioon Düütschalnd
* singhsahib.com  SinghSahib – a complete portal on Sikhism
* SikhiWiki.org A free Sikh Encyclopaedia
* sikhverband.de Sikh Verband Düütschalnd
* deutsches-informationszentrum-sikhreligion.de DISR, *Deutsches Informationszentrum für Sikh Religion, Sikh Geschichte, Kultur und Wissenschaft*
* Texte uut de Sikh-Religion - BSB Cod.panj. 2, Panjab, 18. Jh.

## Nawise
Trimūrti

**Trimūrti** (Sanskrit त्रिमूर्ति, *Trimūrti*, ) is een Kunzept in de hinduistsche Mythologie, dat de dree wichtigsten Gödder Brahma, Vishnu un Shiva as ene Dreefolikgheed beschrivt, de tohope dat Brahman, de ewige un transzendente Würklikheed representeert, de Oorgrund van allens wat existeert is.

In Œvereenkkumst med den religiöse Philosophie in Indien vereent dat Kunzept Trimūrtide dree höögsten Prinzipien, de wi in de Welt see könnt: Dat Schapen (Brahma), dat Tostören (Shiva) un dat Bewore (Vishnu). De dree existeert as een göddlik Prinzip, un elk un een is doch för sik unafhängig, so as ook de Vedas sik in dree Afsnede deelt, wieldess se een Book sind. 
## Literatuur

* Basham, A. L. (1954).  New York: Grove Press.
* Courtright, Paul B. (1985). *Gaṇeśa: Lord of Obstacles, Lord of Beginnings*. New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-505742-2.
* Flood, Gavin (1996).  Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-43878-0.
* Flood, Gavin, eld. (2003). *The Blackwell Companion to Hinduism*. Malden, MA: Blackwell Publishing. ISBN 1-4051-3251-5.
* Majumdar, Ramesh Chandra (1956). «Evolution of Religio-Philosophic Culture in India». Radhakrishnan (The Cultural Heritage of India) (en angla). volumo 4.
* Radhakrishnan, Sarvepalli (Eldonejo Chairman) (1956). *The Cultural Heritage of India* (en angla). Calcuta: The Ramakrishna Mission Institute of Culture. Dua eldono, kvar volumoj, reviziita kaj ampleksigita, 1956 (volumo IV).
* Tripathy, Mahimohan (Julio, 2005). [www.orissa.gov.in/e-magazine/Orissareview/jul2005/engpdf/eng_july_05_pdf.pdf#page=102 «The Holy Trinity».] Orissa (en angla).
* Winternitz, Maurice (1972). *History of Indian Literature* (en angla). Nova Delhio: Oriental Books Reprint Corporation. Represaĵo de la dua eldono jam reviziita. Du volumoj. Publikigita dekomence en 1927 de la Universitato de Kolkato.
* Zimmer, Heinrich (1972).  Princeton, New Jersey: Princeton University Press. ISBN 0-691-01778-6.

## Nawise
Reinkarnatschoon

**Reinkarnatschoon**, ook **Wedder(ge)boord**, is philosoophsche oder reliogiöse Gloven, dat de nich lievlike Essenz oder de Sele van enen Wesen nadem dat dat Liev doodbleven is in enen ander lievlike Form wedder boren wärd un een nie Leven begint. De Sele is daar faken as ewig dacht un kann anders as dat Liev nich vergaan. Na den Dode wandert de Sele bloot in een nieboren Kind oder ook in een Deer un blivt ewig bestaan alleen in ander lievlke Formen.

De Reinkarnatschoon (*punarjanma*) is een zentralen Deel in den indschen Religionen as de Hinduismus, Buddhsimus, Jainismus un Sikhismus. In verscheden Formen löövt ook welke esoteersche Strömen binnen dat Jodendom oder verschden heidensche Religonen as Wicca an ene Reinkarnatschoon. Ook ooldgreeksche Philosophen as Pythagoras, Sokrates un Platon beschreven den Gloven an ene Wedderboord oder een Wandern van de Sele (*metempsychosis*).
## Reinkarnatschoon un Wetenschop

Ook wenn et kene wetenschopliken Nawis givt dat Reinkarnatschonen Würklikheed sind, kümmt de Frage up, of so een Gloven een Recht het in enen Dialog twischen Wetenschop un Religion. Sömmige Lüde uut de pseudowetenschoplike Parapsychlogie meent, dat se Reinkarnatschonen med de wetenschoplike Methode nawiesen könnt. De Skeptiker Carl Sagan frage den Dalai Lama Tenzin Gyatso, wat were wenn de Wetenschop enen zentralen Glovenssatz in den Buddhimus, de Reinkarnatschoon, wedderleggen könne. De Dalaia Lama anfer: (Wenn de Wetenschop de Reinkarnatschoon wedderleggen könne, dee de tibeetsche Buddhismus de Reinkarnatschoon upgeven…man dat is düchtig  swaar to wedderleggen). 

### Angaven över fröer Leven
In ene Tied van 40 Jaren het de Psychiater Ian Stevenson Fälle uptekend, de junge Kinders beschrivt, de seggt se können sik up fröer Leven besinnen. He brochte twelv Böker ruut, daar mang *Twenty Cases Suggestive of Reincarnation*, *Reincarnation and Biology: A Contribution to the Etiology of Birthmarks and Birth Defects* (tweedelige Monografie), *European Cases of the Reincarnation Type,* un *Where Reincarnation and Biology Intersect*.  In den Fällen bericht he wat de Kinner uutseggd hebbet un ook de Uutsagen van Familie un ander Lüde uut den Ümmefeld.

## Nettwerwise

* The Columbia Encyclopedia: Transmigration of Souls or Metempsychosis (engelsch)
* The Catholic Encyclopedia: Metempsychosis (engelsch)
* Jöödsche Sicht up Reinkarnatschoon (engelsch)

## Nawise
Diktatuur

Ene **Diktatuur** is ene autokraatsche Form to regeren, bi de een meest een Leidsmann oder een Anförer dat Gesegg het un alleen med kumpleet oder meest kumplett unbesneden Macht regeert. De Politik in ene Diktatuur bestimmt een Diktater, de med enen binnersten Krink Raadgevers, Generaals oder ander hoge Beamten tohoopwärkt. De Diktater waart sine Macht, indem dat he up den binnersten Krink Inflood nimt un begööschert oder ook gegen eenander upbringt. Butendem unnerdrückt een Dikater olle Oppositschoon, as poltische Parteien, Wedderstand, oder ook unloyale Liddmaten uut den binnersten Krink. Diktaturen könnt med enen Militärcoup upricht wärden oder dœr enen politschen Anförer, de in dat Amt wählt worden is, man Gesette verafscheed, de sine Tid in’n Amte up Duur uutwied. Diktaturen könnt authoritär oder totalitär sien, un könnt Militärdiktaturen, Een-Partei-Diktaturen, Dikaturen med enen enigen Anförer un Personenkult oder ook afslute Monarchien sin.

De Begreep Diktatuur kümt uut de Röömsche Republik un beteken enen Anförer up Tid med afslute Macht Noodsaken un Krisen to œverwinnen. De eersten Militärdiktaturen kemen besunners in de Shoguntied in Japan oder England in de Tid unner Oliver Cromwell up. Moderne Dikaturen bilden sik sunderlik in’n 19. Jaarhunderd, daar mang de Bonapartimus in Europa oder de *[[Caudillo|caudillos]]* in Latienamerika. In’n 20. Jaarhunderd kemen faschistsche un kommunistsche Diktaturen un Europa up; wildess de meesten faschisten Diaktaturen na den tweden Weltkrieg 1945 een Ende fünden, het sik de Kommunismus ook in ander Länder uutbreed bet dat koolde Krieg 1991 to Enne was. In den 20. Jaarhunderd, besunneders in den 1960-er un 1970-er Jaren, steeg ook de Taal Diktaturen in Afrika un de Antaal Militärdiktaturen in Latienamerika an.

In de Tied na dem dat Sowjetunioon tohope fallen was, kemen in  korte Tid vele Demokratien weltwied up, enige Dikaturen bleven man bet in dat 21. Jaarhunderd bestaan, besunnders in Afrika un  Asien. To’n Beginn van’n 21. Jaarhunderd weren de Demokratien med 98 to 90 den Talen na meer as de Dikaturen up de Welt. Na dat de globale Finanskrise 2008 de westlike Demokratie un Weerdschop minder attraktiv maked het, gung de Taal Demokratien bilüttken torügg, so dat 2019 de Taal Diktaturen de Demokratien med 92 to 87 wedder œverstegen het.

Diktaturen versöcht faken ene demokraatsche Fassade na butenhen to waren, in dem dat se faken manipuleerd Walen afhoold, so dat de Regeer uutsüüt, as wenn dat Volk se wählt hädden. Ene Diktatuur blivt politsch stabil, indem dat se dat Volk twingt un underdrückt, Informatschonen zenseert un manipuleert, de politsche Oppositschoon verfolgt un dat Volk faken med Gewald inschüchtert. Diktaturen, de œre Oppositschoon nich daaltwingen könnt, breket faken med enen Militärcoup oder ene Revolutschoon tohope.

## Nawise
Imperialismus

**Imperialismus** (van  „heerschen“;  „Weltrik“; to’n Bispeel in *[[Röömsch Riek|Imperium Romanum]]*) betekent dat Streven van Staten in ander Länder oder ander Völker politschen un weerdschopliken Inflood to krigen oder sik düsse Länder un Völker kumpleet underdaan to maken un in dat egen Machrgebeed to bringen. Faken is daar ook groten Underscheed in weerdschoplike, kulturelle oder territotriale Macht med vermaakt, de so de Macht för ene Side sekert.

De Begreep kümt uut’n 16. Jaarhunderd un was eerst negtativ med ene Heerschop verbunden, de militäärsche Macht un Despotie statts dat Prinzip van enen Rechtsstaat as Grundlage het. Man eerst dat 19. Jaarhunderd geld as de Tied van den Imperialimsmus, wat ook up verschden marxistsche Imperialismtherorien trüggegeet.

Imperialismus betekent meer as Kolonialismus, so dat een den Begreep van de Kolonisatschoon scheden mott. Edward Said bekikt den Imperailismus as  (de Praxis, Theorie un de Benimmregels van enen dominanten stäädschen Zemtrum gegenœver enen Territorium wid af, dat’t Zentrum regeert). Na Said is Kolonisatschoon nich meer as sik in Länders wid weg daaltolaten.

## Nettverwise

* Der europäische Imperialismus – Wettlauf um die Welt (hoogdüütsch)
* „Empire“-Bibliografie(hoogdüütsch)
* Herfried Münkler: ''Imperium und Imperialismus''. Version 1.0. In: Docupedia-Zeitgeschichte, 11. Februar 2010 (hoogdüütsch)

## Nawise
OPEC

De **OPEC**, med vullen Namen **Organization of the Petroleum Exporting Countries** is ene Organisatschoon, in de sik de Länder, de dat meest Eerdöölge weltwid produzeert, tohoop sloten het. De Liddmaten könnt so tohoopwärken, Inflood up den Eerdöölgemarkt weltwid nemen un so de Winst hoogsetten. De Organisatschoon hebbet den 14. September 1960 de fiev Länder Iran, Irak, Kuwait, Saudi-Arabien un Venezuela in Bagdad gründ. De twelf Liddmaten vandage produzeert wat bi 30&nbsp;% van all dat Eerdööge weltwid.

Schrid för Schrid het de OPEC in den 1960-er un 1970-er Jaren de weltwide Eerdöölgeproduktschoon för de Staten, de dat Öölge föddert, bettert un dat Oligopol van den dominanten britschen un US-amerikaanschen Firmen broken, dat bet daar hen den Markt beheerscht hadde. In den 1970-er Jaren brochte de beknappte Öölgeproduktschoon de Öölgeprise düchtig rup med Folgen för de golabe Weerdschop, de lange un wiedhen recken. Sinds de 1980-er hadde de OPEC minder Inflood up den globalen Markt nomen, denn faken hoold de Liddmaten nich de gegensidigen Versprekens in. Man sinds 2020 hulp de OPEC den Öölgemakrt stabil to hoolden, na dat de COVID 19-Pandemie den Nafrage daalsacken maakd hadde. So bleev de Öölgemarkt vergleken med ander Energien as Eerdgass realtiv stabil.

Weerdschopswetenschoppeers hebbet de OPEC jümmers wedder as en Kartell as in’n Leerbook beschriven, dat tohoopwärkt den Weddbewarv to mindern. De Arbeed van de OPEC geld up de andern Side man frige Tohooparbeed mang souveränen Staten un is so med den internatschonalen Gesetten övereen.

Upstunds sind Algerien, Äquatoriaal-Guinea, Gabun, Iran, Irak, Kuwait, Libyen, Nigeria, de Republik Kongo, Saudi-Arabien, de Verenigden Araabschen Emirate un Venezuela Liddmaten in de OPEC. Angola, Ecuador, Indonesien, Katar weren Liddmaten, sind dat man vandage nich meer. Ene gröttere Gruppe bild de **OPEC+**, in de ook ander Ländern, de Eerdöölge föddert sitt. Kanada, Ägypten, Norwegen un Oman beluurt de OPEc, sind man nich Liddmaten.

## Nawise
Internatschonaal Gerichtshov

De **Internatschonale Gerichtshov**, kort **IGH** (; , kort **ICJ**) ist dat höögste Gericht van den Vereenten Natschonen un sitt in den ** („Fredenspalast“) in de nederländsche Stad Den Haag. Sine Upgaven un Toständigheden regelt de UN-Charta un de Staturen van den IGH. De Internatschonale Gerichtshov is de Nafolger van den Ständigen Internatschonalen Gerichtshov, den de Völkerbund 1922 upricht hadde.

Parteien vör den IGH könnt alleen Staten sin, un nich internatschonale Organisatschonen oder ander Subjekte in dat Völkerrecht. Togang to den IGH hebbet bloot Verdragstaten van den IGH-Statuut. Dat sind up de enen Side Liddmaten in de Vereenten Natschonen un up de andern Sidealle Staten, de nich Liddmaten sind, man de Statuten akzepteert. 

De fiefteggen Richter in dat Gericht koomt jümmers uut 15 verscheden Staten. Bet nu hebbet de fiev duurhaften Liddamten in den Sekerheedsraad jümmers enen Richter in den Gerichtshov. UUtname is China, dat twischen 1967 un 1985 kenen Richter in den IGh hadde. De Richter wärd up negen Jaren beropen; alle dree Jare beröpt dat Gericht fiev nieger Richter. De Gerichshov bruukt Engelsch un Fransch as Amtsspraken.

## Nettverwise

* Offitschelle Webstede van den IGH (engelsch)
* Internatschonaal Gerichtshovn. In: UNRIC.org (hoogdüütsch)
* Statuut van den IGH In: Menschenrechtsabkommen.de (hoogdüütsch)
* De Internatschonale Gerichtshov. In: Menschenrechtsabkommen.de (hoogdüütsch)
Flagg vun de Oblast Kaliningrad

De **Flagg vun de [[Oblast Kaliningrad]]** (ook **Elisabeth-Flagg**) is in'n Juli 2006 inföhrt worrn. Se schall en egen Identität för de Oblast Kaliningrad schaffen, unafhangig vun de oold preußisch Kultur. 

De Flagg is en Trikoloor. De rode Streek steiht för dat vergleken Bloot in de Vergangenheit vun dat Rebeet. De gele Deel steiht för den Barnsteen in de Region. De blau Afsnitt steiht för de Laag an’n See un de Tieden in’n Freden. Tosommen mit de witte Wapen gifft dat de Farven vun de russ’sche Flagg.

## Weblenken
• Siet över Heraldik (russ'sch)
Jöödsch Autonom Oblast

De **Jöödsch Autonom Oblast** (russ'sch Еврейская автономная область Jewreiskaja awtonomnaja oblast; jiddisch ייִדישע אױטאָנאָמע געגנט jidische ojtonome gegnt) is en autonom Oblast vun Russland.
## Historie
Dat Rebeet vun de hüüdig Oblast wurr 1644 vun Russland opdeckt un besiedelt. Mit den Bau vun de Transsibirisch Isenbahn in dat Jahr 1898 keemen noch mehr Inwahners darto.

Af den 28 März 1928 wurr de Rajon Biro-Bidschan to dat jöödsch Ansiedlungsrebeet un 20. August 1930 in Natschoonalrajon Biro-Bidschan umnömmt. In de Sowjetunion hett de Jöödsch Autonom Oblast an’n 7. Mai 1934 sien Naam kriegen. Dat eerste jöödsch Dörp in de Oblast weer Waldhejm.

Dat Projekt wurr vun Stalin start, üm de jöödsch Utwannern nah Palästina ophollen un Sibirien bevölkern to könen. De Joden schullen ok Angriepers afwehren.

Anfangs weern veel Joden un Kommunisten begeistert un de Partei plaant bet 1937 150.000 Joden in de Oblast ansiedeln. Faken sünd ok veel Siedlers ut dat Utland kamen, to’n Bispeel ut de USA un Litauen. De meisten Siedler sünd aver wegen de slecht Levensbedingungen trüggkehrt. Nah Stalin sien Dood 1953 hett de Partei hör Plaans mit dat sowjeetsch Zion opgeven. De meisten Joden sünd na Düütschland oder Israel utwannert un hüüd sünd bloot 0,9% vun de Inwahners jöödsch.
## Geografie
De Oblast liggt in’n Föderatschoonskreis Fern Oosten un liggt an de Grenz to de Volksrepubliek China. De Stroom Amur]] billt de Grenz twischen de beden Staaten.
## Inwahners
Joden weern, trotz den Naam vun de Oblast, nie in de Mehrheid un maakt opstunns bloot 0,9% vun de Inwahners ut.
### Völkers in de Oblast
• Russen (90,7%)• Ukrainers (2,8%)• Joden (0,9%)• Tatars (0,5%)• Wittrussen (0,4%)• Russlanddüütsche (0,14%)• Mordwiners (0,1%)• Ännere (4,4%)
## Politik
Rostislaw Goldstein is siet'n August 2020 Gouverneur vun de Oblast.
## Indelen
De Oblast is in 5 Rajonen un en Stadtkreis indeelt. 

### Stadtkreisen
• Birobidschan (Hööftstadt)
### Rajonen
• Rajon Birobidschanski• Rajon Leninski• Rajon Smidowitschski• Rajon Oktjabrski• Rajon  Oblutschenski
Oblast Kirow

De **Oblast Kirow** (russ'sch Кировская область *Kirowskaja oblast*) is en Oblast in de europääsch Deel vun Russland in'n Föderatschoonskreis Wolga.

## Historie
Dat Rebeet vun de Oblast wurr in  15. Johrhunnert vun Russland erobert. Dat Rebeed hörr to dat Gouvernement Wjatka vör 1934. De hüüdige Eenheit wurr 1934 as Krai grünnd un hett 1936 sien hüüdig Naam kriegen.
## Inwahners
De Oblast harr 2010 1.341.312 Inwahners. De Inwahnertall is in de Johren 2002 bet 2010 üm -10,8% fallen.
### Ethnien (2010)
• Russen (89,44 %)• Tatars (2,72 %)• Mari (2,21 %)• Udmurten (1,02 %)• Ukrainers (0,58 %)• Asaris (0,17 %)• Wittrussen (0,14 %)• Armeniers (0,14 %)• Zigeuners (0,11 %)• Tschuwaschen (0,10 %)• Russlanddüütsche (0,08 %)
## Politik
Igor Vasilyev is de Gouverneur vun de Oblast Kirow.
## Weertschop
De Weertschop vun de Oblast besteiht vör alleen ut de Papier- un Holtindustrie. Ook Maschinenbau un Metallindustrie speelt en grote Rull.
Slott Rydboholm

**Slott Rydboholm**, 11 km nordöstlich vun de Stadt Vaxholm in de sweedsch Provinz Uppland liggend, stammt ut dat 16. Johrhunnert. 

De öldste Deel, de freestahn Wasa-Toorn, is en typischer miiddelöllerich Wehrtoorn. Dorin befinnd sück ünner annern de so nöömt Studeerkamer vun Gustav Wasa mit en Inrichtung ut de Midden vun dat 16. Johrhunnert. Man vermoot ok, dat Gustav Wasa, de eerste König ut dat Huus Wasa, in dat Slott boren wurrn is.

Per Brahe d. Ä. fung 1548 mit den Bau vun dat Slott an. Sien hüdig Utsehn kreeg dat Slott dör en Umbau in dat 18. Johrhunnert. Um 1800 wurr ok en Landschaptspark anleggt. Dat Slott bleev bit 1930 in’n Besitt vun de Familie Brahe un keem denn an de Freeherren von Essen. 2023 weer dat in den Besitt vun den Ünnernehmer Graf Gustaf Douglas un sien Fru Elisabeth, borene Freiin von Essen. 

Siet 1988 steiht dat Slott as Byggnadsminne ünner Denkmalschuul.


File:Rydboholms slott - KMB - 16000300021233.jpg|Slott Rydboholm, Ehrenhoff
Datei:Rydboholm maj 2010.jpg|Slott Rydboholm 
Datei:Rydboholm Kyrkfjärden.jpg|Der Wasa-Toorn an de Bucht Kyrkfjärden
Datei:Rydboholm lusthus.jpg|Pavillon in’n Slottpark
Datei:Rydboholm norra grind.jpg|Nördliche Doorinfohrt


## Weblinks

*Indrag in dat *bebyggelseregistret* vun dat  Riksantikvarieämbetet (sweedsch)
Robert Andrich

**Robert Andrich** (* 22. September 1994 in Potsdam) is en düütsch Footballspeler.

De Middelfeldspeler speel in de Jöögd FV Turbine Potsdam un af 2003 bi Hertha BSC. Dor bleev he bit 2012 un wessel denn to Dynamo Dresden. De kampstarke Andrich speel van 2016 bit 2018 bi SV Wehen Wiesbaden, bevör he för 1 Saison bi den 1. FC Heidenheim speel.2019 is he to den Bundsligaupstieger 1. FC Union Berlin wesselt, för de he 59 Bundsligaspelen (6 Doren) maakt hett. 2021 wessel he to Bayer 04 Leverkusen, wo he en Verdrag bit 2026 kreeg.

In de Natschonalmannschap hett he insgesamt 19 Lännerspelen in de Jöögdmannschapen vun den DFB maakt, 2023 keem sien eerst A-Lännerspeel dorto.

## Borns
* Robert Andrich in de Datenbank vun kicker.de
* Robert Andrich in de Datenbank vun fussballdaten.de
Matthias Radermacher

**Matthias F. E. Radermacher**, ok *Mathias Rademacher* (* 1804 in Bonn; † 1890 in Düsseldorf), weer en düütsch Porträtmaler vun de Düsseldörper School as ok Fotograf.

## Leven
Radermacher hett de Maleree bi den Bonner akademischen Tekenlehrer *Carl Wilhelm Tischbein* (1797–1855), den Söhn vun Johann Friedrich August Tischbein lehrt. Um 1820 weer he Schöler vun de Berliner Akademie. 1825 wessel he nah Düsselddörp, wo he Schöler vun Heinrich Christoph Kolbe un Wilhelm Schadow wurr, sück mit den befrüendten Landschapsmaler Johann Wilhelm Schirmer en Zimmer deel un den Künstlervereen ''Malkasten'' anhörrn dee. In den Johren 1829 bit 1835 stell he in Düsseldörp völ Bildnisse ut, dorünner ok Miniaturen. 1838 gung he weer nah Berlin. Mit Anfang vun de 1850er Johren düükt he, nu as Daguerreotypist, weer in Düsseldörp u. As Hersteller „photographischer Bilder“ bedeelig he sück dor 1852 – as Wilhelm Severin, ebenfalls en vun de eersten Daguerreotypisten vun dat Rhienland – an de Provinzial-Gewerbe-Ausstellung für Rheinland und Westphalen. Sien Atelier leeg an’n Steinweg 212 (Schadowstraße 60/62). He weer en vun de an’n meesten anseggt Porträtfotografen vun Düsseldörper Künstler. As he sück kört vör 1865 ut de Fotografie torücktrecken dee, um sück weer ganz mit de Maleree to befaaten, hemm de Bröers Gustav un Arnold Overbeck disse Rull övernommen.

Radermacher weer verheiraadt mit Josephine Haas. Hör 1839 boren Söhn Eduard Radermacher wurr ok Fotograf.

## Literatur
* *Radermacher, Matthias*. In: Käte Gläser: *Das Bildnis im Berliner Biedermeier. Berliner Porträtisten 1820–1850. Versuch einer Katalogisierung*. Verlag für Kunstwissenschaft, Berlin 1929, S. 61.

## Kiek ok
* List vun Maler vun de Düsseldörper Malerschool

## Weblinks

* ''Matthias Radermacher'', Auktschonsresultate in dat Portal *[[artnet]].de*

## Enkeld Nahwiesen
Flagg vun de Oblast Odessa

De **Flagg vun de [[Oblast Odessa]]** is siet'n 21. Februar 2001 de Flagg vun de ukrainsch Oblast.

De Flagg is en vertikal Trikoloor mit de Farven Geel, Blau un Witt. De Proportschoon vun Breed bet Längde is 2:3. In de Midden vun de Flagg liggt dat Wapen vun de Region.
## Weblenken
•Heraaldsche Gesellschap
Oblast Odessa

De **Oblast Odessa** (; ) is en Oblast vun de Ukraine.

## Geografie
De Oblast liggt an de Swarten See an de Grenz to Moldawien un Rumänien in’n Südwesten vun de Ukraine. Se grenzt ok an dat Rebeet vun den de facto unafhängigen Transnistrien.

Dat Rebeet vun de Oblast is 33.310 km² groot.
## Historie
De Oblast is den 27. Februar 1932 bi de Indelen vun de USSR in Oblasten grünnt worrn.

Siet 1991 hörrt de Oblast to de Ukraine. Bi dat Referendum över de Unafhangigkeit vun de Ukraine hebbt 85 % för de Unafhangigkeit stimmt un 11 % dorgegen.
## Inwahners
De Oblast hefft 2.351.392 Inwahners in’n Johr 2022. Dat sünd 70,59 pro km².
### Ethnien
• Ukrainers (62,81 %)• Russen (20,71 %)• Bulgaren (6,14 %)• Moldawiers (5,04 %)• Gagausiers (1,12 %)• Joden (0,55 %)• Wittrussen (0,52 %)• Armeniers (0,30 %)• Zigeuners (0,16 %)
## Nawiese
• Census 2001
Flagg vun de Republiek Kongo

De **Flagg vun de [[Republiek Kongo]]** is an'n 18. August 1959 inföhrt wurrn. 

Se wurr korttietig, wiels de Tiet vun den Sozialismus, ersett un op den 10. Juni 1991 weer inföhrt.
## Bedüden
• Rood: Freeheitskamp• Geel: Natuurriekdömer vun de Natuur• Grön: Natuur vun de Republiek Kongo
## Ool Flagg
1968 wurr Marien Ngouabi Präsident vun de Republiek Kongo. 1969 hett he de Republiek in de Volksrepubliek Kongo ümwannelt. 1970 hett he de Flagg inföhrt.

Mit den Tosommenbröök vun de Sowjetunion 1991 hett ok de Volksrepubliek Kongo ophollen un de Flagg vun 1959 wurr torüchhaalt.

• Rood un de Steern: Sozialismus• Hamer un Hack: Arbeiterklass un Buern vun dat Land• Swiegen: Natuur vun de Volksrepubliek Kongo


Flag of the People's Republic of the Congo.svg|≈2:3  Flagg vun de Volksrepubliek Kongo 1970–1991
 Hammer and pick.svg|Hamer un Hack

## Weblenken
Flaggen: Republiek Kongo
Psychologie

De **Psychologie** (van , un ), ook **Selenkunne**, is ene empirsche Wetenschop, de up uut is, minschlike Beleevnisse un Bedregen un woans sik dat in den Loop van den Leven wandelt as ook alle Ümmestänne un Bedingen van binnen un buten, de Inflood up dat Bedregen un dat Beleven nemet, to beschriven un to verklaren. Personen, de psycholoogsch Weten professchonell bruket, hebbet an ene Hoogschole Psycholgie studeert un heet **Psychologen** oder **Psycholoogschen**.

## Nettverwise

* Fackgruppen in de Düütsche Sellschop för Psychologie
* Beroopsverband Düütsche Psycholoogschen un Psychologen (bdp)
* Psychologie twischen Natuur- un Geistswetenschop (PDF-Datei; 207&nbsp;kB)
* Wolfgang Prinz, Amélie Mummendey, Rainer Mausfeld u. a.: Standortbestimmung „Psychologie im 21. Jahrhundert“, Gehirn & Geist 7/8 2005.
* Nikolas R. Dörr: ''Zeitgeschichte, Psychologie und Psychoanalyse'', Docupedia-Zeitgeschichte, 7. April 2020.
* Zentrum för Psycholoogsche Informatschoon un Dokumentatschoon (ZPID)
* Psychologie-Aktuell.com – Informatschoonsplattform rund üm de Psychologie

## Nawise
Denken

**Denken** is een bewussten Vörgang bi den sik ene ene Vörstellen, een Andenken, oder ene Idee sunder dat de Sinne dat direkt anrögen. Denken oder Nadenken is in siene konkrete Betekenisse dat wärken laten van den Verstand: ene Rege Gedanken van den den Geest, de bewuust up een folget, Unnerschede, Övereenkümste oder oorsaaklike Tohoophänge to finden un Begreppe, Insichten un Oordele to formen.

Dör de Historie hen gav et verscheden Theorien, de versöchten den minschliken Denken up den Grund to gaan un to verklaren. Na de Aristotelismus is Nadenken dat to Stande bringen van enen Objekt sine universelle Essenz binnen den egen Geest. De Kunzeptualismus liket den Aristotelismus: Denken is dat Upropen van Kunzepten.

Ene belangrike Funktschoon van Denken is Insichten to winnen, een Oordeel to spreken oder een Probleem to lösen. Een Oordeel is dat Afwegen ene Uutsage. Logische Oordele hebbet 

## Allgemeen
Denken iis dat wat de kognitive Psychologie, de kognitive Neurowetenschop un ook de Philosophie uutforscht. De kognitve Psychologie ümmeschrivt Denken ook as ene Form Informatschonen to verarbeden, wo binnerste Vörgägne bi ene Rulle spelen.  Denken is graadto dat Gebeed, wo dat ümme binerste Representatschonen van Informatschonen geet. Dat steet mentalen Vörgangen gegenöver, de eer ene Reaktschoon up Ümmestänne van buten oder Sinnindrücken sind. 

## Historie
De eerste eernsthaftige experimentelle psycholoogsche Undersöök van Denkperzessen begunn in’n 20. Jaarhunderd in Düütschland. Ene wichtige Rulle hadde dar de Würzburger Schole bi, in de Oswald Külpe ene wichtige Rulle hadde. Ook Otto Selz maak daar enen Deel van uut. To liker Tid weren ook anderwegens Undersökers so as  Robert S. Woodworth (Verenigde Staten) un Alfred Binet (Frankrik) in den sülven Gebeed bi to forschen.

Läter kam düsse Denkpsychologie meer un meer in den Achtergurnd. Eerst de düütschen Psychologen Wolfgang Köhler un sine Experimente med Apen, Max Wertheimer un in den Nederland en Adriaan de Groot hebbet de Denkpsychologie wedder upleven laten. Upletst geven de US-Amerikaners Allen Newell un Herbert Simon niege Impulse med den Undersöök, de Computerprogramme as Grundlage hadde. 

## Nawise
Port-Cros

**Port-Cros** (franzöösch: Île de Port-Cros) is en vun de dree Hööftinseln vun de in dat Middelmeer liggend Inselgrupp Îles d’Hyères (Hyèrische Inseln). De Inseln hörrn to Frankriek, un liggen blots wenige Kilometer vör de süüdfranzöösch Küst (Côte d’Azur). De gesamte Insel is Deel vun den Natschonalpark Port-Cros.

## Geschichte
As Anfang vun de 1920er-Johren de Natur vun dat Eiland vun en intensiv Hotelbebauung bedroht weer, hett de Eegendömerfamilie dat Eiland an den franzööschen Staat ünner de Uplaag överschreven, hier en Natschonalpark hertostellen un den för all Tieden ok to ünnerhollen. 1978 wurr vör den Strand *La Palud* de eersten Ünnerwaterlehrpadd vun Frankriek inricht.

Inst hemm Künstler as Paul Valéry oder André Gide dor hör Sömmerfrische verbrocht. Hüüd is de ehmalge Herrensitt &nbsp;– Maison d’Hélène, jetzt Manoir de Port-Cros&nbsp;– en vun de wenigen Hotels vun de Insel. De ehmalge franzöösch Präsident François Mitterrand keem mehrfack up de Insel&nbsp;– eennmal mit den dormals amteeren düütschen Bundskanzler Helmut Kohl. 


 Port-cros-nature 2.jpg|Natschonalpark Port-Cros
 Port-cros-port2.jpg|De Haben un de ehmalge Festung vun Port-Cros
 Plage de la Palud et rocher du Rascas.JPG|De Strand *Plage de la Palud* un Rascas-Felsen
 Le rocher du Rascas.JPG|Rascas-Felsen


## Weblinks

* Les Îles d’Or up de Websteden vun Hyères (franzöösch)

## Enkeld Nahwiesen
Oblast Riwne

De **Oblast Riwne** (ukrainsch Рівненська область Riwnenska oblast, russ'sch Ровненская область Rownenskaja oblast) is en Oblast vun de Ukraine.

## Historie
De Oblast wurr op den 4. Dezember 1939 nah den sowjeetschen Angreep op Polen grünnd. 

1941 wurr se vun de Nazis wiels den Tweeten Weltoorlog weer oplöst un gung in dat Riekskommissariaat Ukraine över un wurr 1944 nah de Weddererövern dör de Sowjetunion wedderherstellt.

1991 wurr de Oblast en Deel vun de unafhängige Ukraine.
## Inwahners
De Oblast harr an'n 1. Januar 2022 1.141.784 Inwahners.
### Ethnien (2001)
• Ukrainers (95,9 %)• Russen (2,6 %)• Wittrussen (1,0 %)• Polen (0,2 %)
### Moderspraaken (2001)
• Ukrainsch (97,0 %)• Russ'sch (2,7 %)
## Weblenken
• Ukraine Census
Kay Bernstein

**Kay Bernstein** (* 8. September 1980 in Marienberg; † 16. Januar 2024 in Hoppegarten) weer en düütschen Footballfunktschoonär un Ünnernehmer. He weer vun Juli 2022 bet to sien Dood Präsident vun Hertha BSC.
## Leven
Kay Bernstein wurr an'n 8. September 1980 in Marienberg boren. 

He weer siet de 1990ers Fan vun Hertha BSC un un hett de Ultragruppe *Harlekins Berlin* as Capo mitgrünnd.

Op'n 26. Juni 2022 wunn he nah dat Rückträe vun Werner Gegenbauer mit 1670 Stimmen tegen Frank Steffel (1280 Stimmen) un een anneren (26 Stimmen) de Wahl to'n Präsident vun Hertha BSC.

He weer för de 50+1-Regel un tegen en absolut Verbott vun Pyrotechnik in'n Footballstadion.

Bernstein harr twee Döchters un en Fru, de he 2022 heiraadt hett. He leef in Hoppegarten in Brannenborg. Dor is he mit 42 Johren storven.

Na sien Dood wurr Fabian Drescher Präsident vun de Hertha.
## Nawiesen
* https://www.welt.de/sport/fussball/article249566166/Kay-Bernstein-43-Praesident-von-Hertha-BSC-ist-tot-Verdacht-auf-Herzinfarkt-im-Schlaf.html
* https://www.t-online.de/sport/fussball/2-bundesliga/id_100322368/tod-von-kay-bernstein-43-hertha-praesident-hinterlaesst-frau-und-kinder.html
* https://www.sueddeutsche.de/sport/fussball-berlin-bernstein-ueber-verantwortungsvollen-umgang-mit-pyro-reden-dpa.urn-newsml-dpa-com-20090101-220703-99-891248
Anna-Karin Heijdenberg

**Anna-Karin Heijdenberg** (* 22. Juli 2000 in Östersund, Jämtlands län) is en sweedsch Biathletin. 

## Sportlich Loopbahn
Anna-Karin Heijdenberg geev hör internatschonal Debüt in‘n März 2019 in‘n IBU-Junior-Cup un nehm ok an de Junioreneuropameesterschapen deel. 

Eerst dree Johr düük se mit de Deelnahman de Juniorenweltmeesterschapen 2021 weer up, allerdings ahn Spood. Hör Debüt in‘n IBU-Cup geev se Anfang 2022 in Osrblie un wurr dor 66. In’n Sprint. To dat Saisonenn’n nehm se weer an de Junioren-WM deel un belegg mit de Staffel den 6. Platz un in Sprint un Verfolgung keem se jewiels up Platz 27. 

Nah en wiederen Winter ahn internatschonale Reendeelnahmen leep Heijdenberg in‘n November 2023 bi de Vörbereitungsrennen in Idre unverwacht achter Elvira Öberg up den tweeten Platz, womit se sück för dat IBU-Cup-Team qualifizieeren dee. Dor kunn se glieks övertüügend. To’n Bispeel reck se in Kontiolahti mit Sara Andersson, Emil Nykvist un Henning Sjökvist den tweeten Rang in‘n Mixed. Ört dornah reck se ok hör eerst Individualpodest, as se mizt en stark Looptiet in den Sprint vun Idre trotz twee Scheetfehler up Rang 3 keem.  Bie de Biathlon-Europameesterschapen 2024 keem se gemensam mit Viktor Brandt, Peppe Femling un Johanna Skottheim in de Mixed-Staffel up den 4. Platz. Se kunn denn sogor noch in den Biathlon-Weltcup 2023/24 antreeden un sammel mit den 25. Platz in dat Eenzel vun Oslo hör eerst Weltcuppunkte. Noch beter leep dat bi den Sprint vun Canmore, Kanada, wo se up Platz 15 keem. Mit 42 Punkten reck se an’t Enn’n Rang 65 vun de Weltcup-Gesamtwertung.

## Weblinks
* Anna-Karin Heijdenberg up de Siet vun de IBU (engelsch)
* Anna-Karin Heijdenberg up de Sieden vun de FIS (engelsch)
* B-Kader bi *skidskytte.se* (sweedsch)

## Enkeld Nahwiesen
Diskriminatschoon

**Diskriminiatschoon** oder **Diskrimineren** betekent ungerechte un minnachten Underschede twischen Minschen up Grundlage van de Gruppe, de se tohöört oder schienbaar tohöört. Dat könnt Raass, Geslecht, Öller, Religioon, Uutseen oder de sexuelle Uutrichte sien. Diskriminatschoon löpt meest up uut, dat Gruppen na Ethnie, Raass, Geslecht oder Religioon ungerecht behandelt wärd. Diskriminatschoon slütt mit in ene Gruppe Chancen oder Privilegien, de för ander Gruppen daar sind, to verseggen.

Minnachten Traditschhonen, Ideen, Praktiken un Gesette bestaat in velen Ländern un Institutschpnen allerwegens up de Welt, medsamts Länder un Institutschonen, de Diskriminatschoon veroordeelt.

## Nawiese
Anslag op de Crocus City Hall

De **Anslag op de [[Crocus City Hall]]** an'n 22. März 2024 weer en Terroranslag in Krasnogorsk bi en Konzert vun de Band "Piknik". Mindst 143 
Lüüd sünd doodbleven un 551 sünd verwunnt worrn. De Terrororganisatschoon "Islaamsch Staat" (IS) in Afghanistan (ISPK) hett sik to’n Anslag bekannt.

## Hinnergrund
## Afloop
De russ’sche Band "Piknik" sull eegentlich an’n Avend vun den 22. März 2024 en Konzert in de Crocus City Hall geven. Mit 6200 verköfft Koorten weer de Hall meist utverköfft. 

Üm 20:00 Ortstiet kort ehr dat Konzert anfangen schölen, keemen tominnst dree Mannslüüd ut Tadschikistan in de Hall rein. Se weern nich maskeert un hebbt Bärten un Militärkledaasch droogt. De Terroristen hebbt anfungen, op de Konzertbesökers to scheten. Dornah hebbt se den Oort verlaten. Dat Gebüüd güng in Flammen op un dat Dack is instört.

En paar Stünnen nah de Tat hett sück de IS op den Telegram-Kanal "Amaq" meldt. Se hebbt sück to de Tat bekannt maakt un hebbt en Video vun en Bodycam vun den Doder herutbrocht.

## Reaktschoonen
### Russland

De russ'sche Präsident Wladimir Putin hett den Anslag as "barbarsche terroristsche Tat" veroordeelt. He hett den Verdacht utspraken, dat de Verbrekers in Kuntakt mit de Ukraine stunn un dar en Finster för den Övertritt vun de Grenz vörbereit wurrn. He hett en natschonalen Truerdag an ’n 24. März anordent.

An'n 25. März hett Putin in en Feernsehanspraak denn klaar maakt, dat de russ'sch Regeeren weet, dat de Angriepers radikale Islamisten weern, aver wüllen weten, worüm de Verbrekers in de Ukraine utneihn wullen.
### Ukraine
Mychajlo Podoljak, de Berader vun dat Präsidialamt vun Wolodymyr Zelenskyj, hett klaar maakt, dat de Ukraine nix mit den Anslag to doon hett. He hett em as False-Flag-Operatschoon betekent, so dat Russland de Ukraine noch harter angriepen kann.

## Nawiesen
*Reaktschoon vun Putin to'n Anslag
* 133 Doodblevden na'n Anslag
Crocus City Hall

De **Crocus City Hall** (russ'sch Крокус Сити Холл) is en Konzerthall in Krasnogorsk, Oblast Moskau. Se hörrt to de Crocus City, de vun den Oligarch Araz Ağalarov 2000 baut wurr. De Saal hett 6200 Plätze.
## Hinnergrund
2013 funn in de Crocus City Hall dat Finale vun "Miss Universe" statt.

Bi en Terroranslag an'n 22. März 2024 sünd 133 Minschen storven un de Dack vun de Hall is verbrennt.
## Weblenken
* Crocus Group
* Crocus City Hall