Camper Speeldeel

De **Camper Speeldeel** weer en plattdüütsche Laientheatergrupp ut Camp (Stood).

## Historie

### Eerste Tied
De Camper Speeldeel is in’n Januar 1922 von de Schoolmeesters Lemke un Georg Beermann grünnt worrn. Camp weer to de Tied noch en egen Gemeen, is denn 1926 aver en Deel von de Stadt Stood worrn. De Speeldeel weer temlich aktiv un hett in allerhand Öörd in dat ganze Rebeed twüschen Elv un Werser bet hen na Bremen un Lümborg speelt. In de Johren von 1922 bet 1933 hebbt se 41 Stücken instudeert un de alltohoop 320 Maal opföhrt. 1931 harr de Direkter von de Middelschool, Heinrich Holsten, dat Leid över de Speeldeel övernahmen.

### Unfall 1934

An’n 14. Dezember 1934 harr de Speeldeel en Optridd in Veern. Dat Stück *De Hochtied in de Pickbalje* von Wilhelm Scharrelmann schull speelt warrn. Halvig dree namiddags schull de Bus in Stood afföhren. Fohrer weer Fritz Krüger, achtern seten 13 Schauspelers, dree Musikers, de Putzbüdel Paul Weber as Maskenbillner un dat Ehpoor Scholvin, dat blots en poor Verwandte besöken wull. Allens tohoop 20 Lüüd. De Bus weer al 20 Minuten to laat looskamen un in Rodenborg is de Bus ok noch ut Versehn eerst na Visselhöövd to föhrt. De Bus is denn ümdreiht un hett den richtigen Weg na Veern inslahn. Se weren nu al laat un weren bang, dat se to ehren Optridd to laat kamen deen. Dor weer ok noch dichten Nevel optagen un kuum noch wat to sehn. So bi Klock fiev rüm weer de Bus op de hüdige Bundsstraat 215 ünnerwegens un jüst dör Wall dör. De nächste Oord schull Daulsen ween, de Weg güng dör en Lunk, in de besünners dichten Nevel weer. De Bus weer ganz langsaam ünnerwegens. Liekers hett nüms sehn, dat de Bahnschrank an de Amerikalien slaten weer. De Bus is dör de slaten Schrank dörföhrt un keem op dat Gleis to stahn. Ünnersökungen later hebbt wiest, dat de Schrank al fiev Minuten slaten weer un dat ok de roden Warnlüchten an weren. De Busfohrer hett versöcht, noch wedder trügg to setten, aver dat weer to laat. De Bus is op de Höögd von’n Fohrer von en Lokomotiev drapen un uteneenreten worrn. De Deel achtern von’n Bus is rümreten un mit de Sied gegen den Tog prallt.

In’n Tog harr Adolf Hitler seten, de vörher bi’n Stapelloop von’n Ooastasiendamper *[[Scharnhorst (Schipp, 1935)|Scharnhorst]]* in Bremen ween weer un in Bremerhoben ok noch Scheep besichtigt harr. Mit em ünnerwegens weren Verkehrsminister Paul von Eltz-Rübenach, Wehrminister Werner von Blomberg un Rieksbankpräsident Hjalmar Schacht. De Sekerheitslüüd in’n Tog sünd dor eerst von utgahn, dat dat en Anslag op Hitler ween kunn un hebbt de Ümgegend dörsöcht un sekert. Eerst denn hebbt se sik üm de Lüüd in’n Bus kümmert.

Dörteihn Lüüd weren op de Steed dood. De annern söven kemen in’t Krankenhuus Veern. Twee sünd doodbleven, kort nadem se dor ankamen sünd, een an’n annern Dag. Een Person weer swoor verwunnt, hett aver överleevt. De dree Lüüd, de op de letzte Bank in’n Bus seten harrn, harrn meist nix afkregen. In’n Tog is nüms to Schaden kamen, ok de Lok harr blots lichte Schadens. De Tog is denn wiederföhrt un üm 23:37 in’n Lehrter Bahnhoff in Berlin ankamen. De Börgermeester von Stood, Arthur Meyer, is noch in de Nacht an de Steed von’n Unfall reist.

Bi de Truurfier von Pastoor Behrens an’n 18. Dezember in de Wilhadi-Kark weren 1500 Lüüd. Mehr güngen in de Kark nich rin. Buten weren noch allerhand Lüüd mehr. Mit dor mank weer ok Hitler sien Adjutant Wilhelm Brückner un de Gauleiter Otto Telschow. De Volksschool I an’e Wallstraat in Stood harr twee Schoolmeesters verloren un müss vörlöpig dichtmaken. 1934 is en Stiftung inricht worrn, de noch bet 1944 Geld an de Nablevenen uttahlt hett. Dree Froonslüüd sünd op’n Karkhoff in Camp begraven worrn, ölven op Horstkarkhoff in Stood. Een von de Doden keem ut Wedel un is dor begraven un een is in Bremen inäschert worrn.

Op’n Horstkarkhoff is denn ok en Mahnmaal opstellt worrn, dat ok vondaag noch steiht.

### Tied later

Na den Unfall hett de Speeldeel sik nee opstellt un hett in’n Februar 1935 wedder anfungen, Stücken to spelen. Den letzten Optridd harr de Speeldeel 1970. Twee Johr later hett sik de Grupp denn oplööst.

## Kiek ook bi

* List vun plattdüütschen Theaters