Robert Hübner

**Robert Hübner** (* 6. November 1948 in Porz; † 5. Januar 2025 in Köln) weer en düütsch Schachgrootmeester. De Papyroloog, de 1976 an de Universität Köln sien Doktertitel kreeg, gellt as de spoodriekste düütsch Schachspeler siet Emanuel Lasker. Van 1971 bit 1988 hörr he dörgahns to de 20 weltbest Spelers, sien best Platzeeren up de Weltranglist weer Platz 3 in’n Juli 1981.

## Jöögd

Hübner hett as Fiefjohriger dat Schachspelen vun sien Vader, den Kölner Studienraat Hans Hübner, de an dat Hölderlin-Gymnasium in Köln-Mülheim Düütsch, Latiensch un Greeksch ünnerrichten dee, lehrt. 1957 wurr he Liddmaat in den *Eisenbahnschachverein Turm Köln*. Mit sien Vereen speel he 1961 in Minden um de Düütsch Mannschapsmeesterschap un hett an dat 8. Brett fief vun söben Punkte haalt. 1963 wurr he in Bad Schwalbach mit veer Punkten Vörsprung Düütsch Jöögdmeester. Enn Johr later belegg he in  Grunneng in en internatschonal Jöögdturnier mit Hans Ree den deelten 1. Platz. Bi de Jöögd-Weltmeesterschap in Barcelona 1965 reck he punktgliek mit den oostdüütschen Deelnehmer  Manfred Schöneberg Rang 5 bit 7. Bi de nächst Jöögd-WM 1967 in Jerusalem wurr he achter Julio Kaplan, Raymond Keene un Jan Timman Veert.

## Internatschonale Loopbahn
Dornah belegg he bi de Düütsch Meesterschap in Kiel 1967 tosommen mit Hans Besser den deelten eersten Platz noch vör Hans-Joachim Hecht un Hans-Günther Kestler. 1968 wunn he dat internatschonale Turnier in Büsen vör Georgi Tringov un Bruno Parma. 1969 wurr hüm vun de FIDE de Titel Internatschonaler Meester tospraaken. Bi dat Zonenturnier in Athen qualifizeer he sück mit den deelten 2. Platz för dat Interzonenturnier.

### Interzonenturnier Palma un eerst Anloop to de Weltmeesterschap
Sien internatschonalen Dörbröök hett he denn bi dit Interzonenturnier 1970 in Palma de Mallorca schafft, bi dat he achter den lateren Weltmeester Bobby Fischer (de Partie tüschen de beid gung remis ut) den mit Bent Larsen un Efim Geller deelt 2. Platz recken un sück somit för de  Kandidatenkämpe qualifizeeren dee. To glieker Tiet harr he dormit de Grootmeesternorm schafft un wurr 1971 jüngst düütsch Grootmeester.

In dat Kandidatenturnier weer he in Sevilla in dat Veertelfinale den fröheren Schachweltmeester Tigran Petrosjan ünnerleegen. In dissen Wettkamp wurr Hübner dör den grooten Krach stört, de in den Turniersaal herrschen dee. Petrosjan, de swoor hören kunn, kunn sien Hörgerät afstellen. Hübner kunn sück nich konzentreeren, föhl sück benahdeeligt un hett nah de söbente Partie den Wettkamp afbraaken, nahdem tovör söss Remispartien speelt wurrn weern.

### Wiedere Turniere (1972–1979)
1972 speel he in de düütsch Natschonalmannschap bi de Schacholympiade in Skopje. Hier reck he an Brett 1 dat best Ergevnis vun all Brett 1-Speler (+12 =6 −0) un hett ok Petrosjan slahn.

1973 kunn he sück bi dat Interzonenturnier in Leningrad as Fievt nich för dat Kandidatenturnier qualifizeeren. En Wettkamp mit Viktor Kortschnoi in Solingen gung mit 3,5:4,5 verloren. Mit sien Vereen Solinger SG 1868 wurr he 1974 un 1975 Düütsch Mannschapsmeester. 

Bi dat Interzonenturnier in Biel 1976 leeg Hübner lang Tiet vörn. In de vörletzt Runn verlor he sien Partie gegen Petrosjan, nahdem he en kloor Gewinnmögelkeit utlaaten harr. So reck dat an’t Enn‘ to Platz 5 bit 7 un nich to de Qualifikatschoon för dat Kandidatenturnier. 

1979 deel he sück bi dat Grootmeesterturnier in München mit Boris Spasski, Juri Balaschow un Ulf Andersson den 1. Platz. Intüschen speel he ok weer för de SG Porz un wurr mit dissen Vereen 1979 Düütsch Mannschapsmeester.

### Interzonenturnier Rio un tweet Anloop to de Weltmeesterschap

Dornah nehm he en tweeten Anloop för de Weltmeesterschap. Bi dat Interzonenturnier in Rio de Janeiro qualifizeer he sück mit Rang 1 bit 3 (neben Lajos Portisch un Tigran Petrosjan) för dat Kandidatenturnier. Hier kunn he 1980 in Bad Lauterberg tonächst den Ungarn András Adorjan mit 5,5:4,5 (+2 =7 −1) un dornah in dat Halffinale in Abano Terme (Italien) Portisch mit 6,5:4,5 (+2 =9 −0) slahn. Nah disen Sieg stunn Hübner up Platz 3 vun de Weltranglist (achter Anatoli Karpov un Viktor Kortschnoi).

Dat up 16 Partien ansett Kandidatenfinale gegen Kortschnoi, 1980 in Meran, hett Hübner nah teihn Partien afbraaken. Nah söss Partien führ he nah Siegen mit 2:1, hett aber in de söbente Partie in en utgleeken Endspeel en Springergabel översehn un verlor en ganzen Toorn. Hübner hett ok de achte Partie verloren, de beid letzten Partien (Hängepartien) wurrn nich mehr afslooten un wurrn nah den Afbröök vun Hübner för Kortschnoi wert.

1982 hett Hübner överleegen en düppelrundig Turnier mit söss Deelnehmers in Chicago wunnen: 2,5 Punkte vör Walter Shawn Browne un dree Punkte vör Kortschnoi. In de Bundsliga speel Hübner van 1981 bit 1983 bi den Hamborger SK, keem mit den Vereen aber nich över Middelfeldplatzeeren herut, ofschons he herutragend Eenzelergevnisse vörwiesen kunn (in de Saison 1981/82 9,5 Punkte ut 10 Partien, in de Saison 1982/83 9,5 Punkte ut 12 Partien). 1983 is he to de Solinger SG 1868 wesselt.

### Dart Anloop to de Weltmeesterschap
1983 speel Hübner to’n darten Mal dat Kandidatenturnier, för dat he as Finalist vun 1980 berechtigt weer, mittomaken. In dat Veertelfinale droop he in Velden an‘n Wörther See up den ehmalgen Weltmeester Wassili Smyslow. Nah teihn Partien stunn dat 5:5 unentscheeden (+1 =8 −1). In derVerlängerung gungen all veer Partien remis ut. Dornah wurr de Wettkamp dör dat Los (middels en Roulettekugel) entscheeden. Hier harr Hübner Pech un is utscheeden. 1984 wurr Hübner för den Wettkamp UdSSR gegen den Rest der Welt nomineert, in de speel he gegen Juri Rasuwajew veermal remis. In de Bundsliga wurr Hübner 1987 un 1988 mit Solingen düütsch Mannschapsmeister, dornah is he to den FC Bayern München, mit den he 1989 bi 1993 un 1995 Düütsch Mannschapsmeester wurr. 

### Veert Anloop to de Weltmeesterschap
1990 hett sück Hübner bi dat Interzonenturnier in Manila (7. Platz, acht Punkte ut 13 Partien) nochmals för dat Kandidatenturnier qualifizeert. Bi de Schacholympiade 1990 in Novi Sad hett he söben Punkte ut 10 Spelen an Brett 1 haalt; Upsehn kreeg sien Gewinn gegen Wassyl Iwantschuk.

In’n Januar 1991 weer he in Sarajevo in dat Achtelfinale vun dat Kandidatenturnier gegen Jan Timman mit 2,5:4,5 ünnerleegen.

### Natschonalmannschap
Bi de Schacholympiade 2000 in Istanbul harr he an den Gewinn vun de Sülvermedaille vun de düütsch Mannschap grooten Andeel. Dornah truck he sück ut de Natschonalmannschap torüch. Insgesamt hett he van 1968 bit 2000 an 11 Schacholympiaden deelnommen un hett dorbi in 122 Partien 80,5 Punkte haalt. In‘ eenzelnen weern dat de  Schacholympiaden 1968 in Lugano, 1972 in Skopje, 1978 in Buenos Aires, 1982 in Luzern, 1984 in Thessaloniki, 1990 in Novi Sad, 1992 in Manila, 1994 in Moskau, 1996 in Jerewan, 1998 in Elista und 2000 in Istanbul. Sien best Eenzelergevnisse reck he 1972 (15 Punkte ut 18 Partien) un 1990 (7 ut 10) mit jewiels en Goldmedaille an dat eerste Brett.

Hübner speel buterdem in de düütsch Natschonalmannschp bi de Mannschapseuropameesterschapen 1965, 1989, 1997, 1999 un 2001, dorbi hett de Mannschap 1989, 1999 un 2001 jewiels den darten Platz haaalt.

### Wiedere Turniere (nah 1991)

Hübner hett den Briten Nigel Short as Sekundant sowohl to de sien Kandidatenkämpen as ok to de sien Weltmeesterschapskamp gegen Garri Kasparow 1993 in London begleit. In dat Interzonenturnier Biel 1993 kunn he sück nich mehr för dat Kandidatenturnier qualifizeeren. In de Bundsliga is Hübner nah de Rücktoog vun den FC Bayern München 1995 to de SG Porz wesselt, mit de he 1996 Düütsch Mannschapsmeester wurr; af 1997 speel he för de Solinger SG 1868. 1999 wurr Hübner noch Mal düütsch Meester (vör Rustem Dautov un Klaus Bischoff.

2001 speel he in’n Rahmen vun de Düörpmer Schachdaag en Wettkamp gegen dat Computerprogramm Fritz, bi de all söss Partien remis to Enn‘ gungen. In dat glieker Johr is he vun de Solinger SG 1868 to’n  SC Baden-Oos wesselt, bi den he 2006 Düütsch Mannschapsmeester wurr. 2007 is he dor aber weer uttreeden un hett sück 2008 den SC Remagen anslooten, bi den he bit  2010 speel. In de Saison 2014/15 weer he in de 2. Bundsliga West för den Godesberger SK melld. In Luxemborg speelt he för De Sprénger Echternach un wurr mit den Vereen 2009, 2011, 2013, 2015, 2016, 2018 un 2019 Luxemborgsch Mannschapsmeester. In de Swiezer Natschonalliga A speelt he för den Schachklub Luzern, mit den he 1991 un 2018 de Swiezer Landsmeesterschap wunn. 

Hübner weer ok bi den European Club Cup spoodriek. Dreemal kunn he den Cup winnen, 1976 un 1990 mit de Solinger SG 1868 un 1992 mit den FC Bayern München.

Sien hööchste Elo-Tall weer 2640, de he in'n Juli 1981 un nochmal in'n Oktober 2002 reckt hett.

### Blindsimultan
Exzellente Ergevnisse kann Hübner ok as Blindsimultanspeler vorwiesen. 1997 wunn he en Blindsimultan an söss Breed gegen den dormaligen Tweetligaclub Kölner SF överleegn mit 5,5:0,5. Ok dat to’n Anlaat vun dat 50-johrig Jubiläum vun den SC Kreuzberg an‘n 25. September 1999 dörführt Blindsimultan an acht Breed gegen de eerste Mannschap vun den Tweetbundsligaligisten, de en Elo-Snitt vun 2300 upwiesen dee, hett Hübner düütlich un ahne Verlustpartie mit 6,5:1,5 för sück entscheeden.

## Schriever
De Analysen vun Hübner gellen as düchtig deep anleggt un sünd mit nipp un nau Borns versehn. 1990 hett he dat Book *Fünfundfünfzig feiste Fehler* mit Bispelen ut sien eegen Speelpraxis herutbrocht. 1996 keem sien Buch *Twenty-five annotated games*. In de 2004 herutbrocht *Materialien zu Fischers Partien* hett he sück mit dat Wark vun Bobby Fischer *[[Meine 60 denkwürdigen Partien]]* utnannersett. 2008 hett he dat Book *Der Weltmeisterschaftskampf Lasker-Steinitz 1894* herutbrocht.

Sien regelmatig Kolumnen in dat *[[ChessBase]] Magazine* sünd faken in Form vun en sokratschen Dialog affaat.

## Oorheeverrecht
In de 1990er Johren hett sück Hübner mit dat Oorheeverrecht an Schachpartien utnannersett. He weer de Meenen, dat jeder Speler en Recht an sien Partie hemmen de, de sien eegen geistige Schöpfung weer, un en Partie dorüm nich ahn dat Inverständnis vun den Speler verapenlicht wurrn drüff. Mit disse Ansicht kunn he sück aber nich dörsetten. 

Um dat Problem afklären to laaten, hett Hübner ein Präzedenzfall schafft: Nah de Bundsligapartie Kuczyński – Hübner (28. Februar 1993) hett sück Hübner wiegert, sien Partienotatschoon an den Wettkampleiter to övergeeven. Doruphen wurr disse Partie, de „an‘t Brett“ mit remis ennen dee, för Hübner as verloren wert. Sluutend hett dat Bundsturniergericht an‘n 21. Mai 1993 entscheeden, dat Hübner glieks nah jeder Partie en lesbar Partiemitschrift den Schiedsrichter uttohännigen harr, de umsstreeden  Partie wurr remis geeven.

1994 hemm Wolfgang Unzicker (Rechtsberader vun den Düütschen Schachbund) un Ernst Bedau (Afkaat) en Gootachten upstellt, wornah an Schachpartien kien Oorheeverrecht besteiht. Begrünnen: Wenn an en Wark twee (oder mehrere) Personen mit *gemeinsamer Zielrichtung* arbeiten, denn hett jeder en Mitoorheeverrecht. Bi en Schachpartie is aber en gemeensam Teelricht nich vörhannen, wiel jeder sülvst up Sieg speelt un dat Bemöhen vun den Gegner to stören versöcht. Dorüm hemm de Speler kien Mitoorheeverrecht an en Schachpartie.

In‘n April 1994 hett Hübner versöcht, dör en Ingaav bi den Petitschonsutschuss vun den Düütschen Bundsdag hentokriegen, dat de Gesettgeever Schachpartien oorheeverrechtlich schuult. De Andrag wurr in de Bundsdagssitzung van’n 31. März 1995 aflehnt.

## Dopingkontrollen in‘n Schach
Hübner lehnt Dopingkontrollen in‘n Schach af. As se in‘n internatschonalen Schach nah de Schacholympiade 2000 inführt wurrn, hett he sien Rücktoog ut de düütsch Natschonalmannschap verklort. He sütt de Kontrollen as en "Maßnahme bürokratischer Machtentfaltung", de en "Entwürdigung, Entmündigung und Entrechtung des Individuums" dorstellen. In’n Gegensatz to anner Sportarten kann sien Ansicht nah dat Doping in‘n Schach de Fähigkeiten vun en Speler nich verbetern, sonnern blots deren Gebruuk. "Als Gegner bin ich jedoch jederzeit froh darüber, wenn mein Spielpartner sein Können voll zur Entfaltung bringen kann, denn dann lerne ich mehr."

## Utteknungen
1990 hemm hüm de Leser vun den *Schach-Kalender* to’n düütschen *Spieler des Jahres* wählt.

## Chineesch Schach
Hübner is ok en vun de starksten düütschen Xiangqi-Speler. He hett 1993 an de Weltmeesterschap in Peking deelnommen.

## Wetenschapliche Tätigkeit
Hübner kreeg 1976 an de Universität Köln sien Doktertitel. Tosommen mit Bärbel Kramer hett he Band 1 vun de *Kölner Papyri* (Westdeutscher Verlag, Wiesbaden 1976, ISBN 3-531-09907-8) bearbeit; tosommen mit Ursula un Dieter Hagedorn un John C. Shelton Papyri vun de  Bayerische Staatsbibliothek. Buterdem schreev he Upsätze in de Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik, ünner annern över verscheeden Oxyrhynchus Papyri. In de Festschrift för Eric Gardner Turner is he mit en Bidrag vertreeden.

## Familie un Privates
Hübner sien Bröer Wolfgang (* 17. Juni 1943) is ebenfalls Schachspeler, de aber blots up natschonale Ebene speelt hett. He weer Meester vun den Schachverband un wurr gemeensam mit Robert 1967 Düütsch Mannschapsmeester mit de SG Porz.

Robert Hübner beherrscht mehrere Frömdspraaken un is ok as Översetter tätig. 1993 hett he in’n Sülvstverlag en düütsche Utgaav vun Satiren vun den finnischen Schriever Väinö Nuorteva herutbrocht. Hüm wurrd en besünnere Toneegen to Finnland nahseggt.

## Böker (Utwahl)
* *Fünfundfünfzig feiste Fehler* Vögel, Stamsried 1990, ISBN 3-925355-65-0.
* *Twenty-five annotated games* Edition Marco/Nickel, Berlin 1996, ISBN 3-924833-22-2.
* *Weltmeister Aljechin* CD-ROM. ChessBase, Hamborg 1998, ISBN 3-932466-12-8.
* *Weltmeister Fischer* CD-ROM. ChessBase, Hamborg 2003, ISBN 3-935602-71-5.
* *Materialien zu Fischers Partien* Rattmann, Ludwigshafen 2004, ISBN 3-88086-181-1.
* *Der Weltmeisterschaftskampf Lasker-Steinitz 1894 und weitere Zweikämpfe Laskers* Edition Marco / Nickel, Berlin 2008, ISBN 978-3-924833-56-5.
* *Sechsundsechzig saftige Schnitzer.* Schachreisen-Verlag, Hünstetten 2015, ISBN 978-3-9817134-1-1.
* *Elemente einer Selbstbiographie.* Edition Marco/Nickel, Berlin 2015, ISBN 978-3-924833-68-8.
* *Büsum 1968*. Edition Marco/Nickel, Berlin 2018, ISBN 978-3-924833-75-6.

## Literatur
* Manfred van Fondern, Peter Kleine: *Dr. Robert Hübner. 60 seiner schönsten Partien.* (= Kleine Schachbücherei. Band 11/12). 2. Uplaag. Beyer, Hollfeld 1982, .

## Borns
* Theo Schuster: *Dr. Robert Hübner – einer der fünf besten Schachspieler der Welt!* Schach-Echo 1980, Heft 9, Titelsiet (mit Foto).
* Salo Flohr: *Der Wettkampf Dr. Hübner – Kortschnoi.* Schach-Echo 1981, Heft 1, S. 1–4 (fierlich  Premiere vun Hübner, Partien 1 bit 4).
* Salo Flohr: *Der Wettkampf Dr. Hübner – Kortschnoi.* Schach-Echo 1981, Heft 2, S. 20–27 (kommenteert Partien 5 bit 10 un Biller).
* Theo Schuster: *Mysteriöses Ende beim Kandidatenfinale in Meran.* Schach-Echo 1981, Heft 3, Sieden 44 und 45.

## Weblinks

* FIDE-Koort
* DNB-Katalog
* Biografie un Partien bi chessgames.com (engelsch)

## Enkeld Nahwiesen