open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Samtgemeen Sahlenborg-Holt-Spangen

De **Samtgemeen Sahlenborg-Holt-Spangen** () weer en Rebeetsverband in’n Landkreis Land Hadeln (vondaag Landkreis Cuxhoben). De Samtgemeen is an’n 1. Juli 1963 ut de Gemenen Sahlenborg un Holt-Spangen billt worrn.

Mit’n 1. Juni 1970 is de Samtgemeen denn wedder oplööst worrn. De beiden Gemenen sünd Deel von de Gemeen Cuxhoben worrn.
Harry Stradling Jr.

**Harry Stradling junior** (* 7. Januar 1925 in New York City; † 17. Oktober 2017 in Woodland Hills, Kalifornien)) weer en US-amerikaansch Kameramann.

## Leven un Wark
Harry Stradling Jr. is de Söhn vun den Kameramann Harry Stradling, bi den he ok sien Beroop lehrt hett. He is eerst teemlich laat dorto kamen, as Baaskameramann to arbeiten un hett toeerst vör allen dörsnittliche Western maakt. Mit Filmen as *Little Big Man* hett he sik en Naam maakt. He hett an veer Filmen vun Blake Edwards mitarbeit un an söss Filmen vun Burt Kennedy. För sien Kameraarbeiten weer he tweemol för den *Oscar* nomineert. Enn vun de 1980er Johren hett he sik to Roh sett.

## Filmografie (Utwahl)

## Utteken
Stradling Jr. weer för sien Arbeiten dreemol för Priesen vörslahn, künn aver keen winnen. 1973 und 1974 weer he för *1776* un *The Way We Were* för den *[[Oscar]]* vörslahn in de Kategorie *[[Oscar/Best Kamera|Best Kameramann]]*. 1984 weer he för den *Primetime [[Emmy]]* nomineert för de Feernseh-Minireeg *George Washington*.

## Weblenken
* 

## Borns
Samtgemeen Bargst

De **Samtgemeen Bargst** () weer en Rebeetsverband in’n Landkreis Stood. De Samtgemeen is 1964 ut de Gemenen Bargst, Brest, Kokerbeek, Reith un Wohlers billt worrn.

De Gemeen Kokerbeek is to’n 1. Januar 1971 in de Samtgemeen Ohlers wesselt. 1972 is de Samtgemeen denn wedder oplööst worrn. De Gemenen sünd Deel von de Samtgemeen Harsfeld worrn.

De Samtgemeenraad harr ölven Liddmaten.

## Samtgemeendirekters

* ~1966: Herbert Woltmann
Samtgemeen Kutenhult

De **Samtgemeen Kutenhult** () weer en Rebeetsverband in’n Landkreis Stood. De Samtgemeen is ut de Gemenen Kutenhult un Eßel billt worrn.

1972 is de Samtgemeen denn wedder oplööst worrn. De beiden Gemenen sünd Deel von de Samtgemeen Freenbeek worrn.

De Samtgemeenraad harr söss Liddmaten.

## Samtgemeendirekters

* ~1966: Klaus Schmetjen
Samtgemeen Scheeßl

De **Samtgemeen Scheeßl** () weer en Rebeetsverband in’n Landkreis Rodenborg. De Samtgemeen is 1964 ut de Gemenen Scheeßl, Sootel, Westeresch, Westerholt un Wittkopsbossel billt worrn.

1974 is de Samtgemeen denn wedder oplööst worrn. De Gemenen sünd Deel von de Eenheitsgemeen Scheeßl worrn.

In’n eersten Samtgemeenraad hebbt 1964 för Sootel Willi Meinken un Johann Vajen, för Westeresch Ernst Volckmer un Johann Kröger, för Wittkopsbossel Johann Willenbrock un Willi Wahlers, för Westerholt Johann Dreyer, Hinrich Bruns un Heinrich Rathjen un för Scheeßl Johann Bünning, Hermann Beckmann, Walter Spiering, Heinz Rudolf, Johann Kröger un Charlotte Schroeter seten. De Raad harr also 15 Liddmaten.

## Samtgemeendirekters

* ~1964: Johann Rathje
Samtgemeen Freenbeek (1965–1972)

De **Samtgemeen Freenbeek** () weer en Rebeetsverband in’n Landkreis Stood. De Samtgemeen is 1965 ut de Gemenen Groot un Lüttjen Freenbeek, Wehl un Helmst billt worrn. Later sünd dor ok noch de Gemenen Swing un Deinst tokamen.

1972 is de Samtgemeen denn wedder oplööst worrn. De Gemenen sünd Deel von de ne’e un gröttere Samtgemeen Freenbeek worrn.

De Samtgemeenraad harr teihn Liddmaten.

## Samtgemeendirekters

* ~1966: Alfred Schmetjen
Warnau (Neddersassen)

De **Warnau** is en 18 Kilometer langen Beek, de von rechts in de Böhm münnt.

De Warnau hett ehren Born in’n Süüdwesten von Behningen. Von dor flütt se na Süüdwesten twüschen Riepholm un Eitze dör. An disse Steed geiht de Bahnlien Ülzen–Langwedel över de Warnau. Bi Oddingen dreiht de Beek na Süden un dor löppt ok de Bundsstraat 440 över de Warnau röver. De Beek heet hier ok *Sneebeek*, von wegen, dat de Beek dor fröher de Grenz twüschen dat Stift Veern un dat Förstendom Lümborg billt hett (*Sneed*: Grenz). Vondaag is dat de Grenz twüschen Landkreis Rodenborg un Landkreis Heidkreis.

De Beek geiht vörbi an Meyerhoff, Eekhoff, Ohrsen un Jarl un flütt denn dör Cordingen. Bi Jarl münnt von rechts de Jarler Beek in de Warnau, de sien Born bi Ebben hett. Denn geiht dat twüschen Beenfeld un Borg dör. In Beenfeld gifft dat de Cordinger Möhl, de 1810 anleggt worrn is. Dat hett aver ok vörher al en Watermöhl an disse Steed geven. Toeerst in de Oorkunnen keem de Möhl 1661 vör. Ok in Jarl un Beenfeld hett dat fröher Watermöhlen geven. In Cordingen geiht de Bahnlien Wasra–Bomlitz över den Beek weg. De Schienen in’n Süden von Cordingen weren fröher Deel von de Bahnlien Bremervöör–Wasra, de en groot Stück dör dat Daal von de Warnau lopen dee un 1984 stillleggt worrn is. De Bahnlien Bremervöör–Wasra harr aver keen Brügg över de Warnau un is jümmer op dat rechte Över bleven.

Twüschen Borg un Lönsheid münnt de Beek in de Böhm, nich wied weg von de Münn von de Bomlitz.

Dat Water in de Böhm flütt denn wieder in de Aller un von dor in de Werser un de Noordsee.

## Footnoten
Natt Dreeeck

**Natt Dreeeck** betekent

* Natt Dreeeck, Steed, an de Middellandkanaal un Düörpm-Eems-Kanaal sik dreept,
* Utdruck von de Mariners för de Düütsche Bucht,
* Utdruck för dat Elv-Werser-Dreeeck.
Gericht Nincop

Dat **Gericht Nincop** weer en Patrimonialgericht un Verwaltungsrebeed in Bremen-Veern un in dat Königriek Hannover mit Seet in Nincop binnen de Landdrostie Stood. Dor hett blots dat Rebeed von Nincop, Neefeld un ümto tohöört. Gerichtsherrn weren de Familie von Rönne un later de Familie von Holleufer. Dat leeg in de drüdde Miel von Oolland un in dat Kaspel Neefeld.

## Historie

1810 hett Frankriek ünner Napoleon dat Gericht innahmen. In disse Franzosentied hett dat toeerst bet to’n 31. Dezember 1810 to dat Departement von de Elv- un Wersermünn in dat Königriek Westfalen höört un denn to dat Departement von de Elvmünnen un direkt to Frankriek. Nincop leeg in disse Tied in de Mairie Hasselwarder in’n Kanton Buxthu. 1813 müssen de Franzosen dat Rebeed denn opgeven un de ole Stand is wedderkamen.

Bi de Verwaltungs- un Justizreform an’n 1. Oktober 1852 is dat Gericht Nincop Deel von dat Amt Jörk worrn.

### Öörd Stand 1848

## Inwahnertall

## Richters

* ~1830/1840: Prokurater Johann Siade August Postels, Buxthu
* ~1850: tweten Greev Carl Wilhelm Matthias Büttner, Jörk

## Footnoten
Samtgemeen Obbens (vör 1972)

De **Samtgemeen Obbens** () weer en Rebeetsverband in’n Landkreis Stood.

De Samtgemeen is an’n 28. Juni 1965 ut de Gemenen Obbens, Grundolendörp, Guldbeek, Nindörp un Remnoh billt worrn. An’n 11. Dezember 1970 sünd tosätzlich noch de Gemenen Sounsiek, Beekdörp un Wiegersen bipeddt.

Mit de Gemeenreform in Neddersassen an’n 1. Juli 1972 is de Samtgemeen denn wedder oplööst worrn. De Gemenen sünd Deel von de ne’e un gröttere Samtgemeen Obbens worrn.

De Samtgemeenraad harr twölv Liddmaten.

## Samtgemeendirekters

* ~1966: Georg Milbitz
Gericht Oosten

Dat **Gericht Oosten** weer en königlich Gericht un Verwaltungsrebeed in Bremen-Veern un in dat Königriek Hannover mit Seet in Oosten binnen de Landdrostie Stood. Dor hett dat Rebeed von de hüdige Gemeen Oosten tohöört. Dat leeg in dat Kaspel Oosten.

## Geografie

In’n Noorden von dat Gericht leeg dat Grevengericht Freeborg, in’n Noordoosten dat Amt Wischhoben, in’n Oosten dat Grevengericht Bützfleet, in’n Süden dat Amt Himmelpoorten, in’n Süüdwesten dat Amt Bremervöör un in’n Noordwesten dat Amt Neehuus (Stand 1848).

## Historie

1470 hett de Familie von Rönne dat Richteramt in Oosten von’n Bremer Arzbischop as Lehn kregen. Later hett aver de König de Richters insett.

1810 hett Frankriek ünner Napoleon dat Gericht innahmen. In disse Franzosentied hett dat toeerst bet to’n 31. Dezember 1810 to dat Departement von de Elv- un Wersermünn in dat Königriek Westfalen höört un denn to dat Departement von de Elvmünnen un direkt to Frankriek. Oosten weer in disse Tied de Seet von de Mairie Oosten in’n Kanton Himmelpoorten. 1813 müssen de Franzosen dat Rebeed denn opgeven un de ole Stand is wedderkamen.

De Kriminalgerichtsborkeit för dat Gericht Oosten hett 1830 dat Amt Himmelpoorten övernahmen.

1848 weer dat Gericht so 65,01 km² groot.

Bi de Verwaltungs- un Justizreform an’n 1. Oktober 1852 is dat Gericht Oosten oplööst un Deel von dat gröttere Amt Oosten worrn.

### Öörd Stand 1848

## Inwahnertall

## Richters

* vörher: Familie von Rönne as Lehn
* 1650–: Johann Friederich von Arensen
* 1667–: Hinrich Vaget
* ~1685: Johann Lorenz Thomas
* 1702–: Andreas Mayer
* –1712: Peter Daniel Gohl
* 1712–1715: Adam Böhmer
* –1741: Johann Casimir Kirchmann
* –1752: Hermann Adolph von der Beck
* 1752–: Gustav Carl von Brandt
* –1790: Hartwig von Töbing
* 1790–: Johann Friedrich Wilhelm von Düring
* ~1819: Friedrich August von Issendorf
* Carl von Hartwig
* ~1830: Amtsassesser supernumerär Hermann Heinrich Ludewig Rotermund
* ~1836: Amtsassesser Christoph Friedrich Eberhard Müller
* ~1840: –
* ~1850: Amtsassesser Heinrich Holtzermann
* –1852: Amtsassesser Hans Wilhelm August Chüden

## Footnoten
Tena Kourou

De **Tena Kourou (Ténakourou)** is mit 749 m de hööchste Barg vun Burkina Faso. De Barg liggt in en Sandsteentafelland an de Grenz to Mali in’n Westen vun dat Land.
Mathieu Perget

**Mathieu Perget** (* 18. September 1984) is en franzöössch Radrennfohrer.

Mathieu Perget wunn  bi de Straaten-Radweltmeesterschapen 2001 in Lissabon de Bronzemedaille in dat Straatenrennen vun de  Junioren achter Oleksandr Kwatschuk un Niels Scheuneman. En wieder Spood in dat sülvig Johr weer dat root Trikot för den besten jungen Fohrer bi de Trofeo Karlsberg. 2005 wunn he dat Straatenrennen vun de Middlmeerspelen över 141 Kilometer in Almeria (Spanien). 2006 wurr he Profi un hett bi dat spaansch ProTour-Team Caisse d'Epargne-Illes Balears anhüert. 

2010 keem he bi de Tour de France in de Gesamtwertung up den 64. Platz. 

## Wat he schafft hett
;2009
* een Deelstreck Middelmeer-Rundfohrt (Mannschapstietfohren)
* Gesamtwertung Tour du Limousin

;2013
* een Deelstreck un Gesamtwertung Tour du Maroc

## Teams
* 2006 Caisse d'Epargne-Illes Balears
* 2007 Caisse d'Epargne
* 2008 Caisse d'Epargne
* 2009 Caisse d'Epargne
* 2010 Caisse d'Epargne
* 2011 Ag2r
* 2012 Ag2r
* 2013 US Montauban Cyclisme 82
* 2013 Rietumu-Delfin (01.07. bit 31.07.)
* 2015 Pishgaman Giant Team

## Weblenken
* Mathieu Perget in de Datenbank vun Radsportseiten.net
* Mathieu Perget in de Datenbank vun de Tour de France (engelsch)
Lou Donaldson

**Louis Andrew Donaldson, Jr.** (* 1. November 1926 in Badin, North Carolina; † 9. November 2024) weer en US-amerikaansch Jazz-Altsaxophonist, Bandleader un Komponist. In sine öwer 60-jährige Karrier spelte hei tausamen mit Milt Jackson, Thelonious Monk, Ray Barretto, Art Blakey, Horace Silver, Jimmy Smith, Blue Mitchell, Grant Green un George Benson. Hei hett uck den Hardbop un den Soul Jazz miterfunnen. Hüt is hei en vun de meist gesampelte Jazz-Musiker.

## Utteknungen
* 1996 International Jazz Hall of Fame
* 2012 *North Carolina Music Hall of Fame*
* 2013 NEA Jazz Masters Fellowship

## Upnahmen (Utwahl)
### Alben
* 1952: *New Faces New Sounds*, met Clifford Brown, Elmo Hope, Percy Heath un Philly Joe Jones.
* 1958: *Blues Walk*, met Herman Foster, Peck Morrison, Dave Bailey un Ray Barretto.
* 1961: *Here 'Tis*, met Baby Face Willette, Grant Green un Dave Bailey. 
* 1961: *Gravy Train*, met Herman Foster, Ben Tucker, Dave Bailey un Alec Dorsey
* 1963: *Good Gracious!*, met John Patton, Grant Green un Ben Dixon
* 1967: *Lush Life/Sweet Slumber*, met Freddie Hubbard, Garnett Brown, Wayne Shorter, Al Harewood, Duke Pearson un annern.
* 1967: *Alligator Boogaloo*, met Melvin Lastie, George Benson, Lonnie Smith un Leo Morris.
* 1967: *Mr. Shing-A-Ling*, met Blue Mitchell, Jimmy ”Fats” Ponder, Lonnie Smith un Leo Morris.
* 1968: *Midnight Creeper*, met Blue Mitchell, George Benson, Lonnie Smith un Idris Muhammad.
* 1969: *Say It Loud!*, met Blue Mitchell, Jimmy ”Fats” Ponder, Charles Earland un Idris Muhammad.
* 1970: *Everything I Play Is Funky*, met Blue Mitchell, Melvin Sparks, Lonnie Smith, Jimmy Lewis un Idris Muhammad.

### [[Sideman]]
* 1952: Milt Jackson: *Wizard of the Vibes* (Blue Note BLP-1509)
* 1952: Thelonious Monk: *Genius Of Modern Music: Volume 2* (Blue Note BLP-1511)
* 1953: Clifford Brown: *Memorial Album* (Blue Note Records)
* 1954: Art Blakey Quintet: *A Night at Birdland (Vol. 1 & 2)* (Blue Note Records)
* 1957: Jimmy Smith: *Jimmy Smith Trio + LD* (Blue Note)
* 1958: Jimmy Smith: *The Sermon!* (Blue Note BST 84011)

## Enkeld Nahwiesen


## Weblenken

* ''Dei offiziella Websiet för Sweet Poppa LOU DONALDSON''
* NEA Jazz Masters: Lou Donaldson, Biografie mit Podcast-Interview un Transkript (38:23 min, engelsch)
* Abe Beeson: ''An Interview With Legenary Saxophonist Lou Donaldson'', 25. Februar 2015 (Audio, 6:43 min, engelsch)
Bronski Beat

**Bronski Beat** weer en britisch Synthie-Pop-Grupp vun de 1980er un 1990er Johren. Se bestunn ut Steve Bronski un Larry Steinbachek, de för Keyboard un Perkussion tostännig weern un den Singer Jimmy Somerville.

## Historie
De Grupp wurr 1983 grünnd. In dat folgen Johr keem hör Debütsingle *[[Smalltown Boy]]* herut, de vun en Jung hannelt, de vun sien Mitminschen wegen sien Homosexualität veracht wurrd. De folgen Single *Why?* hannel vun dat glieker Thema, aber dat Leed weer sowohl textlich as musikalisch dunkler un harter. 

Enn’ 1984 hett de Grupp dat Album *The Age of Consent* herutbrocht. Up de Binnenhüll vun de LP weer dat Schuulöller för homosexuelle Handlungen in de verscheeden Länner vun de Welt dorstellt. In de dart Single *It Ain’t Necessarily So* wurrn dree Geschichten vun dat Olt Testament interpreteert (David gegen Goliath ut 1. Book Samuel, Book Jona, Mose Gebort ut 2. Book Mose), de Text stammt vun Ira Gershwin un wurr all 1935 in de Oper Porgy and Bess eerstmals upführt. De Klarinetten-Soli wurrn vun Richard Coles speelt, mit de Somerville later de Grupp The Communards grünnd hett. 1985 hemm de dree tosommen mit Marc Almond en Coverversion vun Donna Summer hör Hit *I Feel Love* upnommen. In dit Stück wurrn ok de Songs *Love to Love You Baby* un *Johnny Remember Me* to en Medley verarbeit.

Kört dornah hett Somerville de Band verlaaten un mit Richard Coles The Communards grünnd. Bi Bronski Beat is dorför de Singer John Foster insteegen, de düütlich unpolitischer weer un nich so en prägnant Stimm as Somerville harr. De Single *Hit That Perfect Beat* weer aber wedder bannig spoodriek. Dat nächst Leed (*C’mon C’mon*) kunn doran nich anknütten.Bevör de Grupp sück uplöösen dee hemm se noch dat Album *Truthdare Doubledare* herutbrocht.

1995 hett de Band en Comebackversöök mit dat Album *Rainbow Nation*, dat ut olt  Material un nee Songs bestunn, start, harr dormit aber ok kien Spood.

## Diskografie
### Studioalben

### Singles

## Borns


## Weblenken
* www.jimmysomerville.de
* Bronski Beat bi Discogs (engelsch)
* Profil vun Bronski Beat bi laut.de
Hermann Gebhard

**Hermann Gebhard** is de Naam von

* Hermann Gebhard (1843–1906), düütschen Jurist un Politiker,
* Hermann Gebhard (1878–1928), düütschen Buur un Politiker.

Kiek ok bi: Hermann Gebhardt.
Hermann Gebhard (1843–1906)

** August Wilhelm Karl Gebhard** (ok *Herman* Gebhard; * 21. April 1843 in Bruunswiek; † 6. Oktober 1906 in Lübeck) weer en düütschen Jurist un Stadtdirekter von Bremerhoben.

Gebhard is 1843 as Söhn von en Ünneroffzeer in Bruunswiek boren un hett later Juristeree an de Universitäten Berlin un Göttingen studeert. He hett toeerst in’n Justizdeenst in Bruunswiek arbeidt un is dor 1877 as Stadtraad wählt worrn.

1880 is he Stadtdirekter von de Seestadt Bremerhoben worrn. He harr groten Andeel an’n Opbo von de Stadtverwaltung. Op siene Initiative is 1886 de Kunstvereen in Bremerhoben grünnt worrn un he hett 1882 dat Grünnen von Hermann Allmers  sien Heimatbund *[[Männer vom Morgenstern]]* fördert. Von 1884 af an weer he Maat von de Bremer Börgerschop. Von 1884 bet 1891 weer he ok för den Wahlkreis Provinz Hannover 19 Maat in’n Rieksdag. He weer dor in de Natschonalliberale Partei. He is 1891 as Baas von de Landsversekerungsanstalt von de Hansestäder Bremen, Hamborg un Lübeck beropen worrn. Sien Nafolger as Stadtdirekter von Bremerhoben weer 1890 Adolf Hagemann.

## Footnoten
Karl Walter Lindenlaub

**Karl Walter Lindenlaub** (* 19. Juni 1957 in Bremen) is en düütschen Kameramann.

## Leven un Wark
Lindenlaub hett sien Handwark an de Hoochschool för Feernsehn un Film München lehrt, woneem he vun 1977 bit 1981 studeert hett. Sien Studium hett he dorna in England an de National Film and Television School weitermaakt. Tosamen mit Roland Emmerich hett he an fief Filmen arbeit, de eerste dorvun weer *Hollywood Monster*.

Siet 1991 leevt Lindenlaub in de USA. Bit Enn 2004 hett he aver ok as Dozent an de Universität Hamborg in’t Fackrebeet Kamera/Bildgestalten arbeit.

## Filmografie (Utwahl)

## Utteken
Lindenlaub hett bit hüüt (Mai 2015) twee Filmpriesen wunnen:
* 1990: de *[[Golden Kamera]]* in de Kategorie *Speelfilm* för *Moon 44*
* 1996: den *[[Universe Reader’s Choice Award]]* in de Kategorie *Beste Kamera för en Genre-Speelfilm* för *Independence Day*

## Weblenken
*
Philippe Thys

**Philippe Thys** (* 8. Oktober 1890 in Anderlecht; † 16. Januar 1971 in Brüssel) weer en belgisch Radrennfohrer, de dat as eerst schafft hett, dreemal de *[[Tour de France]]*  to winnen.

To sien Tour-Siege 1913, 1914 un 1920 weern seker noch en paar mehr dortokommen, wenn hüm de Eerste Weltkrieg nich „de best Johren roovt harr“ (Zitat vun den Tour-Chef Henri Desgrange bi de Siegerehrung 1920). Blangen bi hett he aber ok noch de Lombardei-Rundfohrt un Paris–Tours (beid 1917) up sien Naam schrieven kunnt. 1921 wunn he todem dat eerstmals utdragen Rennen Critérium des As.

Mit 22 Johren un 9 Maand bi sien eersten Triumph 1913 is Thys bit hüüd noch en vun de jüngst Tour-Sieger vun all Tieden. In Eersten Weltkrieg deen Philippe Thys bi de franzöösch Luftwappen, kunn aber wegen tallriek Sonnergenehmigungen wiederhen traineeren.

Nahdem Thys 1927 sien Radsport-Loopbahn afslooten harr, hett he mit dat Bagenscheeten en neen Sport für sück opdeckt. He wurr todem Präsident vun de „Brüsseler Bagenschüttensellschopp“.

## Enkeld Nahweisen


## Weblenken
* Philippe Thys in de Datenbank vun Radsportseiten.net
* Philippe Thys in de Datenbnak vun de Tour de France (franzöösch)
Chrastney

**Chrastney** (tschech'sch *Chrastná*, ook *Chrasney*, *Krasney*) is een Deel van de Gemeen Watislaw in Tschechien.

## Geografie
Chrastney liegt gentsied van de Model up een Brink un etwa ¼ Stunn südwestlich van Skalken.

## Historie
To'erst erwähnt waard Chrastney 1184 as *Chrazna*, 1291 as *Crastna*, 1399 as *Chrasstne* un 1552 as *Chrastna*. De Naam geiht to dat tschech'sche Adjektiv *chrastný* trügge, afleit van'm alttschech'schen Woort *chrast* vör Struuk. In den Jaohrn 1787 un 1833 harr de Oort negen Huusnummern mehe 43 Inwahners, van den 1833 seben Hüüser Unnerdanen van Dlaschkowitz, twee Hüüser Unnerdanen van Netluk woorn. Inpfarrt is Chrastney siet minnestens 1674 in'n Pfarrbezirk Suttom, in den sien Kerkenbökern et ook to finnen is.

## Familiennamen

Nr. 1: Bauer (1650-1840), Neudek (1840-1945)

Nr. 2: Bauer (1743-1843), Petrowitz (1858), Wolf (1884-1945)

Nr. 3: Gärtner (1620-1840), Fritsch (1840-1945)

Nr. 4: Koch (1680-1818), Lukas (1818-1945)

Nr. 5: Patzelt (1640-1773), Richter (1773-1827)

Nr. 6: Reichel (1660-1816)

Nr. 7: Fossel (1670-1695), Streit (1695-1945)

Nr. 8: Glöckner (1828), Hauptvogel (1828-1848), Hübner (1851-1863)

Nr. 9: Frischholz (1769-1811), Tunkel (1811-1945)

Nr. 10: 1920 unbewohnt

Nr. 11: Eisenhammer (1884-1945)

## Footnoten



## Weblenken
Glen Mhor

**Glen Mhor** (utsnackt: *Glen Vohr*; vun’t Gäälsche *gleann mhor* „groot Daal“) weer en Whiskybrenneree in Inverness, Schottland.

## Historie
De Destille is 1892 vun John Birnie un John Mackinlay grünnt worrn. De Naam kummt vun de tektoonsche Stören vun’n Great Glen, woneem se legen hett. De eerste Produkschoon lööp an’n 8. Dezember 1894 an. In’t Johr 1954 weer de Kassenmolteree (*Saladin Maltings*) apen maakt, de ok vun de Brenneree Glen Albyn gegenöver mitbruukt weer. De Glen-Albyn-Destille höör siet 1920 ok to *Mackinlay & Birnie Ltd.* De Brenneree is 1972 vun William Birnie an de *Distillers Company Limited* (DCL) verköfft worrn. De Molteree weer 1980 dicht maakt, un dat Molt för de Produkschoon vun annere Steed betogen. 1983 is de hele Brenneree denn stillleggt worrn, vunwegen dat se vun Grund op renoveert warrn müss, wat sik aver nicht recht lohnen de. 1986 is de hele Anlaag afreten worrn. Op dat Rebeet stieht vundaag en Supermarkt.

## Produkschoon
De Brenneree Glen Mhor höör to dat schottische Whiskyrebeet Highlands. Jüst so as de Brenneree Glen Albyn gegenöver, hett se jemehr Water ut den River Ness nahmen. se hett mit twee Brennblasen arbeit, een *wash still* un een *spirit still*.

## Kiek ok
* List vun de schottischen Brennereen
Stuart Wilson (Schauspeler)

**Stuart Conan Wilson** (* 25. Dezember 1946 in Guildford, Vereenigt Königriek) is en britischen Schauspeler, de vör allen in de USA Spood hatt hett.

## Leven un Wark
Wilson is as Söhn vun en Liddmaat vun de Royal Air Force op de Welt kamen, so dat he veel in de Welt rümkamen is. In’n Verloop vun sien Kindheit hett he dörteihn verscheden Scholen besöcht un an verscheden Öörd vun de Eer leevt. As sik sien Vadder vun Beroop wegen in Rhodesien daallaten harr, is he wedder na England torüch gahn un füng in London mit de Schauspeleree an. Eerst hett he an Theaters arbeit, denn harr he Rullen in lüttere Feernsehprodukschonen. Enn vun de 1980er Johren is Wilson in de USA ümtogen, üm in Hollywood sien Glück to finnen.

Sien Dörbrook harr he 1992 mit de Rull vun den korrupten Polizeibeamten *Jack Edward Travis* in *Lethal Weapon 3*. He hett den wreden Legen so goot dorstellt, dat he de Johren dorna faken annere Rullen ut dat glieke Fack anbaden kreeg, so as in *No Escape* oder *The Mask of Zorro*. Man, he hett ok jümmer wedder mol Theaterrullen in London övernahmen.

## Filmografie (Utwahl)

## Weblenken
* 
* Offizielle Websteed vun Stuart Wilson (engelsch)
Bruichladdich (Brenneree)

**Bruichladdich**  is en Whisky-Brenneree in Bruichladdich op dat Eiland Islay, Schottland.

## Historie

De Destille is 1881 vun de Bröder Robert, William un John Gourlay Harvey an’n Rand vun’n Loch Indaal, an’t Oostöver vun the Rhinnes, den westlichen Utlöper vun Islay, boet worrn. Dormols tell de Brenneree to de modernsten Destillen. En groten Deel vun de dormolige Utstatten warrt ok vundaag noch bruukt. In’n Gegendeel to de meisten annern Brennereen, de ut ümboete Buernhüüs entstahn sünd, weern Bruichladdich as Destille plaant un boet. De Hüüs weern üm en Hoff in de Mitt anleggt, woneem de Darr un en Dampmaschien to’n Stroomtügen stünnen.

In de Johren vun 1929 bit 1937 weer in de Destille keen Whisky herstellt. Dorna hett de Anlaag mehrmols den Besitter wesselt. Invergordon leet 1974 en poor wietere Brennblasen inboen, 1994 weer se wedder stillleggt, bit se in’n Dezember 2000 vun Mark Reynier un sien beiden „Murray McDavid“-Kollegen Simon Coughlin un Gordon Wright för 7.500.000&nbsp;£ opköfft weer. Se hebbt de Destille vun Grund op renoveren laten. De viktoriaansche Utstatten is dorbi to wiete Deelen bibehollen worrn. De Redschoppen, Brennavens un Röhrleitungen weern ut’nanner nahmen un vun en Koppel vun Ingenieuren wedder nee tosamenboet.

Mark Reynier hett in’n März 2007 künnig doon, dat he ok de Brenneree Lochindaal, de al 1929 dicht maakt weer, wedder apen maken will. In’n Juli 2012 is bekannt worrn, dat de Destille för 58.000.000&nbsp;£ vun Rémy Cointreau övernahmen worrn is.

## Produkschoon

De Brenneree tellt to dat schottische Whiskyrebeet Islay, se betütt ehr Water för de Produkschoon ut en Born op de Octomore Farm. In de Destille gifft dat en Meeschfatt vun 6,2&nbsp;t un söss Gäärfatten vun tosmaen 210.000&nbsp;l. Brennt warrt in twee *wash stills* vun tosamen 23.000&nbsp;l un twee *spirit stills* vun tosamen 21.000&nbsp;l, de mit Damp hitt maakt warrt. 2010 is en *Lomond still* ut de stillleggten Brenneree Inverleven dortokamen. Siet Mai 2003 hett Bruichladdich en egene Affüllanlaag, so dat Bruichladdich de eenzige Destille op Islay is, de sülvst affüllt. Een Johr later is ok de egene Fattbinneree apen maakt worrn, siet Dezember 2004 produzeert de Brenneree ehr Molt ut Bio-Gassen vun Islay.

Bit to’n Stillleggen 1994 hett de Destille blots Molt ahn Törf för de Produkschoon bruukt. Vundaag gifft dat dorgegen en brede Reeg vun verscheden Affüllen mit un ahn Törf. En sünneren Whisky vun de Bruichladdich-Brenneree is de *Octomore*, de en wiet högeren Phenol-Andeel opwiest as all annern un sien Naam vun en fröhere Brenneree bi Port Charlotte (1816–1852) hett. 2009 is de *Octomore 06.3* mit 258 ppm rutkamen, de söss- bit sövenmol so veel Phenol bargt as annere un dormit de törfigste Whisky weltwiet is.

## Kiek ok
* List vun de schottischen Brennereen

## Literatur
* Charles MacLean (Rutgever): *Whisky. World Guide, Regions, Distillers, Malts, Blends, Tasting Notes.* Dorling Kindersley, London et al. 2008, ISBN 978-0-7566-3349-3.
* Walter Schobert: *Das Whiskylexikon.* Fischer Taschenbuch Verlag, Frankfort an’n Main 2003, ISBN 978-3-596-15868-3.

## Borns


## Weblenken
Heinrich Hanke

**Hennak Hanke** , mit richtigen Namen **Heinrich Hanke** (* 1. April 1906 in Bentrup büi Höoensen; † 21. April 1968 in Läosen) was eun plattdüütschen Schrüiver, de up Lippsk Platt schreev. Heu was eun Kaupmann un later Scheolmeester van Proffescheon.
## Lieven
Heinrich Hanke es de Suhne van'n Scheohmaker un wor in Bentrup boren un togen. Os'n lüttken Jung geuht heu na de Dörpscheole. Heu möök 1920 eun Lehr teo'n Kaupmann in Lemge un ging denn büi in Varel teo arböjjen. Heu arböjj auk in Hannober, Mannheim un Berlin. 1931 worte heu arböjjleos, van wegen de Graute Deprescheon. 1936 het Hanke denn wedder os Beokhauler in'r Firma in Hannobe, arböjjet un denn af 1937 an in’r Firma in Bronswiek. Büilängs speel Heinrich Hanke auk plattdüütsch Theater. In'n Tweuten Weltkrüig focht Heinrich Hanke os’n Suldaat. Na’n Krüig feng heu  an teo studeeren,  Scheolmeester teo werrn. Dorup was heu, för eun Tüid van 21 Johren, Scheolmeester an'r Volksscheole in Läosen. Heu es den 21. April 1968 mit Daude afgohn.

Heinrich Hanke schreev van Oktober 1929 an elke Week de Kolumme *n’bieden förn Sunndagnomdag * met Dönnekens un Vertellsels, in'r Lippischen Landeszeitung. Süin öörstes Beok *Kinner van'n Süll* het Heinrich Hanke 1932 riutbrocht. Dor sind welke Geschichten un Dönnekens, de ol in Dagbläddern un Tüischriften druckt worrn, in sammelt. In Heinrich Hanke süin tweutes Beok *Pünjeshagen* sind Geschichten iut dat fiktive lippske Dörp Pünjeshagen binnen. Man Heinrich Hanke schreev auk dat haugduitske Beok *Das ewige Wandern*. Dor beschrifft heu dat Lieven un van de Lippsken Tichler in. Düsse Lippers het eun seo karg un pover Lieven fohren, dat seu iut ühr Heumat weg gohn sind bet in de Nedderlannen eoder auk Dänemark in Tichelwerken teo arböjjen, up dat seu ühre Famüiljen bekoken un beflicken konn.

## Werke
#### Plattduitkse Werke
**Kinner van´n Süll : Lippske plattduitske Vertellse iut auler un nuigger Tuit* - Detmold : Meyer, 1932. - 66 S.
**Pünjeshagen : Vertellsel up lippsk Platt* - Detmold : Lippischer Heimatbund, 1963. - 95 S.
**De Weutendeuf : Eun Stücke in dreu Ennen* - Lockhausen, 1971
**Mester Bax : Eune Komödie in fuif Billern.*  - Lockhausen, 1971
** De Lüftucht : Eun Spell in eunem Uptog* - Lockhausen, 1971
** De witte Ünnerrock : Eun lustig Spell in dreu Uptögen* - Lockhausen, 1971

#### Haugduitske Werke
**Das ewige Wandern. Roman aus dem Zieglerleben.* Detmold: Lipp. Heimatbund. 1985

## Literatuur
* Geschichtswerkstatt Exter, Spurensuche XII, *Linnenbeeke bis Bentorf*, 2004, Reihe *Beiträge zur Ortsgeschichte* ISSN 1619-7828
* Süvern, Wilhelm, „Hennak Hanke Sein Leben und Werk“, (Biographie) 1976, Lippischer Heimatbund in Detmold

## Kiek ook bi

* List vun plattdüütschen Schrievers

## Enkeld Nawüisen

## Weblenken
*
*http://www.lwl.org/literaturkommission/alex/index.php?id=00000003&letter=H&layout=2&author_id=00001193
Balblair

**Balblair** is en Whisky-Brenneree in Edderton, Ross-shire, Schottland. De Darr vun de Brenneree is in de schottischen Denkmollisten in de Kategorie&nbsp;B insorteert.

## Historie
*Balblair* is 1790 vun John Ross grünnt worrn. Dormit is dat de tweetöllste Destille, de noch jümmer in Bedrief is. De hüütige Anlaag stammt ut dat Johr 1872 un is vun Alexander Ross boet worrn. De Brenneree weer 1894 an Alexander Cowan verköfft. Twüschen 1915 un 1947 weer de Anlaag stillleggt. De ne’e Besitter Robert Cumming, de laterhen ok de Brenneree Pulteney in sien Besitt  harr, hett de Destille utboen laten. 1970 hett he ehr an *Hiram Walker* verköfft, de later in’t Ünnernehmen *Allied Distillers* oder *Allied Domecq* opgahn is. 1996 is de Brenneree wedder dicht maakt worrn un denn vun  *Inver House Distillers&nbsp;Ltd.* (Pulteney, Speyburn, Knockdhu un Balmenach) övernahmen worrn. Siet Mai 1997 warrt dor nu wedder Whisky brennt.

## Produkschoon
De Destille *Balblair* höört to dat schottische Whiskyrebeet Highlands. Ehr Water för de PRosukschoon stammt ut den Ault Dearg Burn, dat Molt warrt ut de Molteree vun Glen Ord anköfft. In de Destille gifft dat een Meeschfatt (*mash tun*) vun 4,6&nbsp;t ut Eddelstahl un söss Gäärfatten (*wash backs*) to 22.000&nbsp;l ut Douglasienholt. Brennt warrt in en *wash still* vun 19.093&nbsp;l un en *spirit still* vun 11.044&nbsp;l, de mit Damp hitt maakt warrt.

## Kiek ok
* List vun de schottischen Brennereen

## Literatur
* Charles MacLean (Rutgever): *Whisky. World Guide, Regions, Distillers, Malts, Blends, Tasting Notes.* Dorling Kindersley, London et al. 2008, ISBN 978-0-7566-3349-3.
* Walter Schobert: *Das Whiskylexikon.* Fischer Taschenbuch Verlag, Frankfort an’n Main, 2003, ISBN 978-3-596-15868-3.

## Borns


## Weblenken
Octomore

**Octomore** weer en Whisky-Brenneree in Port Charlotte op dat Eiland Islay Schottland. De Whisky dee also vundaag in dat schottische Whiskyrebeet Islay fallen.

## Historie
De Brenneree is 1816 vun George Montgomery in den Havenoort Port Charlotte op Islay dicht an de Küst vun Loch Indaal grünnt. De Anlaag is 1852 vun Thomas Pattison övernahmen worrn, de ehr noch in’t glieke Johr dichtmaakt hett. Över de Historie vun de Destille is nich veel bekannt, vunwegen dat doröver kuum wat schreven worrn is. 2008 is vun de Brenneree Bruichladdich de Plaan publiek maakt worrn, de olle Brenneree wedder apentomaken. Man nu is Bruichladdich jüst dorbi, ok de olle Lochindaal-Brenneree wedder nee optoboen, so dat dat nich so wohrschienlich is, dat de Plaan in nächste Tiet ümsett warrt.

De Destille Bruichladdich bringt aver al siet eenige Johren en egenen Single-Malt-Whisky ünner den Naam *Octomore* op’n Markt, de för sien hogen Phenolandeel bekannt is un as de törfigste Whisky weltwiet gellt. 

## Kiek ok
* List vun de schottischen Brennereen

## Borns
Tour Alsace

De **Tour Alsace** (*Elsass-Rundfohrt*) is en Radrennen in Frankriek. Dat lütt Deelstreckenrennen führt in fiev Afsnitte dör dat Elsass. Eerstmals wurr de Rundfohrt 2004 utdragen. Se hett de UCI-Kategorie *2.2* un weer 2007 Deel vun de UCI Europe Tour. Ok 2009 weer dat Rennen weer Deel vun de *Europe Tour*.

## Siegerlist
*2022  Finlay Pickering
*2021  José Félix Parra
*2020 Nich utdragen
*2019  Thomas Pidcock
*2018  Geoffrey Bouchard
*2017  Lucas Hamilton
*2016  Maximilian Schachmann
*2015  Vegard Stake Laengen
*2014  Karel Hník
*2013  Silvio Herklotz
*2012  Jonathan Tiernan-Locke
*2011  Thibaut Pinot
*2010  Wilco Kelderman
*2009  Simon Zahner
*2008  Robert Bengsch
*2007   Benoît Luminet
*2006  Johannes Fröhlinger
*2005  Alexandre Sabalin
*2004   Stéphan Ravaleu

## Weblenken
*Offiziell Websteed vun de Tour Alsace
*Ergevnisliste Tour Alsace (radsportseiten.net)
Bruichladdich

**Bruichladdich** betekent

* Bruichladdich, Oort op dat Eiland Islay, Schottland,
* Bruichladdich, Whiskybrenneree op dat Eiland Islay, Schottland.
Aberlour

**Aberlour** betekent

* Aberlour (Charlestown of Aberlour), Oort in Schottland,
* Aberlour, Whiskybrenneree in Schottland.
Cappler Waterlöös

De **Cappler Waterlöös** is en Waterloop in Land Wusten (Landkreis Cuxhoben).

De Waterlöös fangt in’n Westen von Sorthum un in’n Süüdwesten von Millm an’n Wallsgroov an un löppt na Noordwesten an’n Hoff Rosengoorn langs na’n Millmer Südermarrn. De Waterloop is dor denn över den Graven an’n Bütteler Weg mit de Ack verbunnen. Kort Enn later is de Waterlöös ok mit de Spieker Waterlöös un över en Graven mit’n Wallsgroov verbunnen. Von dor dreiht de Waterlöös bet Grotenbüttel na Süüdwesten un denn na Noordwesten. Se geiht dör Cappel, den Cappler Böver- un Nedderstreek un an Cappler Olendiek langs. Bi Cappler Neefeld is de Waterlöös fröher in de Werser münnt. In de Midd von dat 20. Johrhunnert is dat Butendeep von de Waterlöös jümmer mehr toslickt un kunn blots noch mit groten Opwand apenhollen warrn. Dor is denn en Graven na Süüdwesten anleggt worrn, över den dat Water na Dorumer Neefeld un dor över dat Dorumer Butendeep in de Werser flütt. Dat Cappler Siel is denn 1979 ganz dichtmaakt worrn.

## Footnoten
Baukweddel

De **Baukweddel** is en üm un bi 250 Hektar groot Holt in de Gemenen Seevdaal un Stell. Dichtbi doot ok de Hölter Parrnser Diek, Steenbeekswriet un de Ne’e Baukweddel liggen. In’n Noorden liggt de Stemmbrook. Dat Landschopsschuulrebeed Baukweddel is 1583,2 Hektar groot.

De Baukweddel weer fröher en königlichen Forst un is vondaag Staatsforst. He besteiht vör allen ut Eken- un Bökenholt. To de Höögden in dat Gestrich höört de Ehlenbarg, de bet 42 Meter över NN reckt.

Dat Water ut’n Baukweddel flütt to’n Deel na Süden över den Ashuser Möhlenbeek af.

De Öörd ümto sünd Stell in’n Noordoosten, Büllhorn un Ashusen in’n Oosten, Scharmbääk in’n Süüdoosten, Holtörp in’n Süden, Ohlendörp in’n Süüdwesten un Host un Maschen-Heid in’n Noordwesten. Dör dat Holt löppt de Kreisstraat 22 von Stell na Holtörp un Braackel.
Holtörp

**Holtörp** betekent

* Holtörp, Oort in de Gemeen Neenborg in’n Landkreis Neenborg, Neddersassen,
* Holtörp, Oort in de Gemeen Seevdaal in’n Landkreis Horborg, Neddersassen,
* Holtörp, Oort in de Gemeen Resbossel in’n Landkreis Horborg, Neddersassen.

Kiek ok bi: Holdörp.
Walter Keiffenheim

**Walter Keiffenheim** (* 2. Oktober 1860; † 6. Juni 1937 in Düsseldörp) weer en düütschen Jurist.

Keiffenheim is 1860 boren un hett Juristeree studeert. He weer Referendar in’n Bezirk von dat Oberlandsgericht Köln un hett dor 1890 sien tweet Staatsexamen maakt. Ok sien Dr. jur. hett he in disse Tied maakt. An’n 26. März 1890 kunn he as Gerichtsassesser anfangen. An’n 5. Juni 1895 is he Amtsrichter bi dat Amtsgericht Sulzbach worrn, an’n 1. Februar 1900 bi dat Amtsgericht Kleve un an’n 1. Juli 1904 Landrichter bi dat Landgericht Kleve. An’n 15. Mai 1905 is he dor Landgerichtsraad worrn.

An’n 4. Mai 1907 is Keiffenheim ls Oberlandsgerichtsraad an dat Oberlandsgericht Düsseldörp wesselt un hett dor 1916 den Charakter von en Gehemen Justizraad kregen. An’n 4. Juni 1917 is he Präsident von dat Landgericht Stood worrn. Von dor is he to’n 1. Mai 1924 as Präsident an dat Landgericht Wiesbaden versett worrn. De Interallieerte Hoge Utschuss för de Rhienlannen harr bi dat Insetten von ne’e Richters aver wat mittosnacken. De Utschuss hett en halv Johr bruukt, bet he sien Amt antreden dröff. Keiffenheim hett dit Amt bet to’n 31. März 1928 behollen un is denn in Rohstand versett worrn. He hett in’n Rohstand toeerst wieder in Wiesbaden leevt, is na en Schicksalsslag aver na Kaiserswerth (Düsseldörp) tagen.  1937 is he in Düsseldörp doodbleven.

## Footnoten
Franz Wieacker

**Franz Wieacker** is de Naam von

* Franz Wieacker (1908–1994), düütschen Jurist,
* Franz Joseph Michael Wieacker (1874–1958), düütschen Jurist.
August Carl Ernst von Werlhof

**August Carl Ernst von Werlhof** (* 9. Februar 1809 in Celle; † 23. März 1895 in Hannover) weer en düütschen Jurist.

Von Werlhof is 1809 in Celle boren. Sien Unkel weer Ernst August von Werlhof. He weer Herr op Vethem un Sindörp. He is 1852 Oberappellationsgerichtsraad an dat Oberappellationsgericht Celle worrn un 1859 Direkter von dat Obergericht Hannover. Von 1867 bet 1876 weer he Präsident von dat Obergericht Lümborg.

He hett an’n 27. November 1856 in Prießnitz Anna  von Einsiedel (11. September 1825–3. Januar 1907) freet. De beiden harrn de Dochter Anna von Werlhof (1857–1932; hett Louis von Kamphövener freet).

Von Werlhof weer Kapitular von’n Doomstift Bewick.

## Warken

* *Handbuch der griechischen Numismatik mit besonderer Rücksicht auf deren Literatur, unter Zugrundelegung von Akerman's Manual bearbeitet von A. C. E. von Werlhof*
* *Biblische Numismatik, oder Erklärung der in der heil. Schrift erwähnten alten Münzen.* (Online) (översett ut Celestino Cavedoni sien *Numismatica Biblica*)
* *Johann Werlhof (1660–1711), Hofrath, Professor der staatswissenschaften und Rechte zu Helmstädt: dem Herrn Canzlei-Director Ernest August von Werlhof ... am Tage der fünfzigjährigen Dienst-Jubelfeier 19. Januar 1849*

## Footnoten
Franz Joseph Michael Wieacker

**Franz Joseph Michael Wieacker** (* 13. September 1874 in Geismar; † 13. Dezember 1958 in Freiburg) weer en düütschen Jurist.

Wieacker is as Söhn von’n Rekter von de högere Börgerschool in Geismar, Johann Wieacker, boren. He weer Richter in Stargard un is von dor 1908 na Prenzlau gahn un dor Eersten Börgermeester worrn. 1912 hett en sworen Autounfall dorför sorgt, dat he dat Amt afgeven hett. Nadem he sik wedder verhaalt harr, hett Wieacker denn as Avkaat arbeidt un de Familie is na Weilburg tagen. 1918 hett Wieacker dat Richteramt wedder opnahmen un weer Richter bi dat Landgericht Stood. Na en Tied von 1922 bet 1930 as Oberlandsgerichtsraad bi dat Landgericht Celle is Wieacker denn von 1930 bet 1939 Präsident von dat Landgericht Stood ween.

He hett Johanna Ostendorf freet. De beiden harrn den Söhn Franz Wieacker (5. August 1908–17. Februar 1994), de ok Jurist weer.

## Anmarkt



## Footnoten
Werlhof

**Werlhof** is de Familiennaam von

* August Carl Ernst von Werlhof (1809–1895), düütschen Jurist,
* Claudia von Werlhof (* 1943), düütsche Perfessersche för Froonforschung,
* Ernst August von Werlhof (1778–1857), düütschen Jurist,
* Johann Werlhof (1660–1711), düütschen Jurist,
* Paul Gottlieb Werlhof (1699–1767), düütschen Dokter un Dichter,
* Wilhelm Gottfried von Werlhof (1744–1832), düütschen Jurist.
August Christian Theodor Meier

**August Christian Theodor Meier** (* 1786 in Bruunswiek; † 1860 in Hamborg) weer en hambörgschen Senater. 

Meier is 1786 as Söhn von Luise Christiane Karoline, borene Berkhan (15. Mai 1757–18. November 1846), un den Pastoor Johann Heinrich Ludwig Meier (10. Oktober 1747–30. Juli 1824) in Bruunswiek boren. He hett an de Universität Helmstidde Juristeree studeert un sien Dr. jur. maakt. Na dat Studium weer he Avkaat in Bruunswiek. 1809 schull he as Soldaat von dat Königriek Westfalen in’n Kriegsdeenst intagen warrn, is denn aver to sien Broder Ludwig na Hamborg flücht. 1813/1814 is he as Freewilligen Soldaat in’n Befreeungskrieg ween. Meier hett freet un bi sien Broder an’n Hollandschen Brook leevt. He weer von’n 23. Mai 1834 bet 17. Juni 1840 Amtmann von dat Amt Ritzbüttel un is 1840 denn hambörgschen Senater worrn.

Meier hett 1819 Elisabeth Klünder freet. De beiden harrn de Kinner Benedikte, Otto, Julius, Susanne, Antonie (1834–1918), Franzisca un Camilla (* 6. September 1838). Siene Dochter Franzisca hett 1861 Bernhard Hugo Lentz freet.

## Footnoten
Ambrose Gaines

**Ambrose „Rowdy“ Gaines** (* 17. Februar 1959) is en ehmalger US-amerikaansch Swemmsportler.

He is mehrfack Landsmeester vun de USA ween. Bi de Olympisch Spelen 1984 in Los Angeles wurr he  Olympiasieger über 100&nbsp;m Freestil un mit de Staffeln vun de USA över 4×100&nbsp;m (Freestil un Lagen). Dormit hörr he neben Michael Groß to de spoodriekst Swemmsportlers bi disse Olympisch Spelen. 

Nah sien Loopbahn as Swemmer wurr he Co-Kommentator bi den Rundfunk- un Feernsehsenner NBC. 1995 wurr he in de Ruhmeshall vun den internatschonalen Swemmsport upnommen.

Gaines is verheiraadt un hett veer Kinner. 

## Weblenken

* Rowdy Gaines up de Sieden vun de International Swimming Hall of Fame (engelsch)
*Körtbiographie vun Ambrose Gaines bi Hickok Sports (engelsch)
Tobias Eckhard

**Tobias Eckhard** (* 1. November 1662 in Jüterbog; † 13. Dezember 1737 in Queddelnborg) weer en düütschen Pädagoog, evangeelschen Theoloog un Philoloog.

Eckhard is 1662 as Söhn von en Riedoffzeer boren. He weer op dat Gymnasium in Halle un hett sik 1682 an de Universität Wittenbarg inschreven. 1686 is he Magister worrn un 1689 as Adjunkt an de philosophische Fakultät opnahmen worrn. 

Dat Studium von de Theologie hett he mit’n akadeemschen Graad von en Lizentiat afslaten. 1691 güng he as Kunrekter an dat Gymnasium Athenäum in Stood un is dor 1693 Rekter worrn. 1704 güng he as Rekter na Queddelnborg.

En Reeg von Eckhard sien lütte Schriften sünd vondaag verloren gahn. He hett sik mit de Polyhistorie uteneensett un harr en groot Intress an Spraken, besünners för Franzöösch, Italieensch un Hebrääsch.

Sien Söhn weer de Jurist Christian Heinrich Eckhard.

## Warken

* *Selecta non Cristianorum de Christo testimonia.* 1703, 1725, 1736
* *De meritis comitum Stolbergensium in rem litterariam,.* 1719
* *Vita Alberti Stad.* 1726
Theodor Svedberg

**Theodor „The“ Svedberg** (; * 30. August 1884 in Valbo, Gemeend Gävle; † 26. Februar 1971 in Kopparberg) weer en sweedsch Chemiker. He kreeg 1926 den Nobelpries för Chemie

Svedberg fung 1904 sien Studium an de Universität Uppsala an. 1905 legg he de Prüfung to'n Filosofie kandidat af. 1908 hett he sien Doktertitel (Filosofie doktor) kreegen. All in dat Johr 1907 weer Svedberg an de Universität as Dozent för Chemie tätig. Van 1908 bit 1912 hull he Vörlesungen in Physikalische Chemie. In dissen Fackberiek wurr he 1912 to'n Perfesser nömmt. Een Johr later wurr Svedberg Liddmaat vun de Königlich Sweedsch Akademie vun de Wetenschapen.

He hett sück vör allen mit Forschungen över Kolloide (Lösungen vun fien verdeelt Makromolekülen, to'n Bispeel vun Proteinen in Water) befaat. Dorto kontrueer he Ultrazentrifugen, mit de he denn ünner annern de Molekülmassen vun Proteinen bestimmen kunn. Svedberg  kreeg för sien Arbeiten över disperse Systeme 1926 den Nobelpries för Chemie. He hett ünner annern de Sedimentatschonskoeffizienten vun de respiratorischen Blootproteine vun Nereis (Hämoglobin) un Oktopus (Hämocyanin) bestimmt.

Nah hüm is de Maateenheit vun den Sedimentationskoeffizienten, de Svedberg-Eenheit S betekent, de angifft, mit welker Geschwindigkeit sück groot Moleküle oder lütt Deelken in dat Eenheitsbeschleunigungsfeld vun en Ultrazentrifuge aflagern. Svedberg weer Liddmaat vun de Deutschen Akademie der Naturforscher Leopoldina.

The Svedberg weer tüschen 1909 un 1915 mit de Doktersche Andrea Andreen verheiraadt. Mit hör harr he twee Kinner, de Architekten Hillevi Svedberg un Elias Svedberg. 

De Maandkrater Svedberg is nah hüm nömmt wurrn. Dat Institut för Physik an de Universität Stockholm hett todem en Hörsaal nah hüm nömmt.

## Literatur
* Stig Claesson, Kai O. Pedersen: The Svedberg. 1884–1971. In: Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society. Band 18, 1972, S. 594–627, doi:10.1098/rsbm.1972.0022
* R. A. Kyle, M. A. Shampo: Theodor Svedberg and the ultracentrifuge. In: Mayo Clinic proceedings. Mayo Clinic. Band 72, Nummer 9, September 1997, S. 830, ISSN 0025-6196. PMID 9294529
* The Svedberg: ''Sedimentation constants, molecular weights, and isoelectric points of the respiratory proteins.'' In: *The Journal of Biological Chemistry.* Band 103, 1933, S. 311–325

## Weblenken

* DNB-Katalog
* Theodor Svedberg up de Sieden vun den Nobelpries (engelsch)
* Lexikonindrag in dat Nordisk familjebok (1876–1926) (sweedsch)

## Enkeld Nahwiesen
Gustav Molanus

**Gustav Molanus** (* 28. März 1650; † 1710 in Horborg) weer en düütschen lutherschen Theoloog.

Molanus is 1650 boren. Na dat Studium von de Theologie güng he toeerst as Feldpropst na Ungarn. 1686 is he Supperndent in Borgdörp worrn un 1694 Pastoor un Supperndent an de Dreefaltigkeitskark in Horborg. Nadem de Generaldiözees Horborg von de Generaldiözees Lümborg-Celle afdeelt worrn is, is he 1708 de eerste Generalsupperndent von dissen ne’en Bezirk worrn.

## Literatur

* Justus Christoph Böhmer: *Ultimum pietatis officium*, Helmstedt 1710. *(Nachruf)*
* Philipp Meyer: *Die Pastoren der Landeskirchen Hannovers und Schaumburg-Lippes seit der Reformation*, 2 Bde., Göttingen 1941/42, Bd. 1, S. 150, 392
Hinrich Ludolf Benthem

**Hinrich Ludolf Benthem** (* 2. November 1661 in Celle; † 9. Juli 1723 in Hamborg) weer en düütschen lutherschen Theoloog.

Benthem is 1661 as Söhn von’n Pastoor Henning Benthem in Celle-Blaumlage boren. Na dat Studium von de Theologie is he 1689 tweten Pastoor (Archidiakon) in Dannenbarg worrn, 1692 eersten Pastoor un Supperndent in Bewick, 1794 Propst in Uelzen un 1710 eersten Pastoor an de Dreefaltigkeitskark in Horborg un Generalsupperndent von de Generaldiözees Horborg. Dat is he bet to sien Dood 1723 bleven.

Benthem hett Ilse-Katharina Petri freet. De beiden harrn negen Kinner, von de twee Söhns un fiev Döchter noch as Kind doodbleven sünd. Blots twee Döchter sünd oold noog worrn, dat se freet hebbt. Sofie-Elisabeth (* 1691) hett Johann Casimir Kirchmann freet un de annere den Pastoor Gottlieb Löhr in Wustrow.

## Warken

* *Henrich Ludolff Benthems P. C. und S. Engeländischer Kirch- und Schulen-Staat* (Lümborg 1694)
* *Henrich Ludolff Benthems P. C. und S. Holländischer Kirch- und Schulen-Staat* (Hannover 1698)
* *Hinrich Ludolf Benthems Hirten-Briefe, in welchen die verirreten Schafe, so sich von der Evangelischen Heerd zu Harrburg abgesondert und getrennet haben, sorgfälltig gesuchet und, zur Gemeinschafft der Christlichen Kirche daselbst, freundlich zurück gerufen werden* (Bremen 1713)
* *Herrn Henrich Ludolff Benthems Neu-eröffneter Engeländischer Kirch- und Schulen-Staat. Zum Nutzen, aller nach diesem Königreich Reisenden, auch anderer, insonderheit der Theologie Beflissenen* (Leipzig 1732)

## Literatur

* Philipp Meyer: *Die Pastoren der Landeskirchen Hannovers und Schaumburg-Lippes seit der Reformation*. Göttingen 1941/42

## Footnoten



## Weblenken
Johannes Remmers

** Friedrich Wilhelm Remmers** (* 5. Februar 1842 in Auerk; † 27. Dezember 1918) weer en düütschen lutherschen Theoloog.

Remmers is 1842 as Söhn von en Aktuar in Auerk boren. He hett an de Universitäten Erlangen un Göttingen Theologie studeert un weer dor Liddmaat von’n Erlanger un Göttinger Wingolf. Na dat Studium is he 1872 Pastoor an de Kark in Roggstee worrn. Von’n 17. Oktober 1877 bet to’n 1. Juli 1895 weer he Pastoor von de eerste Parrsteed von de Johannes-de-Döper-Kark in Engerhaaf. In dat Johr is he as Pastoor un Supperndent an de Alexander-Kark in Wei’ershiusen wesselt. Von 1900 bet 1903 weer Remmers Pastoor von de Dreefaltigkeitskark in Horborg un Generalsupperndent von de Generaldiözees Horborg. 1903 is de Generaldiözees Horborg in de Generaldiözees Stood opgahn un Remmers weer von 1904 bet 1914 Generalsupperndent von disse Generaldiözees. De Seet weer Hannover.

Von 1900 bet 1902, as dat oplööst worrn is, weer Remmers opdragswies geistlich Maat von dat Stoder Kunsistorjen. 1904 is he Maat von dat Kunsistorjen in Hannover worrn. Dat weer he, bet he 1913 in Rohstand gahn is. Von 1905 bet 1918 hett he ok to dat Landskunsistorjen tohöört.

## Literatur

* Philipp Meyer: *Die Pastoren der Landeskirchen Hannovers und Schaumburg-Lippes seit der Reformation*. Göttingen 1941/42
Remmers

**Remmers** betekent

* Remmers, düütsch Ünnernehmen för Bostoffen.

**Remmers** is de Familiennaam von

* Anton Friedrich Remmers (1816–1881), düütschen baptistschen Bookbinner, Evangelist un Preddiger,
* Ernst Remmers (1868–1937), düütschen Politiker,
* Greg Remmers (* 1948), nedderlandschen Kriminellen,
* Heinrich Remmers († 1640), düütschen Politiker,
* Ingrid Remmers (* 1965), düütsche Politikerin (De Linke),
* Jan Remmers (1922–2013), nedderlandschen Footballspeler un -trainer,
* Jesse Remmers (* 1968), nedderlandschen Kriminellen,
* Johannes Remmers (1842–1918), düütschen lutherschen Theoloog,
* Maartje Remmers (* 1978), nedderlandsche Schauspelerin,
* Walter Remmers (* 1933), düütschen Politiker (CDU),
* Werner Remmers (1930–2011), düütschen Politiker (CDU),
* Wieneke Remmers (* 1978), nedderlandsche Schauspelerin.

Kiek ok bi: Remmer.