open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Wehdel

**Wehdel** is en Dörp in de Gemeen Schippdörp in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. To dat Dörp höört ok de Oort Heidkultur to.

## Geografie

Wehdel liggt op de Geest, an’n Rand na dat Moor hen. De Oort is so bi twee Kilometer von de Rohr, de in’n Süden von’n Oort twüschen Sülversee un Bülter See ehren Born hett un denn in’n Süüdwesten von’t Dörp langsflütt. De Geest is in’n Noorden so bi dree Kilometer weg.

Dicht bi sünd ok de Naturschuulrebeden Fleinsee/Oolluunbarger See, In’n Gliesch un Sülversee un Laaschmoor.

De Naveröörd sünd Oolluunbarg in’n Noorden, Geestenseth in’n Oosten, Wolljes in’n Süüdoosten, Loh in’n Süden, Heerst, Stinst un Donnern in’n Süüdwesten un Sellst in’n Westen.

## Historie

Dat eerste Maal in de Oorkunnen kummt de Oort so üm 1300 vör.

1874 hebbt se in en Hümpelgraff en Peschiera-Pook funnen. 1909 hett Hans Müller-Brauel in Wehdel 113 Hümpelgräver fatstellt.

Bet 1851 weer de Oort Deel von dat Gericht Beverst. In de Franzosentied von 1810 bet 1813 hett Wehdel to de Mairie Ringst in’n Kanton Beverst tohöört. Wehdel hett von 1851 bet 1859 denn to dat Amt Beverst un bet 1885 to dat Amt Leh tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Geestmünn. 1932 is dat Deel von’n Landkreis Wersermünn un 1977 von’n Landkreis Cuxhoben worrn.

1967 hett sik Wehdel mit Oolluunbarg to een Gemeen tohoopslaten. Dat is ok de Grund, worüm de Oortsbörgermeester von Wehdel ok för Oolluunbarg mit tostännig is.

Mit de Gemeenreform in Neddersassen to’n 1. März 1974 is de Gemeen Wehdel Deel von de Gemeen Schippdörp worrn.

In’n Eersten Weltkrieg sünd 20 Soldaten ut Wehdel fullen oder vermisst, un in’n Tweten 96.

### Inwahnertall

### Religion

Wehdel is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel Oolluunbarg.

### Wapen

Dat Wapen von Wehdel wiest links op sülvern Grund en gröön Ekentelg, mit dree Bläder un een Ecker un rechts op roden Grund en sülvern Borgtoorn mit sülvern Wellenlienen in’n Schildfoot.

### Börgermeesters/Oortsbörgermeesters

Börgermeesters:
* 1961-: Udo von Soosten

Oortsbörgermeesters:
* -2011: Claus Jüchtern
* 2011-: Otto Döscher

## Kultur

In Wehdel an de Ooluunbarger Straat steiht en Denkmaal för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’.

### Verenen

De Schützenvereen Wehdel is 1898 grünnt worrn un de Turn- un Sportvereen 1904. De Karnevalsvereen Hol Fast Wehdel hett sik 1952 grünnt un fiert elk Johr en Karnevalsümtog.

## Infrastruktur

### Verkehr

Wehdel liggt an de Landsstraat 143, de in’n Oosten na Geestenseth un an de L&nbsp;128 ran löppt un in’n Westen na Sellst.

Dat Dörp hett mit’n Bahnhoff Wehdel en egen Bahnhoff an de Bahnlien Bremerhoben–Buxthu.

### Scholen

Wehdel hett de Börgermeester-von-Soosten-School (nöömt na Udo von Soosten), wat en Grundschool is. Ans gifft dat noch en Kinnergoorn.

## Lüüd

De Politiker Udo von Soosten is 1923 in Wehdel boren un de Politiker Karl Müller hett von 1929 af an in Wehdel en Good bewirtschaft.

## Footnoten



## Weblenken

* Websteed to dat Dörp (hoochdüütsch)
Laven

**Laven** betekent

* Laven, Oort in de Gemeen Schippdörp in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen,
* Laven, Oort in Däänmark,
* Laven, en Mon-Khmer-Spraak, de in Laos snackt warrt.

**Laven** is de Familiennaam von

* Arnold Laven (1922–2009), US-amerikaanschen Speelbaas un Produzent,
* Lea Laven, finnsche Singersche,
* Oliver Laven (* 1968), düütschen Ünnernehmer, Manager un Moderator,
* Paul Laven (1902–1979), düütschen Journalist un Schriever,
* Rolf Laven (* 1966), düütsch-öösterriekschen Bildhauer un Kunstpädagoog.

Kiek ok bi: Låven.
Laven (Gemeen Schippdörp)

**Laven** is en Dörp in de Gemeen Schippdörp in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen.

## Geografie

Laven liggt so bi een Kilometer von de Geest af, de in’n Süden von’n Oort langsflütt.

De Naveröörd sünd Wehden in’n Noorden, Elm un Maschkamp in’n Oosten, Bramel in’n Süüdoosten, Schippdörp in’n Süüdwesten, Spaden un Bremerhoben in’n Westen un Fehmoor in’n Noordwesten.

## Historie

Toeerst in de Oorkunnen dükert de Naam 1375 op. Aver bloots as Naam von en Persoon, Marquart von Lavene. Aver al 1376 kummt denn de Oort ok direkt in de Oorkunnen vör, as Gebhard von Desbüttel sien Besitt *tu Lavende* an dat Klooster Niewohl verköfft.

In de Franzosentied von 1810 bet 1813 hett Laven to de Kommuun Bremerleh tohöört. Na de Franzosentied hett dat jüst as vörher wedder to dat Amt Beers höört. Laven hett von 1852 bet 1885 to dat Amt Leh tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Leh. 1932 is dat Deel von’n Landkreis Wersermünn un 1977 von’n Landkreis Cuxhoben worrn.

1974 is de Gemeen Laven Deel von de Gemeen Schippdörp worrn.

### Inwahnertall

### Religion

Laven is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel Spaden.

### Wapen

Dat Wapen von Laven wiest op blauen Grund op en sülvern Schildfoot ut Wellenlienen en sülvern Seeroos. Dat steiht för den Lavener See, de in de Johren 1960 na de Flurbereinigung verlannt is.

### Oortsvörstänn

* opstunns: Karin Müller

## Kultur

### Verenen

De Freewillige Füürwehr Laven is 1902 grünnt worrn.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

Laven liggt an de Kreisstraat 61, de in’n Süüdoosten na Bramel un an de K&nbsp;60 ran löppt un in’n Noordwesten an de K&nbsp;63 ran. Över de K&nbsp;63 is de Oort ok an de Autobahn 27 (Opfohrt 6 Bremerhoben-Överseehavens) anslaten, de so bi fiev Kilometer weg is. En lüttjere Straat gifft dat ans noch na Spaden.

De nächste Bahnhoff is in Leh an de Bahnlien Bremen-Cuxhoben.

## Footnoten



## Weblenken
Bramel

**Bramel** is en Dörp in’t Vieland in de Gemeen Schippdörp in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. To dat Dörp höört ok de Oort Dannenkamp to.

## Geografie

Bramel liggt an’n Rand von de Geest. Von Oosten her löppt so bi een Kilometer in’n Noorden de Stroom Geest na Westen hen an Bramel langs. In’n Süüdoosten liggt de Sellster See un in’n Noordoosten de Polder Bramel.

Dicht bi is ok dat Naturschuulrebeed Sellster See un Ossentriftmoor/Wild Moor.

De Naveröörd sünd Maschkamp in’n Noordoosten, Sellst in’n Süüdoosten, Schippdörp un Friedheim in’n Süüdwesten un Spaden un Laven in’n Noordwesten.

## Historie

Dat eerste Maal in de Oorkunnen kummt de Oort 1185 as *Brameloh* vör. De Naam kummt wohrschienlich von *[[Braam]]* un *Loh* (Holt).

Bramel hett to dat Amt Stotel-Vieland un denn bet 1885 to de Amtsvaagdie Geestendörp in dat Amt Leh tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Geestmünn. 1932 is dat Deel von’n Landkreis Wersermünn un 1977 von’n Landkreis Cuxhoben worrn.

An’n 1. Januar 1971 is dat Dörp Deel von de Samtgemeen Geestoort worrn. Aver al mit de Gemeenreform in Neddersassen an’n 1. März 1974 is de Samtgemeen wedder oplööst worrn un de Gemeen Bramel keem an de Gemeen Schippdörp.

In’n Eersten Weltkrieg sünd 15 Soldaten ut Bramel fullen oder vermisst, un in’n Tweten 39.

### Inwahnertall

### Religion

Bramel is evangeelsch-luthersch präägt un billt mit de Dreekönigskark en egen Kaspel. De Klock von de Kark is 1450 gaten worrn, denn aver in’n September 1822 sprungen un nee gaten worrn.

### Wapen

Dat Wapen von Bramel wiest op grönen Grund en sülvern Toorn mit rood Dack un ünnen en sülvern Wellenlien. De Wellenlien steiht för de Geest un de Toorn för den Brameler Klockentoorn.

### Oortsbörgermeesters

* opstunns: Marlis Stuthmann (CDU)

## Kultur

In Bramel an de Kark steiht en Denkmaal för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’.

### Verenen

De Schützenvereen Bramel is 1890 grünnt worrn un de Freewillige Füürwehr 1902.

## Weertschop un Infrastruktur

De Filiaal von de Volksbank Bremerhoben-Cuxland in Bramel hett 2013 dichtmaakt.

### Verkehr

Bramel liggt an de Kreisstraat 60, de in’n Noordoosten över de Geest na Maschkamp un Elm löppt un in’n Süüdwesten na Schippdörp. Von de K&nbsp;60 geiht na Noordwesten de K&nbsp;61 af un geiht na Laven. En lüttjere Straat löppt ans noch na Sellst.

De nächste Bahnhoff is de Bahnhoff Bremerhoben an de Bahnlien Bremen-Cuxhoben.

## Footnoten



## Weblenken

* Websteed to dat Dörp (hoochdüütsch)
* Websteed von’n Heimatvereen (hoochdüütsch)
Luise Cooper

**Adolphine Luise Cooper** (* 4. April 1849 in Oppeln; † 1. Dezember 1931) weer en düütsche Missionarin, Schrieversche un de Grünnerin von de Hilmsser Blinnenmission.

Mit acht Johr keem Cooper na Bossel in Oolland, wo ehr Vader Carl Ferdinand Cooper Pastoor weer. De Deern weer faken krank un hett tohuus Ünnerricht von ehren Vader kregen. Anreegt dör ehren Vader un de Vertellsels von ehren engelschen Opa Samuel Cooper, de as Dokter un Koopmann üm de Welt reist is, wull se in’n Missionsdeenst gahn.

An’n 21. April 1884 is Cooper von de Berliner Mission na Hongkong schickt worrn, nadem se vörher vergeevs versöcht harr, as Missionarin na Afrika to kamen. In China hett se sik för blinne Deerns insett. Al twee Johr later müss se aver wegen Krankheit disse Arbeid nageven un keem na Düütschland trügg. Ehr Arbeid in China hett Martha Postler övernahmen. Cooper hett sik aver liekers wieder för de blinnen Deerns in China insett un veel in Schriften opropen, jem to helpen. 1890 hett se in Hilmssen den Frauenmissionsvereen grünnt. Bet 1926 weer se Vörsittersche von de Hilmsser Blinnenmission.

In Hilmssen is vondaag de Louise-Cooper-Straat na ehr nöömt.

## Weblenken
* Hilmsser Blinnenmission (hoochdüütsch)

## Literatur
* Gisela und Gerhard Schulte (Rutgevers): *Frauen tragen die Hälfte des Himmels. Hervorragende Frauen in der Arbeit der Hildesheimer Blindenmission. Aus dem Leben von Louise Cooper, Martha Postler und Wong Bo Oi. Festgabe zum 110jährigen Bestehen der Hildesheimer Blindenmission.* Hilmssen 2000
Middelmeer

**Middelmeer** betekent

* en anner’n Naam för de Middellannsche See
* Middelmeer, en Nevenmeer, dat twüschen twee Eerddeelen liggt
Hidatsa

De **Hidatsa**, ok **Minitari** oder **Gros Ventres of the Missouri** nömmt, sünd en noordamerikaansch Indianervolk ut de Sioux-Spraakfamilie. De Stamm hett an den böveren Missouri River tüschen Heart River un Little Missouri River in halfpermanent Dörper leevt.

## Kultur
De Hidatsa weern en sesshaft Volk, dat in rund Hütten mit eerdbedeckten Daaken wahnen dee. Se hebbt Mais, Bohnen un Körbs (Squash) anbaut un bedreeven Pöttgeree. Mit Utnahm vun den Tabakanbau, de mit anner Stammen hannelt wurr, leeg de gesamte Feldarbeit bi de Fruen. De Mannlüüd gungen dorgegen up de Jagd up den Bison un anner Grootwild up dat Grasland un gungen up den Kriegspadd. De soziale Organisatschoon vun de Hidatsa de nah Öller afstuuft Kriegerbünde umfaaten dee, deren Liddmaatschap per Koop erwurben wurr. Buterdem geev dat verscheeden Clans un sozial Sellschoppen. Dat Verarven passeer up de Moders Lien. As bi anner Plainsstammen ok weer de Sünnendanz de wichtigst Zeremonie, de ok en Sülvstfolterung as Inholt harr.

De Spraak vun de Hidatsa is an' engsten mit de Spraak vun de Absarokee verwandt, mit de se vör de historsch Tiet vereenigt weern. Kulturell weern se ähnlich as de Mandan, en Ergevnis vun mehr as 200 Johren fortdüern un freedlich Gemeenschap. In den letzt Johren vun dat 18. Johrhunnert geev dat mehr as 2.000 Hidatsa, de mit de Mandan tosommen en zentraal Stellung in dat wiet Hannelsnett vun de nördlich Plains besetten dee. Se hebbt Peer, Leerkleedasch un Büffelroben vun de nomadischen kriegerisch Völker in' Westen köfft un mit europäisch Händler tegen Gewehre, Messten un anner europäisch Woren. 

## Historie
1837 wurr de Stamm dör en Pockenepidemie so entscheedend minneseert, dat se blots noch in een Dörp wahnen deen. De fortwährenden Schikanen vun de feendlich Dakota dwungen hör, dat Dörp nah Fort Berthold to verleggen un sück mit den Mandan 1845 un den Arikara 1862 ut Verteidigungsgrünnen to vereenigen. Siet dat Inrichten vun en düersam Indianerbüro 1868 sünd de Hidatsa, Mandan un Arikara gemeensam as de "dree verbunnen Stammen" (Three Affiliated Tribes) bekannt un leven dor tosommen in de Fort-Berthold-Reservation in North Dakota. Dat Volkstellen ut dat Johr 2000 ergeev 624 Stammesliddmaaten vun de Hidatsa. In' Gegensatz to de Spraaken vun de Mandan un Arikara, de akut vun' Verschwinden bedroht sünd, wurr de Hidatsa-Spraak nah en Tellen 2000 noch vun 508 Minschen snackt.

## Kiek ok
* List van Indianer up de noordamerikaansche Kontinent

## Literatur
* Raymond J. DeMallie (Hrsg.): *[[Handbook of North American Indians]].* Bd. 13: Plains. Smithsonian Institution Press, Washington D.C. 2001. ISBN 0-16-050400-7

* Maximilian zu Wied-Neuwied: *[[Reise in das innere Nord-America in den Jahren 1832 bis 1834]]*. 2 Bände mit Illustrationen von Karl Bodmer, Koblenz, 1840-41. Reprint von L. Borowsky, München, 1979.

## Weblenken

* Three Affiliated Tribes - Offiziell Websteed
* Buffalo Bird Woman's Garden

## Anmarken
Helga Nordhausen

**Helga Nordhausen** (* 12. Januar 1929 in Bremen; † 9. September 2012) weer en düütsch Schrieverin, de vör allen up Plattdüütsch schreev. Se hett in tallriek Lesungen hör Vertellsels un dormit de plattdüütsche Spraak bekannt maakt. Se leevt in de Oortsdeel Eiße vun de Gemeend Schweringen in de Samtgemeende Graafschop Hoya in’ Landkreis Nienborg/Werser in Neddersassen.

## Warken
* *Riskier mol wat, frei di. Geschichten ut Hoya un ümto. Beläwt un upschräben von Helga Nordhausen.* Selbstverlag, Hoya 1987, 74 S. 
* *Ut schier Schandudel. Geschichten ut Hoya un ümto. Belävt un upschrüben von Helga Nordhausen.* Zeitgeist Verlag, Hoya 1991, 78 S.
* *Riskier mol wat, frei di. Geschichten ut Hoya un ümto.* Arends, Bruchhausen-Vilsen 1994.
* *Sneidjefidel.* Arends, Bruchhausen-Vilsen 1994, 78 S., ISBN 3-924515-03-4
* *Ut schier Schandudel. Geschichten ut Hoya un ümto.* Arends, Bruchhausen-Vilsen 1994, 78 S., ISBN 3-924515-02-6

## Literatur
* Traute Dittmann: *Helga Nordhausen, Autorin im Hoyaer Land.* In: *Zwischen Hunte und Weser* 37 (1999)

## Kiek ook bi

* List vun plattdüütschen Schrieverschen

## Weblenken
* Helga Nordhausen in den Katalog vun dat INS
* ''„40 Jahre Fördergemeinschaft Grafschaft Hoya“ im Filmhof gefeiert. Reichlich bewegte Vergangenheit.'' Artikel van’ 15. September 2009 up kreiszeitung.de
* Doodsmitdeelen mit Bild
Bob Weston (Gitarrenspeler)

**Robert Joseph "Bob" Weston** (* 1. November 1947 in Plymouth; † 3. Januar 2012 in Brent Cross, London) weer en britisch Musiker, de besünners bekannt wurr as Gitarrist un Songschriever vun de Rockband Fleetwood Mac.

Sien Karriere fung an bi de Band *The Kinetic*, de mit Jimi Hendrix un Chuck Berry bi Konzerten in Frankriek speelt hett. 1972 hett he Danny Kirwan bi Fleetwood Mac ersett. He hett denn bi de Alben *Penguin* un *Mystery to Me* mit warkt. 1973 hett man hüm aber weer rutsmeeten, wiel he wat mit Fru vun Mick Fleetwood, Jenny Boyd, anfungen harr.

Dornah harr he noch en paar Soloprojekte maakt un hett ok mit anner Künstlers speelt. 

An’ 3. Januar 2012 hett man hüm dood upfunnen. Storven is he an en gastrointestinale Blööden. 

## Enkeld Nahwiesen


## Weblenken
*Bob Weston
*Biographie vun de The Fleetwood Mac Legacy
Oolluunbarg

**Oolluunbarg** oder ok eenfach **Luunbarg** () is en Dörp in de Gemeen Schippdörp in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen.

Bi Oolluunbarg höört von öllers ok de lüttjere Oort Haavkost mit bi.

## Geografie

Oolluunbarg liggt an’n Rand von de Geest. De Stroom Geest is in’n Noorden so bi een Kilometer weg.

Dicht bi sünd ok de Naturschuulrebeden Fleinsee/Oolluunbarger See un In’n Gliesch.

De Naveröörd sünd Ringst un Köhlen in’n Noordoosten, Geestenseth in’n Süüdoosten, Wehdel in’n Süden un Sellst in’n Westen.

## Historie

Dat eerste Maal in de Oorkunnen kummt de Naam von’n Oort 1194 vör.

In de Franzosentied von 1810 bet 1813 hett Oolluunbarg to de Kommuun Ringst in’n Kanton Beverst tohöört. Na de Franzosentied weer dat denn jüst as vörher wedder Deel von dat Gericht Beverst. Von 1851 bet 1859 hett de Oort to dat Amt Beverst un denn bet 1885 to dat Amt Leh tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Geestmünn. 1932 is dat Deel von’n Landkreis Wersermünn un 1977 von’n Landkreis Cuxhoben worrn.

1967 is de Gemeen Oolluunbarg Deel von de Gemeen Wehdel worrn un denn 1974 tohoop mit Wehdel Deel von de Gemeen Schippdörp. Dat is ok de Grund, dat de Oortsbörgermeester von Wehdel vondaag ok för Oolluunbarg mit tostännig is.

In’n Eersten Weltkrieg sünd twölv Soldaten ut Oolluunbarg fullen oder vermisst, un in’n Tweten 21.

### Inwahnertall

### Religion

Oolluunbarg is evangeelsch-luthersch präägt un billt dat Kaspel Oolluunbarg. De Kark is in de Tied üm 1550 boot worrn.

### Wapen

Dat Wapen von Oolluunbarg wiest op sülvern Grund en roden Toorn mit Tinnen, de op en roden Schildfoot steiht, dör den en sülvern Wellenlien dörgeiht. Rundüm is en swart Rand mit 14 sülvern Placken.

## Kultur

In Oolluunbarg steiht en Denkmaal för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’.

### Verenen

De Schützenvereen Oolluunbarg is 1912 grünnt worrn.

## Weertschop un Infrastruktur

Oolluunbarg hett en egene freewillige Füürwehr.

### Verkehr

Von Oolluunbarg gaht Straten na Wehdel un Geestenseth, de all bei an de Landsstraat 143 ranloopt. Ans gifft dat noch en Straat na Ringst.

De nächste Bahnhoff is de Bahnhoff Wehdel an de Bahnlien Bremerhoben–Buxthu.

## Footnoten



## Weblenken

* Websteed to dat Dörp (hoochdüütsch)
Moorenn

**Moorenn** () is en Dörp in de Gemeen Jörk in’n Landkreis Stood, Neddersassen.

## Geografie

Moorenn liggt glieks achtern Diek op de rechte Sied von de Eest in de Masch.

De Naveröörd sünd Hoov un Königriek in’n Noorden, Neefeld in’n Noordoosten, Rübk in’n Süüdoosten, Buxthu un Neeland in’n Süden un Eestbrügg in’n Westen.

## Historie

1607 hett de Familie Schult anfungen, de Eestborg to boon.

Moorenn hett von 1885 bet 1932 to’n Kreis Jörk tohöört (vörher to dat Amt Jörk). 1932 is dat denn Deel von’n Landkreis Horborg worrn. Mit de Gemeenreform in Neddersassen an’n 1. Juli 1972 is de Oort denn aver wedder von Horborg na’n Landkreis Stood wesselt un Deel von de Gemeen Jörk worrn.

In’n Tweten Weltkrieg sünd 38 Soldaten ut Moorenn fullen oder vermisst.

### Inwahnertall

### Börgermeesters

* -30. Juni 1972: Hans Oehms

### Religion

Moorenn is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Martini-Kark in Eestbrügg.

För de Kathoolschen is de St.-Maria-Kark in Buxthu tostännig.

## Kultur

En en Denkmaal för de Fullenen von Moorenn ut de twee Weltkrieg’ steiht in Eestbrügg.

### Verenen

De Schützengill Eestbrügg un Ümgegend, bi de ok Moorenn bihöört, is 1612 grünnt worrn.

## Weertschop un Infrastruktur

In Moorenn liggt de Obstbauversuchsanstalt, de 1935 grünnt worrn is.

### Verkehr

Moorenn liggt an de Kreisstraat 83, de in’n Süden na Buxthu löppt un in’n Noorden an de Landsstraat 140 rangeiht. De L&nbsp;140 löppt in’n Oosten na Neefeld un in’n Westen dör Königriek na Jörk. Mit en Brügg över de Eest is de Oort ok mit Eestbrügg verbunnen. Ans gifft dat noch en lüttjere Straat na Rübk.

De nächste Bahnhoff is de Bahnhoff Buxthu an de Nedderelvbahn.

### Ver- un Entsorgung

För dat Afwater is de Afwaterverband Oolland un Geestrand mit dat Klärwark Wetterndörp tostännig.

## Footnoten



## Weblenken

* Heimatvereen von de Est (hoochdüütsch)
Moorenn (Leendaal)

**Moorenn** () is en Dörp in de Gemeen Leendaal in’n Landkreis Oosterholt, Neddersassen.

## Geografie

Dat Dörp Moorenn liggt in’t Düvelsmoor.

De Naveröörd sünd Nee Mooringen in’n Noorden, Seehusen in’n Noordoosten, Wörpdörp un Grasbarg in’n Süüdoosten, Worphusen in’n Süüdwesten un Lüninghusen in’n Westen.

## Historie

Moorenn is 1778 as findörpsche Moorkolonie grünnt worrn.

An’n 1. April 1937 is Moorenn Deel von de Gemeen Worphusen worrn un an’n 1. März 1974 tohoop mit Worphusen bi de Gemeenreform in Neddersassen denn Deel von de Gemeen Leendaal.

In’n Eersten Weltkrieg sünd 14 Soldaten ut Moorenn fullen oder vermisst.

### Inwahnertall

### Religion

Moorenn is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel Grasbarg.

## Kultur

En Denkmaal för de Fullenen von Moorenn ut den eersten Weltkrieg steiht in Worphusen.

## Infrastruktur

### Verkehr

Moorenn liggt an de Kreisstraat 36, de in’n Noordoosten in de K&nbsp;10 münnt un in’n Süüdwesten in de Landsstraat 153.

## Footnoten
Lymphopenie

As **Lymphopenie** (**Lymphozytopenie**) warrt en Mangel an Lymphozyten in’t Blood betekent. Lymphopenien künnt dör Viren över en Infekschoonskrankheit, dör rore Krankheiten vun’t Immunsystem, böösordige Ännern vun’t Knakenmark oder dör eenige immundepressive Heelmiddels, as se to’n Bispeel bi eenige Chemotherapien bruukt warrt, utlöst warrn.

Ok Lüüd, de ünner AIDS lieden doot, hebbt en Mangel an Lymphozyten, wat in den Fall de T-Zellen bedrapen deit. Wieter kann en Lymphopenie ok as Naklapp vun en extrem hoge Strahlenlast optreden, as dat to’n Bispeel bi de Oppers vun de Katastrooph vun Tschernobyl beobacht worrn is.

Dör en Lymphopenie stiggt wegen de sietere Tall an Lymphozyten dat Risiko, en Virusinfekschoon to kriegen. En Hypothees ut jüngere Tiet, de vun Forschers vun’t Scripps Research Institute in Kalifornien opstellt worrn is, beseggt, dat Lymphopenien mööglicherwies ok an’t Vörkamen vun Autoimmunkrankkheiten bedeeligt sünd. En Nawies dorför gifft dat aver noch nich.

## Weblenken
*Rheuma-Online över Lymphopenie
*Pressemelln vun’t Scripps Research Institute
Eekdorp

**Eekdorp** () is en Dörp in de Gemeen Grasbarg in’n Landkreis Oosterholt, Neddersassen.

## Geografie

Dat Dörp Eekdorp liggt in’t Düvelsmoor dicht bi de Wörp.

De Naveröörd sünd Wörpdörp in’n Noorden, Wilstermoor in’n Noordoosten, Smalenbeek in’n Oosten, Huxfeld in’n Süüdoosten, Grasdörp in’n Süden un Grasbarg in’n Westen.

## Historie

Eekdorp is 1753 as 3,5 Kilometer lang Stratendörp un findörpsche Moorkolonie grünnt worrn. Dat weer na Wörpdörp dat twete Dörp, dat von Findörp grünnt worrn is. De Naam kummt von’n Eekbarg, wat en ole Düün is, de an de Wörp liggt un op de Eken wüssen. De eersten Moorsiedlers in Eekdorp hebbt op’n Eekbarg wahnt.

Bi 1818 is de Eekdörper Windwöhl boot worrn, de denn 1933, en Tied, nadem de Oort elektrischen Stroom kregen harr, afreten worrn is.

De Törf, den se in Eekdorp graven hebbt, is över de Wörp un later över de Kleenbahn Bremen–Tarmst aftransporteert worrn.

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Hu’e in’n Kanton Otterbarg höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

De Oort hett vör 1885 to de Moorvaagdie Grasdörp in dat Amt Otterbarg tohöört un von 1852 bet 1885 to dat Amt Leendaal. Na 1885 weer dat in’n Kreis Oosterholt, de 1932 mit’n Kreis Blomendal to’n ne’en un grötteren Kreis Oosterholt tohoopgahn is.

1968 sünd Eekdorp, Wörpdörp un Grasbarg to een Gemeen tohoopgahn. An’n 1. März 1974 is düsse Gemeen bi de Gemeenreform in Neddersassen denn Deel von de Gemeen Grasbarg worrn.

### Inwahnertall

### Religion

Eekdorp is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Findörp-Kark in Grasbarg.

För de Kathoolschen is de Goden-Hirt-Kark in Leendaal tostännig, de siet 1. September 2012 to de Karkengemeen von de Hillige-Familie-Kark in Oosterholt-Scharmbeek höört. De Goden-Hirt-Kark is 1961 boot worrn.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

De Dörpstraat is de Eekdorper Straat, de in’n Noordoosten na Wilstermoor un över de Smalenbeker Straat an de Kreisstraat 42 un na Smalenbeek rangeiht. In de Midd von’n Oort krüüzt de Eekdörper Straat de K&nbsp;10, de in’n Süüdoosten na Huxfeld un in’n Noordwesten na Grasbarg geiht. In’n Süüdwesten geiht de Eekdorper Straat in’n Eekdorper Damm över, de na de K&nbsp;27 löppt.

De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremen–Wasra). De Opfohrt 19 Horn-Leh liggt so 16 Kilometer in’n Süüdwesten von Eekdorp an de *[[Leendaler Heerstraat]]*.

De nächste Bahnhoff is so bi 15 Kilometer wied weg in’n Süden de Bahnhoff Sao’ern an de Bahnlien Hamborg–Bremen. Op de Bahnlien Bremen–Tarms hett dat von 1900 bet 1956 Personenverkehr geven. De Oort harr in düsse Tied en egen lütten Bahnhoff an de Bahnlien.

### Scholen

De Kinner ut Eekdorp gaht na de Grundschool Grasbarg.

## Literatur

* Harry Schumm: *250 Jahre Eickedorf.* Simmering, Leendaal 2002

## Footnoten
Rübk

**Rübk** oder **Rüb** () is en Dörp in de Gemeend Vosshusen in’n Landkreis Horborg. Bi Rübk höört ok de Öörd Finkenriek un Nincoperdiek bi.

## Geografie

Rübk liggt in’n Oosten von Oolland in de Masch. Dat is binnen den Landkreis Horborg de Oort, de opwiedst in’n Noorden liggt. Dat Dörp liggt an’n Noordrand von de Naturschuulrebeden Moor bi Buxthu un Moorgördel.

De Naveröörd sünd Neefeld in’n Noordoosten, Vosshusen in’n Süüdoosten, Öbergünn in’n Süden, Buxthu in’n Süüdwesten un Moorenn in’n Noordwesten.

## Historie

Rübk kummt 1335 as *Redbeke* toeerst in de Oorkunnen vör. De Naam kummt von de Wöör Reet un Beek, de sik mit de Tied afslepen hebbt.

Von 1885 bet 1932 hett Rübk to’n Kreis Jörk tohöört (vörher to dat Amt Jörk) un is denn Deel von’n Landkreis Horborg worrn. Mit de Gemeenreform in Neddersassen to’n 1. Juli 1972 in Neddersassen is Rübk denn Deel von de Gemeen Vosshusen worrn.

In’n Eersten Weltkrieg sünd 22 Soldaten ut Rübk fullen oder vermisst un in’n Tweten 15.

Bi de Stormflood 1962 weer Rübk ok swoor drapen. Dat Water keem von twee Sieden, von Neefeld un von Eestbrügg, un de Hüüs stünnen bet ünner’t Dack ünner Water. Veel Veh is verdrunken un ok een Minsch.

### Inwahnertall

### Wapen

Dat Wapen von Rübk wiest vörn op gollen Grund en swarten Dweerbalken un achtern op grönen Grund en sülvern Escher.

### Religion

Rübk is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Martini-Kark in Eestbrügg.

För de Kathoolschen is de St.-Maria-Kark in Buxthu tostännig.

## Kultur

In Nincoperdiek steiht en Denkmaal för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’.

Rübk hett en egen Freewillige Füürwehr, de 1934 grünnt worrn is.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

Rübk liggt an de Kreisstraat 19, de in’n Süüdwesten in de K&nbsp;40 övergeiht un na Buxthu löppt. In’n Oosten löppt de K&nbsp;19 bi Nincoperdiek an de L&nbsp;235 ran, de in’n Noorden na Neefeld löppt un in’n Süden na Vosshusen. Lüttjere Straten loopt na Öbergünn, Vosshusen un Moorenn.

De plaante Autobahn 26 (Afsnidd Stood–Hamborg) schall so bi 200 Meter süüdwarts von Rübk langslopen. De Opfohrt 8 Vosshusen liggt denn glieks bi dat Dörp an de L&nbsp;235.

De nächste Bahnhoff is de Bahnhoff Buxthu an de Nedderelvbahn von Cuxhoben na Horborg un liggt bi söss Kilometer wied weg in’n Süüdwesten. Mit veer Kilometer noch dichter bi is de Bahnhoff Vosshusen, an den de Lien S3 von de S-Bahn Hamborg höllt.

### Ünnernehmens

Rübk hett en SB-Filiaal von de Spoorkass Stood-Oolland.

## Footnoten



## Weblenken
Bundsautobahn 26

De **Bundsautobahn 26** (Afkört **BAB 26** oder **A26**) is en Autobahn mit veer Fohrbahnen in Hamborg un Neddersassen. Von de fiev plaanten Afsneed is opstunns een Stück von 10,5 km trech. Wenn de Autobahn ganz trech is, schall se 50 km lang wesen un von de A 20 (ok eerst plaant) bi Drochters bet na de A 7 in Hamborg (bi Moorborg) lopen. De A 26 schall denn vör allen ok Verkehrslast von de B 73 wegnehmen, de twüschen Stood un Hamborg faken temlich dicht is.

## Historie

### Eersten Afsnidd

Mit den eersten Afsnidd, de twölv Kilometer lang is un bet achter de Lüh reckt, hebbt se 2002 anfungen. De Afsnidd weer 2008 trech un de eerste Verkehr is testwies von’n 5. August bet to’n 5. September 2008 över de Autobahn freegeven worrn. An’n 4. Oktober 2008 is de Autobahn denn fierlich an’n Verkehr övergeven worrn. Nadem de Autobahn eerst noch wedder för letzte Arbeiden dicht weer, hebbt se ehr denn an’n 23. Oktober 2008 kumplett un op Duur freegeven.

De Autobahn geiht twüschen Stood un Ottenbeek an de Kant von Geest un Oollanner Masch in de B 73 (in de Richt na Cuxhoben) över. De Straten na Ottenbeek, Stood un de B 73 (in de Richt na Hamborg) sünd över en Kringstraat anslaten, de över de Autobahn liggt.

Disse Afsnidd hett Affohrten na de Landsstraat 111 (Stood-Oost), de L&nbsp;125 (Dullern) un de Kreisstraat 36 (Hornborg), wat bet nu to ok dat Enn is. Hier löppt de Verkehr över de K 36 wedder na de B 73.

### Tweten Afsnidd

De twete Afsnidd is so bi teihn Kilometer lang un reckt von Hornborg bet na Buxthu achter de Eest. De Planfeststellungsbeschluss is 2004 maakt worrn un de Afsnidd warrt opstunns boot.

Disse Afsnidd schall en Affohrt an de K&nbsp;26 kriegen.

### Drüdden Afsnidd

De drüdde Afsnidd is 3,5 km lang un reckt von Buxthu bet na de Landsgrenz Neddersassen/Hamborg hen bi Rübk. Dat Planfeststellungsverfahren för den Afsnidd hett an’n 25. März 2009 anfungen.

Disse Afsnidd schall en Affohrt an de L&nbsp;235 kriegen.

### Veerten Afsnidd

De veerte Afsnidd reckt von de Landsgrenz bet na Moorborg an de A 7 ran. Dat Bundsverkehrsministerium hett in’n  Mai 2011 beslaten, dat se dat Geld dor för geven wüllt, aver de Afsnidd is noch nich anfungen.

### Föfften Afsnidd

De föffte Afsnidd schall von Stood bet na Drochters lopen un dor dat Autobahndreeeck Drochters mit de A 20 billen, de hier mit en Tunnel ünner de Elv langsgahn schall. Dat Planfeststellungsverfahren för den Afsnidd hett an’n 20. September 2010 anfungen.

De Afsnidd schall in’n Noorden von Stood bi Schölisch en Affohrt kriegen, de an de L&nbsp;111 un an de L&nbsp;110 rangeiht, un en twete Affohrt bi de K&nbsp;28 twüschen Ritsch un Ritschermoor.

## Opfohrten

## Borns


## Weblenken
Neebachenbrook

**Neebachenbrook** () is en Dörp in de Gemeen Stinst in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen.

## Geografie

Neebachenbrook liggt in’t Moor un in’n Westen von dat Dörp is de Beerster See.

De Naveröörd sünd Stinst in’n Noordoosten, Mittelsnohn in’n Oosten, Maurismaur in’n Süüdoosten, Ankloh in’n Süüdwesten, dat Süderenn von Steenau in’n Westen un Ooldbachenbrook in’n Noordwesten.

## Historie

Neebachenbrook is 1755 as Moorkolonie mit 20 Steden grünnt worrn.

In de Franzosentied von 1810 bet 1813 weer dat Deel von’n Kanton Oterndörp. Na de Franzosentied hett dat denn bet 1852 jüst as vörher to’n tweten Stand von dat Land Hadeln tohöört. 1852 is de Oort Deel von dat Amt Oterndörp worrn 1885 von’n Kreis Hadeln. Von 1932 bet 1977 leeg dat in’n Landkreis Land Hadeln un keem 1977 denn to’n Landkreis Cuxhoben.

Neebachenbrook is bi de Gemeenreform in Neddersassen to’n 1. Juli 1972 mit de Gemeen Stinst tohoopleggt worrn.

### Inwahnertall

### Religion

Neebachenbrook is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Bartelmees-Kark in Loomst.

För de Kathoolschen is de St.-Ansgar-Kark in Warstood tostännig, de siet 2010 Deel von de Karkengemeen Hillig Geist in Stood is.

### Wapen

Dat Wapen von de Gemeen wiest op blauen Grund ünnern en sülvern Maand, de tonimmt, en dubbelten sülvern Balken un dor op en swarten Törfkahn.

De dubbelte Balken steiht för de Gravens in de Gemeen. De Törfkahn steiht för dat Törfgraven un Törfhannel, mit den de Moorkolonie fröher en groten Deel von ehr Geld maakt hett.

## Kultur

### Verenen

De Schüttenvereen Bachenbrook un Ümgegend is 1908 grünnt worrn.

## Weertschop un Infrastruktur

As Füürwehr is de freewillige Füürwehr Maurismaur-Neebachenbrook för den Oort mit tostännig.

### Verkehr

De Dörpstraat von Neebachenbrook löppt in’n Noordwesten dör Ooldbachenbrook un bi Steenau an de Landsstraat 144 ran. In’n Süüdwesten löppt se na Maurismaur un an de L&nbsp;116 ran. De faste Straat na Maurismaur is eerst 1956 boot worrn.

## Literatur

* *Neubachenbruch: von der Moorkolonie zum modernen Agrardorf.* 1988

## Footnoten



## Weblenken
Rahden

**Rahden** is en Dörp in de Gemeen Loomst in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen.

## Geografie

Rahden liggt dicht bi’n Westerbarg mit dat Naturschuulrebeed Westerbarg un dat bövere Hockmöhlener Beekdaal. Dör den Oort flütt de Hockmöhlener Beek.

De Naveröörd sünd Heeßel un Wohlenbeek in’n Noordoosten, Hockmöhlen in’n Süüdoosten, Iserbrook un Loomst in’n Süden, Mittelsnohn un Nordahn in’n Westen un Varrel un Brökelbeek in’n Noordwesten.

## Historie

Bi Rahden liggt de Steenaben, wat en oold Steengraff von de Noordsche Megalitharchitektur is.

Rahden harr fröher en Klooster von Zisterzienser-Nunnen up den Westerbarg, dat denn 1255 na Himmelpoorten ümtrocken is. In dat 15./16. Johrhunnert harr de Oort aver noch en Kapell, de St. Andreas todacht weer.

In de Franzosentied von 1810 bet 1813 weer dat Deel von de Mairie Loomst in’n Kanton Bremervöör. Na de Franzosentied hett dat denn bet 1852 jüst as vörher to de Böörd Loomst binnen dat Amt Bremervöör tohöört. Bi de Verwaltungsreform 1852 is de Oort in dat Amt Bremervöör bleven, 1859 denn aver Deel von dat Amt Oosten worrn. 1885 keem dat an’n Kreis Neehuus. Von 1932 bet 1972 leeg dat denn in’n Landkreis Land Hadeln un keem 1972 to’n Landkreis Cuxhoben.

Rahden is 1929 mit de Gemeen Hockmöhlen tohoopleggt worrn un 1972 denn tohoop mit Hockmöhlen Deel von de Gemeen Loomst worrn.

### Inwahnertall

### Religion

Rahden is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Bartelmees-Kark in Loomst.

För de Kathoolschen is de St.-Ansgar-Kark in Warstood tostännig, de siet 2010 Deel von de Karkengemeen Hillig Geist in Stood is.

## Infrastruktur

### Verkehr

Rahden is över lüttjere Straten mit Loomst, Hockmöhlen un Wohlenbeek verbunnen. Disse Straten gaht all ok an de Bundsstraat 495 ran, de in’n Noorden na de Gemeen Hemmoor (Basbeek/Warstood) löppt un in’n Süden na Loomst un wieder na Bremervöör.

De nächste Bahnhoff is de Bahnhoff Hemmoor an de Nedderelvbahn.

## Footnoten



## Weblenken
Steenaben

De **Steenaben** is en Megalith-Steengraff von de Noordsche Megalitharchitektur op’n Westerbarg bi Rahden (Gemeen Loomst, Neddersassen). Dat is en Ganggraff, dat von de Form her en Trapez billt un sik good hollen hett. 

Von de veer Decksteen von de Kamer sünd vondaag dree nableven. Op acht Draagsteen un een Ennsteen an dat brede Enn (de annere fehlt) liggt noch dree grote Decksteen. De veerte liggt tweibraken in’n Süüdoost-Deel von de Kamer. Dat is good to kennen, dat de Draagsteen en beten na binnen nüült. En Lück in de Midd von de Langsied na Süüdwesten hen kenntekent den Togang. 

De Steenaben liggt al siet dat 19.&nbsp;Johrhunnert in dissen Tostand as Ruin. Afsehn von en Rullsteenplaaster in de Kamer gifft dat keen Funnen, de mit dat Graff verbunnen sünd. 

## Literatur

* Hery A. Lauer: *Archäologische Wanderungen II. Landkreis Cuxhaven.* Verlag Hery A. Lauer, Angerstein 1979, ISBN 3-922541-08-9, S. 100

## Weblenken

*
Westerbarg

De **Westerbarg** is en Barg op dat Rebeed von Rahden, twüschen de Öörd Rahden, Loomst, Mittelsnohn, Nordahn, Varrel un Heeßel in’n Noorden von de Gemeen Loomst in Neddersassen. De Barg is jüst as de Wingst, de von’n Westerbarg in’n Noorden to sehn is, en Ennmorään ut dat Warthe-Stadium von de Saal-Iestied. Op’n Westerbarg wasst en Mischholt.

De höögste Punkt is de Georgenhöögd, de 66&nbsp;Meter över Normalnull hoog is. Op’n Westerbarg hett de Hockmöhlener Beek sien Born.

Merrn in’t Holt liggt dat Steengraff Steenaben un en Steengoorn, in den so 106 Findlings to sehn sünd.
Königriek (Jörk)

**Königriek** () is en Dörp in de Gemeen Jörk in’n Landkreis Stood, Neddersassen.

## Geografie

Königriek liggt in de Masch glieks achtern Eestdiek un höört to Oolland. Dat liggt an de Grenz na dat Bundsland Hamborg.

De Naveröörd sünd Kohlenhusen un Achterbraak in’n Noorden, Leeswig un Cranz in’n Noordoosten, Rübk in’n Süüdoosten, Hoov un Eestbrügg in’n Süden un Jörk in’n Westen.

## Historie

Vör 1885 weer Königriek in’t Amt Jörk, hett denn bet 1932 to’n Kreis Jörk höört un is denn Deel von’n Landkreis Stood worrn.

Königriek is mit de Gemeenreform in Neddersassen an’n 1. Juli 1972 Deel von de Gemeen Jörk worrn.

In’n Eersten Weltkrieg sünd 30 Soldaten ut Königriek fullen oder vermisst.

### Inwahnertall

### Religion

Königriek is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Martini-Kark in Eestbrügg.

För de Kathoolschen is de St.-Maria-Kark in Buxthu tostännig.

## Kultur

In Königriek steiht en Denkmaal för de Fullenen ut den Eersten Weltkrieg.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

Königriek liggt an de Kreisstraat 39, de in’n Noordoosten na Cranz löppt un in’n Süüdwesten na Eestbrügg. Bi Eestbrügg drippt de K&nbsp;39 op de Landsstraat 140, över de Königriek mit Jörk, Hoov un Neefeld verbunnen is. De Brügg över de Eest, de Deel von de L&nbsp;140 is, is 1875 boot worrn.

De nächste Bahnhoff is de Bahnhoff Buxthu an de Nedderelvbahn.

### Scholen

De Grundschool an de Eest is 1966 grünnt worrn un weer de eerste Tied en Grund- un Hauptschool. 1977 is de Hauptschool denn utlagert worrn. De School hett 14 Schoolmeesters (Stand 2011).

### Ver- un Entsorgung

För dat Afwater is de Afwaterverband Oolland un Geestrand mit dat Klärwark Wetterndörp tostännig.

## Footnoten



## Weblenken
Loodkup

**Loodkup** () is en Dörp in de Gemeen Jörk in’n Landkreis Stood, Neddersassen. To Loodkup höört ok de Oort Achterdiek to.

## Geografie

Loodkup liggt as Stratendörp in de Masch von Oolland (twete Miel).

De Naveröörd sünd Jörk in’n Noorden, Eestbrügg in’n Oosten, Neeland in’n Süüdoosten, Dammhusen in’n Süden, Hornborg in’n Süüdwesten, Neekark in’n Westen un Mittelskark in’n Noordwesten.

## Historie

Loodkup is in de Tied von de Hollerkolonisation grünnt worrn un is een von de -koop-Öörd.

De Oort weer vör 1885 Deel von dat Amt Jörk un weer denn in’n Kreis Jörk. 1932 is dat an’n Landkreis Stood kamen.

Loodkup is mit de Gemeenreform in Neddersassen an’n 1. Juli 1972 Deel von de Gemeen Jörk worrn.

In’n Eersten Weltkrieg sünd 33 Soldaten ut Loodkup fullen oder vermisst un in’n Tweten 57.

### Inwahnertall

### Börgermeesters

* -30. Juni 1972: Hinrich zum Felde

### Religion

Loodkup is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Matthias-Kark in Jörk.

## Kultur

En Denkmaal för de Fullenen ut Loodkup un Jörk ut de twee Weltkrieg’ steiht op’n Karkhoff Jörkerfell.

### Verenen

De Schüttenvereen Loodkup, Achterdiek un Ümgegend is 1951 grünnt worrn.

## Weertschop un Infrastruktur

De Freewillige Füürwehr hett sik in’n November 1934 grünnt, vördem harr dat al en Plichtfüürwehr geven.

### Verkehr

Loodkup liggt an Kreisstraat 38, de över Westerloodkup un Achterdiek in’n Noordwesten an de Landsstraat 140 an’t Westenn von Westerjörk ranlöppt. An de Grenz von Wester- un Ooster-Loodkup löppt de K&nbsp;26 langs, de in’n Noorden na Jörk un wieder na Bossel löppt un in’n Süden Dammhusen un Neeklooster.

De nächste Bahnhoff is söven Kilometer in’n Süden de Bahnhoff Buxthu an de Nedderelvbahn von Cuxhoben na Hamborg. Mit fiev Kilometer in’n Süüdwesten noch dichter bi is de de Bahnhoff Neeklooster, an den de Lien S3 von de S-Bahn Hamborg höllt.

### Scholen

In Loodkup gifft dat en Butensteed von de Grundschool Jörk un en Kinnergoorn.

### Ver- un Entsorgung

För dat Afwater is de Afwaterverband Oolland un Geestrand mit dat Klärwark Wetterndörp tostännig.

## Literatur

* Hans Peter Siemens: *Borstel, Jork, Ladekop: ein Stück Altländer Siedlungskunde.* 1958

## Footnoten



## Weblenken
-bossel

De Sülv **-bossel** oder *-bössel* in Naams vun Öörd kummt von *buristalda*. Dat sett sik tohoop ut de twee Delen *buri* (Buur) un *stalda* (Stell, Steed), dat bedüüdt also anners nix as en Steed, an de Buurhööv weren.

Disse Öörd liggt vör allen in en Rebeed in Noorddüütschland, dat von Heid in’n Noorden bet Rinteln in’n Süden un von Demost in’n Westen bet Lümborg in’n Oosten.

För Bispelen kiek bi Bossel un Bössel.

## Weblenken

* Koort mit de ''bossel''-Öörd op Plattmakers.de (plattdüütsch/hoochdüütsch)
Porta-Coeli-School

De **Porta-Coeli-School** is en School in Himmelpoorten. Dat is en Haupt- un Realschool, 2011 hett de School ok en Gymnasialtwieg kregen. Mit de 5. Klass nimmt de School de Schölers ut de ole Samtgemeen Himmelpoorten von de Grundscholen Himmelpoorten un Hammah op. Dreger von de School is de Samtgemeen Olendörp-Himmelpoorten.

Nadem de ole School in Himmelpoorten 1974 afbrennt is, hebbt se en neet Schoolzentrum an de Steed von de hüdige Porta-Coeli-School boot. De Ünnerricht kunn denn an’n 27. November 1975 anfangen. De Naam kummt von dat ole Klooster in Himmelpoorten, dat latiensch *Porta Coeli* (*Himmelpoort*) heten hett. De Naam weer en Vörslag von en Schölerin in en Naam-Wettbewarf.

De School hett 41 Schoolmeesters un so bi 500 Schölers (Stand 2011), dor sünd 200 von op de Hauptschool un 300 op de Realschool.

## Schoolbaas

* opstunns: Hubert von der Lieth

## Weblenken

* Websteed von de Porta-Coeli-School (hoochdüütsch)
Schoolzentrum Olendörp

Dat **Schoolzentrum Olendörp** is en School in Olendörp, mit Grundschool, Hauptschool un Realschool. Dat Schoolzentrum nimmt de Schölers ut de ole Samtgemeen Olendörp op. De Samtgemeen Olendörp-Himmelpoorten is de Dreger von de School. De Schölers ut Heinbockel, Hogenoh, Burweg, Blomendol un Bossel gaht von de 1. Klass af an na dat Schoolzentrum, de Schölers ut Kronenborg, Brobargen, Gröpel, Beeß un Esdörp gaht toeerst na de Grundschool Esdörp un wesselt denn na Olendörp oder na dat Gymnasium (Gymnasium Bremervöör oder Vincent-Lübeck-School).

De School hett so bi 600 Schölers un 40 Schoolmeesters.

Nadem de ole Volksschool in Olendörp to lütt worrn weer, hebbt se 1962 en ne’e School an de Eck von de Sunner Straat un de hüdige Schoolstraat boot. De School is 1963 trech worrn un in dat Johr hett Olendörp ok de Schölers von de School in Bossel övernahmen. 1966 hett Olendörp de Klassen 5 bet 9 von de Scholen in Blomendol, Esdörp, Gröpel un Kronenborg övernahmen. 1966 warrt ok de eerste Turnhall boot, de vondaag de *ole Turnhall* nöömt warrt. 1970 warrt de Sportplatz trech un 1981 warrt de gröttere *ne’e Turnhall* boot.

1975 övernimmt Olendörp de Schölers ut Heinbockel un 1993 warrt dat Schoolzentrum ok Realschool. Vörher müssen de Realschölers för de 10. Klass na de Porta-Coeli-School in Himmelpoorten.

De Skulptur ut Backsteen vör’n Ingang to dat Schoolzentrum hett Barbara Uebel 1990 utklamüsert.

## Schoolbaas

* opstunns: Wolfgang Schulz-Krabbe

## Schöleruttuusch

Von 2004 af an maakt dat Schoolzentrum för de Klass 8 un 9 elk Johr en Schöleruttuusch mit dat Collège Pithou in Troyes, Frankriek.

## Weblenken

* Websteed von de School (hoochdüütsch)
Gräpel

**Gräpel** betekent

* Gräpel, düütsch Längenmaat.

Dat is ok de hoochdüütsche Naam von

* Gröpel, Oort in de Gemeen Esdörp in’n Landkreis Stood, Neddersassen.

**Gräpel** is de Familiennaam von

* Heinrich Gräpel (* 1951), düütschen Agrarwetenschopper.

Kiek ok bi: Graepel.
Michael Hossack

**Michael Hossack** (* 17. Oktober 1946 in Paterson, New Jersey; † 13. März 2012 in Dubois, Wyoming) weer en US-amerikaansch Slagtüüchspeler, de in de Johren 1971-1974 un af 1987 bi de Musikgrupp The Doobie Brothers speel. 

Nah sien Highschool-Afsluss weer *Big Mike*, as he ok nömmt wurr, veer Johr bi de US-Navy und denn ok in den Vietnam-Krieg. Nahdem he 1969 ehrenhalber entlaaten wurr hett he eerst bi en kalifoornsch Band mit de Naam *Mourning Reign* speelt. 1971 wurr he as tweet Drummer bi de Doobies instellt, hett de Band aber 1974 weer verlaaten. Denn hett he bi verscheeden körtlevend Bands speelt, bevör he 1987 weer to de Doobie Brothers torüchgahn is. 2001 harr he en swooren Motorradunfall, de hüm en tietlang ut de Musikgrupp utfallen leet, he keem aber weer torüch.

2010 hett man de Krebs bi hüm faststellt, woran he denn 2012 storven is. He harr een Söhn un een Dochter.

## Weblenken
* Websteed vun de Doobie Brothers
* Doodsmeldung (engelsch)
Bernt Evensen

**Bernt Sverre Evensen** (* 8. April 1905 in Kristiania (hüüd Oslo); † 24. August 1979 ok dor) weer en norweegsch Iesflinklöper.

Bi de Olympisch Winterspelen 1928 in St. Moritz wunn he de Goldmedaille över 500 Meter (den Sieg muss he sück mit Clas Thunberg deelen). Buterdem wunn he de Sülvermedaille över 1500 Meter un Bronze över 5000 Meter. Bi den Wettkamp över 10000 Meter leeg he up Platz 2, as de Wettstried wegen afschmülten Ies afbraken weern muss. 

Bi de Olympisch Winterspelen 1932 in Lake Placid wunn he noch eenmal de Sülvermedaille över 500 Meter.  

Dorneben wunn Evensen in dat Johr 1927 sowohl de Mehrkamp-Weltmeesterschapen in Tampere as ok de Mehrkamp-Europameesterschapen in Stockholm.  

## Weblenken
* Översicht bi SkateResults
* Bernt Evensen in de Datenbank vun Sportsreference.com (engelsch)
* Statistiken bi ''Speedskatingnews''
Lajos Asztalos

**Lajos Asztalos** [IPA|ˈlɒjoʃ ˈɒstɒloʃ] (* 29. Juli 1889 in Pécs; † 1. November 1956 in Budapest) weer en ungaarsch Schachspeler und Schachautor.

## Schachkarriere

Bi de ungaarsch Meesterschapen belegg Asztalos in' August 1912 in Temesvár den tweeten Platz achter Breyer. 1913 wurr he denn in Debrecen ungaarsch Meester. Nah den Eersten Weltkrieg leev he bit 1942 in Jugoslawien un hett dit Land bi de Schacholympiaden 1927 in London un 1931 in Prag vertreden. Buterdem speel he 1936 bi de inoffiziell Schacholympiade in München.

1942 is he nah Budapest trucken. 1950 kreeg he vun de FIDE den Titel Internationaler Meester.

## Funktschonär

Van 1951 bit to sien Dood hett he de ungaarsch Schachföderatschoon bi de FIDE. He weer ok internatschonal Schiedsrichter vun de FIDE un Vörsitter vun de Qualifikatschonskommission.

## Privates

Asztalos studeer in Budapest Philosophie un hett dor ok sien Doktertitel in maakt  As Perfesser wark he denn an de Universität Budapest. Nah sien Översiedeln nah Jugoslawien hett he in  Sarajevo, Mostar un Zagreb an Middelschoolen Latiensch un Greeksch ünnerricht. Neben Ungaarsch kunn he wieder acht Spraaken snacken.

Asztalos is 1956 an en Gasvergiften storven.

## Literatur

* Dr. Lajos Asztalos, Gedeon Barcza: *Botvinnik gyözelme a világbajnoki küzdelemben. A hágai és moszkvai világbajnoki sakkversenyek*. Magyar sakkvilág, Keczkemét 1948.
* Arpád Walter Földeák: *Dr. Lajos Asztalos*, 1998 (englisch)

## Enkeld Nahwiesen


## Weblenken
* Schachpartien vun Lajos Asztalos up chessgames.com (engelsch)
Lepidopteroloog

En **Lepidopteroloog** is en Person, de spezialiseert is in dat Utforschen vun Bottervagels (Lepidoptera). De Beteken gellt nich blots för Naturwetenschapler, aber wurrd deelwies ok up Hobbyforschers utwiet. De Lepidopterologie is wetenschaplich sehn, en Deelrebeet vun de Zoologie.  

As Carl von Linne de teihnst Edition vun de *[[Systema Naturae]]* in 1758 schreev, weer dat all en beachtlich Grundlaag vun rutgeven Warken vun de Natuurhistorie vun de Bottervagels.

## Enkeld Nahwiesen


## Weblenken
* (engelsch)
Nicolas Sanson

**Nicolas Sanson, de Öllere**, ok: *Nicolas Sanson d’Abbeville* (* 20. Dezember 1600 in Abbeville, Frankriek; † 7. Juli 1667 in Paris) weer en franzöösch Kartograph. He gellt as Vader vun de Geographie in Frankriek.

## Leven

Sien Vörfohren stammen ut Schottland. In de Johren 1618 bit 1667 hett Sanson üm un bi 300 enkelte Koorten as ok Atlanten un illustreert Texte maakt. He wurr to’n *Geographe Ordinaire du Roy* (königlicher Kartenmacher) beropen un hett de Könige Ludwig XIII. un Ludwig XIV. in Geographie ünnerricht.

Nah sien Dood hebbt sien Söhns Nicolas Sanson (1626–1648), Adrien Sanson (†&nbsp;1708) un Guillaume Sanson (†&nbsp;1703) tosommen mit sien Neffen Pierre Duval (1619–1683), den Enkel Pierre Moulard Sanson (†&nbsp;1730) as ok Hubert Jaillot un Gilles Robert de Vaugondy (1688–1766) de Arbeit fortsett.


Bild:Insel Kalifornien 1650.jpg|1650, Koort vun Noordamerika
Bild:Grafschaft mark 1681 sanson.jpg|1681, Koort vun de Graafschopp Mark


## Warken (Utwahl)
**Galilee antiquae descriptio geographica* (1627);
**Graeciae antiquae descriptio* (1636);
**L'Empire romain* (1637);
**Britannia, ou recherches de l'antiquité d'Abbeville* (1638);
**La France* (1644);
**Tables méthodiques pour les divisions des Gaules* (1644);
**L'Angleterre, l'Espagne, l'Italie et l'Allemagne* (1644);
**Le Cours du Rhin* (1646);
**In Pharum Galliae antiquae Philippi L'Abbe disquisitiones* (1647-1648);
**Remarques sur la carte de l'ancienne Gaule de César* (1651);
**L'Asie* (1652);
**Index geographicus* (1653);
**Les Estats de la Couronne d'Arragon en Espagne* (1653);
**Geographia sacra* (1653);
**L'Afrique* (1656)

## Enkeld Nahwiesen


## Weblenken

* DNB-Katalog
* Druckschriften vun un över Nicolas Sanson in dat VD 17
* Karten Sansons bi heritageantiquemaps.com
* Personennaamdatei