Breminale

De **Breminale** is een Open-Air-Kultuurfestival över fiev Daag an'n Oosterdiek in Bremen, dat elk Jaar in'n Summer steedfinnt. De oplesd söven Bönen hebbt wat 200.000 Besökers. Ünner dat Motto "Kultur für alle" (nds. *Kultuur för all*) staat de Veranstalten vun de Breminale traditschonell intriddsfree för alle Besökers apen.

## Kunzept
Dat Programm hett sik middewiel to een so klöörrieken as ook hoogqualitatieven Mix uut aktuelle Popkultuur un Avantgarde ruutwickelt, in den sien Ramen de Bremer Szeen sik orienteren, meten un vernetten kann. Blangen de hoogkarätigen Musiekevents kunn dat Programm ook meer un meer üm abitschoneerte Film-, Litteratuur-, Performance-, Show- un Talk-Elementen verbreedt und de Breminale vundaag ook to een Diskursruum vun de Stadtkultuur warrn. Butendem worr 2014 dat Kinner- un Familjenprogramm düüdlich verwiedert.

## Programmswaarpunkt Live-Musiek

De Swaarpunkt in't Programm vun de Breminale is Live-Musiek, de an manke Daag al üm de Middagstied beginnen deit un meerstendeels bet in de Nacht düürt. Middewiel gifft dat veer grote Zirkustelten, wo över de fiev Daag meer as 150 Künstlers optreden doot. Daarbi warrt een grote Veelfold anbaden, de de Bremer Kultuurszeen mit Musiek uut de hele Welt anriekern deit. 

To't Bispell treden in't Jaar 2014 as Headliner vun de Breminale de Sänger Patrice und Andreas Bourani op. De gröttsten Publikumsmagneten weren 2011 de Opträäd vun Joy Denalane, Jupiter Jones un Pohlmann. Blangen dat Höövdprogramm gifft dat vele lüttere Akschonen op de Werserwischen optodecken: Verschillene Bremer Institutschonen, as dat *Wohnzimmer* or dat Kulturzentrum Lagerhaus, organiseert lüttere Bönen, op den Dansbodden kann de Bremer sülvst aktiev warrn un för jüngere Besökers gifft dat een ümfaten Kinnerprogramm.

## Geschicht
Dat Kultuurfestival Breminale hett sien Vöörlöper in de "Weserlust" (nds. *Werserlüst*), een vun de Stad Bremen organiseert Kultuurfest, dat 1983 to'n Stillstand keem. De *AG Bremen* worr achterhen mit dat Teel grünnt, een nee kultuurpräägt Festival afsieds vun Kummerzialiseren to schapen. De Akschensellschapp kreeg 100.000 DM Föddergeller vun'n Bremer Senater för Billen, Wetenschapp un Kultuur.

De eerste Breminale worr an'n 16. September 1987 op den Marktplats in Bremen verapent. Dat Flach lang dunntomalen vun de Straat "Tiefer" bet to dat hüdige Café Ambiente un de Intridd weer free. Dat Programm ümfaat een Mix uut Theater, Kunst, Litteratuur, Musiek un een lütt Kinnerprogramm un trock Teindusende vun Besökers an de Werser. De eerste Breminale worr vun een traagsch Mallöör överschaddt, wo een Besöker döör een vun butenstaan Lüüd afschaten Lüchtrakeet doodbleev.

In de eersten Veranstaltensjaren funn de Breminale meersttieds üm Pingsten rüm steed. Dat meerst lege Weder föör to den Mythos, de Breminale un leeg Weder weren untrennbaar miteenanner verbunnen. 

In de Jaren 1990 bet 2000 herrsch kröönschen Geldmangel, ofschoonst de Stad dat stüttig stöön. Liekers lücken beachtliche inholdliche Spööd, as de Optridd vun Green Day noch vöör eer internatschonaal Renommee in't Jaar 1992.

Döör de nee'e Kultuursenatersche Helga Trüpel worrn 1993 Föddergeller un Steden uut Arbeidsbeschapensmaatregels streken, sodat sik dat Veranstaltensteam üm de Breminale to een kreative Lösen dwungen seeg. As Fulg grünnen Harald Siegel un Manfred Fleckenstein as twee vun alltohoop twölv Grünnensliddmaten de *Breminale AG*. De *Breminale AG* stell een nee'e Finanzeren op un streek daarophen Kunst, Litteratuur un Theater as to köstenintensieve Punkten uut dat Programm. 1999 worr de Veranstalten vun Pingsten in den Juli verleggt un beleev vundaar een Besöker- un Medienhoog, waardöör högere Föddergeller döör de Stad un vele regionale Sponsoren wunnen warrn kunnen. 

2001 worr de Existenz vun de Breminale opnee döör stiegen Infrastruktuur- un Personaalkösten bedraut. Opgrund vun de middewiel grote Populariteet vun de Veranstalten sorg düsse Naricht för een breed Medienecho, waarna sik dat gröttste Versorgensünnernemen in Bremen, de swb AG, bereed verklaar, den Feelbedrag to sponsern. Bet vundaag is de swb een wichtigen Sponser, de de Breminale över Water höllt. Vun 2004 af an etableer sik de Radiosenner Bremen Vier as Programmpartner un sorg bet vundaag för Top-Acts un stiegen Besökertallen. Inholdlich müss dat "Afsieds vun Kummerz"-Motto opgrund vun finanzielle Enpäss un programmaatsche Insnääd Stück för Stück afboot warrn. Bet vundaag is aver de free'e Intridd för een middewiel wedder ümfaten Kultuurprogramm beholen bleven.

Liekers de positieven finanziellen Verännern vun de Breminale weer dat de Veranstalters 2007 nich mööglich den Feelbedrag uuttoglieken. De Breminale müss uutfallen. As Fulg vun düssen Rüchslag trock sik de *Breminale AG* as Veranstalter torüch. Ansteed vun de Breminale geev dat 2007 een fievdägig Open-Air-Programm vun de Flut in't Lichtflutbad. In een lütter Foormaat weer dat Flutprojekt al siet de 1990ers alljäärlich op de Breminale to finnen.

Ünner dat nee'e künstlerische Leit funn de Breminale siet 2008 to een nee'e musikaalsche Apen hen to meer elektroonsche Inflööd un düütsche Bands. Teel is, sietdat ook wedder dat Ogenmark op een "Kultuurfestival" to leggen un nee'e kulturelle Kooperatschoon to schapen, to't Bispell mit dat "Wanderkino" or dat Künstlerhuus "Schwankhalle".

Wieldat ook ünner de nee'en Veranstalters de finantschiellen Swarigkeiden nich bileggt warrn kunnen, de Anspröök vun een köstenfree Festival aver wiederhen maatgeven weer, warrt siet 2010 alljäärlich een "Spennentuun" op de Breminale inricht. Döör Loosverkoop un freewillige Spennen köönt de Besökers aan Dwang un na eer Bemeten to dat Behalen vun de Breminale bidragen.

Siet 2011 speelt de ökoloogsche Aspekt ook een grote Rull. De Etableren vun dat "Bio-Erlebens-Dorf" (nds. *Bio-Beleven-Dörp*), dat "Deichbankett" (nds. *Diekbankett*) un Faarradfestivals döör den ADFC beriekert sietdat de Breminale un föddert den alternatieven Touch vun't Festival.

Siet 2012 hett offitschell de *Sternkultur UG* de Organisatschoon vun dat Festival övernamen un enige strukturelle Verännern inföört. So gifft dat nu een fastleggt Ramenprogramm blangen de Musiektelten, nöömt warrt dat "Wiesenkonzept" (nds. *Wischenkunzept*). Siet 2014 dreegt de veer Höövdtelten ingängige Naams un dat Flach worr üm de "himmlische Wiese" (nds. *hevensaardige Wisch*) verwiedert, de achter de Kunsthalle in de Wallanlagen blangen de Werser liggt. 

2013 funn de bether gröttste Breminale mit över 200.00 Besökers steed. Siet enige Jaren is dat Publikum ook internatschonaal mischt, wat för den wassen Bekenntheidsgraad vun dat Festival sprickt.

 Breminale (2015)-01.jpg|Togang to't Festivalflach an'n Oosterdiek uut Richtung Altenwall / Tiefer, Breminale 2015
 Breminale (2015)-04.jpg|Bi'n Hip-Hop-Optridd vun Gold Roger op dat Eventschipp MS Treue an de Anleggsteed "Tiefer", Breminale 2015
 Breminale (2009)-01.jpg|De öösterrieksche Popband Herbstrock, Breminale 2009
 Polarkreis 18 auf der Bühne.jpg|De Band Polarkreis 18 uut Dresden, Breminale 2009
 Breminale (2015)-05.jpg|De iersche Popband The Vals in't Musiektelt "Himmelwärts" in de Wallanlagen, Breminale 2015


## Weblenken
* Websteed vun de Breminale (hoochdüütsch)
* Programmöversicht Breminale 2016 (13. bet 17. Juli) (PDF, 814,75&nbsp;kB, hoochdüütsch)
* Överblick – Breminale 2016 bi Radio Bremen (hoochdüütsch)
* NWZ-Spezial: Breminale in Bremen op NWZOnline (hoochdüütsch)

## Enkelnawiesen