9. März

De **9. März** is in’n Gregoriaanschen Klenner de 68. Dag. In Schaltjohren is dat de 69. Dag.

## Wat an dissen Dag passeert is
### Politik un Gesellschap
* 1152: Friedrich I. Barbarossa warrt to’n König von dat Hillig Röömsche Riek kröönt.
* 1522: Mit een Wusteten in de Fastentiet fangt in Zürich de Reformatschoon vun Ulrich Zwingli an
* 1796: Napoléon Bonaparte heirad Joséphine de Beauharnais.
* 1831: De franzöösch König Louis Philippe grünnt de Frömmenlegion.
* 1900: De düütsche Rieksdag beslutt dat *Fleeschbekiekengesett*.
* 1945: De USA griept in’n Tweeten Weltkrieg de japansch Hööftstadt Tokio mit Napalm-Bomben an.
* 1963: In Afghanistan tredt de Premierminister Mohammad Daud torüch.
* 1996: Jorge Fernando Branco de Sampaio warrt Staatspräsident von Portugal.
* 2004: Imdulis Emsis warrt nieg Ministerpräsident von Lettland.

### Kunst, Kultur un Bowark
* 1839: De Oper *[[Il Bravo]]* von Saverio Mercadante warrt in Mailand ooropföhrt.
* 1849: De Oper *[[Die lustigen Weiber von Windsor]]* von Otto Nicolai warrt in Berlin ooropföhrt.
* 1930: De Oper *[[Aufstieg und Fall der Stadt Mahagonny]]* von Kurt Weill warrt in Leipzig ooropföhrt.
* 1984: Na veerunhalf Johren Botiet warrt Ne’e Staatsgalerie Stuttgart apen maakt.

### Wetenschoppen un Technik
* 1931: Ernst Ruska test dat eerste Elektronenmikroskop, woför he 1986 den Physik-Nobelpries kregen hett.

### Katastrophen
* 1976: Bi en Seelbahnunglück in dat italiensch Cavalese starvt 42 Minschen.

## Boren
* 1285: Go-Nijo, 94. Kaiser von Japan
* 1451: Amerigo Vespucci, italiensch Seefahrer un Opdecker († 1512)
* 1564: David Fabricius, düütsch Astronom un Kartograf († 1617)
* 1734: Francisco Bayeu, spaansch Maler vun den Klassizismus († 1795)
* 1750: Johann Friedrich August Tischbein, düütsch Maler
* 1838: Heinrich Lanz, düütsch Utfinner un Maaker von Land- un Togmaschienen.
* 1852: Hieronim Derdowsczi, kaschuubsch Schriever († 1902)
* 1856: Hermann Iseke, düütsch Dichter
* 1871: Emil Rosenow, düütsch Schriever
* 1890: Wjatscheslaw Michailowitsch Molotow, sowjetsch Politiker
* 1900: Howard Hathaway Aiken, US-amerikaansch Rekner-Pioneer
* 1908: Francesco Camusso, italieensch Radrennfohrer († 1995)
* 1909: Herschel Evans, US-amerikaansch Jazzmusiker († 1939)
* 1923: Walter Kohn, US-amerikaansch Physiker un Nobelpriesdräger († 2016)
* 1924: Klaus Immer, düütsch Politiker un Bundsdagsafordneter († 2022)
* 1924: Peter Scholl-Latour, düütsch Journalist († 2014)
* 1930: Ornette Coleman, US-amerikaansch Jazzmusiker un Komponist († 2015)
* 1934: Juri Gagarin, sowjetsch Kosmonaut († 1968)
* 1942: John Cale, britisch Rockmusiker
* 1943: Robert James Fischer, US-amerikaansch Schachspeler un -weltmeester († 2008)
* 1944: Werner Hans Schmidt, düütsch Grafiker un Breefmarkenkünstler
* 1945: Katja Ebstein, düütsch Singerin
* 1946: Bernd Hölzenbein, düütsch Footballnatschonalspeler († 2024)
* 1953: Anna Henkel-Grönemeyer, düütsch Schauspelerin
* 1954: Gildardo García, kolumbiaansch Schachspeler († 2021)
* 1959: Takaaki Kajita, Japaansch Physiker un Nobelpriesdräger
* 1959: Ronny Van Holen, belgisch Radrennfohrer
* 1964: Juliette Binoche, franzöösch Schauspelerin
* 1968: Youri Djorkaeff, franzöösch Footballnatschonalspeler
* 1975: Roy Makaay, nedderlannsch Footballnatschonalspeler

## Storven
* 1851: Hans Christian Ørsted, däänsch Physiker un Chemiker
* 1888: Willem I., düütsch Kaiser un König von Preußen
* 1902: Hermann Allmers, noorddüütsch Schriever (* 1821)
* 1918: Frank Wedekind, düütsch Schriever un Schauspeler
* 1929: Friedrich Freudenthal, plattdüütsch Schriever (* 1849)
* 1943: Franz Krumm, düütsch Footballnatschonalspeler (* 1909)
* 1974: Earl Wilbur Sutherland, US-amerikaansch Physioloog un Nobelpriesdräger
* 1976: Hans Sutor, düütsch Footballnatschonalspeler (* 1895)
* 1981: Max Delbrück, düütsch-amerikaansch Biophysiker un Nobelpriesdräger
* 1988: Kurt Georg Kiesinger, düütsch Politiker un Bundskanzler (* 1904)
* 1990: Ernst Söhl, plattdüütsch Schriever (* 1901)
* 1992: Menachim Begin, israelsch Politiker un Nobelpriesdräger
* 2021: Len Skeat, britisch Jazzmusiker (* 1937)