open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fatih-Moschee (Bremerhoben)

De **Fatih-Moschee** (*Veröverer-Moschee*, na den Veröverer von Konstantinopel Mehmed II.) is en Moschee in’n Bremerhobener Stadtdeel Geestendörp. Se liggt in de Georg-Seebeck-Straat 2.

De Grundsteen is an’n 15. April 2011 leggt worrn, trech warrn schall se 2015. De Moschee schall üm un bi 1000 m² groot warrn. Se kriggt en Kuppel un en 20 Meter hoog Minarett. De Bo schall üm un bi 1 Million Euro kösten.
Bundsstraat 440

De **Bundsstraat 440** (kort: B 440) is en Bundsstraat in Neddersassen. Se geiht von de Kreisstadt Rodenborg na Dörpmark bi Fambossel.

## Historie

De Straat geiht trügg op en ole Heerstraat ut de Tied von Napoléon Bonaparte. Twüschen Visselhöövd un Dörpmark is de Straat in de Johren 1875/1876 utboot worrn.

## Verloop

De Straat fangt an de Bundsstraat 215 an, geiht dör dat Möhlenveerdel“ von Rodenborg, vörbi an Bootel un na rund 20 Kilometer dör de Binnenstadt von Visselhöövd. Denn geiht dat dör dat Daal von de Bomlitz in’n Noorden von dat Dörp Bomlitz. In Dörpmark krüüzt se de Landsstraat 163, över de Böhm röver un ennt en beten in’n Süüdoosten von Dörpmark an de Autobahn 7.

## Weblenken
Amtsgericht Snevern

Dat **Amtsgericht Snevern** weer en Amtsgericht in dat Königriek Hannover. Dat harr sien Seet in Snevern.

## Överornt Gerichten

Dat Amtsgericht Snevern weer dat Obergericht Celle överornt.

## Geschicht

Mit dat hannöversche Gerichtsverfatensgesett von’n 8. November 1850, dat an’n 1. Oktober 1852 in Kraft gahn is, sünd Verwaltung un Justiz kumplett trennt worrn un de Amtsgerichten sünd as ünnerst Gerichten inricht worrn. Dat Amtsgericht Snevern is dor denn blangen dat Amt Snevern nee schapen worrn. De Grenzen von Amt un Amtsgerichtsbezirk weren desülven.

Dat Amtsgericht Snevern is 1859 al wedder oplööst worrn, as dat Amt Snevern Deel von dat Amt Soltau worrn is. Von 1859 af an weer dat Amtsgericht Soltau för den Gerichtsbezirk von dat Amtsgericht Snevern mit tostännig.

### Amtsrichters

* ~1858: Johann Christian Friedrich Kroseberg

## Kiek ook bi

* List von de Amtsgerichten in dat Königriek Hannover
Blend (Whisky)

En **Blend** is en Whisky, de ut verschedene enkelte Whiskys tosamenmischt worrn is. Man seggt dorto ok Versnitt. As Grundlaag för en Blend warrt faken en Grain-Whisky – dat is en Whisky de jümmerto ut verschedene Koornsorten destilleert warrt – bruukt, to den bit to föfftig annere Whiskysorten bimischt warrt. Op disse Oort un Wies kann de *Masterblender* dorför sorgen, dat de Smack un de Gööd jümmer gliek blievt. Na’t Mischen warrt de Blend noch en Tiet lang in en Fatt inlagert, dat sik de ünnerscheedlichen Whiskys mit’nanner verbinnen künnt. En Blend schall jümmer in de glieke Oort vun Fatten lagert warrn, üm dat Aroma langsom to övernehmen. 

In Schottland warrt dree Orden vun Blends ünnerscheedt:

* *Blended Malts* (ok *Pure Malts*) sünd Whiskys, de blots ut Single-Malt-Whiskys vun verschedene Brennereen versneden warrt. Fröher weer dorför ok de Beteken *Vatted Malt* begäng. To de bekannten Blended Malts tell to’n Bispeel de Johnnie Walker Green Label, de aver siet 2012 nich mehr produzeert warrt.

* *Blended Grains* sünd Whiskys, de alleen ut Grain-Whiskys ut verschedene Brennereen versneden warrt. In’n Gegensatz to de Blended Whiskys warrt dor keen Single-Malt-Whisky bigeven. Begäng weer ok de Beteken *Vatted Grain*. De eenzige Whisky vun disse Sort is to Tiet de Hedonism vun Compass Box.

* *Blended Scotchs* sünd Whiskys, bi de Grain-Whisky mit een oder mehrere Single-Malt-Whiskys versneden warrt. Bekannte Whiskys vun disse Sort sünd ünner annern Johnnie Walker Red Label, J&B oder Ballantine’s.

Dat Utfinnen vun Whisky-Blendings warrt Andrew Usher sen. (1782–1855) un Andrew Usher jun. (1826–1898) toschreven. Andrew Usher sen. schall 1853 sien eersten egenen Blend („Old Vatted Glenlivet“) ut enkelte Single-Malt-Whiskys maakt hebben. Vun 1856 an hett Andrew Usher jun. ok Grain-Whisky bimischt, de ut Koorn wunnen wart, de nich molten warrt. Den „Usher’s Green Stripe“, de dorut entstahn is, gifft ok vundaag noch to köpen.

Ok in Noordamerika warrt Blended Whiskys maakt. So sünd meist all de Whiskys ut Kanada Blended Whiskys. Ok de US-amerikaanschen Whisky-Sorten (*Bourbon-*, *Rye-*, *Tennessee-* oder *Corn-Whisky*) warrt as Blends anboden. Warrt dor för den Blend een Koornsort mit tomindst 51&nbsp;% bruukt, steiht de tomeist de in’n Naam binnen (to’n Bispeel *American Rye Whiskey*).
Cord Plato von Schloen, gen. Gehle

Freeherr **Cord Plato von Schloen, genannt Gehle** (verfranscht ok *von Chalon, genannt Gehle*; * 1661; † Mai 1723) weer en hannöverschen Verwaltungsbeamten.

He weer von 1715 bet 1716 tohoop mit Albrecht Andreas Ramdohr kommissarsch Vörsitter von de Regerung in de Hertogdömer Bremen un Veern, nadem dat Königriek Hannover an’n 15. Oktober 1715 de Hertogdömer von Däänmark övernahmen harr. De Regerung seet in Stood. 1716 güng he trügg na Hannover un Johann Friedrich von Staffhorst hett sien Opgaven in Stood övernahmen.

He weer in Hannover Gehemen Kamerraad un Bodirekter.

Von Schloen weer Besitter von dat Good Dörpel. He weer verheiraadt mit Johanna Theodora von dem Brincken (1668-1734). De beiden hebbt de Dochter Dorothea Maria Justina (19. März 1694-5.November 1770) hatt.
Albrecht Andreas Ramdohr

**Albrecht Andreas Ramdohr** (* 3. Oktober oder 5. Dezember 1649 in Bruunswiek; † 6. März 1730 in Stood) weer en hannöverschen Verwaltungsbeamten.

Ramdohr is 1649 as Söhn von Dorothea, borene Schulte (1629-1674), un Andreas Ramdohr (1613-1656) ut dat Adelsgeslecht Ramdohr in Bruunswiek boren. He is 1716 neet adelt worrn un hett denn *von Ramdohr* heten.

He weer Kamerraad in Celle un Hoffgerichtsassesser.

He weer von 1715 bet 1716 tohoop mit Cord Plato von Schloen, gen. Gehle, kommissarsch Vörsitter von de Regerung in de Hertogdömer Bremen un Veern, nadem dat Königriek Hannover an’n 15. Oktober 1715 de Hertogdömer von Däänmark övernahmen harr. De Regerung seet in Stood. Verbunnen mit dit Amt is he Gehemen Kamerraad worrn. An’n 7. November 1724 hett he dat Amt wedder afgeven.

Ramdohr hett an’n 19. April 1677 in Frankfort an de Oder Maria Theodora Heinsius (1658-1689) freet. De beiden hebbt de Söhns Melchior Albrecht (1678-1727) un Johann Andreas (1680-1732) hatt. In twete Eh hett he in Celle Sara Backmeisters (15. März 1670-1744) freet. Mit ehr harr he de Kinner Christian Ludwig (1691-4. August 1731), Georg Wilhelm (30. Juni 1693-1722), Friederich August (* 6. Oktober 1695), Sara Dorothea (* 26. Februar 1697), Gottlieb Christian (13. Oktober 1700-1773), Margaretha Louise (8. Oktober 1705-1790) un Albrecht Andreas (6. April 1709-1775).
Obergericht Leh

Dat **Obergericht Leh** weer en Obergericht in dat Königriek Hannover. Dat harr sien Seet in Leh.

## Geschicht

Mit dat hannöversche Gerichtsverfatensgesett von’n 8. November 1850, dat an’n 1. Oktober 1852 in Kraft gahn is, sünd Verwaltung un Justiz kumplett trennt worrn un de Amtsgerichten sünd as ünnerst Gerichten inricht worrn. Över de Amtsgerichten weren Obergerichten sett.

To dat Obergericht Leh hebbt de söss Amtsgerichten Beers, Beverst, Dorum, Hagen, Leh un Oterndörp tohöört.

Dat Obergericht Leh is 1859 al wedder oplööst worrn. Von 1859 af an weer dat Obergericht Veern för den Gerichtsbezirk von dat Obergericht Leh mit tostännig. Blots dat Amtsgericht Oterndörp is in’n Bezirk von dat Obergericht Stood wesselt.

### Präsidenten

* 1852–1858: Rudolf Wilhelm Julius Reinecke
* 1858–1859: Johann Heinrich Georg Bernhard Danckert
Rheingold (Appel)

**Rheingold** is en Sort vun den Kulturappel (*Malus domestica*). De Sömmerappel wurr in Düütschland ut de Öllernsoorten Anton Fischer un James Grieve tücht.

Up en intensiv geel Grundfarv is en licht root Deckfarv. De Appel is vergliekswies aromatisch.

Rheingold kann in' August arnt wurrn.

De Tüchten vun de Appel funn bi Koblenz statt, anbaut wurrd he vör allen in dat Rhienland.

## Kiek ok
List vun de Appelsorten

## Enkeld Nahwiesen
Jamie Anderson (Kameramann)

**James M. „Jamie“ Anderson** (* in New York City) is en US-amerikaanschen Kameramann. He is de Enkel vun den US-amerikaanschen Dramatiker Maxwell Anderson.

## Leven un Wark
Anderson hett na sien Schollutbilln en Studium in’t Fack Architektuur an der Syracuse University anfungen, dat he aver na’t eerste Johr wedder afbroken hett. He is denn an de New York University wesselt, üm Kameramann to warrn. Över Kuntakten vun sien Vadder, de es Feernsehspeelbaas arbeit hett, künn he as Assistent bi Howard Zieff anfangen, mit den he en poor Warfspots dreiht hett. De Universität hett he ahn Afsluss verlaten. He hett dorna bi Roger Corman arbeit, bi den he Kamerahelpsmann bi Low-Budget-Filmen weer. In’t Johr 1976 hett he bi de beiden Kummedien *Hollywood Boulevard* und *The Great Texas Dynamite Chase* to’n eersten mol eegenverantwoortlich as Kameramann arbeit. Siet de Tiet hett he vör allen Kinofilmen dreiht.

## Filmografie (Utwahl)

## Borns


## Weblenken
*
Olaf Buhl

**Olaf Buhl** (* 4. Januar 1953 in Wiesbaden; † 6. August 2014 ok dor) weer en düütsch Feernsehjournalist un Moderator.

## Leven
Buhl hett Anglistik, Politologie, Pädagogik un Jura studeert. Dornah weer he Volontär bi den ZDF. In de 1980er Johren weer he Korrespondent in dat ZDF-Hööftstadtstudio in Bonn. Later hett he dat ZDF-Landesstudio Hessen leit. Bekannt wurr he as  Moderator vun de ZDF-Sennen Kennzeichen D, de he van 1995 bit 2001 modereeren dee.

## Weblenken
* stern.de
Flagg vun Delaware

De **Flagg vun [[Delaware]]** besteiht ut en sandfarven Ruut up en hellblau Grundflach, worbi in de Midden vun de Raute dat Segel vun Delaware sitt. Ünnerhalv vun de Ruut befind sück in witt Schrift dat Datum 7. Dezember 1787, dat den Dag angifft, an de Delaware as eerst Staat de Verfaaten vun de USA ratifizeert hett. De Farven vun de Flagg reflekteeren de Farven vun de Uniform vun General George Washington.  

Dat Segel in dat Zentrum vun de Flagg wurr an' 17. Januar 1777 annommen. Dat wiest en Schild mit horizontalen Striepen in Gröön, Blau un Witt. Up den Striepen sünd en Weetengarbe, en Maiskolben un en Oss dorstellt, Symbole för de Landwertschap in Delaware. Över dat Schild befind sück en Segelschipp. De Schild wurrd up de linker Siet vun en Buern un up de rechte Siet vun en Suldaten flankeert. Ünner de Schild steiht dat Motto vun den Staat, „Liberty and Independence“ (Freeheit un Unafhängigkeit). Disse Symbole befinnen sück ok up dat Segel vun Delaware.

De gegenwärtige Flagg wurr an' 24. Juli 1913 annommen. All wiels den Amerikaanschen Börgerkrieg harrn Truppen ut Delaware en ähnlich Flagg führt.

## Weblenken
* Delaware Facts and Symbols - State Flag (engelsch)
* The Delaware State Flag (engelsch)
Nosing-Glas

En **Nosing-Glas** (vun engelsch *nose* „Nees“; ok *tasting-glas* vun engelsch *taste* „Smack“) is en sünner’t Drinkglas to’n Verkosten vun Snaps. Traditschonell warrt Nosing-Gläs bi’t Verkosten vun Single-Malt-Whisky insett. Ennige Lüüd bruukt disse oort vun Gläs aver geern ok as normal Drinkglas to’n Geneet vun nich-vermischten Snpas as Kunjak, Armagnac, Calvados, Brandy, Tequila oder Rum.

Vun de Form her sünd Nosing-Gläs to verglieken mit Sherrytulpen, faken aver ok mit en brederen Buuk. Dordör kann sik dat Aroma in’n Buuk vun’t Glas utbreden und warrt dör de na baven hen smallere Form beter na de Nees föhrt. De Fletigkeit kann in dat Glas licht swenkt warrn. Dordör kann sik dat Aroma beter feesetten, liekers warrt dorbi ok mehr Alkohol afgeven, wat de fienen Nuancen överdecken kann. Dat dünne Glas is ahn Klöör, wat dat Inordnen na Klöör un dat Bewerten vun de Viskosität vun den Snaps lichter maakt.

Single-Malt-Whisky warrt normalerwies mit en Temperatur drunken, de ’n beten ünner de Ruumtemperatur liggt. Dör dat dünnwannige Glas kann de Whisky in’n Vergliek to’n Tumbler goot mit de Hand anwarmt warrn. Bi’n Kunjak hett sik dat smalle Nosing-Glas inwtüschen ok gegen den Kunjakswenker dörsett. In Frankriek is dat Nosing-Glas dorför al lang begäng. Dör den längeren Stil vun dat Nosing-Glas kann hinnert warrn, dat sik de Kunjak in de Hand to dull opwarmt. Butendem gaht weniger Aromastoffen verloren, vunwegen dat dat Nosing-Glas na baven smaller is.

Lütte Gläs to’n Verkosten warrt ok bi Wienproven insett. Hier snackt man aver eher vun Proov- oder Degustatschoonsgläs.

Wegen de Egenschoppen vun dat Nosingglas warrt gröttere Nosing-Gläs mehr un mehr ok to’n Verkosten vun sünnere Beersorten bruukt. Tomeist för Beer mit Alkoholandelen över acht Prozent.

## Literatur
* Jon van Altenaar: *Sammelsurium für Männer*. mvg-Verlag, Heidelbarg 2007, ISBN 978-3-636-06311-3, S.&nbsp;133.
Bochotnica

**Bochotnica** is en Dörp in den Süüdoosten vun Polen un liggt in de Gemeen Kazimierz Dolny. Dat liggt up 220 m Hööcht in dat Powiat Puławski in de Woiwodschap Lublin an de Wießel. 2010 leven dor 1.500 Inwahners. Börgermestersche is hüdigendags (2011) Jadiwga Kozak.

## Weblinks

* Geschicht (poolsch)
Georges Passerieu

**Georges Passerieu** (* 18. November 1885 in London; † 5. Mai 1928 in Peray) weer en franzöösch Radrennfahrer 

Passerieu kunn all  1905 de franzöösch Meesterschap vun de Amateure winnen. Een Johr later kreeg he en Profivertrag in en vun de Autohersteller Peugeot betallt Team un wunn in de folgend Johren all tosommen söben Deelstrecken bi de Tour de France. 1906 keem he bi dit Rennen in de Gesamtwertung up den tweeten Platz (blots René Pottier weer beter), 1907 reck he Platz 3 und 1908 de veerten Platz. In dat Johr gelung dat Passerieu as eenzig Fohrer den Anstieg to den Ballon d'Alsace to klimmen, ahn dat he vun sien Rad afstiegen muss.

He weer aber nich blots good bi dit groot Rundstreckenrennen. 1907 wunn he ok de beid Rennen Paris–Tours un Paris–Roubaix, 1909 dat Rennen Paris–Dijon und 1913 keem he bi Paris–Tours noch mal up den tweeten Platz (achter Charles Crupelandt). Dornah weer sien Loopbahn to Enn. 

## Enkeld Nahwiesen


## Weblenken
* Passerieu in de Datenbank vun Radsportseiten.net
* Georges Passerieu in de Datenbank vun de Tour de France (franzöösch)
Franziska Pigulla

**Franziska Pigulla** (* 6. Mai 1964 in Neuss; † 23. Februar 2019 in Berlin) weer en düütsche Schauspelerin, Nahrichtensprekerin un Synchroonsnackerin.

## Leven
Nah dat Abitur fung se en Studium vun de Germanistik un Anglistik in Berlin an, is denn aber doch hör Vader, den Schauspeler Rainer Pigulla folgt un nehm Schauspeelünnerricht in Berlin. Nah den Afsluss 1988 belegg se wiedere Schauspeelkurse in London. Dor hett se ok för dat düütsch Radio-Programm vun de BBC. 1990 harr se hör Debüt in den Film *[[Dr. M (Film)|Dr. M]]* vun Claude Chabrol vör de Kamera. In de Folgetiet hett se vör allen as Sprekerin för verscheeden Feernseh- un Hörfunksenner. Besünners bekannt wurr se Midden vun de 1990er Johren as Moderatorin för den Nahrichtensenner n-tv.

To glieker Tiet weer se de Synchroonsnackerin för de US-amerikaansche Schauspelerin Gillian Anderson in de düütsch Faaten vun de Feernsehreeg *[[The X-Files|Akte X – Die unheimlichen Fälle des FBI]]*. Pigulla hör markante, bannig dunkel Stimm wurr dördor mehr anseggt as höt Utsehn. So synchroniseer se ünner annern ok Demi Moore *([[Disclosure|Enthüllung]]*, *[[Indecent Proposal|Ein unmoralisches Angebot]]*), Mercedes Ruehl *([[Last Action Hero]])*, Téa Leoni *([[Deep Impact (Film)|Deep Impact]])*, Sharon Stone *([[Intersection|Begegnungen – Intersection]])*, Kathleen Turner *([[Marley & me|Marley & ich]])*  un Naomi Campbell. Buterdem hett se hör Stimm ok en Videospeelfigur mit Naam Nicole "Nico" Collard in de Spelenreeg Baphomets Fluch lehnt. Hüüt hörrt se to de meestbeschäftigten Synchroonsnackerinnen ok för  Werbespots (to'n Bispeel Duckstein), Feernsehreportagen (to'n Bispeel relativ faken bi *[[Galileo (Feernsehsennen)|Galileo]]*, *[[Akte – Reporter kämpfen für Sie]]* un *[[Autopsie – Mysteriöse Todesfälle]]*), as ok diverse Hörböker. Neben hör Kolleeg  Benjamin Völz harr se ok Gastupträen up veer Alben vun dat Musikprojekt Schiller. Se is ebenfalls as *Jane Collins* in de Hörspeelreeg *[[Geisterjäger John Sinclair]]* to hören un as Hööftdorstellerin in de Hörböker *Die Blutlinie* un *Der Todeskünstler* von Cody McFadyen. Wiederhen is se Sprekerin vun de Hörböker vun Ken Follett sien Romans *[[Eisfieber (Roman)|Eisfieber]]* (kreeg 2011 Gold in Düütschland), *[[Die Kinder von Eden]]* un *[[Die Leopardin]]* as ok vun de meest Hörböker vun de Reeg um Kay Scarpetta vun Patricia Cornwell (*Die Dämonen ruhen nicht*, *Body Farm* usw.). Ok in de Dokumentatschoon *[[9/11 Mysteries – Die Zerstörung des World Trade Centers]]* is hör Stimm vetreden.

## Filmrullen (Utwahl)

## Weblenken
* DNB-Katalog
* 
* Franziska Pigulla in de Düütsch Synchroondatei
* List vun hör Rullen in Hörspelen un Hörböker
Adolf Freiherr von Wangenheim

**Adolf Freiherr von Wangenheim** (* 8. Februar 1927 in Waake; † 18. September 2020 in Chöttingen) weer en düütsch Politiker (CDU). He weer van 1975 bit 1994 Afordneter vun den Landdag in Neddersassen. 

Von Wangenheim hett de School in Waake un in Göttingen besöcht. An' 21. Februar 1942 stell he, dormals 15 Johr olt, en Upnahmandrag, mit de he to'n 20. April 1944 NSDAP-Liddmaat mit de Liddmaatsnummer 10041589 wurr. 

Af 1943 wurr he as Luftwappenhelper insett. Buterdem weer he in' Rieksarbeitsdeenst un bit to sien Entlaaten ut de bitisch Kriegsfangenschap bi de Wehrmacht. 1945 fung he en Utbillen in de  Land- un Forstwertschap an un sloot dat 1949 as Landwertschapshülp af. Dornah hett he de Höhgere Landbauschool in Witzenhausen besöcht, de he as staatlich prüüft Buer afslooten hett. Siet 1950 hett he den Land- un Forstwertschapsbedriev in Waake führt, den he 1947 vun sien Vader aarvt harr. Buterdem weer he Vörsitter vun mehreren Ünnernehmen.

Siet 1955 weer von Wangenheim Liddmaat vun den Raat vun de Gemeend Waake. Van 1973 bit 1976 weer he Ratsherr vun de Samtgemeend Radolfshausen. Van 16. Juni 1975 bit to'b 20. Juni 1994 weer he Liddmaat vun den Landdag Neddersassen in de sien 8. bit 12. Wahlperiood. Van 1986 bit 1990 weer he Vörsitter vun den Ünnerutschuss „Prüfung der Haushaltsrechnungen“ vun den Utschuss för Huusholt un Finanzen un van 1990 bit 1994 weer he Vörsitter vun den Utschuss för Huusholt un Finanzen. 

## Literatur
* Barbara Simon: *Abgeordnete in Niedersachsen 1946–1994: Biographisches Handbuch,* 1996, S.394.

## Enkeld Nahwiesen
Willy Beutz

**Willy Beutz** (* 4. März 1912 in Rüstringen; † 11. Mai 1986 in Willemshaven) weer en düütschen Koopmann un Mäzen.
## Leven
Beutz wurr na sien Bahntje bi en Bank un denn as Marine-Oberreknungsföhrer (1936-1945) an'n 1. Oktober 1945 toeerst Deelhaber un denn van'n 1. Februar 1946 an de allenig Baas van den Friesen-Presse-Vertrieb. He harr op 1957 den Friesen-Verlag neegrünnt.

As Vörsitter van de „Unabhängigen Wählergemeinschaft“ weer he van 1960 bit 1972 Maat in'n Ratskring van de Stadt Willemshaven.

Van 1945 bit 1982 weer he Baas van de Nedderdüütsch Bühn „Rüstringen“, dat vandagig Theater an't Meer heet. Bit 1980 weer he Präsident van de Landsgruppe Neddersassen-Bremen van'n Nedderdüütsch Bühnbund.

Van 1972 an höörte he to den Beirat van't Institut för Nedderdüütsche Spraak in Bremen jüstso an as de Bevensen-Stiftung. Van 1982 an weer he Vörsitter van'n Kuratorium van'n Richard-Ohnsorg-Pries.

He kreeg 1972 dat Verdeenstkrüüz 1. Klass van'n Neddersassschen Verdeenstorden, 1978 de Golden Anton-Günther-Gedenkmedaille van de Ollnborgsche Landschup, 1982 de Ehrennadel in Gold un Brillanten van'n Nedderdüütschen Bühnbund Neddersassen-Bremen un de Goldene Gedenkmünze van'n Nedderdüütschen Bühnbund Sleswig-Holsteen.

## Willy-Beutz-Schauspeelpries

Beutz stift 1975 den Willy-Beutz-Pries to'n Föddern van't Nedderdüütsche Schauspeel. Dat is en Wanderpries tohopen mit en Geldbedragg. De eerste Priesdräger weer 1977 de Nedderdüütsch Bühn Cuxhaven.
De Översicht över den Preis steiht ünner Willy-Beutz-Schauspeelpries.

He warrt all twee Jahren vergeven an Schauspeele un Dramen, de van Matenbühn van´n Nedderdüütsch Bühnbund Neddersassen-Bremen speelt worrn sünd. En Jury, de ut Lüüd besteiht, de van't Theater wat verstaht, sett den 1. Pries fast. Siet 2010 warrt de 1. bit 3. Pries vergeven. De Städen warrt mit 3.000, 2.000 un 1.000 Euro honoreert.

## Weblenken
Wheelmap.org

**Wheelmap.org** is en Nakieksel, wo elkeen rutfinnen kann, wat en Oort vun Minschen met en Rullstohl anstürt warrn kunn. Dat Projekt is up de Grundlaag vun de Koort *[[OpenStreetMap]]* (OSM) un is vun’n Utfinner Raul Krauthausen grünnt wurrn. Vun *Wheelmap* harr dat toeerst en düütsche un en engelsche Utgaav geven. Mit de Tied sünd jümmer mehr Spraaken dorto kamen.

## Teken
As bi de Lichtanlaag (Ampel) gifft dat dree verschillene Teken, de wiesen wat de Oort för Besöker in’n Rullstohl egent is oder nich:

 **Gröön**: Goot egent
 **Geel**: Inschränkt egent
 **Root**: Nich egent
Graue Teken wiesen, dat dat över den Oort noch keene Informatschonen gifft. Brukers künnt all Öörd beweerten ahn sik vörher antomellen. Anmellte Brukers künnt Biller hoochladen un wat dorto schrieven.

## Weblenken

* Websteed vun dat Projekt (hoochdüütsch)

## Borns
Cecil De Vere

**Cecil De Vere** (* 14. Februar 1845 in Montrose as Cecil Valentine Brown; † 9. Februar 1875 in Torquay) weer en britisch Schachmeester.

He wurr 1845 as unehelich Kind vermootlich in Montrose in de Grafschap Angus in Schottland boren, mögelkerwies aber ok in Stirling. En Gebortsoorkunn wurr nie nich funnen, sien Vader is unbekannt. Dor he sien Naam as he vulljohrig weer in Cecil De Vere ännert hett, is spekuleert wurrn, dat dat de Familiennaam vun sien Vader weer. In jung Johren keem he nah London un hett mit twalf Johr ünner Anleiden vun Francis Burden dat Schachspelen lehrt. In de Folg hett he regelmatig dat Schachcafe *Simpson's Divan* in London besöcht. Hier hett he sück mit den Schachmeester un Schachschriever George Alcock MacDonnell (1830-1899) anfrüend, mit de sien Hülp he sien Speelstärke stiegern kunn.  

För Upsehn sörg he as he in' Dezember 1865 en Tweekamp gegen Wilhelm Steinitz (7:3 bi zwei Remispartien) winnen kunn. Allerdings harr Steinitz den Nahwussmeester ünnerschätzt un in jeder Partie een Buer un een Toog vörgeven. Steinitz hett dat Talent vun de de Vere mit dat vun den jungen Paul Morphy vergleeken. En Wettkamp ahn Vörgaav in'  Juni 1866 hett Steinitz denn aber mit 2:0 bi twee Remispartien wunnen.

In dat glieker Johr wurr in London de eerste engelsch Meesterschap utdragen. De Vere wunn de in övertüügen Manier (twalf Siege, kien Partie verloren) vör Macdonnell un wurr so de eerste offizielle britisch Meester. 1867 hett he in Paris sien eerst internatschonal Turnier bestreeden un keem dorbi up Platz 5. 

Sien Levensünnerholt verdeen he as Angestellter bi Lloyd's. Enn’ 1867 hett man hüm seggt, dat he nich heelbor an Lungentuberkulose erkrankt weer. En Johr vörher weer ok noch sien Moder storven. Dat weer all tovöl för hüm. He kreeg Depressionen un fung an to suupen. He hett bi Lloyd's künnigt un leev vun dor an vun dat Arv vun sien Moder un Gewinnprämien ut dat Schachspeel.

Tweemal belegg he bi de britisch Meesterschap noch den deelten eersten Rang: 1868/1869 mit Joseph Henry Blackburne, 1872 mit John Wisker, allerdings verlor he beid Steekkämpe.

1870 gelungen hüm bi dat Turnier in Baden-Baden noch eenige spektakuläre Siege (so gegen Johannes Minckwitz), he belegg in dat stark düppelrundig Turnier den 6.-7. Platz.

För de Londoner Zeitung *The Field* hett he en Schachdeelen betrüet, muss dat aber 1872 wegen sien Gesundheit upgeven. Sien Nahfolger up dissen Posten wurr Steinitz. In’ Februar 1874 hett in den *City of London Chess Club* noch en Wettkamp mit Johannes Hermann Zukertort speelt, wat he mit 1:2 verlor.

Bi en Kurupenholt in Torquay is he 1875 storven un kreeg dor en Armenbegrävnis.

Wiel De Vere wegen sien tragisch Levensverloop nich bit to de absolute Weltspitz vördringen kunn, is he in de Nahwelt so good as vergeeten wurrn. 

## Literatur
* Owen Hindle und Bob Jones: *The English Morphy? The life and games of Cecil De Vere, first British chess champion*. Keverel Chess Books, Exmouth 2001. ISBN 0-9531321-4-5
Pantages Theatre

Dat **Pantages Theatre** (ehmols **RKO Pantages Theatre**) is en Theaterbowark in Hollywood, Kalifornien. In de Johren vun 1950 bit 1960 weern door de *[[Oscar]]s* vergeven. Bit 1977 weer dor en Kino ünnerbröcht, siet de Tiet warrt dat as Musiktheater nütt.

## Historie
Dat Pantages Theatre is vun den Architekt B. Marcus Priteca op’n 6233 Hollywood Boulevard för den Veranstalter Alexander Pantages boet worrn. An’n 4. Juni 1930 weer dat Bowark as Deel vun’t Pantages Theatre Circuit apen maakt. To de Tiet gell dat as dat gröttste Filmtheater vun Hollywood un weer dat eerste Art-Deco-Kino vun de USA. De Bühnenmechanik harr ünner annern en Optog un gell as de modernste vun ehr Tiet. Dat Huus weer oorsprünglich mit twölf Stockwarken plaant, dorvun teihn as Büroflachen un twee för Kinos. Man, wegen de Weltweertschopskries weer de Bo al na dat tweete Stockwark fardig maakt. As eerste Film weer in dat Kino *[[Floradora Girl]]* mit Marion Davies wiest.

In’n Speelbedrief weern toeerst Filmen un Vaudeville-Shows in’n Wessel wiest. Vun 1932 an güng man dorto över, blots noch Filmen to wiesen. In dat sülve Johr hett Alexander Pantages dat Filmtheater ut Geldnoot an de *Fox West Coast Theatres* verköfft. Howard Hughes hett dat Huus 1949 opköfft un in sien RKO Theatre Circuit inföögt. He sülvst hett in’n tweeten Stock sien Gewarfsrüüm inricht. In de Tiet vun 1950 bit 1960 weer in dat Theater jeed Johr de *[[Oscar]]*-Vergaav afhollen.

Dat Pantages Theater weer in’n Januar 1977 as Kino dicht maakt un een Maand later as Theater ünner dat Regeer vun de Nederlander Group wedder apen maakt. Bit vundaag gellt dat Theater as een vun de besten (Musik-)Theaterbühnen vun Los Angeles. Bito warrt regelmatig Filmen, Fernsehsennen oder Musikvideos in’t Pantages dreiht, as to’n Bispeel de Kunzertszenen vun den Film *The Jazz Singer*, de 1980 rutkamen is. Mitünner warrt in’t Pantages ok Rockkunzerten geven. To’n Bispeel geev Shakira 1997 ehr eerst Kunzert in de USA in’t Pantages Theatre.

Dat Theater is 2000 för ruchweg 10 Millionen US-Dollar vun Grund op renoveert worrn. 2007 geev dat Plaans, dat Pantages – as dat oorsprüngliche dacht weer – op twölf Stockwarken to vergröttern.

## Literatur
* *The Hughes Haunting*. In: Tom Ogden: *Haunted Hollywood*. Globe Pequot, 2009, S. 136–141.

## Borns


## Weblenken
Wesel (Mehrdüdig Begreep)

**Wesel** betekent

* Wesel, Stadt in’n Kreis Wesel, Noordrhien-Westfalen,
* Wesel, Oort in de Gemeen Unnel in’n Landkreis Horborg, Neddersassen.

**Wesel** is de Familiennaam von

* Adriaen van Wesel (üm 1417–1490/1499), nedderlandschen Bildsnittjer,
* Hermann II. Wesel († 1563), düütschen Geistlichen,
* Johann von Wesel (1425–1481), Theoloog,
* Uwe Wesel (* 1933), düütschen Rechtswetenschopper un Rechtshistoriker.

Kiek ok bi: Wessel, Vesel.
Kreisstraten in’n Landkreis Horborg

Na dat Neddersassische Stratengesett is de Landkreis Horborg Dreger för de Stratenbolast för en Reeg von Straten op dat Rebeed von’n Landkreis. Disse Kreisstraten warrt in’n Kreis dörnummereert.

De höögste Nummer is de Kreisstraat 87. Enkelte Nummern sünd nich (mehr) vergeven. Dat gifft vondaag also 79 Kreisstraten in’n Landkreis (wenn de K63/K63n un K77/K77n je as twee tellt warrt).

Alltohoop gift dat 424,772 Kilometer Kreisstraten in’n Landkreis Horborg mit üm un bi 300 Kilometer Radweeg, de an de Kreisstraten langsgaht. Tostännig för den Ünnerholt is de Bedrievsgemeenschop Stratenünnerhollung in Hittfeld, de tohoop mit de Neddersassische Stratenboverwaltung bedreven warrt.

De hüdige Kreisstraat 85 weer fröher Deel von de Bundsstraat 75. Nadem de Bundsautobahn 261 1983 trech worrn is, de de B 75 op dissen Afsnidd entlasten deit, is de Afsnidd von en Bundsstraat op en Kreisstraat rafsett worrn.

## Footnoten
Oscar/Best Dokumentar-Kortfilm

De Oscar för den **besten [[Dokumentarfilm|Dokumentar]]-Kortfilm** is bi de Oscars 1942 to’n eersten mol vergeven worrn. Dorbi weern de Filmen ut dat Vörjohr, also vun 1941 ehrt.

*De nafolgen Tabell wiest de Filmen na dat Johr vun de Priesverlehen.*

## 1942–1950

## 1951–1960

## 1961–1970

## 1971–1980

 
## 1981–1990

## 1991–2000

## 2001–2010

## 2011–2020

## 2021–2030
Kreisstraten in’n Landkreis Cuxhoben

Na dat Neddersassische Stratengesett is de Landkreis Cuxhoben Dreger för de Stratenbolast för en Reeg von Straten op dat Rebeed von’n Landkreis. Disse Kreisstraten warrt in’n Kreis dörnummereert.

De höögste Nummer is de Kreisstraat 74. De Nummer 67 is nich mehr vergeven. Dat gifft vondaag also 73 Kreisstraten in’n Landkreis.

Alltohoop gift dat üm un bi 456 Kilometer Kreisstraten in’n Landkreis Cuxhoben mit 133 Kilometer Radweeg, de an de Kreisstraten langsgaht, un 75 Stratenbrüggen. Tostännig för den Ünnerholt sünd de Kreisstratenmeestereen in Dorum un Hemmoor.

## Footnoten
Baskenland-Rundfohrt

De **Baskenland-Rundfohrt** (spaansch *Vuelta ciclista al País Vasco*; bask. *Euskal Herriko txirrindulari itzulia*) is en Deelstreckenrennen in dat spaansch Baskenland. De jedes Johr in' April utdragen Rundfohrt hörr siet 2005 to de nee schafft UCI ProTour un af 2011 to de Nahfolgereeg UCI World Tour, en Reeg vun de wichtigst Radrennen vun dat Johr.

De Baskenland-Rundfohrt wurr eerstmals 1924 utdragen un find siet 1952 regelmatig statt. Dat Profil vun dat Rennen gellt as besünners ansprööksvull, wiel en groot Deel vun de Streck in de Bargen fohren wurrd. 

Rekordsieger vun dat bit in de 1980er Johren meest ahn Utnahm vun Spaniers bzw. Basken domineert Rennen sünd José Antonio González Linares mit veer Erfolgen in de 1970er Johren un Alberto Contador. Mit Andreas Klöden (2000 un 2011) hett bit jetzt blots een Dütsche de Rundfohrt wunnen. 

Nich to verwesseln mit de *Baskenland-Rundfahrt* is de Euskal Bizikleta, en wiedere  baskische Rundfohrt, de bit to dat Johr 2008 utdragen un nah tonehmen finanziellen Problemen in dat Johr 2009 mit de Baskenland-Rundfohrt fusioneert wurr.

## Siegerlist

## Weblenken
* Offizielle Websteed (spaansch)

## Enkeld Nahwiesen
Kreisstraten in’n Landkreis Rodenborg

Na dat Neddersassische Stratengesett is de Landkreis Rodenborg Dreger för de Stratenbolast för en Reeg von Straten op dat Rebeed von’n Landkreis. Disse Kreisstraten warrt in’n Kreis dörnummereert.

De höögste Nummer is de Kreisstraat 246. De Nummern sünd aver nich all vergeven. As de Landkreis Bremervöör un de Landkreis Rodenborg 1977 to een Kreis tohoopgahn sünd, hebbt de Kreisstraten in’n Landkreis Bremervöör en 1 vörstellt kregen (oder en 10 bi de Nummern ünner 10) un de in’n Landkreis Rodenborg en 2 (oder 20). In’n Landkreis Bremervöör weren de Tallen bet 50 vergeven un in’n Landkreis Rodenborg de Tallen bet 46. Enkelte Nummern dormank sünd vondaag nich mehr vergeven. Dat gifft vondaag also 90 Kreisstraten in’n Landkreis (wenn de K102 un de K102n in Bremervöör as twee tellt warrt).

Alltohoop gift dat üm un bi 647 Kilometer Kreisstraten in’n Landkreis Rodenborg mit 335 Kilometer Radweeg, de an de Kreisstraten langsgaht. De Radwannerweg Hoge Heid hett in’n Landkreis Rodenborg en Längd von 8,590 Kilometer. Tostännig för den Ünnerholt sünd de Kreisstratenmeesteree in Rodenborg (tostännig för 327 km Straat, 144 km Radweg, den Radwannerweg Hoge Heid un 81 Brüggen in’n Süüdkreis) un de Stratenmeesteree in Sandbossel (tostännig för 320 km Straat, 191 km Radweg un 45 Brüggen in’n Noordkreis).

## Footnoten
Siek (Landkreis Rodenborg)

**Siek** () is en lütten Oort in de Gemeen Jeem in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen.

## Geografie

En poor hunnert Meter in’n Süüdoosten von Siek flütt de Wiest langs.

De Naveröörd sünd Wehldörp in’n Noorden, Jeem un Elsdörp in’n Noordoosten, Heesdörp in’n Süüdoosten, Bokel un Mulmshoorn in’n Süden un Narbn in’n Süüdwesten.

## Historie

Siek höört al von öllers her to de Gemeen Jeem mit to.

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Jeem in’n Kanton Rodenborg höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

De Oort hett vör 1885 to de Böörd Jeem in dat Amt Zeven tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Zeven. 1932 is dat Deel von’n Landkreis Bremervöör worrn un 1977 von’n Landkreis Rodenborg.

In’n Eersten Weltkrieg is een Soldaat ut Siek fullen.

### Inwahnertall

### Religion

Siek is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Margarethenkark in Jeem.

För de Kathoolschen is de Christ-König-Kark in Zeven tostännig, de siet 1. November 2006 to de Karkengemeen Corpus Christi in Rodenborg tohöört.

## Kultur

En Denkmaal för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’ steiht in Jeem op’n Karkhoff.

## Weertschop un Infrastruktur

Bi Siek an de Straat na Jeem liggt dat Rehazentrum Jeem.

### Verkehr

Dör Siek löppt de Bundsstraat 71, de in’n Noorden na Zeven, Sürsen un Bremervöör geiht un in’n Süüdoosten na Rodenborg. Na Jeem in’n Oosten löppt de Kreisstraat 126 un na Narbn in’n Süüdwesten geiht de K&nbsp;112.

So bi een Kilometer in’n Süüdoosten löppt de Autobahn 1 an Siek langs. De Opfohrt 49 Bokel is so twee Kilometer in’n Süden von Siek.

De nächste Bahnhoff is so bi 15 Kilometer wied weg de Bahnhoff Rodenborg an de Bahnlien Bremen–Hamborg.

### Scholen

De Kinner ut Siek gaht op de Grundschool Elsdörp.

## Footnoten
Sick

**Sick** betekent

* Sick, Oort in de Gemeen Jeem in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen,
* Sick, düütschen Hersteller von Industriesensorik,
* **', US-amerikaanschen Dokumentarfilm von Kirby Dick ut dat Johr 1997,
* ''[[Sick (Tiedschrift)|Sick]]'', US-amerikaansche Tiedschrift.

**Sick''' is de Familiennaam von

* Alfred von Sick (1845–1906), düütschen Generaal,
* Andrea Sick (* 1963), düütsche Kunstwetenschopperin, Medienwetenschopperin un Kuratersche,
* Ann Sick (* 1958), US-amerikaansche Crossloop-Sommerbiathletin,
* Bastian Sick (* 1965), düütschen Journalist un Schriever,
,
* Emil Sick (1921–1978), düütschen Lichtathlet,
* Erwin Sick (1909–1988), düütschen Utfinner un Ünnernehmer,
* Friedrich Christian Sick (1794–1863), düütschen Sülversmidd un Politiker,
* Gary Sick (* 1935), US-amerikaanschen Politikwetenschopper un Politiker,
* Georg Sick (1861–1937), düütschen Oberstleutnant,
* Georg Friedrich Sick (1760–1829), düütschen Veterinär,
* Gernot Sick (* 1978), öösterriekschen Footballspeler,
* Gustav Rochus Sick (1803–1855), düütschen Dokter un Parlamentarier,
* Heinrich von Sick (1822–1881), düütschen Politiker,
* Helma Sick (* 1941), düütsche Ünnernehmerin un Schrieversche,
* Helmut Sick (1910–1991), düütsch-brasiliaanschen Ornitholoog,
* Hermann von Sick (1815–1892), düütschen Generaalmajor,
* Ingo Sick (* 1939), Swiezer Physiker,
* Karl Friedrich Sick (1780–1837), düütschen Ökonomieraad un Hoffraad,
* Paul von Sick (1820–1859), düütschen Statistiker un Historiker,
* Peter Sick (1530–1588), düütschen evangeelschen Theoloog,
* Stefan Sick (* 1981), düütschen Kameramann, Speelbaas un Filmeditor,
* Stefanie Sick (* 1971), düütsche Journalistin un Moderatorin,
* Willi-Peter Sick (1919–2006), düütschen Politiker,
* Wolf-Dieter Sick (1925–2013), düütschen Geograaf.

Kiek ok bi: Sik, Sic, Sicko.
Brüttendörp

**Brüttendörp** () is en Dörp in de Gemeen Zeven in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen.

## Geografie

Na Süüdwesten to liggt dat Naturschuulrebeed Hemelsmoor un bi 200 Meter in’n Oosten von Brüttendörp flütt de Meh-Au langs.

De Naveröörd sünd Zeven in’n Noorden, Asp in’n Noordoosten, Wist in’n Oosten, Osenhorst un Elsdörp in’n Süüdoosten, Wehldörp mit Wehldörper Holt in’n Süden, Steenfeld in’n Süüdwesten, Brümmerhoff un Oostertimk in’n Westen un Olendörp in’n Noordwesten.

## Historie

In de Johren 1820 weer Brüttendörp een von de Öörd, de Carl Friedrich Gauß bi de Gaußsche Landsopnahm anpeilt hett.

In’n Eersten Weltkrieg sünd ölven Soldaten ut Brüttendörp fullen oder vermisst un in’n Tweten 26.

1995 weer dat Dörp Kreiswinner bi’n Weddstried *[[Uns Dörp schall schöner warrn]]*.

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Jeem in’n Kanton Rodenborg höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

De Oort hett vör 1885 to de Huusvaagdie Zeven von dat Amt Zeven tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Zeven. 1932 is dat Deel von’n Landkreis Bremervöör worrn un 1977 von’n Landkreis Rodenborg.

Von 1965 bet 1974 weer de Gemeen Brüttendörp Maat von de Samtgemeen Zeven. De Oort is mit de Gemeenreform in Neddersassen an’n 1. März 1974 Deel von de Gemeen Zeven worrn.

### Inwahnertall

### Religion

Brüttendörp is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Vitus-Kark in Zeven.

För de Kathoolschen is de Christ-König-Kark in Zeven tostännig, de siet 1. November 2006 to de Karkengemeen Corpus Christi in Rodenborg tohöört.

## Kultur

En Denkmaal för de Fullenen ut den Eersten Weltkrieg steiht in Zeven bi de Kark. Ok in Brüttendörp sülvs gifft dat en Kriegerdenkmaal för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’.

### Verenen

1920 hebbt sik Lüüd ut Wehldörp, Brüttendörp un Brümmerhoff tohoopdaan un den Schützenvereen Wehldörp-Brüttendörp grünnt. Dat hett aver nich goodgahn un 1921 hebbt de Brüttendörpers un Brümmerhoffers jemehr egen Vereen grünnt.

## Weertschop un Infrastruktur

Brüttendörp hett en egene freewillige Füürwehr. 

### Verkehr

Dör Brüttendörp löppt de Bundsstraat 71, de in’n Noorden na Zeven, Sürsen un Bremervöör geiht un in’n Süüdoosten na Rodenborg. De Landsstraat 132 löppt na Süüdwesten över Brümmerhoff, Steenfeld, Vörwark un Otterst na Otterbarg.

So bi fiev Kilometer in’n Süüdoosten löppt de Autobahn 1 an Brüttendörp langs. De Opfohrt 49 Bokel is so acht Kilometer in’n Süden von Brüttendörp.

De nächste Bahnhoff is so bi 20 Kilometer wied weg de Bahnhoff Rodenborg an de Bahnlien Bremen–Hamborg.

### Scholen

Fröher harr dat Dörp en egen Volksschool. Vondaag is in dat Gebüüd de Füürwehr ünnerbrocht.

## Footnoten



## Weblenken
Siek

**Siek** betekent

* Siek, en fucht Daal von en Beek,
* Siek, Stadt in’n Landkreis Deefholt, Neddersassen,
* Siek, Gemeen in dat Amt Siek in’n Kreis Stormarn, Sleswig-Holsteen,
* Siek, Oort in de Gemeen Neenkerken in’n Landkreis Heidkreis, Neddersassen,
* Siek, Oort in de Gemeen Jeem in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen.
Asp (Gemeen Zeven)

**Asp** () is en Oort in de Gemeen Zeven in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen.

## Geografie

Bi 700 Meter in’n Süüdwesten von Asp flütt de Meh-Au langs.

De Naveröörd sünd Wiersdörp un Weertzen in’n Noordoosten, Frankenbossel in’n Oosten, Wist un Elsdörp in’n Süüdoosten, Osenhorst in’n Süden, Wehldörp un Brüttendörp un Oostertimk in’n Süüdwesten, Olendörp in’n Westen un Zeven in’n Noordwesten.

## Historie

Asp is keen olen Oort. Asp is eerst in dat 20. Johrhunnert entstahn. In’n Mai 1939 hett de Wehrmacht en Stück Busch bi Zeven köfft, üm dor en Heeresmunitionsanstalt (Muna) antoleggen. Al 1940 hebbt se dor anfungen, Granaten to produzeren. Üm un bi 90 Bunkers hebbt op dat Gelänn stahn. In de Muna müssen en Barg sowjetsche Kriegsfungene arbeiden, von de veel doodbleven sünd. De Produkschoon güng wieder bet to’n 24. April 1945, as Zeven un Asp von de Briten innahmen worrn sünd. Na’n Krieg sünd de Anlagen glieks unbruukbor maakt worrn. De Bunkers sünd sprengt worrn un de Produkschoonsanlagen hebbt de Briten afboot. Ut de Ünnerkunftsrüüm sünd Wahnrüüm maakt worrn. Deelwies hett aver ok de Bundswehr dat Areaal bruukt un dor twee Mobilmachungsstützpunkte ünnerbröcht. De militäärschen Anlagen sünd in de Johren 1990 all oplööst worrn. Vondaag is op dat Gelänn en Reeg von Industrieünnernehmens ansiedelt.

För de doden Dwangsarbeiders ut de Muna is 1952 in’n Noordwesten von Zeven en Kriegsgräversteed anleggt worrn.

### Religion

För de Evangeelsch-Lutherschen is de Vitus-Kark in Zeven tostännig un för de Kathoolschen de Christ-König-Kark in Zeven, de siet 1. November 2006 to de Karkengemeen Corpus Christi in Rodenborg tohöört.

## Weertschop un Infrastruktur

Asp is stark dör Industrie präägt. Ünner annern sitt dor de Ünnernehmens Mapa, LISEGA SE un Düütsch Melkkontor.

### Verkehr

Dör Asp löppt de Landsstraat 131, de in’n Süüdoosten na Wist, Elsdörp un Scheeßl an de Bundsstraat 75 ran löppt un in’n Noordwesten na Zeven an de Bundsstraat 71, de denn wedder in’n Noorden na Sürsen un Bremervöör geiht un in’n Süüden na Rodenborg. Ans gifft dat en lüttjere Straat na Wiersdörp.

De nächste Autobahn is de Autobahn 1 (Afsnidd Hamborg–Bremen). De Opfohrt 48 Elsdörp is so söss Kilometer in’n Süden von Asp.

De nächste Bahnhoff is so bi 20 Kilometer wied weg de Bahnhoff Scheeßl an de Bahnlien Bremen–Hamborg.

## Weblenken
Wiersdörp

**Wiersdörp** () is en Dörp in de Gemeen Heeßel in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen. To Wiersdörp höört ok de Hööv von Adiek un Ahoff mit to.

## Geografie

So bi 1500 Meter in’n Noorden von Wiersdörp bi Heeßel flütt de Oost langs.

De Naveröörd sünd Heeßel in’n Noorden, Oosterheeßel in’n Noordoosten, Adiek, Ahoff, Wiertzen un Freyersen in’n Oosten, Rüspel un Frankenbossel in’n Süüdoosten, Wist in’n Süden, Asp in’n Süüdwesten, Zeven in’n Westen un Brauel un Offens in’n Noordwesten.

## Historie

Wiersdörp kummt an’n 17. März 986 as *Uidgeresthorp* toeerst in en Oorkunn von König Otto III. vör, in de he dat Verhältnis twüschen dat Klooster Heeßel un dat Arzbisdom Bremen regelt.

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Zeven in’n Kanton Zeven höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

De Oort hett vör 1885 to de Böörd Heeßel in dat Amt Zeven tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Zeven. 1932 is dat Deel von’n Landkreis Bremervöör worrn un 1977 von’n Landkreis Rodenborg.

De Oort is an’n 1. März 1974 Deel von de Gemeen Heeßel worrn.

In’n Eersten Weltkrieg sünd ölven Soldaten ut Wiersdörp fullen oder vermisst un in’n Tweten 18.

### Inwahnertall

### Religion

Wiersdörp is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Vitus-Kark in Heeßel.

För de Kathoolschen is de Christ-König-Kark in Zeven tostännig, de siet 1. November 2006 to de Karkengemeen Corpus Christi in Rodenborg tohöört.

## Kultur

En Denkmaal för de Fullenen ut de beiden Weltkrieg’ steiht in Heeßel op’n Karkhoff.

### Verenen

Wiersdörp hett en egene freewillige Füürwehr.

## Weertschop un Infrastruktur

Wiersdörp hett en Kita, de 1972 grünnt worrn is.

### Verkehr

Dör Wiersdörp löppt de Landsstraat 142, de in’n Oosten na Wiertzen un Zittens löppt un in’n Westen över de L&nbsp;124 na Zeven an de Bundsstraat 71 ran, de denn wedder in’n Noorden na Sürsen un Bremervöör geiht un in’n Süüden na Rodenborg. In’n Noorden geiht de Kreisstraat 110 na Heeßel. Ans gifft dat en lüttjere Straat na Asp.

De nächste Autobahn is de Autobahn 1. De Opfohrt 48 Elsdörp liggt so negen Kilometer in’n Süden von Wiersdörp.

De nächste Bahnhoff is so bi 23 Kilometer wied weg de Bahnhoff Scheeßl an de Bahnlien Bremen–Hamborg.

## Footnoten
Osenhorst

**Osenhorst** () is en Dörp in de Gemeen Zeven in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen.

## Geografie

So bi 300 Meter in’n Süüdwesten von Osenhorst münnt de Osenhorster Beek in de Meh-Au.

De Naveröörd sünd Asp, Hoffkoh un Wist in’n Noorden, Bahnhoff Elsdörp un Frankenbossel in’n Noordoosten, Elsdörp in’n Oosten, Jeem un Heesdörp in’n Süden, Siek in’n Süüdwesten, Wehldörp mit Wehldörper Holt in’n Westen un Brüttendörp in’n Noordwesten.

## Historie

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Zeven in’n Kanton Zeven höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

De Oort hett vör 1885 to dat Amt Zeven tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Zeven. 1932 is dat Deel von’n Landkreis Bremervöör worrn un 1977 von’n Landkreis Rodenborg.

In dat 19. Johrhunnert hett Osenhorst noch mit Borgwall un Borgelsdörp en Gemeenverband billt, later is Osenhorst denn aver an Wist gahn un Borgwall un Borgelsdörp an Elsdörp.

De Oort is an’n 1. März 1974 as Deel von de Gemeen Wist mit de Gemeenreform in Neddersassen an de Gemeen Zeven kamen.

### Inwahnertall

### Religion

Osenhorst is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Allerhilligen-Kark in Elsdörp.

För de Kathoolschen is de Christ-König-Kark in Zeven tostännig, de siet 1. November 2006 to de Karkengemeen Corpus Christi in Rodenborg tohöört.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

Osenhorst is över lüttjere Straten in’n Westen verbunnen mit Wehldörp un de Bundsstraat 71, de in’n Noorden na Zeven, Sürsen un Bremervöör geiht un in’n Süüden na Rodenborg. In’n Noorden geiht en Straat na Wist an de Landsstraat 131 un in’n Oosten na Elsdörp an de L&nbsp;131.

De nächste Autobahn is de Autobahn 1. De Opfohrt 48 Elsdörp liggt so dree Kilometer in’n Süüdoosten von Osenhorst.

De nächste Bahnhoff is so bi 17 Kilometer wied weg de Bahnhoff Scheeßl an de Bahnlien Bremen–Hamborg.

### Scholen

De Kinner ut Osenhorst gaht op de Grundschool Elsdörp.

## Lüüd

De Footballspelerin Doris Fitschen is op’n Buurnhoff von ehr Öllern in Osenhorst opwussen.

## Literatur

* *Dorfchronik von Wistedt: mit seinen Ortsteilen Hofkoh, Osenhorst und Bahnhof Elsdorf im Wandel der Zeit.* 2013

## Footnoten
Jan Hinnerk Wördemann

**Jan Hinnerk Wördemann** (* 1. Mai 1851 in Eidelstee-Dörpel; † 18. Dezember 1923 in Wagenfeld) weer en plattdüütsch Schriever, Schauspeler un Rezitater.

1871 weer he as Schauspeler un af 1884 as Reuter-Rezitater in Hamborg aktiv.

## Schriften
* *Queken un Ranken. Allerhand Snaken un Snurre. Gedichte un Vertellsel in plattdütscher Mundart.* Großenhain, 1886.
* *Krusemünten. Twee Geschichten von'n Dörp. De Wais'. Adam un Eva.* Nörden, 1889.
* *Weihsand. Allerhand Gedichte un Vertellsel in plattdütsche Mundart.* Schröder, Deefholt 1909. / 3. Uplaag Schröder, Deefholt 1912.
* *Hannover'sche Jungen. Ene Dörpgeschicht' ut'n Jahr 1866.* Knorr, Bassen 1912.
* *De Heideköster. Ene Dörpgeschicht ut'n verled'nen Jahrhunnert.* Schröder, Deefholt 1915. / 2. Uplaag. Schröder, Deefholt 1921.
* *Dannappels. Gedichte un Vertellsel in hoch- un plattdütsche Mundart.* Schröder, Deefholt 1922.

## Weblenken
* Jan Hinnerk Wördemann in de Plattdüütsche Bibliographie un Biographie (PBuB)