Walter Wallmann

**Walter Wallmann** (* 24. September 1932 in Uelzen; † 21. September 2013 in Frankfort an'n Main) weer en düütsch Politiker vun de CDU.

He weer van 1977 bit 1986 Böverbörgermeester vun Frankfort an'n Main, van 1986 bit 1987 Bundsminister för Ümwelt, Naturschuul un Reaktorsekerheit un van 1987 bit 1991 Ministerpräsident vun dat Land Hessen.

## Leven
### Studium un Promotschoon
Nah dat Abitur fung Wallmann en Studium vun de Rechts- und Staatswetenschap an de  Philipps-Universität Marburg an, wat he mit beid juristisch Staatsexamina afsluuten dee, de he in Frankfort an'n Main maken dee. 1961 is Wallmann all in de CDU intreden. 1965 hett he sien Doktertitel (Dr. iur.) an de Universität Marburg mit de Arbeit *Zur strafrechtlichen Problematik des Züchtigungsrechtes der Lehrer unter besonderer Berücksichtigung des geltenden Verfassungsrechtes* maakt.

### Tätigkeiten as Richter un Anfänge in de CDU
He wurr Bezirksvörsitter vun de Junge Union in Mittelhessen un Afordneter vun den Landdag in Hessen. To glieker Tiet weer he bit 1967 as Richter an dat Landgericht Kassel, as ok an dat Amtsgericht Rotenburg an der Fulda un an dat Landgericht Gießen tätig. 1967 wurr  Walter Wallmann Stellvertreden Landsvörsitter vun de CDU Hessen un 1968 ok  Fraktschoonsvörsitter vun de CDU in' Landdag.

### Bundsdagsafordneter
Nah de Bundsdagswahl 1972 is Wallmann ut den Hessischen Landdag utscheeden un wurr Liddmaat vun den Düütschen Bundsdag. Hier wurr he 1973 Liddmaat vun den Fraktschoonsvörstand. Van 1974 bit 1975 weer he Vörsitter vun den Ünnersökensutschuss för de  Guillaume-Affäär, woför he völ Lob un Anerkennung kreeg. 1976 wurr he Parlamentarischer Geschäftsführer vun de CDU/CSU-Bundsdagsfraktschoon.

### Scheef gahn Wahl to'n Marburger Böverbörgermeester
In' Februar 1970 hett hüm de Stadtverordnetenversammlung vun Marburg as Kandidat vun CDU, FDP un en Wählerblock gegen den bitherigen Amtsinhebber Georg Gaßmann to'n Böverbörgermeester vörslahn. Disse Wahl weer denn aber ungültig. In de Wedderhalenswahl hett sück denn de nee SPD-Kandidat Hanno Drechsler gegen Wallmann dörsett

### Böverbörgermeester vun Frankfort an'n Main
1977 hett Wallmann sien Bundsdagsmandat daalleggt, nahdem de CDU bi de Kommunalwahl in Frankfort an'n Main unverwacht de  afsolute Mehrheit errungen harr un de amteeren Böverbörgermeester Rudi Arndt (SPD) torüchtreden weer. Dat Scheitern vun de SPD in Frankfort wurr as Folge vun den *rooden Filz* (in Frankfort vun de Spendenaffäär vun de de Frankfurter SPD), de Rebeetsreform in Hessen, de Schoolpolitik aber ok as Nahwirken vun den Frankförter Hüüskamp sehn. Wallmann weer bi de  Kommunalwahl in Hessen to glieker Tiet as Spitzenkandidat in Frankfort un in Marburg antreden un wurr nu Böverbörgermeester vun de Stadt Frankfort an'n Main.

Wallmann führ en grootzügige apenliche Baupolitik, so hett he bispeelswies den Wedderupbau vun  Fackwarkhüüs up den Römerbarg (Oostzeile) dör un hett de Börgerinitiative to de Wedderherstellen vun de Olt Oper to en Konzert- un Veranstaltensgebäude ünnerstütt. Wiederhen sörg he för de Saneeren vun dat Frankforter Bahnhoffsveertel un hett den Grundsteen för dat Museumsufer leggt.

He sett sück ok butenpolitisch in un hett 1980 de düütsch-israeelsch Beziehungen dör en Früenschapsverdrag tüschen Frankfort un Tel Aviv wieder utbaut. Up sien Initiative bedrifft de Stadt Frankfort siet 1980 ok en Besöökprogramm för jöödsch as ok politisch oder religiöös verfolgt ehmalge Frankforter Börgerinnen un Börger. Een Johr tovör, 1979, harr he in de Haapen up Freden in' Nahen Oosten all ebenfalls en Früendschapsverdrag mit de ägyptisch Hööftstadt Kairo slooten.

1982 wurr he to'n Landsvörsitter vun de CDU in Hessen un 1985 to'n Stellvertreden Bundsvörsitter vun de Partei wählt. Van 1985 bit 1986 weer he in sien Funktschoon as Böverbörgermeester buterdem Präsident vun Düütschen Städerdag.

### Eerst Bundsümweltminister
As Reaktschoon up de Katastroph vun Tschernobyl wurr Wallmann vun Bundskanzler Helmut Kohl an' 6. Juni 1986 to'n eersten Bundsminister för Ümwelt, Naturschuul un Reaktorsekerheit nömmt. Wichtig staatliche Regelungen wiels sein etwa ölf Maand düern Amtstiet weern de Ändern vun dat Kfz-Stüer-Gesett to Inführen vun  schadstoffarm Autos as ok dat Wasch- und Reinigungsmittelgesetz van' 5. März 1987, dat in' Mai 2007 vun en nee Gesett aflööst wurr.

Ut sien Amtstiet as Bundsümweltminister stammt ok de Beteken „Wallmann-Ventil“ för dat Ventil, dat in' Fall vun en Karnschmülten dat Utnannerfleegen vun dat Vulldruck-Containment verhinnern sall. 

### Ministerpräsident vun Hessen
Ut sien Amt as Ümweltminister is he an' 23. April 1987 utscheeden, nahdem de hessische CDU ünner sien Spitzenkandidatur de Landdagswahl tosommen mit de FDP knapp winnen kunn.

Wallmann wurr dormit de eerste christdemokraatsch Ministerpräsident in Hessen. Ünner hüm kunn de CDU/FDP-Koalitschoon hör Verspreeken vun de Schoolfreeheit mit dat *Gesetz zur Wiederherstellung der freien Schulwahl im Lande Hessen* dörsetten. Todem övernehm he de Upgaav vun den Bundsraatspräsidenten bit to’n 31. Oktober 1987, de all bit to de Landdagswahl sien Amtsvörgänger Holger Börner (SPD) inneharr. In sien Amtszeit full 1987 en ernsttonehmen  Störfall in den Reaktorblock A vun dat Karnkraftwerk Biblis, de över een Johr vun den Bedriever RWE un de tostännig Behörden versöcht wurr to vertuschen, wat to en Vertruensverlust in sien Regeeren bi de Bevölkerung führ. En wiederen Schandaalgeev dat 1990, as de so nömmt „Tulpenzwiebelaffäre“ bekannt wurr. Walter Wallmann harr an sien Privathuus Gordenarbeiten över de Staatskasse betallt, wat ebenfalls to en Imageverlust führte.

Bi de Landdagswahl 1991 reck sien Koalitschoon ut CDU un FDP nich mehr de erforderliche Mehrheit. Wallmann is dorher an’ 5. April 1991 ut dat Amt scheeden un wull ok nich Oppositschoonsführer wurrn. Sien Landdagsmandat hett he ok daalleggt und den CDU-Landsvörsitt verlor he in en internen Machtstriet an Manfred Kanther. He weer dornah in de Privatwertschap as Afkaat tätig. 1995 wurr Wallmann CDU-Kreisvörsitter vun Frankfort an’n Main un hett sück 1997 ut gesundheitlich Grünnen ut de Politik torüchtrucken. 

Walter Wallmann weer mit Margarethe verheiraadt un harr een Söhn.

## CDU-Spendenaffäär
1983 wurrn all tosommen 8 Millionen DM vun de hessisch CDU in't Utland transfereert un de Rücköverwiesen as Vermächtnisse oder Kredite utwiest. To dissen Tietpunkt weer Walter Wallmann CDU-Landsvörsitter. Man kunn hüm aber kien Verwicklung in de CDU-Spendenaffäär nahwiesen. In sien Utsaag as Tüüg in' November 2000 hett he seggt, dat he de Finanzangelegenheiten in goot Hann' vun den dormaligen Generalsekretär vun de hessisch CDU Manfred Kanther un den Schatzmeester Casimir Prinz zu Sayn-Wittgenstein sehn harr, so dat hüm an de Kompetenz vun Manfred Kanther nie Twiefel upkommen weer. He geev ok to Protokoll, dat he sück seker weer, dat ok Roland Koch nichts vun dat Geld wusst harr un somit as Wallmann sülvst vullkommen ahnungslos ween weer.

## Ehrungen
### Ignatz-Bubis-Pries
An' 21. Januar 2007 kreeg he in de Frankforter Paulskark den mit 50.000 Euro doteerten Ignatz-Bubis-Pries för Verständigung. Dat Kuratorium hett sien Entscheeden dormit begrünnd, dat sück Wallmann „in hervorragender Weise für Verständigung und Toleranz eingesetzt und sie vorgelebt“ harr. De dormalige Böverbörgermeesterin vun Frankfort Petra Roth, as ok de Viezpräsident vun den Zentraalraat vun den Jöden in Düütschland un Vörsitter vun de jöödsch Gemeend Frankfort, Salomon Korn, hebbt vör allen sien Insatz in den Beriek vun de Städerpartnerschapen loobt.

### Wiedere Utteknungen
1979 wurr hüm de Ehrenpries vun de Hermann Ehlers Stiftung verleeht., 1990 dat Bundsverdeenstkrüüz. Walter Wallmann weer Ehrenvörsitter vun de hessisch CDU un siet 2003 Dräger vun den Hessischen Verdeenstorden.

An sien 77. Gebortsdag, den 24. September 2009, wurr Walter Wallmann to'n Ehrenbörger vun de Stadt Frankfort nömmt. Dormit weer he eerste Stadtböverhoopt vun  Frankfort vun de Nahkriegstiet, dat mit de Ehrenbörgerschap uttekent wurr. 

Buterdem weer Wallmann Ehrenliddmaat vun Eintracht Frankfort.

## Familie
Sien Bröer Wilhelm Wallmann weer Börgermeester vun Wiesbaden un de sien Dochter, also sien Nichte Astrid Wallmann, wurr bi de Landdagswahl in Hessen 2009 in den hessischen Landdag wählt.

Wallmanns Söhn Walter junior wurr an’ 19. März 2013 vun den hessischen Landdag to’n neen Präsidenten vun den hessischen Landsrechnungshoff wählt.

## Literarisch Warken (Utwahl)
* *Im Licht der Paulskirche*, Goetz, Potsdam 2002, ISBN 9783000099564
* *Die Gegenwart der Geschichte*, Societäts-Verlag, Frankfurt an’n Main 2001, ISBN 9783797307699
* *Der Preis des Fortschritts. Beiträge zur politischen Kultur*, Lübbe, Bergisch Gladbach 1988, ISBN 9783421061409

## Enkeld Nahwiesen


## Weblenken

* Literatur över Walter Wallmann in de Hessisch Bibliographie
* DNB-Katalog