open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Chileenschen Smunt

De **Chileensche Smunt** (*Anas sibilatrix*) is en Aart ut de Familie vun de Aantenvagels. Dor warrt se to de Aanten an sik mit torekent. Tohuse is se in’n Süden vun Süüdamerika un up de Falklandinseln. Ofschoonst se in Chile veel jaagt warrt, meent de IUCN, een möss sik „keen grote Sorgen“ maken  (*least concern*).

## Kennteken
Dat Lief vun Chileensche Smunte kann twuschen 43 un 54 cm lang weern. De Flunken sünd twuschen 23,5 un 27,4 cm lang. Wegen doot se twuschen 828 un 939 g. De Waarten sünd normolerwiese en beten grötter un swaarer, as de Aanten. Sunst verscheelt sik Waarten un Aanten nich groot.  

## Wo se vorkamen doot un wie veel dat gifft
Chileensche Smunte sünd tohuse in Süüdamerika. De nöördliche Grenz vun de Gemarken, wo se bröden doot, liggt in Argentinien bi 36 ° S un in Chile bi 40 ° S. In nich allto grote Tahl brott düsse Aart ok up de Falkland-Eilannen. Hen un wenn verbiestert se sik ok bit hen na Süüdgeorgien, de Süüdlichen Orkneyinseln un de Süüdlichen Shetlandinseln. Ob se in’n Winter wegtrecken doot, hangt af vun de Gemarken, wo se leven doot. Aanten, de an de süüdliche Spitz vun Süüdamerika bröden doot, treckt in’n Winter na Norden hen un sünd denn to finnen bit na Brasilien sien Süden hen. De Vagels, de up de Falklandinseln tohuse sünd, blievt dor dat ganze Johr. De IUCN taxeert den Bestand vun düsse Aante up 100.000 bit 1 Mio. geslechtsriepe Vagels un meent, de Bestand in dat grote Rebeed, wo se vorkamen deit, weer stabil.

## Wie se leven doot
Chileensche Smunte sünd tohuse an flacke Lagunen, an de Meere in de Pampa, an dat Siedland bi de Ströme un an lüttjere Staubecken. An’n leevsten möögt se nehrstoffrieke Waters. Se leevt meist vun Planten un freet an’n leevsten Waterplanten, man ok Gras. Hen un wenn kann een jem sehn, wie se an Felsen an de Küst de Algen affreten doot.
Bröden doot se twuschen September- un Dezembermaand. Denn is up de süüdliche Halfkogel al Vörjohr. De Paare hefft man bloß luerlüttje Reviere un boot ehre Nester in’t Gras oder unner Buschwarks un Kratt. De Aante leggt acht bit tein witte oder hell-cremefarvte Eier. Dat Bröden duert 24-25 Dage., denn kruupt de Lütten ut. De Waart maakt bi dat Uptehn vun de Jungen mit, man wenn dat an’t Rusen geiht, büxt he ut un lett siene Familie alleen. Eerst na dat Rusen kummt he wedder torüch.

## Literatur
* Hartmut Kolbe; *Die Entenvögel der Welt*, Ulmer Verlag 1999, ISBN 3-8001-7442-1
* Hadoram Shirihai: *A Complete Guide to Antarctic Wildlife - The Birds and Marine Mammals of the Antarctic Continent and Southern Ocean*, Alula Press, Degerby 2002, ISBN 951-98947-0-5
* Robin und Anne Woods: *Atlas of Breeding Birds of the Falkland Islands*, Anthony Nelson, Shorpshire 1997, ISBN 0904614-60-3

## Weblenken

## Belege


## Kiek ok bi
* List vun Vagels
Marc Norman

**Marc Brian Norman** (* 10. Februar 1941 in Los Angeles, Kalifornien, USA) is en US-amerikaanischen Dreihbookschriever un Filmproduzent.

## Leven un Wark
Norman is in Los Angeles boren un opwossen. 1967 schreev he sien eerst Dreihbook. In de Anfangstiet vun sien Loopbahn hett he för Feernsehregen schreven, so as *Mission: Impossible* (dt.: *Kobra, übernehmen Sie*) oder *Run for Your Life* (dt.: *Wettlauf mit dem Tod*). De bekanntste Film, för dat Norman dat Dreihbook bistüert hett, weer *Shakespeare in Love*. Bi dissen Film weer he ok de Produzent. För sien Warken hett he mehrere Priesen kregen.

Norman is siet 1967 mit sien Fro Dale verheiraat. Se hebbt tosamen twee Kinner.

## Filmografie (Utwahl)

## Utteken
Norman weer för sien Wark sössuntwintig mol för Filmpriesen vörslahn (Stand: Juni 2016), dorünner ok tweemol för den *[[Oscar]]*. Uttekent weer he mit 15 dorvun, so as:
* 1998: mit den *[[Sierra Award]]* in de Kategorie *Best Dreihbook* för *Shakespeare in Love*
* 1998: mit den *[[NYFCC Award]]* in de Kategorie *Best Dreihboo* för *Shakespeare in Love*
* 1999: mit den *[[Oscar]]* in de Kategorie *[[Oscar/Best Originaldreihbook|Best Originaldreihbook]]* för *Shakespeare in Love*
* 1999: mit den *[[Oscar]]* in de Kategorie *[[Oscar/Best Film|Best Film]]* för *Shakespeare in Love*
* 1999: mit den *[[Golden Globe]]* in de Kategorie *[[Golden Globe Award/Best Filmdreihbook|Best Filmdreihbook]]* för *Shakespeare in Love*
* 1999: mit den *[[BAFTA Award]]* in de Kategorie *Best Film* för *Shakespeare in Love*
* 1999: mit den *[[FFCC Award]]* in de Kategorie *Best Dreihbook* för *Shakespeare in Love*
* 1999: mit den *[[Golden Satellite Award]]* in de Kategorie *Bst Speelfilm, Kummedie oder Musical* för *Shakespeare in Love*

## Weblenken
*
Johann Adolph Poppe

**Johann Adolph Poppe** (* 27. Mai 1727 in Hamborg; † 28. August 1807 ok dor) weer en Hambörger Börgermeester.

Poppe is 1727 as Söhn von Anna Catharina, borene Musick (15. Januar 1702–1797), un den Koopmann Johannes Poppe in Hamborg boren. He weer dat drüdde von söss Kinner. He hett dat Lyceum von dat Johanneum in Hamborg besöcht un is an’n 28. März 1746 von Michael Richey op dat Johanneum opnahmen worrn. Von dor is he 1749 an de Universität Jena gahn, üm Juristeree to studeren, un hett an’n 27. Februar 1753 an de Universität Gießen den Dr. jur. maakt. Na dat Studium hett he sik as Avkaat in Hamborg dallaten.

Na’n Dood von Senater Johann Heinrich Winkler hett Poppe an’n 2. April 1868 sien Amt as Senater övernahmen. Von 1768 bet 1770 weer he för dat Broereewesen tostännig un denn för de Opsicht över de Kooplüüd un Hökers. 1772 is he eerst tweten un denn eersten Prätor worrn un harr dat Leid över de Fängnisse. 1770 weer he Maat von’n Utschuss för de Füürwehr. Bet 1776 weer he för de Verwaltung von de Frömmenstüür tostännig.

Von 1778 bet 1784 weer he Amtmann von dat Amt Ritzbüttel. 1784 is he eersten Prätor von de Walddörper un Verwalter von de Wedde worrn. Tosätzlich weer he Bisitter von dat Gericht, dat för de Handwarksmeester tostännig weer, un hett as Wienherr den Wienhannel un de Wienstüürn kuntrulleert. As Börgermeester Albert Schulte 1786 doodbleven is, hett de Senaat em an’n 11. Januar 1786 to’n ne’en Börgermeester wählt. Na’n Dood von Jacob Albrecht von Sienen 1800 is Poppe ok deenstöllsten von de veer Hambörger Börgermeesters worrn. Dat is he bet to sien Dood dör en Slaganfall an’n 28. August 1807 bleven. Na sien Dood is en Börgermeesterpenn för em slahn worrn.

As Börgermeester weer he von 1786 af an Vörstand von dat Gericht för de Handwarksmeesters un von 1789 af an von dat Seegericht. Dat Müntwesen ünnerstünn em 1788 un 1790 un de öffentliche Afteek 1791 bet 1807.

Poppe hett an’n 2. Dezember 1756 Anna Catharina Printz (5. August 1730–1772) freet. De beiden harrn teihn Kinner. Toeerst sünd de beiden Söhns Bernhard Friedrich (* 31. August 1757, bald storven) un Nicolaus Bernhard (12. Januar 1759–9. Januar 1842) boren. Na disse Tied hett Anna Catharina söven Kinner kregen (twee Söhns un fiev Döchter), de all dood boren oder kort na de Geboort doodbleven sünd. Eerst mit Anna Agneta Amalia (* 15. November 1768; hett Nicolaus von Graffen freet) keem wedder Kinnerglück in de Familie. Na’n Dood von siene eerste Fro hett Poppe an’n 10. November 1789 noch wedder freet. Ditmaal Cornelia Overmann (26. August 1742–29. März 1808; Weetfro von Senater Nicolaus Gottlieb Lütkens).

## Footnoten
Marcus Buck

**Marcus Buck** is de Naam von

* Marcus Buck (1621–1677), Hambörger Senater,
* Marcus Buck (1962-2023), noorweegschen Politikwetenschopper.
Marcus Buck (Senater)

**Marcus Buck** (* 14. Dezember 1621 in Hamborg; † 9. März 1677) weer en Hambörger Senater.

Buck is 1621 in Hamborg boren. He weer in Hamborg op dat Johanneum op School un is 1640 an dat Akadeemsche Gymnasium gahn. Na de School hett he Juristeree studeert (inschreven an de Universität Rostock in’n Juli 1637) un hett 1650 an de Universität Franeker dat akadeemsche Lizentiat kregen. Na dat Studium is he Avkaat in Hamborg ween un 1657 an dat Neddergericht deputeert worrn. 1660 is he in’n Raad von Hamborg wählt worrn, kreeg 1662 dat Amt as Kaspelsherr von Sankt Jacobi un is 1664 Gerichtsherr worrn. He weer von’n 23. April 1665 bet 26. April 1671 Amtmann von dat Amt Ritzbüttel. Na em is Hartwig von Spreckelsen Amtmann ween. 1675 is Buck Colonelherr in dat Katharinenregiment worrn.

Buck hett an’n 5. November 1655 Caecilie Kohl freet. De beiden harrn twee Kinner, den Söhn Johann Heinrich (17. Mai 1658–26. März 1666) un noch een Dochter.

## Footnoten
Claus von der Decken (1741–1803)

**Claus von der Decken** (* 13. Februar 1741 in Krummendiek; † 20. Juni 1803 op dat Good Laak III) weer en düütschen Verwaltungsbeamten.

Von der Decken is 1741 as Söhn von Catharina Elisabeth, borene von der Decken (29. April 1714–30. November 1793), un Hans Heinrich von der Decken (11. Oktober 1711–5. März 1749) in Krummendiek boren. He weer Arvherr op Good Laak in Keden, dat ut de Familie von siene Moder stammen dee.

Von der Decken weer Greev von dat Grevengericht Freeborg un Landraad von de Ridderschop von dat Hertogdom Bremen för den 1. Zirkel.

Von der Decken hett an’n 8. August 1769 in Holenwisch Dorothea Margarete von Lütcken (25. März 1749–9. Januar 1776) freet. De beiden harrn de Söhns Claus (14. September 1770–1. August 1829) un Hans Hermann von der Decken (1771–1829). An’n 3. Februar 1780 hett he noch wedder freet, ditmaal in Harpstäe Adelheid Elisabeth Frese gen. von Quiter (16. Oktober 1754–23. Oktober 1818; Dochter von Hieronymus Wigand Frese genannt von Quiter). De beiden harrn de Söhns Weipart Ludolf Hieronimus Wigand (28. Februar 1781–28. Mai 1845), Johann Christian (* 26. Mai 1782) un Benedikt Friedrich von der Decken (23. Juli 1785–19. Mai 1852).

## Footnoten
Hartwig von Spreckelsen

**Hartwig von Spreckelsen** (* 24. März 1624 in Hamborg; † 30. Oktober 1680 in Ritzbüttel) weer en Hambörger Raadsherr.

Von Spreckelsen is 1624 as Söhn von Margaretha, borene Claen (Dochter von Joachim Claen), un den Koopmann Hartwig von Spreckelsen († 1658) in Hamborg boren. He hett sik in’n Juli 1637 al mit 13 Johr an de Universität Rostock inschreven un is 1643 in Hamborg op dat Akadeemsche Gymnasium gahn. Na de School hett he 1644 anfungen, Juristeree an de Universität Altdorf to studeren. 1647 is he an de Universität Straßburg wesselt un 1650 an de Universität Basel. Dor hett he an’n 30. April 1650 dat Studium mit dat Lizentiat afslaten. Na dat Studium is he dör Europa reist, hett för en Tied wedder in Hamborg leevt un is denn Hoffraad von Hartog Gustav Adolf von Mekelborg in Güstrow ween.

1662 is he Richter an dat Neddergericht in Hamborg worrn. 1663 is he in’n Hambörger Raad wählt worrn un dor 1666 Prätor worrn. 1665 is he ok Kaspelsherr von St. Jacobi worrn. Von’n 27. April 1671 bet 6. Juni 1677 weer he Amtmann von dat Amt Ritzbüttel. He keem in’n Juni 1677 na Hamborg trügg un is Colonelherr in dat Kaspel Sankt Michaelis worrn. Nadem keen Raadsherr ut Hamborg as Amtmann na Ritzbüttel wull (von wegen de unsekere Laag in de Tied von’n Bremen-Veerner Feldtog), is von Spreckelsen an’n 21. März 1678 wedder as Amtmann wählt worrn un hett an’n 23. April dat Amt aktiv övernahmen. De Wahl güll för söss Johr, aver he is denn al an’n 30. Oktober 1680 doodbleven. An’n 1. November 1680 is he bi de Abundus-Kark in Groden begraven worrn. Na sien Dood hett siene Weetfro as Verweser bet 1681 dat Leid över dat amt Ritzbüttel övernahmen.

Von Spreckelsen hett an’n 19. November 1660 Elisabeth Schnock freet. De beiden harrn dree Söhns un dree Döchter, ünner annern Johann, Hartwig un Margaretha.

## Warken

* *Disputatio inauguralis de iudicio multarum, vulgo Frävel-Gericht.* Georg Decker, Basel 1651

## Footnoten
Johann Ulrich Pauli

**Johann Ulrich Pauli** is de Naam von

* Johann Ulrich Pauli (1682–1741), Hambörger Senater,
* Johann Ulrich Pauli (1727–1794), Hambörger Publizist.
Johann Ulrich Pauli (1682–1741)

**Johann Ulrich Pauli** (* 6. Juni 1682 in Hamborg; † 20. April 1741) weer en Hambörger Senater.

Pauli is 1682 as Söhn von’n Avkaat Ulrich Pauli (1637–1699) in Hamborg boren. He hett sik in’n April 1705 an de Universität Rostock för en Studium von de Juristeree inschreven un dor in’n September 1709 den Dr. jur. maakt.

An’n 29. November 1719 is he Hambörger Senater worrn. He weer von 1729 bet 1735 Amtmann von dat Amt Ritzbüttel. 1735 is Pauli Colonelherr in dat Katharinenregiment worrn.

Pauli weer veer Maal verheiraadt. He hett an’n 3. August 1710 Theodore Margaretha Schweder († 27. Januar 1715; Dochter von Georg Melchior Schweder) freet, an’n 31. Januar 1719 Dorothea Schramm († 7. November 1719), an’n 16. September 1720 Helena Ursula Schaffshausen (25. Oktober 1695–5. März 1723; Dochter von Julius Hinrich Schaffshausen) un an’n 24. Januar 1724 Anna Catharina Matsen († 3. Februar 1763). Pauli harr ölven Kinner, von de meist all aver jung doodbleven sünd. Blots de Kinner Anna Catharina (1726–1759) un Johann Ulrich (4. Dezember 1727–18. August 1794) sünd grootwussen.

## Footnoten
Heid un Moor bi Haslah

De **Heid un Moor bi Haslah** is en 15,0 Hektar groot Naturschuulrebeed in’n Süden von’n Hoff Haslah twüschen de Dörper Ohlenst un Hoop. Dat Naturschuulrebeed liggt in de beiden Landkreise Cuxhoben (6&nbsp;ha) un Oosterholt (9&nbsp;ha).

Dat Naturschuulrebeed driggt dat Kennteken NSG LÜ 099 un is an’n 1. Juli 1984 ünner Schuul stellt worrn.

Op de Stücken, de wat höger liggt, sünd Ekenmischholt, Sandheid un Magerrasen to finnen. In de siederen un fuchteren Rebeden is Övergangsmoor mit Dwargstrüker un Piepengras to finnen. Ans gifft dat ok noch Wooldstadien mit Moorlilien-Anmoor un Klockenheid.
Haslah

**Haslah** () is en lütten Oort in de Gemeen Oosterholt-Scharmbeek in’n Landkreis Oosterholt, Neddersassen. De Oort höört polietsch al von öllers bi Ohlenst mit bi.

## Geografie

De Oort liggt op de Oosterholter Geest. In’n Süden von Haslah liggt dat Naturschuulrebeed Heid un Moor bi Haslah. Dat Water ut dat Rebeed flütt över dat Schaufleet na’n Giehler Beek hen af. Na Noorden to liggt de Waterscheed na de Gackau un na Süden un Westen hen na de Drept.

De Naveröörd sünd Harndorp in’n Noorden, Bremerhorn un Biloh in’n Noordoosten, Ohlenst, de Feldhoff un Aßbarg in’n Süüdoosten, Isehorn in’n Süden, Garlst un Brockmannsmöhlen in’n Süüdwesten, Hoop in’n Westen un Büggeln un Albst in’n Noordwesten.

## Historie

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Hambargen in’n Kanton Oosterholt höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

De Oort hett vör 1885 to de Vaagdie Scharmbeek in dat Amt Oosterholt tohöört un weer in disse Tied Deel von de Buurschop Ohlenst. Na 1885 weer dat in’n Kreis Oosterholt, de 1932 mit’n Kreis Blomendal to’n ne’en un grötteren Kreis Oosterholt tohoopgahn is.

De Gemeen Ohlenst is an’n 1. März 1974 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Oosterholt-Scharmbeek worrn un billt binnen de Gemeen nu en Oortschop.

### Inwahnertall

### Religion

Haslah is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Willehadi-Kark in Scharmbeek.

För de Kathoolschen is de Hillige-Familie-Kark in Oosterholt-Scharmbeek tostännig.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

Von Haslah loopt lüttjere Straten na Noordwesten na Büggeln an de Kreisstraat 48 un na Süüdoosten na Ohlenst an de Kreisstraat 16. Över de K&nbsp;48 is de Oort an de Landsstraat 135 bi Wolsbuddel anbunnen. De K&nbsp;16 löppt in’n Süden över Hülsbarg na Oosterholt-Scharmbeek an de Bundsstraat 73 ran.

De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremen–Bremerhoben). De Opfohrt 13 Uthleer liggt so acht Kilometer in’n Westen von Haslah an de K&nbsp;48.

De nächsten Bahnhööv sünd so bi acht Kilometer wied weg an de Bahnlien Bremen–Bremerhoben de Bahnhoff Lübbst in’n Noordoosten un de Bahnhoff Olenbüttel in’n Süüdoosten.

### Scholen

De Kinner ut Haslah gaht na de Grundschool Heilshorn. De Grundschool Ohlenst, op de de Kinner vörher gahn sünd, hett mit dat Enn von dat Schooljohr 2016/2017 dichtmaakt.

## Footnoten
Brockmannsmöhlen

**Brockmannsmöhlen** () is en Oort in de Gemeen Oosterholt-Scharmbeek in’n Landkreis Oosterholt, Neddersassen. De Oort höört polietsch von öllers bi Garlst mit bi.

## Geografie

De Oort liggt op de Oosterholter Geest an dat Över von de Drept.

De Naveröörd sünd Hoop un Haslah in’n Noordoosten, Aßbarg, Feldhoff un Ohlenst in’n Oosten, Büttel un Isehorn in’n Süüdoosten, Garlst in’n Süden, Buggehorn un Vosloog in’n Süüdwesten un Hein, Wolsbuddel un Woldar in’n Noordwesten.

## Historie

De Oort is as Watermöhl an de Drept anleggt worrn un kummt in dat 14. Johrhunnert toeerst in de Oorkunnen vör.

In’n Oosten un Süden üm de Möhl rüm liggt vondaag de Golfplatz *Garlster Heid* von’n Club zur Vahr ut Bremen. De Golfplatz is anleggt worrn, nadem de Möhlenbesitter Honnen an’n 25. November 1960 en Pachtverdrag över 99 Johr mit’n Club zur Vahr afslaten hett. De Golfplatz hett an’n 15. Juli 1965 apenmaakt. Toeerst mit 9 Löcker, 1963 denn mit 18 Löcker.

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Scharmbeek in’n Kanton Oosterholt höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

De Oort hett vör 1885 to de Vaagdie Scharmbeek in dat Amt Oosterholt tohöört un weer dor Deel von de Buurschop Garlst. Na 1885 weer dat in’n Kreis Oosterholt, de 1932 mit’n Kreis Blomendal to’n ne’en un grötteren Kreis Oosterholt tohoopgahn is.

De Gemeen Garlst is an’n 1. März 1974 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Oosterholt-Scharmbeek worrn un billt binnen de Gemeen nu to de Oortschop Garlst.

### Inwahnertall

### Religion

Brockmannsmöhlen is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Willehadi-Kark in Scharmbeek.

För de Kathoolschen is de Hillige-Familie-Kark in Oosterholt-Scharmbeek tostännig.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

Brockmannsmöhlen is över en lüttjere Straat anbunnen an de Landsstraat 135 (fröher Deel von de Bundsstraat 6), de in’n Noordwesten över Hoop an Hagen langs op Bremerhoben to geiht un in’n Süden op de L&nbsp;149 drippt un na Ihlpohl un Bremen-Noord geiht. In’n Oosten geiht de Kreisstraat 46 von Garlst ut na Hülsbarg un von dor na Oosterholt-Scharmbeek an de B&nbsp;74.

De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremen–Bremerhoben). De Opfohrt 13 Uthleer liggt üm un bi acht Kilometer wied weg in’n Noordoosten von Brockmannsmöhlen an de K&nbsp;48.

De nächste Bahnhoff is so bi teihn Kilometer wied weg in’n Noordoosten de Bahnhoff Lübbs an de Bahnlien Bremen–Bremerhoben.

## Footnoten
Isehorn

**Isehorn** () is en Oort in de Gemeen Oosterholt-Scharmbeek in’n Landkreis Oosterholt, Neddersassen. De Oort höört polietsch al von öllers bi Hülsbarg mit to.

## Geografie

De Oort liggt op de Oosterholter Geest. Dat Water ut dat Rebeed flütt över de Drept af.

De Naveröörd sünd Haslah un Aßbarg in’n Noorden, Ohlenst in’n Noordoosten, Büttel in’n Oosten, Hülsbarg in’n Süüdoosten, Elm in’n Süden, Garlst in’n Süüdwesten un Brockmannsmöhlen un Hoop in’n Noordwesten.

## Historie

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Scharmbeek in’n Kanton Oosterholt höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

De Oort hett vör 1850 to dat Gericht Hu’e tohöört un denn to dat Amt Oosterholt. Na 1885 weer dat in’n Kreis Oosterholt, de 1932 mit’n Kreis Blomendal to’n ne’en un grötteren Kreis Oosterholt tohoopgahn is.

De Gemeen Hülsbarg is an’n 1. März 1974 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Oosterholt-Scharmbeek worrn un billt binnen de Gemeen nu en Oortschop.

### Inwahnertall

### Religion

Isehorn is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Willehadi-Kark in Scharmbeek.

För de Kathoolschen is de Hillige-Familie-Kark in Oosterholt-Scharmbeek tostännig.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

Isehorn is över en lüttjere Straat anbunnen an de Kreisstraat 16, de in’n Noorden na Ohlenst geiht un dor mit de K&nbsp;4 verbunnen is, de in’n Oosten an de Bundsstraat 74 ran föhrt. In’n Süden geiht de K&nbsp;16 na Hülsbarg an de K&nbsp;46. De K&nbsp;46 wedder löppt in’n Süden na Oosterholt-Scharmbeek an de B&nbsp;74 un in’n Westen na Garlst an de Landsstraat 135.

De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremen–Bremerhoben). De Opfohrt 13 Uthleer liggt so 13 Kilometer in’n Noordwesten von Isehorn an de K&nbsp;48 un de Opfohrt 15 Ihlpohl 15 Kilometer in’n Süden an de L&nbsp;135.

De nächste Bahnhoff is so bi söven Kilometer wied weg in’n Oosten de Bahnhoff Olenbüttel an de Bahnlien Bremen–Bremerhoben.

## Footnoten
Ernst Hartert

**Ernst Johann Otto Hartert** (* 29. Oktober 1859 in Hamborg; † 11. November 1933 in Berlin) is en düütschen Ornithologen ween. 

Hartert weer vun 1892 bit 1929 Vagelkurater in dat Walter Rothschild Zoological Museum in Tring in England. Over lange Johrteinte weer en he goden Fründ vun den Tiersystematiker Otto Kleinschmidt, ofschoonst de beiden sik over den Begreep „Aart“ nich eenig weern konnen. De Frundschop wohr bit an Hartert sien Dood. Tohopen mit Lionel Walter Rothschild hett Hartert dat Museum sien Magazin *Novitates Zoologicae* („*Neets ut de Zoologie*“, 1894-1939) rutgahn laten.He weer de Schriever vun dat Book *Die Vögel der paläarktischen Fauna* (1903–1922). Butendem hett he, tohopen mit Francis Charles Robert Jourdain, Norman Frederic Ticehurst (1873–1960) un Henry Witherby (1873–1943) dat Wark *List of British Birds* (1912) schreven. In'n Updrag vun Lord Rothschild hett he Reisen unnernahmen na Indien, Afrika un Süüdamerika hen. 1930 kehr he torüch na Berlin. Dor is he 1933 sturven. Hartert hett allerhand Vagelaarden to'n eersten mol wetenschopplich beschreven, dormank den Raven *Corvus rhipidurus*, de Snippe *Scolopax mira*, den Bargbussard *Buteo oreophilus* un de Resensalangane *Hydrochous gigas*. De Hartertelfe *Acestrura harterti*, dat Hartertpoggenmuul *Batrachostomus harterti* un dat Peru-Buntsteertken *Phlogophilus harterti* hefft hrn Naam na em kregen.  

## Schriften (Utwahl)
Blangen bannig veel Artikels in dat Museummagazin  *Novitates Zoologicae* hett he unner annern bi düsse Böker mitmaakt:

*1891: *Katalog der Vogelsammlung im Museum der Senckenbergischen Naturforschenden Gesellschaft in Frankfurt am Main*
*1897: *Podargidae, Caprimulgidae und Macropterygidae*
*1897: *Das Tierreich*
*1900: *Trochilidae*
*1902: *Aus den Wanderjahren eines Naturforschers: Reisen und Forschungen in Afrika, Asien und Amerika, nebst daran anknüpfenden, meist ornithologischen Studien*
*1903: *Ueber die Pipriden-Gattung Masius Bp.*
*1910–1922: *Die Vögel der paläarktischen Fauna: Systematische Übersicht der in Europa, Nord-asien und der Mittelmeerregion vorkommenden Vögel*. Drei Bände
*1920: *Die Vögel Europas*

## Literatur
* Bo Beolens, Michael Watkins: *Whose Bird? Common Bird Names and the People They Commemorate.* Yale University Press, New Haven und London 2003, ISBN 0-300-10359-X
* Hans Kelm: *Otto Kleinschmidt und Ernst Hartert. Aus ihrem Briefwechsel 1895-1932*. In: Journ. Orn. Bd. 101, Nr. 4, 1960, S. 404-471
* Erwin Stresemann: *Festschrift Ernst Hartert zum siebzigsten Geburtstage gewidmet*. 1929

## Weblenken
Elm (Landkreis Oosterholt)

**Elm** () is en lütten Oort in de Gemeen Oosterholt-Scharmbeek in’n Landkreis Oosterholt, Neddersassen. De Oort höört polietsch von öllers bi Hülsbarg mit bi.

## Geografie

De Oort liggt op de Oosterholter Geest. De Drept hett ehren Born an’n Süüdrand von’n Oort. Dat Water ut dat Rebeed flütt över de Drept un den Giehler Beek af.

De Naveröörd sünd Isehorn un Hülsbarg in’n Noorden, Freißenbüttel un Bredbeek in’n Oosten, Westerbeek, Bargten un Buschhusen in’n Süden, Heilshorn un Lilkendey in’n Süüdwesten un Garlst in’n Noordwesten.

## Historie

De Elm weer en Forst un de Oort Elm is as Forsthuus grünnt worrn. Dat Forsthuus leeg an de hüdige []. De Hüüs, de vondaag an de Straat ''Vör de Elm'' staht (op de Kloosterheid un Lange Heid), sünd eerst in dat 20. Johrhunnert boot worrn.

=== Verwaltungsgeschicht ===

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de [Mairie Scharmbeek in’n Kanton Oosterholt höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

De Oort hett vör 1885 to dat Amt Oosterholt tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Oosterholt, de 1932 mit’n Kreis Blomendal to’n ne’en un grötteren Kreis Oosterholt tohoopgahn is.

De Oort is an’n 1. März 1974 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Oosterholt-Scharmbeek worrn.

### Inwahnertall

### Religion

Elm is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Willehadi-Kark in Scharmbeek.

För de Kathoolschen is de Hillige-Familie-Kark in Oosterholt-Scharmbeek tostännig.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

Dör Elm löppt de Kreisstraat 46, de in’n Noordwesten na Garlst an de Landsstraat 135 geiht un in’n Süden över Westerbeek na Oosterholt-Scharmbeek an de Bundsstraat 74. Bi Hülsbarg geiht von de K&nbsp;46 na Noorden de K&nbsp;16 af, de na Ohlenst löppt.

De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremen–Bremerhoben). De Opfohrten 14 Swonewebel an de L&nbsp;149 un 15 Ihlpohl an de L&nbsp;135 doot so twölv Kilometer in’n Süüdwesten von Elm liggen.

De nächste Bahnhoff is so bi söss Kilometer wied weg in’n Süüdoosten de Bahnhoff Oosterholt-Scharmbeek an de Bahnlien Bremen–Bremerhoben.

## Footnoten
Gemeen Bleikd

**Bleikd** () is en Gemeen in’n Landkreis Lümborg in Neddersassen mit . De Gemeen liggt to beide Sieden von de Elv.

## Geografie

De Navergemenen sünd Boizenborg in’n Noorden, Teldau in’n Noordoosten, Amt Neehuus in’n Oosten, Nee Darchau un Toschelop in’n Süüdoosten, Dahlem un Dahlenborg in’n Süden, Neetz un Lüsborg in’n Westen un Hittbargen in’n Noordwesten. In’n Noordwesten stött de Gemeen ok op en enkelten Punkt an de Gemeen Nostörp.

Boizenborg, Teldau un Nostörp doot in’n Landkreis Ludwigslust-Parchen von Mekelborg-Vörpommern liggen un Nee Darchau in’n Landkreis Lüchow-Dannenbarg.

## Historie

De Gemeen Bleikd is mit de Gemeenreform in Neddersassen an’n 1. März 1974 ut de olen Gemenen Beschamp, Bleikd, Brackd, Breitz, Garlstörp, Gaarz, Görgen, Kaarz, Old Garg, Ragast, Rausendahl, Walmsborg un Wennwisch tohoopleggt worrn.

An’n 30. Juni 1993 hett de Gemeen noch de Öörd Nee Bleikd un Wendstuhn tokregen, de bet an dat Enn von’n Tweten Weltkrieg to Bleikd höört harrn, denn aver in de Sowjetsche Besatzungszoon to liggen kemen un dorüm to de DDR un dor to de Gemeen Teldau höört hebbt.

### Inwahnertall

## Politik

### Gemeenraad

;Liddmaten:
* 2011:
*: As Börgermeester: Jens Böther
*: CDU: Herbert Beusch, Axel Kastens, Wilhelm Kastens, Manfred Kruse, Christiane Kröning, Urte Schwaberau, Ingo Schwarz
*: SPD: Angelika Barthels, Anja Hinners, Gregor Hofmann, Peter Martens, Birgit Neumann
*: UWB: Martin Gödecke, Dagmar Laubsch († 20. Juni 2013, för ehr is in’n Oktober Thomas Dammann narückt), Jens Lohmann, Helmut Müller
*: WB: Uwe Ahrens, Christian Breese, Volker Claus, Ulf Meyer
*: Gröne: Heiko Borgert, Christoph Soetebeer, Klaus-Jürgen Steinhoff (Juni 2015 rut)
*: FDP: Caroline Roberts
* 2016:
*: As Börgermeester: Jens Böther
*: CDU: Herbert Beusch, Rainer Dierks, Cord-Adolf Heuer, Maike Hoppstädter, Wilhelm Kastens, Christiane Kröning, Michael Platzer, Sven Schmidt, Urte Schwaberau, Ingo Schwarz
*: SPD: Anja Hinners, Gregor Hofmann, Birgit Neumann, Fabian Neumann
*: UWB: Christian Breese, Volker Claus, Martin Gödecke, Jens Lohmann, Peter Martens, Ulf Meyer, Helmut Müller
*: Gröne: Heiko Borgert, Bianca Herdejürgen-Rutkies, Christoph Soetebeer

### Börgermeesters

### Gemeendirekters

### Wapen un Flagg

Dat Wapen von de Gemeen wiest op gollen Grund en blauen Lööw mit rode Tung un Klauen. Över’n Lööw is en rode Müürkroon to sehn.

De Lümbörger Lööw steiht dor för, dat de Oort fröher to dat Förstendom Lümborg tohöört hett.

### Partnerschoppen

De Gemeen hett 1977 en Partnerschop mit de Gemenen Auffay un Tôtes in Frankriek slaten.

### Ehrenbörgers

Ehrenbörger von Bleikd is:

* 1956: Hermann Brandes (1885-1972), Generaldirekter von de Neddersassische Landsbank in Hannover

An’n 25. April 1933 is ok Otto Telschow (1876–1945, NSDAP-Gauleiter) Ehrenbörger worrn, wat em aver an’n 30. Oktober 2008 wedder aferkannt worrn is.

## Literatur

* Ute Schötteldreyer: *Bleckeder Heimatbuch. Aus der Geschichte der Stadt Bleckede und ihrer Geschichte*. Bleckeder Zeitung, Bleikd 1983

## Footnoten



## Weblenken

* Websteed von de Gemeen (hoochdüütsch)
Diederich Steil

**Diederich Steil** (* 4. Januar 1847 in Garlst; † 27. Mai 1917 in Brooklyn) weer en plattdüütschen Schriever.

Steil is 1847 in Garlst boren. He is dor ok bet 1861 op Volksschool gahn. 1872 is Steil in de USA utwannert.

1907 hett Steil sien eenzigst Book *Kiek in de Welt* rutbrocht mit Gedichten un Vertellen op Plattdüütsch un op Hoochdüütsch.

Steil hett an’n 28. April 1888 in Hoboken Clara Lieske (21. Dezember 1864–26. März 1926) freet, de 1881 in de USA inwannert weer. De beiden harrn de Kinner Walter Alexander (* 18. Januar 1890), Else (* Mai 1891) un Anna (* 7. Juni 1894). Een anner Kind is al jung doodbleven. Clara Steil hett 1895 en Huus för de Familie in de Straat *275 Ralph Avenue* in Brooklyn för 4500 US-Dollar köfft.

Steil is an’n 27. Mai 1917 doodbleven un op’n Karkhoff *Alpine Cemetery* in Perth Amboy begraven worrn.

## Warken

* *Kiek in de Welt. Plattdeutsche und hochdeutsche Gedichte und Erzählungen.* Brooklyn 1907

## Footnoten
Bremerhorn

**Bremerhorn** () is en lütten Oort in de Gemeen Hagen in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. De Oort höört polietsch von öllers bi Harndorp mit bi.

## Geografie

De Oort liggt op de Oosterholter Geest an’n Rand von’n Bremerwoold. Dat Water ut dat Rebeed flütt vör allen över dat Schaufleet na de Giehler Beek hen af. Dat Water in’n Noordwesten flütt aver na de Gackau un in’n Noordoosten na’n Billerbeek.

De Naveröörd sünd Ax in’n Noorden, Wohlthöben un Lübbs in’n Noordoosten, Bullwinkel in’n Oosten, Schrum un Hambargen in’n Süüdoosten, Biloh un Ohlenst in’n Süden, Haslah un Hoop in’n Süüdwesten, Büggeln in’n Westen un Albst un Harndorp in’n Noordwesten.

## Historie

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Dammhagen in’n Kanton Hagen höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

De Oort hett fröher to dat Gericht Kassbrook tohöört un is denn in dat twete Veerdel von dat 19. Johrhunnert in dat Amt Hagen wesselt un weer dor in Böörd Braamst. Dor is de Oort bet 1885 bleven. Na 1885 weer dat in’n Kreis Geestmünn. 1932 is dat Deel von’n Kreis Wersermünn worrn un 1977 von’n Landkreis Cuxhoben.

De Gemeen Harndorp is an’n 1. März 1974 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Braamst (Samtgemeen Hagen) worrn. Braamst wedder is an’n 1. Januar 2014 Deel von de Gemeen Hagen worrn.

### Inwahnertall

### Religion

Bremerhorn is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Jacobi-Kark in Braamst.

För de Kathoolschen is de Hillig-Hart-Jesu-Kark in Geestmünn tostännig.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

An Bremerhorn langs löppt de K&nbsp;16/K&nbsp;47. De K&nbsp;16 löppt in’n Süden över Ohlenst un Hülsbarg op Oosterholt-Scharmbeek to un is över de K&nbsp;4 an de Bundsstraat 74 anbunnen. In’n Noorden krüüzt de K&nbsp;47 de K&nbsp;48 un münnt in Harndorp in de K&nbsp;46.

De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremen–Bremerhoben). De Opfohrt 13 Uthleer liggt so twölv Kilometer in’n Oosten von Bremerhorn an de K&nbsp;48.

De nächste Bahnhoff is knapp fiev Kilometer wied weg in’n Noordoosten de Bahnhoff Lübbs an de Bahnlien Bremen–Bremerhoben.

## Footnoten
Büggeln

**Büggeln** () is en lütten Oort in de Gemeen Hagen in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen.

## Geografie

De Oort liggt op de Oosterholter Geest. Dat Water ut dat Rebeed flütt över den Albster Dörpgraven na de Gackau hen af.

De Naveröörd sünd Albst in’n Noorden, Bremerhorn un Biloh in’n Oosten, Ohlenst un Haslah in’n Süüdoosten, Hoop un Woldar in’n Süüdwesten, Wolsbuddel in’n Westen un Dörphagen in’n Noordwesten.

## Historie

### Verwaltungsgeschicht

De Oort hett vör 1885 to dat Amt Hagen tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Geestmünn. 1932 is dat Deel von’n Kreis Wersermünn worrn un 1977 von’n Landkreis Cuxhoben.

De Gemeen Albst is an’n 1. März 1974 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Wolsbuddel (Samtgemeen Hagen) worrn. Wolsbuddel wedder is an’n 1. Januar 2014 Deel von de Gemeen Hagen worrn.

### Inwahnertall

### Religion

Büggeln is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Jacobi-Kark in Braamst.

För de Kathoolschen is de Hillig-Hart-Jesu-Kark in Geestmünn tostännig.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

Dör Büggeln löppt de Kreisstraat 48, de in’n Noordoosten na Albst, Wohlthöben un Lübbs geiht un in’n Süüdwesten an de Landsstraat 135 ran un denn na Wolsbuddel, Leernst un Uthleer.De L&nbsp;135 geiht in’n Noordwesten na Hagen un Bremerhoben un in’n Süden över Garlst na Ihlpohl un Bremen-Noord.

De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremen–Bremerhoben). De Opfohrt 13 Uthleer liggt so söven Kilometer in’n Westen von Büggeln an de K&nbsp;48.

De nächste Bahnhoff is so bi söss Kilometer wied weg in’n Noordoosten de Bahnhoff Lübbs an de Bahnlien Bremen–Bremerhoben.

## Footnoten
Bunnahabhain (Brenneree)

**Bunnahabhain** (Schottsch-Gäälsch: *Bun na h-abhainn*; utsnackt: *Búnăhávin* för *Oorsprung vun’n Stroom* (de Brenneree nimmt ehr Water vun den Margadale-Born)) is en Whisky-Brenneree in Bunnahabhain bi Port Askaig op Isle of Islay, Schottland. De Bowarken vun de Brenneree sünd in de schottischen Denkmallisten in de Kategorie&nbsp;C inordent.

## Historie

De nöördlichste Destille vundat Eiland Islay is 1881 vun James Ford, James Greenlees un William Robertson an de Münn vun’n Stroom Margadale grünnt worrn. Üm de Brenneree rüm is na un na de lütte Oort tostannen kamen, de den glieken Naam driggt. De Produkschoon is 19883 anlopen. Twüschen 1939 un 1937 weer de Brenneree dicht maakt. 1963 is se üm een *wash-* un een *spirit-still* vergröttert worrn. Twüschen 1999 un 2003 is blots af un to produzeert worrn. Bit dorhen weer de Destille in’n Besitt vun de *Highland Distillers (The Edrington Group)*. As de Gefohr bestünn, dat de Brenneree dicht maakt warrn müss, weer se 2003 an de *Burn Stewart Distillers* verköfft. Dat Ünnernehmen, und dormit ok de Destille, weer aver in’n April 2013 vun de süüdafrikaansche Distell Group Ltd. köfft.

## Produkschoon

De Destille höört to dat schöttische Whiskyrebeet Islay. Se kriggt ehr Water ut en Born ünner de Eer vun den Stroom Margadale. Dat Water bargt sülvst wenig Törf un warrt över en Pipeline na de Brenneree föhrt. Dat Molt för de Produkschoon warrt to’n Deel ut de Molteree vun de Destille Port Ellen betogen.

In de Brenneree gifft dat en Meeschfaat ut Eddelstahl vun 12,5&nbsp;t un söss Gäärfatten to 66.000&nbsp;l. Brennt warrt in tosamen veer Brennblasen. De twee *wash stills* to 35.386&nbsp;l sünd de gröttsten in Schottland. De beiden *spirit stills* hebbt en Volumen vun 15.546&nbsp;l. De Brennblasen warrt mit Damp hittmaakt; köhlt warrt de Brennapparat mit Water vun en lütten Beek, de ut den Loch Staoisha aflöppt.

De Brenneree gifft en gröttere Tall an Originialaffüllen vun Single Malts rut. 

## Kiek ok
* List vun de schottischen Brennereen

## Literatur
* Charles MacLean (Rutgever): *Whisky. World Guide, Regions, Distillers, Malts, Blends, Tasting Notes.* Dorling Kindersley, London et al. 2008, ISBN 978-0-7566-3349-3.
* Walter Schobert: *Das Whiskylexikon.* Fischer Taschenbuch Verlag, Frankfort an’n Main 2003, ISBN 978-3-596-15868-3.

## Borns


## Weblenken
Möhl Meyenborg

De **Möhl Meyenborg** is en Watermöhl an’n Möhlengraven in’n Meyenborger Möhlengrund (*Möhlendamm 4*).

De Borg Meyenborg (op de ok dat Good Meyenborg trügggeiht) is 1306 anleggt worrn. Toeerst weren dor verscheden Ridders an bedeeligt, aver later hett de Familie von Weersbe de Borg alleen övernahmen. Nadem de Borg anleggt worrn is, is noch in dat 14. Johrhunnert ok de Watermöhl boot worrn.

De Möhl harr twee Mehl- un twee Göttgäng. Na en Brand 1830 is se mit gröttere Leistung nee wedder opboot worrn. 1840 hebbt se dat hölten Möhlenrad ut- un en Turbien inboot. 1856 is de Möhl noch wedder ümboot worrn. Von 1919 bet 1970 lööp en noch stärkere Turbien. De letzte Möller, Johann Iggena, hett de Möhl 1970 stillleggt, nadem de Turbinenwell braken weer. De Landkreis Oosterholt hett denn dat Turbinenhuus afreten un wedder en Möhlenrad inboot. De Möhl löppt vondaag wedder un kann mahlen. Dor is nu en Heimatstuuv in ünnerbrocht. Se warrt von’n Arbeidskreis för Dörpverschönerung un Heimatpleeg Meyenborg pleegt un bruukt.

## Weblenken

* Websteed von Arbeidskreis un Möhl (hoochdüütsch)
Henry Daras

**Henry Daras** (* 9. Dezember 1850 in Rochefort; † 10. Mai 1928 in Angoulême) weer en franzöösch Maler in de Nahfolge vun Pierre Puvis de Chavannes.

## Biografie
Henry Daras fung sien Werdegang an de *École des Eaux et Forêts* in Nancy an, is aber bald in de Ateliers vun de Maler Alexandre Cabanel un Jules-Élie Delaunay in Paris wesselt. Eerst bi sien dart Lehrer un lateren Früend, den Symbolisten Pierre Puvis de Chavannes, föhl he sück stilistisch un intellektuell good uphaven. He hett Warken för de olt Kark vun den hilligen Franz von Sales in Paris un de Kark *Saint-Martial* in Angoulême schafft. Nah den Dood vun sien Lehrmeester (1898) leet he sück in Angoulême daal; dor entwickel he en tonehmen persönlichen Stil un hett tallriek  Porträt- un Landschapsbiller. Wiet weg vun de Metropole Paris hett he in sien letzt Levensjohren immer starker abstraheerte Gemälde malt, de mit blots wenig Farv un ahn hell Luchtreflexe etc. utkommen. Eenige vun sien Biller befinnen sück in dat *[[Musée d’Angoulême]]*.

## Malerfrüenden
Bit in sien laat Johren pleeg he Kuntakte to sien jüngere Malerfrüenden Ary Renan (†&nbsp;1900), Albert Bartholomé (†&nbsp;1928), Albert Siffait de Moncourt (†&nbsp;1931) un Edmond Aman-Jean (†&nbsp;1936), ahn aber deren Malwies to adapteeren.

## Biller

H.D. Le buisson ardent2.JPG|*Der brennende Wald*(um 1895–1900)
H.D. Femme pleurant à la fin du jour2.JPG|*Weenen Fru an’t Meer* (um 1918)
H.D. Les vierges folles2.JPG|*De närrischen Jungfruen* (1923)
H.D. La pierre de l'onction2.JPG|*De Steen vun de Salbung* (1923)


## Weblenken

* ''Henry Daras – Bilder + Infos'' (franzöösch)
Paul Buchholz

**Paul** oder ok **Peter Buchholz** (* 25. September 1837 in Bomst; † 25. September 1892 in Emden) weer en düütschen Rabbiner.

Buchholz is 1837 in Bomst boren. He is von 1854 af an an dat Seminar in Breslau to’n Rabbiner utbillt worrn un hett sik an’n 25. Oktober 1860 an de Universität Breslau inschreven. An’n 27. Juni 1863 hett he in Breslau dat Rabbinatsdiplom kregen. In dat sülve Johr hett he an de Universität Leipzig en Doktertitel maakt. He weer von 1863 bet 1867 Rabbiner in Fredland un denn in Stargard in Pommern. An’n 1. April 1875 is he von Stargard as Landrabbiner in dat Landrabbinat Emden wesselt un weer dor för dat Rebeed von de Landdrostien Auerk un Ossenbrügge tostännig. He is toeerst al an’n 19. Mai 1873 as Landrabbiner för Emden wählt worrn, hett de Wahl aver von wegen de Unenigkeit in de Gemeen aflehnt (19 von 24 Gemenen, de bi de Wahl en Stimm harrn, harrn ehr Stimm nich afgeven). Na en tweten Wahlgang an’n 1. Juni 1874 hett he de Wahl denn aver doch annahmen. Na’n Dood von Samuel Ephraim Meyer hett he kommissarsch ok dat Leid över dat Landrabbinat Stood (Rebeed von de Landdrostie Stood) mit övernahmen.

1886 hett he dat Israelitsche Weetkinnerhuus Esrath Jessomim in Emden grünnt.

Buchholz is 1892 na en swore Krankheit doodbleven un op’n Jöödschen Karkhoff Emden begraven worrn. Na em hett Jonas Zwi Hermann Löb dat Amt as Landrabbiner övernahmen.

## Warken

* *Über die Familie in rechtlicher und moralischer Beziehung nach mosaisch-talmudischer Lehre.* Dokterarbeid, Leipzig 1863

## Footnoten
Joseph Heilbut

**Joseph** oder ok **Arnold-Aaron Heilbut** (* 30. Juli 1816 in Altno; † 1860 in Wiesbaden) weer en düütschen Rabbiner.

Heilbut is 1816 in Altno boren. To Michaelis 1829 is he as Schöler an dat Christianeum in Altno kamen un Michaelis 1832 na Bruunswiek. Dor nöhm he över veer Johr parallel Talmudstudien bi Rabbiner Samuel Levi Egers. In’n Harvst 1835 hett he sik an de Universität Kiel inschreven, keem aver 1836 na Altno trügg un hett dor Salomon Ludwig Steinheim kennenlehrt. An’n 1. Februar 1838 is he in Kiel Dokter worrn un kreeg denn sien eerste Steed as Rabbiner an de Synagoog in Glückstadt.

Von Glückstadt keem he 1845 as Landrabbiner in dat Landrabbinat Stood, dat för de Joden in de Landdrostie Stood von dat Königriek Hannover tostännig weer. He hett toeerst in Bremervöör seten. 1848 is de Seet denn aver na Stood leggt worrn. Dor weer Heilbut ok Talmudlehrer för Lehramtskannedaten. 1853 is de Seet noch wedder verleggt worrn na Geestmünn. Dor hett he an’n 27. Juni 1853 mit de Gemeen en Verdrag as Ünnerrabbiner, Schoolmeester un Vörsinger afslaten. Heilbut is bet to sien Dood 1860 Landrabbiner bleven. Na em hett de Landrabbiner von dat Landrabbinat Hannover, Samuel Ephraim Meyer, dat Leid över dat Landrabbinat Stood mit övernahmen. Heilbut is de eenzige Landrabbiner bleven, de alleen för dat Landrabbinat Stood tostännig weer.

Heilbut is 1860 bi en Kuur in Wiesbaden doodbleven.

## Warken

*Aggadae talmudicae conspectus.* Dokterarbeid, Kiel 1838

## Footnoten
Seedörp (Landkreis Cuxhoben)

**Seedörp** () is en lütten Oort in de Gemeen Hagen in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. De Oort höört polietsch al von öllers bi Leernst mit bi.

## Geografie

De Oort liggt op de Oosterholter Geest in’n Forst Düngel, nich wied af von de Grenz na de Masch von Oosterstood. Dat Water ut dat Rebeed flütt af na dat Kuhfleet un den Aschwarder Floodgraven.

De Naveröörd sünd Neenhusen un Born in’n Noorden, Leernst un Hein in’n Noordoosten, Brockmannsmöhlen in’n Oosten, Vosloog un Buggehorn in’n Süüdoosten, de Meyenbörger Wahnplätz Grote-Kamp un Brakland in’n Süden, de Meyenbörger Wahnplätz Brandbarg un Swanenbarg in’n Süüdwesten un Uthleer in’n Noordwesten.

## Historie

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Meyenborg in’n Kanton Hagen höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

De Oort hett vör 1885 to de Böörd Braamst in dat Amt Hagen tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Geestmünn. 1932 is dat Deel von’n Kreis Wersermünn worrn un 1977 von’n Landkreis Cuxhoben.

De Gemeen Leernst is an’n 1. März 1974 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Wolsbuddel worrn. An’n 1. Januar 2014 is de Gemeen Wolsbüddel denn an de ne’e Gemeen Hagen kamen. Binnen de Gemeen billt nu Leernst en Oortschop, to de ok Seedörp mit tohöört.

### Inwahnertall

### Religion

Seedörp is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Lucia-Kark in Wolsbuddel. In düt Kaspel is de Oort tohoop mit Leernst an’n 21. Mai 1868 wesselt. Vörher hett de Oort to dat Kaspel von de Jacobi-Kark in Braamst höört.

För de Kathoolschen is de Hillig-Hart-Jesu-Kark in Geestmünn tostännig.

De Lüüd warrt op’n Karkhoff in Leernst begraven. De is 1959 anleggt worrn. Vörher sünd de Lüüd bi de Kark in Wolsbuddel begraven worrn.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

Von Seedörp föhrt lüttjere Straten na Leernst an de Kreisstraat 48 un an de Landsstraat 134 bi Meyenborg-Brandbarg. De K&nbsp;48 löppt in’n Westen in Uthleer an de L&nbsp;134 un in’n Oosten na Wolsbuddel un an de L&nbsp;135. De L&nbsp;134 geiht in’n Süden över Meyenborg un Swonewebel na Bremen-Noord.

De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremen–Bremerhoben), de 250&nbsp;m in’n Westen von Seedörp langs löppt. De Opfohrt 13 Uthleer liggt so twee Kilometer in’n Noorden von Seedörp an de K&nbsp;48.

De nächste Bahnhoff is so bi 13 Kilometer wied weg in’n Noordoosten de Bahnhoff Lübbs an de Bahnlien Bremen–Bremerhoben. De Bahnhoff Bremen-Kreinsloger von de Regio-S-Bahn Bremen/Neddersassen (Lien RS&nbsp;1) liggt 14 Kilometer in’n Süüdoosten.

### Scholen

Bet 1970 sünd de Kinner von Seedörp op de Volksschool in Leernst gahn. Nu gaht de Kinner op de Grundschool Uthleer un för de annern Schoolformen na Hagen.

## Footnoten
Lossbreoke

**Lossbreoke** (haugduitsk: *Loßbruch*) es eun Oortsdeul von Deppelt un liggt knapp 6 &nbsp;km in’n Neorden van’n deppeltsken Stadtzentrum weg. De Noveröörde Bentrup un Lossbreoke sind eng mit eunanner verbunnen. Seu hebbt exempelwüise teohaupe eune gemeunsomen Sportvereun.
## Geographie
Lossbreoke grenzt in’n Noorden an Bentrup, in’n Süden an Kluite, in’n Süüdwesten an Öttern-Breemke.
## Historie
Lossbreoke kümmt 1413 dat Eerste mool in den Oorkunnen vör.
### Inwonner
In’n August 2006 hadde Losbbreoke 826 Inwonners.
### Verwaltungshistorie
Den 1. Januar 1970 worde Lossbreoke iut den Krüis Lemge iut- un na Krüisstadt Deppelt ingegledert.
### Religion
Lossbreoke is evangeelsk-reformeert un höört mit teo de Kerkengemeune Heien büi.
## Poltik
Oordsbörgermeester is upstunds Ingrid Dannhäuser (SPD), de Repräsentant in’n Stadtrood is Rüdiger Preuß (SPD).

## Borns
Seelhorn

**Seelhorn** () is en Hoff in de Gemeen Hagen in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. De Oort höört polietsch al von öllers bi Hoop mit bi.

## Geografie

De Oort liggt op de Oosterholter Geest. Dat Water ut dat Rebeed flütt över den Hooper Dörpgraven na de Drept hen af.

De Naveröörd sünd Albst un Büggeln in’n Noordoosten, Haslah in’n Oosten, de Feldhoff, Ohlenst un Aßbarg in’n Süüdoosten, Garlst un Brockmannsmöhlen in’n Süden, Woldar in’n Westen un Wolsbuddel in’n Noordwesten.

## Historie

Seelhorn weer en Goodshoff von dat Good Neenhusen un is dorüm in fröhere Tieden as separaten Oort von Hoop opfaat worrn.

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Meyenborg in’n Kanton Hagen höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

Seelhorn weer fröher in dat Gericht Neenhusen. Twüschen 1824 un 1848 is de Oort in dat Amt Hagen wesselt un hett dor to de Böörd Braamst höört. Nadem dat Amt 1885 oplööst worrn is, weer Seelhorn in’n Kreis Geestmünn. 1932 is dat Deel von’n Kreis Wersermünn worrn un 1977 von’n Landkreis Cuxhoben.

An’n 1. März 1974 is de ole Gemeen Hoop mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Wolsbuddel worrn. An’n 1. Januar 2014 is de Gemeen Wolsbuddel denn an de ne’e Gemeen Hagen kamen. Sietdem höört Seelhorn to de polietsche Oortschop Hoop binnen de Gemeen Hagen.

### Inwahnertall

### Religion

Seelhorn is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Lucia-Kark in Wolsbuddel.

För de Kathoolschen is de Hillig-Hart-Jesu-Kark in Geestmünn tostännig.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

Seelhorn liggt dicht bi de Landsstraat 135, de in’n Noordwesten an Hagen un Stotel vörbi na Bremerhoben to löppt un in’n Süüdoosten över Garlst na Ihlpohl un Bremen-Noord hen. Stück noorden von Hoop geiht von de L&nbsp;135 de Kreisstraat 48 af, de in’n Noordoosten na Büggeln, Albst un Wohlthöben löppt un in’n Westen na Wolsbuddel un Leernst.

De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremen–Bremerhoben). De Opfohrt 13 Uthleer liggt good söss Kilometer in’n Westen von Seelhorn an de K&nbsp;48.

De nächste Bahnhoff is so bi acht Kilometer wied weg in’n Noordoosten de Bahnhoff Lübbs an de Bahnlien Bremen–Bremerhoben.

## Footnoten