open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Roy Kinnear

**Roy Mitchell Kinnear** (* 8. Januar 1934 in Wigan, Greater Manchester; † 20. September 1988 in Madrid, Spanien) weer en britischen Schauspeler.

## Leven un Wark
Kinnear hett de Royal Academy of Dramatic Art besöcht und weer later en acht Liddmaat vun Joan Littlewood ehr *Theatre Workshop Ensemble*. Gröttere Bekanntheit keem 1962 dör sien Optreden in de satirschen Feernsehsennen *That was the Week that was* vun de BBC. He hett dorna an mehr as 120 Feernsehfilmen un -regen as ok an Speelfilmen mitarbeit.

Kinnear harr al as Jung en teemlich füllige Figur, wat mit de Johren noch mehr worrn is. Dorüm weer he vör allen op dat Kummedie-Fack fastleggt. He weer een vun de Schauspelers, mit de Richard Lester an’n leefsten tosamen arbeit hett. Siet sien spoodrieken Film *Help!* mit de Beatles hett he in meist all Filmen vun den Speelbaas mitspeelt.

1988 is Kinnear bi Dreiharbeiten to den Film *The Return of the Musketeers* vun en Peerd stört un hett sik dorbi dat Becken broken. As Naklapp vun sien swore Besehren is he een Dag later in en Krankenhuus in Madrid doodbleven. Sien Schauspeelkollegen Oliver Reed un Michale York harrn de Szeen as gefährlich ansehn, man Kinnear hett ahn Stunt Double arbeit. Sien Fründ un Speelbaas Richard Lester hett sik för den Dood verantwoortlich föhlt un dorophen foorts sien Loopbahn bi’n Film afbroken.

Söss Johren later is in’n Andenken an den Schauspeler de *Roy Kinnear Foundation* grünnt worrn. Se ünnerholt en Huus in’t engelsch Twickenham, woneem en Heem för swoorstbehinnerte junge Minschen inricht worrn is.

Kinnear harr dree Kinner. Sien Söhn Rory Kinnear (* 1978) is ok Schauspeler worrn.

## Filmrullen (Utwahl)

## Borns
* Avengers Forever (engelsch)


## Weblenken
* 
* Roy Kinnear in de Datenbank vun Find a Grave (engelsch)
Klym Tschurjumow

**Klym Tschurjumow** (ukraiinsch: Клим Чурю́мов}}; * 19. Februar 1937 in Mykolajiw; † 15. Oktober 2016 in Charkiw) weer en  ukraiinsch Astronom un Kinnerbookschriever. He weer korrespondeeren Liddmaat vun de Natschonale Akademie vun de Wetenschapen vun de Ukraine in Kiew un de New Yorker Akademie. Tschurjumow weer Direkter vun dat Kiewer Planetarium un Chefredakteur vun de populärwetenschaplich Tietschrift *Наше Небо* („Nasche Nebo“, „Unser Himmel“), as ok Präsident vun de ukraiinsch Sellschopp vun de Früenden vun de Astronomie.

De vun hüm 1969 opdeckt un af Sömmer 2014 vun de Ruumsonde Rosetta erkund Komet Tschurjumow-Gerassimenko is nah hüm un nah Swetlana Gerassimenko nömmt wurrn.

## Weblenken
* Aram Ter-Gasarjan: ''Klim Tschurjumow: „Die Rosetta-Mission ist ein voller Erfolg“''. Interview bi Russia Beyond the Headlines, 20. Dezember 2014

## Enkeld Nahwiesen
John Michael Kosterlitz

**John Michael Kosterlitz** (* 22. Juni 1943 in Aberdeen, Schottland) is en britisch Physiker. 2016 wurr hüm de Nobelpries för Physik tospraaken.

## Leben
John Michael Kosterlitz is as Söhn vun den Biochemiker Hans Walter Kosterlitz in Aberdeen, Schottland, boren, sien Unkel is de düütschamerikaansch, för en Oscar nomineert Filmregisseur Henry Koster. He kreeg 1965 sien B.A. an dat Gonville and Caius College vun de  Cambridge University un in dat folgen Johr sien M.A. 1969 hett he sien Doktertitel D.Phil. an de Oxford University maakt. Dornah weer he as  Postdoc ünner annern an de Cornell University un de University of Birmingham. 1974 wurr he as Lecturer nah Birmingham beropen. Siet 1982 is he Perfesser för  Physik an de Brown University.

## Wark
J. Michael Kosterlitz is besünners bekannt wegen sien Ünnersöken, tosommen mit David James Thouless, to den *[[Kosterlitz-Thouless-Övergang|Berezinsky-Kosterlitz-Thouless-Övergang]]*, bispeelswies in dat tweedimensionalen XY-Modell to dat Beschrieven vun den Magnetismus. Dat hannelt sück um en speziellen Phasenövergang, bi de Paaren vun Wirbel- oder Vortex-Anregungen upbraken wurrn. Dorneben hett he to tallriek Phänomenen in de Statistischen Physik forscht, bispeelswies to Wassdomsperzessen an Kristallböverflachen, to Spinglöös un to de Lokaliseeren vun Elektronen.

## Ehrungen
1981 Maxwell-Medaille vun dat Institute of Physics
1992 Fellow vun de American Physical Society (APS)
2000 Lars-Onsager-Pries vun de APS
2007 Liddmat vun de American Academy of Arts and Sciences
2016 Nobelpries för Physik (gemeensam mit David James Thouless un Frederick Duncan Michael Haldane)

## Warken
* J. M. Kosterlitz und D. J. Thouless, *Ordering, metastability, and phase transitions in two-dimensional systems.* In: *Journal of Physics C-Solid State Physics* Band 6, 1973, S. 1181.
* J. M. Kosterlitz: *Critical properties of the two-dimensional XY-model.* In: *Journal of Physics C-Solid State Physics* Band 7, 1974, S. 1046.
* J. M. Kim und J. M. Kosterlitz: *Growth in a restricted solid-on-solid model.* In: *Physical Review Letters.* Band 62, 1989, S. 2289.
* F. Drolet, K. R. Elder, M. Grant und J. M. Kosterlitz: *Phase-field Modeling of Eutectic Growth.* In: *Physical Review.* Reihe E, Band 61, 2000, S. 6705.

## Weblenken
* Homepage an de Brown University
* Lars-Onsager-Pries 2000
Neil Swainson

**Neil James Sinclair Swainson** (* 15. November 1955 in Victoria, British Columbia) is en kanaadsch Bassist vun den Modern Jazz. 

Swainson hett nah sien Studium twee Johr lang bi Paul Horn un as Studiomusiker arbeit. Van 1978 bit 1982 weer he Liddmaat in dat Quintett vun  Moe Koffman; dornah harr he Engagements bi James Moody, George Coleman un Zoot Sims. Dorto gung he mit Woody Shaw up Europatournee. Buterdem grünn he en eegen Grupp un nehm sien Debütalbum mit Shaw un Joe Henderson up. Af 1987 wark he in dat Duo vun un mit George Shearing, dat nah 1990 ok um Grady Tate, Bill Mays oder Gitarrist Louis Stewart grötter makt wurr. Swainson hörr in de 1990er Jahren buterdem to dat All-Star-Quintett „Free Trade“, dat 1994 för sien glieknaamig Album internatschonal uttekent wurr. Dorneben trett he tosommen mit Rob McConnell in Trios up (etwa mit Ed Bickert). He wark ok an Inspeelungen vun de nömmt Musiker mit, speel aber ok Alben mit Walter Norris, Mel Torme, Nat Adderley, Trudy Desmond, *JMOG* oder Jay McShann in. He is ok Liddmaat in dat Quartett vun Kirk MacDonald un Lorne Lofsky. 

## Lexigraphisch Indrääg
* Martin Kunzler, *Jazz-Lexikon Bd. 2.* Reinbek 2002; ISBN 3-499-16513-9

## Weblenken
* Körtbiographie vun (Scott Yanow) (engelsch)
* Informatschoon bi ''Roadhouse Records''
Bengt Robert Holmström

**Bengt Robert Holmström** (* 18. April 1949 in Helsinki) is en Perfesser för  Wertschapswetenschapen. Aktuell (2007) lehrt he an dat Massachusetts Institute of Technology. Tosommen mit Oliver Simon D’Arcy Hart wurr hüm 2016 de Nobelpries för Wertschapswetenschapen tospraaken. 

## Leven
Sien Universitätsutbillen mit de Facken Mathematik, Physik un Statistik hett Bengt Holmström 1972 mit een Bachelor of Science an de Universität Helsinki afslooten. Doran sloot sück en Operations-Research-Studium an de Stanford University an wo he 1975 den Master of Science kreeg. In dat Jöhr dorvör  wurr sien Söhn *Sam* boren. He bleev dornah för wiedere dree Johr an de Universität un kreeg dor sien Doktertitel (Ph.D.). Ansluutend gung Holmström för een Johr as Dozent an de Swedish School of Economics and Business Administration. 1979 kehr he in de USA torüch, wo he an de Northwestern University toeerst as Dozent un af 1980 as außerordentlicher Perfesser Bedrievswertschap lehren dee. 1983 hett he de Northwestern University verlaaten un gun an de Yale-Universität as Perfesser för Volkswertschap un Organisatschoon. 1997 wurr he Perfesser för Volkswertschap an dat am Massachusetts Institute of Technology.

## Wetenschaplich Arbeit

Neben sien Anstellungsverhältnissen as ordentlicher Perfesser nehm Bengt Holmström mehrere Gastprofessuren wohr. So etwa 1985 bit 1986 an de Universität Stanford, 1991 bit 1992 an de Hannelshoochschool Helsinki, 1996 bit 1999 an de Hannelshoochschool Stockholm, 1999 an de Universität Helsinki un toletzt in' Harvst 2006 an de Universität Chicago. He wurr mehrfack mit en Ehrendokter uttekent, so vun de Hannelshoochschool Stockholm (1998), de Sweedsch Hannelshoochschool un de Universität Vaasa (1988). He is siet 1993 Liddmaat vun de American Academy of Arts and Sciences un siet 2007 Liddmaat vun de Finnisch Akademie vun de Wetenschapen. Buterdem is he Liddmaat vun de Königlich Sweedsch Akademie vun de Wetenschapen.

Holmström befaat sück in dat nah hüm nömmt Holmström-Modell mit de Hidden-action-Problematik vun den Arbeitsinsatz vun Arbeitnehmern.

## Weblenken

* Informatschonen up de Websteed vun dat Massachusetts Institute of Technology (englisch)

## Enkeld Nahwiesen
George Francis Hampson

Sir **George Francis Hampson**, 10. Baron Hampson, (* 14. Januar 1860 in Marylebone, Middlesex; † 15. Oktober 1936 in sien Residenz *Thurnham Court* in Maidstone) weer en britisch Entomoloog un Lepidopteroloog.

## Leven
Hampson hett de Charterhouse School besöcht un an dat Exeter College in Oxford studeert. He hett en Teeplantage in den Nigri Hills in Tamil Nadu (dormals Regeerenssbezirk Madras) in Indien bewertschapt. Dor keem denn ok sien Interesse för Bottervagels un bi sien Rückkehr nah England wurr he freewillig Mitarbeiter vun dat Natural History Museum. 1895 wur hüm dor en  Assistentenstäe anboden un 1901 bit 1905 weer he Acting Assistant Keeper toständig för  Entomologie (as Nahfolger vun Arthur Gardiner Butler).

1896 hett he den Baronstitel arvt. 1893 hett he Minnie Frances Clark-Kennedy heiraadt, mit de he twee Döchter un een Söhn harr.

## Schriften
* The Lepidoptera of the Nilgiri District, British Museum 1891
* The Lepidoptera Heterocera of Ceylon, British Museum 1893
* The Fauna of British India, indlucing Ceylon and Burma: Moths, 4 Bände, India Office 1892 bit 1896
* Mitarbeit an: Catalogue of the Lepidoptera Phalaenae in the British Museum, 15 Bände, 1898 bit 1920

## Weblenken
* [The Indian Biographical Dictionary (1915)/Hampson, Sir George Francis](https://en.wikisource.org/wiki/The_Indian_Biographical_Dictionary_(1915)/Hampson,_Sir_George_Francis)
* Hampson up thepeerage.com (afropen an‘ 27. Oktober 2016, engelsch)

## Enkeld Nahwiesen un Anmarken
Münkeboe

**Münkeboe** [] is siet de Gemeendrebeetsreform van’ 1.&nbsp;Juli 1972 en Oortsdeel vun de Gemeend Südbrookmerland in’ Landkreis Auerk in Oostfreesland. Münkeboe harr in dat Johr 2005 etwa 1800 Inwahners, in dat Johr 2012 bedroog de Inwahnertall noch 1.739. Oortsvörsteiher is Alfred Wienekamp (SPD).

## Wat antokieken sück lohnt
In dat Münkeboer Dörpmuseum wurrn siet 1990 olt Handwarkskunst un Arbeitsreeschkop vun de ländlich Bevölkerung dorstellt. Deel vun dat Museum sünd ünner annern en funkschoonsfähige Windmöhlen, en kumplett inricht Stellmaakeree, Schmeed, Discheree, Pöttgeree, Backeree, Schoolzimmer un Kolonialwarenladen. To bestimmt Vörführtieden sünd disse Inrichtungen beleevt. Dat Museum gifft dat ok in en mobil Utführung, de överall to’n Insatz kommen kann.

## Regelmatig Veranstaltungen
Eenmal in’t Johr to’n Anlaat vun de Münkeboer Festdaag rull en Korso mit mehreren Wagen dör dat olt Moorkolonistendörp. Dorto hörrt ok en Oldtimerdrapen mit 600 olt Pkws, Motorrööd un Traktoren. Disse Veranstaltung is ok touristisch vun Bedüüden.

## Karken un Religionsgemeenschapen
In Münkeboe gifft dat en Evangeelsch-lutherisch Karkengemeend um de Kark ''to’n gooden Hirten''. Liddmaaten vun de Evangeelsch-Freekarklich Gemeend wurrn vun de Gemeend vun dat in de Nahberschap liggen Moorhusen betrüet. De för de wenigen  Katholiken tostännig Kark is in Auerk.

## Weblenken
* Dörpmuseum (hoochdüütsch)

## Enkeld Nahwiesen
Charles Watson-Wentworth, 2. Marquess of Rockingham

**Charles Watson-Wentworth, 2. Marquess of Rockingham**, KG, PC (* 13. Mai 1730 im Wentworth Woodhouse bi Rotherham; † 1. Juli 1782 in London) weer en britisch Whig-Politiker un tweemal Premierminister vun dat Vereente Könikriek. 

He wurr as dart achte Kind vun all tosommen teihn vun Thomas Watson-Wentworth, 1. Baron Malton, im Wentworth Woodhouse bi Rotherham boren. To sien Vörfohren hörr Thomas Wentworth, 1. Earl of Strafford. Sien Vader wurr 1733 to'n *[[Earl of Malton]]* un 1746 to'n *[[Marquess of Rockingham]]* in de Peerage of Great Britain erhaben. Charles Watson-Wentworth hett as eenzig Söhn de Pubertät överleevt, wat hüm 1739 to'n Titelarv maken dee; he führ de Höflichkeitstitel *Viscount Higham*.

Watson-Wentworth hett de Westminster School un dat St. John's College, Cambridge besöcht. 1746 wurr he Oberst in en Regiment vun Freewilligen, wo he William Augustus, Duke of Cumberland kennen lehrt hett, mit den hüm en levenslang Früendschap verbunn. Sien Eenheit hett gegen de Truppen vun Charles Edward Stuart wiels den Tweeten Jakobitenupstand kämpt. 

1750 wurr he to'n *[[Earl Malton]]* in de Peerage of Ireland erhaben, noch in dat sülvig Johr folg he sien Vader nah de sien Dood in sien Titel nah. He hett an' 26. Februar 1752 de 16-johrige Mary Bright heiraadt, de he bleev aber ahn Kinner.

1761 kreeg he den Hosenbandorden verleeht, 1763 wurr he Gouverneur vun Charterhouse. Sien Früend Duke of Cumberland hett dorför sörgt, dat Watson-Wentworth in' Juli 1765 Premierminister wurr. Sowohl de Hartog as ok mehrere eng politisch Früenden, as  Thomas Pelham-Holles, 1. Duke of Newcastle-upon-Tyne, un Augustus FitzRoy, 3. Duke of Grafton, sünd in de Regeeren intreeden. Persönlich Privatsekretär wurr de anglo-irische Schriever, Staatsphilosoph un Politiker Edmund Burke, mit de he tietlevens en eng persönlich Früendschap pleegen dee. Ofschons sück Watson-Wentworth insbesünnere um en Verbetern vun dat Verhältnis to de nordamerikaansch Kolonien bemöhen dee, is de Regeeren all nah een Johr an  intern Differenzen tweibraken.

De folgen 16 Johr bleev Watson-Wentworth in de Oppositschoon. He hett wiederhen de Verfaatensrechte vun de nordamerikaansch Kolonisten un later ok deren  Unafhängigkeit ünnerstütt.

In' März 1782 wurr he to'n tweeten Mal Premierminister, he hett en Politik vun de Versöhnung mit den Vereenigte Staaten inleit un hett deren Unafhängigkeit anerkannt. De Marquess bleev aber blots noch de kört Tiet bit to sien Dood in't Amt. 

As Watson-Wentworth an 1. Juli 1782 dood bleev, sünd ok de vun hüm dragen Adelstitel erloschen; sien Arv wurr sien Neffe William FitzWilliam, 4. Earl FitzWilliam.

## Kiek ok
* List vun de Premierministers vun Grootbritannien

## Weblenken
Bortörp

**Bortörp** () is en Stadt und sölmststännig Gemeen in de Region Hannober in Neddersassen. De Stadt liggt an’n lüttjen Fluss Aue midden twüschen Hannober, Celle un Paane und is Deel vun’n ostfälschen Spraakrebeet. Bortörp hebbt üm un bi 30 000 Inwahners. Dorvun af leven 20 000 in de Binnenstadt un 10 000 op de Dörper rümher. Bortörp was bit in dat Johr 1974 de Hööftstadt vun sin eegen Landkreis eweest (Landkreis Bortörp). Üm Bortörp waar n Barg Spoors anebuut. 

*Öörd in de Gemeen:* 

* Beinhorn
* Dachmissen
* Ehlershusen
* Heeßel
** Ahrbeck
* Hülptingensen
* Oze
* Rammeln
* Schillersloge
* Sornsen
* Wewwerlingsen

## Weblinks

* Offizielle Webpräsenz
Slott Le Plessis-Bourré

Dat **Slott Le Plessis-Bourré** befind sück dicht bi de franzöösch Oortschap Écuillé, 15 km nördlich vun de Stadt Angers, in dat Département Maine-et-Loire. De feudale Wahnstätte wurr in dat utgahn Middelöller binnerhalv vun fiev Johr fardigstellt un is siet dem meest nich mehr verännert wurrn. 

## Festung vun dat Laatmiddelöller

De Bauherr weer Jean Bourré, de to de Tiet as Geheimer Rat un Schatzmeester ünner Ludwig XI. deen un ok noch ünner Karl VIII. un Ludwig XII. bit to sien Dood 1506 Sekretär vun de Finanzen weer. He harr all van 1465 bit 1467 Slott Langeais errichten laaten. 1462 hett he dat Lehnsgoot Plessis-le-Vent in' Anjou, de Region vun sien Herkunft, köfft un fung 1468 mit sien eegen Wahnsitt an. Dank vun sien Riekdom gungen de  Bauarbeiten good vöran, so dat he all 1473 intrecken kunn. 

Vun buten sütt dat Slott ut as en Festung. Dat up rechteckig Grundreet veerflögelig mit rund Ecktoorns upricht Bowark is vun en breetflachig Schlootveereck umgeven. De starkste un mit 44 Metern hööchst Toorn is de Donjon, de sien Gestaltung mit Wehrgang un torüchspringen Bövergeschoss sück an de Toorns vun Slott Langeais anlehnt. En dree Meter breet Plattform rund um dat Slott deen in' Verteidigungsfall för dat Upstellen vun de Artillerie.

## Feudale Wahnstätte

Vun dat Wertschapshoff ut dat 17. Johrhunnert führt en 43 Meter lang Steenbrügg över den Waterschloot to den Ingangsbau vun dat Slott, de mit en düppelt Toogbrügg un dör Peeknösen sekert is. Ingangsflögel un Siedenflögel wurrn in de Hööcht minneseert, so dat de dreegeschossige rückwärtige Deel as Hööftflögel domineert. Lukarnen un polygonale Trapptoorns setten tosätzliche Akzente. De Fru vun Jean Bourre, Marguerite de Feschal, sall an de Inrichten un Utsmücken vun Plessis aktiv bedeeligt ween hemm. 

Binne steekt vör allen de Groot Salon vun Ludwig XV. herut, de sien fiensnitzt Wandtäfelung mit Blütenmotiven smückt is. De Parlamentsaal mit sein oorsprünglich Footboddenverplattung, de as Spiessaal för fierlich Anlaaten deen, wurr vun en flach Rippengewölbe överrspannt; Hööftutstaattensstück is sien mächtig Kamin.

Bedüüdenst Ruum vun dat Slott is aber de Gardensaal in de eerst Etage mit en in Frankriek eenzigoordig bemalt holten Deck. 24 beidersiets vun den Middelbalken anordnt Billerfelder enthollen Deertendorstellungen mit bestimmtem symbolischen Sinn as ok figürliche Dorstellungen tosommen mit Spreekwöör, satirischen Texte as ok lustig un gewagt Verse.

## Literatur

* Wilfried Hansmann: *Das Tal der Loire. Schlösser, Kirchen und Städte im «Garten Frankreichs»*. 2. Uplaag. DuMont, Köln 2000, ISBN 3-7701-3555-5, S. 217 
* 
* *Schlösser und Städte der Loire*. Verlag Valoire-Estel, Florenz 2006, ISBN 88-476-1863-0, S. 154.

## Weblenken

* Websteed vun dat Slott Le Plessis-Bourré (franzöösch)
Frank Luck

**Frank Luck** (* 5. Dezember 1967 in Schmalkalden) is en ehmalger düütsch Biathlet.

## Werdegang
Frank Luck is in Seligenthal upwussen. En Loopbahn as Skilanglöper weer vörherbestimmt, wiel sien Vader, Unkel un Grootvader ok all Langlöper weern. Mit dree Johren stunn Frank Luck eerstmals up Skiern. 1980 is he aber to'n Biathlon wesselt. He weer dorbi so goot, dat he all 1988 för de Olympisch Winterspelen in Calgary nomineert wurr. Sien best Ergevnis dor weer Platz 6 in' Sprint. De Dörbröök gelung hüm dör den Weltmeestertitel in' Sprint in de Saison 1988/89. Frank Luck hörr den ASK Vorwärts Oberhof an un weer somit Liddmaat vun de NVA. Nah 1989 wurr he in de Sportfördergrupp vun de Bundswehr as Sportsuldat övernommen.

Wegen de Kinnerkrankheit Mumps kunn he nich an de Winterspelen 1992 in Albertville deelnehmen. Bi de Olympisch Winterspelen 1994 in Lillehammer wurr he mit de düütsch Biathlonstaffel (gemeensam mit Ricco Groß, Mark Kirchner un Sven Fischer) Olympiasieger. Dissen Erfolg kunn he veer Johr later in Nagano (gemeensam mit Groß, Fischer un Peter Sendel) noch mal schaffen. Luck wunn in sien in sien mehr as 17-johrigen Loopbahn insgesamt ölf Weltmeestertitel, den letzten mit de Staffel bi de Biathlon-Weltmeesterschapen 2004 in sien Heimat Oberhof. Nah dat Rennen hett he ok sien Loopbahn afslooten. Mit wiederen fiev Sülver- un veer Bronzemedaillen is Frank Luck nah Ole Einar Bjørndalen un Raphaël Poirée de spoodriekste WM-Deelnehmer. 

Anfang April 2009 hett Frank Luck in en Feernsehinterview bi (Sport Inside, WDR) inrüümt, to DDR-Tieden vun sien Trainer ahn sien Weten de Doping-Substanz Oral-Turinabol kreegen to hemm. 

Af de Saison 2004/2005 hett he eenig Tiet bi Eurosport as Biathlon-Co-Kommentator an de Siet vun Sigi Heinrich arbeit.

## Privates
Frank Luck weer mit Andrea, borene Fischer, de Süster vun den Biathleten Sven Fischer, verheiraadt, mit de he twee Kinner, Kristin un Madlen, hett. To Tiet is he mit de Snowboardweltmeesterin Sandra Farmand tosommen. In' März 2007 kreegen se en Dochter. Luck is en gern in de Natuur, hett all sien Vader to de Jagd begleit un geiht ok sülvst den Jagdsport nah.

Nah sien Sportkarriere nehm Frank Luck en Angebot vun sien ehmalgen Sponsor, de Deutsche Kreditbank (DKB), an, sien bitheriges Hobby Jagdsport to'n Berop to maaken. Enn' 2006 ünnerschreev he en Verdrag, as free Mitarbeiter af 1. April 2007 en Jagdbedriev in den de DKB tohörrn brannenborgsch Slott Liebenberg uptobauen. Siet Enn' 2009 is he Baas vun dissen Jagdbedriev.

## Weblenken
* Offiziell Websteed
* Frank Luck in de Datenbank vun de IBU (engelsch)
* Frank Luck in de Datenbank vun sportsreference.com (engelsch)
* DNB-Katalog
Harvey Smith (Rieder)

**Harvey Smith** (* 29. Dezember 1938 in Yorkshire) is en ehmalger britisch Springrieder.

## Biografie
Harvey hett Grootbritannien bi twee Olympisch Spelen vertreeden, reck aber weder 1968 (Mexiko) noch 1972 (München) Medaillen. Bi fiev Europameesterschapen, broch he aber jewiels een Medaille mit nah Huus. 

1971 hett he Punktrichters de in Grootbritannien beleidigende V-Geste (Handrüggen nah buten), nahdem he up *Mattie Brown* dat Hickstead Derby wunnen harr. Dat führ dorto, dat he disqualifizeert wurr. Dorgegen hett he Berufung inleggt un de ok wunnen. He hett sück dorup beropen, en Victory-Siegesgrööt wiest to hemm.

1990 is he vun den Turniersport torüchtreeden un hett mit sien Fru un Trainerin Sue Smith, en ehmalge Springriederin, en Rennteam up sien Farm in Yorkshire grünnd. Dat dor insett Peerd *Auroras Encore* hett 2013 dat Grand National wunnen.

In‘ April 2010 kreeg Harvey Smith en Levensprieswark dür sien herutragen Bidrag to dat britisch Springrieden.

## Familie
Harvey Smith is de Vader vun den Springrieder Robert Smith. Ok sien jüngerer Söhn Steven Smith weer Springrieder, de 1984 bi de Olympisch Sömmerspelen in Los Angeles de Sülvermedaille mit de britisch Mannschap wunn.

## Wat he schafft hett
* Över 50 Groot Priesen hett he wunnen
* 1983, Europameesterschapen in Hickstead: Mannschaps-Sülver
* 1977, Europameesterschapen in Wien: Mannschaps-Sülver
* 1972, Olympisch Sömmerspelen München: Deelnahm
* 1971, Europameesterschapen in Aken: Eenzel-Sülver *(Mattie Brown)*
* 1968, Olympisch Sömmerspelen Mexiko: Deelnahm
* 1967, Europameesterschapen in Rotterdam: Eenzel-Sülver *(Harvester)*
* 1963, Europameesterschapen in Rom: Eenzel-Bronze *(O' Malley)*

## Weblenken
* Harvey Smith in de Datenbank vun Sportsreference.com (engelsch)
* horseandhound (''engelsch'')

## Enkeld Nahwiesen
Chato

**Mahtank**, beter bekannt as **Chato**, **Chaddo**, ok **Alfred Chato** oder **Chatto** (* um 1860; † 13. August 1934), weer en Anführer vun de Chiricahua-Apachen.

Düll över de US-Politik hett Chato tosommen mit Geronimo 1881 de San-Carlos-Reservatschoon in dat hüdige New Mexico verlaaten un hett sück in de Sierra-Madre-Region nah Mexiko begeeven. Chato un Geronimo keemen sporadisch in de USA torüch un hemm dorbi mehrere Roovtüüg veröövt. In' März 1883 up den Weg torüch nah Mexiko hemm de Apachen ünner Chato un Benito mehrere Amerikaner ümbrocht. In' Februar 1884 wurr Chato mit etwa sösstig Indianer dwungen, sück to ergeeven. Een Maand later hett denn ok Geronimo kapituleert. 1885 hett Geronimo de San-Carlos-Reservatschoon weer verlaaten. Chato is hüm nahgahn un hett ahn Spood versöcht, hüm to en Rückkehr umtostimmen.

Chato deen af 1886 as Späher ünner General George Crook in de US-Armee, wo he sück in dat Upspören vun Geronimo hervördoon dee. He wurr allerdings later mit de Apachen, de he sülvst upsürt harr, in Fort Marion (Florida) in't Gefängnis spaart. Sien Kinner wurrn dwungen, in de  Carlisle-Indianer-School to gahn, wo se en lütt Sett later storven sünd. Af 1913 leev Chato in de Mescalero-Apache-Reservation in New Mexico, wo he 1934 bi en Autounfall to Dood keem.

## Literatur
* Bruce E. Johansen, Donald A. Grinde Jr.: *The Encyclopedia of Native American Biography. Six Hundred Life Stories of important People, from Powhatan to Wilma Mankiller*. Da Capo Press, New York NY 1998, ISBN 0-306-80870-6, (Auch: H. Holt, New York NY 1997, ISBN 0-8050-3270-3).

## Enkeld Nahwiesen
Tonny Kessler

**Hermann Anton Joseph „Tonny“ Kessler** (* 20. April 1889 in Den Haag; † 15. Februar 1960) weer en nedderlannsch Footballspeler. 

De offensiv Middelfeldspeler speel as sien Bröer Dé un sien Vedders Boelie un Dolf för den HVV Den Haag. Tonny Kessler hett an’ 27. März 1904 sien eerst Speel för den HVV maakt, mit den he van  1905 bit 1914 veermal nedderlannsch Meester wurr. Bit to sien letzten Insatz an’ 25. März 1923 hett he för de Haager in 328 Spelen 131 Doren schaaten.  

In de Johren 1907, 1909 un 1913 hett he dree Lännerspelen för de Nedderlannsch Natschonalmannschap maakt, all dree gegen de Amateunatschonalmannschap vun England. Twee vun de Spelen gungen mit 2:12 in Darlington un mit 1:9 an de Stamford Bridge verloren, aber dat geev ok den eersten Sieg in Den Haag. Sien eenzig Door in *Oranje* hett Kessler to dat 1:5 bi dat 1:9 in London schaaten.

Neben sien Footballerkarriere studeer Kessler Rechtswetenschap un hett dat as *Meester in de rechten* (vergliekbar etwa mit den Master of Laws) afslooten.

## Weblenken
* Tonny Kessler in de Datenbank vun Weltfußball.de
* Statistik up voetbalstats.nl (nedderlannsch)

## Enkeld Nahwiesen
Malcolm Campbell

**Malcolm Campbell** is de Naam von

* Malcolm Campbell (1885–1948), engelsch Rennfohrer un Journalist,
* Malcolm Campbell (* 1943), brietsch Ooldphiloloog,
* Malcolm Campbell (* 1956), austraalsch Motorradrennfohrer,
* Malcolm Campbell, Filmeditor.
Malcolm Campbell (Filmeditor)

**Malcolm Campbell** is en Filmeditor.

## Leven un Wark
Nadem Malcolm Campbell 1977 mit den Film *The Kentucky Fried Movie* dat eerste mol as Helpsmann vun Editor arbeit hett, weer he 1981 denn ok in egen Verantworten bi den Film *An American Werewolf in London* as Editor dorbi. He hett an eenige Filmen vun den Speelbaas John Landis mitarbeit. Lehrt hett he sien Handwark bi den Editor un Produzent George Folsey Jr.. Mit den hett he ok in vele Filmen tosamenarbeit un ünner annern ok in dat Musikvideo vun Michael Jackson sien *[[Thriller (Musikvideo)|Thriller]]*. Campbell is vör allen för sien Filmsnitt-Arbeiden bi Kummedien bekannt.

## Filmwark (Utwahl)

## Weblenken
*
Paula Patton

**Paula Maxine Patton** (* 5. Dezember 1975 in Los Angeles, Kalifornien) is en US-amerikaansche Filmschauspelersche.

## Leven un Wark
Paula Patton is de Dochter vun en Afkaat un en Schoolmeestersche. Ehr Vadder, Charles Patton, is en Afromaerikaner, ehr Mudder, Joyce (borene Vanraden), is hett Wörteln in Düütschland, England un de Nedderlannen. Al in junge Johren is se mit de Filmkunst in Kuntakt kamen, vunwegen dat se mit ehr Familie gegenöver vun den den Sitt vun’t Ünnernehmen 20th Century Fox leven de.

Se hett dat „Summer Program“ vun de University of Southern California School of Cinematic Arts besöcht un studeer Regie an de University of California, Berkeley. Dorna hett se vele Kortfilmen dreiht un hett as Helpersche vun de Produkschoon för Feernsehdokumentarfilmen arbeit.

Vun 2000 bit 2002 hett se to’n eersten mol sülvst Delen vun de Dokumentatschoon' 'Medical Diaries* produzeert, de op’n [[Discovery Channel]] sennt worrn sünd. Eerst dorna füng se an in’t Öller vun 27 Johren Schauspeelünnerricht to nehmen. Ehr eerste Rull in en Hollywoodfilm harr se 2005 in de Kummedie *Hitch*. Een Johr later speel se de Hööftrull in dat Filmmusical *Idlewild*. Ehr Rull in den Thriller *Déjà Vu* hett ehr de eerste Nomineren för en Filmpries inbröcht.

Patton hett 2005 den Singer [[Robin Thicke]] heiraat. An’n 6. April 2010 keem jemehr Söhn op de Welt. Man de Eh hett nich överduert. In’n Februar 2014 weer publiek maakt, dat dat Poor nicht länger tosamen blieven wull.,

== Filmwark (Utwahl) ==


== Utteken ==
Patton weer bit hüüt (Stand November 2016) dörteihn mol för Film- un Feernsehpriesen nomineert, dorünner ok eenmol för den *Saturn-Pries*. Uttenekt weer se aver eerst eenmol, neemlich 2009 mit den *Ensemble-Pries* vun de *BSFC Awards* för den Film *Precious''.

## Borns


## Weblenken
Bart Ramselaar

**Bart Ramselaar** (* 29. Juni 1996 in Amersfoort) is en nedderlannsch Footballspeler.

De 1,80 m groot Middelfeldspeler fung sien Loopbahn bi FC Utrecht an, bevör he to PSV Eindhoven wesselt is. Siet 2019 sspeelt he weer för FC Utrecht.

För de nedderlannsch Football-Natschonalmannschap hett he 3 Lännerspelen maakt. Sien eerst Lännerspeel weer an‘ 9. November 2016.

## Weblinks
* Ramselaar up weltfußball.de
* Bart Ramselaar up vi.nl
* PSV neemt Bart Ramselaar over van FC Utrecht (nedderlannsch)
Giuseppe Casari

**Giuseppe Casari** (* 10. April 1922 in Martinengo; † 12. November 2013 in Seriate) weer en italieensch Footballspeler. 

## Loopbahn
### Vereen
Giuseppe Casari fung mit dat Footballspelen bi den gliek in de Nahberschap beheimateten Vereen Atalanta Bergamo an, wo he tonächst de Jöögdafdeelen dörleep un 1944 dat eerste Mal in de Profimannschap vun Atalanta beropen wurr. To’n dormaligen Tietpunkt befunn sück de Football in Italien in en kriegsbedingt Paus un dat funn kien offiziell Meesterschap statt. Eerst nah dat Enn’ vun den Tweeten Weltkrieg wurrn de regulären Meesterschapen in Italien weer upnommen un Atalanta Bergamo speel sogliek in de eerstklassig Serie A, wo man ok in de folgen Johren to finnen weer. Giuseppe Casari weer in de Johren Stammdoorhöder vun Atalanta Bergamo un hett för dissen Vereen 170 Ligaspelen maakt. He bleev bit 1950 in Bergamo, ehe he sück de süditalieensch Mannschap vun  AC Neapel anssluuten dee.

Bi *Napoli* weer Giuseppe Casari dree Johr lang van 1950 bit 1953 Stammdoorhöder un keem dorbi up 107 Ligainsatzen. 

Dornah wessel Casari weer den Vereen un speel denn för den Tweetligisten AC Padova. Nah twee Johren is he 1955 aber mit dissen Vereen in de Serie A upsteegen. As Upstieger kunn sück de Mannschap ut Padua vun den lateren Startrainer Nereo Rocco mit Platz acht souverän in de italieensch Eliteliga hollen, allerdings bedeen sück de Vereen as ok woll Giuseppe Casari in de Saison woll ok nich ganz erloovt Middel. Casari weer bedeeligt in twee lüttgere Manipulatschonsschandaals in dat Umfeld vun de AC Padova wurr dorför aber nich belangt. An’ Enn’ vun de Saison 1955/56 hett Casari sien Loopbahn mit 34 Johr afslooten, nahdem he in Padua in sien letzt Saison noch mal 34 Spelen maakt harr, aber sien Stammplatz mit de Tiet ok inbüßt harr.

### Natschonalmannschap
Tüschen 1948 un 1951 hett Giuseppe Casari söss Mal in de italieensch Natschonalmannschap speelt. Vun Natschonaltrainer Ferruccio Novo wurr he in dat Upgebot vun de Italiener för de Football-Weltmeesterschap 1550 beropen, wurr aber nich insett. He weer blots dart Doorhöder achter Lucidio Sentimenti vun Lazio Rom un Giuseppe Moro vun den  AC Turin. De Italiener sünd aber ok all nah de Vörrunn ut dat Turnier in Brasilien utscheeden.

Twee Johr vörher weer he aber Stammdoorhöder bi de Olympisch Spelen in London, aber hier weer in dat Veertelfinale ok all Sluss as de Mannschap gegen de Utwahl vun Däänmark mit 3:5 verlor. 

## Weblenken
* Giuseppe Casari in de Datenbank vun Weltfussball.de
* Profil vun den Speler (mit Bild)
* List vun sien Lännerspelen
Club Hangover

**Club Hangover** weer en Jazzclub in San Francisco vun de 1940er- un 50er-Johren un dor en vun de zentraal Speelstätten vun den Traditional Jazz.

De Enn‘ vun de 1940er Johren vun den Bandleader Doc Dougherty apen maakt *Club Hangover* befunn sück in 726 Bush Street (dicht bi Powell Street) un weer to disse Tiet en vun de wichtigsten Speelstätten vun den Dixieland-Jazz in San Francisco. Dor sünd ünner annern Turk Murphy, Jack Teagarden, Muggsy Spanier un Kid Ory uptreeden. In den Club entstunnen van 1953 bit 1956 (Rundfunk-)Mitsnitte vun de Upträen vun Red Nichols, Jack Teagarden, Meade Lux Lewis, Muggsy Spanier, Kid Ory, Lee Collins, Joe Sullivan, Lizzy Miles, Donny McDonald, George Lewis, Louis Armstrong (1954), Earl Hines, Klarinettist Edmond Hall, Ralph Sutton, Teddy Buckner.

## Enkeld Nahwiesen
Linndook

En **Linndook** oder **Liendook**, ok **Linnwand**, **Lienwand** oder hoochdüütsch **Leinwand**, is en Geweev ut Linnen, dat up en Spannrahmen oder en fasten Rahmen spannt is. Blangen Linnen weert for dat Herstellen vun Linndöker ok annere natüürliche Materialien, as Jute oder Kattuun bruukt. Dat gifft avers ok Linndöker ut Halflinnen. Dor hannelt sik dat um en Mix vun Linnen un Kattuun bi. Hüdigendags weert Linndöker ok ut Kunstfesens herstellt. Bi allerhand Techniken in de Maleree warrt Linndook as Unnerlage bruukt, as u. a. bi de Öölmaleree un bi de Maleree mit Acrylfarv.

## Allgemeen
Gegen annere Bildunnergrünn, as Holt, Metall un Wänn over, köst de Linndöker nich veel, weegt wenig un könnt fix tohopenrullt un allerwegens henbrocht weern. Up de annere Sieten sünd se nich so stebig un de Malschicht kann licht mol breken.

## Stoffe
For de Maleree könnt allerhand Geweeve bruukt weern ut natüürliche un ut syntheetsche Fesens. De Struktur vun dat Geweev speelt en bannige Rull for dat Bild. In verschedene Tieden vun de Kunstgeschicht sünd mol de un mol de Stoffe an'n meisten bruukt wurrn. In de ollere Kunst sünd sunnerlich Stoffe ut Hempfesens bruukt wurrn. De weern bannig stebig. Knutten, de dat in handweevte Stoffe allerwegens gifft, sünd mit'n Hamer platt neiht wurrn. Wenn se en poormol tohopenliemt wurrn sünd, wurrn se twuschenin jummers mol wedder afslepen, vunwegen datt se an de Bovensiete so glatt ween schollen, as dat man gung. In de Industrietied keem dat up, un Stoffe sünd vun Maschinen weevt wurrn. In düsse Tied hefft de Künstlers veel Kattuun bruukt. In de moderne Maleree gung dat wedder retour na de handweevten Hempstoffe hen. Dor is de Struktur vun de Linndöker mit Afsicht wedder insett wurrn as Deel vun de Maleree. Hüdigendags bestaht Linndöker meist ut Kattuun oder Linnen. Kattuun is nich so düer un hollt nich so veel ut. Linnen köst mehr, passt sik beter an un hollt mehr ut. Vundeswegen weert grote Biller meist up Linnen maalt.

## Belege


## Weblenken
Wellblick

As **Wellblick** betekent man en Plaat ut Blick, de dör hör wellenförmig gestaltet Quersnitt ok bi en minn Starkt vun dat Blick en hooch Stiefigkeit un Dragfähigkeit reckt.

## Herstellung
Wellblick besteiht normalerwies ut füerverzinkt Stahl. Seltener is de Beschichtung mit en Zink-Aluminium-Legeeren (**). Dat Wellblick kann sowohl liek streckt as ok to en Zylinderflach bagen ween. De toeerst herstellt Wellblicken harrn blots en minn Amplitude, hüüd stellt man Blicken mit 20&nbsp;cm Deeps bi 0,5&nbsp;mm Blickdickt her. De Herstellung erfolgt hööftsächlich dör Walzprofileeren bzw. Breetbandprofileeren.

## Geschichte

De Ingenieur bi de London Docks, Henry Robinson Palmer, gellt as Utfinner, de sück dat Wellblick 1829 patenteeren leet. Nah dat Utloopen vun dat Patent 1843 wurr dat Wellblick to en weltwiet Baumaterial. All Midden vun de 50er Johren vun dat 19. Johrhunnert wurr dat as Daakdeckmaterial in England bruukt. Bi de Eroberung vun den Westen vun de USA un af 1900 in Australien un Neuseeland keem Wellblick as improviseert Baumaterial to'n Insatz.

De Barmer Industrielle Carl Ludwig Wesenfeld hett de Vörutsetten för de wiet Verbreeden un den Gebruuk vun disse Technik sowohl as Baustoff as ok in' Maschinenbau schafft, indem he en Wellblick utfinnen de, bi dat de Wellenhööcht grötter as de half Wellenbreedt anordnt is.

## Gebruuk
Wellblick wurrd as ruumafsluuten Element, faaken as Daakbedecken, bruukt. Groot Verbreeden hett dat bi Industriegebäuden un in Slums. Dat franzöösch Woort för Slum, *Bidonville*, kummt vun (franzöösch:) bidon = Blickkanister.

Ok Floogtüüch wurrn all ut Aluminium-Wellblick baut. Besünners bekannt is de Junkers Ju 52/3m. De Leeferwagen Citroën Typ H as ok de fröhen Exemplare vun den Citroën 2CV *(Aant)* bestunnen deelwies ut sickten un dormit wellblickoordig profileert Blicken. 

In' Eersten Weltkrieg wurrn mobile Wellblickgebäude („Nissenhütten“) utfunnen. Disse Nissenhütten, hüüd ok Rundbagenhallen nömmt, sünd ok hüüd noch temelk anseggt, wegen den minn Platzbedarf un wiel se in' Vergliek to Hallen ut Trapezblick leeg statische Anforderungen an de Konstruktschoon stellen (afhängig vun den Standoort in Betoog up Schneelast un Windlast) un dör de mobile Bauwies ok ahn Baugenehmigung upstellbar sünd.

## Enkeld Nahwiesen


## Weblenken
Mull

**Mull** betekent

* Eerdpüüster, en Amphib,
* Winnworp, en Söögdeert,
* Mull, dröge Eer,
* Isle of Mull, Eiland in Schottland,
* Mull of Galloway, Landspitz in Schottland,
* Mull, Oort in Indiana, USA,
* Mount Mull, Barg in Palmerland, Antarktika,
* Mull Hill, Barg op de Isle of Man,
* *[[Mull (Film)|Mull]]*, austraalschen Speelfilm ut dat Johr 1988.

**Mull** is de Familiennaam von

* Brandon Mull (* 1974), US-amerikaanschen Schriever,
* Carter Mull (* 1977), US-amerikaanschen Künstler,
* Clay Mull (* 1979), US-amerikaanschen Iesflinklöper,
* Gary Mull (1937–1993), US-amerikaanschen Jachtdesigner,
* Günther Mull, düütschen Turner,
* J. Bazzel Mull (1914–2006), US-amerikaanschen Evangelist,
* Jack Mull (* 1943), US-amerikaanschen Baseballspeler, Trainer un Manager,
* Joel Mull (* 1975), schwedischer DJ un Musikproduzent,
* Martin Mull (1943–2025), US-amerikaanschen Schauspeler, Comedian un Maler,
* Press Mull (1922–2005), US-amerikaanschen American-Football-Speler un -Trainer,
* Stephen Mull (* 1958), US-amerikaanschen Diplomaat,
* Viola Mull (* 1966), düütsche Politikerin,
* Wendy Haas Mull (* 1949), US-amerikaansche Musikerin.

Kiek ok bi: Mulle, Müll, Mul.
Actinotia polyodon

De **Actinotia polyodon** is en Bottervagel ut de Familie vun de Noctuidae (Uulenfalter). 

## Markmalen
De Nachtfalter is dank sien markant Vörderflögels nich to verwesseln. De sünd ok naamsgevend för de Bottervagelaart. De Teknung vun de Flögels erinnert an "Teenen". De Flögels sünd in de Farven bruunlich, witt un lila mustert. De Spannwiet bedrocht 31–36&nbsp;mm. 

## Vörkommen
De Bottervagel kummt in de Paläarktis vör. Sein Verbreedensrebeet erstreckt sück vun Europa över Russland bit nah Japan. 

## Levenswies
De Bottervagels fleegen in twee Generatschonen in de Maanden Mai bit Midden Juni as ok Juli bit Enn‘ August.  
Hööftfutterplant vun de Ruupen is dat Echt Johanniskruut. En wiedere Futterplant is de Bärenschote. De Bottervagelaart överwintert as Pupp. 

## Taxonomie
Ut de Literatur sünd folgen Synonyme bekannt:

* *Chloantha polyodon* (Clerck, 1759)
* *Cloantha perspicillaris* (Linnaeus, 1761)
* *Phalaena perspicillaris* (Linnaeus, 1761
* *Phalaena polyodon* (Clerck, 1759

## Enkeld Nahwiesen



## Weblenken

*lepiforum.de Taxonomie un Fotos
*schmetterlinge-westerwald.de Taxonomie un Fotos
*pyrgus.de Taxonomie un Fotos
Bram de Groot

**Bram de Groot** (* 18. Dezember 1974 in Alkmaar) is en ehmalger nedderlannsch Radrennfahrer.

## Karriere
De in Zevenhoven wahnen de Groot wurr 1999 Profi. Ünner annern is he för dat nedderlannsch  Radsport-Team Rabobank fohren. Eersten Spood harr he 2005. In dat Johr wunn he de Uniqa Classic un de Delta Profronde van Midden-Zeeland. De Tour de France hett he sössmal fohren, den Giro d’Italia tweemal un de Vuelta a España eenmal. 

2009 hett he sien Loopbahn afslooten.

## Palmarès
* **2005** 
** Uniqa Classic
** Delta Profronde van Midden-Zeeland

* **2007** 
** Profronde van Pijnacker

## Weblenken
* Bram de Groot in de Datenbank vun Radsportseiten.net
* Meldung över dat Karriereenn'  (nedderlannsch)
Alfred Rosenberg

**Alfred Ernst Rosenberg** (russisch: Альфред Вольдемарович Розенберг, *Alfred Woldemarowitsch Rosenberg*; * 12. Januar 1893 in Reval; † 16. Oktober 1946 in Nürnbarg) weer to Tiet vun de Weimarer Republiek un den Natschonalsozialismus Politiker un führen Ideoloog vun de NSDAP. As Student weer he 1917 Tüüg vun de Oktoberrevolutschoon in Moskau. As de russischen Rechtsextremen hett he dat as Folg vun en jöödsch-freemüererrischen  Weltverschwörung sehn. Mit disse Vörstellung hett he later maatgevend de Ideologie vun de NSDAP präägt. Af 1920 droog Rosenberg mit tallriek  rassenideologischen Schriften düchtig to de Verschärfung vun den Antisemitismus in Düütschland bi. 

In' Tweeten Weltkrieg ünnernehm he mit sien Einsatzstab Reichsleiter Rosenberg (ERR) Beutetüüg in ganz Europa, insbesünnere to den Roov vun Kulturgöder. As Baas vun dat Reichsministeriums für die besetzten Ostgebiete (RMfdbO) hett he in' Rahmen vun sien Ostpolitik dat Projekt vun de Germaniseeren vun de besett Ostrebeeden bi de systematisch Vernichtung vun de Jööden to glieker Tiet verfolgt. Rosenberg wurr in' Nürnbarger Hööftperzess as Hööftschuldiger vun de NS-Kriegsverbreken anklaagt, in all veer Anklaagpunkten för schuldig befunnen, to'n Dood veroordeelt un ansluutend henricht.

## Weblenken

* DNB-Katalog

## Enkeld Nahwiesen
Fred Anton Maier

**Fred Anton Maier**  (* 15. Dezember 1938 in Tømmerholt, Insel Nøtterøy; † 9. Juni 2015 in Nøtterøy) weer en norweegsch Iesflinklöper.

Bi de Olympisch Winterspelen 1964 in Innsbruck wunn Maier de Bronzemedaille över 5000 Meter achter sien Landslüüd Knut Johannesen und Per Ivar Moe un de Sülvermedaille över 10.000 Meter achter Jonny Nilsson ut Schweden aber vör Johannesen. 

1968 wurr he bi de Olympisch Spelen in Grenoble Olympiasieger över 5000 Meter (vör Kees Verkerk un Petrus Nottet) un un wunn de Sülvermedaille över 10.000 Meter (achter Johnny Höglin aber vör Örjan Sandler). In dat sülvige Johr wurr he dorto Welt- un Europameester in' Mehrkamp. 

Tüschen 1965 un 1968 hett Maier all tosommen elf Weltrekorde upstellt. Sien Hööchstwert in den Adelsklenner bedroog 173,518 Punkte; sien best Platzeeren weer de tweete Platz. 1968 wurr he mit de Oscar Mathisen Memorial Trophy uttekent un weer in dat Johr ok Sportler vun dat Johr in Norwegen. 

Maier weer ok in't Radrennfohren goot. 1957 un 1967 wurr he jewiels Dart vun de norweegsch Landsmeesterschapen in't Tietfohren.

## Persönlich Besttieden

¹ = Weltrekord to de Tiet vun den Loop

## Enkeld Nahwiesen


## Weblenken

* Statistiken bi ''Speedskatingnews''
* Fred Anton Maier in de Datenbank vun Sportsreference.com (engelsch)
Bredenbeek (Brest)

**Bredenbeek** () is en lütten Oort in de Gemeen Brest (Samtgemeen Harsfeld) in’n Landkreis Stood, Neddersassen. De Oort höört polietsch al von öllers bi Reith mit bi.

## Geografie

Bredenbeek liggt op de Stoder Geest an’n Reither Beek, de in’n Noordwesten in de Bever münnt.

De Naveröörd sünd Aasp un Brest in’n Noordoosten, Reith un Wohlers in’n Süüdoosten, Fehrenbrook un Farm in’n Süüdwesten un Baast un Kutenhult in’n Noordwesten.

## Historie

De Oort kummt 1132 as *Bredenbeke* toeerst in de Oorkunnen vör.

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Harsfeld in’n Kanton Hornborg höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

De Oort hett vör 1885 to de Böörd Bargst von dat Amt Harsfeld tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Stood. 1932 is dat Deel von’n ne’en, grötteren Kreis Stood worrn.

Bredenbeek höört al von öllers to de Gemeen Reith. De Gemeen Reith weer von 1964 bet 1972 Deel von de Samtgemeen Bargst. 1972 is de Samtgemeen Bargst oplööst worrn un de Gemeen keem an de Samtgemeen Harsfeld. Reith is an’n 1. Juli 1972 bi de Gemeenreform in Neddersassen mit de Gemeen Brest tohoopleggt worrn.

### Inwahnertall

### Religion

Bredenbeek is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Primus-Kark in Bargst.

För de Kathoolschen is de St.-Michaels-Kark in Harsfeld tostännig, de siet 1. September 2010 to de Karkengemeen Mariä Himmelfohrt in Buxthu höört.

## Kultur

### Museums

In Bredenbeek steiht de Museumsschüün Reith, in de Stücken wiest warrt, de mit de Bueree in de Tied von dat 19. Johrhunnert bet so 1960 to doon hebbt.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

Dör Bredenbeek löppt de Kreisstraat 48, de in’n Noordoosten över Brest na Bargst an de Landsstraat 123 ran geiht un in’n Süüdwesten in’n Landkreis Rodenborg wiedergeiht as Kreisstraat 122 na Farm un Malst. In’n Süüdoosten geiht von de K&nbsp;48 de K&nbsp;47 af na Reith, Wohlers un Kokerbeek.

De nächste Autobahn is de Autobahn 26 (Afsnidd Stood–Hamborg). De Opfohrt 5 Hornborg liggt so 22 Kilometer in’n Noordoosten von Bredenbeek.

De nächste Bahnhoff is so bi veer Kilometer wied weg in’n Noordoosten de Bahnhoff Brest-Aasp an de Bahnlien Bremerhoben–Buxthu.

## Footnoten
Huud

**Huud** betekent

* Huud, butenste Schicht van’t Liev,
* -huud, Deel von Oortsnaams,
* Huud, Gemeen in’n Kreis Noordfreesland, Sleswig-Holsteen,
* Huud, Gemeen in’n Landkreis Ollnborg, Neddersassen,
* Huud, Oort in de Gemeen Esdörp in’n Landkreis Stood, Neddersassen.
Haal (Mehrdüdig Begreep)

**Haal** betekent

* Haal, een Haken, an den een Kettel över’t Füür hangen wert,
* Haal, ene Gemene in’n sleswig-holsteenschen Kreis Rendsborg-Eckernföör.

Kiek ok bi: De Haal, Hahl.
Hamborg-Osdörp

**Osdörp** () is een Stadtdeel vun de Stadt Hamborg un is in’n Bezirk Altno. In Osdörp gifft dat ok noch den *Osdörper Born* de to Osdörp tohöört - ene Hoochhuussiedlung.
Scheenfeld (Kreis Pinnbarg)

**Scheenfeld** is ene Stadt in’n Süden vun’t düütsche Bundsland Sleswig-Holsteen. Scheenfeld liggt in’n Kreis Pinnbarg. In’n Süden vun Scheenfeld is all nich mehr Sleswig-Holsteen, dor is de Stadt Hamborg.

## Weblinks

* Stadt Schenefeld
Welster (Beek)

De **Welster** is en negen Kilometer langen Beek in de Samtgemeen Land Hadeln in’n Noorden von Neddersassen, de von links rin’e Mehm flütt. De Born liggt an dat Westerenn von de Lee un de Beek flütt denn na Oosten to langs de Straten K&nbsp;10 (*Cuxhobener Straat*) un L&nbsp;118 (* Oterndörper Straat* un *Katthusen*). Op’n Weg nimmt he dat Water von en Reeg Wettern op. De Beek münnt bi Neenkarken (na Katthüserdeel to) rin’e Mehm. De Mehm sülvs münnt denn bi Oterndörp in’e Elv.

## Weblenken
Beekdörp

**Beekdörp** betekent

* Beekdörp, Oort in de Gemeen Beekdörp in’n Landkreis Stood, Neddersassen,
* Beekdörp, Gemeen in’n Kreis Steenborg, Sleswig-Holsteen.

Kiek ok bi: Bääkdörp.
Krummendiek

**Krummendiek** betekent

* Krummendiek, Gemeen in’n Landkreis Stood, Neddersassen,
* Krummendiek, Gemeen in’n Kreis Steenborg, Sleswig-Holsteen.
Westermoor

**Westermoor** betekent

* Westermoor, Gemeen in’n Kreis Steenborg, Sleswig-Holsteen,
* Westermoor, Oort in de Gemeen Wingst in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen,
* Westermoor (nu Köstersweg), Oort in de Gemeen Cuxhoben in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen.
Francis Louis Sperry

**Francis Louis Sperry** (* 22. Oktober 1861 in Talmadge, Ohio; † 17. April 1906) weer en US-amerikaansch Chemiker. Nah hüm wurr dat Mineral Sperrylith nömmt, dat he wiels sien Tätigkeit för de Firma „Canadian Copper Company“ 1889 in de Vermilion Mine dicht bi Denison Township (Greater Sudbury) identifizeeren dee. Opdeckt wurr dat Mineral 1888 vun en Grupp vun Minenarbeiter, de den Fund denn an Sperry to’n Ünnersöken schickt hemm.

## Familie
De Öllern vun Francis Louis Sperry weern Ira Panel Sperry un Clarissa Carlton. He sülvst weer verheiraadt mit Margaret Beaton un harr mit hör twee Kinner.

## Enkeld Nahwiesen
Harm Weber

**Harm Weber jun.** (* 17. Mai 1928 in Warsingsfehn; † 22. Juli 2015) weer en düütsch Politiker (SPD). He weer Landdagsafordneter vun Neddersassen un Landraat in den Landkreis Leer.

## Leven
Harm Weber weer in’ Tweeten Weltkrieg as Luftwappenhülp in Willemshaven insett. Nah sien Abitur an dat Ubbo-Emmius-Gymnasium in Leer hett he en koopmännisch Utbillen maakt un weer dornah ok lang Johren as Eenzelhannelskoopmann tätig. Van 1962 bit 1976 weer he Angestellter in verscheeden Versekerungs- un Bankünnernehmen. Buterdem weer he tietwies as ehrenamtlich Verwaltensrichter tätig. He weer verheiraadt und harr twee Kinner, dorünner den aktuellen (2015) Landraat vun den Landkreis Auerk, Harm-Uwe Weber. An’ 16. Mai 2008, een Dag vör sien 80. Gebortsdag, wurr he in en Festakt in dat Raathuus to’ Ehrenbörgermeester vun de Gemeend Moormerland nömmt.

## Politisch Loopbahn
Weber weer siet 1948 Liddmaat vun de SPD un siet 1956 Liddmaat in’ Raat vun de Gemeend Warsingsfehn. Van 1969 bit 1972 weer he Börgermeester vun de Gemeend Warsingsfehn, en Amt, dat all sien  Vader Harm Weber sen. inneharr. Nahdem Warsingsfehn 1973 in de nee grünnd Gemeend  Moormerland upgahn weer, wurr he tonächst interimsmäßig deren Börgermeester. In dat sülvig Johr wurr he to’n Börgermeester vun de Gemeend  Moormerland wählt; dat Amt harr he bit 1991. In de achte un negente Wahlperiood hörr he van 1974 bit 1982 den Neddersasschen Landdag an. Dornah weer he van 1981 bit 1986 Landraat vun den Landkreis Leer.

## Literatur
* Simon, Barbara (Bearb.): *Abgeordnete in Niedersachsen 1946–1994. Herausgegeben vom Präsidenten des Niedersächsischen Landtages,* Hannover 1996, S.&nbsp;396&nbsp;f.

## Enkeld Nahwiesen