Soltbergen

**Soltbergen** of **Solbergen** is ne Gemäände in'n Landkreis Emsland in Neddersassen, direkt an de Emse. De Gemäände tüsken Rene un Lingen hät up Haugdüütsk *Salzbergen*. 

## Geografi
### Laoge
Soltbergen is de süüdlikste Gemäände in't Emsland. Se lig an de Grense to Nordrien-Westfaolen, 20&nbsp;km afsiets van de nedderlänske Grense.

### Naobergemäänden
De Gemäände grenst in'n Norden an Büren, in'n Austen an Spelle (beide Emsland), in'n Süden an Rene, Nienkerken un Wettringen in'n Kreis Stemmert un in'n Wessen an Schüttrup (Landkreis Groafschup Bentem).

### Gemäändeupdelen

## Geschicht
De Buerschuppen Feilbexten (falbeki) un Hummeldorp (humilthorpe) giv et minstens siet 890. Soltbergen sövs stait 1177 dat erste Maol in ene Urkunne.

1807 wät Lucas Lammen in de napoleonske Tiet de erste Maire (Börgemester) in Soltbergen. Drai Jaore läter annekteert Napoleon Nordwestdüütskland. Soltbergen häöert to dat Départment Lippe. Daorum möt auk soltbergenske Suldaoten in dän Krieg. Elv Manslüde fallen in Spaningen un Rusland. Soltbergen, dat siet dat 13. Jaorhunnert to dat Haugstift Mönster häöert, föllt nao de Fransenstiet an Hannövver.

De Winter 1844/45 lait dat Vee daudhüngern und vöfraisen un dat Ies bleev bes Paosken up'e Emse. Daorüm sint in düsse Tiet besunners vulle Lüde nao Amerika uutwannert. 1856 is de Iesenbaanlinning Mönster-Rene Emden färrigwodden. För de Innustritiet was de een Jaor läter färrigwoddene Baanhov een Sengen. In 1860 wör de Raffinerie grünt. Se is vandage de ölste nao arbeiden Raffineri van de Welt. 1856 is de Isenbaanlinning Soltbergen-Almelo färrigwodden. Dat Elektrisk kam 1925 in’t Dorp.

In'n ersten Weltkrieg kammen 96 soltbergenske Suldaoten üm. In'n twedden Weltkrieg sint 200 Suldaoten stovven. Een swaore Luchtangrep an'n 6. Mätendag 1945 vöstüverde bolle dat hele Dorp. 40 Mensken sint bi düsse Angrep üm’t Levven kommen.

## Poltik
### Gemäänderaod
De Börgermester Kaiser Andreas (CDU) un 20 Raodshäern un -fraulüde sittet in de Gemäänderaod.

De Stadraod van 2021 bes 2026:

### Börgermesters
* 1972–1996: Niemeyer Herrmann (CDU)
* 1996–2005: Brinker Anni (CDU)
* siet 2005: Kaiser Andreas (CDU)

### Woppen
De witte Draiberg stät för dat Solt, dat se vör lange Tiet in Soltbergen funnen häbt. De blaoe Wellenbalken stät för de Emse un de drai güllengelle Dröppen staot för dat Ölgevöarbaiden.

### Partnerstad
*  Krzanowice (siet Mai 2006)

## Kultuur un Senswördigkaiten

### Füerwermuseum
In'n övver 800&nbsp;m² graut Museum kan enen sik övver de leste 300 Jaore van de Füerwer klook maken. Dat Füerwermuseum stelt siet 1993 mannige Uutstellungsstücke uut de hele Welt uut. Anfangen bi Ledderemmers un Handdrüksprütsen af 1806 övver Uniforms un Aftekens bes to de Füerweraudos uut het 20. Jaorhunnert. Dat ölste Füerweraudo is een Ford T van 1923. Een besunners Uutstellungsstük is de Dampsprütse van 1901. Se is ene van blaus veer Dampsprütsen in Düütskland, de enen nao bruken drav.

### Kerke
De St.Cyriakus-Kerke is een nigootske katolske Kerke. Se wör van 1897 bes 1903 baut. De olle Kerke an de sölvige Ster was to kleen. In'n Mäten 1942 wör de Taontimpen van 62&nbsp;m up 42&nbsp;m vökot, wieldat de Flägers van de Lannester in Bentlaoge bes Soltbergen nich högger flägen konnen. De Luchtangrep an'n 6.Mätendag 1945 vöstüverde de Kerke. 1950 is se wier inwiet wodden. In 2002 häv se örren ollen 62&nbsp;m hauge Timpen wierkreggen.

### Damplok

Siet den 9. Hervstmaonddag 1978 stät de Damplok 043 196-5 vör den Baanhov. Se was de leste uut den Denst nommen Damplok van de Bunnesbaan.

### Ännere
* De Wold bi dat Goot Stovern
* Pätkes an de Emse
* Dat Keienvenn in Steide

### Sport
De grötste Sportvöain is de SV Alemannia Salzbergen 1919 e.V. met övver 2.200 Lets in mannige Sportaorten. De erste Häernfootbal spelt in de *Bezirksliga Weser-Ems 3*. Besunners is dat alle Spellers auk in de egene Jöögtmanschuppen spellet häbt. De Vollyebal spelt in de Lannesliga. Ännere Vöaine sint de TC-Rot-Weiß-Salzbergen (Tennis), de DLRG Salzbergen of de Zucht-, Reit- und Fahrverein.

## Naowise


## Weblinks

* Websiet van de Gemäände