open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bassenfleet

**Bassenfleet** () is en Dörp in de Gemeen Hullern-Twielenfleth, Samtgemeen Lüh in’n Landkreis Stood, Neddersassen. Dat Dörp liggt in Oolland an de Elv. Good kennt is de Oort vör allen ok för sien Sandstrand an de Elv.

## Geografie

De Naveröörd sünd Stodersand in’n Noordwesten, Twielenfleet in’n Oosten, Hullern in’n Süüdoosten, Speersoort in’n Süden un Wöhrn in’n Westen.

## Historie

Bassenfleet weer fröher de Seet von de Adelsfamilie von Plaat.

De Oort weer vör 1885 Deel von dat Amt Jörk un weer denn in’n Kreis Jörk. 1932 is dat an’n Landkreis Stood kamen.

In’n Eersten Weltkrieg sünd negen Soldaten ut Bassenfleet fullen oder vermisst.

### Inwahnertall

## Kultur

En Denkmaal för de Bassenfleter Fullenen ut de twee Weltkrieg’ steiht bi’n Karkhoff in Twielenfleet.

## Weertschop un Infrastruktur

Bi Bassenfleet steiht dat Kernkraftwark Stood, dat von 1972 bet 2003 lopen is un nu afbraken warrt. Von 1962 bet in de Johren 1980 lööp dor ok dat Kraftwerk Schilling, dat mit Swoorööl bööt worrn is.

För Bassenfleet is de freewillige Füürwehr Hullern-Twielenfleet (grünnt 1891) mit tostännig. Bet 2002 harr de Oort en egen Löschgrupp un Sprüttenhuus.

### Verkehr

Bassenfleet is en Stratendörp an de Kreisstraat 32. In’n Westen löppt de Straat na Speersoort an de Landsstraat 140 un na Wöhrn an de Landsstraat 111 un in’n Oosten na Twielenfleet un denn an de Landsstraat&nbsp;140.

#### Lüchtfüür

Dat Lüchtfüür Bassenfleet an de Elv hett von 1896 bet 1959 stahn. 1896 hett de Bo anfungen un an’n 1. November 1897 hett de Bedriev anfungen. Dat weer en 37 m hogen, sösskantigen Toorn ut Stahlgitter op en Steensockel. An’n 5. August 1959 hebbt se dat Lüchtfüür denn utdaan un den Toorn in’n November afreten.

## Footnoten



## Weblenken
Ingeborg Nilsson

**Ingeborg Margrethe Nilsson** (* 23. November 1924 in Oslo; † 3. Februar 1995 ok dor) weer en norweegsch Ieskunstlöperin.

Se weer 1953 un 1954 norweegsch Meester in de Eenzelkonkurrenz und wunn tosommen mit hör Partner Reidar Børjeson den norweegsch Titel in’t Paarloop in de Johren 1956 bit 1959. Se hett denn ok an de Olympisch Winterspelen 1952 deelnommen un keem in de Eenzelkonkurrenz up Platz 24. 

Bis Eenzelweltmeesterschapen hett se 1947 den 15. Platz und 1954 Platz 24 beleggt. 1950 keem se bi de Europameesterschapen up Platz 15. 

## Weblenken
* Nilsson bi Sports-Reference.com (engelsch)
Heinrich Schafmeister

**Heinrich Schafmeister** (* 2. März 1957 in Essen) is en düütschen Singer
un Schauspeler.

## Leven un Wark
Schafmeister hett an’t St.-Pius-Gymnasium Coesfeld sien Abitur afleggt und hett dorna Zivildeenst maakt, vördem he anfüng Germanistik un Musik to studeern. Sien Studium hett he aver 1980 afbroken, üm na de Folkwang-School in Essen to wesseln. Dor hett he ünner annern mit Armin Rohde un Hansa Czypionka tosamen in en Klass. Na sien Afsluss is he vör söss Johren na Aken gahn un hett dor Theater speelt.

Mit den Film *Treffer* weer he 1984 to’n eersten mol in en Speelfilm to sehn. Faken speelt he ok Rullen in Feernsehregen, as to’n Bispeel in de Regen *Die Camper*, *Wilsberg* oder *Wie erziehe ich meine Eltern*. Dör sien Rull as de Singer Erich Collin in den spoodrieken Film *Comedian Harmonists* is he för en grötter’t Publium bekannt worrn. Intwüschen hett he an mehr as hunnert Produkschonen mitarbeit.

Schafmeister arbeit butendem op Ehrenamt as Schattmeester bi’n Bundsverband vun de Film- un Feernsehschauspelers (BFFS), also bi de Gewerkschop vun de Schauspelers.

## Filmografie (Utwahl)

## Utteken
Für sien bekanntste Rull in den Film *Comedian Harmonists* is Schafmeister 1998 tosamen mit sien Ensemble-Kollegen mit en Sünnerpries vun den Bayerischen Filmpries uttekent worrn. 

## Weblenken
* Indrag bi’t Büro för Schauspelers Jutta Schafmeister
*
Simultanopfaten

As **Simultanopfaten** betekent de Wetenschaplers dat Vermögen, de Antall vun mehrere Dingen optofaten, ahn de aftellen to möten. Bi utwassen Lüüd liggt de Bövergrenz för dit "Op-en-Blick-opfaten" bi wat veer bet fief Objekten.

Welke Lehrpsychologen seggt, dat dör Training dit Vermögen op acht un mehr Objekten stiegert warrn künn. De Fraag is, wat sik dat dorbi wirklich üm originäre Simultanwohrnehmung hannelt oder of nich vun struktureerten Mehrfachanorrnen vun wohrnahmen Mustern snackt warrn müss.

En in dissen Betog angeevliche "defizitäre Simultanwohrnahmen" kann nich as Grund för en Dyskalkulie (Rekenswääk) gellen. Wedderopfatenstrainings föhrt faken - as intendeert - to högere Drapensquoten, ahn dat dorbi jichtenseen begreeplichet Lehren in Betog op Mengen oder Tallen stattfinnt. Butendem is en slechte Simultanwohrnahmen ok bi Kinners mit godet mathemaatschet Verstännis antodrapen.

## Weblenken
* Freiburger Blicklabor (hoochdüütsch)
* Debatt vun B. Fischer vun'n Blicklabor vun de Uni-Freiburg mit Dyskalkulie-Experten över de Forschungsergeevnissen vun't Blicklabor, spetschell ok to Simultanopfaten (hoochdüütsch)
The Untouchables

**The Untouchables** oder **Untouchables** () betekent

* Untouchables, Grupp vun US-Ordnungshöders ünner Eliot Ness to de Tiet vun de Prohibitschoon,
* *[[The Untouchables (Biografie)|The Untouchables]]*, Autobiografie vun Eliot Ness ut dat Johr 1957,
* *[[The Untouchables (Roman)|The Untouchables]]*, Roman vun John Banville ut dat Johr 1997,
* *[[The Untouchables (1959)|The Untouchables]]*, Feernsehreeg ut dat Johr 1959 na Ness sien Autobiografie,
* *[[The Untouchables (Film)|The Untouchables]]*, Kriminalfilm ut dat Johr 1987,
* *[[The Untouchables (1993)|The Untouchables]]*, Feernsehreeg ut dat Johr 1993 na de Film,
* *[[The Untouchables (Videospeel)|The Untouchables]]*, Videospeel na den Film,
* The Untouchables, US-amerikaansche Soul-Musikgrupp,
* Untouchables, US-amerikaansche Punk-Musikgrupp,
* *[[Untouchables (Album)|Untouchables]]*, Musikalbum vun de Grupp Korn.
Bjørg Skjælaaen

**Bjørg Skjælaaen** (* 6. September 1933 in Oslo; † 11. Januar 2019 ok dor) weer en norweegsch Ieskunstlöperin.

Bi de Olympisch Winterspelen 1952 in Oslo keem se mit hör  Partner Reidar  Børjeson in’t Paarloop up den 13. Platz wat ok de letzte Platz weer. Bi de Weltmeesterschapen 1954 in Paris keem se mit Johannes Thorsen as nee Partner up den 10. Platz.

## Weblenken
* Bjørg Skjælaaen bi Sports Reference.com (engelsch)
Childebert III.

**Childebert III.** (* um 678/679 rüm; † 711 vor den 2. März) weer König vun dat Frankenriek vun 694 bit 711 un keem ut dat Huus vun de Merowingers. He weer de Söhn vun König Theuderik III. un Hrothildis.

694 folg he sien Broer Chlodwig III. up den Throon. Man he weer König vun de Franken blot noch den Naam na. In Würklichkeit hett de Huusmeier un *[[princeps francorum]]* Pippin de Middelste de Macht in sien Hand holen. Anners, as siene Vorwesers un Nafolgers is he in Choisy-au-Bac bi Compiègne to Graff brocht wurrn un nich in de Merowingers ehre Graffanlaag, de Basilika Saint-Denis. Wat he in Saken vun de Politik tostanne brocht hett, is hüdigendags nich mehr bekannt, man in dat Liber Historiae Francorum warrt he en "vir inclytus" (en beröhmten Mann) un "bonae memoriae gloriosus domnus" (d. h. dominus) "Childebertus rex justus" (de Herr Childebert, de gerechte König, over den blot goot dacht warrt un de vull Ruhm weer. Childebert hett en Fro harrt, de ok Mudder vun siene Kinner ween is, man over ehr is hüde nix mehr bekannt. Siene Kinner sünd Dagobert III. un woll ok Chlothar IV.. 

## Belege


## Literatur
 
* Dieter R. Bauer, Rudolf Histand, Brigitte Kasten, Sönke Lorenz: *Mönchtum - Kirche - Herrschaft 750-1000*. Josef Semmler zum 65. Geburtstag. Jan Thorbecke Verlag, Sigmaringen 1998, ISBN 3-7995-7140-X. 
* Felix Dahn: *Die Völkerwanderung. Germanisch-romanische Frühgeschichte Europas*. Kaiser Verlag, Klagenfurt 1977, ISBN 3-7043-3060-4.
* Eugen Ewig: *Die Merowinger und das Frankenreich*. 2. überarbeitete und erweiterte Auflage. Verlag W. Kohlhammer, Stuttgart u. a. 1993, ISBN 3-17-012557-5 (*Urban-Taschenbücher* 392).
* Rudolf Schieffer: *Die Karolinger*. Verlag W. Kohlhammer, Stuttgart u. a. 1992, ISBN 3-17-010759-3 (*Kohlhammer-Urban-Taschenbücher* 441).
* Monumenta Germaniae Historica, Scriptores rerum Merovingicarum, t. II, pp. 215-328 (Liber Historiae Francorum).
221 v. Chr.

## Wat passeert is
* 
## Boren

## Storven
* Antigonos III. Doson, König vun Makedonien (* 263 v. Chr.)
* Hasdrubal, Feldherr ut Karthago (* 270 v. Chr.)
* Lucius Caecilius Metellus, röömschen Politiker un Feldherr
223 v. Chr.

## Wat passeert is
* 
## Boren

## Storven
* Seleukos III., for korte Tied König vun dat Seleukidenriek (* 243 v. Chr.)
224 v. Chr.

## Wat passeert is
* Titus Manlius Torquatus is to'n tweeten Mol Kunsel vun de Röömsche Republiek. 
* De Koloss vun Rhodos geiht bi en Eerdbeven in'n Dutt (annere Borns snackt vun 226 oder 227 v. Chr.).

## Boren

## Storven
Rullstohldanz

**Rullstohldanz** is een Danz un eene Sportaard, wo towenigstens eener vun de Dänzer in’n Rullstohl sitt.
## Historie
Rullstohldanzen is 1968 entstahn in Sweden, wo een vun de Pioniers för de Sweedse Behinnertenverband warkte un daarum kunn de sport sik fix in’t ganze Land utbreden. 1975 werd dan ook in Sweden de eerste Danswettstried för Lüüd met een rullstohl ermööglichd. Achteran wör Rullstohldanzen överall in Europa künnig.
De weltwiete Dackverband för den Rullstohldanz is de World DanceSport Federation (WDSF), de 1957 grünnt worrn is.

## Bredensport
Rullstohldanz künnen de Lüüd in’e verschillene Danzvereene maken, ton Bispill in Hannober.

## Weddkämp
### Indeelen
*LWD 1 („Level Wheelchair Dancing“): tominstens bi eenem vun de Rullstohldänzer is de Bovenliev fleetig
*LWD 2 („Level Wheelchair Dancing“): bi den Rullstohldänzer is de Bovenliev ganz normaal
*Combi: eener vun de twee Dänzer sitt in’n Rullstohl 
*Duo: all twee Dänzer sitten in’n Rullstohl 
*Formation (Danzgrupp): een Handvull Dänzer (Rullstohlföhrer un Footgänger) danzen

### Meesterschapen
Elk Johr organiseert de Stichting Rolstoeldansen Nederland (SRN) (Stiftung Rullstohldanzen Nedderlannen) in Venlo de Veranstalten *Venlo danst grenzeloos* un 2011 de Benelux Meesterschapen Rullstohldanz.

#### Europameesterschapen

#### Weltmeesterschapen

#### Paralympisch Spelen
De Weltmeesterschapen in’n Rullstohldanz 1998 in Japan wurr de eerste Weltmeesterschapen in’n Rullstohldanz un in’n glieken Johr inföhrt as eene Oort Sport binnen de Internatschonalen Paralympsch Komitee. Tau Tied is Rullstohldanz keen Deel vunne Paralympsch Programm.

## Weblenken
* Universitäts-Sportclub München 
* Düütsch Behinnertensportverband e.V.
* Webseite to de Weltmeesterschap 2010 in Hannober
* Danzvideos vun rollitanzen.de vun de TC Seidenstadt Krefeld

## Enkeld Nahwiesen
Johann Ignaz Schiffermüller

**Johann Ignaz Schiffermüller** (* 2. Oktober 1727 in Hellmonsödt; † 21. Juni 1806 in Linz) weer en öösterrieksch Jesuit un Zooloog.

Tosommen mit Michael Denis hett he de Bottervagels  vun de Wiener Ümgegend sammelt und bearbeit un hett in dat Johr 1775 as Ergevnis  dat  *Systematische Verzeichnis der Schmetterlinge der Wienergegend herausgegeben von einigen Lehrern am [[Öffentliches Gymnasium der Stiftung Theresianische Akademie|k. k. Theresianum]]* herutgeven. De Sammlung in dat *[[K.k. Hof-Naturalienkabinette|Kaiserlich Hof-Naturalienkabinett]]* is 1848 upbrennt.

De *Ignaz-Schiffermüller-Medaille*, de för en bedüüdend monographisch Werk mit taxonomisch un zoogeographisch Swoorpunkt vergeven wurrd, erinnert an Schiffermüller un sien Wark.

## Wark
* *Ordnung der Farbenklasse*. Wien 1772

## Literatur
* Wilhelm Heß: över Johann Ignaz Schiffermüller in: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 31, Duncker & Humblot, Leipzig 1890, S. 193

## Born
* *Historisches Jahrbuch der Stadt Linz 1989*, 1990 Linz

## Weblenken
* DNB Katalog
* Personennaamdatei
Åse Kleveland

**Åse Kleveland** (* 18. März 1949 in Stockholm) is en sweedsch-norweegsche Musikerin un Politikersche.

## Leven
Kleveland is in’t Johr 1956 na Norwegen tagen. An de Universität Oslo hett se Rechtswetenschoppen studeert mit sünnern Swoorpunkt op dat Oorheverrecht. As Musikersche is se 1966 mit dat Leed *Intet er nytt under solen* bi den Eurovision Song Contest dorbi wesen un keem op den drüdden Platz. In de 1980er Johren stünn se as Präsidentsche an de Spitz vun de Vereenigen vun de norweegschen Künstlers un Musikers. 1986 hett se in Bergen den eersten Eurovision Song Contest modereert, de in Norwegen stattfunnen hett.

In ehr politische Arbeit hett Kleveland vun 1986 bit 1990 en Raat för Gliekberechtigung vun de norweegschen Regeeren leidt. Dorna weer se vun 1990 bit 1996 Kultusministersche för de Arbeiderpartiet in’t Kabinett ünner Gro Harlem Brundtland. In disse Funkschoon hett se 1994 de politische Leitung vun de Olympschen Winterspelen in Lillehammer övernahmen.

Vun 2000 bit 2006 weer se Präsidentsche vun’t Sweedsche Filminstitut. In’n Juni 2007 is se Vörsittersche worrn vun den Human-Etisk Forbund, wat en humanistische Organisatschoon in Norwegen is.

## Weblenken
* Biografie op de Websteed vun de IFLA

## Borns
Martinskark (Olendörp)

De **Martinskark** is de Kark von dat evangeelsch-luthersche Kaspel Olendörp (Karkenkreis Stood). Ehren Naam hett se von’n Hilligen Marten.

## Historie

Olendörp weer al in de Tied 1111 bet 1116 en egen Kaspel un kummt in en Oorkunn as *parochia Aldenthorp* vör.

De Kark is in dat 12. Johrhunnert in’n Stil von de Romanik ut Feldsteen boot worrn un 36 Meter hoog. Dat Schipp is so bi 40 m lang. Binnen in de Kark hängt dat Epitaph von Daniel von Arentsschild un siene twete Froo Hedwig Ilse (borene von Kuhla), dat ut de Tied twüschen 1667 un 1670 stammt. De Gruftplaat von Daniel von Arentsschild un siene eerste Fro Susanne (borene Grantzin) leeg fröher ünner de Örgel, is vondaag aver na’n Ümbo von 1901 in de Noordwand von de Kark inmüürt. De ole Dööpsteen steiht vondaag ok buten vör de Kark.

De Altor is in’t 17. Johrhunnert von Daniel von Arentsschild stift worrn. De aktuelle Karkenklock is von 1952.

An de Süüdwand von de Kark hängt en ole Sünnklock von 1781, ut de Tied, as de Karkentoorn noch keen Klock harr. In de Nischen blangen’n Altor na Süden to hett fröher en Standbild stahn, dat wohrschienlich de hillige Katharina wiest hett. Dit Standbild steiht vondaag in’t Swedenspieker-Museum in Stood.

## Örgel

De Örgel hebbt Erasmus Bielfeldt un Dietrich Christoph Gloger 1730 bet 1733 boot un Georg Wilhelm Wilhelmi hett ehr denn 1806 noch wedder ümboot. Se is 1981 von Rudolf Janke kumplett nee maakt worrn, de Vörsied is dor aver bi bleven. De Örgel hett 15 Register un en II/P-Manual.

## Pastoorn

* ~1581: Heinrich Elerdes
* 1677-1719: Hinrich Valentin Krauchenberg (1702-1719 Proopst)
* 1746-1780: Jürgen Christian Matthäi (1750-1780 Proopst)
* 1780-1799: Matthias Matthäi
* 1800-1838: Johann Christian Göbel
* 1839-1858: Eide Konrad Ditmar Lübs
* 1859-1865: Friedrich Eickenrodt
* ~1896: König
* ~1925: Hittmeyer
* ~1952: Bergens
* ~1959: Ullrich

Steed I: (Beeß, Esdörp, Gröpel un Olendörp in’n Süden von de Hauptstraat)
* Susanne Franz
Steed II: (Bossel, Brobargen, Heinbockel, Hogenoh, Kronenborg, Kuhla, Sunn, Willah un Olendörp in’n Noorden von de Hauptstraat)
* 1990-1. Februar 2017: Burkhard Ziemens

* 2009-2010: Anika Röling

## Kaspel

To dat Kaspel Olendörp höört de Öörd Beeß, Bossel, Brobargen, Esdörp, Gröpel, Heinbockel, Hogenoh, Kuhla, Kronenborg (von 1926 af an, vörher Kaspel Heckthusen; Kronenborg hett mit de Michaeliskapell ok en egen Kapell), Olendörp un Willah.

Dat Dörp Düünbeudel is 1895 von dat Kaspel Olendörp na Himmelpoorten wesselt. Dat Dörp Öölm weer fröher Deel von dat Kaspel Olendörp, hett denn aver 1960 en egen Kapell kregen un is 1992 as Paul-Gerhard-Kark egenstännig worrn.

De Naverkaspels sünd Host in’n Noorden, Himmelpoorten un de Markus-Kark in Stood in’n Oosten, Freenbeek in’n Süüdoosten, Mulsen in’n Süden, Öölm in’n Süüdwesten, Isheim un Loomst in’n Westen un Heckthusen in’n Noordwesten.

## Footnoten



## Weblenken
Koreaansche Spraak

De **koreaansche Spraak** is en Spraak, de von üm un bi 78 Millionen Lüüd (vör allen Koreaners) spraken warrt. Koreaansch is de eenzige Amtsspraak in Noord- un Süüdkorea un warrt buten de beiden Staten ok in de Rebeden dicht bi de noordkoreaansche Grenz in China un Russland spraken. In’n Autonomen Bezirk Yanbian in de Provinz Jilin sünd de Koreaners nominell besünners schuult.

En Diaspora-Grupp von Lüüd, de Koreaansch snackt, gifft dat in Japan (siet de Tied von de Japaansche Herrschop över Korea) un in de USA.

## Verwandtschop

Dat Koreaansche gellt as isoleerte Spraak. Dat gifft keen annere Spraken, mit de sik en Verwandtschop bewiesen lett. Faken warrt annahmen, dat woll dat Japaansche de nächste Verwandte von dat Koreaansche wesen schall, un dat de beiden to de Grupp von de Altai-Spraken höört. Aver dat is mank Spraakwetenschoppers heel ümstreden. En Verwandtschop mit dat Chineesche kann aver utslaten warrn.

## Schrift

Koreaansch warrt mit de Hangul-Schrift schreven. Deelwies warrt in Süüdkorea aver ok noch Hanja-Teken bruukt, de ut de chineesch Schrift utlehnt sünd.

As Ümschrift in dat latiensche Alphabet warrt vör allen de Revideerte Ümschrift, de McCune-Reischauer-Ümschrift un de Yale-Ümschrift bruukt. McCune-Reischauer is de offizielle Ümschrift in Noordkorea, Süüdkorea hett in’t Johr 2000 offiziell op de Revideerte Ümschrift ümstellt.

## Woordschatz

Blangen koreaansche Arvwöör hett de Spraak vör allen en groten Andeel von Lehnwöör ut dat Chineesche von so bi 40 bet 60 %. In de Tied, in de Korea von Japan besett wesen is, sünd ok en Reeg japaansche Frömdwöör in de Spraak rinkamen. Na 1945 hett de koreaansche Spraak vör allen veel Wöör ut dat Engelsche övernahmen. Disse besünners intensive Bruuk von engelsche Wöör warrt denn Konglish nöömt. Dat gellt vör allen för Süüdkorea, wieldes Noordkorea sik kulturell afschott hett un nich veel von buten opnimmt. Lüüd, de ut Noordkorea na Süüdkorea överlopen sünd, hebbt faken seggt, dat se en ganze Tied bruukt hebbt, bet se sik an de grote Tall engelsche Wöör in de süüdkoreaansche Spraak wennt harrn. Deelwies hett de Spraak ok Wöör ut dat Hoochdüütsche övernahmen.

## Dialekten

De Standardspraak von Süüdkorea is de Dialekt von Seoul, wieldes in Noordkorea de Dialekt von Pjöngjang Standard is. Ofschoonst dat Ünnerscheden gifft, sünd de Dialekten von dat Koreaansche to’n groten Deel ünnerenanner to verstahn. En beten en Utnahm is de Dialekt von dat Eiland Jeju (Dialekt von Jeju), de för Koreaners von’n fasten Wall swoor to verstahn is.

Wohrschienlich hett sik dat Koreaansche ut Dialekten utwickelt, de maal veel duller verscheden wesen sünd, un sik denn dör Dialektutgliek neger kamen sünd.

De wichtigsten Dialekten sünd de Dialekt von Gyeonggi, de Dialekt von Chungcheong, de Dialekt von Gangwon, de Dialekt von Gyeongsang, de Dialekt von Hamgyong, de Dialekt von Hwanghae, de Dialekt von Jeolla un de Dialekt von Jeju.

## Klangsystem

### Vokaals

Vokaaldiagramm för dat Koreaansche:

### Kunsonanten

Bispelen för de Kunsonanten:
Bruno Alsen

**Friedrich Bruno Alsen** (* 7. Januar 1861 in Drewshof (Kreis Elbing); † 16. November 1913 in Trier) weer en düütsch  Jurist un Landraad in’ Landkreis Wittmund un in’ Landkreis Fraustadt.

## Leven
Alsen wurr 1861 as Söhn vun en Gootsbesitter vun Drewshof boren un studeer Juristeree an de Universitäten in Freiburg un Marburg. 1878 wurr he Liddmaat vun den *[[Burschenschaft]] Franconia Freiburg* un 1880 Liddmaat vun de Burschenschaft Alemannia Marburg. Van 1881 bit 1884 weer he Gerichtsreferendar un wurr Hauptmann vun de Reserve, 1884 Regierungsreferendar in Danzig, 1887 Regierungsassessor in Lümborg, um denn 1889–1897 Landraad in Wittmund un 1898–1904 in Fraustadt to wurrn. Af 1903 weer he Oberregierungsrat un Bass vund e Afdeelen för Karken- un Schoolwesen. Af 1909 hett he as Stellvertreden Regeerenspräsident in Trier arbeit. Dor is he 1913 ok storven.

## Literatur
* Helge Dvorak: *Biografisches Lexikon der Deutschen Burschenschaft.* Band I Politiker, Teilband 1: A–E. Heidelberg 1996, S. 15.
Thorkild Hansen

**Thorkild Hansen** (* 9. Januar 1927 in Kopenhagen; † 4. Februar 1989) is en däänschen Schriever ween. For siene Roman-Trilogie over den däänschen Hannel mit Slaven hett he 1971 den Literaturpries vun den Noordschen Raat kregen. Sunnerlich dör sien Wark over de Perzesse, de na den Weltkrieg gegen den Schriever un Nobelpries-Dreeger Knut Hamsun föhrt wurrn sünd, is he bekannt wurrn. Düt Wark is 1979 in dree Bänn rutkamen. 

## Leven
Nadem he de School besocht harr, gung he bi un studeer vun 1945 af an Literaturgeschicht an de Universität Kopenhagen. Vun 1951 - 1971 weer he verheiraat mit Birte Lund. Later hett he en tweete Fro nahmen un weer vun 1978 bit to sien Dood mit Gitte Jæger tohopen. Ut de eerste Eh hett he de beiden Kinner Marie un Vera harrt. He is an'n 4. Februar 1989 an Boord vun en Krüüzfohrtschipp in de Karibische See sturven.  

## Wark
1947 hett he sien Debütroman over den däänschen Schriever Jacob Paludan rutgahn laten. Achterna is he as Jounalisten bi dat Boulevardblatt *[[Extra Bladet]]* togange ween. Bito hett he avers en Reeg vun annere Böker rutbrocht. Groot rutkamen is he to'n eersten Mol 1962 mit sien Roman *Det lykkelige Arabien* (düütschen Titel: *Reise nach Arabien*, 1965). Dor gung dat over Carsten Niebuhr siene Expeditschoon na Arabien in. For düt Book hett Hansen 1963 den Søren-Gyldendal-Pries kregen.

Den Noordschen Raat sienen Literaturpries hett he 1971 kregen for sien Roman over den däänschen Hannel mit Slaven. Dat keem rut in dree Bännen unner de Originalnaams *Slavernes kyst* (1967), *Slavernes skibe* (1968) un *Slavernes øer* (1970). Sien Book *Jens Munk* over den däänsch-norweegschen Updecker un Seefohrer Jens Munk keem up Düütsch to'n eersten Mol rut bi den VEB Hinstorff Verlag in Rostock. Dat weer 1974.

Ok groot rutkamen is he mit sien Biographie in dree Bännen over den norweegschen Schriever Knut Hamsun. De is 1978 rutbrocht wurrn mit den Titel *Processen mod Hamsun*. Hansen hett sik in düsse Böker sunnerlich mit Hamsun un siene Fro Marie ehre Perzesse na den Tweeten Weltkrieg un mit Hamsun sien letztet Book *[[Auf überwachsenen Pfaden]]* befaat. Hamsun weer na den Krieg vorsmeten wurrn, he harr dat bannig mit dat Düütsche Riek holen un harr sik mit de Nazis afgeven. Wat Hansen dor hett hören laten, dor hefft sik de Lesers un Literaturkritikers hüdigendags noch over in'e Plünnen. Mit sien Satz *vil du se idioter, så tag til Norge* (Wenn du Döösbaddels sehn wullt, mösst du na Norwegen hengahn) hett he de Norwegers dormols sunnerlich in Brass brocht. 1996 is vun dat Book en Film mit den Titel *Hamsun* maakt wurrn. Dor hett de sweedsche Schauspeler Max von Sydow de Hööftrull in speelt.

## Wat sunst noch vun Hansen rutkamen is
* *Resten er Stilhed* (1953)
* *Pausesignaler* (1959)
* *Syv seglsten* (1960)
* *En kvinde ved en flod* (1961)
* *De søde piger* (1974)
* *Kurs mod solnedgangen* (1982)
* *Søforhør* (1982)
* *Et atelier i Paris I-II* (posthum 1990).

## Weblenken
* Biografie (Den Store Danske)

## Belege
Wilhelm Peßler

**Wilhelm Karl Johannes Peßler** (* 21. März 1880 in Riga; † 25. Februar 1962 in Hannober) weer en düütschen Volkskundler un Kulturhistoriker.

Peßler is as Söhn von en Dokter in Riga boren, aver al mit veer Johr na Hannober kamen. Dor hett he dat Raadsgymnasium besöcht un denn in Tübingen, Berlin, Göttingen, München, Leipzig un Königsbarg op Geologie, Geografie, Kunstwetenschoppen, Philosophie, Öllerdoomskunn un Düütsche Spraak- un Literaturwetenschoppen studeert. 1905 hett he sien Dokter maakt, mit de Dokterarbeid *Das altsächsische Bauernhaus in seiner geographischen Verbreitung*. Na sien Staatsexamen as Gymnasiallehrer hett he 1906/1907 sien Deenst bi’n Kommiss daan.

He weer denn wetenschoplichen Mitarbeider an verscheden Museums un von 1928 bet 1945 weer he Direkter von dat Vaderlandsche Museum in Hannober.

Peßler is 1962 doodbleven un liggt op’n Karkhoff Engesohde begraven.

## Priesen

* 1951: Ehrenpräsident von de internationale Kommission för den europääschen Volksdoomatlas
* Ehrenmaat von’n Verband von de Vereens för Volkskunn
* 1960: Verdeenstkrüüz 1. Klass von de Bundsrepubliek Düütschland
* 1961: Stadtplakett Hannober

## Warken

* *Das Heimatmuseum im deutschen Sprachgebiet als Spiegel deutscher Kultur.* 1927
* *Plattdeutscher Wort-Atlas von Nordwestdeutschland.* 1928
* *Volkstumsatlas von Niedersachsen.* 1933
* *Niederdeutschland. Landschaft und Volkstum.* 1940
* *Stammeskunde von Niedersachsen.* 1943
Paddy Considine

**Paddy Considine** (börgerlich *Patrick*; * 5. September 1973 in Burton-upon-Trent, Staffordshire) is en britschen Filmschauspeler.

## Leven un Loopbahn
Considine is mit mit fief Bröder un Süstern in en goot Huus in Burton-on-Trent opwassen. Na sien Schooltiet hett he an’t Burton College en Hoochschoolkurs för dorstellen Kunst besöcht, bi den he Shane Meadows drapen hett. Mit den tosamen hett Considine de Musikgrupp *She Talks to Angels* grünnt, in de he Slagtüüch speelt hett. He harr sien Kunstkurs noch nich to Enn, as he an de Brighton University wesselt is, woneem he Fotografie studeert hett. Dor is he mit en Ehren grad erste Klass uttekent worrn.

Na sien Studium arbeit he mit Meadows an en Kortfilm un hett 1999 denn sien eerste Filmrull speelt. Dorna folgen wietere Rullen in deelwies weltbekannte Filmen. Mit den Kortfilm *Dog Altogether* hett he 2007 sien Debüt as Speelbaas geven. För dissen Film is he bi de Filmfestspelen vun Venedig mit den Sülvernen Boor ehrt worrn.

Paddy Considine is verheiraat un hett een Söhn.

## Filmrullen (Utwahl)

## Utteken
Paddy Considine weer bit hüüt (Stand: November 2011) negenteihn mol för bekannte Filmpriesen vörslahn. Wunnen hett he söss dorvun:
* 2000: den Pries för den *Besten Schauspeler* vun’t *[[Thessaloniki Film Festival]]* för *Last Resort*
* 2005: den *[[Empire Award]]* in de Kategorie *Best britisch Schauspeler* för *Dead Man’s Shoes*
* 2005: den *[[Evening Standard British Film Award]]* in de Kategorie *Best Schauspeler* för *Dead Man’s Shoes*
* 2007: den Sülvern Boor vun de *[[Internationale Filmfestspelen vun Venedig]]* in de Kategorie *Best Kortfilm* för *Dog Altogether*
* 2008: den *[[BAFTA Film Award]]* in de Kategorie *Best Kortfilm* för *Dog Altogether*
* 2011: den *Directing Award* vun’t *[[Sundance Film Festival]]* in de Kategorie *Weltkino – Dramatisch* för *Tyrannosaur*

## Weblenken
*
Octave Mirbeau

**Octave Mirbeau** (* 16. Februar 1848 in Trévières, Frankriek ; † 16. Februar 1917 in Paris, Frankriek) weer en franzöösch Schriever, Dramatiker, Kunstkritiker un Intellektuellen.
 
## Warken
### Romanen
* *Le Calvaire* (1886)
* *L'Abbé Jules* (1888).
* *Sébastien Roch* (1890).
* *Le Jardin des supplices* (1899).
* *Le Journal d'une femme de chambre* (1900).
* *Les 21 jours d’un neurasthénique* (1901).
* *La 628-E8* (1907).
* *Dingo* (1913).

### Korte Vertellsels
* *Contes cruels*, 1990.
* *Contes drôles* (1995).

### Dramen
* *Les Mauvais bergers* (1897).
* *Les affaires sont les affaires* (1903).
* *Farces et moralités* (1904).
* *Le Foyer* (1908).
* *Les Dialogues tristes* (2007).

### Essays
* *Lettres de l’Inde* (1991).
* *L'Affaire Dreyfus* (1991).
* *Combats esthétiques* (1993).
* *Combats littéraires* (2006).

## Verfilmungen

* Jean Dréville, *Les affaires sont les affaires* (1942).
* Jean Renoir, *The Diary of a Chambermaid * (1946).
* Luis Buñuel, *Le Journal d'une femme de chambre* (1964).
* Christian Gion, *Le Jardin des supplices* (1977).
* Beni Jacquot, *Le Journal d'une femme de chambre* (2014).

## Literatur

*   Pierre Michel — Jean-François Nivet, *Octave Mirbeau, l’imprécateur au cœur fidèle*, Librairie Séguier, Paris, 1990.
*   Pierre Michel, ''Les Combats d’Octave Mirbeau'', Annales littéraires de l’Université de Besançon, 1995.
*   *Cahiers Octave Mirbeau*, n° 1-21, 1994—2014.

## Weblenken

*   Société Octave Mirbeau.
*   ''Dictionnaire Octave Mirbeau''.
*   Pierre Michel, ''Bibliographie d’Octave Mirbeau''.
Thomas Schroue

**Thomas Schroue** weer en dörptschen Koopmann un Politiker. He weer Raadsmann un 1488 un 1499 Börgermeester von Dörpt.

Schroue weer von August bet Dezember 1494 Baad för den Hanse op en Reis na Moskau, von de he en op Middelsassisch schreven Reisbericht maakt hett. Ok en russ’sch Spraakbook hett he schreven, dat wi vondaag aver bloot noch as *Einn Russisch Buch* in en hoochdüütsch Översetten von 1546 kennt. Dat Book is liekers en wichtigen Born för de Spraakwetenschop. Vergliekbore Böker sünd dat anonyme *Ein Rusch Boeck* un dat Book von Tönnies Fonne.
Eberhard Piltz

**Eberhard Piltz** (* 22. Oktober 1942 in Königsbarg; † 20. November 2011 in München) weer en düütsch Journalist un van 1999 bis 2007 Baas vun dat  ZDF-Studio in Washington, D.C.

## Leven
Piltz studeer Geschichte, Politik un Zeitungswetenschapen in München. Van 1965 bit 1970 weer Eberhard Piltz Redakteur bi Bayerischen Rundfunk. In de Johren 1970 bit 1974 weer he Redakteur un stellvertreten Redaktschoonsleiter vun dat BR-Magazin *[[Report München]]* un wurr ansluutend bit  1982 Leiter vun dat  ARD-Studio Tel Aviv. Bit 1985 weer he denn Baas vun dat  ARD-Studio in Rom un van 1985 bit 1989 stellvertreten Leiter vun dat ARD-Studio Bonn un Moderater vun de Reeg *[[Bericht aus Bonn]]*.

Siet 1989 weer Eberhard Piltz bi dat ZDF, bit 1993 weer he Leiter vun dat ZDF-Studio in Paris un togliek 1992 bit 1993 Chefreporter vun dat ZDF. As Baas vun de ZDF-Hööftredakschoon *Aktuelles* un Moderator  vun dat  *[[heute-journal]]* weer Piltz van 1993 bit 1997 tätig. Van 1997 bit 1999 weer he weer Leiter vun dat ZDF-Studio in Rom un van 1999 bit to de Inträe in de Ruhestand in Oktober 2007 weer he Leiter vun dat ZDF-Studio in Washington.

Siet 2007 weer Piltz Perfesser an de Hoochschool för Feernsehn un Film München un hett dor den Beriek Feernsehjournalismus leit.

Eberhard Piltz is an’ 20. November 2011 nah en kört swoor Krankheit in München storven.

## Weblenken
* 

## Enkeld Nahwiesen
Giovanni Antonio Pandolfi Mealli

**Giovanni Antonio Pandolfi Mealli** (* um 1620 rüm; † um 1669 rüm), is en Komponisten un Vigelienspeler ut Italien ween. Dat is nich bekannt, wo he boren oder sturven is. Eenmol is wat vun em to hören an den Habsborger Hoff in Innsbruck. Dor geiht dat um sien Verdeenst vun 200 Gulden in't Johr. In dat *Civico Museo* vun Bologna finnt sik de beiden Sammlungen vun 6 Sonaten opus 3 un opus 4 for Vigelien un Generalbass. Se sünd 1660 bi Michael Wagner ut Innsbruck druckt wurrn. De eersten 6 Sonaten hett Mealli de Förstin vun dat Land Tirol toegent, dat weer Anna vun Medici, de annern sess hett he to Ehren vun Arzhartog Siegmund Franz rutgeven. De enkelten Sonaten sünd nömmt na de Musikers, de mit em an den Hoff togange ween sünd, as Antonio Maria Viviani *La Viviana*, Antonio Castello *La Castelle*, Antonio Cesti *La Cesta* un annere.  

## Weblenken
* Noten vun de Sonaten op.3 un op. 4 up de Webstäe Musikland Tirol
Bleibtreu

**Bleibtreu** is de Familiennaam von

* Abraham Bleibtreu (1775–1852), düütschen Bargboünnernehmer,
* Amalie Bleibtreu (1835–1917), öösterrieksche Schauspelerin,
* Bruno Schmidt-Bleibtreu (1926–2018), düütschen Staatsrechtler un Ministeriaaldirekter,
* Erika Bleibtreu (* 1940), öösterrieksche Ooldorientalistin,
* Georg Bleibtreu (1828–1892), düütschen Maler,
* Gisela Bleibtreu-Ehrenberg (* 1929), düütsche Soziologin,
* Hedwig Bleibtreu (1868–1958), öösterrieksche Schauspelerin,
* Hermann Bleibtreu (1821–1881), düütschen Chemiker un Utfinner,
* Hermann Bleibtreu (1889–1977), düütschen Maschinenboinschenör,
* Karl Bleibtreu (1859–1928), düütschen Schriever,
* Leopold Bleibtreu (1777–1839), düütschen Bargwarks- un Fabrikbesitter,
* Leopold Carl Bleibtreu (1796–1865), düütschen Pädagoog un Mathematiker,
* Ludwig Otto Bleibtreu (1752–1820), düütschen Fabrikant,
* Max Bleibtreu (1861–1939), düütschen Physioloog,
* Maximiliane Bleibtreu (1870–1923), öösterrieksche Schauspelerin,
* Monica Bleibtreu (1944–2009), öösterrieksche Schauspelerin,
* Moritz Bleibtreu (* 1971), düütschen Schauspeler,
* Otto Bleibtreu (1904–1959), düütschen Jurist un Verwaltungsbeamten,
* Renate Bleibtreu (* 1942), öösterrieksche Översetterin,
* Renato Attilio Bleibtreu (1893–1964), öösterriekschen Schriever un Theaterdirekter,
* Sigmund Bleibtreu (1819–1894), öösterriekschen Schauspeler un Offzeer.

Kiek ok bi: Villa Bleibtreu.
Gerhard Strack

**Gerhard „Gerd“ Strack** (* 1. September 1955 in Kerpen; † 21. Mai 2020) weer en düütsch Footballspeler. 

Gerd Strack hett sein Karriere bi *SV Glückauf Habbelrath* anfungen und is denn för *Frechen 20* uploopen. Strack weer en koppballstarker Binnenverteidiger vun den Vereen 1. FC Köln. Tüschen 1974 un 1985 hett he för de Kölner 261 Bundsligaspelen makt. Dreemal hett he mit sien Vereen den DFB-Pokal wunnen. Dorto wurr he 1978 ok noch düütsch Meester. In de Saison 1987/88 hett he denn noch för Fortuna Düsseldörp in de Tweet Bundsliga noch en paar Spelen makt.

1982 hett he sien eerst vun teihn Lännerspelen makt un dorbi een Door schaaten, aber dat weer en ganz wichtig Door. Bi de Qualifikatschoon för de Europameesterschap 1984 hett he in de 80. Minüüt dat 1:0 Siegdoor tegen de Mannschap vun Albanien schaaten. Mit dissen Zittersieg weer de düütsch Mannschap denn ok qualifizeert. Bi de Europameesterschap keem he aber nich to'n Insatz.

He is an en Hartinfart storven. 

## Weblenken
* Gerhard Strack bi Fußballdaten.de
* Gerhard Strack bi Fußball.de
226 v. Chr.

## Wat passeert is
* De Koloss vun Rhodos geiht bi en Eerdbeven in'n Dutt (annere Borns snackt vun 227 oder 224 v. Chr.).

## Boren

## Storven
228 v. Chr.

## Wat passeert is
* De Bund vun Achaia unner den Strategen Aristomachos vun Argos geiht gegen Sparta vor. 

## Boren

## Storven
229 v. Chr.

## Wat passeert is
* In Makedonien kummt Antigonos III. an de Macht, toeerst as Regenten for den minnerjöhrigen Philipp IV..

## Boren

## Storven
* Hamilkar Barkas, Feldherr vun Karthago in Spanien (* um 270 v. Chr. rüm)
Eenheidsplural

De **Eenheidsplural** is en Kennteken von de neddersassische Spraak.

Dat neddersassische billt de Pluralformen von dat Verb in de Nutied op *-t* oder *-en*: *wi maakt/maket, ji maakt/maket, se maakt/maket* (in de olen Stammrebeden von de Sassen: Holsteen, Noordneddersassen, Oostfalen, Westfalen); *wi maken, ji maken, se maken* (in dat Oostnedderdüütsche, in Sleswig, de Veluwe, en deel von Salland, en Deel von Noordhessen, Oostfreesland, Stellingwarven un Grünneng). Dat maakt also keen Ünnerscheed twischen de dree Personen wi, ji un se un ünnerscheedt sik dor von dat Hoochdüütsche, dat twee Formen hett, eenmaal *-t* un tweemaal *-en*: *wir machen, ihr macht, sie machen*. Dat Nedderlandsche harr jüstso von öllers twee Formen: *wij maken, jij maakt, zij maken*. Vondaag bruukt dat Nedderlandsche de Form *jij maakt* aver nich mehr un hett as ne’e Höflichkeitsform *jullie maken* inföhrt. Dorüm lett dat nu so, as wenn dat Nedderlandsche ok en Eenheidsplural harr.

Ans kummt de Eenheidsplural blots in dat Alemannsche vör.

De Isogloss löppt von et noorden von de Veluwe na de Ole Iessel, över de Grenz na Düütschland. Hier trennt de Lien Westfalen von de Region Nedderrhien. De Isogloss warrt ok Rhien-Iessel-Lien nöömt, aver de Isogloss beröhrt de Ne’e Iessel blots an een Punkt (löppt aver en ganz Stück an de Ole Iessel langs) un beröhrt den Rhien narms.

Bi Olpe drippt de Isogloss op de Benrather Lien. De Eenheidsplurallien is also so temlich kumplett mit de Spraakgrenzen von dat Neddersassische övereen.
Marco Antonio Ferro

**Marco Antonio Ferro**  (* nah 1600; † 1662 in Wien) is en italieenschen Komponisten un Lutenspeler ut de Tied vun dat Barock ween. 

## Leven
Marco Antonio Ferro is in Wien as Lutenspeler togange ween. In dat Woort vorweg vun de eenzigste Sammlung vun siene Warke hett he sik sülms as „*Cavalier Aurato*“  (Ridder vun’n Gollen Sporen) betekent un hett sik „*Conte Palatino Cesarea*“ nömmt. Vundeswegen hett he sachs to de högern Hofflüde vun Kaiser Ferdinand III. tohöört. Wo Ferro herkamen dö, dor weet wi nix over. Siene Musik is in den Stil vun Venedig komponeert. In de Johre vun 1642 bit 1652 un denn wedder vun Oktober 1658 bit 1662 hett he to de Hoffkapell vun Wien tohöört. 

## Wark
Dat eenzig bekannte Wark vun em is de Sammlung „*Sonate a due, tre, quattro strumenti e basso continuo*“ Op.1. Dat is 1649 in Venedig druckt wurrn. Dor hannelt sik dat um 12 Sonaten vun een Satz bi. As dat in den dormoligen Stil begäng is, besteiht jede Sonaat ut veer bit fiev Sektschonen. Dor wesselt sik homophone lansame Deele in af mit Adagios, de as Fugen holen sünd. All siene Warke sünd, vun de Kompositschoon ut bekeken, tämlich slicht holen. In de 6. Sonaat finnt sik een vun de eersten Bispeele vun en Loopbass.. Afsnitte, de Funken slaht, wesselt sik af mit unverwachte Dissonanzen, mit afsunnerliche un bizarre Infälle. Dor kann een Ferro sien Stil an utfinnen un de Musikwetenschoppler Hugo Riemann hett an't Enn vun dat 19. Johrhunnert en beten minnachtig vun en „Flicken-Sonaat“, snackt, liek as den Harlekin sien Kostüm..

## Belege
Yanggak

**Yanggak** (koreaansch 양각) is en 1,2 km² groot Warder in’n Stroom Taedong in Noordkorea. Dat is en Deel von de Höövdstadt Pjöngjang, Stadtdeel Chung-guyŏk. Mit dat rechte un linke (Stadtdeel Sŏngyo-guyŏk) Över von’n Taedong is de Warder över de Yanggak-Brügg verbunnen.

Yanggak is noch lang vör allen för de Bueree bruukt worrn. Eerst in de Johren 1980 un 1990 hebbt se denn bilütten gröttere Bowarken anleggt. Dat sünd in’n Noordoosten dat Yanggak-Hotel von 1995 mit 48 Etaaschen un en Golfplatz, de Internatschonale Kinohall, in de ok dat Internatschonal Filmfestival Pjöngjang afhollen warrt, un in’e Midd dat Yanggak-Stadion von 1989, dat Platz för 30.000 Lüüd hett.

## Weblenken
Rungna

**Rungna** (koreaansch 릉라) is en 1,3 km² groot Warder in’n Stroom Taedong in Noordkorea. Dat is en Deel von de Höövdstadt Pjöngjang, Stadtdeel Chung-guyŏk. Mit dat rechte un linke (Stadtdeel Taedonggang-guyŏk) Över von’n Taedong is de Warder över de Rungna-Brügg un de Chongryu-Brügg verbunnen.

Op den Warder liggt dat Maidag-Stadion, dat Platz för 150.000 Lüüd hett. Ans gifft dat noch en Boompark, en Topiari-Goorn un en Zoo. Op Rungna liggt ok dat eerste Waterwark von Pjöngjang, dat de Japaners 1900 boot harrn.

## Weblenken
Konyu

**Konyu** is en lütten Warder in’n Stroom Taedong in Noordkorea. Dat liggt twischen Mangyŏngdae un den Warder Turu bi Pjöngjang.

Konyu weer de Oort, an den de Koreaners in’n Juli 1866 de *[[General Sherman (Schipp)|General Sherman]]* ophollen un opbröcht hebbt. Op dat Eiland gifft dat en Denkmaal, dat dor an denkt. Ans gifft dat op Konyu ok noch en 17 Hektar groten Freetiedpark.
Turu

**Turu** is en Warder in’n Stroom Taedong in Noordkorea. Dat is en Deel von de Höövdstadt Pjöngjang, Stadtdeel Rakrang-guyŏk.

In’n Westen von Turu liggt de Warder Konyu, in’n Oosten de Warder Ssuk. Twischen Turu un Ssuk liggt bloot en lütten Fleet un de beiden Warders sünd över Brüggen verbunnen. Över Ssuk un de Chungsong-Brügg is Turu denn mit de Stadt Pjöngjang verbunnen.

Twischen Konyu un Turu weer ok de Oort, an den de Koreaners in’n Juli 1866 de *[[General Sherman (Schipp)|General Sherman]]* ophollen un opbröcht hebbt.
Ssuk

**Ssuk** is en lütten Warder in’n Stroom Taedong in Noordkorea. Dat is en Deel von de Höövdstadt Pjöngjang, Stadtdeel Rakrang-guyŏk.

In’n Westen von Ssuk liggt de Warder Turu, in’n Oosten de Warder Yanggak. Twischen Ssuk un Turu liggt bloot en lütten Fleet un de beiden Warders sünd över Brüggen verbunnen. Na Yanggak sünd dat so bi 300 m. Ssuk is över de 1983 trechworrn Chungsong-Brügg mit de Övers rechts un links verbunnen. Op Ssuk sülvs liggt en Freetiedpark.
Michael Denis

**Johann Nepomuk Cosmas Michael Denis**, ok *Sined der Barde* (* 27. September 1729 in Schärding, Bayern, hüüd Böveröösterriek; † 29. September 1800 in Wien) weer en öösterrieksch Schriever, Översetter,  Bibliothekar un Zooloog.

## Leven

De Jesuit Denis weer af 1759 Perfesser an dat Wiener Theresianum un af 1784 Kustos vun de  Hoffbibliothek in Wien. Sien schriftstellerisch Wark umfaat neelatiensch Schooldramen in de jesuitisch Traditschoon, Lyrik un Karkenleeder; de lyrisch Warken hett he meest ünner dat Pseudonym *Sined der Barde* rutgeven (wobi *Sined* en Anagramm sein Nahnahm dorstellt). Denis schreev ok  bibliothekswetenschaplich Warken un Lehrböker as ok 1762 dat eerst öösterrieksch  Leesbook.

In‘ ganzen düütsch Spraakruum bekannt wurr he dör de eerst düütsch Översetten vun de Warken vun "Ossian" (1768/69), de as angevlich Warken vun en gäälschen  Barden begeistert in ganz Europa upnommen wurrn, aber en tietgenössisch Erfindung vun den Schotten James Macpherson weern.

Denis hett över mehrere Johren den öösterriekschen Natuurforscher Johann Ignaz Schiffermüller hulpen, Bottervagels  vun de Wiener Ümgegend to sammeln un to bearbeiten. As Ergevnis keem denn 1775 dat  *Systematische Verzeichnis der Schmetterlinge der Wienergegend herausgegeben von einigen Lehrern am [[Öffentliches Gymnasium der Stiftung Theresianische Akademie|k. k. Theresianum]]* herut. De Sammlung in dat *[[K.k. Hof-Naturalienkabinette|Kaiserlich Hof-Naturalienkabinett]]* is 1848 upbrennt.

1801-1802 wurr denn de literarisch Nahlass vun den 1800 storven Denis in twee Bannen vun Joseph Friedrich von Retzer (1754–1824) herutgeven.

1874 wurr in Wien Brigittenau (20. Bezirk) de *Denisgasse* nah hüm nömmt.

## Warken
* *Poetische Bilder der meisten kriegerischen Vorgänge in Europa seit dem Jahr 1756*, Wien 1760
* *Die Gedichte Ossians, eines alten celtischen Dichters, aus dem Englischen übersetzt*, Wien 1768-69
* *Einleitung in die Bücherkunde*, Wien 1777-1778
* *Die Lieder Sineds des Barden*, Wien 1772
* *Systematisches Verzeichniß der Schmetterlinge der Wienergegend herausgegeben von einigen Lehrern am k. k. Theresianum* (mit Schiffermüller), Wien 1775 
* *Grundriß der Bibliographie*, Wien 1777
* *Die Merkwürdigkeiten der k. k. garellischen öffentlichen Bibliothek am Theresiano*, Wien 1780
* *Bibliotheca typographica Vindobonensis ab anno 1482 usque ad annum 1560*, Wien 1782 (ok düütsch *Wiens Buchdruckergeschichte bis 1560*, Wien 1782-1793)
* *Ossian und Sineds Lieder*, 5 Bannen, 1784
* *Kurze Erzählung der Streitigkeiten über die alten Urkunden*, Heidelbarg 1785 
* *Zurückerinnerungen*, Wien 1794 
* *Carmina quaedam*, Wien 1794 (Digitalisat bi CAMENA)
* *Beschäftigungen mit Gott schon in dem 12. Jahrhundert gesammelt*, Wien 1799

## Literatur
* Paul von Hofmann-Wellenhof: *Michael Denis. Ein Beitrag zur deutsch-oesterreichischen Literaturgeschichte des XVIII. Jahrhunderts*. Wagner, Innsbruck 1881

## Weblenken
* Warken vun Michael Denis bi zeno.org
* DNB-Katalog
* Personennaamdatei
Taedong

De **Taedong** (koreaansch 대동) is en Stroom in Noordkorea. He hett sien Born in de Rangrim-Bargen, flütt dör de Höövdstadt Pjöngjang un münnt bi Nampo in de Bucht von Korea. Alltohoop is he 439 km lang.

1986 is de Nampo-Damm trech worrn, de acht Kilometer lang is un den Stroom na de Gele See hen afsperrt. De Damm schall vör Stormfloden schulen un dor warrt Frischwater för de Bueree rutnahmen. 36 Siels un dree Slüsen helpt, dat Scheep bet 50.000 BRT liekers den Taedong bet Nampo noch hoogföhren köönt. Scheep von 4000 BRT kaamt bet Songnim un Scheep von 2000 BRT bet 65 km vör’n Born.

Baven an’n Stroom is an’n 5. Oktober 2005 de Nyongwon-Damm trech worrn, de Pjöngjang vör Stroomfloden schulen schall un as Kraftwark bruukt warrt.

## Weblenken
Paulínia

**Paulínia** is en Stadt in’n brasiliaanschen Bundsstaat São Paulo. Se hett 82.544 Inwahners op en Rebeet vun 139 km². 

## Weblenken
* Websteed vun de Stadt (portugeesch)
Robert Swinhoe

**Robert Swinhoe** (* 1. September 1836 in Kolkata; † 28. Oktober 1877 in London) weer en britisch Natuurforscher, Ornitholoog, Lepidopteroloog un Zooloog. Sien offiziell botanisch Autorenkürzel is „“.

## Leven
Swinhoe weer de Bröer vun Charles Swinhoe, en Grünnensliddmaat vun de Bombay Natural History Society.

He wurr in Kolkata (Indien) boren, studeer an de University of London un is 1854 den konsularischen Korps in China bitreden. In sien free Tiet in China hett he natuurhistorsch Proeben sammelt, un wiel völ vun den vun hüm besöcht Rebeeden noch nie tovör för abendländisch Forschers togänglich weern, weern völ vun de vun hüm sammelt Oorten nee för de Wetenschap. Wege sien Swoorpunkt as Ornitholoog weern völ vun sien opdeckt Oorten Vögels, aber ok Fischen, Insekten (so as Bottervagels) un Söögdeerten wurr vun hüm sammelt. 1862 kehr  he mit sien Sammlungen nah England torüch. Völ vun de vun hüm opdeckt Vagels hett John Gould in sien Wark *Birds of Asia* (1863) upführt.

Tallriek Vagels un anner Deerten wurrn nah Swinhoe nömmt, so bispeelswies de  Swinhoewellenlöper (*Oceanodroma monorhis*), de he sülvst 1867 eerstmals beschreven harr.

## Weblenken

* Indrag un List vun de beschreven Plantennaams  för Robert Swinhoe bi IPNI
* DNB-Katalog
* Personennaamdatei
Chongnyu-Brügg

De **Chongnyu-Brügg** is en Stratenbrügg över den Stroom Taedong in de noordkoreaansche Höövdstadt Pjöngjang. Se deit den Stadtdeel Moranbong-guyok an dat rechte Över över dat Eiland Rungna mit Taedonggang-guyok an dat linke Över verbinnen. Blangen de Chongnyu-Brügg is Rungna ok noch över de Rungna-Brügg anbunnen.

De Schraagreep-Brügg is 1989 anfungen un 1994 trech worrn un is 450 m lang.

## Weblenken
Taedong-Brügg

De **Taedong-Brügg** is en Stratenbrügg över den Stroom Taedong in de noordkoreaansche Höövdstadt Pjöngjang. Se deit den Stadtdeel Chung-guyok an dat rechte Över mit Taedonggang-guyok un Songyo-guyok an dat linke Över verbinnen.

De Brügg is von de Japaners boot un 1905 trech worrn. Se is ok op de Achtersied von’n 500-Won-Schien to sehn.

In’n Koreakrieg is de Brügg tweibummt worrn. Nadem chineesch Truppen op noordkoreaansch Sied in’n Krieg ingrepen harrn un de UN-Truppen trüggdringen deen, hebbt veel Lüüd versöcht, över de tweie Brügg na Süden to to flüchten. En Reeg Minschen sünd dor ok bi ümkamen. En Foto von disse Flucht, dat de Fotograaf Max Desfor an’n 5. Dezember 1950 maakt harr, hett later ünner den Titel *[[Flucht von Flüchtlings över en wrack Brügg in Korea]]* en Pulitzer-Pries för Fotografie wunnen.

## Weblenken
Okryu-Brügg

De **Okryu-Brügg** is en Stratenbrügg över den Stroom Taedong in de noordkoreaansche Höövdstadt Pjöngjang. Se deit den Stadtdeel Chung-guyok an dat rechte Över mit Taedonggang-guyok an dat linke Över verbinnen.

De 700 m lange un 28,5 m brede Balkenbrügg ut Spannbeton is 1959 anfungen un an’n 13. August 1960 trech worrn.

## Weblenken
Yanggak-Brügg

De **Yanggak-Brügg** is en Straten- un Iesenbahnbrügg över den Stroom Taedong in de noordkoreaansche Höövdstadt Pjöngjang. Se deit den Stadtdeel Chung-guyok an dat rechte Över över dat Eiland Yanggak mit Songyu-guyok an dat linke Över verbinnen.

De Brügg is 1904 bet 1905 as Deel von de Keigi-Lien von de Japaners boot worrn.

## Weblenken
Charles Oberthür

**Charles Oberthür** [ʃaʁ.l‿ɔ.bɛʁ.ˈtyːʁ] (* 14. September 1845 in Rennes; † 1. Juni 1924 in Rennes) weer en franzöösch Entomoloog un Lepidopteroloog. He weer de Söhn vun den Druckereegrünner François-Charles Oberthür un de sien Fru Marie, boren Hamelin. Ok sien Bröer René Oberthür weer Entomoloog un Lepidopteroloog.

Ok sien Vader weer nebenbi in de Insektenforschen un -sammeln bedeeligt. Mit negen Johr fung Charles mit sien Insektensammlung an. So nah un nah hett he de Sammlungen vun bekannt Sammlers upköfft un an’ Enn vun sien Leven harr he 15.000 verglast Kisten van 50 x 39 cm in de he 5 Million Muster sammelt harr. 1916 weer dat de tweetgröttste Sammlung up de Eer. De Illustratschonen vun sien Veröffentlichungen  hett he in sien eegen Druckeree drucken laaten un dorbi bekannt Illustratoren för anwurben

He hett 42 Bottervagels eerstmals opdeckt un beschreven. 

1913 kreeg he en Pries vun de franzöösch Akadamie vun de Wetenschapen.

## Wark
*1879 Catalogue raisonné des Papilionidae de la Collection de Ch. Oberthür *Etudes d'Entomologie*, 4: 20-117.
* 1904 – 1924 *Études de lépidoptérologie comparée* (22 lütt Heften mit mehr as 5000 Dorstellungen all tosommen)
Chungsong-Brügg

De **Chungsong-Brügg** is en Stratenbrügg över den Stroom Taedong in de noordkoreaansche Höövdstadt Pjöngjang. Se deit den Stadtdeel Pyongchon-guyok an dat rechte Över mit Nakrang-dong un Chungsong-dong an dat linke Över verbinnen.

De Brügg is 1983 trech worrn un hett in de Midd ok noch en Aftwieg na dat Eiland Ssuk.
Philippus

**Philippus** betekent

* de latiensche Form vun den Vörnaam Philipp
* den Naam vun den Apostel Philippus, kiek bi Philippus (Apostel)
* een vun de söven eersten Diakone ut de Karkengeschicht, vun em warrt in de Apostelgeschicht vertellt, kiek unner Philippus (Diakon)