Stadtwarken Cuxhoben

De **Stadtwarken Cuxhoben** GmbH (SWC) weren en Versorgungsünnernehmen in Cuxhoben, Neddersassen, för Water, Afwater un Gas.

2007 sünd de Stadtwarken von de EWE-Dochter EWE Water GmbH övernahmen worrn.

## Historie

Mit dat Groot-Hamborg-Gesett is Cuxhoben to’n 1. April 1938 Deel von Prüßen worrn un dat Waterwark un dat Gaswark sünd an de Stadt Cuxhoben övergahn. To’n 1. Januar 1939 hett sik dat tohoopslatene Ünnernehmen denn den Naam Stadtwarken Cuxhoben geven.

EWE hett 2002 74,9 % von de Andelen an de Stadtwarken köfft. 2006 hebbt se den den Rest von 25,1 % toköfft, den de Stadt Cuxhoben noch harr. Siet 2007 is de EWE Water GmbH Versorger för Cuxhoben.

### Waternett

Dat eerste Water- un Afwaternett in Cuxhoben is 1896 anleggt worrn. Vörher hett dat blots Treckborns geven oder dat Water keem ut de Wettern. An’n 30. April 1897 is de Sielpump trech worrn, de dat Afwater bi de Seebäderbrügg in de Elv pumpt hett. An’n 6. Juni 1897 is dat Waterwark op de Drangst trech worrn un an’n 6. Juli de Watertoorn Cuxhoben. Dat Waternett hett en privaat Ünnernehmen bedreven. 1906 sünd ok Döös un Duhnen an dat Nett anslaten worrn.

Bet 1926 weren de Binnenstadt, Döös, Groden, Sahlenborg, Stickenbüttel, Westerwisch, Süderwisch un dat Havenrebeed an dat Waternett anslaten. 1924 is dat private Ünnernehmen, dat dat Nett bedreven hett, an’n hambörgschen Staat övergahn. Dit Ünnernehmen hett denn Hambörger Waterwarken GmbH heten. 1939 hett dat Ünnernehmen den Naam Stadtwarken Cuxhoben kregen, nadem dat mit dat Gaswark tohoopleggt worrn is.

1939/1940 is in Süderwisch dat Waterwark II boot worrn. Ok Holt-Spangen is nu an dat Waternett anslaten worrn. Dat weer as Neddersassenhuus tarnt, dat dat in de Tied von’n Tweten Weltkrieg nich as wichtige Infrastruktur opfallt. 1950 sünd Olenbrook un de Worth den Waterbeschaffungsverband Land Hadeln bipeddt un hebbt ok en Waternett kregen. 1951 is bi de Worth en tweten Watertoorn boot worrn. 1961 is ok Franzenborg den Waterbeschaffungsverband bipeddt. De Gemeen Olenwoold wull 1960 ok bipedden, hett denn aver sien egen Nett opboot, nadem se sik nich enig warrn kunnen. Dat Waterwark is 1962 trech worrn un dor sünd ok Franzenborg un Godendörp mit anslaten worrn. Aver ok en Ansluss an dat Cuxhobener Nett hett dat geven. Blangen Franzenborg un Godendörp sünd dor ok Wehldörp, Olenbrook-Oosterenn un Worth-Westerenn anslaten worrn. 1967 sünd noch Seehusen un Köstersweg tokamen un 1972 Ox. Dat Waterwark, dat in Ox al bestahn harr, hebbt se in dat Johr afstellt. In de Johren 1970 weren dormit de letzten Öörd an dat Waternett anslaten. De letzten lütten Rebeden, de anslaten worrn sünd, weren Olenbrook-Gammendeel un Franzenborg-Kapellenweg.

In de Johren 2001 bet 2003 is dat Waterwark Drangstweg saneert worrn un 2004 hett de Watertoorn dichtmaakt. 2006 is dat ne’e Waterwark in Olenwoold (op dat sülve Gelänn as dat ole Waterwark) inwieht worrn.

### Gasnett

An’n  23. April 1883 hett de Gemeenversammlung in Cuxhoben beslaten, dat en Gasnett för Watergas opboot warrn schall. De Stadt hett denn den Berliner Ünnernehmer Lüdecke en Kunzession över 45 Johr för den Verkoop von Lücht- un Hittgas geven. An’n 30. November 1883 is de Cuxhobener Gas-AG grünnt worrn un an’n 20. März 1884 hebbt se anfungen, dat Gaswark to boon. Dat leeg an de hüdige Poststraat. An’n 25. Oktober 1884 weer dat so wied, dat de eersten Stratenlanternen mit Gas ut das Gaswark bedreven worrn sünd. An’n 4. Juli 1901 is dat Ünnernehmen liquideert un verköfft worrn an de Aktiensellschop för Gas un Elektrizität Köln. An’n 22. Januar 1912 is dat Gasnett in Döös övernahmen worrn, dat siet 1901 bestahn harr. 1928 weer dat bald so wied, dat de Kunzession aflopen is, un de Stadt hett Gespreken opnahmen mit dat Ünnernehmen över de Övernahm dör de Stadt. In dat Johr is en Gasröhr na Duhnen leggt worrn un in’n Dezember sünd ok Groden, Stickenbüttel, Westerwisch un Süderwisch anslaten worrn. 1929 is ok noch en Verdrag afslaten worrn, dat ok Olenbrook mit versorgt warrn schall. An’n 25. Oktober 1929 weer de Kunzession ganz aflopen un de Stadt is Sellschopper von dat Gaswark worrn. Dat Ünnernehmen hett denn den Naam Gaswark Cuxhoben GmbH kregen. An’n 26. Oktober 1933 is dat ganz an de Stadt fullen un de Gaswark Cuxhoben GmbH is oplööst worrn. 1939 is dat Gaswark mit de Waterwarken tohoopleggt worrn un dor sünd de Stadtwarken von worrn.

1968 is en neet Gaswark in Groden trech worrn, dat nu mit Spaltgas lopen dee. Dat ole Gaswark hett denn dichtmaakt un is 1969 afreten worrn. 1971 is Sahlenborg an dat Gasnett anslaten worrn. In’n Juli 1976 hebbt se anfungen, en Eerdgasröhr von Bremerhoben na Cuxhoben to leggen. Dormit is Cuxhoben in’n Januar 1977 an dat Eerdgas-Verbundnett anslaten worrn. In’n Januar 1983 hett dat Gaswark denn dichtmaakt. Dat Gas keem nu kumplett ut dat Verbundnett.

1980 is Olenwoold an dat Nett anslaten worrn.

Över sien Levenstied von 1884 bet 1967 hett dat Watergas-Wark 250 Milljonen Kubikmeter Lüchtgas herstellt ut 500.000 Tunnen Köhlen. De Ümsatz an Flüssiggas weer 1983 26 Milljonen Kubikmeter un 2003 63 Milljonen Kubikmeter.

## Footnoten