Joe Henry Engle

**Joe Henry Engle** (* 26. August 1932 in Chapman, Bundsstaat Kansas, USA; † 10. Juli 2024) weer en US-amerikaansch Astronaut.

Engle weer verheiratet un harr twee Kinner. He weer bit toletzt en aktiven Fleeger.

## Anfang vun sien Loopbahn

Engle is in ländlich Gegend in‘ Bundsstaat Kansas upwussen. Nah sien Schooltiet hett he an de  University of Kansas Luft- un Ruumfahrttechnik studeert, wat he 1955 spoodriek afslooten hett. Dornah is he to de Air Force wesselt, wo he to’n Offizier utbildt wurr.  1957 fung he sien Pilotenutbillen an un hett ansluutend up de George Air Force Base in Kalifornien deent. Up de Edwards Air Force Base hett he den en Utbillen to’n Testpiloten maakt. 
Vun Juni 1963 an weer he an dat Testen vun dat Experimentalfloogtüüch X-15 bedeeligt. Bi dree vun sien 15 Flüüg mit dit raketenandreeven Flooggerät reck he en Hööcht vun mehr as 50 Mielen (etwa 80 Kilometer). Dormit gull he nah de Air-Force-Definitschoon all as Astronaut, as he 1966 mit de fievte Astronautengrupp vun de NASA utwählt wurr.

## Astronautentätigkeit
1966 weer dat Gemini-Programm all an’t Loopen. De nee Astronauten wurrn also glieks to dat  Apollo-Programm todeelt. 

### 2TV-1
Engle hörr to de dree Astronauten, de in‘ Sömmer 1968 en vun de wichtigst Tests vun dat nee  Apollo-Raumschipp dörführen deen, de bewiesen sull, dat dat Ruumschipp för de Praxis dörgen deiht. Tosommen mit Joe Kerwin un Vance DeVoe Brand sull Engle dat Ruumschipp en Langtiettest vun een Week in en Vakuumkamer ünnertrecken. För den Start vun Apollo 7 weer en positives Ergevnis vun dissen Test dwingend notwennig. Af den 16. Juni 1968 hemm Kerwin, Brand un Engle söben Daag in de Apollo-Kommandokapsel 2TV-1 verbrocht, de de vun Apollo&nbsp;7 entspreeken de, aber nich för en Ruumfloog to gebruuken weer. Bit up de fehlen Swoorlosigkeit weer disse Test en realistisch Simulatschoon vun en Apollo-Mission in‘ Eerdorbit.

### Apollo 10 (Ünnerstüttensmannschap)
In‘ November 1968 wurr Engle de Ünnerstüttensmannschap vun Apollo 10 todeelt. Wiels den Floog in‘ Mai 1969 hett he ok as Verbinnensspreeker (Capcom) arbeit.

### Apollo 14 (Ersatzmannschap)
An‘ 6. August 1969, kört nah de spoodriek Maandlannen för Apollo 11 wurr Engle as Ersatzmann för Ed Mitchell, Pilot vun de Mandlandefähre vun Apollo 14 nomineert. To disse Backup-Crew hemm buterdem noch Kommandant Gene Cernan as Ersatzmann för Alan Shepard, den eersten Amerikaner in‘t All as ok  Ron Evans as Pilot vun de Apollo-Kommandokapsel.

Man hett woll ok överleggt, den Ersatzmann Engle intosetten, wiel Ed Mitchell wiels de Mission Experimente to översinnlich Phänomenen planen dee. Um de inspeelt Teams nicht o trennen, hett man up den Wessel verzicht. ante. Um die eingespielten Teams nicht zu trennen wurde auf diesen Wechsel verzichtet. Den privaten Experimente vun Mitchell hemm kien verwertbaren Ergevnisse brocht.

### Apollo 17 (utwesselt)
An‘ 13. August 1971, kört nah den Floog vun Apollo 15 geev de NASA de Besetten för de  Mission Apollo 17 bekannt. Normalerwies weer de Ersatzmannschap vun Apollo 14 an de Reeg ween, to de Hööftmannschap uptostiegen. So weer de Nomineeren vun Eugene Cernan as Kommandant un Ron Evans as Pilot vun de  Apollo-Kommandokapsel nich unverwacht. Statt Joe Engle wurr dorgegen Harrison "Jack" Schmitt ut de Ersatzmannschap vun Apollo 15 as Pilot vun de Maandlandefähre indeelt. Schmitt weer en vun de Wetenschapsastronauten, de de NASA 1965 utwählt harr, un vun de noch nümms to’n Insatz kommen weer. Up Druck vun de NASA-Wetenschapler wurr Schmitt vör Engle de Vörtoog geveb. To dissen Tietpunkt weern de Flüüg  Apollo 18 un Apollo 19 all streeken, so dat klor weer, dat Apollo 17 för lang Tiet de letzte Floog to’n Maand ween sull.

### Vörbereiten vun de Space-Shuttle-Flüüg
Nahdem he en Floog to’n Maand knapp verpasst harr bleev Engle liekers bi de NASA. He hett sück nich an dat Projekt vun de amerikaansch Ruumstatschoon Skylab oder dat Apollo-Sojus-Projekt bedeeligt. Völmehr hett he sück sofort mit dat Shuttle-Programm befaat. Hier kunn he sien Erfohrung ut de Flüüg mit de X-15 inbringen, de ok in den Weltruum vördrungen weer un ansluutend as dat  Shuttle andrievslos lannen dee. 

He weer Kommandant vun een vun de bei Mannschapen, de in‘ Rahmen vun dat ALT-Programm (Approach and Landing Tests) tüschen Februar un November 1977 dat Verhollen vun de Ruumfähren bi de Lannensanfloog ünnersöken deen. 

### STS-1 (Ersatzmannschap)

Bi den eersten Floog vun dat Shuttle STS-1 weer he Kommandant vun de Reservemannschap.

### STS-2
An‘ 12. November 1981, nah 16 Johren Tiet vun dat Wachten is he as Kommandant mit STS-2 to sien eerst Orbitalfloog start. Engle weer de sösste un letzte NASA-Astronaut, de bi den Eerstfloog glieks dat Kommando över en Mehrpersonen-Ruumschipp kreeg. Richard Truly hett hüm as Pilot up dissen Floog mit de Columbia begleit. Dat weer de eerste bemannte Floog, bi dat dat Ruumfohrtüüch noch mal bruukt wurr: de Ruumfähre Columbia weer all bi de Mission STS-1 to’n Insatz kommen.

De up fiev Daag utleggt Mission wurr um meest dree Daag tosommenstreeken, wiel een vun de dree  Brennstoffzellen to de Produktschoon vun Energie un Drinkwater utfallen weer. Dennoch wurrn 90 % vun dat vörsehn Programm dörführt. Eerstmals wurr ok de kanaadsch Manipulatorarm in sien verscheeden Bedrievsaarten spoodriek test. Mit de Bruuklast in‘ Frachtruum vun dat Shuttle wurrn Erkundungen vun de Boddenschätze, dat Klima, den Ozean un dat Weer dörführt. Bi den Wedderinträe un bi de Landung flog Engle dat Shuttle manuell un nich mit Autopilot – to’n eersten un eenzigen Mal wiels dat gesamte Shuttle-Programm. Dormit sull de Stabilität un dat Verhollen vun den Shuttle bi gröttere Belastungen prüft wurrn. 

Nah sien eersten Ruumfloog hett Engle eenige Tiet in de Verwalten vun de NASA arbeit. Aber all nah en paar Maand leet he sück weer in den Status vun en aktiven Astronauten versetten un hett sück up sien tweeten Ruumfloog vörbereit.

### STS-51-I

Mit de Ruumfähre Discovery is he an‘ 27. August 1985 as Kommandant vun de Mission STS-51-I start. Dat weer de 20. Space-Shuttle-Mission un de sösste Floog vun de Ruumfähre Discovery. De fievköppig Mannschap (neben hüm noch Pilot Richard Covey un de Missionsspezialisten James van Hoften, John Michael Lounge un William Frederick Fisher) broch dree Kommunikatschonssatelliten in en Umloopbahn. Buterdem wurr en mit de Mission STS-51-D utsett defekter Satellit infangen, instand sett un weer utsett. Dorto weern  Butenbordarbeiten vun insgesamt 11 Stünnen un 27 Minüüten Düer notwennig.

Joe Engle weer an de Ünnersöken to de Challenger-Katastrophe 1986 bedeeligt un noch bit in de 1990er Johren beradend för de NASA tätig. Insgesamt hett he 9 Daag, 8 Stünnen un 30 Minüüten in’t All verbrocht.

## Ehrungen
För sien Mitarbeit in dat X-15-Projekt wurr he all 1964 mit den USAF Astronaut Wings uttekent. Wiedere Ehrungen weern (Utwahl):
*USAF Distinguished Flying Cross (1964 und 1978)
*AIAA Pioneer of Flight Award (1965)
*NASA Exceptional Service Medal o NASA Special Achievement Award
*AIAA Haley Space Flight Award for 1980
*NASA Distinguished Service Medal
*Kansan of the Year, 1981
*USAF Distinguished Service Medal

In dat Johr 2000 wurr Joe Engle in de National Aviation Hall of Fame upnommen.

De 1991 opdeckt Asteroid *[[(8028) Joeengle]]* wurr nah hüm nömmt.

## Borns
*Eugene Cernan un Don Davis, *The Last Man on the Moon*, St. Martin's Press, 1999, ISBN 0312199066
*Andrew Chaikin, *A Man on the Moon*, Penguin Books, 1994, ISBN 0140241469

## Weblenken

* NASA: Biografie (engelsch)
* spacefacts.de: Biografie 
* National Aviation Hall of Fame: Utführlich Biografie (engelsch)