Jackson Pollock

**Paul Jackson Pollock** (* 28. Januar 1912 in Cody, Wyoming; † 11. August 1956 in Springs-East Hampton, New York) weer en US-amerikaansch Maler vun den Abstrakten Expressionismus vun de New York School. He wurr bekannt mit de vun hüm grünnd Stilricht vun dat Action Painting. Sien in’ Drip-Painting-Verfohren anfertigt grootformatig Warken hebbt hüm all to Leev Tieden den Ökelnaam „Jack the Dripper“ inbrocht. Pollock weer mit de Malerin Lee Krasner verheiraadt, mit de he en  Ateliergemeenschap harr.

## Leven
Jackson Pollock studeer van 1925 bit 1927 Kunst an de Manual Arts High School in Los Angeles un hett denn van 1927 bit 1929 as Landvermeeter in Kalifornien arbeit. Dornah studeer he bit 1931 an de Art Students League in New York bi Thomas Hart Benton, en vun de führend *Regionalisten*. Vertreder vun disse in de Tiet vun de Groot Depression  spoodriek antimodernistischen Richt hebbt amerikaansch Sujets realistisch un volksnah (*American Scene Painting*) malt. 

Van 1930 bit 1935 folgten Reisen in de Weststaaten, wo he sück ok uphollen hett un af un to   Navahoindianers in New Mexico besöcht hett. 1935 is he nah New York umtrucken un van 1938 bit 1942 hett he för dat Federal Art Project arbeit. In’ Oktober 1945 hett he Lee Krasner heiraadt. För de amerikaansch Bevölkerung wurr he 1949 dör en veersiedigen  Bericht in dat Magazin Life to’n bekanntesten jungen Maler. Man fung an, hüm in den anfangenden Kollen Krieg as Botschopper vun dat wild, ungezügelt, demokraatsch-freeheitlich Amerika to verkoopen. He hörr 1950 to de dree Künstlers, de to de Biennale nah Venedig entsandt wurrn. Wenig later keemen aber sien Alkoholismus un sien psychisch Probleme weern to’n Utbröök, de to en permanente Arbeitsblockade führen deen. 1955 muss de Sidney Janis Gallery hör darte Pollock Eenzelutstellung nah 1952 un 1954 as Retrospektive maken, wiel dat blots dree nee Biller geev. 1956 is Pollock an de Folgen vun en Autounfall ünner Alkoholinfloot storven, as sück sien Cabrio överslahn hett.  Ruth Kligman (1930–2010), sein dormalige Levensgefährtin, de as Bifohrerin neben hüm seet, hett den Unfall swoor verletzt överleevt. 

## Wark
Jackson Pollock gellt as en vun de bedüüdenst Künstler vun dat 20. Johrhunnert. He hett nich blots de amerikaansch, sonnern ok de europäisch Kunst beinfloot. Pollock hett in de wenig Johren tüschen 1946 un 1951 en, as Borns sück ütern, "erstaunlich geschlossenes und außerordentlich innovatives Werk". Pollocks fröhe Arbeiten weern düütlich vun sien  Benton as ok den Warken vun de mexikaansch Muralisten (populär kommunistisch Wandmalereen) beinfloot. Pollocks Utnannersetten mit de europäischen Moderne, den Kubismus as ok den Surrealismus hett dat Spektrum vun de Inflooten wieder makt, ahn dat he to en eegen Stil funn. De free Farvverloopen vun de katalaanich Maler Miró ut de fröh 1920er Johren harrn Infloot up hüm.

Sünners dat Erlevnis vun dat Wark vun Pablo Picasso hett sien Maleree över en längere Tiet tüschen Enn‘ vun de 1930er un de fröh 1940er Johren bestimmt. Pollock hett in disse Tiet grootflächig, expressive Biller mit indigenen Motiven malt. Ähnlich as de Kubismus vun Braque un Picasso vun de "primitiven" bzw. oosprünglichen Formen vun de afrikaansch Skulptur utgeiht, betruck sück Pollock up indiaansch un Inuit- (Eskimo)Motive. Interesser hüm doch in sien Utnannersetten mit C. G. Jung vörnehmlich de Upfaaten, dat Unbewusste weer de Born vun de Kunst. In de mythologischen, totemistischen Teken vun de Indianer hett he de vun Jung meent Verbinnen vun Ünnerbewussten un künstlerischen Utdruck. En Rull för de Utnannersetten mit de indiaansch Kunst hett woll de Utstellung „Indian Art of the United States“ in dat Museum of Modern Art 1941 speelt. Bi de 1943 entstahn Biller *De Wölfin* (Museum of Modern Art, New York) un *De Höder vun dat Geheimniss* (Museum of Art, San Francisco), hett Pollock individuelle Teken up de Lienwand brocht, de free verstreet schienen. Dat sünd konzentreert Biller, de de Summe vun sien künstlerisch un subjektiv Erfohrungen vun de letzt Johren utdrücken. Den Wennenpunkt hen to sien abstrakt Hööftwark stellt dat Bild "Gebort" (Birth) van 1941 dor. Hier domineer woll dat Motiv vun en Inuitmask un stunn in formal Nähe to Picasso, aber de to’n Dell dick pastoos Farvupdrag nehm all materiell Aspekte vun sien latere Warken vörweg. Vör allen gelung Pollock in „Gebort“ en dörgahnd Rhythmus, de kenntekend is för sien Hööftwark. 

Pollock stunn siet 1942 in Kuntakt to de latere Malers vun de „New Yorker Schoole“, u. a. Willem de Kooning un Robert Motherwell. En Johr later hett hüm de New Yorker Galeristin Peggy Guggenheim ünner Exklusivverdrag för en monatlich Salär vun 150 $ nommen un hett sien Warken in hör Galerie Art of This Century in New York utstellt. Sien Warken weern to de Tiet düütlich surrealistisch orienteert un sünd de Écriture automatique folgt, en hör Afsicht nah vun den Willen aflööst automatisch Maleree, mit de sück de binnere Welt vun den Künstler speegeln sull. Över disse malerisch Hollen keem Pollock to sien  persönlichen Stil. He hett sück vun all dat Figurative, överhoopt vun all Elementen, de Betüüg to de Wirklichkeit harrn, afwendt. 

### Action Painting
A 1946 entwickel Pollock de Dripping-Technik (he lett Farv up de up den Grund liggend Lienwand drüppeln un flooten, schütt, sprengt und spachtelt, so dat sück Strukturen, Rhythmen un Muster ut Farvsprützer- un –strööms billen; he drocht de Farv völfak nich mehr mit en Pinsel up, sonnern lett de ut een Lock in den Boden vun de Farvdöös flooten). Mit disse so entstahn Biller schrifft sück Jackson Pollock in de Kunsthistorie in un wurr to en vun de bedüüdenst amerikaanschen Künstler vun de  Moderne. Sien Bilder leevt vun den Kontrast un willt dormit den weddersprüchlichen Gegensatz vun Körper un Seele utdrücken. As bi all Künstler vun dat Action Painting steiht de Fertigungsprozess vun dat Kunstwark in‘ Vördergrund. 

De Arbeiten sünd vullkommen free, un dat is ok de Malakt, de dissen Stil vun den  Abstrakten Expressionismus so bekannt makt hett. Mit disse Technik vun dat Action Painting hett Pollock komplexe, innanner verwoben Farvstrukturen schafft, as in *Kathedrale* (1947, Museum of Fine Arts, Dallas).

In den Dokumentarfilm *„Max Ernst. Mein Vagabundieren − Meine Unruhe“* geev Max Ernst to Protokoll, dat he dat weer, de Pollock up de Idee vun dat „dripping paints“ brocht hett. .

Af 1950 hett sück sien Stil weer ännert: Pollock hett nu groot Kompositschonen in Swartwitt schafft, övertruck witt Lienwannen krüüz un quer mit bruun un swaart Farvlien. To de Warken vun disse letzt Schaffensperiood hörrt *De Deept* (Museum Springs, Long Island). In dit Johr hett de ut Düütschland emigreertt Fotograf Hans Namuth den Künstler bi de Arbeit in sien Atelier fotografeert un hett in de Loop vun de Tosommenarbeit en Film makt. De in dat folgend Johr in en amerikaansch Kunsttietschrift verapenlicht Fotoserie wurr legendär un  weer doran bedeeligt, den Mythos vun Pollock to begrünnen. Nah 1951 entstunnen meest kien Warken mehr un af 1953 kehr Pollock weer to Pinselarbeiten un de figurativen Maleree torüch. Gegen Enn‘ vun dat Johr 1954 geev Pollock dat Malen ganz up. He is bit hüüd en  Mythos vun de nee amerikaansch Maleree bleven. 

In de 1960er Johren wurr de laat Miró, de en starken Infloot up Pollock utöövt harr, weer dör hüm beinfloot.

Pollock gellt as en vun de bedüüdenst amerikaansch abstrakten Expressionisten. Warken vun hüm finnen sück in de groot Museen vun de USA un Europa. Hüm gelung mit sien drip-paintings en eegenständig Wark ahn Vörbild. Sien Spood droog dorto bi, dat de nordamerikaansch Moderne hör Nabelsnoor to Europa kappen kunn. Arbeiten vun Pollock wurrn in Kassel up de documenta II (1959) in en hüm exklusiv widmet Ruum un up de documenta III (1964) wiest.

1964 hett Werner Schmalenbach dat up de documenta III utstellt exemplarisch Gemälde *Number 32* van 1950 erwurben, een vun sien monumentalen Hööftwarken (2,69 x 4,575 m), för de Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen in Düsseldörp to’n Pries vun 650.000 DM, en Pries, de dormals för Kritik un Upsehn sörgt hett.

In‘ Mai 2005 wurrn in en New Yorker Lagerhuus 32 bither unbekannt Biller vun Jackson Pollock funnen. De opdeckt Biller gellen as Sensatschoon vun de Kunsthistorie to de Tiet. De Opdecker weer de Filmautor Alex Matter, de Pollock siet sien Kindheit kennen dee un  de sien Vader, de Fotograf un Grafikdesigner Herbert Matter, en langjohrig Früend vun  Pollock un Lee Krasner weer. Matter jr. harr de Biller eerst veer Johr vördem in den Nahlass vun sien Vader opdeckt. 

:*„Die Fundstücke waren in braunem Packpapier eingeschlagen und fanden sich neben persönlichen Unterlagen, Fotografien und Werken von [[Philip Guston]] und [[Willem de Kooning]] in einem New Yorker Lagerhaus, berichtete Matter in New York. 22 der typischen Pollockschen Drip-Paintings sowie zehn Emailbilder und Studien schlummerten dort, seit sein Vater die Werke 1958 im Lagerhaus einer Spedition in East Hampton, [[Long Island]] eingelagert habe.“* (Zeit, 17. Mai 2006)

Sien Gemälde No. 5, 1948 sall dat to Tiet düerste Bild up de Welt ween. Nah en Bericht vun de New York Times an‘ 2. November 2006 wurr dat Bild vun de dormaligen Eegendömer  David Geffen in en privat Transaktschoon för 140 Millionen Dollar an en Mann ut Mexiko verköfft. Man nimmt an, dat dat de Ünnernehmer David Martinez weer.

## Warken (Utwahl)
* 1941: *Birth*, Tate Gallery of Modern Art, London
* 1943: *Blau (Moby Dick)*, Ohara Museum of Art, Kurashiki, Japan
* 1946: *Eyes in the Heat*, Peggy Guggenheim Collection, Venedig
* 1946: *Shimmering Substance*, Museum of Modern Art, New York
* 1947: *Sternschnuppe*
* 1947: *Zauberwald*, The Guggenheim Collection
* 1948: *[[No. 5, 1948]] *
* 1949: *No. 8*, Neuberger Museum of Art, State University of New York
* 1950: *Lavender Mist: Number 1* (*Lavendelblauer Nebel*), National Gallery of Art, Washington D.C.
* 1950: *Autumn Rhythm (Number 30)*, Metropolitan Museum of Art, New York
* 1950: *Number 31*, Museum of Modern Art, New York
* 1950: *Number 32*, Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen, Düsseldorf
* 1952: *Blue Poles, No.11*, National Gallery of Australia, Canberra
* 1953: *Unformed Figure*, Museum Ludwig, Köln

## Filme
* 2000 geev Schauspeler Ed Harris sien Regiedebüt mit de Filmbiographie *[[Pollock (Film)|Pollock]]*. Harris övernehm ok de Hööftrull.
* *Jackson Pollock.* Filmdokumentation, 52 Min., Book un Regie: Kim Evans, Arthaus Musik GmbH 2008 (1987), ISBN 978-3-939873-21-1.

## Literatur
* Leonhard Emmerling: *Jackson Pollock 1912-1956*. Taschen, Köln 2003.
* John Updike: *Seek My Face.* Ballantine, 2002, ISBN 0-14-101333-8; dt. *Sucht mein Angesicht.* Rowohlt, Reinbek 2006, ISBN 3-499-24232-X; zitiert Pollocks „Drip-Paintings“, die Witwe des verstorbenen Malers Zack McCoy lästert über die amerikanische Kunstszene; ihr Mann ist eng am Leben Jackson Pollocks dargestellt.
* Sandor Kuthy und Ellen G. Landau: *Lee Krasner – Jackson Pollock. Künstlerpaare – Künstlerfreunde* / *Dialogues d'artistes – résonances*. Kunstmuseum Bern / Musée des Beaux-Arts de Berne 1989/1990
* Regine Prange: *Jackson Pollock: Number 32, 1950*. Reihe Kunststück. Fischer, Frankfurt am Main 1996.

## Weblenken
* Jackson Pollock bi artfacts.net
* Jackson Pollock in dat BAM-Portal
* DNB-Katalog
* Jackson Pollock in dat documenta-Archiv
* Personennaamdatei

;Allgemeen

* Jackson Pollock bi artchive.com (engelsch)]
* Jackson Pollock in dat Webmuseum Paris (engelsch) mit 11 Biller
* Jackson Pollock: Kritisch Analyse
* Biografie un Retrospektive, cosmopolis.ch

;Artikel

* „Das Million Dollar Paket“, Die Zeit, 17. Mai 2005, to de Fund vun nee Biller
* „Unpopular Front – American art and the Cold War“, The New Yorker, 17. Oktober 2005
* „Der dunkle Stern. Auge des Unendlichen: Vor 50 Jahren starb das Malergenie Jackson Pollock“, Der Tagesspiegel, 11. August 2006

## Enkeld Nahwiesen