31. August

De **31. August** is de 243. Dag in’n Gregoriaanschen Klenner, man de 244. Dag, wenn en Schaltjohr is.

## Wat passeert is
### Politik un Sellschop
* 1813: De spaansch Stadt San Sebastián warrt in’n Spaanschen Unafhangigkeitskrieg vun Englänners un Portugeesen störmt un in Brand steken.
* 1819: En Ministerkongress geiht mit de *[[Karlsbader Besluten]]* to End.
* 1888: In London warrt de verstümmelt Liek vun Mary Ann Nichols funnen. Se gellt as eerst Opper vun *[[Jack the Ripper]]*
* 1897: De vun Theodor Herzl na Basel inberopene eerste Zionistische Weltkongress verlangt de Inrichten vun en jüddschen Staat Palästina.
* 1914: Ünner jem ehren Feldmarschall Hindenburg slaht de düütschen Truppen de russisch Armee in de Slacht bi Tannenberg (Eerste Weltkrieg)
* 1950: In de DDR warrt de Tügen vun Jehova verboden. Hunnerte Verhaften un Schauprozessen folgt.
* 1962: Trinidad un Tobago warrt unafhangig vun Grootbritannien.
* 1980: Mit de Ünnerteken vun dat Augustafkamen entsteiht in Polen de *[[Solidarność]]*.
* 1990: In Vörbereiden op de Wedderverenigen vun Düütschland warrt in Berlin de Enigenverdrag ünnertekend.
* 1991: Kirgisien un Usbekistan warrt unafhangig vun de Sowjetunion.
* 1994: De letzten allieerten Suldaten (ut de Sowjetunion) verlaat Berlin.

### Weertschop
* 1897: Thomas Alva Edison kriggt en Patent op sien *[[Kinetoskop|Kinetographen]]*, wat en Vörlöper vun den Filmprojekter weer.

### Kunst, Kultur un Bowark
* 1897: An’n Düütschen Eck in Koblenz warrt dat Kaiser-Wilhelm-I.-Denkmol inweiht.
* 1916: Otto Walter deckt in Egira den Kopp vun en Zeusstatue op, de vermodlich vun den greekschen Bildhauer Eukleides maakt weer.
* 1928: In Berlin warrt de *[[Dreigroschenoper]]* in’n Theater am Schiffbauerdamm ooropföhrt.
* 1998: De Süüdwestrundfunk, de ut de Fusion vun’n Süüdwestfunk un den Süüddüütschen Rundfunk entstahn is, nimmt den Bedriev op.

### Wetenschoppen un Technik
* 1906: In Berlin warrt de Motorluftschip-Studiensellschop grünnt.
* 1951: In Düsseldörp stellt de Düütsche Grammophon de eerste Langspeelplatt mit 33 1/3 Ümdreihn in de Minuut vör.
* 1998: Angevlich schütt Noordkorea sien eersten Satelliten *[[Kwangmyŏngsŏng]]* in’n Ümloopbahn.

### Katastrophen
* 1812: De spaansch ruppentransporter *[[Salvador (Schipp)|Salvador]]* strannt vör de Münnen vun’n Río de la Plata. Bi sit sworste Unglück in de Historie vun Uruguays Schippfohrt, verleert 470 vun de 600 Lüüd an Boord jemehr Leven.
* 1968: En Eerdbeven mit de Magnitude MS = 7,3 köst in’n Iran 12.000 bit 20.000 Minschenleven.
* 1974: In Kroatien kommt bi en Togunglück in’n Bahnhoff vun Zagreb 150 Minschen üm. 
* 1999: In Buenos Aires, Argentinien, neiht en Boeing 737 bi’n Start över de Startbahn rut un fangt Füer. 80 Lüüd blievt Dood, 26 warrt böös verletzt.

## Boren
; 1./2. Johrhunnerd
* 12: Gaius Caesar Augustus Germanicus, nömmt Caligula, röömsch Kaiser.
* 161: Commodus, röömsch Kaiser.
; 15./16. Johrhunnerd
* 1537: Arnold Mercator, Koortograph.
* 1663: Guillaume Amontons, franzöösch Physiker.
; 18. Johrhunnerd
* 1739: Johann August Eberhard, düütsch Philosoph.
* 1741: Jean Paul Egide Martini, Komponist.
* 1777: Jean Pierre Joseph d’Arcet, franzöösch Chemiker
* 1778: Friedrich August von Klinkowström, düütsch Maler († 1835)
* 1797: James Ferguson, schottsch Ingeniör un Astronom († 1867)
; 19. Johrhunnerd
* 1812: Enno von Colomb, preußisch General
* 1837: Édouard Jean-Marie Stephan, franzöösch Astronom († 1923)
* 1842: Adolf Pinner, düütsch Chemiker
* 1854: August Biester, plattdüütschen Schriever († 1926)
* 1866: Elizabeth von Arnim, britsch Schrieverin.
* 1879: Yoshihito, 123. Kaiser vun Japan.
* 1880: Wilhelmina, Königin vun de Nedderlannen.
* 1880: Eduard Edert, düütsch Politiker un plattdüütsch Schriever († 1967)
* 1886: Louis Wolfe Gilbert, US-amerikaansch Komponist († 1970)
* 1897: Fredric March, US-amerikaansch Schauspeler († 1975) 
; 20. Johrhunnerd
* 1905: Kurt Lehmann, düütsch Bildhauer
* 1905: Robert Bacher, Karnphysiker, Mitarbeiter bi’t Mahnhatten-Projekt
* 1908: William Saroyan, US-amerikaansch Schriever.
* 1918: Lucrecia Kasilag, philippinsch Komponistin
* 1925: Elwin Schlebrowski, düüsch Footballspeler († 2000)
* 1928: James Coburn, US-amerikaansch Schauspeler († 2002)
* 1931: Stasi Kurz, düütsch Kleedaaschmakersche
* 1937: Bobby Parker, US-amerikaansch Blues-Gitarrist.
* 1939: Karl Lohmann, düütsch Weertschopswetenschoppler
* 1941: Hubertus Menke, düütsch Philoloog († 2025)
* 1945: Van Morrison, irisch Ledermaker un Musiker
* 1945: Leonid Iwanowitsch Popow, russ’sch Kosmonaut un Pilot
* 1945: Bob Welch, US-amerikaansch Rockmusiker († 2012)
* 1948: Holger Osieck, düütsch Footballtrainer un -funktschonäär
* 1949: Hugh David Politzer, US-amerikaansch Physiker un Nobelpriesdräger
* 1949: Richard Gere, US-amerikaansch Schauspeler
* 1955: Edwin Moses, US-amerikaansch Lichtathlet
* 1966: Jan Einar Thorsen, norwegsch Skilöper
* 1972: Chris Tucker, US-amerikaansch Schauspeler un Komiker
* 1982: Anne Janssen, düütsch Politikerin un Bundsdagsafordnete
* 1990: Maurits Lammertink, nedderlannsch Radrennfohrer
* 1994: Juraj Druska, slowaaksch Schachspeler

## Storven
* 1056: Theodora III., Kaiserin vun Byzanz.
* 1234: Go-Horikawa, 86. Kaiser vun Japan.
* 1561: Pierre Davantès, franzöösch Humanist un Komponist vun den Psalter vun Genf (* 1525)
* 1600: Octavianus Secundus Fugger, düütsch Hannelsherr (* 1549)
* 1667: Johann Rist, düütsch Paster un Dichter (* 1607)
* 1688: John Bunyan, engelschen Prediger vun de Baptisten († 1628) 
* 1709: Andrea Pozzo, italiensch Maler.
* 1762: Momozono, 116. Kaiser vun Japan.
* 1799: Nicolas-Henri Jardin, franzöösch Architekt.
* 1801: Nicola Sala, italiensch Komponist.
* 1834: Karl Ludwig Harding, düütsch Astronom (* 1765).
* 1864: Ferdinand Lassalle, düütsch Politiker un Publizist.
* 1867: Charles-Pierre Baudelaire, franzöösch Dichter.
* 1888: Mary Ann Nichols, nöömt *Polly*, eerst Opper vun Jack the Ripper
* 1902: Mathilde Wesendonck, düütsch Schrieverin.
* 1939: Wilhelm Bölsche, düütsch Schriever un Naturforscher.
* 1940: Raymond Smith Dugan, US-amerikaansch Astronom (* 1878)
* 1963: Georges Braque, franzöösch Maler, Grafiker un Bildhauer (* 1882) 
* 1964: Peter Lanyon, britisch Maler (* 1918)
* 1966: Kasimir Edschmid, düütsch Schriever.
* 1969: Rocky Marciano, US-amerikaansch Boxer
* 1993: Siegfried Schürenberg, düütsch Schauspeler un Synchronsnacker
* 1993: Hans-Joachim Wegener, düütsch Politiker un Landdagsafordneter vun Neddersassen (* 1911)
* 1995: Horst Janssen, düütsch Teekner, Grafiker un Schriever (* 1928)
* 1997: Lady Diana, Prinzessin vun Wales
* 2002: Lionel Hampton, US-amerikaansch Jazzmusiker (* 1908)
* 2002: George Porter, britsch Chemiker un Nobelpriesdräger (* 1920)
* 2005: Józef Rotblat, poolsch Schriever un Nobelpriesdräger.
* 2005: Michael Sheard, britsch Schauspeler
* 2011: Waleri Iljitsch Roschdestwenski, sowjeetsch Kosmonaut (* 1939)
* 2013: Arnold Spruck, düütsch Politiker un Landdagsafordneter vun Hessen (* 1934)
* 2017: Dirk Hafemeister, düütsch Springrieder (* 1958)
* 2021: Francesco Morini, italieensch Footballnatschonalspeler (* 1944)