open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Klinik Dr. Hancken

De **Klinik Dr. Hancken** GmbH is en Privatklinik in de *Harsfeller Straat 8* in Stood, de op Radiologie, Nuklearmedizin un Strahlentherapie spezialiseert is.

To de Klinik höört ok en Zentrum för Fackdokters op dat Rebeed von de Hämatologie un Onkologie.

Dat Ünnernehmen maakt mit 357 Mitarbeiders en Ümsatz von üm un bi 25 Milljonen Euro.

## Historie

De Anfang von de hüdige Klinik weer, as sik in’n November 1919 Wilhelm Hancken as Dokter in Stood dallaten hett. Hancken weer in Himmelpoorten boren un harr an de Universitäten Meideborg, Berlin un Heidelberg Medizin studeert. Sien eerste Praxis weer in de *Karkhoffstraat*, vondaag *Albert-Schweitzer-Straat*. 1926 is he mit siene Familie un de Praxis in de *Harsfeller Straat* tagen, in de de Klinik jümmer noch sitt.

1932 hett de Praxis den eersten Röntgenapparaat kregen. 1949 hett Hancken ok de Kunzession kregen, en Klinik apentomaken un Patschenten statschonär to behanneln. Disse Klinik harr in de eerste Tied acht Bedden. 1956 hett de Klinik toeerst de Radiojodtherapie anbaden.

Na’n Dood von Wilhelm Hancken 1957 hett 1962 sien Söhn Gerd Hancken de Klinik övernahmen.

Den eersten Computertomograaf hett de Klinik 1976 opstellt un den eersten Magnet-Resonanz-Tomograaf 1988. 1990 hett de Klinik in de Rüüm von dat Krankenhuus Stood noch en tweten Computertomograph in Bedriev nahmen.

Christoph Hancken, de Enkelsöhn von’n Grünner, hett de Klinik 1994 övernahmen. Ünner em hett de Klinik Praxen bi dat Stadtkrankenhuus Cuxhoben, in’n Januar 1995 in Buxthu un denn in Bremervöör, Leendaal un Zeven apenmaakt.

De Klinik hett vondaag 50 Bedden.

## Literatur

* Christiane Oppermann: *Die Hanckenklinik.* MCE-Verlag, 2016, ISBN 978-3-938097-3

## Footnoten



## Weblenken

* Websteed von de Klinik (hoochdüütsch)
Fockwarden

**Fockwarden** () is en Oort in de Gemeen Wuster Noordseeküst in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. De Oort is en Deel von’n Misselwardener Nedderstreek un höört polietsch von öllers bi Misselwarden mit bi.

## Geografie

De Oort liggt in de Masch von Land Wusten. De Noordsee liggt een Kilometer in’n Westen. Dat Water ut dat Rebeed flütt över Gravens af na de Padingbüddler Waterlöös.

De Naveröörd sünd de Padingbüddler Olendiek, Bellitzen un Padingbüddel in’n Noordoosten, Engbüttel in’n Oosten, Weitenweg un Flohborg in’n Süüdoosten, Harmsbüttel un Höcht in’n Süden, de Misselwardener Nedderstreek, Bowarden un Solthörn in’n Süüdwesten un Misselwardener Olendiek in’n Noordwesten.

## Historie

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Wreem in’n Kanton Dourm höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

De Oort weer vör 1852 in dat Süderveerdel von dat Kaspel Misselwarden un hett to dat Vaagdiegericht Land Wusten tohöört. Von 1852 bet 1885 leeg de Oort in’t Amt Dorum un denn in’n Kreis Leh. 1932 is dat Deel von’n Kreis Wersermünn worrn un 1977 denn von’n Landkreis Cuxhoben.

Mit de Gemeenreform in Neddersassen an’n 1. März 1974 is de Gemeen Misselwarden Deel von de Samtgemeen Land Wusten worrn. To’n 1. Januar 2015 is de Gemeen Misselwarden oplööst un ut de ganze Samtgemeen Land Wusten is tohoop mit de Gemeen Noordholt de ne’e Gemeen Wuster Noordseeküst worrn. Binnen de Gemeen höört Bowarden nu to de Oortschop Misselwarden.

### Inwahnertall

### Religion

Fockwarden is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Katharinen-Kark in Misselwarden.

För de Kathoolschen is de Hillig-Hart-Jesu-Kark in Bremerhoben-Leh tostännig.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

Fockwarden is över lüttjere Straten verbunnen mit de Kreisstraat 68, de in’n Noordoosten an Padingbüddel un Spiek langs na Noordholt geiht un in’n Süüdoosten över Misselwarden an de Landsstraat 129 bi Mulsen ran. De L&nbsp;129 löppt in’n Süden över Wreem, Dingen un Weddewarden na Bremerhoben-Speckenbüttel un in’n Noordoosten na Mulsen, Dourm un Millm.

De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremerhoben–Cuxhoben). De Opfohrt 4 Niewohl liggt so 14 Kilometer in’n Oosten von Fockwarden an de L&nbsp;119.

De nächsten Bahnhööv sünd an de Bahnlien Bremerhoben–Cuxhoben. Dat sünd so bi söven Kilometer wied weg in’n Süüdoosten de Bahnhoff Wreem un acht Kilometer wied weg in’n Oosten de Bahnhoff Dourm.

## Footnoten
Kannengießer

**Kannengießer** is de Familiennaam von

* Andreas Kannengießer (* 1978), düütschen Speelbaas un Dreihbookschriever,
* Christoph Heinrich Gottfried Kannengießer (1730–1810), düütschen Verwaltungsbeamten,
* Daniel Kannengießer (1762–1824), düütschen Verwaltungsbeamten,
* Eduard Albert Carl Kannengiesser (1861–1933), düütschen Jurist,
* Georg Kannengießer (1814–1900), düütschen Maler,
* Hans Kannengießer (1868–1945), düütschen Offzeer,
* Heinrich Kannengießer († na 1504), düütschen Stück- un Klockengeter un Börgermeester,
* Heinrich Kannengießer (1880–1970), düütschen Offzeer,
* Josef Kannengießer (1894–1981), düütschen Politiker,
* Louis von Kannengießer (1852–1919), düütschen Koopmann un Reeder,
* Matthias Kannengießer (* 1968), düütschen Jurist,
* Matthias Kannengiesser (* 1974), düütschen Schriever,
* Otto Kannengießer (1893–1958), düütschen Politiker,
* Walter Kannengießer (* 1929), düütschen Journalist,
* Wilhelm Kannengießer (1813–na 1880), düütschen Bargwarksdirekter.

Kiek ok bi: Kannegießer, Kannegiesser, Kanngießer.
Daniel Kannengießer

** Christoph Gottlieb Kannengießer** (* 25. März 1762 in Celle; † 28. November 1824 in Brämbeck) weer en düütschen Verwaltungsbeamten.

Kannengießer is 1762 as Söhn von’n Amtmann Christoph Heinrich Gottfried Kannengießer (30. September 1730–23. März 1810) in Celle boren. 1782 weer he as Student von de Juristeree an de Universität Göttingen. Na dat Studium is he in’n hannöverschen Verwaltungsdeenst gahn. He weer 1790 Amtsschriever bi dat Amt Harste, 1791 bi dat Amt Lauenau, 1792 bi dat Amt Moringen un 1794 bet 1797 bi dat Amt Winsen. 1797 is he Amtsschriever bi dat Amt Niestadt worrn un 1806 bi dat Amt Essel.

He weer von 1814 bet 1824 Amtmann von dat Amt Wischhoben un Greev von dat Grevengericht Bützfleet. 1824 is he Amtmann von dat Amt Wenngessen worrn un dat bet to sien Dood korte Tied later bleven.
Christoph Rudolph Rohdenburg

**Christoph Rudolph Rohdenburg** (* 22. März 1759 op’n Hoff Cleve bi Uthleer; † 7. Februar 1840 in Uthleer) weer en düütschen Jurist.

Rohdenburg is an’n 22. März 1759 as Söhn von Sophie Margreth Elisabeth, borene Staffhorst (29. August 1722–29. Mai 1789), un den Gerichtsverwalter Diedrich Rohdenburg (4. Oktober 1723–24. Dezember 1804) in Cleve boren un an’n 25. März in de Nicolai-Kark in Uthleer döfft worrn. He hett later Juristeree studeert.

He weer Avkaat un bet to sien Dood lange Johren Gerichtsverwalter von de Gerichten Swonewebel, Meyenborg, Neenhusen un Kassbrook.

Rohdenburg hett Johanna Dorothea Agnese Hepken (1777–7. September 1839) freet. De beiden harrn de Kinner Sophia Elisabeth (2. März 1801–25. April 1873), Conrad Diedrich (* 14. Juli 1802), Johann Luis Theodor (12. November 1804–29. Juli 1839), Rudolph Carl Ferdinand (* 9. März 1808), Louise Sophie Friederiqui Wilhelmine (* 18. Februar 1816) un Heliodore Louise (* 3. Dezember 1819).

He is an’n 7. Februar 1840 in Uthleer doodbleven un dor an’n 18. Februar begraven worrn.

## Footnoten
Diedrich Rohdenburg

**Diedrich Rohdenburg** (* 4. Oktober 1723 in Ballin; † 24. Dezember 1804 in Uthleer) weer en düütschen Jurist.

Rohdenburg is an’n 4. Oktober 1723 as Söhn von Diedrich Rohdenburg in Ballin boren. He hett later op’n Hoff Cleve leevt.

He weer Notar un lange Johren Gerichtsverwalter von de Gerichten Swonewebel, Meyenborg, Neenhusen un Kassbrook.

Rohdenburg hett an’n 15. Mai 1754 in Uthleer Sophie Margreth Elisabeth Staffhorst (29. August 1722–29. Mai 1789) freet. De beiden harrn de Kinner Johann Diederich (29. Juli 1756–1. Mai 1823), Eleonora Sophie (7. Oktober 1757–31. Januar 1842), Christoph Rudolph (22. März 1759–7. Februar 1840; Gerichtsverwalter) un Rebecca Elisabeth (4. Oktober 1762–28. Juni 1832).

He is an’n 24. Dezember 1804 in Uthleer doodbleven un dor an’n 3. Januar 1805 begraven worrn.

## Footnoten
Ludolf Ulrich Fromme

**Ludolf Ulrich Fromme** (* 28. August 1813 in Iber; † 12. Mai 1896 in Lümborg) weer en düütschen Verwaltungsbeamten un Politiker.

Fromme is 1813 in Iber boren. He weer in Hannover op School un hett von 1832 bet 1835 Juristeree an de Universität Göttingen studeert. Dor is he 1832 Maat von dat Corps Hannovera worrn. 1835 is he in’n hannöverschen Verwaltungsdeenst gahn un weer toeerst Auditer bi dat Amt Syke un denn bi dat Amt Rodenborg. Dor is he 1840 Amtsassesser worrn. 1841 is he as Amtsassesser na Meyenborg wesselt un is dor bet 1852 Gerichtsverwalter von de Gerichten Swonewebel, Meyenborg, Neenhusen un Kassbrook ween. 1852 bet 1859 weer he Amtmann von dat Amt Dannbarg un von 1860 bet 1881 Böverbörgermeester von de Stadt Lümborg. 1863 is Fromme Maat von de Landssynood worrn. Von de Wahl in’n August 1867 bet to de Rieksdagswahl 1871 weer he för den Wahlkreis 16 (Lümborg, Soltau, Winsen) Afornten von de Natschonalliberale Partei in’n Rieksdag von’n Noorddüütschen Bund un dormit ok in dat Tollparlament. Bi de Wahl 1867 weer he Kannedaat för den Wahlkreis Hannover 28 (Lümborg) för dat Prüüßsche Aforntenhuus. He hett aver blots 6,1&nbsp;% von de Stimmen kregen un kunn sik nich gegen Otto Lauenstein dörsetten. Fromme weer Maat in’n Provinziallanddag Hannover.

Fromme hett de Landschopsverfaten för de Landschop von dat fröhere Förstendom Lümborg utklamüsert.

Na em is 1893 de *Frommestraat* in Lümborg nöömt worrn.

## Footnoten



## Literatur
* Heinrich F. Curschmann: *Blaubuch des Corps Hannovera zu Göttingen.* Band 1: *1809–1899.* Göttingen 2002, S. 129, Nr. 368
* Wilhelm Rothert: *Allgemeine hannoversche Biographie.* Band 1, S. 340.
Johann Heinrich Castendyk

** Johann Heinrich Castendyk ** (* 29. Dezember 1795 in Bremen; † 31. Dezember 1833 in Baden-Baden) weer en dütschen Verwaltungsbeamten. 

Castendyk is 1795 as Söhn von Gesche Catharine, borene Smidt (22. Mai 1775–10. November 1827), un den Bremer Raadsherr Gerhard Castendyk (23. September 1769–23. November 1801) boren. De Moder weer de Süster von’n Bremer Börgermeester Johann Smidt. Castendyk hett von 1816 bet 1821 Juristeree an de Universitäten Göttingen, Heidelberg un Tübingen studeert. Mit en Dokterarbeid bi Eduard Schrader is he 1821 in Tübingen Dr. jur. worrn. Castendyk harr en Fründschop mit’n Dichter Wilhelm Hauff, de bi een von sien Besöken bi Castendyk sien *Phantasien im Bremer Ratskeller* schreven hett.

Castendyk is 1821 Avkaat in Bremen worrn. Nadem de Stadt Bremerhoben grünnt worrn is, hett em de Bremer Senaat 1827 to’n Amtmann von dat Amt Bremerhoben maakt. Nadem Castendyk wohrschienlich 1830/1831 de Tuberkuloos kregen hett, hett em Johann Daniel Thulesius vertreden. 1833 is Castendyk dör dat Lungenlieden doodbleven. Thulesius is denn sien Nafolger ween.

## Literatur

* Herbert Schwarzwälder: *[[Das Große Bremen-Lexikon]]*. Edition Temmen, Bremen 2003, ISBN 3-86108-693-X.
* Albrecht Willer: *Die Korrespondenz des Amtmanns Castendyk mit den Bremer Behörden 1827–1830*. Bremerhaven 2011.

## Footnoten
Castendyk

**Castendyk** is de Familiennaam von

* Bruno Castendyk (1771–1814), düütschen Jurist un Senater,
* Gerhard Castendyk (1769–1801), düütschen Jurist un Senater,
* Johann Heinrich Castendyk (1795–1833), düütschen Jurist un Amtmann,
* Oliver Castendyk (* 1960), düütschen Medienrechtler.

Kiek ok bi: Castendyck, Kastendiek.
Georg Wilhelm Gröning

**Georg Wilhelm (von) Gröning** (* 27. Februar 1817 in Bremen; † 31. März 1871 in Bremerhoben) weer en düütschen Verwaltungsbeamten.

Gröning is 1817 as Söhn von Dorothea Elisabeth, borene Scharf (11. August 1797–8. November 1874), un den Syndikus Albert Georg Benjamin von Gröning (1. September 1784–20. November 1843) in Bremen boren. Albert Wilhelm von Gröning weer sien Broder. Von 1837 bet 1840 hett he an de Universitäten Bonn un Göttingen Juristeree studeert un sien Dr. jur. maakt. De Staatsprüfung hett he an’n 18. Dezember 1840 bi dat Oberappellatschoonsgericht Lübeck maakt un is 1841 in Bremen as Avkaat tolaten worrn. He hett ok för den *[[Bremischer Beobachter|Bremischen Beobachter]]* schreven.

Von’n 16. Oktober 1850 bet to sien Dood 1871 weer he Amtmann von dat Amt Bremerhoben.

Gröning hett an’n 11. Januar 1855 in Bremen Luise Marie Motz freet.

## Footnoten
Friedrich August Schultz

**Friedrich August Schultz** (* 5. Januar 1835 in Lüchow; † 2. April 1905 in Bremen) weer en düütschen Politiker.

Schultz is 1835 in Lüchow boren.

He weer von 1871 bet 1878 Amtmann von dat Amt Bremerhoben. An’n 31. August 1878 is he na’n Dood von Senater Heinrich Smidt nee in’n Bremer Senaat wählt worrn. He is bet to sien Dood 1905 Senater bleven. Na sien Dood is för em Gustav Wilhelm Dreyer nee in’n Senaat wählt worrn.

He weer 1899 un 1901 Börgermeester von de Stadt Bremen un Präsident von’n Bremer Senaat.
Johann Peter Grünenberg

**Johann Peter Grünenberg** (* 27. Januar 1668 in Horborg; † 5. Januar 1712 in Rostock) weer en düütschen Theoloog.

Grünenberg is 1668 as Söhn von en Böverbomeester in Horborg boren. He weer söss Johr in Horborg op School, is denn mit 16 na de School in Celle gahn un een Johr later na Oosterbrook un hett bi Bernhard Sievers Homiletik un Philosophie lehrt. 1686 htt he en Studium an de Universität Helmstidde anfungen. Na Statschonen in Hamborg un Celle keem he 1689 an de Universität Kiel üm sik in’t Dispeteren to öven un den Magister to maken. Nadem he Magister weer, hett he en Studienreis dör Holland un England maakt.

He weer von 1691 bet 1694 Rekter von de Latienschool Oterndörp. 1694 hett he den Posten as Rekter von de Latienschool in Horborg annahmen. 1695 hett Hartog Georg Willem von Bruunswiek-Lümborg in’n Pälzer Arvfolgkrieg Grünenberg as Feldpreddiger för dat Brabanter Lager beropen.

Nadem 1697 de Freden von Rijswijk slaten worrn is, is Grünenberg na Rostock gahn un hett an de Universität Rostock sien Inauguraldisputatschoon hollen. He hett dor denn an’n 20. Januar 1698 den akadeemschen Graad von en Baccalaureus kregen un is an’n 14. Juli 1698 Perfesser för Theologie un Supperndent von’n mekelbörgschen Kreis worrn. In de Sommersemesters 1700 un 1706 weer he Rekter von de Universität Rostock.

Grünenberg hett 1691 Anna Maria Köpke (Dochter von David Heinrich Köpke) freet.

## Footnoten
Johann Daniel Thulesius

**Johann Daniel Thulesius** (* 9. August 1800 in Bremen; † 12. Juli 1850 in Bremerhoben) weer en düütschen Jurist.

Thulesius is 1800 as Söhn von Conrad Heinrich Thulesius boren. He hett Juristeree an de Universitäten Jena, Tübingen un Göttingen studeert un denn in Göttingen sien Dr. jur. maakt. 1823 is he in Bremen Avkaat un Obergerichtsavkaat worrn. He harr en Fründschop mit’n Bremer Börgermeester un Grünner von Bremerhoben (1827) Johann Smidt. 1830 is he as Vertreder för den kranken Amtmann von dat Amt Bremerhoben, Johann Heinrich Castendyk, na Bremerhoben gahn un hett dat Amt na Castendyk sien Dood to’n 2. Mai 1832 kumplett övernahmen. De neegrünnte Stadt hett in disse Tied ehr Havens utboot un is gau opbleiht. Thulesius weer tostännig för de Verwaltung, de Polizei un de Gerichten. De Düütsche Revolutschoon 1848/1849 un de kommunale Sülvsverwaltung schall he kritisch gegenöverstahn hebben. Thulesius is 1850 doodbleven, nadem he sik mit de swarten Pocken ansteken harr.

## Literatur

* Herbert Schwarzwälder: *[[Das Große Bremen-Lexikon]].* Edition Temmen, Bremen 2003, ISBN 3-86108-693-X.
Philip Wille

**Philip Wille** (* 2. Oktober 1811 in Wirmekissen; † 30. September 1869 in Külte büi Volkenmissen) was eun plattduitsken Schrüiver un Schoolmeester. Heu schreiv up Waldeggsk Platt.

## Werke
* *De Papollere. En Blad ter Veränderunge, für Frünge der plattdütsken Sproke. Ut dem Volksliäwen publike macht von Ph. Wille.* - Cülte bei Arolsen. 1859 un 1860

## Weblenken
*
August Koch

**August Koch**, (* 10. Januar 1857 in Wrexen; † 1934 in Mengerkissen) was eun evangeelsk Pasteor in Külte büi Volkenmissen. Unner den Pseudonym **Philipp Reuber** schreiv heu up Waldeggsk Platt.

## Werke
***Papolleren un Kremenzen **: Ollerhand Niggmären un alle Geschichten in Platdütschk, ut dem Waldeggeschken un der Ümmegiegend / gesammelt von Philipp Reuber. - Arolsen, 1891. - 96 S.

***De graute Klocke** : Plattdütschke Chronik vam Johre 1893 mit Gedichten un Geschichten in Platt- un Ederdütschk für olle Waldegger / gesammelt von Philipp Reuber un Kompenie. - Mengeringhausen : Weigel'sche Hofbuchdruckerei, 1893. - 95 S.

***De verzauberten Hochtiedsgäste te Schweinspel** : En plattdütschk Spiel für dem Durchl. Fürstenpaar up der Kunstutstellunge in Kürbach van Uplänger Mäkens un Burschen am 22. Juni 1912 uptanföhren. Mit and. Waldeggeschken Geschichten / vertallt von Philipp Reuber. - Mengeringshausen : Weigel, 1912. - 12 S.

## Kiek ook bi

* List vun plattdüütschen Schrievers

## Webelenken
*
Elke Wriedt

**Elke Wriedt** borene *Kröger*, (* 5. Mai 1941 in Blomesche Wildnis) is en plattdüütsche Schrieversche.

## Leven
Wriedt is 1941 in Bloomesche Wildnis boren un dor ok opwussen. Vun 1959 bis 1964 hett se as Koopfru in Glückstadt un Hamborg arbeidt. Hüüt leevt se as Huusfru in Borsfleth in Sleswig-Holsteen.

## Warken
* *Bi uns Grootmodder tohuus.* Verlag Michael Jung, Kiel 1988, ISBN 3-923525-49-4
* *Vun Glück un Leev.* Verlag Michael Jung, Kiel 1990, ISBN 3-923525-67-2
* *Minschen achtern Diek.* Hinstorff Verlag, Rostock 1992, ISBN 3-356-00451-4
* *Koornblomen un Wilden Mohn.* Hinstorff Verlag, Rostock 1994, ISBN 3-356-00584-7
* *Minschen un de grote Welt.* Husum Druck- und Verlagsgesellschaft, Husum 1999, ISBN 3-88042-920-0
Amt Vesack

Dat **Amt Vesack** weer en Verwaltungsrebeed un Gericht von de Hansestadt Bremen in Vesack. Dat Leid över dat Amt harr en Amtmann, de ünner den Senaatskommissar för de Havenstäder stünn.

Dat Amt dee in’n Noordwesten an dat hannöversche Amt Blomendal grenzen un in’n Oosten an dat hannöversche Amt Leessem. In’n Süüdoosten leeg de Landkreis Bremen un op dat annere Över von de Werser in’n Süüdwesten de ollnbörgschen Ämter Demost un Elsfleth.

## Historie

Dat Amt is 1816 grünnt worrn. Dat Amt hett Opgaven övernahmen, för de in Bremen dat Ünnergericht Bremen tostännig weer.

Mit de Rieksjustizgesetten von 1879 sünd Justiz un Verwaltung trennt worrn. Dat Amt Vesack weer blots noch för de Verwaltung tostännig. För de Justiz is dat Amtsgericht Bremen nee inricht worrn. De gröttste Deel von de Opgaven leeg nu bi de Gemeen Vesack un bi dat Amtsgericht. Dat geev keen Bedarf mehr för en utbillten Jurist bi dat Amt. Dorüm hett de Baas von de Polizeiverwaltung dat Leid von dat Amt mit övernahmen.

Vermögensverwaltung, Bo-, Füür- un Mellpolizei sünd 1909 an de Gemeen övergahn. 1938 is dat Amt kumplett oplööst worrn.

## Amtlüüd

* 1816–1836: August Christian Wilmanns
* 7. September 1836–1850: Gustav Conrad Kulenkamp
* 3. Februar 1851–1879: Hermann Franz Friedrich Droste
* ~1904/1908: Polizeikommissär Friedrich Ludwig Kassau
* ~1926: Polizeihauptmann Karl Herbst
Hinrich Schult

**Hinrich Schult** (latiniseert ok *Henricus Praetorius*; * 1584 in Eestbrügg; † 25. Januar 1644 in Oterndörp) weer en düütschen Pädagoog.

Schult is 1584 as Söhn von Maria un den Pastoor Hermann Schult in Eestbrügg boren. He hett toeerst Huusünnerricht von sien Vader kregen un is later ünner de Rekters Casmann un Schlüter op dat Athenaeum in Stood ween. Na de Tied in Stood is he na dat Johanneum in Hamborg gahn (ünner Magister Sperling).

He is Privaatlehrer ween un hett na en poor Johren noch wedder en Studium von de Theologie un orientaalsche Spraken an de Universität Wittenbarg anfungen. Veerunhalv Johren is he in Wittenbarg ween.

He weer von 1615 bet 1642 Rekter von de Latienschool Oterndörp. Schult is an’n 25. Januar 1644 in Oterndörp doodbleven un dor an’n 30. Januar begraven worrn.

## Footnoten
Nicolaus Röper

**Nicolaus Röper** (ok *Röpers, Ropers, Roper*; * Johren 1620 in Hamborg; † na 1663) weer en düütschen Pädagoog.

Röper is in de Johren 1620 in Hamborg boren. He hett sik an’n 4. Mai 1636 op dat Akadeemsche Gymnasium von dat Johanneum in Hamborg inschreven un dor 1639 ünner Joachim Jungius de Disputatschoon *Heptas Singularium Opinionum* schreven. An’n 3. Juli 1640 hett he sik an de Universität Königsbarg inschreven un is dor in’n April 1642 Magister worrn.

An’n 20. Juli 1650 hett he sik an de Universität Griepswoold inschreven. Later weer he an de Universität Wittenbarg.

Röper weer von 1662 bet 1663 Rekter von de Latienschool Oterndörp un denn Rekter von de Latienschool Itzho. Na de Tied as Rekter weer he Pastoor in Itzho.

## Footnoten
Adalbert Herrmann

**Adalbert Herrmann** (* 27. April 1802 in Lübeck; † 20. April 1889 in Celle) weer en düütschen Pädagoog un Schriever.

Herrmann is 1802 as Söhn von Christiane Friederike, borene Knorr (üm 1780–23. Juli 1847), un den Pädagoog Friedrich Herrmann (29. Juni 1775–17. Januar 1819) in Lübeck boren. He weer in Lübeck op dat Katharineum un hett von 1820 bet 1825 an de Universitäten Leipzig un Berlin Philologie un Theologie studeert.

Na dat Studium weer he för en Tied Huuslehrer un denn von 1827 bet 1832 Rekter von de Latienschool Oterndörp, de von 1829 af an Progymnasium heten hett. 1832 is he as Kunrekter an dat Gymnasium Göttingen wesselt. An’n 25. Oktober 1833 is he to’n Perfesser un Inspekter beropen worrn un an de Ridderakademie Lümborg wesselt. 1836 is he Direkter von de Ridderakademie worrn.

De Akademie gell as ständisch-elitär un is dorüm 1850 (twee Johr na de Revolutschoon von 1848) oplööst worrn. Herrmann is 1851 as Perfesser an dat Gymnasium Celle gahn. 1872 is he in Rohstand gahn.

## Warken

* *Jenseits des Meeres.* 1858
* *Echoklänge aus Benusia.* 1862/1865
* *Zeitklänge.* 1872
* *Ludwig der Bärtige, der Bayernherzog von Ingolstadt.* 1874
* *Der Brauttausch.* 1881

## Footnoten
Czech Cycling Tour

De **Czech Cycling Tour** is en Radrennen in Tschechien, dat um de Region vun de tschechisch Stadt Olmütz führt. Eerstmals wurr dat Rennen 2010 utdragen. Vun Anfang an hörr dat to de UCI-Kategorie 2.2 an. 2015 wurr dat in de Kategorie 2.1 herupstuuft. 

De Rekordsieger is Leopold König, de dat Rennen in Tschechien bitlang tweemal winnen kunn. 2014 kunn eerstmals en utlännsch Fohrer disse Rundfohrt winnen. Dat weer Martin Mortensen ut Däänmark.

## Sieger
* 2021  Filippo Zana
* 2020  Damien Howson
* 2019  Daryl Impey
* 2018  Riccardo Zoidl
* 2017  Josef Černý
* 2016  Diego Ulissi
* 2015   Petr Vakoč
* 2014   Martin Mortensen
* 2013   Leopold König
* 2012   František Padour
* 2011   Leopold König
Albert Ramon

**Albert Ramon** (* 1. November 1920 in Brugge; † 21. März 1993 in Eeklo) weer en belgisch Radrennfohrer.

Albert Ramon weer Profi-Radrennfohrer van 1941 bit 1951. 1946 wunn he de Gesamtwertung vun de Belgien-Rundfohrt, deren Verloop ünner störmisch Wedder lieden dee, so dat vun 140 Starter man blots 19 dat Teel recken deen. 1947 wunn he den  *[[Nationale Sluitingsprijs|Nationalen Sluitingsprijs]]* un keem in dat sülvig Johr bi de  *Belgien-Rundfohrt* up den tweeten Platz achter Maurice Van Herzele. 1948 wurr he bi de Flannern-Rundfohrt Tweet achter Briek Schotte. 1949 wunn he dat Rennen Paris–Tours un een Johr later wurr he belgisch Meester in dat Straatenrennen. 

Ramon kunn sien Qualitäten as Rennfohrer wiels de Besattenstiet in den Tweeten Weltkrieg nich entfalten. 1943 keem he in den Fokus vun de Gestapo un drüff kien Rennen fohren; as he as Dwangsarbeiter intrucken wurrn sull, is he afdüükt. Statt hüm hett man denn sien Vader verhaft. 

1951 wurr Albert Ramon bi en Rennen in Waarschoot vun en Auto anfohren un so swoor besehrt, dat man um sien Leven bang weer. 17 Mal hett man hüm opereeren musst. Fausto Coppi hett hüm an dat Krankenbett besöcht un hüm en vun den Paapst segnet Kett schunken. Ramon is woll weer gesund wurrn, aber sien Been sünd lahm bleven un he muss in’ Rullstohl sitten. He is an’ 21. März 1993 an en Hartthromboos storven, as he sück in’t Feernsehn *[[Mailand–Sanremo]]* ankieken dee. 

## Literatur
* Herman Laitem, Jozef Hamels: *De Tricolore Trui. 1882–2007. 125 Jaar Belgische Kampioenschappen.* Pinguin Productions u. a., Balegem u. a. 2008, ISBN 978-90-73322-21-9, S. 120f.

## Weblenken
* Albert Ramon in de Datenbank vun Radsportseiten.net
Charles Rouxel

**Charles Rouxel** (ok *Charly Rouxel*; * 6. April 1948 in Bricquebec, Basse-Normandie) is en ehmalger franzöösch Radrennfohrer.

Rouxel weer Profi in de Jahren 1970 bit 1978. He hett acht Mal an de Tour de France deelnommen un is dorbi fiev Mal in Paris ankommen. Sien best Platzeeren weer dorbi Platz 33 in dat Endklassement in dat Johr 1978. In dat Johr 1974 hett he dorto de eerstmals utdragen Middelmeer-Rundfohrt wunnen.

## Teams
* 1970-1975: Peugeot-BP-Michelin
* 1976-1976: Peugeot-Esso-Michelin
* 1977-1978: Miko-Mercier-Hutchinson

## Weblenken
* Rouxel in de Datenbank vun Radsportseiten.net
Karkenmusiker

En **Karkenmusiker** oder en **Karkenmusikersche** is en Minsk vun de Karkengemeende, de en Organist un Chordirigent is. He befaat sik mit de Musik in de Kark un beset do en wichtige liturgische Funktion met egenstännigen Verkündigungscharakter. He is för en Gemeen un Dekanat en kulturelle Kraft, de de Musik vun de Kark auk nach Buten hen repräsenteert.  

Tohope met all siene Upgaven: Chorbaas, Dirigent, Organist, Singer un Musikpädagoog, hett de Karkenmusiker bannig wat to doon. Bloß in zentrale Karken un Kathedralen weert de beiden Ämter updeelt in Organist un Kantor.
Johann Friedrich Dammann

**Johann Friedrich Dammann** (* 1767 in Bruunswiek; † 2. Juni 1797) weer en düütschen Pädagoog.

Dammann is 1767 in Bruunswiek boren. He hett studeert un en Magister von de Philosophie maakt.

1789 is he Schoolmeester an dat Pädagogium Helmstidde worrn un 1791 Kustos von de Universitätsbibliothek Helmstidde. 1792 bet 1794 is he in Helmstidde Privatdozent ween. He weer von 1794 bet to sien Dood 1797 Rekter von de Latienschool Oterndörp.

## Footnoten
Carl Heinrich Ruhkopf

**Carl Heinrich Ruhkopf** (* 25. Juni 1755 in Sößmer; † 16. Juli 1805 in Hilmssen) weer en düütschen Pädagoog.

Ruhkopf is 1755 as Söhn von den Pastoor Carl Heinrich Ruhkopf in Sößmer boren. Sien Broder weer Friedrich Ernst Ruhkopf. He is op dat Gymnasium Andreanum in Hilmssen na School gahn. An’n 4. Mai 1775 hett he sik för en Studium von de Theologie an de Universität Helmstidde inschreven.

He weer von 1782 bet 1794 Rekter von de Latienschool Oterndörp un von 1794 bet 1805 von dat Gymnasium Andreanum in Hilmssen.

He hett Sophie Henriette Kilg freet.

## Footnoten
Johannes Höpfner

**Johannes Wolderus Höpfner** (* 1691 in Hamborg; † 1740 in Oterndörp) weer en düütschen Pädagoog.

Höpfner is 1691 as Söhn von’n Schoolholler Thomas Joch. Höpfner in Hamborg boren.

He hett sik an’n 6. Oktober 1714 as Student an de Universität Kiel inschreven, to’n 18. April 1715 an de Universität Wittenbarg un an’n 5. Oktober 1716 an de Universität Jena.

1721 is he Namiddagspreddiger von de St.-Pauli-Kark in Hamborg worrn.

He weer von 1728 bet to sien Dood 1740 Rekter von de Latienschool Oterndörp.

## Footnoten
Möller (Mehrdüdig Begreep)

**Möller** betekent

* Möller, Beteken för en Handwarker, de Mehl mahlt,
* Möller, en van den fäkenst Tonaam,
* Möller-Iesstroom, Iesstroom in Queen Elizabeth Land, Antarktika,
* Möller Trough, Deepseegraven in de Weddell-See, Antarktis.

Kiek ok bi: Moeller, Møller, Müller, Möllern, Möhler.
Möller (Tonaam)

**Möller**, auk **Moeller** schrieven, is en Tonaam un tellt to fäkenst Tonamen in Düütschland. De hoogdüütsche Variante van den Naam is Müller. Eune annere plattdüütsche Variante van den Naam is **Meller**.

De Naam Möller geiht up de Profeschoon van den Möller trügg. In meist elk  Dörrp gaff et in Middelöller ene Möhl, vandeswegen is Naam vandage so faken in heel dat düütsche Spraakrebeed.

In Düütschland gifft et mehr denn 320.000 Indrääg in’n Telefoonbook to den Naam *Müller* (Tahl van 1996). 
Baven up gifft et et noch üm un bi 40.000 Indrääg van den Varianten, dor is de plattduitske Variante *Möller* mit bummelig 30.000 Indrääg mank. De Variante Möller is sünnerlik in den Kuntraien Sleswig-Holsteen un Meckelnborg-Vörpommern begäng. Man auk in Oost-Westfalen un dat Eemsland gifft et den Naam faken. Just so finnt sik in Noordhessen vele Minschen mit den Tonaam Möller Dazu kommen noch rund 40.000 Einträge der Varianten (siehe: Liste der häufigsten Familiennamen in Deutschland). De Schirevwiese mit *Moeller* het meist 1000 Indrääg in’n Telefoonbook.

## Kompostia mit Möller/Müller
Et gifft männje Komposita mit den Naam Möller, de t.B. de Laag oder de Oort van de Möhl beschrieven.  Bispille sind: Bachmüller, Burgsmüller, Hammermüller, Hasenmüller, Holzmüller, Neumüller, Obermüller, Oismüller, Riedmüller, Stegmüller, Teichmüller, Windmüller, Wolfmüller.

## Varianten van den Tonaam Möller
*Mahler (van mahlen)
*Mahlmann
*Mallmann
*Meller
*Moeller
*Möllemann
*Moller
*Møller
*Möllers
*Möllmann
*Mueller
*Mühlemann
*Mühler
*Mühlmann
*Mulerius
*Mülher
*Muller
*Müllers
*Müllmann
*Müllner
*Myller
*von Müller
### Nedderländsk/Belgsch
*Meulenaers, Meuleneers (belgisch)
*Meuleners (niederländisch)
*Molenaar (niederländisch)
*Mulders, Mülders (nedderländsch; ook an’n Nedderrhien begäng)

### Engelsch
*Miller (deelwies ook in Bayern)
### Soorbsch
* Młynk
### Latiensch
*Molitor
*Mulerius (bloot latiniseerte Variante ''Molitor is Möller up Latiensch)
### Franzöösch
*Meunier
### Ungaarsch
* Molnar

## Borns
Johann Matthias Seling

**Johann Mathias Seling** (Nomesvariante: *Joseph Matthias Seling*; * 2. Dezember 1792 in Gessem, † 27. November 1860 in Ossenbrügge) was eun Persepter an’n Gymnasium Carolinum in Ossenbrügge, Preester an’r Johanniskerke un Pfarrdechant. Heu tellt teo den Abstinenzpredigern. Heu schreiv auk eun Poor Gedichte up Plattduitsk.

Seling wurr den 2. Dezember 1792 os den Sohn van eun Biurn in Gessem bi Melle born. In de Eerst arböjjet heu os Hilfskraft büi eunen Kaupmann in Holland un werrt twungen in den Johren 1812-1814 för dat franzööske Heer to fechten. Naast studeert heu Theologie in Mönster un werrt 1818 in Ossenbrügge Preester. Hüt bleiv heu den auk den 27. November 1860 daud.

## Werke
* Neue Lieder für Spinnstube, Haus und Feld : Nebst einem Bericht über Spinnschulen in Osnabrück, 2., sehr vermehrte Aufl. - Osnabrück : Overwetter, 1838. - 1: (nich olle Gedichte sind up Platt).
* Neue Lieder für Spinnstube, Haus und Feld : Nebst einem Bericht über Spinnschulen in Osnabrück.- Osnabrück : Overwetter, 1839. - 1: '(nich olle Gedichte sind up Platt)

## Literatur
* Friederike Mühlbauer, *Religionskontroversen in der Friedensstadt*, V&R Unipress Göttingen 2014, S.&nbsp;43. PDF 
* *Hof-und Staatshandbuch für das Königreich Hannover*, Hannover 1845, S.&nbsp;426. PDF 
* *Zeitschrift für Philosophie und katholische Theologie*, 1830, S.&nbsp;141. PDF
*Paul Thoben,  *Mäßigkeitslieder von Johann Mathias Seling*. In: Emsländische Geschichte 5, hrsg. v. d. Studiengesellschaft für Emsländische Regionalgeschichte, Dohren 1996, S. 182-209 (mit älterer Lit. S. 196 f.).

## Weblenken

* Johann Matthias Seling in de Neue Osnabrücker Zeitung (NOZ)
Nicolaus Matthias Petersen

**Nicolaus Matthias Petersen** (* 15. Dezember 1798 in Arnis, † 19. Mai 1881 in Hamborg) was eun plattduitsken Schriever un Persepter iut Angeln. Heu schreiv up Angeler Platt.

Heu wurr den 15. Dezember 1798 in Arnis boren. Heu studeer Philologie in Kiel un Leipzig un is van 1831 bet 1860 in Grimma os Persepter teogange. Heu leiv denn in Dresden.

## Werke
*Plattdütsche Fabeln, Vertellungen un Märken in Angelnner Mundart / N. M. Petersen. - Dresden, 1865. - VIII, 176 S.
*Plattdütsche Fabeln, Vertellungen un Märken in Angelner Mundart. - 2. Aufl. - Dresden : Heinsius, 1871. - III, 176 S

## Kiek ook bi

* List vun plattdüütschen Schrievers

## Weblenken
*
Gustav Jung

**Gustav Jung** (* 15. März 1796 in Pritzwalk, † 4. Juli 1892 in Burg büi Meideborg) was eun Paster un plattduitsken Schriever

Heu werrt 1796 os de Suhn van eunen Aftheuker in Pritzwalk boren. In de Eerst geuht heu na de Scheole in Pritzwalk un läter na dat Joachinsthaler Gymnasium in Berlin. In Berlin studeer heu Theologie un werrt denn Rekter in Pritzwalk un na eun korten Tüid baule Paster in Grootmaaknow. Hür kümmt heu süine Friu Auguste Bornemann in Mööt, de de Dochter van den plattduitsken Schrüiver Wilhelm Bornemann was. 1836 ging süine Friu mit Daude af un Jung werrt niu Paster in Werneuchen büi Bernau  un früjjet auk eun tweutet mool. 1852 ging in Pangscheon un treck 1876 na süinen Suhne na Burg büi Meideborg hen. Höür bleiv heu den 4. Juli 1892 daud.

## Werke
*Gedichte in plattdeutscher Mundart. - Berlin : Plahn, 1849. - VIII, 184 S.
*Gedichte in plattdeutscher Mundart. - 2. Aufl. - Berlin : Wohlgemuth, 1854. - VIII, 184 S.

## Kiek ook bi

* List vun plattdüütschen Schrievers

## Borns

## Weblenken

*
Meller

**Meller** is de Familiennaam von

* Amos Meller (1938–2007), israeelschen Dirigent,
* Anton Meller (1932–2017), öösterrieksch-düütschen Chemiker,
* Bernhard Meller (1880–1971), düütschen röömsch-kathoolschen Geistlichen un Bibliothekar,
* Caroline Meller-Hannich (* 1970), düütsche Juristin,
* Christian Meller, düütsch-US-amerikaanschen Turner,
* Digne Meller Marcovicz (1934–2014), düütsche Fotojournalistin un Dokumentarfilmerin,
* Edith Meller (1897–1953), öösterrieksch-ungaarsche Schauspelerin,
* Gioia Meller Marcovicz (* 1955), düütsche Designerin,
* Guido Meller Mayr (* 1940), chileenschen Weertschopswetenschopper un Ökonoom,
* Harald Meller (* 1960), düütschen Archäoloog,
* Heinz Meller (* 1955), düütschen Kabarettist, Parodist un Moderator,
* Josef Meller (1874–1968), öösterriekschen Ogendokter,
* Pali Meller (1902–1943), ungaarschen Architekt,
* Raquel Meller (*Francisca Marqués López*; 1888–1962), spaansche Sängerin un Schauspelerin,
* Stefan Meller (1942–2008), poolschen Historiker, Diplomaat un Politiker,
* Wadim Georgijewitsch Meller (1884–1962), russ’sch-ukrainschen Maler,
* Willy Meller (1887–1974), düütschen Bildhauer.
Ludwig Terfloth

**Ludwig Terfloth** (*8. Januar 1796 in Graiwen, † 16. Mai 1887 in Graiwen) was eun plattduitsken Schrüiver un Kaupmann iut Graiwen in’n Mönsterland.

## Werke
*Locales und Provinzielles : In plattdeutschen Reimen. - Münster : Coppenrath, 1845. - 34 S. - anonym ritbröcht. 
*Plattdütske Rieme. - Münster : Coppenrath, 1858. - 108 S. - HBZ: '148 S.
*Plattdütske Rieme. - Münster : Coppenrath, 1878. - 183 S.
## Weblenken
*
Lübben

**Lübben** betekent

* Lübben, plattdüütschen Vörnaam,
* Lübben, Kreisstadt von’n Landkreis Dahme-Spreewald, Brannenborg.

**Lübben** is de Familiennaam von

* August Lübben (1804–1873), düütschen Pädagoog,
* Diedrich Lübben, düütschen Politiker,
* Eilert Lübben (1565–1621), düütschen Theoloog, Philosoph un Mathematiker,
* Gerd Hergen Lübben (* 1937), düütschen Schriever,
* Heinrich Lübben (1883–1931), düütschen Pädagoog un Zooloog,
* Heinrich August Lübben (1818–1884), düütschen Germanist,
* Ilse Lübben (1936–1998), düütsche Politikerin,
* Jörn Felix Lübben (* 1966), düütschen Chemiker,
* Jost Lübben (* 1964), düütschen Journalist,
* Karin Lübben, düütsche Schauspelerin,
* Lars Lübben (* 1973), düütschen Politiker,
* Tobias Lübben (* 1973), düütschen Journalist.

Kiek ok bi: Lüben, Lubben.
Aßlersand

**Aßlersand** () is en Rebeed in de Gemeen Drochters in’n Landkreis Stood, Neddersassen, dat fröher en Insel in de Elv weer. Dat kumplette Rebeed von den Sand is vondaag as Naturschuulrebeed Aßlersand schuult.

## Geografie

Aßlersand liggt as Sand twüschen den Ruthenstroom in’n Westen, de Barnkroger Süderelv in’n Süden un den Hauptarm von de Elv mit Swarttünnensand in’n Noordoosten. Dör den Ruthenstroom aftrennt doot in’n Noordwesten Gauensiekersand un Kruutsand liggen. Dat Rebeed tellt to Keden.

En richtig Eiland is Aßlersand vondaag aver nich mehr. De Kedener Hauptdiek, de na de Stormflood 1962 nee boot worrn is, dörsniddt de Barnkroger Süderelv un löppt merrn över den Aßlersand. De Ruthenstroom is dör dat Ruthenstroom-Sparrwark schuult. Dormit is de Westdeel von Aßlersand bi Stormflood kumplett vör dat Water ut de Elv schuult. De Oosten liggt jümmer noch butendieks.

De Naveröörd sünd Abbenfleet un Barnkroog in’n Süüdoosten, Weth un Aßel in’n Süden, Ritsch in’n Süüdwesten, Gauensiek un Drochters in’n Westen un Gauensiekersand un Kruutsand in’n Noordwesten. Op dat annere Över von de Elv in Sleswig-Holsteen doot Bielenbarg un Essfleth in’n Noorden, Kollmar in’n Noordoosten un Seestermüh in’n Oosten liggen.

## Historie

Bevör na de Stormflood 1962 de Hauptdiek an de Elv un de Sparrwarken boot worrn sünd, hett dat keen Dieken geven, de Aßlersand schuult hebbt. Dat geev dor blots en Handvull enkelte Hüüs, de op Worten boot weren.

In de Johren 1970 weer för en Tied plaant, de Industrierebeden, de op Bützfletersand anleggt worrn sünd, ok op Aßlersand un Gauensiekersand uttodehnen. Dor is aver nix von worrn.

### Verwaltungsgeschicht

De Oort hett vör 1859 to dat Amt Wischhoben tohöört un denn von 1859 bet 1885 to dat Amt Freeborg. Na 1885 weer dat in’n Kreis Keden. 1932 is dat Deel von’n Kreis Stood worrn.

In dat 19. Johrhunnert weer Aßlersand noch en egenstännige Buurschop, is later denn aver Deel von de Gemeen Drochters worrn. De Oort is an’n 1. Juli 1972 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de ne’e un noch gröttere Gemeen Drochters worrn.

### Inwahnertall

### Religion

Aßlersand is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Kark in Aßel.

För de Kathoolschen is de Hillig-Geist-Kark in Stood tostännig.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

Von Aßlersand löppt en lüttjere Straat na Aßel an de Landsstraat 111, de in’n Noordwesten na Drochters un Wischhoben geiht, dor mit de Bundsstraat 495 verbunnen is un denn na Freeborg föhrt. In’n Süüdwesten löppt de L&nbsp;111 na Bützfleet un Stood.

De nächste Autobahn is de Autobahn 26 (Afsnidd Stood–Hamborg). De Opfohrt 3 Stood-Oost liggt so 16 Kilometer in’n Süüdoosten von Aßlersand an de L&nbsp;111.

De nächsten Bahnhööv sünd so bi 14 bet 15 Kilometer wied weg in’n Süden/Süüdwesten de Bahnhööv Stood, Hammah un Himmelpoorten an de Nedderelvbahn von Cuxhoben na Hamborg.

## Footnoten
Bernhard Gottfried Bueren

**Bernhard Gottfried Bueren**, auk **Godfried Bueren** (* 10. August 1771 in Wolbierk büi Mönster, † 3. August 1845 in Papenbörg) was eun Richter, Mathematiker un plattduitsken Schrüiver. Bernhard Gottfried Bueren was süin lievedag in Westfolen un dat Eemsland recht bekennt, man vandage sind süine Werke meust vergeten.

## Lieven
1771 wurr Bueren os de Suhn van en Bäcker in Wolbierk boren. Heu ging na dat Gymnasium in Mönster un studeer hür van 1789 an Juristerüjje. 1793 werrt heu Richter in Papenbörg, wo heu 1845 auk mit Daude afging. Süin Suhne Gottfried Wilhelm Bueren was evenso Richter un schreev auk eun poor plattduitske Gedichte.
## Werke
### Plattduitsk
* Gottfried Bueren's Ausgewählte Gedichte / aus d. Vaters Nachlasse besorgt von B[ernhard] A[lexander] Bueren. - Münster : Coppenrath, 1868. - VIII, 220 S
### haugduitsk
*Rundgesang nebst Chor bei Gelegenheit der Vermählungsfeier des Herrn Herzoglich Arembergischen Arrondissements-Präfekten Doctoren A. Heyl mit der Demoiselle Rüssel am 27. November 1810
*Ode zur Entbindungsfeier Ihrer Majestät der erhabensten Kaiserin M. Louise am 20. März, Lingen 1811
*An meinen Sohn, als ich ihm 36 Pistolen sandte, um Doktor der Rechte und Notar zu werden; in: Berliner Gesellschafter, Jg. 1820, Nr. 94) 
## Borns

## Weblenken
*
*
Gottfried Wilhelm Bueren

**Gottfried Wilhelm Bueren** (* 1. Februar 1801 in Papenbörg, † 8. März 1859 in Meppen) was Stadtsyndikus in Emden, Richter, eun plattduitsken un haugduitsken Schrüiver justseo os eun Dichter van Leudern.

Gottfried Wilhelm Bueren was de Suhne van den Richter un plattduitsken Schrüiver Bernhard Gottfried Bueren un wurr 1801 in Papenbörg boren. Heu gin na de Universität in Mönster un Chöttingen un studeer dor evenseo os süin Vadder Juristerüjje. Dor wurr heu 1817 een Liddmaat büi Frisia Göttingen un läter in de *Göttinger [[Burschenschaft]] Westfalia*. 1820 promoveer heu un fung noch in′n sülvigen Johr os Stadtsekretät in Emden an teo arböjjen. 1838 kreig heu de Baantje os Stadtsyndicus. 
1850 trock Bueren iut Emden weg hen na Meppen, wo heu os de böverste Gerichtsraad teogange was. Hür in Meppe bleiv heu in’n Johre 1859 daud.  
In Emden dräägt eune Strote süinen Nomen.

## Werke
* Gedichte. - Emden : Rakebrand, 1843. - VIII, 270 S.

## Literatuur
* Helge Dvorak: *Biografisches Lexikon der Deutschen Burschenschaft.* Band 1: *Politiker.* Teilband 1: *A–E.* Winter, Heidelberg 1996, ISBN 3-8253-0339-X, S. 151.
* Josef Gertken: *Bueren, Godfried.* In: *Emsländische Geschichte.* Bd. 6, 1997, , S. 167–172
* Ernst Seelmann, Wilhelm Seelmann : *Die plattdeutsche Literatur des neunzehnten und zwanzigsten Jahrhunderts. Biobibliographische Zusammenstellung.*

## Weblenken
*
*
David Heinrich Müller

**David Heinrich Müller** (* 4. Oktober 1800 in Oscherlewwe, † 17. Januar 1889 in Berlin) was eun plattduitsken Schrüiver. 

David Heinrich Müller wurr 1800 in Oscherlewwe boren. Süin Vadder was Schlosser. Heu was Bäckerslehrjunge un wanner os Geselle na Berlin. Heu wurr Suldoot un arböjje van 1835 an in ene Kanzlei. Heu is den 17.Januar 1889 unverheiraadt un sünner Kinner mit Daude afgohn. 
## Werke
***Littge Hoop, dat Nestkieken **: Ein Gedicht in niedersächsisch-plattdeutscher Mundart ; mit Anmerkungen und Erläuterungen / von D. Plaugmann. - Berlin : Stuhr, 1849. - 44 S

## Kiek ook bi

* List vun plattdüütschen Schrievers

## Borns


## Weblenken
Selbke

**Selbke** [sɛˑlpkə] (haugduitsk *Selbeck*) is eun Dörp, dat teo de Stadt Barntrup in’n Krüis Lippe in Noordrhüin-Westfolen. Up Lippsk Platt werrt de Naam van’n Dörp faken mit „in“ briuket. Man säjjet also: *In’r Selbke*.

## Geografie

De Naveröörd van’r Selbke Sommersell in’n Noorden, Barntrup in’n Austen, Üistrup in’n Süden un Grautenmarpe in’n Westen.

Dat Dörp liggt üm un büi 3,5 Kilometer weg van Barntrup süine Binnenstadt un bummelig 7 Kilometer van’r Blomajje. Deppelt liggt circa 19 Kilometer weg.

Selbke liggt in’n Lipper Bergland. De *Beckersberg* (330 m ü. NN) liggt süüdlik van’r Selbke an de Grenz na’r Blomajje. De *Möjjerberg* ((240 m ü. NN) liggt in’n Noorden van’r Selbke, man höört ol na Sommersell mit büi. Dür dat Dörp flütt de *Selbke*, eunen linken Blangenstroom van′r Biege.

## Historie

### Inwonnertahl

### Verwaltungsgeschichte
Eherdage was Selbke eun Oortsdeul van de Gemeune Sommersell un höör dor mit teo dat 1879 in′n Förstendoom Lippe inrichten Verwaltungsamt Broke mit büi. De sülvstännige Gemeune Selbke wurr den 1. Oktober 1921 grünnet, in dem dat man sik van Sommersell afspleit. De Verwaltungsämter nööm van 1927 an Landratsämter. Dür de Kommunaalreform in′n Früjjstoot Lippe 1932 höör Selbke denn teo den Krüis Lemge.                  
Den 1. Januar wurr de Gemeune Selbke na de Stadt Barntrup ingledert. 1973 foot man de Krüis Lemge mit den Krüis Deppelt to den nüjjen Krüis Lippe teohaupe.
### Religion

De Minsken in’r Selbke sind evangeelsch-reformeert präägt un höört teo de Kerkengemeune in Biege.

För de Kathoolsken is de Kerke St. Peter und Paul in Barntrup tostännig.

## Kultur

### Verenen

In’r Selbke gifft et eunen Tichler- un Heumatvereun, den de Selbker ol 1894 grünnen.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

In’r Selbke löppt de Exterdaalstrote längs, de in’n Noorden na Barntrup (Ansluss an de Bundsstraat 66) un na Bösingfeld geiht un in’n Süüdwesten an Grotenmarpe langs över Cappel na Deppelt. De nächste Autobahn is de Autobahn 2.
De nächste Bahnhoff is so bi 12 Kilometer wied weg in’n Noorden de Bahnhoff Schüer an de S-Bahnlinie S 5  van Patterbuorn na Hannover Flooghaven.
## Borns
Andreas Wilke

**Andreas Wilke** (* 5. März 1776 in Grabow,  † 24. Januar 1814) was eun plattduitsken Schrüiver un Pastoor iut Mekelnborg.

Andreas Wilke werrt den 5. März 1776 in Grabow boren.  Van 1794 an studeer heu in Rostock Theologie. 1799 werrt heu Kandiat för dat Predigtamt un maakt eune Privatschule för Juns open. Heu geuht den 24. Januar 1814 in Grabow mit Daude af.
## Werke
**Gedichte* : Scherzhafte Erzählungen und Idyllen enthaltend. - Grabow : Selbstverlag, 1812. - 8 Bl. 160 S
## Borns

## Weblenken
Teut

**Teut** betekent

* Teut, Barg in’n Osning, Noordrhien-Westfalen,
* Teut, Naturrebeed in de Gemeen Zonhoven, Region Flannern, Belgien,
* Teut, Volumenmaat ut Aken,
* Grube Teut, fröhere Steenköhlenzeche in dat Akener Revier,
* Teut, Oort in de Gemeen Alverdissen in’n Kreis Lippe, Noordrhien-Westfalen.

**Teut** is de Familiennaam von

* Anna Teut (1926–2018), düütsche Journalistin un Architekturhistorikerin,
* Heinrich Teut (1868–1963), plattdüütschen Schriever,
* Matthias Teut (* 1968), düütschen Schriever.
Heinrich Meibom

**Heinrich Meibom** is de Naam von

* Heinrich Meibom (1555–1625), düütschen Historiker un Dichter,
* Heinrich Meibom (1638–1700), düütschen Dokter,
* Heinrich von Meibom (1784–1874), düütschen Generaalmajor.
Rott (Mehrdüdig Begreep)

**Rott** betekent

* Rott, en Gnaagdeert,
* Rott, Gemeen in’n Landkreis Landsberg am Lech, Bayern,
* Rott am Inn, Gemeen in’n Landkreis Rosenheim, Bayern,
* Rott, Gemeen in’n Landkreis Altenkirchen (Westerwald), Rhienland-Palz,
* Rott, Gemeen in dat Département Bas-Rhin, Frankriek,
* Rott, Wahnsteed bi Alverdissen, Kreis Lippe, Noordrhien-Westfalen,
* Rott am Wald, Oortsdeel van’r Stadt Eggenfelden in’n Landkreis Rottal-Inn, Bayern,
* Rott, Oortsdeel van’r Gemeen Exterdaal in’n Kreis Lippe, Noordrhien-Westfalen,
* Rott, Oortsdeel van’r Gemeen Großkarolinenfeld in’n Landkreis Rosenheim, Bayern,
* Rott, Oortsdeel van’r Stadt Hennef in’n Rhien-Sieg-Kreis, Noordrhien-Westfalen,
* Rott, Oortsdeel van’r Gemeen Hayershiusen in’n Landkreis Hilmessen, Neddersassen,
* Rott, Oortsdeel van’r Stadt Neumarkt-Sankt Veit in’n Landkreis Mühldorf am Inn, Bayern,
* Rott, Oortsdeel van Neustadt in’n Landkreis Neuwied, Rhienland-Palz,
* Rott, Oortsdeel van’r Gemeen Oberbergkirchen in’n Landkreis Mühldorf am Inn, Bayern,
* Rott, Oortsdeel van’r Gemeen Oostenfeld in’n Kreis Noordfreesland, Sleswig-Holsteen,
* Rott, Oortsdeel van’r Stadt Overath in’n Rhiensch-Bergischen Kreis, Noordrhien-Westfalen,
* Rott, Oortsdeel van’r Stadt Pfarrkirchen in’n Landkreis Rottal-Inn, Bayern,
* Rott, Oortsdeel van’r Gemeen Roetgen in de Städerregion Aken, Noordrhien-Westfalen,
* Junkersrott, Oort in de Gemeen Hagermarsch in’n Landkreis Auerk, Neddersassen.

**Rott** is de Familiennaam von

* Adolf Rott (1905–1982), düütsch Theaterspillbaas, Theaterintendant un Theatermanager,
* Armin Rott (* 1969), öösterriekschen Weertschopswetenschopper,
* David Rott (* 1977), düütsch Schauspiller,
* Edina Rott (* 1971), ungaarsche Handballspillersche,
* Eiko Rott (* 1970), düütsch Hockeyspiller,
* Emil Rott (1852–1905), Swiezer Jurist,
* Emma Rott (1847–1904), Swiezer Schoolmeestersche un Journalistin,
* Eva Haverkamp-Rott (* 20. Johrhunnert), düütsche Historikerin,
,
,
* Ida Rott (1856–1897), Swiezer Schrieversche,
* Irmgard von Rott († 1101), düütsche Stifterin,
* Jeanette Rott-Otte (* 1945), düütsche Politikersche (SPD),
* Joseph Rott (1821–1897), düütschen Klassischen Philoloog,
,
* Klaus Rott (* 1941), öösterrieksch Spillbaas,
* Konrad Rott (* ca 1530–1610), Koopmann ut Augsborg,
* Kuno I. von Rott (11. Johrhunnert), Palzgraaf van Bayern,
* Ladislav Rott (1851–1906), böhmsch Koopmann,
* Maria Rott (1840–1872), öösterrieksche Schauspelerin un Sängerin,
* Matthias Rott (* 1974), düütsch Schauspiller,
* Max Rott (1863–1922?), österrieksch Komiker,
* Maximilian Rott (1903–1957), düütsch Schriever,
* Michael Rott (1898–1947), düütsch Politiker (CDU),
* Moritz Rott (1796–1867), Theaterschauspiller un Spillbaas,
* Oldřich Rott (* 1951), tschechsch Footballspiller,
* Renate Rott (* 1937), düütsche Soschaalwetenschoplersche,
* Rudolf Rott (1926–2003), düütsch Viroloog,
* Wilfried Rott (1943–2011), düütsch Journalist,
* Wilhelm Rott (1908–1967), düütsch Theoloog,
* Wolfgang Rott (* 1946), düütsch Hockeyspiller,
* Yannick Rott (* 1974), franzöösch Footballspiller.

**ROTT** is afkört för

* Rise of the Triad, Computerspill.

Kiek ok bi: Rotte, Rotten, Rodt, Rot, Roth.