open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dorothea Köring

**Dorothea „Dora“ Köring** (* 11. Juli 1880 in Chemnitz; † 13. Februar 1945 in Dresden) weer en düütsch Tennisspelerin.

Se wunn tosommen mit den Leipziger Heinrich Schomburgk bi de Olympisch Spelen 1912 in Stockholm de Goldmedaille in’ Mixed. In de Eenzelkonkurrenz verlor se dat Endspeel gegen de franzöösch Spelerin  Marguerite Broquedis in dree Satzen un wunn somit de Sülvermedaille. 

Nah hör Karriere as Tennisspelerin hett Köring as Tennislehrerin in Dresden arbeit. Köring is bi de Bombardeeren vun Dresden in hör Huus an’ 13. Februar 1945 to Dood kommen. 

## Weblenken
* Dorothea Köring in de Datenbank vun Sports-Reference.com (engelsch)
James Drury

**James Child Drury** (* 18. April 1934 in New York City; † 6. April 2020 in Houston, Texas) weer en US-amerikaansch Schauspeler. In Düütschland wurr he bekannt as "Virginian" in de Feernsehreeg *[[The Virginian (Feernsehreeg)|Die Leute von der Shiloh-Ranch]]*.

De Reeg lööp in den USA ünner de Naam *The Virginian* nah den glieknamigen Roman vun  Owen Wister. Neven Doug McClure as „Trampas“ weer Drury de eenzig Schauspeler, de över de hele Reeg mit all tosommen 249 Folgen engageert wurr. In Düütschland wurrn dorvan 225 Folgen wiest.

## Filmografie (Utwahl)

## Utteken
Drury is för sien Arbeit tweemol mit Filmpriesen ehrt worrn:
* 1966: mit den *[[Bronze Wrangler]]* in de Kategorie *Fiktiv Feernseh-Drama* för *The Virginian*
* 1995: mit den *[[Golden Boot]]*

## Weblenken
Haal

En **Haal** is en Haken, an den een en Ketel oder Grapen över en apen Füür ophängen kunn. De Haal hett Tähn, dat een de Höögd verstellen kann, in de de Ketel över dat Füür hängt. Dat weer bi de olen Heer’ de eenzige Mööglichkeit, de Hitt intostellen.

In de Wapenkunn warrt de Haal faken as Symbol för de Füürsteed bruukt.

## Weblenken
Eduard Kück

**Eduard Kück** (* 26. Dezember 1867 in Hullnst; † 2. Juni 1937 in Lichterfelle) weer Gymnasialperfesser un Wöörbookschriever, de den plattdüütschen Woordschatz von de Noordheid beschreven hett.

Kück is 1867 as öllst Söhn von Auguste (borene Rusche) un den Koopmann Wilhelm Kück in Hullnst in de Noordheid boren. He güng fiev Johr op de Volksschool in Hullnst un 1879 denn na Gymnasium op dat Johanneum Lümborg. Kück hett in Lümborg bi siene Tante leevt un is mit sien Cousin Ferdinand Cohrs in een Klass wesen. In’n März 1886 hett he sien Afsluss maakt un hett denn ole Spraken un Germanistik studeert. Toeerst een Semester an de Universität Leipzig, denn twee Semester an de Universität Berlin un denn an de Universität Göttingen. Dor hett he 1890 bi Christian August Volquardsen sien Dokterarbeid mit den Titel *Studia maxime critica in Aeschylum et scholia Aeschyli Medicea* schreven.

Kück weer denn een Johr in Gosler as Referendar un weer as Eenjöhrig-Freewilligen bi dat 1. Hannöversche Infanterieregiment Nr. 74. Na’n Deenst bi’n Kommiss keem he wedder an dat Gymnasium in Gosler un 1894 för een Johr na Bremerhoben. In’n Harvst 1895 kummt he na dat Gymnasium in Rostock. Dor is he bet 1900 un geiht denn na dat Gymnasium in Berlin-Friedenau. Dor blifft he bet to sien Pangschoon 1932.

He hett över 40 Johr lang Wöör ut sien plattdüütschen Dialekt opschreven un sammelt. He hett ok en Reeg Böker to de Volkskunn schreven, de so blangenbi bi sien Arbeiden för dat Wöörbook rutsuurt sünd. Nadem Kück 1937 na en Slagganfall doodbleven is, sünd siene sammelt Infos as *Lüneburger Wörterbuch* in dree Bänn rutgeven worrn.

De Sammlung *Heidjers Tanzmusik* wor 1996 vun de *Deutsche Gesellschaft für Volkstanz e. V. (DGV)* nied rutbröcht.

Kück weer verheiraadt un harr mit Erika un Lieselotte twee Döchter. 

## Warken

* *Studia maxime critica in Aeschylum et scholia Aeschyli Medicea.* Dokterarbeid, 1890
* *Zu Sickingens Sendbrief an Handschuchsheim.* 1894
* *Zu Wolfram von Eschenbachs Liedern.* 1896
* *Schriftstellernde Adlige der Reformationszeit. I. Sickingen und Landschad.* 1899
* *Die Schriften Hartmuths von Cronberg.* 1899
* *Das alte Bauernleben der Lüneburger Heide.* 1906
* *Heidjers Tanzmusik, 28 Bauerntänze aus der Lüneburger Heide (für Klavier).* (tohoop mit Elfriede Rotermund-Schönhagen), Berlin, 1911
* *Feste und Spiele des deutschen Landvolks.* 1911
* *Wetterglaube in der Lüneburger Heide.* 1915
* *Die Zelle der deutschen Mundart.* 1924
* *Zur Volkssprache des Lüneburger Landes.* 1927
* *Lüneburger Wörterbuch. Wortschatz der Lüneburger Heide und ihrer Randgebiete, seit 1900 zusammen mit vielen Mitarbeitern gesammelt und sprachwissenschaftlich sowie volkskundlich erläutert.* Wachholtz, Niemünster 1942/1962/1967

## Weblenken
Francis Hong Yong-ho

**Francis Hong Yong-ho** (koreaansch 홍용호 프란치스코; * 12. Oktober 1906 in Pjöngjang) weer de Bischop von Pjöngjang.

Hong is 1906 in Pjöngjang boren un an’n 25. Mai 1933 to’n Preester wieht worrn. An’n 24. März 1944 hett Paabst Pius XII. em as Nafolger von William F. O’Shea to’n Apostoolschen Vikar von Heijō un Titularbischop von Auzia maakt. An’n 29. Juni 1944 is he denn von Bischop Josef Bonifatius Sauer konsekreert worrn.

Hong is 1949 in Haft kamen, nadem de Kommunisten ünner Kim Il-sung de Macht in Noordkorea övernahmen harrn un is denn duurhaftig in Haft bleven. An’n 10. März 1962 hett Paabst Johann XXIII. ut dat Apostoolsche Vikariat Pjöngjang en Bisdom maakt un Hong is Bischop worrn. Liekers hett’n von Hong siet 1962 nix wedder höört un he is verswunnen bleven. Offiziell gellt he för de kathoolsche Kark jümmer noch as Bischop von Pjöngjang, ok wenn he vondaag wiss dood is.
Bisdom Pjöngjang

Dat **Bisdom Pjöngjang** (koreaansch 천주교 평양교구) is en röömsch-kathoolsch Bisdom in de Stadt Pjöngjang in Noordkorea.

An’n 17. März 1927 is in Pjöngjang en Apostoolsche Präfektur un an’n 11. Juli 1939 en Apostoolsch Vikariat inricht worrn.

1945 weren üm un bi 15 % von de Inwahners in Pjöngjang Christen. Nadem aver de Kommunisten ünner Kim Il-sung de Macht övernahmen harrn, weer dat Christendom verbaden. De ole Kathedraal von dat Bisdom Pjöngjang weer bi en Flegerangreep von US-amerikaansche Truppen tweibummt.

An’n 10. März 1962 is ut dat Apostoolsche Vikariat en Bisdom worrn, dat as Suffragan dat Arzbisdom Seoul toornt is, aver in dat sülve Johr is ok Bischop Francis Hong Yong-ho verswunnen, de al siet 1949 in Haft weer. Vondaag is de Arzbischop von Seoul, Nicholas Cheong Jin-suk, as Apostoolsch Administrater för dat Bisdom Pjöngjang insett.

In’n Oktober 1988 is de Kathedraal von Jangchung neet as Seet von dat Bisdom inricht worrn, aver liekers gifft dat keen Bischop un in ganz Noordkorea ok keen Preester. 1963 harr dat tominnst noch 20 Preesters geven.

2007 hett de Vatikaan anfungen to överleggen, wat se nich de 53 kathoolschen Karkenlüüd, de twüschen 1949 un 1952 in de noordkoreaanschen Lagers doodbleven sünd, selig to spreken.

## Baaslüüd

* Präfekt Patrick James Byrne (9. November 1927 – 12. August 1929)
* Präfekt John Edward Morris (1. April 1930 – 31. Juli 1936)
* Präfekt William F. O’Shea (11. Juli 1939 – † 27. Februar 1945)
* Bischop Francis Hong Yong-ho (24. März 1944 – )

### Administraters

* George Carroll (1962 – 1975)
* Stephen Kim Sou-hwan (1975 – 1998)
* Nicolas Cheong Jin-suk (1998 –)
Kwak Pom-gi

**Kwak Pom-gi** (koreaansch 곽범기) is en noordkoreaanschen Politiker.

Kwak is 1983 Baas von de Maschinenbofabrik *Hichon* in de Provinz Jagang worrn un dat bet 1993 bleven. He is 1993 eerst Viez-Vörsitter un denn Vörsitter von de Kommission för Maschinenboindustrie binnen de Arbeiderpartei Korea wesen. Bi dat Plenum von dat Zentralkomitee an’n 8. Dezember 1993 is he as Kannedaat wählt worrn. Bi de Wahl von’n 26. Juli 1998 is he Viez-Vörsitter von’n Ministerraad worrn un bi de Wahlen an’n 3. August 2003 un 8. April 2009 is he för dit Amt noch wedder wählt worrn. Dat Amt hett he denn aver in’n Juni 2010 afgeven un is in’n Juli as Nafolger von Thae Jong-su Provinzsekretär von de Arbeiderpartei Korea in de Provinz Süüd-Hamgyong worrn.

An’n 28. September 2010 is Kwak as Maat von’t Zentralkomitee wählt worrn. In de 11. un 12. Wahlperiood (1998-2009) weer he Maat von de Böverste Volksversammlung.

## Reference
Chilgol-Kark

De **Chilgol-Kark** is en protestantsche Kark in de Stadt Pjöngjang in Noordkorea. De Kark is ut Backsteen un 1992 boot worrn. Binnen Pjöngjang liggt de Kark in de Naverschop Chilgol in’n Stadtdeel Mangyongdae.

Dat is een von man veer christliche Karken, de dat in Noordkorea gifft. De Kark steiht an de sülve Steed, an de de presbytersche Kark stahn hett, de Kim Il-sung as Kind mit sien Moder Kang Ban-sok besöcht hett.
Dreeenigkeits-Kark Pjöngjang

De **Dreeenigkeits-Kark in Pjöngjang** is en russ’sch-orthodoxe Kark in de Stadt Pjöngjang in Noordkorea. De Kark liggt an’t Över von’n Taedong. Se hett an’n 13. August 2006 apenmaakt. Bi de Konsekratschoon weren de Metropolit Kirill von Smolensk un Kwak Pom-gi‎ mit dorbi. De Plaan, en orthodoxe Kark to boon, is op Kim Jong-il sien Reis na Russland 2002 opkamen.

To’n 5. Johrsdag hett ok Arzbischop Markus von Jegorjewsk 2011 de Kark besöcht. De Dreeenigkeits-Kark is een von man veer christliche Karken, de dat in Noordkorea gifft.
Bongsu-Kark

De **Bongsu-Kark** is en protestantsche Kark in de Stadt Pjöngjang in Noordkorea. De Kark is in’n September 1988 boot worrn un hett dormaals so bi 500.000 Won köst. De Kark hett üm un bi 450 Plätz. Binnen Pjöngjang liggt de Kark in’n Stadtdeel Mangyongdae.

Dat is een von man veer christliche Karken, de dat in Noordkorea gifft.

Mit Hülp von de Presbyteriaansche Kark in Süüdkorea is de Kark von 2006 af an üm- un utboot worrn.
Kreis Hadeln

De **Kreis Hadeln** weer von 1885 bet 1932 en Landkreis in de prüüßsche Provinz Hannover mit Seet in Oterndörp in Hadeln.

## Geografie

In’n Noorden leeg de Kreis an de Elv mit’n Kreis Süderdithmarschen in Sleswig-Holsteen op de anner Sied von de Elv. In’n Oosten dee de Kreis an’n Kreis Neehuus grenzen un in’n Süden un Süüdwesten an’n Kreis Leh. In’n Westen leeg dat Amt Ritzbüttel, dat to Hamborg tohören dee.

## Geschicht

De Kreis Hadeln is an’n 1. April 1885 ut dat Amt Oterndörp un de Stadt Oterndörp billt worrn.

Dat Kreiskrankenhuus in Oterndörp bestünn siet 1914.

Bi de Kreisreform 1932 is de Kreis denn mit den Kreis Neehuus to’n ne’en Landkreis Land Hadeln tohoopfaat worrn.

## Landrääd

* 1. April 1885–1898: Alexander Sostmann
* 1898–September 1928: Friedrich Bayer
* September 1928–1. Oktober 1932: Hinnerk Willem Kopp (bet Januar 1929 kommissarsch)

## Inwahnertall

## Gemenen
De Gemenen von’n Kreis Hadeln (Stand&nbsp;1.&nbsp;Dezember 1910):
Kedenbrook

**Kedenbrook** () is en Oort in de Gemeen Belen (Samtgemeen Land Hadeln) in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen.

## Geografie

Kedenbrook liggt in de Masch an dat linke Över von de Elv, so üm un bi fiev Kilometer af von’n Stroom. An Kedenbrook langs löppt de Haadler Kanaal.

De Naveröörd sünd Bahrdörp un Belen in’n Noorden, Neehuus in’n Noordoosten, Westercaadwisch un Au in’n Süüdoosten, dat Noorderenn von Bülkau in’n Süden un Oosterbrook in’n Westen.

## Historie

Kedenbrook kummt 1404 toeerst in de Oorkunnen vör, as de Kapell en ne’e Klock kregen hett.

Kedenbrook weer vör 1885 in’t Amt Oterndörp un na 1885 in’n Kreis Neehuus. 1932 is dat an’n Landkreis Land Hadeln kamen un 1977 denn an’n Landkreis Cuxhoben.

In’n Düütschen Krieg 1866 is een Soldaat ut Kedenbrook fullen, in’n Eersten Weltkrieg sünd 20 Soldaten fullen oder vermisst un in’n Tweten 37.

An’n 1. Juli 1972 is de Gemeen Kedenbrook Deel von de Gemeen Belen worrn.

### Inwahnertall

### Religion

Kedenbrook is evangeelsch-luthersch präägt un billt mit de St.-Jürgen-Kark en egen Kaspel. De Kark is 1744 boot worrn. De Örgel mit I/P-Manual un 16 Registers hett Johann Georg Wilhelm Wilhelmy 1816 bet 1818 maakt un is 1959 von Alfred Führer un 2003 von Bartelt Immer restaureert worrn.

För de Kathoolschen is de Hillig-Krüüz-Kark in Oterndörp tostännig.

### Wapen

Dat Wapen wiest op roden Grund twee krüüzte Peerköpp in Sülver, achter de twee sülvern Kleverbläder rutkiekt.

De Peerköpp sünd Sinnbild för Neddersassen un de Kleverbläder staht för de Weidenweertschop.

Dat Wapen hett de Heraldiker Gustav Völker utklamüsert un is 1954 von de Behörden genehmigt worrn.

## Kultur

Op’n Karkhoff in Kedenbrook gifft dat en Denkmaal för de Fullenen ut den Düütschen Krieg un ut de twee Weltkrieg’.

De ole Smeed in Kedenbrook dükert 1717 as Besitt von Claus Follmer toeerst in de Oorkunnen op un bet 1988 in Familienbesitt bleven, as de letztwe Dörpsmidd, Richard Stüven, doodbleven is. De Smeed, de al siet 1986 ünner Denkmaalschutz stünn un noch kumplett mit de olen Smeed-Warktüüg inricht weer, is denn von de Familie van Gemmeren köfft worrn. Vondaag is dat en Warksteed, in de Möbel restaureert un na ole Vörbiller nee maakt warrt.

### Verenen

De Schützenvereen is 1780 grünnt worrn un fiert sien Schützenfest an’n eersten Sünndag in’n Juni. De Freewillige Füürwehr is an’n 25. Januar 1934 grünnt. Dat hüdige Füürwehrhuus is 1988 boot worrn.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

Kedenbrook liggt an de Landsstraat 144, de in’n Süden na Bülkau löppt un in Kedenbrook sülvs na Oosten afböögt un na Neehuus an de Bundsstraat 73 rangeiht. Na Westen geiht en Straat na Oosterbrook.

De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Cuxhoben–Bremerhoben). De Opfohrt 1 Cuxhoben liggt so 22 Kilometer in’n Noordwesten von Kedenbrook an de B&nbsp;73.

De nächste Bahnhoff is de Bahnhoff Kumbarg an de Nedderelvbahn, de acht Kilometer in’n Süüdoosten liggt. De Bahnlien löppt ok nich wied an Kedenbrook langs. Bet 1991 harr noch de Bahnhoff Neehuus apen, de blots twee Kilometer weg weer.

## Weblenken

## Footnoten
Ellerbrook (Wingst)

**Ellerbrook** () is en Oort in de Gemeen Wingst (Samtgemeen Land Hadeln) in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen.

## Geografie

Ellerbrook liggt an de Süüdkant von de Wingst an’n Rand na dat Moor hen. In’n Süüdwesten liggt de Balksee.

De Naveröörd sünd Watermöhl, Dobrook un Wittenmoor in’n Noordoosten, Hemmoor un Westersood in’n Süüdoosten, Bröckelbeek un Varrel in’n Süden un Süderbusch, Bargkamp un Westerhamm in’n Noordwesten.

## Historie

Nadem de Familie von der Wense 1935/1936 ut Wens wegmüss, as de Wehrmacht dor den Truppenövungsplatz Bargen inricht hett, sünd se na Ellerbrook tagen un hebbt dor in’t Holt von de Wingst Forstweertschop bedreven.

### Inwahnertall

### Religion

Ellerbrook is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Nicolai-Kark in Kumbarg.

För de Kathoolschen is de Hillig-Krüüz-Kark in Oterndörp tostännig.

## Kultur

In Ellerbrook gifft dat en Denkmaal för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’ (95 Soldaten ut’n Eersten Weltkrieg un 150 ut’n Tweten), för 31 Soldaten, de to’n groten Deel noch na Kriegsenn doodbleven un von annerwegens ümbeddt worrn sünd, un för 22 Soldaten, de bi en Exploschoon an’n 27. Mai 1945 bi dat Rümen von dat Munilager in dat Zementwark Hemmoor doodbleven sünd.

Disse Ehrenhain liggt an en Steed, de üm 1900 rüm as Sandkuhl bruukt worrn is. De Hain is an’n 18. September 1921 inwieht worrn. För jeden Fullenen ut’n Eersten Weltkrieg is do en Eek plant worrn. Na’n Tweten Weltkrieg is in de noordoosten Eck en Rondell anleggt worrn mit negen Steentafeln mit de Naams von de Fullenen ut’n Tweten Krieg. Disse Anlaag is an’n 13. Juni 1954 wieht worrn. Von 2005 bet 2013 hebbt se de Anlaag instandsett, wat an’n 7. September 2013 mit en Goddsdeenst fiert worrn is.

## Infrastruktur

### Verkehr

Ellerbrook liggt an de Kreisstraat 21, de in’n Noordwesten na Süderbusch, Bargkamp un Westerhemm löppt un in’n Süüdoosten na Bröckelbeek. Na Wittenmoor un Dobrook geiht de K&nbsp;23.

De nächste Bahnhoff is de Bahnhoff Wingst an de Nedderelvbahn bi Watermöhl.

## Lüüd

De Politiker Ernst-August von der Wense hett dat Forstgood in Ellerbrook bewirtschaft un is dor 1966 ok doodbleven.

## Footnoten



## Weblenken
List vun Spinnendeerter

## Spinnentiere
För vele Spinnendeerter gifft dat en egen Naam op Platt. Un dormit een, de Hochdüütsch goot, man Platt nich so goot kennt, dat dann ok finnen deit, gifft dat hier de Naams op Hooch un op Platt. Düsse List is dor up anleggt, dat jedereen, de wat weten deit, siene Saken hier driest mit in de List rinschrifft!

To'n Verglieken staht dor ok de Naams vun Spinnendeerter ut verwandte Spraken mit bi, sunnerlich vun so'n Spraken, de Infloot utöövt hefft up de Plattdüütsche Spraak, mag dat as Substraatspraak oder as Hoochspraak ween hebben. Unner Umstänn kann dat hölpen, wenn en plattdüütschen Naam nich bekannt is, sik an düsse „Verwandten“ to holen.

## M
### Milben
* Artikel: Mieten
* Redirects: Miet, Miete
* Hoochdüütsch: Milben
* Wetenschopplich Naam: Acari
* Plattdüütsch: 
** Mieten
* Nedderlannsch: Acarina

#### Zecken
* Artikel: Teken (Liddfööt)
* Redirects: Holtbuck, Täken,  Teek, Teken, 
* Hoochdüütsch: Zecken
* Wetenschopplich Naam:
* Plattdüütsch: 
** Holtbuck (Ollenborger Mönsterland)
** Teek(e) 
** Täken (Ollenborger Mönsterland)
* Nedderlannsch: Teken
* Afrikaans: Bosluis

##### Schafzecke
* Artikel: 
* Redirects: Schaopstäken
* Hoochdüütsch: Schafzecke
* Wetenschopplich Naam:
* Plattdüütsch: 
**Schaopstäken
**Schaapsteken
**Schaapsteek
* Nedderlannsch:
* Noordfreesch: Sjepteg

## S
### Spinnentiere
* Artikel: Spinnendeerter
* Redirects: Arachnidae
* Hoochdüütsch: Spinnentiere
* Wetenschopplich Naam: Arachnidae
* Plattdüütsch: 
** Spinnen
** Spinneköppe (Graafschop)
* Nedderlannsch: Spinachtigen
* Noordfreesch: Koonkern

### Spinnen
* Artikel: Spinnen
* Redirects: Spinneköppe
* Hoochdüütsch: Webspinnen
* Wetenschopplich Naam:
* Plattdüütsch: 
** Spinnen
** Spinneköppe (Graafschop)
* Nedderlannsch: Spinnen
* Afrikaans: Spinnekop

### Weberknechte
* Artikel: 
* Redirects: Langbein, Schausterbuck
* Hoochdüütsch: Weberknechte
* Wetenschopplich Naam: Opiliones
* Plattdüütsch: 
** Langbein (Ollenborger Mönsterland)
** Schausterbuck (Ollenborger Mönsterland)
* Nedderlannsch: Hooiwagens

#### Gemeiner Weberknecht/Phalangium opilio
* Artikel: 
* Redirects: Langbein, Schausterbuck
* Hoochdüütsch: Phalangium opilio
* Wetenschopplich Naam: Phalangium opilio
* Plattdüütsch: 
** Langbein (Ollenborger Mönsterland)
** Schausterbuck (Ollenborger Mönsterland)
* Nedderlannsch: Gewone hooiwagen
* Noordfreesch: Lankerbian

## Z
### Zecken
* kiek unner Milben

## Kiek ok bi
* List vun Fische
* List vun Insekten
* List vun Söögdeerter
* List vun Vagels
* List vun Weekdeerter

*
Kreis Neehuus

De **Kreis Neehuus** weer von 1885 bet 1932 en Landkreis in de prüüßsche Provinz Hannover mit Seet in Neehuus.

## Geografie

In’n Noorden leeg de Kreis op en kort Enn an de Elv mit’n Kreis Süderdithmarschen in Sleswig-Holsteen op de anner Sied von de Elv. In’n Oosten dee de Kreis an’n Kreis Keden grenzen, in’n Süüdoosten an’n Kreis Stood un in’n Süden an’n Kreis Bremervöör un an’n Kreis Leh. In’n Westen leeg de Kreis Hadeln.

## Geschicht

De Kreis Neehuus is an’n 1. April 1885 ut dat Amt Neehuus un dat Amt Oosten billt worrn.

Bi de Kreisreform 1932 is de Kreis denn mit den Kreis Hadeln to’n ne’en Landkreis Land Hadeln tohoopfaat worrn. Utnahmen weren de Gemenen Grootweurn, Hüll un Neeland, de na’n Landkreis Stood wesselt.

## Landrääd

* 1. April 1885-1889: Friedrich von Loebell
* 1889: Waller (as Vertreder)
* 1889-1894: Ernst Schepp
* 1894-1905: Otto Heidborn
* 1905-1917: Georg Freiherr von Schröder
* 1917-Juni 1918: Eugen Naumann
* Juni 1918-1932: Erich Knöpfler

## Inwahnertall

## Gemenen
De Gemenen von’n Kreis Neehuus (Stand&nbsp;1.&nbsp;Dezember 1910):
Voigtding

**Voigtding** is en Oort in de Gemeen Wingst (Samtgemeen Land Hadeln) in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. Voigtding besteiht ut de Hööv un lütten Dörper Bösenhörn, Caadwisch, Freenhoff, Harmsdaal, Hööftgroov, Klint, Neendiek, Oostercaadwisch, Oostermoor un Schinkel.

## Geografie

Voigtding liggt in de Masch an dat linke Över von de Oost.

De Naveröörd sünd Geversdörp, Marn un Neendiek in’n Noorden, Laak in’n Oosten, Öberndörp in’n Süüdoosten, Höden in’n Süüdwesten un Kumbarg in’n Westen.

## Historie

Voigtding weer vör 1885 in’t Amt Neehuus un na 1885 in’n Kreis Neehuus. 1932 is dat an’n Landkreis Land Hadeln kamen un 1977 denn an’n Landkreis Cuxhoben.

In’n Eersten Weltkrieg sünd ölven Soldaten ut Voigtding fullen oder vermisst.

An’n 1. Juni 1970 is de Gemeen Voigtding Deel von de Gemeen Wingst worrn.

### Inwahnertall

### Religion

Voigtding is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Nicolai-Kark in Kumbarg.

För de Kathoolschen is de Hillig-Krüüz-Kark in Oterndörp tostännig.

## Kultur

En Denkmaal för de Fullenen ut Voigtding ut de twee Weltkrieg’ steiht in Kumbarg bi de Kark.

## Infrastruktur

### Verkehr

De Dörpstraat von Voigtding geiht in’n Noordwesten na Kumbarg un dor denn an de Bundsstraat 73 ran. In’n Süüdoosten geiht se an de Kreisstraat 24 ran un denn in’n Süden wieder na Oostercaadwisch. De K&nbsp;24 föhrt in’n Oosten na Öberndörp un in’n Westen bi Watermöhl an de B&nbsp;73.

De nächsten Bahnhööv sünd de Bahnhoff Kumbarg un de Bahnhoff Wingst in Watermöhl an de Nedderelvbahn.

## Footnoten
Kreis Zeven

De **Kreis Zeven** weer von 1885 bet 1932 en Landkreis in de prüüßsche Provinz Hannover mit Seet in Zeven.

## Geografie

In’n Noorden legen de Kreisen Bremervöör un Stood. In’n Oosten dee de Kreis an’n Kreis Horborg grenzen, in’n Süden an’n Kreis Rodenborg un in’n Süüdwesten an’n Kreis Veern. In’n Westen leeg de Kreis Oosterholt.

## Geschicht

De Kreis Zeven is an’n 1. April 1885 ut dat Amt Zeven billt worrn.

Bi de Kreisreform 1932 is de Kreis denn mit den Kreis Bremervöör to’n ne’en Landkreis Bremervöör tohoopfaat worrn.

### Wapen

Dat Wapen wiest baven vörn op roden Grund twee sülvern Slötels, de krüüzt sünd. Baven achtern wiest dat op gollen Grund den Hilligen Vitus. Ünnen is en witt Peerd op roden Grund to sehn.

De Slötels staht as Symbool för dat Arzstift Bremen (Bremer Slötels) un Vitus is de Schuulhillige von de Kark in Zeven. Dat witte Peerd kummt ut dat Wapen von de Provinz Hannover (Neddersassenpeerd).

## Landrääd

* 1885–1887: Gustav von Wick
* 1887–1895: Bernhard Hüger
* 1895–1900: Ludwig Lessing
* 1900–1930: Carl von Hammerstein-Gesmold
* 1930–1932: Ludwig Hamann

## Inwahnertall

## Gemenen
De Gemenen von’n Kreis Zeven (Stand&nbsp;1.&nbsp;Dezember 1910):
Däänmark-Rundfohrt

De **Däänmark-Rundfohrt** (däänsch: **Post Danmark Rundt**) is en Radrennen, dat jedes Johr in' August in Däänmark utdragen wurrd. Dat hörrt to de UCI Europe Tour un is in de Kategorie 2. HC inordnet. 2010 hebbt 15 Rennställe mit jeweils 8 Fohrers an de Rundfohrt deelnommen. Wegen de flach Landschap vun Däänmark is dit Deelstreckenrennen en Domään vun de Sprinter un Tietfohrer. Neben dat Gesamtklassement gifft dat ok en Mannschapswettbewarf, dorto noch de Bargwertung, dat Klassement vun de jung Fohrers un vun de de an meesten angriepen. Dat Rennen wurr 1984 to'n eersten Mal utdragen. Nah en söbenjohrig Ünnerbreeken wurrd dat siet 1995 weer dörführt. Rekordwinner sünd Kim Andersen un Jakob Fuglsang, de bi de Rundfohrt dreemal winnen kunnen, Fuglsang wunn de Rundfohrt 2010 to'n darten Mal in Folg. 
## Sieger

## Weblenken
* Offiziell Websteed (däänsch)
Bahrdörp

**Bahrdörp** () is en Oort in de Gemeen Belen (Samtgemeen Land Hadeln) in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen.

## Geografie

Bahrdörp liggt in de Masch an dat linke Över von de Elv, so üm un bi twee Kilometer af von’n Stroom. An Bahrdörp langs löppt de Haadler Kanaal.

De Naveröörd sünd Belen in’n Noordoosten, Neehuus mit Bülsdörp, Hollannerhoff un Buckhoff in’n Süüdoosten, Königswisch un Kedenbrook in’n Süden, dat Noorderenn von Oosterbrook in’n Süüdwesten un Mahrdörp, Nackenbüttel, Kochenbüttel un Oterndörp in’n Westen.

## Historie

Bahrdörp weer vör 1885 in’t Amt Oterndörp un na 1885 in’n Kreis Neehuus. 1932 is dat an’n Kreis Land Hadeln kamen un 1977 denn an’n Landkreis Cuxhoben.

### Inwahnertall

### Religion

Bahrdörp is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Vitus-Kark in Belen.

För de Kathoolschen is de Hillig-Krüüz-Kark in Oterndörp tostännig.

## Weertschop un Infrastruktur

In’n Süüdoosten von dat Dörp gifft dat en Windpark mit acht Windrääd.

### Verkehr

De Dörpstraat von Bahrdörp is in’n Noordwesten un Oosten bi Belen mit de Bundsstraat 73 verbunnen. Annere Straten na Bahrdörp gifft dat nich. De B&nbsp;73 geiht in’n Westen na Oterndörp, Olenbrook un Cuxhoben un in’n Süüdoosten na Neehuus un Kumbarg.

De nächste Bahnhoff is de Bahnhoff Oterndörp an de Nedderelvbahn.

## Footnoten
Ernst Söhl

**Ernst Söhl** (Schrieversnaam **Geerd Hadeler** un **Gerd de Imker**, hoochdüütsch *Ernst Söhle*; * 23. Februar 1901 in Oosterbrook; † 9. März 1990 in Helmworth) weer en plattdüütschen Schriever.

Söhl is 1901 in Oosterbrook boren. He hett ünner de Schrieversnaams *Geerd Hadeler* un *Gerd de Imker* twee plattdüütsche Böker mit Geschichten ut de Imkeree rutbröcht.

## Warken

* *En Vertellers ut’n Imkerleben.* Sülvsverlag, Helmworth 1955
* *Vertellers ut de Tied vör veertig Johr.* Freudenthal-Sellschop, Rodenborg 1963

## Weblenken
Ophusen

**Ophusen** betekent

* Ophusen, Oort in de Gemeen Oosterbrook in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen,
* Ophusen, fröheren Meyerhoff bi Breklum in’n Kreis Noordfreesland, Sleswig-Holsteen.

Kiek ok bi: Uphusen.
Amt Oterndörp

Dat **Amt Oterndörp** weer en Verwaltungsrebeed in Bremen-Veern un in dat Königriek Hannover mit Seet in Oterndörp binnen de Landdrostie Stood. Dor hebbt groff de hüdige Samtgemeen Land Hadeln un de oosten Delen von de hüdige Stadtgemeen Cuxhoben tohöört.

Dat Leid över dat Amt harr bet 1867 en Amtmann. In de Prüßentied na 1867 hett de eerste Beamte Amtshauptmann heten.

Dat Amt weer en reine Domanialverwaltung, de Justiz weer egenstännig organiseert.

Dat Amt Oterndörp is bi de Verwaltungs- un Justizreform an’n 1. Oktober 1852 ut dat ole sülvstännige Land Hadeln ahn de Stadt Oterndörp billt worrn. Hadeln weer in twee Stänn indeelt. De eerste Stand (Hoogland mit besünners goden Maschbodden) bestünn ut de söven Kaspels Olenbrook, de Worth, de Lee, Neenkarken, Oosterbrook un dat Oosterenn un Westerenn von Oterndörp. De twete Stand (Siedland mit deelwies Masch- un deelwies Moorbodden) weren de fiev Kaspels Ooster- un Wester-Helmworth, Godshem, Steenau un Wannen.

Dat Amt weer tohoop mit de Stadt Oterndörp 326 km² groot.

As Gericht för dat Amt is to’n 1. Oktober 1852 dat Amtsgericht Oterndörp inricht worrn.

Nadem dat Königriek Hannover 1866 an Prüßen kamen is, sünd 1867 Stüürkreise in de ne’e Provinz Hannover inricht worrn. Dat Amt hett denn to’n Stüürkreis Oterndörp tohöört.

Bi de Verwaltungsreform in Prüßen to’n 1. April 1885 is dat Amt Oterndörp oplööst worrn un dor is tohoop mit de Stadt Oterndörp de Kreis Hadeln von worrn.

## Inwahnertall

## Amtlüüd

* 1853–1857: Joachim Ferdinand Heins
* 1857–1859: Heinrich Holtzermann
* 1860–1864: Carl Franz August Meyer
* 1864–1879: Otto Gustav Hesse
* 1879–1885: Alexander Sostmann

## Footnoten
Kreis Leh

De **Kreis Leh** weer von 1885 bet 1932 en Landkreis in de prüüßsche Provinz Hannover mit Seet in Leh.

## Geografie

In’n Noorden dee de Kreis an de Stadt Cuxhoben grenzen un in’n Noordoosten an’n Kreis Hadeln. In’n Süüdoosten dee de Kreis op en Enn an’n Kreis Neehuus an’n Kreis Bremervöör stöten. In’n Süden weer de Kreis Geestmünn. In’n Westen leeg de Kreis an de Werser un op dat annere Över von de Werser weer dat Amt Butjadingen in dat Land Ollnborg.

## Geschicht

De Kreis Leh is an’n 1. April 1885 ut dat Amt Dorum un den Deel von dat Amt Leh billt worrn, de in’n Noorden von de Geest leeg. De Rest von dat Amt Leh keem an’n Kreis Geestmünn.

An’n 1. April 1920 is de Stadtkreis Leh ut’n Kreis rutnahmen un sülvsstännig worrn.

Bi de Kreisreform 1932 is de Kreis denn mit den Kreis Geestmünn to’n ne’en Landkreis Wersermünn tohoopfaat worrn.

## Landrääd

* 1885-1917: Eduard Rudolf Johann Geiger
* 1918-1932: Theodor Pieschel

## Inwahnertall

: * nu ahn de Stadt Leh

## Gemenen
De Gemenen von’n Kreis Leh (Stand&nbsp;1.&nbsp;Dezember 1910):
Kreis Geestmünn

De **Kreis Geestmünn** weer von 1885 bet 1932 en Landkreis in de prüüßsche Provinz Hannover mit Seet in Geestmünn.

## Geografie

In’n Noorden dee de Kreis an’n Kreis Leh grenzen un in’n Oosten an’n Kreis Bremervöör. In’n Süüdoosten weer de Kreis Oosterholt un in’n Süüdwesten de Kreis Blomendal. In’n Westen leeg de Kreis an de Werser un op dat annere Över von de Werser weer dat Amt Braak in dat Land Ollnborg. Mit dat Landwöörden dee dat Amt Braak ok mit en Stück op dat rechte Över von de Werser recken. In’n Noordwesten von’n Kreis Geestmünn weer de Stadt Bremerhoben.

## Geschicht

De Kreis Geestmünn is an’n 1. April 1885 ut dat Amt Hagen un den Deel von dat Amt Leh billt worrn, de in’n Süden von de Geest leeg. De Rest von dat Amt Leh keem an’n Kreis Leh.

1913 hett Geestmünn de Stadtrechten kregen un hett denn en egen Stadtkreis kregen, de ut’n Landkreis rutnahmen worrn is. Wulsdörp is 1920 von’n Kreis Geestmünn an de Stadt Geestmünn afgeven worrn un Schippdörperdamm 1927 an de Stadt Wersermünn.

Bi de Kreisreform 1932 is de Kreis denn mit den Kreis Leh to’n ne’en Landkreis Wersermünn tohoopfaat worrn.

## Landrääd

* 1. April 1885-1891: Georg Friedrich Ludwig Brandt
* 1891-1910: Albert Dyes
* 1910-1929: Leopold Rademacher
* 1929-1932: Walter zur Nieden

## Inwahnertall

: * nu ahn Geestmünn

## Gemenen
De Gemenen von’n Kreis Geestmünn (Stand&nbsp;1.&nbsp;Dezember 1910):
Filipp Bedrossowitsch Kirkorow

**Philipp Kirkorov** (* 30. April 1967 in Varna, Bulgarien) is en russ’sch Singer, Komponist un Musikproduzent vun bulgaarsch Afstammen.

Philipp Kirkorov hett Russland all 1995 bi den Eurovision Song Contest vertreden, keem aber mit dat Leed *Колыбельная для вулкана* (*Kolybelnaya dlya vulkana*; op platt so veel as *Slaapleed för’n Vulkan*) blots up den 17. Platz.

Kirkorow kreeg regelmatig mediale Upmarksomkeit dör sien skandalöös Uptreeden. He is Vader van twee Kinner.

## Weblenken

* Offizielle Websteed
*
Sixtus I.

**Sixtus I.** († um 125) (lat.-griechisch **Xystus**) weer etwa van 115 bit to sien Dood Bischop vun Rom un wurrd as Preester un Merteler betekent.

Biografisch Daten vun hüm sünd nich överleefert. He gellt as Römer un wurrd eerstmals in de  Papstlist vun den Irenäus vun Lyon erwähnt.

De kathoolsch Gedenkdag vun den Sixtus is de 3. April. Gröttere Verehrung as Hilliger kreeg all fröh de Merteler Sixtus II. 

Sien Name bedüüd: S(e)xtus = de Sösste (latien.) bzw. Xystos = de Glattmakt (greeksch).

## Weblenken

* [http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_0115-0125-_Sixtus_I,_Sanctus.html Gesamtwerk von Migne Patrologia Latina mit Inholtsverteken
* DNB-Katalog
Gilbert Scodeller

**Gilbert Scodeller** (* 10. Juni 1931 in Saint-Laurent-Blangy; † 13. April 1989 in Arras) weer en franzöösch Profi-Radrennfohrer.

He weer Profi van 1951 bit 1961. All in sien tweet Profi-Jahr kunn he dat Rennen Paris-Valenciennes för sück entscheeden. Dissen Sieg hett he 1854 noch mal schafft un kunn in dat Johr ok noch Paris–Tours winnen. Bi de Tour de France is he van 1954 bit 1956 antreden, kunn dat Rennen aber nie to’n Enn’ bringen.  

## Palmarès
* **1952**
** Paris-Valenciennes

* **1953**
** een Deelstreck Tour de la Manche
** Platz 2 Grand Prix de Fourmies
** Platz 3 Tour de Picardie*

* *'1954**
** [[Paris–Tours]]
** een Deelstreck [[Tour de Champagne]]
** [[Paris-Valenciennes]]

* **1955**
** Platz 2 [[Paris–Brüssel]]''

* **1956**
** Platz 3 [[Grand Prix d'Isbergues]]
** Platz 3 [[Paris-Valenciennes]]

* **1957**
** Platz 2 [[Paris-Valenciennes]]

* **1958**
** [[Tour de l'Ouest]]

* **1960**
** [[Circuit de la Vienne]]

* **1961*'
** Platz 3 [[Circuit de l'Indre]]*

## Weblenken
* Gilbert Scodeller in de Datenbank vun Radsportseiten.net
Rafael Addiego Bruno

**Rafael José Addiego Bruno** (* 23. Februar 1923 in Salto; † 21. Februar 2014) weer en uruguayisch Afkaat un Jurist. 1985 weer he 17 Daag lang Interimspräsident vun Uruguay. 

As Präsident vun den Böversten Gerichtshoff (*Suprema Corte de Justicia*) keem he nah den Rückträe vun Gregorio Álvarez an’ 12. Februar nah den  Artikel 156 vun de uruguayisch Verfaaten to dat Amt vun de Staatsböverhoopt un Regeerenschef. He harr dat Amt bit to’n 1. März inne, as - nah twalv Johren Militärdiktatur – de free wählt Julio María Sanguinetti Präsident wurr.

2003 weer Addiego Bruno „Freedensbotschaper“ (*„Ambassador of Peace“*) vun de vun Sun Myung Moon grünnd *Interreligious and International Federation for World Peace* (*IFFWP*, in Düütschland *IFFWF*).

## Enkeld Nahwiesen
Heinrich Schliemann

(Johann Ludwig) **Heinrich** (Julius) **Schliemann** (* 6. Januar 1822 in Niebukow; † 26. Dezember 1890 in Neapel) weer en düütsch Koopmann un Pionier vun de Feldarchäologie. As eerst Forscher hett he Utgraven in dat lüttasiaatsch Hisarlık dörführt un funn de vun hüm un tovör vun anner Forschers vermoot Ruinen un dat bronzetietlich Troja.

## Weblinks
Richard Jordan

**Richard Jordan** is de Naam von

* Richard Jordan (1847–1922), öösterrieksch Architekt,
* Richard Jordan (1891–1955), düütsch Offzeer un Bookhännler,
* Richard Jordan (1902–1994), brietschen Generaalleutnant,
* Richard Jordan (1937–1993), US-amerikaansch Schauspeler.
The Fury

**The Fury** betekent

* *[[The Fury (Roman)|The Fury]]*, Roman vun John Farris ut dat Johr 1976,
* *[[The Fury (Film)|The Fury]]*, Speelfilm vun Brian de Palma ut dat Johr 1978.
Kurt Gutowski

**Kurt Gutowski** (* 2. Januar 1922 in Schtoothoff; † 1. September 2008 in Offenbach) weer en plattdüütschen Schriever.

Gutowski is 1922 as een von negen Kinner von’n Dörpsmidd in Schtoothoff in Oostprüßen boren. He hett op Smidd lehrt un is in’n Tweten Weltkrieg bi de Luftwaffe wesen. He weer ünner annern Soldaat in de Ukraine, keem in sowjetsche Fungenschop un is na’n Krieg as Verdrevenen na Hessen kamen. Dor hett he later anfungen, den Dialekt von siene ole Heimat optoschrieven.

An’n 24. Februar 1945 hett he Martha Martin freet, mit de he later twee Döchter harr. Se hebbt denn in Offenbach wahnt.

## Warken

* *Üt miena Schtoothöffa Kinga-tied. Schtoothoff, Värtaalke, Jedichte (Schtoothöffa Plaut onn Höachdietsch) onn eene Schtoothöffa Plaut-Wörta-Lest).* (Rutgever: Jürgen Pinnow) Sülvsverlag, Westerland 1999
* *Düüsend Wörta Schtoothöffa Plaut = Tausend Worte Stutthöfer Platt.* (tohoop mit Harry Grieger; Rutgever: Jürgen Pinnow) Pinnow, Westerland 2000
* *Een poar Värtaalkes ütem Schtoothoff : Schtoothöffa Plaut onn Höachdietsch.* (tohoop mit Harry Grieger; Rutgever: Jürgen Pinnow) J. Pinnow, Westerland 2001
* *Een Schtoothöffa enn de Framd. Ärennrungen. Schtoothöffa plaut onn höachdietsch.* (Rutgever: Jürgen Pinnow) Pinnow, Westerland 2001
* *Eew_a Schtoothoff. Värtaalkes, Är=ennerugen, waut maun soo saejen deit, Jediçhte. Schtoothööw_a Plaut onn hö_achdietsch.* (tohoop mit Harry Grieger) LINCOM Europa, München 2007, ISBN 978-3-89586-499-5

## Kiek ook bi

* List vun plattdüütschen Schrievers

## Weblenken
Richard Jordan (Schauspeler)

**Richard Jordan** (* as *Robert Anson Jordan* 19. Juli 1938 in New York; † 30. August 1993 in Los Angeles) weer en US-amerikaanschen Schauspeler.

## Leven un Wark
Jordan hett eerst an de Harvard University studeert, vördem he sik op Theater Spelen kunzentreert hett. He hett an’n Broadway in mehr as hunnert Stücken mitspeelt. In de acht Johren vun sien Theater-Loopbahn hett he ok faken Regie föhrt. Bi dat *Joseph Papp’s New York Shakespeare Festival* hett he sien Ehfro Kathleen Widdoes drapen. De hett he 1964 heiraat. Twee Johren later is jemehr Dochter Nina boren worrn. Man, de Eh is na acht Johren wedder scheedt worrn. In de Johren vun 1976 bit 1985 hett he mit Blair Brown tosamen leevt. Mit ehr harr he sien Söhn Robert. Bit to sien Doot weer he dorna mit Marcia Gross tosamen.

Na sien Tiet an’t Theater hett Jordan 1971 in den FIlm *Lawman* sien eerste Filmrull hatt. In de 1970er un 1980er Johren hett he in vele bekannte Filmen mitspeelt. En wirklich grote Hööftrull hett he aver nie kregen. 1993 is em en Rull in den Film *[[The Fugitive (1993)|The Fugitive]]* anboden worrn, man he weer al to krank, as dat he annehmen künn. Dat glieke Johr noch is he an en Bregentumor doodbleven.

## Filmografie (Utwahl)

## Utteken
Richard Jordan is in’t Johr 1977 för *Captains and the Kings* mit den *[[Golden Globe]]* in de Kategorie *Best Feernsehschauspeler – Drama* uttekent worrn. Dat glieke Johr weer he ok för den *[[Emmy]]* vörslahn.

## Weblenken
*
Jackson Whipps Showalter

**Jackson Whipps Showalter** (* 4. Februar 1860 in Minerva, Kentucky; † 6. Februar 1935 in Lexington, Kentucky) weer en US-amerikaansch Schachspeler.

Showalter weer vun Berop Schoolmeester un nehm dorum blots immer in de Schoolferien an Schachturnieren deel. Hier glung hüm dat in de Loop vun sien Karriere immer weer, gegen den starksten Schachspeler ut sien Tiet to winnen, so gegen Steinitz, Maroczy, Pillsbury, Marshall, Tschigorin un Mieses. 

Faken hett he Schachmeester to Tweekämpe herutfordert. Dorbi wunn he denn gegen Janowski, Albin und Whitaker.

Van 1890 bit 1892 weer he amerikaansch Meester. Anfang vun dat 20. Johrhunnert hett he bi mehrweek düern europäisch Turnieren mitspeelt. 1904 keem he in dat Meesterturnier vun Cambridge Springs up den 5. Platz (bi 16 Deelnehmers). 

Van 1906 bit 1909 wunn Showalter weer de amerikaansch Meesterschap. Dornah hett he en langeren Paus inleggt. 1915 keem he aber noch mal torüch un wurr nochmals amerikaansch Meester. 1926 hett he sück aber endgültig vun den Turniersport torüchtrucken. 

Sien best historsch Elo-Tall bedroog 2676. De harr he in' September 1897.

In Schachkrinken harr he den Ökelnaam *De Lööw vun Kentucky*, eenmal wegen sien Hoorfrisur (*Löwenmähn*), aber vör allen wegen sien scharp Speel.

Showalter weer verheiraadt, sien Fru Nelly weer ok en good Schachspelerin.

## Weblenken
* Schachpartien vun Showalter up chessgames.com (engelsch)
Kreis Winsen

De **Kreis Winsen** weer von 1885 bet 1932 en Landkreis in de prüüßsche Provinz Hannover mit Seet in Winsen.

## Geografie

In’n Noorden harr de Kreis en Grenz mit Hamborg. In’n Oosten leeg de Kreis Lümborg un in’n Süüdwesten de Kreis Soltau. In’n Westen weer de Kreis Horborg un in’n Noordwesten dee de Kreis op en Enn an de Stadt Horborg grenzen.

## Geschicht

De Kreis Winsen is an’n 1. April 1885 ut dat Amt Winsen un de Stadt Winsen billt worrn.

Bi de Kreisreform 1932 is de Kreis denn mit den Kreis Horborg to’n ne’en un grötteren Kreis Horborg tohoopfaat worrn.

## Landrääd

* 1. April 1885-1890: Ernst Schulze
* 1890-1900: Erich von Flügge
* 1900-März 1921: Friedrich Ecker
* März 1921-1932: Horst von Windheim

## Inwahnertall

## Gemenen
De Gemenen von’n Kreis Winsen (Stand&nbsp;1.&nbsp;Dezember 1910):
Kreis Horborg

De **Kreis Horborg** weer von 1885 bet 1932 en Kreis in de prüüßsche Provinz Hannover mit Seet in Horborg.

## Geografie

In’n Noorden dee de Kreis op en lütt Enn an dat hambörgsche Moorborg stöten. In’n Noordoosten leeg de Stadt Horborg un in’n Westen de Kreis Winsen. In’n Süden weer de Kreis Soltau un in’n Süüdwesten de Kreis Rodenborg. In’n Westen dee de Kreis Horborg an’n Kreis Zeven un an’n Kreis Stood grenzen un in’n Noordwesten an’n Kreis Jörk.

## Geschicht

De Kreis Horborg is an’n 1. April 1885 ut dat Amt Horborg un dat Amt Töst billt worrn.

An’n 1. April 1906 hett de Kreis Lauenbrook an de Stadt Horborg afgeven un 1910 Eißendörp an de Stadt Horborg. De Gemeen Neehoff is 1910 Deel von de Stadtgemeen Willemsborg worrn. Willemsborg sülvs is an’n 1. September 1925 ut’n Kreis rutnahmen worrn un hett denn en egen Stadtkreis billt.

An’n 1. Juli 1927 is de Goodsbezirk Kattwiek denn mit Horborg un Willemsborg to de ne’e Stadt Horborg-Willemsborg tohoopslaten worrn un weer dormit ok nich mehr in’n Kreis Horborg.

Bi de Kreisreform 1932 is de Kreis denn mit den Kreis Winsen to’n ne’en un grötteren Kreis Horborg tohoopfaat worrn. Dorbi is de Gemeen Lauenbrüch aver an’n Kreis Rodenborg kamen.

## Landrääd

* 1. April 1885-1909: Bernhard von Goeschen
* 1909-1925: Felix Rötger
* 1925-April 1929: Hans Helferich
* April 1929-April 1931: Hans von Hoffmann
* April 1931-1. Oktober 1932: Heinrich Graf von Bernsdörp

## Inwahnertall

## Gemenen
De Gemenen von’n Kreis Horborg (Stand&nbsp;1.&nbsp;Dezember 1910):

: * Eißendörp is 1910 Deel von de Stadt Horborg worrn un harr 1895 1.266 Inwahners
: ** Lauenbrook is an’n 1. April 1906 Deel von de Stadt Horborg worrn un harr 1895 746 Inwahners
: *** Neehoff is 1910 Deel von de Stadt Willemsborg worrn un harr 1895 904 Inwahners

## Footnoten
Otter

**Otter** betekent

* Otters (Lutrinae), en Soort Deerten, för de Oort, de in Middeleuropa leevt, kiek bi Otter,
* Otter, Gemeen in’n Landkreis Horborg, Neddersassen,
* Otter, Stroom in England, de in’n Engelschen Kanaal münnt,
* Otter, Beek in Neddersassen, de in de Bever münnt,
* Otter, Oort in Montana, USA,
* SMS ''Otter'', Kanonenboot von dat Düütsche Riek (1877),
* SMS ''Otter'', Kanonenboot von dat Düütsche Riek (1909),
* Otter, Barg in Öösterriek,
* Otter, Mark för Schoh.

**Otter** is de Familiennaam von

* Anne Sofie von Otter (* 1955), sweedsche Mezzosopranistin,
* Butch Otter (* 1942), US-amerikaanschen Politiker,
* Casten von Otter (* 1941), sweedschen Sozioloog,
* Christian Otter (1598–1660), düütschen Mathematiker un Bomeester,
* Clement Leroy Otter (* 1942), US-amerikaanschen Politiker,
* David Otter (* 1991), öösterriekschen Footballspeler,
* Fredrik Wilhelm von Otter (1833–1910), sweedschen Admiraal un Politiker,
* Göran von Otter (1907–1988), sweedschen Diplomaat,
* Jakob Otter (1485–1547), düütschen Theoloog,
* Jiří Otter (1919–2018), tschechschen Theoloog,
* Johan Otter (1707–1749), sweedsch-franzööschen Orientalist,
* Karl Otter (1883–1945), düütschen Gewerkschafter un Politiker,
* Lothar Otter (1931–2016), düütschen Soziaaldemokraat,
* Ned Otter, US-amerikaanschen Musiker,
* Thomas Otter (* 1971), öösterriekschen Bedrievsweertschopper,
* William Otter (1768–1840), Bischop von Chichester,
* William Dillon Otter (1843–1929), kanaadschen Generaal.
Kampen

**Kampen** betekent

* Kampen, Stadt in de Gemeen Kampen, Oaveriessel, Nedderlannen,
* Kampen, Gemeen op Sylt in’n Kreis Noordfreesland, Sleswig-Holsteen,
* Kampen, Oort in de Gemenen Wannen un de Lee in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen,
* Kampen, Oort in de Gemeen Woonserediel, Freesland, Nedderlannen,
* Kampen, Oort in de Gemeen Hulst, Zeeland, Nedderlannen,
* Kampen, Oort in de Gemeen Franekerediel, Freesland, Nedderlannen,
* De Kampen, Oort in de Gemeen Hollands Kroon, Noord-Holland, Nedderlannen,
* De Kampen, Oort in de Gemeen Zuudhörn, Grünneng, Nedderlannen,
* Kampen, Deel von’n Oort Nützen in’n Kreis Sebarg, Sleswig-Holsteen,
* Kampen, Stadtdeel von Oslo, Noorwegen,
* Kampen, Stadtdeel von Stavanger, Noorwegen,
* Kampen, Stadtdeel von Helsinki, Finnland,
* Kampen, Barg in de Alpen in Bayern.

Dat is ok de hoochdüütsche Naam von

* Kamp, Oort in de Gemeen Will in’n Landkreis Horborg, Neddersassen.
Schönau

**Schönau** () is en lütten Oort in de Gemeen Esdörp in’n Landkreis Stood, Neddersassen. Dat liggt op dat rechte Över von de Oost.

## Geografie

Schönau liggt op’n Rand von en Geestsporn, de hier bet dicht an de Oost stött.

De Naveröörd sünd Brobargen in’n Noordoosten, Esdörp in’n Süüdoosten, Gröpel in’n Süden un Oostendörp in’n Westen op de annere Sied von de Oost (wat to’n Landkreis Rodenborg höört).

## Historie

### Verwaltungsgeschicht

Schönau höört von öllers al to Gröpel mit to un weer keen egen Gemeen. An’n 1. Juli 1972 is Schönau tohoop mit Gröpel Deel von de Gemeen Esdörp worrn.

Vör 1885 weer Schönau Deel von de Böörd Olendörp binnen dat Amt Himmelpoorten. 1885 is de Oort denn Deel von’n Kreis Stood worrn un 1932 von’n Landkreis Stood.

### Inwahnertall

### Religion

Schönau is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Martinskark in Olendörp.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

Schönau liggt an en Blangenstraat von de Kreisstraat 82, de in’n Noordoosten över Brobargen, Kronenborg un Blomendol na Burweg an de Bundsstraat 73 ran löppt un in’n Süüdwesten dör Gröpel na de Landsstraat 114 geiht. Över lüttjere Straten is Schönau ok mit Esdörp verbunnen.

De nächste Bahnhoff is de Bahnhoff Himmelpoorten an de Nedderelvbahn von Cuxhoben na Hamborg, wat so bi 13 Kilometer weg is.

### Scholen

De Schoolkinner gaht na de Grundschool Esdörp. Na Haupt- oder Realschool köönt se denn na dat Schoolzentrum Olendörp gahn oder op’t Gymnasium in Stood (Vincent-Lübeck-Gymnasium) oder in Bremervöör (Gymnasium Bremervöör).

## Footnoten
Mals

**Mals** betekent

* Mals, Gemeen in Süüdtirol, Italien,
* Mals, Oort in de Gemeen Beverst in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen,
* Mals, Oort in de Gemeen Deins in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen.
Roger Ruud

**Roger Ruud** (* 1. Oktober 1958 in Hurdal) is en ehmalger norweegsch Skispringer.

## Loopbahn
In de Saison 1981/82 keem he in de Gesamtwertung vun de Veerschanzentournee up den 2. Platz achter Manfred Deckert ut de DDR.

All tosommen wunn he negen Weltcupspringen, dorünner dat Neejohrsspringen 1982 in  Garmisch-Partenkirchen. Sien beste Saison in' Weltcup w
eer de Saison 1980/81, as he achter Armin Kogler den tweeten Platz belegg. 1980 hett he för Norwegen an de Olympisch Winterspelen deelnommen.

## Wat he schafft hett
### Weltcupsiege

### Weltcupplatzierungen

## Weblenken
* Statistik up de FIS-Websteed
* Roger Ruud in de  Datenbank vun Sports-Reference.com (engelsch)
Moorborg (Mehrdüdig Begreep)

**Moorborg** betekent

* Moorborg, Oort in Hamborg,
* Moorborg, Oort in de Gemeen Westerstäe in’n Landkreis Ammerland, Neddersassen,
* Moorborg, Oort in de Gemeen Briedl in’n Landkreis Lümborg, Neddersassen.
Claus von Klenck

**Eberhard Claus von Klenck** (* 1761 in Wellingsbüttel; † 22. Januar 1821 in Bremen) weer en düütschen Verwaltungsbeamten un Politiker.

Von Klenck is 1761 in Wellingsbüttel op dat Eddelgood von de Familie boren worrn. He weer von’n 27. September 1776 bet to’n 27. Februar 1779 as Akademist bi dat Michaelisklooster in Lümborg un hett von 1779 af an an de Universität Göttingen Juristeree studeert. He is 1783 denn Amtsauditer bi dat Amt Neehuus worrn. 1784 hett he ok noch en Steed as Assesser bi dat Bremen-Veernsche Hoffgericht Stood annahmen. 1787 is he Würklichen Raat bi de Justizkanzlie Stood worrn.

1791 is he Amtmann in dat Amt Mesborg worrn un 1797 denn in dat Amt Bremervöör. Dat is he bet to sien Dood 1821 bleven.

In de Franzosentied weer he ünner dat Königriek Westfalen Präsident von dat Tribunal in Bremervöör un ünner dat Kaiserriek Frankriek de eerste Tribunalrichter bi dat Tribunal in Bremerleh un later Raat bi’n Gerichtshoff in Hamborg.

Na dat Enn von de Franzosentied weer he Afornten bi de Ständeversammlung von dat Königriek Hannover.

Von Klenck hett den Guelphen-Orden kregen un na em is dat Dörp Klenkendörp nöömt, dat en Tied na sien Dood bi de Moorkolonisation in dat Amt Bremervöör grünnt worrn is.

## Footnoten
Boethius

**Anicius Manlius Severinus Boethius** (klassisch [], modern ok [], ok *Boëthius* schreven; * um 480/485; † twuschen 524 un 526 in Pavia oder in Calvenzano in de hüdige Provinz Bergamo) weer en Gelehrten, Politiker un neeplatoonschen Philosophen un Theologen in de Tied vun de Ostgoten ehren König Theoderik den Groten. Unner em hett he hoge Ämter in'e Hand harrt. Man he is in Verdacht kamen, he harr sik mit Anhängers vun den Kaiser vun Oostrom gegen de Herrschop vun de Ostgoten afsnackt. Vundeswegen is he inspeert  un vunwegen Hoochverrat verordeelt un henricht' wurrn. 

Boethius hett sik vornahmen, en ehrgiezig Bildungsprogramm um to setten. He harr dat dor up afsehn, Platon un Aristoteles ehre Warke alltohopen in latiensche Oversetten vor to leggen un dor en Kommentar to to schrieven. He meen, dat weern de Grundtexte vun de greeksche Literatur in Philosophie un Wetenschop. Fudder hett he ok Lehrböker schreven. Dor woll he den Karn vun dat Bildungsgoot, wat up em to kamen weer, for de Tokumst mit redden, vunwegen dat dat in'n Westen, wo allerwegens Latiensch snackt wurrn is, mit de Kennis vun de Greeksche Spraak unbannig bargdal gahn weer. Ok hett he sik vornahmen, achteran woll he  wiesen, dat Platon un Aristoteles overeen stimmen döen, so, as he dat, mit de meisten Minschen dortieds, annehmen dö. Vunwegen dat he so fröh sturven is, is he mit düt unbannige Wark nich feerdig wurrn. Man he is doch de wichtigste Mittler  wurrn, de de greeksche Logik, Mathematik un Musiktheorie an de latiensche Welt vun dat Middeloller bit in dat 12. Johrhunnert wietergeven hett. Bannigen Indruck maakt hett siene Schrift *[[De Consolatione Philosophiae]]* („Vun de Philosophie ehren Troost“), de he achter Trallen schreven hett. Dor hett he in upschreven, wat he over Ethik un Metaphysik denken dö. Bovenhen hett he ok Traktate over Theologie schreven. 

## Belege