WALL·E

**WALL·E** (düütschen Titel: *WALL·E – Der Letzte räumt die Erde auf*) is de Titel vun en US-amerikaanschen Animatschoonsfilm ut dat Johr 2008, de vun de Pixar Animation Studios un de Walt Disney Company produzeert worrn is. De Titel betütt sik op de Hööftfigur in den Film, en Roboter, un is de Afkörten för *Waste Allocation Load Lifter – Earth-Class* („Todeeler för Müll un Lastenhever – Eerdklass“).

## Inholt
De utoopsche Film wiest en Vision vun en tokamen Eer, de dör Ümweltversmudden as Naklapp vun den gresigen Massenkonsum un den Müll, de dorut entsteiht, nich mehr bewahnt warrn kann. De Minschen hebbt dorüm al vör lange Tiet en Ruumschipp mit den Naam *Axiom* boet, dat vullstännig autark is. De verbruukte Eer hebbt se achter sik torüch laten un dorop en Heer vun Müllroboters vun’n Tyyp WALL·E, de den Müll tosamenrümen schüllt. Fief Johren schüll dat duern, man dat Ruumschipp is nich wedder torüch kamen. Nu in’t Johr 2815, sövenhunnert Johren later, is blots noch een vun de Roboters överbleven, de as Protagonist vun den Film deent. Över de Johrhunnerten hett WALL·E sik wieterentwickelt un so wat as en egen Bewusstwesen kregen. Dat geiht so wiet, dat WALL·E in de Laag is, sülvststännig na Ersatzdeelen to söken. Ok annere Saken, de em intresseren doot, sammelt he in un föögt jem sien private Sammlung bi. Blangen em gifft dat op de Eer blots noch en Kackerlaak, de WALL·e sien eenzigen Fründ is. Vun de Kopie vun den Film *[[Hello, Dolly! (Film)|Hello, Dolly!]]* lehrt de Roboter, dat de Bestimmung vör all högeren Leevwesen to wesen schient, dat se sik in’nanner verkieken doot.

Een Dag finnt WALL·E an en versteken Oort en lütte Plant, de he in sien Sammlung mit opnehmen deit. Korte Tiet later kummt en Ruumschipp na de Eer. Vun Boord afsett warrt de Roboter EVE (*Extraterrestrial Vegetation Evaluator* „Buteneerdsch Vegetatschoonsutweerter“), in den sik WALL·E denn ok fix verkieken deit. EVE will aver nix vun em weten. Ehr Opdrag is, de Eer op orgaansch Leven to ünnersöken, dat in de Laag is, Photosynthees to bedrieven. Wohrhaftig finnt se, wat se söcht, neemlich de Plant, de WALL·E funnen harr. Se nimmt de Plant an sik, stellt ehr in en Fack binnen ehr un deaktiveert sik. Korte Tiet later warrt EVE wedder vun den Ruumtransporter afhaalt. WALL·E geiht ehr na un kummt so mit in dat Ruumschipp *Axiom*. De Minschen an Boord hebbt sik över de Johrhunnerten wegen de Automatiseeren, de siede Gravitatschoon un dat duersome Berieseln vun de Medien to fette, degenereerte Leevwesen entwickelt, de vun de Eer, vun de se inst afstammt sünd, nix mehr weet oder weten wüllt.

As nu de Kaptein vun de *Axiom* de Plant vun EVE övernehmen will, is se opmaal verswunnen. EVE warrt dorophen vun’n Boordreekner AUTO (in de düütsche Faten *Otto*) na Reparatur schickt. WALL·E hett dat Geföhl, dat EVE afschalt warrn schall un versöcht ehr to redden. Dormit löst he en Schandaal ut. De Kaptein maakt sik aver de Möh ruttofinnen, woneem WALL·E herkummt un kiekt sik ok Opteken över dat fröhere Leven op de Eer an. Dorna sett he Kurs op de Eer. Man, dor hett AUTO wat gegen un hinnert den Kummandant doran. AUTO hett neemlich de Order kregen, nie wedder na de Eer torüchtoflegen, vunwegen dat de Wetenschopplers un de Regeeren al vör mehr as 700 Johren beslaten hebbt, dat de Eer nienich mehr koloniseert warrn kann. Dat weer ok de Grund, worüm AUTO de Plant an de Siet maakt hett, de EVE as lebennigen Bewies mit an Boord bröcht hett, dat de Eer wedder bewahnt warrn kann. WALL·E un EVE künnt de Plant aver redden.

De Kaptein mutt sik nu mit AUTO rümslahn, kann em opletzt aver afschalten. EVE hett dat intwüschen henkregen, de Plant in den Holodetekter to setten, wodör de *Axiom* automaatsch Kurs op de Eer setten deit. WALL·E hett aver bi den Versöök, AUTO aftoschalten, böös wat afkregen. De eenzige Mööglichkeit em to redden is de Eer, woneem dat Ersatzdeelen för em gifft. As se ankamen sünd, söcht EVE all nödige Deelen tosamen, üm WALL·E heel to maken. Man dorna is he wedder in en Tostand, as he produzeert worrn is – ahn sien Persönlichkeit, de he mit de Johrhunnerten entwickelt hett. All dat kummt aver gau wedder torüch, as EVE em mit veel Leev anröhren deit. 

Aver nich blots WALL·E warrt reddt: Tosamen mit de Roboters maakt sik de Mischen doran, jemehr olle Heimat, de Eer, wedder optoboen un wedder to koloneseeren. In’n Afspann vun den Film warrt wiest, woans de Eer na un na wedder gröön warrt un de Minschen wedder lehrt op egen Benen to stahn. WALL·E un EVE blieft tosamen.

## Kritik
De Animatschoonsfilm is vun de Kritik to’n gröttsten Deel positiv opnahmen worrn: 
* In de New York Times to’n Bispeel schreev A.&nbsp;O. Scott över de eersten veertig Minuuten – de meist vullstännig ahn Snacken utkaamt – vun en *„kineastisch Gedicht vun so veel Esprit un Schönheit, dat sik de düstere Naklapp eerst na einige Tiet insickern de“*. De Speelbaas un Schriever Stanton nütt hier dat Medium Film, üm an de groten Ünnernehmen un Kunzerne Kritik to öven för de vun jem präägt Konsumkultur.
* Kyle Smith vun de New York Post schreev över de düsteren Sieten vun’t Dreihbook: „*Ik versöök an en Tekentrickfilm vun Disney to denken, de so düster un zynisch is, as disse hier. Mi fallt keeneen in.*“ De Dorstellen vun de Minschen in tokamen Tieten as fette Idioten weer togliek dicht bi de Besökers vun Walt Disney World, de in en sterile, künstliche Ümgegend passiv Ünnerholen konsumeert
* Todd McCarthy schreev in de Variety, dat WALL·E „eenfack aver riek an Infäll“ weer. He meen, dat de Toon un de Inholt vun den Film teemlich positiv weern, ofschoonst se ehr Wörteln in en Apokalypse harr: „*Jo, dat Gresigste kummt noch op uns to, aver de Minschheit warrt över kort oder lang jümmer to ehr Wörteln torüchkamen. Dat is goot to weten.*“

## Utteken
WALL·E weer en utermatig spoodrieken Film, de in de *[[Internet Movie Database|IMDb]]-Tokieker-Chartlist* in’t böverste Drüddel vun de TOP 250 steiht. Dat wiest sik ok in de Utteken. Alltohopen weer de Film för 89 Filmpriesen vörslahn un hett 48 dorvun wunnen. Dorünner weern:
* 2008: de *[[Satellite Award]]* in de Kategorie *Best Speelfilm, Animatschoon oder Mischen dorvun*
* 2008: de *[[AFI Film Award]]* in de Kategorie *AFI Film vun’t Johr* för *Jim Morris*
* 2009: de *[[Oscar]]* in de Kategorie *[[Oscar/Best Animatschoonsfilm|Best Animatschoonsfilm]]* för *Andrew Stanton*
* 2009: de *[[Saturn-Pries]]* in de Kategorie *[[Saturn-Pries för den besten Animatschoonsfilm|Best Animatschoonsfilm]]*
* 2009: de *[[BAFTA Film Award]]* in de Kategorie *Best Animatschoonsfilm* för *Andrew Stanton*
* 2009: de *[[Golden Globe]]* in de Kategorie *[[Golden Globe/Best Animatschoonsfilm|Best Animatschoonsfilm]]* för *Andrew Stanton*
* 2009: de *[[Golden Reel Award]]* in de Kategorie *Best Toonsnitt in en Speelfilm* för *Matthew Wood* un vele annere
* 2009: de *[[Grammy]]* in de Kategorie *Best Leed in en Speelfilm oder Feernsehn * för *Peter Gabriel* un *Thomas Newman*
* 2009: de *[[BMI Film Music Award]]* för *Thomas Newman*
* 2009: de *[[Eddie-Award]]* in de Kategorie *Best sneden Speelfilm (Musical oder Kummedie)* för *Stephen Schaffer*

## Stimmen

## Anners wat
De Film *WALL·E* is vun Andrew Stanton maakt worrn, de vörher al en *[[Oscar]]* för den Film *[[Finding Nemo]]* wunnen harr. Dat Kunzept för den Film harr Stanton al torecht leggt, noch vördem 1995 *[[Toy Story]]* produzeert weer. De Grundlaag weer dorbi de Fraag, wat passeert, wenn de Minschen inst de Eerd evakueert un den letzten Roboter nich utschalten doot. Pete Docter hett 1995 in blots twee Maanden den Film utklamüstert, nadem Stanton em de Geschicht vertellt harr. He hett denn aver doch lever eerst *[[Monsters, Inc.]]* dreiht, vunwegen dat he nich seker weer, en Leevgeschicht twüschen Maschienen to vertellen. Den Roboter *WALL·E* hett Stanton mit Help vun en Kieker utklamüstert. He wull en Hööftfigur ahn Mund un Nees, de blots mit de Ogen sien Geföhlen vermiddelt. Na sien egen Vertellen, künn de Figur – tomindst ahn Afsicht – Influss vun *[[Short Circuit]]* hatt hebben.

De Stimmen vun de Roboters weern nich direkt vun Schauspelers snackt, as dat begäng is, man se sünd vun Ben Burtt eerst resampelt worrn. De Stimm vun’n Boordreekner Auto (düütsch Otto) is ünner annern mit Help vun de Spraaksynthees-Software MacIn Talk vun Apple entstahn. De Roboter EVE is ünner Bedeeligen vun den Apple-Designerbaas Jonathan Ive utklamüstert worrn. De Betog to Apple warrt an mehrere Steden in’n Film düütlich: WALL·E bruukt t.&nbsp;B. en ollen Apple iPod, üm en Video aftospelen. Bito is bi em, de glieke Toon to höörn as de klass’sche Starttoon vun en Apple-Reekner, wenn WALL·E sien elektrisch Opladen över sien inboeten Solarmodulen afslaten hett.

De Film bargt vele Anlehnen un Zitaten an oder vun annere Science-Fiction-Klassikers as *[[Star Wars: Episode IV – A New Hope|Star Wars]]* (1977), *[[Alien]]* (1979) oder *[[2001: A Space Odyssey]]* (1968) sünners in de Szenen op dat Ruumschipp *Axiom*. To’n Bispeel wennt sik jüst so as in *2001* de Boordreekner gegen de Minschen un sütt ok optisch jüst so ut. As de fette Kaptein vun de *Axiom* op sien egen Fööt steiht un to’n eersten maal wedder sülvst löppt, warrt de Musik *[[Also sprach Zarathustra (Strauss)|Also sprach Zarathustra]]* vun Richard Strauss inspeelt, de ok bi *2001* bruukt weer. De Szenen, as sik dat Ruumschipp schraag leggt, speelt op den Katastrofenfilm *[[The Poseidon Adventure]]* (1972) an.

To’n eersten maal is ok en Schauspeler in en Pixar-Film to sehn. As eenzige echte Schauspeler mit en Spreekrull is Fred Willard to seh, de den Präsident vun de Firma *Buy n Large* speelt. Wietere Schauspelers sünd in de Warffilmen vun de Firma to sehn.

De Film is mit en Budget vun ruchweg 180 Millionen US-Dollars dreiht worrn. Bit Enn vun 2008 harr he aver weltwiet al mehr as 500 Millionen US-Dollar inspeelt. To den Film gifft dat ok en Vörfilm ünner den Titel *[[Presto (Film)|Presto]]*. Op de Blu-ray- un de DVD-Faten vun den Film is ok de Kortfilm *[[BURN-E]]* to finnen, de parallel de Geschicht ut de Sicht vun en Roboter vun de *Axiom* vertellt. Disse Roboter is in’n Hööftfilm al in en Nevenrull to sehn.

De Film is Justin Wright todacht, en Mitarbeiter vun Pixar, de in’n März 2008 in’n Öller vun blots 27 Johren doodbleven is. Wright harr an’n Afspann vun *[[Ratatouille (Film)|Ratatouille]]* mitarbeit as ok an de Storyboards vun *WALL·E* un *Presto*

## Borns


## Weblenken

* Kritiken to’n Film op Rotten Tomatoes
* Offizielle düütsche Websteed to’n Film