Phong Nha-Kẻ Bàng

**Phong Nha-Kẻ Bàng** is de Naam vun en Natschonalpark in’t nöördliche Zentral-Vietnam. De Park liggt as Deel vun de beiden Distrikten Bố Trạch un Minh Hoa in de Provinz Quảng Bình, ruchweg 500&nbsp;km süüdlich vun de vietnameeschen Hööftstadt Hanoi. De Phong Nha-Kẻ Bàng Natschonalpark hett en Flach vun üm un bi 86.000 Hektar un liggt nipp un nau an de Grenz na Laos.

## Geologie

In den Natschonalpark befinnt sik dat öllste bedüdene Karstrebeet in Asien. Billt sik sik de Karstformatschoon siet dat Paläozoikum (vör ruchweg 400 Millionen Johren). Dör de tektonischen Aflööp hett de Karstlandschop vun’n Park en sünnere Tohopensetten un wiest tallrieke teemlich achtbore geomorpholoogsche Egenschoppen op. De wietlöpige Phong Nha-Kẻ Bàng Natschonalpark bargt intressante Rebeden as en grote Tall vun Höhlen un Strööm, de op mehr as 65&nbsp;km Läng ünner de Eer verlopen doot.

Britische Forschers hebbt in’n April 2009 twintig ne’e Höhlen in dissen Park opdeckt, de en Samtläng vun 56 Kilometers hebbt. Na jemehrn Bericht befinnt sik dorünner de gröttste Höhl vun de helen Welt: De *Sơn-Đoòng-Höhl* is grötter as de *Deer Cave* in Malaysia, de in’n Gunung Mulu Natschonalpark liggt.

## UNESCO-Weltnaturarv

De Natschonalpark Phong Nha-Ke Bang is 2003 in de List vun dat Weltnaturarv vu de UNESCO opnahmen worrn. De Park liggt 450&nbsp;km süüdööstlich vun Hanoi, 45&nbsp;km noordwestlich vun Đồng Hới un 300&nbsp;km noordwestlich vun Đà Nẵng. De Park stellt dat Karnstück vun dat letzte slaten Wooldrebeet vun’t middlere Vietnam dor un tellt to dat Bargland Trường Sơn (ok *Annamitische Kordillere*), wat för sien eenzigordigen Kalkfelsen un -höhlen bekannt is, as ok vun de bannige Männichkeit vun ünnerscheedliche Deerorden

Dat Parkrebeet is tosamen mit an in Laos angrenzen Schuulrebeet Hin Namno een vun de beiden gröttsten Kalksteen-Rebeden in de Welt un bargt eenige hunnert Höhlen mitsamt lange Gäng mit Stalaktiten un Stalagmiten. Wetenschopplers ut Grootbritannien un Vietnam hebbt twintig Kilometer dorvun utforscht un vele Strööm un Waterfäll ünner de Eerd opdeckt.

## Planten un Deerten
Phong Nha-Kẻ Bàng is för sien tallrieken Deerorden bekannt. In den Park sünd 381 verscheden Warveldeerten beschreven, dorünner 59 Orden vun Amphibien. Wieter gellt de Park ok as en floristisch Zentrum vun grote bioloogsche Männichkeit in Indochina mit mehr as 1320 beschrevene Planetenorden.
Alleen an Söögdeerten leevt in den Park 112 Orden, worünner tomindst negen Apenorden as Makaken, Languren un Gibbons..

In’t Bargland vun Trường Sơn warrt regelmatig ne’e Deerorden opdeckt. Dorto höört to’n Bispeel de Saola-Antilopen, de Resenmuntjaks, dat Annamitische Striepenkaninken un de Grauschenkelt Kledaaschaap, de bedrauht is.

### Planten

Bööm, de faken in’n Park för kamt, sünd to’n Bispeel *[[Hopea]]* sp., *[[Sumbaviopsis albicans]]*, *[[Garcinia fragraeoides]]*, *[[Burretionendron hsienmu]]*, *[[Chukrasia tabularis]]*, *[[Photinia aroboreum]]* un *[[Dysospyros saletti]]*. Bestimmt warrt de Park vun Bööm, de jümmer gröön sünd. De bedüdensten dorvun sünd Dipterocarpus kerri*, *Anogeissus acuminate*, *Pometia pinnata* un *Lagerstroemia calyculata*. De verbreedsten Familien in Phong Nha-Ke Bang sünd [[Lauraceae]], [[Fagaceae]], [[Theaceae]] un [[Rosaceae]] as ok Gymnospermen as *Podocarpus imbricatus*, 
*Podocarpus neriifolius* un *Nageia fleuryi*.

Wieter sünd tomindst ok dree rore Orchideenorden, *Paphiopedilum malipoense*, *Paphiopedilum dianthum*, *Paphiopedilum concolor*.

Ok endemische Orden sünd in den Natschonalpark to finnen as *Burretiodendron hsienmu*, *Cryptocarya lenticellata*,*Deutrizanthus tonkinensis*, *Eberhardtia tonkinensis*, *Heritiera macrophylla*, *Hopea* sp., *Illicium parviflorum*, *Litsea baviensis*, *Madhuca pasquieri*, *Michelia faveolata*, *Pelthophorum tonkinensis*, *Semecarpus annamensis*, *Sindora tonkinensis*.

=== Deerten ===



Düütsche Forschers helpt Vietnam bi’t Schulen vun Planten un Deerten in’n Natschonalpark Phong Nha-Kẻ Bàng. 1999 hett de [[Kölner Zoo]] en Projekt tosamen mit de [[Natschonaluniversität Hanoi]] grünnt un sett sik in’n Park för’t Schulen vun’n Woold in un billt [[Ranger (Schuulrebeet)|Rangers]] ut. Grundlaag vun’n [[Ordenschuul]] is, de vörkamen Orden nipp un nau uttoforschen. In de letzten teihn Johren sünd in’n Park tallrieke ne’e Orden opdeckt worrn. Tosamen mit de [[Zooloogsche Sellschop Frankfort|Zooloogschen Sellschop Frankfort]] warrt en Schuulrebeet för teihn Primatenorden föddert, to de ü.&nbsp;a. de [[Hatinh-Langur]] un de [[Rootschenklig Kledaaschaap|rootschenklige Kledaaschaaph]]öört.

In’t Johr 2005 hebbt düütsche un vietnameesche Wetenschoppler en ne’e [[Geckos|Gecko]]-Oord (*Cyrtodactylus phongnhakebangensis*) opdeckt, de in’n Park endemisch is. Düütschland hett an’n 3. November 2005 toseggt, den Park mit 12,6 Millionen Euro to ünnerstütten, dat de Ordenmännichkeit in dat Rebeet wohren blifft. En wieteren endemischen Gecko (*Gekko scienciadventura*) is 2004 na de [[ZDF]]-Sennen *Abenteuer Wissen* nöömt worrn.

Mehrere Söögdeer-Orden sünd in Gefahr, as to’n Bispeel *Capricornis sumatraensis*, *Megamuntiacus vuquangensis*. Wietere Oorden sünd wohrschienlich in Gefahr: [[Saola]] (*Pseudoryx nghetinhensis*), [[Asiaatsche Swartboor]] (*Selenarctos thibetanus*) un *Helarctos malayanus*. In dat Parkrebeet leevt bito *Manis javanica* un *tho van* (*Nesolagus timminsii*). Teihn Fleddermuusorden staht op de „[[Roden List vun de Orden in Gefahr]]“. Ok vun de lütten Söögdeerten in’n Park staht 18 op de „Roden List vun Vietnam vun de Orden in Gefahr“ un söss in de allgemenen „Roden List“. Wieter sünd in den Park 72 Fischorden beschreven, vun de ok veer op de „Roden List“ staht, as to’n Bispeel *Chela quangbinhensis*.

Bito sünd 72 Vagelorden in’n Park bekannt. An’n fakensten gifft dat dor *Arborophila charltonii*, *Picus rabieri*, *Anorrhinus austeni*, *Stachyris herberti* un *Jabouilleia danjoui*. Disse Naturruum stellt ok dat eenzige bekannte Vörkamen vun *Lophura hatinhensis* un *Lophura imperialis'' in Phong Nha-Ke Bang dor.

## Tourismus
In de Gemeen Son Trach liggt dat Deenstzentrum för’n Tourismus. Besökers könnt den Park mit’n Tog, mit’n Bus oder mit’n Fleger anstüern. Phong Nha-Ke Bang liggt op’n Ho-Chi-Minh-Padd. De Noord-Süüd-Bahn hollt in Đồng Hới, woneem ok de Flaaghaven Đồng Hới liggt. Vietnam Airlines flüggt den Internatschonalen Flaaghaven Noi-Bai (Hanoi) as ok den internatschonalen Flaaghaven Tân Sơn Nhất (in Ho-Chi-Minh-Stadt) an. In’t Touristenzentrum gifft dat Reiseleiders, de engelsch, franzöösch oder chines’sch snackt.

De Tourismus entwickelt sik teemlich gau, aver nich jüst in’n Sinn vun de Ümwelt, un stellt dorüm togliek en Mööglichkeit as ok en Gefohr för den Park dor. To Tiet kamt ruchweg 200.000 Touristen jeed Johr, de vör allen ut dat Inland stammt un sik de beropenen Kalkhöhlen vun Phong Nha-Ke Bang vun’t Boot ut ankieken doot. De inheemschen Minsch hebbt dordör Arbeit dör dat Utlehen vun Bööd as ok dör Hotel- un Gaststedenbedrieven. Behörden un Parkverwalten sünd vör allen in de Plicht, de touristische Infrastruktur praat to stellen un to ünnerhollen.

## Borns


## Weblenken

* Wooldschul in’n Phong Nha-Ke Bang-Natschonalpark in Vietnam 
* Projekt – Natschonalpark Phong Nha-Ke Bang 
* Schul för Deerten un Planten