open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ohio Wesleyan University

De **Ohio Wesleyan University** (OWU) is en private US-amerikaansch Universität in Delaware, Ohio, de 1842 grünnd wurrn is. Sie is de United Methodist Church verbunnen. Dat Motto van de Universität luut: *In lumine tuo videbimus lumen*.

De Campus, de sück över ruch weg ca. 81 Hektar erstreckt, bütt völ Bauwarken in’n neegotischen Stil, völ sünd över 100 Johr olt. Dat gifft aber ok Hüüs in modern Architektur un völ Skulpturen.

De meest Studenten leven up den Campus. In höhgeren Semestern hemm de Studenten ok de Mögelkeit, sück eegen Wahnungen to söken. De Hüür is dor aber hooch, so dat de meesten Studenten dorvan afsehn.

De Ohio Wesleyan University folgt en Tolaatenspolitik, bi de dat nich dornah geiht, över welker Betallenskraft de Bewarfer verfügen. Etwaige Differenzen to de düchtig hooch Studiengebühren betahlt de Universität in Form van Stipendien ut hör eegen Kapitalstock. Trotz disse Tolaatenspolitik, de ok Kinner ut ünnere Inkommensschichten en Studium an de renommeert Universität mögelk maakt, wurrd en Grootdeel van de Studentenschaft van Kinner ut rieker Familien billt.

Dat Maskottchen van de Universität is de *Battling Bishop*, un de Schoolklören sünd  Karmesinroot un Swaart.

De Nobelpriesdräger Frank Sherwood Rowland hett an disse Universität studeert.

## Weblinks

* Homepage van de Ohio Wesleyan University

## Enkeld Nahwiesen
Lothar Matthäus

**Lothar Herbert Matthäus** (* 21. März 1961 in Erlangen) is en ehmalger  düütsch Footballspeler un -trainer as ok -experte in‘t Feernsehn.

He fung sien Loopbahn bi de Mannlüüd 1978 in de Landssliga Mitte bi den 1. FC Herzogenaurach an, för den he ok all in sien Jöögd speelt harr. 1979 is he to Borussia Mönchengladbach wesselt, wo he meest 200 Plichtspeelen in fiev Johren maakt hett. 1984 keem he to’n eersten Mal to FC Bayern München. In de veer Speeltieden för de Münchener wurr he dreemal Düütsch Meester un wunn eenmal den DFB-Pokal. Dornah gung he nah Italien, to Inter Mailand. Ok dor bleev he veer Johr un wunn dor 1989 den Meestertitel un 1991 den UEFA-Pokal. Wiels sien Tiet bi den *Nerazzurri* wunn he 1990 den Ballon d’Or, wurr 1991 de eerste offizielle Weltfootballer van dat Johr un 1990 ok Düütsch Footballer van dat Johr. 1992 kehr he nah Düütschland to’n FC Bayern München torüch. Nu reck he mit den Vereen noch veer Düütsch Meesterschapen, twee DFB-Pokalsiege un wunn 1996 den UEFA-Pokal. 1999 wurr he nochmal Footballer van dat Johr in Düütschland. In dat Fröhlohr 2000 gung he kört för sien 39. Gebortsdag nochmal in’t Utland un speel een Saison lang för de MetroStars in de Major League Soccer, bevör he Anfang 2001 sien aktiv Loopbahn nah över 22 Johren afsluuten dee. 

Matthäus gellt as en van de wichtigsten düütsch Footballnatschonalspeler. Siet 1979 in Nahwussmannschapen insett, hett he 1980 sien eerst Lännerspeel maakt.  10 Johr later wurr he mit de düütsch Natschonalmannschap Weltmeester. Insgesamt hett he an fiev Weltmeesterschapen deelnommen. Mit 150 Lännerspelen hollt he den düütschen Rekord.

Nah sien Spelerkarriere hett he van 2001 bit 2011 as Trainer in Öösterriek, Serbien un Montenegro, Brasilien un Israel as ok as Natschonaltrainer för Ungarn un Bulgarien arbeit. Dornah hett he för’t Feernsehn arbeit. 

## Literatur
* Lothar Matthäus, Martin Häusler: *Ganz oder gar nicht – Autobiographie*, Bastei Lübbe, Köln 2012, ISBN 978-3-7857-2467-5.

## Weblinks

* 
* De offizielle Website van Lothar Matthäus
* Statistik to Lothar Matthäus bi dfb.de
* Statistik to Lothar Matthäus bi transfermarkt.de
* *Das Leben des Lothar Matthäus*, Serie över Lothar Matthäus up Focus Online (Deelen https://web.archive.org/web/20210603035324/https://www.focus.de/sport/fussball/tid-30172/lothar-matthaeus-serie-teil-1-vom-weltstar-zur-lachnummer_aid_943291.html, https://web.archive.org/web/20210727081020/https://www.focus.de/sport/fussball/tid-30212/serie-ueber-lothar-matthaeus-teil-2-alkohol-puff-besuche-ruepeleien-matthaeus-dunkle-seite_aid_944709.html, https://web.archive.org/web/20180629032414/https://www.focus.de/sport/fussball/tid-30233/serie-ueber-lothar-matthaeus-teil-3-keine-lust-auf-loddar-deutschland-verschmaeht-sein-fussball-idol_aid_945735.html)

## Enkeld Nahwiesen
Boulter

**Boulter** is de Familiennaam von

* Beau Boulter (* 1942), US-amerikaanschen Politiker,
* Hugh Boulter (1672–1742), eirschen Arzbischop,
* John Boulter (* 1940), brietschen Löper,
* Katie Boulter (* 1996), brietsche Tennisspelerin,
* Russell Boulter (* 1963), engelschen Schauspeler.
Goad

**Goad** is de Familiennaam von

* Jim Goad (* 1961), US-amerikaanschen Schriever un Verleger,
* Robin Goad (* 1970), US-amerikaansche Gewichtheverin,
* Thomas Goad (1576–1638), engelschen Theoloog.
Giovanni Gerbi

**Giovanni Gerbi** (* 4. Juni 1885 in Asti; † 7. Mai 1954 ok dor) weer en italieensch Radrennfohrer.

## Loopbahn
Gerbi keem mit darteihn Johren in de Lehre bi en Fohrradmechaniker, de hüm en Rad utlehnt hett. He funn Gefallen an‘n Radsport un hett sück mit fievteihn Johr un mit Ünnerstütten dör sien Vader en eerst Rennrad köfft. 1901 truck he nah Mailand un hett denn regelmatig Radrennen bestreeden. Bit to’n Enn‘ vun dat Johr harr he ruch weg en Dutzend Radrennen wunnen. 1902 wunn he mit de *Coppa del Re* en vun de bedüüdenst Radrennen för Amateure in disse Tiet. Giovanni Gerbi weer – mit Ünnerbreeken – Profi-Radrennfohrer van 1902 bit 1932. Besünners vör den Eersten Weltkrieg weer he düchtig populär in Italien; sien Ökelnaam weer *Diavolo Rosso* (ital. = *Root Düüwel*). 1902 un 1903 wunn he de renommeerte *Coppa del Re* as ok *[[Mailand–Turin]]*, 1905 wurr he italieensch Stehermeester. Ebenfalls 1905 wurr he Sieger bi dat eerste Utdragen vun de Lombardei-Rundfohrt (vör Giovanni Rossignoli un Luigi Ganna). Dreemal wunn he den *[[Giro del Piemonte]]*.

1904, 1906 un 1908 hett Gerbi an de *[[Tour de France]]* deelnommen un keem 1908 up Platz 20 in de Gesamtwertung. In de Johren 1911 un 1912 keem he jewiels up den darten Platz bi den *[[Giro d’Italia]]*.

1921 is Gerbi vun dat Radsport torüchtreeden un hett 1926 wenig spoodriek en Comeback versöcht.

## Rezeptschoon
1982 hett de italieensch Singer Paolo Conte, de as Gerbi ut Asti stammt, hüm dat Leed *Diavolo Rosso* up sien Album *Appunti Di Viaggio* widmet.

Giovannino Guareschi hett hüm in sien Book Don Camillo und Peppone in de Vertellsels *"Wie die Bassa die Treue hält"* nöömt.

## Weblinks
* Giovanni Gerbi in de Datenbank vun Radsportseiten.net
* Interview mit Giovanni Gerbi auf pezcyclingnews.com v. 11. Oktober 2011 (engelsch)
## Enkeld Nahwiesen
Buddy Bolden

**Charles Joseph „Buddy“ Bolden** (* 6. September 1877 in New Orleans; † 4. November 1931 in Jackson (Louisiana)) weer en US-amerikaansch Kornettist in New Orleans um 1900. 

## Leven un Wark
Bolden sall de legendäre allereerste Bandleader vun den Jazz west ween. Nah de Schilderung von Danny Barker (de Musiker kennen dee, de mit Bolden speelt hemm, as Bunk Johnson) Barbier un Besitter vun en Barbierladen ween hemm, ok wenn he abends un an’n Weekenenn‘ mit sien Band speel. Nah Donald M. Marquis is dat aber woll nich so. De meen, dat Bolden as Plasterer arbeiten dee. Sien Jazzband wurr wohrschienlich 1895 grünnd un hett in New Orleans Paraden un Danzveranstaltungen begleit. Van 1900 bit 1906 weer he de populärste Musiker vun de Stadt. Tietgenossen schillern hüm as en, de en bannig klar un düchtig luuden Sound speel. Schallplattenupnahmen hett hett Bolden nich maakt, so dat dat ok kien Bispelen vun sien Musik gifft.

1907 wurr Bolden in en psychiatrische Klinik upnommen, wo he bit to sien Dood leevt hett (dormalige Diagnose Dementia praecox, alkoholbedingte Psychose). De Leitung vun sien Jazzband hett de Basuunist Frankie Dusen övernommen, de all länger de Band leiten dee un den tonehmend vergeetlichen Bolden sluutend ok entlaaten hett. De Nahfolgeband wurr denn de Eagle Band, nöömt nah den Eagle Saloon an de Eck Perdido und Rampart Street, wo de Band vun Bolden neben den Lincoln Park meest speel (hüüd ünner Denkmalschuul).

De Musiker un Jazzgeschichten-Verteller Jelly Roll Morton hett hüm dat Leed „Buddy Bolden Blues“ widmet, de up Bolden sien Kompositschoon „Funky Butt“ torüch geiht. He is Protagonist vun den Roman „Buddy Boldens Blues“ (Coming Through Slaughter, 1976) vun Michael Ondaatje. Um Buddy Bolden un en (fiktive) Toonwalz, de he 1904 upnimmt, kreis ok de Roman „Tiger Rag“ vun Nicholas Christopher (The Dial Press 2013).

Bolden wurr up en unbekannt Graff up den*Holt Cemetery* in New Orleans bisett, wo 1998 för hüm en Denkmal upricht wurr. De Verlag buddy’s knife jazzedition hett sück nah hüm nöömt. De wichtige norweegsch Jazzpries Buddyprisen erinnert an hüm.

## Ehrungen
1988 wurr Buddy Bolden in de Big Band and Jazz Hall of Fame upnommen.

## Literatur
* Donald Marquis: *In search of Buddy Bolden. First man of Jazz.* Baton Rouge, Louisiana State University Press 1978, 2005
* Danny Barker (herausgegeben von Alyn Shipton): *Buddy Bolden and the last days of Storyville*, Cassell 1998, Continuum 2001

## Weblinks

* Indrag bi findagrave (engelsch)
Gligorić

**Gligorić** is de Familiennaam von

* Svetozar Gligorić (1923–2012), jugoslaawschen Schachspeler,
* Velibor Gligorić (1899–1977), jugoslaawschen Literaturwetenschopper.
David Christie

**David Christie** is de Naam von

* David Christie (1818–1880), kanaadschen Politiker,
* David Christie (1885–?), schottschen Footballspeler,
* David Christie (1948–1997), franzööschen Sänger,
* David A. Christie (* 1945), brietschen Ornitholoog.
Gerbi

**Gerbi** is de Familiennaam von

* Giovanni Gerbi (1885–1954), italieenschen Radrennfohrer,
* Yarden Gerbi (* 1989), israeelsche Judoka.
Bolden

**Bolden** is de Familiennaam von

* Buddy Bolden (1877–1931), US-amerikaanschen Kornettspeler,
* Charles Bolden (* 1946), US-amerikaanschen Astronaut un Ruumfohrtfunkschonär,
* James Bolden (* 1952), US-amerikaanschen Sänger,
* Elizabeth Bolden (1890–2006), US-amerikaansche Öllersrekordlerin,
* Eugene Bolden (1899–1991), US-amerikaanschen Swemmer,
* Jeanette Bolden (* 1960), US-amerikaansche Sprinterin,
* Jonah Bolden (* 1996), austraalschen Basketballspeler,
* Philip Bolden (* 1995), US-amerikaanschen Schauspeler,
* Tavares Bolden (* 1979), US-amerikaanschen American-Football-Speler un Canadian-Football-Speler,
* Walter Bolden (1925–2002), US-amerikaanschen Slagtüügspeler, Arrangör un Kumponist.
Wagin

**Wagin** betekent

* Wagin, Oort in Westaustralien, Australien,
* Wagin Shire, Verwaltungsrebeed in Westaustralien, Australien.

**Wagin** is de Familiennaam von

* Ben Wagin (1930–2021), düütschen Künstler,
* Merkuri Wagin († 1712), russ’schen Opdecker un Polarforscher.
Hayder

**Hayder** is de Familiennaam von

* Johann Hayder (1884–na 1955), düütschen Genossenschafter,
* Mo Hayder (1962–2021), brietsche Schrieversche.

Kiek ok bi: Haider, Heyder, Heider, Hyder.
Janmaat

**Janmaat** betekent

* Janmaat, annern Utdruck för en Matroos.

**Janmaat** is de Familiennaam von

* Alice Janmaat (* 1946), nedderlandsche Golfspelerin,
* Daryl Janmaat (* 1989), nedderlandschen Footballspeler,
* Hans Janmaat (1934–2002), nedderlandschen Politiker,
* Sicco Janmaat (* 1978), nedderlandschen Iesflinklöper.
Ulrich Schmidt

**Ulrich Schmidt** is de Naam von

* Ulrich Schmidt (1902–na 1976), düütschen Techniker,
* Ulrich Schmidt (1924–2004), düütschen Chemiker,
* Ulrich Schmidt (* 1930), düütschen Kunsthistoriker,
* Ulrich Schmidt (1942–2021), düütschen Politiker,
* Ulrich Schmidt (* 1943), düütschen Meteoroloog,
* Ulrich Schmidt (1947–2012), düütschen Ornitholoog,
* Ulrich Schmidt (* üm 1957), düütschen Möörder,
* Ulrich Schmidt-Contoli (* 1967), düütschen Architekt, Designer, Grafiker un Illustrater,
* Ulrich Schmidt-Denter (* 1946), düütschen Psycholoog,
* Ulrich Schmidt-Rohr (1926–2006), düütschen Physiker.

Kiek ok bi: Ulrich Schmid.
Masukawa

**Masukawa** () is de Familiennaam von

* Takahiro Masukawa (* 1979), japaanschen Footballspeler,
* Toshihide Masukawa (1940–2021), japaanschen Physiker.
Berhalter

**Berhalter** is de Familiennaam von

* Gregg Berhalter (* 1973), US-amerikaanschen Footballspeler un -trainer,
* Sebastian Berhalter (* 2001), US-amerikaanschen Footballspeler.
Jesús Corona

**Jesús Corona** is de Naam von

* Jesús Corona (*José de Jesús Corona Rodríguez*; * 1981), mexikaanschen Footballspeler,
* Jesús Corona (*Jesús Manuel Corona Ruíz*; * 1993), mexikaanschen Footballspeler.
Río Mezapa (Karibische See)

De **Río Mezapa** is en Stroom in dat Municipio Tela von dat Departamento Atlántida, Honduras, de över’n Canal Martinez in de Karibische See münnt.

De Stroom hett sien Born in de Montaña el Tiburón sowat dree Kilometer in’n Oosten von dat Dörp Paujiles. Von dor flütt he na Noordwesten. De Anfang liggt bi knapp 800 Meter över de See, aver al na twee Kilometer kummt de Beek hier in dat Daal an op ünner 200 Meter över de See. De Río Mezapa löppt dör dat Dörp Paujiles, wo de Straat CA-13 mit en Brügg över em röverlöppt. Annerthalf Kilometer in’n Westen von Paujiles nimmt de Río Mezapa von links de Quebrada Paujiles op. Bi dat Dörp Planes de Arena Blanca dreiht de Stroom na Süüdwesten un nimmt von links de Quebrada Metalias op. An’n Foot von’n Cerro El Naranjo dreiht de Stroom wedder na Noordwesten un flütt dör den Oort Mezapa. Achter Mezapa nimmt he von rechts de Quebrada Arena Blanca op un kummt denn in dat siede Swemmland von dat Sula-Daal. He flütt an Los Laureles langs (de Oort liggt an’n Rand von de Montaña de Toloa) un nimmt von rechts de Quebrada de Piedras un de Quebrada Las Borjas op. Von links münnt de Río Naranjo. Bi Toloa Adentro drippt de Stroom op’n Río Guaymitas. Von hier af an flütt dat Water na Noorden över den Canal Martinez, de bet na de Karibische See reckt. De Kanaal is künstlich anleggt.

De ole Loop von’n Río Mezapa geiht wieder na Noordwesten na’n Río Ulúa. De Böverloop bet dorhen is üm un bi 24 Kilometer lang. Von dor bet na’n Río Ulúa sünd dat 11 Kilometer. Düsse 11 Kilometer sünd toglieks ok de Grenz twüschen dat Departamento Atlántida un dat Departamento Yoro, dat in’n Süüdwesten liggt. Bevör de Minsch ingrepen hett, weer de Stroom also so üm un bi 35 Kilometer lang. De Canal Martinez münnt in’n olen Loop von’n Río Tinto. Tohoop mit Río Tinto is he 29 Kilometer lang, ahn Río Tinto 25 Kilometer.
Pföhler

**Pföhler** is de Familiennaam von

* Jürgen Pföhler (* 1958), düütschen Politiker,
* Wolfgang Pföhler (* 1953), düütschen Politiker un Manager.
Jesús Angulo

**Jesús Angulo** is de Naam von

* Jesús Angulo (* 1997), mexikaanschen Footballspeler,
* Jesús Angulo (* 1998), mexikaanschen Footballspeler.
Río Santiago

**Río Santiago** betekent

* Río Santiago, Stroom in de Provinz Buenos Aires, Argentinien, de in’n Río de la Plata münnt,
* Río Santiago, Stroom in Ecuador un Peru, de in’n Río Marañón münnt,
* Río Santiago, Stroom in dat Departamento Atlántida, Honduras, de in’n Río Limon münnt,
* Río Santiago, Stroom in dat Departamento Atlántida, Honduras, de in’n Río San Alejo münnt,
* Río Santiago (Río Grande de Santiago), Stroom in Mexiko, de in’n Pazifik münnt,
* Distrikt Río Santiago, Distrikt in de Provinz Condorcanqui, Departamento Amazonas, Peru,
* Astillero Río Santiago, argentiensche Warft.
Montaña El Tiburón

De **Montaña El Tiburón** is en Barggrupp in dat Departamento Atlántida in Honduras (un to en lütten Deel in dat Departamento Yoro). Dat is en Deel von de gröttere Cordillera Nombre de Dios. De höögste Punkt is en Barg bi  mit 1168 Meter över de See.

De Bargen liggt in dat Municipio Tela un to lüttjere Delen in de Municipios Arizona un El Negrito.

De Montaña El Tiburón is in’n Süden verbunnen mit de Cordillera Nombre de Dios. As Grenz köönt dat Daal von’n Río Congo un von’n Río Leán ansehn warrn. In’n Noordwesten slütt sik de Montaña de Toloa an, de dör dat Daal von’n Río Santiago von de Montaña El Tiburón afdeelt is. De Montaña El Tiburón reckt 40 Kilometer na Noordoosten bet dicht an de Karibische See ran un is 20 Kilometer breet.

Na Westen to liggt dat Sula-Daal mit de Strööm Río Guaymitas un Río Mezapa, na Noordwesten dat Daal von’n Río Santiago un na Süüdoosten un Oosten dat Leán-Daal.

Dat gifft kene grötteren Öörd in de Bargen un ok kene Straten, de dor dörgaht. De grötteren Öörd an’n Rand von de Bargen sünd Arizona, Tela un Mezapa, de dör de Straat CA-13 verbunnen sünd (Mezapa över en Siedenstraat). De CA-13 maakt en groten Bagen üm de Montaña El Tiburón.
Río Congo

**Río Congo** betekent

* Río Congo, spaanschen Naam von’n Kongo,
* Río Congo, Stroom in Guayas, Ecuador, de in’n Río Daule münnt,
* Río Congo, Stroom in dat Departamento Yoro, Honduras, de in’n Río Toyos münnt,
* Río Congo, Stroom in de Provinz Darién, Panama, de in’n Golf von Panama münnt,
* Río Congo, Corregimiento in de Provinz Darién, Panama.
Alexander Nikolajewitsch Iwanow

**Alexander Nikolajewitsch Iwanow** () is de Naam von

* Alexander Nikolajewitsch Iwanow (* 1951), sowjetschen Ringer,
* Alexander Nikolajewitsch Iwanow (* 1962), russ’schen Kunstsammler.
Alexander Iwanow

**Alexander Iwanow** () oder **Alexander Ivanov** is de Naam von

* Alexander Iwanow (* 1944), sowjetschen Löper,
* Alexander Ivanov (* 1956), US-amerikaanschen Schachspeler,
* Alexander Iwanow (* 1994), wittruss’sch-russ’schen Sänger,
* Alexander Iwanow-Gai (1878–1926), russ’schen Speelbaas,
* Alexander Alexandrowitsch Iwanow (* 1965), russ’schen Schachspeler,
* Alexander Alexejewitsch Iwanow (* 1993), russ’schen Gaher,
* Alexander Andrejewitsch Iwanow (1806–1858), russ’schen Maler,
* Alexander Gawrilowitsch Iwanow (1898–1984), sowjetschen Speelbaas,
* Alexander Jurjewitsch Iwanow (* 1985), russ’schen Boxer,
* Alexander Konstantinowitsch Iwanow (* 1989), russ’schen Gewichthever,
* Alexander Michailowitsch Iwanow (* 1945), sowjetschen Tennisspeler,
* Alexander Michailowitsch Iwanow-Kramskoi (1912–1973), sowjetschen Gitarrspeler, Kumponist, Dirigent un Musikpädagoog,
,
* Alexander Walerjewitsch Iwanow (* 1982), russ’schen Speersmieter.
Beloglasow

**Beloglasow** () is de Familiennaam von

* Anatoli Alexejewitsch Beloglasow (* 1956), sowjetschen Ringer,
* Sergei Alexejewitsch Beloglasow (* 1956), sowjetschen Ringer.
Arnemann

**Arnemann** is de Familiennaam von

* Justus Arnemann (1763–1806), düütschen Mediziner, Pharmakoloog un Chirurg,
* Ludwig Arnemann (1855–na 1902), düütschen Kapellmeester un Kumponist,
* Mathilde Arnemann (1809–1896), düütsche Mäzenin,
* Raul Arnemann (* 1953), eestnischen Roderer,
* Sepp Arnemann (1917–2010), düütschen Comicteekner.
Arslanagić

**Arslanagić** is de Familiennaam von

* Abas Arslanagić (* 1944), jugoslaawsch-bosnisch-herzegowienschen Handballspeler un -trainer,
* Armin Arslanagic (* 1972), bosnisch-herzegowiensch-düütschen Ieshockeyspeler,
* Maida Arslanagić (* 1984), kroaatsche Handballspelerin,
* Zijad Arslanagić (1936–2020), jugoslaawschen Footballspeler,
* Zlatko Arslanagić (* 1964), jugoslaawschen Kumponist un Gitarrspeler.
Arencibia

**Arencibia** is de Familiennaam von

* Aldo Arencibia (* 1947), kubaanschen Radrennfohrer,
* Walter Arencibia (* 1967), kubaanschen Schachspeler,
* Yenima Arencibia (* 1984), kubaansche Löperin,
* Yordanis Arencibia (* 1980), kubaanschen Judoka.
Stecyk

**Stecyk** is de Familiennaam von

* Craig Stecyk (* 1950), US-amerikaanschen Fotograaf,
* Władysław Stecyk (* 1951), poolschen Ringer.
Awilow

**Awilow** is de Familiennaam von

* Michail Iwanowitsch Awilow (1882–1954), sowjetschen Grafiker,
* Mykola Awilow (* 1948), ukrainsch-sowjetschen Teihnkämpfer,
* Nikolai Pawlowitsch Glebow-Awilow (1887–1937), sowjetschen Politiker,
* Pjotr Semjonowitsch Awilow (1910–2004), sowjetschen Sportschütten.
Pinilla

**Pinilla** is de Familiennaam von

* Antonio Pinilla (* 1971), spaanschen Footballspeler,
* Gustavo Rojas Pinilla (1900–1975), kolumbiaanschen Politiker,
* José María Pinilla Fábrega (1919–1979), Politiker ut Panama,
* Mauricio Pinilla (* 1984), chileenschen Footballspeler,
* Ramiro Pinilla (1923–2014), spaanschen Schriever.

**Pinilla** betekent ok

* La Pinilla, Wintersportrebeet in Spanien.
Río Mezapa (Río Leán)

De **Río Mezapa** is en üm un bi 28 Kilometer langen Stroom in dat Municipio Arizona, Departamento Atlántida, Honduras, de in’n Río Leán münnt.

De Born liggt in de Cordillera Nombre de Dios. Dat is dicht an de Grenz na dat Departamento Yoro an de Waterscheed na’n Río Locomapa. Von dor flütt de Río Mezapa na Noordwesten. He nimmt von links den Río Mangungo op un kummt kort later na 15 Kilometer ut de Bargen rut in dat Valle de Leán. Hier flütt he an’n Oort Mezapita langs un nimmt von rechts den Río Mezapita op. In Mezapa dreiht he na Noordoosten un nimmt in Jilamo denn von rechts den Río Jilamito op. En lütt Enn achter Jilamo un dree Kilometer in’n Süüdoosten von Santa María münnt de Río Mezapa von rechts in’n Río Leán, de later sülvs in de Karibische See münnt.
Hotteterre

**Hotteterre** is de Familiennaam von

* Jacques-Martin Hotteterre (1674–1763), franzööschen Kumponist un Flötenspeler,
* Jean de Hotteterre († 1691), franzööschen Instrumentenboer.
Río Tela

De **Río Tela** is en Beek in de Stadt Tela (Municipio Tela, Departamento Atlántida, Honduras), de in de Karibische See münnt. He is bloots en beten mehr as veer Kilometer lang.

De Born liggt in’n Stadtdeel Tela Nueva, nich wiet af von’n Río La Esperanza. Von dor flütt de Río Tela na Noordoosten na dat ole Tela Vieja. He nimmt von rechts den Río Lancetilla op, de as Bargbeek ut de Montaña El Tiburón kummt. An’n Westrand von de Ooltstadt von Tela münnt he in de Karibische See.

## Weblenken
South Bend

**South Bend** betekent

* South Bend, Oort in Indiana, USA,
* South Bend, Oort in Louisiana, USA,
* South Bend, Oort in Nebraska, USA,
* South Bend, Oort in Pennsylvania, USA,
* South Bend, Oort in Texas, USA,
* South Bend, Oort in Washington, USA,
* South Bend Motor Car Works, fröheren US-amerikaanschen Autohersteller.
Bojanowski

**Bojanowski** is de Familiennaam von

* Axel Bojanowski (* 1971), düütschen Geoloog un Journalist,
* Edmund Bojanowski (1814–1871), poolschen Ordensgrünner,
* Hermann Alexander Alfons von Bojanowski (1805–1868), düütschen Generaalleutnant,
* Paul von Bojanowski (1834–1915), düütschen Journalist, Bibliothekar un Schriever,
* Xaver von Bojanowski (1787–1856), düütschen Generaalmajor.
Bill Willis

**Bill Willis** is de Naam von

* Bill Willis (1921–2007), US-amerikaanschen American-Football-Speler un -Trainer,
* Bill Willis (* 20. Johrhunnert), US-amerikaanschen Musiker.

Kiek ok bi: William Willis.
Mike McCormack

**Mike McCormack** is de Naam von

* Mike McCormack (1921–2020), US-amerikaanschen Politiker,
* Mike McCormack (1930–2013), US-amerikaanschen American-Football-Speler un -Trainer,
* Mike McCormack (* 1965), eirschen Schriever.

Kiek ok bi: Michael McCormack, Mike McCormick.
Mike McCormick

**Mike McCormick** is de Naam von

* Mike McCormick (*Michael Joseph McCormick*; 1882–1953), US-amerikaanschen Baseballspeler,
* Mike McCormick (*Myron Winthrop McCormick*; 1917–1976), US-amerikaanschen Baseballspeler,
* Mike McCormick (*Michael Francis McCormick*; 1938–2020), US-amerikaanschen Baseballspeler,
* Mike McCormick (*Robert McCormick*; * 1968), US-amerikaanschen Ieshockeyspeler.

Kiek ok bi: Mike McCormack.
Michael McCormack

**Michael McCormack** is de Naam von

* Michael McCormack (* 1960), US-amerikaanschen Triathlet,
* Michael McCormack (* 1964), austraalschen Politiker,
* Michael L. McCormack (1847–1922), US-amerikaanschen Geschäftsmann, Banker un Politiker.

Kiek ok bi: Mike McCormack.
Hickerson

**Hickerson** is de Familiennaam von

* Bryan Hickerson (* 1963), US-amerikaanschen Baseballspeler,
* Gene Hickerson (1935–2008), US-amerikaanschen American-Football-Speler,
* Joe Hickerson (* 1935), US-amerikaanschen Musiker,
* John D. Hickerson (1898–1989), US-amerikaanschen Diplomaat.
Jim Brown

**Jim Brown** is de Naam von

* Jim Brown (1908–1994), US-amerikaanschen Footballspeler,
* Jim Brown (* 1936), US-amerikaanschen American-Football-Speler un Schauspeler,
* Jim Brown (* 1950), US-amerikaanschen Speelbaas,
* Jim Brown (* 1952), schottschen Footballspeler,
* Jim Ed Brown (1934–2015), US-amerikaanschen Sänger.

Kiek ok bi: James Brown, Jimmy Brown.
Martschuk

**Martschuk** () is de Familiennaam von

* Guri Iwanowitsch Martschuk (1925–2013), russ’schen Mathematiker,
* Iwan Martschuk (* 1936), ukrainschen Maler,
* Jewhen Martschuk (1941–2021), ukrainschen Politiker,
* Sergej Martschuk (1952–2016), sowjetschen Iesflinklöper.
Kräuter

**Kräuter** is de Familiennaam von

* Ernst Kräuter (1855–1915), düütschen Landtagsabgeordneter,
* Franz Kräuter (1885–1969), rumäniendüütschen Politiker un Philoloog,
* Günther Kräuter (1956–2021), öösterriekschen Beamten un Politiker,
* Luise Kräuter (1891–1937), düütsche Politikerin,
* Philipp David Kräuter (1690–1741), düütschen Kumponist un Organist,
* Rainer Kräuter (* 1964), düütschen Politiker,
* Sebastian Kräuter (1922–2008), rumäniendüütschen kathoolschen Bischop,
* Theodor Kräuter (1790–1856), düütschen Bibliothekar,
* Uwe Kräuter (* 1945), düütschen Ünnernehmer,
* Winfried Kräuter (* 1956), düütschen Footballspeler.

Kiek ok bi: Kreuter, Kreutter.
Spiridonowa

**Spiridonowa** () is de Familiennaam von

* Darja Sergejewna Spiridonowa (* 1998), russ’sche Turnerin,
* Jelena Wilorowna Spiridonowa (* 1960), russ’sche Schauspelerin,
* Jelena Wladimirowna Spiridonowa (* 1978), russ’sche Moderatorin,
* Kristina Sergejewna Spiridonowa (* 1998), russ’sche Freestyle-Skierin,
* Marija Alexandrowna Spiridonowa (1884–1941), russ’sche Soziaalrevolutschonärin.

Kiek ok bi: Spiridonow.
Mármol

**Mármol** betekent

* El Mármol, Oort in’n Bundsstaat Baja California, Mexiko.

**Mármol** is de Familiennaam von

* Fernando Tarrida del Mármol (1861–1915), kubaanschen Schriever,
* José Mármol (1817–1871), argentienschen Schriever,
* Miguel Mármol (1905–1993), Gewerkschafter ut El Salvador,
* Rubén Pérez del Mármol (* 1989), spaanschen Footballspeler.
Ayim

**Ayim** is de Familiennaam von

* May Ayim (1960–1996), düütsche Dichterin un Pädagogin,
* Nana Oforiatta Ayim, Schrieversche, Kunsthistorikerin un Filmmakerin ut Ghana.
Spiridonow

**Spiridonow** () oder **Spiridonov** is de Familiennaam von

* Alexei Sergejewitsch Spiridonow (1951–1998), russ’schen Lichtathlet,
* Andrei Wladimirowitsch Spiridonow (* 1982), kasachschen Ieshockeyspeler,
* Emil Nikolajewitsch Spiridonow (1925–1981), sowjetsch-russ’schen Admiraal,
* Eugen Spiridonov (* 1982), russ’sch-düütschen Kunstturner,
* Iwan Spiridonow (1905–1991), sowjetschen Politiker,
* Maxim Wladimirowitsch Spiridonow (* 1978), russ’schen Ieshockeyspeler,
* Nikola Spiridonow (1938–2021), bulgaarschen Schachspeler,
* Nikolai Iwanowitsch Spiridonow (1906–1938), sowjetschen Ethnograaf un Schriever,
* Wadim Semjonowitsch Spiridonow (1944–1989), sowjetschen Schauspeler un Synchroonspreker.

Kiek ok bi: Spiridonowa.
Michael Houghton

**Michael A. Houghton** (* 1949 in England) is en britisch Biochemiker un Viroloog, bekannt för sien Bedeeligen an de Entwicklung vun en Hepatitis-C-Tests.

Houghton stammt ut de Arbeiterklass, sien Vader weer Gewerkschaftsfunktschonär un Lastwagenfohrer. He weer en gooden Schöler un wurr mit 15 Johren nah de O-Stufen-Prüfung in en Privatschool upnommen, hett de A-Stufen-Prüfungen in Oxford un Cambridge, hett sück denn aber wegen dat goot Biologieprogramm för de University of East Anglia entscheeden. Houghton hett Biologie an de *[[University of East Anglia]]* studeert (Bachelor 1972) un kreeg 1977sien Doktertitel an dat *[[King’s College London]]*. Dornah weer he an den *Searle Research Laboratories* in Buckinghamshire, bevör he 1982 Baas vun de Non-A-non-B-Hepatitis-Afdeelen bi Chiron Corporation wurde. Af 2010 weer he denn an de University of Alberta up en Canada Excellence Research Chair in Virologie un as *Li Ka Shing Professor* för Virologie. He is dor Direkter vun dat Li Ka Shing Applied Virology Institute.

Nahdem Daniel W. Bradley vun de CDC Anfang vun de 1980er Johren dat Hepatitis-C-Virus (ormals noch Non A, Non B nöömt) ut Schimpansen-Serum isoleert harr, kunn dat Houghton (in Tosommenarbeit mit Bradley) bi Chiron in Deelen kloneeren un en Test entwickeln, de Anfang vun de 1990er Johren to’n Insatz keem un den Test vun Blootkonserven gegen den Leberzirrhose un Leberkrebsertüügend Erreger mögelk maken dee. 

To sien Team bi Chiron hörrn Qui-Lim Choo (Senior Scientist bi Chiron) un George Kuo (Baas vun de Immun-Chemie bi Chiron).

## Utteknungen
1993 kreeg he den Robert-Koch-Pries mit Bradley un Hans-Georg Rammensee. 1992 kreeg he mit Choo, Kuo un annern den Karl Landsteiner Memorial Award vun de *American Association of Blood Banks* (AABB). Buterdem kreeg he 1994 den *William Beaumont Prize* vun de *American Gastroenterological Association.* För 2013 wurr hüm en Canada Gairdner International Award tospraaken, den he aber aflehnt hett, wiel sien Kollegen Choo un Kuo nich ebenfalls uttekent wurrn.

För dat Opdecken vun den Hepatitis-C-Virus wurr Houghton 2020 gemeensam mit Harvey James Alter un Charles Moen Rice de Nobelpries för Physiologie oder Medizin tospraaken.

## Weblinks

## Enkeld Nahwiesen
Chevrolet Parkwood

De **Chevrolet Parkwood** weer en Kombi den Chevrolet in den Modelljohren 1959 bit 1961 baut hett. Dat weer en Kombiversion vun den Bel Air un weer dat mittlere Angebot in de Chevrolet-Kombipalette in disse Johren. Dorünner stunn de Brookwood, doröver de Luxusversion Nomad.

All Parkwood vun de Modelljohren 1959 un 1960 harrn söss Sittplätze, wogegen de Kingswood, de anner Bel-Air-Kombi in disse Tiet immer negen Plätze harr. 1961 geev dat den Parkwood in beid Sitzkombinatschonen un der Kingswood full ut dat Programm, sien Naam kehr aber 1969 torüch. 1962 wurr ok de Parkwood instellt un all Chevrolet-Kombis kreegen de Naams vun de togehörig Limousinenbaureegen. Wiels sien gesamte dreejohrig Produktischonstiet geev dat den Parkwood mit Riegensösszylinder - oder V8-Motoren.

## Weblink

## Literatur
* John Gunnell (Hrsg.): *Standard Catalog of American Cars, 1946–1975.* Revised 4th edition. Krause Publications Inc., Iola WI 2002, ISBN 0-87349-461-X.
Klitsch

**Klitsch** is de Familiennaam von

* Clemens Klitsch (1892–1964), düütschen Agrarwetenschopper,
* Edgar Klitsch (1887–1955), düütschen Theaterintendant un Schauspeler,
* Günter Klitsch (1921–1954), düütschen Maler,
* Peter Klitsch (* 1934), öösterriekschen Künstler un Maler,
* Wilhelm Klitsch (1882–1941), öösterriekschen Schauspeler.

Kiek ok bi: Klitzsch, Klietsch.
Pflughaupt

**Pflughaupt** is de Familiennaam von

* Friedrich Pflughaupt (1892–1951), düütschen Filmproduzent,
* Wilfried Pflughaupt (1930–1958), düütschen Schachkumponist.
Tolle

**Tolle** is de Familiennaam von

* Alfred Tolle (1903–1989), düütschen Szenenbillner un Maler,
* Eckhart Tolle (* 1948), düütschen Schriever,
* Henning Tolle (* 1932), düütschen Mathematiker,
* Johannes Tolle (* 1968), düütschen Dirigent un Ünnernehmer,
* Max Tolle (1864–1945), düütschen Inschenör,
* Nico Tolle (* 1996), düütschen Ieshockeyspeler,
* Simone Tolle (* 1963), düütsche Politikerin.
Leo Schlömmer

**Leo Schlömmer** (* 14. April 1936) is en öösterrieksch Bargstieger.

## Leven
Leo Schlömmer is in Schladming in de Steiermark upwussen un fung all fröh mit dat  Felsklautern an. Neben swoor Alpentouren hett he later ok an mehreren bedüüdend Expeditschonen in‘n Karakorum un in‘n Himalaya deelnommen.

## Alpinistische Leistungen (Uttoog)
* Däumling (2322 m, Gosaukamm, Dachsteingebirge) 1958 eerste Solo-Begahn vun de Däumlingkante
* Matterhorn Nordwand 1962 eerste Winterbegahn
* Eiger, Grandes Jorasses un Matterhorn; eerst Begahn vun all dree groot Alpen Nordwände in en Tietruum vun weniger as een Johr 1962/1963
* Momhil Sar (7343 m, Karakorum, Pakistan), Eerstbestiegen 1964 mit Hanns Schell, Rudolph Pischinger, Horst Schindelbacher un Rudolf Widerhofer
* Jirishanca (6126 m, Anden, Peru), tweet Bestiegen 1966 mit Werner Haim, Felix Kuen und Adi Sager
* Mount Everest (8848 m, Himalaya, Nepal/Tibet), 1971 Deelnehmer vun en internatschonalen Expeditschoon ünner Leitung vun Norman Dyhrenfurth

## Literatur
* Leo Schlömmer: *Meine Welt, die Berge: Vom Dachstein zum Mount Everest* Styria Verlag (1982) 

## Enkeld Nahwiesen
Seine River

**Seine River** betekent

* Seine River, Stroom in Ontario, Kanada, de in’n Rainy Lake münnt,
* Seine River, Stroom in Manitoba, Kanada, de in’n Red River of the North münnt.

Kiek ok bi: Seine.
Schinzel

**Schinzel** is de Familiennaam von

* Andrzej Schinzel (1937–2021), poolschen Mathematiker,
* Britta Schinzel (* 1943), düütsche Mathematikerin un Informatikerin,
* Antonio Augusto Schinzel-Tenicolo, öösterriekschen Musiker,
* Dieter Schinzel (* 1942), düütschen Politiker,
* Diethard Schinzel (* 1942), düütschen Avkaat un Verwaltungsbeamten,
* Gisela Schinzel-Penth (* 1946), düütsche Schrieversche un Verlegerin,
* Josef Schinzel (1869–1944), mährschen röömsch-kathoolschen Wiehbischop,
* Karl Schinzel (1886–1951), öösterriekschen Photochemiker,
* Silvia Schinzel (* 1958), öösterrieksche Sprinterin.

Kiek ok bi: Schinzl.
Joe Grech

**Joe Grech** is de Naam von

* Joe Grech (* 1934), Sänger un Kumponist ut Malta,
* Joe Grech (1954–2021), Snookerspeler ut Malta,
* Joe Debono Grech (* 1939), Politiker ut Malta.

Kiek ok bi: Joseph Grech.
Grech

**Grech** is de Familiennaam von

* Antonio Grech Delicata (1823–1876), röömsch-kathoolschen Bischop ut Malta,
* Brian Grech, Fotograaf ut Malta,
* Chris Grech (* 1982), Sänger ut Malta,
* James Grech, Vigelienspeler ut Malta,
* Joanne Grech (* 1971), Badmintonspelerin ut Malta,
,
* Joseph Angelo Grech (1948–2010), Bischop ut Malta,
* Leandro Grech (* 1980), argentienschen Footballspeler,
* Leightin Grech (* 1990), Footballspeler ut Malta,
* Louis Grech (* 1947), Politiker ut Malta,
* Mario Grech (* 1957), Bischop un Kurienkardinaal ut Malta,
* Martin Grech (* 1982), malteesch-brietschen Singer-Songschriever,
* Prosper Grech (1925–2019), Kardinaal ut Malta,
* Ric Grech (1946–1990), brietschen Musiker.

Kiek ok bi: Krech.
Everly

**Everly** betekent

* Everly, Gemeen in dat Département Seine-et-Marne, Frankriek,
* Everly, Oort in Iowa, USA,
* *[[Everly (2014)|Everly]]*, US-amerikaanschen Speelfilm ut dat Johr 2014.

**Everly** is de Familiennaam von

* Don Everly (1937–2021), US-amerikaanschen Sänger un Gitarrspeler,
* Jason Everly (* 20. Johrhunnert), US-amerikaanschen Musiker un Schauspeler,
* Phil Everly (1939–2014), US-amerikaanschen Sänger un Gitarrspeler.
Rio das Pedras

**Rio das Pedras** betekent

* Município Rio das Pedras, Município in São Paulo, Brasilien,
* Rio das Pedras, Stroom in de Stadt Salvador, Bahia, Brasilien, de in’n Atlantik münnt,
* Rio das Pedras (Stain-Fluss), Stroom in Espírito Santo, Brasilien, de in’n Santa-Marie-Fluss münnt,
* Rio das Pedras, Stroom in Goiás, Brasilien, de in’n Rio Paranã münnt,
* Rio das Pedras, Stroom in Santa Catarina, Brasilien, de in’n Rio Marombas münnt,
* Rio das Pedras, Stroom in São Paulo, Brasilien, de in’n Rio Espraiado münnt.
Stain-Fluss

De **Stain-Fluss** (portugeesch *Rio das Pedras*) is en Beek in dat Município Santa Maria de Jetibá, Espírito Santo, Brasilien, de in’n Santa-Marie-Fluss münnt. De Lüüd, de an’n Stain-Fluss leevt, sünd to’n Deel Pomeranos, de pommersch Plattdüütsch snackt.

De Santa-Marie-Fluss münnt later bi Vitória in de Bahia de Vitória, de en Bucht von’n Atlantik is.

## Footnoten
Jucu-Fluss

De **Jucu-Fluss** (portugeesch *Rio Jucu*) is en üm un bi 180 Kilometer langen Stroom in Espírito Santo, Brasilien, de in’n Atlantik münnt. De Lüüd, de an’n Jucu-Fluss leevt, sünd to’n Deel Pomeranos, de pommersch Plattdüütsch snackt.

De Born liggt in dat Município Domingos Martins. Von dor flütt de Jucu-Fluss na Oosten. He münnt an’n Süüdrand von Vila Velha bi’n Morro da Concha in’n Atlantik. In’n Süden von de Münn liggt de Oort Barra do Jucu. De Münn is as Parque Natural Municipal de Jacarenema schuult un twüschen Vila Velha un Barra do Jucu löppt de ES-060 mit en Brügg över’n Stroom.

## Footnoten
Roosevelt-Fluss

De **Roosevelt-Fluss** (portugeesch *Rio Roosevelt*) is en üm un bi 750 Kilometer langen Stroom in Brasilien, de in’n Rio Aripuanã münnt.

## Loop

De Born liggt teihn Kilometer in’n Noorden von Vilhena in’n Bundsstaat Rondônia. Von dor flütt he groff jümmer na Noorden dör’n Oorwoold dör de Bundsstaten Mato Grosso un Amazonas. He löppt hier dör’n Campos-Amazônicos-Natschonaalpark.

De Roosevelt-Fluss münnt in’n Rio Aripuanã, de sülvs wedder in’n Rio Madeira flütt. De Rio Madeira flütt in’n Amazonas un de in’n Atlantik.

## Historie

As eersten utkunnt hett den Stroom Cândido Rondon 1909. Rondon hett em toeerst den Naam *Rio da Dúvida* geven, wat „Twievel-Stroom“ bedüden deit. 1913 bet 1914 weer Rondon wedder an’n Roosevelt-Fluss ünnerwegens. Dütmaal tohoop mit’n fröheren US-amerikaanschen Präsident Theodore Roosevelt bi de Roosevelt-Rondon Scientific Expedition. De Expeditschoon wull rutfinnen, wat de Stroom woll in’n Amazonas flütt oder nich. To Ehren von Roosevelt hett de Stroom denn den ne’en Naam Rio Roosevelt kregen. Bi de Pomeranos, de sik dor later ansiedelt hebbt, is dor op Plattdüütsch de Naam *Roosevelt-Fluss* von worrn. Von wegen dat *Roosevelt* op Portugeesch swoor uttospreken is, warrt de Stroom ok fakener *Rio Teodoro* nöömt (na Roosevelt sien Vörnaam in de portugeesche Form).

1927 hett George Miller Dyott noch wedder en Expeditschoon na’n Stroom daan.

Minschen leevt kuum an’n Stroom. An’n Böverloop leevt von öllers de Stamm von de Cinta Larga. In jüngere Tiet sünd vör allen in Rondônia Öörd grünnt worrn, in de sik ünner annern ok Pomeranos dallaten hebbt, de noch jemehr pommersch Plattdüütsch plegen doot.

## Footnoten
Adolf Albin

**Adolf Albin** (* 14. September 1848 in Bukarest; † 22. März 1920 in Wien) weer en Schachmeester un -theoretiker ut Rumänien.

## Ergevnisse
Adolf Abin hett dat Schachspelen erst mit 22 Johr lehrt. He wurr in dat stark besett Turnier 1893 in New York Tweet achter Emanuel Lasker, bleev aber vör Eugene Delmar, Francis Joseph Lee, Jackson Whipps Showalter, James Moore Hanham, Harry Nelson Pillsbury un annern. Een Johr later, weer in New York, wurr he Tweet achter Wilhelm Steinitz bi de sien letzten Turniersieg.  He weer ok Deelnehmer an dat berühmte Turnier vun Hastings 1895, keem dor aber blots up en achteren Platz. 1901 in Wien deel he sück den 3. Platz mit Georg Marco noch vör Julius Perlis un annern. Carl Schlechter wunn dat Turnier vör Simon Alapin. Sien letzt Turnier speel he 1915 in Wien (6. Trebitsch-Turnier), wo he noch mal Platz 5 bi 8 Deelnehmer recken dee.

Albin hett ok mehrere Wettkämpe bestreeden, dorünner 1894 in New York gegen Jackson Whipps Showalter (7:10 bi 9 Remisen), 1900 in Wien gegen Simon Alapin (1:1 bi 4 Remisen), 1901 in Wien gegen Georg Marco (2:4 bi 4 Remisen) un 1918 in Wien gegen Richard Réti (1:1). Sien hööchste historsch Elo-Tall bedroog 2643 in‘n August 1895. Dormit leeg he dormals up Platz 15 vun de  Weltranglist.

## Schachtheoretiker
De Schachtheorie hett he dör dat Ünnersöken vun en Afspeel ut dat Daamgabit utwiet, dat den Naam „Albins Gegengambit“ kreegen hett (1. d2–d4 d7–d5 2. c2–c4 e7–e5).  Dat wurr vun hüm 1893 gegen Lasker in de Turnierpraxis inführt un later ok vun Alexander Alexandrowitsch Aljechin af un to bruukt. Buterdem speel Albin 1890 in Wien as Eerst de later as  Aljechin-Chatard-Angreep bekannt wurrn Variante gegen de Franzöösch Verteidigung. Sien 1872 herutbrocht Wark *Amiculu Jocului de Schach* weer dat eerste Schachbook in rumäänsch Spraak.

Michael Lorenz hett in Chess Note 11752 (March 8, 2020) nahwiest, dat Albin an‘n 22. März 1920 storven is, un nich (as bither annommen) an‘n 1. Februar 1920.

## Literatur
* Olimpiu G. Urcan: *Chess fathering a nation*. Moravian Chess, Olomouc 2004, ISBN 80-7189-514-8.
* Olimpiu G. Urcan: *Adolf Albin in America. A European Chess Master’s Sojourn, 1893–1895*. McFarland, Jefferson 2008. ISBN 978-0-7864-3010-9.
*Adolph (sic!) Albin: *Schach-Aphorismen und Reminiscenzen,* Sülvstverlag, Hannover 1899.

## Weblinks
* Olympiu G. Urcan: Adolf Albin and the Genesis of the Albin Counter Gambit Part I (Memento vun’n 4. Juni 2011 in dat Internet Archive) (PDF; 226 kB) bzw. Part II (Memento vun’n 9. Juli 2011 in dat Internet Archive) (2004; engelsch; PDF; 144 kB)

## Enkeld Nahwiesen
Desprez

**Desprez** is de Familiennaam von

* Cyril Despres (* 1974), franzööschen Endurofohrer,
* Florian-Jules-Félix Desprez (1807–1895), franzööschen Kardinaal,
* François Desprez (üm 1525–üm 1580), franzööschen Teekner, Koppersteker un Verleger,
* Josquin Desprez (1450/1455–1521), franzööschen Kumponist un Sänger,
* Louis Jean Desprez (1737–1804), franzööschen Architekt un Maler,
* Médard Desprez (1764–1842), franzööschen Banker.

Kiek ok bi: Deprez, Despres.
Peter Vanderkaay

**Peter William Vanderkaay** (* 12. Februar 1984 in Rochester Hills, Michigan) is en ehmalger US-amerikaansch Swemmsportler, de sück up de längeren Freestilstrecken spezialisiert hett. Studeert un traineert hett he an de University of Michigan.

## Wat he schafft hett
To sien gröttste Erfolge hörrn de Goldmedaillen bi de Olympisch Sömmerspelen 2004 in Athen mit de US-amerikaansch 4 × 200 Meter Freestilstaffel (gemeensam mit Michael Phelps, Ryan Lochte un Klete Keller) un bi de Olympisch Sömmerspelen 2008 in Peking över de glieker Streck (gemeensam mit Michael Phelps, Ryan Lochte un Ricky Berens), wobi se dor ok noch en Weltrekord schafft hemm, de 2009 weer ünnerboden wurr. 
In de glieker Besetten as bi den eersten Olympiasieg wurrn se 2005 un 2007 ok noch Weltmeester över disse Streck.

Dorto keem bi de Olympisch Sömmerspelen 2012 in London noch en Bronzemedaille över 400 Meter Freestil achter Sun Yang ut China un Park Tae-hwan un Süüd-Korea.

## Weblinks
* Offizielle Website vun Peter Vanderkaay (engelsch)
Specs Powell

**Gordon „Specs“ Powell** (* 5. Juni 1922 in New York City; † 15. September 2007 in San Marcos, Kalifornien) weer en US-amerikaansch Jazz-Slagtüüchspeler vun den Swing un Bop.

Powell speel anfangs neben Slaftüüch ok Klaveer in sien eegen Combo, wessel denn aber Enn‘ vun de  1930er Johren ganz to dat Slagtüüch. He speel tonächst mit en eegen Ensemble (1938) un dornah mit  Edgar Hayes (1939), Eddie South (1939/1940), dat John Kirby Sextett (1941/1942), Benny Carter (1941/1942) un Ben Webster. Af 1943 weer he as eerst Afroamerikaner Studiomusiker bi CBS, van 1947 bit 1972 weer he Liddmaat vun dat Ray Bloch Orchestra, mit dat he in de Feernsehshows vun Ed Sullivan un Jackie Gleason uptreeden dee. Bi  CBS wark Powell bi Upnahmen ünner annern vun Alfredo Antonini, Frank Sinatra, Harry Belafonte, Carroll Burnet, Melba Moore un Barbra Streisand mit. Dorneben speel he aber ok wieder Jazz, to’n Bispeel mit Benny Goodman 1944, dat Red Norvo Sextett 1944/1945, Mildred Bailey, Clyde Hart, Billie Holiday, Erroll Garner un in’n Trio mit Teddy Wilson. Sien eenzig Upnahm ünner eegen Naam speel he 1957 för Roulette in. 

He weer verheiraadt un harr dree Kinner.

## Ehrungen
* 2004: Big Band and Jazz Hall of Fame

## Weblinks
* DNB-Katalog
* Biografie vun Scott Yanow
* Nahroop vun de Musikergewerkschap Local 802
* Nahricht över sien Dood (afropen an’n 14. Juli 2020)
Gerd Müller

**Gerhard „Gerd“ Müller** (* 3. November 1945 in Nördlingen; † 15. August 2021 in Wolfratshausen) weer en düütsch Footballspeler.

Mit 365 Doren in 427 Partien is de as „Bomber der Nation“ beteekend Müller Rekorddoorschütten vun de Football-Bundsliga un gellt wegen sien besünners goot Körperbeherrschung un Fähigkeit to Antizipatschoon as en vun de best Störmer vun all Tieden. 1970 wurr he mit den  Ballon d’Or as Europas Footballer vun dat Johr uttekent.

As Speler  vun den FC Bayern München (1964 bit 1979) wunn Müller veer düütsch Meesterschapen, veermal den DFB-Pokal, dreemal den Europapokal  vun de Landsmeester, eenmal den Europapokal vun de Pokalsieger as ok eenmal den Weltpokal. Mit de düütsch Natschonalmannschap wurr he 1972 Europameester un 1974 Weltmeester. För Düütschland hett he in 62 Lännerspelen 68 Doren schaaten.

Sien Loopbahn fung 1958 bi den TSV 1861 Nördlingen an, wo he bit 1964 bleev. Dornah wessel he to FC Bayern München. 1979 is he in de USA wesselt, to Fort Lauderdale Strikers.

Nah dat Karriereenn’n weer he van 1992 bit 2014 as Co-Trainer in‘n Trainerstaff vun de tweet Mannschap vun Bayern München tätig. 

Later is he an Demenz krank wurrn. 

## Ehrungen
2014 wurr he in de Hall of Fame vun den Düütschen Sport upnommen.

## Literatur
* Udo Muras und Patrick Strasser: *Gerd Müller. Der Bomber der Nation.* Riva Verlag, München 2015, ISBN 978-3-86883-700-1.
* Hans Woller: *Gerd Müller oder wie das große Geld in den Fußball kam.* Beck, München 2019, ISBN 978-3-406-74151-7.

## Weblinks

* DNB-Katalog
* Gerd Müller in de Datenbank vun Fußballdaten.de
* Gerd Müller bi weltfussball.de
* Gerd Müller in de Hall of Fame vun den düütschen Sport
* Gerd Müller in de *Hall of Fame* vun den FC Bayern München
* Gerd Müller up nasljerseys.com (englisch)
* The Ambry, ehmalges Restaurant vun Gerd Müller
* Gerd Müller up SoccerDBData.com

## Enkeld Nahwiesen
ISO 3166-2:AZ

## Kooden

1Autonome Republiek vun Naxçıvan (NX)

## Kiek ok bi
* ISO 3166-2, Referenztabelle vun Lännercodes.
* ISO 3166-1, Referenztabelle vun Lännercodes, as se in Domainnamen sin.
Ed Asner

**Eddie „Ed“ Asner** (* 15. November 1929 in Kansas City, Missouri; † 29. August 2021 in Los Angeles, Kalifornien) weer en US-amerikaanschen Schauspeler. En van sien bekannst Rullen weer de vun den Journalisten Lou Grant, eerst in de Sitcom *[[Mary Tyler Moore (Feernsehserie)|Mary Tyler Moore]]*, dornah as Titelfigur in de Dramaserie *[[Lou Grant]]*.

## Weblenken

*
Kavaja

**Kavaja** (albaansch: Kavajë) is en Stadt in Middelalbanien, rund fief Kilometer südöstlich van dat Adriatisch Meer un 20 Kilometer südöstlich van Durrës gelegen. De Stadt hett 20.192 Inwahner (Volkstellen 2011). Kavaja is Amtssitt van en  Bashkia, de neben de Stadt noch umliggend Oortschapen umfaat. 

## Geschichte
Eerste Siedlungen nordwestlich van dat hüdig Stadtrebeet wurrn 1081 nöömt. En osmaansch Register list 1430/31 en *Kavalye* nöömt Dörp up, dat 16 Hüüs tell. Wegen de strategisch goot Laag an de antiken röömsch Hannelsstraat Via Egnatia wurr dat Dörp grötter un tell 1583 um de 150 Hüüs.

## Weblinks

* Offizielle Internetsiet van de Bashkia Kavaja (albaansch)
* kavajaonline.com (albaansch)

## Enkeld Nahwiesen