open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tinganes

**Tinganes** (up Platt: "Thing-Landtung") is en Halfinsel in de Hööftstadt vun de Färöers, Tórshavn. Sien Naam hett Tinganes vun dat Løgting, wat al in de Tied vun de Wikingers up de Färöer afholen wurrn is. Al um 900 rüm sünd hier de *free’n Mannslüde* vun de Färöer tohopenkamen to'n Thing. De olen Teken vun dat Thing sünd to'n Deel noch to sehn, vunwegen dat se in de Steen up de Halfinsel schreven wurrn sünd. Midderwielen is dat Løgting en beten wieter na Norden hen in't Zentrum vun de Stadt unnerkamen, man de Regeerung vun de Färöer sitt hier jummers noch. Tinganes is Tórshavn sien ollsten Deel. Ole Gaten sünd hier to finnen un ok de Domkarken vun Tórshavn steiht hier. 

## De „seven Wunner vun de Färöer“
To de Ólavsøka 2007 hett dat färöösche Feernsehn Sjónvarp Føroya in dat ganze Land en Wettstriet afholen over de „seven Wunner vun de Färöer“. Dor konnen de Tokiekers Vörsläge maken over besunnere Bowarke un annere Gegenstänn up de Eilannen. Vunwegen dat in een Fall liek veel Stimmen afgeven wurrn sünd, hett dat acht Winner geven. De Rangfolg vun de Winner is nich bekannt maakt wurrn, man Tinganes hett dor to höört. De annern sünd de Karkenstöhl vun Kirkjubøur, de Magnuskathedral, de Krischanskarken in Klaksvík, dat Huus vun den Norden, de Norðoyatunnilin, de eerste Flagg vun de Färöer in de Karken vun Fámijn un de Sitt vun de Rieksombudschop vun de Färöer (de beiden lesten mit lieke Stimmentahl).

## Weblenken
*Tinganes.fo - Homepage vun de Regeerung

## Belege
Tórshavn

**Tórshavn**, up Däänsch *Thorshavn*, is de Hööftstadt vun de Inselgrupp vun de Färöer. De Stadt liggt up dat Eiland Streymoy. Leven doot dor (Stand: 2005) bi 19.800 Inwahners. De Naam bedutt „Thor sien Haben“. Thor is de Gott vun Dunner un Blitz in de Noordsche Mythologie. 

Dat Parlament vun de Färöer mit Naam Løgting liggt in den olen Stadtdeel Tinganes. Ok dat natschonale Kunstmuseum vun de Färöer (Listasavn Føroya) un dat Histoorsche Museum vun de Inselgrupp sünd in Tórshavn tohuse. 

De Stadt is in dat 10. Johrhunnert grünnt wurrn. Dat Thing vun de Eilannen is vun de Tied af an in Tórshavn up Tinganes tohopenkamen, mit en korte Unnerbreken vun 1816 bit 1852. In den Tweeten Weltkrieg weer de Stadt, just so as de ganzen Eilannen, besett vun dat Vereenigte Königriek. In de Stadt liggt ok dat Footballstadion vun de Football-Natschonalmannschop vun de Färöer. Dat heet Tórsvøllur. 

## Biller vun Tórshavn

File:Vestaravag torshavn, faroe islands, feb 2005.jpg|Vestaravág
File:Faroe Islands, Streymoy, Tórshavn (6).jpg|Stadtbus up de Norðari Ringvegur 
File:Faroe Islands, Streymoy, Tórshavn (1).jpg|Utkiek over zentral Tórshavn .
File:Tórshavn.2.old harbour.jpg|Eystaravág
File:Faroe Islands, Streymoy, Tórshavn (4), Bryggjubakki street at night.jpg|Bryggjubakki Straten in'e Nacht
File:Tó.StadtparkWeg.jpg|Stadtpark
File:Tinganes, Tórshavn 2004.1.jpg|De Halfinsel Tinganes, Sitt vun de Regeerung
File:Faroe Islands, Streymoy, Tórshavn (7), Tinganes.jpg|Lüttje Gaten up Tinganes
File:Logting 1864, faroe islands.jpg‎|Tórshavn 1864
File:Faroe Islands, Streymoy, Tórshavn (5).jpg|Zentrum vun Tórshavn, mit Kathedral un Bryggjubakki Straten (links) un Undir Bryggjubakka Straten (rechts).


## Demographie

## Frundschop mit annere Städer
* Reykjavik (Iesland)

## Weblenken
* Torshavn.fo - Offizielle Webstäe
* Faroeislands.dk (Fotos)
Gerry Fisher

**Gerry Fisher** (* 23. Juni 1926 in London; † 2. Dezember 2014) weer en britischen Kameramann.

## Leven un Wark
Fisher hett sien Handwark vun 1946 an lehrt un hett de eersten Johren dorna as Helpsmann vun de Kamerakru arbeit. In’t Johr 1956 weer he vun Jack Hildyard in sien Kamerateam för den Film *[[The Bridge on the River Kwai]]* halt. Mit Hildyard hett he dorophen fakener in opwännige Produkschonen tosamenarbeit 

De eerste Arbeit as Baas-Kameramann kreeg he 1966 vun Joseph Losey anbaden. Ok disse Tosamenarbeit is för acht wietere Filmen wietergahn. Fisher stünn in den Roop, een vun de nauesten un kreativsten Kameramannslüüd vun sien Generatschoon to wesen un hett so ok bi vele internatschonale Produkschonen mitarbeiten künnt.

## Filmografie (Utwahl)

## Utteken
Fisher hett keen Filmpriesen wunnen, weer aver veermol nomineert, dorünner tweemol as *Best Kameramann* för den *[[BAFTA Award]]* un eenmol för den *[[César]]*.

## Borns


## Weblenken
Løgting

Dat **Løgting** [] (bestimmte Form **Løgtingið** [], mit vullen offiziellen Naam **Føroya løgting**, däänschen Naam: **Lagting(et)** [] ([]), vun ooldnoordsch **lǫgþing** „Gesettversammeln, Gericht“) is dat Parlament vun de  Färöer.

Dat warrt to de Welt ehre öllsten Parlamente rekent. Siene Wuddeln gaht torüch bit up dat Johr 900. Blot man vun 1816 bit 1852 sünd dor keene Afordenten tohopen kamen. Bit um un bi 1400 hett dat *Althing* heten. 

Dat Parlamentshuus is 1856 unner Gouverneur Carl Emil Dahlerup boot wurrn. Dat besteiht ut Holt un is nich wiet af vun de Halfinsel Tinganes in de Hööftstadt Tórshavn ehr Zentrum, wo dat Thing an un for sik tohopenkamen weer. Neven düt zentrale Thing hett dat bit 1892 in elkeen vun de seven Bezirke up de Färöer noch en lokal Thing geven, dat weer dat so nömmte Várting. De seven olen Bezirke sünd in'n Oktober 2007 to een Wahlkreis tohopenleggt wurrn. Wählen un sik wählen laten dröövt all Borgerslüde, de al 18 Johre oold sünd. En Amtstied duert veer Johre, dat is avers mööglich, al vör de Tied nee Wahlen af to holen. 

## Wo dat Woort herkamen deit
Dat Woortdeel *løg* kummt vun dat ooldnoordsche **lǫg** vun her un bedutt *Regel* un *[[Gesett]]*. Verwandt is dat mit dat engelsche *law* un dat latiensche *lex*. Dat Woortdeel *ting* kummt vun dat ooldnoordsche *[[Thing|Þing]]*, wat *Raat*, *Versammeln*, *Plenum* un *Gericht* heten deit.
Edith Alice Müller

**Edith Alice Müller** (* 5. Februar 1918 in Madrid; † 24. Juli 1995 in Spanien) weer en Swiezer Astronomin.

Se wurr 1972 Ordinaria an de Universität Genf. Van 1976 bit 1979 weer se  Generalsekretärin vun de IAU.

## Literatur
* Immo Appenzeller, Yves Chmielewski, Jean-Claude Pecker, Ramiro de la Reza, Gustav Tammann, Patrick Arthur Wayman (Rutgever): *Remembering Edith Alice Müller.* Springer, 1998. ISBN 978-0-7923-4789-7
Aparicio Méndez

**Aparicio Méndez Manfredini** (* 24. August 1904 in Rivera, Uruguay; † 26. Juni 1988 in Montevideo) weer en uruguayisch Politiker un Präsident vun sien Land van 1976-1981.

Méndez weer Liddmaat vun de Partido Nacional, de de Interessen vun de ländlich Regionen vertrett, ut de Méndez sülvst stammen dee.  

He hett Jura an de Universidad de la República studeert un weer en Experte för Verwaltensrecht un van' 13. April 1961 bit 16. Juni 1964 Gesundheitsminister vun sien Land.

Nah den Militärputsch weer Méndez en vun de zivil Liddmaaten vun de *Consejo de Estado* un wurr  1976 to'n Präsidenten wählt. En vun de eerst Amtshandlungen vun sien Regeeren weer dat Aftrecken vun staatsbürgerlich Rechten vun all Personen, de an dat politisch Geschehen tüschen 1966 un 1973 bedeeligt weern. 1976 geev dat etwa 6.000 politische Gefangene.

En Vörlaag för en nee Verfaaten wurr allerdings an' 30. November 1980 vun 57,2 % vun de  Wahlberechtigten aflehnt. In' September 1981 hett de as gemäßigt gellend General Gregorio Conrado Álvarez Armelino de Nahfolge as Präsident antreden.

## Weblenken
* Profil up nndb.com

## Enkeld Nahwiesen
Jana Kandarr

**Jana Kandarr** (* 21. September 1976 in Halle, DDR) is en    düütsch ehmalge Tennisspelerin.

## Karriere
De Linkshänderin Kandarr, de aber rechtshändig Tennis spelen dee, truck nah de düütsch Weddervereenigung mit hör Öllern (hör Moder Petra Kandarr weer 1969 Sportlerin vun dat Johr in de DDR) vun Halle nah Karlsruhe un hett eenig Johr in dat Landesleistungszentrum Oberhaching traineert, bevör se 1994 Tennisprofi wurr.

As gröttste Spood vun hör teihnjohrig Tenniskarriere kann hör Deelnahm an de Olympisch Spelen 2000 in Sydney ansehn wurrn. Se weer in' Tennis eenzig deelnehmend Athletin för Düütschland un reck de Runn vun de letzt 16, wo se gegen de latere Goldmedaillenwinnerin Venus Williams verlor. Ok dat Ergevnis bi de Australian Open in dat Johr 2000, wo se as Qualifikantin dat Achtelfinale recken dee, tellt to hör wichtig Erfolgen. Dat Halffinale reck se todem bi de WTA-Turnieren 1996 in Palermo un 2001 in Estoril. Hör hööchst Platzeeren in de Weltrangliste reck Kandarr an' 11. Juni 2001, as se nah en Sieg över Amélie Mauresmo in de eerst Runn vun de French Open nah dat Turnier up Platz 43 upführt wurr. 

Jana Kandarr hett hör Profi-Karriere an' Enn' vun dat Johr 2003 afslooten, keem aber 2005 noch mal för veer Turniere torüch. Se reck dorbi in Wimbledon nah Siege över Olha Sawtschuk un en hart umkämpt Match gegen Kathrin Wörle immerhen de darte Qualifikatschoonsrunn, wo se denn aber tegen de Italienerin Mara Santangelo verlor. Tovör överstunn se in Berlin tominst de Uptakthürde. Dat kört Comeback weer aber ok all nah veer Turnieren bi de WTA in Stockholm to Enn', wo se nah twee Siegen in de dart Runn gegen de Russin Alla Kudrjawzewa in de dart Qualikatschoonsrunn düütlich verlor.  

Hör Abitur hett Kandarr eerst 2000 maakt, se harr 1996 de School för dat Tennis ünnerbraken. In dat Wintersemester 2002/03 fung se en Studium vun de Geowetenschapen un Biologie an de Humboldt-Universität Berlin an.

## Weblenken
* WTA-Profil (engelsch)
* ITF-Profil (engelsch)
* Fed Cup-Statistik (engelsch)
Arnold Fishkin

**Arnold Fishkin**, ok Fishkind (* 20. Juli 1919 in Bayonne, New Jersey; † 6. September 1999 in Palm Desert, Kalifornien) weer en US-amerikaansch Jazz-Bassist vun den Cool Jazz.
 
Arnold Fishkin speel tonächst mit Bunny Berigan 1937, Jack Teagarden 1940-41, Les Brown 1941-42. Bekannt wurr he dör sien Tosommenarbeit mit den Cool Jazz-Pianisten Lennie Tristano un de sien Krink um 1947 bit 1949. In de 1950er Johren weer Fishkin hööftsächlich as Studiomusiker tätig, so bi Plattenaufnahmen mit Lee Konitz 1949-1951, Johnny Smith un annern. 

## Literatur
* Richard Cook, Brian Morton: The Penguin Guide To Jazz on CD''. 2nd Edition, 1993 & 6th Edition, London, Penguin, 2002

## Enkeld Nahwiesen


## Weblenken
* DNB-Katalog
Flagg vun Tuvalu

De **Flagg vun Tuvalu** is in ehr hüütige Anorden in’t Johr 1978 mit de Unafhangigkeit vun Tuvalu inföhrt worrn. 1997 weer de Form ’n lütt beten ännert.

## Beschrieven
As bi vele annere fröhere oder hüütige Kolonien vun Grootbritannien bargt de Natschonalflagg vun Tuvalu de Unionsflagg, de sik in dissen Fall baven links befinnt. De Flagg is dör de hellblaue Klöör as Grundfarv en Afoort vun de Blue Ensign.

Op de rechten Hälft sünd negen gele Steerns afbillt. Se staht för de negen Eilannen, de dat Staatsrebeet vun Tuvalu billt. De Steerns sünd op de Flagg geograafsch richtig anordent, wenn de Flagg hochkant ophangen warrt (mit de Union Jack rechts baven in de Eck).

## Historie
De Flagg vun Tuvalu weer 1996 vun en ne’e Flagg aflööst, de nix mehr mit de britischen Flagg to doon harr, liekers aver de Eilannen in Form vun Steerns wiesen de. Man, de Inwahners hebbt disse ne’e Flagg nich recht annehmen wullt, so dat de Regeren 1997 wedder de olle Flagg in en licht afwannelte Form inföhrt hett


Bild:Flag of the Gilbert and Ellice Islands (1937–1976).svg|Flagg vun de Gilbert- un Ellice-Eilannen, woneem Tuvalu tohöört hett 
Bild:Flag of Tuvalu (1976–1978).svg|Flagg vun’t Territorium vun Tuvalu vun 1976 bit 1978
Bild:Flag of Tuvalu (1978–1995).svg|Flagg vun Tuvalu vun 1978 bit 1995
Bild:Flag of Tuvalu (1995).svg|Flagg vun Tuvalu vun’n Oktober bit Dezember 1995 (mit blots acht Steerns)
Bild:Flag of Tuvalu (1996–1997).svg|Flagg vun Tuvalu vun 1996 bit 1997


## Literatur
* Karl-Heinz Hesmer: *Flaggen und Wappen der Welt. Geschichte und Symbolik der Flaggen und Wappen aller Staaten.* Gütersloh: Bertelsmann Lexikon Verlag, 1992. ISBN 3-570-01082-1

## Weblenken

* Flags of the World – Tuvalu (engelsch)
Achterhook

Den **Achterhook** (snackt: Achterhuuk) is ene vun de Rebeden in dat Osten vun de Nedderlannen. 

## Spraak
In den Achterhook warrt Plattdüütsch spraken. De Dialekter kö'j verdelen in Süüdwest un Noordoost. Dat Verskil leggt him in 'n Utspraak vun Huus un Füer. Huus warrt in dat Noordosten as *Huus* utspraken un in dat Süüdwesten as *Hüüs*, Füer is in dat Süüdwesten *Füür* un in dat Noordosten *Föör*. 

Neven Plattdüütsch warrt Nedderlannsch spraken. 40% vun de Lüüd spreekt alenig Nedderlannsch un keen Plattdüütsch. 60% vun de Achterhokers snackt faken to altied Plattdüütsch. 

## Rebeet
Den Achterhook sünd de Gemeintes Bronckhorst, Berkelland, Zutphen, Lochem, Ost Gelre, Aalten, Doezebarg, Dörkem un Olde Iselstreek. Hierbi mot saggt worden, dat Wael bi de Limers höört un Reetmölle bi Twente. Ok schall Deempter nich bi Salland, aber bi den Achterhook hören.

## Historie
As Karl de Grote Sassenland veröver, möök he ’n Gau Hamaland. Later weer dit de Graafschop Zutphen, de nutiedse Name *Graafschop* keem hier vun.

## Weblenken
George Takei

**George Hosato Takei** (* 20. April 1937 in Los Angeles, Kalifornien, USA) is en US-amerikaanschen Film- un Feernsehschauspeler. Weltweit bekannt worrn is Takei dör sien Rull *Hikari Sulu* in de original Star-Trek-Reeg *[[Star Trek (Feernsehreeg)|Star Trek]]* (dt.: *Raumschiff Enterprise*) un de Kinofilmen, de dat to de Reeg geven hett.

## Leven un Wark
Takei is wiel den Tweeten Weltkrieg twüschen sien veert un acht Levensjohr as een vun de 120.000 japaanschstämmigen US-amerikaners ahn Anklaag in en Internerenslager sparrt worrn. Later hett he Schauspeel studeert un is kort na sien Afsluss an de University of California al politisch aktiv worrn. He hett sik för de Börgerrechten insett un hett 1973 blots knapp de Wahl in den Stadtraat vun Los Angeles verpasst. Dorna hett he sik op sien Loopbahn as Schauspeler kunzentreert. He hett in en mehr as 150 Film- un Feernsehprodukschonen mitspeelt. Beropen worrn is he aver dör sien Rull in *Star Trek*, de he in de eersten Original-Feernsehreeg un eenige Kinofilmen speelt hett.

Blangen de Schauspeleree hett he ok twee Böker schreven. Dat eerste weer de Science-Fiction-Roman *Mirror Friend, Mirror Foe*, den he 1979 tosamen mit Robert Asprin publizeert hett. 1994 hett he bi Pocket Books sien Autobiografie *To the Stars* rutbröcht, de 1997 ok in Hoochdüütsch ünner den Titel *Zu den Sternen* rutkeem. 

Siet 1987 leevt Takei mit sien Partner un Manager Brad Altman (*1954) tosamen. Sien Mudder hett ehr letzten Johren bi de beiden verleevt un is vun jem pleegt worrn. In dat Johr 2005 hett sik Takei to’n eersten mol apentlich in de Tietschrift Frontiers to sien Homosexualität utlaten, üm sik dormit för en gliekgeslechtliche Eh stark to maken. Ünner sien Fans weer dat aver al länger bekannt. Sien Partner hett he an’n 14. September 2008 in’t Japaansch-Amerikaansche Natschonalmuseum in Los Angeles för en buddhistischen Preester heiraat. Trotügen weern sien Star-Trek-Kollegen Nichelle Nichols (*Lt. Uhura*) un Walter Koenig (*Pavel Chekov*). Mööglich worrn is dat as en kalifoornsch Gericht dat Verbott vun de gliekgeslechtlichen Ehn ophaven harr.

George Takei is Buddhist un sett sik wieterhen för de Rechten vun Homosexuellen in.

## Filmografie (Utwahl)

## Utteken
* George Takei is 1986 mit sien Steern op’n Hollywood Walk of Fame (Feernsehn) ehrt worrn. He weer de eerste japaansch-US-amerikaansche Schauspeler, de dor en Steern kregen hett.
* 2004 is Takei mit den japaanschen Orden vun de Opgahn Sünn, 4. Klass uttekent worrn för sien Verdeensten üm de amerikaansch-japaanschen Relatschonen.

## Publikatschonen
* *Zu den Sternen. Die offizielle Autobiographie von George Takei, Star Treks Mr. Sulu.* Heel Verlag, Königswinter 1997, ISBN 3-89365-581-6.
* mit Robert Asprin: *Mirror Friend, Mirror Foe.* Playboy, 1979, ISBN 0-87216-581-7.

## Borns


## Weblenken

* Literatur vun un över George Takei in’n Kataloog vun de Düütschen Natschonalbökeree
* Offizielle Websteed (engelsch)
Emoticon

As **Emoticon** weert Tekenregen (ut normale Satzteken) betekent. Se maakt en Smiley na un wüllt in de schriftliche, elektroonsche Kommunikatschoon Tostänn vun Geföhl un Sinn utdrücken. 
 Se stammt ut de Tied, as de Kommunikatschoon over dat Internett sunnerlich dör Texte lopen is. De Naam *Emoticon* is tohopenschostert ut de beiden engelschen Wöer '''Emot'''ion un **[[Icon (Computer)|Icon]]**. Bruukt weert Emoticons unner annern in Chatkamern, in’t Usernet un bi den E-mail-Verkehr. Erkennen kann een jem an’n besten, wenn een den Kopp um 90° na links dreiht: So warrt ut dat Textemoticon :-) en Gesicht, dat smunstern deit. Wenn dor noch en beten in’e Graphik an maakt warrt, denn so kann dor en Smiley vun weern:. Minner faken weert ok Emoticons „mit’e lunke Hand“ bruukt: Se weert just anners rum dreiht, so dat de Kopp to’n Lesen na rechts dreiht weern möss, to’n Bispeel(-: und )-: . Dor schall mit wiest weern, mit wat for’n Hand de User schrieven deit. De Grundformen
:-) for positive Geföhle un Spaaß un:-( for negative Geföhle sünd an’n 19. September 1982 vun den lateren Informatikperfesser Scott E. Fahlman vörslahn wurrn. He gellt vundeswegen as de Utfinner vun de elektroonschen Smileys. 

De **Emojis** stammt ut Japan un sünd en sunnerliche Form vun Emoticons. Anners, as de annern Emoticons wiest de Emojis dat Smiley nich up’e Sieten dreiht. 

Biller as de Roos`  @}-,-'-,--  ` un de Fisch `  ><(((°>  `höört an un for sik nich to de Emoticons, vunwegen dat se keen Gesichter wiest. Dor hannelt sik dat veel ehrder um ASCII-Kunst bi.

## Belege
Northside

**Northside** oder **North Side** (engelsch för *Noordsiet*) betekent

* Northside, britische Musikgrupp vun de Madchester-Bewegung,
* North Side Gang, irisch-stämmige Bande in de 1920er Johren vun Chicago,
* North Side, Oort in Louisiana, USA,
* North Side, Oort in North Carolina, USA,
* North Side, Oort in Ohio, USA,
* North Side, Oort in Pennsylvania, USA.
Northside (Grupp)

**Northside** weer en britische Musikgrupp ut de Tiet vun de Madchester-Bewegung. Se harr ehr spoodrieke Tiet Anfang vun de 1990er Johren.

## Loopbahn
Grünnt hett sik de Grupp 1989 in Machester. De Originalbesetten bestünn ut Warren Dermody (Singer), Cliff Ogier (Bass), Michael Upton (Gitarr) un Paul Walsh (Slagtüüch). 1990 is Michael Upton weggahn. An sien Steed keem Timmy Walsh as Gitarrspeler dorto. In de Besetten hett de Grupp bit 1992 speelt.

In dat Johr 1990 sünd vun Northside twee Singles rutkamen. De eerste harr den Titel *Shall We Take A Trip* un weer vun de BBC blots in de Nacht speelt, vunwegen dat Anspelen op Drogen in den Text. De Tweete weer *Rising Star*, de bit in de UK Top 40 kamen is. Dat Johr dorop hebbt Northside jemehr bit hüüt eenzig Album *Chicken Rhythms* rutbröcht. Bito keem en wietere Top 40 Single mit den Titel *Take 5* op’n Markt. Ok in Noordamerika harrn Northside mit jemehr Leder Spood.

In 1992 hett de Grupp Opnahmen för en tweet Album maakt. Produzeert worrn is dat aver nich mehr, vunwegen dat de Platenfirma, Factory Records, vörher in Konkurs gahn is. Northside hett dorna woll en ne’e Platenfirma söcht, aver keen funnen. Enn vun 1996 weer dat Resultat, dat sik de Grupp oplöst hett. Enn vun’t Johr 2006 is de Grupp denn aver op en Comeback-Tour dör Grootbritannien gahn.

## Diskografie
### Album
* 1991 – Chicken Rhythms, UK no. 19

### Singles
* 1990 – Shall We Take A Trip, UK no. 50
* 1990 – My Rising Star, UK no. 32
* 1991 – Take 5,  UK no. 40
* 1991 – Tour De World (blots in de USA)

## Weblenk
*  Northside op Myspace
Inspiral Carpets

De **Inspiral Carpets** sünd en britische Musikgrupp, de sik twüschendör oplöst harr.

## Historie vun de Grupp
De Grupp is 1983 vun de beiden Schoolfrünnen Graham Lambert un Stephen Holt in’t engelsche Manchester grünnt worrn, de sik noch den Slagtüüchspeler Craig Gill dortohalt harrn. Anfungen hett de Grupp toeerst mit Punk. Enn vun de 1980er Johren keem in Grootbritannien de Madchester-Bewegung op, woneem de Inspiral Carpets denn ok vörn mit dorbi weern. To de Tiet hebbt se mit to de bekanntsten Gruppen vun Grootbritannien höört. Jemehr gröttsten Hits weern *This Is How It Feels* (1990), *Dragging Me Down* (1992) un *Saturn 5* (1994).

Na 1994 is vun de Grupp keen Studioalbum mehr rutkamen. To en Snitt is dat na de Publikatschoon vun de Retrospektiv *The Singles* kamen, as Enn vun 1995 de Platenverdrag twüschen de Grupp un dat Label Mute Records oplööst worrn is. In de Tiet dorna hebbt sik de Liddmaten mit annere Projekten befaat. To’n Bispeel is Tom Hingley mit sien Grupp The Lovers aktiv wesen. Deelwies geev dat ok persönlichen Striet twüschen de Lüüd.

In’t Johr 2003 hett sik de Grupp aver wedder tohopendoon un en gröttere Tournee maakt. Dat glieke geev dat ok 2006 un 2007. De Kunzerten harrn groten Spood un weern meist all utverköfft. In’n März 2007 is tietgliek to de Tour dat Album *Keep The Circle* rutkamen, dat aver blots to’n Rünnerladen as iTunes to kriegen is. Dorop sünd vör allen B-Sieten un rore Songs to höörn. En Hööchpunkt vun jemehr Loopbahn weer de Optritt in’t G-Mex in Manchester vör 14.000 Fans – dorvun gifft dat in Grootbritannien en DVD mit Utsnieden to köpen.

To de aktuelle Besetten vun de Inspiral Carpets höört blangen de dree Grünners Graham Lambert (Gitarr), Stephen Holt (Singer) un Craig Gill (Slagtüüch) noch Martyn Walsh (Bass) un Clint Boon (Keyboard).

## Diskografie
### Studioalben
* 1989 – *Dung 4* (Kassett)
* 1990 – *Life*, UK #2
* 1991 – *The Beast Inside*, UK #5
* 1992 – *Revenge Of The Goldfish*,  UK #17
* 1994 – *Devil Hopping*, UK #10

### Kumpilatschonen
* 1995 – *The Singles*
* 1996 – *Radio 1 Sessions*
* 2003 – *Cool As*
* 2003 – *Greatest Hits*
* 2007 – *Keep The Circle* 

## Borns


## Weblenken
* Offizielle Websteed
Müller-Gang

De **Müller-Gang** (lat.: *Ductus paramesonephricus*) is – blangen den Oornerengang oder Wolff-Gang (lat.: *Ductus mesonephricus*) – een vun de embryonalen Genitalanlagen, de bi beide Geslechter vörkamt. Ut den poorig anleggten Müller-Gang entwickelt sik in’n Rahmen vun de normalen Sexualdifferenzeren vun de Deerns de Eileider, de Beermoder un de Scheed. Bi Jungs billt de sik torüch. Nöömt is he na Johannes Peter Müller (1801-1858), de em as Eerste beschreven hett.

## Unbestimmte Phaas
De Müller-Gang entsteiht in’t Rebeet vun de Urogenitalliest as en längliche Instülpen vun’t Coelomepithel un dormit ut dat Mesoderm. He verlöpt parallel to’n Oornerengang un münnt jüst so as de in den Sinus urogenitalis. De Sinus urogenitalis billt sik in’n Verloop vun de wieteren Entwickeln torüch mit Utnahm vun de Kloakendeerten – bi jem blifft he as Kloaak bestahn.

## Sexualdifferenzeren bi Jungs
In’n Rahmen vun de Heken-Sexualdifferenzeren warrt vun de Sertoli-Zellen in de Klöten vun’n Fetus dat so nöömte Anti-Müller-Hormon (AHM) billt. Dat is en Proteohormon, wat en Torüchbilln vun de Müller-Gäng utlööst. Över blifft normalerwies blots noch de *[[Utriculus prostaticus]]*. Wenn dat Hormon fehlt oder sien Anbinnen an de vörsehn Rezepters hinnert warrt, warrt blangen de för Heken tyypischen Geslechtsmarkmolen ok de Strukturen utbillt, de bi Seken ut de Sexualdifferenzen rutkamt. Man seggt dorto Müller-Gang-Persistenzsyndrom.

## Sexualdifferenzeren bi Deerns
De Fetus vun en Seken hett keen Klöten un kann dorüm keen AHM billn. Dorüm warrt de Müller-Gang in dissen Fall wieter utbillt, wobi dat Utdifferenzeren wohrschienlich vun verschedene Östrogenen stüert warrt. So entstaht ut de Müller-Gäng de Eileiters (*Tuba uterina*), de Beermoder (*Uterus*) un de Scheed (*Vagina*).

To Anfang kann de Müller-Gang in dree Afsneden ünnerdeelt warrn:
# en kranialen Deel, de piel verlöpt,
# en middleren Deel, de den Oornerengang krüüzt un dweer na in Richt na de Mitt vun’n Lief tütt. Disse beiden Deelen entwickelt sik op beide Sieten vun’n Lief to de Eileiters. Dorbi billt de böverste Andeel mit sien Dörgang na di Coelomhöhl dat *Infundibulum* vun den Eileiter.
# De ünnere Deel löpt weder piel un verbinnt sik mit den Müller-Gang vun de annern Siet. Dorut billt sik denn de Beermoder un de bövere Deel vun de Scheed. Dorut warrt ok kloor, worüm de Mannslüüd mit en Müller-Gang-Persistenzsyndrom vun buten her völlig normal utseht.

## Stört Entwickeln
So nöömte *Müller-Gang-Anomalien* (richtiger müss dat „Stören vun’t Vereenigen vun’n ünneren Deel vun de Müller-Gäng“ heten) sünd de Oorsaak vun vele Fehlbilln vun de Beermoder as de Uterus duplex, de Uterus bicornis, de Zervixatresie un annere Fehlbilln.

En segmental Fehlen vun’n Müller-Gang kann de Utgangspunkt vun Zysten wesen.

## Kiek ok
* Anti-Müller-Hormon
Eerdbevenswarm

**Eerdbevenswarm** oder **Swarmbeven** is in de Seismologie de Beteken för en sünnere Oort vun Eerdbeven, de as Reeg oder Kluuster opduken doot. Dorbi passeert in en sünnert Rebeet vun de Eerdköst en mehr oder minner grote Tall vun Eerdbeven in en afgrenzten Tietruum, de verscheden lang wesen kann. Eenige Eerdbevenswärm duert en poor Daag, annere künnt bit to en Johr anduern. De Magnitude vun de enkelten Beven is dorbi tomeist ruchweg gliek.

Tyypsch för Swarmbevens is dat langsome an- un afswellen vun de seismischen Aktivität, för dat opstunns noch keen kloren Tosamenhang funnen worrn is. Dat Sünnere bi disse Form vun Aktivität is, dat de Magnituden keen groten Ünnerscheed opwiest. Dormit kann een hier nich ünnerscheden twüschen Vör-, Hööft- der Nabeven, as dat bi tektoonsche Eerdbeven normalerwies mööglich is.

De Begreep Eerdbevenswarm is 1899 to’n eersten mol vun Josef Knett in en Opsatz över en Kluustern vun mehr as 100 makroseismisch faststellte Eerdbeven in’t Rebeet Vogtland/Westböhmen bruukt worrn, wat sik 1824 över en Tiet vun ruchweg fief Weken afspeelt hett. In’t Vogtland un Böhmen kummt dat jümmer wedder to Eerdebevenswärm. So is över Swarmbevens in’n Winter 1985/86 bericht worrn, as ok in’n Harvst 2000, in Oktober 2008 un in August un September 2011. Dat bit hüüt starkste Eerdbeven in dat Rebeet weer an’n 14. Oktober 2008 meten, dat en Magnitude vun 4,1 op de Richterskala harr. Dat Epizentrum weer dicht bi de tschech’schen Stadt Nový Kostel in en Deep vun 8–10&nbsp;km.

Weltwiet kann man seggen, dat Swarmbeven vör allen in Rebeden vörkamt, de vulkaansch aktiv sünd. De Forschung nimmt dorüm an, dat dat Opstiegen vun Fluiden in de Eerdköst de Eerdbevenswärm utlösen doot. Wenn disse Fluiden neemlich över Splitten un Reten in’n Steen opstiegen doot, ännert sik de Porendruck un dormit togliek ok dat Spannungsfeld, wat denn to’n Breken vun’n Steen föhren kann. Eerdbevenswärm kann een ok künstlich utlösen, wenn en Fluiden över Bohrlöcker föddern oder in’n Ünnergrund pumpen deit. Swärm in Form vun Mikroseismik sünd to’n Bispeel al bi’t Föddern vun Eerdööl beobacht worrn, as ok bi Druckexperimenten in depe Bohrlöckers.

Blangen dat Vogtland höört in Düütschland ü.a. ok de Hochstaufen bi Bad Reichenhall to de Rebeden, woneem dat Swarmbevens gifft. Dor hett sik sogor wiest, dat Eerdbevenswärm ok dör starke Regenfäll utlööst warrt.

## Borns


## Weblenken
* geo.de: ''Interview: Schwarmbeben in Deutschland 2008'', 10. Oktober 2008
*Woans enstaht Eerdbeven / Swarmbeven in’t Vogtland? (hoochdüütsch)
Christina McHale

**Christina Marietta McHale** (* 11. Mai 1992 in Teaneck, New Jersey) is en US-amerikaansch Tennisspelerin. 

## Karriere
McHale, de Tennis an' leevsten up Hartplatzen speelt, hett in de Jöögd ok an Swemmwettbewarfen deelnommen. 2007 speel se hör eerst ITF-Turniere. 2008 is se in Qualifikatschoonsrunnen vun de WTA Tour an un wunn hör eerst Düppel-Titel up den *ITF Women's Circuit.* Siet April 2010 is se Tennis-Profi.
 
2011 wunn se in Rom hör eersten Eenzeltitel (ITF) un truck bi de US Open to'n eersten Mal in de darte Runn vun en Grand-Slam-Turniers in. Dissen Spood kunn se 2012 bi de Australian Open as ok bi de French Open (Rut gegen de Titelverteedigerin Li Na in dree Sätzen) bestätigen.

An' 11. Juni 2012 reck se mit de Platzen 29 in't Einzel as ok 111 in't Doppel hör bit dorhen best Platzeeren in de WTA-Weltranglist. Wiels se aber in Wimbledon de darte Runn recken dee (wo se 3:6-, 2:6 gegen Angelique Kerber verlor) hett se sück in de Ranglist um een Platz verbeetert un an' 20. August keem se sogor up Platz 24.

Se nehm ok an de Olympisch Sömmerspelen 2012 in London deel, verlor dor aber in de eerst Runn gegen de fröhere Weltranglisteneerste Ana Ivanović ut Serbien.

## Turniersiege
### Eenzel

### Düppel

## Weblenken

* WTA-Profil (engelsch)
* ITF-Profil (engelsch)
* Fed Cup-Statistik (engelsch)
Adrienne Barbeau

**Adrienne Barbeau** (* 11. Juni 1945 in Sacramento, Kalifornien, USA) is en US-amerikaansche Schauspelersche.

## Leven un Wark
In de Tiet as Barbeau op de Highschool un op dat College gahn is, hett se Dans- un Singünnerricht nahmen. Mitt vun de 1960er Johren güng se as Liddmaat mit dat *San-Jose-Light-Opera*-Ensemble op Tour över de pazifischen Stüttpunkten vunt US-Militär. Enn vun’t Johrteihnt hett se verschedene Jobs in New York City hatt, ünner annern as Gogo-Dansersche un as Kortenverköpersche in Nachtclubs.

In’t Johr 1968 speel se in *[[Anatevka]]* un weer af 1972 in de Rull *Betty Rizzo* in dat Musical *[[Grease (Musical)|Grease]]* to sehn. För ehr Speel weer se 1972 för den *[[Tony Award]]* as Beste Nevendorstellersche in en Musical nomineert. Dör ehrn Spood an’n Broadway hett Norman Lear vun ehr höört. He hett ehr en Rull in de Feernsehreeg *[[Maude (Feernsehreeg)|Maude]]* anboden. Ofschoonst dat egentlich schaad weer üm ehr schauspelerisch Talent, hett se disse Rull bit to’n Enn vun de Sitcom in’t Johr 1978 speelt.

Se hett 1979 den Speelbaas John Carpenter heiraat, un weer in eenige vun sien Filmen mit dorbi, as to’n Bispeel *The Fog* (1980) oder *Escape from New York* (1981). En wieteren bekannten Film weer Wes Craven sien *Swamp Thing* ut dat Johr 1982. Alltohopen hett se in mehr as hunnert Produkschonen mitspeelt. De Eh mit Carpenter weer 1984 wedder scheedt, man Barbeau hett 1992 ehrn tweeten Ehmann Billy Van Zandt heiraat.

## Filmografie

## Utteken
Barbeau hett bit hüüt keen Filmpriesen winnen künnt, man se weer tweemol nomineert:
* 1977: för den *[[Golden Globe]]* in de Kategorie *Best Nevendorstellersche – Feernsehn* för *Maude*
* 2004: för den *[[Golden Satellite Award]]* in de Kategorie *Best Nevendorstellersche in en Feernsehreeg – Drama* för *Carnivàle*

## Borns


## Weblenken
*
Smiley

**Smiley** betekent

* Smiley, en Bild, wat en Gesicht mit en Grienen dorstellt,
* (1613) Smiley, en Asteroid ut den Hööftgördel,
* Smiley, en franzöösche Musikgrupp.

**Smiley** is de Familiennaam von

* Charles Hugh Smiley (1903–1977), US-amerikaanschen Astronoom,
* George Smiley, fiktive Romanfigur ut de Böker vun John le Carré,
* Gordon Smiley (1949–1982), US-amerikaanschen Rennfohrer,
* Jane Smiley (* 1949), US-amerikaansche Schrieversche,
* Tavis Smiley (* 1964), US-amerikaansch Journalist, Schriever, Feernseh- un Radiomoderator.

Kiek ok bi: Smylie.
Brigitte Xander

**Brigitte Xander** (* 27. April 1942 als *Brigitte Ksander* in Bruck an der Mur, Steiermark; † 18. Oktober 2008 in Wien) weer en öösterrieksche Radio- un Feernsehmoderatersche.

## Leven un Wark
Xander is in Wien na School gahn un hett dor ok Rechtswetenschoppen un Dolmetschen studeert. Üm dat Studium betahlen to künnen, hett se op Anraden vun ehr Mudder hen an den Sprekerwettstriet deelnahmen un bi’t Radio arbeit.

Se hett in’t Radio 27 Johren lang (1969–1996) den Ö-Wecker modereert, de sünndags deelwies vun’n SFB övernahmen worrn is. Wieter hett se 16 Johren lang dör dat *100.000-Schilling-Quiz* föhrt, dat se toeerst sünndags middags op Ö3 un later denn op Radio Niederöösterreich bit to ehr Pensioneeren 2000 modereert hett. Vun 1995 an weer se ok Moderatersche bi *[[Autofahrer unterwegs]]* op Ö2 un möök in de Ferientiet dat Programm *Radio Holiday – Die Ferienwelle von Ö3*. 

In de 1970er Johren hett se in’t Feernsehn *Wir* modereeert un 14 Johren lang de Kaaksennen *Bitte zu Tisch* mit prominente Gäst. Wieter modereer se ok de Wiener Utgaav vun *[[Bundesland heute]]*. In Düütschland is se sünners dör de Speelshow *[[Dalli Dalli]]* mit Hans Rosenthal bekannt worrn, in de se blangen Ekkehard Fritsch, Mady Riehl un Christian Neureuther 15 Johren lang in de Jury setten hett. Toletzt hett se 2001 bi de tweeten Staffel vun *[[Taxi Orange]]* in de Jury setten.

Blangen ehr Stimm weer ehr Pagenkopp-Frisur en Markenteken vun Xander. Mitünner is se mit Chris Lohner verwesselt worrn, de ruchweg gliek oolt is, ok en Pagenkopp dragen hett un *Wir* modereeren de.

In’t Johr 1985 hett se ehrn lateren Ehmann drapen, mit den se de Vörleev för den Duuksport deelt hett. 2008 is se swoor krank worrn un na korte Tiet doodbleven. Se weer an’n 10. November 2008 in Wien op’n Sieveringer Karkhoff bisett.

## Weblenken
* 
* Korte Autobiografie (Version ut dat Internet Archive. Dat Original gifft dat nich mehr)
* Ingeborg Jakubuff: Naroop: „Die Xander“ ohne Netz, Die Presse, 25. Oktober 2008; diepresse.com, 24. Oktober 2008
Smiley (Grafik)

En **Smiley** [] (faken ok verkehrt *Smilie*, hen un wenn ok *Smily* – vun eng. *to smile* = ‚grienen‘; Mehrtahl *Smileys* oder verkehrt *Smilies*) is en Grafik, de en Gesicht mit en Grienen dorstellt. En Smiley warrt faken bruukt, um en sunnerlich Geföhl ut to drücken. Faken warrt de Begreep ok as annern Utdruck for Emoticon bruukt. Man en Emoticon is en Bild, dat ut Schriftteken tohopensett is, gegen den Smiley over, de en Grafik is. 

## Geschicht
So wiet een dat sehn kann, is de Smiley to’n eersten Mol vun den US-Amerikaner Harvey Ball bruukt wurrn. De weer Werbegrafiker. He hett in’n Dezember 1963 twee Punkte un en bogenen Streek in en gelen Krink rin tekent. De Updrag keem vun de Versekerungssellschop *State Mutual Life Assurance Cos. of America*. De hett dor Ansteeknadeln vun maakt un woll dor dat Bedrievsklima mit up’e Been bringen. Ball hett for siene Idee 45 Dollars kregen. Dat Teken is rechtlich nich schuult wurrn. 

De Rechte to’n Bruken vun de Smileys liggt hüdigendags bi den franzööschen Journalisten Franklin Loufrani, de dat 1996 to’n eersten Mol anmellt harr. Sien Smiley is gegen Ball siene Idee en beten verännert un sütt al mehr so ut, as de verscheden Smileys, de hüdigendags bruukt weert. He seggt, he harr de Saak utfunnen, as he en Artikel for dat Blatt en beten uplockern wull. Midderwielen is Loufrani Inkamenmillionär un höllt de Rechte to’n Bruken for dat Smiley in mehr as 80 Länner. Harvey Ball hett sik denn up de Achternbeen stellt un hett sik insett, dat he as de wohre Vader vun dat Smiley gellen scholl. Dor hett he de „World Smile Foundation“ um grünnt. Man an’n 12. April 2001 is he sturven. 

## Elektroonsche Form
* Hööftartikel: Emoticon
De elektroonsche Form vun den Smiley besteiht an un for sik ut  ASCII-Teken un kann so in all Formen vun Nahrichten anwennt weern, ok wenn se nich vun Grafikformate stütt weert. De Grundformen
:-) for positive Geföhle un Spaaß un:-( for negative Geföhle sünd an’n 19. September 1982 vun den lateren Informatikperfesser Scott E. Fahlman vörslahn wurrn. He gellt vundeswegen as de Utfinner vun de elektroonschen Smileys.

## Weblenken

* Konrad Lischka: ''25 Jahre Seitwärts-Smiley – Ich bin :-).'' bi Spiegel online (over den Informatiker Scott Fahlman, de 1982 nah en Piktogramm socht hett, um Spaaß un Jokus in’t Nett düütlich to maken un so den Smiley utfunnen hett)
* ''Smiley-Erfinder: Millionen für ein Lächeln'' – Artikel bi einestages
* www.greensmilies.com/smilie-lexikon – typische Smileys, gegen de passlichen ASCII-Emoticons over stellt

## Belege
Max Bittrof

**Max Bittrof** (* 27. November 1890 in Frankfort (Oder); † 15. Mai 1972 in Frankfort an’n Main) weer en düütsch Grafikdesigner, Schriftentwerfer un Breefmarkenkünstler.
	
## Loopbahn
Nah en Lithographenutbillen hett Bittrof an de Kunstgewarfscholen in Krefeld un Elberfeld maakt. Siet 1919 weer he in Frankfort an’n Main tätig. 1948 hett he Geldschiens för de Bank Deutscher Länder (5, 50 un 100 D-Mark) un 1960 för de Düütsch Bundesbank en Ersatzbanknotenserie (Bittrof-Serie)maakt, nahdem sien Entwurf för de Hööftserie nich in de engere Utwahl keem. 

Siet 1949 hett Bittrof ok Breefmarken entworfen, so to’n Bispeel de Heuss-Marken.

Later weer he Berater vun de Firma Telefonbau und Normalzeit. Af 1957 weer he denn Lehrer för Gebruuksgrafik an de Kunstschool Westend in Frankfort.

Typisch för dat Wark vun Max Bittrof weer de Gebruuk vun de Burmester-Kurvenschablone.

## Weblenken
* 
* Bittrof bi Markenschätze.de
Doc Cook

**Charles L. Cooke** (* 3. September 1891 in Louisville, Kentucky; † 25. Dezember 1958 in Wurtsboro, New York) weer en US-amerikaansch Bigband-Leader un Arrangeur vun den Chicago Jazz. He is ünner de Künstlernaam *Doc Cook*  (af un an ok *Doc Cooke*) uptreden.

Cooke studier an dat Chicago College of Music, wo he ok sien Doktertitel kreegen hett. Van 1922 bit 1927 hett he dat *Dreamland Orchestra* (in *Paddy Harmon’s Dreamland Ballroom*, en Danzssal mit anslooten Rullschohbahn) in Chicago leit, in dat u. a. Freddie Keppard, Luis Russell, Johnny St. Cyr un Jimmie Noone spelen deen. Se hebbt ok Upnahmen as *Doc Cook and his 14 Doctors of Syncopation* un als *Cookies Gingersnaps* makt. Nah 1927 speel he mit sien Orchester an anner Oorten, as dat *White City Ballroom* in Chicago. 1930 gung he nah New York as fast anstellt Arrangeur bi de Radiosender R.K.O. un de Radio City Music Hall. Anfang vun de 1940er Johren hett he sück ut dat  Musikgeschäft torüchtrucken. 

## Weblenken
* Charles L. 'Doc' Cook's Dreamland Orch. up *Big Bands Database Plus - American Big Bands *
* Charles "Doc" Cook up *RedHotJazz*
Frances Lee McCain

**Frances Lee McCain** (* 28. Juli 1944 in York, Pennsylvania, USA) is en US-amerikaansche Schauspelersche.

## Leven un Wark
In Pennsylvania boren, is McCain in New York, Illinois, Colorado un Kalifornien opwossen. Na ehrn Afsluss an’t College hett se dree Johr lang Schauspeleree an de Central School of Speech and Drama in London studeert. As se torüch in de USA weer hett se in Woody Allen sien *Play It Again, Sam* an’t Theater ehr eerste Rull as Schauspelersche speelt. In’t Theater in San Francisco weer se as Bühnenschauspelersche in mehrere Rullen to sehn.

Ehr Loopbahn bi’t Feernsehn un bi’n Film güng Anfang vun de 1970er Johren los. Tosamen mit Ronny Cox harr se 1974 en egene Feernsehreeg mit den Titel *Apple’s Way*, de vun CBS produzeert worrn is. Ok in de 1980er Johren weer se in vele Filme to sehn, so as 1984 in *Gremlins* un *Footloose* oder 1986 *Stand By Me*.

In’t Johr 2000 hett McCain an’t California Institute of Integral Studies ehrn Master in Psychologie maakt. Se is dorna wedder an’t Theater in San Francisco aktiv worrn.

## Filmografie (Utwahl)

## Weblenken
*
Birthe Wilke

**Birthe Wilke** (* 19. März 1936 in Däänmark) is en däänsche Singersche.

Wilke is in Kopenhagen groot worrn un hett al as lütte Deern en Talentweetstriet wunnen. Mit 20 Johren hett se ehr eerste Schallplaat opnahmen mit en Coverfaten vun Doris Day ehr Leed *[[Que Sera, Sera]]*. Bi den Dansk Melodi Grand Prix is se utwählt worrn, tosamen mit Gustav Winckler en Leed bi den Eurovision Song Contest vun’t Johr 1957 to singen. Mit jemehr Leed *Skibet skal sejle i nat* („Dat Schipp stick vunnacht in See“) hebbt se den drüdden Platz beleggt. Den Bidrag hebbt de beiden mit en langen Söten toenn bröcht, wat to de Tiet en rechten Schandaal utlööst hett.

As Solokünstlersche hett se ehr Land 1959 noch eenmol vertreden. Dor süng se dat bliede Leed *Uh, jeg ville ønske jeg var dig* (dt.: *Uh, ik wull, ik weer du*) un keem dormit bit op den föfften Platz. Se harr in disse Tiet vele Optreden in Düütschland, Polen un in de USA. In’t Johr 1961 hett se in den däänschen Film *[[Reptilicus]]* en Nachtclub-Singersche speelt. Mitt vun de 1960er Johren hett se sik in’t Privatleven torüchtogen. 1973 keem se aver noch mol mit en kort Comeback wedder torüch.

## Literatur
* Laursen, Carsten Michael, *Top-Pop: Navne i dansk pop 1950-2000*, L&R Fakta 1999, ISBN 87-614-0086-6
Flagg vun Lesotho

De **Flagg vun Lesotho** is an’n 4. Oktober 2006 offiziell inföhrt worrn. Ehr hüütig Utsehn is in’n Rahmen vun 40. Johrsdag vun de Unafhangigkeit vun Lesotho annahmen worrn.

## Utsehn un Bedüden
De Natschonalflagg vun Lesotho is waagrecht in en blauen, en witten un en grönen Striepen opdeelt mit en Bredenproportschoon vun 3:4:3. Op den witten Striepen is in de Mitt en stiliseerten swarten Mokorotlo afbillt – dat is en tyypsche Basotho-Koppbedecken, de vun de Form her na den Barg Qiloane maakt wesen schall.

De Bedüden vun de Klören is vun de Vörgänger-Flagg övernahmen worrn, wobi de Farvtöön aver ännert worrn sünd. De Klören baseert togliek op den Wahlspröök vun’t Land: Witt steiht för den Freden (*Khotso*), Blau betekent den Regen (*Pula*) un Gröön steiht för den Wollstand (*Nala*).

## Historie
Siet de Unafhangigkeit vun Lesotho an’n 4. Oktober 1966 is de Flagg vun dat Land mehrfack ännert worrn. De eerste Flagg, de in’n September 1966 vörstellt worrn is, hett de Klören vun de Basotho National Party övernahmen hatt un wies ok al den Mokorotlo. De Striepens weern noch piel un harrn de Proportschoon 1:1:8. As de Basotho National Party na en Militärputsch aflööst worrn is, is an’n 17. Januar 1987 en ne’e Flagg inföhrt worrn. Dat hellbrune Teken dorop hett en traditschonellen Sotho-Schild mit Wapen ut dat 19. Johrhunnert – en *Assegai*-Speer un en *Kerrie*-Strietküül – wiest.


Bild:Flag of the Basotho National Party.svg|2:3 Basotho National Party
Bild:Flag of Lesotho (1966–1987).svg|2:3    Natschonalflagg, 1966 bit 1987
Bild:Flag of Lesotho (1987-2006).svg|2:3     Natschonalflagg, 1987 bit 2006


## Königliche Flagg
De Königsflagg hett sik mit de Natschonalflagg entwickelt. Dorbi wies se aver jümmer dat Wapen vun Lesotho.


Bild:Royal Standard of Lesotho (1966–1987).svg|2:3  Königliche Flagg, 1966 bit 1987
Bild:Royal Standard of Lesotho (1987–2006).svg|2:3  Königliche Flagg, 1987 bit 2006
Bild:Royal Standard of Lesotho.svg|2:3 Königliche Flagg, siet 2006


## Borns


## Weblenken

* Flags of the World – Lesotho
* Whitney Smith, Ottfried Neubecker: *Die Zeichen der Menschen und Völker. Unsere Welt in Fahnen und Flaggen.* Reich Verlag, Luzern 1975, ISBN 3-7243-0115-4.
Amstel Gold Race

Dat **Amstel Gold Race** is en Straaten-Radrennen, dat siet 1966 jedes Johr dicht bi  Maastricht in den Nedderlannen fohren wurrd. Dat klassisch Eendagsrennen, dat nah de nedderlannsch Beersoort Amstel nömmt is, weer bit 2004 Deel vun dat teihn Rennen umfaaten Rad-Weltcup. Nahdem dat afschafft wurr hörr dat Rennen siet 2005 to de nee inführt UCI ProTour, en Reeg vun de wichtigst Radrennen vun dat Johr. Siet 2011 hörrt dat Rennen to de nahfolgereeg UCI World Tour.

De rund 250&nbsp;km lang nedderlannsch Klassiker gull wegen sien ehrder eenfach Topographie lang Tiet as en Radrennen för Sprinter. In de letzt Johren hett man aber immer mehr Hügels in den Parcour vun dat Rennen mit inbaut. As entscheeden hett sück vör allen dat Verleegen vun dat Teel wiest: Siet 2003 geiht dat Amstel Gold Race nich mehr in Maastricht to Enn’, sonnern up den Cauberg in Valkenburg, mit en temelk körten, aber steilen Anstieg, de ok all veermal bi en Straaten-WM befohren wurr. 

Siet eenig Johren wurrd dat Amstel Gold Race ok as Jedermannrennen an’ Dag för dat Profirennen dörführt. De vörherig „Touristik-Version“ vun dat Amstel Gold Race, de Radtour „Limburgs Mooiste“ gifft dat aber ok noch wiederhen. 

Bis Anfang vun de 1990er Johren wurr dat Amstel Gold Race wietgahnd vun Belgiers un Fohrer ut de Nedderlannen bestimmt. Sietdem dat Rennen aber Deel vun den Rad-Weltcup bzw. de UCI ProTour is, kommt de Winners ok ut anner Natschonen. Rekordwinner vun dat Amstel Gold Race Jan Raas vun de Nedderlannen, de dat Rennen tüschen 1977 un 1982 fievmal winnen kunn. Düütsch Sieger weern Olaf Ludwig 1992, Erik Zabel 2000 un Stefan Schumacher in dat Johr 2007.

## Siegerlist

## Anstieg

De Anstiegen vun dat Amstel Gold Race sünd meest blots kört, dorför aber temelk steil. To Tiet moot de Fohrer 32 *Heuvel* (Hügel), as de Anstiegen in Limburg nömmt wurr, mit en Gesamtlängt vun 46,7 km un en Hööchtgewinn vun 2318 m fohren. Söss Anstiegen wurr tweemal befohren, de Teeloort Cauberg sogo dreemal (Tallen in Klammern).


File:AGR doorkomst ubachsberg.jpg |Amstel Gold Race 2007
File:Image-Amstel Gold Race 2006 - Berg2.JPG|Amstel Gold Race 2006


## Siegerlist Fruen
För Fruen wurr dat Rennen bitlang blots dreemal dörführt, van 2001 bit 2003. In dat Johr 2003 weer dat „Amstel Gold Race“ Deel vun den Rad-Weltcup för Fruen. 

## Weblenken

* Offiziell Websteed
361 v. Chr.

## Wat passeert is
* Gaius Licinius Stolo un Gaius Sulpicius Peticus weert Kunseln vun Rom.  

## Boren
* 
## Storven
*
365 v. Chr.

## Wat passeert is
* 

## Boren
* um 365 rüm: Euklid, Mathematiker ut Grekenland († um 300 v. Chr. rüm.)

## Storven
*
366 v. Chr.

## Wat passeert is
* De Seebund vun Attika erovert de Insel Samos is de Ägäis vun de Persers torüch un fangt an, de Hööftstadt to belagern. Dat treckt sik avers bit to'n neegsten Johr hen. 

## Boren
* 
## Storven
*
David Twohy

**David Neil Twohy** (* 18. Oktober 1955) is en US-amerikaanschen Speelbaas un Dreihbookschriever.

## Leven un Wark
Twohy hett an de California State University studeert un dor sien Afsluss in Radio-, Feernseh- un Filmwetenschoppen maakt. He hett bi en Reeg vun spoodrieke Filmen mitarbeit. To sien bekannsten Arbeiten tellt Warken as *The Fugitive* (1993), *Waterworld* (1995) oder *G.I. Jane* (1997). Ok an de Science-Fiction-Filmreeg üm den Antihelden Richard B. Riddick (speelt vun Vin Diesel) weer he bedeeligt.

## Filmografie (Utwahl)

## Utteken
Twohy weer för mehrere vun sien Warken för Filmpriesen vörslahn, söven alltohopen. Man uttekent worrn is he blots eenmol, neemlich 1992 mit den *[[Golden Raven]]* vun’t Internatschonale Festival vun’n Fantasy-Film vun Brüssel för *Timescape*.

## Weblenken
* 
* Offizielle Websteed (engelsch)
373 v. Chr.

## Wat passeert is
* Dat Perserriek grippt Ägypten an un sett sik an en Nevenarm vun den Nilstroom fast. Man de Ägypters slaht unner Pharao Nektanebos I. torüch un jaagt de Persers ut dat Land. Vun dor af an griept se Ägypten nich wieter an. 

## Boren

## Storven
*
374 v. Chr.

## Wat passeert is
* Dionysios I. slutt en Fredensverdrag mit Karthago. Vordem harr he vergeevs versocht, de Karthagers ut Sizilien to verjagen. Nu is de *status quo ante* wedder herstellt. 

## Boren

## Storven
*
Kevin Curren

**Kevin Curren** (* 2. März 1958 in Durban) is en ehmalger süüdafrikaansch, later US-amerikaansch Tennisspeler.

In sien Karriere wunn de 1,85 m groot Curren bi Grand-Slam-Turnieren veer Düppeltitel un stunn todem twee Mal in't Finale vun en Herreneenzel. 

Curren verlor bi de Australian Open 1984 in' Finale gegen Mats Wilander in veer Satzen. In Düütschland is he besünners in Erinnerung dör sien Nedderlaag in dat Finale vun Wimbledon 1985. He verlor gegen Boris Becker mit 3:6, 7:6, 6:7 un 4:6, ofschons he dat beste Turnier in sien Loopbahn speel un de US-Amerikaners John McEnroe, dormals de Nummer 1 in de Welt, un Jimmy Connors, Finalist 1984, besiegt harr. Dorto keem en Sieg över Stefan Edberg in't Achtelfinale.

In sien Karriere wunn he all tosommen fiev Eenzeltitel un 26 Düppeltitel. Sien hööchst Waltranglistenpositschoon in't Eenzel weer Platz 5 (Juli 1985) un in't Düppel Platz 3 (Januar 1981).

1986 nehm he de US-amerikaansch Staatsbörgerschap an.

## Weblenken
* ATP-Profil vun Kevin Curren (engelsch)
* vun Kevin Curren (engelsch)
375 v. Chr.

## Wat passeert is
* Vun de Öllerlüde warrt Karthago ummuddelt in en oligaarsche Republiek. 

## Boren

## Storven
*
379 v. Chr.

## Wat passeert is
* Tusculum kriggt dat Borgerrecht vun Rom. 

## Boren

## Storven
* Nepherites II., Pharao vun Ägypten
376 v. Chr.

## Wat passeert is
* Slacht vun Naxos twuschen den Tweeten Seebund vun Attika un Sparta. Den Seebund siene Flotten winnt unner Chabrias düsse Slacht. Naxos maakt vun nu af an bi den Seebund mit.
* Sparta besett dat Eiland Ägina. 

## Boren

## Storven
*
378 v. Chr.

## Wat passeert is
* Unner den Feldherrn Chabrias winnt Athen dicht bi Theben in en Slacht gegen Sparta unner Agiselaos II.. 
* Dionysios II. vun Syrakus kriggt de greeksche Siedlung Kroton in Kalabrien unner. 

## Boren

## Storven
*
Erich Kauer

**Erich Kauer** (* 8. Januar 1908; † 30. Dezember 1989) weer en düütsch Footballspeler. He speel in't Middelfeld. 

In sien Vereenskarriere speel Kauer für Tennis Borussia Berlin un weer een vun de eerste Natschonalspeler vun sien Vereen. 1924 wurde er mit TeBe Berliner Meister.

1930 un 1931 hett he all tosommen fiev Lännerspelen för Düütschland maakt, vun de de eerst veer all Remis to Enn' gungen. De fievte Partie wurr in Öösterriek mit 0:5 verloren. Dornah kreeg he kien wiederen Insatz in de Düütsch Natschonalmannschap mehr. 

## Lännerspelen