Sarah Palin

**Sarah Louise Heath Palin**, (* 11. Februar 1964 in Sandpoint, Idaho), is en US-amerikaansche Politikerin vun de „Republikaansche Partei“. Vun den 4. Dezember 2006 af an is se Gouvernöörsche vun Alaska. Se is de eerste Fro an de Spitz vun düssen US-Bundsstaat. An’n 29. August 2008 hett John McCain ehr as Kannedat för den US-Viezpräsidenten vörslahn. Man vunwegen dat McCain de US-Präsidentenwahl 2008 an'n 4. November düütlich gegen Barack Obama verloren hett, hett se düt Amt nich kregen. 

## Familie un Privatsaken

Palin ehre Familie is 1964 na Skagway in Alaska hentrocken. Dor hefft ehre Öllern as Schoolmester un as Schoolsekretäärsche arbeit’. Palin hett 1982 de Tiet an de Wasilla High School afslaten. Dor hett se in de Basketballmannschop speelt un den Ökelnaam „Sarah Barracuda“ kregen.
 Dorna hett se an de University of Idaho studeert un in Kommunikatschoon un Journalismus 1987 ehren Bachelor maakt. Denn hett se in Skagway, Eagle River un in Wasilla leevt. Heiraat hett se Todd Palin. Dat is en Ünnernehmer, de in Borth Slope togange weer. Todd hett veermol den Tesoro Iron Dog wunnen. Dat is dat längste Bobrennen in de Welt. Fiev Kinner hefft de beiden kregen, dat jungste is in dat Vörjohr 2008 mit Down-Syndrom to Welt kamen. Palin is afsluust gegen Afdrieven un leevt mit ehre Familie in Wasilla, wat bi 65 km nöördlich vun Anchorage liggt. 

## Ehr Weg as Politikersche
### Bargup

Vun den Momang af an, wo se grootjöhrig wurrn is, is Palin as Wählersche vun de Republikaansche Partei inschreven. 1992 is se to’n eersten Mol wählt wurrn. Dat weer bi de Wahlen to’n Stadraat vun ehr Heimatstadt Wasilla. 1996 is se dor Börgermeestersche wurrn un is dat bit 2002 bleven. In den Wahlkampf hett se sik besunners gegen Wapenkuntroll un gegen Afdrieven wennt. Natschonale Lobbygruppen hefft dorüm achter ehr stahn. Dat weer avers al wat besunners, dat se mit so’n Themen över de Grenzen vun den „normolen“ Wahlkampf in Wasilla rutgüng.. As Börgermeestersche schall se versöcht hebben, en Reeg vun Böker in de Bökeree in Wasilla to verbeden.. 2002 hett nich veel fehlt un se harr sik gegen ehren Parteifründ Loren Leman bi de Vörwahl vun de Republikaners dörsetten konnt üm den Platz as Viezgouverneur. Man amenne is dor doch nix vun wurrn. Vun 2003 bit 2004 hett se in’n Upsichtsraat vun dat „Kommisariat för de Ööl- un Gasvörkamen“ in Alska seten. Dor hett se avers Bott geven, vunwegen dat se vergrellt weer över de Kungelee vun jem ehr Parteifrünnen in jem ehre Ämter. 

### Gouverneur vun Alaska
In’n August 2006 hett se de Republikaners ehre Vörwahlen to’n Amt vun’n Gouverneur vun Alaska gegen Frank Murkowski mit 51 % gegen 19 % wunnen. Murkowski weer dormols Inhebber vun dat Amt. En annern Kannedaten, John Binkley, harr bi 30 % kregen. An’n 7. November 2006 is se mit 48 % gegen ehre Mitkannedaten Tony Knowles (41 %) un Andrew Halcro (9 %) to’n Gouverneur vun Alska wählt wurrn. Se weer de eerste Fro up düssen Posten un ok de jungste Gouverneur, de jemols wählt wurrn is.
 An’n 4. Dezember 2006 hett se ehren Eed afleggt. Ünner ehr regeerung hett Alaska 5 Milliarden Dollars in staatliche Fonds investeert, as in den Alaska Permanent Fund. Se hett dat Betahlen vun de Bildung in ehren Staat up’n Kopp stellt un sik dorüm kümmert, dat ole Lüde, de nich veel Geld hefft, Stütt un Stöhn vun’t Land kregen *(Senior Benefits Program)*. Se hett ok dat *Alaska Petroleum Systems Integrity Office* inföhrt. Dat schall en Oog hebben up de Ööl- un Gasanlagen un de Infrastruktur. Bavenhen hett se en Utschuss inricht, de sik mit den Klimawannel befaten schall un de sik överleggen schall, wie Alaska dor up reageern schall, dat dat up de ganze Eer jummers warmer warrt. Se meent, dat de Klimawannel nich vun den Minschen maakt wurrn is.
An' 26. Juli 2009 hett se hör Amt as Gouverneur upgeven un de Amtsgeschäfte an Sean Parnell övergeven. Man nimmt an, dat dat de Anfang vun dat Bemühen um höhgere Posten in de Bundspolitik weer.

### Kannedat to’n US-Viezpräsident

Sarah Palin warrt an de Siet vun John McCain as Kannedat för den US-Viezpräsidenten (as so nömmt „running mate“) in de US-Wahlkampf trecken. De Parteidag hett de Beiden an'n 3. September upstellt. Wenn den Republikaners in'n Harvst de Wahlen winnt, denn so weer Palin de eerste Fro jemols in düt Amt. De eerste Fro, de düt Amt antreden müch, is se avers nich. Al 1984 hett sik Geraldine Ferraro för de Demokraten upstellen laten. 

Dat duer nich lang, un bloß en poor Dage nadem McCain ehr beropen harr, is allerwegens doröver snackt wurrn, dat ehre Dochter, de 17 Johr oolt is un nich verheiraat, swanger is. Dat höört to de Saken, de in de USA anners lopen doot, as in Europa, dat dor groot Bohei üm maakt wurrn is, besunners natüürlich vun McCain siene Gegenspelers.

Up den Parteidag vun de Republikaners to'n Upstellen vun de Kannedaten för de Ämter vun den Präsidenten un de Viezpräsidentin in'n September 2008 hett Palin mit en Reed gegen de Demokraten de Anhängers vun ehre Partei achter sik bröcht un bannig övertüügt. Bi düsse Reed hefft in de USA 37,2 Mio. Tokiekers för en hoge Inschaltquoot sörgt. Bi de Reed vun den demokraatschen Kannedaten för'n Viezpräsidenten, dat is Joe Biden, an'n 27. August 2008, weern dat bloß 24 Mio. Lüde, de tokeken hefft. Bi de Wahlen an'n 4. November 2008 hett se an de Siet vun John McCain avers düütlich verloren gegen dat Duo Barack Obama un Joe Biden. 

## Wat Palin polietsch menen deit
Wat dat „Soziale“ angeiht, warrt Sarah Palin as konservativ ankeken. Se is Liddmaat bi Feminists for Life of America, de stracks gegen Afdrieven sünd, ok bi Vergewaltigung un wenn en Fro en Kind kriegen deit bi Inzest. Bavenhen is se Liddmaat vun de national Rifle Association, sprickt sik för de Doodsstraaf ut un is gegen de Homosexuellen-Eh.
Se hett sik dorgegen wennt, dat so nömmte Intelligent Design an de Siet vun de Evolutschoonstheorie in den Schoolunnerricht uptonehmen. Se meen avers ok, dor schall an de Scholen över snackt weern. Wat de Butenpolitik angeiht, warrt se as en Fro ansehn, de dor nich so veel Kunne vun hett. 

## Borns