open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lambada Loomst

Dat **Lambada Loomst** is dat Swemmbad von de Gemeen Loomst in’n Landkreis Cuxhoben. Dat liggt in Loomst an de Schützenstraat (Kreisstraat 32 na Nindörp hen). Dat Hallenbad is 1967/1968 mit boot worrn, as ok de Oberschool Loomst un de Turnhall boot worrn sünd. 1992 is dat Bad för 3,5 Milljonen Mark saneert un ümboot worrn un hett dorbi ünner annern en Swemmkanaal, en Swallwaterbruus, en Waterpilz un en Kladderfels tokregen.

Dat Lambada hett blangen Swemmer- un Nichswemmerbecken ok en 40 Meter langen un 32 °C warmen Rundkanaal för de Kinners, in den dat Water rümströömt. Dat Swemmbad warrt siet 2009 mit Warms ut de Biogasanlaag von Familie Kohrs ut Nindörp versorgt.

## Weblenken

* Infos över dat Lambada op Websteed von de Samtgemeen Loomst (hoochdüütsch)

## Footnoten
Friedrich Christian Marschalck von Bachtenbrock

**Friedrich Christian Dietrich Marschalck von Bachtenbrock** (* 7. März 1801 in Hu’e; † 30. Mai 1874 in Stood) weer en düütschen Verwaltungsbeamten.

Marschalck von Bachtenbrock is 1801 in Hu’e as öllst Söhn von Maria Sophia „Marianne“, borene von der Decken (1768-1864), un Engelbert Johann Marschalck von Bachtenbrock (6. Mai 1766–25. August 1845) boren. He hett an’n 3. Mai 1832 in Nienborg Auguste Henriette Susanne von Berger freet. De beiden hebbt an’n 18. Juni 1833 den Söhn Engelbert August Benedikt un an’n 16. Oktober 1839 de Dochter Marianne Henriette Sophie kregen.

Marschalck von Bachtenbrock weer von 1837 bet 1840 Amtsassesser in dat Grevengericht Freeborg un weer dor en Tied lang ok interimistischen Amtsverwalter. 1840 is he Amtsassesser in dat Amt Wittlage-Hunteburg worrn un is dor bet 1848 bleven. Denn is he as Amtsassesser in dat Amt Dustadt gahn un weer dor mit dat Verwalten von dat Amt beopdragt. Von 1852 bet 1867 weer he de Amtmann von dat Amt Himmelpoorten (von 1862 af an mit den Titel Oberamtmann).

Sien Stammseet weer dat marschalcksche Good in Lohmöhlen.
Fabiano Caruana

**Fabiano Caruana** (* 30. Juli 1992 in Miami) is en US-amerikaansch-italieensch Grootmeester in't Schach.

## Schachkarriere

Caruana hett in' Juli 2007 bi dat *First Saturday*-Turnier in Budapest sien letzte Grootmeester-Norm schafft un is somit in dat Öller vun 14 Johren, 11 Maand un 20 Daag de jüngste amerikaansch un italieensch Schachspeler, de dat bitlang henkregen hett.

Fabiano Caruana hett de amerikaansch un italieensch Staatsbörgerschap, he wurr 1992 in Miami boren, sien Grootöllern sünd vun italieensch Afstammen. 1996 is he mit sien Öllern nah  Brooklyn, New York trucken, wo he all in dat Öller vun fiev Johren vun den bekannten Schachtrainer Bruce Pandolfini opdeckt wurr. Sien eerst internatschonalen Erfolge fier Caruana bi den Panamerika-Meesterschapen: 2002 wunn he dat Turnier vun de ünner 10-Johrigen, in dat Johr dorup den Titel vun de ünner 12-Johrigen. 

Siet 2006 speelt Fabiano Caruana för Italien. In sien eersten italieensch Eenzelmeesterschap, Enn' 2006 in Cremona, belegg he punktgliek mit Michele Godena den eersten Platz, verlor aber den Steekkamp um den Titel knapp mit 1,5-2,5. In' Dezember 2007 wurr he in Martina Franca mit 9,5 Punkten ut 11 Partien italieensch Eenzelmeester. 

In' August 2007 wunn Caruana dat *Hogeschool Zeeland*-Open in dat nedderlannsch Vlissingen, punktgliek mit dree Speler (ünner annern Sergey Tiviakov un Ralf Appel) aber mit de best Fienwertung. 

In' Januar 2008 wunn Caruana de C-Grupp vun dat Corus-Turnier in Wijk aan Zee, he wunn överlegen mit 10 Punkten ut 13 Partien mit twee Punkten Vörsprung up Parimarjan Negi und Dimitri Reinderman. In' Dezember 2008 hett he sien Titel bi de italieensch Eenzelmeesterschap in Martina Franca mit 8 Punkten ut 11 Partien. 

In' Dezember 2010 wunn he in Siena mit 9 Punkten ut 11 Partien to'n darten Mal de italieensch Eenzelmeesterschap.
In' Juli 2011 wunn Caruana mit 7 Punkten ut 10 Partien bi dat AAI-Turnier in Neu-Delhi (Kategorie 17). De italieensche Eenzelmeesterschap 2011 in Perugia domineer he mit 10 Punkten ut 11 Partien (+9 =2 -0), dree un eenhalv Punkt vör den Tweetplatzeerten.

In' Juli 2012 wunn Fabiano Caruana de 40. Dortmunder Schachtage mit 6 Punkten ut 9 Partien (+4 =4 -1) dank beter Wertung vör Sergei Karjakin.

In de Schachbundsliga speel he van 2008 bit 2010 för de OSG Baden-Baden, in de Swiez speel he för de Schachgesellschaft Winterthur.

2018 wunn he dat Kandidatenturnier in Berlin vör Sergei Karjakin un kreeg dormit dat Recht, Weltmeester Magnus Carlsen in' Harvst van dat glieker Johr heruttofordern.

## Weblenken
* 
* FIDE-Koort
* Partien vun Caruana bi ''chessgames.com'' (engelsch)

## Enkeld Nahwiesen
Margrit Wetzel

**Margrit Wetzel** (* 8. April 1950 in Hamborg) is en düütsche Politikerin von de SPD.

Wetzel is 1950 as borene Brüggen in Hamborg boren. Na de Middlere Reife 1967 hett se en Lehr as Hotel- un Gaststedengehilfin in dat Hambörger Hotel „Vier Jahreszeiten“ maakt un hett dor denn as Inkoopsassistentin arbeidt. 1975 hett se en Studium an de Hoogschool för Weertschop un Politik in Hamborg maakt un dat 1978 as Volkswirtin afslaten. Se hett denn noch en Studium von de Philosophie, Psychologie un Soziologie an de Universität Hamborg maakt, dat se 1984 as Magister Artium (M.A.) afslaten hett. 1988 hett se denn ok noch en Dokterarbeid mit’n Titel *Kriterien politischer Gerechtigkeit − zur Aktualität [[Immanuel Kant|Kants]]* schreven un en Doktertitel kregen.

Wetzel hett twee Kinner.

Wetzel is 1978 in de SPD ringahn un hett von 1985 bet 2000 to’n Vörstand von’n SPD-Ünnerbezirk Stood höört un weer dor von 1996 bet 2000 Vörsittersche.

1991 is se dat eerste Maal in’n Kreisdag von’n Landkreis Stood rinkamen.

Wetzel weer von 1990 bet 1994 dat eerste Maal un en tweet Maal von 1998 bet 2009 in’n Bundsdag. Se weer dor von 2002 bet 2005 Viez-Vörsittersche von’n Utschuss för Verkehr, Bo- un Wahnungswesen. Von 2005 bet 2009 weer se Lootsin von de SPD-Küstengang.

Wetzel is 1990 över de Landslist Neddersassen un siet 1998 as direkt wählt Afornte von’n Bundsdagswahlkreis Stood-Rodenborg I un siet 2002 von’n Bundsdagswahlkreis Stood-Cuxhoben in’n Bundsdag rinkamen. Bi de Bundsdagswahl 2005 hett se 48,1 % von de Eerststimmen kregen. In’n nee tosneden Bundsdagswahlkreis Stood I – Rodenborg II hett se bi de Bundsdagswahl 2009 mit 33,4 % von de Eerststimmen gegen Martina Krogmann von de CDU verloren un weer denn nich mehr in’n Bundsdag in.

Wetzel is de Präsidentin von de Düütsche Seemannsmission.
Christian Fuhst

**Christian Fuhst** (* 28. November 1939 in Neeklooster) is en plattdüütschen Schriever.

Fuhst is 1939 as Söhn von en Pastoor in Neeklooster boren, de den glieken Nomen harr as he sülbst. He weer later denn sülvs Pastoor, dor 23 Johr von in Bliersdörp, un is 2004 in Rohstand gahn. He leevt nu in Neeklooster. In sien fre’e Tied schrifft he Böker över Regionalgeschicht un op Plattdüütsch.

För sien Leistungen wurr he 2019 mit dat Bundsverdeenstkrüüz uttekent. 

## Warken

* *Bliedersdorf: wie es wurde was es ist. Chronik von Dorf und Kirche Bliedersdorf.* (mit Gerhard Burfeind un Metta Baumann) Dammann, Bliersdörp 1988
* *Melkries. Twölf christliche Geschichten von den leeben Gott sien Veehwarks.* Bliersdörp 1992
* *Hedendorf und Grundoldendorf. Chronik zweier Dörfer und ihrer Familien.* (mit Gerhard Burfeind un Hans-Heinrich Ropers) 2001
* *Dat plattdüütsch Nee Testament / öwersett von Christian Fuhst.* Karkengemeen Bliersdörp, Bliersdörp 2004
* *Die Bauernstube des lieben Gottes  die Katharinenkirche in Bliedersdorf und ihre Konfirmandinnen und Konfirmanden seit 1916.* 2006
* *Wo seine Ehre wohnt: Die Kirchen im Landkreis Stade und der Text des Neuen Testamentes.* Karkengemeen Bliersdörp, Bliersdörp 2007
* *St. Katharinen in Bliedersdorf.* Karkengemeen Bliersdörp, Bliersdörp 2008
* *Viele Grüße aus Neukloster und Hedendorf : die 129 schönsten Ansichtskarten aus der guten, alten Zeit.* 2009
* *Viele Grüsse aus Nottensdorf : alte Ansichtskarten und neue Dorfansichten.* 2010
* *Das darf doch nicht wahr sein!* 2011
* *Horneburger Burgmänner, Bürgerinnen und Bürger und ihre Liebe Frau : eine Führung durch die Horneburger Kirche und ihre Geschichte.* 2011
* *Das alte Horneburg: von den Anfängen bis zum 19.3.1632.* 2012

## Weblenken
Postmoor

**Postmoor** () is en Dörp in de Gemeen Bliersdörp, Samtgemeen Hornborg, in’n Landkreis Stood, Neddersassen.

## Geografie

In’n Noordwesten von dat Dörp löppt in so bi 500 Meter Afstand de Au langs.

De Naveröörd sünd Hornborg in’n Noorden, Loodkup in’n Noordoosten, Dammhusen in’n Oosten, Neeklooster, Heendörp un Nottensdörp in’n Süüdoosten, Grundolendörp in’n Süden, Bliersdörp in’n Süüdwesten un Good Daudiek in’n Westen.

## Historie

Postmoor is 1795 as Moorkolonie grünnt worrn. De Naam kummt von de Plant Post, de hier in’t Moor wassen deit.

Vör 1852 hett dat Dörp to dat Gericht Delm höört un weer denn von 1852 bet 1859 in dat Amt Hornborg. Denn is dat Deel von dat Amt Harsfeld worrn. Na 1885 hett dat denn to’n Kreis Stood höört un von 1932 af an to’n hüdigen Landkreis Stood. De Oort hett al von öllers her to Bliersdörp totellt.

Von 1910 bet to’n Tweten Weltkrieg hett dat en Looshuus von de Goodtemplers in Postmoor geven. De Hambörger Koopmann, de lang in Postmoor leevt hett, hett dat stift hatt. Na’n Krieg hett sik de Loos nich wedder tohoopfunnen un dat Huus is denn an de Gemeen Bliersdörp överdragen un verköfft worrn.

### Inwahnertall

### Religion

Postmoor is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Katharinen-Kark in Bliersdörp.

## Weertschop un Infrastruktur

In’n Oosten von Postmoor gifft dat en grote Sandkuhl, in de Sand ünner annern för den Bo von de Autobahn 26 afboot warrt.

Fleten Water hett Postmoor 1961 kregen.

### Verkehr

Postmoor liggt an de Kreisstraat 37, de in’n Süüdwesten na Bliersdörp un Rutenbeek löppt un dor över de K&nbsp;26 na Harsfeld geiht. In’n Noordoosten münnt de K&nbsp;37 dicht bi Postmoor in de Bundsstraat 73, de denn in’n Noordwesten na Hornborg rin un över Dullern un Gothenborg na Stood löppt. In’n Süüdoosten löppt de B&nbsp;73 över Heendörp un Neeklooster na Buxthu. Nich wied von Postmoor weg gaht von de B&nbsp;73 denn noch wedder de Landsstraat 130 na Nottensdörp af un de K&nbsp;36, de denn över de Opfohrt 5 Hornborg an de Autobahn 26 (Afsnidd Stood–Hamborg) anslaten is, de so bi twee Kilometer von Postmoor weg is.

De nächste Bahnhoff is in Hornborg an de Nedderelvbahn, wat so 1,5 Kilometer weg is.

## Footnoten



## Weblenken

* Websteed över de Geschicht von Postmoor (hoochdüütsch)
Grundschool Neeklooster

De **Grundschool Neeklooster** is en Grundschool in dat Dörp Neeklooster in’n Landkreis Stood. Dreger is de Stadt Buxthu, to de Neeklooster siet 1972 tohöört. De School liggt in de Straat *An’t Gleis*, dicht bi’n Bahnhoff Neeklooster an de Nedderelvbahn und ok dicht bi de Bundsstraat 73. De School liggt an’n Rand von’n Forst Neeklooster.

De School besteiht siet 1959. 1986 harr de School 44 Schölers, 2009 94 Schölers un 2012 64 Schölers. 1993 is de Grundschool Vulle Halvdagsschool worrn un 2010 Verlässliche Grundschool.

De School hett ok en egen Swemmbad för den Swemmünnerricht. För den Sportünnerricht warrt de Turnhall in Heendörp mit bruukt.

## Schoolbaas

* 1986-2009: Reingard Sieg
* 2009-Juli 2012: Sabine Folster
* August 2012-: Peter Gehrmann (kommissarsch)

## Footnoten



## Weblenken

* Websteed von de School (hoochdüütsch)
Grundschool Heendörp

De **Grundschool Heendörp** is en Grundschool in dat Dörp Heendörp in’n Landkreis Stood. Dreger is de Stadt Buxthu, to de Heendörp siet 1972 tohöört. De School liggt in de Straat *An’n Sportplatz* un an’n Rand von’n Forst Neeklooster.

2012 harr de School 54 Schölers.

För den Swemmünnerricht warrt dat Swemmbecken von de Grundschool Neeklooster mit bruukt.

## Schoolbaas

* Stand 2013: Cornelia Poettering

## Footnoten



## Weblenken

* Websteed von de School (hoochdüütsch)
Grundschool Esdörp

De **Grundschool Esdörp** is en Grundschool in dat Dörp Esdörp in’n Landkreis Stood. Dreger is de Samtgemeen Olendörp-Himmelpoorten. De School liggt an de Eck von de Straten Oosterbarg un Wietstruuk.

De School hett opstunns üm un bi 110 Schölers un 10 Schoolmeesters. De School nimmt de Schölers ut de Gemenen Esdörp un Kronenborg (mit de Dörper Brobargen, Kronenborg, Beeß, Gröpel un Esdörp) op.

De Turnhall is 2000 boot worrn. De School hett 2005 ok en Solaranlaag op dat Dack von de Turnhall kregen, de en groten Deel von’n Stroombedarf deckt.

För jemehr Insatz för regenerative Energie hebbt de Schölers von de Grundschoool Esdörp un de Schoolmester Peter Wortmann 2010 den Gollen Heekt in de Kategorie Junge Lüüd kregen.

## Schoolbaas

* opstunns: Hildegard Ackermann

## Footnoten
Samtgemeen Olendörp-Himmelpoorten

De **Samtgemeen Olendörp-Himmelpoorten** is en Samtgemeen in’n Landkreis Stood, in de sik teihn Gemenen för dat Afwickeln von de Verwaltenssaken tohoopslaten hebbt. Se hett .

## Geografie

De Samtgemeen liggt in’n Westen von’n Landkreis Stood.

Se grenzt in’n Noorden an de Gemeen Drochters, in’n Oosten an de Gemeen Stood, in’n Süüdoosten an de Samtgemeen Freenbeek, in’n Süüdwesten an de Gemeen Bremervöör in’n Landkreis Rodenborg un in’n Noordwesten an de Samtgemenen Loomst un Hemmoor in’n Landkreis Cuxhoben.

## Historie

De Samtgemeen is an’n 1. Januar 2014 billt worrn, dör Fusion von de Samtgemeen Himmelpoorten un de Samtgemeen Olendörp. Dat is 2012 von de Rääd von de beiden Samtgemenen un de enkelten Gemenen beslaten worrn. An’n 14. Februar 2013 hett de Binnenminister von Neddersassen, Uwe Schünemann, de Verordnung över dat Tohoopsluten von de Samtgemenen Himmelpoorten un Olendörp ünnertekent un de Fusion is rechtskräftig worrn. De Wahlen för den Samtgemeenbörgermeester un den Samtgemeenraad weren för den 10. November 2013 ansett.

Seet schall Himmelpoorten wesen, de beiden Raadhüüs in Himmelpoorten un Olendörp schöölt aver all beid bestahn blieven.

### Inwahnertall

## Politik

To de Samtgemeen höört de teihn Gemenen:

# Gemeen Burweg
# Gemeen Düünbeudel
# Gemeen Engelschopp
# Gemeen Esdörp
# Gemeen Grootweurn
# Gemeen Hammah
# Gemeen Heinbockel
# Gemeen Himmelpoorten (Sitt von de Verwalten)
# Gemeen Kronenborg
# Gemeen Olendörp

### Samtgemeenraad

Liddmaten:
* 2013:
*: CDU: Klaus-Peter Borchers-Saß, Reiner Braack, Maria Stegmann, Heinz Düe, Udo Elfers, Rainer Jürgens, Martin Knoop, Detlef Maretzki, Michael Meyer, Hermann Mügge, Werner Schmidt, Uwe Uhlendorf, Manfred von der Lieth, Heide von Limburg, Rolf Wieters, Matthias Wolff
*: SPD:Margitta  Bertram, Burkhard Borchers, Wolfgang Dipper, Hans-Werner Hinck, Manuela Mahlke-Göhring, Bernd Reimers, Stephanie Tiedemann, Lothar Wille, Bernhard Witt, Marc-André Wolfkühler
*: Gröne: Ursula Männich-Polenz, Viktor Pusswald
*: FWG: Ulrich Allers, Sven Frisch, Andreas Haack, Hans Willi Heinsohn, Klaus Günter Lührs, Antje Rieckmann, Johann Schlichtmann, Günter Sommerfeld
*: OLH: Gerhard Dodenhoff, Stefan Holst

### Samtgemeenbörgermeester

Bi de Wahl an’n 10. November 2013 hett Holger Falcke 85,09 Perzent Jo-Stimmen kregen.

### Wapen

Dat Wapen von de Samtgemeen wiest baven op blauen Grund en gollen Poort mit fiev Doren un ünnen op gollen Grund en swart Staffkrüüz. Deelt sünd de beiden Feller dör en sülvern Wellenliest.

De gollen Poort stammt von dat fröhere Klooster Himmelpoorten un kummt ut dat Wapen von Himmelpoorten. Dat swarte Staffkrüüz kummt ut dat Wapen von Olendörp.

## Infrastruktur

Dat Raadhuus liggt in’n Middelweg 2 in Himmelpoorten, in Olendörp gifft dat in de Schützenstraat 5 en Butensteed mit Börgerbüro.

### Scholen

De Samtgemeen is de Dreger von de twee Schoolzentren Olendörp un Himmelpoorten un von de Grundscholen Esdörp, Himmelpoorten un Hammah.

## Footnoten



## Weblenken

* Websteed von de Samtgemeen (hoochdüütsch)
Grundschool Heckthusen

De **Grundschool Heckthusen** is en Grundschool in dat Dörp Heckthusen in’n Landkreis Cuxhoben. Dreger is de Samtgemeen Hemmoor. De School liggt in de Waldstraat, dicht bi de Bundsstraat 73. Dor gaht de Schölers ut de ganze Gemeen Heckthusen hen (ut de Dörper Bornbarg, Heckthusen, Lüttwöörn, Klint, Lohmöhlen un Wisch). De School harr in dat Schooljohr 2013/2014 141 Schölers in acht Klassen.

Dat hüdige Schoolhuus is 1962 boot worrn. Dat schull en Middelpunktschool för de Gemeen Heckthusen wesen un dor weer to de Tied ok noch en Hauptschool mit bi. De School harr do so üm un bi 250 Schölers. Mit dat Schooljohr 1977/1978 is de Orientierungsstufe nee kamen. De Hauptschool is denn na dat Schoolzentrum Loomst utlagert worrn un de School weer en reine Grundschool. 2001 is dat en Verlässliche School worrn.

## Schoolbaas

* opstunns: Gudrun Alfey

## Footnoten



## Weblenken

* Websteed von de School (hoochdüütsch)
Grundschool Himmelpoorten

De **Grundschool Himmelpoorten** is en Grundschool in dat Dörp Himmelpoorten in’n Landkreis Stood. Dreger is de Samtgemeen Olendörp-Himmelpoorten. De School liggt an de Poststraat. Dor gaht de Schölers ut de Gemenen Himmelpoorten, Engelschopp un Grootweurn hen (ut de Dörper Himmelpoorten, Kuhla, Bredenwisch, Engelschopp, Neeland, Hammohermoor un Grootweurn). De School hett üm un bi 320 Schölers un 22 Schoolmeesters (Stand 2010).

Na de Grundschool gaht de Schölers denn op Haupt- un Realschool na de Porta-Coeli-School in Himmelpoorten, op Gymnasium na’n Gymnasialtwieg von de Porta-Coeli-School oder na de Vincent-Lübeck-School in Stood.

De School is 1973 grünnt worrn, as de Grundschool von de Middelpunktschool aftrennt worrn is. Von 1974 af an sünd de Schölers von de 4. Klass ut Neeland un Grootweurn na Himmelpoorten gahn un von 1975 af an ok de ganze Rest un de ole Volksschool in Grootweurn is oplööst worrn. 1975 is de School denn ok in dat hüdige Gebüüd in de Poststraat tagen.

Von 2002 af an weer dat en Verlässliche Grundschool.

## Schoolbaas

* ~1975: Wilhelm Lüttig
* 1. August 1983-31. Januar 2013:  Egon Brandt (bet 1984 kommissarsch)
* 1. Februar 2013-: Franz Schmitz-Kerckhoff (bet Mai 2013 kommissarsch)

## Footnoten



## Weblenken

* Websteed von de School (hoochdüütsch)
Grundschool Hammah

De **Grundschool Hammah** is en Grundschool in dat Dörp Hammah in’n Landkreis Stood. Dreger is de Samtgemeen Olendörp-Himmelpoorten. De School liggt in de Straat *An de Loh*. Dor gaht de Schölers ut de ganze Gemeen Hammah hen (ut de Dörper Hammah, Middelsdörp un Groot-Steernbarg). De School hett üm un bi 165 Schölers (Stand 2010).

Na de Grundschool gaht de Schölers denn op Haupt- un Realschool na de Porta-Coeli-School in Himmelpoorten, op Gymnasium na’n Gymnasialtwieg von de Porta-Coeli-School oder na de Vincent-Lübeck-School in Stood.

De School hett siet 2009 en egen Fotovoltaik-Anlaag installeert.

Von’n 1. April 1893 bet 31. März 1894 weer Hans Höppner Schoolmeester an de Volksschool Hammah.

## Schoolbaas

* 2006–: Karin Beckmann

## Footnoten



## Weblenken

* Websteed von de School (hoochdüütsch)
Newton-Skala

De **Newton-Skala** is en histoorsche Temperatur-Skala, de üm 1700 rüm vun Isaac Newton utfunnen worrn is. 

As sik Newton mit dat Feld vun de Warms befaten de, hett he en qualitätive Temperaturskala utklamüstert, de twintig Stopen harr vun „kole Luft in’n Winter“ bit „hitte Kahlen in’t Kökenfüür“. Disse Indeelen weer nich akkerat un teemlich groff, so dat ok Newton sülvst dormit nich recht tofreden wesen is. Man, em weer de Warmsutdehnen bekannt, also de Egenoort, dat Stoffen mehr Ruum innehmen doot, wenn man jem warm oder hitt maken deit. Also hett he en Fatt mit Lienööl nahmen un den Ünnerscheed vun’t Volumen utmeten betogen op de fröheren Skalenpunkten. Twüschen de Temperaturen vun’n smölten Snee un kaken Water hett he dorbi en Volumenünnerscheed vun 7,25&nbsp;% faststellt.

He hett denn opletzt den Nullpunkt vun sien Skala bi smölten Snee sett (Smöltpunkt, 0&nbsp;°C) un defineer kaken Water as den 33. Grad (Kaakpunkt, 100&nbsp;°C) un hett dormit de glieken Betogspunkten bruukt, de ok för de Celsius-Skala gellt. Man, de Afstännen vun de Grad-Skala weern anners sett: En Ünnerscheed vun een Grad Newton (1&nbsp;°N) is ruchweg so veel as dree Grad Celsius (3&nbsp;°C).

## Ümreken
Rutenbeek

**Rutenbeek** () is en lütt Oort in de Gemeen Bliersdörp, Samtgemeen Hornborg, in’n Landkreis Stood, Neddersassen.

## Geografie

In’n Westen von’n Oort löppt de Steenbeek langs.

De Naveröörd sünd Bliersdörp in’n Noordoosten, Grundolendörp in’n Oosten, Ruschwedel in’n Süden, Harsfeld in’n Westen un Issendörp in’n Noordwesten.

## Historie

Vör 1852 hett dat Dörp to dat Gericht Delm höört un weer denn von 1852 bet 1859 in dat Amt Hornborg. Denn is dat Deel von dat Amt Harsfeld worrn. Na 1885 hett dat denn to’n Kreis Stood höört un von 1932 af an to’n hüdigen Landkreis Stood. De Oort hett al von öllers her to Bliersdörp totellt.

### Religion

Rutenbeek is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Katharinen-Kark in Bliersdörp.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

Rutenbeek liggt an de Kreisstraat 26, de in’n Westen na Harsfeld un in’n Noordoosten över Grundolendörp na Heendörp an de Bundsstraat 73 ran löppt. Na Noorden geiht de K&nbsp;37 na Bliersdörp un bi Postmoor an de B&nbsp;73 ran un in’n Süüdoosten de K&nbsp;49 över Ruschwedel na Obbens.

De Opfohrt 5 Hornborg op de Autobahn 26 (Afsnidd Stood–Hamborg) is so bi söven Kilometer wied weg in’n Noordoosten.

De nächste Bahnhoff is de Bahnhoff Hornborg an de Nedderelvbahn von Cuxhoben na Hamborg, wat so söven Kilometer weg is.

## Weblenken
Marcel Kint

**Marcel Kint** (* 20. September 1914 in Zwevegem; † 23. März 2002 in Kortrijk) weer en belgisch Radrennfohrer. He weer Profi van 1935 bit 1951 un wunn in disse Tiet 31 Rennen. 

Sien spoodriekst Johr weer 1938, as he de Weltmeesterschap, dree Deelstrecken vun de  Tour de France un de inoffizielle Saison-Wertung wunn. Dat entsprekt de UCI ProTour-Wertung, den fröheren Rad-Weltcup.

Kint weer en en Spezialist för Eendasgrennen, as de Klassiker un Half-Klassiker Paris-Roubaix, Gent–Wevelgem un Paris–Brüssel. He is de eenzig Profi-Radfohrer, de den belgischen Half-Klassiker Walloonsch Piel dreemal nahnanner winnen kunn. 

## Wat he schafft hett (Utwahl)
;1936 
* Antwerpen-Gent-Antwerpen 
* 19. Deelstreck Tour de France

;1938 
* inoffizielle Saison-Wertung
* Weltmeester in’t Straatenrennen
* 15., 16. un 18. Deelstreck vun de Tour de France 
* Paris–Brüssel
* 2. Platz Lüttich-Bastogne-Lüttich 
* 3. Platz Flannern-Rundfohrt

;1939 
* Antwerpen-Gent-Antwerpen 
* 8. un 18. Deelstreck vun de Tour de France 
* Belgisch Meester in’t Straatenrennen

;1943 
* La Flèche Wallonne 
* Paris-Roubaix

;1944 
* La Flèche Wallonne

;1945 
* La Flèche Wallonne

;1949 
* Gent–Wevelgem

## Weblenken

* Velopalmares: Kint
* Marcel Kint in de Datenbank vun Radsportseiten.net
Rainer Schmidt (Skispringer)

**Rainer Schmidt** (* 1. August 1948 in Langewiesen, Döringen) is en ehmalger düütsch Skispringer, de vör de DDR starten dee. 

He wunn in de Saison 1972/73 de Gesamtwertung vun de Veerschanzentournee. Bi de Olympisch Spelen 1972 in Sapporo wunn de in Zella-Mehlis leven Schmidt de Bronzemedaille vun de Normalschanze, bi de Skifloog-Weltmeesterschap 1975 de Sülvermedaille. Intüschen is he as spoodriek Lands- un Nahwusstrainer in Oberhof tätig.

## Weblenken
* Statistik up de FIS-Websteed (engelsch)
* Rainer Schmidt in de Datenbank vun Sports-Reference.com (engelsch)
Henri Stempffer

**Henri Stempffer** (* 23. Januar 1894 in Paris; † 1. November 1978 ok dor) weer en franzöösch Entomoloog un Lepidopteroloog.

Stempffer wurr 1922 Liddmaat vun de Société entomologique de France, deren Präsident he 1943 weer. He spezialiseer sück up dat Ünnersöken vun Bläulingen un wurr hier to en weltwiet Spezialisten. 1967 hett he en umfaaten Överprüfen vun de afrikaansch Oorten herutgeven. Kört vör sien Dood hett he 1977 sien umfangriek Sammlung dat  Muséum national d’histoire naturelle vermaakt.

## Utteknungen
1973: Karl-Jordan-Medaille

## Literatur (Utwahl)
* *The genera of the African Lycaenidae.* London 1967.

## Enkeld Nahwiesen


## Weblenken
* DNB-Katalog
* Personennaamdatei
Yakima Canutt

**Yakima Canutt** (* as *Enos Edward Canutt* 29. November 1895 in Colfax, Washington; † 24. Mai 1986 in North Hollywood, Kalifornien) weer en US-amerikaanschen Rodeo-Rieder, Stuntman, Schauspeler un Second-Unit-Speelbaas. 

## Leven un Wark
Canutt hett sien Künstlernaam vun de Stadt Yakima in’n Bundsstaat Washington kregen. Bekannt worrn is he toeerst as Star bi’t Rodeo-Rieden, wo he in de Johren 1917, 1919, 1920 un 1923 jeedmol den Titel *World All-Around Rodeo Champion* wunnen hett. Dordör is he vun Filmproduzenten opdeckt worrn, de em för Action- un Stuntszenen in Filmen hebben wulln.

Anfang vun de 1930er Johren löpen meist all Beraden, Fragen un de Utbilln för Action un Stunts as ok dat Planen vun Actionszenen över Canutt. In disse Tiet hett he ok veel mit den dormols noch jungen John Wayne tohopenarbeit, den he de Grundlagen vun’t Actiongewarf bibröcht hett. In eenige vun Wayne sien fröhen Filmen speelt he ok sülvst mit. Canutt kann as Pionier för en grote Reeg vun hüütige Stunts ansehn warrn.

In’t Johr 1939 möök Canutt in John Ford sien Western mit den Titel *[[Stagecoach (1939)|Stagecoach]]* eenige vun sien beropensten Stunts. In de Rull vun en Indianer, de angriepen deit, is he ut vull’n Galopp vun sien Peerd op de Togpeerd vun en Postkutsch heekt. Dorna is he in Rull doodschaten worrn, leet sik twüschen de Peerd fallen und de Kutsch över sik röver rullen. Ok för John Wayne, de mit disse Film sien Dörbrook harr, hett he Stunts dorin maakt. 

Ünner de Regie vun Andrew Marton hett Canutt 1959 ok dat spekatjuläre Wagenrennen in *[[Ben Hur (1959)|Ben Hur]]* inszeneert.

Canutt harr twee Söhnen,  Edward „Tap“ (* 1932) und Harry Joe (* 1937), un en Dochter, Audrea Elaine „Honey“ (* 1940). Ok sien Söhnen hebbt later as professionelle Stuntmen arbeit.

## Filmrullen (Utwahl)
Canutt hett in sien Leven Stunts in mehr as 240 Filmprodukschonen maakt. Bito speel he aver ok in mehr as 180 Filmen mit, so as:

## Utteken
Canutt is mehrmols uttekent worrn. För sien Leistungen as Stuntman un de Sekerheitsreedschoppen, de he för sien Beroop utklamüstert hett is he 1967 mit en Ehrenoscar uttekent worrn. 1975 weer he in de *Rodeo Hall of Fame of the Rodeo Historical Society* opnahmen. Butendem is he ok in de *Cowboy Hall of Fame* in Oklahoma City vertreden. 1984 is he mit den *[[Golden Boot]]* uttekent worrn, un een Johr later kreeg he en Steern op’n *Hollwood [[Walk of Fame]]*.

## Literatur
* *Yakima Canutt*. In: *The Scribner Encyclopedia of American Lives*. Band 2, 1986-1990. Charles Scribner’s Sons, New York 1999, S. 160-162.

## Weblenken
*
Adelsklenner (Iesflinkloop)

De **Adelsklenner** is en Ranglist (ewig Weltbestenlist) vun Iesflinklöper mit hör persönlich Besttieden in hör Loopbahn över 500, 1.500, 5.000 un 10.000 Meter bi de Mannlüüd un 500, 1.000, 1.500, 3.000 un 5.000 Meter bi de Fruen. De Tieden vun de eenzelt Strecken wurrn in 500 Meter Dörsnittstieden ümrekent un up dree Stäen afsneeden. Dornah wurrn de Tallen addeert. Dat System vun den Adelsklenner wurr in Norwegen inführt.

Dat Bispeel wiest, wu de Punkte för Shani Davis berekent wurrn :

 
## Mannslüüd
Stand: 3. März 2013

## Fruen

Stand: 29. Januar 2012

## Weblenken
* Aktuell Adelsklenner för Mannslüüd;– vun Evert Stenlund
* Aktuell Adelsklenner för Fruen&nbsp;– vun Evert Stenlund
Hjalmar Andersen

**Hjalmar Johan „Hjallis“ Andersen ** (* 12. März 1923 in Rødøy, Nordland; † 27. März 2013 in Oslo) weer en norweegsch Iesflinklöper un Olympiawinner. 

## Loopbahn
Sien Dörbröök in’t Iesflinkloop reck Andersen, as he sück 1948 för de 1500 Meter för de norweegsch  Mannschap för de Olympisch Spelen 1948 in St. Moritz qualifizeeren dee. Allerdings wurr he denn doch nich för de 1500-Meter Rennen nomineert, sonnern över 10.000 Meter. De 10.000 Meter-Loop wurr aber wegen de schlecht Iesverhältnisse afbraken. 

Van 1950 bit 1952 weer Andersen de weltbest Iesflinklöper un wunn dreemal den Mehrkamp-Weltmeestertitel un ok de Europameesterschap. Dorto wunn he bi de Olympisch Spelen 1952 in Oslo över 1500 Meter (vör Willem van der Voort un Roald Aas), 5000 Meter un 10.000 Meter un dormit jeweils de Goldmedaille.

Nah de Olympisch Spelen in Oslo is he tonächst torüchtreden, um denn 1954 to de  Europameesterschap, bi de he Sülver achter Boris Arsenjewitsch Schilkow wunn, weer torüchtokommen. Bi de Olympisch Spelen 1956 reck he den sössten Platz över 10.000 Meter un up de 5000 Meter-Streck keem he up Platz 11.

Wiels sien Loopbahn hett he fiev Weltrekorde upstellt un is as Eerst de 10.000 Meter ünner 17 Minüüt bleven. 

Andersen führ de Adelsklenner tüschen 1952 un 1954 för 708 Daag an. Sien Hööchstwert bedroog 187,446 Punkte. 

1952 wurr he Sportler vun dat Johr in Norwegen un wunn de eerstmals stift Fearnleys olympiske ærespris. 1949 harr he all de Morgenbladet-Goldmedaille kreegen.

## Persönlich Besttieden

## Weblenken

* Hjalmar Andersen up Sports-Reference.com (engelsch)
* Statistiken bi ''Speedskatingnews''

## Enkeld Nahwiesen
Seder

**Seder** betekent

* dat hebrääsche Woort for *Ordnung* oder *Reege*. De Hööftafsnitte vun de jöödschen Lehrböker Talmud un Mischna weert *Seder* nömmt,
* en korte Form vun den Sederavend. Dat is de Avend, wo de Fier vun dat jöödsche Pesachfest mit anfangen deit.

**Seder** is de Familiennaam von

* Anton Seder (1850–1916), düütschen Maler un Kunstpädagoog,
* Erne Seder (1925–2006), öösterrieksche Schauspelersche,
* Sam Seder (* 1966), US-amerikaanschen Schauspeler un Moderator.
Guido Monzino

Graf **Guido Monzino** (* 2. März 1928 in Mailand; †  11. Oktober 1988) weer en italieensch Bargstieger un Forscher. He weer 1973 Baas vun de eerst italieensch Expeditschoon to dat Bestiegen vun den Mount Everest.

## Leven
Monzino wurr an’ 2. März 1928 in Mailand boren. In sien fröh twintiger Johren is he all up dat Matterhorn steegen. In de Loop vun de Johren hett he 21 Expeditschonen mitmaakt, de hüm nah Patagonien, Äquatorial Afrika, Gröönland, to’n Noordpool un in den  Himalaya führen deen. He ünnernehm dorbi ok Touren, de all de eerst berühmt italieensch Forscher un Bargstieger Luigi Amadeo von Savoyen (1873–1933) ünnernommen harr. 

Guido Monzino is an’ 11. Oktober 1988 storven un  wurr up dat Grundstück vun de Villa del Balbianello an dat Ufer vun den Comer Sees, sien letzt Ünnerkunft, bisett. In sien Villa is hüüd en Museum ünnerbrocht, in dat sück vun hüm sammelt Artefakte befinnen, as  Skulpturen vun de Inuit, aber ok Överreste vun sien Expeditschonen, as Hunnenschledden vun sien 1971 dörführt Noordpool-Expeditschoon. Ok sien Sammlungen, Korten un Böker sünd dor utstellt.  

## Expeditschonen
* 1955 West Afrika – Senegal, Guinea un Côte d'Ivoire
* 1956 Westliche Alpen in Italien un de Swiez  – *Grandes Murailles*
* 1957–1958 Patagonien Anden – Torres del Paine,  insluutend de Eerstbestiegen vun den nördlichen Tipp
* 1959 Karakoram Bargregion, Pakistan – insluutend de Eerstbestiegen vun den  Kanjut Sar I dör Camillo Pellissier
* 1959–1960 Äquatorial-Afrika – Kilimandscharo
* 1960 Westgröönland bit to’n 66. Breedtengrad noord
* 1960–1961 Äquatorial-Afrika – Mount Kenya
* 1961 Westgröönland –  74. Breedengrad noord 
* 1961–1962 Äquatorial-Afrika – Ruwenzori
* 1962 Westgröönland – 72. Breedengrad noord mit den Schledden
* 1962 Westgröönland – 77. Breedengrad noord  
* 1963 Ostgröönland
* 1963–1964 Sahara  – Tibesti
* 1968 Westgröönland – Nautische Expedition
* 1969 Westgröönland – vun Ilulissat nah Qaanaaq per Schledden
* 1969 71. italieensch Expeditschoon to’ Noordpool
* 1970 Vun Qaanaaq to’n Kap Columbia
* 1970 Westgröönland, nautisch Expeditschoon 
* 1971 Vun Kap Columbia to’n Noordpool per Schledden
* 1973 Himalaya, Nepal – Baas vun de eerst italieensch Expeditschoon to dat Bestiegen vun den Mount Everest

## Weblenken
* Nahroop
Tour of the Alps

**Giro del Trentino** *(Trentino-Rundfohrt)* (siet 2017 **Tour of the Alps**) is en Deelstreckenrennen för Radrennfohrer in de Region Trentino-Süüdtirol in Italien. Dat Rennen find Enn’ April meest in veer Deelstrecken statt un deent ok wegen de swoor Alpenetappen as Vörbereitungsrennen för den lütt Sett later folgend Giro d’Italia.

1962 wurr de Trentino-Rundfohrt to’n eersten Mal utdragen un twee Johr later weer dat all weer daan. Siet 1979 wurrd dat Rennen aber jedes Johr fohren un siet 2005 hörrt se to de  UCI Europe Tour un is in de Kategorie 2.1 instuuft. 2011 wurr se höhger instuuft in de Kategorie 2.HC.

## Palmarès

**Henwies:**1986 as Mannschapswettbewarf ünner de Naam Coppa Italia utdragen

## Weblenken
* Offiziell Websteed
* Giro del Trentino in de Datenbank vun Radsportseiten.net
Enzo Moser

**Enzo Moser** (* 5. November 1940 in Palù di Giovo, Trentino; † 25. Juli 2008 ok dor) weer en italieensch Radrennfohrer.

Enzo Moser weer Profi van 1962 bit 1967. 1961 wunn he den *[[Trofeo Alcide Degasperi]]*. Sien gröttste Spood weer aber de Sieg bi dat eerst Utdragen vun den *[[Giro del Trentino]]* 1962. 1963 belegg he bi den *[[Giro d’Italia]]* up de 19. Deelstreck Platz twee un een Johr later kunn he twee Daag lang dat Maglia Rosa dragen. Nah sien Rückträe vun den aktiven Sport weer he ok as Sportlich Leider tätig. 

2008 keem he to Dood, as he bi de Landarbeit vun en Trecker överfohren wurr. Siet 2009 heet de Utteknung bi den *Giro del Trentino* för den kämperischsten Fohrer *Premio „Enzo Moser“*.

Enzo Moser stamm ut en Radsportfamilie: He weer de tweetöldste vun veer Rennfohrer-Broers, deren bekanntste sien jüngst Bröer Francesco un sien öldst Bröer Aldo sünd. Ok dree vun sien Neffen sünd Radsportler, dorünner Leonardo Moser, de intüschen sien Loopbahn afslooten hett, as ok de sien Bröer Moreno, de siet 2012 as Neoprofi för dat Team Liquigas-Cannondale fohrt.

## Weblenken
* Enzo Moser in de Datenbank vun Radsportseiten.net
* https://web.archive.org/web/20100831102309/http://www.girodeltrentino.com/IT/1/6/Premio-Enzo-Moser.htm
Paradise Canyon

**Paradise Canyon** (op plattdütüsch so veel as „Paradies-Slucht“; dt. Titel: *Feuerwasser und frische Blüten*, ok: *Spur des Todes*) is de Titel vun en US-amerikaanschen Western ut dat Johr 1935. De Hööftrull speel John Wayne. De B-Movie harr sien Premiere an’n 10. Juli 1935 in de USA. Dreiht weer de Film an verschedene Öörd in’n US-Bundsstaat Kalifornien.

## Inholt
In’n Westen vun de USA an de Grenz na Mexiko is Falschgeld opduukt. In’n Verdacht steiht en Mann, de Carter heet un teihn Johr wegen jüst so en Vergahn in’t Gefängnis seten hett. Nu is he wedder op fre’en Foot un föhrt mit sien Medizin-Show dör de Gegend. Sien dormoligen Kameraad weer dorvun af kamen, vunwegen dat de as Kroontüüg optreden is. John Wyatt, en Beamten vun de Regeren, warrt op den Fall ansett. He folgt de Spoor vun de Medizin-Show, de oogenschienlich nie lang an een Oort blieven kann. Opletzt halt he de lütte Grupp in un ünnerstütt jem mit jemehrn Fohrtüüch, dat kort vör de Staatsgrenz liggen blieven deit, as jem en Koppel vun füünsche Lüüd ut dat letzte Dörp achteran neiht.

In sien Medizin-Show versöcht „Doc Carter“ sien sülvstmischte „Indianer-Medizin“ an’n Mann to bringen. Ünnerstütt warrt he vun sien Dochter Linda un de beiden Entertainers Ike un Mike. Ünner den Naam Rogers lett Wyatt sik vun Carter as Kunstschütt anhüern. Ünnerwegens kummt dat to en Angreep vun en poor Rieders, de de Show doran hinnern wüllt, in de nächste Stadt to kamen. Dor stickt Curley Joe achter, de fröhere Kameraad vun Carter, de dat Falschgeld in Ümloop bringt un nu bang is, dat Carter em opflegen lett. Curly Joe, de vun de mexikaanschen Siet vun de Stadt ut sien Hannel maakt, versöcht Wyatt to besteken, hett dormit aver keen Spood. As he em ok noch drauht, warrt Wyatt eerst recht neeschierig, wat Joe to verbargen hett. Bito bannelt Wyatt ok mit Carter sien Dochter an.

Curly Joe wiest sien Mackers an, de Tokiekers to beklauen. En Deel vun de Büüt leggt he in Carter sien Wagen, üm den Verdacht op em to lenken. Wyatt finnt de Saken aver vörher un lenkt den Verdacht op sik sülvst. Butendem warrt he wies, dat Carter to Unrecht in’t Gefängnis seten hett un nu op de Söök na sien fröheren Kameraad Joe Gale is. Na de Beschrieven warrt Wyatt kloor, dat Curly Joe achter dat Falschgeld steken deit. En eersten Versöök, Jor fasttonehmen geiht in de Büx. Joe neiht ut in sien Versteek, woneem he ok Carter un sien Dochter fangen hollt. As Joe Carter doodscheten will, kann Wyatt jüst noch rechttietig dortwüschen gahn. Mit Hülp vun de mexikaanschen *Rurales*, de he vörher vun sien geheemen Opdrag vertellt hett, warrt opletzt de hele Bande vun Joe fastnahmen.

## Kritik
Op Video.de weer to den Film schreven, dat he een vun de middellangen Western weer, de John Wayne in de 1930 johren dreiht hett, vördem he mit *[[Stagecoach (1939)|Stagecoach]]* (1939) to’n Star worrn is. De Filmen, de in de Reeg ahn grote Anspröök un faken mit wedderhalen Inholt anleggt weern, sünd in de Kinos as dubbel oder dreefack Filmen wiest worrn. Intressant weer de wannern Medicine Show, bi de Wayne as Kunstschütt optreden de.

## Borns


## Weblenken
*
Julie Halard-Decugis

**Julie Halard-Decugis** (* 10. September 1970 in Versailles) is en ehmalge  franzöösch Tennisspelerin.

## Loopbahn
Hör Loopbahn fung 1986 an un all een Johr later wunn se hör eerste ITF-Titel in Haddonfield (USA), Neemünster un Erlangen.
Ehr eersten WTA-Titel wunn se 1991 in Puerto Rico. Enn’ 1995 weer se eerstmals de Nr. 1 in Frankriek un reck Platz 15 vun de Weltranglist. In dat sülvig Johr hett se sück aber ok mehrfack an Handgelenk un Knee besehrt un full dornah meest twee Johr lang ut.

1998 keem se up de Tour torüch un wunn de Turniere vun Rosmalen un Pattaya. 1999 reck se de Top 10 vun de WTA-Weltranglist – dat weer dat bit dorhen spoodriekst Johr as Tennisspelerin. Bi den German Open in Berlin kunn se in dat Veertelfinale Steffi Graf besiegen, wat bi en Turnier in Düütschland blots noch fiev anner Spelerinnen schafft hemm. Hör höchste Platzeeren up de Tennis-Weltranglist weer Platz 7 in’ Februar 2000 un up de Düppel-Weltranglist weer se in September 2000 sogor up Platz 1.
Halard-Decugis speel för hör Land in’ Fed Cup van 1990 bit 2000 un hett ok an de Olympisch Spelen 1992 un 2000 deelnommen. 

An’ 22. September 1995 hett se hör Trainer Arnaud Decugis heiraadt. Arnaud Decugis is en Grootneffe vun Max Decugis, en führen Tennisspeler vun Frankriek in de 1920er Johren. Dat Paar hett twee Kinner.

## Titelgewinne (27)
### Eenzel (12)

* 2000: Eastbourne, GBR
* 2000: Japan Open
* 1999: Auckland, NZL
* 1999: Birmingham, GBR
* 1998: Rosmalen, NDL
* 1998: Pattaya, THA
* 1996: Hobart, AUS
* 1996: Paris, FRA
* 1995: Prag, CZE
* 1994: Taranto, ITA
* 1992: Taranto, ITA
* 1991: Puerto Rico

### Düppel (15)
* 2000: **[[US Open]]** (mit Ai Sugiyama)
* 2000: Gold Coast (Anna Kurnikowa)
* 2000: Sydney (Ai Sugiyama)
* 2000: Paris Indoors (Sandrine Testud)
* 2000: Miami (Ai Sugiyama)
* 2000: Bol (Corina Morariu)
* 2000: New Haven (Ai Sugiyama)
* 2000: Tokyo Princess Cup (Ai Sugiyama)
* 2000: Japan Open (Corina Morariu)
* 2000: Moskau (Ai Sugiyama)
* 1998: Birmingham (Els Callens)
* 1998: Pattaya (Els Callens)
* 1996: Auckland (Els Callens)
* 1994: Los Angeles (Nathalie Tauziat)
* 1994: Tokio (Arantxa Sanchez-Vicario)

## Weblenken
* WTA-Profil (engelsch)
* ITF-Profil (engelsch)
* Fed-Cup-Statistik (engelsch)
Embolie

En **Embolie** (vun’t ooltgr. ἐμβάλλω, *emballo* „rinsmieten“ un *Embolus* „Fattproppen“) is in de Medizin de Beteken för den Versluss vun en Bloodfatt dör Material, dat mit dat Blood inswemmt worrn is. Dorto höört liefegene unok frömme Stoffen as Fettdrapens, Bloodklutens oder Luftblasen. De Versluss kann deelwies oder vullstännig wesen.

## Indeelen
Embolien künnt na jemehr Oorsaak oder na jemehr Oort indeelt warrn:
;na Oorsaak:
* Thrombembolie: Verstoppen dör en inswemmten Thrombus (Bloodkluten)
* Fettembolie: Verstoppen dör inswemmte Fettdrapens, t.&nbsp;B. na grote apene Knakenbröök
* Gas- oder Luftembolie: na en Injekschoon vun Luftblasen oder Blasenbilln bi’t to gaue Opduken ut grote Deep (*[[Dekompresschoonskrankheit]]*); in de Deermedizin: Gasblasenkrankheit bi de Fisch
* Tumorembolie: Verstoppen dör Tumorgeweev.
* Fruchtwaterembolie: en Form vun Geboortskumplikatschoon
* Cholesterinembolie: tomeist ut Plaques vun de Aterienwand, de apenreten is (nich dat glieke as en Fettembolie)
* en Embolus, de mit Bakterien infizeert is, warrt ok as *septischen Embolus* betekent

;na Oort vun de Embolie:
* Lungenembolie (ok: venöse Embolie): Hier kummt de Embolus ut Venen ut’n Lief un verstoppt na’t Dörlopen vun’t Hart Lungenarterien
* Arterielle Embolie: Hier kummt de Embolus ut dat Hart oder ut grote Arterien un verstoppt annere Arterien (t.&nbsp;B Slaganfall, Mesenterialinfarkt, Versluss vun en Beenarterie, Retinal Arterienversluss)
* Paradoxe Embolie (ok: krüüzte Embolie): Hier kummt de Embolus ut Liefvenen un verstoppt Arteiren (afsehn vun de Lungenarterie). Dat is blots mööglich, wenn de Thrombus för en apene Vörhoffscheedwand (*[[Foramen ovale (Hart)|Foramen ovale]]*) dörgahn kann.
* En Embolus, de op en Fattoptwiegen (*Bifurkatschoon*) hangen deit, warrt as *rieden Embolus* betekent.

An’n fakensten kamt de Thrombembolien na en Thromboos vun de deepen Beenvenen (Lungenembolie) un de Thrombembolien in de Arteiren vun’n Bregen (Slaganfall) vör. In Düütschland blieft jeed Johr 20.000 bit 25.000 Minschen an Embolien dood.

## Vörsorg
Thrombosen künnt bi Risikopatienten dör vorsorgliche Injekschonen vun Heparinen ünner de Huut, vundaag meist neddermolekular Heparin, oder sünner ok dör physikaalsche Middels as Fröhmobiliseren, intermitteren Kompresschoon oder Anti-Thromboos-Strümp (ATS) hinnert warrn. Heparinen warrt bi Minschen mit hooch Risiko geven, bi all annere Risikogruppen warrt tomeist en physikaalsche Vörsorg anstrevt. Dorto gifft dat ok de AWMF S2-Leidlien för de ambulante un statschonäre Trombembolie-Vörsorg, de vun twintig medizinsche Beroopsgruppen ratifizeert worrn is.

## Therapie
Embolien, de ut en Thrombus entstahn sünd, künnt mitünner dör Heelmiddels wedder oplööst warrn (*[[Thrombolyys]]*). Man, mitünner mutt de Embolus ok dör en Operatschoon wegmaakt warrn (*[[Embolektomie]]*).

## Kiek ok
*ACTIVE W
Innozenz I.

**Innozenz I.** (* in dat 4. Johrhunnert; † 12. März 417) weer Paapst van' 21. Dezember 401 bit 12. März 417.

## Leven  un Verehrung
He weer vermoodlich de Söhn vun en Innozenz vun Albano (so sien Biograph im Liber Pontificalis) oder de Söhn vun sien Vörgänger Anastasius I. (so en Tietgenosse vun den Hieronymus). Sien Pontifikat stunn ünner den Schadden vun de Neddergang vun dat Weströömsch Riek un vun de Belagerung un Plünnern vun Rom dör de Westgoten ünner Alarich I. in dat Johr 410. In sien Amtstiet full ok de Veroordeelen vun Caelestius un Pelagius. 

In sien Breef an de Bischöpen Victricius vun Rouen, Exuperius vun Toulouse, Decentius vun Gubbio un annern wurrd düütlich, dat he de Vörmachtstellung vun Rom in de Gesamtkark utbauen wull. He hett fordert, de abendländische Karkendisziplin nah dat röömsch Vörbild uttorichten un hett den Anspröök up de böverste Lehrentscheeden för all wichtig Fragen, de *causa maiores*, för den apostolischen Stohl stellt. Weniger Spood harr he in' Oosten (Ingriepen för Johannes Chrysostomos, *344/345, † 407), ofschons he mit de Begrünnen vun dat päpstlich Vikariat vun Thessalonike den Infloot vun Konstantinopel gegentotreden versöcht hett. Sien Naam bedüüd: de Unschuldige (latiensch). He wurrd as bannig aktiv un energisch Mann beschreven.

De Reliquien vun den hilligen Innozenz wurrn nah de vorhergahn Bewilligung vun Paapst Sergius II 846 tosommen mit de vun sien Vörgänger Anastasius dör den Sassenhartog Liudolf nah Gandersheim brocht, wor se bit hüüd in de Krypta vun de ehmalg Stiftskark ruhen. De Gedenkdag is de 28. Juli.

## Enkeld Nahwiesen


## Literatur
* Cornelia Hoß: Innozenz I. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). Band 2, Bautz, Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8, Sp. 1280.

## Weblenken

* Ökumenisches Heiligenlexikon
* Indrag in de Catholic Encyclopedia, Robert Appleton Company, New York 1913 (engelsch)
* Gesamtwark vun Migne Patrologia Latina mit Inholtsverteken
* DNB-Katalog
* Personennaamdatei
Frederick Gowland Hopkins

Sir **Frederick Gowland Hopkins** (* 20. Juni 1861 in Eastbourne, Sussex; † 16. Mai 1947 in Cambridge) weer en engelsch Biochemiker un Mediziner. 

Hopkins gellt as de Begrünner vun de Vitaminforschung. In de Melk hett he de Vitamine A un B opdeckt. Bi de Aminosüüren hett he todem Glutathion un Tryptophan opdeckt.

1905 wurr he as Liddmaat („Fellow“) in de Royal Society wählt, de hüm 1918 de Royal Medal un 1926 de Copley-Medaille verleeht hett. *För dat Opdecken vun de wassdomfördern Vitamine* kreeg he 1929 gemeensam mit Christiaan Eijkman den Nobelpries för Physiologie oder Medizin.

1898 hett Hopkins Jessie Anne Stevens heiraadt, mit de he twee Döchter harr. Een dorvan weer de Archäologin un Schrieverin Jacquetta Hawkes.

## Weblenken
* Hopkins up de Sieden vun den Nobelpries (engelsch)
* DNB-Katalog
* Personennaamdatei
Landdagswahlkreis Stood

De **Wahlkreis Stood** mit de Wahlkreisnummer 56 is en Wahlkreis för de Wahl to’n Neddersassischen Landdag. Dor höört von’n Landkreis Stood de Stadt Stood, de Gemeen Drochters un de Samtgemenen Freenbeek, Noordkeden un Olendörp-Himmelpoorten to.

## Afornte
Direkt wählt Afornte in’n Wahlkreis weren:

## Wahl 1998

Bi de Landdagswahl in Neddersassen 1998 hett dat in’n Wahlkreis Stood (Wahlkreisnummer 70) söss Direktkannedaten geven. As Afornten direkt wählt worrn is Erhard Wolfkühler von de SPD. Över de Landslist is ok noch Karsten Behr von de CDU in’n Landdag rinkamen. 69,1&nbsp;% von de 71.181 Wahlberechtigten hebbt bi de Wahl mitmaakt.

## Wahl 2003

Bi de Landdagswahl in Neddersassen 2003 hett dat in’n Wahlkreis Stood (Wahlkreisnummer 68) fiev Direktkannedaten geven. As Afornten direkt wählt worrn is Karsten Behr von de CDU. Över de Landslist is ok noch Erhard Wolfkühler von de SPD in’n Landdag rinkamen. 62,8&nbsp;% von de 73.468 Wahlberechtigten hebbt bi de Wahl mitmaakt.

## Wahl 2008

Bi de Landdagswahl in Neddersassen 2008 hett dat in’n Wahlkreis Stood (Wahlkreisnummer 56) söven Direktkannedaten geven. As Afornten direkt wählt worrn is Kai Seefried von de CDU. Över de Landslist is ok noch Petra Tiemann von de SPD in’n Landdag rinkamen. 53,2&nbsp;% von de 74.905 Wahlberechtigten hebbt bi de Wahl mitmaakt.

## Wahl 2013

Bi de Landdagswahl in Neddersassen 2013 hett dat in’n Wahlkreis Stood (Wahlkreisnummer 56) söss Direktkannedaten geven. As Afornten direkt wählt worrn is Kai Seefried von de CDU. Över de Landslist is ok noch Petra Tiemann von de SPD in’n Landdag rinkamen. 55,9&nbsp;% von de 75.173 Wahlberechtigten hebbt bi de Wahl mitmaakt.

## Wahl 2017

Bi de Landdagswahl in Neddersassen 2017 hett dat in’n Wahlkreis Stood (Wahlkreisnummer 56) söss Direktkannedaten geven. As Afornten direkt wählt worrn is Kai Seefried von de CDU. 59,9&nbsp;% von de 75.601 Wahlberechtigten hebbt bi de Wahl mitmaakt.

## Footnoten
Grundschool Aßel

De **Grundschool Aßel** is en Grundschool in dat Dörp Aßel in’n Landkreis Stood. Dreger is de Gemeen Drochters. De School liggt an de Johann-Grothmann-Straat, nich wied von de Landsstraat 111. Dor gaht de Schölers ut de Öörd Aßel, Barnkroog, Aßlermoor, Weth, Ritschermoor, Ritsch, Drochtersermoor, Gauensiekermoor, Aschhoornermoor un en Deel von Aschhoorn hen. De School hett 180 Schölers in negen Klassen, 13 Schoolmeesters un dree pädagoosche Mitarbeiders (Stand Schooljohr 2008/2009). De School hett teihn Klassenrüüm, veer Fackrüüm un en Köök.

Nadem se mit de Grundschool trech sünd, gaht de Schölers denn op Oberschool na de Elvmaschen-School in Drochters oder op Gymnasium na de Vincent-Lübeck-School in Stood.

In dat hüdige Schoolhuus is de School mit 381 Schölers an’n 12. August 1969 intagen. Dat schull en Middelpunktschool för de Schölers ut Aßel, Barnkroog un Aßlermoor wesen. 1971 is dor en Hauptschool inricht worrn, op de denn ok Schölers ut Drochters gahn sünd. Von 1974 af an hett de School denn Grund- un Hauptschool heten, nadem de letzte Klass von de Volksschool Afsluss harr. 1978 is de Hauptschool denn na Drochters gahn un Aßel weer en reine Grundschool.

De Swemmünnerricht warrt in dat Hallenbad Drochters maakt, de Sportünnerricht in de egen Turnhall bi de School. In de School is ok de Gemeenbökeree Aßel mit 2500 Bänn ünnerbröcht.

## Schoolbaas

* –2006: Jost Fedderke
* 2006-31. Juli 2011: Angela Merbeth
* 1. August 2011-: Tina Wöckener-Gade

## Footnoten



## Weblenken

*Websteed von de School (hoochdüütsch)