Bundsautobahn 24

De **Bundsautobahn 24** (Afk.: **BAB 24** oder **A24**) is en överregionale Autobahn, de Hamborg mit Berlin verbinnt. Se verlöpt över en Samtläng vun 293&nbsp;km vun’n *Horner Kreisel* bit na’t Autobahndreeeck Havelland an’n Berliner Ring. De A&nbsp;24 is en Deelstück vun de Europastraat 26 (E&nbsp;26).

## Verloop
De Bundsautobahn&nbsp;24 fangt in Hamborg an’n *Horner Kreisel* an un dweert de Stadtdelen Mariendaal un Jenfeld bit se an’t Autobahnkrüüz Hamborg-Oost kummt. Hier krüüzt se de A&nbsp;1, de vun Lübeck över Hamborg na Bremen verlöpt, un geiht den wieter in Richt Oosten dör den Sassenwoold. An de Anslusssteed Schwarzenbek/Grande dröpt se de B&nbsp;404, de deelwies to de A&nbsp;21 utboet is un Kiel mit Bad Segeberg verbinnt. In’n Oosten vun Hornbek dweert de Autobahn den Ilv-Lübeck-Kanal un föhrt denn dör den Naturpark Lauenburgische Seen wieter na de sleswig-holsteensche Landsgrenze to Mekelnborg-Vörpommern twüschen Gudow un Zarrentin in de Neeg vun’n Schaalsee.

In Mekelnborg verlöpt de A&nbsp;24 dör de Landkreisen Ludwigslust un Parchim. An’t Autobahndreeeck Swerin twiegt de A&nbsp;14 (ehmols de A&nbsp;241) as Autobahntobringer in de Landshööftstadt un tokamen Verbinnen na de A&nbsp;20 vun Lübeck na Rostock af. Swerin kann ok vun de Affohrten Hagenow över de B&nbsp;321 un Ludwigslust över de B&nbsp;106 anföhrt warrn. In de Neeg vun Suckow passert de A&nbsp;24 de Landsgrenze to Brannenborg, woneem op mehrere Kilometers de Utlöpers vun de Ruhner Bargen dörfohren warrt. 

De Streck föhrt denn wieter dör de Landkreisen Prignitz, Ostprignitz-Ruppin und Oberhavel. An’t Autobahndreeeck Wittstock/Dosse löpt de Autobahn mit de A&nbsp;19 tosamen, de vun Rostock kummt. Vun hier an verlöpt de A&nbsp;24 ok as Deel vun de Europastraat 55 wieter bit to’n Autobahndreeeck Havelland an’n Berliner Ring.

## Historie
### 1930 bit to’t Enn vun’n Krieg
Plaant worrn is de Rieksautobahn Hamborg – Berlin al in de 1930er Johren. Vun dat hüütige Autobahnkrüüz Hamborg-Oost is 1937 al de Afsnitt boet worrn. An’n 23. September 1937 weer in *Nedderdüütschen Beobachter* bericht, dat de Boarbeiten in de nächsten Daag losgahn schülln. Fardigwarrnn schüll de Autobahn in’t Johr 1940. Se schüll Fohrbahnen vun 7,50&nbsp;m hebben un as eerste Rieksautobhan en Gröönstriepen kriegen, op den Autos parken künnen. In de Neeg vun Valluhn weer en Raststeed plaant. Dat Arbeitsamt in Swerin  hett 1938 dormit rekent, dat de Nafraag an Arbeiters na den Winter nich ut de Gegend sülvst deckt warrn künn un hett doröver nadacht, Arbeiters ut Westdüütschland un Slesien antowarven. In Mekelnborg güngen de Arbeiten in’n Februar los. Dor weern Opdrääg för’n Bo vun Deelstrecken mit Längen vun söss bit teihn Kilometers an private Ünnernehmen vergeven. De Lüüd, de in Wittenburg un Ludwigslust över’n Bo wat to seggen harrn, stünnen ünner de Böverste Boleitung in Hamborg-Altona. Bi Nootutgraven tosamen mit Robert Belz bi Kogel en Gräverfeld ut de Bronzetiet opdeckt worrn, wat ok Acht bi den Gauleiter Friedrich Hildebrand funnen hett, de sik för germaansche Fröhwahnsteden intresseer. De Fundsteed schüll schuult un in ehr Neeg en Raststeed boet warrn. Dör de Utgraven sünd de Arbeiten ruchweg teihn Weken in de Läng togen worrn.

Twüschen Hamborg un den Sassenwoold as ok in’n Ruum Hagenow sünd vele Brüchen boet worrn, un ok de Sporen weern al inevent un de Randstriepens deelwies verleggt. Al in’n Februar legen de Arbeiten achter’n Tietplaan, un dat tzöög sik wieter in de Läng, as de Krieg utbroken weer un Arbeiters för den Kriegsdeenst oder för den Autobahnbo in de Oostmark aftogen weern. Anfang 1939 is dat Wittenburger Boafdeel al oplöst worrn, un as dat Afdeel Pritzwalk ok dicht maakt weern, güng dat mit de Arbeit nich mehr vöran. An’n 1. Februar 1940 geev dat noch Plaans to’n Fastleggen vun de Krüüzen vun de Strecken Hamborg – Berlin un en Noord-Süüd-Verbinnen, de aver nich mehr utföhrt worrn is. 1941 is de Bo an de Autobahn offiziell afbroken worrn.

In de Kriegsjohren weer de Tunnel in’t Autobahnkrüüz Hamborg-Oost al torecht aver noch nich in Bedrief. He deen as sekere Utweeksteed för de Herstellen vun Flegerdelen. För dissen Sinn sünd de Infohrten dichtmüert worrn un de Binnenruum weer in dree Delen ünnerdeelt. Laterhen hebbt britische Pioneren dat Bowark nütt.

De ehmols plaante Trass kann bi Hagenow hüüt noch op Satellitenbiller t.&nbsp;B. dör Boomregen kennt warrn. An de Kreisstraat&nbsp;62 twüschen Viez un Bakendorf sünd noch de Resten vun en Autobahnbrüch ut de Tiet to sehn, de nienich in Bruuk weer. Butendem geev dat in’n Noorden vun Rastow noch en fardige Brüch över de Iesenbahnstreck Swerin – Ludwigslust, de to Tieten vun de DDR aver wedder afreten weer.

An’n Kilometer 14,0 gifft dat en Brüch ut de Tiet vör’n Krieg, de över de Autobahn 24 föhrt. Se verbinnt de Öörd Büchsenschinken un Kroonshorst un is mit Tegel verblennt. Se is noch vullstännig erhollen. Bi Kilometer 48,7 sünd de süüdlichen un nöördlichen Wedderlagers as ok de Middelpieler vun en ehmolige Brüch erhollen. Disse Brüch hett de Sünnerheit, dat se en op de nöördlichen Siet liggen Dörgang för’n Feldweg bargt.

### 1950 bit 1989

Na’n Tweeten Weltkrieg weer de Wieterbo dör de Delen vun Düütschland hinnert. Eerst 1978 is dat Autobahnkrüüz Hamborg-Oost mit den Tunnel Barsbüttel tosamen mit den Deelstreck wedder för’n Verkehr freegeven worrn. Dat glieke Johr weer twüschen de Bundsrepubliek Düütschland un de DDR afmaakt, dat de Autobahn denn doch för den Transitverkehr fardig boet warrn schüll. Op oostdüütsche Siet weer al in de 1970er Johren dat Deelstück twüschen Wittstock un dat Dreeeck Havelland fardig boet worrn, dat to de Tiet Deel vun de Autobahn vun Berlin na Rostock weer. De Bo vun den restlichen Streckenafsnitt dör de DDR vun ruchweg 1,2&nbsp;Mrd.&nbsp;DM (üm un bi 614&nbsp;Mio.&nbsp;EUR), de bit 1982 vun DDR-Kombinaten maakt worrn is, hett de Bundsrepubliek betahlt. De Brüchen, de vör’n Krieg al fardigstellt weern, sünd to’n gröttsten Deel wedder afreten un nee opboet worrn. Bi Hagenow wiekt de Trass vundaag vun’n fröheren Plaan af, vun wegen dat in de Twüschentiet en Scheetsteed vun de sowjetischen Truppen boet weer. An de Autobahn langs sünd egens för de Autobahn en poor Baggerseen dör Kiesafbo tostannen kamen, so as de Kraaker Kiessee un de Kiessee Nee Zachun.

De Transitautobahn is opletzt an’n 20. November 1982 för’n Verkehr apenmaakt worrn.

### 1989 bit vundaag
Na de Wedderverenigen vun Düütschland is de Verkehr op de hüütige A&nbsp;24 düchtig anwossen. Dorüm is siet 2001 bannig veel an’t Autobahnkrüüz Hamborg-Oost boet worrn. Dorbi is ünner annern ok de Tunnel un de Fohrbahn twüschen Reinbek un dat Autobahnkrüüz mit de A&nbsp;1 saneert worrn. Dat Grootprojekt hett 27 Millionen Euro köst un weer in’n November 2007 afslaten.

Ööstlich vun de Anslusssteed Reinbek in’t Rebeet vun de Landsgrenze twüschen Sleswig-Holsteen un Mekelnborg-Vörpommern liggt de opstunns eenzige Afsnitt vun de A&nbsp;24, de nich saneert is. Disse Deel is vör allen in Beton utföhrt, wobi de schaadhaften Steden nootdürftig utbetert worrn sünd. Op de Schadens an de Straat warrt aver dör Schiller henwiest (Stand Februar 2009).

Siet 1. Januar 2003 gellt för den stark befohrenen Afsnitt twüschen dat Dreeeck Wittstock/Dosse un dat Dreeeck Havelland, woneem faken de Gefohr vun Stau un Unfäll besteiht, en Tempolimit vun 130 km/h. De Unfalltallen, sünners bi de doodbleven Unfalloppers, sünd siet de Inföhren bannig rünnergahn. 

To’n Anbinnen vun’n gröttsten Gewarfspark mit’n ganze Reeg vun Logostikünnernehmen, de na de Wenn in Mekelnborg-Vörpommern (Valluhn/Gallin) tostannen kamen is, weer bit to’n Februar 2008 de blots ut Richt Hamborg befohrbore Affohrt Gallin inricht.

## Utbo
Dat gifft en Plaan, de A&nbsp;24 twüschen Neereppin un dat Dreeeck Havelland un wieter ok de A&nbsp;10 bit na’t Autobahndreeeck Schwanebeck op söss Sporen uttoboen. In’n Rahmen vun’n Lückensluss vun de A&nbsp;14 twüschen Swerin un Meideborg warrt en Utbo vun’t Dreeeck Swerin to en Autobahnkrüüz nödig. De Arbeiten hebbt aver noch nich anfungen.

## Borns


## Weblenken

* Naue Streckenbeschrieven vun de A&nbsp;24