Hovawart

De **Hovawart** is en vun de Fédération Cynologique Internationale anerkannt düütsch Gebruukshundrass (FCI-Gr. 2, Sek. 2.2, Nr. 190).

## Beschrieven
De Hovawart hett en middelgrooten, kraftvull streckten Körper un beweggt sück mit utgripend Gangwark. De Kopp is kräftig, mit breet, wulstig Stirn, bruun Oogen un dreeeckig hangend Ohren. Dat Upfällige Hoorkleed is lang un licht wellt, in dree ünnerscheedlich Farven: Swaartmarken (engelsch  *Black and Tan*), Blond un Swaart. De Geschlechtsünnerscheeden sünd düütlich to sehn. De Rüde hett en Schuufthööcht vun 63 bit 70&nbsp;cm gegenüber der Teev mit 58 bit 65&nbsp;cm, deren Kopp ok schlanker is.

Bi richtig Pleeg is de Hovawart en robust un gesund Hund. En streng Tuchtutlese hett dorto bidragen, dat de Andeel vun de Hunnen mit Hüftgelenkdysplasie (HD) up en minn Perzentsatz torüchdrängt wurrn kunn.

Bi swaart Hovawart-Teeven kann dat wegen de schlank Form ok woll to en Verwesseln mit den Flat Coated Retriever kommen. Blond Hovawarte wurrn gelegentlich för Golden Retriever hollen.


Wilmi,_Hovawart-Hündin_(2007).jpg|Swaart Hovawart
Hovawart blond 01.JPG|Blond Hovawart


## Wesen
Vun sien Wesen her is de Hovawart en starke Persönlichkeit. Konsequenz in dat Optrecken un völ Tiet mooten dorum ween. He ist düchtig waaksam un anhänglich, aber sensibel un geselligkeitsbedürftig. De Energie, Intelligenz un hooch Lernbereitschap vun disse Hunnen sull fördert un mit Teel lenkt wurrn. De Hovawart as Gebruukshunnenrass will beschäftigt wurrn, an’n besten jeden Dag, sonst kann dt passeeren, dat he sück sien Upgaven sülvst söcht. De Hovawart gellt as Laatentwickler. Sien Wesensentwicklung is eerst mit 3 Johren wietgahnd afslooten.

Man kann hüm för meest all sportlichen Ünnernehmen insetten, egal of as Jogging- oder Rietbegleiter oder as Schuul-, Fährten- oder Rettungshund.

## Gebruuk
Wiel de Hovawart to de anerkannten Deenst- un Gebruukshunnenrassen hörrt, is besünners de  Rassetuchtvereen för Hovawart-Hunde (RZV) dorbi, en sportlichen Gebruukshund to tüchten; entspreekend wurrd grooten Wert up Nervenstärke, Gesundheit un up en utpräägt Beuteverhollen leggt. 

De Hovawart-Zuchtgemeinschaft Deutschland (HZD) un de Hovawart-Club (HC) leggen dorgegen Wert up dat Tüchten vun den oorsprünglichen, kräftigeren un sülvständigen Hovawart, de weniger Beuteverhollen wiesen sall, wiel he den oorsprünglichen Wächter vun Huus un Hoff so dicht as mögelk kommen sall. All dree Vereens seecht hör Tucht- un Utbillensteel in’n nervenstarken (= hooch Reizschwelle) Familienhund, früendlich un verspeelt mit „seinen Menschen und Tieren, sein Territorium, seine Menschen beschützend, Fremdes verweisend“.

## Herkunft un Historsches
Ruuch Buurnhunnen as „hovawart“/ „hovewart“ (Mddelhoochdüütsch: *hova* = de Hoff un *wart* = de Wächter, also de Hoffwächter) oder ok ünner de Benennungen Hovawarth, Hofwart oder Hofward, wurrn all in Schriften vun dat Middelöller as de Lex Baiuvariorum, den Sachsenspiegel oder den Schwabenspiegel nöömt, aber ahn Beschrieven vun dat Utsehn. As *Hovawart* wurrn bit to’n Anfang vun dat 19. Johrhunnert ok Hoffhunnen allgemeen betekent.

Eerst Enn’n vun dat 19. Johrhunnert wurrd as *Hovawart* en Huus- oder Hoffhund beschreeven, de in’t Utsehn den hüüdigen Rassestandard vun den Hovawart entspreckt. Dat Insatzrebeet vun disse Hunnen weer hööftsächlich dat Bewaaken vun den Hoff, he wurr aber ok as Tooghund bruukt. 

As Anfang vun dat 20. Johrhunnert Kurt Friedrich König un sien Vader Bertram König nah „überlegsamen Hunden“, d.&nbsp;h. Hunden mit de Fähigkeit to situatschonsgerechtem Hanneln sööken deen, sünd se immer weer up disse Hunnen mit stark Knaken, lang- oer zottelin Hoor stött.

De nah den Eersten Weltkrieg upkommen Idee, Schuulhunnen dör Dressur un Schuuldeenst uttobillen, stunn in’n Gegensatz to de Erkenntnisse, die König mit sien Hunnen maakt harr, un so keem he 1922 up de Idee, ut disse Restbestände vun en örtlich vörhannen, vermeentlich ut dat Middelöller stammen typischen Buurnhund, den Hovawart, tonächst as Tuchtversöök un later in Reintucht as Rass to tüchten.

He hett Neufundländer, Leonberger, Düütsch Scheperhund un den Kuvasz mit inkrüüzt, um en Hund to kriegen, de vun dat Ütere langhoorig mit hangend Ohren sien Hunnen glieken dee un vun sien Wesen henn en natürlich Schuulhund is; dat he ok en Afrkaansch Windhund mit inkrüüzt hett, sall woll nich stimmen. De Hovawart wurr 1937 as eegenständige Rass un 1964 ls Gebruukshund anerkannt.

## Tuchtvereene
Hüüd gifft dat in Düütschland dree vun den Verband für das Deutsche Hundewesen (VDH) anerkannt Tuchtvereene: Den Rassezuchtverein für Hovawart-Hunde (RZV), de Hovawart-Zuchtgemeinschaft Deutschland (HZD) as ok den Hovawart-Club Deutschland (HC). All dree Vereene un deren Tüchter hollen sück an streng Regeln, wat dat Verpaaren un de Uptucht vun Welpen bedraapt. Disse Vörschriften deenen dorto, dat de Nahtucht vun den Hovawart so gesund un wesensseker as mögelk wurrd. 

So wurrd för de Tuchtdeerten bispeelswies de HD-Freeheit sekert, en Överprüfen up Katarakt (Grau Star) is luut RZV vörschreeven oder ok dat Ünnersöken vun de Schilddrüüs gemäß HZD. Dor wurr (as bither eenzig Vereen) de Test vun Tuchtdeerten up genetische Veränderungen, de in Verdacht stahn, mit Degenerativer Myelopathie in Tosommenhang to stahn, samt entspreekend Tuchtregime, belooten un in’n Harvst 2017 verplichtend inführt. All VDH-Vereene prüfen de Wesensveranlagung vun de to Tucht vörsehn Hovawarte, deren Utsehn un sörgen för de fachliche Qualifikatschoon vun hör Tüchter as ok de Ümsetten vun de bi de Tucht (Tüchterschulungen, Wurfstättenkontrollen, Wurfafnahm).

Ähnlich strenge Vörschriften hemm ok de Hovawarttuchtvereene in’t Utland, de de Fédération Cynologique Internationale (FCI) anhörrn. In de Swiez is dat de Schweizerische Hovawart-Club (SHC), de tuchtbookführende Vereen in de Swiezer Kynologische Sellschopp (SKG), in Öösterriek de Öösterrieksch Klub vun de Hovawartfrüenden in’n Öösterriekschen Kynologenverband (ÖKV), in Italien de Hovawart-Club Italia (HCI) in‘n ENCI.

## Laag nah Gesett
De Hovawart steiht in den Swiezer Kanton Glarus up de Rassenlist; sien Hollen is dor bewilligungsplichtig.

## Weblinks

* [http://fci.be/Nomenclature/Standards/190g02-de.pdf FCI-Link to’n Hovawart

## Enkeld Nahwiesen