open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Syd Cain

**Sidney B. „Syd“ Cain** (* 16. April 1918 in Grantham, Lincolnshire, England; † 21. November 2011 in London) weer en britischen Szenenbillner, Filmarchitekt un Storyboard-Designer, de vör allen an Action-, Kriegs- un Aventüerfilmen mitarbeit hett. Ünner annern weer he bi enige James-Bond-Filmen dorbi.

## Leven un Wark
Cain hett sien künstlerische Utbilln an de *Polytechnic School of Art* in London kregen, is denn 1939 aver to’n Krieg intogen worrn. He hett sik 1940 bi de Royal Air Force mellt, is aver wegen en swoor Besehren kort later wedder utscheedt. Dorna güng Cain in de britische Kolonie Rhodesien, woneem he Utbiller bi de Air Force weer.

In’t Johr 1944 füng he an, för de Filmsellschop Gaumont British to teken. 1956 is he opstegen un Helpsmann vun’n Filmarchitekt worrn. He hett in de Tiet för Kollegen as Alex Vetchinsky, Tom Morahan un John Box arbeit. Vun 1960 an weer he regelmatig ok as Baas-Designer insett. So weer he to’n Bispeel för de Dekoratschoon vun den eersten Bond-Film *Dr. No* tostännig. Bekannt worrn sünd sien snaakschen Gimmicks ut *From Russia With Love* as to’n Bispeel dat Springmess in’n Schoh vun de KGB-Agentsche Klebb oder de veelsietige Kuffer vun Bond.

Later hett he ok de Dekoratschonen to Filmen as *Fahrenheit 451* oder Hitchcock sien *Frenzy* utarbeit, hett aver ok en Reeg vun Söldner-Actionfilmen utstatt. As Cain na un na ut dat Filmdesign utscheedt is, füng he an, Kinnergeschichten to schrieven. Liekers bleev he den Film verbunnenun hett wieter noch as Storyboard-Desinger vun Grootprodukschonen ut de USA mitarbeit.

## Filmografie (Utwahl)

## Literatur
* Kay Weniger: *Das große Personenlexikon des Films.* Band 1. Schwarzkopf & Schwarzkopf, Berlin 2001, ISBN 3-89602-340-3, S. 638 f.

## Borns


## Weblenken
On Her Majesty’s Secret Service

**On Her Majesty’s Secret Service** betekent

* *[[On Her Majesty’s Secret Service (Roman)|On Her Majesty’s Secret Service]]*, James-Bond-Roman vun Ian Fleming ut dat Johr 1963,
* *[[On Her Majesty’s Secret Service (Film)|On Her Majesty’s Secret Service]]*, Verfilmung dorto ut dat Johr 1969.
Phyllis Lindrea Covell

**Phyllis Lindrea Covell** (* 22. Mai 1895 in Paddington; † 28. Oktober 1982 in Heyshott, West Sussex,) weer en britisch Tennisspelerin.

Phyllis Covell wunn tosommen mit hör Landsfru Kathleen McKane Godfree bi de Olympisch Spelen 1924 in Paris de Sülvermedaille in't Daamdüppel. Se verloren in dat Finale tegen de US-Amerikanerinnen Hazel Hotchkiss Wightman und Helen Wills Moody. En Johr tovör (1923) wunn se gemeensam mit McKane bi de US-amerikaansch Tennismeesterschapen gegen de Amerikanerinnen Hazel Hotchkiss Wightman un Eleanor Goss mit 2:6, 6:2, 6:1. In de Johren 1924 un 1929 reck se noch jeweils de Endspelen in't Daamdüppel un 1921 dat Mixed-Finale in Wimbledon.

## Weblenken
* Phyllis Lindrea Covell up www.tennis-spieler.com
* Phyllis Lindrea Covell in de Datenbank vun Sports-Reference.com (engelsch)
Bredenbeek

**Bredenbeek** betekent

* Bredenbeek, Oort in de Gemeen Brest in’n Landkreis Stood, Neddersassen,
* Bredenbeek, Gemeen in’n Kreis Rendsborg-Eckernföör, Sleswig-Holsteen.
Vörder Register

Dat **Vörder Register** (latiensch *Registrum bonorum et Iurium Castri Vorde citra et ultra Oestam*: Register von de Göder un Rechten von de Borg Vöör op düsse Sied un güntsied de Oost) is en List, de de Arzbischop Johann III. Rode von Wale in de Tied von 1498 bet 1500 hett trechmaken laten. Dat vertekent den Besitt von de Kark in dat Stift Bremen. De Arzbischöp von Bremen hebbt to disse Tied op de Borg Vöör in Bremervöör seten, dorvon de Naam.

En ganze Reeg lüttjere Öörd in dat Elv-Werser-Dreeeck kaamt in dit Register dat eerste Maal mit’n Naam vörn.

Dat Register is to’n Deel in Latien schreven, to’n gröttern Deel aver in Middelnedderdüütsch. Twüschen de enkelten Indrääg is faken Platz laten worrn. Dat weer wohrschienlich plaant, dat dat Register jümmer aktuell hollen warrt, aver dat is denn doch nich maakt worrn.

Dat Register liggt vondaag in dat Staatsarchiv Stood un is in en goden Tostand. Wilhelm von Hodenberg hett 1856 de eerste modeerne Afschrift rutbröcht, de sik an de original Bookstaven höllt.

## Literatur

* Wilhelm von Hodenberg: *Bremer Geschichtsquellen. Band 2: Das Vörder Register.* Celle 1856 (Digitalisat bi’t GDZ)
* Wolfgang Dörfler: *Herrschaft und Landesgrenze. Die langwährenden Bemühungen um die Grenzziehung zwischen den Stiften und späteren Herzogtümern Bremen und Verden.* Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden, Stade 2004, ISBN 3-931879-14-3 (*Schriftenreihe des Landschaftsverbandes der Ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden*, Bd.&nbsp;22)
Maud Barger-Wallach

**Maud Barger-Wallach** (* 15. Juni 1870 in New York; † 2. April 1954 in Baltimore, Maryland) weer en US-amerikaansch Tennisspelerin.

## Karriere
1908 wurr se mit 38 Johr de dormals öldste Frau, de de amerikaansch Tennismeesterschapen, heute US Open winnen kunn. Se hett hör Gegnerin Evelyn Georgianna Sears mit 6–3, 1–6, 6–3 slahn. Een Johr later verlor se dat Endspeel gegen Hazel Hotchkiss Wightman düütlich mit 6-0 un 6-1. Ok 1906 stunn se all Mal in't Endspeel un verlor dor gegen Helen Homans mit 6-4 un 6-3.

Hör Rekord as öldste Winnerin wurr hör vun Molla Mallory in dat Johr 1926 mit 42 Johr afnommen. 

1958 wurr Maud Barger-Wallach in de International Tennis Hall of Fame upnommen.

## Weblenken
* Maud Barger-Wallach in de International Tennis Hall of Fame (engelsch, mit Bild)
Arno Stabbert

**Arno Stabbert** (* 31. Dezember 1956 in Cuxhoben) is en düütschen Politiker von de CDU.

Stabbert is 1956 in Cuxhoben boren un hett 1976 an dat Amandus-Abendroth-Gymnasium Abitur maakt. He weer denn bi de Polizei Neddersassen un hett 1976 sien Grundutbildung an de Landspolizeischool Neddersassen in Münnen anfungen. Later weer he an de Neddersassische Fachhoogschool för Verwaltung un Rechtspleeg in Hilmssen un an Fachhoogscholen in Stood un Cuxhoben. Na sien Afsluss as Diplom-Verwaltungswirt 1981 weer he in’n haven Deenst bi de Kriminalpolizei. Von 1981 bet 1986 weer he Wachgruppenbaas in Veern, denn von 1986 bet 1990 Gruppenbaas von en Mobil Insatzkommando bi dat Landskriminalamt Neddersassen in Hannover un von 1990 bet 1994 Deenststellenbaas in Bramsche.

Nadem Stabbert 1994 op de Polizei-Führungsakademie wesen is, weer he bi de Kriminalpolizei in’n högern Deenst. Von 1994 bet 2002 weer he Baas von de Kriminalpolizei in Cuxhoben. 2002 bet 2004 weer he denn Referent bi dat Neddersassische Binnen- un Sport-Ministerium. 2004 un 2005 weer he Behöördenbaas un Polizeipräsident von de Zentrale Polizeidirektion in Hannover.

An’n 22. Mai 2005 is Stabbert mit 50,5 Prozent von de Stimmen in’n eersten Wahlgang as hauptamtlichen Böverbörgermeester von Cuxhobens wählt worrn. He harr dit Amt denn von Juni 2005 bet to’n 31. Oktober 2011, nadem he sik bi de Kommunalwahlen an’n 11. September 2011 nich wedder hett opstellen laten. Sien Nafolger weer Ulrich Getsch.

Stabbert is verheiraadt un hett twee Kinner. He wahnt in Cuxhoben.

## Weblenken
Ulrich Getsch

**Ulrich Getsch** (* 21. August 1949 in Hameln) is en düütschen Politiker.

Getsch is 1949 in Hameln boren. He weer dor von 1956 bet 1965 op de Volksschool un bet 1967 op de tweejohrige Hannelsschool. Von 1967 bet 1969 hett he denn en Lehr as Industriekoopmann bi de Maschinenfabrik Stahlkontor Weser Lenze KG in Grauten Barkel maakt.

Von 1971 bet 1974 hett he BWL an de FH Willemshaven studeert un denn von 1974 bet 1979 Weertschopspädagogik an de Georg-August-Universität Chöttingen. Na dat Studium hett he för een Johr bi Wolff Wasra arbeidt. Von 1980 bet 1982 weer he as Referendar an de Beroopsscholen Cuxhoben. 1990 hett he sien Dokter an de Georg-August-Universität Göttingen maakt.

1982 hett Getsch as Studienraad an de BBS I in Cuxhoben anfungen un is dor bet 1995 bleven. Von 1995 bet 2004 weer he Projektbaas bi dat Seminar för Weertschopspädagogik an de Georg-August-Universität Göttingen. Von 2004 bet to’n 31. Januar 2008 weer he Baas von de BBS I in Cuxhoben un denn von’n 1. Februar 2008 bet to’n 31. Oktober 2011 Baas von all de Beroopsscholen in Cuxhoben.

An’n 11. September 2011 is Getsch bi de Kommunalwahlen in Neddersassen mit 37,62 % von de Stimmen as parteilosen Kannedaat von CDU, FDP un De Grönen as Böverbörgermeester von Cuxhoben wählt worrn un hett Susanne Puvogel as Kannedaat von de SPD (37,0 %) un Rüdiger Kurmann as Kannedaat von De Cuxhobener (25,4 %) slahn. He hett dat Amt an’n 1. November von sien Vörgänger Arno Stabbert övernahmen.

He is ok Verwaltungsraad bi de Stadtspoorkass Cuxhoben.

Getsch is Weetmann un hett dree Kinner.

## Weblenken

* Websteed von Ulrich Getsch (hoochdüütsch)
Pinnbarg (Helgoland)

De **Pinnbarg** is en 61,3 m hogen Barg op Helgoland. Dat is de höögste Punkt in’n Kreis Pinnbarg (de Naam von’n Kreis kummt von de Stadt Pinnbarg, nich von’n Barg). De Barg liggt in’t Helgolanner Bavenland un besteiht ut Buntsandsteen. Na’n Pinnbarg geiht blots en lüttjen Footpadd un dor steiht en Krüüz an de höögste Steed.



## Weblenken
Rönn (Beek)

De **Rönn** is en üm un bi söven Kilometer langen Beek in’n Landkreis Stood. De Rönn nimmt ehr Water ut de Gravens in dat Kedener Moor bi Doornbuschermoor twüschen Hüll un Drochters. Se flütt na Süüdwesten un an Hüll langs. An dat Över von de Rönn liggt denn de Oort Rönndiek. De Beek münnt denn twüschen Oosten un Grootweurn von rechts in de Oost. Op dit letzte Stück billt de Beek ok de Grenz von’n Landkreis Stood na’n Landkreis Cuxhoben.

An de Rönn langs geiht ok de Düütsche Krimi-Straat.

## Footnoten
Max Bleicken

**Bleick Max Bleicken** (* 27. Mai 1869 in Bredstedt; † 18. Juni 1959 in Cuxhoben) weer en düütschen Politiker.

Bleicken is 1869 as Söhn von Emilie, borene Simonsen, un Bleick Matthias Bleicken in Bredstedt boren. Na School un Wehrdeenst bi’n Landsturm hett he an de Christian-Albrechts-Universität in Kiel ahn Afsluss veer Semester Philologie un Theologie studeert un denn von 1892 bet 1895 Rechtswetenschoppen un Volksweertschop an de Friedrich-Wilhelms-Universität in Berlin un noch wedder in Kiel. He keem as Referendar na Hamborg un weer dor na sien Examen Assesser. 1900 is he Regerungsraad bi de Oberschoolbehöörd worrn.

Nadem 1907 de Oort Cuxhoben in dat hambörgsche Amt Ritzbüttel de Stadtrechten kregen harr, is Bleicken an’n 8. April 1907 as Börgermeester von Cuxhoben wählt worrn un hett dat Amt an’n 1. Juni övernahmen. Ünnerbraken weer sien Amtstied von en Stoot in de Novemberrevolution as an’n 6. November 1918 en Arbeider- un Soldatenraad dat Regeer in Cuxhoben övernahmen harr, de Bleicken an’n 7. Januar 1919 afsett hett. Na dat Enn von de Revolutionstied is Bleicken denn an’n 19. Februar 1919 wedder in sien Amt insett worrn. Von 1919 bet 1921 weer Bleicken ok as Afornten von de DDP in de Hambörger Börgerschop. Bleicken is an’n 31. Mai 1931 in Rohstand gahn un hett dat Amt as Börgermeester an Werner Grube övergeven. Von 1924 af an weer Karl Olfers sien Viez, de em 1946 in’t Amt as Börgermeester nafolgen dee.

De Bleickenschool in Cuxhoben hett an’n 7. Juni 1949 na em ehren Naam kregen. He hett an’n 25. März 1904 in Marn Elfriede Bünz heiraadt un harr mit ehr dree Kinner.

## Warken
* *Entwurf einer Städteordnung für das hamburgische Staatsgebiet nebst Begründung.* Verlag Westermann, Bruunswiek un Berlin 1918
* *Die Drei-Städte-Ecke* (Komödie in 3 Aufz.), Hamborg 1919
* *Hamburg preußisch?*. Denkschrift zum Verfassungsentwurf für den hamburgischen Staat, Hamborg 1918
* *Über die Stadt Cuxhaven* – Hygiene-Organisation des Völkerbundes, [Internationale Studienreise nebst Fortbildungsvorträgen für ausländische Medizinalbeamte], tohoop mit Andrew Grapengeter, 1927
* *Die ersten 100 Jahre der Sparkasse des Amtes Ritzebüttel.* Verlag Rauschenplat, Cuxhoben 1931

## Weblinks
* DNB Katalog
Kivi

**Kivi** is de Familiennaam von

* Aita Kivi (* 1954), eestnische Schrieversche,
* Aleksis Kivi (1834–1872), finnisch Natschonalschriever,
* Antero Kivi (1904–1981), finnisch Lichtathlet,
* Kalju Kivi (* 1951), eestnisch Künstler,
* Maarja Kivi (* 1986), eestnische Musikersche,
* Signe Kivi (* 1957), eestnische Künstlerin un Politikersche.

**Kivi** betekent ok

* (4181) Kivi, en Asteroid.

Kiek ok bi: Kiwi.
Slott Stutensee

Dat **Slott Stutensee** liggt etwa in' geographischen Middelpunkt vun de Gemeend Stutensee in' Landkreis Karlsruhe in Baden-Württemberg un geev hör de Naam. 

Dat Slott wurr 1749 vun Markgraf Karl Friedrich von Baden as Lusthuus bzw. Jagdslott baut. De Naam geiht torüch up dat 1652 grünnd markgräfliche Gestüt, dat nich wiet vun Fischseen anleggt wurr, de Markgraf Karl II. um 1550/60 harr anleggen laaten. En erheblich Utbau vun de Stallungen geev dat af 1669 - dat vun Melac sien Truppen sprengt Slott Staffort wurr to'n Afbröök free geven un de Steenen vun de Ruine as Baumaterial bruukt. 

Hüüd is bi dat Slott en Jöögdinrichtung vun den Landkreis Karlsruhe. In' Sömmer 2004 gung dat Slott to je 50 % in den Besitt vun de Landkreis Karlsruhe un den Rhein-Neckar-Kreis över. Mittlerwiel is de Landkreis Karlsruhe alleenig Dräger vun de Inrichtung *Jugendeinrichtung Schloss Stutensee gGmbH*.

## Weblenken
* Slott Stutensee up badischewanderungen.de
* http://www.jugend-schloss.de
Rainer Erler

**Horst Rainer Erler** (* 26. August 1933 in München; † 8. November 2023 in Perth, Australien) was en düütschen Schriever, Speelbaas un Filmproduzent.

## Leven un Wark
Na sien Abitur hett Erler as Helpsmann vun’n Speelbaas arbeit, ünner annern bi Paul Verhoeven un Franz Peter Wirth.

Ut sien fröh Filmwark weer sünners Feernsehfilmen as *Seelenwanderung* (1962) mit Hanns Lothar un Wolfgang Reichmann un *Orden für die Wunderkinder* (1963) mit Carl-Heinz Schroth und Edith Heerdegen utermatig. Veel Acht kreeg ok de Science-Fiction-Reeg *Das Blaue Palais*, de 1974-76 vun’n ZDF produzeert worrn is. In de Reeg weer de Fraag na de wetenschopplichen Verantwoortung behannelt. Mit sien Thriller *Fleisch* (1979), de sik mit dat Thema Organhanneln ut’nannersetten deit, is Erler weit över Düütschland rut bekannt worrn.

Rainer Erler gellt as de bedüdenste Maker vun düütsche Science-Fiction-Filmen för’t Kino un för’t Feernsehn, un as Begrünner vun dat Ünnergenre vun’n Science-Thriller, in dat brisante sellschoppliche, politische un wetenschoppliche Themen mit veel Spannung vörstellt warrt.

In sien Filmen hett he sik faken mit disse Oort vun Themen befaat, as to’n Bispeel Karnenergie, Atommüll, Ethik in de wetenschopplichen Forschung, Genmanipulatschoon, Organhannel oder Verbreken. Vele vun sien Filmen hebbt bi’t Utstrahlen kontroverse Reakschonen utlöst. Ut hüütige Sicht künnt sien Filmen as wietsichtig, meist al prophetisch ansehn warrn. 

Erler harr Wahnungen in Perth un in Böverbayern.

## Filmografie (Utwahl)

## Romanen
* *Das Blaue Palais. Das Genie*
* *Das Blaue Palais. Der Verräter*
* *Das Blaue Palais. Das Medium*
* *Das Blaue Palais. Unsterblichkeit*
* *Das Blaue Palais. Der Gigant*
* *Delay – Verspätung*. 
* *Die Delegation*
* *Ein Feuerzeichen*
* *Fleisch*
* *Die Kaltenbach-Papiere*
* *Die letzten Ferien*
* *Die Orgie*
* *Plutonium*
* *Reise in eine strahlende Zukunft*
* *Zucker*
* *Die Zweitfrau*

## Utteken
Erler hett för sien Warken mehrere Priesen kregen. In’t Johr 2004 is he mit den Düütschen Fantasy-Pries uttekent worrn. För sien Filmen weer he to’n Bispeel ehrt mit:
* 1964: den *[[Adolf-Grimme-Pries]]* in de Kategorie *Fikschoon/Ünnerholen* för *Sonderurlaub*
* 1965: den *[[Ernst-Lubitsch-Pries]]* för *Seelenwanderung*
* 1970: den *[[Adolf-Grimme-Pries]]* in Gold in de Kategorie *Fikschoon/Ünnerholen* för *Der Attentäter*
* 1971: de *[[Goldene Kamera]]* in de Kategorie *Beste düütsche Feernsehfilm* för *Die Delegation*
* 1974: den *[[Adolf-Grimme-Pries]]* in Sülver in de Kategorie *Feernsehspeel* för *Sieben Tage*

Butendem weer he 2004 in München mit dat Bundsverdeenstkrüüz an’t Band ehrt. 

## Literatur
* Florian F. Marzin: *Rainer Erler – eine Würdigung*. In: R. Gustav Gaisbauer (Rgv.): *Phantastische Filmwelten. Sechster Kongress der Phantasie*.  Erster Deutscher Fantasy Club, Passau 2004, ISBN 3-932621-78-6, S. 15–20.

## Weblenken
* Literatur vun un över Rainer Erler in’n Katalog vun de Düütschen Natschonalbökeree
* 
* Websteed vun Rainer Erler
Bleicken

**Bleicken** is de Familiennaam von

* Bleick Matthias Bleicken (1835–1900), düütschen Avkaat, Journalist un Politiker,
* Bleicke Bleicken (1898–1973), düütschen Pädagoog, Politiker un Fotograaf,
* Jochen Bleicken (1926–2005), düütschen Historiker,
* Matthias Bleicken (1822–1883), düütschen Politiker,
* Max Bleicken (1869–1959), düütschen Politiker.

Kiek ok bi: Bleiken.
Aßlermoor

**Aßlermoor** () is en Oort in de Gemeen Drochters in’n Landkreis Stood, Neddersassen.

## Geografie

Aßlermoor liggt in’t Kedener Moor. In’n Süden von Aßlermoor liggt dat Naturschuulrebeed Wille sien Heid. Dichtbi in Bützfletermoor liggt ok de Roodslammdeponie von dat AOS-Wark in Bützfleet.

De Naveröörd sünd Ritsch in’n Noorden, Aßel, Weth un Barnkroog in’n Noordoosten, Depenbeek un Bossel in’n Oosten, Bützfletermoor in’n Süüdoosten, Groot-Steernbarg in’n Süüdwesten, Ritschermoor un Gauensiekermoor in’n Westen un Drochters in’n Noordwesten.

## Historie

Aßlermoor hett al von öllers mit to Aßel höört.

De Oort weer vör 1885 Deel von dat Amt Freeborg un weer denn in’n Kreis Keden. 1932 is dat an’n Landkreis Stood kamen.

Aßlermoor is an’n 1. Juli 1972 bi de Gemeenreform in Neddersassen tohoop mit Aßel Deel von de Gemeen Drochters worrn.

### Inwahnertall

### Religion

Aßlermoor is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel Aßel.

För de Kathoolschen is de Hillig-Geist-Kark in Stood tostännig.

## Kultur

### Verenen

Aßlermoor hett en egen Freewillige Füürwehr, de an’n 25. September 1930 grünnt worrn is. Toeerst weer dat blots en Löschgrupp von de Füürwehr in Aßel, is aver 1986 en egen Oortswehr worrn.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

Aßlermoor liggt an de Kreisstraat 27, de in’n Süüdoosten na Bützfletermoor un Stodermoor geiht un in’n Noordwesten na Ritschermoor, Gauensiekermoor un Drochtersermoor löppt. Von de K&nbsp;27 gaht in Ritschermoor na Süüdwesten de K&nbsp;3 na Groot-Steernbarg, Himmelpoorten un Hammoh af un na Noordoosten de K&nbsp;28 na Ritsch an de Landsstraat 111.

De nächsten Bahnhööv sünd in Himmelpoorten, Hammoh un Stood an de Nedderelvbahn von Cuxhoben na Hamborg, de all dree so bi teihn Kilometer weg sünd. Fröher weer dat von 1899 bet 1933 de Bahnhoff in Aßel an de Kedener Kreisbahn.

### Scholen

De Kinner gaht na Grundschool op de Grundschool Aßel un later veel na de Kooperative Gesamtschool Drochters oder op Gymnasium na de Vincent-Lübeck-School in Stood.

Fröher harr dat Dörp en egen Volksschool, de aver 1969 dichtmaakt hett, nadem de ne’e School in Aßel trech weer.

## Footnoten
Jan Apell

**Jan Apell** (* 4. November 1969 in Göteborg) is en ehmalger sweedsch Tennisspeler, de vör allen in' Düppel spoodriek weer. Tosommen mit sien Partner Jonas Björkman wunn de Linkshänder 1994 de ATP-Weltmeesterschap un mit Sweden den Davis Cup.

Sien hööchst Platzeeren up de Tennis-Weltranglist weer Platz 62 in't Eenzel (Juli 1995) un Platz 9 in't Düppel (Juni 1994).

## Turniersiege

### Düppel

## Weblinks
* ATP-Profil vun Jan Apell (engelsch)
* ITF-Profil vun Jan Apell (engelsch)
* Davis-Cup-Statistik vun Jan Apell (engelsch)
Nicolai-Kark (Bützfleet)

De **Nicolai-Kark** is de Kark von dat evangeelsch-luthersche Kaspel Bützfleet (Karkenkreis Stood). Ehren Naam hett se von’n Hilligen Nicolaus.

En Kapell in *Butesvlete* kummt 1132 tooerst in de Oorkunnen vör, in de Stiftoorkunn von dat Jürgenklooster in Stood. Disse eerste Kapeel weer wohrschienlich ut Holt. In dat 13. oder 14. Johrhunnert is denn en Kark ut Steen boot worrn, de noch vör de Reformatschoon dör Rutbreken un wieder na buten Setten von de Süüdwand grötter maakt worrn is. En höltern Klockentoorn is 1671 boot worrn.

De hüdige Altor is bi de Reparatur von de Kark 1770 nee kamen. Boot worrn is he von’n Discher Hans Michael Keßler ut Bossel. De Preddigstohl is 1682 ut Stood kamen un 1770 an sien hüdige Steed stellt worrn.

1832 is en Deel von de Süüdwand instört un de Kark müss denn noch wedder repareert warrn. Wegen Schadens dör Drievmineral is de Kark in de Tied von de Johren 1980 bet 2002 in Etappen bilütten kumplett saneert worrn.

De Kark is vondaag 36,5 m lang, 11,5 m breed un 28 m hoog (dor fallt 13 m von op’n Toorn, de baven op dat Dack sitt).

De Kark hett en oold höltern Kruzifix ut dat 13. Johrhunnert, en Döpelsteen ut dat 16. Johrhunnert un en Epitaph för Pastoor Johannes Hoffmann von 1690.

Op’n olen Karkhoff bi de Kark staht ok twee Denkmaals för de Fullenen ut den Eersten un Tweten Weltkrieg ut dat Kaspel.

## Örgel

De Örgel hett Johann Werner Klapmeyer 1703 bet 1705 boot un is 1724 von Johann Hinrich Klapmeyer utbetert worrn. 1794/1795 hett Georg Wilhelm Wilhelmi ehr ümboot. 1985/1986 hebbt de Bröder Hillebrand de Örgel denn noch eens wedder op’n ne’esten Stand bröcht. De Örgel hett 22 Register un en II/P-Manual.

## Kaspel

To dat Kaspel Bützfleet höört de Öörd Bützfleet, Abbenfleet, Bossel, Bützfletermoor, Depenbeek, Götzdörp, Graueroort un Kreuel.

De Naverkaspels sünd Haseldörp op de anner Sied Elv in’n Oosten, St. Cosmae un St. Markus in Stood in’n Süden, Himmelpoorten in’n Süüdwesten un Aßel in’n Noordwesten.

## Pastoorn

* 1571-: Ernst Heise
* 1583-1591: Heinrich Missendorf
* 1616-1618: Johann Jaeger
* ~1650: Johannes Tecklenburg
* 1667-1691: Johannes Hoffmann
* ~1740: Krebs
* -1794: Jacob Rösing
* -1838: Friedrich Wilhelm Kuhlmann
* 1845-1853: Heinrich Gottlieb Elias Pfannkuche
* 1893-1931: Rudolf Wendig
* opstunns: Heike Kehlenbeck

## Footnoten



## Weblenken

* Websteed von de Karkengemeen (hoochdüütsch)
Herbstrock

**Herbstrock** weer en 2003 grünnd öösterrieksch Popband de ut Anna Müller (Gesang, Gitarr), Paul Wallner (Gitarr), Mathias „Duff“ Dajeff (E-Bass) un Sebastian Vogt (Slaagtüüch) bestunn. An'n 20. April 2012 hett de Band up ehre Websteed un up ehre Facebook-Siet bekannt geven, dat se sik uplööst hett.
Flögelner See

De **Flögelner See** is en 1,55 km² groten See in’n Landkreis Cuxhoben, de sik ut dat Moor spiest, dat na Noorden hen ümto liggt. An’n See liggt de Oort Flögeln. In’n Westen is de See över Gravens mit’n Haalmer un Dahlmer See verbunnen. Dat Water flütt ut’n See över de Leh na Süüdoosten af na’n Haadler Kanaal.

De See warrt ok von Anglers geern besöcht. Dor sünd Aal, Boors, Brassen, Heekt, Karpen, Roodfedder, Rottoog, Slee, Wittfisch un Zanner in.

## Weblenken
Samtgemeen Beverst

De **Samtgemeen Beverst** weer en Rebeetsverband in’n Süden von’n Landkreis Cuxhoben mit Seet in Beverst, de von 1971 bet 2011 bestahn hett.

## Historie

De Samtgemeen is an’n 1. April 1971 ut de Gemenen Beverst, Appeln, Bokel, Heerst, Hollen, Luunst, Stubben, Wellen un Wolljes billt worrn. An’n 1. Juli 1974 sünd dor noch de beiden Gemenen Frellsdorp un Karkwist tokamen, wieldes de Gemenen Wellen un Wolljes Deel von de Gemeen Beverst worrn sünd.

An’n 1. November 2011 hebbt sik de Gemenen in de Samtgemeen denn to de ne’e Eenheitsgemeen Beverst tohoopslaten.

### Inwahnertall

### Wapen

Dat Wapen von de Samtgemeen wiest op roden Grund en sülvern Bever mit negen sülvern Ekenbläder dor üm un dor ünner dör en sülvern Wellenlien afdeelt en grönen Schildfoot.

De Bever steiht för den Oort Beverst un de Ekenbläder för de negen Gemenen, de in de Samtgemeen tohoopslaten weren.

## Politik

### Samtgemeenbörgermeesters

### Samtgemeendirekters

* 1. Oktober 1971–1991: Peter Kuhlmann

### Samtgemeenraad

## Literatur

* Hans Aust: *Die Samtgemeinde Beverstedt in Gegenwart und Vergangenheit.* Männer vom Morgenstern, 1983
Udo von Soosten

**Udo von Soosten** (* 24. März 1923 in Wehdel; † 5. August 1986 in Öinusen) weer en düütschen Politiker von de CDU.

Na de Volksschool weer von Soosten för twee Johr op en staatliche Hannelsschool. He hett Buur lehrt un is denn 1942 bet 1945 Soldaat in’n Tweten Weltkrieg wesen. Na’n Krieg weer he 1947 op de Ackerboschool. 

He weer Vörsitter bi’n Drinkwaterverband Wersermünn-Midd in Beers un harr den Vörsitt bi de Flurbereinigung in Wehdel-Geestenseth. In’n Neddersassischen Städer- un Gemenenbund weer he Präsident.

1956 is he in de Gemeen Wehdel in’n Raad kamen un is dor fief Johr later Börgermeester un Gemeendirekter worrn. In’n Landkreis Wersermünn weer he von 1964 bet 1976 Afornten in’n Kreisdag un denn von 1976 af an in’n Kreisdag von’n Landkreis Cuxhoben.
Von’n 21. Juni 1970 bet 20. Juni 1986 weer he Maat von’n Landdag von Neddersassen (7. bet 10. Wahlperiood).

Von Soosten weer verheiraadt un harr twee Kinner.
Von Soosten

**Von Soosten** is de Familiennaam von

* Helmut von Soosten (* 1964), düütschen Volleyballtrainer,
* Udo von Soosten (1923–1986), düütschen Politiker,
* Walter von Soosten (1895–1945), düütsch SS-Maat.
Diamonds Are Forever

**Diamonds Are Forever** betekent

* *[[Diamonds Are Forever (Roman)|Diamonds Are Forever]]*, James-Bond-Roman vun Ian Fleming ut dat Johr 1956,
* *[[Diamonds Are Forever (Film)|Diamonds Are Forever]]*, sövente Bond-Film vun Eon Productions ut dat Johr 1971,
* *[[Diamonds Are Forever (Funky Diamonds)|Diamonds Are Forever]]*, Musikalbum vun de *Funky Diamonds* ut dat Johr 1999,
* *[[Diamonds Are Forever (Legs Diamond)|Diamonds Are Forever]]*, Musikalbum vun *Legs Diamond* ut dat Johr 2006.
Samtgemeen Hadeln

De **Samtgemeen Hadeln** weer en Rebeetsverband in’n Noorden von’n Landkreis Cuxhoben mit Seet in Oterndörp, de von 1970 bet 2010 bestahn hett.

## Historie

De Samtgemeen is an’n 1. Januar 1970 ut de Gemenen Neenkarken, Lee, Oosterbrook un Oterndörp billt worrn.

An’n 1. Januar 2011 is de Samtgemeen denn mit de Samtgemeen Sietland tohoopgahn un hett de ne’e Samtgemeen Land Hadeln billt.

### Inwahnertall

### Wapen

Dat Wapen wiest vörn teihn swarte un gollen Striepen mit en schraag bagen grönen Rutenkranz dor op un achtern op grönen Grund un en swarten Schildfoot den hilligen Nikolaus von Myra in sülvern Ünnerrock, gröön Överrock mit gollen Rannen, gollen Schoh un Bischopsmütz, in de linke Hand en gollen Krummstaff un de rechte Hand to’n Swoor hoogböhrt.

De Deel vörn is dat Wapen von Sassen-Loonborg, to dat dat Land Hadeln fröher tohöört hett.

## Politik

### Samtgemeenbörgermeesters

### Samtgemeendirekters

## Weertschop un Infrastruktur

De Samtgemeen hett en Klärwark in Oterndörp bedreven (1975 op de to de Tied modeernsten Stand utboot). 2003 is en Druckröhr von Oterndörp na dat Klärwark Cuxhoben anleggt worrn un dat Klärwark Oterndörp hett dichtmaakt.
Theodor Mahler

**Theodor Mahler** (* 1901 in Sebroke; † 1987) weer en düütschen Politiker von de NSDAP.

Mahler is 1901 in Sebroke as Söhn von en Buur boren. Von 1927 bet 1928 weer he Baas von de Oortsgrupp von de NSDAP in Leiffer un denn bet 1930 in Fallersläm. An’n  21. Mai 1931 is he von en Gericht in Lümborg to en Gefängnisstraaf von twee Maand veroordeelt worrn, vonwegen dat he gegen dat Republikschutzgesett verstoten harr as he den doden Butenminister Gustav Stresemann en *prominenten Strohkopp* un *kahlköppten Verbreker* nöömt harr. In dat Berufungsverfahren is de Straaf denn in en Bröök von 400 RM ännert worrn.

1933 is he Kreisbaas von de NSDAP in’n Kreis Horborg worrn un weer von’n 3. April 1933 bet to’n 31. März 1935 Börgermeester von Bookholt. Nadem Mahler ut Bookholt weggahn is, hebbt se dor den Platz vör’t Raadhuus (de hüdige Marktplatz) in *Theodor-Mahler-Platz* ümdööpt.

In’n April 1935 is he Landraad in’n Landkreis Wersermünn worrn, toeerst as Vertreder un denn von’n 2. November 1936 bet 1945 kumplett.
Jo de Roo

**Johan „Jo“ de Roo** (* 5. Juli 1937 in *Schore*, hüüd Kapelle) is en ehmalger nedderlannsch Radrennfahrer.

Jo de Roo weer Profi-Radsportler van 1958 bit 1968. In elf Johren wunn söss Mal Eendagsklassiker, wunn dree Deelstrecken bi de Tour de France un een bi de  *[[Vuelta a España|Vuelta]]*. Insgesamt hett he 46 Siege errungen.

1957 harr de Roo sien eersten Spood as Amateur, in dat Johr dornah wurr he Profi un is fiev Johr in de sülvig Mannschap as Jacques Anquetil fohren. 1959 wunn he gemeensam mit Jean Palmans dat Sössdaagrennen vun Antwerpen, 1960 den Giro di Sardegna. 1962 weer sien spoodriekst Johr, in dat he Paris-Tours, den Giro di Lombardia as ok Bordeaux–Paris wunn. Na dat  Rennen *Paris-Tours* kreeg he dat Geel Band ("Ruban Jaune") överreicht, wiel he de bither bi Klassikern schafft hööchst Dörsnittsgeschwindkeit överboden harr. In dat sülvig Johr kreeg he ok de „Gerrit-Schulte-Trophäe“ as best nedderlannsch Straatenfohrer un wunn an‘ Enn‘ vun de Saison de *[[Super Prestige Pernod]]*-Werten för den besten Fohrer vun de Saison bi Klassikern un de wichtigst Deelstrecken-Rennen. 

1963 hett de Roo nochmals de Harvstklassiker *Paris-Tours* un *Giro di Lombardia* wunnen. 1964 un 1965 wurr he Nedderlannsch Straatenmeester un wunn todem  1965 de Ronde van Vlaanderen as ok *[[Omloop Het Volk]]*. In sien letzt beid aktiv Johren is he för dat sülvige Team (Willem II-Gazelle) as Peter Post un Rik Van Looy. 1968 hett he sien Radsportkarriere upgeven. 

## Weblenken
* Jo de Roo in de Datenbank vun Radsportseiten.net
* Jo de Roo in de Datenbank vun de Tour de France
Demokraatsch-Republiekaansche Partei

De **Demokraatsch-Republiekaansche Partei** weer en politische Partei ut de Anfangstiet vun de USA, de as republiekaansche Partei grünnt weer aber nix mit de hüütige Republiekaansche Partei to doon hett. To de Demokraatsch-Republiekaansche Partei hett ok Thomas Jefferson höört, wat de Partei den Binaam *Jefferson-Republiekaners*.

Ehrn Oorsprung harr de Partei in de Gruppen vun de Anti-Föderalisten un de Anti-Administration Party, de sik gegen en to starke Zentralregeren för de noch jungen USA insetten deen. Se weern bang üm de Rechten de enkelten Staaten un de enkelten Inwahners. Na George Washington un den föderalistischen Präsident John Adams is Thomas Jefferson de eerste Präsident vun de Demokraatsch-Republiekaners worrn. As de Föderalistische Partei ut’neen fallen weer, weer de Demokraatsch-Republiaknaasche Partei en Tiet lang de eenzige bedüdene Partei in de USA. Jemehr Kandidat James Monroe harr bi de Präsidentschopswahlen vun 1820 praktisch keen Gegners.

Bi de Präsidentschopswahl vun 1824 kreeg Andrew Jackson woll de emisten Stimmen, man he harr nich de afsluute Mehrheit. Dat Repräsentantenhuus, dat in so en Fall den Präsidenten ut de dree Bewarvers mit de meisten Stimmen wählt, hett John Quincy Adams to’n Präsidenten maakt. Dit Begeevnis harr aver en Naklapp un föhr to en duersomen Striet twüschen de Anhangers vun Jackson un Adams binnen de Partei. Korte Tiet later hett sik de Partei denn in de Demokraatsche Partei, de dat bit hüüt noch gifft, de Anhangers vun Jackson, de 1828 denn to’n Präsidenten wählt worrn is, un sien Gegners de National Republican Party opsplitt.

Demokraatsch-Republiekaansche Präsidenten weern:

# Thomas Jefferson (1801–1809)
# James Madison (1809–1817)
# James Monroe (1817–1825)
# John Quincy Adams (1825–1829)

## Borns
Bundsautobahn 995

De **Bundsautobahn 995** (Afk.:**BAB 995** oder ok **A&nbsp;995**) is en Autobahn in Bayern mit en Samtläng vun 11&nbsp;km. Se verbinnt den Süüdwesten vun München mit de A&nbsp;8, de vun München na Soltborg föhrt, un den Autobahnring München-Oost (A&nbsp;99). Se is op hele Läng mit twee Fohrstriepens un en Standstriepen in jede Richt utboet.

Ofschoonst de op hele Läng as *Autobahn* utschillert is, is se blots op de korten Streck twüschen dat Autobahnkrüüz München-Süüd un Sauerlach wohrhaftig as Bundsautobahn widmet. De Streck vun Sauerlach bit na de süüdlichen Grenz vun de Oortsdörfohrt München (ruchweg de Anslusssteed Obergiesing) is dorgegen as *Bundsstraat 13 (nee)* widmet. För den Afsnitt is na dat Bundsfeernstratengesett de Autobahndirekschoon Süüdbayern tostännig. Autobahn- oder Bundsstratentallen sünd op de helen Autobahn nich angeven, blots de E&nbsp;54, vun de se en Deelstück is.

## Weblenken
* Naue Streckenbeschrieven vun de A&nbsp;995
Rudolf Martin (Schauspeler)

**Rudolf Martin**, mitünner ok Rudolph, (* 31. Juli 1967 in Berlin) is en düütschen Schauspeler.

## Leven un Wark
Martin hett in Berlin amerikaansche un engelsche Literatur studeert un dorna Theaterkunst in Paris. Butendem weer he an’t *Lee Strasberg Theatre Institute* in New York City inschreven. In disse Tiet hett he in den Kortfilm *The Dutch Master* speelt, de 1994 för en Oscar nomineert weer. Dat weer sien eerste professchonelle Rull. Bekannt is he in Düütschland dör Rullen in Filmen as *Lautlos*, *Password Swordfish* oder *Dark Prince: The True Story of Dracula*. BUtdendem hett he aver ok vele Gastrullen speelt as in *Buffy the Vampire Slayer*, *CSI: Crime Scene Investigation* oder *24*.

Bit 1999 hett Martin in New York leevt, woneem he vun 1993 bit 1996 in de Sepenoper *All My Children* mitspeelt hett. Dorna is he na Kalifornien togen, üm dor sien Loopbahn vörantobringen.

## Filmografie (Utwahl)

## Weblenken
* 
* Offizielle Websteed
Bundsautobahn 985

De **Bundsautobahn 985** weer en Autobahnprojekt in Düütschland. De plaante Autobahn A&nbsp;985 schüll op en Läng vun 14&nbsp;km de bayerischen Städer Waltenhofen un Sonthofen mit’nanner verbinnen, man de Plaan is 1976 opgeven worrn. An Steed vun de Autobahn is dor de Bundsstraat 14 veersporig utboet worrn. An de Anslusssteed Waltenhofen warrt de Verkehr deelwies över Ampeln regelt.

## Weblenken
* Streckenbeschrieven vun de ehmols plaante A&nbsp;985
Harvard University

De **Harvard University** (kört Harvard) is en private Universität in Cambridge, Massachusetts in’ Grootruum Boston an de Ostküst vun de USA. 

De Grünnen geiht torüch up dat Johr 1636, as fromm engelsch Kolonisten in dat dormalige Newetowne beslooten hebbt, en Utbillensstäe för  Geistliche to errichten. Ut disse School gung de Harvard-Universität hervör, de dormit de öldste Universität vun de Vereenigte Staaten is. Bi interschonalen Verglieken reckt Harvard regelmatig en Spitzenplatz ünner de best Eliteuniversitäten.

Dat Motto vun de Universität is „Veritas“ (Wohrheit).

## Beropen Persönlichkeiten
### [[Nobelpries]]dräger
* Mario Renato Capecchi, PhD 1967 – Medizin 2007
* Sheldon Lee Glashow, PhD 1959 - Physik 1979
* Craig Cameron Mello, PhD 1990  - Medizin 2006
* Benjamin Roy Mottelson, PhD 1950 - Physik 1975
* Gary Bruce Ruvkun, PhD 1982 – Medizin, 2024 
* Paul Anthony Samuelson, PhD 1941 – Wertschapswetenschapen 1970
* Thomas Crombie Schelling, PhD 1951 - Wertschapswetenschapen 2005
* Richard Royce Schrock, PhD 1971 - Chemie 2005
* Christopher Albert Sims, PhD 1968 - Wertschapswetenschapen 2011
* George Pearson Smith, PhD 1970 - Chemie 2018
* Ralph Marvin Steinman, MD 1968 – Medizin 2011
* Thomas Arthur Steitz, PhD 1966 – Chemie 2009
* Robert Butler Wilson, Doctor of Business Administration - Wertschapswetenschapen 2020

## Weblenken

* Websteed vun de Harvard University (engelsch)
* Websteed vun de Harvard Alumni (engelsch)
The Chase

**The Chase** betekent

* *[[The Chase (1946)|The Chase]]*, US-amerikaanschen Film-Noir ut dat Johr 1946,
* *[[The Chase (1966)|The Chase]]*, US-amerikaansch Filmdrama ut dat Johr 1966,
* *[[The Chase (1994)|The Chase]]*, US-amerikaansche Actionkummedie ut dat Johr 1994,
* *[[The Chase (Feernsehreeg)|The Chase]]*, brietsche Feernsehreeg ut dat Johr 2006,
* *[[The Chase (Quizshow)|The Chase]]*, brietsche Feernsehshow ut dat Johr 2009,
* The Chase, en Musikgrupp,
* *[[The Chase (Garth Brooks)|The Chase]]*, Musikalbum vun Garth Brooks ut dat Johr 1992,
* *[[The Chase (Manafest)|The Chase]]*, Musikalbum vun de Grupp Manafest ut dat Johr 2010,
* *[[The Chase (Marit Larsen)|The Chase]]*, Musikalbum vun Marit Larsen ut dat Johr 2008,
* *[[The Chase (Wolfstone)|The Chase]]*, Musikalbum vun de Grupp Wolfstone ut dat Johr 1992,
* *[[The Chase (Illy)|The Chase]]*, Musikalbum vun den Rapper Illy ut dat Johr 2010,
* *[[The Chase (Roman)|The Chase]]*, Roman vun Clive Cussler ut dat Johr 2007,
* Chase for the Sprint Cup, Kortform för dat Play-Off-System bi de NASCAR-Rennreeg.
Tektonik

**Tektonik** (vun’t greeksche *tektonikós* „wat de Bokunst bedröpt“) betekent

* Tektonik, in de Eerdwetenschoppen dae Lehr vun den Opbo vun de Eerdköst,
* Platentektonik, in de Eerdwetenschoppen en de Eer ümfaten geodynaamsch Kunzept,
* Tektonik, in de Architektur de Methodik, Bodelen richtig tohopentosetten,
* Tektonik, in’t Archivwesen dat Op- un Indelen vun en Archiv,
* Tektonik, in de Billn Kunst dat Tosamenspeel vun Architektur un Maleree,
* Tektonik, in de Lyrik de Opbo vun en Gedicht,
* Tektonik, in de Literaturwetenschop dat Opboprinzip vun en Drama.
São Paulo (Bundsstaat)

**São Paulo** is en Bundsstaat vun Brasilien. He hett 41.252.160 Inwahners (Stand 2010) op en Rebeet vun 248.209,426 km². De Hööftstadt is São Paulo.
Heinrich Book

**Heinrich Book** (* 6. Januar 1914 in Loorpe; † 14. April 2012 in Sendenhorst) weer en plattdüütschen Schriever.

Book is 1914 as sösst von negen Kinner op’n Buurhoff von sien Öllern in Loorpe boren. Sien Twillings-Brouer was loterhen de Buur up den Hoop. De beiden härn sük masse tau säggen und woorn van de beiden öllerrn Süsters Anna un Sina ok god inhüset. Hinnerk is ümme 1928  na Borbeck gahn un dor bi de Salesianer von Don Bosco op School wesen. De School afslaten hett he 1937 op dat Gymnasium Borbeck. Denn hett he an de Philosophisch-Theoloogsche Hoogschool Benediktbeuern Philosophie, Pädagogik un theoloogsche Propädeutik studeert. Mit’n Tweten Weltkrieg is he Soldaat worrn un weer toeerst an de Westfront in Frankriek un denn an de Oostfront in Russland.He is swoor versehrt worrn un weer lang in’t Lazarett. Dor hett he sien Medizinstudium anfungen, dat he 1948 an de Universität Mönster mit’n Doktertitel trechmaakt hett.

Book weer Assistenzdokter in Friesoythe un Ollnborg, as wetenschoplichen Assistent an de Orthopäädsche Universitätsklinik Mönster un denn as dallaten Dokter för Orthopädie in Ossenbrügge. 1957 is he Chefdokter an dat Sankt-Josef-Stift in Sendenhorst worrn. Dat is he bet 1980 bleven un hett in’n Rohstand noch wieder as dallaten Dokter för Orthopädie arbeidt.

In’n Rohstand hett he dat Schrieven anfungen un blangen Gedichtbannen ok en plattdüütsch Wöörbook von sien Heimatoort Loorpe op’n Hümmelgen rutgeven un Antoine de Saint-Exupéry sien *[[De lüttke Prinz|Lüttken Prinz]]* na’t Plattdüütsche översett. 2002 is he Ehrenbörger von Loorpe worrn. 2011 hett he de Landschopsmedallje von de Eemslandsche Landschop kregen.

He weer verheiraadt mit Maria-Ursula Book, borene Schlingmann.

## Warken

* *Wegwarte.* 1991
* *Hümmlinger Wörterbuch.* Verlag von’n Eemslandschen Heimatbund, Sögel 1993, ISBN 3-88077-127-8
* *Leeiwerksbrood. Hümmelske Vertellßels.* Goldschmidt, Werlte 1995, ISBN 3-927099-32-5
* *De lüttke Prinz.* Goldschmidt-Druck, Werlte 2004, ISBN 3-927099-90-2
* *Verborgener Brunnen. Anthologie im Alter.* 2010

## Weblenken
Tektonik (Eerdwetenschoppen)

**Tektonik** (vun’t greeksche τεκτονικός *tektonikós* „wat de Bokunst bedröpt“) betekent in de Eerdwetenschoppen de Lehr vun den Opbo vun de Eerdköst in ehr Struktur un grootrüümige Bewegung. De Tektonik befaat sik aver ok mit Bewegen un Strukturen vun den böveren Eerdmantel, de as Lithosphäär betekent warrt. Warrt de Aspekten op globale Even bekeken, warr ok vun Geotektonik snackt. Wenn dat in eerste Lien üm dat Billn un Entwickeln vun de Kontinenten un Ozeanen geiht, befaat sik dormit tomeist de Platentektonik.

Fröhere Bewegungen ünnersöcht de Geoloog in de Landschop anhand vun Stören un Folden vun grote Steenblöck un ut de Struktur, de disse Steenblöck opwiesen doot. Dorto höört Markmolen as de Textur, Schivern, de Grad vun de Metamorphoos oder de Klüftung, worut de Richt, de Duer, de Sträk un de Tiet vun de tektoonschen Vörgäng afleit warrn künnt.

Na de Oort un Wies, woans vun de geoloogschen Strukturen utseht, kann indeelt warrn na:

* *Störungs- oder [[Brooktektonik]]*: Hierbi warrt Steenblöck so dull dör Druck oder Togspannung belast, dat se tweibreken doot. De Steenblöck warrt dorbi gegen’nanner verschaven, wat an apene Fogen, Spleten, Klüft oder Stören passeren kann. Bi disse Oort vun Tektonik billt sik normalerwies keen grote Folden ut. Brooktektonik wiest sik in de Landschop to’n Bispeel in Form vun Gravens un Horsten. Wenn sik Spannungen gau afboet, kann dat an de bedeeligten Stöörzoon to Eerdbevens kamen.

* *Foolttektonik*: Wanneer Dat Utbilln vun Folden insetten deit, hangt vun de fastigkeit un Tosamensetten vun den Steen af. Mitünner künnt Folden al in lütte Deep ünner de Eerdböverflach entstahn, tomeist aver billt sik Folden deeper in de Eer ut, woneem de Druck un de Temperatur düütlich höger sünd. De Steen warrt denn neemlich duktil un lett sik denn plastisch formen un folden. In dissen Fall kann de Steen nich mehr breken, also künnt sik ok keen Spleten un Klüft billn. De Bewegung löpt dorbi nich mehr an Störungen af, man dör binnere Verformen in regionale Scheerzonen. Faken warrt de Stenen dorbi ok metamorph ümwannelt.
* *Överschuvenstektonik*: Ünner sünnere Bedingen künnt Steenblöck ok as tektoonsche Deken över’nanner schaven warrn. In den Fall künnt wietrüümig grote Steenpaketen över wiete Strecken överschaven warrn. De Struktur vun disse Blöck kann den mitünner böös komplizeert wesen.

## Kiek ok
* Platentektonik
* Strukturgeologie

## Weblenken
*Uni Köln
Viebrockhaus

De **Viebrockhaus AG** is een von de gröttsten Massivhuus-Herstellers in Düütschland. Dat Familienünnernehmen hett sien Sitt in Harsfeld in’n Landkreis Stood un is en Aktiensellschop. Viebrockhaus hett in negen Öörd in Düütschland Munsterhuusparks stahn un in ölven Öörd Beratungsbüros. Allens tohoop arbeidt dor so bi 500 Lüüd. Dat Ünnernehmen hett 2006 en Ümsatz von 115 Millionen Euro maakt (tohoop mit Franchisenehmers üm un bi 200 Millionen Euro).

Anfungen hett dat mit Viebrockhaus 1954 mit’n Mürgermeester Gustav Viebrock, de de eersten Hüüs noch mit egen Hannen müürt hett. Dat eerste Typenhuus V1 hett dat 1962 geven. De eersten Viebrockhüüs buten Neddersassen sünd 1995 von Franchise-Partners boot worrn. 1999 keem dat 3-Liter-Viebrockhaus rut un 2002 dat 2-Liter-Viebrockhaus. 2004 sünd all Hüüs von DIN-CERTCO zertifizeert worrn. Von 2005 af an hett Viebrockhaus anfungen in’n Winter Hüüs ünner en bööt Telt to boon. Von 2008 af an sünd all Hüüs blots noch ahn Öol un Gas bööt worrn un harrn Warmspumpen.

Viebrockhaus is ok in de Nedderlannen aktiv. In Noord- un Middeldüütschland hett dat Ünnernehmen mehr as 40 Munsterhüüs stahn, 21 dor von in Fambossel.

## Weblenken
* Websteed von Viebrockhaus (hoochdüütsch)
Viebrock

**Viebrock** betekent

* Viebrockhaus, düütsch Boünnernehmen.

**Viebrock** is de Familiennaam von

* Anna Viebrock (* 1951), düütsche Bühnenbillnersche un Speelbaasfro,
* Gustav Viebrock (1929–2019), düütschen Ünnernehmer,
* Helmut Viebrock (1912–1997), düütschen Anglist.

Kiek ok bi: Viehbrock.
Jens Kristiansen

**Jens Kristiansen** (* 25. Mai 1952 in Kopenhagen) is en däänsch  Schachspeler.

He weer dreemal däänsch Meester (1979, 1982 (nah Playoff) un 1995). 1979 kreeg he vun de  FIDE den Titel Internatschonaler Meester.

För Däänmark hett he an de Schacholympiaden in de Johren 1978, 1982-1984 un 1990 deelnommen. 

Sien gröttste Spood weer man bit nu dat Winnen vun den Weltmeestertitel vun de Senioren in dat Johr 2012. Dat Winnen vun dissen Titel is to glieker Tiet mit dat Erringen vun den Grootmeestertitel verbunnen.

## Weblenken
* Sien Insatzen bi Schacholympiaden (engelsch)
* Indrag bi chessgames.com (engelsch)
* FIDE-Koort
Mercedes Ruehl

**Mercedes Ruehl** (* 28. Februar 1948 in Queens, New York City) is en US-amerikaansche Schauspelersche.

## Leven un Wark
Ruehl hett in New Rochelle engelsche Literatur studeert un in dat Fack 1969 en Afsluss an de universität maakt. Noch dat glieke Johr hett se den Politiker un Industriellen Ed Ruehl heiraat. De Eh is 2002 aver scheedt worrn. Intwüschen is se mit den Maler David Geiser verheiraat. Se hett mehrere Kinner.

## Filmografie (Utwahl)

## Utteken
Ruehl is för ehr Rull in dat Bühnenstück *Lost in Yonkers* mit den Tony Award as *beste Schauspelersche* ehrt worrn. Ok in’t Filmgewarf hett se al mehrere hoge Utteken kregen. Se weer tosamen (Stand vun November 2012) dörteihn mol vörslahn un hett teihn Priesen wunnen, ü.a.:
* 1989: den *[[NSFC Award]]* in de Kategorie *Beste Nevendorstellersche* för *Married to the Mob*
* 1991: den *[[BSFC Award]]* in de Kategorie *Beste Nevendorstellersche* för *The Fisher King*
* 1991: den *[[LAFCA Award]]* in de Kategorie *Beste Dorstellersche* för *The Fisher King*
* 1992: den *[[Golden Globe]]* in de Kategorie *[[Golden Globe Award/Best Nevendorstellerin|Best Nevendorstellersche]]* för *The Fisher King*
* 1992: den *[[Oscar]]* in de Kategorie *[[Oscar/Best Nevendorstellerin|Best Nevendorstellersche]]* för *The Fisher King*
* 1992: den *[[Saturn-Pries]]* in de Kategorie *[[Saturn-Pries för de beste Blangenrull vun en Fro|Beste Dorstellersche]]* för *The Fisher King*

## Weblenken
* 
* Biografie in de NNDB (mit Bild) (engelsch)
Helmut Kater

**Helmut Kater** (* 30. August 1927 in Danzig; † 7. September 2012 in Timmendorfer Strand) weer en düütsch Politiker vun de SPD. 

Kater weer vun Berop Industriekoopmann un Schoolmeester, hett aber ok as Gewerkschaftsfunktschonär un Arbeitsdirekter arbeit. Van 1969 bit 1976 weer he för twee  Wahlperioden Liddmaat vun den Düütschen Bundsdag. Bi beid Wahlen truck Kater as direkt wählt Afordneter in den Bundsdag in. Van' 14. Februar 1973 bit to'n 16. Januar 1975 weer he todem Liddmaat vun dat Europääsch Parlament.

## Literatur
* Rudolf Vierhaus un Ludolf Herbst (Rgv.): *Biographisches Handbuch der Mitglieder des Deutschen Bundestages 1949–2002.* Saur, München 2002, ISBN 3-598-23781-2, S. 407

## Weblenken
* DNB-Katalog
* Personennaamdatei
Murder by Numbers

**Murder by Numbers** betekent

* *[[Murder by Numbers (2002)|Murder by Numbers]]*, US-amerikaanschen Thriller ut dat Johr 2002,
* *[[Murder by Numbers (2004)|Murder by Numbers]]*, US-amerikaanschen Dokumentarfilm ut dat Johr 2004.
Universität Niccolò Cusano

De **Universität Niccolò Cusano** (Italieensch *Università degli Studi Niccolò Cusano* - UNICUSANO) is en private Universität in Rom, Italien. De Grünnen geiht torüch up dat Johr 2006..

Dat Motto vun de Universitär is „Mens Ingenii Verbum“ (Wohrheit).

## Quellen


## Weblenken

* Websteed vun de Universität Niccolò Cusano (engelsch)
Flagg vun Michigan

De aktuell **[[Flagg]]** vun den US-Bundsstaat **[[Michigan]]** wurr in dat Johr 1913 inführt. 

## Utsehn

De Flagg wiest in de Midden dat Segel vun den Staat up en dunkelblau Feld, as dat in dat Bundsgesett vun Michigan fastleggt is (De Gouverneur vun den Staat hett en Variante vun de Flagg mit en witt statt en blau Feld).

Up de Flagg befinnen sück dree Schriftbänder mit latiensch Mottos: 
# Root Band: *„[[E Pluribus Unum]]“* (*Ut Völ Een* – Motto vun de USA)
# Hellblau Schild: *„Tuebor“* (*Ick weer verteedigen.*)
# Witt Band: *„Si Quæris Peninsulam Amœnam Circumspice.“* (*Wenn du en früendlich Halfinsel söchst, kiek di üm!*)

Wappenholler sünd en Wapiti un en Elch. De Wittkoppseeadler up dat Schild stammt ut dat Segel vun de Vereenigt Staaten.

Up dat Wappenschild is en Mann mit erhaben Hand un Gewehr vör de upgahn Sünn up en  Halfinsel dorstellt. De erhaben Hand steiht för den Freedenswillen, dat Gewehr för de Entslootenheit, sück to verdeedigen.

## Historie
De gegenwärtig Flagg, inführt 1913, is de darte Flagg vun den Staat. De eerste Flagg wies en Portrait vun den eersten Gouverneur vun Michigan, Stevens T. Mason, up de een Siet un dat  Wappen vun den Staat tosommen mit en Suldat un en Fru up de anner Siet. De tweet Flagg, inführt 1885, harr dat Wappen vun den Staat up de een Siet un dat Wappen vun de USA up de anner Siet. 

De Flaggenswuur vun Michigan wurr vun Harold G. Coburn schreven un in' Public Act Nr. 165 van 1972 offiziell fastleggt.

*I pledge allegiance to the flag of Michigan, and to the state for which it stands, two beautiful peninsulas united by a bridge of steel, where equal opportunity and justice to all is our ideal*.**Up Platt** *Ick swöör Gefolgschap de Flagg vun Michigan, un den Staat för de se steiht, twee  wunnermui Halfinseln vereenigt dör en Brügg ut Stahl, wo glieker Chancen för all un Gerechtigkeit uns Ideal sünd*.

Bi de nömmt Brügg hannelt sück dat um de Machinacbrügg, de de bövere Halfinsel un de ünnere Halfinsel vun Michigan verbinnen deiht.

## Enkeld Nahwiesen