open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Falkland-Bootaante

De **Falkland-Bootaant** (*Tachyeres brachypterus*)  en Vagel, de to de Bootaanten to rekent warrt. Dor höört he mit to de Halfgöse (Tadorninae) to. Bi düsse Aart hannelt sik dat um en groten Aantenvagel, de na de Göse sleiht. Dat Lief is stebig un alltohopen is de Bootaante bannig dunker. Düsse Bootaante gifft dat bloß man up de Falklandinseln. 

## Wie se utsütt
De Aart hett en Lief vun 61 bit 74 Zentimeter Längde un wiggt 3,4 bit 4,42 Kilogramm. De Waart driggt en dunker Fedderkleed, bloß man an’n Buuk un mit sien Spegel an de Flunken is he witt. An’n Kopp hett he graue Feddern, unnen an’n Hals is he towielen licht bruun. De Snavel is orange mit en swatte Spitz. Bi dat Seken is de Snavel geel. Butendem sünd de Aanten meist düütlich lüttjer, as de Waarten un hefft en brunen Kopp, mit just achter dat Oge en korten witten Striepen. Dör’nanner kriegen kann een de Falkland-Bootaante mit de Langflunken-Bootaante, man de Falkland-Bootaante is grötter un stebiger.

## Wie se leven un wo se vörkamen deit
De Falkland-Bootaante leevt bloß man up de Falklandinseln. Dor leevt se dat ganze Johr an de Felsenküst. An’n leevsten mag se Buchten in de See, de en beten wat ruhiger sünd un Stäen, wo oorntlich Kelp wassen deit. Bit dree Kilometer rut in de See is se to finnen. 
 In dat Binnenland is se bit 5 km af vun de Küst to finnen. Up de Eilannen kummt se in veel Gemarken faken vör un dat gifft dor bannig veel vun düsse Aart.
 Se leevt in Soltwater , man bruukt ok Söötwater to’n Swemmen un Drinken, wenn dat nich to wiet af vun de Küst is. Falkland-Bootaanten hefft en Revier un verdedigt dat ok dat ganze Johr lang gegen annere Vagelaarden un gegen annere Poore vun de egene Aart. Se freet Kreeftdeerter un Weekdeerter ut de See un kriggt de bi’t Dükern oder Grünneln to faat. Bröden deit se normolerwiese twüschen September un Dezember, nich wiet af vun dat Water, man nich in Kolonien, man jummers bloß enkelte Poore. Se brott twuschen dichte Planten, man ok in vörmolige Brödelkuhlen vun Pinguine. De Aante leggt 5-10 Eier un sitt dor denn to’n Bröden 28-40 Dage up. In de rödeltied is de Vagel butendematen aggressiv un verdeffendeert sien Revier. Falkland-Bootaanten, de noch keen Nakamen heben könnt, finnt sik in lüttje Gruppen tohopen un sünd denn hen un wenn ok mol mit Langflunken-Bootaanten tosamen.

## Bestand
Up de Rode List vun den IUCN steiht de Falkland-Bootaante unner den Status „gor keen Sorgen“ (least concern)

## Literatur
* Josep del Hoyo, Andrew Elliot, Jordi Sargatal: *Handbook of the birds of the world- Volume 1, Ostrich to Ducks*. - Lynx Edicions, Barcelona, 1992. ISBN 84-87334-10-5
* Hadoram Shirihai: *A Complete Guide to Antarctic Wildlife - The Birds and Marine Mammals of the Antarctic Continent and Southern Ocean*, Alula Press, Degerby 2002, ISBN 951-98947-0-5
* Robin und Anne Woods: *Atlas of Breeding Birds of the Falkland Islands*, Anthony Nelson, Shorpshire 1997, ISBN 0904614-60-3

## Belege
Carlos Grethe

**Carlos (Carl) Conrad Grethe** (* 25. September 1864 in Montevideo, Uruguay; † 2. Februar 1913 in Nieuwpoort, Belgien) weer en Maler un Perfesser an de Kunstakedemie.

Grethe is 1864 in Montevideo boren. In en Öller von fiev Johr is he mit sien Familie na Hamborg tagen. He hett eerst en Lehr as Dekoratschoonsmaler maakt un denn an de Kunstgewarfschool bi Paul Düyffcke, an de Karlsruher Kunstakademie (1882–1884 un 1889–1890) un de Pariser Académie Julian (1884–1886) studeert. Dat Studium hett he för en Seereis von meist een Johr na Mexiko (1888–1889) ünnerbraken. Na disse Tied weer he Lehrer an de Karlsruher Kunstgewarfschool un an de Akademie dor. He is 1899 an de Königliche Akademie von de bildenden Künste in Stuttgart beropen worrn un bet to sien fröhen Dood Kunstlehrer bleven.

Grethe weer von 1894 af an Maat von de Münchner Secession. He hett 1896 den Karlsruher Künstlerbund mit grünnt, aver ok den Stuttgarter Künstlerbund, 1901 de Königliche Lehr- un Versöökswarksteed (1901) un den Vereen Württembergische Kunstfreunde.

He weer üm de Johrhunnertwenn en wichtigen Vertreder von de Maleree bi de Themen *Minsch un See* un *Küst un Havens*. To Anfang hett he vör allen to’n modernen Realismus hollen un is later mehr to’n Impressionismus wesselt.

In de Johren 1894 bet 1897 weer he mit siene Familie un Schölers (ünner annern Hermann Daur) den Sommer över för Studien jümmer in Duhnen. In Duhnen is vondaag de *Carlos-Grethe-Weg* na em nöömt.

## Literatur

* Ingrun Stocke: *Carlos Grethe: der Maler des Meeres. 1864 - 1913. Leben und Werk.* VDG Weimar, Kromsdorf 2008, ISBN 978-3-89739-602-9

## Weblenken
Holm

**Holm** betekent

* Holm, en Vörnaam,
* Holm, en Familiennaam (för Lüüd mit düssen Naam kiek dor),
* Holm, Soort Eiland,
* Holm, Gemeen in’n Kreis Pinnbarg, Sleswig-Holsteen,
* Holm, Gemeen in’n Kreis Noordfreesland, Sleswig-Holsteen,
* Holm, Oort in de Gemeen Bookholt in’n Landkreis Horborg, Neddersassen,
* Holm, Oort in de Gemeen Halmstad in Sweden,
* Holm, Oort in de Kommun Tönder, Däänmark,
* Holm, Oort in de Kommun Sönderborg, Däänmark,
* Holm, Oort op Mainland, Orkneys, Schottland,
* Holm, Straat in Flensborg, Sleswig-Holsteen,
* Holm, Veerdel von Sleswig, Sleswig-Holsteen,
* Holm, Stadtdeel von de Stadt Inverness in Schottland,
* *[[Holm (Schipp)|Holm]]*, Schipp von de Hapag.

Kiek ok bi: Åhlén & Holm, Nydqvist och Holm, Holme.
Langflunken-Bootaante

De **Langflunken-Bootaante** (*Tachyeres patachonicus*) oder **Patagoonsche Bootaante** is een vun alltohopen veer Aarden vun de Bootaanten, de to de Unnerfamilie vun de Halfgöse torekent weert. Mank de Bootaanten is düsse Aart de eenzigst, de flegen kann. Bi de annern sünd de Flunken to kort un könnt dat stebige Lief nich in’e Luft bören. 

## Wo se vörkamen deit
De Langflunken-Bootaante leevt an de Waterkant rund um Süüdamerika siene Süüdspitz. Se kummt vör in dat süüdliche Chile un Argentinien, in Füerland bit hen up de Falklandinseln. Se leevt nich bloß up de See, man sunnerlich buten de Brödeltied kummt se ok up Söötwater in’t Binnenland vör.

## Utsehn
Dat Lief is 66 bit 71 Zentimeter lang. Dor is düsse Vagel de lüttjeste mank de Bootaanten mit. Wegen deit se vun 2,43 bit 3,17 kg un is dor ok de Aart mank de Bootaanten mit, de an’n minnsten wegen deit. De Langflunken-Bootaante verscheelt sik nich groot vun de Falkland-Bootaante, man se is doch alltohopen wat fiener un nich so butt. 

## Wie se bröden deit
De gröttste Deel vun de Populatschoon brott in’n Oktober- un Novembermaand, man dat gifft enkelte Paare, de bröödt mitunner düütlich later. Dat Nest warrt twuschen Planten versteken oder faken up Eilannen buten vor de Küst boot. So könnt Roofdeerter dor nich so goot rankamen. Düsse Aart brott jummers poorwiese, Kolonien weert nich billt. Up de Falkland-Eilannen finnt sik meist nich mehr, as man een Poor an en Water, bloß man, wenn dat dor unbannig veel Waterplanten un Warvellose in’t Water gifft, könnt dat ok mol mehr ween. In’n Döörsnitt gifft dat 7 Eier in’t Nest. De sünd düütlich wat lüttjer as bi de Falkland-Bootaante un loopt spitz to.. De Brödeltied duert 30-40 Dage. 

## Wat se freten deit
De Langflunken-Bootaante fritt Kreeft- un Weekdeerter. Se hoolt se sik an de Küst un ok up Binnenwaters sunnerlich bi dat Dükern. 

## Literatur
* Josep del Hoyo, Andrew Elliot, Jordi Sargatal: *Handbook of the birds of the world- Volume 1, Ostrich to Ducks*. - Lynx Edicions, Barcelona, 1992. ISBN 84-87334-10-5
* Martin R. de la Pena, Maurice Rumboll, Gustavo Carrizo, Aldo A. Chiappe, Jorge R. Mata: *Birds of Southern South America and Antarctica*. - Princeton University Press, 1998. ISBN 0-691-09035-1
* Hadoram Shirihai: *A Complete Guide to Antarctic Wildlife - The Birds and Marine Mammals of the Antarctic Continent and Southern Ocean*, Alula Press, Degerby 2002, ISBN 951-98947-0-5
* Robin und Anne Woods: *Atlas of Breeding Birds of the Falkland Islands*, Anthony Nelson, Shorpshire 1997, ISBN 0904614-60-3

## Belege
Weih

**Weih** () is en Oort in de Gemeen Hanstää (Samtgemeen Hanstää) in’n Landkreis Horborg, Neddersassen.

## Geografie

Weih liggt an dat rechte Över von de Seev. In’n Süüdwesten liggt dat Naturschuulrebeed Hangbornmoor bi Weih.

De Naveröörd sünd Lüll in’n Noorden, Wiedenhoff in’n Noordoosten, Hassel in’n Oosten, Höpen, Drumbargen un Diekshuus in’n Süüdoosten, Schierhoorn in’n Süden, Holm in’n Süüdwesten, Thälsdörp in’n Westen un Holm-Seppens un Seppens (mit de Seppenser Möhl) in’n Noordwesten.

## Historie

Weih weer fröher blots en enkelten Hoff. Dat hüdige Gebüüd is in siene öllsten Delen von 1559. Dat weer en Kötner-Huus, later aver en Halvhoff.

Eerst in dat 20. Johrhunnert sünd in’n Noordoosten von’n Hoff Weih an de Grenz na Lüll un Wiedenhoff en Reeg Wahnhüüs boot worrn.

De Hoff Weih is von 2005 af an saneert worrn un warrt nu as Eventlocation bruukt. He is as Bodenkmaal schuult.

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Garlstörp in’n Kanton Garlstörp höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

De Oort hett vör 1852 to de Amtsvaagdie Garlstörp in dat Amt Winsen tohöört. In dat Johr is Weih denn Deel von dat Amt Solzhusen worrn, dat aver blots söven Johr bestahn hett. 1859 is dat wedder an dat Amt Winsen kamen. Na 1885 weer dat in’n Kreis Winsen un 1932 is dat Deel von’n Kreis Horborg worrn.

Weih hett to de Buurschop Schierhoorn un later to de Gemeen Schierhoorn höört. De Oort is an’n 1. Juli 1972 as Deel von de Gemeen Schierhoorn mit de Gemeenreform in Neddersassen an de Gemeen Hanstää kamen.

### Inwahnertall

### Religion

Weih is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Jakobi-Kark in Hanstää.

För de Kathoolschen is de St.-Petrus-Kark in Bookholt tostännig.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

Dör Weih löppt de Kreisstraat 67, de in’n Noorden na Lüll an de K&nbsp;83 geiht un in’n Süden in Schierhoorn an de K&nbsp;55. De K&nbsp;83 geiht in’n Noordoosten denn na Jesborg un an de Landsstraat 213 un in’n Noordwesten na Bookholt. De K&nbsp;55 löppt in’n Oosten na Diekshuus un Hanstää an e L&nbsp;213 un in’n Westen na Holm.

De nächsten Autobahnen sünd de A&nbsp;1 un de A&nbsp;7. De Opfohrt 42 Dibbersen op de A&nbsp;1 liggt so twölv Kilometer in’n Noorden von Weih un de Opfohrt 39 Thieshoop op de A&nbsp;7 twölv Kilometer in’n Oosten.

De nächste Bahnhoff is so bi fiev Kilometer wied weg in’n Süüdwesten de Bahnhoff Büsenbeekdaal an de Heidbahn. Von 1874 bet 1981 hett dat ok Personenverkehr op de Bahnlien Wittenbarg–Bookholt geven. De nächste Bahnhoff weer in disse Tied de Bahnhoff Jesborg fiev Kilometer in’n Noordoosten. Na’n Eersten Weltkrieg is tosätzlich de Bahnhoff Reindörp anleggt worrn, de denn blots noch veer Kilometer wied weg weer.

### Scholen

De Kinner ut Weih gaht na de Grundschool Hanstää.

## Lüüd

De Schauspelerin Heidi Mahler is 1944 in Weih boren. Ehr Öllern harrn dor en Feernhuus.

## Footnoten
Takaaki Kajita

**Takaaki Kajita** (japaansch:梶田 隆章, *Kajita Takaaki*; * 9. März 1959 in Higashimatsuyama) is en japaansch Physiker, bekannt för Neutrinoexperimente an' Kamiokande un de sien Nahfolger Super-Kamiokande. 2015 wurr hüm „för dat Opdecken vun Neutrinooszillatschonen, de wiesen, dat Neutrinos en Masse hemm“ gemeensam mit Arthur Bruce McDonald de Nobelpries för Physik tospraaken.

## Leven
Kajita studeer an de Universität Saitama (Afsluss 1981) un kreeg 1986 an de Universität Tokio sien Doktertitel. Siet 1988 is he an dat Institut för Kosmische Strahlungsforschung (Institute for Cosmic Ray Research) vun de Universität Tokio, an de he 1992 Assistenzperfesser un 1999 Perfesser wurr. 1999 wurr he Direkter vun dat Center for Cosmic Neutrinos an dat Institute for Cosmic Ray Research (ICRR). 2015 is he an dat Kavli Institute for Physics and Mathematics of the Universe in Tokio un Direkter vun dat ICRR.

1988 hett he mit dat Kamiokande-Team en Defizit an Myonneutrinos in atmosphärischen Neutrinos opdeckt, de se „atmosphärische Neutrino-Anomalie“ nömmt hemm un 1998 up Neutrinooszillatschonen torüchführen deen.

## Ehrungen
* 1987: Asahi-Pries as Deel vun de Kamiokande-Entwickler
* 1989: Bruno-Rossi-Pries as Deel vun de Kamiokande-Kollaboratschoon
* 1999: Asahi-Pries as Deel vun de Superkamiokande-Entwickler
* 1999: Nishina-Pries (gemeensam mit Kenzo Inoue, Akira Kakuto un Yasunobu Nakamura)
* 2002: Panofsky-Pries (gemeensam mit Masatoshi Koshiba un Yoji Totsuka)
* 2013: Julius-Wess-Pries
* 2015: Nobelpries för Physik (gemeensam mit Arthur Bruce McDonald)

## Weblenken
* Websteed
* Panofsky Pries
* Verleehn vun de Julius Wess Pries 2013 mit Vördrag vun Kajita

## Enkeld Nahwiesen
Réunion-Goos

De **Réunion-Goos** (*Alopochen kervazoi*) is en Vagel ut de Unnerfamilie vun de Halfgöse. Düsse Aart hett fröher bloß man up dat Eiland Réunion leevt un is midderwielen al utstorven. Ehren wetenschopplichen Naam hett se na den Paläontologen Bertrand Kervazo kregen. He hett 1974 de Overreste in de Grotte des Premiers Français up Réunion funnen. Later sünd dor noch Reste ut annere Stäen to kamen: Ut de Grotte de l’Autel, Grotte au “sable” un Marais de l’Ermitage. Wetenschopplich beschreven wurrn is de Aart denn 1994 dör Graham S. Cowles.

## Utstarven
1619 hett de nedderlannsche Schriever Willem Ysbrandsz. Bontekoe to’n eersten Mol vun Göse up Réunion vertellt. To’n eenzigsten Mol sünd se akraat beschreven wurrn vun den Franzosen, Dubois, de up grote Reis ween is. He hett 1674 seggt, düsse Goos weer wat lüttjer as de Göse, de he vun Europa kennen dö. Se schall utsehn hebben, as de Nilgoos, man de Beenknaken weern wat stebiger un se hett en korten, starken Snavel harrt. Föte un Snavel weern root. Utstorven is se, vunwegen datt se to veel jaagt wurrn is. Dat Fleesch hett lecker smeckt. 1665 meen de Franzoos François Martin, in de Laguun vun Saint Gilles geev dat bannig veel vun düsse Göse un se weern so mack, datt man se mit Hannen griepen konn. Twee Johre later hett he de Laguun vun Saint Paul besöcht un meen, de Stäen, wo se leeft harr, weern in Dutt un de Göse weern verswunnen. 1710 hett de Gouverneur vun de Eilannen, Antoine Desforges-Boucher (1681–1725), schreven: „Hoochwerte Herren. Nix is mehr to finnen vun düsse Deerter, bloß man noch de schragen Reste vun dat, wat se in ehren unbannigen Jieper nich upfreten hefft“.

## Literatur
*Nicolas Barré, Armand Barau & Christian Jouanin: *Oiseaux de la Réunion*. Editions du Pacifique, Paris 1996, 208 S., ISBN 2-87763-263-6.
*Anthony Cheke & Julian Hume: *Lost Land of the Dodo*, S. 112. T. & A.D. Poyser, 2008, ISBN 0-7136-6544-0.

## Belege
Mauritius-Goos

De **Mauritius-Goos** (*Alopochen mauritianus*) weer en Vagel vun dat Eiland Mauritius. He höör to de Echten Halfgöse to un stamm ut dat Geslecht Alopochen. Dor weer he en Verwandten vun de Nilgöse mit. De Mauritius-Goos is gegen Enne vun dat 17. Johrhunnert utstorven. 

## Wat over de Aart to seggen is
Bekannt is de Goos bloß man dör twee Knaken, de 1889 in Mare aux Songes funnen wurrn sünd, un dör Vertellen vun Lüde, de in dat 17. un 18. Johrhunnert up See unnerwegens ween un dor ok bi na Mauritius henkamen sünd. Se weer um un bi so groot, as de Rottgoos. Wie se utsehn hett, weet wi nich, man de Ornithologe Masauji Hachisuka ut Japan hett 1953 in sien Book *The Dodo and the Kindred Birds* den Schriever John Marshall to Woort kamen laten. De harr 1668 in sien Wark *Memorandum concerning India* vun Göse up Mauritius vertellt. Dor harr he bi verklookfidelt, datt de Spitz un de eerste Hälft vun de Flunken swatt ween sünd. Fröher is annahmen wurrn, de Mauritius-Goos weer verwandt mit de Knubbel-Glimmergoos, man 1897 hett de Palöontologe Charles William Andrews faststellt, datt vun de Knaken her seggt weern konn, datt düsse Vagels mit de Nilgöse verwandt weern. Dat gifft hüdigendags Forschers, de meent, dat hannel sik bi de Mauritius-Goos um desülvige Aart, as bi de Madagaskar-Goos   (*Alopochen sirabensis*), de ok al utstorven is. Wenn dat stimmt, möss de Mauritius-Goos as Nominatform *Alopochen mauritianus mauritianus* ankeken weern un de Madagaskar-Goos weer denn de Unneraart *Alopochen mauritianus sirabensis*. 

## Utstarven
Just so, as de verwandte Réunion-Goos is se so lang jaagt wurrn, bit se utstorven weer. Ok se hett lecker smeckt un weer eenfach to fangen. 1681 geev dat noch enigermaten veel vun düsse Aart, man dat duer nich mehr lang, denn is de Populatschoon heel un deel in’neen braken. François Leguat hett 1708 in siene Upteeknungen schreven, um 1693 rüm weer se al roor, un 1698 meen Gouverneur Roelof Deodati, se weer midderwielen utstorven. 

## Literatur
*1953: Masauji Hachisuka. *The Dodo and the kindred birds*
*1967: James C. Greenway. *Extinct and Vanishing Birds of the World*

* Andrews, C. W. (1897): On some fossil remains of Carinate birds from central Madagascar. *Ibis* **7**(3): 343-359.
* Leguat, François (1708): *Voyages et Avantures de François Leguat & de ses Compagnons, en Deux Isles Desertes des Indes Orientales etc.* **2**: 71. Jean Louis de Lorme, Amsterdam. PDF Volltext erhältlich bei Gallica: Stichwort "Leguat" eingeben
* Newton, Edward & Gadow, Hans Friedrich (1893): On additional bones of the Dodo and other extinct birds of Mauritius obtained by Mr. Théodore Sauzier. *Trans. Zool. Soc.* **13**: 281-302, plate 34: figures 9-10.

## Weblenken
*Illustration von Alan Hume
Henry Dunlop

**Henry Joseph Long Dunlop** (* 15. Oktober 1876 in Belfast; † 5. März 1931 ok dor), nömmt *Harry*, weer en britisch Ingenieur, de an de Nimrod-Expeditschoon (1907–1909) in de Antarktis deelnommen hett. 

## Leven
### Familie
Dunlop keem as dart vun acht Kinner vun den Hööftkasseerer vun de Werft *[[Harland & Wolff]]* in Nordirland to Welt. 1912 wurr he Generaldirekter vun de *African Oil & Cake Mills Company* in Liverpool un hett 1914 sien Fru Ethel Jane Ward heiraadt. 1918 wurr de gemeensam Dochter Patricia boren.

### Nimrod-Expeditschoon
Dunlop nehm an de Nimrod-Expeditschoon ünner de Leden vun Ernest Shackleton deel. He weer mit Shackleton früend un hett en Kredit to dat Betallen vun de Expeditschoon bistüert, de Shackleton aber nie nich torüchbetallt hett. Wiels de Expeditschoon weer he neben sien Tätigkeit as Schipsingenieur an Bord vun de ''Nimrod'' tosommen mit den Mechaniker Bernard Day (1884–1934) för den Bedriev vun dat mitbrocht Automobil verantwortlich. Nah dat Anlannen an dat Cape Royds weer he todem an dat Uprichten vun de Expeditschoonshütt bedeeligt. Dunlop hörr aber nich to de Mannschap, de in de Antarktis överwintern dee, sonnern is mit de Nimrod Enn’ Januar 1908 nah Niegseeland torüchfohren. Bi de Rückkehr vun dat Expeditionsschipp to’n McMurdo Sound in dat Fröhjohr 1909 hör Dunlop to de Crew, de de Lannensmannschap weer upnehmen dee. 

Shackleton hett hüm to Ehren en Eiland in’ McMurdo Sound nich wiet vun de Küst vun Viktorialand „Dunlop Island“ () nömmt. Doröver herut drocht ok dat östlich vun dat Eiland liggen Kap Dunlop () sien Naam.

## Literatur
* Beau Riffenburgh: Nimrod. Berlin Verlag, Berlin 2006, ISBN 3-8270-0530-2.
* John Stewart: Antarctica – An Encyclopedia. McFarland & Co., Jefferson und London 2011, ISBN 978-0-7864-3590-6.

## Weblenken
* Dat “Who is who” vun de Nimrod-Expeditschoon Informatschonen up coolantarctica.com (afropen an’ 17. Oktober 2015)]
Flagg vun Sassen-Anholt

Dat Land **[[Sassen-Anholt]]** hett mehrere Flaggen, en **Landsflagg** un en **Landsdeenstflagg**, wobi de Gebruuk vun de Deenstflagg Inschränkungen ünnerliggt. 

## Historie
De Provinz Sassen-Anholt hett 1947 en Verfaaten verafscheed, worin in Artikel 3, Afsatz 1 de Flagg vun dat Land as swaart-geel Bikolore fastleggt wurr – ähnlich as de Flagg vun Baden-Württemberg, de 1953 in de Verfaaten fastleggt wurr. In' 1952 wurr dat Land in’ Rahmen vun de Verwaltensreform in de DDR de facto uplööst. All tovör harr de preußische Provinz Sassen, to de groot Deelen vun dt hüüdige Sassen-Anholt hörrn deen, en swaart-geel Bikolore.
Tüschen 1990 un 1992 hett dat Land Sassen-Anholt, um Verwechslungen mit de Flagg vun Baden-Württemberg to ümgahn, en senkrechte, swaart-geel Bikolore in Gebruuk.

## De Landsflagg

De an 16. Juli 1992 verkünd Verfaaten vun dat Land Sassen-Anholt leggt in Artikel 1, Afsatz 2 fast: 
:„Die Landesfarben sind gelb und schwarz.“
De Landsflagg wurrd dor dat *Hoheitszeichengesetz* van’ 2. Juni 1998 näher bestimmt. In Paragraph&nbsp;2, Absatz&nbsp;1 steiht:
:„Die Landesflagge besteht aus zwei Längsstreifen in den Landesfarben Gelb und Schwarz.“
De Farven wurrn den Wappen vun dat Land entnommen. De Gebruuk vun de Landsflagg steiht jedermann frei.


## De Landsdeenstflagg

De Landsdeenstflagg wurrd dör dat *Hoheitszeichengesetz* van’ 2. Juni 1998 beschreeven. Paragraph&nbsp;2, Afsatz&nbsp;2 seggt ut:
:„Die Landesdienstflagge zeigt zusätzlich [zur Landesflagge] das Landeswappen.“

De Gebruuk vun de Landsdeenstflagg is ahn Utnahm den dorto berechtigten Stellen vörbehollen. De unbefugte Gebruuk vun de Landsdeenstflagg stellt en Ordnungswidrigkeit dor (Paragraph&nbsp;124 im *Gesetz über Ordnungswidrigkeiten* vom 24. Mai 1968).

## Beflaggungserlass
De Beflaggung vun apenlich Bowarken in Sassen-Anholt is dör de Vörschrift *Beflaggung der Dienstgebäude* van’ 12. Dezember 2007 regelt. Demnah richten sück de Beflaggungdaag nah den entspreken  Bundserlass, aber dat is en tägliche Beflaggung nah de nömmt Vörschrift mögelk.


## Enkeld Nahwiesen
Rick Aviles

**Richard Anthony Aviles** (* 14. Oktober 1952 in New York City; † 17. März 1995 in Los Angeles, Kalifornien) weer en US-amerikaanschen Stand-Up-Comedian un Schauspeler.

## Leven un Wark
Aviles sien Öllern stammen ut Puerto Rico un sünd Enn vun de 1940er Johren in de USA inwannert. Bit to Rick sien Geboort hebbt se in Manhattan leevt. Aviles hett in de 1970er und 1980er Johren as Stand-Up-Comedian in’n Greenwich Village Nachtclub in New York arbeit. In de Actionkummedie *The Cannonball Run* (dt.: *Auf dem Highway ist die Hölle los*) speel he 1981 an de Siet vun Burt Reynolds, Roger Moore un Dean Martin sien eerste Kinorull.

Dorna hett he wietere Rullen bi’n Film speelt, as in *The Secret of My Succe$s* oder *Street Smart*. Sien gröttste Rull harr he an de Siet vun Demi Moore un Patrick Swayze in den Film *Ghost*. Bito hett he tweemol tosamen mit Al Pacino vör de Kamera stahn un weer in *Waterworld* mit Kevin Costner to sehn.

Doodbleven is Aviles in’t Öller vun 42 Johren. He haar sik dör den Missbruuk vun Heroin mit HIV ansteken un is opletzt an AIDS storven.

## Filmografie (Utwahl)

## Borns


## Weblenken
*
Habsborgerriek

Unner den inoffiziellen Naam vun dat **Habsborgerriek** (ok *Habsborger* oder *Habsborgsche* oder **öösterrieksche Monarkie**, **Donaumonarkie**) faat de Wetenschop vun de Historie de Länner un Gemarken in Europa tohopen, de dat Huus Habsborg (vun 1736 af an Habsborg-Lothringen) vun dat late Middeloller bit 1918 direktemang regeert hett. Dor hannelt sik dat um de Habsborgschen Arvlanne bi, un um Länner vun de böhmsche un de ungaarsche Krone. In de Tied vun Karl V., ehr datt de Habsborgers in en spaansche un en öösterrieksche Lien ut'neenfullen sünd, hören to dat *Habsborgerriek* ok de Länner vun de spaansche Kroon mit to. De Länner un Städer un Gemarken ut dat Hillge Röömsche Riek weert dor nich mit to tellt, wenn se ''rieksunmiddelbor'' weern. Over düsse Länner regeern de Habsborgers bloß man indirekt, in ehre Funktschoon as röömsch-düütsche Kaisers.
Groten Törkenkrieg

De **Grote Törkenkrieg** twuschen de Hillge Liga vun europääsche Mächte un dat Osmaansche Riek, ok bekannt as ** Leopold I. sien groten Törkenkrieg** oder as **5. Öösterriekschen Törkenkrieg**, duer vun 1683 bit 1699. Unner sien neen Grootwesir Kara Mustafa harr dat Osmaansche Riek, to’n tweeden Mol na 1529, versocht, de Kaiserstadt Wien intonehmen un dor de Porten na Westeuropa wiet mit open to stötten. De Innahme hett avers nich slumpt un so is de kaiserliche Armee in de Offensive gahn un hett de Osmanen ut de Gemarken vun dat Königriek Ungarn verdreven. 

## Literatur
* Walter Hummelberger, Die Türkenkriege und Prinz Eugen.In: Herbert St. Fürlinger (Hg.), Unser Heer. 300 Jahre Österreichisches Soldatentum in Krieg und Frieden. (Wien-München-Zürich 1963).
* Ernst Trost, Prinz Eugen von Savoyen. (Wien – München ²1985).
* Richard Schmitt, Peter Strasser, Rot-weiß-rote Schicksalstage. Entscheidungsschlachten um Österreich. (St.Pölten-Wien-Linz 2004).
* Viscount Montgomery of Alamein, Kriegsgeschichte. Weltgeschichte der Schlachten und Kriegszüge. (London 1968).
* Renate Barsch-Ritter, Österreich auf allen Meeren. Geschichte der K.(u.)K. Marine 1382 bis 1918. (Graz-Wien-Köln 2000).
* K. Müller, Der militärische Wassertransport in Kurbayern, München 1895.

## Weblenken
Grootmacht

**Grootmacht** warrt en Staat nömmt, wenn he in de Geopolitik en Woort mit to snacken hett. 

## Defensive un offensive Grootmächte
Faken warrt seggt, en defensive Grootmacht möss sik gegen jedeen annern Staat mit militäärsche Kraft verdeffenderen könen. En offensive Grootmacht möss noog Kraft hebben, allerwegens in de Welt militäärsch mit to snacken. „Man dat is amenne nich eendüdig un allgemeen defineert, wat „Grootmacht“ bedüden deit, vundeswegen kann een sik dor over in’e Plünnen heen, ob en Staat as Grootmacht to gellen hett oder nich.“

## Allerhand Definitschonen
De *[[Brockhaus Enzyklopädie|Brockhaus]]* seggt, en „Grootmacht“ weer dat Woort „for en Staat, den siene Meenung in dat internatschonale Leven (Diplomatie, Fredensslüsse, Kongresse) höört un mit togrunne leggt weern mutt, vunwegen, datt he sik ok in Striet mit de Mehrtahl vun de annern Grootmächte mit siene Macht dörsetten konn“.

Na Erich Beyer weert de Staten Grootmächte nömmt, „de ehr Woort in de Weltpolitik höört warrt“. So’n Länner weern in dat late 18. Johrhunnert (as Sweden un Spanien utscheedt weern) Grootbritannien, Frankriek, Russland, Preußen un Öösterriek. In dat 19. un 20. Johrhunnert sünd de USA un Japan do noch tokamen.

Dat Woort „Grootmacht“ is in dat fröge 19. Johrhunnert upkamen, as Frankriek siene Hegemonie an’t Enne vun Napoleon siene Tied dör de Pentarchie aflööst wurrn is, wo de fiev Siegermächte Russland, Öösterriek, Grootbritannien un Preußen sik tosamen mit Frankriek, wat besiegt wurrn weer, dor up den Kongress vun Wien over eenig wurrn sünd. Toeerst sünd bloß man düsse fiev Mächte „Grootmächte“ nömmt wurrn.

## Literatur
* Karl-Georg Faber: *Von den ‚Großen Mächten‘ zu den ‚Weltmächten‘*. Abschnitt 5 des Lemmas *Macht, Gewalt*. In: Otto Brunner, Werner Conze, Reinhart Koselleck (Hrsg.): *[[Geschichtliche Grundbegriffe]]. Historisches Lexikon zur politisch-sozialen Sprache in Deutschland*. Band 3, Stuttgart 1982, S. 930–935.
* Paul Kennedy: *[[Aufstieg und Fall der großen Mächte]]*, 1987, ISBN 3-596-14968-1.
* Henry A. Kissinger: *Das Gleichgewicht der Großmächte. Metternich, Castlereagh und die Neuordnung Europas 1812-1822.* 2. Uplage, Zürich 1990.
* Egmont Zechlin: *Bismarck und die Grundlegung der Deutschen Grossmacht.* Stuttgart 1930.
* O. Redlich: *Österreichs Aufstieg zur Großmacht.* 4. Upfl. 1962.

## Belege
Veneziaansch-Öösterriekschen Törkenkrieg

De **Veneziaansch-Öösterrieksche Törkenkrieg** (ok *6. Öösterriekschen Törkenkrieg*, *[[Karl VI. (HRR)|Karl VI.]] sien 1. Törkenkrieg* oder *8. Veneziaanschen Törkenkrieg*) duer vun 1714 bit 1718. Anfungen hett he, wiel dat Osmaansche Riek versoch, torüch to dreihen, wat in den Freden vun Karlowitz (1699) afsnackt wurrn weer. Toeerst mol weer dat en Striet mit de Republiek Venedig. Eerst in dat Johr 1716 is dat Habsborgerriek up Venedig siene Siet in den Krieg intreden. Den Kaiser siene Truppen stunnen unner dat Kummando vun Prinz Eugen vun Savoyen. 

## De Freden vun Passarowitz 1718
Na allerhand Nedderlagen in düssen Krieg weer dat Osmaansche Riek so wiet un woll Freden hebben, just so, as de Kaiser, de bange weer, datt mit Spanien en Striet um Sardinien vor de Döör stunn. In’n Fredensverdrag vun Passarowitz hett Öösterriek den Banat kregen, dorto de westliche Walachei, dat nöördliche Serbien mit Belgrad un Deele vun Noordbosnien. Venedig hett dor gegenover Morea endgüllig an de Törken verlaren un is ut den Krink vun de Grootmächte utscheedt. Düsse Freden is an’n 21. Juli 1718 mit Hölp vun engelsche un hollannsche Gesandten tostanne brocht wurrn.

Mit den Freden vun Passarowitz we de Gefohr vorbi, datt de Osmanen noch mol na Europa inmarscheern konnen. In den Russisch-Öösterriekschen Törkenkrieg sünd de Gemarken in’n Süden vun de Donau woll wedder verlaren gahn, man de Gemarken in’n Norden vun den Stroom sünd bit 1918 bi Habsborg bleven. Faken warrt seggt, dat Johr 1718 weer dat Johr, wo Öösterriek endgüllig upstegen is to en Grootmacht. Dor hefft sik Historikers avers over in’e Haar, vunwegen datt Öösterriek fudderhen nich wiet af vun‘n Staatsbankrott weer.

## Literatur
* Walter Hummelberger: *Die Türkenkriege und Prinz Eugen*. In: Herbert St. Fürlinger (Rutg.): *Unser Heer. 300 Jahre Österreichisches Soldatentum in Krieg und Frieden.* Wien-München-Zürich 1963.
* Ernst Trost: *Prinz Eugen von Savoyen.* 2. Uplage, Wien, München 1985.
* Richard Schmitt, Peter Strasser: *Rot-weiß-rote Schicksalstage. Entscheidungsschlachten um Österreich.* St.Pölten, Wien, Linz 2004.
* Renate Barsch-Ritter: *Österreich auf allen Meeren. Geschichte der K.(u.)K. Marine 1382 bis 1918.* Graz, Wien, Köln 2000.

## Belege
John Churchill, 1. Duke of Marlborough

**John Churchill, 1. Duke of Marlborough, Först vun Mindelheim,** KG, PC (* 26. Mai 1650 in Ashe, Devonshire; † 16. Juni 1722 in Cranbourn Lodge) weer engelschen Feldherr in’n Krieg um de Spaansche Kroon un de eerste Duke of Marlborough.

## Leven
Sien Loop bi’t Militär fung as, as he 1667 in de Garde intreden is. Fiev Johre later is he to’n Captain maakt wurrn un na den Krieg gegen de Nedderlannen is he fudder kamen to’n Oberst. Dat Militärhandwark hett he lehrt bi den groten franzööschen Feldherrn, Turenne. 1677 free he Sarah Churchill, Duchess of Marlborough. De weer en gode Fründin vun de latere Königin Anne. Vun 1685 bit 1692 is he de drüdde Gouverneur vun de Hudson’s Bay Company ween. Mit König Willem III. hett he sik nich goot verstahn un so is he eerst hooch kamen, as Anne 1702 Königin wurrn weer. Se hett em to’n Upperbefehlhebber maakt for de Truppen in den Krieg um dat Spaansche Arv, de bit 1713 duer. As he 1702 Kaiserswerth belagern un innehmen dö, is he in den Stand vun en Hartog böört wurrn. 1704 hett he, tohopen mit Eugen vun Savoyen, in de Slacht vun Hochstädt (engl. „Battle of Blenheim“), 1706 bi Ramillies un 1709 bi Malplaquet de Franzosen slahn. Churchill gull vun dor af an as Redder un as Held vun dat Vaderland. To’n Dank hett Queen Anne em en groot Stück Land in Woodstock, nich wiet af vun Oxford schunken. Bovento geev se em ok noch de Middels, en Huus to boen, wat to sien Stand passen dö. So is Blenheim Palace tostanne kamen, en Monument vun Grootheit un Kraft, na den Plaan vun John Vanbrugh, England sien bedüdensten Barock-Architekten. As de Tories 1710 de Wahlen wunnen hefft, möss Churchill Bott geven un na Hannober gahn. Na de Wenn in de Politik vun 1714 hett he unner König Georg I. un de Whigs all siene Ämter torüch kregen. Churchill is 1722 in Cranbourne Lodge sturven. He is Vörweser vun den latern brittschen Premierminister un Dreeger vun den Literatur-Nobelpries, Winston Churchill, de ok en Biographie over em schreven hett.

## Literatur
* Winston S. Churchill: *Marlborough.* 2 Bänne. Manesse Verlag, Zürich 1990, ISBN 3-7175-8160-0 (*Manesse Bibliothek der Weltgeschichte*).
* David Chandler: *Marlborough as Military Commander.* Da Capo Press, Cambridge MA 1997, ISBN 1-885119-30-5.
* J. R. Jones: *Marlborough*. Cambridge University Press, Cambridge 1993.

## Weblenken
Enno Wilhelm Hektor

**Enno Wilhelm Hektor** (* 21. November 1820 in Door'm (Oostfreesland); † 31. Januar 1874 in Nürnbarg) weer en düütsch Schriever. He schreev  sozialkritische Böker, Gedichte un Theaterstücke. Sien bekanntst Wark is dat Heimatleed vun de  Oostfreesen *[[In Oostfreesland is't am besten]]*. Enno Hektor broch dat Plattdüütsche in de Literatur weer to Geltung.

## Leven
All fröh hett Hektor Märken un Gelegenheitsdichtungen verfaat. Etwa af 1842 fung he an, hoochdüütsch Gedichte in de Tietschriften „Frisia“ un „Ostfriesisches Unterhaltungsbuch“ ruttobringen. 1848 wiels de börgerlich Revolutschoon geev Hektor de politisch-satirische Tietschrift „Der Vagabund“ heruut. 1849 hett he Dornum verlaaten. Dat Leed *[[In Oostfreesland is’t am besten]]* entstunn, as he sück 1850 eenig Week in Dernau an der Ahr uphollen dee. 

In' Oktober 1850 is Hektor in Nürnbarg indrapen, wo he tonächst twee Johr lang leev un dat  Abitur nahhollen dee. Denn störrt he in en Krise, de to en Sülvstmordversöök enn' dee. Up Anraden vun Früenden hett he den Wahnoort wessel un gung in' Mai 1852 nah München, wo he dat Studium vun oltdüütsch un oltnordisch Spraaken upnehm. De Dokterprüfung in dat Fack Germanistik hett he in dat Johr 1856 afleggt.

1857 wurr Hektor Mitarbeiter vun dat Germanisches Natschonalmuseum in Nürnbarg. Bit to sien Dood hett he ünner annern an de Tietschrift „Die deutschen Mundarten“ mitarbeit, de eenmal in’ Maand rutkommen dee.  An’ 31. Januar 1874 is he storven un funn sien letzte Ruhestäe up den  Rochus-Karkhoff in Nürnbarg.

## Warken (Utwahl)
**Lieder aus Schilda*, Leer 1978 (unverännert Nahdruck vun de Utgaav Hamborg 1847 mit en Bibliographie in’ Anhang) 
**Harm Düllwuttel un all, wat mehr is*, 2. Uplaag, Leer 1972 (nee herutgeven vun W. van Ness; unverännert Nahdruck vun de 2. Uplaag Emden 1906) 
**Der Vagabund*, Leer o.J.

## Literatur
* Joachim Böger: *Enno Wilhelm Hektor – Vagabund und Bürgerschreck*. In: Niedersachsen. Zeitschrift für Heimat und Kultur. Jg. 98 (1998), H. 2, S. 79-81. .

## Weblenken
* DNB-Katalog
University of Baltimore

De **University of Baltimore** (ok UB oder Ubalt nömmt) is en staatlich Universität in Baltimore in’ US-Bundsstaat Maryland. De Ubalt wurr 1925 grünnd un hett hüüd (2015) 3.426 Studenten.

Dat Motto vun de Universität is „Knowledge That works.“

En vun de bekannst Studenten an disse Universität weer ehmalge US-Viezpräsident Spiro Agnew.

## Weblenken
* Websteed vun de Ubalt (engelsch)
Nicolas de Largillière

**Nicolas de Largillière** (* 20. Oktober 1656 in Paris; † 20. März 1746 ok dor) weer en franzöösch Maler ut de Tiet vun den Rokoko. He gellt neben Hyacinthe Rigaud as eerst Porträtist vun sien Tiet in Frankriek.

## Leven
Sien Lehrtiet hett he in den Nedderlannen un England verbrocht. In den Nedderlannen hett he dat Wark vun Rubens un van Dyck kennen lehrt, wat nahhollend Infloot up hüm harr. In England wark he as Hülp vun Peter Lely.

Largillierre hett siet 1668 in Antwerpen ünner Alexander Goubau lehrt un is 1673 oder 1674 in de Lukasgilde intreeden. Denn gung he nah London, wo he veer Johr lang bleev, bit hüm de över de Katholiken verhangt Verfolgungen verdreeven hemm. He hett sück denn nah Paris wend un hett de Stadt blots för en körten Tiet verlaaten, as he vun Jakob II. vun England bi de sien Throonbestiegen nah England beropen wurr, um hüm un de Königin to malen. 1705 wurr he Perfesser, 1738 Direkter un 1743 Kanzler vun de Pariser Akademie. He is an’ 20. März 1746 in Paris storven.

Largillierre hett tallriek Porträts achterlaaten, meest vun Privatlüüd, de sück dör  lebendige, hier un dor aber ok maniereert Upfaaten, bleuen Kolorit un geistriek Behandlung utteken.

## Warken (Utwahl)
Largillierre hett sück vörwegend mit Porträt, Historienbiller un Stillleven befaat. He hett meest ahn Utnahm Liddmaten vun den Hoff oder vun dat vörnehm Börgerdom malt. 

* *Bildnis vun en Beamten*, 1718, Lienwand, 82 × 64&nbsp;cm
* *Bildnis bun en Unbekannten*, 1710, Lienwand, 126 × 98&nbsp;cm
* *Börgermeester Boucher d'Orsay*, um 1704, Lienwand, 138 × 106&nbsp;cm
* *De Goldschmitt Thomas Germain un sien Fru*, 1736, Lienwand, 145 × 112&nbsp;cm
* *De Maler mit Fru un Dochter*, um 1715, Lienwand, 149 × 200&nbsp;cm
* *Duc de Biron*, 1714, Lienwand, 140 × 105&nbsp;cm
* *Erik Graf Sparre*, 1713, Lienwand, 90 × 72&nbsp;cm
* *François Jules du Vaucel*, 1724, Lienwand, 138 × 105&nbsp;cm


Bild:Nicolas de Largillière 001.jpg|Porträt vun de Marquise de Gueydan as Flora
Bild:Nicolas de Largillière 002.jpg|Porträt vun den Goldschmitt un Orientreisenden Jean-Baptiste Tavernier
Bild:Louis XIV of France and his family attributed to Nicolas de Largillière.jpg|Porträt vun Ludwig XIV. un de sien Arven
Bild:Le brun.jpg|Porträt des Charles Le Brun (1686), Louvre
Bild:Friedrich A Graf Rutowski.jpg|Friedrich August Graf Rutowski (ca. 1729)
Bild:Largillière - Die schöne Straßburgerin.jpg|*De muie Straßburgerin*


## Literatur
* Nicolas de Largillière. In: Ulrich Thieme, Felix Becker u. a.: Allgemeines Lexikon der Bildenden Künstler von der Antike bis zur Gegenwart. Band XXII, E. A. Seemann, Leipzig 1928, S. 382ff.

## Weblenken

* Die muie Straßburgerin
* Sülvstportrait
* Unbekannt jung Mann
Hökel

**Hökel** () is en Dörp in de Gemeen Handörp (Samtgemeen Töst) in’n Landkreis Horborg, Neddersassen. De Oort höört polietsch al von öllers bi Handörp mit bi un warrt ok *Heidparadies* nöömt.

## Geografie

Hökel liggt in de Lümbörger Heid an’n Süüdwestrand von de Lohbargen. De Flidderbarg mit 107&nbsp;m över NN liggt dicht bi’n Oort. An’n Westrand von’n Oort flütt de Eest langs.

De Naveröörd sünd Lohbargen un Sprötz in’n Noorden, Suurhoop, Seppens un Holm-Seppens in’n Noordoosten, Wörm un Holm in’n Oosten, Handörp un Inzmöhlen in’n Süüdoosten, Will un Cordshagen in’n Süden, Kamp mit Kamperlien in’n Süüdwesten, Knick un Schillingsbossel in’n Westen un Hinkenbossel, Töst, Glüsen, Langeloh un Neddernhoff in’n Noordwesten.

## Historie

Hökel weer jümmer en temlich lütt Oord in de Heid mit nich mehr as 50 Inwahners. Eerst in dat 20. Johrhunnert is de Oort wussen, as an’n Flidderbarg en Reeg Feernhüüs anleggt worrn sünd. Disse Hüüs sünd later deelwies utboot worrn un warrt nu dat ganze Johr dör bewahnt.

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Töst in’n Kanton Töst höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

De Oort hett vör 1852 to de Vaagdie Töst in dat Amt Horborg tohöört. 1852 is de Vaagdie Töst in dat Amt Mesborg wesselt, dat 1859 denn in dat Amt Töst ümwannelt worrn is. Na 1885 weer dat in’n Kreis Horborg. 1932 is dat Deel von’n ne’en, grötteren Kreis Horborg worrn.

De Oort is as Deel von de Gemeen Handörp an’n 1. Juli 1972 mit de Gemeenreform in Neddersassen tohoop mit Inzmöhlen an de nu gröttere Gemeen Handörp kamen.

### Inwahnertall

### Religion

Hökel is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Nikodemus-Kark in Handörp. De Kark is 1957 bet 1959 boot worrn. Vörher hett de Oort to dat Kaspel von de Martins-Kark in Jesborg höört.

För de Kathoolschen is de Hillig-Hart-Kark in Töst tostännig, de siet 1. November 2014 to de Karkengemeen St. Petrus in Bookholt tohöört.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

Dör Hökel löppt de Bundsstraat 3, de in’n Süden över Will na Snevern un Soltau to geiht un in’n Noorden över Sprötz na de Bundsstraten B&nbsp;75 (bi Bookholt) un B&nbsp;73 (bi Buxthu). Ans gifft dat blots noch en lüttje Straat na Handörp.

De nächste Autobahn is de Autobahn 1. De Opfohrt 44 Raad liggt so 13 Kilometer in’n Noorden von Hökel.

De nächste Bahnhoff is so bi dree Kilometer wied weg in’n Süüdoosten de Bahnhoff Handörp an de Heidbahn.

### Scholen

De Kinner ut Hökel gaht na de Grundschool Handörp op School. Na de Grundschool gaht de Kinner normalerwies in Töst na School, op de Hauptschool Töst, de Realschool Töst oder dat Gymnasium Töst.

## Lüüd

De Lichenologin Gisela Ernst harr in Hökel en Feernhuus.

## Literatur

* Hermann Schettler: *Ortschronik von Handeloh: mit den ehemaligen Gemeinden und jetzigen Ortsteilen Handorf/Handeloh, Höckel, Inzmühlen und Wörme.* 1983

## Footnoten
Höckel

**Höckel** betekent

* Höckel, Oort in de Gemeen Voltlage, Landkreis Ossenbrügge, Neddersassen,
* Höckel, hoochdüütschen Naam för dat Dörp Hökel in de Gemeen Handörp, Landkreis Horborg, Neddersassen.

**Höckel**  is ok de Familiennaam von

* Kerstin Höckel (* 1972), düütsche Schrieversch un Filmmakerin,
* Michael Höckel (* 1950), düütschen Chemiker un Gynäkoloog.
Bahnhoff Ole Süderelv

De **Bahnhoff Ole Süderelv** is en Rangeerbahnhoff, de to de Hambörger Havenbahn höört. He liggt in’n Hambörger Stadtdeel Oolwarder un is de gröttste Containerbahnhoff in Europa.

De Bahnhoff is 1991 von de Architektengrupp *me di um Architekten* ut Hamborg plaant un denn bet 1995 boot worrn un in dat Johr an’n 30. September ok in Bedriev gahn. Bo un Planung von’n Bahnhoff hebbt 110 Milljonen Mark köst. In’t Vörjohr 2007 is de Bahnhoff för Töög bet 750 Meter narüst worrn. Blangen Containers warrt dor ünner annern ok Ieseneerz verlaadt.

## Footnoten



## Weblenken
Ooldwiedendaal

**Ooldwiedendaal** () is en Oort in’n Stadtdeel Huusbrook, Bezirk Horborg, in de Stadt Hamborg.

## Geografie

De Oort liggt dicht bi’n Schanzenbarg an’n Noordrand von de Horbörger Bargen hen na dat Randmoor von de Maschen von dat Hambörger Oolland.

De Naveröörd sünd Neewiedendaal in’n Noorden, Huusbrook un Bosselbeek in’n Noordoosten, Heimfeld, Eißendörp un Ehstörp in’n Süüdoosten, Alvsen in’n Süden un Falkenborg, Neegraven un Fischbeek in’n Westen un Noordwesten.

## Historie

Ooldwiedendaal weer in de eerste Tied blots en enkelten Hoff. Later sünd dor mehr Hööv tokamen, aver noch bet to Anfang dat 20. Johrhunnert weren dat blots en poor enkelte Hööv. In dat 20. Johrhunnert sünd denn aver en Barg Hüüs boot worrn.

Neewiedendaal is in dat 17. Johrhunnert as Utbo von Ooldwiedendaal ut anleggt worrn.

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Moorborg in’n Kanton Horborg höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

De Oort hett vör 1885 to de Vaagdie Höpen in dat Amt Horborg tohöört. Blots in de Tied von 1852 bet 1859 hett de Oort kort to dat Amt Hittfeld höört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Horborg un na 1932 von’n neen, grötteren Kreis Horborg.

Mit dat Groot-Hamborg-Gesett is Ooldwiedendaal 1937 Deel von de Stadt Hamborg worrn.

De Oort hett jümmer to de Gemeen Neegraven tohöört. Eerst later is Huusbrook egenstännigen Hambörger Stadtdeel worrn. Sietdem höört de Oort to dissen Stadtdeel.

### Inwahnertall

### Religion

Ooldwiedendaal is evangeelsch-luthersch präägt un höört siet 1959 to de Gemeen von de Thomas-Kark in Huusbrook. Ganz fröher weer de Oort jümmer in dat Kaspel von de Kark in Sinsdörp. 1903 is Ooldwiedendaal denn aver tohoop mit Neewiedendaal un Huusbrook in dat Kaspel von de Nicolai-Kark in Ilsdörp wesselt. Von 1911 bet 1959 weer dat Deel von de Karkengemeen von de Michaelis-Kark in Neegraven.

För de Kathoolschen is de Hillig-Krüüz-Kark in Neegraven tostännig.

## Kultur

### Verenen

De Schütten ut Ooldwiedendaal weren toeerst mit in’n Schüttenvereen Neegraven organiseert. 1898 hebbt de Lüüd ut Ooldwiedendaal, Neewiedendaal un Huusbrook aver den Schüttenvereen Huusbrook nee grünnt.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

An Ooldwiedendaal langs löppt de Bundsstraat 73, de in’n Noordwesten över Neegraven, Fischbeek un Vosshusen na Buxthu un Stood geiht un in’n Oosten na Horborg. In’n Süden geiht de *Ehstörper Heuweg* na Ehstörp un warrt dor in Neddersassen to de Kreisstraat 20.

De nächste Autobahn is de Autobahn 7. De Opfohrt 32 Heimfeld liggt so dree Kilometer in’n Oosten von Ooldwiedendaal.

De nächste Bahnhoff is so bi söven Kilometer wied weg in’n Süüdoosten de Bahnhoff Horborg. De Bahnhoff Neewiedendaal von de S-Bahn Hamborg (Lien S&nbsp;3/S&nbsp;31; an de Nedderelvbahn) liggt direkt an’n Noordrand von Ooldwiedendaal.

## Literatur

* Hans F. Cords: *Hausbrucher Geschichten, Altwiedenthal, Neuwiedenthal, Dubben.*, Lühmandruck, Verlag der „Harburger Anzeigen und Nachrichten“, Hamborg 1985

## Footnoten
Ho Feng Shan

**Ho Feng Shan** (; * 10. September 1901 in Yiyang, Hunan, Kaiserriek China; † 28. September 1997 in San Francisco), is en chineeschen Diplomaten ween. He hett Hunnerte, unner Umstänn Dusende, vun Joden in de Tied vun’n Tweeden Weltkrieg rett. 

## Leven
As de Söhn vun en Buern hett Ho 1921 bit 1925 an de Universität Yali in Changsha studeert. 1926 hett he en Stipendium kregen, datt he sik in Düütschland an de Ludwig-Maximilians-Universität München wieter billen konn. Dor hett he 1932 promoveert un is Dokter in de Weertschopswetenschopen wurrn. Vun 1937 af an hett Ho Feng Shan for dat chineesche Kunselat in Wien in Öösterriek arbeit. As dat Land 1938 vun Nazi-Düütschland overnahmen wurrn weer, bruukde man en „Emigratschoonsverlööf“ (as en Visum for dat Utland), wenn man ut Öösterriek utreisen wull. Ofschoonst siene Uppersten dor düütlich gegen weern, gung Ho bi un stell Visa ut for Schanghai. An un for sik weer dat nich nödig, en Visum to hebben, wenn een na Schanghai wull, man Jöden kemen ohn so’n Visum nich ut Ööstrriek rut. As Diplomaten is Ho later noch in Ägypten, Mexiko, Bolivien un Kolumbien togange ween. 1973 is he in’n Ruhstand intreden un 1997 is he in San Francisco sturven. 2001 hett he postum den Titel vun en Gerechten mank der Völker kregen. Dor weer he de tweede Chinees mit, na Pan Jun Shun, de düssen Titel kregen hett. 

## Weblenken
* Einzelnachweis von Yad Vashem (PDF-Datei; 59 kB)
Andreas Stitzl

**Andreas „Andi“ Stitzl** (* 4. März 1974 in Traunstein) is en ehmalger düütsch Biathlet un Skilanglöper.

Andreas Stitzl is 2000 in Zakopane eerstmals bi de Europameesterschapen up de internatschonale Bühne antreeden. He wurr Europameester in' Sprint vör Ivan Masařík un Oļegs Maļuhins un Dart in de Verfolgung. En wiedere Goldmedaille wunn he mit de Staffel, to de ok Jan Wüstenfeld, Gunar Bretschneider un Ulf Karkoschka hörrn deen. 2001 geev he sien Debüt in Ruhpolding in' Biathlon-Weltcup. Nah en 41. Platz in' Sprint keem he in de Verfolgung up Platz 29. In dat Johr 2001 is he weer bi de Europameesterschapen in Haute Maurienne antreeden. Hier wunn he de Sülvermedaille in'T Eenzel achter den Öösterrieker Günther Beck un mit de Düütsch Staffel (mit Michael Greis, Alexander Wolf un Jörn Wollschläger) Gold. In de Saison 2001/02 is he weer mehrfack in' Weltcup antreden. Sien best Saisonergebnis un ok sien best Weltcupergevnis överhoopt, weer Platz 4 in de Verfolgung vun Antholz, nahdem he in dat dortohörrn Eenzelrennen tovör blots up Platz 21 kommen weer. Wiedere Saisonhööchpunkte weern de Gewinn vun de Bronzemedaille in' Sprint bi de Militärweltmeesterschapen in Jericho un de Deelnahm an sien darte Europameesterschapen in Kontiolahti. Hier wunn he gemeensam mit Daniel Graf, Andreas Birnbacher und Carsten Heymann sien dart Staffelgold.

Siet de Saison 2007/08 weer Andreas Stitzl Bundstrainer vun de männlich Jöögd (J17) as ok  Stüttpunkttrainer. In disse Funktion hett he ünner anner Kati Wilhelm betrüet. Siet 2010 is he Trainer vun de *Lehrgangsgrupp Ib* vun dat Natschonalkader vun de Mannlüüd in' Biathlon. As Stüttpunkttrainer betrüet he ünner annern Johannes Kühn. To de Saison 2014/15 övernehm he neben Mark Kirchner de Positschoon vun den Leiten Disziplintrainers vun de Herrenmannschap.

## Nähe to de Rieksbörgerbewegung
2016 keem Stitzl in Verdacht dör en Andrag up Utstellen vun en Staatsangehörigkeitsutwies bi dat Landratsamt Traunstein, de so nöömt tReichsbörgerbewegung oder deren Ideologie naht stahn. So sall he sück up dat Rieks- und Staatsangehörigkeitsgesetz van 1913 beropen un as wiedere Staatsangehörigkeit „Königriek Bayern“ angegeven hemm. Infolgedessen wurr hüm in'n Februar 2017 sien wappenrechtlich Erlovnis afnommen. Sien Biathlongewehr muss he doruphen afgeven. En Klaag gegen disse Maatnahm in'n Juli 2019 vör dat Verwaltungsgericht München bleev ahn Spood. De Bayerische Binnenminister Joachim Herrmann hett dat Oordeel begrööt. De Binnenministerkonferenz harr in'n Juni 2017 nah den Polizistenmord in Georgensgmünd beslooten, all Anhängern vun de Rieksbörgerszene de wappenrechtliche Toverlässigkeit to enttrecken.

## Weblenken

* [Andreas Stitzl in de Datenbank vun de [IBU] (engelsch)]
* [Andreas Stitzl in de Datenbank vun de [FIS] (engelsch)]

## Enkeld Nahwiesen