5. Juli

De **5. Juli** is de 186. Dag in’n Gregoriaanschen Klenner, oder de 187. Dag, wenn en Schaltjohr is.

## Wat passeert is
### Politik un Sellschop
* 907: In de Slacht vun Pressborg sleit Ungarn en bayerisch Heer.
* 1436: Mit’n Freden vun Iglau endt de Kriege mit de Hussiten. Kaiser Sigismund warrt as König vun Böhmen anerkennt.
* 1778: Preuß’sche un sass’sche Truppen dringt na’t habsborgsch Böhmen vör. Anfang vun den Bayerischen Arffolgkrieg.
* 1811: De Kongress vun Venezuela beslutt as eerstet süüdamerikaansch Land sien Unafhangigkeit vun Spanien.
* 1832: In’n Düütschen Bund warrt dat Dregen vun politisch Afteken verboden. Dat teelt sünners op dat Swatt-Root-Gold as Teken för natschonalen Sinn.
* 1865: De Englänner William Booth grünnt de Heelsarmee.
* 1884: Ünner Mitwarken vun Gustav Nachtigal warrt Togo düütsch Schuulrebeet ünner de Beteken *Togoland*.
* 1908: In de Swiez warrt en Volksinitiativ för’t Verbood vun Absinth annahmen.
* 1933: De Düütsche Zentrumspartei löst sik as letzte börgerliche Partei op, na dem se vun de NSDAP verfolgt un terroriseert weer.
* 1950: De Knesset verafscheed dat Torüchkehrgesett, dat all Juden op de Welt dat Recht tosteiht, na Israel intowannern.
* 1962: Algerien verklort sik unafhangig vun Frankriek.
* 1975: De Republiek Kap Verde warrt vun Portugal unafhangig.
* 1991: Nelson Mandela warrt in Durban eenstimmig to’n Präsidenten vun’n Afrikaanschen Natschonalkongress (ANC) wählt.

### Weertschop
* 2004: De Allianz AG övernimmt den gröttsten britschen Bedriever *[[Four Seasons Group]]* vun privaten Öllershemen.

### Kultur, Kunst un Bowark
* 1854: In Philadelphia verbrennt bi en Füer in’n Peale's Museum de beropen „Schachtörk“.
* 1855: De Operette *[[La Nuit blanche]]* vun Jacques Offenbach warrt in Paris ooropföhrt.
* 1946: De moderne Bikini warrt vörstellt.
* 1954: De Lastwagenkutscher Elvis Presley nimmt in’n *Sun Studio* in Memphis en oll’t Bluesleed op un fangt dormit sien Karriere an.

### Wetenschoppen un Technik
* 1687: De *[[Philosophiae Naturalis Principia Mathematica]]* vun Isaac Newton warrt publik maakt.
* 1951: William Shockley finnt den Bipolartransister ut.
* 1996: Dat Schaap Dolly, dat eerste Söögdeert, wat klont wurrn is, wurrd in Schottland boren.
* 2006: En Britsch kriggt in’n Öller vun 62 Johr en Kind na en künstlich Befruchten.

### Katastrophen
* 1970: Bi Toronto stört en Douglas DC-8 af. All 108 Minschen kummt üm.

## Boren
* 1535: Étienne de Silhouette, franzöösch Politiker un Finanzminister.
* 1717: Peter III., König vun Portugal.
* 1745: Carl Arnold Kortum, düütsch Dokter un Schriever.
* 1764: János Lavotta, ungarsch Komponist.
* 1817: Carl Vogt, düütsch Mediziner, Zooloog, Geoloog un Polarforscher.
* 1820: William John Macquorn Rankine, britsch hysiker un Ingenieur.
* 1853: Cecil Rhodes, Grünner vun den Staat Rhodesien.
* 1857: Clara Zetkin, düütsch Politikerin un Froenrechtlerin.
* 1860: Albert Döderlein, düütsch Froendokter.
* 1879: Dwight Filley Davis, US-amerikaansch Tennisspeler un Grünner vun’n Davis-Cup († 1945)
* 1886: Felix Timmermans, nedderlännsch Dichter un Maler.
* 1889: Jean Cocteau, franzöösch Schriever, Speelbaas un Maler
* 1891: John Howard Northrop, US-amerikaansch Chemiker un Nobelpriesdräger († 1987)
* 1900: Bernard Jan Alfrink, nedderlannsch Kardinal († 1987)
* 1904: Milburn Stone, US-amerikaansch Schauspeler († 1980)
* 1911: Georges Pompidou, franzöösch Politiker un Staatspräsident († 1974)
* 1927: Karl-Emil Schade, Paster un plattdüütsch Bibelöversetter († 2007)
* 1934: Péter Dely, ungaarsch Schachspeler († 2012)
* 1936: Piet Fransen, nedderlannsch Footballnatschonalspeler († 2015)
* 1936: James Alexander Mirrlees, britisch Ökonom un Nobelpriesdräger († 2018)
* 1937: Anke Fuchs, düütsch Politikerin un Bundsministerin
* 1937: Jo de Roo, nedderlannsch Radrennfohrer
* 1946: Gerardus ’t Hooft, nedderlannsch Physiker un Nobelpriesdräger
* 1950: Huey Lewis, US-amerikaansch Musiker, Singer, Produzent un Ledermaker
* 1957: Carlo Thränhardt, düütsch Lichtathlet
* 1962: Ralf Komorr, düütsch Schauspeler
* 1974: Marcio Amoroso, brasiliansch Footballspeler
* 1977: Nicolas Kiefer, düütsch Tennisspeler

## Storven
* 1044: Sámuel Aba, König vun Ungarn.
* 1676: Carl Gustav Wrangel, sweedsch Heerföhrer un Staatsmann (* 1613)
* 1708: Carlo IV. Gonzaga, Hertog vun Mantua.
* 1758: Johann Carl Dähnert, düütschen Jurist, Spraakforscher un Historiker (* 1719).
* 1826: Joseph-Louis Proust, franzöösch Chemiker.
* 1833: Joseph Nicéphore Nièpce, een vun de Utfinners vun de Fotographie.
* 1851: Giovanni Scudieri, italiensch Architekt.
* 1901: Hermann Pohle, düütsch Maler (* 1831)
* 1906: Paul Karl Ludwig Drude, düütsch Physiker.
* 1925: Hjalmar Borgstrøm, norwegsch Komponist.
* 1925: Otto Lummer, düütsch Physiker.
* 1948: Georges Bernanos, franzöösch Schriever
* 1966: George de Hevesy, ungaarsch Chemiker un Nobelpriesdräger (* 1885)
* 1966: Fritz Lau, plattdüütsch Schriever (* 1872)
* 1969: Walter Gropius, düütsch-US-amerikaansch Architekt 
* 1969: Wilhelm Backhaus, Düütsch Pianist.
* 1983: Hennes Weisweiler, düütsch Footballtrainer.
* 1995: Herbert Müller, düütsch Kommunalpolitiker un Heimatforscher (* 1926)
* 2006: Herbert Baack, düütsch Politiker un Bundsdagsafordneter (* 1921)
* 2014: Norbert Böhlke, düütsch Politiker un Landdagsafordneter vun Neddersassen (* 1955)
* 2015: Yōichirō Nambu, japaansch-US-amerikaansch Physiker un Nobelpriesdräger (* 1921)
* 2024: Raphaël Géminiani, franzöösch Radrennfohrer (* 1925)
* 2024: Vic Seixas, US-amerikaansch Tennisspeler  (* 1923)