open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Leggrohr

**Leggrohr**, **Leggbohrer** oder **Ovipositor** is de Naam for en Apraat to'n Leggen vun Eier, so, as de bi allerhand Deerter bi Seken vorkamen deit. Ofschoonst düsse Struktur in ganz verscheden Deertergruppen vorkamen deit (u. a. bi de wecken Fischaarden), is mit düssen Begreep sunnerlich de Leggapraat bi Insekten mit meent. Bruukt warrt he to'n Afleggen vun Eier in allerhand Unnergrünn.

## Wie dat Leggrohr upboot is un wie dat funktschoneren deit

Dat Leggrohr is tohopenwussen ut en Paar Anhangsels (Gonapophysen) an de Genitalsegmente (8. un 9. Segment vun't Achterlief). An'n Grund vun dat Leggrohr sitt dat Genitalgatt, wo de Eier rutkaamt, wenn se in dat Rohr rindrückt weert. Bi de högern Insekten, as Goldpeer, Haupeer, Franjenflunken, Snavelinsekten un Huudflunken is dat Leggrohr wieter entwickelt, as u. a. bi de Felsenjumpers. Bi jem gifft dat noch en anner Paar Anhangsels. Dat billt, tohopen mit dat eerste Anhangselrohr, en Dubbelrohr. An den Grund vun de Anhangsels sitt ok Muskeln in. Dor könnt de Rohre mit bewegt weern un en Ei, wat dor insitten deit, warrt so na de Spitz vun dat Leggrohr drückt.

## Leggbohrers weert ok ummuddelt

Bi de wecken Vertreders mank de Huudflunken, sunnerlich bi Immen un Wöpsen is ut den Leggbohrer en Giftstickel wurrn. Dör dat Rohr vun den vormoligen Leggbohrer flutt nu Gift ut en Giftblaas. Vunwegen, datt Giftstickels ummuddelte Leggrohre sünd, is dat klaar, datt se bi Heken fehlen doot. 

Bi allerhand Insektengruppen kann dat Leggrohr verännert ween. Bi en Reeg vun Kortspriet-Haupeer sünd de Anhangsels (Gonapophysen) bannig vermickert. Ok bi de Echten Heemken sünd nich all Anhangsel vull utbillt.

## Annere Apraate to'n Eierleggen
Neven düssen Grundtypus vun en Leggrohr gifft dat bi de Insekten allerhand Apraate to'n Eierleggen, de wohrschienlich unafhängig vun de Lohrrohre tostanne kamen sünd. Swemmkävers hefft en Leggrohr, dat vun'e Funktschoon her ganz liek is, man dat hett sik ganz anners utspunnen. Ok bi allerhand Nettflunken un Kamelhalsflegen gifft dat Rohre an de Buuksiete vun de Genitalsegmente, de anners tostannkamen sünd. Bi tahlrieke Insektengruppen fehlt Leggbohrers ganz un dat Achterlief löppt spitz to, so datt dor Eier mit afleggt weern könnt.

## Belege


## Weblenken
Houston

**Houston** is en Stadt in den US-Bundsstaat Texas in den USA. Mit rund 2,3 Millionen Inwahner is se de gröttste Stadt van Texas un de veertgröttste van de USA.

Grünnd wurrn is de Stadt 1836 van de Bröers John Kirby und Augustus Chapman Allen. Se hemm de dormalige Siedlung nah den bekannten General Sam Houston nömmt.

In disse Stadt is ok dat NASA-Kontrollzentrum to Huus. Siet 1901 wurrd in de Region Ööl fördert, wat to den Wohlstand van de Stadt führt hett. Up de anner Siet hett de Stadt ok immer weer ünner de Utwirkungen van Hurricans to lieden.

## Weblinks
* https://web.archive.org/web/20150925003324/http://www.texas-info.de/staedte/houston (Stand Januar 2018)
* http://www.citypopulation.de/USA-Texas_d.html (Iwahnertall Schätzung 2016)
Denver

**Denver** is de Hööftstadt vun den US-Bundsstaat Colorado un mit etwa 693.000 Inwahner up en Flach van 401,4 km² ok de gröttste Stadt vun dissen Staat. Se liggt an den Foot van de Rocky Mountains.

En van de besünner Bowarken in de Stadt is dat 1908 fardig stellt Colorado State Capitol, dat dör sien mit 24karätig Gold övertrucken Kuppel bekannt is. 

## Weblinks
* https://www.visittheusa.de/destination/denver
* Inwanhntertall 2016
* https://www.usatipps.de/bundesstaaten/mountain-states/colorado/denver/
Melsungen

**Melsungen** is en Stadt in den Schwalm-Eder-Kreis in Hessen. Se hett 13.293 Inwahner up en Flach vun 63,1 km².

Melsungen wurr eerstmals 802 as *pagius Milsungen* in en Oorkunn upführt. Man hett aber herutfunnen, dat dor all in de so nömmt Hallstädter Tiet (9. bit. 4. Johrhunnert vör Christi) Minschen leevt hemm.

Bekannt is de Stadt ok dör den Handballvereen MT Melsungen.

## Weblinks
* http://home.meinestadt.de/melsungen (Stand: Januar 2018)
* https://web.archive.org/web/20190407092339/http://www.melsungen.de/Freizeit%2B%2B_%2BTourismus/Stadtgeschichte.html (Stand: Januar 2018)
Heemken

**Heemken** betekent Insekten, de all to de Langspriet-Haupeer tohören doot. Dor könnt mit meent ween:

* Insekten ut de Böverfamilie *[[Grylloidea]]*
* Insekten ut de Familie *Gryllidae*, kiek unner Echte Heemken
* Insekten ut de Familie *Gryllotalpidae*, kiek unner Kröpelhunnen
* Insekten ut de Familie *Myrmecophilidae*, kiek unner Iemeckenheemken
* Echte Heemken ut de Unnerfamilie *Nemobiinae*, kiek unner Wooldheemken un Sumpheemken
* Echte Heemken ut de Unnerfamilie *Gryllinae*:
** *Gryllus campestris* kiek unner Grasheemken
** *Acheta domesticus* kiek unner Trütjen
Rosenheim

**Rosenheim** is en kreisfree Stadt in den Regeerensbezirk Oberbayern in dat Bundsland Bayern mit 60.711 Inwahner (Stand:31. Dez. 2008) up en Flach van 37,25 km². Se is de dartgröttste Stadt vun Bayern un Seet van den Landkreis Rosenheim.

1232 düükt de Naam Rosenheim in en Ooordkunn up. De ingemeend Stadtdeel Fürstätt wurr aber all 1060 as *Veresteti* in en Oorkunn upführt. 1234 wurr eerstmals van en "Slott Rosenheim" bericht. 1328 kreeg Rosenheim dat Marktrecht un 1864 de Stadtrechte. Nich wiet van Rosenheim weg, weer in de Gegend aber ok in dat 1. bit 5. Johrhunnert vör Christi all en röömsch Militärstatschoon.

## Weblinks
* Website van de Stadt
* (Geschichte)
John Doeg

**John Thomas Godfray Hope Doeg** (* 7. Dezember 1908 in Guaymas, Sonora, Mexiko; † 27. April 1978 in Redding, Kalifornien) weer en US-amerikaansch Tennisspeler.

## Karriere
Doeg wunn 1930 die US Open in Forest Hills, nahdem he in dat Halffinale de Tennislegende Bill Tilden besiegt harr. 1929 un 1930 wunn he bi de US Open tosommen mit George Lott ok de Düppelkonkurrenz vun de Mannlüüd. 1930 stunn he gemeensam mit Lott in Wimbledon in dat Düppelfinale, verlor dor aber gegen Wilmer Allison un John Van Ryn.

Doeg weer Linkshänder un en Spezialist in' Serve-and-Volley-Speel. He wurr 1962 in de International Tennis Hall of Fame upnommen.

## Weblenken
* [ITF-Profil van John Doeg (engelsch), Stand: Januar 2018
* https://web.archive.org/web/20161001135621/http://www.daviscup.com/en/players/player.aspx?id=800170860 Davis-Cup-Statistik van John Doeg (engelsch), Stand: Januar 2018
* John Doeg in de International Tennis Hall of Fame (engelsch, mit Bild), Stand: Januar 2018
Porta Westfalica (Stadt)

**Porta Westfalica** is en Stadt in den Kreis Minnen-Lübbecke‎ in den Regeerensbezirk Deppelt van dat Land Noordrhien-Westfalen. Se hett 36.338 Inwahner (Stand 31.12.2016) up en Flach van rund 105 km². 

Grünnd wurrn is de Stadt in‘ Rahmen van de Rebeetsreform 1973. 

Porta Westfalica hett 15 Oortsdeelen: Barkhusen (4.262) - Koustiere (512)  -  Äisbiergen (3.389)  -  Husbierge (4.989)  - Holtrup (1.045)  -  Holthusen (4.152)  -  Lütkenbremen (2.478) - Lerbeck (3.754) - Loufälle (1.386)  -  Möllbiergen (1.632)  -  Nammen (2.278)  -  Näisen (2.253)  - Veltheim (2.583)  -  Vennebeck (1.013)  -  Wülpke (612), wobi Husbierge Stadtzentrum un Verwaltensseet is. 

## Städtepartnerschapen
* Friedrichshain-Kreuzberg (siet 1973)
* Waterloo in Illinois, (USA) (siet 2000)
* Hansestadt Demmin (siet 2004)

## Weblinks
* Partnerstädte, Stand: Januar 2018
* Oortsdeelen, Stand: Januar 2018
Porta Westfalica

**Porta Westfalica** betekent

* Porta Westfalica, Dörbraakdaal von de Werser twüschen de Wiehenbargen un de Werserbargen,
* Porta Westfalica, Stadt in’n Kreis Minnen-Lübbecke, Noordrhien-Westfalen.
Boulder (Colorado)

**Boulder** (so völ as Felsblock) is en Stadt in den Boulder County in den US-Bundsstaat Colorado. Se liggt etwa 45 Kilometer nordwestlich van Denver. Mit etwa 108.000 Inwahner(Stand: 2016) up en Flach van 64,3 km² is se de achtgröttste Stadt van Colorado. Se is ok Seet van den Boulder County.

De 1877 grünnd University of Colorado at Boulder is en vun de bedüüdenst amerikaansch Universitäten.

## Bekannt Lüüd ut disse Stadt
* Malcolm Scott Carpenter, US-amerikaansch Astronaut (1925-2013) 

## Weblinks
* Inwahner (Stand:Januar 2018)
Grylloidea

**Heemken** oder **Grylloidea** sünd en Böverfamilie mank de Haupeer (Orthoptera). Dor höört de Familien vun de Echten Heemken (Gryllidae), de Kröpelhunnen (Gryllotalpidae), de Schinnenheemken (Mogoplistidae) un de Iemeckenheemken (Myrmecophilidae) to. Twee annere Familien mank de Grylloidea sünd al utstorven un bloß ut Fossilen bekannt. Hüdigendags höört dor bi 3.700 Aarden in bi 528 Geslechter to. 43 Aarden ut 27 Geslechter sünd al utstorven.

## Systematik
Düsse Familien höört to de Böveramilie Grylloidea to.

*Baissogryllidae Gorochov, 1985 †
*Echte Heemken (Gryllidae) Laicharting, 1781 
*Kröpelhunnen (Gryllotalpidae) Leach, 1815 
*Schinnenheemken (Mogoplistidae) Brunner von Wattenwyl, 1873 
*Iemeckenheemken (Myrmecophilidae) Saussure, 1874 
*Protogryllidae Zeuner, 1937 †

## Belege
Schiermonnikoog

**Schiermonnikoog** is en Insel van de Nedderlannen un hörrt to de Westfreesch Inseln. Se is de lüttste van de fiev bewahnt Waddeneilannen.

1989 wurr de Insel to’n Natschonalpark nömmt. Se hett en Längt van 16 km un en Breet van 4 km. De eenzige Oort up disse Insel heet ebenfalls Schiermonnikoog. All tosommen wahnen up de Insel knapp 1000 Minschen.

De Naam bedüüd „Insel vun de grau Mönken“ (*Schier* heet *Grau*, *Monnik* steiht för Mönk un *oog* för Insel) un kummt dorvan dat Mönken van dat Zisterzienserkloster Claerkamp in dat freesch Dokkum um dat Johr 1200 up dat Eiland kommen sünd un de Insel de Naam geeven hemm.

Schiermonnikoog weer van 1892 bit 1945 in‘ privaten Besitt vun den düütsch Adeligen Hartwig von Bernstorff. Wiels den Tweeten Weltkrieg un de düütsch Besatten hett he dorför mit sörgt, dat de Inselbewahner meest nich behelligt wurrn. Dat broch hüm dor en hooch Ansehn in. As he 1987 storven is, drüff hüm sien Familie up den Inselkarkhoff neben de Reformeert Kark begraven - en besünner Privileg.

## Weblinks
* https://www.holland.com/de/tourist/reiseziele/regionen/nordseeinseln/schiermonnikoog-12.htm (Stand Januar 2018)
* http://www.spiegel.de/reise/europa/schiermonnikoog-insel-der-grauen-moenche-a-191219.html (Stand Januar 2018)
Echte Heemken

De **Echten Heemken** (Gryllidae), up Nedersaksisch Heumse, sünd en  Familie mank de Insekten. Se höört to de Ornen vun de Langspriet-Haupeer (Ensifera) mit to un staht dor gegen de Loofhaupeer (Tettigoniidae) over. 

## Kennteken
As all Langspriet-Haupeer sünd de Achterbeen bi de Echten Heemken wat langer. Dor könnt se denn beter mit jumpen. De Föhlspriete laat na en langen Faden. Gegen de Loofhaupeer over, de dat Vördeel vun ehre Flunken as en Dack nevenanner stellt, wenn se nich flegen doot, liggt de Deekflunken bi de Heemken platt over’nanner. Meist liggt dor de rechte Flunken over den lunken. All Heemken möögt dat geern, wenn dat warm is. Se höört to de Insekten, de sik nich verpoppen doot. Vundeswegen hannelt sik dat bi ehre Larven um Nymphen, de al bannig na de Olen slaht. 

## Gesang
De Gesang bi de Heemken kummt tostanne, wenn de so nömmte Schrillader an de Unnerkant vun den rechten Vörflunken fix over de Achterkant vun den annern Vörflunken reven warrt. Dat warrt denn Stridulatschoon nömmt. Mit so’n Luudgeven grenzt de Heken ehr Revier af gegen annere Heken, un se lockt dor ok de Seken mit an. 

## Aarden
Bi de allerhand Unnerfamilien gifft dat over de ganze Eer hen
mehr as hunnert Aarden mank de Echten Heemken. Hier en Utwahl: 

* Brachytrupinae
* Gryllinae
** Trütje – *Acheta domesticus*
** Kortflunkenheemke – *Gryllodes supplicans*
** Steppenheemke – *Gryllus assimilis*
** Middellansche-See-Heemke – *Gryllus bimaculatus*
** Grasheemke – *Gryllus campestris*
** Suzumushi – *Meloimorpha japonica*
** Ööstlich Heemke – *Modicogryllus frontalis*
** Wooldheemke – *Nemobius sylvestris*
** Sumpheemke – *Pteronemobius heydeni*
** Mormonenheemke – *Anabrus simplex*
* Gryllomiminae
* Gryllomorphinae
* Itarinae
* Landrevinae
* Blötenheemke – Oecanthinae
** Wienheemke – *Oecanthus pellucens*
* Sclerogryllinae

De Hunnenkröpels (Gryllotalpidae) höört nich to de Echten Heemken mit to. Se stellt, binnen desülvige Ornen, en egen Familie dor.

## Literatur
* Max Beier, Lucien Chopard: *Orthopterorum Catalogus.* Junk, Den Haag 1962–71.
* Max Beier, Franz Heikertinger: *Grillen und Maulwurfsgrillen.* in: *Die neue Brehm-Bücherei.* (119), Westarp, Hohenwarsleben 2003. (Utgave vun 1954 nahdruckt) ISBN 3-89432-585-2.
* Huber, Franz: *Lautäusserungen und Lauterkennen bei Insekten (Grillen).* Westdeutscher Verlag, Opladen 1977. ISBN 3-531-08265-5.
* Otte, Daniel: *Orthoptera species file.* Band 1, Philadelphia 1994. ISBN 0-9640101-1-9, ISBN 0-9640101-2-7.
* Otte, Daniel & Richard D. Alexander: *The Australian crickets.* Philadelphia 1983.
* Ragge, David R. & W. J. Reynolds: *The songs of the grasshoppers and crickets of Western Europe.* Harley, Colchester 1998. ISBN 0-946589-49-6.

## Weblenken
Erlangen

**Erlangen** is en kreisfree Grootstadt in dat Bundsland Bayern. De Stadt hett 112.213 Inwahner (Stand: September 2017) up en Flach van 77 km². Dormit is se aber de lüttste vun de acht Grootstädte in Bayern.

## Geschichte
Wohrschienlich wurr de Gegend all 2000 vör Christi besiedelt. Erlangen sülvst wurr 1002 eerstmals in en Oorkunn as „villa Erlangon“ nömmt. As de Stadt Nürnbarg to en europääsch Hannelsmetropole upstiegen dee, harr dat ok för de Umgegend, un so ok för Erlangen, positiv Folgen. In den Dartigjohrigen Krieg bleeven in Erlangen blots 16 Hüüs heel. Dornah gung dat man blots langsam bargup. Af 1685 keemen de Hugenotten in de Stadt, de dormals aber blots mehr en Dörp weer. Af 1686 hett de Markgraaf Christian Ernst denn en vullkommen nee Plaanstadt uprichten laaten.

## Söhns un Döchter van de Stadt
* Lothar Matthäus (*1961), Footballnatschonalspeler und -trainer

## Weblinks
* Inwahnertall Stand 30.09.2017
* https://www.citypopulation.de/php/germany-bayern_d.php?cityid=09562000 Stand Januar 2018
* https://web.archive.org/web/20160918084419/http://www.erlangen.de/desktopdefault.aspx/tabid-1393/3362_read-24518 Stand Januar 2018
Toronto

**Toronto** is mit 2,809 Millionen Inwahner (Stand: 2014) up en Flach van 630,18 km², de gröttste Stadt van Kanada. Se liggt an dat Nordwestufer van den Lake Ontario in de Provinz Ontario, van de se ok de Hööftstadt is.

Toronto wurrd as de „Stadt vun de Stadtdeelen“ betekent. Bit to 240 Deelen harr dat Olt Toronto (engelsch: Old City of Toronto) oder Downtown bit 1997, as dat in Metropolitan Toronto ingleedert wurr.

Siet 1. Januar 1998 sett sück de Metropole ut de söss Stadtbezirke Old Toronto (Downtown Core (Central), North End, East End, West End), North York, Scarborough, Etobicoke, York un East York tosommen. De wedderum sünd in 140 neighbourhoods (Nahberschapen) upgleedert. De 140 Nahberschapen wurrn in all tohoop 44 Verwaltensbezirke oder wards tosommenfaat, de en Raatsherr (councillor) vörsteiht.

De öldst Sporen vun minschlich Besiedlung in den Ruum vun de hüdige Stadt Toronto sünd 11.000 Johr olt. 1793 wurr dor de Siedlung York grünnd, de an‘ 6. März 1834 Toronto nömmt wurr, dormit man sück beter van New York ünnerscheeden kunn.

De Asteroid Toronto is nah de Stadt nömmt wurrn.

## Bekannt Lüüd ut diesse Stadt
* Georgie Auld (1919–1990), Jazzmusiker
* Cory Doctorow (* 1971), Blogger un Journalist
* Walter Huston (1884–1950), Schauspeler
* Lisa Jakub (* 1978), Schauspelerin
* Nancy MacKay (* 1929), Lichtahletin
* Rick Moranis (* 1953), Schauspeler
* John Stuart Morrison (1889–1975), Schachspeler
* Linda Thorson (* 1947), Schauspelerin

## Weblinks
* [http://www.geschichte-kanadas.de/Canada_local/toronto.html Geschichte, Stand: Januar 2018)
Suhl

**Suhl** is en kreisfree Stadt in dat Bundsland Döringen. Se sülvst nennt sück „Die Waffenstadt im Thüringer Wald“. Se hett 35.967 Inwahner up en Flach van 102.71 km².

All 500 vör Christi wurrn mit dat Inwannern vun keltisch Volksstämme Minschen in den Suhler Ruum sesshaft. Se bedreeven insbesünnere Erzgewinnung un Iesenverarbeitung. 

Vör allen aber hett man Wappen herstellt un disse wertschaplich Traditschoon bleev in Suhl. Um de Midden vun dat 16. Johrhunnert gull Suhl as "Wappenschmee vun Europa". Later hett man meestens Jagd- un Sportwappen produzeert. De Wappen hemm ok hüüd noch Weltroop. Fröher weer dor ok der Motorrad-Hersteller Simson to Huus. 

## Bekannt Lüüd ut de Stadt
* Corinna Harfouch (*1954), Schauspelerin
* Erik Lesser (* 1988), Biathlet

## Weblinks
* Informatschonen över Suhl, Stand: Januar 2018
* Stand: Januar 2018)
Ernst Georg Sonnin

**Ernst Georg Sonnin** (* 10. Juni 1713 in Quitzow bi Perlberg; † 8. Juli 1794 in Hamborg) weer en bedüüdend Ingenieur un Architekt in dat Tietöller van de Upklärung.

He weer de Söhn van den Paster Johann Sonnin un de sien Fru Rahel Elisabeth borene Struensee.
Sonnin hett eerst Theologie studeert, dat denn aber ok weer upgeven. Denn weer he Lehrer för Latiensch un Mathematik, hett sück nebenbi mit mechanisch Arbeiten befaat un hett so Klocken, Globen, Maschinen un Instrumente maakt, wat den bald ok sien Hööftupgaav wurr. Dornah hett he he sück tosätzlich mit de Bowetenschap befaat. 

Sien eerst Bowark, wat he betrüet hett, weer en Beerbraueree in Altno. Sien tweet Arbeit weer de Bo vun de Michaeliskark (de hüüd Michel nömmt wurrd) in Hamborg. Neben hüm weer as Bomeester ok noch Johann Bernhard Prey insett. Dat weer aber kien Duett vun de beid, sonnern ehrder en Duell tüschen de beid. Se weer beid nich eenfack in‘ Umgang. Sonnin gull as „Hagestolz“, de mit Dreespitz-Hoot un trucken Säbel dör Hamborg flaneeren dee und Prey weer wegen sien Charakter ok man jo nich beter ansehn. Se kreegen sück stännig in de Plünn. Eerst as Prey storven weer, gung dat vöran. Sonnin drüff denn later ok den Toorn vun de Kark bauen.

He hett dornah ok noch wiedere Karkenbauten in den noorddütschen Ruum maakt, toletzt weer he aber mehr in Lümborg tätig. In Lümborg is ok en School nah hüm nömmt wurrn.

## Literatur
Franz Rappel: St. Michaelis, Hauptkirche und Wahrzeichen Hamburgs, Verlag Monumente und Menschen UG, Berlin, 2. Uplaag, ISBN978-3-939609-32-2

## Weblinks
* Indrag bi deacademic
* Carl Bertheau: Indrag bi de deutsche-biographie.de
Emel

**Emel** oder **Ämel** betekent

* allerhand lüttje Wörmer, de krupen oder krabbeln doot:
* en Woort for de Budden vun allerhand Koornschädlinge, as Langbeenmuggen, Koornkäver un Koornmotte,
* en anner Woort for Mieten,
* in de wecken Dialekte bedutt dat Woort de Maibudde,
* in Osterstade is Emel de Naam for dat Trütje oder dat Grasheemke,
* Emel, en törkschen Vörnaam,
* Emel (* 1975), Swiezer Sängerin.

**Emel** is de Familiennaam von

* Alexander Emel (1897–1936), düütschen Politiker,
* Muhammed Emel (* 1995), törkschen Footballspeler.
France Gall

**France Gall** (* 9. Oktober 1947 in Paris as I*sabelle Geneviève Marie Anne Gall*; † 7. Januar 2018 in Paris) weer en franzöösch Singerin.

1965 hett se dat Land Luxemborg mit dat Leed *Poupée de cire, poupée de son*, van Serge Gainsbourg bi den Eurovision Song Contest vertreeden un wunnen. 1988 folg as woll hör gröttste Spood dat Leed *Ella, elle l’a*. 

## Weblinks
* (Nahroop in Neue Zürcher Zeitung)
* (Nahroop; franzöösch)
Suzumushi

En **Suzumushi** (*Meloimorpha japonicus*), is en Heemke, de in Asien tohuse is. Sunnerlich in Japan is dat bekannt vunwegen sien Gesang.

## De Naam
Suzumushi (鈴虫) heet oversett Klocken-Heemke un Klocken-Bimmel-Heemke.

## Wat for’n Rull dat Suzumushi in japaansche Literatur spelen deit
*M. japonicus* warrt in Haiku-Gedichte as Kigo (Johrtiedenwoort) for “Harfst” bruukt. 'Suzumushi' is ok de Titel vun dat 38. Kapitel in Murasaki Shibuku sien Vertellen vun den Prinzen Genji. In Yasunari Kawabata sien Roman “De ole Hööftstadt” (Koto 古都) hollt de Hööft-Charakter Chieko Sada Suzumushis as Huusdeerter. Vundeswegen weert se in düssen Roman fökener nömmt. 

## Galerie

Homoeogryllus japonicus1.jpg
Suzumushi 06z3286.ogg
Suzumushi 06z3310.ogg


## Weblenken
Ansbach

**Ansbach** (ok Anspach, ehedem Onolzbach, latiensch: Onoldinum), is en kreisfree Stadt in Mittelfranken in dat Bundsland Bayern. Se hett 41.532 Inwahner (Stand: 31. Dezember 2016) up en Flach van 99,91 km. Se is Seet van de Bezirksregeeren van Mittelfranken.

De Stadt verdankt ehrn Oorsprung den St. Gumpertsstift, en Benediktinerkloster, dat van St. Gumpert ut dat fränksch Hartoggeslecht um 750 upricht wurr. 1057 wurr dat in en Chorherrenstift umwannelt un 1560 säkulariseert.

## Bekannt Lüüd ut de Stadt
* Johann Caspar Herterich (1843-1905), Maler
* Werner Hans Schmidt (*1944), Grafiker und Breefmarkenkünstler

## Weblinks
* Ansbach in Meyers Konversationslexikon, afropen an‘ 13. Januar 2018
* van de Stadt Ansbach
* (Stand: Januar 2018 mit anner Inwahnertall
* Geschichte
Kirn

----
**Kirn** is en Stadt in den Landkreis Bad Kreuznach in dat Bundsland Rhienland-Palz. Se hett 8.149 Inwahner (Stand: 2015) up en Flach van 16,53 km².

De Naam van de Stadt düükt as Chira eerstmals in en Oorkunn van dat Kloster Fulda ut dat Johr 841 up, man nimmt aber an, dat de Gegend all wesentlich fröher besiedelt weer. De Naam vun de Stadt hett sien Oorsprung wohrschienlich van dat keltisch Woort *Kyr*, wat för Water steiht.

## Söhns un Döchter ut disse Stadt
* Peter Wilhelm Dröscher (1946-2020), Landdagsafordneter vun Rhienland-Palz

## Weblinks
* Geschichte van Kirn, Stand Januar 2018
Reims

----
**Reims** [ʁɛ̃ːs] (fröher ok: Rheims)  is en Stadt in Frankriek. Se hett 184.076 Inwahner (Stand: 1. Januar 2015) up en Flach van 46,90 km². Se liggt in de Champagne in‘ Nordosten van Frankriek, etwa 130 Kilometer van Paris weg. De Stadt is um 80 vör Christi vun de Kelten grünnd wurrn. 

Bekannt is de Stadt wegen hör Kathedrale Notre-Dame, in de immerhen 33 franzöösch Könige kröönt wurrn sünd.

## Weblinks
* https://www.citypopulation.de/php/france-marne_d.php?cityid=51454
Kornwestheim

----
**Kornwestheim** is en Stadt in dat Bundsland Baden-Württemberg. Se is mit 33.803 Inwahner (Stand: 31. Dezember 2018) up en Flach van 14,65 km² de dartgröttste Stadt van den Landkreis Ludwigsburg nah Ludwigsburg un Bietigheim-Bissingen un bild mit Ludwigsburg en Mittelzentrum. Siet 1956 is Kornwestheim Groot Kreisstadt.

Eerstmals is Konwestheim in en Oorkunn um 780 in den Codex Laureshamensis, dat Zinsregister vun dat Kloster Lorsch nömmt wurrn. 

1891 hemm dor Jakob Sigle un Max Levi en Schohfabrik grünnd, de latere Salamander AG. 1898 hett sück dor de Iesengeeteree A. Stotz hier ansiedelt, 1939 de Firma Kreidler.

## Weblinks
* Siet van de Stadt Kornwestheim
* Stand: Januar 2018 mit anner Inwahnertall]
Ulm

----
**Ulm** is en Stadt in den Regeerensbezirk Tübingen in dat Bundsland Baden-Württemberg. Se hett 122.636 Inwahner up en Flach van 118,69 km². Se is en ehmalge Rieksstadt.

Bekannt is de Stadt dör de Kark Ulmer Münster, de mit 161,53 Meter den hööchsten Karktoorn van de Welt hett. De bekannteste Ulmer is Albert Einstein, de 1879 in Ulm boren un 1955 in den USA storven is. Grünnd wurrn is de Stadt 1150.

In Ulm is hüüd ünner annern de Pharmafirma ratiopharm to Huus.

## Döchter un Söhns vun de Stadt
* Julia Tannheimer (* 2005), düütsch Biathletin

## Weblinks
* Geschichte van Ulm, Stand: Januar 2018)
Stian Eckhoff

**Stian Eckhoff** (* 3. September 1979 in Trondheim) is en ehmalger norweegsch Biathlet.

## Karriere
Mit teihn Johren fung Eckhoff mit den Biathlonsport an un wurr mit 17 Jahren in dat Junioren-Natschonalteam vun Norwegen upnommen. Af 2000 is he in Weltcup antreeden. Sien eersten Weltcupsieg reck he 2004 in Östersund (Sweden) in' Sprint. De Saison 2004/2005 hett he as 10. van den Gesamtweltcup afslooten un weer dormit achter Ole Einar Bjørndalen tweetbest Norweger. Dorto keem he in den Massenstartweltcup in de Saison up Platz 5 un in' Sprintweltcup up Platz 7.

Eckhoff sien gröttste Spood weer de Gewinn vun den Staffel-Weltmeestertitel 2005 in Hochfilzen (Öösterriek) an de Siet vun Ole Einar Bjørndalen, Halvard Hanevold un Egil Gjelland. 

Bi de Olympisch Winterspelen 2006 reck he mit de norweegsch Staffel gemeensam mit Halvard Hanevold, Frode Andresen un Ole Einar Bjørndalen Platz 5. In sien Loopbahn hett he 8 Weltcupsiege fiern kunnt, dorvan twee Eenzelsiege.

In' Sömmer 2009 geev he sien Rückträe vun den aktiven Sport bekannt. Nah de aktiv Karriere wurr he Trainer un traineert af de Saison 2014/15 dat Natschonalteam van de norweegsch Fruen.

Eckhoff is verlobt mit de norweegsch Biathletin Anne Ingstadbjørg un leevt mit hör tosommen in Trondheim. Sien Süsters Kaja un Tiril sünd ok Biathletinnen.

## Weblenken
* Siet van de IBU

## Enkeld Nahwiesen
Schinnenheemken

De **Schinnenheemken** (Mogoplistidae) sünd en Familie mank de Haupeer (Orthoptera). Se sünd sunnerlich in de Tropen un in de Subtropen tohuse. Bitherto sünd 365 Aarden in 30 Geslechter beschreven wurrn., wohrschienlich gifft dat avers noch veel mehr Aarden.

## Kennteken
De Deerter sünd twuschen 4 un 13 Millimeters lang. Dor sünd se for Haupeer man lüttjet mit. Meist sünd se bruun, en poor Aarden fallt ok dör dannige Musters up. De Seken hefft all gor keen Flunken, bi de Heken fehlt de Achterflunken, de to’n Flegen nödig sünd. Vörflunken gift dat bi de Heken jummers, vunwegen datt se mit de Vörflunken ehrn Gesang utöövt (Stridulatschoon) un dor de Seken mit anlockt. De Vörflunken sund alltied körter, as dat Achtelief. De Schenkels vun’e Achterbeen sünd grötter un dicker, dor könnt se mit jumpen. Over dat ganze Lief hen sitt lüttje Schinnen, dor hefft se ok ehrn Naam vun weg, just as in de Engelsche Spraken, dor heet se "scaly crickets", wat „Schinnenheemken“ bedüden deit. Hen un wenn kaamt ok langere Bössen vor. De Schinnen staht to’n Deel een over de annere weg un könnt dat ganze Butenskelett todecken.. 

## Wie se leven doot
De meisten Aarden sünd in’e Nacht togange un leevt in Boomkronen vun Wolden. In Troopschen Regenwoold könnt se in Masse vorkamen. De eenzigste Aart, de in Europa ehre matigen Zonen leven deit, is 
*[[Pseudomogoplistes vicentae]]*. Se hett sik instellt up dat Leven an felsige Küsten an’e See un kummt vor an de Atlantikküst bit hen na England. Se is to verglieken mit  
*Pseudomogoplistes squamiger* in de Gemarken um de Middellannsche See umto, de just so leven deit.. De Aarden weert as Allensfreters ankeken. Over de Aart, wie de meisten Aarden leevt un wasst un sik vermehrt, is nich veel bekannt.

## Wo se vorkamen doot
De Familie is meist up de ganze Welt tohuse. In Europa leevt 8 Aarden, keen vun jem in Middeleuropa. Dat Buschheemken *[[Arachnocephalus vestitus]]* kummt in Noorditalien bit an den süüdlichen Rand vun de Alpen ran.. De meisten Aarden sünd in de Tropen vun de Ole Welt tohuse. Ut Australien sünd 80 Aarden bekannt.. Ofschoonst se keen Flunken hefft, weert ok Eilannen besiedelt, de in’n Ozean wiet af liggen doot, as  Ascension un St. Helena. Dat warrt annahmen, datt se mit Drievholt na de Eilannen henkamen sünd.  

## Phylogenie un Taxonomie
Vörmols is de Familie as Unnerfamilie Mogoplistinae vun de Echten Heemken ankeken wurrn. Vun 1987 af an weert se as egenstännige Familie ankeken. Bi en molekulare Studie mit Hölpe vun homologe DNA-Sequenzen sünd de Echten Heemken as Sustergruppe rutsuert.. De Familie warrt in twee hüdige Unnerfamilien updeelt. Datt se tosamenhören doot, is na en molekulare Studie wohrschienlich
*Unnerfamilie Malgasiinae mit dat eenzigst Geslecht *[[Malgasia]]*. Tominnst 12 Aarden. Endemiten vun Madagaskar, in Höhlen tohuse; butendem is een Aart 2014 up de Seychellen nee funnen un beschreven wurrn. Sunner Flunken, ohne Höörgöter. 
*Unnerfamilie Mogoplistinae

## Belege


## Weblenken
Mombasa

----
**Mombasa** is en Stadt in Kenia un mit rund 915.000 Inwahner (Stand: 2009) de tweetgröttste Stand vun dat Land.

Mombasa Islands erstreckt sück över en Flach van 13 km² un bild den Stadtkarn. De Hüüs in de Oltstadt stammen gröttstendeels noch ut dat 19. Johrhunnert. Besünners de tallriek araabsch Hüüs mit upwännig Snitzereen un Messingdören sünd good antokieken.

Blangenbi is dat de wichtigste Habenstadt van Ostafrika.

## Weblinks

* https://web.archive.org/web/20170924061817/http://keniaurlaub.org/mombasa.html (Stand: Januar 2018)
Vlieland

----
**Vlieland** is de tweetlüttste vun de bewahnt Eilannen in dat Freesch Wattenmehr un hörrt to de Westfreesch Inseln. Se is ok an‘n wietsten van de Küst weg.

Dat eenzig Dörp van Vlieland is Oost-Vlieland. Up dat Eiland wahnen etwa 1.100 Minchen up en Flach van 36,1 km². Se is dormit wat grötter as Schiermonnikoog. Inwahner dröfft mit Sonnergenehmigung up dat Eiland mit Autos fohren, Urlauber aber nich.

## Weblinks
(Stand: Januar 2018)
Eckhoff

**Eckhoff** is de Familiennaam von

* Heinz Eckhoff (* 1925), düütschen Politiker un Ünnernehmer,
,
* Øivind Eckhoff (1916–2001), noorweegschen Pianist un Musikoloog,
* Stian Eckhoff (* 1979), noorweegschen Biathlet,
* Tias Eckhoff (1926–2016), noorweegschen Keramiker un Industriedesigner,
* Tiril Eckhoff (* 1990), noorweegsche Biathletin,
* Torstein Einang Eckhoff (1916–1993), noorweegschen Perfesser.

Kiek ok bi: Eckhof, Ekhof.
Jens Eckhoff

**Jens Eckhoff** is de Naam von

* Jens Eckhoff (* 1966), düütschen Politiker,
* *Jens-Michael Eckhoff* oder ok *Jean-Michel Tourette* (* 1975), düütschen Musiker von Wir sind Helden.
Kontiolahti

----
**Kontiolahti** is en Gemeend in‘ Osten van Finnland in Nordkarelien. Dor leven 14.806 Minschen (Stand: 31. Dezember 2016). Dat plattdüütsch Woort för Kontiolahti is Borenbucht.

Bekannt is de Gemeend dör de dor meest jedes Johr stattfinnen Biathlon-Wettbewarfen.
Fürth

----

**Fürth** is en kreisfree Grootstadt in dat Bundsland Bayern. De Stadt hett 133.997 Inwahner (Stand 2022) up en Flach van 63,35 km², un is dormit de sössgröttste Stadt in Bayern.

An’n 7. Dezember 1835, is de tüschen Nürnbarg un Fürth eerste düütsch Iesenbanhn fohren. 

## Söhns un Döchter vun de Stadt
* Ludwig Erhard (1897-1997), düütsch Politiker un Bundskanzler
* Herbert Erhardt (1930-2010), düütsch Footballnatschonalspeler
* Karl Mai (1928-1993), düütsch Footballnatschonalspeler

## Partnerstädte
* Limoges, Frankriek
* Marmaris, Törkie
* Paisley, Schottland
* Xylokastro, Grekenland

## Weblinks
* Website van de Stadt
* Statistik
Wöstenhaupeerd

Dat **Wöstenhaupeerd** (*Schistocerca gregaria*) is en Haupeerd, dat ok as Treckhaupeerd uptreden deit. As enkelt Insekt is dat man lüttjet un fallt nich wieter up, man wenn sik dat in Swarms tohopenfinnen deit, könnt dor bit hen to 50 Mio. Deerter up’n Treck gahn. 

## Wie sik dat Wöstenhaupeerd vermehren deit
De Paarung löppt so af, datt en Heken up den Ruggen vun en Seken jumpen oder krupen deit un den sien Lief mit siene Been umfaten deit. Dat Sperma warrt vun de Spitz vun sien Achterlief an dat Seken wietergeven un dor spiekert. Dat kann en poor Stunnen lang duern un langt for allerhand Leggels. Na de Paarung leggt dat Seken twuschen 20 un 80 Eier in en Schuumsuulen up’e Eer. De Schuumsuul warrt hard un so sünd de Eier schuult. Bit de Lüttjen utkrupen doot, kann dat twee Weken oder langer duern, dat hangt vun de Temperatur af.

## De Treckphase
Dat Leven vun en Populatschoon vun Wöstenhaupeer löppt in twee Phasen af: De „solitäre” Phase (Enkeltphase) un de „gregäre“ Phase (Swarmphase). In de solitäre Phase blievt all Deerter vun desülvige Aart, wo se sünd. Wenn nu de Umstänn sunnerlich good sünd, kann dat angahn, dat so veel Budden utkrupen doot, datt se to’n Overleven mehr Platz bruken doot, as dor is. Denn fangt se an to Wannern un gaht up’n Treck. In de Swarmphase benehmt sik all Deerter liek un ännert de Richtung vun den Treck nich mehr. Bi Unnersökens is rutkamen, datt (solitäre) Nymphen just so, as utwussene Deerter, wenn se alleen uptrocken wurrn sünd, sik in bloß en poor Stunnen up en Treck umstellen könnt, wenn se in en Umto rinsett weert, wo dat bannig vull is. Annersrüm bruukt (gregäre) Haupeer een oder en ganze Reeg vun Generatschonen, wenn se sik dor up instellen schöllt, wedder solitär to leven.

## Aarntverlust
Wöstenhaupeer könnt an een Dag um un bi dat Egengewicht (±2 g) an Freten wegneihen: Blöder, Blöten, Bark, Stängels, Frücht un Saat weert vertehrt. Vundeswegen weert se as groot Untüüch ankeken. Meist all Planten weert freten, dormank Heerse, Ries, Mais, Sorghum, Zuckerrohr, Garsten, Kattuun, Aaftböme, Dattelpalmen, Grööntüüch, Akazien, Nadelböme un Bananenplanten. 
Schaden an de Aarnte is al in de Bibel  un in’n Koran beschreven. In dat 20. Johrhunnert hett dat Plagen vun Wöstenhaupeer geven in de Johre 1912-19, 1926-34, 1940-48, 1949-63, 1967-69 un 1986-89. Vun dor af an sünd se nochmol 1994 un 2004 utbraken.

## Literatur
* Stanley Baron: *Die achte Plage. Die Wüstenheuschrecke, der Welt größter Schädling* (OT: *The desert locust*). Parey, Hamburg, und Berlin 1975, ISBN 3-490-00418-3
* Stanley Baron, Fotos: viele Fotografen: *Heuschrecken - Die Zähne des Windes*. In: *[[GEO (Tiedschrift)|Geo-Magazin.]]* Hamburg 1978,9, S.112-132. 

## Belege


## Weblenken
Dreyer

**Dreyer** betekent

* Dreyer, en Familiennaam (för Lüüd mit düssen Naam kiek dor),
* Dreyer’s, US-amerikaanschen Hers‍teller von Ieskreem,
* Dreyer, Oort in de Gemeen Ochsenhausen in’n Landkreis Biberach, Baden-Württemberg,
* Dreyer, Stadt in Texas, USA,
* Dreyer & Reinbold Racing, US-amerikaansch Motorsport-Team,
* Huus Dreyer, Goodshuus in Wupperdaal, Noordrhien-Westfalen.

Kiek ok bi: Dreiher, Dreier.
Martin Dreyer

**Martin Dreyer** is de Naam von

* Martin Dreyer (*Johannes Dreyer*; 1748–1795), düütschen Ordensgeistlichen un Künstler,
* Martin Dreyer (* 1965), düütschen Theoloog un Schriever,
* Martin Dreyer (*Martin Paul Dreyer*; * 1966), neeseelandschen Schachspeler,
* Martin Dreyer (*Marthinus Christoffel Dreyer*; * 1988), süüdafrikaanschen Rugbyspeler,
* Martin Dreyer, US-amerikaanschen Journalist.
Otto Dreyer

**Otto Dreyer** is de Naam von

* Otto Dreyer (1837–1900), düütschen evangeelschen Theoloog,
* Otto Dreyer (1897–1972), Swiezer Architekt,
* Otto Dreyer (1903–1986), düütschen Politiker (NSDAP).
Michael Dreyer

**Michael Dreyer** is de Naam von

* Michael Dreyer (* 1953), düütschen Künstler,
* Michael Dreyer (* 1959), düütschen Politikwetenschopper un Historiker,
* Michael Dreyer, Filmproduzent,
* Michael Dreyer (* 1970), düütschen Musikproduzent un Veranstalter.

Kiek ok bi:
* Michael Dreier (* 1961), düütschen Politiker (CDU).
Kurt Dreyer

**Kurt Dreyer** is de Naam von

* Kurt Dreyer (1909–1981), düütsch-süüdafrikaanschen Schachspeler,
* Kurt Dreyer (* 1944), däänschen Schauspeler.
Karl Dreyer

**Karl Dreyer** is de Naam von

* Karl Heinrich Dreyer (1830–1900), düütschen Jurist un Parlamentarier,
* Karl-Joachim Dreyer (* 1942), düütschen Jurist un Bankmanager.

Kiek ok bi: Carl Dreyer.
Johann Dreyer

**Johann Dreyer** is de Naam von

* Johann Carl Heinrich Dreyer (1723–1802), düütschen Rechtswetenschopper un Politiker,
* Johann Heinrich Dreyer (1670–1737), Koopmann un Börgermeester in Lübeck,
* Johann Matthias Dreyer (1717–1769), düütschen Schriever un Journalist,
* Johann Melchior Dreyer (1746/1747–1824), düütschen Kumponist,
* Johann Traugott Dreyer von der Iller (1803–1871), öösterriekschen Offzeer un Mediziner.
Düren

----
**Düren** is en Stadt in den Kreis Düren in Noordrhien-Westfalen. Se hett 93.207 Inwahner (Stand: 31. Dezember 2022) up en Flach van 85 km².  Se liggt an den Nordrand van de Eifel tüschen Aken un Köln un nömmt sück in *Das Tor zur Nordeifel*. Dör de Stadt floot de Stroom Rur. 

747 wurrd Düren eerstmals in en Oorkunn upführt. Dormal hullen de fränkisch Huusmeier Karlmann un Pippin in dat Hoffgoot Düren (in villa quae dicitur Duria) en Rieksversammlung un Synode af. In de Folg hett sück ok Kaiser Karl de Grote immer weer längere Tiet in de 774 eerstmals nömmt Dürener Königspalz uphollen. De Palzkapelle weer de Vörgängerbau vun de hüüdig Annakark.

Düren harr somit en bedüüden Stellung in dat Düütsch Riek, noch bevör Aken sück later to’n Krönungsoort van völ düütsch Könige entwickeln dee.

## Bekannt Lüüd ut de Stadt
* Karl-Heinz Schnellinger (1939-2024), Footballnatschonalspeler
* Georg Stollenwerk (1930-2014), Footballnatschonalspeler

## Weblinks
* Inwahnertall
* Geschichte
Aas

**Aas** betekent

* Aas, Liev von en dood Deert, dat rött,
* Aas, Oort in de Gemeen Eaux-Bonnes in dat Département Pyrénées-Atlantiques, Frankriek,
* (3654) AAS, en Asteroid.

**Aas** is de Familiennaam von

* Alexander Aas (* 1978), noorweegschen Footballspeler,
* Arne Aas (1931–2000), noorweegschen Schauspeler un Speelbaas,
* Arto Aas (* 1980), eestnischen Politiker,
* Bjarne Aas (1886–1969), noorweegschen Ünnernehmer,
* Gregor Aas (* 1957), düütschen Forstwetenschopper,
* Hanne Haugen Aas (* 1988), noorweegsche Volleyball- un Beachvolleyballspelerin,
* Ingvild Aas (* 1980), noorweegsche Skilanglöperin,
* Jan Einar Aas (* 1955), noorweegschen Footballspeler,
* Karl Aas (1899–1943), noorweegschen Turner,
* Lars Aas (1879–1964), noorweegschen Fechter,
* Nils Aas (1933–2004), noorweegschen Bildhauer, Teekner un Grafiker,
* Norbert Aas (* 1950), düütschen Ethnoloog un Historiker,
* Olav Aas (* 1920), noorweegschen Botaniker,
* Per Almar Aas (1929–2014), noorweegschen Politiker,
* Ragnhild Aas (* 1984), noorweegsche Beachvolleyballspelerin,
* Ragnhild Elin Aas (* 1974), noorweegsche Footballspelerin,
* Roald Aas (1928–2012), noorweegschen Iesflinklöper,
* Rolf Aas (1891–1946), noorweegschen Footballspeler,
* Sigrid Aas (* 1980), noorweegsche Skilanglöperin,
* Taavi Aas (* 1966), eestnischen Politiker,
* Tore W. Aas (* 1957), noorweegschen Kumponist,
* Valentin Aas (1887–1961), noorweegschen Segler.

Kiek ok bi: Ås.
Björn Dreyer

**Björn Dreyer** is de Naam von

* Björn Dreyer (* 1977), düütschen Footballspeler un -trainer,
* Björn Dreyer (* 1989), düütschen Footballspeler.
Goltermann

**Goltermann** is de Familiennaam von

* Georg Goltermann (1824–1898), düütschen Cellospeler un Kumponist,
* Heinrich Goltermann (1823–1899), plattdüütschen Schriever,
* Julius Goltermann (1823–1876), düütschen Cellospeler un Kumponist,
* Svenja Goltermann (* 1965), düütsche Historikerin.

**Goltermann** betekent ok

* Wandel & Goltermann, düütsch Ünnernehmen.
Borkenstein

**Borkenstein** is de Familiennaam von

* Elke Borkenstein (* 1971), düütsche Schauspelerin,
* Hinrich Borkenstein (1705–1777), Hambörger Schriever,
* Robert Borkenstein (1912–2002), US-amerikaanschen Utfinner,
* Susette Borkenstein (1769–1802), Friedrich Hölderlin sien *Diotima*.
Heinrich Dreyer

**Heinrich Dreyer** is de Naam von

* Heinrich Dreyer, düütschen Ünnernehmer,
* Heinrich Dreyer (1884–1929), düütschen Bahnbeamten un Schriever,
* Heinrich Dreyer (1935–1994), düütschen Bahnbeamten un Politiker (CDU).

**Heinrich Dreyer** betekent ok

* Heinrich Dreyer, düütschen Fohrtüüghersteller.
Carl Dreyer

**Carl Dreyer** is de Naam von

* Carl Dreyer (1796–1886), düütschen Offzeer,
* Carl Henrich Dreyer (1723–1802), düütschen Rechtswetenschopper un Politiker,
* Carl Theodor Dreyer (1889–1968), däänschen Speelbaas.

Kiek ok bi: Karl Dreyer, Karl Dreier.
Stollenwerk

**Stollenwerk** is de Familiennaam von

* Christoph Stollenwerk (* 1935), düütschen Jurist, Verwaltungsbeamten un Politiker (CDU),
* Georg Stollenwerk (1930–2014), düütschen Footballspeler un -trainer,
* Helena Stollenwerk (1852–1900), düütsche Ordensgrünnerin,
* Josef Stollenwerk (1930–2016), düütschen Ünnernehmer,
,
* Willy Stollenwerk (* 1935), düütschen Ünnernehmer.

**Stollenwerk** betekent ok

* Stollenwerk, Oort in de Gemeen Stolberg-Vicht in’n Kreis Aken, Noordrhien-Westfalen,
* Stollenwerk, Kunservenhersteller ut’n Kreis Düren.

Kiek ok bi: Stollwerck.
Schmelzkopf

**Schmelzkopf** is de Familiennaam von

* Eduard Schmelzkopf (1887–1966), plattdüütschen Schriever,
* Marie Schmelzkopf (1887–1966), düütsche Politikerin.
Wilhelm Stollenwerk

**Wilhelm Stollenwerk** is de Naam von

* Wilhelm Stollenwerk (1891–1952), düütschen Agrikulturchemiker,
* Wilhelm Stollenwerk (1906–1961), düütschen Kumponist.
Marie Schmelzkopf

**Marie Sophie Josephine Schmelzkopf**, borene *Biß*, (* 26. Februar 1887 in Niemünster; † 11. November 1966 ok dor) weer en düütsche Politikerin von de SPD.

Schmelzkopf weer von Beroop Huusfru. Se is 1908 in de SPD rin un weer in de Gewerkschaftsbewegung. 1929 is se Stadtverornte von de SPD in Niemünster worrn. Düt Amt harr se na’n Tweten Weltkrieg denn von 1945 bet 1958 noch en tweet Maal. Von’n 26. Februar bet 11. November 1946 weer se Maat von’n eersten ernannten Landdag von Sleswig-Holsteen. Dor hett se ok in’n Utschuss för Volkswollfohrt un in’n Utschuss för  Katastrofenafwehr seten.

## Footnoten
Stühlmeyer

**Stühlmeyer** is de Familiennaam von

* Barbara Stühlmeyer (* 1964), düütsche Theologin, Karkenmusikerin un Musikwetenschopperin,
* Heinrich Stühlmeyer (1907–1978), düütschen Kustos un Kanter,
* Ludger Stühlmeyer (* 1961), düütschen Kanter, Kumponist un Musikwetenschopper,
* Patrick Stühlmeyer (* 1990), düütschen Springrieder,
* Reinhold Stühlmeyer (1934–2012), düütschen Beamten, Gewerkschafter, Politiker un Schriever,
* Thomas Stühlmeyer (* 1964), düütschen Theoloog.
Falkanger

**Falkanger** is de Familiennaam von

,
* Thor Falkanger (* 1934), noorweegschen Jurist,
* Torbjørn Falkanger (1927–2013), noorweegschen Skispringer.
Aage Thor Falkanger

**Aage Thor Falkanger** is de Naam von

* Aage Thor Falkanger (1902–1981), noorweegschen Jurist,
* Aage Thor Falkanger (* 1965), noorweegschen Jurist.
Husmann

**Husmann** is de Familiennaam von

* Fritz Husmann (*Friedrich Husmann*; 1877–1950), plattdüütschen Schriever,
* Fritz Husmann (1896–1982), düütschen Maler,
* Heinrich Husmann (1908–1983), düütschen Musikwetenschopper,
* Jana Husmann (* 1973), düütsche Kulturwetenschopperin,
* Johann Philipp Husmann († 1651), kaiserlichen Offzeer,
* Manfred Husmann (* 1943), düütschen Richter,
* Martin Husmann (* 1967), düütschen TV- un Filmproduzent,
* Mathias Husmann (* 1948), düütschen Dirigent un Kumponist,
* Max Husmann (1888–1965), Swiezer Fredensvermiddler un Pädagoog,
* Ralf Husmann (* 1964), düütschen Kabarettist, Feernsehproduzent un Schriever,
* Richard Husmann (1922–1987), tschechschen Schriever,
* Wilhelm Husmann (1900–1979), düütschen Chemiker.

Kiek ok bi: Huusmann, Hußmann, Husemann.
Popping

**Popping** betekent

* Popping, en Danzstil in’n Breakdance.

**Popping** is de Familiennaam von

* Friedrich Popping († 1640), Jurist un Raadssekretär ut Lübeck,
* Jan Hendriks Popping (1852–1927), Stellingwarver Bookdrucker, Bookhändler un Schriever,
* Nikolaus Popping († 1583), Jurist un Raadssekretär ut Lübeck.
Wette

**Wette** is de Familiennaam von

* Adelheid Wette (1858–1916), düütsche Schrieversche un Librettistin,
* Hermann Wette (1857–1919), düütschen Schriever un Dokter,
* Hermann Maria Wette (1900–1982), düütschen Musikwetenschopper, Kumponist un Maler,
* Wilhelm Martin Leberecht de Wette (1780–1849), düütschen Theoloog,
* Wolfram Wette (* 1940), düütschen Historiker.

Kiek ok bi: Vette.
Parkkinen

**Parkkinen** is de Familiennaam von

* Anniina Parkkinen (* 1996), finnsche Beachvolleyballspelerin,
* Jukka Parkkinen (* 1948), finnschen Schriever,
* Lassi Parkkinen (1917–1994), finnschen Iesflinklöper,
* Leena Parkkinen (* 1979), finnsche Schrieversche,
* Sami Parkkinen (* 1962), finnschen Schriever un Dramaturg.
Mähl

**Mähl** is de Familiennaam von

* Albert Mähl (1893–1970), düütschen Schriever un Journalist,
* Andreas Mähl (* 1961), düütschen Footballspeler,
* Eva Mähl (* 1965), düütsche Feernsehmoderatorin un Schauspelerin,
* Gustav Mähl (1789–1833), düütschen Chemiker un Pharmazeut,
* Hans-Joachim Mähl (1923–2001), düütschen Literaturwetenschopper,
* Jochen Mähl (*Joachim Mähl*; 1827–1909), plattdüütschen Schriever.

Kiek ok bi: Mahl, Mehl.
Goossens

**Goossens** is de Familiennaam von

* Carry Goossens (* 1953), belgischen Schauspeler un Komödiant,
* Daniel Goossens (* 1954), franzööschen Comicteekner,
* Eugeen Goossens (* 1942), belgischen Comicteekner,
,
* Hanne Goossens (* 1992), belgische Schachspelerin,
* Jan Goossens (* 1930), belgischen Philoloog,
* Jean-Maurice Goossens (1892–1965), belgischen Ieshockeyspeler,
* John Goossens (* 1988), belgischen Footballspeler,
* Josse Goossens (1876–1929), düütschen Maler,
* Léon Goossens (1897–1988), engelschen Oboenspeler,
* Marc Goossens (* 1969), belgischen Rennfohrer,
* Marie Goossens (1894–1991), engelsche Harpspelerin,
* Michaël Goossens (* 1973), belgischen Footballspeler,
* Minnie Goossens (*Hermine Goossens*; 1878–1968), Bildhauer un Keramikerin,
* Peter Goossens (* 1964), belgischen Kock,
* Pierre-Lambert Goossens (1827–1906), belgischen Kardinaal,
* Ray Goossens (* 1924), belgischen Comicteekner,
* Roland Goossens (* 1937), belgischen Comicteekner,
* Sidonie Goossens (1899–2004), engelsche Harpspelerin.

**Goossens** betekent ok

* Mount Goossens, Barg in Königin-Maud-Land, Antarktika.
Eugène Goossens

**Eugène Goossens** is de Naam von

* Eugène Goossens (1845–1906), belgischen Dirigent,
* Eugène Goossens (1867–1958), franzööschen Dirigent,
* Eugène Aynsley Goossens (1893–1962), engelschen Dirigent un Kumponist.
Pogue

**Pogue** is de Familiennaam von

* Forrest C. Pogue (1912–1996), US-amerikaanschen Historiker,
* John Pogue (* 20. Johrhunnert), US-amerikaanschen Dreihbookschriever, Speelbaas un Produzent,
* Ken Pogue (1934–2015), kanaadschen Schauspeler,
* William Reid Pogue (1930–2014), US-amerikaanschen Astronaut.
Aldrin

**Aldrin** betekent

* Aldrin, en Insektizid,
* Aldrin, en Maandkrater,
* (6470) Aldrin, en Asteroid.

**Aldrin** is de Familiennaam von

* Anil Alexander Aldrin (* 1971), indischen Hockeyspeler,
* Buzz Aldrin (* 1930), US-amerikaanschen Astronaut.
Lorring

**Lorring** is de Familiennaam von

* Joan Lorring (1926–2014), US-amerikaansche Schauspelerin,
* Lotte Lorring (1893–1939), düütsche Schauspelerin un Sängerin.

Kiek ok bi: Loring.
Heger

**Heger** is de Familiennaam von

* Altfrid Heger (* 1958), düütschen Rennfohrer,
* Angelina Heger (* 1992), düütsche Feernsehdorstellerin,
* Annie Heger (* 1983), düütsche Moderatorin, Sängerin un Schrieversche,
* Anton Heger (1887–1964), düütschen Forstwetenschopper,
* Dionysius Franz Heger (1887–1945), böhmschen kathoolschen Geistlichen,
* Eugen Rudolf Heger (1892–1954), öösterriekschen Architekt,
* Eugénie Heger-Gasser (1861–?), öösterrieksche Malerin,
* Eva-Brigitte Rudolph-Heger (* 1934), düütsche Politikerin (CDU),
* Ferdinand Heger (1920–1976), öösterriekschen Füürwehrfunkschonär,
,
,
* Gabriele Heger (* üm 1950), öösterrieksche Historikerin,
* Gernot Heger (* 1943), düütschen Kristallograaf,
* Grete Heger (1916–2007), öösterrieksch-swiezersche Schauspelerin,
* Hans Heger (1915–1993), öösterriekschen Politiker (ÖVP),
* Hans-Jakob Heger (* 1938), düütschen Industrieünnernehmer,
* Heinrich Heger (1832–1888), düütsch-däänschen Maler,
* Heinz Heger (1914–1978), öösterriekschen Schriever,
* Hilde Heger (1899–1998), öösterrieksche Künstlerin,
* Ignaz Heger (1824–1880), öösterriekschen Mediziner un Techniker,
* Ignaz Jacob Heger (1808–1854), öösterriekschen Stenograaf,
* Josef Heger (1893–1952), öösterriekschen Politiker,
* Karl Heger (1906–1996), jugoslawiendüütschen KZ-Lagerkummandant,
* Karl Robert Heger (1884–1962), düütschen Footballspeler,
* Klaus Heger (1927–1993), düütschen Romanist un Spraakwetenschopper,
* Leoš Heger (* 1948), tschechschen Dokter un Politiker,
* Martin Heger (* 1968), düütschen Jurist,
* Melchior Heger (1522–1568), düütschen Kanter,
* Moritz Heger (* 1971), düütschen Schriever,
* Norbert Heger (* 1939), öösterriekschen Archäoloog,
* Peter Heger (* 1956), öösterriekschen Politiker (SPÖ),
* Robert Heger (1886–1978), düütschen Dirigent un Kumponist,
* Svetlana Heger (* 1968), tschechsche Künstlerin,
* Thomas Heger (* 1961), düütschen Maler un Bildhauer,
* Waldemar Heger (1919–2007), jugoslawiendüütschen KZ-Lagerkummandant,
* Wanda Heger (1921–2017), noorweegsche Ünnerstütterin von skandinaavsche Fungene in Düütschland,
* Werner Heger (* 1942), düütschen Lichtathlet,
* Wilhelm Heger (1904–?), düütschen Ünnernehmer.

Kiek ok bi: Heeger, Häger.
Franz Heger

**Franz Heger** is de Naam von

* Franz Heger (1792–1836), düütschen Architekt un Koppersteker,
* Franz Heger (1853–1931), öösterriekschen Ethnoloog.
Friedrich Heger

**Friedrich Heger** is de Naam von

* Friedrich Heger, öösterriekschen Journalist un Rutgever,
* Friedrich Anton Otto Maria Heger (1865–1935), düütschen Postbeamten.