Bull (Steernbild)

De **Bull** (lat. **Taurus**, astronoomsch Teken: ♉) is en vun de modernen 88 Steernbiller, dat in’t Rebeet vun de Ekliptik to finnen is. Dormit höört dat to de twölf Deerkreisteken.

## Utsehn un Beschrieven
De Bull steiht in’n Noorden vun dat opfallen Steernbild Orion. De Kopp vun’n Bull warrt billt vun de hellsten Steerns vun den apenen Steernhopen *[[Hyaden (Astronomie)|Hyaden]]* („Regensteerns“), de üm den Hööftsteern Aldebaran anordent sünd. De opfallen rode Aldebaran sülvst höört aver nich to den Steernhopen. He stellr dat Oog vun den Bull dor. Mit ’n beten Afstand staht na Oosten vun de Hyaden de Steerns Elnath un ζ Tauri, de de Höörn billt.

In’n Noordwesten vun de Hyaden steiht en wieteren apenen Steernhopen, de Plejaden, M 45 oder ok „Sövensteerns“ nöömt warrt.

To sehn is de Bull vun’n Harvst bit in’t Fröhjohr. Dör dat Steernbild verlöpt de Ekliptik, so dat dör dat Steernbild de Sünn, de Maand un de Planeten vun’t Sünnsystem dörwannern doot. Dorüm tellt de Bull to de Deerkreisteken. Man, de Tietpunkt vun’n Sünndörgang dör dat Steernbild hett sik siet de Antike schaven vun wegen de Präzessionsbewegen vun de Eerdass. Opstunns steiht de Sünn vun’n 13. Mai bit to’n 21. Juni in’n Bull.

De Sünn steiht siet 1990 to de Tiet vun de Sommersünnwend in’n Bull. Vörher stünn se in’t Steernbild Tweeschen. In de Antike weer de Sommerpunkt in’t Steernbild Kreeft. Dorvun kummt de Beteken „Wennkreis vun’n Kreeft“, de noch vundaag för den Nöördlichen Wennkreis begäng is.

## Historie
De Bull höört to de öllsten Steernbiller un weer al in de fröhen Hoochkulturen bekannt. An’n fröhesten nöömt is de Bull („Taurus“) bi de Sumerer in’t 3. Johrdusend v. Chr. Dat Steernbild is een vun de 48 klassischen Steernbiller, de vun Ptolemäus beschreven worrn sünd.

De Hyaden hebbt den Binaam „Regensteerns“, as jemehr Opgahn an’n Avend in’n Harvst weer un en regenrieke Johrestiet ankünnigen de. Bi de ollen Greken weern de Hyaden en eegen Steernbild.

In’t Johr 1054 lücht in’t Steernbild Bull en Supernova op, wat vun chinees’sche Astronomen opschreven worrn is. De Överrest vun disse Steernexploschoon is noch vundaag as Kreeftnevel to sehn. De franzöösche Astronom un Kometenjager Charles Messier hett dissen Nevel as eersten in sien Kataloog (Messier-Kataloog) opnahmen.

## Mythologie
To dat Steernbild BUll gifft dat twee Oorsprungsmythologien:

Bi de Sumerer harr dat Steernbild den Naam *Himmelbull / Bull vun’n Himmel* (Gu4-an-na/Gud anna) un warrt vun de Forschers tomeist mit „Taurus“, den Gegenspeler vun’n Jager Orion, in Verbinnen bröcht. Man, eenige Historikers wiest ok op dat tweete Bull-Steernbild hen, den Zentaur, un nehmt keen eendüdig Toorden vör.

Na de greekschen Mythologie hett Zeus de Gestalt vun’n Bull annahmen, as se sik an de schöne Europa ranmaken un op sien Rüch na Kreta roven wull. Annere Borns seggt, dat Zeus sik nich wanneln de, man en Bull utschickt hett, de Europa na Kreta bringen schüll. Op Kreta hett sik de Bull later in de Königin Pasiphae. Ut disse Verbinnen is dat Undeer Minotaurus tostannen kamen. De Seegott Poseidon hett den Bull dorför straaft, de siether füerspeen op dat Eiland rümlopen müss. Herakles hett den Bull infungen un na Grekenland bröcht. Man dor hett de dat Fastland verwööst. Opletzt is de Bull bi Marathon vun den Helden Theseus doodmaakt worrn.

De Hyaden weern na de greekschen Mythologie Döchter vun den Titanen Atlas. Se künnen den Dood vun jemehrn Broder nich verwinnen un künnen nich ophöörn üm em to wenen. Dorüm sünd se an’n Himmel verbannt worrn.

De Plejaden sünd Atlas, sien Fro Pleione un wietere vun sien schönen Döchter. Üm jem för’t Nalopen vun Orion to schulen hett Zeus jem an’n Himmel sett. Dor löpt Orion jem jümmer noch Nacht för Nacht achteran, man ahn jem intohollen.

## Objekten

### Steerns

De hellsten Steern in’n Bull is de röötliche Aldebaran. Dat is en Roden Rees mit den 40-facken Dörmeter un de 125-facke Lüchtkraft as uns Sünn. Aldebaran is ruchweg 65 Lichtjohr wiet weg. He liggt direkt an de Ekliptik un warrt dorüm regelmatig vun de Sünn oder vun’n Maand verdeckt, mitünner ok mol vun en Planeten. Liekers, dat dat so utsütt, as wenn Aldebaran mitten mang de Hyaden steiht, höört he aver nich do den Steernhopen.

De Naam Aldebaran kummt ut de Araabsche Spraak un heet ungefähr „de (de Plejaden) nafolgt“

### Dubbelsteerns

De Dubbelsteernsystemen θ un σ Tauri sünd vun wegen jemehrn groten Winkelafstand vun 337 un 429 Bagensekunnen al mit bloot Oog to sehn. Beid Systemen höört to’n Steernhopen Hyaden un sünd dormit ruchweg 150 Lichtjohr wiet weg.

### Ännerlich Steerns

### [[Messier-Kataloog|Messier]]- un [[New General Catalogue|NGC]]-Objekten

Baven den „Hoornsteern“ ζ Tauri steiht de Kreeftnevel, de ruchweg 6.300 Lichtjohr weg is. Dat is de Överrest, de vun en Supernova-Exploschoon in’t Johr 1054 nableven is. In en Teleskop is he ’n diffusen Nevelplack to sehn, man op länger belichte Biller sünd komplexe Strukturen to sehn.

De Plejaden sünd en apenen Steernhopen in’n Afstand vun ruchweg 410 Lichtjohr, to den üm un bi 3.000 Steern höört. De Steernhopen is noch bannig jung – dat Öller warrt op ruchweg 80 Millionen Johr schätzt. To sehn sünd de Plejaden al mit dat blote Oog. Afhangig vun de Sicht kann een söss bit negen Steerns kennen. In en Feernglas sünd se wunnerschön antokieken. Op länger belichte Fotografien kann ok en blau schimmern Reflekschoonsnevel sehn warrn.

De Hyaden sünd ok en apenen Steernhopen, de ut mehrere Hunnert Steerns besteiht un ruchweg 150 Lichtjohr wiet weg is. De hellsten Steerns sünd V-förmig anordent un billt den Kopp vun’n Bull. In’n Vergliek to de Plejaden, sünd de Hyaden al veel wieter in jemehr Entwickeln. Eenige dorvun hebbt sik al in en Roden Rees ümwannelt. Dat Öller vun de Hyaden warrt op 900 Millionen Johr schätzt.

## Kiek ok
* Steernbild

## Weblenken
* Steernbild Bull En fotograafsche Reis dör de Deerkreisteken