open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Queen (Grupp)

**Queen** weern en britsche Rockband, de ut Freddie Mercury (Gesang, Rhythmusgitarr, Tasteninstrumente), John Deacon (Bass, Gitarr), Brian Harold May (Gesang, Leadgitarr, Sitar) un Roger Meddows Taylor (Perkussion, Gesang) bestunn. 

De Band is 1970 grünnd wurrn un bestunn meest twee Johrteinten.

## Platten
* Queen (1973)
* Queen II (1974)
* Sheer Heart Attack (1974)
* A Night at the Opera (1975)
* A Day at the Races (1976)
* News of the World (1977)
* Jazz (1978)
* The Game (1980)
* Flash Gordon (1980)
* Hot Space (1982)
* The Works (1984)
* A Kind of Magic (1986)
* The Miracle (1989)
* Innuendo (1991)
* Made in Heaven (1995)

## Weblenken

### Offiziell Websteeden

* Offiziell Websteed vun Queen (engelsch)
* Offiziell Websteed vun Queen + Paul Rodgers (engelsch)
* Offiziell Websteed vun Brian May, de in Bri’s Soapbox regelmatig sülvst schrifft (engelsch)
Queen

**Queen** betekent

* Queen, en jung Rindveeh,
* Queen, engelschen Utdruck för Königin un besünners de Königin von Grootbritannien (Elisabeth II.),
* Queen, engelsche Band,
* *[[Queen (Album)|Queen]]*, Musikalbum von Queen ut dat Johr 1973,
* *[[Queen (Tiedschrift)|Queen]]*, brietsche Tiedschrift (1861–1970),
* Queen, Oort in Montana, USA,
* Queen, Oort in Nee-Mexiko, USA,
* Queen, Oort in’n Bedford County, Pennsylvania, USA,
* Queen, Oort in’n Forest County, Pennsylvania, USA,
* Queen, Oort in’n Warren County, Pennsylvania, USA,
* HMS Queen, Dreedeckerlienschipp von de brietschen Marien (1839),
* Queen, Statschoon von de Toronto Subway, Kanada,
* Queen, Markennaam von’n fröheren brietschen Automobilhersteller Horner & Sons.

**Queen** is de Familiennaam von

* Alvin Queen (* 1950), US-amerikaanschen Jazzmusiker,
* Carol Queen (* 1957), US-amerikaansche Schrieversche, Rutgeverin un Sexuaalwetenschopperin,
* Ellery Queen, Pseudonym von *Frederick Dannay* (1905–1982) un *Manfred Bennington Lee* (1905–1971), US-amerikaansche Schrievers,
* Ivy Queen (* 1972), Musikerin ut Puerto Rico,
,
* Stuart Alfred Queen (1890–1987), US-amerikaanschen Sozioloog,
* Wendy Lee Queen (* 1981), US-amerikaansche Chemikerin un Materiaalwetenschopperin.
Pauline Parmentier

**Pauline Parmentier** (* 31. Januar 1986 in Cucq) is en franzöösch Tennisspelerin. 

## Karriere
Mit söss Johren fung Pauline Parmentier in’ Kreis vun hör Familie mit dat Tennisspelen an. Se hett noch twee öllere Bröers. In dat Johr 2000 hett se hör eerst Match as Profi up de ITF-Tour bestreeden.

Ehrn eersten Titel up de WTA Tour hett se sück 2007 in Taschkent sekert, wo se de Wittrussin Wiktoryja Asaranka up Hartplatz in twee Satzen besiegen kunn. Een Johr later weer se ok up Sand spoodriek, as se in Bad Gastein de Tschechin Lucie Hradecká glatt mit 6:4 un 6:4 besiegen kunn.

2008 weer Parmentier för Frankriek bi de Olympisch Sömmerspelen in Peking an’ Start. Se verlor dor aber hör Eerstrunnenspeel gegen de an Positschoon 16 sett Slowakin Dominika Cibulková mit 1:6 un 5:7.

Hör hööchst Platzeeren in de Tennis-Weltranglist weer Platz 40 in’ Juli 2008 in’t Eenzel un Platz 89 in’t Düppel in April 2012.

## Turniersiege
### Eenzel

## Weblenken

* WTA-Profil vun Pauline Parmentier (engelsch)
* ITF-Profil vun Pauline Parmentier (engelsch)
* Fed-Cup-Statistik von Pauline Parmentier (engelsch)
True Grit

**True Grit** betekent

* *[[True Grit (Roman)|True Grit]]*, Roman vun Charles Portis ut dat Johr 1968,
* *[[True Grit (1969)|True Grit]]*, US-amerikaanschen Western na den Roman ut dat Johr 1969,
* *[[True Grit (2010)|True Grit]]*, US-amerikaanschen Western na den Roman ut dat Johr 2010,
* *[[True Grit: A Further Adventure]]*, Feernsehsequel to den eersten Film ut dat Johr 1978,
* *[[True Grit (Glen Campbell)|True Grit]]*, Musikalbum vun Glen Campbell ut dat Johr 1969,
* *[[True Grit (Leed)|True Grit]]*, Leed vun Glen Campbell, dat mit en Oscar uttekent weer,
* *[[True Grit (Cock Sparrer)|True Grit]]*, Musikalbum vun Cock Sparrer ut dat Johr 1987.
Eugène Boudin

**Eugène Louis Boudin** (* 12. Juli 1824 in Honfleur; † 8. August 1898 in Deauville) weer en franzöössch Maler, Vörlöper vun den Impressionismus un en vun de eersten Freeluchtmaler.

## Leven
As Söhn vun en Hafenlotsen hett Boudin all mit 10 Johr as Schippsjung up en dampbedreven Fähr tüschen Le Havre un Honfleur arbeit. 1835 truck de Familie nah Le Havre, wo de Vader vun Boudin en Laden för Schrievworen un Billerrahmen apen maken dee, in den ok de junge Eugène arbeiten dee, bevör he later sien eegen Geschäft harr.

Eugène Boudin hett eenig Kunstmaler ut de Gegend kennen lehrt un fung an, hör Biller in sien Laden uttostellen. Maler as Constant Troyon, Jean-François Millet un Eugène Isabey hebbt Boudin Moot maakt, sülvst to'n Pinsel to griepen. Mit 22 Johr geev he sien Geschäft up un hett denn blots nah as Maler arbeit. 

Mit en Stipendium vun de Stadt Le Havre kunn he af 1851 in Paris studeeren. Studienreisen hebbt hüm nah Flannern, Süüdfrankriek, Venedig un vör allen immer weer in de Bretagne führt – he bleev aber immer sien Heimat Normandie trüe.

Nah 1850 entstunn up de Ferme Saint-Siméon dicht bi Honfleur en lütt Künstlerkolonie, wo Boudin sück mit befrüend Malers, as Gustave Courbet, Eugène Isabey, Johan Barthold Jongkind, Claude Monet, Constant Troyon u. a. drapen dee un de he to dat Malen in de free Natuur anregen dee. 

Af 1859 nehm Boudin regelmatig an' Pariser Salon deel. 1874 stell he ok up de eerst Utstellung vun de Impressionisten in dat Pariser Studio vun den Fotografen Nadar ut.

Eugène Boudin is an' 8. August 1898 mit 74 Johren storven un is up den Cimetière Saint-Vincent an' Montmartre in Paris bisett.

De Nahlass befind sück gröttstendeels in dat Musée Eugène Boudin in Honfleur as ok in' Musée Malraux in Le Havre.


## Museen

* Musée Eugène Boudin, Honfleur
* Musée des Beaux-Arts André Malraux, Le Havre
* NordseeMuseum (*Ludwig-Nissen-Haus*), Husum

## Enkeld Nahwiesen


## Weblenken

* FNB-Katalog
* Warken vun Eugène Boudin. In: Zeno.org.
Joachim Pukaß

**Joachim Pukaß** (* 23. Januar 1936 in Berlin) is en düütsch Synchroonsnacker un Schauspeler. 

## Leven
Pukaß is siet 1961 as Synchroonsnacker tätig un in tallriek Films un Feernsehserien to to hören. Er lieh seine Stimme unter anderem Terence Hill in *[[Unter Geiern (Film)|Unter Geiern]]*, David McCallum in mehreren auf der Fernsehserie *[[The Man from U.N.C.L.E.|Solo für O.N.C.E.L.]]* basierenden Filmen, Dan Aykroyd in *[[Indiana Jones and the Temple of Doom|Indiana Jones und der Tempel des Todes]]*, James Woods in *[[Against All Odds|Gegen jede Chance]]* un William Forsythe in *[[The Rock|The Rock – Fels der Entscheidung]]*. In der Seepenoper *[[The Young and the Restless]]* synchronisierte er Eric Braeden.

Joachim Pukaß is buterdem as Hörspeelspreker aktiv, so weer he mehrmals in de Reegen  *[[Benjamin Blümchen]]* un *[[Bibi Blocksberg]]* to hören. Bit Anfang vun de  90er Johren hett Pukaß ok as Spreker för den dormaliger Sender Freies Berlin arbeit, so weer he faken as Nahrichtenspreker vun de *[[Berliner Abendschau]]* un van 1962 bit 1996 in mehr as 4000 Folgen as Spreker vun de Sennen „Presseschau“ in dat gemeensam Vörmiddagsprogramm vun ARD un ZDF to sehn.

Sien in’ Juli 2013 storven Ehefru Gisela Fritsch weer as de gemeensam Dochter Melanie Pukaß ok in de Synchroonbranche tätig.

## Arbeiten (Utwahl)
### Synchroonisatschoon

### Filmrullen

## Weblenken
* 
* 
* DNB-Katalog

## Enkeld Nahwiesen
Haldan Keffer Hartline

**Haldan Keffer Hartline** (* 22. Dezember 1903 in Bloomsburg, Pennsylvania, USA; † 17. März 1983 in Fallston, Maryland, USA) weer en US-amerikaansch Physioloog un Nobelpriesdräger. 

Hartline hett 1927 sien Doktertitel (M.D.) an de Johns Hopkins University, Baltimore, kreegen.

He hett de Eenzelleistungen vun de Netthuutzellen vun dat Oog ünnersöcht un hett wesentliche Arbeiten över den Stoffwessel vun Nervenzellen leefert.

1967 kreeg he tosommen mit Ragnar Granit un George Wald den Nobelpries för Physiologie oder Medizin för dat Ünnersöken vun de physiologischen un chemischen Sehvörgänge in' Oog. 

## Privates
1936 hett he Elizabeth Kraus heiraadt, mit de he dree Söhns harr, Daniel Keffer, Peter Haldan un Frederick Flanders.

## Weblenken
* Haldan Keffer Hartline up de Sieden vun den Nobelpries (engelsch)
Corinna Rüffer

**Corinna Martina Rüffer** (* 11. Oktober 1975 in Ossenbrügge) is en düütsche Politikerin vun (Bündnis 90/De Grönen). Se is siet Oktober 2013 Liddmaat vun den Düütschen Bundsdag.

## Leven
Rüffer hett Politikwetenschapen un Apenlich Recht an de Universität Trier studeert. In jung Johren is se de Partei Bündnis 90/De Grönen bitreden. Se is Liddmaat vun den Stadtraat  Trier.

## Weblenken

* Websteed vun Corinna Rüffer
* Biografie bi den Düütschen Bundsdag
Ragnar Granit

**Ragnar Arthur Granit** (* 30. Oktober 1900 in Riihimäki, Finnland; † 12. März 1991 in Stockholm, Sweden) weer en finnisch-sweedsch Neurophysioloog un Nobelpriesdräger.

Granit hett wesentliche Arbeiten över de chemisch-physiologischen Vörgänge in de Netthuut vun dat Oog leefert.

He weer van 1935 bit 1940 Perfesser an de Universität Helsinki, dornah an dat sweedsch  Karolinska Institutet. He weer ok Präsident vun de Königlich Sweedsch Akademie vun de Wetenschapen. 1967 kreeg he gemeensam mit George Wald un Haldan Keffer Hartline den Nobelpries för Physiologie oder Medizin för dat Ünnersöken vun de physiologischen un chemischen Sehvörgänge in' Oog. 

## Weblenken

* DNB-Katalog
*  Ragnar Granit up de Sieden vun den Nobelpries (engelsch)
* Ragnar Granit Stiftung
* Ragnar Granit Institut
Josane Sigart

**Josane Sigart** (* 7. Januar 1909 in Brüssel; † 20. August 1999 verheiraadt Jean De Meulemeester ut Brügge) weer en belgisch Tennisspelerin. Se speel för den Royal Léopold Club. Se weer mit John (Jean) De Meulemester verheiraadt. 2001 wurr hör tosommen mit hör Mann un wiederen Liddmaaten vun de Familie De Meulemeester de Ehrentitel Gerechter manken de Völker verleeht.

## Wat se schafft hett
Nahdem Sigart mit mit hör Partnerin Francine Isaac 1931 belgisch Meesterin in' Düppel wurrn weer, wunn se in dat folgen Johr in Wimbledon gemeensam mit  Doris Metaxa ut Frankriek bi hör tweet Finaldeelnahm dat Daamendüppel gegen Elizabeth Ryan un Helen Jacobs. 1933 reck se dor nochmals dat Finale, dit Mal in’ Mixed mit Harry Hopman. In dat sülvige Johr is se dor in dat Daameneenzel in de tweet Runn scheitert. 

Sigart weer Belgisch Meesterin in’ Eenzel in den Johren 1928, 1929, 1931, 1932 un 1936.

## Weblenken
* Josane Sigart up ''www.tennis-spieler.com''

## Enkeld Nahwiesen
Mount Columbia (Alberta)

De **Mount Columbia** in Alberta (Kanada) is mit 3747&nbsp;m nah den Mount Robson de tweethööchste Barg in de kanadschen Rocky Mountains un de hööchste Barg vun Alberta.

De liggt an' nöördlichen Rand vun dat Columbia-Iesfeld in' Jasper-Natschonalpark an de Grenze tüschen de Provinzen Alberta un British Columbia, sien Tipp liggt in Alberta. De Mount Columbia wurr vun J. Norman Collie nah den Columbia River nömmt. Sien Eerstbestiegen hett 1902 dör James Outram un Christian Kaufmann stattfunnen.

## Weblenken
* Mount Columbia bi Peakware.com (engelsch)
Organization for the Prohibition of Chemical Weapons

De **Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons** (*OPCW*; plattdüütsch: Organisatschoon för dat Verbott vun Chemisch Wapen) is en unafhängige internatschonale Organisatschoon, de dör de Verdragsstaaten vun de Chemiewapenkonventschoon an’ 29. April 1997 begrünnd wurr. Se överwacht dat Inhollen un Ümsetten vun disse Konventschoon un leggt de Rahmenbedingungen för de Vernichtung vun Chemiewapen fast.

## Organisatschoon
Liddmaten vun de OPCW sünd de Verdragsstaaten vun dat Chemiewapenöverinkamen. Se hett ehr Sitt in Den Haag/Nedderlannen un hett verscheden Organen:
de Konferenz vun de Verdragsstaaten, den Exekutivraat as ok dat Technische Sekretariat (Art. VIII lit. B, C un D vun de Chemiewapenkonventschoon). Se steiht in besünner verdraglich Betrecken to de Vereenten Natschonen.

De OPCW wurrd vun en Generaldirekter leit, de vun de Konferenz vun de Verdragsstaaten bestimmt wurrd (Art. VIII Abs. 21 lit. d vun de Chemiewapenkonventschoon).

## Freedensnobelpries
An’ 11. Oktober 2013 wurr de Organisatschoon de Freedensnobelpries tospraken.

## Weblenken

* OPCW – Websteed
* Art. VIII vun de Chemiewapenkonventschoon, de den Opbo un de Arbeitswies vun de OPCW regelt.
* Referenzlabor Spiez
* Düütsche Industriekontrollen

## Enkeld Nawiesen
François Englert

Baron **François Englert** (* 6. November 1932 in Etterbeek, Belgien) is en belgisch Theoretischer Physiker un Hoochschoollehrer. An' 8. Oktober 2013 wurr hüm gemeensam mit  Peter Higgs de Nobelpries för Physik tospraken.

## Jöögd
François Englert stammt ut en jöödsch Familie un is Överlevender vun den Holocaust; he weer wiels den Tweeten Weltkrieg en so nömmt „verstaken  Kind”.

## Beropsleven
Englert hett 1955 sien Diplom as Ingenieur för Maschinenbau un Elektrotechnik an de Université Libre de Bruxelles (ULB) maakt un kreeg dor 1959 sien Doktertitel in Physik. Dornah weer he bit 1961 an de Cornell University bi Robert Brout, toletzt as Assistenzperfesser. He gung nah Brüssel torüch, wo he Perfesser wurr. Ok Robert Brout is dor as Perfesser to hüm stött. Gemeensam hebbt se af 1980 de Afdeelen Theoretische Physik leit. 1998 wurr he emeriteert.

Unafhängig vun Peter Higgs (un Carl Richard Hagen, Gerald Stanford Guralnik un Tom Kibble) hett he mit Brout 1964 den nah dissen nömmt Higgs-Mechanismus opdeckt, en Massenertüügen för Eichfelder dör Symmetriebreeken in Analogie to de Fastkörperphysik (Englert un Brout: *Broken Symmetry and the Mass of Gauge Vector Mesons*. In: *Physical Review Letters*. Band 13, 1964, S. 321–323) dör en skalares Feld (Higgs-Feld). Disse Mechanismus wurrd in' Standardmodell vun de Elementardeelchen hüüd för de Massen vun de fundamentalen Deelchen verantwoortlich maakt. Sie hebbt vermoot, dat de Eichtheorie mit Symmetriebreeken renormeerbar blieven dee. Dit wurr Anfang vun de 1970er Johren dör Gerardus ’t Hooft un Martinus Veltman bewiest, de dorför 1999 den Nobelpries för Physik kreegen.

Englert hett ok över statistische Mechanik, Kosmologie, Stringtheorie un Gravitatschonstheorie arbeit. 1978 kreeg he mit Brout un Gunzig för *The Causal Universe* den 1. Pries iin den International Gravity Contest vun de Gravity Research Foundation.

## Ehrungen
1997 kreeg he den Hoochenergie- un Deelchenphysikpries vun de European Physical Society mit Robert Brout un Peter Higgs un 2004 den Wolf-Pries ok mit Brout un Higgs. 1982 kreeg he den Francqui-Preis. 2010 wurr he mit de anner Opdeckers vun den Higgs-Mechanismus mit den Sakurai-Preis geehrt. 2013 wurrn Englert, Peter Higgs un dat CERN mit den Prinz-von-Asturien-Pries uttekent. Sluutend wurr Englert an' 8. Juli 2013 vun Albert II. mit den Titel vun en Baron in den belgischen Adelsstand erhaben. Doröver herut tell  Thomson Reuters Englert in dat Johr 2013 wegen de Antall vun sien Zitatschonen to de Favoriten up en Nobelpries (Thomson Reuters Citation Laureates), den he tosommen mit Peter Higgs denn toletzt ok tospraken kreeg.

## Weblenken

* Websteed
* to'n Higgsmechanismus un sien Opdecken, University of Rochester

## Enkeld Nahwiesen
Franz-Peter Tebartz-van Elst

**Franz-Peter Tebartz-van Elst** (* 20. November 1959 in Twisteden) is en düütschen röömsch-kathoolschen Geestlichen un Theologen. He weer Doomvikar, Doomkaplan un Wiehbischop in Mönster. Van 2008 bit 2014 weer he Bischop vun Limborg. 

In' Harvst 2013 wurr he wegen düchtig steegen Baukösten för dat Diözesane Zentrum Sankt Nikolaus in dat Bisdom aber ok bundswiet kritiseert. An' 23. Oktober 2013 hett de Hillige Stohl verklort, dat Tebartz-van Elst sien Bischopsamt wegen de intreeden Situatschoon to Tiet nich utööven kunn. Man wüür hüm en Tiet buterhalv vun dat Bisdom gewähren, bit de Düütsche Bischopskonferenz (DBK) de Verantwortung för dat Anstiegen vun de Kösten prüüft harr. An' 26. März 2014 nehm Paapst Franziskus en Angebot vun den Bischop van' 20. Oktober 2013 to'n Amtsverzicht an.

## Familie
Tebartz-van Elst is dat tweede vun fiev Kinner ut en Buernfamilie ut Twisteden, wat hüdigendags en Oortsdeel vun den Wallfohrtsoort  Kevelaer an’n Nedderrhien is. Sien Broer Ludger Tebartz van Elst is Perfesser for Neurologie un Psychiatrie an de Universitäten London un Freiborg in’n Breisgau un bovenhen eersten Upperarzt vun de Afdeelung for Psychiatrie un Psychotherapie an dat Universitätsklinikum Freiborg.

## Wo he utbillt wurrn is un wat for’n Weg he in de Karken nahmen hett

Sien Abitur hett Tebartz-van Elst an dat St. Pius-Gymnasium in Coesfeld maakt. Achterna hett he Philosophie un Kathoolsche Theologie studeert an de Westfäälsche Willems-Universität in Mönster un an de Albert-Ludwigs-Universität Freiborg. An’n 26. Mai 1985 is he to’n Preester wieht wurrn un in denn Kaplan wurrn in Altenberge. 1988 is he freestellt wurrn un scholl wieter studeern, unner annern vun 1988 bit 1990 an de University of Notre Dame in Indiana un in Frankriek. Vun 1990 bit 1996 weer he Doomvikar un Doomkaplan an den St. Paulus-Doom in Mönster. 1996 is he to’n theoloogschen Dokter maakt wurrn mit en Schrift to dat Thema: *Der [[Katechumenat|Erwachsenenkatechumenat]] in den Vereinigten Staaten von Amerika: eine Anregung für die Sakramentenpastoral in Deutschland*. 1996 hett he en Lehrupdrag an de Universität Mönster kregen. 1998 is he dor to’n Perfesser maakt wurrn mit siene Schrift: *Gemeinde in mobiler Gesellschaft: Kontexte – Kriterien – Konkretionen*. Vun 2002 bit 2004 weer he Perfesser for Pastoraltheologie un Liturgiewetenschop an de Universität Passau. 

## Wiehbischop in Mönster
2003 hett Paavst Johannes Paul II. Tebartz-van Elst to’n Titularbischop vun *[[Girus Tarasii]]* un to’n Wiehbischop vun Mönster benömmt. Wieht wurrn is he an’n 18. Januar 2004 dör Bischop Reinhard Lettmann. 2005 hett de Grootmeester Carlo Furno vun den Ridderorden vun dat Hillige Graff to Jerusalem em to düssen Orden sien Grootoffizier benömmt. Vun 2007 af an is he Ehrendoomkapitular in dat Bisdom Mönster. 

## Bischop vun Limborg
Nadem dat Limboeger Doomkapitel 2007 den Paavst siene Terna kregen harr, hett dat Tebartz-van Elst to’n Bischop wählt. Paavst Benedikt XVI. hett em denn to’n neen Bischop vun Limborg beropen. Sien Vorweser as Bischop is dor Franz Kamphaus ween. 

## Enkeld Nahwiesen
Tebartz van Elst

**Tebartz van Elst** oder **Tebartz-van Elst** is de Familiennaam von

* Franz-Peter Tebartz-van Elst (* 1959), düütschen röömsch-kathoolschen Bischop,
* Ludger Tebartz van Elst (* 1965), düütschen Psychiater.
Programmeerspraak

En ** Programmeerspraak** is en formaal Spraak, de dorför dacht is, mit en Maschien (mehrst en Computer) to snacken. Mit Programmeerspraken kann 'n Programmen maken, de en Maschien kontrolleert, oder een kann dor Algorithmen nipp un nau mit opschrieven.

De eersten Programmeerspraken geev dat al ehr de Computer utklamüüstert worrn is; een hett dor Maschinen as Jacquardweevstöhl un Pianolas mit stüürt. All in all sünd al dusende vun Programmeerspraken maakt worrn, vör all för Computers, un dat warrt jümmers noch mehr. De mehrsten Programmeerspraken sünd imperativ, dat heet, de Code is en Reeg vun Orders, de en na de anner afarbeidt warrt, man dat gifft ok Programmeerspraken, de funkschonale oder logische Programmeerparadigmen ünnerstütt.

De Definitschoon vun en Programmeerspraak sett sik tosamen ut de Syntax (Form) un de Semantik (Bedüden). Welke Spraken sünd dör en Spezifikatschoonsdokument beschreven (to 'n Bispill C, wat dör en ISO-Standard fastleggt is), un annere Spraken hebbt en Implementatschoon, de mehrst överall insett warrt un de denn as Referenz bruukt warrt (to 'n Bispill Perl 5 un fröhere Versionen).

## Belege
Nicoleño

De **Nicoleño** weern en Stamm vun amerikaansch Oorinwahner, de up dat Eiland San Nicolas, en vun de 8 Kanaleilannen vun Kalifornien, leven deen. 

Juana Maria, bekannt as de Verschullene vun San Nicolas, weer de letzte Överlevende vun den Stamm. 

## Kiek ok bi
* List van Indianer up de noordamerikaansche Kontinent
Geboortskanal

De Begreep **Geboortskanal** faat all Organen vun’t Geslechtssystem vun’t Seken tosamen, de bi de Geboort den Weg vun dat neeboren Kind ut’n Lief na buten billt. Bruukt warrt de Begreep tomeist bi Söögdeerten, also ok bi Minschen, kann aver ok op jede annere Oort vun Deerten anwennt warrn, de jemehr Lütten in’n Lief utdrägen un lebennig beren doot.

Bi de Söögdeerten höört to den Geboortskanal de Beermoderhals (de Utgang vun de Beermoder) un de Vagina, de sik ansluten deit. Faken warrt ok dat Becken vun de Fro mit dortorekent, vunwegen dat de Beckenkanal för dat Kind de gröttste Knakenhinnern dorstellt.
Naprodukschoon

De **Naprodukschoon** oder **Postprodukschoon** faat all Schreden vun den Arbeitsafloop tosamen, de bi’t Nabearbeiten vun Film-, Feernseh- un Musikprodukschonen as ok in de Fotografie maakt warrt. 

## Naprodukschoon in de Filmkunst
:*Hööftartikel:* Naprodukschoon (Film)

To de Postprodukschoon bi’n Film höört vör allen de Filmsnitt, de ut de enkelt dreihten Szenen en Geschicht tosamenföögt, de digitale Nabearbeiten vun de Biller an’n Reekner as ok dat Ünnermolen vun de Bilder un Szenen mit Musik. De Arbeitsafloop in de Naprodukschoon kann bannig ünnerscheedlich wesen vun Film to Film un hangt vun dat Material af, op dat dreiht worrn is, wo groot de Andeel vun Reeknereffekten is, un wat dat Endprodukt is, dat herstellt warrn schall.

## Naprodukschoon in de Fotografie

En Naprodukschoon is ok bi’t Fotograferen nödig un översnitt sik in eenige Deelen mit de Bildbearbeiten. Na’t Digitaliseren vun’t Bildmaterial warrt in de Postprodukschoon Retuschen, Farvkorrekturen, Bildoptimeren un annere Saken maakt. Disse Afloop höört to jede professchonelle Foto-Arbeit dorto. De gröttsten Korrekturen gifft dat in’t Rebeet vun de Warf-, Beauty- un Kosmetik-Fotografie, woneem all Pixel naarbeit warrt. Dorbi warrt de Ogen, de Mund, dat vullstännige Hoor un de hele Huut nee afbillt.

## Naprodukschoon in de Musik

Bi Musikopnahmen höört dat Afmischen un dat Mastering to de Naprodukschoon (Toongestalten). Dat Mastering befaat sik dorbi üm de afsluten Bearbeiten un utwählte Toonsporen un jemehr utbalanceerte Tosamenfögen to en Eenheit, dat as Summensignal betekent warrt. Sünners in de Pop- un Rockmusik warrt dorbi mit Soundeffekten un annere Techniken arbeit, de dat Klangbild so ännert, dat de Tohörers de Musik as schöner opfaten doot. Dat *Master(band)* dennt as Grundlaag to’n Herstellen vun de Toondrägers.
Eric Stark Maskin

**Eric Stark Maskin** (* 12. Dezember 1950 in New York City) is en US-amerikaansch Mathematiker, Wertschaftswetenschapler un Nobelpriesdräger. He is „Albert O. Hirschman Professor of Social Science“ an dat Institute for Advanced Study in Princeton, New Jersey. Eric S. Maskin is Harvard- un Cambridge-Afsolvent.

## Leven
Eric S. Maskin hett de Harvard-Universität besöcht, wo he 1972 sien Bachelor för Mathematik, 1974 sien Master för anwennd Mathematik un in dat sülvig Fack 1976 sien Doktertitel Ph. D. kreeg. Vun de Universität Cambridge wurr hüm 1977 ehrenhalber en Master verleeht. 1977 wurr he Dozent an dat Massachusetts Institute of Technology (MIT) un wurr dor ok 1980 to'n außerordentlichen un 1981 to'n ordentlichen Perfesser för Wertschapswetenschapen. 1984 hett he dat MIT verlaaten un wurr Perfesser in Harvard, wo he 1997 to'n *Louis Berkman Professor of Economics* nömmt wurr. 2000 wessel he denn an dat Institute for Advanced Study in Princeton.

## Utteknungen
He kreeg 2007 gemeensam mit Leonid Hurwicz un Roger Bruce Myerson för de Arbeit bi den Entwurf vun ökonoomsch Mechanismen den Nobelpries för Wertschapswetenschapen. Hurwicz gellt as Begrünner vun de Theorie; Maskin un Myerson harrn de wesentlich wiederentwickelt.

## Privates
Maskin is mit Gayle Sawtelle verheiraadt un hett twee Kinner.

## Weblenken

* Eric Stark Maskin up de Sieden vun den Nobelpries (engelsch)
* DNB-Katalog
* Persönliche Websteed bi dat „Institute for Advanced Study, School of Social Science“
Steve Schets

**Steve Schets** (* 20. April 1984 in Ninove) is en ehmalger belgisch Radrennfohrer.

Steve Schets fung sien Karriere 2004 bi dat belgisch Radsport-Team Jong Vlaanderen 2016 an. Bi den Bahnrad-Weltcup 2006/2007 in Los Angeles belegg he mit sien Teamkollegen Kenny De Ketele den tweeten Platz in' Madison. To'n 1. Mai 2007 is Schets to dat belgisch Professional Continental Team Chocolade Jacques-Topsport Vlaanderen wesselt. Up de Bahn wurr he natschonaler Meester in't Punktefohren, in' Madison, in' Scratch un in de Mannschapsverfolgung. 2006 wurr he ok Europameester in' Madison.

He weer aber ok up de Straat en gooden Fohrer. So wunn he de eerste Utgaav vun dat Radrennen Handzame Classic vör Kenny van Hummel un Niko Eeckhout. 

To dat Enn' vun de Saison 2013 hett he sien Loopbahn as Profi afslooten. 

## Wat he schafft hett
;2011
* Handzame Classic

## Weblenken
* Steve Schets in de Datenbank vun Radsportseiten.net
Francesco Chicchi

**Francesco Chicchi** (* 27. November 1980 in Camaiore, Italien) is en italieensch Radrennfohrer.

Nahdem he 2002 Straatenweltmeester in de U23-Klass wurrn weer, wurr Francesco Chicchi 2003 Profi in dat Team vun Fassa Bortolo. He tellt to de goot Sprinter, kunn aber in sien Tiet bi Fassa Bortolo kien Siege infohren. Siet 2006 winnt he jedes Johr meest mehrere lütt Rennen. 

2007 wurr he bi Paris-Tours tweet un 2012 wunn he dat Rennen Handzame Classic un dat Eendagsrennen Nokere Koerse as eerst Italiener.

## Erfolge
;2002
* Weltmeester Straatenrennen U-23

;2006
* een Deelstreck Dree Daag vun Westflannern
* een Deelstreck Veer Daag vun Düünkarken
* een Deelstreck Tour of Britain

;2007
* een Deelstreck Brixia Tour
* twee Deelstrecken Däänmark-Rundfohrt
* 2. Platz Paris–Tours

;2008
* een Deelstreck Tirreno–Adriatico
* twee Deelstrecken Settimana Internazionale
* een Deelstreck Katalonien-Rundfohrt
* een Deelstreck Slowenien-Rundfohrt
* een Deelstreck Tour of Missouri

;2009
* een Deelstreck Tour Down Under
* een Deelstreck Tour of Missouri

;2010
* een Deelstreck Tour de San Luis
* twee Deelstrecken Katar-Rundfohrt
* een Deelstreck un Mannschapstietfohren Settimana Internazionale di Coppi e Bartali
* een Deelstreck Tour of California
* een Deelstreck Slowenien-Rundfohrt
* Gran Premio Città di Modena

;2012
* twee Deelstrecken Tour de San Luis
* een Deelstreck Dree Daag vun Westflannern
* Nokere Koerse 
* Handzame Classic

;2013
* twee Deelstrecken Tour de Langkawi
* Rīga-Jūrmala Grand Prix
* Jūrmala Grand Prix

## Weblenken

* Francesco Chicchi in de Datenbank vun Radsportseiten.net
James Outram (Bargstieger)

**Sir James Outram** (* 13. Oktober 1864 in London; † 12. März 1925 in Victoria, British Columbia) weer en britisch Geistlicher, de mehrere Eerstbestiegen in de Kanaadsch Rocky Mountains in de fröh 1900er Johren ünnernommen hett. 

Outram weer de Söhn vun Sir Francis Boyd Outram. He hett dat Haileybury College un dat Pembroke College, Cambridge besöcht, wo he sien Master of Arts kreeg. 1900 keem he in Kanada an un hett beslooten, sück as Bargstieger to versöken. Sien Hööftquartier harr he in Calgary. All in sien eerst Johr dor besteeg he den Cascade Mountain, meest 3000 m hooch. 

## Eerstbestiegen
* 1901: Mount Assiniboine
* 1902: Mount Bryce (3507 m), Mount Columbia (3,747 m), Mount Forbes (3,612 m), un Mount Wilson (3,260 m).

Outram schreev 1905 dat Book över sien Avendüren mit den Titel *In the Heart of the Canadian Rockies* un dorto noch völ Artikel in Magazinen, de sück mit de Bargstiegeree befaaten deen.

1920 wurr de Mount Outram in den Banff National Park nah hüm nömmt.

1921 hett he en Dochter vun Joseph Balfour heiraadt, de Ehe bleev aber kinnerlos. Outram hör de Anglikaansch Kark an un weer Liddmaat vun den Oranier-Orden. 

Outram is in Victoria, British Columbia nah en mehr Maand düern Krankheit storven. 

## Weblenken
* Outram, James
* Biographie in de ''Dictionary of Canadian Biography Online''
Kenny Dehaes

**Kenny Dehaes** (* 10. November 1984 in Ukkel) is en belgisch Radrennfohrer.

He is siet 2006 Profi. Sien eersten Spood harr he aber all twee Johr vörher as he dat Rennen Trofee van Haspengouw för sück entscheeden kunn un een Johr later wunn he de U23-Utgaav vun de Flannern-Rundfohrt.

As Profi harr he denn woll good Platzeeren bi groot Rennen und wunn ok woll mal Deelstrecken, aber eerst 2011 bi de Tour de Picardie reck he mit Platz 2 achter Romain Feillu aber vör Filippo Pozzato en richtig good Resultat. 2013 kunn he denn dat Rennen Handzame Classic up sien Naam schrieven vör de beid nedderlannsch Fohrer Kenny van Hummel un Danny van Poppel. Bi den Giro d’Italia keem he up Platz 156 an.

2014 kunn he dat Rennen Nokere Koerse up sien Naam schrieven. 

## Weblenken
* Kenny Dehaes in de Datenbank vun Radsportseiten.net
Agnes Monica

**Agnes Monica** (vullstännig: *Agnes Monica Muljoto*; * 1. Juli 1986 in Jakarta, Indonesien) is en indoneesche Singerin, Songwriterin un Schauspelerin.

## Diskografie
* *Si Meong* (1992)
* *Yess!* (1995)
* *Bala-Bala* (1996)
* *And the Story Goes* (2003)
* *Whaddup A.. '?!* (2005)
* *Sacredly Agnezious* (2009)
* *Agnez Mo* (2013)

## Filmografie
* *Mr Hologram* (1999)
* *Pernikahan Dini* (2001)
* *Amanda* (2002)
* *Ciuman Pertama* (2002)
* *Cinta Selembut Awan* (2002)
* *Cewekku Jutek* (2003)
* *Cantik* (2004)
* *Bunga Perawan* (2004)
* *Ku 'Tlah Jatuh Cinta* (2005)
* *Pink* (2006)
* *Romance In The White House* (2006)
* *The Hospital* (2006)
* *Kawin Muda* (2006)
* *Jelita* (2008)
* *Kawin Masal* (2008)
* *Pejantan Cantik* (2010)
* *Mimo Ketemu Poscha* (2012)

## Weblenken

*Agnes Monica
Tadeusz Mazowiecki

**Tadeusz Mazowiecki** (* 18. April 1927 in Płock; † 28. Oktober 2013 in Warschau) weer en poolsch Publizist, Börgerrechtler un liberaler Politiker. Van August 1989 bit Dezember 1990 weer he de eerst demokraatsch wählt Premier vun Polen nah dat Enn' vun den  Realsozialismus.

## Leven un Wark
1958 hett Mazowiecki de intellektuelle Maandstietschrift Więź (*Bindung*) grünnd un wurr deren Chefredakteur. För de kathoolsch Bewegung Znak (*Teeken*) weer he all van 1961 bit 1971 Afordneter in' Sejm, dat poolsche Parlament. Dornah hett he sück an de oppositschonell Bewegungen vun kathoolsch Intellektuellen bedeeligt, ünner annern in' Klub vun de kathoolsch Intelligenz in Breslau, gegen dat kommunistisch Regime vun de Poolsch Vereenigte Arbeiterpartei.

Siet 1980 weer he Berader un Publizist vun de Gewarkschap Solidarność (*Solidarität*). Nah dat Verhangen vun dat Kriegsrecht an' 13. Dezember 1981 keem he van 1981 bit 1982 in Haft. 1989 nehm he weer as Berader vun Lech Wałęsa an de Runn-Disch-Gespräche deel. An' 24. August 1989 hett hüm de Sejm to'n Premier wählt. He weer de eerste  Regeerenschef nah den Tweeten Weltkrieg, de nich den kommunistischen Regime anhörrn dee. Nah de verloren Präsidentschapswahl 1990 in Polen is he an' 14. Dezember 1990 vun dit Amt torüchtreden. 

Van 1990 bit 1995 weer Mazowiecki, de bit 2001 as Afordfneter tätig weer, Vörsitter vun de liberale  Partei Unia Demokratyczna (*Demokraatsche Union*) un later deren Nahfolgepartei Unia Wolności (*Freeheitsunion*). 2002 is he ut de Freeheitsunion uttreeden, nahdem de Partei de Christlich Demokraatsche Internatschonale verlaaten harr. Siet 2004 hett he sück weer as Liddmaat un Spitzenkandidat vun de sozial-liberale Demokraci (*Demokraten*) engageert.

Wiels de Kriege in dat ehmalge Jugoslawien weer Mazowiecki Sonnerberichterstatter vun de Vereente Natschonen över de Laag vun de Minschenrechte. Ut Protest gegen de Passivität vun de internatschonale Staatengemeenschap wiels dat Massaker vun Srebrenica hett Mazowiecki sien Mandat daalleggt.

## Ehrungen
1995 kreeg he vun de Düütsch Sellschopp för de Vereente Natschonen de Dag-Hammarskjöld-Ehrenmedaille. 2009 wurr he Ehrenbörger vun de Städer Warschau un Danzig. 2010 kreeg he vun de Europastadt Görlitz/Zgorzelec den Internatschonalen Brüggenpries.

## Schriften
* Tadeusz Mazowiecki: *Partei nehmen für die Hoffnung. Über Moral in der Politik*, mit en Geleitwoort vun Manfred Seidler u. En Nahwoort vun Georg Ziegler, [Översetten ut dat Poolsche vun Angelika Weber u. Georg Ziegler], Freiburg im Breisgau 1990, ISBN 3-451-21825-9

## Weblenken

* DNB-Katalog
* Publikatschonen vun un över Tadeusz Mazowiecki bi Litdok Ostmitteleuropa / Herder-Institut (Marburg)

## Enkeld Nahwiesen
Freddie Mercury

**Freddie Mercury** (* 5. September 1946 as *Farrokh Bulsara* in Sansibar, Tansania; † 24. November 1991 in London, England) weer en engelsch Musiker, Komponist un Schriever. Weltwiet berühmt wurr he as Mitbegrünner, Singer vun de britisch Musikgrupp Queen. Dorneben speel he dor aber ok de Rhythmusgitarr un Tasteninstrumente.

## Platten
* *Mr. Bad Guy* (1985)
* *Barcelona* (1988)

## Weblenken
Willi Melliger

**Wilhelm „Willi“ Melliger** (* 26. Juli 1953 in Buttwil, Kanton Aargau; † 15. Januar 2018) weer en Swiezer Springrieder un veerfack Olympiadeelnehmer, de in Neuendorf to Huus ist.

## Privates
Melliger weer tweemal schett un harr dree Kinner. Sien Söhn Kevin is ebenfalls as Springrieder aktiv.

## Karriere
Sien eerste groot Spood weer 1993 de Europameestertitel in’t Springrieden up dat Peerd  *Quinta C*, sowohl in’t Eenzelspringen as ok mit de Mannschap. Twee Johr later kun he, nu mit *Calvaro* den Mannschapstitel verteidigen, in’t Eenzel keem he up Platz 2.

He wunn bi de Olympisch Sömmerspelen 1996 in Atlanta up *Calvaro* achter Ulrich Kirchhoff de Sülvermedaille in’t Springrieden.

1997 wunn he bi de Europameesterschapen up *Calvaro* in’t Eenzelspringen de Sülvermedaille. 1998 wunn  Melliger in’ Saddel vun *Calvaro* as eerst Swiezer bi den CSI Zürich un 1999 schaff he mit de Mannschap bi de Europameesterschapen nochmals Platz 2

2000 bi de Olympisch Spelen in Sydney kunn he mit de Swiezer Mannschap, de ut hüm, Beat Mändli, Lesley McNaught un Markus Fuchs bestunn, de Sülvermedaille halen. 

## Peer (Utwahl)
* *Calvaro* (* 1986; †  2003), Holsteener Schimmelwallach, Vader: Cantus, Modervader: Merano, Besitter: Hans + Christina Liebherr
* *Lea C* (* 1996), bruun Holsteenerstute, 2006 för 1.000.000 Franken an Bertrand Darier verköfft, van Enn’ 2008 bi 2010 weer vun Willi Melliger reeden

### Calvaro
Calvaro wurr 8-johrig vun Melliger opdeckt un för 1.000.000 DM köfft. Dat Paar wunn etwa 2.000.000 Franken in’ Sport.

Bit to 5.500.000 Franken wurrn för Calvaro boden. Dat hööchste Angebot hett de jordaansch Prinzessin Haya maakt, aber hör Vader Hussein I. (Jordanien), truck dat Angebot in’ letzten Moment torüch.

Wegen sien Spood wurrn Klonversöök mit den Schimmel start. Alleen de eerst hett 250.000 Franken köst. Dat Fohlen is relativ gau an en Gelenk-Infektschoon, de allerdings nichts mit dat Klonen to doon harrt hemm sull. Man hett denn in den USA en tweeten Versöök maakt. 

De Karriere gung wegen en Meniskusverletzung vun Calvaro to Enn’. In’ September 2003 wurr he 17-johrig inschläfert.

## Weblenken
* Stall Melliger

## Enkeld Nahwiesen
Robert Swan

**Robert Swan**, OBE, FRGS (* 28. Juli 1956 in Durham in England) is en britisch Polarforscher un Ümweltschuuler. He is de eerste Minsch, de beid geographisch Pole to Foot reckt hett. Swan sett sück besünners för den Schuul vun de  Antarktis in.

Nah en Studium vun de Olt Geschichte an de University of Durham, dat Swan mit den Bachelor-Grad afsluuten dee, hett he af 1979/80 bi dat britisch Polarforschensprogramm *[[British Antarctic Survey]]* arbeit. In’ Rahmen vun en Antarkis-Expeditschoon up de Sporen vun Robert Falcon Scott (*In the Footsteps of Scott*-Expedition) reck Swan an’ 11. Januar 1986 to Foot den geographischen Süüdpool. 

Dree Johr later nehm Robert Swan an de internatschonale Arktis-Expeditschoon *Icewalk* deel, to deren Liddmaaten ok Arved Fuchs hörrn dee, un reck an’ 14. Mai 1989 ok den geographischen Noordpool. He is dormit de eerste Minsch, de beid Pole to Foot reckt hett. (Arved Fuchs nehm in dat sülvig Johr ok noch an en Süüdpool-Expeditschoon deel un is dormit de eerste Minsch, de beid Pole binnerhalv vun een Johr to Foot reckt hett.)

Bi sien Reisen in de Polarrebeeden wurr Robert Swan up de Ümweltprobleme dor upmarksom (Müll, Ozonlock, globale Erwärmung) un sett sück siether för den Umweltschuul in. So grünn he de Organisatschoon *2041*, de sück dorför insett, dat Umweltschuulprotokoll to’n Antarktisverdrag över 2041 rut to verlängern. Buterdem weer Swan as Sonnerbotschopper för dat Umweltprogramm vun de Vereente Natschonen (UNEP) un de UN-Organisatschoon för Ertrecken, Wetenschap un Kultur (UNESCO) tätig.

Robert Swan harr Gastprofessuren an verscheeden Universitäten un wurr völfack uttekent. So hett hüm de britisch Königin Elisabeth II. för sien wetenschaplich Leistungen 1988 de Polar Medaille verleeht un hüm 1995 to’n Offizier vun den Order of the British Empire (OBE) nömmt. Buterdem is he Liddmaat (Fellow) vun de Royal Geographical Society.

## Warken
* Robert Swan / Gil Reavill: Antarctica 2041: My Quest to Save the Earth's Last Wilderness New York 2009, ISBN 978-0-7679-3175-5

## Weblenken
* 2041.com
* över Robert Swan bi 2041.com
* över Robert Swan bi sien Facebook-Account
* över Robert Swan bi huffingtonpost.com
Darja Alexejewna Gawrilowa

**Darja Alexejewna Gawrilowa** (russisch: Дарья Алексеевна Гаврилова, engelsch: *Daria Gavrilova*; * 5. März 1994 in Moskau) is en russisch Tennisspelerin.

## Loopbahn
Gawrilowa fung hör Profi-Loopbahn in dat Johr 2008 an. Se wunn 2010 as nicht sett Spelerin de Olympisch Jöögd-Sömmerspelen in Singapur. In’t Finale wunn se gegen Zheng Saisai mit 2:6, 6:2, 6:0. In dat glieker Johr hett se sück bi de  US Open den Juniorinnentitel haalt. In’t Finale hett se gegen Julija Putinzewa 6:2, 6:3 wunnen. Gawrilowa wunn  2012 tosommen mit Irina Chromatschewa den Düppeltitel bi de Juniorinnen. Later speel se överwegend ITF Turniere, se hett dor in’t Eenzel as ok in’t Düppel jeweils in Titel haalt. Gawrilowa hett fievmal in de Qualifikatschoon vun en Grand-Slam-Turnier speelt. Bi de Australian Open 2013 keem se ut de Qualifikatschoon in dat Hööftfeld, wo se de tweet Runn recken, dor aber gegen Lesia Tsurenko verleesen dee. 

Hör hööchst Platzeeren up de Tennis-Weltranglist weer in’t Eenzel Platz 118 (Oktober 2013).

## Weblenken

* WTA-Profil (engelsch)
* ITF-Profil

## Enkeld Nahwiesen
Linda Thorson

**Linda Thorson** (* as *Linda Robinson* 18. Juni 1947 in Toronto, Ontario) is en kanaadsche Schauspelersche. Bekannt worrn is se Enn vun de 1960er Johren mit eher Rull *Tara King* in de britischen Krimireeg *[[The Avengers (Feernsehreeg)|The Avengers]]* (dt.: *Mit Schirm, Charme und Melone*). 

## Leven un Wark
Born as Linda Robinson in Toronto, Ontario, Canada is se 1965 na Grootbritannien gahn, üm dor de Schauspeleree to lehren. Ehrn Afsluss hett se 1967 an de Royal Academy of Dramatic Art maakt.

Se weer mit den US-amerikaanschen Narichtenmoderater un Produzent Bill Boggs verheiraat, mit den se en Söhn hett. De Eh is aver wedder scheedt worrn. 2005 hett se noch mol heiraat, neemlich den Szenenbillner Gavin Mitchell. 2011 hebbt se sik ok wedder scheden laten.

Na *The Avengers* hett Thorson Rullen in tallrieke Feernsehregen hatt as to’n Bispeel in *St. Elsewhere*, *Dynasty*, *Marblehead Manor*, *Emily of New Moon* oder *Emmerdale Farm*. 1993 harr se en Gastrull in *Star Trek: The Next Generation*. Bito hett Thorson ok veel Theater un Musical speelt.

## Filmografie

## Utteken
Linda Thorson weer 2000 tosamen mit Honor Blackman, Diana Rigg un Joanna Lumley för ehr Rull in *The Avengers* mit en Sünnerpries vun de *[[BAFTA Award]]s* uttekent. De annern Schauspelers harrn ok all tomindst een Staffel de Hööftrull speelt. 2007 weer se butendem för den *[[British Soap Award]]* vörslahn för de britische Sepenoper *Emmerdale Farm*.

## Borns


## Weblenken
6P/d’Arrest

**6P/d’Arrest** is en kortperioodschen Komeet, de an’n 28. Juni 1851 vun Heinrich Louis d’Arrest in Leipzig opdeckt worrn is. Sien Karn warrt op den Grött vun 3,2&nbsp;km schätzt. Sien letzten Periheldörgang harr de Komeet an’n 2. März 2015.

In’t Johr 1991 hebbt Andrea Carusi un Giovanni B. Valsecchi vun’t Istituto Astrofisica Spaziale in Rom as ok Ľubor Kresák un Margita Kresáková vun’t slowaaksche astronoomsche Institut in Bratislawa unafhangig vun’nanner vörslahn, dat 6P/d’Arrest ok de Komeet vun 1678 weer, de vun Philippe de La Hire beobacht worrn weer.

Vun de Eer ut weer 6P/d’Arrest an’n hellsten an’n 13. August 1976 to sehn. Dormols keem he bit op 0,15 AE an de Eer ran un harr en Helligkeit vun 4,8&nbsp;mag. Dat keem dorvun, dat de Komeet 1968 dör den Jupiter stark ännert weer un sien Perihel op 1,17&nbsp;AE rünner gahn is.

## Kiek ok
* List vun de Komeeten

## Borns


## Weblenken
*6P Historie op Gary W. Kronk sien Cometography  (engelsch)
Jakob Adam (Koppersteker)

**Jakob Adam** (* 9. Oktober 1748 in Wien; † 16. September 1811 ok dor) weer en öösterrieksch Koppersteker. Siet 1771 wurr he an de Kopperstekerakademie in Wien utbildt. He hett völ Koppersteken to bekannt öösterrieksch Personen anfertigt, buterdem hett he völ Biller för de Wiener Billerbibel (1803) maakt.

## Warken (Utwahl)

Jakob Adam hett för druckt Warken, aber ok för Medaillons staaken. Sien Stil wurrd as „sehr zart und miniaturartig mit punktirten Fleischtheilen“ beschreeven. All tosommen hett he 110 Warken staaken, bi wiedere dree Warken is sien Oorheverschap nich klärt. 

* Portraits von Kaiser Maximilian I.
* *Diplom der Freimaurer von Prag*
* *Bildungen des gemeinen Volks zu Wien* (1780) 84 Blööt mit Kostümfiguren
* *Naturforscher Ignaz von Born* (1782)
* *Karl Fürst de Ligne* (1785)
* *Joseph II. als Kaiser* (1788)
* *Joseph Anton, Erzherzog* (1796)

## Literatur
* *Allgemeines Künstler-lexikon: Unter Mitwirkung der namhaftesten Fachgelehrten des in- und auslandes* (Band 1; 1872; Seiten 61–63)
* Constantin von Wurzbach:  Adam, Jakob In: Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich. Band 1, Verlag L. C. Zamarski, Wien 1856, S. 4 f.
* Wilhelm Adolf Schmidt: Adam, Jacob In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 1, Duncker & Humblot, Leipzig 1875, S. 45.
Karl Weber (Politiker)

**Karl Weber** (* 8. März 1898 in Arenberg bi Koblenz; † 21. Mai 1985 in Koblenz) weer en düütsch Politiker (CDU). He weer in dat Johr 1965 Bundesjustizminister.

## Leven
Nah dat Abitur 1916 nehm Weber tonächst as Suldat an' Eersten Weltkrieg deel. Dornah hett he sien Studium vun de Rechtswetenschap in Bonn upnommen, dat he mit beid  juristisch Staatsexamen afslooten hett. In Bonn wurr he Liddmaat vun de K.D.St.V. Staufia Bonn in' CV. 1924 kreeg he sien Doktertitel. Siet 1925 weer he as Afkaat in Koblenz tätig. Van 1939 bit 1945 nehm he as Suldat an' Tweeten Weltkrieg deel.  

An' 6. Februar 1947 wurr he to'n eersten Präsidenten vun de Koblenzer Afkaatenkamer wählt; dit Amt harr he bit 1975. Van 1967 bit 1974weer he ok Präsident vun de Bundsafkaatenkamer. Weber weer dorto van 1947 bit 1969 Intendant vun dat 1808 grünnd Koblenzer Musik-Institut.

All in de Jöögd hett sück Weber politisch in de Zentrumspartei betätigt. He tell to de Mitbegrünner vun de CDU in Rhienland-Palz. Van 1950 bit 1965 weer he Vörsitter vun den CDU-Bezirksverband Koblenz.

Van 1949 bit 1965 weer he Liddmaat vun den Düütschen Bundsdag. Siet 1957 hörr he bit to sien Beropen to’n Bundsminister as Vörsitter vun den Arbeitskrink Reht ok den Vörstand vun de CDU/CSU-Bundsdagsfraktschoon an. Weber weer as direkt wählter Afordneter vun den Wahlkreis Koblenz in den Düütschen Bundsdag intrucken. För de Bundsdagswahl 1965 wurr he vun sien Partei aber nich weer upstellt. 

An’ 27. März 1965 wurr he as Bundesjustizminister in de vun Bundskanzler Ludwig Erhard führt Bundsregeeren beropen. Nah de Bundsdagswahl 1965 wurr he aber nich nochmal in dat Amt beropen. 

## Ehrungen
* Groot Bundsverdeenstkrüüz mit Steern un Schullerband.
* In sien Heimatstadt Arenberg bi Koblenz wurr hüm to Ehren dat *Karl-Weber-Haus* nömmt (Togänglich maakt: 26. Februar 2000).

## Weblenken
* DNB-Katalog
Georg Hinrich Bruns

**Georg Hinrich Bruns** (* 21. Januar 1889 in Hu’e (hüdigendags Gemeen Otterbarg); † 21. September 1914 in Lassigny bi Verdun in Frankriek) weer en Schoolmeester un plattdüütschen un hoochdüütschen Schriever.

## Wark
Unner den Naam „Wo de Wümm sick deult“ sünd de „Gedichten vön Georg Hinrich Bruns in sien Fischerhuder Platt“ eerst lange Tied na sien Dood rutkamen. Rutbrocht hett se de vörmolige Bremer Senater Rolf Speckmann, un Heinrich Schmidt-Barrien is dor eenmol over hengahn. Dat lüttje Book mit 84 Gedichte un dree Leeder is ohne Johr rutgeven wurrn, dat Woord vörweg vun Schmidt-Barrien is unnerschreven an’n 31. März 1993. Vundeswegen is dor vun ut to gahn, dat dat Book ok 1993 rutkamen is. Schmidt Barrien schrifft in sien Woort vörweg, en Fro ut Hu’e harr up ehren Böhn en Kist mit unbannig veel Zeddels funnen, de weern mit ole düütsche Schrift beschreven. Se broch den Karton na Schmidt-Barrien un de funn dor en ganzen Bulten plattdüütsche un ok allerhand hoochdüütsche Gedichte un Riemels in. Bovenhen noch allerhand anner Saken up Hooch un Platt. Schmidt-Barrien lett sik dor nich over ut, ob all Gedichte ut den Karton afdruckt wurrn sünd, oder ob dat man en Utwahl weer, de in dat Book rinkamen is. 

## Spraak
Schreven sünd de Texte in den Dörpsdialekt vun Hu’e.

## Leven un Dood
Bruns is in Hu’e mit Platt un Hooch upwussen. Sien Vadder weer Discher. He hett dat for sien Söhn mööglich maakt, dat he in Beers up’e Präparandenanstalt keem un dor to’n Schoolmeester utbillt weern konn. Achterna keem he na Hamborg un is dor 1913 anstellt wurrn as Schoolmeester in Spadenland. Anfang 1914 al möss he Suldat weern un hett dat to’n Unneroffzier brocht. Mit 24 Johren is he denn in’n Eersten Weltkrieg bi Verdun fullen. 

## Wat vun em rutkamen is
* Wo de Wümm sick deult, Gedichten vön Georg Hinrich Bruns (1889 bit 1914) in sien Fischerhuder Platt, Hu'e, ohne Johr, ISBN 3-922642-29-2

## Belege
Juulfest

Dat Juulfest is dat Germaansche Wintersünnenwennfest. Dat düert twölv Daag, worvun de körtste Dag vun dat Jahr, in de hüdige kalennerreken 21 december, de wichtigste is. Oft warrt Juulfüer steekt.
Hans Klodt

**Johannes Emil „Hans“ Klodt** (* 10. Juni 1914 in Gelsenkiärken; † 7. November 1996 ok dor) weer en düütsch Footballspeler. He weer de öllere Bröer vun Bernhard Klodt, de 1954 mit de Düütsch Football-Natschonalmannschap in de Swiez Football-Weltmeester wurr. 

Hans Klodt speel as sien Bröer ok för den FC Schalke 04. Tüschen 1936 un 1948 weer he de Doorhöder vun den Vereen un wurr 1937 sowohl Düütsch Meester as ok Tschammer-Pokalwinner. 1942 un 1943 wurr he wegen en Kriegsbesehren dör Heinz Flotho vertreden un verpass somit den Gewinn vun de Meesterschap 1942. 

Sien Loopbahn fung nicht bi Schalke 04 man bi den BV Gelsenkiärken 12 an. 1948 hett he Schalke in Richt Biäkem verlaaten, wo he noch bi 1955 aktiv weer.

In de düütsch Natschonalmannschap hett he tüschen 1938 un 1941 all tosommen 17 Mal speelt.

Klodt harr Kraftwagenfohrer lehrt un hett as Warkmeester arbeit. 

## Literatur
* Lorenz Knierim, Hardy Grüne: *Enzyklopädie des deutschen Ligafußballs. Spielerlexikon 1890-1963*. AGON Sportverlag, Kassel 2006, ISBN 3-89784-148-7, Seite 195.
* Fritz Tauber: *Deutsche Fußballnationalspieler. Spielerstatistiken von A bis Z*. AGON Sportverlag, Kassel 2012, ISBN 978-3-89784-397-4, Seite 66.
Bruno Mora (Footballspeler)

**Bruno Mora** (* 29. März 1937 in Parma; † 10. Dezember 1986 ok dor) weer en italieensch Footballspeler un –trainer.  

Wiels sien Loopbahn speel he as Linkbuten ünner annern bi Sampdoria Genua, van 1960 bit 1962 bi Juventus Turin un bi den AC Mailand. To sien gröttste Erfolge tellen de Gewinn vun de italieensch Meesterschap 1961 mit Juventus, as ok vun de Europapokal vun de Landsmeester 1963 mit *Milan*.

För de italieensch Natschonalmannschap hett he all tosommen 21 Lännerspelen maakt un dorbi 4 Doren schaaten. Sien Debüt in de *Squadra Azzurra* geev he an’ 29. November 1959 bi dat 1:1 gegen de Mannschap ut Ungarn. Gegen Schottland hett he an’ 7. Dezember 1966 sien letzt Lännerspeel maakt. Mit Italien hett he in de Tiet ok an de Football-Weltmeesterschap 1962 in Chile deelnommen.

## Weblenken
* Bruno Mora in de Datenbank vun Weltfussball.de