open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Blockbuster

**Blockbuster** betekent

* Blockbuster, en bannig spoodrieke Produkschoon in’t Fimgewarf,
* Blockbuster, Feernsehsennen, de vun düchtig vele Lüüd keken warrt,
* Blockbuster, en sünners spoodriek Heelmiddel in de Pharmazie,
* Luftmien, en Flegerbomb ut’n tweeten Weltkrieg,
* Blockbuster Inc., en US-amerikaansch Franchise-Keed.
Paul Klimsch

**Hans Paul Klimsch** (* 15. Juni 1868 in Frankfort an’n Main; † 4. Juni 1917 ok dor) weer en düütsch Kunstmaler un Illustrater vun den Impressionismus. 

He stamm ut en Frankforter Künstler- un Ünnernehmerfamilie un weer Söhn vun den Künstler Eugen Johann Georg Klimsch un de sien Fru Anna Helena Burkhard. He weer verheiraadt mit Charlotte Zickwolff (* 26. Juli 1867 in Frankfort an’ Main; † 2. November 1932 ok dor). Klimsch studeer in Karlsruhe. Sien an’ meesten malt Motive weern Deerten ut den Frankforter Zoo un Landschapen.

## Weblenken
* Frankforter Hööftkarkhoff: Graffstäen vun de Familie Klimsch
* wieder Biller vun Paul Klimsch up artnet.de
* Klimsch in de Katalog vun de Deutsche Nationalbibliothek
* Personennaamdatei
Karl Theodor Robert Luther

**Karl Theodor  Luther** (* 16. April 1822 in  Schweidnitz/ Schlesien; † 15. Februar 1900 in Düsseldörp) weer en düütsch Astronom, de vör allen dör sien Opdecken vun 24 Asteroiden bekannt wurr.

## Leven
He studeer siet 1841 in Breslau un Berlin Philosophie, Mathematik un Astronomie. To glieker Tiet arbeit he an de Berliner Steernwacht un kreeg dor 1848 en Anstellung. 1851 wessel he as Direkter an de Steernwacht in Düsseldörp. 

Tüschen 1852 un 1873 gelung hüm dor dat Opdecken vun 24 Asteroiden. Dormit "överhaal" he den düütsch-franzöössch Astronom Hermann Goldschmidt, de 1852-1861 14 Asteroiden funnen harr. Nah Luther broch dat de US-Amerikaner C.H.F. Peters up 48 (1861-1889) und de Öösterrieker Johann Palisa up 123 Asteroiden (1874-1923).

Bi dat Teken vun de akademisch Steernkoort *hora O* hett Luther den ännerlichen Steern T Piscium in dat Steernbild Fisch opdeckt. 

An de Universität Bonn wurr he 1855 to’n Dr. phil. honoris causa ernannt un kreeg vun de  Pariser Académie des sciences söbenmol den Lalandeschen Pries för Astronomie. Sien  Stadt Düsseldörp hett hüm ok noch wat Geld toschaaten, wiel dör sien Opdeckungen ok dat Prestige för de Stadt verbetert harr. 

Up de Pariser Gedenkmedaille vun dat Johr 1868, de to de hundertste opdeckt Asteroiden prägt wurr, is he neben Hermann Goldschmidt un John Russell Hind, twee annner Mehrfakopdeckers, afbildt. De Medaille wurr 1869 in de Pariser Münt in’n Updrag vun Napoleon III. utprägt (Literatur: Joseph & Fellner Nr. 1354, Afbildung Tafel 57). Nah hüm wurr ok de (1303) Luthera nömmt.

## Literatur
P. Neugebauer: Über Robert Luther und die Erforschung der kleinen Planeten. 1901 In: Beitrage zur kenntnis der verbreitung der gefässpflanzen in Schlesien

## Weblenken
* Luther in de Katalog vun de Deutsche Nationalbücherei
* Personennaamdatei
(55) Pandora

**(55) Pandora** is en Asteroid (Spektralklass M) ut de Hööftgördel, de an’n 10. September 1858 vun de US-amerikaansch Astronom George Mary Searle in Albany opdeckt wurrn is. De afsolute Helligkeit bedrocht 7,815. 

De Asteroid is nah Pandora, en Gestalt ut de greeksch Mythologie, nömmt wurrn.
Johnny Dodds

**Johnny Dodds** (* 12. April 1892 in Waveland, Mississippi; † 8. August 1940 in Chicago, Illinois) weer en US-amerikaansch Jazz-Klarinettist vun den New Orleans Stil.

He truck noch as Kind nah New Orleans, wo he vun Lorenzo Tio Klarinettünnerricht kreeg un 1912 bit 1919 in Kid Ory sien Band speel, dornah bi  Fate Marable up sien Schaufelraddamper-Orchester un 1920 bi King Oliver, mit de he 1921 in Kalifornien wer un 1923 nah Chicago gung (Upnahmen mit de sien Creole Jazz Band un mit King Olivers Jazz Band). Later hett he Alcide Nunez as Klarinettisten in de Huus-Band vun *Kelly’s Stables* ersett, wo he ok Bandleader weer (in de Band speel u.&nbsp;a. Freddie Keppard un sien Bröer Baby Dodds). Mit sien jüngeren Bröer Baby Dodds speel he ok in de Hot Five un Hot Seven Aufnahmen vun Louis Armstrong. Wiedere Upnahmen hett he ünner annern mit Lil Hardin Armstrong (*Lill´s Hot Shots*) un Jelly Roll Mortons Red Hot Peppers. Mit sien *Black Bottom Stompers*, to de Armstrong, Roy Palmer, Barney Bigard, Earl Hines, Bud Scott un Baby Dodds hörrn deen, gelung hüm sien eenzig Chart-Erfolg mit de „Wild Man Blues“ för Brunswick, de in’ Oktober 1927 de Billboard *Top 30* schaff. 

In‘ Gegensatz to völ anner Chicago-Musiker truck hüm dat in de 1930er Johren nich nah New York. He hett eegen Bands leit (faken mit den befrüendten Trompeter Natty Dominique un sien Bröer), mit de he ok Upnahmen makt hett, un harr während de Depression en Taxi-Ünnernehmen mit sien Bröer. Wegen sien schlecht Gesundheit gifft dat man blots wenig Upnahmen ut de 1930er Johren (eerst af 1938, as he all temelk krank weer). In‘ Gegensatz etwa to de to glieker Tiet warkend Jimmie Noone harr he en emotionaleren, blues-laaden Stil, de good in de Tosommenarbeit mit Armstrong to Geltung keem. He speel as völ fröh anner Jazzklarinettisten en Klarinett mit düütsch Greepsystem.

## Ehrungen
1988 wurr Dodds in de Big Band and Jazz Hall of Fame upnommen un is ok in de American Jazz Hall of Fame upnommen wurrn.

## Literatur
*G. Lambert *Johnny Dodds*, 1961
*Bernard Klatzko *Johnny Dodds - Clarinet in Blue* (in 78 Quarterly, Vol. 1, No. 10)
*Klaus-Uwe Dürr *The Recordings of Johnny Dodds*, Hamburg/G., 2000

## Weblenken
* Dodds bi Redhotjazz
* Johnny Dodds in de Katlog vun de Deutsche Nationalbibliothek
* Personennaamdatei
Vincent D’Onofrio

**Vincent Philip D’Onofrio** (* 30. Juni 1959 in Brooklyn, New York City) is en US-amerikaanschen Schauspeler.

## Leven
D’Onofrio is op Hawaii, in Colorado un in Miami opwossen. Ünner de Regie vun sien Vadder hett he in Florida ok to’n eersten mol Theater speelt. Anfang vun de 1970er Johren  is he na New York torüch gahn, woneem he toeerst an’n Broadway in en Theateravend mit twee Stücken ünner den Titel *Open Admissions* anfungen is. Dorna hett he sik an’t *American Stanislavsky Theater* anslaten un hett dor in verscheden Inszeneeren mitspeelt.

In’t Johr 1987 hett D’Onofrio bi en Episood vun de Feernsehreeg *Miami Vice* mitspeelt. Populär worrn is he mit sien Rull as labilen Soldat „Private Pyle“ in den Antikriegsfilm *Full Metal Jacket* vun Stanley Kubrick. För de Rull hett he egens 30 Kilogramm Gewicht toleggt. Dat glieke hett he mit 20 Kilogramm in’t Johr 2002 noch mol maakt för den Film *The Salton Sea*. Vun wegen dissen Insatz un ok wegen sien Anlaag, sik in sien Rull wanneln to künnen, hett he in Film-Kreisen den Ökelnaam „minschlich Chamäleon“ kregen.

In sien Loopbahn hett he al tweemol den beropenen Filmemaker Orson Wells dorstellt. Faken harr he Rullen, in de he böse oder psychpathische Figuren spelen de. För sien Dorstellen as proletaarschen Fischer in den Film *Salt on Our Skin* kemm he bi de Fronslüüd goot an. Eenige Johren lang höör he to de Stammbesetten vun de US-Krimireeg *Criminal Intent*.

D’Onofrio hett twee öllere Süsters. Vun 1991 bit 1993 weer he mit de Schauspelersche Greta Scacchi verheiraat, mit de he en Dochter hett. Se weeer 1992 in Australien boren. Siet 1997 is he in tweete Eh mit Carin van der Donk verheiraat. 2003 sünd de beiden vör en Tiet ut’neen wesen, 2005 aver wedder tosamenkamen. De beiden hebbt twee Söhnen.

## Filmografie (Utwahl)

## Utteken
För sien Filmwark weer D’Onofrio al twölfmol för Filmpriesen vörslahn. Wunnen hett he dorvun fief Priesen:
* 1996: den *[[Golden Space Needle Award]]* in de Kategorie *Best Schauspeler* för *The Whole Wide World*
* 1998: den *[[Saturn-Pries]]* in de Kategorie *[[Saturn-Pries för de beste Blangenrull|Best Nevendorsteller]]* för *Men in Black*
* 1998: den *[[Lone Star Film & Television Award]]* in de Kategorie *Best Dorsteller* för *The Whole Wide World*
* 2005: den Pries vun’t *[[Stockholm Film Festival]]* in de Kategorie *Best Schauspeler* för *Thumbsucker*
* 2009: den *Sünnerpries* vun’t *[[Nashville Film Festival]]* in de Kategorie *Best Schauspeler* för *The Narrows*

## Weblenken
Dreaming of You

**Dreaming of You** is dat letzte Studioalbum vun de mexikaanschen Singersche Selena.

## Achtergrund
De Singersche Selena is 1995 ümbröcht worrn. Dat Album is dree Maanden dorna rutkamen un schüll de Tejano-Singersche bi de Mainstream-Pop-Hörers bekannt maken. Op dat Album sünd twee klass’sche Mariachi-Leder op, as ok dat tweesprakige Duett mit David Byrne, dat för den Film *[[Don Juan DeMarco]]* opnahmen worrn is. In den Film speel Selena en Nevenrull. De Rest vun’t Album besteiht ut Remix-Fatens vun Selenas latienamerikaanschen Popleder. Dorünner is ok en Faten vun *Techno Cumbia*, de den Hip-Hop un Reggea-Ünnertoon vun den Groove düütlich maakt.

## Wat dor för Leder op sünd

# *I Could Fall in Love* – 4:41
# *Captive Heart* – 4:23
# *I’m Getting Used to You* – 4:03
# *God’s Child (Baila Conmigo)* – 4:15
# *Dreaming of You* – 5:14
# *Missing My Baby* – 4:13
# *Amor Prohibido* – 2:55
# *Wherever You Are (Donde Quiera Que Estés)* – 4:29
# *Techno Cumbia* – 4:44
# *El Toro Relajo* – 2:20
# *Como La Flor* – 3:04
# *Tú Sólo Tú* – 3:12
# *Bidi Bidi Bom Bom* – 3:41

## Album Charts

## Borns
Eleutherus

**Eleutherus** oder **Eleutherius** († 189) weer van etwa 175 bit 189 as Nahfolger vun Soterus Bischop vun Rom.

Mit dissen Mann ut Greekenland end de fröhe List vun de Bischööp vun Rom vun den  Irenäus vun Lyon. Henwiesen up hüm kann man ok bi Eusebius vun Caesarea un in anner Dokumenten ut de Tiet finnen. He hett, as ok sien Vorgänger, mit den Montanismus kämpt.

Dat Liber Pontificalis van‘ Anfang vun dat 6. Johrhunnert berichtet, dat Eleutherus  Beziehungen to den britischen König Lucius harrt hett, de de Wunsch harr, to’n  Christentum to konverteeren. Disse Legende - röömsch, nich britisch Oorsprung - is för Geschichtswetenschapler en Radsel un hett woll kien historsch Grundlagen.

De Hilligen-Gedenkdag vun Eleutherius is de 26. Mai. Sien Nahfolger weer Viktor I. 

Sien Naam bedüüd: de Free (greeksch).

## Weblenken
* Eleutherus in dat Biographisch-Bibliographisch Karkenlexikon
* Indrag in de Catholic Encyclopedia (engelsch, Utgaav 1913)
* Gesamtwark von Migne Patrologia Latina mit Inholtsverteken
* Eleutherus in de Katalog vun de Deutsche Nationalbibliothek
* Personennaamdatei
DLV

**DLV** is afkört för

* Düütsch Landarbeiter-Verband, de Vörgänger vun de Gewerkschaft Goornbo, Land- un Forstweertschop
* Düütsch Lichtathletik-Verband
* Düütsch Landfroonverband
* Düütsche Landweertschopsverlag
* Düütsch Schoolmeestervereen
* Düütsch Lehnverkehr
* Düütsche Literaturverlag
* Düütsch Luftfohrt-Verband
* Düütsch Luftpost-Verband
* Düütsche Luftschuul-Verband
* Düütsch Luftsport-Verband
* Answer Set Programmeer-System för disjunctive datalog
* Düütsche Lime Vereen
* Düütsche Lusitanisten-Verband e. V.
Bruuk-Gemeenschop

De **Bruuk-Gemeenschop**, up Hoochdüütsch bekannt as  **Bedarfsgemeinschaft (BG)** is en Begreep ut dat düütsche Recht. Dat kummt vor in dat Tweete Book Sozialgesettbook (SGB II), wo dat um dat Recht vun de Grundsekern  for Lüde, de Arbeit söökt geiht. De Bruuk-Gemeenschop is utkunkeluurt wurrn ut polietsche Grünn. Dor steiht de Gedanke achter, dat Personen, de sik kennt oder de verwandt sund, sik in Nootfäll gegensiedig materiell hölpen un bistohn doot, wenn se tohopen in een Huushollt leevt. Dorüm schöllt se ok gemeensom ehrn Unnerhollt afdecken. Se sund up düsse Aart en Bruuk-Gemeenschop.

De Grundsekern, de tostahn warrt, schall henlangen for dat, wat bruukt warrt for en minschenwöördig Leven ohn Bange, dat dat Nödigste fehlt. Man gegen annere Hölpen over steiht düsse Grundsekern achtern an. So verlangt dat de Staat. He will sik nich inmengeleern, solang, as de Partners sik gegensiedig wieterhölpen könnt. De Afkaaten nömmt dat denn „Ehlüde- un Partnersubsidiarität“. Dat bedutt akraat düt, dat de Solidarität vun Partners toeerst kummt, un denn eerst de Hölp vun den Sozialstaat. 

Of de Bedrag, de anrekent warrt, worraftig de Person togode kummt, de Hölp bruken deit, speelt keen Rull. En Familienunnerhollt mutt blot unner Ehlüde betohlt weern, un nich unner Lüde, de blot „man so“ tohopen leven doot. Man bi dat Utreken vun de Grundsekern warrt annahmen, dat in Familien un bi Partners, de „as in en Eh“ tohopen leven doot (Bruuk-Gemeenschop), faktisch Transferleistungen vornahmen weert. Vundeswegen weert se dor bi mit togrunne leggt. So mutt de Lüde nich achtern an stohn, de numms hefft, de jem to Siet stohn deit. 

In dat Unnerhollt-Recht warrt bovenhen de Bruuk-Gemeenschop vun en Minschen, de en Unnerhollt schullig is, mit anrekent, wenn fastsett’ warrt, wat he for sik sülms beholen draff (Sülvstbehollt). Wenn he mit en annern Minschen tohopen leven deit un dor Kosten dör sporen kann for de Wohnung oder ganz allgemeen, warrt em unner Umstänn en ringern Sülvstbehollt tometen. He leevt in en Bruuk-Gemeenschop un de dor noch mit em in leven deit, de betohlt ja for em mit. Ok annersrum speelt dat en Rull: Wenn de Minsch, de en Recht up Unnerhollt hett, mit anners een in en duerhaftige Gemeenschop tohopen leven deit, denn so fallt dat Recht up Unnerhollt na  1579 BGB weg.
Mecklenburg

**Mecklenburg** betekent

* Mecklenburg, hoochdüütschen Naam von Mekelnborg, vondaag Deel von Mekelnborg-Vörpommern,
* SMS ''Mecklenburg'', Lienschipp von de Kaiserliche Marien,
* *[[Mecklenburg (Schipp, 1903)|Mecklenburg]]*, Iesenbahnfährschipp twüschen Warnmünn un Gedser,
* *[[Murten (Schipp)|Mecklenburg]]*, Fohrgastschipp op de Sweriner Seen,
* (6124) Mecklenburg, en Asteroid.

**Mecklenburg** is de Familiennaam von

* Diederich von Mecklenburg (1833–1893), düütschen Goodsbesitter un Verwaltungsbeamten,
* Ernst Mecklenburg (* 1927), düütschen Politiker,
* Friedrich Ludwig Mecklenburg (*Friedrich Ludwig von Mecklenburg*; 1821–1884), düütschen Offzeer,
* Jens Mecklenburg (* 1960), düütschen Publizist,
* Karl Mecklenburg (* 1960), US-amerikaanschen American-Football-Speler,
* Karl Friedrich von Mecklenburg (1784–1854), düütschen Offzeer, Spekulant un Kunstsammler,
* Ludwig Mecklenburg (*Louis Mecklenburg*; 1820–1882), düütschen Maler,
* Norbert Mecklenburg (* 1943), düütschen Germanist,
* Rico Mecklenburg (* 1949), düütschen Politiker.

Kiek ok bi: Mecklenburg County, Meckelburg.
Jim Clark (Filmeditor)

**Jim Clark** (* 24. Mai 1931 in Boston, England; † 25. Februar 2016) weer en britischen Filmeditor un Speelbaas.

## Leven un Wark
Clark hett 1956 anfungen as Editor to arbeiten. Dorbi hett he mehrmols mit den Speelbaas John Schlesinger tohopenarbeit. En Hööchpunkt in sien Loopbahn weer 1985 de Utteken mit den *[[Oscar]]* för den Snitt  vun Roland Joffé sien Anti-Kriegsfilm *The Killing Fields*. Mit Joffé hett he twee Johren later wedder tosamenarbeit un weer för de Arbeit noch mol för en *Oscar* vörslahn. In’t Johr 1966 geev he sien Instand as Speelbaas un hett bit 1974 tosamen söven Filmen dreiht.

## Filmen (Utwahl)

## Utteken
Clark weer bit hüüt negen mol för Filmpriesen nomineert. Veermol is he uttekent worrn:
* 1985: mit den *[[Oscar]]* in de Kategorie *[[Oscar/Best Filmsnitt|Best Filmsnitt]]* för *The Killing Fields*
* 1985: mit den *[[BAFTA Award]]* in de Kategorie *Best Filmsnitt* för *The Killing Fields*
* 1987: mit den *[[BAFTA Award]]* in de Kategorie *Best Film snitt* för *The Mission*
* 2005: mit den *Pries för’t Levenswark* vun de *[[American Cinema Editors]]*

## Weblenken
*
Stroot

**Stroot** betekent

* Stroot, annere Schrievwies för Straat,
* Stroot, Oort in de Gemeen Handrup in’n Landkreis Eemsland, Neddersassen,
* Stroot, Oort in de Gemeen Himbargen in’n Landkreis Ülzen, Neddersassen.

**Stroot** is de Familiennaam von

* Eberhard Stroot (* 1951), düütschen Lichtathlet un Künstler,
* Martin Stroot (* 1927), düütschen Politiker.

Kiek ok bi: Het Stroot, Stroth.
Jasna Đuričić

**Jasna Đuričić** (* 16. April 1966 in Ruma, Serbien) is en serbisch Schauspelerin.

Se hett an de Kunstakademie in Novi Sad studeert, wo se ok en Perfesserstäe hett. Se is in völ Theaterprodukschonen, as ok in Film un Feernsehn uptreden. 

2010 hett se bi dat Internatschonal Filmfestival vun Locarno den Pries as best Schauspelerin för hör Rull in de Film *Beli, beli svet* (Witt, witt Welt) kreegen.

## Filmografie (Utwahl)

## Weblenken
*
Giuseppe Bernardino Bison

**Giuseppe Bernardino Bison ** (* 16. Juni 1762 in Palmanova; † 28. August 1844 in Mailand) weer en italieensch Maler vun den Klassizismus. 

## Leven

Giuseppe Bernardino Bison wurr an‘ 16. Juni 1762 in Palmanova boren. Tosommen mit sien beid veneziaansch Öllern truck Bison nah Brescia, wo he sien Kunststudium upnehm un en Schöler vun Gerolamo Romani wurr. Later kehr de Familie nah Venedig torüch. In de Lagunenstadt hett Bison sien Kunststudium ünner Giovanni Antonio Canal fortsett un hett sück mit den Architekten vun dat Teatro La Fenice, Gian Antonio Selva (1751-1819), anfrüend. Mit de sien Hülp kreeg Bison de Stäe vun en Bühnenmaler un hett in de folgend Johren an de Opernhüüs vun Venedig, Treviso, Gorizia un Triest arbeit. 1787 is he mit sien Gönner Selva nah Ferrara un later nah Treviso (1793) gahn, um schließlich verstärkt in Triest to warken. In de Habenstadt weer he ünner annern in de Palazzo Carciotti, Palazzo della Borsa un in de Kark Santa Maria Maggiore tätig. 1831 oder 1833 hett Bison Triest verlaaten, um in Mailand an de Accademia di Belle Arti di Brera tätig to wurrn. 

Bison is an‘ 24. August 1844 in ärmlich Verhältnissen storven. 

## Literatur

* Dizionario Biografico Italiano, Vol. 10, (1968), S. 684-685. 

## Weblenken

* Giuseppe Bernardino Bison in de Katalog vun de Deutsche Nationalbibliothek
* Personennaamdatei
Tommy Flanagan (Jazzmusiker)

**Thomas „Tommy“ Lee Flanagan** (* 16. März 1930 in Detroit; † 16. November 2001 in New York City) weer en US-amerikaansch Jazz-Pianist vun den Swing.

Sien Öllern weern begeistert Jazzfans un hebbt Tommys Musikalität dör Klarinett-Ünnericht all mit söss Johren fördert; as he elf Johr old weer, is he to dat Klaveer wesselt. 1945 hett he en Konzert vun Art Tatum besöcht, wat hüm dorto brocht hett, dat he nu endgültig Jazzpianist wurrn wull. Noch i dat sülvig Johr harr Tommy Flanagan – mit blots 15 Johren – sien eersten professionellen Upträe in dat Ensemble vun Dexter Gordon. Dornah hett he mit lokaal Gruppen in Detroit, ünner annern mit Lucky Thompson, Rudy Rutherford un Billy Mitchell arbeit. Nah de Tiet in de US Army (1951-53) speel he mit Kenny Burrell un keem nah New York.

Sien Debüt in New York gelung 1956, as he vör den wat kranken Bud Powell inspringen dee. Sien Speel hett Miles Davis so düchtig beindruckt, dat he hüm to de nächst Upnahmsession inladen hett. Buterdem hett he ok mit Oscar Pettiford tosommen arbeit. In de nächst twintig Johren keem Flanagan to völ, hüüd as Klassiker anerkannt Upnahmen. Eerst Upnahmen entstunnen in‘ März 1956 ünner Leitung vun Kenny Burrell; in‘ August 1957 nehm he in Stockholm mit sien Trio ut Wilbur Little un Elvin Jones eerstmals ünner eegen Naam up. Ünner Sessions mit Curtis Fuller (*[[Blues-ette]]*, 1959), Dexter Gordon, Gigi Gryce, Coleman Hawkins, Freddie Hubbard un Wilbur Harden is besünners sien Mitwarken an Sonny Rollins sien *[[Saxophone Colossus]]* (1956), *[[Giant Steps]]* (1959) vun John Coltrane un The Incredible Jazz Guitar of Wes Montgomery hervörtoheven. 

As Klaveerbegleiter vun Ella Fitzgerald weer Tommy Flanagan in twee längeren Perioden tüschen 1962 un 1965 as ok 1968 bit 1978 tätig, dortüschen hett he för Tony Bennett arbeit un hett he an de Impulse! Session vun Roy Haynes (*[[Out of the Afternoon]]*) mitwarkt. 1978, nah en överstahn Hartinfarkt, hett Flanagan denn blots noch in sien eegen Trio arbeit. Temelk bekannt wurr he denn 1993 mit ünner annern *Let's*. 

Sien Pianostil is stark beinfloot vun Al Haig un Hank Jones.

## Ehrungen
* 1993: Jazzpar-Pries
* 1996: NEA Jazz Masters Fellowship
* 1999: Big Band and Jazz Hall of Fame
Dorto is he ok noch in de American Jazz Hall of Fame upnommen wurrn.

## Weblenken
* Flanagan in de Katalog vun de Deutsche Nationalbibliothek
* Nahroop, Jazz-Echo 2001
* Detaillierte Diskographie vun Tommy Flanagan
* [Personennaamdatei](http://toolserver.org/~apper/pd/person/Tommy_Flanagan_(Musiker))
(4) Vesta

**(4) Vesta** is mit zirka 516&nbsp;km middleren Dörmeter de tweetgröttste Asteroid un dartgröttst  Himmelskörper in’ Binneren Hööftgördel. An Grött un Mass wurrd se blots noch vun de Dwargplaneten (1) Ceres un (2) Pallas överdrapen.

## Opdecken
Vesta wurr an‘ 29. März 1807 vun Heinrich Wilhelm Olbers in Bremen as veert Asteroid opdeckt. Nahdem Olbers 1802 all (2) Pallas opdeckt un benömmt harr, överdroog he dat Recht up de Naamsgeven ditmal an Carl Friedrich Gauß, de mit sien nee Methood vun de   Bahnbestimmen entscheedend to de Sekern vun de nee opdeckt Asteroiden bidragen harr. Gauß hett den Himmelskörper nah Vesta, de röömsch Göddin vun Heim un Herd un Süster vn Ceres.

As de 1801 opdeckt Dwargplanet Ceres un de 1802 as ok 1804 opdeckt Asteroiden Pallas un (3) Juno wurr tonächst ok Vesta as Planet betekent. Dor bit to dat Opdecken vun (5) Astraea noch mehr as 38 Johr vergahn sullen, änner sück doran tonächst ok nichts. Eerst as nah etwa 1850 de Tall vun de tüschen de Umloopbahnen vun de Planeten Mars un Jupiter funnen Himmelskörper gau ansteeg, hebbt sück för disse Objekte de Beteknungen „Kleine Planeten“, „Kleinplaneten“, „Planetoiden“ oder „Asteroiden“ dörsett.

## Literatur


## Weblenken
* 
* Bahndaten vun Vesta (engelsch)
* When Did the Asteroids Become Minor Planets? (engelsch)
Jazzpar-Pries

De däänsch **Jazzpar-Pries** weer bit 2005 de internatschonal bedüüdendst  Jazzpries. Mit sien Konzerten vun de Priesdräger, de disse dokumenteerend  CDs, dat Överreichen vun en Bronzestatue un dat Priesgeld vun 200.000 Däänsch Kronen kann disse Musikpries as en Oort Nobelpries vun den Jazz gellen. De Pries wurr jedes Johr an en internatschonal anerkannt un aktiv Musikerpersönlichkeit vergeven, de en breedere Beachtung verdeent.

De Priesdräger sünd:
* 1990 Muhal Richard Abrams
* 1991 David Murray
* 1992 Lee Konitz
* 1993 Tommy Flanagan
* 1994 Roy Haynes
* 1995 Tony Coe
* 1996 Geri Allen
* 1997 Django Bates
* 1998 Jim Hall
* 1999 Martial Solal
* 2000 Chris Potter
* 2001 Marilyn Mazur
* 2002 Enrico Rava
* 2003 Andrew Hill
* 2004 Aldo Romano

Upgrund vun den Utfall vun de fröheren Hööftsponsor (Skandinavisk Tobakskompagni) sünd de Jazzpar-Aktivitäten in‘ April 2005 instellt wurrn. 

## Weblenken
* Homepage mit Uplistung vun all Nomineerten un vun de entstahn CDs
*europäisch Jazzpriesen vun dat Jazzinstitut Darmstadt
Cornell Dupree

**Cornell Dupree** (* 19. Dezember 1942 in Fort Worth, Texas; † 8. Mai 2011) weer en US-amerikaansch Gitarrist in den Beriek vun de populären Musik, den Soul Jazz, Fusion un Rhythm and Blues, de as Sessionmusiker bi över 2500 Upnahmesessions mitwarkt hett.

## Leven un Warken
Cornell Dupree speel mit twintig Johren in de R&B-Grupp vun King Curtis. Bald darnah fung he an as Sessionmusiker to arbeiten, so för Brook Benton („Rainy Night in Georgia“) un Künstler as Lou Rawls, Paul Simon, Barbra Streisand, Harry Belafonte, Lena Horne, Roberta Flack, Joe Cocker, Michael Bolton oder Mariah Carey. Dupree hörr ok van 1967 bit 1976 to de Tourneeband vun Aretha Franklin an un wark up tallriek Alben vun den Jazz, Soul Jazz, Funk un Fusion-Genre mit, as bi Carla Bley (*Dinner Music*), Billy Cobham (*Total Eclipse*), Hank Crawford, The Crusaders, Miles Davis („Red China Blues“, 1973), Les McCann (*Invitation  to Openess*), Eddie Harris, Freddie King, Rahsaan Roland Kirk (*Blacknuss*, 1971), Herbie Mann oder Esther Phillips, de meest up den Atlantic-Label entstahn sünd, ferner as Orchesterliddmaat bi Big Band-Produktschonen vun Bobby Hutcherson, Elvin Jones, Grant Green (*Blue Breakbeats*), Grover Washington Jr. oder Bernard Purdie. Mit den Slagtüüchspeler nehm Dupree ünner eegen Naam 1974 dat Album *Teasin' *up, folgt vun *Saturday Night Fever* (1977) un *Shadow Dancing* (1978). In disse Tiet hörr he de Studioband *Stuff* an, de bi Warner Brothers ünner Verdrag weer un veer Alben inspeelt hett. Af Enn‘ vun de 1980er Johren nehm Dupree noch eeenig Jazzalben up; sien LP *Coast to Coast* (1988) wurr för en Grammy vörslahn. 2006 is he in Wien mit Les McCann un de Saxophonisten Ronnie Cuber in de All-Star-Band *Soul Survivors* uptreden.

## Diskographisch Henwiesen
**Can't Get Through* (1991)
**Uncle Funky* (1992),
**Child's Play* (1993)
**Bop 'n' Blues* (1994)

## Weblenken/Enkeld Nahwiesen
* Nahroop
* Cornell Dupree bi Allmusic.com
* Dupree in de Katalog vun de Deutsche Nationalbibliothek
* Personennaamdatei
Vuvuzela

De **Vuvuzela**  (Zulu) is en Blaasinstrument, dat ut Süüdafrika kümmt. Dör gellt de Vuvuzela as Teken vun de Football. Se sünd bannig luut, wat dörto föhr, dat vele düütsche Städter se nu verbaden hebbt in jemehr Stadien.
Theodor I. (Paapst)

**Theodor I.** († 14. Mai 649 in Rom) weer Paapst van‘ 24. November 642 bit to sien Dood.

Theodor I. weer en ut Jerusalem gebörtig Greek, de sien Vader Theodor Bischop vou Jerusalem weer. As Paapst is he sünner tegen den Monotheletismus intreden. De exileert byzantinsch Patriarch Pyrrhos I. kreeg vun  Theodor de Anerkennung as rechtmäßig Patriarch von Konstantinopel, nahdem de ebenso den Monotheletismus verworfen harr. As Pyrrhos sück aber nah sien Rückkehr de Monotheletismus weer towendt hett, hett Theodor dat Anathema un dat Afsetten vun hüm utspraken. Ok mit den Nahfolger vun Pyrrhos, Paulos II. hett he so verfohren.

Theodor I. hett in sien Pontifikat den Bischop Stephan von Dor nah Palästina, um de Zerrüttung vun de Kark dor to schlichten. He hett denn noch de Lateransynode van 649 vörbereit, up de de Monotheletismus verdammt wurrn sull. He is aber all vör den Anfang vun de Synode storven, de denn vun sien Nahfolger Martin I. leit wurr.

In de Paapstbiografien wurrd Theodor sien Barmhartigkeit, Freegevigkeit un Milde rühmt, aber ok sien hart Haltung in den theologischen Striet mit Konstantinopel. Theodor wurr bi St. Peter bisett.

## Weblenken

* Theodor I. in dat Biographisch-Bibliographisch Karkenlexikon (kört Online-faaten)
* Indrag in de Katalog vun de Deutsche Nationalbibliothek
* Personennaamdatei
Charité

De **Charité** is en groot Krankenhuus in Berlin un Akadeemsch Lihrkrankenhuus vun de Humboldt-Universität un vun de Fre’e Universität Berlin.

## Fackafdelen
Vunwegen betere Organisatschoon vun Lehr, Wetenschop un Patschentenversorgen hett de Charité - Universitätsmedizin Berlin 17 *CharitéCentren* grünnt. In'n Centren warken alltosamen 103 Kliniken un Instituute.
* CC 1 Human- und Gesundheitswetenschopen
* CC 2 Grundlaagmedizin (1. Studienabschnitt)
* CC 3 Zahn-, Mund- und Kieferheilkunde
* CC 4 Therapieforschung
* CC 5 Diagnostische un präventive Labormedizin
* CC 6 Diagnostische un interventschonelle Radiologie un Nuklearmedizin
* CC 7 Anästhesiologie, OP-Management un Intensivmedizin
* CC 8 Chirurgische Medizin
* CC 9 Unfall- und Wiederherstellungschirurgie
* CC 10 Charité Kumplett Kanker Center
* CC 11 Hart-, Ümloop- un Fatt- Medizin
* CC 12 Binnenmedizin un Dermatologie
* CC 13 Binnenmedizin mit Gastroenterologie un Nephrologie
* CC 14 Kankermedizin
* CC 15 Neurologie, Neurochirurgie un Psychiatrie
* CC 16 Audiologie / Phoniatrie, Augen- un HNO-Heilkunde
* CC 17 Frugenslüd-, Kinner- un Jugendmedizin mit Perinatalzentrum un Humangenetik
Neven de 17 groden CharitéCentren hett de Charité mennig fackbezogene Tostännigkeitzentren, in de sük Facklüüd allmitnanner üm de Behannlung vun de Patienten ümdoon.

## Historie
1710 hett de König Frederik I. in Preußen butenvör Berlin vunwegen de Grote Pest en Sükenhuus buen laten.
Vunwegen dat Berlin vun de Pest nix afkregen harr, do is dat denn Starvenshuus un Armeshuus ween bit 1727, wo König Frederik Willem I. fastleggt hett, dat schull nu Krankenhuus (ok för Suldaaten) sien. Vun düssen König kummt ok de Naam *Charité* vun her.

## Weblenken
* Websteed vun de Charite

## Enkeld Nawiesen
Little Shop of Horrors

**Little Shop of Horrors** betekent

* *[[The Little Shop of Horrors]]*, US-amerikaansch Film ut dat Johr 1960,
* *[[Little Shop of Horrors (Musical)|Little Shop of Horrors]]*, Musical ut dat Johr 1982,
* *[[Little Shop of Horrors (Film)|Little Shop of Horrors]]*, Film ut dat Johr 1986.
Plegie

**Plegie** (griechisch: *plēgḗ* πληγή ‚Schlag‘, Lähmung‘) oder Paralyse is de vullstandige Bewegungsundüchtigkeit oder Funkschoonsutfall vun'n Böverlief heel un deel oder vun Körperdeelen, Organen oder Nerven.
 Denn gifft dat noch de unvullstandige Lähmung ook Parese nömt.
## Formen
### Monoplegie
Is de kumplette Lähmung vun een Arm oder Been oder vun een deel daarvun.
### Paraplegie
Is de kumplette Lähmung vun beide Beene.
### Hemiplegie
(to’n Bispill na Slaganfall) Is de kumplette Lähmung vun Hälft vun'n Körper. (ook Halbseitenlähmung nömt).
### Tetraplegie
Is de kumplette Lähmung vun Arme un Beene.
## Ursaken
Ursaken von Lähmungen können sin: wenn Eener böös wat afkregen hett, Krankheed oder psychsch Krankheed. To’n Bespill kann bi een Malör mit eene Benzinkutsch dat Rüggmark inne Warvelsüül köttgahn un dat gifft denn eene Querschnittlähmung. Eene entzünnliche Krankheed mit Teken vun Lahmheed is de Kinnerlähmung.

## Weblenken
* Deutschsprachige Medizinische Gesellschaft für Paraplegie (hoochdüütsch)
## Enkeld Nahwiesen
Will Danin

**Will Danin** (* 6. Februar 1942; † 15. Februar 2025) weer en düütsch Schauspeler.

He speel in de ZDF-Reeg *[[Kara Ben Nemsi Effendi]]* den *Omar ben Sadek* un stunn faken in düütsch Krimiregen as *[[Derrick]]*, *[[Tatort (Feernsehreeg)|Tatort]]*, *[[Ein Fall für zwei]]*, *[[Siska]]*, *[[Der Alte]]* un *[[Rosa Roth]]* vör de Kamera.

Buterdem hett Danin in de Kinofilmen *Die Engel von St. Pauli* (1969) un *[[Deep End]]* (1971) lütte Nevenrullen hatt.

## Filmografie (Utwahl)

## Weblenken
*
John Walker (Utfinner)

**John Walker** (* 19. Mai 1781 in Stockton-on-Tees, England; † 1. Mai 1859 in Stockton-on-Tees) weer en engelsch Aftheker. He hett 1826 de Rietsticken utfunnen.

Walker funn tofälligerwies rut, dat sück en Mischung ut Antimon(III)-sulfid un Kaliumchlorat entzünden de, wenn man dat över en ruug Böverflach rieben de. He hett denn de Rietsticken sowiet wieder entwickelt, dat man se verkoopen kunn un af 1827 hett he de in Tinndösen to hunnert Stück verköfft. 

He hett sien Erfindung aber nich patenteeren laten, un so hebbt hüm tallriek Nahmakers över kört oder lang vun’n Markt drängt. De bekannst dorvan weer Samuel Jones ut London mit sien *Lucifers*. .
 
John Walker harr lokal en gooden Roop as Botaniker, he hett en Interess för Mineralogie entwickelt un hett ok völ Tiet mit chemischen Experimenten verbrocht.  Walker hett nie heiraadt un leev mit sien Nichte tosommen. He weer bekannt för sien  Kleidungsstil; he droog meestens en grooten Biberhoot, en witten Krawatte, grau Strümp, graubruun Kneebüxen un en bruun Schoßrock. He is 1857 in Stockton-on-Tees storven un wurr in dat nah bi gelegen Norton-on-Tees begraben. 

## Weblenken
John Walker - Stockton Borough Council
Trudy Pitts

**Getrude E. “Trudy” Pitts Carney** (* 10. August 1932 in Philadelphia; † 19. Dezember 2010 ok dor) weer en US-amerikaansch Organistin vun de Soul Jazz.

## Biographie
Pitts studeer an de Philadelphia Musical Academy, an de Temple University un Julliard. Hör Karriere fung se an as Assistentin vun den Pianisten in de Show Raisin'. Nah dat Enn‘ vun de Tournee vun dat Musical hett hör Ehemann William Theodore Carney II (ok Bill Carney, oder eenfak Mr. C nömmt) – he weer Slagtüüchspeler bi Shirley Scott – hör dorto anregt, hör  Repertoire wieder to entwickeln. 1967 is se an de Oostküst uptreden und wurr dorbi vun Carney begleit.. Se harr Bill Carney 1958 heiraadt.
Buterdem speel se mit Ben Webster, Gene Ammons un Sonny Stitt. Enn‘ vun de 1960er Johren nehm se veer Alben ünner eegen Naam för Prestige Records up, an de ü.a. Willis Jackson, Pat Martino un Rahsaan Roland Kirk mitwarkt hebbt. Se hett Pat Martino up sien Prestige-Album *El Hombre* (1967) begleit un Roland Kirk up de sien Alben *The Return of the 5000 Lb. Man* (1976), *Other Folks' Music* (1976) un *Kirkatron* (1977). Later is se up dat ölfte *[[Mary Lou Williams]] Women in Jazz Festival* in Washington, D.C. uptreden, 2008 in dat Kennedy Center.

## Diskographie

**Introducing * (Prestige, 1967) (mit Pat Matino)
**These blues are mine* (Prestige, 1967)
**Bucket full of soul* (Prestige 1968)
**Excitement* (Prestige 1968)

## Weblenken
*Nahroop bi Philly.com
* Trudy Pitts bi Allmusic.com
* Trudy Pitts in All about Jazz 

### Enkeld Nahwiesen
Chhewang Nima

**Chhewang Nima** (* 20. August 1967; † 25. Oktober 2010) weer en nepaleesch Bargstieger.

He hett tallriek Touren in’ Himalaya as Hoochgebirgsdräger, en so nömmt Sherpa, begleit un gull as en vun de erfohrenst Bargstieger vun de Welt. He ist 19mal up den Tipp vun den Mount Everest ween, to’n eersten Mal an’ 3. Mai 1994. Buterdem besteeg he tweemal den Cho Oyu (2002 un 2003) un 2004 keem he up den Middeltipp vun den Shisha Pangma 2004.

In 7045 Metern Hööcht up den Weg to de 7129 Meter hooch Baruntse in de ööstlich Himalaya-Region wurr he an’ 23. Oktober 2010 vun en Lawine erfaat; de Söök hett man an’ 25. Oktober 2010 ahn Spood instellt.

## Enkeld Nahwiesen


## Weblenken

* Websteed vun Chhewang Nima Sherpa
* BBC News: „Search for missing Nepal Sherpa Chhewang Nima stopped“, 25. Oktober 2010
Transplantatschoon

**Transplantatschoon** (lat. transplantare = ‚verpflanzen‘, ‚versetzen‘) is inner Medizin dat Inplanten vun lebennig Materiol (Knaken, Organe, Geweve oder Körperdeele).
Denn gifft dat noch dat Inplanten vun kunstmaakt Saak (to'n Bespill een kunstmaakt Hart) ook Implantat oder Prothese nömt.

## Oorten vun Transplantatschoonen
* ***autologe'' oder ''autogene'' Transplantatschoon:''' Gäver un der dat tokregen schull sin desülbige Minsch,  
* ***syngene* oder *isogene* Transplantatschoon:*' Gäver is der eineiige Zwilling, d.&nbsp;h. Gäver un der dat tokregen schull sin genetisch gliek. Daarher kann bi de *syngenen* wie ook bi de *autologen* Transplantatschoon vun de Gaav vun Immunsupressiva Affstand nomen warrn (de neegbei Anslag vun de Medikamente sin düchtig). 
* ***Allogene Transplantatschoon'':''' Gäver höört de glieken [[Oort (Biologie)|Oort]] an. 
* ***Xenogene Transplantatschoon*:*' Gäver hört eener annern Oort an (t. B. Schwiene-Hartklappe). 

## Gesette
In Düütschland unnerliggt de Transplantatschoon vun Geweven vun minschlichen Gävern dem Transplantatschoonsgesett (TPG). Verlööft sin Organrutnahm vun Dootbleven (Liekengaav) oder vun Lebennigen (Lebenniggaav). Organhannel, d.&nbsp;h. Berappen oder anner extra doon för den Gäver oder siene Verwandten, is nich verlööft. Transplantatschoonen warrn blot in Transplantatschoonzentren mit Tügnis maakt.

## Enkeld Nahwiesen
Implantat

**Implantat** is een künstlich maakte Materiol, wat in'n Lief inbröcht ward un do för eene Tiedlang oder för alltied bliven schull. Dat is maal nödig, wenn man wat uttuuschen oder ünnerstütten mut, wiel dat kaputt gahn oder seek worrn is.
Implantate sin künstlich maakte Reedschop, im Tegendeel to eene Transplantatschoon, bi dat inbröcht Geweve notürlich is.

## Oorten vun Implantaten

### medizinische Implantate
Upgaav is, Körperfunktschoonen zu ünnerstütten oder to ersetten (Ersatz vun Arme un Beene, Organe oder Organdeele).
* Hartschrittmaker
* Kunsthart
* Fattprothese (Ersatz vun Bloodfatten)
* Cochlearimplantat (to'n beter höören)
* Retina-Implantat (to'n beter kieken)
* verschillene Formen vun Liddersatz (Endoprothese)
* inner Unfallchirurgie verwendete Materiolien to operativen Behanneln von Knakenbrööken (Osteosynthese)
* inner Neurochirurgie warrn  Schädelrekonstruktschoonen ut Titan als Knakenersatt för kaputte Schädel maakt (na eene Operatschoon)
* Kuus - Implantat
* Piedelimplantat

### plastische Implantate
To'n Bespill inner plastischen Chirurgie as Ersatz för kaputte Körperdeele oder ook as Vergrötterung vun vörhannenen Körperdeelen (Bostimplantat)

### funktschoonelle Implantate
* To'n Bespill bi'n Hund ward een RFID-Chip ünner de Huut inplant. Nu kann de Besitter em finnen.
* Gastroplastiken, Magenband (bi Oewergwicht, to'n affnihmen)

## Enkeld Nahwiesen
Mats Hummels

**Mats Julian Hummels** (* 16. Dezember 1988 in Bergisch Gladbach) is en düütsch Footballspeler. De Defensivakteur speelt siet Anfang 2008 bi Borussia Düörpm un is dor meest as Binnenverteidiger oder as defensiv Middelfeldmann insett. 

## Karriere
### Vereen
De Söhn vun de Sportjournalistin Ulla Holthoff un den Footballspeler Hermann Hummels speel siet sien söbenten Levensjohr bi FC Bayern München, bi de sien Vader Hermann ok as „Junioren-Trainer för de ünnere Berieken“ tätig is. In de Jöögd speel he faken mit sien twee Johr ölleren Bröer Jonas tosommen. 

He wurr denn bald Stammspeler vun de Regionalliga-Mannschap ünner Hermann Gerland. To de Saison 2006/07 keem he in de eerst Mannschap vun Bayern München un kreeg af dem 1.1.2007 en Profiverdrag un in dat sülvig Johr hett he ok sien eerst Bundsligaspeel makt. 

Denn gung dat aber nich so richtig vörwärts mit sien Karriere un so wurr in de Winterpaus vun de Saison 2007/08 eerst an Borussia Duörpm utlehnt un nahderhenn endgüldig verköfft. Mit sien Mannschap wurr he denn 2011 un 2012 Düütsch Meester un wunn 2012 ok noch dat Pokalendspeel. To de Saison 2016/17 hett he denn bi Bayern München anhüert.

### Nationalmannschap
An‘ 27. März 2007 geev Hummels ünner Trainer Dieter Eilts sien Debüt in de Düütsch U-21-Natschonalmannschap un an‘ 13. Mai 2010 hett he sien eerst A-Lännerspeel makt. Intüschen (Stand: 16. Mai 2016) is he up 46 Lännerspelen kommen, in de he veer Doren schaaten hett. Mit de Düütsch Natschonalmannschap wurr he 2014 denn ok Football-Weltmeester. 

## Weblenken
* Websteed vun Mats Hummels
* [tp://www.fussballdaten.de/spieler/hummelsmats/2011/ Mats Hummels bi Fußballdaten.de]
* Mats Hummels up transfermarkt.de

## Enkeld Nahwiesen
1. FC Kaiserslautern

De **1.&nbsp;FC Kaiserslautern** (kört: 1.&nbsp;FCK oder FCK; Ökelnaam: Die „Roten Teufel“) is en Sportvereen ut Kaiserslautern, de vör allen dör sien Footballafdeelen düütschlandwiet bekannt is. De Profi-Footballer sünd to de Saison 2011/11 weer in de Football-Bundsliga upsteegen un keemen glieks up den 7. Platz. Kaiserslautern is all veermal düütsch Footballmeester wurrn un hett twee mal den DFB-Pokal wunnen. Grünnd wurrn is der Vereen an 28. Mai 1929. 

Der Vereen hett mehr as 15.000 Liddmaaten (Stand Juli 2010). Neben de Footballafdeelen gifft dat in den Vereen aber ok noch Sparten för Basketball, Boxen, Handball, Hockey, Lichtathletik, Running un Triathlon. 

## Wat de Vereen schafft hett
* Düütsch Meester: 1951, 1953, 1991, 1998
* Düütsch Viezmeester: 1948, 1954, 1955, 1994
* Pokalwinner: 1990, 1996

## Bekannt Speler vun de Vereen
Andreas Brehme, Hans-Peter Briegel, Horst Eckel, Franco Foda, Reiner Geye, Miroslav Klose, Werner Kohlmeyer, Stefan Kuntz, Werner Liebrich, Olaf Marschall, Josef Pirrung, Klaus Toppmöller, Fritz Walter, Ottmar Walter, Gerry Ehrmann.

### Enkeld Nahwiesen


## Literatur
* Dirk Leibfried, Wolfgang Kreilinger, Peter Lenk: *Bastion Betzenberg*; Taunusstein: Dasbach Verlag, 1994; ISBN 3-928231-15-4
* Dirk Leibfried, Gerd Rauland: *100 Jahre 1. FC Kaiserslautern. Tradition hat Zukunft*; Gudensberg: Wartberg, 2000; ISBN 3-86134-719-9
* Markwart Herzog: *Der „Betze“ unterm Hakenkreuz. Der 1. FC Kaiserslautern in der Zeit des Nationalsozialismus*; Göttingen: Die Werkstatt, 2006; ISBN 3-89533-541-X, ISBN 978-3-89533-541-9
* Michael Becker: *Die Simple Minds vom Betzenberg. Der Niedergang eines Traditionsclubs. Eine (fast) unglaubliche Geschichte*; Saarbrücken: Lehnert, C, 2004; ISBN 978-3-926320-62-9
* Björn Schmidt: *Das Leben ist ein Fußballspiel. Dem 1. FC Kaiserslautern verfallen*; Göttingen: Die Werkstatt, 2008; ISBN 978-3-89533-602-7
* Jürgen Kind: *Unterwegs im Namen der roten Teufel*; Kassel: Agon Sportverlag, 2009; ISBN 978-3-89784-358-5
* Günter Rohrbacher-List: *Im Herzen der Pfalz. Die Geschichte des 1. FC Kaiserslautern*. Verlag Die Werkstatt, Göttingen 2007, ISBN 978-3-89533-583-9

## Weblenken

* Offiziell Websteed vun den 1. FC Kaiserslautern
* Hockey-Afdeelen vun den 1. FC Kaiserslautern
* Handball-Afdeelen vun den 1. FC Kaiserslautern
* Online-Fanzine „Der Betze brennt“ mit aktuell Artikels un umfaatend Informatschonen to den FCK
Sylvain Georges

**Sylvain Georges** (* 1. Mai 1984 in Beaumont) is en franzööscher Radrennfohrer.

Sylvain Georges fung sien Karriere 2008 bi dat zypriootsch Continental Team A-Style Somn an. Nahdem he dor aber nichts wurrn weer, is he to de Amateurmannschap Creusot Cyclisme wesselt. In sien eerst Johr dor wunn he de Eendagsrennen Souvenir Vietto-Gianello, Grand Prix de Peymeinade, Grand Prix de Vougy un Circuit des monts du Livradois. Buterdem wunn he jeweils en Deelstreck bi de Circuit de Saône-et-Loire, bi de Boucles de la Marne un bi de CRA Super 7 Cycle Series. Bi de Tour de Maurice kunn he veer Deelstrecken un de Gesamtwertung för sück entscheeden. 2010 weer Georges bi de Tour des Communes de la Vallée du Bedat, bi en Deelstrecke vun dat Rennen Circuit de Saône-et-Loire un bi en Deelstreck vun de Tour de Franche Comté Cycliste spoodriek.

Seit 2011 fohrt he för dat franzöösch Continental Team Big Mat-Auber 93. In sien eerst Saison wunn he dor twee Etappen un de Gesamtwertung bi de Rhône-Alpes Isère Tour.

## Wat he schafft hett
;2011
* twee Deelstrecken un de Gesamtwertung Rhône-Alpes Isère Tour

## Teams
* 2008 A-Style Somn
* 2009 Creusot Cyclisme
* 2010 Creusot Cyclisme
* 2011 Big Mat-Auber 93

## Weblenken
* Sylvain Georges in de Datenbank vun Radsportseiten.net
Berlinsch

**Berlinsch** is de Dialekt vun de Stadt Berlin.

In Berlin hebbt se fröher Plattdüütsch snackt. As Residenzstadt vun’n König vun Prüßen weer Berlin aver de eerste Stadt, in de dat Hoochdüütsche Foot faat hett. Bet in dat 18. Johrhunnert hebbt se vör allen Mark-Brannenborger Dialekt in Berlin snackt. Denn hett sik dör dat 18. Johrhunnert en hoochdüütsch-sächsischen Dialekt dörsett, mit en stark plattdüütsch Substrat. Dit Berlinsche weer bet vör hunnert Johr eng op de Stadt Berlin un later noch op en lütten Striepen in’n Landkreis Dahme-Spreewald begrenzt. De Dialekt hett sik denn aver in de letzten hunnert Johr wied in dat Ümland utbreedt un de brannenborgschen Dialekten vun dat Plattdüütsche deelwies verdrängt. Ümto Berlin hebbt sik denn toeerst in lütte Rebeden hoochdüütsche Spraakformen dörsett, to’n Bispeel dat Eberswalder Kanaldüütsch langs’n Finowkanal. Aver in ganz Brannenborg sünd nu al Formen vun de hoochdüütschen Berlin-Brannenborgschen Dialekten to finnen. Toglieks warrt dat Berlinsche un dat Berlin-Branneborgsche aver ok wedder vun dat Standarddüütsche verdrängt.

## Luudstand

## Grammatik

Dat Berlinsche maakt twischen Dativ un Akkusativ keen Ünnerscheed, dat hett dat ut dat Plattdüütsche övernahmen. Dat Berlinsche hett aver liekers de beiden Wöör *mich* un *mir* (Akkusativ- un Dativ-Pronomen) ut dat Hoochdüütsche övernahmen, de nu aver dat sülve bedüden doot un egal uttuuscht warrn köönt. Ok wedder jüst as in’t Plattdüütsche is de Genitiv wegfullen. Dor warrt denn Dativ oder *von* un Dativ bruukt.
Harry Edwin Wood

**Harry Edwin Wood** (* 3. Februar 1881 in Manchester, England; † 27. Februar 1946) weer en süüdafrikaansch Astronom.

In dat Johr 1906 wurr he to’n Chefassistent vun de Transvaal Meteorological Observatory ernannt, dat, nahdem man Teleskope dorto kregen harr, as Union Observatory bekannt wurr. Van 1928 bit 1941weer he Direkter vun de Steernwacht un dormit Nahfolger vun Robert Innes. Wood weer verheiraadt, harr aber kien Kinner.

Van 1929 bit 1930 weer he Präsident vun de Astronomical Society of South Africa. Wood hett 12 Asteroiden opdeckt un hüm to Ehren wurr de Asteroid (1660) Wood nah hüm nömmt.

## Weblenken
* https://web.archive.org/web/20070810225058/http://www.saao.ac.za/assa/html/his-astr_-_wood_he.html
* Nahroop (1947MNRAS.107...60.)
Omloop Het Nieuwsblad

**Omloop Het Nieuwsblad**, bit insluutend 2008 **Omloop Het Volk** nömmt, is en Eendagsradrennen in de belgisch Provinz Oostflannern. Dat is dat eerste Rennen in Belgien in dat jeweilig Johr un wurr meestens an letzten Saterdag in’ Februar oder eerst Saterdag in’ März utdragen. De Omloop Het Nieuwsblad wurrd vun de Zeitung Het Nieuwsblad organiseert un gellt as ideale Vörbereitung för de Flannern-Rundfohrt, wiel faken de glieker Anstieg anfohren wurrd. Charakteristisch för dat Rennen sünd dat tomeest schlecht Weer (faken fallt Regen oder Schnee), tallriek steil Anstieg un Deelstrecken mit Koppsteenplaaster. 

## Historie
Dat Rennen wurr eerstmals ünner de Naam Omloop Het Volk 1945 dörführt, as Konkurrenz to de all dormals vun de Zeitung Het Nieuwsblad organiseert un hüüd noch vun disse Zeitung betallt Flannern-Rundfohrt. To’n Anfang weer dat Rennen oder ünner de Naam  „Gent-Gent“ bekannt, wiel eenig Zeitungen de Konkurrenz kien tosätzliche Publizität inrüümen wullen.

Dat Rennen vun 1960 wurr nich dörführt, wiel sück de Organisatoren mit de Union Cycliste Internationale streeden harrn. De Weltverband harr anner belgisch Fröhjohrsrennen bi dat Fastleggen vun den Rennklenner wat beter stellt. Dat Rennen wurr dorüm ut Protest afseggt.  1955, 1974 un 1988 harr dat in de Nacht vör dat Rennen düchtig schneet, aber dat Rennen kunn liekers dörführt wurrn.  Dat Rennen van 1971 weer wegen Schneefall um dree Week verschaben wurrn, aber jüst an den Renndag hett Dauweer insett. 1986 un 2004 harr dat aber so düchtig schneet, dat dat Rennen ut Sekerheitsgrünnen ganz afseggt wurrn muss. 

Siet dat Johr 2000 gifft dat dit Rennen ok för de Jöögd un siet 2006 ok für Fruen. Siet 1950 wurr dat Rennen ok för Amateure bzw. U23-Fohrer utdragen.

## Streck
De *Omloop Het Volk/Het Nieuwsblad* fang an un geiht to Enn’ in Gent, aber van 1996 bit insluutend 2007 weer dat Enn in dat 20 Kilometer noordööstlich liggend Lokeren. Nahdem man de Stadt verlaaten hett, geiht de Streck süüdwärts to de *hellingen*, de kört und steil Anstieg, de so eenig fläämsch Rennen präägen. De *Oude Kwaremont* nah 50 Kilometer is en twee Kilometer lang Anstieg up en Koppsteenplaaster-Straat. Nah 85 Kilometer folgt de berüchtigt *[[Müer vun Geraardsbergen]]*, anssluutend Valkenberg, Eikenberg, Leberg un Berendries. De dörsnittlich 10 % steil Molenberg, rund 60 Kilometer vör dat Enn, is faken rennentscheedend. De restlich Streck is denn woll kumplett flaak, aber de Fohrer moot tallriek kört Afsnitte mit Koppsteenplaaster bewältigen, so as to’n Bispeel de *Paddestraat* in Zottegem.

## Siegerlist vun de Profis
### Profis

## Weblenken
* Offiziell Websteed