Ban Ki-moon

**Ban Ki-moon** (koreaansch: 반기문; *&nbsp;13. Juni 1944 in Eumseong, Süüdkorea) is en Diplomat un Politiker ut Süüdkorea. Vun den 1. Januar 2007 af an bis 31. Dezember 2016 weer he de achte Generalsekretär vun de Vereenten Natschonen. Vördem is he vun 2004 bit 2006 Süüdkorea sien Butenminister ween. 

## Leven
As Ban sülms seggt hett, hett he al 1962 beslaten, en Diplomat to weern, as he up de Chungju High School bi en Engelsch-Wettstriet en Reis na Washington D.C. wunnen hett. To düsse Reis höör ok en Drepen mit John F. Kennedy to. Ban studier denn an de Staatliche Universität in Seoul. Dor hett he 1970 den „Bachelor“ in *International Relations* maakt. Sien Weg as Diplomat hett he unner de Militädiktatur vun Park Chung-hee anfungen (bit 1979). Fudder maakt hett he unner Präsident Chun Doo-hwan (1980–1988). De weer, just so, as Park, dör en Militärputsch an de Macht kamen. Vun 1972 af an hett Ban in’t Utland deent, toeerst in Nee-Delhi. Denn is he bi de *United Nations Division* ween. As Süüdkorea endlich 1991 in de UNO inträen is, is he de 1. Sekretär vun sien Land bi de Vereenten Natschonen in New York ween. 1996 is he Sekretär för Utlandsangelegenheiten un Staatssekerheit bi den süüdkoreaanschen Präsidenten wurrn un in dat Johr 2000 wurr he denn Viez-Butenminister. Vun Februar 2003 af an is he den Präsidenten Roh Moo-hyun sien Raatgever för Butenpolitik wurrn un hett Yoon Young-kwan aflööst, as he Hannels- un Butenminister wurrn is. 
 
In’n Januar 2004 is Ban Butenminister vun Süüdkorea wurrn. In’n Januar 2006 hett siene Regeerung em upstellt för de Wahlen to’n UN-Generalsekretär. Amenne is he an’n 13. Oktober 2006 vun de Vullversammeln wählt wurrn. An’n 1. November 2006 hett he Bott geven as süüdkoreaanschen Minister uni s denn an’n 14. Dezember 2006 unner Eed nahmen wurrn as neen Generalsekretär. 

Am 1. November 2006 trat er von seinem südkoreanischen Ministeramt zurück und wurde am 14. Dezember 2006 als neuer UN-Generalsekretär vereidigt.

## Ban as Generalsekretär
Ban hett sien Amt offiziell an’n 1. Januar 2007 vun Kofi Annan övernahmen. Een Dag later hett he siene Meenung to de Exekutschoon vun Saddam Hussein kunnig maakt un dor bi seggt, datt stunn jeden Land free, över Exekutschonen sülms to besluten. Dor hett he sik allerhand Kritik mit up’n Hals hoolt. An’n 22. März 2007 is in de iraksche Hööftstadt Bagdad en Anslag up Ban utöövt wurrn, man he is mit naue Noot nich drapen wurrn. Bloß man 50 m neven dat Huus, wo Ban en Rede holen hett, is dormols en Rakeet rindunnert, ofschoonst Ban siene Reis geheem holen wurrn weer.

In en Interview mit de Frankfurter Allgemeine Zeitung hett Ban in’n Juli 2007 meent: „Wi schollen weten, wat de Bidrag vun de Vereenigten Staten un de Oppers, de se bröcht hefft, weert sünd“. Allgemeen is dat so verstahn wurrn, datt Ban sik mit so’n Wöer vun sien Vörweser Kofi Annan afsetten woll. De harr jummers duchtig schimpt up den Militärinsatz in’n Irak. 
As Taiwan sien Präsidenten Chen Shui-Bian an’n 19. Juli 2007 en Breef schreven harr mit den offiziellen Andrag, sien Land woller in de Vereenten Natschonen up to nehmen, hett Ban em gor nich eerst open maakt un lesen, man glieks wedder retour schickt. Dor hett he sik up de Resolutschoon 2758 vun de UN-Generalversammeln bi beropen. Normolerwiese is dat begäng, datt so en Andrag an den UN-Sekerheitsraat wieter stüert warrt. Dat weer ok na de Ordnung för de ganze Saak so vörsehn weern. Vunwegen datt Ban sik dor nich an holen hett, is em vun en Reeg vun Völkerrechtlers un ok vun de USA vörsmeten wurrn, datt weer verkehrt. Sunnerlich is fraagt wurrn, of he överhoop wat versteiht vun siene Saak. 
 As eersten Generalsekretär vun de Vereenten Natchonen hett he mitmaakt bi de Gedenkfiern vunwegen dat Afsmieten vun de Atombomb up Hiroshima. Bi düsse Fiern an’n 6. August 2010 is mit John Victor Roos to’n eersten Mol ok de Ambassadöör vun de Vereenigten Staten mit bi ween. An’n Vördag hett si Ban Ki-moon in Nagasaki mit Lüde drapen, de den amerikaanschen Angreep dormols överleevt harrn. Dor fodder he denn, all Atomwapens schöllt afschafft weern und at schall ganz unmööglich maakt weern, datt se jemals wedder to’n Insatz kamen konnen.

## To siene Person
Ban is siet 40 Johren mit Yoo Soon-taek verheiraat. De is fröher mit em na Scholen gahn un he hett ehr 1962 up dat Gymnasium kennen lehrt. Mit ehr hett he een Söhn un twee Döchter. He snackt Koreaansch, Engelsch, Franzöösch, Düütsch un Japaansch. 

## Footnoten



## Weblenken

* Biografie op UN.org (engelsch)
* ''Milde lächelnder Stratege für den UN-Chefposten'', Porträt vun Martin Fritz up de Webstäe vun de Tagesschau, 6.&nbsp;Oktober 2006 (hoochdüütsch)
* ''For New U.N. Chief, a Past Misstep Leads to Opportunity'', Porträt vun Warren Hoge in de *[[The New York Times|New York Times]]*, 9.&nbsp;Dezember 2006 (engelsch)