Mauretanien

**Mauretanien** (amtlich *Islaamsche Republiek Mauretanien*) is en Land in Noordwest- Afrika un liggt an'n Atlantik. Mauretanien grenzt an Algerien, Mali un Senegal, dorto noch an de Westsahara, de vun Marokko innahmen wurrn is. Dat Land is mit 1.030.700 km² Flach meest dreemal so groot as Düütschland, aber leven doot dor man blots 3.069.000 Inwahners (Stand: 2005). Vun den 8. August 2008 af an regeert dor na en Militärputsch ene Militärdiktatur. De Hööftstadt is Nouakchott.

## Geographie

### Wie dat Land utsütt
Dat Land sütt allerwegens tämlich övereen ut. In'n Süden liggt avers twuschen de Münnen vun den Senegal-Stroom un Cap Timiris an de Küsten Siedland, un in'n Norden finnt sik Steilküsten mit allerhand Buchten un Inseln. Na dat Binnenland hen gifft dat allerwegens en groot Siedland mit Feller vun Sanddünen. Dat is de westliche Rand vun de Sahara. In de Midden vun dat Land geiht dat piel bargup un denn fangt en wiethen platt Hoochland an. Dat liggt bi 300 - 500 m över NN. Dor liggt ok de Sandsteen-Plateaus vun Adrar, Tagant un Affollé. Ok en paar enkelte Inselbargen finnt sik dor, dormank de Kédia d'Idjil. Dat is mit 915 m Mauretanien sien hööchsten Barg. Na Osten to geiht dat wedder bargdal to dat Becken El-Djouf mit siene sandigen Gemarken. De eenzige Stroom in Mauretanien, de dat ganze Johr över Water hett, is de Senegal. He is ok de Grenz to den Naberstaat mit sülvigen Naam.

### Klima
To'n groten Deel gifft dat in Mauretanien dröögheet Wöstenklima. Bloß de kole *Kanarenstroom* vör de Küst küllt dat Land en beten af. Dorüm gifft dat an de Küsten faken Nevel. In de nöördliche Hälft vun dat Land fallt bloß hen un wenn mol mehr as 100 mm Regen in't Johr, ganz in'n Süden sünd dat bit 300-400 mm, tomeist vun Juli bit Oktobermaand. In'n Dörsnitt liggt de Temperaturen bi 20-24&nbsp;°C, in'n Juli bi 30-34&nbsp;°C. Man in'n Summer kann dat ok mol 50&nbsp;°C heet weern. 

### Deerter un Planten
An den Övergang vun de Wöstensteppen to den Sahel siene Doornsavanne gifft dat Gras- un Buschland mit Akazienböme. In de Oasen wasst sunnerlich Dattelpalmen un dor, wo den senegal sien Water dat Land överswemmt, ok annere Palmen, Apenbrootbööm un Bambus. In dat Küstenland gifft dat wiethen soltige Bröök. Deerter in de Savannen sünd Antilopen, Elefanten, Löwen un Hyänen, in de Wöstensteppen gifft dat noch noog to freten för Gazellen, Strußen, Wortenswiene, Leoparden un Wildkatten.Twuschen 1990 un 2000 is de Woold in Mauretanien um 2,7% minner wurrn. 

### Nationalparks
In Mauretanien gifft dat twee Natschonalparks:
* Banc-d'Arguin-Natschonalpark
* Diawling Natschonalpark

## Inwahners
### Tahlen

Fröher weer de Andeel an Nomaden mank de Inwahners vun Mauretanien veel grötter. Hüdigendags(2005)  leevt 40 % vun de Lüde in Städer. 4 vun 5 Mauretaniers leevt up 15 % vun dat Land, sunnerlich in’n Süden. Alleen 2005 sünd dat 2,9 % mehr Inwahners wurrn. 2005 sünd 43 % vun de Mauretaniers junger as 15 Johre oold ween. In’n Dörsnitt sünd de Lüde in datstülvige Johr 54 Johre oold wurrn. 

### Völker
In Mauretanien mischt sik araabsche un swarte Völker. 81 % vun de Inwahners sünd Mauren, de to de Arabers un Berbers torekent weern könnt, de Rest höört to de swartafrikaanschen Volksgruppen vun de Toucouleur (7 %), de Sarakolé (5 %), de Wolof (3 %), de Bambara (1 %), de Fulbe un annere. Bi 5.000 Lüde ut Europa leevt in Mauretanien, tomeist Franzosen. 

## Spraken
Amtssprake is Araabsch. Pular, Wolof un Soninke weert as Natschonalspraken ankeken. Franzöös'sch is de Spraak vun de Bildung. 

## Religion
99% vun de Inwahners sünd sunnit’sche Muslimen un höört to den Twieg vun de Malakiten. De Christenlüde in dat Land sünd ene lüttje Minnerheit. 

## Kultur
De verscheden Kulturen vun Mauretanien weert verbunnen dör den Islam. He slutt de ganz verscheden Völker tosamen. 

Na de Traditschoon warrt dat Land vunwegen düsse Völker indeelt in dat so nömmte *Ard al-Bīdān* (Land vun de Witten) un dat *Ard as-Sūdān* (Land vun de Swarten). Dat hett avers nich so veel mit de Farv vun de Huut to doon, as mit de Kultur: As „Bīdān“ (Witte) oder Mauren weert all de ankeken, de na ehre Kultur hen Arabers sünd, ok wenn se to de Minschen mit en swarte Huut tohöörn doot. Bi 10% vun Mauretanien warrt as *Ard as-Sūdān* betekent. Dat is dat Land in’n Süden. de swarten Inwahners, de dor leevt, hefft allgemeen den Naam „Soudans“. 

### Soziale Laag
Mit Sozialgesetten un Gesundheitsvörsorg is dat noch nich wiet her. Ofschoonst för Kinner vun 6 bit 11 Johre de Schoolplicht gellen deit, gaht bloß bi 75 % vun de Kinner överhaupt na School. 2004 seeg dat so ut, dat 57 % vun de Froenslüde un 40 % vun de Mannslüde nich lesen un nich schrieven konnen. 1983 is de Universität vun Nouakschott upmaakt wurrn. För de Arbeit in modernere Twiegen vun de Weertschop langt de inheemschen Arbeitskräft nich hen. Mehr as 15 % kaamt in düsse Twiegen vun dat Utland her. Up de annere Siet sünd mehr as 600.000 Lüde ut Mauretanien utwannert, weil dat dor för jem keen Arbeit gifft. 

## Nouakschott
In dat Johr 1959 is düsse Stadt as Stell för de Verwalten in de Midden vun dat Land inricht wurrn. Dormols hefft um un bi 30.000 Lüde in Nouakschott leevt. Hüdigendags sünd dat bi 1 Million Inwahners. Vunwegen dat de Stadt jedet Johr um 15 bit 20 % grötter warrt, gifft dat nich noog Water un nich noog Wohnungen. Al 1983 hefft mehr as 40 % vun de Inwahners vun Nouakschott in so nömmte Kebbas (provisoor’sche Vörstadtviddels) leevt.

## Politik
De Macht in Mauretanien hett tomeist in de Hannen vun en Böverschicht vun witte Mauren legen. Bi 100.000 swarte Mauren weert bit up den hüdigen Dag as Slaven holen un de „Soudans“ weert dalpett’. 1989 sünd teindusende vun Soudans na Striet mit de witten Mauren över de Grenz na Senegal utbüxt. 2007 hett de nee Regeern vun Mauretanien en Afkamen mit Senegal unnertekent, dat düsse Flüchtlingen nu endlich torüchkehren konnen..

## Kiek ook bi

* Städer in Mauretanien

## Belegen