10. August

De **10. August** is de 222. Dag in’n Gregoriaanschen Klenner btw. de 223. Dag in Schaltjohren.

## Wat passeert is
### Politik un Sellschop
* 612 v. Chr.: Ninive, de letzt Hööftstadt vun Assyrien warrt vun Meder un Babylonier tonicht maakt. 
* 654: Eugen I. wurrd to'n Paapst wählt.
* 843: Dat Frankenriek vun’n doodbleven Ludwig den Frommen warrt in’n Verdrag vun Verdun ünner sien Söhnen Lothar, Ludwig un Karl opdeelt.
* 955: Otto I. de Grote winnt in de Slacht op dat Lechfeld över de Ungarn.
* 1500: De Portugees Diogo Dias sütt as eerster Europäer Madagaskar un nömmt de Insel *São Lorenço.*.
* 1519: Ferdinand Magellan geiht mit sien fief Scheep op de eerste Weltümsegeln. 
* 1792: Franzöösch Revolutschoon. Mit den Stoorm vun de Sansculottes op de Tuilerien ennt in Frankriek de Monarchie. Ludwig XVI. warrt fangen sett. 
* 1821: Missouri warrt de 24. Bundsstaat vun de USA.
* 1830: Ecuador löst sik vun Grootkolumbien.
* 1914: In’n Eersten Weltkrieg stellt Japan en Ultimatum an’t Düütsche Riek un foddert de Torüchgaav vun de Kolonie Kiautschous.
* 1920: De Rode Armee kummt nöördlich vun Warschau över de Wießel. Dat is jemehr wietst Vördringen in’n Poolsch-Sowjetsch Krieg. 
* 1977: De Serienmöörder David Berkovitz, de as „Son of Sam“ bekannt is, warrt fastnahmen.
* 1994: Op’n Flaaghaven in München warrt de weltwiet gröttste Smuggel vun Plutonium opdeckt. Later stellt sik rut, dat dat vun’n Bundsnarichtendeenst inszeneert worrn is.

### Kunst, Kultur un Bowark
* 1744: Friedrich de Grote lett in Potsdam Wienbargterassen anleggen.
* 1793: In Paris warrt dat ehmolige Königssloss Louvre as Museum apen maakt.
* 1889: Dat Naturhistorsche Museum in Wien warrt inweiht.

### Wetenschoppen un Technik
* 1846: De US-Kongress beslutt en Gesett, na dat vun dat Arv vun den 17 Johr vörher doodbleven Briten James Smithson de Smithsonian Institution grünnt warrn schall. 
* 1881: In Paris warrt de eerste internatschonale Elektrizitätsutstellen wiest.
* 1897: De Wirkstoff Aspirin warrt vun Felix Hoffmann to’n eersten mol herstellt.
* 1990: De Ruumsond *[[Magellan (Ruumsond)|Magellan]]* geiht in’n Ümloop vun de Venus un karteert de Bavenflach vun den Planeten.

### Religion
* 654: Eugen I. warrt to’n Paapst wählt, ofschoonst sien Vörgänger Martin I. noch leevt
* 1492: Rodrigo Borgia warrt to’n Paapst Alexander VI. wählt.

### Katastrophen
* 1628: Dat Kriegsschipp *[[Vasa]]* geiht al bi de Jumfernfohrt in’n Haven ünner. 30 vun 50 Minschen suupt af.
* 1856: Ungefäähr 400 Minschen starvt dör en Hurrikan in’n US-amerikaanschen Bundsstaat Louisiana.
* 1903: Dör en Füer in de Pariser Metro kommt över 100 Lüüd to Dood.

## Boren
* 1267: Jakob II. de Gerechte, König von Aragón.
* 1296: Johann von Luxemburg, König vun Böhmen un Arvkönig vun Polen.
* 1388: Thomas Ebendorfer, öösterrieksch Theoloog un Professer.
* 1536: Caspar Olevian, düütsch Theoloog.
* 1602: Gilles Personne de Roberval, franzöösch Mathematiker.
* 1699: Christoph Gottlieb Schröter, düütsch Komponist.
* 1740: Samuel Arnold, engelsch Komponist.
* 1753: Edmund Randolph, US-amerikaansch Butenminister.
* 1771: Bernhard Gottfried Bueren, düütsch Richter un plattdüütschen Schriever († 1845)
* 1780: Friedrich Joseph Haass, düütsch-russ’sch Mediziner.
* 1793: August Neithardt, düütsch Komponist.
* 1797: Joseph Gerhard Zuccarini, düütsch Botaniker.
* 1806: Julius Weisbach, düütsch Mathematiker un Ingenieur
* 1810: Lorenzo Batlle y Grau, uruguayisch Politiker un Präsident († 1887)
* 1814: Henri Nestlé, düütsch Ünnernehmer.
* 1823: Antônio Gonçalves Dias, brasiliaansch Dichter.
* 1830: Guido Henckel von Donnersmarck, slesisch Industriellen.
* 1859: Georg Alexander Pick, öösterrieksch Mathematiker
* 1872: Fritz Lau, plattdüütsch Schriever († 1966)
* 1874: Antanas Smetona, eerste Präsident vun de Republiek Litauen
* 1874: Herbert Clark Hoover, US-amerikaansch Politiker un 31. Präsident vun de USA († 1964)
* 1877: Frank James Marshall, US-amerikaansch Schachspeler († 1944)
* 1878: Alfred Döblin, düütsch Dokter un Schriever († 1957)
* 1884: Robert Pohl, düütsch Physiker
* 1888: Lauri Ikonen, finnisch Komponist
* 1900: Hans Otto, düütsch Theaterschauspeler.
* 1902: Arne Tiselius, sweedsch Biochemiker un Nobelpriesdräger
* 1910: Muhammad V., König vun Marokko.
* 1913: Wolfgang Paul, düütsch Physiker un Nobelpriesdräger
* 1924: Martha Hyer, US-amerikaansch Schauspelerin († 2014)
* 1928: Willem Fricke, düütsch un plattdüütsch Schauspeler († 2009)
* 1932: Vladimír Páral, tschechisch Schriever
* 1932: Trudy Pitts, US-amerikaansch Jazzmusikerin († 2010)
* 1943: Louis Eugene Brus, US-amerikaansch Chemiker un Nobelpriesdräger († 2026)
* 1944: Barbara Erskine, britsch Schrieverin un Historikerin
* 1947: Ian Anderson, britsch Musiker un Ledermaker
* 1949: John Haglelgam, Politiker ut Mikronesien
* 1951: Juan Manuel Santos, kolumbiaansch Politiker, Präsident un Freedensnobelpriesdräger
* 1954: Rick Overton, US-amerikaansch Schauspeler un Dreihbookschriever
* 1958: Wolfgang Funkel, düütsch Footballspeler.
* 1959: Rosanna Arquette, US-amerikaansch Schauspelerin.
* 1960: Antonio Banderas, spaansch Schauspeler.
* 1963: Moses Isegawa, ugandsch-nedderlannsch Schriever
* 1966: Udo Bölts, düütsch Radrennfohrer.
* 1978: Oli.P, düütsch Schauspeler, Moderater un Singer.
* 1979: Skelley Adu Tutu, ghanaisch Footballspeler.
* 1986: Janina Haye, düütsch Footballspelerin.

## Storven
* 612 v. Chr.: Sin-Scharisch-Kun, assyrisch König.
* 353: Magnentius, röömsch Gegenkaiser.
* 725: Plektrudis, Hillige un Fro vun den Frankenkönig Pippin den Middelsten. 
* 1153: Eustach IV., Graff vun Boulogne.
* 1202: Ulrich II., Hertog vun Kärnten.
* 1566: Bartholomaeus Rieseberg, düütsch evangeelsch Theoloog.
* 1590: Christina vun Däänmark, Prinzessin vun Däänmark.
* 1653: Maarten Tromp, nedderlannsch Admiraal (* 1598)
* 1742: Georg Philipp Rugendas, düütsch Maler.
* 1759: Ferdinand VI., König vun Spanien.
* 1802: Franz Maria Aepinus, düütsch Physiker un Naturphilosoph.
* 1806: Michael Haydn, öösterrieksch Komponist.
* 1835: Claus Schall, däänsch Komponist.
* 1843: Jakob Friedrich Fries, düütsch Philosoph
* 1870: Jules Pierre Rambur, franzöösch Entomoloog un Lepidopteroloog (* 1801)
* 1872: Albert de Balleroy, franzöösch Maler.
* 1895: Felix Hoppe-Seyler, düütsch Chemiker un Physioloog.
* 1896: Otto Lilienthal, Flaagpionier.
* 1900: Ahmed Dschewad Pascha, osmaansch General un Staatsmann.
* 1911: Jozef Israëls, nedderlännsch Maler.
* 1915: Henry Moseley, britsch Physiker.
* 1919: Hermann Wette, hooch- un plattdüütsch Schriever (* 1857)
* 1923: Joaquín Sorolla y Bastida, spaansch Maler
* 1945: Robert Goddard, US-amerikaansch Wetenschoppler un Raketenpionier
* 1959: Lafe McKee, US-amerikaansch Schauspeler (* 1872)
* 1960: Frank Lloyd, US-amerikaansch Schauspeler, Speelbaas un Produzent
* 1964: Walter Harm, düütsch Politiker un Bundsdagsafordneter (* 1897)
* 1970: Alexander Gode, Utfinner vun de Plaanspraak *Interlingua*
* 1976: Paul Lücke, düütsch Politiker un Bundsminister (* 1914)
* 1979: Walther Gerlach, düütsch Physiker
* 1986: Chuck McKinley, US-amerikaansch Tennisspeler
* 1988: Arnulfo Arias, Staatspräsident vun Panama.
* 1991: Ivo Braak, plattdüütsch Schriever (* 1906)
* 1995: Marie Dollinger, düütsch Lichtathletin
* 1999: Anthony Radziwill, Filmemaker.
* 2002: Kristen Nygaard, norwegsch Mathematiker un Pionier för Programmeerspraken
* 2005: Ilja Prachař, tschechisch Schauspeler
* 2010: Bobby Paunetto, US-amerikaansch Jazzmusiker (* 1944)
* 2020: Joe Segal, US-amerikaansch Jazzveranstalter (* 1926)
* 2023: Alexander Stepanowitsch Wiktorenko, sowjeetsch-russisch Ruumfohrer (* 1947)