open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lüttich

**Lüttich** (franzöösch amtlich *Liège*, bit 1949 *Liége*, walloonsch *Lîdje*, nedderlannsch ) is dat kulturell Zentrum vun de Walloonsch Region vun Belgien, Hööftstadt vun de glieknaamig Provinz un vun dat Bisdom Lüttich.

As Stadt mit 194.715 Inwahners (Stand: 01.01.2011) up en Flach vun 69,39 km² liggt Lüttich an den Tosommenfloot vun Ourthe un Maas nich wiet vun de Städer Maastricht in den Nedderlannen un Aken in Düütschland. Dat Lütticher Becken tellt samt Vörstäder ungefähr 600.000 Inwahner. Dat Bevölkerungswassdom vun de Stadt is mit 0,5 % pro Johr etwa so hooch as de belgisch Dörsnitt (0,6 %).

In Lüttich gifft dat neben en Universität verscheeden anner Hoochscholen, en  kathoolschen Bischopssitt, en Theater, een Oper *(Opéra royal de Wallonie)* as ok wiedere kulturell Inrichtungen.

## Historie

De Naam to Tiet vun de Römer weer „Leodicum“ bzw. „Vicus Leodicus“. 717 entwickelte sück de Stadt as Bischopssitt un weer in't Middelöller en bedüüdend politisch un kulturell Zentrum. In dat utgahn Middelöller hörr de Stadt to dat Territorium vun dat Fürstbisdom Lüttich.

De regeeren Fürstbischööp vun Lüttich sünd meest ut den Adel vun dat Hillig Röömsch Riek afstammend ween. Machtzentrum vun dat Fürstbisdom Lüttich weer dat ebenfalls vun Adligen ut dat Riek beherrscht Domkapitel, en vun de gröttsten in Middeleuropa. Albrecht II. von Cuyk hett den Börgern vun de Stadt 1196/1198 eerste Privilegien geven. En städtisch Autonomie kunn sück as in anner geistlich Territorien vun dat Riek blots ungenügend entwickeln. 1789 keem dat, to'n Deel in Verbindung mit de Franzöösch Revolutschoon, to de so nömmt  Lütticher Revolutschoon. De richt sück gegen de absolutistisch Herrschaftswies vun den Fürstbischop Konstantin-Franz von Hoensbroeck un wurr Anfang 1791 vun Truppen in' Updrag vun dat Hillig Röömsch Riek daalslahn. 

Wiels de Franzööösche Revolutschoon wurr de den Hilligen Lambertus, den eersten Bischop vun Lüttich, weeht Kathedrale plünnert un daalbrennt.

Van 1888 bit 1892 wurr Lüttich to en Festung utbaut. Sowohl in' Eersten Weltkrieg as ok in' Tweeten Weltkrieg weer Lüttich dorum hart umkämpt.

An' 13. Dezember 2011 geev dat en Anslag, bi de söss Minschen to Dood keemen un 124 Minschen verletzt wurrn.

## Literatur
* *Baedeker „Belgien“.* Ostfildern: Verlag Karl Baedeker 1998 (3), ISBN 3-87504-417-7, S. 285–297

## Weblenken

* Offiziell Websteed
* Leodium

## Enkeld Nahwiesen
Weersbe

**Weersbe** () is en Dörp in de Gemeen Hagen in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. Binnen de Gemeen billt de Oort en egen polietsche Oortschop.

To Weersbe höört ok de lüttjere Oort Weersbermoor mit to.

## Geografie

Weersbe liggt in de Masch von Oosterstood an dat rechte Över von de Werser. Vör Weersbe liggt Harriersand un op de anner Sied von’n Stroom de Stadt Braak.

De Naveröörd sünd Offenwarden un Saans in’n Noorden, Offenwardermoor un Hagen in’n Noordoosten, Weersbermoor in’n Oosten, Uthleer in’n Süüdoosten, Rechtebe in’n Süden un Harriersand in’n Westen.

## Historie

De Oort kummt 1110 as *Wirsebe* toeerst in de Oorkunnen vör.

In’n Eersten Weltkrieg sünd 17 Soldaten ut Weersbe fullen oder vermisst un in’n Tweten 44.

### Verwaltungsgeschicht

Weersbe weer in de Franzosentied von 1810 bet 1813 in de Kommuun Weersbe in’n Kanton Dammhagen. Dat Dörp hett vör 1885 to’n Bezirk Süüd-Oosterstood in dat Amt Hagen tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Geestmünn. 1932 is dat Deel von’n Kreis Wersermünn un 1977 von’n Landkreis Cuxhoben worrn.

1968 is de Gemeen Weersbe Deel von de Gemeen Saans worrn. An’n 1. Januar 2014 sünd Weersbe un Saans denn tohoop Deel von de ne’e Gemeen Hagen worrn. Dorbi is de vörherige Gemeen Saans in verscheden Oortschoppen opdeelt worrn, de nu wedder de Gemenen afbillt, so as se vör 1968 bestahn hebbt. Weersbe billt sietdem en Oortschop mit egen Oortsvörsteiher.

### Inwahnertall

### Religion

Weersbe is evangeelsch-luthersch präägt un billt mit de Marienkark en egen Kaspel.

För de Kathoolschen is de Hillig-Hart-Jesu-Kark in Geestmünn tostännig.

### Wapen

Dat Wapen von Weersbe wiest baven en blauen Schildkopp mit dree sülvern Lelen dor op un dor ünner en Schild vörn sülver un achtern swart. Dat sülver-swarte Schild is dat Wapen von de Familie von Weersbe un de dree Lelen staht för Maria, na de de Kark von Weersbe nöömt is.

### Oortsvörsteihers

* 1. Januar 2014–: Söhnke Hahlbom (CDU)

## Kultur

En Denkmaal för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’ steiht op’n Karkhoff.

## Weertschop un Infrastruktur

De Freewillige Füürwehr Weersbe is 1901 grünnt worrn.

### Verkehr

Weersbe liggt an de Kreisstraat 50, de in’n Noorden na Offenwarden un Saans löppt un in’n Süden na Rechtebe. De Autobahn 27 löppt so bi veer Kilometer in’n Oosten von Weersbe langs. De nächsten Opfohrten sünd de Opfohrt 12 Hagen un Opfohrt 13 Uthleer.

De nächste Bahnhoff is so bi 17 Kilometer wied weg in’n Süden de Bahnhoff Farge an de Bahnlien Farge–Vesack. Dor föhrt de Lien RS&nbsp;1 von de Regio-S-Bahn Bremen/Neddersassen, de von Farge bet na Veern geiht. De Bahnhoff Lübbs an de Bahnlien Bremen–Bremerhoben is so bi 20 Kilometer weg in’n Oosten.

Von September 1911 bet 1931 harr de Oort en egen Bahnhoff an de Nedderwerserbahn.

### Scholen

Weersbe harr noch bet 2008 en egen Grundschool, de denn aver dichtmaakt hett un nu as Kita bruukt warrt. Nu gaht de Schölers op de Grundschool Uthleer.

## Lüüd

De Theoloog Wilfried Wolters weer von 1921 bet 1925 Pastoor in Weersbe.

## Footnoten



## Weblenken
Kroaatsche Spraak

**Kroaatsch** is ene slaavsche Spraak. Se is Amtsspraak in Kroatien un warrt dor vun 10 Millionen Minschen spraken. 

Se hörrt to de serbokroaatsche Grupp vun de südslaavsche Spraaken, en Ünnergrupp vun de indogermaansch Spraakfamilie.

 


Image:Latin alphabet Aa.svg|(**a**)
Image:Latin alphabet Bb.svg|(**be**)
Image:Latin alphabet Cc.svg|(**ce**)
Image:Latin alphabet Čč.png|(**če**)
Image:Latin alphabet Ćć.svg|(**će**)
Image:Latin alphabet Dd.svg|(**de**)
Image:Latin alphabet Dždž.png|(**dže**)
Image:Latin alphabet Đđ.svg|(**đe**)
Image:Latin alphabet Ee.svg|(**e**)
Image:Latin alphabet Ff.svg|(**ef**)
Image:Latin alphabet Gg.svg|(**ge**)
Image:Latin alphabet Hh.svg|(**ha**)
Image:Latin alphabet Ii.svg|(**i**)
Image:Latin alphabet Jj.svg|(**je**)
Image:Latin alphabet Kk.svg|(**ka**)
Image:Latin alphabet Ll.svg|(**el**)
Image:Latin alphabet Ljlj.png|(**elj**)
Image:Latin alphabet Mm.svg|(**em**)
Image:Latin alphabet Nn.svg|(**en**)
Image:Latin alphabet Njnj.png|(**enj**)
Image:Latin alphabet Oo.svg|(**o**)
Image:Latin alphabet Pp.svg|(**pe**)
Image:Latin alphabet Rr.svg|(**er**)
Image:Latin alphabet Ss.svg|(**es**)
Image:Latin alphabet Šš.png|(**eš**)
Image:Latin alphabet Tt.svg|(**te**)
Image:Latin alphabet Uu.svg|(**u**)
Image:Latin alphabet Vv.svg|(**ve**)
Image:Latin alphabet Zz.svg|(**ze**)
Image:Latin alphabet Žž.png|(**že**)
Alibi

**Alibi** betekent

* Alibi, in de Kriminalistik de Nawies, nich an en Daatoort wesen to hebben,
* *[[Alibi (Theaterstück)|Alibi]]*, Theaterstück vun Agatha Christie ut dat Johr 1928,
* Alibi, britische Musikgrupp,
* *[[Alibi (1929)|Alibi]]*, US-amerikaanschen Film ut dat Johr 1929,
* *[[Alibi (1931)|Alibi]]*, britischen Film ut dat Johr 1931,
* *[[Alibi (1942)|Alibi]]*, britischen Film ut dat Johr 1942,
* *[[L’alibi]]*, italieenschen Film ut dat Johr 1969,
* *[[Alibi (1997)|Alibi]]*, US-amerikaanschen Feernsehfilm ut dat Johr 1997,
* *[[The Alibi]]*, US-amerikaanschen Film ut dat Johr 2006,
* *[[Alibi (2007)|Alibi]]*, US-amerikaanschen Film ut dat Johr 2007,
* Mount Alibi, Barg in Grahamland, Antarktika.
Alibi (Kriminalistik)

En **Alibi** (vun lat. *alibi* „annerwegens“, ut *alius* „en annern“ un *ibi* „dor“ ) is de Nawies dorför, dat een Person, de ünner Verdacht steiht en Straafdaat maakt to hebben, to de Tiet vun dat Verbreken nich an den Daatoort wesen is un he dormit as Deder nich in Fraag kummt. In’t straafrechtliche Ermittlungsverfohren is dorför en Bestätigung dör Bewiesen, Tügen oder Indizien nödig. Dat Rutfinnen vun Alibis is en bedüden Bestanddeel vun de Kriminalistik.

In de Ümgangsspraak warrt *Alibi* aver ok noch in’n wieteren Sinn bruukt, de sik nich blots op sünnere Öörd betütt. Aver ok hier geiht dat dorüm, de egen Schuld bi Verbreken oder moraalsch verkehrt Verhollen rünnertospelen oder to minnern. Tomeist geiht dat dorbi aver faken üm en Schuulbehauptung.

Verkehrte Alibis sünd *Straafdaten vun de Rechtspleeg* un künnt för den „Tügen“, de en verkehrt Alibi betüügt hett, en Straafverfohren as Naklapp hebben vunwegen Straafhinnern, Verkehrtutseggen oder Meeneed.

Ünnerscheed warrt twüschen en technisch un en personell Alibi. Dat technische Alibi bedüüt, dat de Person ünner Verdacht to’n Bispeel mit Intrittskorten, Verkehrfotos, Fohrkorten oder so Saken bewiesen kann, dat he to de Tiet vun’t Verbreken nich an den Daatoort wesen is. Vun en personell Alibi warrt snackt, wenn dat Tügen gifft, de bestätigen künnt, dat de Person ünner Verdacht sik to de Daattiet annerwegens ophollen hett (Alibitüüg).
Bulbourethraldrüüs

De **Bulbourethraldrüüs** (*Glandula bulbourethralis*, *Miegröhrenzibbeldrüüs*) is en poorig anleggte akzessoorsche Geslechtsdrüüs bi de Heken vun de Söögdeerten. Bi’n Hund is se aver nich utbillt. In de Humanmedizin warrt se na den engelschen Anatom William Cowper (1666–1709) ok as **Cowpersche Drüüs** oder **Cowper-Drüüs** betekent.

## Egenschoppen
De Drüü liggt in’t Diaphragma urogenitale, dat is en mit Binngeweev utfüllten Afsnitt vun’t Becken. Bi Mannslüüd is disse Drüüs ruchweg so groot as en Arf.

Bi de Deerten is de Drüüs bi’t Swien an gröttsten utbillt. Dor hett se de Form vun en Zigarr un is bi’n utwossen Ever meist 20&nbsp;cm lang. Se lett sik bi disse Deeroort rektal föhlen un kann ok as Teken bi’t Opdecken vun Kryptorchiden nütt warrn, vunwegen dat se bi kastreerte Deerten dör den Mangel an Testosteron verkümmert oder sik gor nich entwickelt.

Bi Mannschlüüd is de Utföhrgang ruchweg 5&nbsp;cm lang un münnt in de Miegröhr. Bi Poorhovers münnt he in en dorsal utrichten Blindsack (*Recessus urethralis*).

## Funkschoon
Dat Sekret vun de Bulbourethraldrüüs, dat as Vörejakulat oder *Lustdrapen* betekent warrt, warrt tomeist vör de egentlichen Ejakulatschoon afgeven. Dat Sekret is sliemig un hett vör allen de Opgaav, Resten vun’n Urin un ’n beten ok dat sure Ümfeld vun de Scheed to neutraliseeren. Bi’t Verlaten vun’n Pint kann dat Sekret al Saatzellen bargen un dordör mööglicherwies en Swangerschop utlösen. Disse Spermien kamt aver nich ut de Bulbourethraldrüüs, man sünd villicht Resten vun en fröhere Ejakulatschoon, de noch in de Miegröhr weern, oder se sünd al dör de Prostata dörwannert, to’n Bispeel dör de Ejakulatschoonsphaas vun de Emisschoon ahn Ejakulatschoon dorna.

## Krankheiten
De Bulbourethraldrüüs speelt ok klinisch en Rull, vunwegen dat bi’n Befall vun de achteren Miegröhr dör *[[Neisseria gonorrhoeae]]* (*Urethritis gonorrhoica posterior*) – de Krankmakers vun’n Drüpper (*Gonorrhoe*) – Abszessen (*Cowper-Abszess*) un Strikturen vun de Miegröhr (*Cowper-Striktur*) utlööst warrn künnt. Ok nich-gonorrhoische Sweren vun de Miegröhr, de vun Mykoplasmen, Chlamydien oder Pilzen utlööst warrt, künnt op de Bulbourethraldrüüs övergriepen.

## Kiek ok
* Bartholinsche Drüüs

## Literatur
* Uwe Gille: *Männliche Geschlechtsorgane*. In: F.-V. Salomon u. a. (Rgv.): *Anatomie für die Tiermedizin*. Enke, Stuttgart 2004, ISBN 3-8304-1007-7, S. 389–403.

## Weblenken
* Cowper-Drüsen (HU Berlin)

## Borns
Hilde Krahwinkel-Sperling

**Hildegard "Hilde" Krahwinkel-Sperling** (* 26. März 1908 in Essen; † 7. März 1981 in Helsingborg, Sweden) weer en düütsch Tennisspelerin.

## Leven

De Dochter vun en Bauünnernehmer speel siet 1925 in den Tennisclub Schwarz-Weiß in Essen un wessel 1927 to Etuf Essen. 1929 wurr se düütsch un ungaarsch Meesterin. 1931 verlor se in  Wimbledon eerst in't Finale tegen Cilly Aussem; in dat sülvig Johr stunn se up Platz 2 vun de Weltranglist. 1933 wunn Krahwinkel mit Gottfried von Cramm den Wimbledontitel in dat mischt Düppel gegen Mary Heeley un Norman Farguharson, 1935–37 weer se dreemal bi de Internatschonal Meesterschapen vun Paris spoodriek. In hör bit 1952 andüern Karriere wunn se 123 Titel in 16 Länner un weer wiels disse Tiet de spoodriekst Spelerin vun de Welt.

För Düütschland hett se denn ok noch 56 FedCup Insatzen harrt.

Dör Heiraat mit Sven Sperling wurr se däänsch Staatsbörgerin.

## Sonstiges

* Se gellt nah Steffi Graf un neben Cilly Aussem as de spoodriekste düütsch Tennisspielerin överhoopt un hörr to de best Spelerinnen in de 1930er Johren.
* Se wunn de Franzöösch Meesterschapen van 1935 bit 1937 dree Mal in Folge un wunn dorbi jeweils gegen Simonne Mathieu ut Frankriek. In de Historie vun de French Open gelung so en Hattrick blots noch Helen Wills Moody (1928–1930), Monica Seles (1990–1992) un Justine Henin (2005–2007).
* Hilde Sperling stunn insgesamt dreemal in en Endspeel vun Wimbledon: 1931 verlor se in dat rein düütsch Finale gegen Cilly Aussem. 1933 wunn se an die Siet vun Gottfried von Cramm den Titel in' Mixed. 1936 verlor se dat Daam-Eenzel gegen Helen Hull Jacobs. 
* Buterdem wunn se van 1933 bit 1939 söben Mal in Folge de internatschonal düütsch Tennismeesterschapen (hüüt German Open).
* 2013 wurr Hilde Krahwinkel-Sperling in de International Tennis Hall of Fame upnommen.

## Weblenken
* Deutschlands vergessener großer Tennisstar - Porträt zum 100. Geburtstag
Simonne Mathieu

**Simonne (ok: Simone) Passemard Mathieu** (* 31. Januar 1908 in Neuilly-sur-Seine; † 7. Januar 1980 in Chatou Yvelines) weer en franzöössch Tennisspelerin. De Badmintonspeler René Mathieu weer hör Ehemann.

## Biographie
Se weer en vun de spoodrieksten franzöösch Tennisspelerinnen vun all Tieden; se kunn sück 11 Johr lang in Folge in de Top Ten vun de Tennis-Weltranglist hollen (1929 - 1939). Todem wunn se  13 Grand-Slam-Titel, dorvan je tweemal den Eenzel- un Mixedwettbewarf bi de French Open (nahdem se in't Eenzel tovör sössmal in't Finale un dorvan dreemal gegen Hilde Krahwinkel-Sperling) scheitert weer). Den gröttsten Spood harr se aber in de Düppelkonkurrenzen. Alleen bi de French Open hett se sössmal wunnen, dorto keemen dree Düppeltitel in Wimbledon. Dat Johr 1938 weer dorto besünners spoodriek, as se all dree mögelk Tittel vun de French Open halen kunn: Mixed, Eenzel un Düppel. 2006 wurr se posthum in de International Tennis Hall of Fame upnommen.

## Weblenken
* Simonne Mathieu in de der „International Tennis Hall of Fame“  (engelsch mit Bild)
* Simonne Mathieu up ''www.tennis-aaron.de''
Swart Barg (Stood)

De **Swarte Barg** is en Barg in de Stadt Stood, Landkreis Stood, Neddersassen. Dat is en Geestrügg, de sik in dat Warthe-Stadium von de Saal-Iestied billt hett.

## Barg

Tooerst in de Oorkunnen kummt de Barg 1519 as *swarten howede* vör. 1598 warrt de Barg denn hoochdüütsch *Schwartzen Berg* nöömt. 

Funnen ut de Middelsteentied un dat 4. Johrhunnert wiest, dat an’n Swarten Barg al fröh Minschen leevt hebbt. 

1735 hett de Regeren över den Koop von de Quelldieken an’n Swarten Barg verhannelt, de to’n Steffenschen Hoff tohöört hebbt. Von dor is en Waterröhr langs de Ole Landstraat, över Schipperdoor un Wall na’n Sand leggt worrn.

Von 1895 bet 1962 stünn op’n Swarten Barg de Bismarcktoorn.

1943/44 is de Süüdhang för den Bo von’n Bunker Sokrates afrüümt worrn. De Bunker is 1948 denn sprengt un bet 1957 afdragen worrn.

1967 hett op’n Swarten Barg dat Stoder Krankenhuus apenmaakt.

## Vörstadt

Dat Rebeed an’n Swarten Barg hett ok as Vörstadt von de Stadt Stood gullen.

De Vörstadt neern an’n Barg hett vör 1852 tohoop mit de Schipperdoorsvörstadt to dat Amt Stood-Gothenborg tohöört. De Zivil- un Kriminalgerichtsborkeit harr aver dat Stadtgericht Stood. In dat Johr 1852 is de Vörstadt denn Deel von de Stadt Stood worrn un hett nich mehr to dat Amt Stood-Gothenborg höört.

### Inwahnertall

: * tohoop mit Hogenwedel

## Footnoten
William Standish Knowles

**William Standish Knowles** (* 1. Juni 1917 in Taunton, Massachusetts; † 13. Juni 2012 in Chesterfield, Missouri) weer en US-amerikaansch Chemiker.

## Leven
Knowles is in New Bedford upwussen. He hett en Internat in Berkshire in den westlichen Part vun Massachusetts un in Andover besöcht, wo he ok sien eerste Kuntakte to de Chemie kreeg. 

He studeer eerst an de Harvard University un dornah an de Columbia University bi Bob Elderfield över Steroide. Nahdem Knowles 1942 an de Columbia University sien Doktertitel makt harr, hett he bit 1986 för de Monsanto Company arbeit. 

1944 hett he in St. Louis över Tüschenprodukte un later över DDT un Chloramphenicol arbeit. Monsanto hett in disse Tiet Robert Burns Woodward anhüürt, um de Kommerzialiseeren vun Cortison vörantodrieven. Knowles wurr Woodward toordnet, wiel he en Achtergrund in de Steroid-Chemie harr. Knowles hett negen Maand in Cambridge bi Woodward tobrocht. Dornah hett he sien Karriere bi Monsanto in den Beriek vun Forschung un Entwicklung fortsett, wo he all Midden vun de 1960er Johren up dat Rebeet vun de asymmetrischen Synthese bit to sien Pensioneeren 1986 arbeiten dee.

Knowles weer verheiraadt un harr veer Kinner.

## Ehrungen
Knowles kreeg verscheeden Ehrungen un Pries för sien Arbeiten. So wurr he 1974 mit den IR 100 Awards for Asymmetric Hydrogenation uttekent un 1978 mit den Pries St. Louis American Chemical Society Section Award. 1981 kreeg he vun Monsanto den Thomas and Hochwalt Award, een Johr later den Pries för Creative Inventions vun de American Chemical Society. Vun de Organic Reactions Catalysis Society kreeg he 1996 den Paul N. Rylander Award. 

2001 kreeg he denn den Nobelpries för Chemie (för sien Arbeiten över chiral katalyseeren Hydrierungsreaktschonen, tosommen mit den Japaner Ryōji Noyori un sien Landsmann Karl Barry Sharpless).

## Weblenken
* William Standish Knowles up de Siet vun den Nobelpries (engelsch)
* DNB-Katalog
* Personennaamdatei

## Enkeld Nahwiesen
Samtgemeen An’n Dobrook

De **Samtgemeen An’n Dobrook** weer en Samtgemeen in’n Landkreis Cuxhoben, in de sik söven Gemenen för dat Afwickeln vun de Verwaltenssaken tohoopslaten harrn. Se hett von 1965 bet 2016 bestahn. De Sitt weer in Kumbarg.

## Geografie

De Navers weren de Samtgemeen Noordkeden (Landkreis Stood) in’n Noordoosten, de Samtgemeen Hemmoor in’n Süüdoosten, de Samtgemeen Loomst in’n Süden un de Samtgemeen Land Hadeln in’n Westen. Op dat annere Över von de Elv is dat dat Amt Marn-Land (Kreis Dithmarschen, Sleswig-Holsteen).

## Historie

De Samtgemeen An’n Dobrook is an’n 1. Juni 1965 ut de Gemenen Kumbarg, Wingst un Oppeln billt worrn. An’n 1. Januar 1970 sünd ok Bülkau un Öberndörp to de Samtgemeen mit tokamen un an’n 1. Januar 1972 de Gemenen Neehuus, Belen, Kedenbrook un Geversdörp. De Samtgemeen harr denn negen Gemenen. An’n 1. Juli 1972 is de Gemeen Oppeln Deel von de Gemeen Wingst worrn un Kedenbrook Deel von de Gemeen Belen. In de Samtgemeen weren nu noch söven Gemenen tohoopslaten.

To’n 1. November 2016 hett de Samtgemeen sik mit de ole Samtgemeen Land Hadeln to de ne’e, gröttere Samtgemeen Land Hadeln tohoopslaten.

### Inwahnertall

(jümmer to’n 31.&nbsp;Dezember)

## Politik

### Samtgemeenraad
De Samtgemeenraad von de Gemeen bestünn blangen den Samtgemeenbörgermeester ut 28 wählte Raatsliddmaten (bet 2011: 30).

### Samtgemeenbörgermeester

### Samtgemeendirekter

De Dubbelspitz ut Samtgemeenbörgermeester un Samtgemeendirekter is 1996 oplööst worrn.

### Wapen un Flagg

Dat Wapen wiest baven vörn op grönen Grund en sülvern Dann op en sieden sülvern Barg, baven achtern op sülvern Grund en rood Möhlenrad un ünnen in’n Schildfoot op blauen Grund twee gollen Haverohren mit je fiev Haverköörn.

Dat Wapen hett de Regerungspräsident von’n Regerungsbezirk Stood an’n 10. Januar 1966 genehmigt. De Dann stammt ut dat Wapen von de Wingst, dat Möhlenrad ut dat Wapen von Kumbarg un de Haver ut dat Wapen von Oppeln.

De Flagg von de fröhere Samtgemeen is baven gröön un ünnen swart un wiest in de Midd dat Wapen.

### Partnerschoppen

De Samtgemeen hett 2005 en Partnerschop mit de Gemeen Witkowo in Polen slaten.

## Footnoten



## Weblenken
Soot

**Soot** betekent

* Soot, en Born oder lütt Diek,
* Soot, swarten Faststoff ut Kohlenstoff,
* Soot, Java-Framework.

**Soot** is de Familiennaam von

* Engebret Soot (1786–1859), noorweegschen Inschenör,
* Eyolf Soot (1858–1928), noorweegschen Maler,
* Fritz Soot (1878–1965), düütschen Tenor,
* Svend Soot von Düring (1915–1969), noorweegschen Schauspeler,
* Tron Soot-Ryen (* 1957), noorweegschen Schriever.

Kiek ok bi: Soot-Kanaal.
Jan Erik Bohling

**Jan Erik Bohling** (* 9. Juni 1963 in Bremerhoben) is en düütschen Politiker von de CDU. He weer Börgermeester von Meppen.

Bohling is in Bremerhoben boren, weer dor op de Grundschool un hett 1984 sien Abitur an dat Lloyd-Gymnasium maakt. Bohling hett denn sien Wehrdeenst bi de Luftwaffe maakt, toeerst in’t Luftwaffenausbildungsregiment von’n Flegerhorst Gosler, denn in Cuxhoben. Na disse Tied hett he Politikwetenschop an de Christian-Albrechts-Universität Kiel studeert. Dat Studium hett he 1994 mit en M. A. afslaten.

Von 1995 bet 2000 weer he Fackreferent för de Sellschop Gesundheit un Forschung in Frankfort an’n Main. In de Tied weer he ok Referent för Apentlichkeitsarbeid för Fragen von de Biomedizin un Deerversöök von de Max-Planck-Sellschop in Göttingen. Na de Tied weer he Büroleider von’n Börgermeester Georg Lewandowski in Kassel.

Bohling weer von 2001 bet 2006 Börgermeester von de Samtgemeen An’n Dobrook. De Wahl harr he mit 56,4 % wunnen. An’n 14. September 2006 is Bohling mit 54,11 % för en Amtstied von acht Johr as Nafolger von Heinz Jansen (CDU) as Börgermeester von de Stadt Meppen wählt worrn.

In’n Neddersassischen Städtedag is he Vörstandsmaat un Maat von’n Utschuss för Recht, Personal un Organisatschoon.

## Weblenken

* Jan Erik Bohling op de Websteed von de Stadt Meppen (hoochdüütsch)

## Footnoten
Tejat Prior

**Tejat Prior** oder **Eta Geminorum** (η Gem, η Geminorum) is en Dreefacksteernsystem in dat Steernbild Tweeschen. Annere Naams sünd *Propus*, *Praepes* oder *Pish Pai* (vun’t Persische Pīshpāy, پیش‌پای „Vörderfoot, Vörderbeen“).

## Egenschoppen
Tejat Prior is en Dubbelsteern, wobi de Hööftsteern η Gem A sülvst en spektroskoopschen Dubbelsteern is. De Hööftsteern dorvun is en halfregelmatig ännerlichen Steern vun’n Tyyp My-Cephei den sien schienbore Helligkeit mit en Periood vun 234 Daag twüschen +3,15 un +3,9 wesseln deit. Dorbi hannelt sik dat üm en Ro’en Rees mit de Spektralklass M3, de ruchweg 350 Lichtjohren vun uns Sünn weg is. De tweete Steern vun η Gem A ümrunnt den Hööftsteern mit en Periood vun 8,2 Johren un hört mööglicherwies to de Spektralklass B.

η Gem B is dorgegen en Dwargsteern ut de Spektralklass G, de mit en Periood vun 700 Johren üm den Hööftsteern kreisen deit., 

Tejat Prior steiht in de Neeg vun de Ekliptik. Vun dorher kummt dat mitünner vör, dat de Steern vun’n Maand oder in rore Fäll ok vun en Planeten todeckt warrt. Dat letzte mol, dat de Steern vun en Planet todeckt worrn is, weer an’n 27. Juli 1910 dör de Venus.

## Borns
Ernie Royal

**Ernest Andrew „Ernie“ Royal** (* 6. Februar 1921 in Los Angeles; † 16. März 1983 in New York City) weer en US-amerikaansch Jazztrompeter.

Royal fung mit teihn Johr dat Trompetenspelen an un hett sück dorbi tonächst an Louis Armstrong orienteert, later aber ok an Roy Eldridge, Harry Sweets Edison un Dizzy Gillespie. 1938 speel he bi Les Hite un 1940 bi Lionel Hampton. Nah den Wehrdeenst hett he bi Count Basie, Phil Moore, Julia Lee, Charles Mingus un Woody Herman arbeit. Nah Tourneen mit de Bands vun Duke Ellington un Charlie Barnet wark he Anfang vun de 1950er twee Johr lang in Frankriek, ü.a. bi Jacques Hélian. Nah sien Trüggkehr 1952 hett he mit Wardell Gray en Combo leit. Wiederhen hett Royal för Stan Kenton, Neal Hefti, Gil Evans, Quincy Jones un Oliver Nelson, as ok siet  1957 as Studiomusiker arbeit. So speel he in de Band vun de Feernseh-Show *[[The Tonight Show]]*; he is ok up de Miles Davis-Alben *[[Sketches of Spain]]* (1957) un *[[Porgy and Bess (Album)|Porgy and Bess]]* (1958), mit dat Nonett vun Gene Ammons, bi dat *Townhall-Concert*-Album van 1963 vun Mingus as ok up dat Album *[[The Individualism of Gil Evans]]* to hörrn. 

Sien öllere Bröer weer de Klarinettist un Altsaxophonist Marshall Royal.

## Weblenken
* Interview up Engelsch (1978)
* Ernie Royal bi All Music (engelsch)
* DNB-Katalog
* Personennaamdatei
Itzwöörden

**Itzwöörden** () is en Oort in de Gemeen Kumbarg (Samtgemeen Land Hadeln) in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. De Oort höört von öllers bi Geversdörp mit bi.

## Geografie

Itzwöörden liggt in de Masch an dat rechte Över von de Oost un ganz in’n Noordoosten von’n Landkreis Cuxhoben an de Grenz na’n Landkreis Stood. In’n Süüdoosten liggt dat Naturschuulrebeed Snook.

De Naveröörd sünd Hörn un Kukenbüttel in’n Noorden, Süderdiek in’n Noordoosten, Wetterdiek in’n Oosten, Laak in’n Süüdoosten, Good Neendiek/Marn in’n Süden, Geversdörp un Dingwöörden in’n Süüdwesten un Neehuus in’n Westen.

## Historie

De Fähr twüschen Geversdörp un Itzwöörden keem 1423 toeerst in de Oorkunnen vör (*nyge vere*).

1632 stünn de Ümgegend von Itzwöörden in’n Dörtigjohrigen Krieg ünner dat Regeer von de Sweden. De Truppen von Pappenheim sünd denn aver gegen de Sweden tagen. De Lüüd von Itzwöörden hebbt sik över de Oost na Geversdörp trüggtagen un sik tohoop mit de Geversdörper an de Oost langs verdeffendeert. Dorbi hebbt de Truppen von Pappenheim Itzwöörden ansteken, dat denn afbrennt is.

Itzwöörden weer vör 1885 in’t Amt Neehuus un na 1885 in’n Kreis Neehuus. 1932 is dat an’n Landkreis Land Hadeln kamen un 1977 denn an’n Landkreis Cuxhoben.

De Oort höört von öllers bi de Gemeen Geversdörp mit bi, de an’n 1. November 2016 Deel von de Gemeen Kumbarg worrn is.

1988 is denn de Klappbrügg Geversdörp von de Landsstraat 111 trech worrn un na över 500 Johr hett dat keen Fähr mehr geven.

### Inwahnertall

### Religion

Itzwöörden is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Andreas-Kark in Geversdörp.

För de Kathoolschen is de Hillig-Krüüz-Kark in Oterndörp tostännig.

## Infrastruktur

### Verkehr

Dör Itzwöörden löppt de Landsstraat 111, de in’n Noorden na Hörn un denn in’n Noordoosten na Balje un Freiborg geiht. In’n Süüdwesten geiht de Straat över de Klappbrügg över de Oost na Geversdörp un denn bi Neehuus an de Bundsstraat 73 ran.

De nächste Bahnhoff is de Bahnhoff Kumbarg an de Nedderelvbahn. Von 1899 bet 1933 harr de Oort ok en egen Bahnhoff an de Kedener Kreisbahn, de denn aver wedder dichtmaakt worrn is. Itzwöörden weer de Ennbahnhoff von de Bahnlien.

### Scholen

1837 is en School in Itzwöörden boot worrn.

## Footnoten
Dingwöörden

**Dingwöörden** () is en Oort in de Gemeen Kumbarg (Samtgemeen Land Hadeln) in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. De Oort höört von öllers bi Geversdörp mit bi.

## Geografie

Dingwöörden liggt in de Masch an dat linke Över von de Oost un ganz in’n Noordoosten von’n Landkreis Cuxhoben an de Grenz na’n Landkreis Stood.

De Naveröörd sünd Hörn un Itzwöörden in’n Noordoosten, Feldhööv un Geversdörp in’n Oosten, In’n Fellen in’n Süüdoosten, Kumbarg in’n Süden, Uhlenkamp un Intzenbüttel in’n Süüdwesten, Neehuus in’n Westen un Neehüserdiek in’n Noordwesten.

## Historie

Dingwöörden weer vör 1885 in’t Amt Neehuus un na 1885 in’n Kreis Neehuus. 1932 is dat an’n Landkreis Land Hadeln kamen un 1977 denn an’n Landkreis Cuxhoben.

De Oort höört von öllers bi de Gemeen Geversdörp mit bi, de an’n 1. November 2016 Deel von de Gemeen Kumbarg worrn is.

### Inwahnertall

### Religion

Dingwöörden is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Andreas-Kark in Geversdörp.

För de Kathoolschen is de Hillig-Krüüz-Kark in Oterndörp tostännig.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

Dör Dingwöörden löppt de Landsstraat 111, de in’n Noordoosten över Geversdörp un Itzwöörden na Balje un Freiborg geiht. De L&nbsp;111 münnt in Dingwöörden in de Bundsstraat 73, de in’n Süüdoosten na Kumbarg un denn wieder na Hemmoor/Warstood/Basbeek un Stood geiht. In’n Noordwesten geiht de B&nbsp;73 na Neehuus, Belen, Oterndörp un denn na Cuxhoben.

De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Cuxhoben–Bremerhoben). De Opfohrt 1 Cuxhoben liggt so 26 Kilometer in’n Westen von Dingwöörden an de B&nbsp;73.

De nächste Bahnhoff is de Bahnhoff Kumbarg an de Nedderelvbahn.

## Footnoten
Oost (Mehrdüdig Begreep)

**Oost** betekent

* Oost, en Windricht,
* Oost, Stroom in Neddersassen, de in de Elv münnt,
* Oost, Oort in de Gemeen Oost-Maarland, Limborg, Nedderlannen,
* Oost, Oort in de Gemeen Texel, Noord-Holland, Nedderlannen,
* Oost, Stadtdeel von Utrecht, Nedderlannen.

**Oost** is de Familiennaam von

* Dominique van Oost (1677–1738), fläämsch-franzööschen Maler,
* Gert Oost (1942–2009), nedderlandschen Musikwetenschopper un Kumponist,
* Jakob van Oost de Öllere (1600–1671), fläämschen Maler,
* Jakob van Oost de Jüngere (1637–1713), fläämschen Maler,
* Jason Oost (* 1982), nedderlandschen Footballspeler,
* John van der Oost (* 1958), nedderlandschen Mikrobioloog.

Kiek ok bi: Ohst, Oosten, Ost.
Laak

**Laak** betekent

* Laak, Oort in de Gemeen Geversdörp in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen,
* Laak, Oort in de Gemeen Freeborg in’n Landkreis Stood, Neddersassen,
* Laak, Oort in de Gemeen Amt Neehuus in’n Landkreis Lümborg, Neddersassen,
* Laak, Gemeen in de Provinz Compostela Valley op de Philippinen,
* Laak, Stadtdeel von de Stadt Den Haag, Nedderlannen,
* Laak, Oort in de Gemeen Wiechen, Gelderland, Nedderlannen,
* Laak, Oort in de Gemeen Maasgouw, Limborg, Nedderlannen,
* Laak, Stroom in Belgien, de in de Dijle münnt,
* Laak, Beek in Den Haag, Nedderlannen, de in dat Haagse Trekvliet münnt,
* Laak an der Zaier, von 1941 bet 1945 düütschen Naam von’n Oort Škofja Loka in Slowenien,
* Laak, Stadtdeel von de Stadt Königsbarg, Oostprüßen.

**Laak** is de Familiennaam von

* Claudia van Laak (* 1963), düütsche Germanistin un Journalistin,
* Dirk van Laak (* 1961), düütschen Historiker,
* Everard ter Laak (1868–1931), nedderlandschen röömsch-kathoolschen Missionar un Bischop,
* Jan ter Laak (1938–2009), nedderlandschen Fredensaktivist,
* Jan ter Laak (1950–2006), nedderlandschen Naamforscher,
* Koen van de Laak (* 1982), nedderlandschen Footballspeler,
* Martin te Laak (* 20. Johrhunnert), Karkenmusiker un Choorbaas,
* Petra van Laak (* 1966), düütsche Schrieversche un Ünnernehmerin,
* Phil Laak (* 1972), eirschen Pokerspeler,
* Wilhelm van Laak (1881–1956), düütschen Dokter un Politiker.

Kiek ok bi: Laack, Laake, Laaken, Lak.
Laack

**Laack** betekent

* Laack, Oort in de Gemeen Geversdörp in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen,
* Laack, Oort in de Gemeen Freeborg in’n Landkreis Stood, Neddersassen,
* Laack, Oort in de Woiwodschop Westpommern, Polen,
* Van Laack, düütsch Textilünnernehmen in Mönchengladbach.

**Laack** is de Familiennaam von

* Benedict van Laack (* 1997), düütschen Basketballspeler,
* Fritz Laack (1900–1990), düütschen Volkshoogschoollehrer un Ministerialbeamten,
* Galen Laack (1931–1958), US-amerikaanschen American-Football-Speler,
* Walter van Laack (* 1957), düütschen Mediziner.

Kiek ok bi: Laak.
Snook

De **Snook** is en 265 Hektar groot Naturschuulrebeed in’n Oosten von Geversdörp in’n Landkreis Cuxhoben. Mit en lütt Stück von twee Hektar reckt de Snook ok op dat Rebeed von de Gemeen Balje in’n Landkreis Stood. De Snook liggt in de Masch to beide Sieden von de Oost.

Dat Naturschuulrebeed driggt dat Kennteken NSG LÜ 264 un is an’n 16. Februar 2004 ünner Schuul stellt worrn. En lütteren Deel höört ok to dat FFH-Rebeed Ünnerelv.

Dat Rebeed liggt kumplett butendieks. Dat Land warrt von de Bueree extensiv as Gröönland bruukt oder liggt braak. Dor gifft dat en Barg Gravens un Prielen, de ok von de Tieden beinflusst sünd. Deelwies is dat Wadd oder dor steiht Reet op. Besünners för Water- un Waatvagels hett dat Rebeed en besüünern Weert.

Op dat linke Över von de Oost gifft dat mit de Dove Oost en olen doden Arm von’n Stroom un op dat rechte Över münnt de Krummendieker Wettern.

In dat Natuurschuulrebeed gifft dat twee Hüüs, von dat een ok as Denkmaal schuult is.
Laak (Geversdörp)

**Laak** () is en Oort in de Gemenen Kumbarg un Öberndörp in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen.

## Geografie

Laak liggt in de Masch an dat linke Över von de Oost. In’n Noordwesten liggt dat Naturschuulrebeed Snook. Dat gröttere Stück von Laak höört to Geversdörp, de Hüüs in’n Süden höört aver al to dat Rebeed von de Gemeen Öberndörp.

De Naveröörd sünd Wetterdiek in’n Noorden, Portshemm in’n Noordoosten, Bentwisch in’n Süüdoosten, Öberndörp in’n Süden, Voigtding un Kumbarg in’n Süüdwesten un Itzwöörden un Geversdörp mit Good Neendiek un Marn in’n Noordwesten.

## Historie

Een von de Hööv in Laak weer de Eddelhoff Brobargen.

Laak weer vör 1885 in’t Amt Neehuus un na 1885 in’n Kreis Neehuus. 1932 is dat an’n Landkreis Land Hadeln kamen un 1977 denn an’n Landkreis Cuxhoben.

De Oort höört von öllers bi de Gemeen Geversdörp mit bi, de an’n 1. November 2016 Deel von de Gemeen Kumbarg worrn is.

### Inwahnertall

### Religion

Laak is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Andreas-Kark in Geversdörp, de Süüddeel to dat Kaspel von de Georgskark in Öberndörp.

För de Kathoolschen in’n Noorddeel is de Hillig-Krüüz-Kark in Oterndörp tostännig.

## Infrastruktur

### Verkehr

Laak liggt an de Kreisstraat 25, de in’n Noordwesten na Geversdörp un an de Landsstraat 111 ran geiht, de een Kilometer wieder denn sülvs in de Bundsstraat 73 münnt. In’n Süüdoosten geiht de Straat na Öberndörp.

De nächsten Bahnhööv sünd de Bahnhoff Kumbarg un de Bahnhoff Wingst in Watermöhl an de Nedderelvbahn.

## Footnoten
Seemoor

**Seemoor** betekent

* Seemoor, Oort in de Gemeen Wingst in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen,
* Seemoor, Oort in de Gemeen Engelschopp in’n Landkreis Stood, Neddersassen,
* Seemoor, Rebeed ünner Naturschuul in Snevern, Neddersassen,
* en Moor in de Gemeen Damendörp in’n Kreis Rendsborg-Eckernföör, Sleswig-Holsteen,
* en Moor in de Gemeen Holste in’n Landkreis Oosterholt-Scharmbeek, Neddersassen.
Gisela Wessel

**Gisela Wessel** (* 10. November 1930 in Hamborg; † 14. April 2020 ok dor) weer en düütsch Schauspelerin.  

## Leven
Gisela Wessel hett en Schauspeelutbillen bi Ida Ehre un Eva Fiebig maakt. Nah eenig Johren as Schauspelerin in de Provinz kreeg se af 1962 en fast Engagement an dat Hamborger Ohnsorg-Theater.

Dör hör tallriek Rullen kunn se sowohl hör Talent as Charakterschauspelerin as ok in Kummedien wiesen. Besünners as Partnerin vun Edgar Bessen wurr se dör de tallriek Feernsehöverdragen ut dat Ohnsorg-Theater in’ NDR ok bundswiet bekannt. 

Ok in eenig Hörspielproduktschonen vun den NDR weer se to hören, so to’n Bispeel in *[[Homunkula]]* (1961) as Titelheldin mit Hartwig Sievers un Karl-Heinz Kreienbaum, *[[Weg un Umweg]]* (1962) mit Rudolf Beiswanger un Jochen Schenck oder de Sennenreeg *[[Familje Lammers]]* (1966–1968) mit Otto Lüthje un Erna Raupach-Petersen.

## Filmrullen (Utwahl)

## Weblenken
* 
* Artikel in dat Hamburger Abendblatt: Gisela Wessel: Gut für Charakterrollen
Krempel

**Krempel** betekent

* Krempel, Gemeen in’n Kreis Dithmarschen, Sleswig-Holsteen,
* Krempel, Konzertlokal in Buchs, Swiez,
* Krempel, Kunststoffhersteller in Vaihingen an der Enz.

Dat is ok de hoochdüütsche Naam von

* Krümpel, Oort in de Gemeen Langen in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen.

**Krempel** is de Familiennaam von

* Erich Krempel (1913–1992), düütschen Sportschütten,
* Gerhard Krempel (* 1931), düütschen Jurist un Politiker,
* Heinrich Krempel (1860–1935), düütschen Bargstieger,
* Lore Sporhan-Krempel (1908–1994), düütsche Poppeerhistorikerin un Schrieversche,
* Ulrich Krempel (* 1948), düütschen Kunsthistoriker,
* Wolfram Krempel (* 1936), düütschen Speelbaas.

Kiek ok bi: Krempl.
Emmelk

De **Emmelk** is en 17,42 Kilometer langen Beek in’n Noorden von Neddersassen, de von links rin’e Medem flütt. De Born liggt in’n Süden von dat Dörp Wanhöden bi de Ludenhütt un an’n Oostrand von de Hoge Lieth. Von dor flütt se na Oosten, dör Moor- un Maschland, mit Süderheid, Westerwannen, Oosterwannen, Kampen langs dat linke Över un Krümpel, Ahlenfalkenbarg un dat Westerenn von Helmworth langs dat rechte Över. De Beek münnt bi Helmworth rin’e Medem. De Medem sülvs münnt denn na noch wedder 17 Kilometer bi Oterndörp rin’e Elv.

## Footnoten



## Weblenken
Landkreis Oosterholt

De **Landkreis Oosterholt** is en Landkreis in Neddersassen. He hett .

## Geografie

De Landkreis Oosterholt liggt bi de Werser in’n Süüdwesten von dat Elv-Werser-Dreeeck.

Na Oosten to grenzt de Kreis an’n Landkreis Rodenborg, in’n Süüdoosten an’n Landkreis Veern un in’n Süden an de Stadt Bremen. In’n Westen liggt de Landkreis Wersermasch güntsied de Werser. In’n Noorden is de Landkreis Cuxhoben.

## Historie

De Landkreis is 1932 grünnt worrn, as de Kreise Blomendal un Oosterholt to en ne’en Kreis tohoopslaten worrn sünd.

Mit de Drüdde Verordnung över den Neeopbo von dat Riek von’n 28. November 1938 sünd de Utdrück för de Verwaltungsbezirke in dat Düütsche Riek eenheitlich maakt worrn. Dorüm hett sik to’n 1. Januar 1939 de Naam von *Kreis Oosterholt* op *Landkreis Oosterholt* ännert.

### Wapen

Dat Wapen wiest op sülvern Grund un op en blauen Schildfoot von Wellenlienen en swart Boot. Op’n Schildfoot liggt en sülvern Slötel.

### Inwahnertallen

## Politik

### Kreisdag

In’n Kreisdag doot 46 Lüüd sitten.

### Landrääd

### Böverkreisdirekters

### Partnerschoppen

De Landkreis Oosterholt hett in’n April 2006 en Partnerschop mit’n Powiat Marienwerder in Polen slaten.

## Städer un Gemenen

Inwahners an’n 31. Dezember 2010.

Eenheitsgemenen:

#Grasbarg (7595)
#Leendaal (18.364)
#Oosterholt-Scharmbeek, Stadt (30.198)
#Hu’e (14.658)
#Swonewebel (19.904)
#Worpsweed (9407)

Samtgemenen:

*Samtgemeen Hambargen (11.750)
#Ax (1114)
#Hambargen (5484) (Seet von de Verwalten)
#Holste (1358)
#Lübbs (737)
#Vollerso (3057)

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

Dör den Landkreis Oosterholt geiht de Autobahn 27, de in’n Süden na Bremen geiht un in’n Noorden na Cuxhoben. De twete wichtige Straat is de Bundsstraat 74, de in’n Süden na Bremen löppt un in’n Noorden na Bremervöör.

De Landkreis Oosterholt is as Dreger tostännig för üm un bi 196 Kilometer Kreisstraten un 148 Kilometer Radweeg (Kreisstraten in’n Landkreis Oosterholt).

### Polizei

De Landkreis Oosterholt höört binnen de Polizeidirekschoon Ollnborg von de Polizei Neddersassen to de Polizeiinspekschoon Oosterholt/Veern, de in Veern sitten deit. Dor doot mehr as 450 Lüüd arbeiden. Dat Polizeikommissariat Oosterholt in Oosterholt-Scharmbeek is 24 Stünnen an’n Dag besett. De annern Polizeistatschonen hebbt blots in de Week to normale Warktieden apen. Polizeistatschonen gifft dat in: Grasbarg, Hambargen, Leendaal, Hu’e, Swonewebel un Worpsweed.

Bet 2004 weer Oosterholt noch en egen Polizeiinspekschoon.

## Weblenken

* Websteed von’n Landkreis (hoochdüütsch)
Bundsstraat 74

De **Bundsstraat 74** is en Bundsstraat in Düütschland, de vun Berne bet na Stood geiht un so 98 Kilometer lang is.

De Straat fangt in Berne an un löppt na dree Kilometer mit en Fähr över de Werser na Bremen. In Bremen is en 11,5 Kilometer lang Stück von de B 74 nu ersett dör de Autobahn 270. In Bremen-Noord löppt de A 270 an de A 27 ran un de B 74 geiht wedder as egenstännige Straat wieder. De Straat löppt denn över Oosterholt-Scharmbeek (32 km) na Bremervöör (71 km, von Basdaal bet Bremervöör tohoop mit de B 71) un hett dor Ansluss an de B 495. Na Bremervöör löppt de Straat denn na Stood (98 km) un münnt dor in de B 73.

## Historie

Delen von de hüdige Bundsstraat sünd al in’n Dörtigjohrigen Krieg as Heerstraat bruukt worrn. De Straat twüschen Bremen un Bremervöör is 1839 denn as faste Schossee utboot worrn.

1932 hebbt se denn de Feernverkehrsstraat 74 inricht, ut de 1934 de Rieksstraat 74 worrn is. De Straat hett toeerst noch von Bremervöör na Beverst un Bremerhoben föhrt, is 1937 denn över Oosterholt-Scharmbeek na Bremen-Noord leggt worrn. To’n 1. Januar 1961 is denn de Rest von de Straat bet Berne dor mit tokamen.

In Oosterholt-Scharmbeek is 1970/1971 en Ümgehungsstraat för den Oort inricht worrn.

2001 is denn de Afsnidd in Bremen to de A 270 worrn.

## Weblenken
René Bazin

**René François Nicolas Marie Bazin** (* 26. Dezember  1853 in Angers; † 19. Juli  1932 in Paris) weer en franzöösch Schriever un Perfesser vun de Rechte an de kathoolsch Universität Angers.

## Leven
Bazin hett wiet över 40 Romans, Vertellsels un Reiseberichte schreven. Sien Landromans as to’n Bispeel *La terre qui meurt* (1899) oder *Le Blé qui lève* (1907) keemen ebenso as sien patriotisch Roman *Les Oberlé* (1901) in hooch Uplaagen rut un wurrn in tallriek Spraken översett. Aber ok sien sozialkritischen Romans as  *De toute son âme* (1908) funnen gau en breet Leserschap.
Sien Denken is ganz deep vun en traditschonell un eerverbunnen Katholizismus präägt.
1903 wurr he in de Académie française wählt.

## Warken
*1884: Stéphanette 
*1888: Une tâche d'encre 
*1892: La Sarcelle bleue, dt. *Die blaue Krickente*, 1905
*1893: Madame Corentine, dt. *Frau Corentine*, 1906
*1894: Les Italiens d'Aujourd'hui 
*1895: Terre d'Espagne                 
*1899: La terre qui meurt, dt. *Landflucht*
*1899: Croquis de France et de l'Orient 
*1901: Le guide de l'Empereur, dt. *Der Führer des Kaisers*
*1901: Les Oberlé, dt. *Die Oberle*
*1902: L'enseigne de vaisseau Paul Henry 
*1903: Donatienne 
*1904: Récits de la plaine et de la montagne 
*1905: Le duc de Nemours 
*1905: L'Isolée, dt. *Schwester Pascale*
*1906: Questions littéraires et sociales 
*1906: Croquis italiens 
*1907: Le blé qui lève 
*1908: Mémoires d'une vieille fille 
*1909: Le mariage de Mademoiselle Gimel 
*1910: La Barrière, dt. *Das Hemmnis* 
*1911: Douce France 
*1912: Davidée Birot 
*1913: Nord-Sud, notes de voyage 
*1914: Gingolph l'abandonné 
*1915: Pages religieuses 
*1916: Aujourd'hui et demain 
*1917: La Campagne et la Guerre. Notes d'un amateur de couleur 
*1917: La Closerie de Champdollent 
*1919: Les nouveaux Oberlé 
*1921: Charles de Foucauld, dt. *Der Wüstenheilige*
*1922: Il était quatre petits enfants 
*1924: Le conte du triolet 
*1926: Baltus le Lorrain 
*1926: Paysages et pays d'Anjou 
*1928: Pie X 
*1929: Le roi des archers 
*1931: Magnificat, dt. *Die grössere Liebe*

## Weblenken
* DNB-Katalog
* Körtbiographie vun de Académie française (franzöösch)
* Personennaamdatei
Willah

**Willah** () is en lütten Oort in de Gemeen Heinbockel in’n Landkreis Stood, Neddersassen. Bi Willah höört ok Willahermoor mit bi, wat en Stück in’n Süüdoosten von Willah liggt.

## Geografie

Willah liggt op de Geest an’n Rand na dat Hoge Moor, dat in’n Noorden liggt. De Öölmer See is en knappen Kilometer weg.

De Naveröörd sünd Kaken un Olendörp in’n Noorden, Hogenoh in’n Noordoosten, Mulsen in’n Süüdoosten, Öölm mit Grööndörp, Schierel un Vörhoorn in’n Süüdwesten, Öölmerheid in’n Westen un Beeß, Forst, Huud un de Böötz in’n Noordwesten.

## Historie

De Oort kummt in’t Johr 1500 as *Wildela* toeerst in de Oorkunnen vör, in’t Vörder Register.

### Verwaltungsgeschicht

Willah höört von öllers al to Hogenoh mit to un weer keen egen Gemeen. An’n 1. Juli 1972 is dat denn tohoop mit Hogenoh Deel von de Gemeen Heinbockel worrn.

Vör 1885 weer Willah Deel von de Böörd Olendörp binnen dat Amt Himmelpoorten. 1885 is de Oort denn Deel von’n Kreis Stood worrn un 1932 von’n Landkreis Stood.

### Inwahnertall

: * tohoop mit Willahermoor

### Religion

Willah is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Martinskark in Olendörp.

För de Kathoolschen is de St.-Michaelskark in Bremervöör tostännig, de siet 1. September 2010 to de Karkengemeen Hillig Geist in Stood tohöört.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

Willah liggt an de Bundsstraat 74, de in’n Süüdwesten över Öölm na Bremervöör löppt un in’n Noordoosten över Hogenoh un Wiepenkathen na Stood an de B&nbsp;73 ran.

De nächsten Bahnhööv sünd de Bahnhoff Bremervöör an de Bahnlien Buxthu-Bremerhoben un de Bahnhoff Hammoh an de Nedderelvbahn von Cuxhoben na Hamborg. De sünd all beid bi 13 Kilometer weg.

## Footnoten
Bernd Klingner

**Bernd Klingner** (* 28. Januar 1940 in Oberlichtenau) is en düütschen Sportschützen.

Klingner is 1940 in Oberlichtenau boren un hett mit 13 Johr ünner Anleid von sien Vader in Bremervöör mit dat Scheten anfungen. Al twee Johr later hett he bi de Europameesterschop in Bukarest mitmaakt. 1959 is Klingner dat eerste Maal Europameester mit dat Kleenkalibergewehr worrn. 1960 hett he bi de Olympschen Spelen in Rom mitmaakt un den 19. Platz maakt. Bi de Olympschen Spelen in Mexiko-Stadt 1968 hett Klingner bi’n Kleenkaliber Dreestellungskampf mit 1157 Ringen de Goldmedallj wunnen.

1972 bi de Olympschen Spelen in München hett he mit 1141 Ringen den 16. Platz maakt. För de Olympschen Spelen in Montreal 1976 kunn he sik nich qualifizeren, Gottfried Kustermann un Werner Seibold weren beter. Klingner hett denn 1978 mit dat Sportscheten op Wettkämpf ophöört. Anfang de Johren 1970 hett de Koopmann Klingner en Versandhannel för dat Sportscheten apenmaakt. He hett ok welk Lehrböker för den Scheetsport schreven.

## Literatur

* Volker Kluge: *Olympische Sommerspiele, Die Chronik III* Sportverlag Berlin, 2000, ISBN 3-328-00738-5

## Weblenken

* Text över Bernd Klingner bi de Klingner GmbH (hoochdüütsch)
Ossenpohl

**Ossenpohl** () is en lütten Oort in de Gemeen Himmelpoorten in’n Landkreis Stood, Neddersassen.

## Geografie

De Naveröörd sünd Borg in’n Noordoosten, Hammoh in’n Süüdoosten, Himmelpoorten un Ramels in’n Süden, Löh in’n Westen un Bredenwisch in’n Noordwesten.

## Historie

Ossenpohl höört von öllers al to Himmelpoorten mit to un weer keen egen Gemeen.

Vör 1885 weer Ossenpohl Deel von dat Amt Himmelpoorten. 1885 is de Oort denn Deel von’n Kreis Stood worrn un 1932 von’n Landkreis Stood.

### Inwahnertall

### Religion

Ossenpohl is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Marienkark in Himmelpoorten.

För de Kathoolschen is de Hillig-Geist-Kark in Stood tostännig.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

Ossenpohl liggt an de Kreisstraat 62, de in’n Noordoosten över Borg, Waterkroog un Hammahermoor na Engelschopp löppt un in’n Süüdwesten in Himmelpoorten an de Bundsstraat 73 ran geiht. In’n Oosten löppt de K&nbsp;68 över Ramels na Hammoh.

De nächste Bahnhoff is de Bahnhoff Himmelpoorten an de Nedderelvbahn von Cuxhoben na Hamborg, wat keen Kilometer weg is.

## Footnoten
Chris Pine

**Chris Pine** (* as *Christopher Whitelaw Pine* an’n 26. August 1980 in Los Angeles, Kalifornien) is en US-amerikaanschen Film- un Theaterschauspeler.

## Leven un Wark
Pine is de Söhn vun de beiden Schauspelers Robert Pine un Gwynne Gilford. He hett an de University of California, Berkeley Engelsch studeert un dor 2002 sien Bachelor maakt. Een Johr weer he ok an de University of Leeds. Na sien Afsluss güng he an’t American Conservatory Theater in San Francisco.

2003 al harr he en eerste Rull in de Feernsehreeg *[[ER]]* un speel in de Johren dorna in mehrere Filmen, as 2004 in *The Princess Diaries 2: Royal Engagement*. In den Thriller *Confession* vun 2005 hett he een vun de Hööftrullen speelt, wiel sien Vadder en Nevenrull harr. Wietere Hööftrullen harr he 2006 in *Just My Luck* un 2009 in *Star Trek*, in den he den jungen James T Kirk speelt hett – de Rull mit de William Shatner beropen worrn is. 

## Filmografie (Utwahl)

## Utteken
Pine weer bit hüüt (Stand Oktober 2012) al teihn mol för Filmpriesen vörslahn, wunnen hett he dorvun twee:
* 2009: den *[[BSFC Award]]* in de Kategorie *Best Ensemble* för *Star Trek*
* 2009: den *[[ShoWest Award]]* in de Kategorie *Star vun Morgen*

## Weblenken
Ostendorf

**Ostendorf** betekent

* Ostendorf, Oort in de Gemeen Meitingen in’n Landkreis Augsburg, Bayern.

Dat is ok de hoochdüütsche Naam von

* Oostendörp, Oort in de Gemeen Bremervöör in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen,
* Oostendörp, Oort in de Gemeen Worpsweed in’n Landkreis Oosterholt, Neddersassen,
* Eoßendörpe, Oort in de Gemeen Rinteln in’n Landkreis Schaumborg, Neddersassen.

**Ostendorf** is de Familiennaam von

* Enrico Ostendorf (* 1973), düütschen DJ, Moderator un Musikproduzent,
* Friedrich Ostendorf (1871–1915), düütschen Architekt,
* Hannes Ostendorf, düütschen Musiker, Hooligan-Aktivist un Geschäftsmann,
* Henrik Ostendorf (* 1968), düütschen Rechtsextremist,
* Heribert Ostendorf (* 1945), düütschen Rechtswetenschopper,
* Jens-Peter Ostendorf (1944–2006), düütschen Kumponist,
* Josef Ostendorf (* 1956), düütschen Schauspeler,
* Julius Ostendorf (1823–1877), düütschen Politiker un Pädagoog,
* Klaus Ostendorf (* 1946), düütschen Ünnernehmer.

Kiek ok bi: Ostendorff.