open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Noorddüütsch Honnig- un Wasswark

Dat **Noorddüütsche Honnig- un Wasswark** (*Honnig- un Wassworenfabrik Sonnentau*, *Gebröder Winkelmann KG*) in Visselhöövd hett von 1889 bet 1999 bestahn.

De Fabrik an de *Bahnhoffstraat* is von Heinrich Winkelmann grünnt worrn. De Botied weer von 1886 bet 1889 un 1889 is de Fabrik denn in Bedriev gahn. Bi de Fabrik stünn en 25 Meter hogen Watertoorn, üm dat Wark mit frisch Water to versorgen.

1930 hebbt Heinz un Eckart Winkelmann de Fabrik von jemehrn Vader övernahmen. Later, na’n Dood von Heinz Winkelmann 1963, hett Eckart sien Söhn Dieter Winkelmann dat Ünnernehmen övernahmen.

Siet 1948 sünd dor ok Honnigbonsche herstellt worrn.

To’n 1. März 1991 is dat Ünnernehmen an de Dr. August Oetker KG verköfft worrn un 1999 hett de Fabrik dichtmaakt.

2001 is dat Gelänn saneert worrn un sietdem is dor ünner annern en Zentrum för Ökolandbo un en Hotel in. In’n Watertoorn gifft dat siet 2003 Utstellungen.
Heinrichsdorf

**Heinrichsdorf** betekent

* Heinrichsdorf, Oort in de Gemeen Aldersbach in’n Landkreis Passau, Bayern,
* Heinrichsdorf, Oort in de Stadt Bad Aibling in’n Landkreis Rosenheim, Bayern,
* Heinrichsdorf, Oort in de Gemeen Issigau in’n Landkreis Hof, Bayern,
* Heinrichsdorf, Oort in de Gemeen Neulewin in’n Landkreis Märksch-Oderland, Brannenborg,
* Heinrichsdorf, Oort in de Stadt Olsberg in’n Hoochsuerlandkreis, Noordrhien-Westfalen,
* Heinrichsdorf, Oort in de Stadt Rheinsberg in’n Landkreis Ostprignitz-Ruppin, Brannenborg,
* Heinrichsdorf, Oort in de Stadt Wittstock/Dosse in’n Landkreis Ostprignitz-Ruppin, Brannenborg,
* Heinrichsdorf, Oort in de Gemeen Wonneberg in’n Landkreis Traunstein, Bayern,
* Heinrichsdorf, Oort in dat Département Moselle, Frankriek,
* Heinrichsdorf, Katastraalgemeen in de Marktgemeen Weitersfeld, Bezirk Horn, Niederösterreich, Öösterriek.

Dat is ok de hoochdüütsche Naam von

* Heinrichsdörp, Oort in de Gemeen Sandbossel in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen.

**Heinrichsdorf** is ok de fröhere düütsche Naam von

* Jędrychowo, Oort in’n Powiat Braniewski, Woiwodschop Ermland-Masuren, Polen (fröher Kreis Brunsbarg, Oostprüßen),
* Koza, Oort in’n Powiat Kędzierzyńsko-Kozielski, Woiwodschop Oppeln, Polen (fröher Kreis Cosel, Schlesien),
* Babinek, Oort in’n Powiat Gryfiński, Woiwodschop Westpommern, Polen (fröher Kreis Griepenhagen, Pommern),
* Henrykowice, Oort in’n Powiat Milicki, Woiwodschop Nedderschlesien, Polen (fröher Kreis Militsch, Schlesien),
* Milikowo, Oort in’n Powiat Sztumski, Woiwodschop Pommern, Polen (fröher Kreis Mohrungen, Oostprüßen),
* Płośnica, Gemeen in’n Powiat Działdowski, Woiwodschop Ermland-Masuren, Polen (fröher Kreis Neidenburg, Oostprüßen),
* Siemczyno, Oort in’n Powiat Drawski, Woiwodschop Westpommern, Polen (fröher Kreis Neustettin, Pommern),
* Gębiny, Oort in’n Powiat Olsztyński, Woiwodschop Ermland-Masuren, Polen (fröher Kreis Osterode, Oostprüßen),
* Wojkowo, Oort in’n Powiat Bartoszycki, Woiwodschop Ermland-Masuren, Polen (fröher Kreis Rössel, Oostprüßen),
* Przeradz, Oort in’n Powiat Bytowski, Woiwodschop Pommern, Polen (fröher Kreis Rummelsburg, Pommern),
* Janowo, Oort in’n Powiat Mrągowski, Woiwodschop Ermland-Masuren, Polen (fröher Kreis Sensborg, Oostprüßen),
* Przysiersk, Oort in’n Powiat Świecki, Woiwodschop Kujawien-Pommern, Polen (fröher Kreis Schwetz, Westprüßen),
* Rownoje, Oort in’n Rajon Prawdinsk, Oblast Kaliningrad, Russland (fröher Kreis Bartenstein (Friedland), Oostprüßen),
* Jindřichova Ves, Oort in de Gemeen Kalek, Tschechien.

**Heinrichsdorf** is de Familiennaam von

* Heinrich Leonhard von Arnim-Heinrichsdorf (1801–1875), düütschen Goodsbesitter un Politiker.

Kiek ok bi: Heinrichsdorff, Hinrichsdorf.
Königshof

**Königshof** betekent

* Königshof, Oort in de Gemeen Bliesdorf in’n Landkreis Märksch-Oderland, Brannenborg,
* Königshof, Oort in de Stadt Krefeld, Noordrhien-Westfalen,
* Königshof, Oort in de Stadt Nittenau in’n Landkreis Schwandorf, Bayern,
* Königshof, Oort in de Stadt Nürnberg, Bayern,
* Königshof, Oort in de Stadt Oberharz am Brocken in’n Landkreis Harz, Sassen-Anholt,
* Königshof, Oort in de Gemeen Töpen in’n Landkreis Hof, Bayern,
* Königshof, Oort in de Stadt Überlingen in’n Bodenseekreis, Baden-Württemberg,
* Königshof, Oort in de Stadt Wupperdaal, Noordrhien-Westfalen,
* Bad Königshof, ehmalig Sanatorium bi Hann. Münden, Neddersassen,
* Königshof, Gebüüd in Glückstadt, Sleswig-Holsteen,
* Königshof, Gebüüd in Kremp, Sleswig-Holsteen,
* Königshof Haina, Borg in Haina bi Gotha, Döringen,
* Königshof, Gebüüd in Winterthur, Kanton Zürich, Swiez,
* Slott Königshof, Goodshoff in de Gemeen Bruckneudorf, Burgenland, Öösterriek,
* Brauerei Königshof, Ünnernehmen in Krefeld, Noordrhien-Westfalen,
* Hotel Königshof, Hotel in Bonn, Noordrhien-Westfalen,
* Hotel Königshof, Hotel in München, Bayern.

Dat is ok de hoochdüütsche Naam von

* Králův Dvůr, Stadt in de Middelböhmsche Region in Tschechien,
* Remetea Mică, Oort in’t Banat, Rumänien,
* Kön’hoff, Oort in de Gemeen Zittens in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen,
* Königshoff, Oort in de Gemeen Neenkerken in’n Landkreis Heidkreis, Neddersassen,
* Königshoff, Oort in de Gemeen Visselhöövd in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen.

Kiek ok bi: Königshofen.
Gianluigi Donnarumma

**Gianluigi Donnarumma** (* 25. Februar 1999 in Castellammare di Stabia) is en italieensch Footballdoorhöder. 

## Karriere
### Vereen
Donnarumma is bi den AC Mailand to de Saison 2015/16 in de eerste Mannschap uprückt, nahdem he all siet 2013 bi den Vereen in de Jöögd speelt harr.  An' 25. Oktober 2015 keem de 1,96 m groot Doorhöder in dat Öller vun 16 Johren un acht Maand bi den 2:1-Heimsieg gegen US Sassuolo Calcio ünner Trainer Siniša Mihajlović to sien Ligadebüt. Dormit is he de jüngste Doorhöder mit en Startelfinsatz in de Historie vun de Serie A. In sien eerst Speeltiet keem Donnarumma up 30 Insätze, in de he 29 Gegendooren kasseeren dee. Anfang Oktober 2016 wurr Donnarumma vun de britischen Daagblatt *[[The Guardian (Grootbritannien)|The Guardian]]* as best Talent vun den Johrgang 1999 uttekent.

### Natschonalmannschap
Donnarumma speel veermal för de U-15 Natschonalmannschap un speel för de U-17 Natschonalmannschap bi de U-17 Europameesterschap, keem dor in all fiev Spelen to'n Insatz un reck so dat Veertelfinale. 

Anfang November 2015 wurr Donnarumma vun Trainer Luigi Di Biagio eerstmals för de U-21 Natschonalmannschap nomineert un geev sien Debüt an' 24. März 2016 bi den 4:1-Sieg gegen de U-21 Mannschap vun Irland. 

An' 1. September 2016 speel Donnarumma bi de 1:3-Nedderlaag in dat Früendschapsspeel gegen de Natschonalmannschap vun Frankriek eerstmals för de A-Natschonalmannschap vun Italien, nahdem he in de tweet Halftiet för Gianluigi Buffon inwesselt wurrn weer. Dormit is he mit 17 Johren de bither jüngste Doorhöder, de in en A-Lännerspeel für Italien to'n Insatz keem un de jüngste Speler siet 105 Johren. Sien tweet Lännerspeel vun dat Johr hett he an' 15. November 2016 in en Früendschapsspeel tegen de Natschonalmannschap vun Düütschland maakt, as he weer in de tweet Halftiet för Buffon inwesselt wurrn is. Intüschen hett he veer A-Lännerspelen maakt (Stand August 2017).

## Privates
Donnarumma sien Vörbild is Gianluigi Buffon. Gianluigi Donnarummas öllere Bröer Antonio (* 1990) is ebenfalls Doorhöder un speelt aktuell (2016) för Asteras Tripolis.

## Weblenken

* Profil up weltfußball.de
* Profil in de Datenbank vun transfermarkt.de

## Enkeld Nahwiesen
Echte Weevspinnen

De **Echten Weevspinnen** (*Araneomorphae*) sünd de gröttste  Unnerornen vun de Weevspinnen. Ollere wetenschopliche Naams for de Araneomorphae sünd *Labidognathae* un *Cribellatae*.

## Kennteken
De Echten Weevspinnen sünd lüttje bit hen to middelgrote Spinnen. An un for sik hefft all en Nett boot, man hüdigendags gifft dat en Reeg vun Familien, de stromert rum un fangt ehre Büte bi’t Lopen oder Jumpen un kriegt de denn unner. Dat hett de Evolutschoon so mit sik brocht. De Keevklauen bi de Echten Weevspinnen wiest nich na vörn, as bi de Vagelspinnendeerter, man schreeg oder lootrecht na de Eer. Ok dat hett sik mit de Evolutschoon ännert. So könnt de Spinnen ehre Büte beter griepen. 

## De Echten Weevspinnen ehre Systematik

De Echten Weevspinnen sünd een vun dree Unnerornen vun de Weevspinnen (Araneae). Mit bi 36.000 Aarden maakt se bi 90 % vun all bekannten Spinnenaarden ut. 

* Weevspinnen (Araneae)
** Opisthothelae
*** Vagelspinnendeerter (Mygalomorphae)
*** Echte Weevspinnen (Araneomorphae)
** Liddspinnen (Mesothelae)

## Literatur
* Hans-Eckhard Gruner, Lehrbuch der Speziellen Zoologie, Band I: Wirbellose Tiere, 4. Teil: Arthropoden (ohne Insecta), 1993, 4. Uplage, Jena, Stuttgart, New York
* Jonathan A. Coddington, Herbert W. Levi, Systematics and Evolution of Spiders (Araneae), in: Annual Review of Ecology and Systematics, Band 2, 1991, Internetborn: [Volltext](http://www.researchgate.net/profile/Jonathan_Coddington/publication/234150610_Systematics_and_Evolution_of_Spiders_(Araneae)/links/00463520a3ecd86c9d000000.pdf) PDF, engelsch}}

## Weblenken
Liddspinnen

**Liddspinnen** (*Mesothelae* oder ok *Liphistiomorpha*) sünd en Unnerornen vun de Weevspinnen. Se weert as bannig ollerhaftig ankeken. To de Spinnen, de hüdigendags noch leven doot, höört man bloß een Familie Liddspinnen, dat is de Familie Liphistiidae mit 5 Geslechter un 89 Aarden, to. Se sünd all bloß man in Asien antodrepen. Dat Achterlief, so as dat in allerhand Lee unnerdeelt is, un ok de Lage un de Morphologie vun de Spinnwoorten sünd Overreste vun ollere Vorwesers vun de Spinnen un finnt sik so nich mehr bi de Vagelspinnendeerter un bi de Echten Weevspinnen. Man dat gifft ok noch annere Unnerscheede in de binnere un ütere Anatomie, wo se sik in verscheelt. 

## Alternative Systematik
Dat gifft ok Spinnenforschers, de sorteert de Liddspinnen anners in un seggt, to de Liddspinnen hören de twee Familien Liphistiidae un Heptathelidae mit fiev Geslechter un 80 Aarden.

## Fossile Aarden
Ofschoonst de Liddspinnen ollerhaftig utseht un wohrschienlich bannig oold sünd, konn bitherto bloß een enkelte fossile Aart to düsse Grupp toordent weern: *Palaeothele montceauensis* (Selden, 1996) stammt ut de Fossillagersteed Montceau-les-Mines (Massif Central) ut dat Karbon. De Aart is bi keen Familie insorteert wurrn, man vunwegen de Keevklauen höört se up jeden Fall nich to de hüdige Familie vun de Liphistiidae.

## Literatur
* Foelix, Rainer F. 1979. *Biologie der Spinnen.* Georg Thieme Verlag Stuttgart. ISBN 3-13-575801-X.

## Belege
Hainhorst

**Hainhorst** () is en lütten Oort in de Gemeen Visselhöövd in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen. Binnen de Gemeen höört de Oort to de polietsche Oortschop Lürken.

## Geografie

De Oort liggt in de Lümbörger Heid. Dat Water ut dat Rebeed flütt över’n Dahnhorstgraven na’n Visselbeek hen af.

De Naveröörd sünd Wittörp in’n Noordoosten, Nindörp un Jeddingen in’n Süüdoosten, Dreßel un Odeweg in’n Süüdwesten un Wittenmoor, Lürken un Riekenbossel in’n Noordwesten.

## Historie

Hainhorst is to Anfang von dat 19. Johrhunnert von Lürken ut as Anbo anleggt worrn.

### Verwaltungsgeschicht

De Oort hett vör 1885 to de Amtsvaagdie Visselhöövd in dat Amt Rodenborg tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Rodenborg, de 1977 mit’n Landkreis Bremervöör to’n ne’en un grötteren Landkreis Rodenborg tohoopgahn is.

De Oort weer fröher Deel von de Buurschop Wittörp, hett von de Midd von dat 19. Johrhunnert af an denn aver to de Gemeen Lürken höört. Düsse Gemeen is an’n 1. März 1974 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Visselhöövd worrn. Sietdem billt Lürken binnen de Gemeen en Oortschop mit egen Oortsvörsteiher.

### Inwahnertall

### Religion

Hainhorst is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Johannis-Kark in Visselhöövd.

För de Kathoolschen weer von 1852 bet 1960 de Kapell op Slott Kedenborg tostännig. Nu is de Hart-Jesu-Kark in Visselhöövd tostännig, de siet 1. August 2004 to de Karkengemeen St. Maria von’n hilligen Rosenkranz in Wasra tohöört.

## Kultur

De Oort hett keen egen Vereen. De Lüüd maakt vör allen in de Vereens von Wittörp mit.

## Weertschop un Infrastruktur

För Hainhorst is de freewillige Füürwehr Wittörp mit tostännig. Fröher hett dat in Lürken en Plichtfüürwehr geven, to de ok Hainhorst höört hett. De Plichtfüürwehr hett sik na de Gemeenreform 1974 de freewillige Füürwehr in Wittörp anslaten.

### Verkehr

Von Hainhorst gaht dree Straten weg. Een in’n Noordwesten na Lürken an de Kreisstraat 205, een in’n Noordoosten na Wittörp an de K&nbsp;205 un een in’n Süüdwesten na Dreßel an de K&nbsp;228. In Wittörp is de K&nbsp;205 anslaten an de Bundsstraat 440, de in’n Noordwesten na Rodenborg löppt un in’n Süüdoosten över Visselhöövd na Derpmark.

De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremen–Wasra). De Opfohrt 26 Veern-Oost liggt so 19 Kilometer in’n Süüdwesten von Hainhorst an de L&nbsp;171.

De nächste Bahnhoff is so bi acht Kilometer wied weg in’n Süüdoosten de Bahnhoff Visselhöövd an de Bahnlien Ülzen–Langwedel.

### Scholen

De Kinner ut Hainhorst gaht na de Grundschool Jeddingen. Fröher güngen se in Lürken op de Volksschool. Dat hett in Lürken in de eerste Tied keen egen Schoolhuus geven, de School weer ümschichtig bi de Schölers tohuus. Dat eerste egene Schoolhuus in Lürken is 1898 boot worrn. 1966 müss de School in Lürken dichtmaken un de Schölers kemen na de Grundschool Wittörp. As de School in Wittörp denn mit dat Enn von’n Januar 2017 dichtmaakt hett, sünd de Schölers na Jeddingen wesselt.

## Footnoten
Eutychianus

**Eutychianus** (vun greeksch *Eutychianos* = „de Beglückte“, kört **Eutychian**; † 7. Dezember 283) weer van 275 bit 283 Bischop vun Rom. Sien Graffinschrift wurr in de Calixtus-Katakombe in Rom opdeckt. Eutychian sien Gedenkdag is de 7. Dezember.

Över Leven un Wark vun Eutychian is so good as nix bekannt, sülvst de Daten vun sien Amtstiet sünd nich seker. Den *[[Liber Pontificalis]]* nah weer he 8 Johr un 11 Maant Bischop vun Rom, also Paapst, van' 4. Januar 275 bit to'n 7. Dezember 283. De Karkenhistoriker Eusebius von Caesarea schrifft allerdings, dat Eutychian dit Amt blots 10 Maant lang bekleed harr. 

Legenden nah hett he dat Segnen vun Wiendruuven un Bohnen up den Altar tolaaten un sall 324 Merteler mit sien eegen Hannen begraven hemm. Eenig Historiker hemm Twiefel an disse Överleefern, wiel ut de Amtstiet vun Eutychian kien gröttere Verfolgungen bekannt sünd un dat Segnen vun de Feldfrüchte allgemeen en latererer Periood toschreeven wurrd. 

## Literatur
* Friedrich Wilhelm Bautz: Eutychianus. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). Band 1, Bautz, Hamm 1975. 2., unverännert Uplaag Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1, Sp. 1574.
* Giovanni Maria Vian: *[http://www.treccani.it/enciclopedia/santo-eutichiano_(Enciclopedia-dei-Papi)/ Eutichiano.]* In: * Enciclopedia dei Papi.* Rom 2000.
* Indrag in de Catholic Encyclopedia, Robert Appleton Company, New York 1913.

## Weblenken

* Gesamtwark vun Migne Patrologia Latina mit Inholtsverteeken
Wehldörp (Gemeen Cuxhoben)

**Wehldörp** () is en lütten Oort in de Gemeen Cuxhoben in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. Binnen de Gemeen höört de Oort to de polietsche Oortschop Olenbrook.

To Wehldörp höört ok de Hoff Blink.

## Geografie

De Oort liggt in de Masch direkt achtern Diek von de Ünnerelv in Hadeln. Dat Water ut dat Rebeed warrt över Gravens na’n Olenbroker Kanaal hen afföhrt. Vör Wehldörp liggt an de Elv dat Glameyer-Stack.

De Naveröörd sünd Müggendörp in’n Oosten, Aßel in’n Süüdoosten, dat Oosterenn von Olenbrook in’n Süden un Olenbrook un Udendörp in’n Westen.

## Historie

### Verwaltungsgeschicht

De Oort hett fröher to dat Kaspelsgericht Westerenn-Oterndörp von dat Land Hadeln tohöört un von 1852 af an to dat Amt Oterndörp. Na 1885 weer dat in’n Kreis Hadeln. 1932 is dat Deel von’n Kreis Land Hadeln worrn un 1977 von’n Landkreis Cuxhoben.

De Oort weer ganz fröher Deel von de Gemeen Westerenn Oterndörp. 1929 is de Oort denn aver in de Gemeen Olenbrook wesselt, de an’n 1. Juli 1972 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Cuxhoben worrn is. Sietdem billt Olenbrook binnen de Gemeen en Oortschop, to de ok Wehldörp mit tohöört.

### Inwahnertall

### Religion

Wehldörp is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Severus-Kark in Oterndörp.

För de Kathoolschen is de Twölv-Apostels-Kark in Olenwoold tostännig, de siet 2008 to de Karkengemeen St. Marien in Cuxhoben tohöört.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

Dör Wehldörp löppt de Kreisstraat 4, de in’n Westen na Olenbrook geiht un in’n Oosten na Oterndörp. Över beide Öörd kann een na de Bundsstraat 73 kamen, de von Olenbrook in’n Noordwesten na Cuxhoben löppt un von Oterndörp in’n Süüdoosten över Neehuus, Kumbarg un Hemmoor na Stood.

De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Cuxhoben–Bremerhoben). De Opfohrt 1 Cuxhoben liggt so acht Kilometer in’n Noordwesten von Wehldörp an de B&nbsp;73.

De nächste Bahnhoff is so bi söss Kilometer wied weg in’n Süüdoosten de Bahnhoff Oterndörp an de Nedderelvbahn von Cuxhoben na Hamborg.

### Scholen

De Kinner ut Wehldörp gaht na de Grundschool Olenbrook.

## Lüüd

De Footballspeler André Hahn is op’n Hoff Blink in Wehldörp groot worrn.

## Footnoten
Heernkoop

**Heernkoop** () is en lütten Oort in de Gemeen Lee (Samtgemeen Land Hadeln) in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen.

## Geografie

De Oort liggt in dat Siedland von Hadeln. Dat Water ut dat Rebeed warrt över en Nett ut Gravens afföhrt, dat an de Welster un an’n Olenbroker Kanaal anbunnen is.

De Naveröörd sünd de Lee in’n Noorden, Kampen in’n Süüdoosten, Oosterwannen un Westerwannen in’n Süden un Füürsteed un Seehusen in’n Westen.

## Historie

Heernkoop höört to de -koop-Öörd.

### Verwaltungsgeschicht

De Oort hett vör 1852 to dat Kaspelsgericht Lee in dat Land Hadeln tohöört un von 1852 af an to dat Amt Oterndörp. Na 1885 weer dat in’n Kreis Hadeln. 1932 is dat Deel von’n Kreis Land Hadeln worrn un 1977 von’n Landkreis Cuxhoben.

De Oort höört von öllers bi de Gemeen Lee mit bi.

### Inwahnertall

### Religion

Heernkoop is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Nicolai-Kark in de Lee.

För de Kathoolschen is de Hillig-Krüüz-Kark in Oterndörp tostännig.

## Weertschop un Infrastruktur

För Heernkoop is de freewillige Füürwehr Lee mit tostännig.

### Verkehr

De Straat dör Heernkoop löppt in’n Noordwesten an de Kreisstraat 10 ran un in’n Süüdoosten in de Lee an de Landsstraat 118. De L&nbsp;118 geiht von dor in’n Noordoosten na Neenkarken un Oterndörp un in’n Süüdwesten över Wannen na Krümpel, Niewohl un Debst.

De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Cuxhoben–Bremerhoben). De Opfohrt 1 Cuxhoben liggt so 14 Kilometer in’n Noordwesten von Heernkoop an de B&nbsp;73.

De nächste Bahnhoff is so bi teihn Kilometer wied weg in’n Noorden de Bahnhoff Oterndörp an de Nedderelvbahn von Cuxhoben na Hamborg.

## Footnoten
André Hahn

**André Hahn** is de Naam von

* André Hahn (* 1963), düütschen Politiker,
* André Hahn (* 1990), düütschen Footballspeler.
Delvendaal

**Delvendaal** () is en lütten Oort in de Gemeen Visselhöövd in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen. Binnen de Gemeen höört de Oort to de polietsche Oortschop Schwitschen.

## Geografie

De Oort liggt in de Lümbörger Heid. Dat Water ut dat Rebeed flütt över’n Swienkavenbeek na de Rodau hen af.

De Naveröörd sünd Hiddingen in’n Noorden, Jürshoff, Drögenbossel un Behningen in’n Noordoosten, Eitze un Riepholm in’n Süüdoosten, Oddingen in’n Süden, Visselhöövd in’n Westen un Affwinkel, Wööstenhoff, Stölpenhoff, Hälßen un Schwitschen in’n Noordwesten.

## Historie

Delvendaal kummt 1327 as *in curia Delvendale* toeerst in de Oorkunnen vör.

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Stellich in’n Kanton Wasra höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

De Oort hett vör 1885 to de Amtsvaagdie Visselhöövd in dat Amt Rodenborg tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Rodenborg, de 1977 mit’n Landkreis Bremervöör to’n ne’en un grötteren Landkreis Rodenborg tohoopgahn is.

De Oort hett fröher to de Buurschop Schwitschen un later de Gemeen Schwitschen tohöört, de an’n 1. März 1974 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Visselhöövd worrn is. Sietdem höört Delvendaal binnen de Gemeen to de Oortschop Schwitschen.

### Inwahnertall

### Religion

Delvendaal is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Johannis-Kark in Visselhöövd.

För de Kathoolschen weer von 1852 bet 1960 de Kapell op Slott Kedenborg tostännig. Nu is de Hart-Jesu-Kark in Visselhöövd tostännig, de siet 1. August 2004 to de Karkengemeen St. Maria von’n hilligen Rosenkranz in Wasra tohöört.

## Weertschop un Infrastruktur

För Delvendaal is de freewillige Füürwehr Schwitschen mit tostännig.

### Verkehr

De Straat dör Delvendaal löppt in’n Westen na Visselhöövd an de Bundsstraat 440 ran un in’n Oosten an de Kreisstraat 208. De B&nbsp;440 föhrt in’n Noordwesten över Wittörp na Rodenborg un in’n Süüdoosten över Oddingen na Derpmark. De K&nbsp;208 geiht in’n Süden över Riepholm na Oddingen an de B&nbsp;440 un in’n Noorden na Hiddingen an de Landsstraat 171. De L&nbsp;171 löppt von Hiddingen in’n Noordoosten na Neenkerken an de B&nbsp;71.

De nächste Autobahn is de Autobahn 7 (Afsnidd Hamborg–Hannover). De Opfohrt 46 Derpmark liggt so 18 Kilometer in’n Süüdoosten von Delvendaal an de B&nbsp;440. De Opfohrt 27 Wasra-West op de Autobahn 27 (Afsnidd Bremen–Wasra) liggt 19 Kilometer in’n Süüdwestenan de B&nbsp;209.

De nächste Bahnhoff is so bi veer Kilometer wied weg in’n Süüdwesten de Bahnhoff Visselhöövd an de Bahnlien Ülzen–Langwedel.

### Scholen

De Kinner ut Delvendaal gaht na de Grundschool Visselhöövd. Bevör de Volksschool Schwitschen dichtmaakt worrn is, sünd se dor na School gahn.

## Footnoten
Königshoff (Gemeen Visselhöövd)

**Königshoff** () is en lütten Oort in de Gemeen Visselhöövd in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen. Binnen de Gemeen höört de Oort to de polietsche Oortschop Bleckwedel.

## Geografie

De Oort liggt in de Lümbörger Heid. Dat Water ut dat Rebeed flütt över de Lehrde af.

De Naveröörd sünd Tadel un Bleckwedel in’n Noorden, Jeddingen un Wehnsen in’n Noordoosten, Stellich in’n Oosten, Sievern un Idsen in’n Süden, Groten Heinz un Lehrden in’n Westen un Lüttjen Heinz, Egenbossel un Sankt Pauli in’n Noordwesten.

## Historie

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Stellich in’n Kanton Wasra höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

De Oort hett vör 1885 to de Amtsvaagdie Visselhöövd in dat Amt Rodenborg tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Rodenborg. 1977 is dat Deel von’n ne’en grötteren Landkreis Rodenborg worrn.

De Oort höört von öllers bi de Buurschop un later de Gemeen Bleckwedel mit bi, de an’n 1. März 1974 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Visselhöövd worrn is. Sietdem höört de Oort binnen de Gemeen to de Oortschop Bleckwedel.

### Inwahnertall

### Religion

Königshoff is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Johannis-Kark in Visselhöövd.

För de Kathoolschen weer von 1852 bet 1960 de Kapell op Slott Kedenborg tostännig. Nu is de Hart-Jesu-Kark in Visselhöövd tostännig, de siet 1. August 2004 to de Karkengemeen St. Maria von’n hilligen Rosenkranz in Wasra tohöört.

De Doden warrt op’n Karkhoff Bleckwedel begraven, de siet 1921 besteiht. Vörher sünd de Lüüd bi de Kark in Visselhöövd begraven worrn.

## Weertschop un Infrastruktur

För Königshoff is de freewillige Füürwehr Jeddingen mit tostännig.

### Verkehr

De Straat, de dör den Oort löppt, föhrt in’n Westen över Lehrden na Groten Heinz an de Kreisstraat 22 (Landkreis Veern) un in’n Oosten na Stellich an de K&nbsp;124 (Landkreis Heidkreis). Von Lehrden ut geiht en Straat na Noorden an de Kreisstraten K&nbsp;240 un K&nbsp;228, de all beid an de Landsstraat 171 ran föhrt. De L&nbsp;171 löppt in’n Süüdwesten över Kerklinneln na Veern un in’n Noordoosten över Jeddingen na Visselhöövd an de Bundsstraat 440 un wieder na Neenkerken.

De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremen–Wasra). De Opfohrt 26 Veern-Oost liggt so 16 Kilometer in’n Westen von Königshoff an de L&nbsp;171 un de Opfohrt 27 Wasra-West 16 Kilometer in’n Süüdoosten an de B&nbsp;209.

De nächste Bahnhoff is so bi negen Kilometer wied weg in’n Noordoosten de Bahnhoff Visselhöövd an de Bahnlien Ülzen–Langwedel.

### Scholen

De Kinner ut’n Oort gaht na de Grundschool Jeddingen. Bet 1965 sünd se noch op de Volksschool in Bleckwedel gahn. As düsse School dichtmaakt worrn is, sünd se na Jeddingen wesselt.

## Footnoten
Billy Paul

**Billy Paul** (* 1. Dezember 1934 as *Paul Williams* in Philadelphia, Pennsylvania; † 24. April 2016 in Blackwood, New Jersey) weer en US-amerikaansch Singer un spoodriek Vertreeder vun den so nömmten Phillysound – en besünner Utpräägen vun den Soul, de sück to Anfang vun de 1970er Johren dörsetten dee. 

Sien bekanntst Song weer *[[Me and Mrs. Jones]]*, de in‘ Dezember 1972 för dree Week Nr. 1 in den US-Popcharts war. Togliek weer de Song de eerste Nummer 1 för de Produzenten Kenny Gamble un Leon Huff un hör Philadelphia International Records-Label. Paul wunn mit dissen Song 1973 en Grammy in de Rubrik „Best männlich R&B-Künstler“. En anner bekannt Song vun hüm weer *Only the Strong Survive* van 1975. Insgesamt speel Paul 23 Alben in. 

Billy Paul weer siet 1967 verheiraadt un wurr Vader vun twee Kinner. He is in‘ April 2016 in dat Öller vun 81 Johren storven.

## Enkeld Nahwiesen


## Weblenken
* DNB-Katalog
* 
* Paul bi allmusic.com (engelsch)
*Biography bi Oldies.com (engelsch)
*Billy Paul bi  PhillySoulClassics.com (engelsch)
* Grammy-Gewinner: "Me and Mrs. Jones"-Sänger Billy Paul gestorben, Spiegel Online, 25. April 2016, afropen an‘ 25. April 2016
Good Bookholt

Dat **Good Bookholt** () weer en Eddelgood in dat Dörp Bookholt (vondaag in de Gemeen Visselhöövd in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen).

## Historie

Dat Good Bookholt hett fröher de Familie von Schlepegrell tohöört. Dat Goodshuus, en Fackwarkhuus mit twee Etaaschen, is in dat 17. Johrhunnert boot worrn. 1820 is de Mannslien utstorven un dat Good is an en Grootdochter gahn, de mit en Major von Reiche verheiraadt weer. Bi de Familie von Reiche is dat Good bet 1891 bleven. In dat Johr hett Maximilian von de Kedenborg dat Good köfft. He hett dat Good aver blots en poor Johr behollen un hett dat denn an de Buurn von Bookholt verköfft. En Rest von dat Good mit 80 Morgen Land is 1908 an Diedrich Bremer verköfft worrn. Dat Goodshuus weer so brockfällig, dat dat afreten worrn is.

### Verwaltungsgeschicht

De Oort hett vör 1885 to de Amtsvaagdie Visselhöövd in dat Amt Rodenborg tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Rodenborg.

Dat Good leeg fröher in de Buurschop Bookholt, weer aver nich Deel von en Gemeen; as Eddelgood weer dat exemt. Eerst later is dat Good denn Deel von de Gemeen Bookholt worrn.

### Inwahnertall

### Religion

Dat Good is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Johannis-Kark in Visselhöövd.

## Footnoten
Ottingen

**Ottingen** is de hoochdüütsche Naam von

* Oddingen, Oort in de Gemeen Visselhöövd in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen,
* Ottange, Gemeen in dat Département Moselle, Frankriek.

Kiek ok bi: Oettingen.
Raadhuus Buxthu

Dat **Raadhuus Buxthu** liggt in de Binnenstadt von Buxthu an de Eck von de *Lange Straat* un de *Brede Straat*. Dat Raadhuus weer de Sitt von de Verwaltung von de Gemeen Buxthu un is 1913/1914 boot worrn.

## Historie

Dat Raadhuus von Buxthu dükert 1303 toeerst in ole Oorkunnen op. Düsse eerste Bo is bi en Brand 1405 afbrennt un 1408 nee boot worrn. Dat is tohoop mit 42 annere Hüüs bi’n Groten Stadtbrand an’n 14. August 1911 wedder afbrennt. Na’n Brand is dat hüdige Raadhuus von’n Architekt Alfred Sasse ut Hannover in’n Stil von de Heimatschutzarchitektur nee boot worrn. De Botied weer von 1913 bet 1914. Dat is en Backsteengebüüd mit en polygonalen Ecktoorn.

Dat Raadhuus weer dör de wussen Verwaltungsopgaven in dat 20. Johrhunnert to lütt un de Stadtverwaltung is över verscheden Standöörd verdeelt ween. In de *Bahnhoffstraat 7* is denn in’n November 2010 dat ne’e Stadthuus inwieht worrn, in dat de Verwaltung an en zentralen Oort tohooptagen worrn is. In dat ole Raadhuus in de Binnenstadt sünd nu de Stadtinfo, dat Stadtmarketing, de Weertschopsförderung un dat Kulturbüro ünnerbrocht.

## Weblenken
Geoffrey Gurrumul Yunupingu

**Geoffrey Gurrumul Yunupingu** (* 22. Januar 1971 in Galiwin'ku, Elcho Island, Northern Territory; † 25. Juli 2017 in Tiwi, Darwin) weer en austraalschen Musiker un Songwriter ut dat Aborigines-Volk von de Yolngu.

## Leven
Yunupingu is 1971 as Söhn von Ganyinurra (Daisy) and Nyambi (Terry) Yunupingu in Galiwin'ku op Elcho Island vör de Küst von Arnhemland in’n Noorden von Australien boren. De Familie höört to’n Gumatj-Klan von de Yolngu. Gurrumul weer sien traditionellen Naam bi sien Volk, ünner den he ok as Musiker optreden is. Yunupingu weer al von Geboort an blind. He weer nich op de School un hett ok nich veel Engelsch snackt. He hett sik sülvs bibröcht Didgeridoo, Keyboard, Slagtüüg un Gitarr to spelen. Von 1992 af an weer he Slagtüügspeler bi de Band Yothu Yindi, de sien Broder Mandawuy Yunupingu 1986 grünnt harr. Later weer he ok Maat von de Saltwater Band.

Yunupingu hett siene Leder bet op en poor Utnahmen in siene Moderspraak Yolngu schreven un sungen. Dorbi hett he sik mit de Geschicht un de Traditschonen von sien Volk uteneensett un versöcht jem weddertogeven. Sien Markenteken weer siene helle Stimm, de in de Medien faken as *Engelsstimm* beschreven worrn is. Sien eerst Soloalbum *Gurrumul* weer 2008 op Platz 3 von de austraalschen Album-Charts, is 47 Weken in de Top 100 bleven un is mit 70.000 verköfft Stück in Australien mit’n Platin-Status uttekent worrn. In de Swiez hett dat Album Gold-Status kregen. In dat sülve Johr hett dat Album den austraalschen ARIA Award för dat beste Independent-Album un dat beste Weltmusik-Album kregen. In’n März 2011 hett Yunupingu mit de austraalsche Roots-Band Blue King Brown de Single *Gathu Mawula [Revisited]* rutbröcht, wat en Neeopnahm op Engelsch von en Song weer, den he vörher al op sien Soloalbum in siene Moderspraak rutbröcht harr.

Gurrumul is in en Öller von 46 Johr doodbleven, nadem he en Hartinfarkt kregen hett as he in dat Royal Darwin Hospital weer, üm sien Hepatitis B to behanneln, de he al siet sien Kinnertied harr. Ok mit de Neern harr he dat.

## Diskografie

**Alben:**
* Gurrumul (Studioalbum, 2008)
* Rrakala (Studioalbum, 2011)
* His Life and Music (Gurrumul & the Sydney Symphony Orchestra, Livealbum, 2013)
* The Gospel Album (2015)

## Weblenken

* Gurrumul sien Websteed (engelsch)

## Footnoten
Sankt Pauli (Landkreis Veern)

**Sankt Pauli** () is en lütten Oort in de Gemeen Kerklinneln in’n Landkreis Veern, Neddersassen. Binnen de Gemeen höört de Oort to de polietsche Ortschop Schepinkel.

## Geografie

De Oort liggt in de Lümbörger Heid. Dat Water ut dat Rebeed flütt in’n Noorden na’n Gohbeek hen af un in’n Süden na de Lehrde hen. 

De Naveröörd sünd Dreßel un Jeddingen in’n Noordoosten, de Hoff Tadel in’n Oosten, Bleckwedel un Königshoff in’n Süüdoosten, Egenbossel un Lehrden in’n Süden, Groten Heinz un Lüttjen Heinz in’n Süüdwesten, Bennbössel in’n Westen un Schepinkel, Geerkenhoff un Odeweg in’n Noordwesten.

## Historie

De Oort is eerst in dat 20. Johrhunnert as Siedlung anleggt worrn. Vör allen na’n Tweten Weltkrieg hebbt dor Verdrevene ut de Oostrebeden Hüüs boot.

De Oort höört von Anfang an to de Gemeen Odeweg, de 1954 ehren Naam op Schepinkel ännert hett. Düsse Gemeen is an’n 1. Juli 1972 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Kerklinneln worrn. Sietdem höört de Oort to de Oortschop Schepinkel binnen de Gemeen.

### Religion

Sankt Pauli is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Bartholomäus-Kark in Karkwals.

För de Kathoolschen is de St.-Josef-Kark in Veern tostännig.

## Weertschop un Infrastruktur

För Sankt Pauli is de freewillige Füürwehr Schepinkel tostännig.

### Verkehr

An Sankt Pauli langs löppt de Landsstraat 171, de in’n Süüdwesten över Kerklinneln na Veern an de Bundsstraat 215 geiht un in’n Noordoosten över Jeddingen na Visselhöövd an de B&nbsp;440. In’n Süden (al op Rebeed, dat to’n Landkreis Rodenborg höört), löppt de Kreisstraat 240 na Egenbossel un Bleckwedel. In’n Noordwesten löppt en lüttjere Straat na Schepinkel an de K&nbsp;18, de von dor wiedergeiht na Odeweg, Groten Zähln un Lüttjen Zähln.

De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremen–Wasra). De Opfohrt 26 Veern-Oost liggt so 13 Kilometer in’n Süüdwesten von Sankt Pauli an de L&nbsp;171.

De nächste Bahnhoff is so bi acht Kilometer wied weg in’n Noordoosten de Bahnhoff Visselhöövd an de Bahnlien Ülzen–Langwedel. Bet 1987 hett dat ok noch an de Bahnhööv Bennbössel un Jeddingen Personenverkehr geven. Düsse beiden Bahnhööv weren blots veer Kilometer weg.
Wiemann

**Wiemann** is de Familiennaam von

* August Wiemann (1884–1951), plattdüütschen Schriever,
* David Wiemann (1885–1948), düütschen Botaniker un Schoolmeester,
* Dirk Wiemann (* 1964), düütschen Anglist un Amerikanist,
* Ernst Wiemann (1919–1980), düütschen Sänger,
* Günter Wiemann (* 1922), düütschen Inschenör,
* Horst Wiemann (* 1960), düütschen Handballspeler un -trainer,
* Michael Wiemann (* 1987), düütschen Footballspeler,
* Renate Noll-Wiemann (* 1939), düütsche Anglistin un Literaturwetenschopperin,
* Robert Wiemann (1870–1965), düütschen Dirigent un Kumponist,
* Tobias Wiemann (* 1981), düütschen Speelbaas.

**Wiemann** betekent ok

* Gebr. Wiemann, düütsche Warft, Iesengeteree un Maschinenfabrik,
* Wiemann Möbel, düütschen Möbelhersteller.

Kiek ok bi: Wieman.
Wieman

**Wieman** is de Familiennaam von

* Bernard Wieman (1872–1940), düütschen Schriever,
* Carl Edwin Wieman (* 1951), US-amerikaanschen Physiker,
* Howard Wieman (* 1946), US-amerikaanschen Physiker,
* Mathias Wieman (1902–1969), düütschen Schauspeler.

Kiek ok bi: Wiemann, Wiman, Weiman, Wyman.
Attila Czene

**Attila Czene** [] (* 20. Juni 1974 in Szeged) is en ehmalger ungaarsch Swemmsportler.

Bi de Olympisch Spelen 1996 in Atlanta wunn he de Goldmedaille över 200&nbsp;m Lagen vör Jani Sievinen un Curtis Myden un kunn dormit de ungaarsch Traditschoon in dat Lagenswemmen fortsetten. Veer Johr tovör harr he all bi de Olympisch Spelen 1992 in Barcelona de Bronzemedaille över disse Strecke wunnen.

## Weblenken
* Attila Czene in de Datenbank vun Sportsreference (engelsch)
Griemen

**Griemen** () is en lütten Oort in de Gemeen Visselhöövd in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen. Binnen de Gemeen höört de Oort to de polietsche Oortschop Kedenborg.

## Geografie

De Oort liggt in de Lümbörger Heid. Dicht bi Griemen flütt de Lehrde langs.

De Naveröörd sünd Kedenborg, Visselhöövd un Oddingen in’n Noordoosten, Meyerhoff un Ohrsen in’n Oosten, Jarl un Hilligensehl in’n Süüdoosten, Fahlbeek un Stellich in’n Süüdwesten, Bleckwedel in’n Westen un Jeddingen un Wehnsen in’n Noordwesten.

## Historie

Griemen kummt 1470/1471 toeerst in de Oorkunnen vör.

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied hett de Oort toeerst 1810 bet 1811 binnen dat Königriek Westfalen to de Mairie Griemen in’n Kanton Wasra höört un denn von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon un dor to de Mairie Stellich in’n Kanton Wasra.

De Oort hett vör 1852 to dat Gericht Cordingen in dat Amt Rethen tohöört un denn von 1852 bet 1885 to dat Amt Fambossel. Na 1885 weer dat in’n Kreis Fambossel. 1932 is dat för korte Tied Deel von’n Kreis Soltau-Fambossel worrn, de 1933 wedder oplööst worrn is, so dat de Oort to’n Kreis Fambossel höört hett.

De Oort höört von öllers bi de Gemeen Kedenborg mit bi, de an’n 1. März 1974 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Visselhöövd worrn is. Dorbi is de Oort ut’n Landkreis Fambossel in’n Landkreis Rodenborg wesselt. Sietdem billt Kedenborg binnen de Gemeen en Oortschop mit egen Oortsvörsteiher.

### Inwahnertall

### Religion

Griemen is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Johannis-Kark in Wasra.

För de Kathoolschen weer von 1852 bet 1960 de Kapell op Slott Kedenborg tostännig. Nu is de Hart-Jesu-Kark in Visselhöövd tostännig, de siet 1. August 2004 to de Karkengemeen St. Maria von’n hilligen Rosenkranz in Wasra tohöört.

## Weertschop un Infrastruktur

För Griemen is de freewillige Füürwehr Kedenborg mit tostännig.

### Verkehr

De Straat dör Griemen löppt in’n Noordoosten na Kedenborg an de Kreisstraat 245 un wieder an de Landsstraat 161 un in’n Süüdoosten na Hilligensehl an de L&nbsp;161. De L&nbsp;161 föhrt in’n Noorden na Visselhöövd an de Bundsstraat 440 un in’n Süden över Ebben na Wasra an de B&nbsp;209.

De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremen–Wasra). De Opfohrt 27 Wasra-West liggt so 13 Kilometer in’n Süden von Griemen an de B&nbsp;209.

De nächste Bahnhoff is so bi fiev Kilometer wied weg in’n Noorden de Bahnhoff Visselhöövd an de Bahnlien Ülzen–Langwedel.

### Scholen

De Kinner ut Griemen gaht na de Grundschool Jeddingen. Bet 1969 sünd de Schölers in Kedenborg na de Volksschool gahn un denn na de Middelpunktschool in Visselhöövd wesselt. Later sünd se na Jeddingen wesselt.

## Footnoten
Havekesch

**Havekesch** () is en Hoff in de Gemeen Beverst in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. Binnen de Gemeen höört de Hoff to de polietsche Oortschop Appeln.

## Geografie

De Oort liggt op de Wersermünner Geest in en Rebeed mit veel Holt un Moor. Dat Water ut dat Rebeed flütt över de Havekescher Luun in de Luun. In’n Oosten liggt dat Naturschuulrebeed Ööstliche Mals.

De Naveröörd sünd Thebü in’n Noorden, Hipst un de Hoff Freedag in’n Noordoosten, Sünnerwoold un Basdaal in’n Süüdoosten, Volkmarst in’n Süden, Horst un Appeln in’n Süüdwesten un Abelhorst, Frellsdorp un Mals in’n Noordwesten.

## Historie

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Ringst in’n Kanton Beverst höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

De Oort hett vör 1851 to de Huusvaagdie Beverst in dat Arvgericht Beverst tohöört un denn von 1851 bet 1859 to dat Amt Beverst. 1859 is dat Amt Beverst oplööst worrn un de Oort keem an dat Amt Leh. Na 1885 weer dat in’n Kreis Geestmünn, is 1932 Deel von’n Kreis Wersermünn worrn un 1977 von’n Landkreis Cuxhoben.

De Oort hett bet in dat 19. Johrhunnert to keen Gemeen höört un höört siet dat 19. Johrhunnert to de Gemeen Appeln. De Gemeen Appeln is an’n 1. April 1971 Deel von de Samtgemeen Beverst un an’n 1. November 2011 denn Deel von de Eenheitsgemeen Beverst worrn.

### Inwahnertall

### Religion

Havekesch is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Gangolf-Kark in Örel.

För de Kathoolschen is de Hillig-Hart-Jesu-Kark in Geestmünn tostännig.

## Weertschop un Infrastruktur

För Havekesch is de freewillige Füürwehr Appeln mit tostännig.

### Verkehr

Havekesch liggt temlich af von alle Verkehrsweeg. To de nächste Kreisstraat sünd dat al över dree Kilometer. De nächsten Kreisstraten sünd de K&nbsp;40/K&nbsp;144 twüschen Frellsdorp un Hipst un de K&nbsp;41 twüschen Frellsdorp un Appeln. De K&nbsp;41 föhrt von Appeln denn na Beverst an de Landsstraat 128 un an de Bundsstraat 71.

De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremerhoben–Bremen). De Opfohrten 8 Geestmünn un 9 Wulsdörp doot all beid so 25 Kilometer in’n Westen von Havekesch liggen.

De nächsten Bahnhööv sünd so bi söss Kilometer wied weg in’n Noordwesten/Noordoosten de Bahnhoff Frellsdorp un de Bahnhoff Op de Hööv an de Bahnlien Buxthu–Bremerhoben.

### Scholen

De Kinner ut Havekesch gaht na de Grundschool Beverst. Fröher hett de Oort to de Schoolgemeen Hipst tohöört.

## Footnoten
Sprenge

**Sprenge** is de hoochdüütsche Naam von

* Spreng, Oort in de Gemeen Swedeneck in’n Kreis Rendsborg-Eckernföör, Sleswig-Holsteen,
* Spreng, Oort in de Gemeen Steenborg in’n Kreis Stormarn, Sleswig-Holsteen,
* Spreng, Oort in de Gemeen Bülkau in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen.
Ernst Ziegler

**Ernst Ziegler** is de Naam von

* Ernst Ziegler, düütschen Verwaltungsbeamten,
* Ernst Ziegler (1878–1939), Swiezer Architekt,
* Ernst Ziegler (1849–1905), Swiezer Anatoom,
* Ernst Ziegler (1874–1958), düütschen Ünnernehmer un Kunstsammler,
* Ernst Ziegler (* 1938), Swiezer Historiker un Paläograaf,
* Ernst-Andreas Ziegler (* 1938), düütschen Journalist.
Habichthorst

**Habichthorst** is de hoochdüütsche Naam von

* Haavkost, Oort in de Gemeen Schippdörp in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen,
* Habichthorst, Oort in de Gemeen Hu’e in’n Landkreis Oosterholt, Neddersassen.
Hoope

**Hoope** is de hoochdüütsche Naam von

* Hoop, Oort in de Gemeen Hagen in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen,
* Hope, Oort in de Gemeen Neenkarken in’n Landkreis Deefholt, Neddersassen,
* Hope, Oort in de Gemeen Syke in’n Landkreis Deefholt, Neddersassen,
* Höperhöben, Oort in de Gemeen Bargen in’n Landkreis Celle, Neddersassen.

Kiek ok bi: Hoopt.
Neuenhausen

**Neuenhausen** betekent

* Neuenhausen, Oort in de Stadt Grevenbroich in’n Rhien-Kreis Neuss, Noordrhien-Westfalen,
* Neuenhausen, Oort in de Stadt Overath in’n Rhiensch-Bergschen Kreis, Noordrhien-Westfalen.

Dat is ok de hoochdüütsche Naam von

* Neenhusen, Oort in de Gemeen Hagen in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen.

**Neuenhausen** is de Familiennaam von

* Siegfried Neuenhausen (* 1931), düütschen Bildhauer, Maler un Grafiker,
* Ulrich Neuenhausen (* 1962), düütschen evangeelschen Theoloog.

Kiek ok bi: Neunhausen, Neuenhäusen, Neuenhaus.
Heine

**Heine** betekent

* Heine, Oort in de Gemeen Soldefter in’n Landkreis Hilmssen, Neddersassen,
* Heine, Oort in de Stadt Guttentag, Woiwodschop Oppeln, Polen,
* Heine, en Familiennaam (för Lüüd mit düssen Naam kiek dor), vör allen bekannt:
** Heinrich Heine (1797–1856), düütschen Dichter,
* Propellerwark Heine, Ünnernehmen in Berlin,
* Heine Versand (Heinrich Heine GmbH), düütschen Versandhannel,
* Mount Heine, Barg in’n Ross-Archipel, Antarktika.

Dat is ok de hoochdüütsche Naam von

* Hein, Oort in de Gemeen Hagen in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen.

Kiek ok bi: Haine, Hayne, Hein, Heyne.
Midlum

**Midlum** betekent

* Midlum, Gemeen in’n Kreis Noordfreesland, Sleswig-Holsteen,
* Midlum, Oort in de Gemeen Harlingen, Freesland, Nedderlannen,
* Renault Midlum, LKW-Modell von Renault.

Dat is ok de hoochdüütsche Naam von

* Lüttje Millm, Oort in de Gemeen Jemmen in’n Landkreis Leer, Neddersassen,
* Millm, Oort in de Gemeen Wuster Noordseeküst in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen.

Kiek ok bi: Groot Millm (hoochdüütsch *Groß Midlum*).
Rotenburg

**Rotenburg** betekent

* Rotenburg an der Fulda, Stadt in’n Landkreis Hersfeld-Rotenburg, Hessen,
* Borgruin Rotenburg, Borgruin bi Wieslet in’n Landkreis Lörrach, Baden-Württemberg,
* Slott Rotenburg, Slott in Rotenburg an der Fulda in’n Landkreis Hersfeld-Rotenburg, Hessen,
* Weilerburg (fröheren Naam *Rotenburg*), Borgruin bi Weiler in’n Landkreis Tübingen, Baden-Württemberg,
* Borgstall Rotenburg, fröhere Borg bi Weiler in’n Landkreis Tübingen, Baden-Württemberg,
* Borgruin Lomersheim (fröheren Naam *Rotenburg*), Borgruin bi Lomersheim in’n Enzkreis, Baden-Württemberg,
* Rotenburg, fröhere Borg op’n Rotenberg bi Bönnigheim in’n Landkreis Ludwigsburg, Baden-Württemberg.

Dat is ok de hoochdüütsche Naam von

* Rodenborg, Stadt in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen.

**Rotenburg** is de Familiennaam von

* Rudolf von Rotenburg, Dichter un Minnesänger,
* Freeherrn von Rotenburg und Wolhusen, Swiezer Eddellüüd.

Kiek ok bi: Rothenburg, Rottenburg, Rodenburg, Rohtenburg.
Luhne

De **Luhne** is en Beek in’n döringschen Unstrut-Hainich-Kreis. De Born liggt op de oosten Sied von dat Bövere Eiksfeld bi Küllstedt.

## Verloop

Na Büttstedt münnt in dat Klooster Anrode de *Gieße* in de Luhne, de von Wachstedt her kummt. En tosätzlichen Toloop kummt ut de Fischdieken von dat Klooster. De Luhne flütt denn dör Bickenriede un Lengefeld un nimmt hier den *Steingraben* un *Rodegraben* op. Kort bevör se bi Ammern in de Unstrut münnt, flütt noch de *Schildbach* in de Luhne. Von de Unstrut flütt dat Water wieder över Saale un Elv in de Noordsee.

## Hoochwaterschutz

Bi Starkregen un wenn de Snee smölt, stiggt de Waterstand gau an un överswemmt nich blots de Dörper an de Luhne, man ok Ammern un de Stadt Mühlhausen. Dorüm is von 1952 bet 1954 dat Hoochwatertrügghollbecken Luhne-Lengefeld anleggt worrn.

## Footnoten



## Weblenken
Riepe

**Riepe** is de Familiennaam von

* Friedrich Riepe (1893–1968), düütschen Inschenör un Manager,
* Thomas Riepe (* 1964), düütschen Journalist un Schriever,
* Wilhelm Riepe (1874–1955), düütschen Inschenör, Fabrikant un Politiker.

**Riepe** is de hoochdüütsche Naam von

* Riep, Oort in de Gemeen Ihl in’n Landkreis Auerk, Neddersassen,
* Riep, Oort in de Gemeen Fambossel in’n Landkreis Heidkreis, Neddersassen,
* Riep, Oort in de Gemeen Vahl in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen.
Malse

**Malse** is de hoochdüütsche Naam von

* Mals, Oort in de Gemeen Beverst in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen,
* Mals, Holt in’n Landkreis Cuxhoben, de deelwies as Naturschuulrebeed schuult is, kiek bi Ööstliche Mals.
Westerholz

**Westerholz** betekent

* Westerholz, Landschopsschuulrebeed bi Landsberg am Lech, Bayern,
* Westerholz, fröheren Hoff in’n Landkreis Roth, Bayern.

Dat is ok de hoochdüütsche Naam von

* Westerholt, Gemeen in’n Kreis Sleswig-Flensborg, Sleswig-Holsteen,
* Westerholt, Oort in de Gemeen Wesendörp in’n Landkreis Gifhorn, Neddersassen,
* Westerholt, Oort in de Gemeen Wester-Ohrsteed in’n Kreis Noordfreesland, Sleswig-Holsteen,
* Westerholt, Oort in de Gemeen Scheeßl in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen.
Jan Oeltjen

**Jan Oeltjen** (* 15. August 1880 in Jaderbarg; † 13. Februar 1968 in Ptuji) weer en düütsch Maler un Grafiker.

He hett de Böverrealschool in Ollnborg besöcht un ansluutend Maleree in Berlin (bi Franz Lippisch) un München studeert. In eerste Ehe weer he mit de Lippisch-Schölerin Johanna Feuereisen verheiraadt, mit de he een Dochter harr. He hett tallriek Reisen ünnernommen un dorbi 1910 up de Insel Ischia de Malerin un Bildhauerin Elsa Kasimir kennen lehrt, de he nah sien Scheeden vun Johanna 1914 heiraadt hett. Mit hör harr he ok een Dochter. Nah de Heiraadt hemm se eerst in Wien leevt, tüschen 1920 und 1930 aber överweegend in Jaderbarg. 1931 sünd se endgültig in de Heimat vun sien Frau, Else Oeltjen-Kasimir (1887 – 1944), nah Ptuji, dat dormalige Pettau, in dat hüüdig Slowenien trucken.

Sien Biller un Grafiken in dat Landsmuseum Ollnborg un de Landsgalerie Hannover wurrn 1937 vun de Nazis ünner Beslagg nommen. Oeltjen weer in Ptuji as Restaurator beschäftigt. 1959 reis he to’n  letzten Mal nah Düütschland. In Slowenien gellt he hüüd as Begrünner vun de Landschapsmaleree dor. In sien letzt Johren verlor he sien Sehkraft tonehmends.

## Born
* Artikel in‘ Anzeiger für Harlingerland, an‘ 22. Juli 2017, Siet 33

## Weblenken
* Dat Künstlerhuus Jan Oeltjen in Jaderbarg mit kumplett Biografie vun hüm un sien Frau as ok Uttüg vun hör Warken
Scholen (Mehrdüdig Begreep)

**Scholen** betekent

* School, Lehranstalt,
* Scholen, Gemeen in’n Landkreis Deefholt, Neddersassen,
* Scholen, Oort in de Gemeen Ne’enkarken in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen,
* Scholen, Oort in de Gemeen Engeln in’n Landkreis Deefholt, Neddersassen.
Scholien

**Scholien** betekent

* Plural von Scholion.

Dat is ok de hoochdüütsche Naam von

* Scholen, Oort in de Gemenen Ne’enkarken un Oterndörp in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen.