Thomas Patten Stafford

**Thomas Patten „Tom“ Stafford** (* 17. September 1930 in Weatherford, Oklahoma, USA; † 18. März 2024 in Satellite Beach, Florida) weer en US-amerikaansch Astronaut.

## Leven
In’ Ansluss an de High School hett Stafford an de Marineakademie in Maryland studeert un kreeg dor 1952 en Ingenieursdiplom mit Utteknung. He is in de US Air Force intreden un wurr up de Connally Air Force Base in Texas to'n Piloten utbildt. Nah den Grundlehrgang, den he in' September 1953 spoodriek afslooten hett, kreeg he en  Kurs to'n Affangjäger un weer in South Dakota statschoneert.

In' Dezember 1955 wurr Stafford nah Översee versett un keem för dree Johr in de Bundsrepubliek Düütschland. Up de intüschen slooten Hahn Air Base in' Rhein-Hunsrück-Kreis weer he Pilot un Staffelführer vun de 496th Fighter Interceptor Squadron.

Torüch in de USA keem Stafford nah Kalifornien up de Edwards Air Force Base (EAFB). Af August 1958 wurr he up de Experimental Flight Test Pilot School utbildt. Sien Testpilotenlizenz kreeg he in' April vun dat folgend Johr, verbunnen mit en Utteknung as Klassenbester. He bleev as Utbiller up de EAFB un wurr later to'n Baas vun de Leistungsafdeelen befördert. 

## Wark as Astronaut
Stafford harr jüst sien Testpilotenutbillen afslooten, as de eerst US-amerikaansch Ruumfahrer in' April 1959 utwählt wurrn. Astronaut wurrn wull he ok, dorum hett he sien Bewarfünnerlagen afgeven, as de tweet Grupp tosommenstellt wurr. To glieker Tiet wull he aber ok in de Air Force wiederkommen un sück an de Harvard Business School utbillen laaten, wiel Führungspersonal bruukt wurr. He kreeg dat ok hen, dat he en vun de wenig USAF-Platzen to kriegen. An den darten Dag up de School kreeg he vun de NASA Nahricht ut Houston, dat he as Astronaut annommen wurrn weer. He hett sien Wertschapsstudium denn togunsten en Ruumfohrerkarriere upgeven. 

 
Stafford keem in' September 1962 as Liddmaat vun de tweet Astronautengrupp to de NASA. Dree Johr later, in' Dezember 1965, is he as Pilot vun Gemini 6 tosommen mit Walter Schirra in't All flaagen. 

Disse Floog harr de eerste Kopplung vun twee Ruumfloogtüüch in de Eerdumloopbahn wurrn sullt, de Insatzplan muss aber nah en Fehlstart vun de Teelsatelliten ännert wurrn, so dat nu en  Rendezvous mit Gemini 7 vörsehn weer. Walter Schirra bewies iesern Nerven, as he wiels en misslungen Startversöök vun Gemini 6 de Schleudersitt nich utlöösen dee, ofschons de Rakete ungesekert up de Startramp stunn.

De darte Versöök hett Gemini 6 denn de beid an' 15. Dezember 1965 in de Eerdumloopbahn befördert, wo se, to'n eersten Mal in de Historie vun de Ruumfohrt, stüert Annäherungsmanöver vun twee Ruumscheep dörführn deen.

All en half Johr later hett Stafford sien tweeten Ruumfloog maakt. He weer in de Mannschap vun  Gemini 9 uprück, wiel de oorsprünglich inplaant Astronauten bi en Unfall to Dood kommen weern. Tosommen mit sien Pilot Gene Cernan führ he in' Juni 1966 Rendezvousmanöver mit en tovör start Teelsatelliten dör. To de plaant Kopplung keem dat aber nich, wiel sück de Verkleeden nich vun den Satelliten lööst harr. 

In' Rahmen vu dat Apollo-Programm weer Stafford mit de Missionsplanung befaat. Dorneben traineer he in Eerstbesatten vun mehreren afseggt Apollo-Missionen, bevör he nah de Katastroph vun Apollo 1 as Ersatzpilot vun Apollo 7 upstellt wurr.

1968 wurr he as Pilot vun Apollo 10, de de Afslussmission vör den eegentlichen Maandfloog maken de, indeelt. Dor wurr nochmal de letzten Test makt. Mit an Bord weern John Young as Kommandant un Gene Cernan. Young bleev in dat Ruumschipp un floog üm de Maand rüm, as Stafford un Cernan mit de Maanlandefähre bit dicht över de Maandböverflach floogen un denn weer torüchkeemen. Das funktioneer all ahn Probleme. Meest genau 8 Daag weern se 1969 ünnerwegens.

In' Ansluss an sien darten Floog hett Stafford tonächst dat Astronautenbüro leit un wurr dormit Nahfolger vun Alan Shepard, de sück up sien Maandfloog vörbereiten dee. Nah Shepard sien Rückkehr in' Juni 1971 wurr Stafford Stellvertreder vun dat Flight Crew Operations Directorate, dat ünner annern för dat Training vun de Ruumfohrer tostännig is. Disse  Stellung hett he upgeven, as he nochmals en Todeelen to en Ruumfloog kreeg. 

Sien veerten un letzten Ruumfloog ünnernehm Stafford as Deelnehmer vun den eersten sowjeetsch-US-amerikaansch Kopplungsfloog in' Juli 1975. He weer bi dat ASTP-Ünnernehmen Kommandant vun dat Apollo-Ruumschipp. De beid anner Besattenliddmaaten weern Deke Slayton un Vance DeVoe Brand. Se hebbt in't All mit dat sowjeetsch Ruumschipp Sojus 19 (un deren Besattenliddmaaten Alexei Leonow un Waleri Kubassow) andockt un bleven dormit meest twee Dag lang verbunnen. De Ruumfohrer hemm sück in't All denn ok gegensiedig besöcht. 

All tosommen hett Stafford mehr as 21 Daag in' Weltruum verbrocht.

## Nah sien Tiet bi de NASA
Nah dissen negen Daag lang düern Floog hett Stafford sien Astronautenloopbahn afslooten. He gung nah de EAFB torüch, sien letzt Wirkungsstäe, bevör he to de NASA gung. Dree Johr lang hett he dor dat Floogerprobungszentrum leit. Denn wesse he nah Washington (D.C.) un wurr stellvertreden USAF-Staffschef för Forschung un Entwicklung.

In' November 1979 hett Stafford de US-Luftwapen verlaaten un wurr Manager in de Privatwertschap. So weer he bispeelsweis in' Vörstand vun OMEGA-Klocken oder de Bendix Corporation. He hett wiederhen de USAF un de NASA as ok Ronald Reagan wiels sien Präsidentschapswahlkamp in Fragen vun de Landesverteidigung beraden. In' Juni 1990 wurr he as Vörsitter vun en Komitee beropen, dat de tokünftig Mögelkeiten vun de bemannt Ruumfohrt to ünnersöken harr. 

## Besünnerheiten un Rekorde
* hööchste Geschwindigkeit, de Minschen reckt hemm (39.897&nbsp;km/h, gemeensam mit John Young un Eugene Cernan bi Apollo 10)
* Stafford weer an' 3. Juli 1971 en vun de Sargdräger bi dat Staatsbegräbnis vun de bi de Landung vun Sojus 11 to Dood kommen Kosmonauten Dobrowolski, Wolkow un Pazajew.

## Ehrungen
Tom Stafford wurr 1997 in de National Aviation Hall of Fame upnommen.

## Weblenken

* NASA: Biografie (engelsch)
* spacefacts.de: Körtbiografie
* DNB-Katalog
* Personennaamdatei