open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
A75

**A75** oder **A 75** betekent

* A75 road, Straat in Grootbritannien,
* Autoroute A75, Straat in Frankriek,
* Bundsautobahn 75, fröher plaante Autobahn in Düütschland.
A77

**A77** oder **A-77** betekent

* Bundsautobahn 77, Straat in Düütschland,
* Autoroute A77, Straat in Frankriek,
* Rijksweg 77, Straat in de Nedderlannen,
* Autovía A-77, Straat in Spanien,
* A77 road, Straat in Grootbritannien.
A79

**A79** betekent

* Autoroute A79, plaante Autobahn in Frankriek,
* Rijksweg 79, Straat in de Nedderlannen,
* A79 road, Straat in Grootbritannien.
A80

**A80** oder **A-80** betekent

* Bundsautobahn 80, Straat in Düütschland,
* A80 road, Straat in Grootbritannien,
* Autovía A-80, Straat in Spanien.
A73

**A73**, **A 73** oder **A-73** betekent

* Bundsautobahn 73, Straat in Düütschland,
* Rijksweg 73, Straat in de Nedderlannen,
* Autovía A-73, Straat in Spanien,
* A73 road, Straat in Schottland.
A74

**A74** betekent

* Rijksweg 74, Straat in de Nedderlannen,
* Bundsautobahn 74, vörslahn Naam för en Utbo von de Bundsstraat 174 to en Autobahn,
* A74 road, Straat in Grootbritannien, vondaag as A74(M) Deel von’n M74 motorway.
A82

**A82**, **A 82** oder **A-82** betekent

* A82 road, Straat in Schottland,
* Bundsautobahn 82, fröher plaante Autobahn in Düütschland,
* Autoroute A82, Straat in Frankriek,
* Autovía A-82, plaante Autobahn in Spanien.
A88

**A88** oder **A 88** betekent

* A88 road, Straat in Grootbritannien,
* Bundsautobahn 88, fröher plaante Autobahn in Düütschland,
* Autoroute A88, Straat in Frankriek.
A90

**A90**, **A 90** oder **A-90** betekent

* Bundsautobahn 90, fröher plaante Autobahn in Düütschland,
* Aftokinitodromos 90, Straat op Kreta, Grekenland,
* A90, Straat in Italien,
* A90 road, Straat in Schottland,
* A 90, franzöösche U-Boot-Klass,
* Austin A90, en Automodell,
* A-90 Orljonok, en sowjetsch Fohrtüüg,
* Roland A-90, en Masterkeyboard.
A91

**A91**, **A 91** oder **A-91** betekent

* A91 road, Straat in Grootbritannien,
* A91, Straat in Italien,
* Bundsautobahn 91, fröher plaante Autobahn in Düütschland,
* Autovía A-91, Straat in Spanien,
* KBP A-91, russ’sch Gewehr.
A29

**A29**, **A 29** oder **A-29** betekent

* Autoestrada A29, Straat in Portugal,
* Autoroute A29, Straat in Frankriek,
* Autostrada A29, Straat in Italien,
* A29, Straat in Kasachstan,
* Bundsautobahn 29, Straat in Düütschland,
* Rijksweg 29, Straat in de Nedderlannen,
* Aftokinitodromos 29, Straat in Grekenland,
* Embraer A-29, en Fleger.
A28

**A28** betekent

* A28, Straat in Kasachstan,
* A28 road, Straat in Grootbritannien,
* Nationalstrasse 28, Straat in de Swiez,
* Autobahn 28, Straat in Belgien,
* Autoestrada A28, Straat in Portugal,
* Autoroute A28, Straat in Frankriek,
* Autostrada A28, Straat in Italien,
* Bundsautobahn 28, Straat in Düütschland,
* Rijksweg 28, Straat in de Nedderlannen.
A27

**A27**, **A 27** oder **A-27** betekent

* Aftokinitodromos 27, Straat in Grekenland,
* Autobahn 27, Straat in Belgien,
* Autoestrada A27, Straat in Portugal,
* Autovía A-27, Straat in Spanien,
* Autoroute A27, Straat in Frankriek,
* Autostrada A27, Straat in Italien,
* A27, Straat in Kasachstan,
* Bundsautobahn 27, Straat in Düütschland,
* Rijksweg 27, Straat in de Nedderlannen.
A26

**A26**, **A 26** oder **A-26** betekent

* Autobahn 26, Straat in Belgien,
* Autoestrada A26, Straat in Portugal,
* Autovía A-26, Straat in Spanien,
* Autoroute A26, Straat in Frankriek,
* Autostrada A26, Straat in Italien,
* A26, Straat in Kasachstan,
* Bundsautobahn 26, Straat in Düütschland,
* Linzer Autobahn, plaante Straat in Öösterriek,
* Douglas A-26, US-amerikaanschen Fleger.
A25

**A25** oder **A 25** betekent

* Aftokinitodromos 25, Straat in Grekenland,
* Autobahn 25, Straat in Belgien,
* Autostrada A25, Straat in Italien,
* A25, Straat in Kasachstan,
* Autobahn 25, Autobahntobringer in de Swiez,
* Autoroute A25, Straat in Frankriek,
* Bundsautobahn 25, Straat in Düütschland,
* Welser Autobahn, Straat in Öösterriek,
* Autoestrada A25, Straat in Portugal,
* Junkers A 25, en Fleger.
A24

**A24** oder **A-24** betekent

* A24, afrikaansche Narichtenagentur,
* A24, fröhere düütsche Boyband,
* A24, US-amerikaansche Filmprodukschoonssellschop,
* Autobahn Verbindungsspange Rothneusiedl, fröher plaante Straat in Öösterriek,
* Autoestrada A24, Straat in Portugal,
* Autovía A-24, Straat in Spanien,
* Autostrada A24, Straat in Italien,
* A24, Straat in Kasachstan,
* Bundsautobahn 24, Straat in Düütschland.
A23

**A23** betekent

* Bundsautobahn 23, Straat in Düütschland,
* Aftokinitodromos 23, Straat in Grekenland,
* Autobahn Südosttangente Wien, Straat in Öösterriek,
* Autoestrada A23, Straat in Portugal,
* Autoroute A23, Straat in Frankriek,
* Autostrada A23, Straat in Italien,
* A23, Straat in Kasachstan,
* A23, Straat in Kenia,
* MAN Lion’s City, Bus von’n Hersteller MAN,
* 23A-12V-Batterie, en Batterie.
A20

**A20**, **A 20** oder **A-20** betekent

* Bundsautobahn 20, Straat in Düütschland,
* A20, Straat in Kasachstan,
* Autoestrada A20, Straat in Portugal,
* Autoroute A20, Straat in Frankriek,
* Autostrada A20, Straat in Italien,
* Rijksweg 20, Straat in de Nedderlannen,
* Wiener Gürtelautobahn, fröher plaante Straat in Öösterriek,
* A20-Gate, elektroonsche Schaltung in PCs,
* Douglas A-20, US-amerikaanschen Fleger,
* Focke-Wulf A 20, düütschen Fleger,
* Junkers A 20, düütschen Lichtfleger,
* A-20-Panzer, Prototyp von’n sowjetschen T-34-Panzer,
* MAN Lion’s City, Bus von’n Hersteller MAN.
A18

**A18** oder **A 18** betekent

* Autobahn 18, Straat in Belgien,
* Autoestrada A18, Straat in Portugal,
* Autostrada A18, Straat in Italien,
* Autostrada A18, Straat in Polen,
* Bundsautobahn 18, fröher plaante Autobahn in Düütschland,
* Rijksweg 18, Straat in de Nedderlannen,
* A18, Straat in Kasachstan,
* Elsaß-Lothringische A 18, en Lokomotivboreeg.
A17

**A17**, **A 17** oder **A-17** betekent

* A17, Straat in Kasachstan,
* Autobahn 17, Straat in Belgien,
* Autoestrada A17, Straat in Portugal,
* Autostrada A17, Straat in Italien,
* Bundsautobahn 17, Straat in Düütschland,
* Rijksweg 17, Straat in de Nedderlannen,
* Focke-Wulf A 17, düütschen Fleger,
* Northrop A-17, US-amerikaanschen Fleger.
A16

**A16** oder **A 16** betekent

* Autobahn 16, Straat in Belgien,
* Autobahn 16, Straat in de Swiez,
* Autoestrada A16, Straat in Portugal,
* Autoroute A16, Straat in Frankriek,
* Autostrada A16, Straat in Italien,
* Bundsautobahn 16, fröher plaante Autobahn in Düütschland,
* Rijksweg 16, Straat in de Nedderlannen,
* A16, Straat in Kasachstan,
* Focke-Wulf A 16, en Fleger.
A15

**A15**, **A 15** oder **A-15** betekent

* Bundsautobahn 15, Straat in Düütschland,
* Autobahn 15, Straat in Belgien,
* Autoestrada A15, Straat in Portugal,
* Autovía A-15, Straat in Spanien,
* Autoroute A15, Straat in Frankriek,
* Autostrada A15, Straat in Italien,
* Rijksweg 15, Straat in de Nedderlannen,
* A15, Straat in Kasachstan,
* Martin A-15, US-amerikaanschen Fleger.
A21

**A21** oder **A-21** betekent

* Aftokinitodromos 21, Straat in Grekenland,
* Autobahn 21, Straat in Belgien,
* Bundsautobahn 21, Straat in Düütschland,
* Autoroute A21, Straat in Frankriek,
* A21 road, Straat in Grootbritannien,
* Autostrada A21, Straat in Italien,
* Wiener Außenring Autobahn, Straat in Öösterriek,
* Autoestrada A21, Straat in Portugal,
* Autovía A-21, Straat in Spanien,
* Autobahn 21, Straat in de Swiez,
* A21, Straat in Kasachstan,
* MAN Lion’s City, Bus von’n Hersteller MAN.
A22

**A22** oder **A-22** betekent

* Autobahn 22, Straat in de Swiez,
* Autoestrada A22, Straat in Portugal,
* Autovía A-22, Straat in Spanien,
* Autoroute A22, Straat in Frankriek,
* Autostrada A22, Straat in Italien,
* A22, Straat in Kasachstan,
* Bundsautobahn 22, fröher plaante Autobahn in Düütschland,
* Rijksweg 22, Straat in de Nedderlannen,
* Donauufer Autobahn, Straat in Öösterriek,
* A22, cheemsche Verbinnung.
A14

**A14**, **A 14** oder **A-14** betekent

* Bundsautobahn 14, Straat in Düütschland,
* Aftokinitodromos 14, Straat in Grekenland,
* Autobahn 14, Straat in Belgien,
* Autobahn 14, Straat in de Swiez,
* Autoestrada A14, Straat in Portugal,
* Autovía A-14, Straat in Spanien,
* Autoroute A14, Straat in Frankriek,
* Autostrada A14, Straat in Italien,
* Rheintal/Walgau Autobahn, Straat in Öösterriek,
* A14, Straat in Botswana,
* A14, Straat in Kasachstan,
* A14, Straat in Kenia.
A13

**A13** oder **A-13** betekent

* Bundsautobahn 13, Straat in Düütschland,
* Aftokinitodromos 13, Straat in Grekenland,
* Autobahn 13, Straat in Belgien,
* Autobahn 13, Straat in de Swiez,
* Autocesta A13, Straat in Kroatien,
* Autoestrada A13, Straat in Portugal,
* Autoroute 13, Straat in Luxemborg,
* Autoroute 13, Straat in Québec, Kanada,
* Autoroute A13, Straat in Frankriek,
* Autostrada A13, Straat in Italien,
* Autovía A-13, Straat in Spanien,
* Brenner Autobahn, Straat in Öösterriek,
* Rijksweg 13, Straat in de Nedderlannen,
* A13, Straat in Kasachstan,
* A13, Straat in Nigeria,
* Antonow A-13, en Segelfleger,
* ZAGI A-13, en Draagschruver.
A12

**A12**, **A 12** oder **A-12** betekent

* Bundsautobahn 12, Straat in Düütschland,
* A12, Straat in Kasachstan,
* A12 road, Straat in England,
* Aftokinitodromos 12, Straat in Grekenland,
* Autobahn 12, Straat in Belgien,
* Autobahn 12, Straat in de Swiez,
* Autoceļš A12, Straat in Lettland,
* Autocesta A12, Straat in Kroatien,
* Autoestrada A12, Straat in Portugal,
* Autoroute A12, Straat in Frankriek,
* Autostrada A12, Straat in Italien,
* Autostrada A12, Straat in Polen,
* Autovía A-12, Straat in Spanien,
* Inntal Autobahn, Straat in Öösterriek,
* Rijksweg 12, Straat in de Nedderlannen,
* A12, Straat an de Elfenbeenküst,
* Aggregat 12, düütsch Raketenprojekt,
* HMS A12, U-Boot von de brietschen Marien,
* Lockheed A-12, US-amerikaanschen Fleger,
* McDonnell Douglas/Generaal Dynamics A-12, US-amerikaanschen Flegerprogramm,
* ZAGI A-12, sowjetschen Draagschruver,
* Apple A12 Bionic, Een-Chip-System von Apple.
A11

**A11**, **A 11** oder **A-11** betekent

* Bundsautobahn 11, Straat in Düütschland,
* Aftokinitodromos 11, Straat in Grekenland,
* Autobahn 11, Straat in Belgien,
* Autocesta A11, Straat in Kroatien,
* Autoestrada A11, Straat in Portugal,
* Autoroute A11, Straat in Frankriek,
* Autostrada A11, Straat in Italien,
* A11, Straat in Kasachstan,
* A11, Straat in Nigeria,
* Autovía A-11, Straat in Spanien,
* Karawanken Autobahn, Straat in Öösterriek,
* Rijksweg 11, Straat in de Nedderlannen,
* Aggregat 11, düütsch Raketenprojekt,
* Antonow A-11, sowjetschen Segelfleger,
* Consolidated A-11, US-amerikaanschen Fleger,
* Apple A11 Bionic, Een-Chip-System von Apple,
* A11 Offense, Taktik in’n American Football.
A10

**A10**, **A 10**, **A.10** oder **A-10** betekent

* Bundsautobahn 10, Straat in Düütschland,
* Tauern Autobahn, Straat in Öösterriek,
* Autobahn 10, Straat in de Swiez,
* Rijksweg 10, Straat in de Nedderlannen,
* Autobahn 10, Straat in Belgien,
* Autoroute A10, Straat in Frankriek,
* Autostrada A10, Straat in Italien,
* A10, Straat in Kasachstan,
* Autocesta A10, Straat in Kroatien,
* A10, Straat in Lettland,
* Autoestrada A10, Straat in Portugal,
* Autovía A-10, Straat in Spanien,
* A10, Straat an de Elfenbeenküst,
* A10, Straat in Botswana,
* A10 – new European architecture, en Architekturtiedschrift,
* Aggregat 10, düütsch Raketenprojekt,
* Ascari A10, brietschen Supersportwagen,
* A10 Center, Inkoopszentrum süden Berlin,
* Apple A10 Fusion, Een-Chip-System von Apple,
* Arrows A10, en Formel-1-Rennwagen,
* Fairchild-Republic A-10, US-amerikaanschen Fleger,
* Aero A.10, tschechschen Fleger.
Monschau

**Monschau** [ ok ] (bit 1918 **Montjoie**, an‘n 9. August 1918 Ännern van de Naam dör kaiserlichen Erlaat in *Monschau*) is en Stadt an de Rur in de Eifel. Se liggt in Noordrhien-Westfalen un hörrt to de Städteregion Aken. De Stadt hett 11.649 Inwnahner (Stand: 31. Dezember 2017] up en Flach van 94,6 m².

Besünners antokieken lohnt sück dat Root Huus, de ehmalge Stammsitt van de Textilindustriellen-Familie Scheibler (kiek ok Carl Wilhelm Scheibler).

## Geschichte
1198 wurr Monschau as Mons Ioci eertmals in en Oorkunn nömmt, woher de Naam kummt, weet man nich. In Oorkunnen wurr de Naam immer weer anners schreeven, so 1225 de Munioy, 1226 Monjoje, 1248 de Monsyoge, 1251 de Můns Yoia, 1279 de Munzoyge, 1338 de Muynzie, 1354 de Monyou, 1364 zu Moynschawe, 1384 Monzwauwe, 1429 zu Monschauwe. Vör de Umnömmen dör den kaiserlichen Erlaat 1918 in Monschau hett de Stadt Montjoie heeten. 1352 kreeg Montjoie Stadtrechte.

## Literatur
* Christoph Wendt: *Monschau – Idylle zwischen Fels und Fachwerk.* Meyer und Meyer, Aken 1995, ISBN 3-89124-223-9.
* Walter Pippke, Ida Pallhuber: *Die Eifel.* 2.&nbsp;Uplaag. Köln 1984 (DuMont Kunst-Reiseführer), S.&nbsp;42, Farbtafel 13, Abb. 27. ISBN

## Weblinks

*  Website van de Stadt Monschau
* Virtueller Spazeergang dör Monschau
* all Daten un Fakten
* Rheinische Industriekultur: Monschau
Slott Peychaud

Dat **Slott Peychaud** in Ambarès-et-Lagrave, en franzöösch Stadt in dat Département Gironde in de Region Nouvelle-Aquitaine, wurr in de 1680er Johren upricht un in dat 19. Johrhunnert umbaut. 1966 wurr dat Slott as Monument historique in de List van de Baudenkmalen in Frankriek upnommen.

Dat Slott is baut wurrn för den Marquis de Fayet, Raat an dat Parlament van Bordeaux. Wiel de Grund dor ut Sump bestunn, hett man Spezialisten ut de Nedderlannen beupdraagt, Entwässerungskanaalen to errichten.  

Dat langtrucken Wahngebäude besteiht blots ut en Erdgeschoss. De Fronton över dat Portal wurr nee maakt. De beid Enn‘ van dat Hööftgebäude sluuten mit twee rechteckigen Pavillons, de hooch pyramidenaardige Daaken hemm. 

De Rundtoorns an de Gordensiet hett man later baut.  

## Literatur
* *Le Patrimoine des Communes de la Gironde.* Flohic Éditions, 2 Bände, Paris 2001, ISBN 2-84234-125-2, S. 497.

## Enkeld Nahwiesen
Brackeen

**Brackeen** is de Familiennaam von

* Charles Brackeen (* 1940), US-amerikaanschen Saxofoonspeler,
* Joanne Brackeen (* 1938), US-amerikaansche Pianistin un Kumponistin.
Patitucci

**Patitucci** is de Familiennaam von

* Achille Patitucci (1903–1967), italieenschen Journalist un Illustrater,
* John Patitucci (* 1959), US-amerikaanschen Bassist,
* Simona Patitucci (* 1970), italieensche Schauspelerin.
Cees van Kooten

**Cornelius „Cees“ van Kooten** (* 20. August 1948; † 24. August 2015) weer en nedderlannsch Footballspeler un -trainer.

## Loopbahn
Van Kooten fung sien Karriere bi Hermes DVS an, ehe he 1970 to'n nee grünnd FC Utrecht in de Eredivisie speel. Hier weer he aber kien Stammspeler un truck dorum nah een Speeltiet to den Eerstligaupstieger OSC Lille in de franzöösch Division 1 wieder truck. Aber ok hier keem he nich so richtig torecht, so dat he nah en half Johr weer in de Nedderlannen torüch kehr un sück nu den Vereen Telstar ansluuten dee. Hier wurr to en  Stammkraft un droop af de Speeltiet 1973/74 jewiels tweestellig. 

1976 wessel van Kooten binnerhalv vun de hööchste nedderlannsch Speelklass to de Go Ahead Eagles, för de he söben Speeltieden bestrieden dee. Wiels he in de Saison 1980/81 insgesamt 13 Doren scheeten dee, wurr he in de nedderlannsch Natschonalmannschap beropen. Mit 32 Johren geev he dor sien Debüt gegen den Natschonalmannschap vun Zypern un hett dorbi sien eerst vun all tosommen veer Doren schaaten. Bit 1983 hett he 9 Lännerspelen maakt. 

Nah 79 Doren för de Go Ahead Eagles is van Kooten 1983 to PEC Zwolle wessel, wo he 1985 sien aktiv Loopbahn afsluuten dee. 

Later weer van Kooten Trainer bi NEC Nijmegen un RKC Waalwijk, nah en Hartinfarkt hett he all vör de Tiet sien Trainertätigkeit upgeven. 

In' August 2015 is van Kooten kört nah sien 67. Gebortsdag an Krebs storven.

## Weblenken

## Enkeld Nahwiesen
Carl Hårleman

**Carl Hårleman** (* 27. August 1700 in Stockholm; † 9. Februar 1753 ok dor) weer en sweedsch Architekt un Politiker.

## Leven un Wark
Hårleman hett bi Göran Josuae Adelcrantz (1668-1739) studeert un kreeg 1721 en Stipendium, mit dat he in Frankriek (veer Johr) un Italien studeeren kunn. 1727 wurr he nah Sweden torüchropen, um an de Bauarbeiten to dat Stockholmer Slott mittowarken, deren Leiden he af den 1740er Johren övernehm.

Mit dat Lustslott Svartsjö hett Hårleman en Rokokostil van sweedsch  Prägung schafft, de in de nächst Johrteihnten bi den Bau van Slötter un Heerenhüüs domineeren sull. He hett aber ok as Gordenarchitek arbeit. 

Hårleman weer ok politisch aktiv. As Liddmaat van den Rieksdag weer he wiels de Freeheitstiet övertüügt Anhänger van de Partei van de Hööt. Van 1743 bit 1753 weer He Liddmaat van den Geheimen Utschuss, dat Machtzentrum van Sweden to disse Tiet. 

1744 wurr he in de Königlich Sweedsch Akademie van de Wetenschapen upnommen.

## Warken (Utwahl)
* Slott Svartsjö
* Slott Fredrikshov
* Slott Kristineberg
* Slott Övedskloster
* Slott Gävle (Umbau)
* Herrenhuus Stola
* Herrenhuus Åkerö
* Svindersvik
* Dom van Uppsala
* Orangerie van den Linné-Gorden
* Steernwacht van Stockholm
* Bootshüüs Galärskjulen, Stockholm

## Literatur
* Carl Hårleman. In: Herman Hofberg, Frithiof Heurlin, Viktor Millqvist, Olof Rubenson (Hrsg.): Svenskt biografiskt handlexikon. 2. Uplaag. Band 1: A–K. Albert Bonniers Verlag, Stockholm 1906, S. 532 (sweedsch, runeberg.org)

## Weblinks

* Breefwessel van Carl Hårleman mit Carl von Linné
Hårleman

**Hårleman** is de Familiennaam von

* Carl Hårleman (1700–1753), sweedschen Architekt,
* Carl Hårleman (1886–1948), sweedschen Lichtathlet,
* Gustaf Hårleman (1868–1937), sweedschen Polizeibeamten,
* Johan Hårleman (1662–1707), sweedschen Landschopsarchitekt,
* Keith Hårleman (1911–1952), sweedschen Schauspeler,
* Nita Hårleman (1891–1961), sweedsche Schauspelerin,
* Paco Hårleman (1934–2009), sweedschen Feernseh-Produkschoonstechniker.
(346) Hermentaria

**(346) Hermentaria** is en Asteroid ut den Hööftgördel, de an’n 25. November 1892 vun den franzööschen Astronom Auguste Charlois in Nizza opdeckt worrn is. 

De Naam vun den Asteroid is mööglicherwies vun den Oort Herment afleidt, de in dat franzöösche Département Puy-de-Dôme liggt.

## Kiek ok
* List vun de Asteroiden

## Borns
(349) Dembowska

**(349) Dembowska** is en Asteroid ut den Hööftgördel, de an’n 9. Dezember 1892 vun den franzööschen Astronom Auguste Charlois in Nizza opdeckt worrn is. 

De Asteroid is na Ercole Dembowski nöömt, de en private Steernwacht opboet hett un sik üm dat Utforschen vun Dubbelsteerns verdeent maakt hett.

## Kiek ok
* List vun de Asteroiden

## Borns
(475) Ocllo

**(475) Ocllo** is en Asteroid ut den Hööftgördel, de to de  Marsbahnkrüzers tellt. He is an’n 14. August 1901 vun den US-amerikaanschen Astronom DeLisle Stewart in Arequipa, Peru opdeckt worrn is. Dormit weer dat de eerste Asteroid, de vun de Süüdhalfkugel ut opdeckt weer.

Nöömt is de Asteroid na Mudder Ocllo, de eerste Königsche vun de Inkas.

## Kiek ok
* List vun de Asteroiden

## Borns
God Save the King

Dat Leed **God Save the King** oder **God Save the Queen** is de Natschonalhymne vun dat Vereenigte Königriek vun Grootbritannien un Noordirland. De Titel un Text vun de Leed passt sük jümmers an, je noodem, of dat graad eenen König oder eene Königin gifft.

## Melodie
Vun wo de Melodie kummt, daaröver sünd sük de Fachlüüd nich jümmers övereen. 

De ingelsche Musiker, Journalist un Schriever Percy A. Scholes schrifft in de *[[Oxford Companion to Music]]* dat dat al bitieden veel Musikstücken mit desülvige Melodie gifft. De eerst Stück dat he benöögt is vun 1619. 

De Marquise de Créquy schrifft in hör *Souvenirs* dat de Melodie vun Jean-Baptiste Lully komponeert weer för den König Ludwig XIV. as de beter wurr vun een Analfissel. 

## Text
Dit is de eerste Stroph vun *God Save the Queen*. In de Tied wenn een König regeert, ännert sük dat Woord *Queen* to *King* un ok de Personalpronomen *her* to *him*.

## Desülvige Melodie in de Hymnen vun annere Länner un inne Popmusik
Ok disse anners Natschonen bruken oder hett desülvige Melodie för sin Hymne bruukt:

* Dat Förstendom Liechtenstein ünner den Nom "Oben am jungen Rhein" (op Plattdüütsch: Boven an de junge Rhien)
* De Swiez bit 1961 mit den Titel "Rufst du, mein Vaterland" (op Plattdüütsch: Röppst du, min Vadderland)
* In dat Düütsche Kaiserriek twüschen 1871 un 1918 as de Kaiserhymne "Heil dir im Siegerkranz" (op Plattdüütsch: Heel di in de Siegerkranz)
* De Königrieke vun Sassen, Bayern un Hannober, de all nich mehr bestaht

* De Musikgrupp Queen hett 1975 een Verschoon ohn Gesang herutgeven

De Rock-Grupp The Sex Pistols üm de Musikers Johnny Rotten un Sid Vicious hett 1977 en Leed mit densülvigen Text herutgeven. Dat weer een bannich Schandaal domaals.

## Kiek ok bi

*
* Natschonalhymnen
* *The Oxford Companion to Music ([[:en:The_Oxford_Companion_to_Music|ingelsch]])*
* Analfissel (hoochdüütsch)

## Belegen
Martin-Kark (Raben)

De **Martin-Kark** is de Kark von dat evangeelsch-luthersche Kaspel Raben (Karkenkreis Winsen, Sprengel Lümborg, Landskark Hannover). De Oort Raben liggt in de Gemeen Soosdörp in’n Landkreis Lümborg, Neddersassen. Ehren Naam hett se von’n Hilligen Marten.

## Geschicht

De eerste Kark in Raben is woll üm 1200 boot worrn. In en Oorkunn ut de Johren twüschen 1250 un 1253 kummt se toeerst schriftlich vör. Dat weer in de eerste Tieden en bischöpliche Egenkark. De Minschen ut dat hüdige Kaspel Raben hebbt to düsse Tied noch to dat Kaspel von de Johannis-Kark in Solzhusen tohöört. Eerst na 1450 is ut de Egenkark en Parrkark mit egen Kaspel worrn.

De hüdige Kark stammt ut de Tied von 1400 bet 1420. De letzte kathoolsche Preester is 1529 ut Raben weg un dormit is de Reformatschoon in Raben intagen. De Karktoorn is üm 1600 anboot worrn.

To dat Kaspel höört de Öörd Raben, Rulfsen, Soosdörp, Swimmbeck, Thansen un Wetzen. De Oort Ebendörp hett dor fröher ok mit tohöört, is aver 1954 in dat Kaspel Äästörp wesselt.

## Utstattung
* De Altor is in dat 15. Johrhunnert boot worrn.
* De Kanzel is ut dat 16. Johrhunnert.
* De Empoor stammt ok ut dat 16. Johrhunnert.
* De Örgel is 1965 von’n Örgelboer Klaus Becker boot worrn.

### Klocken

In’n massiven Westtoorn von de Kark hängt twee ole Klocken. De grote Klock stammt ut de Tied von de Gotik un is woll de öllste dateerte Klock in’n Landkreis Lümborg. De lüttje Klock stammt ut de Tied von dat Barock.

## Pastoorn

* –1614: Johannes Bolchen
* 1614–1656: Georgius Bolchenius
* 1656–1686: Gottfried Fritschius
* 1687–: Nicolaus Gottfried Fritschius
* opstunns (Stand 2018): Alexandra Powalowski

## Footnoten


## Weblenken

* Websteed von de Karkengemeen (hoochdüütsch)
(354) Eleonora

**(354) Eleonora** is en Asteroid ut den Hööftgördel, de an’n 17. Januar 1893 vun den franzööschen Astronom Auguste Charlois in Nizza opdeckt worrn is. 

Dat is nich bekannt, vun wat oder wokeen de Naam afleidt is.

## Kiek ok
* List vun de Asteroiden

## Borns
Lewis Cubitt

**Lewis Cubitt** (* 29. September 1799 in London; † 9. Juni 1883 in Brighton) weer en engelsch Ingenieur. He weer de verantwortliche Architekt van den Bahnhoff King’s Cross, mit de sien Bau 1851 anfungen wurr.

## Leven
Lewis Cubitt weer de Söhn van Jonathan Cubitt (1760–1807) un de sien Fru Agnes Scarlette. De Vader weer en Timmermann ut Norfolk, de nah London truck. Lewis sien öllere Bröer weer Thomas Cubitt, de leidend Handwarksmeester van London to sien Tiet, de völ Hüüs baut hett, de van Lewis konzipeert wurrn weern. En anner Bröer weer William Cubitt, de en Politiker un Börgermeester (Lord mayor) van London weer. 

## Weblinks

* Biografie to Lewis Cubitt bi Ranmore War Memorial (engelsch)
Cubitt

**Cubitt** is de Familiennaam von

* Clayton James Cubitt (* 1972), US-amerikaanschen Fotograaf,
* David Cubitt (* 1965), kanaadschen Schauspeler,
* Henry Cubitt, 4. Baron Ashcombe (1924–2013), brietschen Peer un Politiker,
* Lewis Cubitt (1799–1883), engelschen Inschenör,
.

**Cubitt** betekent

* Cubitt Engineering, fröheren brietschen Autohersteller.
William Cubitt

**William Cubitt** is de Naam von

* William Cubitt (1785–1861), engelschen Möhlenboer,
* William Cubitt (1791–1863), engelschen Boinschenör, Ünnernehmer un Politiker,
* William Cubitt (* 1959), brietschen Generaal.
Ocllo

**Ocllo** betekent

* Mudder Ocllo, in de Mythologie von de Inkas de Dochter von’n Sünngott Inti,
* (475) Ocllo, en Asteroid.
Flesch-Thebesius

**Flesch-Thebesius** is de Familiennaam von

* Marlies Flesch-Thebesius (1920–2018), düütsche Journalistin, Theologin, evangeelsch-luthersche Geistlichen un Schrieversche,
* Max Flesch-Thebesius (1889–1983), düütschen Mediziner un Politiker.
Flesch

**Flesch** is de Familiennaam von

* Adam Flesch (1819–1892), düütschen Dokter un Politiker,
* Ármin Flesch (1866–1944), ungaarschen Rabbiner un Schriever,
* Armin H. Flesch (* 1962), düütschen Schriever un Journalist,
* Carl Flesch (1873–1944), ungaarschen Vigelienspeler, Vigelienlehrer un Musikschriever,
* Colette Flesch (* 1937), luxembörgsche Politikerin un Fechterin,
* Ella Flesch (1900–1957), ungaarsche Sängerin,
* Gerhard Flesch (1909–1948), düütschen Polizeibeamten,
* Günther Flesch (* 1930), düütschen Schauspeler, Höörspeel- un Synchroonspreker,
* Gustav Flesch-Brunningen (1877–1939), öösterriekschen Architekt,
* Hans Flesch (1896–1945?), düütschen Rundfunkpioneer,
* Hans Flesch-Brunningen (1895–1981), öösterriekschen Schriever,
* Holger Flesch (* 1958), düütschen Musiker,
* Jacob Flesch (1885–1972), düütschen Avkaat un Notar,
* János Flesch (1933–1983), ungaarschen Schachspeler,
* Karl Flesch (1853–1915), düütschen Politiker un Jurist,
* Karl Flesch (1874–1945), düütschen Dokter, Dichter un Översetter,
* Kirsten Flesch (* 1957), düütsche Politikerin,
* Luma von Flesch-Brunningen (1856–1934), tschechsche Malerin,
* Marlies Flesch-Thebesius (1920–2018), düütsche Journalistin, Geistliche un Schrieversche,
* Max Flesch (1852–1943), düütschen Anatoom un Gynäkoloog,
* Max Flesch (1907–?), düütschen Politiker,
* Max Flesch-Thebesius (1889–1983), düütschen Chirurg un Politiker,
* Oliver Flesch (* 1969), düütschen Journalist un Schriever,
* Reinhard Flesch (1894–1942), düütschen Polizeibeamten,
* Richard K. Flesch (1920–2008), düütschen Rutgever,
* Rosa Flesch (1826–1906), düütsche Ordensgrünnerin un Selige,
* Rudolf Flesch (1911–1986), US-amerikaanschen Spraakkritiker,
* Siegfried Flesch (1872–1939), öösterriekschen Fechter,
* Steve Flesch (* 1967), US-amerikaanschen Golfspeler.

Kiek ok bi: Fleesch, Fläsch, Flash, Flesh.
Edenhofer

**Edenhofer** is de Familiennaam von

* Alois Edenhofer (1820–1896), düütschen Musiker un Kumponist,
* Julia Edenhofer (1946–2018), düütsche Moderatorin un Schrieversche,
* Ludwig Edenhofer (1828–1895), düütschen Örgelboer,
* Ludwig Edenhofer junior (1861–1940), düütschen Örgelboer un Cellospeler,
* Ottmar Edenhofer (* 1961), düütschen Ökonoom un Klimaforscher,
* Wolfgang Edenhofer (1940–2011), düütschen Jurist.

**Edenhofer** betekent

* Hummel & Edenhofer, ehmalig düütsch Ünnernehmen.

Kiek ok bi: Edenhof, Edenhofen.
Thebesius

**Thebesius** is de Familiennaam von

* Adam Thebesius (1596–1652), düütschen Geistlichen un Karkenleeddichter,
* Adam Christian Thebesius (1686–1732), düütschen Anatoom,
* Adam Gottfried Thebesius (1714–1747), Geistlichen un Karkenleeddichter,
* Adam Samuel Thebesius (1739–1808), düütschen Dokter un Publizist,
* Daniel Gottlob Thebesius (1707–1757), düütschen Mediziner un Politiker,
* Georg Thebesius (1636–1688), düütschen Jurist un Syndikus,
* Johann Ehrenfried Thebesius (1717–1758), düütschen Dokter un Geboortshelper.

Kiek ok bi: Flesch-Thebesius.
Killilea

**Killilea** is de Familiennaam von

* Henry Killilea (1863–1929), US-amerikaanschen Baseballmannschops-Besitter un Avkaat,
* Marie Killilea (1913–1991), US-amerikaansche Schrieversche,
* Mark Killilea Senior (1896–1970), eirschen Politiker,
* Mark Killilea Junior (1939–2018), eirschen Politiker,
* Matthew Killilea (1862–1902), US-amerikaanschen Avkaat un Politiker.
Pariana

**Pariana** betekent

* Pariana, Oort in de Gemeen Massa, Italien,
* *[[Pariana (Geslecht)|Pariana]]*, Geslecht von Planten,
* (347) Pariana, en Asteroid.
Desiderata

**Desiderata** betekent

* Desiderata, en Wunschobjekt,
* *[[Desiderata (Gedicht)|Desiderata]]*, Gedicht von Max Ehrmann,
* (344) Desiderata, en Asteroid,
* Desiderata, Dochter von’n Langobardenkönig Desiderius un Fro von Korl den Groten.
Dembowski

**Dembowski** (bi Mannslüüd) oder **Dembowska** (bi Froonslüüd) is de Familiennaam von

* Anna Dembowska (* 1953), poolsche Philologin un Fro von Bronisław Komorowski,
* Bronisław Dembowski (1927–2019), poolschen kathoolschen Bischop,
* Edward Dembowski (1822–1846), poolschen Philosoof, Revolutschonär un Publizist,
* Ercole Dembowski (1812–1881), italieenschen Astronoom,
* Gerd Dembowski (* 1972), düütschen Soziaalwetenschopper un Schriever,
* Heinz Dembowski (20. Johrhunnert), düütschen Offzeer un Schriever,
* Hermann Dembowski (1928–2012), düütschen evangeelschen Theoloog,
,
* Leon Dembowski (1823–1904), poolschen Maler,
* Peter Dembowski (1928–1971), düütschen Mathematiker,
* Stanisława Dembowska (1891–1962), poolsche Biologin,
* Zofia Dembowska (1885–1972), poolsche Malerin.

**Dembowski** oder **Dembowska** betekent

* Dembowski, en Maandkrater,
* (349) Dembowska, en Asteroid.
Jan Dembowski

**Jan Dembowski** is de Naam von

* Jan Dembowski (üm 1700–1790), Wiehbischop in Leslau,
* Jan Dembowski (1729–1809), Bischop von Kamjanez-Podilskyj,
* Jan Dembowski (1770–1823), poolschen Generaal un Politiker,
* Jan Dembowski (1889–1963), poolschen Bioloog un Politiker.
(358) Apollonia

**(358) Apollonia** is en Asteroid ut den Hööftgördel, de an’n 8. März 1893 vun den franzööschen Astronom Auguste Charlois in Nizza opdeckt worrn is. 

As Afkumst vun den Naam för den Asteroid warrt de histoorsche Stadt Apollonia vermoodt, de in de antiken Region Illyrien leeg un dormols en bedüden Hannels- un Kulturmiddelpunkt weer.

## Kiek ok
* List vun de Asteroiden

## Borns
Hugo Theorell

**Axel Hugo Theodor Theorell** (* 6. Juli 1903 in Linköping, Östergötland, Sweden; † 15. August 1982 in Stockholm, Sweden) weer en sweedsch Physioloog un Nobelpriesdräger.

## Leven
Dat Medizinstudium an dat Karolinska-Institut hett Hugo Theorell 1924 mit dat Staatsexamen afslooten. De nahfolgen dree Maand verbroch he mit dat Studium vun de Bakteriologie an dat Institut Pasteur in Paris bi Albert Calmette. 1930 hett he sien Dokterarbeit över Lipide van dat Bloodplasma maakt un kreeg glieks dornah en Dozentenstäe för Physiologische Chemie an‘ *Karolinska Institutet*.

Swoorpunkt van sien Forschungsarbeiten weer de Vitaminforschung. Dorbi leefer he wichtige Arbeiten över Elektrophorese as ok Enzyme, hier insbesünnere Katalase, Riboflavin un Cytochrom c. 1934 hull he sück as wetenschaplich Gast an dat Kaiser Wilhelm Institut för Zellphysiologie in Berlin-Dahlem up (Leitung: Otto Warburg) un hett in disse Tiet mehrere Studien herutbrocht.

## Ehrungen
1953 hett he to dat Bekämpen vun de Tuberkulose en Antibiotikum opdeckt. 1955 wurr he för sien Opdecken över Natuur un Wirkungswies de Oxidatschonsenzyme mit den Nobelpries för Physiologie oder Medizin uttekent.

1950 wurr he in de American Academy of Arts and Sciences wählt, 1966 to’n korrespondeeren Liddmaat van de Mathematisch-naturwetenschaplich Klass van de Bayerische Akademie van de Wetenschapen. Ebenfalls 1966 wurr he Liddmaat van de Leopoldina.

## Persönliches
Mit sien Fru Elin Margit Elisabeth Alenius, de he 1931 heiraadt hett, harr he een Dochter, Eva Kristina, de 1934 storven is, un dree Söhns: Klas Thure Gabriel (boren 1935), Henning Hugo (boren 1939) un Per Gunnar Töres (boren 1942). 

## Literatur
* Gerhard Braunitzer: Nahroop. In: *Jahrbuch der Bayerischen Akademie der Wissenschaften.* 1984, , S. 244.
* Renate Wagner: *Theorell, Axel Hugo Theodor.* In: Werner E. Gerabek u. a. (Hrsg.): *Enzyklopädie Medizingeschichte.* De Gruyter, Berlin/ New York 2005, ISBN 3-11-015714-4, S. 1386.
* Petra Werner (Hrsg.): *Vitamine als Mythos. Dokumente zur Geschichte der Vitaminforschung* (= *Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften. Berichte und Abhandlungen.* Sonderband 3). Akademie-Verlag, Berlin 1998, ISBN 3-05-003179-4.
* Petra Werner: ''Berichtswelten. Zum Streit um Patente und Prioritäten in der Vitaminforschung.'' (PDF; 258&nbsp;kB) In: Klaus Fuchs-Kittowski, Hubert Laitko, Heinrich Parthey, Walther Umstätter (Hrsg.): *Wissenschaft und digitale Bibliothek* (= *Wissenschaftsforschung. Jahrbuch* 1998). Gesellschaft für Wissenschaftsforschung, Berlin 2000, ISBN 3-934682-30-8, S. 195–205.

## Weblenken
* Hugo Theorell up de Sieden van den Nobelpries]

## Enkeld Nahwiesen
Falkensee

**Falkensee** is en Stadt mit 43.552 Inwahner (Stand: 31. Dezember 2017) up en Flach van 43,27 km² in’n Osten van den Landkreis Havelland. Se is en Middelzentrum in dat Land Brannenborg un hett den Status van en Groot kreisangehörigen Stadt.

## Geschichte
### Oortsnaam
De Naam is 1923 bi de Billen van de Gemeend Falkensee ut de beid gröttsten ingemeend Dörper Seegefeld un Falkenhagen as Kunstwoort tosommnsett wurrn: Falken(hagen)see(gefeld). De Oortsnaam wurrd up de letzte Sülv betoont: Falken**see**. Falken**ha**gen wurr (un wurrd) up de vörletzt Sülv betoont, **See**gefeld up de eerste. Bi de Utspraak van de tosommenföögt Oortsnaams ännert sück somit nichts.

### Oorsprünge
Seegefeld düükt eerstmals 1265 in en Oorkunn up, un Falkenhagen 1336. Letztere Oort wurr mehrfack van verheeren Füer afbrennt. So is Falkenhagen an 12. April 1676 vullstännig daalbrennt,  1806 wurr de nördlich Deel dör Füer afbrennt un 1822 passeer dat weer, dor bleeven van de ganz Gemeend blots en paar Hüüs över. Somit liggt de up Papeer upteekent un fröher oder later verbrennt Historie van den Oort deelwies in’t Dunkel. 

De Gemeenden Seegefeld un Falkenhagen hemm in de fröh Neetiet to’n Havelländischen Kreis in de Mark Brannenborg hörrt, nah de preußischen Kreisreform 1817 denn to’n Landkreis Osthavelland in den Regeerensbezirk Potsdam van de Provinz Brannenborg. De Gemeenden leegen günstig tüschen den Sitt van de Kreisverwalten in Nauen un de gröttste Stadt van den Kreis, Spandau. 

1770 wurr de Olt Finkenkroog baut, later (bit in dat 20. Johrhunnert) en van de anseggsten Utflooglokale westlich van Berlin. In dat fröh 19. Johrhunnert wurr en dör Falkenhagen verloopen Chaussee van Spandau nah Nauen upricht. Hüüd is dat en binneröörtliche Straatentoog.

1961 kreeg de Stadt de Stadtrechte.

### Bekannt Lüüd ut de Stadt
* Klaus Bednarz (1942–2015), Journalist

## Weblinks

* falkensee.de – Offizielle Homepage van de Stadt
(359) Georgia

**(359) Georgia** is en Asteroid ut den Hööftgördel, de an’n 10. März 1893 vun den franzööschen Astronom Auguste Charlois in Nizza opdeckt worrn is. 

De Asteroid is 1902 wiel dat Drapen vun de Astronoomschen Sellschop in Chöttigen na den britischen König Georg II. (1683–1760) nöömt worrn, de 1737 de Universität in Chöttigen grünnt harr.

## Kiek ok
* List vun de Asteroiden

## Borns
(361) Bononia

**(361) Bononia** is en Asteroid ut den buteren Hööftgördel, de an’n 11. März 1893 vun den franzööschen Astronom Auguste Charlois in Nizza opdeckt worrn is. 

De Naam vun den Asteroid geiht torüch op de latienschen Naams vun twee Städer: een is de italieensche Stadt Bologna, de annere de noordfranzöösche Stadt Boulogne-sur-Mer.

## Kiek ok
* List vun de Asteroiden

## Borns
(362) Havnia

**(362) Havnia** is en Asteroid ut den Hööftgördel, de an’n 12. März 1893 vun den franzööschen Astronom Auguste Charlois in Nizza opdeckt worrn is. 

Nöömt is de Asteroid villicht na de däänsche Hööftstadt Kopenhagen, de op latiensch *Hafnia* heet.

## Kiek ok
* List vun de Asteroiden

## Borns
Falkensee (Mehrdüdig Begreep)

**Falkensee** betekent

* Falkensee, Stadt in’n Landkreis Havelland, Brannenborg,
* Falkensee, See in de Chiemgauer Alpen, Bayern,
* Falkensee, See in in’n Powiat Piski, Woiwodschop Ermland-Masuren, Polen.

**Falkensee** is de Familiennaam von

* Helmut Bräundle-Falkensee (1950–2007), öösterriekschen Journalist un Künstler.
(371) Bohemia

**(371) Bohemia** is en Asteroid ut den Hööftgördel, de an’n 16. Juli 1893 vun den franzööschen Astronom Auguste Charlois in Nizza opdeckt worrn is. 

De Asteroid is na de tschechischen Region Böhmen nöömt, de to de Tiet vun’t Opdecken to Öösterriek höört hett.

## Kiek ok
* List vun de Asteroiden

## Borns
(372) Palma

**(372) Palma** is en Asteroid ut den Hööftgördel, de an’n 19. August 1893 vun den franzööschen Astronom Auguste Charlois in Nizza opdeckt worrn is. 

De Naam vun den Asteroid stammt mööglicherwies vun de Palma de Mallorca af, de gröttste Stadt op dat Eiland Mallorca.

## Kiek ok
* List vun de Asteroiden

## Borns
Huuskonen

**Huuskonen** is de Familiennaam von

* Kalevi Huuskonen (1932–1999), finnschen Biathlet,
* Lassi Huuskonen (* 1979), finnschen Skispringer.
Claus Ahrens

**Claus Ahrens** is de Naam von

* Claus Ahrens (1925–1998), düütschen Archäoloog,
* Claus Ahrens (* 1963), düütschen Jurist.
Dieter Ahrens

**Dieter Ahrens** is de Naam von

* Dieter Ahrens, düütschen Lichtathlet,
* Dieter Ahrens (* 1934), düütschen Philoloog un Kunsthistoriker.

Kiek ok bi: Dieter Ahrendt.
Georg Ahrens

**Georg Ahrens** is de Naam von

* Georg Ahrens (1890–1967), düütschen Diplomaat,
* Georg Ahrens (1896–1974), düütschen Politiker,
* Georg Ahrens (* 1947), düütschen Bildhauer.
Hans Ahrens

**Hans Ahrens** is de Naam von

* Hans Ahrens, düütschen Kumponist,
* Hans Ahrens (1869–1938), düütschen Schauspeler,
* Hans Georg Ahrens (* 1944), düütschen Opernsänger,
* Hans Joachim Ahrens (* 1934), düütschen Psycholoog,
* Hans Jürgen Ahrens (* 1941), düütschen Jurist,
* Hans-Jürgen Ahrens (* 1945), düütschen Rechtswetenschopper,
* Hans-Werner Ahrens (* 1948), düütschen Generaalmajor.

Kiek ok bi: Hanns Arens, Hans Arens.
August Ahrens

**August Ahrens** is de Naam von

* August Ahrens (1779/1780–1841), düütschen Entomoloog,
* August Ahrens (1889–1974), düütschen Politiker,
* August Ahrens (1896–na 1957), düütschen Politiker.
Adolf Ahrens

**Adolf Ahrens** is de Naam von

* Adolf Ahrens, (1869–1932), düütschen Schriever un Heimatforscher,
* Adolf Ahrens (1879–1957), düütschen Koptein un Politiker,
* Adolf Ahrens (1898–1974), düütschen Ünnernehmer un Politiker.
Heinrich Ahrens

**Heinrich Ahrens** is de Naam von

* Heinrich Ahrens (1805–1863), düütschen Maler un Fotograaf,
* Heinrich Ahrens (1808–1874), düütschen Philosoof,
* Heinrich Ahrens (1845–1904), düütschen Bildhauer un Heraldiker,
* Heinrich Ludolf Ahrens (1809–1881), düütschen Klassischen Philoloog,
* Heinrich Wilhelm Ahrens (1903–2002), düütschen Versekerungskoopmann.
Thomas Ahrens

**Thomas Ahrens** is de Naam von

* Thomas Ahrens (* 1948), düütschen Roderer,
* Thomas Ahrens (* 1952), düütschen Schauspeler,
* Thomas Ahrens (* 1965), düütschen Billardspeler,
* Thomas J. Ahrens (1936–2010), US-amerikaanschen Geophysiker.
Wilhelm Ahrens

**Wilhelm Ahrens** is de Naam von

* Wilhelm Ahrens (1872–1927), düütschen Mathematiker un Schriever,
* Wilhelm Ahrens (1878–1956), düütschen Politiker,
* Wilhelm Ahrens (1894–1968), düütschen Geoloog,
* Wilhelm Ahrens (1898–1974), düütschen Politiker,
* Wilhelm Ahrens, düütschen Sportfunkschonär,
* Wilhelm Ahrens, düütschen Landraad.
(390) Alma

**(390) Alma** is en Asteroid ut den Hööftgördel. He is an’n 24. März 1894 vun den franzööschen Astronom Guillaume Bigourdan in Paris opdeckt worrn is. 

Nöömt is de Asteroid mööglicherwies na den Stroom Alma op de Krim. In de Neeg vun de Alma keem dat 1854 wiel den Krimkrieg to en Slacht.

## Kiek ok
* List vun de Asteroiden

## Borns
Jan van Aken

**Jan van Aken** is de Naam von

* Jan van Aken (üm 1470–1537), nedderlandschen Bildhauer,
* Jan van Aken (1614–1661), nedderlandschen Maler,
* Jan van Aken (* 1961), düütschen Politiker,
* Jan van Aken (* 1961), nedderlandschen Schriever.
Spangen

**Spangen** betekent

* Spangen, Oort in’n Oortsdeel Holt-Spangen von de Stadt Cuxhoben in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen,
* Spangen, von 1915 bet 1918 düütschen Naam von de Gemeen Pange in dat Département Moselle, Frankriek,
* Spangen, Stadtdeel von Rotterdam, Nedderlannen,
* *[[Spangen (Feernsehreeg)|Spangen]]*, nedderlandsche Feernsehreeg.

**Spången** is de Familiennaam von

* Bengt Gabriel von Spången (1728–1802), sweedschen Eddelmann un Offzeer.
Christian Schmidt (Footballspeler, 1888)

**Christian Schmidt** (* 9. Juni 1888 in Berlin; † 19. März 1917) weer en  düütsch Footballspeler.

De Doorhöder stamm ut Berlin un fung sien Loopbahn bi de Vereens Britannia Berlin un Concordia 95 Berlin an. För Concordia hett he an‘ 24. April 1910 in Arnheim gegen de Nedderlannen sien eerst Lännerspeel maakt, dat mit en 2:4-Nedderlaag för de düütsch Mannschap to Enn‘ gung. In dit Speel weer he Mannschapskapitän. Mit 21 Johren un 319 Daag hull he bit to’n 13. Mai 2014 den Rekord as jüngst Speelführer vun de Natschonalmannschap, bevör he vun Julian Draxler aflööst wurr.

1913 folgten denn noch twee Lännerspelen för den mittlerwiel bi de Stuttgarter Kickers spelen Schmidt gegen England un de Swiez, de beid ok verloren wurrn. Christian Schmidt is 1917 in‘ Eersten Weltkrieg fallen.

## Literatur
* Lorenz Knierim, Hardy Grüne, Spielerlexikon 1890–1963, ISBN 3-89784-148-7
* Foto: http://www.kickersarchiv.de/pmwiki.php/Main/SchmidtChristian

## Enkeld Nahwiesen
Józef Różak

**Józef Różak** (* 5. Februar 1945 in Kościelisko) is en ehmalger poolsch Biathlet, de Enn‘ vun de 1960er Johren u nto Anfang vun de 1970er Jahre spoodriek internatschonale Rennen bestreeden hett.

Józef Różak weer för *WKS Legia Zakopane* aktiv, wurr vun Stanisława Zięby traineert un leevt in Zakopane. Eerste internatschonale Meesterschap vun den utbildten Buu wurrn de Olympisch Winterspelen 1968 in Grenoble, wo he an de Siet vun  Andrzej Fiedor, Stanisław Łukaszczyk un Stanisław Szczepaniak as Startlöper vun de Staffel as Veertplatzeerter blots um een Rang en olympisch Medaille verpass. In dat Johr dorup wurr he in dat heimischen Zakopane bi de Biathlon-Weltmeesterschapen in dat Eenzel 24. Bi de Biathlon-Weltmeesterschapen 1971 kunn he in Hämeenlinna as Startlöper an de Siet vun Andrzej Rapacz, Aleksander Klima un Józef Stopka in dat Staffelrennen achter de Sowjetunion un Norwegen de Bronzemedaille winnen. In dat Eenzel keem he up den 26 Platz. Letzt Grootereignis wurrn de tweet Olympisch Winterspelen 1972 in Sapporo, wo he an de Siet vun Józef Stopka, Andrzej Rapacz un Aleksander Klima wedderum as Startlöper vun de Staffel up Rang 7 keem.

Natschonal wunn Różak 1969 un 1970 den Titel mit de Staffel. In‘ Skilangloop wurr he 1969 un 1971 Staffelmeester un 1965 Viezmeester.

## Weblenken
* Resultate bi the-sports.org
* Porträt up de Websteed vun dat poolsch NOK (poolsch)
Charlie Shavers

**Charlie James Shavers** (* 3. August 1917 in New York City; † 8. Juli 1971 ok dor) weer en US-amerikaansch  Jazz-Trompeter ut de Tiet vun den Swing.

## Biographie
De eerst Instrumente, de Shavers speelt hett, weern Klaveer un Banjo, bevör he to de  Trompete wesselt is. As Pianist is he in dat *Tilly's Chicken Shack* in Harlem uptreden, up dat  Banjo speel he mit Bobby Hackett. Mit 18 Johren hett he sück 1935 de Band vun Tiny Bradshaw anslooten, 1937 gung he to Lucky Millinder un sluutend to de Band vun John Kirby, wo he Frankie Newton ersetten dee. De Band, de in' *Onyx*-Club uptreden dee, un dorüm ok *Onyx Club Boys* nömmt wurr, fier groot Erfolge as Swingband in lütt Besetten. Nebenbi hett Shavers ok noch Upträen mit Johnny Dodds, Jimmy Noone un Sidney Bechet harrt. Shavers hett nu ok Stücke för Kirby arrangeert un hett sien eegen Kompositschoon *Undecided* zu to en Hit maakt. .

1944 hett he de Band vun Kirby verlaaten, speel een Johr lang bi Raymond Scott un hett sück deen dat Orchester vun Tommy Dorsey anslooten. Nebenbi hett he noch Upnahmen mit de  Metronome All-Stars maakt un gung mit Jazz at the Philharmonic up Tour. Nahdem Dorsey 1956 storen weer, hett sück Shavers in eerst Lien mit sien eegen Band befaat; so entstunn 1957 en Album mit de Singerin Maxine Sullivan. 1963 wark he an en Nee-Formeeren vun dat Dorsey-Orchester mit, de vun Sam Donahue leit wurr. Enn' vun de 1960er Johren harr he en eegen Quartett mit Budd Johnson.

Nah Digby Fairweather gull Shavers as en vun de best Swingtrompeter; technische Brillanz, flink  Tempi, lineare Melodik un en faken witzig wirkende Artikulatschoon hemm sien Stil en persönliche Note geven. Richard Cook un Brian Morton betonen sien Humor un "sein intensives Gefühl"  für die Geschichte des Jazz. 

An' 8. Juli 1971 is Charlie Shavers in New York in dat Öller vun 53 Johren an Krebs storven. He is twee Daag nah Louis Armstrong storven; Shavers sien Mundstück wur de sien Sarg bileggt.

## Ehrungen
1997: Big Band and Jazz Hall of Fame

## Diskographisch Henwiesen
* *Horn O'Plenty* (Lonehill Jazz, 1954-58) mit Buster Bailey, Urbie Green, Russell Procope, Billy Kyle, Barry Galbraith, Bob Haggart, Specs Powell, Cozy Cole
* *The Complete Charlie Shavers with Maxine Sullivan* (Avenue Jazz, 1957) mit Bennie Moten, Buster Bailey, Russell Procope, Billy Kyle, Aaron Bell
* *Charlie Shavers & Ray Bryant Quartet Recordings, Vols. 1-3* (Lonehill Jazz, 1958–1964)mit Aaron Bell, Tommy Bryant, Oliver Jackson, Jerome Richardson, Budd Johnson
* *Here Comes Charlie* (WRC, 1960) mit Ray Bryant, Tom Bryant 
* *Live* (Black and Blue, 1970) mit Budd Johnson

## Literatur
* Ian Carr, Digby Fairweather & Brian Priestley: *Rough Guide Jazz*, Stuttgart, Metzler 2004 (2. Uplaag), ISBN 978-3-476-01892-2
* Richard Cook & Brian Morton. *[[The Penguin Guide to Jazz]] on CD* 6th edition. ISBN 0-14-051521-6
* Martin Kunzler: *Jazzlexikon*. Reinbek, Rowohlt, 1988
Marten von Barnekow

**Marten von Barnekow** (* 18. März 1900 in Kronburg; † 29. Januar 1967 in Sophienreut bi Hof) weer en düütsch Springrieder.

He weer Liddmaat vun de Familie v. Barnekow.

In de Johren 1929 wunn he up *Derby* un 1932 up *General* dat Düütsch Springderby in Hamborg-Klein Flottbek. He wunn bi de Olympisch Spelen 1936 in Berlin de Goldmedaille mit de Mannschap in't Springrieden (gemeensam mit Heinz Brandt un Kurt Hasse. In de Eenzelwertung kemm he up *Nordland* up den 26. Platz..

Vun Barnekow hett sück in "Die Ausbildung des Springpferdes" för en Maathollen in de versammeln Übungen för Springpeer utspraaken.

 

Barnekow is 1934 de SS bitreeden. All een Johr later hett he faststellt, dat blots de Wessel to de Wehrmacht en spoodriek Vörbereiten up de Olympisch Spelen in Berlin mögelk maken dee. He hett dorüm um de Entlaaten ut de SS beden un sück in de  Kavallerieschool Hannover vun de Wehrmacht up de Olympisch Spelen 1936 in Berlin vörbereit. Bi de Rietwettkämpen wunn he up "Nordland" in dat Mannschapsspringen tosommen mit Kurt Hasse up "Tora" un Heinz Brandt up "Alchimist" de Goldmedaille. 1938 is he weer in de SS intreeden, üm sien rietsportliche Karriere för de SS-Hööftrietschool München forttosetten.

## Literatur
*Marten von Barnekow: *Die Ausbildung des Springpferdes.* Sankt Georg Verlag, Düsseldörp, 3. Aufl. 1959
*Alfred Petermann: *Sportlexikon*. Buch und Zeit, Köln 1969
*Berno Bahro: *SS-Sport. Organisation, Funktion, Bedeutung*. Ferdinand Schöningh, Patterbuorn u. a. 2013, ISBN 978-3-506-77288-6

## Weblenken
* Marten von Barnekow in de Datenbank vun Sportsreference.com (engelsch)
* http://www.welt.de/print-welt/article314413/In_den_Anfaengen_nur_fuer_Herrenreiter.html

## Enkeld Nahwiesen
Christian Schmidt

**Christian Schmidt** is de Naam von

* Christian Schmidt (1832–1895), düütschen Broer,
* Christian Schmidt (1844–1884), düütschen Ünnernehmer,
* Christian Schmidt (1888–1917), düütschen Footballspeler,
* Christian Schmidt (* 1943), düütschen Politiker,
* Christian Schmidt (* 1955), Swiezer Journalist,
* Christian Schmidt (* 1957), düütschen Politiker,
* Christian Schmidt (* 1957), öösterriekschen Schauspeler,
* Christian Schmidt (* 1958), öösterriekschen Schauspeler un Stuntman,
* Christian Schmidt (* 1958), düütschen Speelbaas un Intendant,
* Christian Schmidt (* 1966), düütschen Bühnenbillner,
* Christian Schmidt (* 1970), düütschen Schauspeler,
* Christian Schmidt (* 1971), düütschen Footballspeler,
* Christian Schmidt-David (* 1967), düütschen Speelbaas,
* Christian Schmidt-Leithoff (1935–2018), düütschen Jurist,
* Christian Schmidt-Timmermann (* 1958), düütschen Sänger,
* Christian Benjamin Schmidt (1783–1838), düütschen Theoloog un Pädagoog,
* Christian Ernst Schmidt (1715–1786), düütschen evangeelschen Theoloog,
* Christian Friedrich Schmidt (1741–1778), düütschen Philosoof un Theoloog,
* Christian Johann Heinrich Schmidt (1810–1885), düütschen Lokomotivföhrer,
* Christian Martin Schmidt (* 1942), düütschen Musikwetenschopper,
* Christian R. Schmidt (* 1943), düütschen Zoodirekter,
* Christian Wilhelm Schmidt (1806–1883), düütschen Architekt,
* Christian Y. Schmidt (* 1956), düütschen Journalist un Schriever.

**Christian Schmidt** betekent ok

* Christian Schmidt Brewing Company, fröhere US-amerikaansche Broeree.

Kiek ok bi: Christian Schmid, Christian Schmitt.