Wayne Shorter

**Wayne Shorter** (* 25. August 1933 in Newark, New Jersey; † 2. März 2023 in Los Angeles) weer en US-amerikaansch Jazz-Saxophonist un -komponist. Mit John Coltrane un Sonny Rollins hörrt he to de „vordersten Linie“ vun Saxofonisten in' Modern Jazz. „Sein Spiel wird als poetisch, rätselhaft und zugleich natürlich und in sich völlig logisch charakterisiert.“

## Biographie
Shorter speel tonächst för Horace Silver un Maynard Ferguson, bevör he af 1959 to Art Blakey's Jazz Messengers stööten dee. He wurr deren musikalisch Leiter, bevör he1964 up Empfehlung van John Coltrane vun Miles Davis afwurben wurr. He hett aber ok meest hooch loovt Alben ünner eegen Naam herutbrocht, as 1964 Night Dreamer as sien eerst Album för Blue Note. Van 1964 bit 1969 weer he  -&nbsp;neben Herbie Hancock, Ron Carter un Tony Williams&nbsp;- Liddmaat vun dat tweet „klassisch“ Miles Davis Quintett, för dat he völ Kompositschonen schreev, de to Klassikern wurrn, dorünner de Stücke „Footprints“ un „Nefertiti“. Shorter weer de „logische“ Nahfolger vun John Coltrane in Davis sien Grupp, wat dordör ünnermüert wurr, dat he bi *Blue Note* in de Tiet ünner eegen Naam en  Quartett-Plaat mit Coltrane sien Begleitern McCoy Tyner un Elvin Jones inspelen dee.  *(Juju)*.

1970 hett he gemeensam mit den Keyboarder Joe Zawinul un den Bassisten Miroslav Vitouš de legendäre Jazz-Rock-Formatschoon Weather Report grünnd, de later ok  Jaco Pastorius un Peter Erskine anhörrn deen. In de Tiet vun de fröh Weather Report fallt ok Shorter sien wietgahn Wessel vun dat Tenorsaxophon, dat he bit 1968 ahn Utnahm speelt harr, up dat Sopransaxophon un Lyricon. Parallel speel he siet1976 ok weer akustischen Jazz mit V.S.O.P.

Siet Uplösen vun Weather Report (nah de Meenen vun Joachim-Ernst Berendt „der erfolgreichsten aller Jazz-Rock-Gruppen“) hett Shorter solistisch arbeit. He hett Carlos Santana un de Rolling Stones up Tourneen begleit un speel up mehreren Alben vun Joni Mitchell un mit Steely Dan. Siet mittlerwiel över teihn Johren leit he en hooch loovt  Quartett mit den Pianisten Danilo Pérez, den Bassisten John Patitucci as ok den Slagtüüchspeler Brian Blade (CDs: *Footprints Live!* *Beyond the Sound Barrier* und *Without a Net*).

2003 un 2005 kreeg he för de Alben *Alegría* un *Beyond the Sound Barrier* jewiels den Grammy in de Kategorie *Bestes Jazz Instrumental Album*.

2003 wunn Wayne Shorter den Kritikerpoll vun de Tietschrift Down Beat in dat Johr glieks in fiev Kategorien: För *Footprints Live!* as „Album van dat Johr“, as „Jazzmusiker van dat Johr“ un Komponist, för de „Akustische Jazzgrupp van dat Johr“ un up dat Sopransaxophon. Bi de  Kritikerpoll 2013 leeg Wayne Shorter weer in veer Kategorien vörn: För *Without a Net* as „Album van dat Johr“, as „Jazzmusiker van dat Johr“ un up dat Sopransaxophon as ok för de „Jazzgrupp van dat Johr“. För dat Stück *Orbits* kreeg he 2014 en Grammy för de beste Jazzimprovisatschoon. 

## Ehrungen
* 1998: NEA Jazz Masters Fellowship
* 2007: International Academy of Jazz Hall of Fame
* 2016 Liddmaat vun de American Academy of Arts and Sciences
* 2017: Polar Music Prize

## Privatleven
1985 is Shorter sien Dochter Iska Maria (* 1971) nah en epileptischen Anfall storven.
1996 keemen Shorter sien Ehefru Ana Maria (* 1947) un hör Nichte Dalila Lucien, de 17-johrig Dochter vun den Singer Jon Lucien, bi den TWA-800-Floogtüüchafstört vör Long Island to Dood.

1999 hett Shorter in dart Ehe de brasiliaansch Singersche Carolina Dos Santos, en eng Früendin vun sien storven Fru heiraadt. Shorter is bekennend Nichiren-Buddhist un Anhänger van Sōka Gakkai.

## Diskografie (Uttoog)
### Soloalben

* 1959: *Introducing Wayne Shorter* (Vee Jay)
* 1962: *Second Genesis* (Vee Jay)
* 1962: *Wayning Moments* (Vee Jay)
* 1964: *[[Night Dreamer]]* (Blue Note)
* 1964: *[[JuJu (Album)|JuJu]]* (Blue Note)
* 1965: *[[Speak No Evil]]* (Blue Note)
* 1965: *[[The Soothsayer]]* (Blue Note, ed. 1979)
* 1965: *The All Seeing Eye* (Blue Note)
* 1965: *Et Cetera* (Blue Note, ed. 1980)
* 1966: *[[Adam’s Apple]]* (Blue Note)
* 1967: *Schizophrenia* (Blue Note)
* 1969: *Super Nova* (Blue Note)
* 1970: *Moto Grosso Feio* (Blue Note)
* 1970: *Odyssey of Iska* (Blue Note)
* 1974: *Native Dancer* (Columbia)
* 1985: *Atlantis* (Columbia)
* 1987: *Phantom Navigator* (Columbia)
* 1988: *Joy Rider* (Columbia)
* 1995: *High Life* (Verve)
* 1997: *1 + 1 (mit Herbie Hancock)* (Verve)
* 2002: *Footprints Live!* (Verve)
* 2003: *Alegría* (Verve)
* 2005: *Beyond the Sound Barrier* (Verve)
* 2013: *Without a Net* (Blue Note)


### As [[Sideman]]

* 1960: Art Blakey & The Jazz Messengers: *Like Someone in Love*
* 1960: Art Blakey & The Jazz Messengers: *[[A Night in Tunisia (1960)|A Night in Tunisia]]*
* 1963: Freddie Hubbard: *The Body and The Soul*
* 1963: Gil Evans: *[[The Individualism of Gil Evans]]*
* 1964: Art Blakey & The Jazz Messengers: Free for All
* 1964: Miles Davis: *Miles in Berlin*
* 1964: Lee Morgan: *[[Search for the New Land]]*
* 1965: Miles Davis Quintett: *[[E.S.P. (Album)|E.S.P.]]*
* 1965: Miles Davis Quintett: *[[The Complete Live at the Plugged Nickel 1965|Live at the Plugged Nickel 1965]]*
* 1966: Miles Davis Quintett: *[[Miles Smiles]]*
* 1967: Miles Davis Quintett: *Sorcerer*
* 1967: Miles Davis Quintett: *[[Nefertiti (Album)|Nefertiti]]*
* 1968: Miles Davis Quintett: *Miles in the Sky*
* 1968: Miles Davis Quintett: *[[Filles de Kilimanjaro]]*
* 1968: Miles Davis: *[[In a Silent Way]]*
* 1969: Miles Davis: *[[Bitches Brew]]*; Big Fun
* 1992: Herbie Hancock, Wayne Shorter, Ron Carter, Tony Williams, Wallace Roney: *[[A Tribute to Miles]]*
* 1992: Helen Merrill: *Clear Out of This World*
* 1993: Marcus Miller: *The Sun Don't Lie*
* 1997: T. S. Monk: *Monk on Monk*
* 1998: Herbie Hancock: *Gershwin's World*


## Literatur
* Michelle Mercer *Footprints: The Life and Work of Wayne Shorter.* Penguin/Putnam, London 2007, ISBN 978-1-58542-468-9.
* Interview mit Wayne Shorter in Christian Broecking: *Respekt.* Verbrecher-Verlag, Berlin 2004, ISBN 3-935843-38-0.
* En wieder Interview mit Wayne Shorter in: Christian Broecking: Herbie Hancock – Interviews. Creative People Books, 2010, ISBN 978-3-938763-12-4.

### Lexigraphisch Indrääg
* Ian Carr u. a.: *Jazz Rough Guide* Metzler, Stuttgart 1999, ISBN 3-476-01584-X.
* Leonard Feather, Ira Gitler: *The Biographical Encyclopedia of Jazz.* Oxford University Press, Oxford usw. 1999, ISBN 0-19-532000-X.
* Wolf Kampmann: *Reclams Jazzlexikon*. Stuttgart, Reclam, 2003, ISBN 3-15-010528-5.
* Martin Kunzler: *Jazz-Lexikon Band 2.* Reinbek 2002, ISBN 3-499-16513-9.

### Wiedere Borns
* Richard Cook, Brian Morton: *The Penguin Guide to Jazz on CD.* 6. Uplaag. Penguin, London 2002.
* Bielefelder Katalog Jazz, 2001.

## Weblenken

* Essay: ''The Music of Wayne Shorter''
* Detaillierte Diskographie van Wayne Shorter
* „Wayne Shorter: 'Happening,' and Meandering, a Burst at a Time“, New York Times, 24. Dezember 2004
* Wayne Shorter bi Discogs

## Enkeld Nahwiesen