open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dierstörp-Heid

**Dierstörp-Heid** () is en Oort in de Gemeen Winzendörp (Samtgemeen Hullnst) in’n Landkreis Horborg, Neddersassen. De Oort hett 249 Inwahners (Stand 1. Januar 2012).

## Geografie

Dat Water ut dat Rebeed flütt över’n Rollbeek un Aarbeek na de Eest hen af.

De Naveröörd sünd Olendörp un Mienenbüddel in’n Noordoosten, Wennersdörp in’n Oosten, Winzendörp un Dierstörp in’n Süüdoosten, Makensbrook in’n Süüdwesten un Hullnst un Appelbeek in’n Noordwesten.

## Historie

De eersten Hüüs in Dierstörp-Heid sünd 1912 boot worrn. Toeerst weren dat to en groten Deel Feernhüüs. Na’n Tweten Weltkrieg sünd in düsse Hüüs Verdrevene intagen un ut de Feernhüüs sünd permanente Wahnhüüs worrn, so dat sik de Siedlung bilütten to en egen Oortsdeel wannelt hett.

De Hüüs sünd in’t Holt anleggt worrn un ok vondaag is de Oort noch von Bööm ümgeven.

### Verwaltungsgeschicht

De Oort weer bet 1932 in’n Kreis Horborg, de 1932 mit’n Kreis Winsen to’n grötteren Kreis Horborg tohoopgahn is.

De Oort hett von Anfang an bi de Gemeen Winzendörp mit bihöört.

### Religion

Dierstörp-Heid is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Andreas-Kark in Hullnst.

För de Kathoolschen is de St.-Petrus-Kark in Bookholt tostännig.

## Weertschop un Infrastruktur

För Dierstörp-Heid is de freewillige Füürwehr Winzendörp mit tostännig.

### Verkehr

Dierstörp-Heid is över lüttjere Straten anbunnen an de Kreisstraten K&nbsp;40 un K&nbsp;63, de all beid in’n Westen na Hullnst an de Landsstraat 141 loopt. De K&nbsp;40 föhrt in’n Süüdoosten över Dierstörp un Dreest na Trill an de Bundsstraat 75 un de K&nbsp;63 in’n Oosten na Olendörp un in Mienenbüddel an de B&nbsp;3.

De nächste Autobahn is de Autobahn 1 (Afsnidd Hamborg–Bremen), de direkt an’n Oort langslöppt. De Opfohrt 45 Hullnst liggt so dree Kilometer in’n Westen von Dierstörp-Heid an de L&nbsp;141.

De nächste Bahnhoff is so bi negen Kilometer wied weg in’n Süüdoosten de Bahnhoff Sprötz an de Bahnlien Hamborg–Bremen.

## Lüüd

De Boxer Max Schmeling un siene Fro, de Schauspelerin Anny Ondra, hebbt en Huus in Dierstörp-Heid hatt un hebbt dor all beid bet to jemehr Dood leevt.

## Footnoten
Dierstörp

**Dierstörp** () is en Dörp in de Gemeen Winzendörp (Samtgemeen Hullnst) in’n Landkreis Horborg, Neddersassen. De Oort hett 306 Inwahners (Stand 1. Januar 2012).

## Geografie

Dat Water ut dat Rebeed flütt över’n Rollbeek na de Eest hen af.

De Naveröörd sünd Olendörp in’n Noorden, Wennersdörp in’n Noordoosten, Winzendörp in’n Oosten, Dreest un Trill in’n Süüdoosten, Boitschen in’n Süüdwesten, Makensbrook in’n Westen un Dierstörp-Heid un Hullnst in’n Noordwesten.

## Historie

Dierstörp kummt 1024/1028 as *Thiedegeresthorp* toeerst in en Oorkunn von’n Bischop von Veern vör. De Naam bedüüdt also soveel as *Dietger sien Dörp*.

In’n Eersten Weltkrieg sünd dree Soldaten ut Dierstörp fullen oder vermisst.

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied hett de Oort toeerst 1810 bet 1811 binnen dat Königriek Westfalen to de Mairie Dierstörp in’n Kanton Mesborg höört un denn von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon un dor to de Mairie Hullnst in’n Kanton Töst.

De Oort hett vör 1859 to de Vaagdie Hullnst von dat Amt Mesborg tohöört. von 1859 bet 1885 weer dat in dat Amt Töst un von 1885 bet 1932 in’n Kreis Horborg. 1932 is dat Deel von’n ne’en un grötteren Kreis Horborg worrn.

De Oort billt siet dat 19. Johrhunnert tohoop mit Winzendörp un Wennersdörp de Gemeen Winzendörp.

### Inwahnertall

### Religion

Dierstörp is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Andreas-Kark in Hullnst.

För de Kathoolschen is de St.-Petrus-Kark in Bookholt tostännig.

## Kultur

En Denkmaal för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’ steiht in Winzendörp.

## Weertschop un Infrastruktur

För Dierstörp is de freewillige Füürwehr Winzendörp mit tostännig.

### Verkehr

Dör Dierstörp löppt de Kreisstraat 40, de in’n Noordwesten na Hullnst an de Landsstraat 141 ran geiht un in’n Süüdoosten över Dreest na Trill an de Bundsstraat 75. In’n Oosten geiht von de K&nbsp;40 de K&nbsp;58 af, de över Winzendörp un Klauenborg na de B&nbsp;3 föhrt. En lüttjere Straat gifft dat in’n Noorden noch na Olendörp.

De nächste Autobahn is de Autobahn 1 (Afsnidd Hamborg–Bremen). De Opfohrt 45 Hullnst liggt so veer Kilometer in’n Noordwesten von Dierstörp an de L&nbsp;141. De Opfohrt 44 Raad op de A&nbsp;1 liggt fiev Kilometer in’n Noordoosten an de B&nbsp;3.

De nächste Bahnhoff is so bi söven Kilometer wied weg in’n Süüdoosten de Bahnhoff Sprötz an de Bahnlien Hamborg–Bremen.

### Scholen

In Dierstörp gifft dat en Kinnergoorn. De Kinner gaht vondaag op de Grundschool Hullnst. Bevör de School in Winzendörp dichtmaakt hett, sünd de Dierstörper Kinner dor na School gahn. Dat weer al siet 1650 so.

## Footnoten
Dierstorf

**Dierstorf** is de hoochdüütsche Naam von

* Dierstörp, Oort in de Gemeen Winzendörp in’n Landkreis Horborg, Neddersassen,
* Diersdörpe, Oort in de Gemeen Rastörpe in’n Landkreis Neenborg, Neddersassen.
Khartum

**Khartum** (araabsch:| الخرطوم  so völ as Olifantenrüssel, engelsch Schrievwies: *Khartoum*), is de Hööftstadt van de Republiek Sudan un van den Bundsstaat al-Chartum.

## Bevölkerung
Khartum hett knapp 2,7 Millionen Inwahner in de Stadt an sück un in de Agglomeratschoon mit Omdurman un al-Chartum Bahri aber 8.363.915 Inwahner, so as man dat 2007 utrekent hett. Dormit is Khartum de veertgröttste Agglomeratschoon in Afrika un stiggt immer wieder an. För 2050 wurrd mit en Bevölkerung van 16 Millionen rekent. 

## Geschichte
Khartum wurr 1820 van de Ägypter ünner Mehemed Ali as Militärlager grünnd un kört dornah hemm sück dor ok Lüüd ut den Sudan ansiedelt. Ünner Ismail Pascha wurr de Stadt to de Hööftstadt van den Sudan erhoben. 

De Stadt hett mehrere Universitäten.

## Literatur
* Jörg Gertel: Krisenherd Khartoum. Geschichte und Struktur der Wohnraumproblematik in der sudanesischen Hauptstadt. Verlag Breitenbach, Saarbrücken/Fort Lauderdale 1993, ISBN 3-88156-599-X.

## Weblinks
Scheetkävers

De **Scheetkävers** (Brachininae) sünd en Unnerfamilie mank de Loopkävers (Carabidae). Weltwiet gifft dat bi 500 Aarden. In Middeleuropa finnt sik twee Geslechter mit sess Aarden. In ganz Europa sünd 51 Aarden tohuse.
De wecken Wetenschopslüde meent, düsse Kävers höörn to en egen Familie Brachinidae. Se finnt sik in open Land faken in lüttje Gruppen unner Steen. 

## Kennteken
De Scheetkävers weert 5 bit hen to 15 Millimeters lang. Dat Lief is wat lang, de Deekflunken sünd körter, as dat Achterlief un an’t Enne liek oder schreeg na binnen hen afsneden. Meist sünd se blau oder gröön, hen un wenn ok swatt. De grote Kopp un dat Halsschild sünd meist rood. Over de ganzen Föhlspriete hen sitt Haare an. Bi de Heken sünd de eersten dree Le’e an de Vörbeen wat breeder. Dat wichtigste Kennteken bi düsse Kävers is en Scheetappraat an’t Enn vun’t Achterlief. Wenn se in Gefohr kaamt, könnt se dor de Angriepers stinkig Gas direktemang mit toweddern blasen, wat de ok targen deit. Dor is en düütlichen Knall bi to höörn. 

## Wie se scheten doot
De Scheetkävers blaast ehre Angriepers en Gas toweddern, wat ätzen un duchtig stinken deit. De twillde Scheetappraat an’t Achterliefsenn besteiht ut en Drüsen, wo Sekret in produzeert warrt, en Sammelblasen un en Kamer, wo dat Ganze in explodeern deit. Wenn en Feend an den Käver rankummt, as en Iemecken oder en Pogg, sprütt he de Chemikalien, de in de Sammelblase in lagern doot, in de annere Kamer, wo se in explodeern schöllt. Denn gifft he dor just in’n richtigen Momang de Enzyme Katalase un Peroxidase to, dormit dat fixer geiht. So kummt dat denn to en dannige cheemsche Reaktschoon un dat warrt heet un en hogen Druck entsteiht. Dordör schutt en Gasmengsel mit en Knall ut dat Achterlief up den Angrieper to. Düt Mengsel is bi 100 °C heet un targt Huud un Organe vun de Angriepers. Dat kann de Käver en paarmol achternanner maken. Dat Achterlief kann ok bannig good bewegt weern. Vundeswegen kann de Käver ok unner dat Lief unnerweg na vörn scheten. 

## Systematik
In Middeleuropa gifft dat fiev Aarden in twee Geslechter::
* *[[Aptinus]]*
**Swatten Scheetkäver oder Alpen-Scheetkäverr (*Aptinus bombarda*)
* *[[Brachinus]]*
**Groten Scheetkäver (*Brachinus crepitans*)
**Lüttjen Scheetkäver (*Brachinus explodens*)
***[[Brachinus sclopeta]]*
***[[Brachinus ganglbaueri]]*

## Literatur
*Ekkehard Wachmann, Ralph Platen, Dieter Barndt: *Laufkäfer. Beobachtung, Lebensweise.* Naturbuch, Augsborg 1995, ISBN 3-89440-125-7.
*Jiři Zahradnik, Irmgard Jung, Dieter Jung u.&nbsp;a.: *Käfer Mittel- und Nordwesteuropas.* Parey, Berlin 1985, ISBN 3-490-27118-1.

## Weblenken
Incertae sedis

De Fackbegreep **incertae sedis** (Genitiv) vun Latiensch *incerta sedes* („unkloren Sitt“), afkört **inc. sed.**,  kenntekent in de bioloogsche Taxonomie, wenn en Taxon sik vun de Systematik her nich kloor un eendüdig insorteern lett. To'n Bispeel kann dat unkloor ween, to wat for en Geslecht oder to wat for en Familie dat tohöörn deit. In de Botanik is de Begreep wohrschienlich to'n eersten Mol vun Antoine-Laurent de Jussieu bruukt wurrn. He hett 1789 an't Enn vun siene Genera plantarum en Reeg vun *plantae incertae sedis* upföhrt.
Mairie Wall

De **Mairie Wall** weer in de Franzosentied (1810 bet 1813) een von de dree Mairien, in de de Kanton Veern indeelt weer. De Seet weer in Wall. Se harr 1564 Inwahners.

## Historie

De Ümgegend von Wall hett vör de Franzosentied to dat Amt Veern in dat Hartogdom Veern höört, wat in dat Kurförstendom Hannover leeg. Dat Kurförstendom Hannover weer in de Tied von de Koalitschoonskriege siet 1801 von Franzosen un Prüßen besett. To’n 1. März 1810 is dat Rebeed denn Deel von dat Königriek Westfalen worrn, wat en Satellitenstaat von Frankriek weer.

Binnen Westfalen weer de Mairie Wall een von de ölven Mairien in’n Kanton Veern von’n Distrikt Veern, Departement von de Elv- un Wersermünnen. Man al to’n 1. Januar 1811 harr dat wedder en Enn. Dat Königriek Westfalen müss dat Departement direkt an dat Franzöösche Kaiserriek afgeven. De Mairie Wall weer nu een von de dree Mairien in’n Kanton Veern, Distrikt Bremen, Departement von de Wersermünnen. De Mairie weer nu düüdlich grötter, dor sünd Öörd in tohoopfaat worrn, de vörher in Westfalen to de twee Mairien Wall un Daulsen ut’n Kanton Veern höört harrn.

1813/1814 hebbt de Russen de Franzosen slahn un dat Rebeed befreet. Dat Kurförstendom Hannover is denn wedder herstellt worrn un de ole Stand von vör 1810 wedder dor. Mit’n Wiener Kungress is 1815 ut dat Kurförstendom dat Königriek Hannover worrn.

## Öörd

Dor hebbt düsse Öörd tohöört:

* Königriek Westfalen:
*:Wall, Nindörp, Hobüttel, Schüülg’n, Holbm, Spang, Völkersen

* Kaiserriek Frankriek:
*:Wall (253 Inwahners), Nindörp (37), Hobüttel (50), Schüülg’n (33), Holbm (242), Weehoff (8), Spang (23), Völkersen (204), Doolbröch (23), Neemöhlen (24), Ulemöhlen (24), Daulsen (296), Eeßel (203), Halsmöhlen (14), Scharnhors (106), Doomöhlen (24)

Vondaag sünd düsse Öörd Deel von de Gemenen Langwedel un de Veern.

## Footnoten
Wenzendorf

**Wenzendorf** betekent

* Wenzendorf, Oort in de Gemeen Mühlberg/Elbe in’n Landkreis Elv-Elster, Brannenborg.

Dat is ok de hoochdüütsche Naam von

* Winzendörp, Oort in de Gemeen Winzendörp in’n Landkreis Horborg, Neddersassen.
Winzendörp

**Winzendörp** () is en Dörp in de Gemeen Winzendörp (Samtgemeen Hullnst) in’n Landkreis Horborg, Neddersassen. De Oort hett 601 Inwahners (Stand 1. Januar 2012).

Bi Winzendörp höört ok de lüttje Oort Klauenborg mit bi.

## Geografie

Dat Water ut dat Rebeed flütt över’n Rollbeek na de Eest hen af.

De Naveröörd sünd Wennersdörp in’n Noorden, Mienenbüddel in’n Noordoosten, Klauenborg in’n Oosten, Steenbeek, Meilsen un Triller Barg in’n Süüdoosten, Trill un Dreest in’n Süden, Dierstörp in’n Westen un Dierstörp-Heid un Hullnst in’n Noordwesten.

## Historie

Winzendörp kummt 1232 as *Vincenthorpe* toeerst in de Oorkunnen vör.

In’n Eersten Weltkrieg sünd negen Soldaten ut Winzendörp fullen oder vermisst.

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied hett de Oort toeerst 1810 bet 1811 binnen dat Königriek Westfalen to de Mairie Raad in’n Kanton Mesborg höört un denn von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon un dor to de Mairie Hullnst in’n Kanton Töst.

De Oort hett vör 1859 to de Vaagdie Hullnst von dat Amt Mesborg tohöört. von 1859 bet 1885 weer dat in dat Amt Töst un von 1885 bet 1932 in’n Kreis Horborg. 1932 is dat Deel von’n ne’en un grötteren Kreis Horborg worrn.

De Oort billt siet dat 19. Johrhunnert tohoop mit Dierstörp un Wennersdörp de Gemeen Winzendörp.

### Inwahnertall

### Religion

Winzendörp is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Andreas-Kark in Hullnst.

För de Kathoolschen is de St.-Petrus-Kark in Bookholt tostännig.

## Kultur

In Winzendörp steiht en Denkmaal för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’.

## Weertschop un Infrastruktur

Winzendörp hett en freewillige Füürwehr.

Bi Winzendörp hett von 1935 bet 1945 dat Wark Winzendörp bestahn, in dat de Hamburger Flugzeugbau Flegers boot hett. Op en Deel von dat Gelänn is vondaag de Segelflegerplatz Winzendörp.

### Verkehr

Dör Winzendörp löppt de Kreisstraat 58, de in’n Oosten na de Bundsstraat 3 geiht un in’n Westen na Dierstörp an de K&nbsp;40. De K&nbsp;40 löppt von dor in’n Noordwesten na Hullnst an de Landsstraat 141 un in’n Süüdoosten över Dreest un Trill na de B&nbsp;75. De B&nbsp;3 föhrt in’n Noorden över Mienenbüddel un Raad na Ilsdörp un Öbergünn un in’n Süden an Bookholt langs na Sprötz un Will. En lüttjere Straat gifft dat ok in’n Noordoosten över Wennersdörp na Mienenbüddel.

De nächste Autobahn is de Autobahn 1 (Afsnidd Hamborg–Bremen), de twee Kilometer in’n Noorden von winzendörp langslöppt. De Opfohrt 44 Raad liggt so fiev Kilometer in’n Noordoosten von Winzendörp an de B&nbsp;3. De Opfohrt 45 Hullnst op de A&nbsp;1 liggt söss Kilometer in’n Noordwesten an de L&nbsp;141.

De nächste Bahnhoff is so bi söven Kilometer wied weg in’n Süüdoosten de Bahnhoff Sprötz an de Bahnlien Hamborg–Bremen.

### Scholen

De Kinner gaht vondaag op de Grundschool Hullnst. Fröher hett dat ok en Volksschool in Winzendörp geven. Dat weer al siet 1650 so.

## Footnoten
Mairie Morsen

De **Mairie Morsen** weer in de Franzosentied (1810 bet 1813) een von de veer Mairien, in de de Kanton Thänhusen indeelt weer. De Seet weer in Morsen. Se harr 2500 Inwahners.

## Historie

De Ümgegend von Morsen hett vör de Franzosentied deelwies to dat Amt Wessen-Thänhusen in dat Förstendom Lümborg höört, wat in dat Kurförstendom Hannover leeg, un deelwies to dat Amt Thänhusen in dat Förstendom Bruunswiek-Wulfenbüttel. Dat Kurförstendom Hannover weer in de Tied von de Koalitschoonskriege siet 1801 von Franzosen un Prüßen besett. Dat Förstendom Bruunswiek-Wulfenbüttel weer siet 1807 Deel von dat Königriek Westfalen, wat en Satellitenstaat von Frankriek weer. Dorbi sünd de Öörd von dat Amt Thänhusen Deel von’n Kanton Thänhusen in’n Distrikt Rinteln worrn. To’n 1. März 1810 is ok dat hannöversche Rebeed Deel von dat Königriek Westfalen worrn.

De Mairie Morsen is aver eerst billt worrn, as de hannöverschen Rebeden ok an Westfalen fullen sünd. Binnen Westfalen weer de Mairie Morsen een von de söven Mairien in’n Kanton Thänhusen von’n Distrikt Veern, Departement von de Elv- un Wersermünnen. Man al to’n 1. Januar 1811 harr dat wedder en Enn. Dat Königriek Westfalen müss dat Departement direkt an dat Franzöösche Kaiserriek afgeven. De Mairie Morsen weer nu een von de veer Mairien in’n Kanton Thänhusen, Distrikt Bremen, Departement von de Wersermünnen. De Mairie weer nu düüdlich grötter, dor sünd Öörd in tohoopfaat worrn, de vörher in Westfalen to de dree Mairien Morsen, Holtdörp un Wulmsdörp ut’n Kanton Thänhusen höört harrn.

1813/1814 hebbt de Russen de Franzosen slahn un dat Rebeed befreet. Dat Kurförstendom Hannover is denn wedder herstellt worrn un de ole Stand von vör 1810 wedder dor. Mit’n Wiener Kungress is 1815 ut dat Kurförstendom dat Königriek Hannover worrn.

## Öörd

Dor hebbt düsse Öörd tohöört:

* Königriek Westfalen:
*:Morsen, Nee-Morsen, Neddörp, Knickende, Oetzen, Ahsen

* Kaiserriek Frankriek:
*:Morsen (705 Inwahners), Holtdörp (142), Lunsen (190), Werder (123), Neddörp (150), Ötzen (157), Ahsen (58), Wulmsdörp (580), Beppen (298), Nee Wulmsdörp (36), Nee-Morsen (61)

Vondaag sünd düsse Öörd all Deel von de Gemeen Thänhusen.

## Footnoten
Mairie Thänhusen

De **Mairie Thänhusen** weer in de Franzosentied (1810 bet 1813) een von de veer Mairien, in de de Kanton Thänhusen indeelt weer. De Seet weer in Thänhusen. Se harr 1990 Inwahners.

## Historie

De Ümgegend von Thänhusen hett vör de Franzosentied to dat Amt Thänhusen in dat Förstendom Bruunswiek-Wulfenbüttel höört. Dat Förstendom Bruunswiek-Wulfenbüttel is 1807 Deel von dat Königriek Westfalen worrn, wat en Satellitenstaat von Frankriek weer. Dorbi is de Mairie Thänhusen nee billt worrn. Se leeg in’n Kanton Thänhusen un in’n Distrikt Rinteln.

To’n 1. März 1810 is ok dat Rebeed von dat Kurförstendom Hannover Deel von dat Königriek Westfalen worrn un dorüm sünd de Verwaltungsrebeden nee indeelt worrn. Na’n 1. März 1810 weer de Mairie Thänhusen binnen Westfalen een von de söven Mairien in’n Kanton Thänhusen von’n Distrikt Veern, Departement von de Elv- un Wersermünnen. Man al to’n 1. Januar 1811 harr ok dat wedder en Enn. Dat Königriek Westfalen müss dat Departement direkt an dat Franzöösche Kaiserriek afgeven. De Mairie Thänhusen weer nu een von de veer Mairien in’n Kanton Thänhusen, Distrikt Bremen, Departement von de Wersermünnen. De Mairie weer nu düüdlich grötter, dor sünd Öörd in tohoopfaat worrn, de vörher in Westfalen to dree Mairien höört harrn: de Mairien Thänhusen un Eißel ut’n Kanton Thänhusen un de Mairie Drey ut’n Kanton Nee-Syke. Von de Mairie Drey is aver blots de Oort Hostäe an de Mairie Thänhusen kamen, de Rest güng an de Mairie Rier.

1813/1814 hebbt de Russen de Franzosen slahn un dat Rebeed befreet. Dat Kurförstendom Hannover is denn wedder herstellt worrn un de ole Stand von vör 1810 wedder dor. Mit’n Wiener Kungress is 1815 ut dat Kurförstendom dat Königriek Hannover worrn.

## Öörd

Dor hebbt düsse Öörd tohöört:

* Königriek Westfalen:
*:Thänhusen, Hagen, Westerwisch

* Kaiserriek Frankriek:
*:Börgeree (415), Hagen (627), Westerwisch (373), Eißel (108), Dibbelsen (239), Dönnerstäen (72), Hostäe (156)

Vondaag sünd düsse Öörd all Deel von de Gemeen Thänhusen.

## Footnoten
Edward Bok Lewis

**Edward Bok Lewis** (* 20. Mai 1918 in Wilkes-Barre, Pennsylvania; † 21. Juli 2004 in Pasadena, Kalifornien), weer en US-amerikaansch Genetiker. Hüm wurr ünner annern 1995 de Nobelpries för Physiologie oder Medizin tospraaken.

## Leven
Lewis weer de tweet Söhn van den Klockmaker un Juwelier Edward Butts Lewis un de sien Fru Laura Mary Lewis (borene Histed). Sien full Naam sull eegentlich Edward Butts Lewis Jr. ween, aber sien Öllern harrn de entsprekend Papeeren nich utfüllt. 

Lewis hett an de University of Minnesota (Afsluss 1939 in Biostatistik) un an dat California Institute of Technology (Caltech) Biologie un Genetik studeert. An dat Caltech hett he 1942 sien Doktertitel ünner Alfred Henry Sturtevant maakt. Wiels den Tweeten Weltkrieg hett Lewis as Meteoroloog för de US Armee arbeit. Torüch an dat California Institute of Technology wurr Lewis 1946 Assistant Professor för Biologie, in dat folgen Johr Associate un sluutend 1956 Full Professor för Biologie.

## Ehrungen
1967 weer Lewis Präsident van de Genetics Society of America. 1971 wurr he in de American Academy of Arts and Sciences wählt.1983 kreeg he de Thomas Hunt Morgan Medal un 1987 den Gairdner Foundation International Award. In dat Johr 1989 kreeg he den Wolf-Pries in Medizin tospraaken. 1992 wurrr Lewis mit den Louisa-Gross-Horwitz-Pries uttekent. 1995 deel he sück mit Christiane Nüsslein-Volhard un Eric Frank Wieschaus den Nobelpries för Physiologie oder Medizin för sien „grundlegend Erkenntnisse över de genetische Kontroll van de fröh Embryoentwicklung“. 

Edward Lewis weer verheiraadt mit Pamela Lewis un harr dree Kinner: Hugh, en Afkaat, de in Bellingham, Washington leevt, de all to sien Leevtieden storven Glenn un Keith, en Bioloog un Wetenschaplich Assistent, de in Berkeley, California leevt.

## Weblinks
* Edward Bok Lewis up de Sieden van den Nobelpries
Needörp

**Needörp** betekent

* Needörp, Oort in’n Stadtdeel Ossenwarder, Hamborg,
* Needörp, Oort in de Gemeen Uplengen in’n Landkreis Leer, Neddersassen,
* Needörp, Oort in de Gemeen Rowohle in’n Landkreis Neenborg, Neddersassen,
* Needörp, fröheren Oort in de Gemeen Emhusen in’n Landkreis Veern, Neddersassen.

Kiek ok bi: Niedörp.
Niedörp

**Niedörp** betekent

* Niedörp, Oort in de Gemeen Grebs-Niedörp in’n Landkreis Ludwigslust-Parchen, Mekelborg-Vörpommern,
* Niedörp, Oort in de Gemeen Sassenborg in’n Landkreis Gifhorn, Neddersassen,
* Niedörp, Oort in de Stadt Eutin in’n Kreis Oostholsteen, Sleswig-Holsteen,
* Niedörp, Oort in de Gemeen Howacht in’n Kreis Plöön, Sleswig-Holsteen,
* Niedörp, Oort in de Gemeen Niedörp-Bornsteen in’n Kreis Rendsborg-Eckernföör, Sleswig-Holsteen.

Kiek ok bi: Needörp.
Schierhorn

**Schierhorn** is de Familiennaam von

* Helmke Schierhorn (1934–1986), düütschen Anatoom un Neurobioloog,
* Timo Schierhorn (* 1979), düütschen Videokünstler un Filmmaker,
* Wilhelm Schierhorn (1886–1968), düütschen Militärmusiker.

**Schierhorn** is de hoochdüütsche Naam von

* Schierhoorn, Oort in de Gemeen Hanstää in’n Landkreis Horborg, Neddersassen.
Weihe

**Weihe** betekent

* Weihe, Stroom in Düütschland, de in de Werra münnt,
* Wei He, Stroom in China, de in’n Gelen Stroom münnt,
* Weihe, Grootgemeen in de Stadt Shangzhi, China,
* Weihe, fröheren Oort in Sassen-Anholt,
* DFS Weihe, düütschen Segelfleger.

Dat is ok de hoochdüütsche Naam von

* Weih, Oort in de Gemeen Hanstää in’n Landkreis Horborg, Neddersassen.

**Weihe** is de Familiennaam von

* August Weihe (1840–1896), düütschen Dokter,
* Carl Ernst August Weihe (1779–1834), düütschen Dokter un Botaniker,
* Christoph Weihe (* 1954), düütschen Bildhauer,
* Cornelia Weihe (* 1959), düütsche Malerin un Bildhauerin,
* Günter Weihe (* 1941), düütschen Radsportler,
* Justus Weihe (1891–1980), düütschen Verwaltungsbeamten,
* Karsten Weihe (* 1967), düütschen Mathematiker un Informatiker,
* Michael Weihe (1961–2012), düütschen Bildhauer,
* Peter Weihe (* 1955), düütschen Musikproduzent,
* Tobias Weihe (* 1990), düütschen Schauspeler,
* Wilfried Weihe (* 1944), düütschen Radsportler,
* Wolf Weihe (1923–2016), düütschen Biometeoroloog.

Kiek ok bi: Weihen, Weyhe.
Mairie Rodenborg

De **Mairie Rodenborg** weer in de Franzosentied (1810 bet 1813) een von de dree Mairien, in de de Kanton Rodenborg indeelt weer. De Seet weer in Rodenborg. Se harr 3150 Inwahners.

## Historie

De Ümgegend von Rodenborg hett vör de Franzosentied to dat Amt Rodenborg in dat Hartogdom Bremen höört, wat in dat Kurförstendom Hannover leeg. Dat Kurförstendom Hannover weer in de Tied von de Koalitschoonskriege siet 1801 von Franzosen un Prüßen besett. To’n 1. März 1810 is dat Rebeed denn Deel von dat Königriek Westfalen worrn, wat en Satellitenstaat von Frankriek weer.

Binnen Westfalen weer de Mairie Rodenborg een von de söven Mairien in’n Kanton Rodenborg von’n Distrikt Veern, Departement von de Elv- un Wersermünnen. Man al to’n 1. Januar 1811 harr dat wedder en Enn. Dat Königriek Westfalen müss dat Departement direkt an dat Franzöösche Kaiserriek afgeven. De Mairie Rodenborg weer nu een von de dree Mairien in’n Kanton Rodenborg, Distrikt Bremen, Departement von de Wersermünnen. De Mairie weer nu düüdlich grötter, dor sünd Öörd in tohoopfaat worrn, de vörher in Westfalen to söven Mairien höört harrn: de Mairien Rodenborg, Scheeßl un Ünnerst ut’n Kanton Rodenborg, de Mairie Brookel ut’n Kanton Töst, de Mairie Mulmshoorn ut’n Kanton Zeven un de Mairien Hassendörp un Höperhöben ut’n Kanton Otterbarg. Von de Mairie Scheeßl is de gröttere Deel an de Mairie Rodenborg gahn. Scheeßl sülvs aver is Deel von de Mairie Lauenbrüch worrn. Von de Mairie Höperhöben is de gröttere Deel an de Mairie Rodenborg gahn. Blots de Oort Fährhoff is in de Mairie Horß wesselt. Von de Mairie Ünnerst keem blots de Oort Grafel, de Rest is in de Mairie Karkwals wesselt. Ut de Mairie Mulmshoorn sünd blots de beiden Öörd Luhn un Jeersdörp an de Mairie Rodenborg kamen. De Rest güng an de Mairie Jeem.

1813/1814 hebbt de Russen de Franzosen slahn un dat Rebeed befreet. Dat Kurförstendom Hannover is denn wedder herstellt worrn un de ole Stand von vör 1810 wedder dor. Mit’n Wiener Kungress is 1815 ut dat Kurförstendom dat Königriek Hannover worrn.

## Öörd

Dor hebbt düsse Öörd tohöört:

* Königriek Westfalen:
*:Rodenborg mit Amthoff un Forsthoff, Heemsbünnen, Hassel, Worth, Hast

* Kaiserriek Frankriek:
*:Rodenborg (996 Inwahners), Hast (63), Hassel (43), Heemsbünnen (83), Worth (28), Grafel (15), Brookel (226), Bootel (356), Trochel (34), Luhn (32), Waaschen (175), Höperhöben (94), Olenbossel (8), Sleßel (70), Platenhoff (24), Boitzen (120), Jeerhoff (39), Badlsdörp (146), Wohlsdörp (141), Wensbrook (74), Hassendörp (195), Bellen (30), Amthoff (26), Forsthoff (7), Bösenkamp (8), Jeersdörp (107), Stell (10)

Vondaag sünd düsse Öörd Deel von de Stadt Rodenborg, de Gemeen Scheeßl un de Samtgemenen Bootel un Söttmer.

## Footnoten
Diekshuus

**Diekshuus** () is en Dörp in de Gemeen Asendörp (Samtgemeen Hanstää) in’n Landkreis Horborg, Neddersassen.

## Geografie

De Oort liggt in de Lümbörger Heid. Dat Water ut dat Rebeed flütt över Moorbeek un Diekshüser Möhlenbeek na de Seev hen af. In’n Süden liggt dat grote Naturschuulrebeed Lümbörger Heid.

De Naveröörd sünd Asendörp in’n Noorden, Smafelln un Quarrendörp in’n Noordoosten, Hanstää un Ollsen in’n Süüdoosten, Wesel in’n Süüdwesten, Schierhoorn, Höpen un Drumbargen in’n Westen un Hassel un Jesborg in’n Noordwesten.

## Historie

Diekshuus kummt 1235 toeerst in de Oorkunnen vör, as Otto I. sien Besitt in Diekshuus de St.-Marien-Kark in Lümborg stift hett.

In’n Eersten Weltkrieg sünd fiev Soldaten ut Diekshuus fullen oder vermisst un in’n Tweten Weltkrieg teihn. Bi en Flegerangreep an’n 31. Januar 1943 sünd söven Lüüd in Diekshuus doodbleven.

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied hett de Oort toeerst 1810 bet 1811 binnen dat Königriek Westfalen to de Mairie Diekshuus in’n Kanton Garlstörp höört un denn von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon un dor to de Mairie Garlstörp in’n Kanton Garlstörp.

De Oort hett vör 1885 to de Amtsvaagdie Garlstörp in dat Amt Winsen tohöört. Blots in de Tied von 1852 bet 1859 hett de Oort kort to dat Amt Solzhusen höört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Winsen. 1932 is dat Deel von’n Kreis Horborg worrn.

De Oort höört von öllers bi de Buurschop un Gemeen Asendörp mit bi.

### Inwahnertall

### Religion

Diekshuus is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Jakobi-Kark in Hanstää.

För de Kathoolschen is de St.-Petrus-Kark in Bookholt tostännig.

## Kultur

In Diekshuus steiht en Denkmaal för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’.

## Weertschop un Infrastruktur

Diekshuus hett en egene freewillige Füürwehr, de 1948 grünnt worrn is. Siet 1932 hett dat vörher aver al en Löschgrupp von de Füürwehr Asendörp geven.

### Verkehr

Dör Diekshuus löppt de Kreisstraat 55, de in’n Noordwesten na Schierhoorn un Holm geiht un in’n Süüdoosten na Hanstää an de Landsstraat 213. In’n Noorden geiht von de K&nbsp;55 de K&nbsp;60 af na Asendörp an de L&nbsp;213. De L&nbsp;213 föhrt von Asendörp in’n Noorden över Jesborg un Bendsdörp na Hittfeld un von Hanstää in’n Süden na Äästörp.

De nächste Autobahn is de Autobahn 7 (Afsnidd Hamborg–Hannover). De Opfohrt 40 Garlstörp liggt so negen Kilometer in’n Süüdoosten von Diekshuus an de L&nbsp;216.

De nächste Bahnhoff is so bi negen Kilometer wied weg in’n Westen de Bahnhoff Büsenbeekdaal an de Heidbahn von Bookholt na Hannover.

### Scholen

De Kinner ut Diekshuus gaht na de Grundschool Hanstää.

## Footnoten
Ollsen

**Ollsen** () is en Dörp in de Gemeen Hanstää (Samtgemeen Hanstää) in’n Landkreis Horborg, Neddersassen.

## Geografie

De Oort liggt in de Lümbörger Heid. An’n Oostrand von Ollsen flütt de Smale Au langs un in’n Westen liggt dat grote Naturschuulrebeed Lümbörger Heid.

De Naveröörd sünd Hanstää in’n Noorden, Niendörp un Garlstörp in’n Noordoosten, Tiesenbarg in’n Oosten, Schätzendörp, Äästörp un Sohrndörp in’n Süüdoosten, Unnel in’n Süüdwesten un Wesel in’n Westen.

## Historie

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied hett de Oort toeerst 1810 bet 1811 binnen dat Königriek Westfalen to de Mairie Diekshuus in’n Kanton Garlstörp höört un denn von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon un dor to de Mairie Garlstörp in’n Kanton Garlstörp.

De Oort hett vör 1885 to de Amtsvaagdie Garlstörp in dat Amt Winsen tohöört. Blots in de Tied von 1852 bet 1859 hett de Oort kort to dat Amt Solzhusen höört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Winsen. 1932 is dat Deel von’n Kreis Horborg worrn.

De Oort weer fröher en egenstännige Gemeen, de an’n 1. Juli 1972 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Hanstää worrn is.

### Inwahnertall

### Religion

Ollsen is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Magdalenen-Kark in Unnel. Von 1371 bet 1956 weer de Kark in Unnel mit de Jakobi-Kark in Hanstää verbunnen.

För de Kathoolschen is de St.-Petrus-Kark in Bookholt tostännig.

## Kultur

En Denkmaal för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’ steiht in Ollsen.

## Weertschop un Infrastruktur

Ollsen hett en egene freewillige Füürwehr, de 1912 grünnt worrn is.

### Verkehr

Dör Ollsen löppt de Kreisstraat 46, de in’n Noorden na Hanstää an de Landsstraat 213 ran geiht un in’n Süüdoosten na Schätzendörp un dor ok an de L&nbsp;213.

De nächste Autobahn is de Autobahn 7 (Afsnidd Hamborg–Hannover). De Opfohrt 41 Äästörp liggt so söven Kilometer in’n Süüdoosten von Ollsen an de K&nbsp;5.

De nächste Bahnhoff is so bi 16 Kilometer wied weg in’n Westen de Bahnhoff Büsenbeekdaal an de Heidbahn von Bookholt na Hannover.

### Scholen

De Kinner ut Ollsen gaht na de Grundschool Hanstää.

## Lüüd

De plattdüütsche Schriever Erdmann Mencke leevt in Ollsen.

## Footnoten





## Weblenken

* Websteed över dat Dörp (hoochdüütsch)
Niendörp

**Niendörp** betekent

* Niendörp, Stadtdeel von Hamborg,
* Niendörp, Gemeen in’n Kreis Hartogdom Loonborg, Sleswig-Holsteen,
* Niendörp, Oort in de Gemeen Amt Schönbarger Land in’n Landkreis Noordwestmekelborg, Mekelborg-Vörpommern,
* Niendörp, Oort in de Gemeen Hanstää in’n Landkreis Horborg, Neddersassen,
* Niendörp, Oort in de Gemeen Gartow in’n Landkreis Lüchow-Dannenbarg, Neddersassen,
* Niendörp, Oort in de Gemeen Römst in’n Landkreis Ülzen, Neddersassen,
* Niendörp, Oort in de Gemeen Bienbüddel in’n Landkreis Ülzen, Neddersassen,
* Niendörp, Oort in de Gemeen Timmendörper Strand in’n Kreis Oostholsteen, Sleswig-Holsteen,
* Niendörp, Oort in de Gemeen Gerswoll in’n Landkreis Uckermark, Brannenborg.

Kiek ok bi: Nindörp, Neendörp, Groot Niendörp, Niedörp.
Niendorf

**Niendorf** is de Familiennaam von

* Emma Niendorf (1807–1876), düütsche Schrieversche,
* Helmuth Niendorf (1896–1972), düütschen Politiker,
* Horst Niendorf (1926–1999), düütschen Schauspeler, Theaterintendant un Synchroonspreker,
* Martin Anton Niendorf (1826–1878), düütschen Dichter un Schriever,
* Mathias Niendorf (* 1961), düütschen Historiker.

En Reeg Öörd draagt den hoochdüütschen Naam *Niendorf*. Düsse Öörd sünd ünner ehren plattdüütschen Naam to finnen: Niendörp, Nindörp, Neendörp, Niedörp.
Rosenweid

**Rosenweid** () is en Dörp in de Gemeen Stell in’n Landkreis Horborg, Neddersassen.

De Oort deelt sik op in de twee Oortsdelen Groot Rosenweid (op dat Oostöver von de Wettern) un Lütt Rosenweid (op dat Westöver).

## Geografie

De Oort liggt direkt an dat Över von de Elv in de Elvmasch. Dat Water ut dat Rebeed warrt över en Wettern na de Elv hen afföhrt. In’n Westen münnt de Seev in de Elv.

De Naveröörd sünd Overhaken un Browisch in’n Noorden, Wraust un Hoow in’n Oosten, Flegenbarg in’n Süüdoosten, Achterdiek un Stell in’n Süden, Hössen in’n Süüdwesten un Wuhlenborg, Seevenhusen un Over in’n Noordwesten.

## Historie

In’n Eersten Weltkrieg sünd söss Soldaten ut Rosenweid fullen oder vermisst un in’n Tweten Weltkrieg 21.

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied hett de Oort toeerst 1810 bet 1811 binnen dat Königriek Westfalen to de Mairie Rosenweid in’n Kanton Winsen höört un denn von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon un dor to de Mairie Flegenbarg in’n Kanton Winsen.

De Oort hett vör 1885 to de Vaagdie Neeland von dat Amt Winsen tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Winsen, de 1932 Deel von’n Kreis Horborg worrn is.

Groot un Lütt Rosenweid hebbt von öllers tohoop en Gemeen billt. 1929 is tosätzlich de vörher egenstännige Gemeen Wuhlenborg Deel von de Gemeen Rosenweid worrn. Düsse Gemeen is an’n 1. Juli 1972 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Stell worrn.

### Inwahnertall

Gemeen:

Groot Rosenweid:

Lütt Rosenweid:

### Religion

Rosenweid is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Martin-Luther-Kark in Flegenbarg. Bevör de Kark 1954 boot worrn is, hett de Oort bi dat Kaspel von de Marienkark in Winsen bihöört.

För de Kathoolschen is de Goden-Hirt-Kark in Winsen tostännig.

### Wapen

Dat Wapen von Rosenweid wiest vörn op grönen Grund twee sülvern Hooviesens un achtern op gollen Grund en roden Toorn.

## Kultur

En Denkmaal för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’ steiht in Flegenbarg an de Hauptstraat.

## Weertschop un Infrastruktur

Rosenweid hett tohoop mit Flegenbarg en egene freewillige Füürwehr, de 1879 grünnt worrn is.

### Verkehr

Dör Rosenweid löppt de Kreisstraat 1, de in’n Süüdoosten över Flegenbarg, Hoopt un Stöckt na Winsen geiht un in’n Noordwesten na Wuhlenborg un von dor as K&nbsp;25 wieder na Over un Bullenhuus. Över lüttjere Straten kummt een na Stell un Hössen.

De nächste Autobahn is de Autobahn 39 (Afsnidd Hamborg–Lümborg). De Opfohrten 2 Maschen (in’n Süüdwesten an de K&nbsp;86) un 3 Winsen-West (in’n Süden an de K&nbsp;8) doot all beid so ölven Kilometer wied weg von Rosenweid liggen.

De nächste Bahnhoff is so bi söss Kilometer wied weg in’n Süden de Bahnhoff Stell an de Bahnlien Hamborg–Hannover.

## Literatur

* *Wir an der Elbe. Chronik der Dörfer Achterdeich, Fliegenberg, Rosenweide und Wuhlenburg.* Gemeen Stell, 1997

## Footnoten
Radbruch

**Radbruch** is de Familiennaam von

* Andreas Radbruch (* 1952), düütschen Immunoloog un Rheumatoloog,
* Gustav Radbruch (1878–1949), düütschen Rechtswetenschopper un Politiker,
* Heinrich Radbruch (1841–1922), Lübecker Koopmann,
* Knut Radbruch (* 1936), düütschen Mathematiker,
* Lukas Radbruch (* 1959), düütschen Mediziner,
* Thomas Radbruch (* 1945), düütschen Fotograaf.

Dat is ok de hoochdüütsche Naam von

* Radbrook, Oort in de Gemeen Radbrook in’n Landkreis Lümborg, Neddersassen.
Radbrooksforst

**Radbrooksforst** () weer en lütten Oort bi Radbrook. Dat Rebeed höört vondaag to de Gemeen Radbrook (Samtgemeen Bewick) in’n Landkreis Lümborg, Neddersassen.

Bi’n Radbrooksforst hett ok dat Huus Habichtshorst mit tohöört. Habichtshorst weer en Forsthuus un de Hüüs von Radbrooksforst weren Bahnwärterhüüs an de Bahnlien Bookholt–Lümborg.

## Geografie

De Oort leeg in de Lümbörger Heid. Dat Water ut dat Rebeed is över lüttjere Waterlööp na’n Huusbeek hen aflopen.

De Öörd ümto sünd Radbrook in’n Noordoosten, Mechtsen un Dachmessen in’n Süüdoosten, Westergellsen in’n Süden, Veerhöben in’n Süüdwesten un Beborg un Luhdörp in’n Noordwesten.

## Historie

De Hüüs von Radbrooksforst sünd eerst in de Tied üm 1870 boot worrn sünd, as de Bahnlien Bookholt–Lümborg inricht worrn is. In dat 20. Johrhunnert sünd de Hüüs aver all opgeven worrn.

### Verwaltungsgeschicht

De Oort hett vör 1885 to de Amtsvaagdie Bewick von dat Amt Winsen tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Winsen.

Radbrooksforst hett fröher en egen Gemeen un later en Forstbezirk billt. 1928/1929 is dat denn aver Deel von de Gemeen Radbrook worrn.

### Inwahnertall

### Religion

Radbrooksforst weer evangeelsch-luthersch präägt un hett to dat Kaspel von de Marienkark in Winsen höört.

## Footnoten
Jerusalem (Blenner)

**Jerusalem** () is en lütten Oort bi Holbm in de Gemeen Blenner (Samtgemeen Thänhusen) in’n Landkreis Veern, Neddersassen.

## Geografie

De Oort liggt in de Masch von de Werser, de söss Kilometer in’n Oosten von Jerusalem langsflütt. Dat Water ut dat Rebeed flütt över de Landwehr na de Eiter hen af.

De Naveröörd sünd Nee Wulmsdörp in’n Noorden, Aodolshüsen un Einste in’n Noordoosten, Holbm in’n Oosten, Hustäe in’n Süüdoosten, Mattfeld in’n Süden, Swarm in’n Süüdwesten un Wackershusen un Nee-Morsen in’n Noordwesten.

## Historie

In Jerusalem liggt ok de Schüttenplatz von’n Schüttenvereen Holbm.

### Verwaltungsgeschicht

De Oort hett fröher bi de Gemeen Holbm mit bihöört, de an’n 1. Juli 1972 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Blenner worrn is.

### Religion

Jerusalem is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Kark in Blenner.

För de Kathoolschen is de St.-Josef-Kark in Veern tostännig.

## Weertschop un Infrastruktur

För Jerusalem is de freewillige Füürwehr Einste-Holbm mit tostännig.

### Verkehr

Jerusalem is in’n Westen anbunnen an de Kreisstraat 145, de in’n Noorden na Beppen geiht un in’n Süden na Mattfeld. In’n Oosten is Jerusalem anbunnen an de Landsstraat 202, de in’n Noordoosten na Blenner an de L&nbsp;203 föhrt un in’n Süüdwesten na Mattfeld un Brooksen-Vilsen.

De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremen–Wasra). De Opfohrt 24 Achem-Oost liggt so 15 Kilometer in’n Noorden von Jerusalem an de L&nbsp;156.

De nächste Bahnhoff is so bi 14 Kilometer wied weg in’n Oosten de Bahnhoff Veern an de Bahnlien Langwedel–Bremen.
Samtgemeen Bewick

De **Samtgemeen Bewick** is en Samtgemeen in’n Landkreis Lümborg, in de sik söven Gemenen för dat Afwickeln von de Verwaltenssaken tohoopslaten hebbt. Se hett .

## Geografie

De Samtgemeen liggt in’n Noordwesten von’n Landkreis Lümborg.

Se grenzt in’n Noorden an de Samtgemeen Elvmasch in’n Landkreis Horborg, in’n Oosten an de Samtgemeen Scharnbeek, in’n Süüdoosten an de Gemeen Adendörp un de Stadt Lümborg, in’n Süüdwesten an de Samtgemenen Gellsen un Solzhusen un in’n Noordwesten an de Stadt Winsen in’n Landkreis Horborg.

## Historie

In de Johren 1960 hett dat Plaans geven, dat de Gemeen Vögelsen Deel von de Stadt Lümborg warrn schull. As Gegeninitiative hebbt denn de Gemenen Vögelsen, Mechtsen un Bewick över dat Grünnen von en Samtgemeen verhannelt, de de Verwaltung in de lüttjen Gemenen stärken schull. An’n 1. Juli 1969 is düsse Samtgemeen denn ok würklich grünnt worrn. Mit de Gemeenreform in Neddersassen an’n 1. März 1974 sünd denn tosätzlich noch de Gemenen Wittörp, Radbrook, Handörp un Boorn Maat von de Samtgemeen worrn.

### Inwahnertall

## Politik

To de Samtgemeen höört söven Gemenen:

# Boorn
# Bewick
# Handörp
# Mechtsen
# Radbrook
# Vögelsen
# Wittörp

### Samtgemeenraad

Liddmaten:
* 2016:
* As Samtgemeenbörgermeester: Heiner Luhmann
*: CDU: Markus Grube, Thomas Herbst, Peter Herm, Roland Krause, Malte Luhmann, Silke Melcher, Gustav Rieckmann, Jan Schäfer, Inge Schmidt, Hermann Soltau, Martin Stallbaum, Maren Vick
*: SPD: Walter Braunholz, Achim Gründel, Michael Herbst, Sven Lehmann, Manfred Leptien, Frank Liedke, Gerhard Maack, Jörg Meyer, Manfred Mundt, Silke Rogge, Michael Stolze, Udo Veleba
*: Gröne: Dirk Boks (hett sien Mandaat an’n 14. November 2016 afgeven, för em is an’n 17. Januar 2017 Markus Horstkötter narückt), Johannes Vogel, Maren Wiegel, Ludwig Wilsing
*: WfB: Magrit Hinrichsen-Meyer, Bernd Kühl
*: FDP: Werner Schnittger
*: NPD: Manfred Börm

### Samtgemeenbörgermeester

### Partnerschoppen

De Samtgemeen hett 1970 en Partnerschop mit Venhuizen in de Nedderlannen slaten. As Venhuizen to’n 1. Januar 2006 Deel von de Gemeen Drechterland worrn is, is de Partnerschop op düsse Gemeen övergahn. En twete Partnerschop hett de Samtgemeen siet 1995 mit de Gemeen Skoki in Polen.

## Infrastruktur

Dat Raadhuus liggt in de *Schoolstraat 12* in Bewick.

## Footnoten



## Weblenken

* Websteed von de Samtgemeen (hoochdüütsch)
Louis Trousselier

**Louis Trousselier** (* 29. Juni 1881 in Levallois-Perret; † 24. April 1939 in Paris) weer en franzöösch Radrennfohrer.

Bi de Olympisch Spelen 1900 in Paris wunn Louis Trousselier de Bronzemedaille in‘t Punktefohren. Van 1902 bit 1914 weer he denn Profi-Rennfohrer. 1903 kemm he bi *[[Paris–Roubaix]]* all up den darten Platz. 1905 weer för *Trou-Trou* - so sien Ökelnaam - sien spoodriekst Johr. Tovör harr noch nie en Radrennfohrer so völ Rennen in een Johr wunnen. So wunn he in dat Johr ünner annern de Tour de France (mit fiev Deelstreckensiegen) (vör Hippolyte Aucouturier un Jean-Baptiste Dortignacq), Paris–Roubaix (vör René Pottier un Henri Cornet), Paris-Valenciennes un Brüssel-Roubaix. 1908 hett he dat Rennen Bordeaux–Paris vör Cyrille Van Hauwaert un Émile Georget wunnen. Insgesamt hett Trousselier 20 Siege in sien Vita stahn. 1914 hett he sien aktiv Loopbahn afslooten. 

## ''Trou-Trou'' bi de Tour de France

* 1905: Sieger un fiev Deelstrecken
* 1906: Platz 3 un veer Deelstrecken
* 1907: Upgeeven aber een Deelstreck
* 1908: Upgeeven
* 1909: Platz 8 un een Deelstreck
* 1910: Upgeeven aber een Deelstreck
* 1911: Upgeeven
* 1912: Nich deelnommen
* 1913: Platz 11
* 1914: Platz 38.

## Weblinks

* ''Palmarès'' – List van de Erfolge un Platzeeren
* LouisTrousselier in de Datenbank van de Tour de France (franzöösch)
* Louis Trousselier in de Datenbank van Radsportseiten.net
Swarm

**Swarm** betekent

* Swarm, dat Verhollen von Deerten, sik to en grote Grupp tohooptodoon,
* Swarm, Oort in de Gemeen Swarm in’n Landkreis Deefholt, Neddersassen,
* Swarm, en mobile App,
* Swarm, en Satellitenmission von de ESA.

Kiek ok bi: The Swarm.
Wackershusen

**Wackershusen** () is en lütten Oort in de Gemeen Thänhusen (Samtgemeen Thänhusen) in’n Landkreis Veern, Neddersassen.

## Geografie

De Oort liggt in de Masch von de Werser, de söss Kilometer in’n Noorden langsflütt. Dat Water ut dat Rebeed flütt över de Landwehr na de Eiter hen af.

De Naveröörd sünd Beppen un Nee-Morsen in’n Noordoosten, Nee Wulmsdörp in’n Oosten, Jerusalem in’n Süüdoosten, Swarm in’n Süüdwesten, Emhusen in’n Westen un Westerwisch un Thänhusen in’n Noordwesten.

## Historie

Wackershusen kummt 1703 toeerst in de Oorkunnen vör.

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied hett de Oort toeerst 1810 bet 1811 binnen dat Königriek Westfalen to de Mairie Swarm in’n Kanton Mattfeld höört un denn von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon.

De Oort hett vör 1852 to de Vaagdie Swarm von dat Amt Thänhusen (later Amt Wessen-Thänhusen) tohöört un denn von 1852 bet 1859 to dat Amt Swarm. 1859 is de Oort in dat Amt Veern wesselt. Na 1885 weer dat in’n Kreis Veern, de 1932 mit’n Kreis Achem to’n ne’en un grötteren Kreis Veern tohoopgahn is.

De Oort höört von öllers bi de Gemeen Wulmsdörp mit bi, de an’n 1. Juli 1972 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Morsen worrn is. De Gemeen Morsen hett sik an’n 1. November 2006 de Gemeen Thänhusen anslaten.

### Inwahnertall

### Religion

Wackershusen is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Cosmas-un-Damian-Kark in Lunsen. Fröher weer aver de Goden-Hirt-Kark in Swarm tostännig.

För de Kathoolschen is de St.-Josef-Kark in Veern tostännig.

## Weertschop un Infrastruktur

För Wackershusen is de freewillige Füürwehr Wulmsdörp mit tostännig.

### Verkehr

Wackershusen is in’n Süden anbunnen an de Kreisstraat 143, de in’n Süüdwesten na Swarm an de Landsstraat 331 ran föhrt un in’n Oosten na Einste an de L&nbsp;202. In’n Oosten is de Oort anbunnen an de K&nbsp;8, de in’n Noorden na Beppen un Morsen löppt.

De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremen–Wasra). De Opfohrt 24 Achem-Oost liggt so 13 Kilometer in’n Noorden von Wackershusen an de L&nbsp;156.

De nächste Bahnhoff is so bi 13 Kilometer wied weg in’n Noorden de Bahnhoff Achem an de Bahnlien Langwedel–Bremen.

## Footnoten
Neddern Hu’e

**Neddern Hu’e** () is en Hoff in de Gemeen Blenner (Samtgemeen Thänhusen) in’n Landkreis Veern, Neddersassen.

## Geografie

De Oort liggt in de Masch direkt achter’n Diek von de Werser.

De Naveröörd sünd Ritzenbargen in’n Noorden, Lüttjen Huttbargen in’n Noordoosten, Groten Huttbargen in’n Oosten, Öste in’n Süüdwesten, Vaste un Blenner in’n Westen un Aondörp in’n Noordwesten.

## Historie

De Hoff Neddern Hu’e hett över lange Tieden de Familie Clüver tohöört. Üm 1880 is de Mannslien von de Clüvers op Neddern Hu’e utstorven. De Dochter von’n letzten Clüver hett Segelke Niebuhr freet un so keem de Hoff an de Familie Niebuhr.

Bevör 1884 de Brügg över de Werser boot worrn is, hett dat bi’n Hoff ok en Fähr geven.

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied hett de Oort toeerst 1810 bet 1811 binnen dat Königriek Westfalen to de Mairie Blenner in’n Kanton Mattfeld höört un denn von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon un dor to de Mairie Intschen in’n Kanton Thänhusen.

De Oort hett vör 1852 to de Vaagdie Intschen in dat Amt Wessen-Thänhusen tohöört un denn von 1852 bet 1859 to dat Amt Swarm. As dat Amt Swarm 1859 oplööst worrn is, keem Ritzenbargen mit Neddern Hu’e an dat Amt Veern. Na 1885 weer dat in’n Kreis Veern, de 1932 mit’n Kreis Achem to’n ne’en un grötteren Kreis Veern tohoopgahn is.

De Oort hett von öllers bi de Gemeen Ritzenbargen mit bihöört, de an’n 1. Juli 1968 Deel von de Gemeen Blenner worrn is. De Gemeen Blenner is mit de Gemeenreform in Neddersassen an’n 1. Juli 1972 noch wedder düüdlich grötter worrn.

### Inwahnertall

### Religion

Neddern Hu’e is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Kark in Öste.

För de Kathoolschen is de St.-Josef-Kark in Veern tostännig.

## Weertschop un Infrastruktur

För Neddern Hu’e is de freewillige Füürwehr Blenner mit tostännig.

### Verkehr

Neddern Hu’e is över en lüttje Straat anbunnen an de Landsstraat 203, de in’n Oosten över Groten Huttbargen un Hänsch na Veern geiht un in’n Noordwesten över Blenner, Wulmsdörp un Morsen na Thänhusen. Bi Öste geiht von de L&nbsp;203 de L&nbsp;201 af, de in’n Süden över Magelsen un Hilgermissen na Heien löppt.

De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremen–Wasra). De Opfohrt 25 Veern-Noord liggt so negen Kilometer in’n Noordoosten von Neddern Hu’e an de B&nbsp;215.

De nächste Bahnhoff is so bi söss Kilometer wied weg in’n Oosten de Bahnhoff Veern an de Bahnlien Langwedel–Bremen.

## Footnoten
Amedorf

**Amedorf** is de hoochdüütsche Naam von

* Amedörp, Oort in de Stadt Niestadt in de Region Hannover, Neddersassen,
* Aondörp, Oort in de Gemeen Blenner in’n Landkreis Veern, Neddersassen.