Maximilian Schell

**Maximilian Schell** (* 8. Dezember 1930 in Wien; † 1. Februar 2014 in Innsbruck) weer en Schauspeler, Speelbaas un Filmproduzent mit öösterrieksche un Swiezer Staatstohörigkeit. He weer 1962 mit den *[[Oscar]]* as *Best Dorsteller* uttekent worrn.

## Leven un Wark
Schell weer de Söhn vun den Swiezer Schriever Hermann Ferdinand Schell un de Wiener Schauspelersche Margarethe Noé von Nordberg. He weer de jüngere Broder to Maria un Carl Schell as ok de öllere Broder to Immy Schell. As 1938 Öösterriek an dat natschonalsozialistische Düütsche Riek anslaten worrn is, is de Familie vun Wien wegtogen un na Zürich gahn. Dor is he opwossen un weer künstlerisch ok dör sien Öllern prägt.

An de Züricher Universität – as ok in Basel un München – hett Schell Philosophie, Kunsthistorie un Musik- un Theaterwetenschop studeert. Ok hett he bi den Grasshopper Club Zürich Football speelt. 1952 is he in dat dorstellerische Fack wesselt un hett blangento an’t *Konservatorium Bern* (vundaag: Hoochschool vun de Künst Bern) Klavier studeert. In’n Harvst 1952 füng he an’t Theater Basel as Schauspeler, Speelbaas un Dramaturg an. Na verschedene Statschonen keem he 1959 an de Münchner Kamerspelen. Dat glieke Johr noch hett em Gustaf Gründgens na Hamborg halt.

Enn vun de 1960er Johren speel he in London un hett blangento Warken vun John Osborne un William Shakespeare översett. 1978 övernehm he vun Curd Jürgens de Rull *[[Jedermann]]* bi de Soltborger Festspelen, de he bit 1982 dorstellt hett. As Speelbaas hett he ok Opern inszeneert. 2007 hett he de Operette „Wiener Blut“ vun Johann Strauß mit Spood op de Seebühne in’t öösterrieksche Mörbisch bröcht.

Bekannt worrn is Schell aver ok dör Film un Feernsehn. Al 1955 hett he mit *Kinder, Mütter und ein General* sien eersten Film dreiht. Twee Johren later stünn he in Hollywood vör de Kamera. He speel an de Siet vun Marlon Brando in *The Young Lions* un is mit sien Rull as Afkaat vun Nazi-Verbrekers in Stanley Kramer sien Film *Judgment at Nuremberg* to’n internatschonalen Star worrn. För disse Rull weer he mit den Oscar för den besten Schauspeler uttekent. Enn vun de 1960er Johren füng he ok an, as Produzent un Speelbaas achter de Kamera to arbeiten.

Weltwiet gell Schell as een vun de bekanntsten un spoodrieksten düütschsprakigen Schauspeler. He weer noch eenige mole fakener för den Oscar un annere Priesen vörslahn. Dör de Medien güng ok, dat he dree Johren lang wat mit Soraya harr, de letzte Ehfro vun’n Schah vun Persien. 1985 hett he de russ’sche Schauspelersche Natalja Andreitschenko heiraat, mit de he en Dochter harr. De Eh is 2005 aver scheedt worrn. Vun 2008 an weer he mit de 48 Johr jüngeren Opernsingersche Iva Mihanovic tosamen, de he in’n August 2013 heiraat hett.

Blangen sien Arbeiten an’t Theater un för Film un Feernsehn, hett sik Schell ok mit de Musik un mit de Maleree befaat. Af un an hett he ok schreven oder as Spreker arbeit. Leevt hett he in’n Wessel mol in Los Angeles un mol op’n Öllernhoff in Preitenegg (Kärnten). He tell to de Frünnen vun den tschechischen Schriever un lateren Präsidenten Václav Havel un hett an sien Steed in de Frankforter Paulskark 1989 en Reed vun em vörlest, as Havel keen Verlööf harr uttoreisen, üm sien Fredenspries vun’n Düütschen Bookhannel antonehmen.

## Filmografie (Utwahl)

## Utteken
Maximilian Schell is för sien Filmarbeiten dreeundörtig mol för bekannte Filmpriesen nomineert worrn. 21 mol is he uttekent un ehrt worrn, as to’n Bispeel mit:
* 1961: den *[[NYFCC Award]]* in de Kategorie *Best Schauspeler* för *Judgment at Nuremberg*
* 1962: den *[[Oscar]]* in de Kategorie *[[Oscar/Best Hööftdorsteller|Best Hööftdorsteller]]* för *Judgment at Nuremberg*
* 1962: den *[[Golden Globe]]* in de Kategorie *[[Golden Globe Award/Best Hööftdorsteller – Drama|Best Hööftdorsteller in en Film – Drama]]* för *Judgment at Nuremberg*
* 1977: den *[[NYFCC Award]]* in de Kategorie *Best Nevendorsteller* för *Julia*
* 1984: den *[[Düütschen Filmpries]] in Gold* in de Kategorie *Best Hööftdorsteller* för *Morgen in Alabama*
* 1990: den *[[Düütsche Filmpries|Düütschen Filmpries]]* as *Ehrenpries* för sien Bidrääg to’n düütschen Film
* 1993: den *[[Golden Globe]]* in de Kategorie *[[Golden Globe Award/Best Nevendorsteller – Serie, Mini-Serie oder TV-Film|Best Nevendorsteller in en Feernsehreeg]]* för *Stalin*
* 1999: den *[[Romy (Feernsehpries)|Romy]] in Platin*
* 2000: den *[[Mary Pickford Award]]*
* 2002: den *[[Bambi (Filmpries)|Bambi]]* as Ehrenpries för sien Levenswark
* 2006: den *[[Bayerisch Filmpries|Bayerischen Filmpries]]* as Ehrenpries
* 2009: den *[[Bambi (Filmpries)|Bambi]]* as Ehrenpries för sien Levenswark

## Böker
* *Der Rebell. Eine Erzählung.* C. Bertelsmann, München 1997, ISBN 978-3-570-12181-8.
* *Ich fliege über dunkle Täler oder Etwas fehlt immer. Erinnerungen.* Hoffmann und Campe, Hamburg 2012, ISBN 978-3-455-50178-0.

## Literatur
* Gero von Boehm: *Maximilian Schell. 15. Januar 2001.* Interview in: *Begegnungen. Menschenbilder aus drei Jahrzehnten.* Collection Rolf Heyne, München 2012, ISBN 978-3-89910-443-1, S. 272–281.

## Borns


## Weblenken

* Literatur vun un över Maximilian Schell in’n Kataloog vun de Düütschen Natschonalbökeree
* Maximilian Schell in’t Histoorsche Lexikon vun de Swiez
* Maximilian Schell in’n ''Regie Guide''