Kiel

**Kiel** is de Landshööftstedt vun Sleswig-Holsteen un een traditschoonsriek Universitätsstedt mit 239.526 Inwahners (Stand 31. Dezember 2010). Elk Sümmer, in de lest heel Juni-Week, findt de Kieler Woch statt.

## Historie

* **Kiel** woor twüssen 1233 un 1242 gröndt.
* In'n Middelöller tobehörig to de Hanse
* Na de Erovern vun Sleswig-Holsteen dör Preußen un Öösterriek in’n Düütsch-Däänschen Krieg 1864 Utbuu to’n Marinehaven.
* Kiel woor 1946 ünner britsche Besatten Landshööftstedt vun Sleswig-Holsteen un woor dormools binah heel nü opbuut, för dat de Stadt in’n Tweten Weltkrieg veel Bomben afkregen harr.

## Geografie

Kiel is een vun de wichtigsten Naturhavens an de Oostsee an de Kieler Föör. Dör Kiel löppt wenn ok an de Oostsee liggen de Waterschiednis to de Noordsee. De Stroom Eider, de in de Noordsee mündt, langt an Kieler Stadtrebeet an, ferner ennt de Noord-Oostsee-Kanal in’n Stadtdeel Kiel-Holtenau. Dat Butenland vun Kiel is vun Moränenhümpels präägt un geiht direkt in de Holsteensche Swiez över.

## Politik

## Wichtige Lüüd

* *[[Brösel]]*, Comicteekner, tekent lustige Billergeschichten, tomehrst mit sien Figur Werner
* Carl Loewe, Schriever
* Björn Engholm, Politiker
* Max Planck, Physiker

## Attrakschonen

De gröttste Attrakschoon vun Kiel is de landschaplik Laag an de Föör. Dor kummt de lüttsche Kiel to, dat Raathuus, de Slottpark, de Nikolaikark, de Oper, dat Laboer Ehrmool un dat U-Boot 995 ut’n Tweten Weltkrieg, dat Olympiadörp Schilksee, de Holtenauer Slüüs un de Kiellinie (Kaiafsnitt in de Neegde vun’t Stadtzentrum).

## Weertschop

Kiel is een Verkehrsknotenpunkt sünnerlik för den Fährverkehr na Noordeuropa (Oslo, Göteborg, Klaipeda) un na Russland (Kaliningrad, Sankt Petersborg). Bavento befindt sik in Kiel Maschinenfabriken, Warften un anner Industrie.

## Stadtdeele

Ellerbek is so wat in’t 13.Joorhonnert ontstandt. De Naam vun’t dormoolig Fischerdörp is op de Beek twüssen de Ellers (Erlenbach) trüchtoföhrn. Ingemeendt woor Ellerbek in’t Joor 1910. Hüdigendaags leevt dor so wat 6.000 Inwahners.

Elmschenhagen woor in de eerst 1286 mit Elvereshagen oorkondlik fastschreeven. Översetten kunn een de Naam mit Elk-Tuun (Elchzaun), wat sachs op een Elkholdung verwiest. Sinds 1939 is Elmschenhagen een Stedtdeel vun Kiel. Leeven doon dor hüdigendaags so wat 18.000 Inwahners.

Süden de Stadt liggt Hassee. De Naam Hassee geiht op de Naam Hertse trüch, wat op de Hirschsee wiest. Düsse See givt dat hüdigendaags nich mehr. Oorkondlik fastschreeven woor Hassee in de eerst 1222. To’t 1. April 1910 woor Hassee na Kiel ingemeendt. hüdigendaags leevt in Hassee so wat 12.000 Inwahners.

Mettenhoff geiht trüch op’n Hoff, de üm 1670 to’t Goot Quarnbek hördt harr. De Hoff woor döpt na de Eegner sien Fru ehr Naam. Er Naam wöör Meta von der Wisch. So woor Mettenhoff an’t 1. Juni 1963 ingemeendt mit 526 Inwahners. 1965 begonn de Buu vun een Hoochhuusseedeln. Hüdigendaags leevt in Mettenhoff so wat 20.000 Inwahners.

Schilksee liggt Noorden vun Kiel an de Kieler Föör. De Naam geiht op Grönder Thimmo de Skildekesse trüch. Schilksee woor 1274 in’t Kieler Stedtbook indraagen. Schilksee woor 1959 ingemeendt.

Steenbek is so wat in’t Joor 1798 vun 8 Kätnerslüüd rond üm de Kürbarg (Kürberg) beseedelt worrn. De Naam wiest op’n Steenbek (Steinbach) hen. Ingemeendt woor Steenbek in’t Joor 1909.

Suchsdörp liggt süden de Noord-Oostseekanaal. Oorkondlik fastschreeven woor Suchsdörp in’t Joor 1269. De Naam geiht op de mööglik Grönder Suko trüch. Suchsdörp woor ingemeendt in’t Joor 1958. In Suchsdörp leevt hüdigendaags so wat 8.500 Inwahners.

De Wik liggt direkt an ene Wiek vun de Kieler Föör, süden vun de Noord-Oostseekanaal. Wegen dat is ook de Naam Wik to verklooren. Wik is Ollgermanisch un bedüüt Bucht. Oorspronglik wöör de Wik een Buurndörp, wat so wat in’t 14. Joorhonnert gröndt worrn is. De Wik woor 1893 in Kiel ingemeendt.