Giro d’Italia

De **Giro d’Italia** gellt as dat tweetwichtigst Radsport-Deelstreckenrennen vun de Welt – nah der Tour de France un vör de Vuelta a España. Dat wurrd för Mannlüüd man ok siet 1988 för Fruen (as Giro d’Italia Femminile) utdragen.

## Historie

De Herutgever vun de Gazzetta dello Sport Eugenio Camillo Costamagna un de Redakteure Armando Cougnet un Tullo Morgagni weern, anreegt dör de Tour de France, de Initiatoren vun den eersten Giro. Betallt wurr dat mit Hülp vun den italieenschen Radsportverband, den Corriere della Sera un verscheeden Firmensponsoren.

Siet 1909 wurrd de Giro alljährlich – mit Utnahm vun de Tiet vun den Eersten un Tweeten Weltkrieg – in dree Week in‘ Mai utdragen un führt dorbi in wesselnd Streckenführung quer dör Italien un dat nahe Utland. De eerste Giro d’Italia wurr an‘ 13. Mai 1909 start. De führ in acht Deelstrecken vun Mailand bit Neapel un up anner Route weer torüch nah Mailand, wo an‘ 30. Mai Teelinloop weer. Gesamtsieger wurr Luigi Ganna.

2005 wurr dat Rennen vun de Mannlüüd in de nee schaffen UCI Pro Tour upnommen. De Rundfohrt wurr aber vunwegen den Druck vun de Veranstalter to de Saison 2008 weer ut de Rennserie rutnommen. Siet 2011 hörrt dat Rennen to de Nahfolgeserie UCI World Tour.

## Charakteristik

De Kurs sett sück regelmatig na de landschaplich Gegebenheiten vun Italien ut *Flaaketappen*, de de Sprinter favoriseeren, *middelswoor Deelstrecken*, de sück för Utrietergruppen eignen, un *Hoochgebirgsetappen*, op de de Rundfohrt faken entscheedt wurrd, tosommen. Buterdem finnen meest twee Eenkelltietfohrten statt.

## Palmarès

Den Rekord vun jewiels fiev Gesamtsiegen bi den Giro hollen dree Fohrers: De Italiener Alfredo Binda un Fausto Coppi wunnen tüschen 1925 un 1933 bzw. tüschen 1940 un 1953, de belgisch „Kannibale“ Eddy Merckx wunn tüschen 1968 un 1974.

## Siegerlist

De meest Etappensiege hett Mario Cipollini uptowiesen, de 2003 to’n 42. mal en Deelstreck vun den Giro winnen kunn un dormit den Rekord vun Alfredo Binda (41 Etappensiege) överdrapen hett. Negen Mal wunnen bi een Giro hett 2004 Alessandro Petacchi schafft un dormit en Nahkriegsrekord upstellt.

## Wertungen

De Wertungen folgen dat Reglement vun de Union Cycliste Internationale för Etappenrennen un dat Sonnerreglement vun den Veranstalter RCS MediaGroup.

### Gesamtwertung
De Föhrende vun den Gesamteenzelwertung drocht dat Maglia Rosa – dat italieensch Pendant to dat Geel Trikot vun de Tour de France. De Farvgeven lehnt sück an dat blassrosafarbene Papier vun de Gazzetta dello Sport, den Veranstalter vun den Giro, an.

Bi dat Mannschapstietfohren wurrd de Tiet vun den fievten Fohrer för dat Team wert un för de eerst fiev Fohrers vun dat Team in de Gesamtwertung övernommen. De anner Fohrers vun dat Team wurrd mit hör real Tiet wert. 

Up all Deelstrecken, buten de Tietfohretappen Kriegen de Etappensieger 20, 12 un 8 Sekunn Tietgoodschriften in de Gesamtwertung; de eersten dree vun de Tüschensprints  6, 4 un 2 Sekunn.

### Punktewertung
De Führende vun de Punktewertung kriggt siet 2010 dat Maglia Rossa (root Trikot), bit 2009 dat Maglia Ciclamino (veilchenfarven Trikot). Punkte för dit Klassement kann man bi de Teelankunft un bi en Tüschensprint bi en Deelstreck winnen.  

För de eerst 15 Fohrer in‘t Teel vun en Deelstreck wurrd de Punkte as folgt vergeeven: 25, 20, 16, 14, 12, 10, 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2, 1

Bi de Tüschensprints sünd för de eersten söss Fohrer 8, 6, 4, 3, 2 un 1 Punkte to halen.

Bi Punktgliekheit is entscheedent:
1.&nbsp;De Antall vun de Deelstreckensiege
2.&nbsp;De Antall vun de wunnen Tüschensprints

### Bargwertung
De Führende vun de Bargwertung kriggt dat gröön Trikot (Maglia Verde). Punkte gifft dat up de Tippen vun Bargen bzw. an de hööchst Punkte vun Hügeln. Je länger un swoorer so en Anstieg is, desto mehr Punkte gifft dat. An‘ hööchsten Punkt vun den Giro gifft dat meest Punkte. De Wertung nömmt sück „Cima Coppi“ to Ehren vun den ehmalgen Tour de France-Winner Fausto Coppi.
* Cima Coppi: 21, 15, 9, 5, 3 un 2 un 1 Punkte för de eersten söben Fohrers
* 1.&nbsp;Kategorie: 15, 9, 5, 3, 2 un 1 Punkte för de eersten söss Fohrers
* 2.&nbsp;Kategorie: 9, 5, 3, 2 un 1 Punkte för de eersten fiev Fohrers
* 3.&nbsp;Kategorie: 5, 3, 2 un 1 Punkte för de eersten veer Fohrers
* 4.&nbsp;Kategorie: 3, 2 und 1 Punkte för de eersten dree Fohrers
Eenzig düütsch Winner Fabian Wegmann, de 2004 dat gröön Trikot winnen kunn.

### Witt Trikot
Dat witt Trikot wurrd mit Ünnerbreken siet 1976 an den besten Nahwuchsfohrer ünner 25 Johren vergeven. De Dräger vun dat witt Trikots wurrd anhand vun dat Gesamtklassements ermiddelt, indem all för de Wertung nich relevanten Fohrers rutstreeken wurrd. 

De Wertung "Classifica giovani" wurr tüschen 1995 un 2006 nich utdragen. In de Tüschentiet wurr statt dat Witt Trikot dat Blau Trikot vergeven. 2007 wurr de Wertung un dat Witt Trikot weer inführt.  

Eerst Winner vun dat Witt Trikot in de Historie vun de Rundfohrt weer 1976 de Italiener Alfio Vandi. Eerst Dräger siet de Wedderinführen 2007 weer sien Landsmann Enrico Gasparotto. Da Witt Trikot wunn de Luxemburger Andy Schleck.

### Anner Wertungen
Anner Eenkelwertungen sünd en Wertung för de Tüschensprints *Traguardi Volanti, *de *Premio "Azzurri d´Italia"* en wiedere  Punktwertung, de blots de eerst dree vun en Deelstreck bekiekt un de *Premio Fuga*, för de de Fluchtkilometer tosommentellt wurrn.  Denn gifft dat noch den *Premio della Combativita* (Kamppries), de entgegen sien Naam un anners as de Root Rüggnummer bi de Tour de France en Kombinatschoonswertung is, bi de de eerst söss Fohrers vun en Deelstreck, de eersten fiev vun en Tüschensprint, de eerst veer up de Cima Coppi un en Bargwertung vun de 1. Kategorie, de eersten dree vun en Bargwertung vun de 2. Kategorie un de beide ersten vun en Bargwertung vun de 3. Kategorie Punkte kriegen.

Buterdem gifft dat neben de Gesamtmannschapswertung *Fast Team*, för de de Tieden vun de eerst dree Fohrers vun en Team je Deelstreck tosommentellt wurrn, ok en  Teampunktwertung *Super Team*, in de je Deelstreck för de Eenzelplatzeeren vun de best 20 Fohrers tüschen 20 un een Punkt vergeven wurrn un noch en *Premio Fair Play* för dat Teams mit de minnsten utspraken Strafen.

## Nich mehr dörführt Wertungen

### Blau Trikot
Dat blau Trikot wurr bit insluutend 2005 för den Führenden vun de Intergiro-Wertung vergeven un 2006 as dat Wertungstrikot vun de Kombinatschoonswertung. 

**Intergiro-Wertung*: So wat up de Hälft vun jeder Deelstreck wurr de Wertung für den Intergiro nommen. toeerst wurr de Tiet faststellt, de jeder Fohrer bitt o den Intergiro bruukt hett. In de letzt Johren ergeev sück de Wertung in‘ Wesentlichen ut de Platzeeren bi den Intergiro un blots to en lütten Deel ut de erzielt Tieden. In dat letzt Johr vun dat Utdragen weer de  Intergirowertung en schiere Punktwertung.

**Kombinatschoonswertung*: Di Kombinatschoonswertung sett sück tosommen ut de Ergebnissen vun dat Gesamt-, dat Punkte- un dat Bargklassement, as ok Sprintwertung "110 Gazzetta". De 15 eersten Fohrers vun jeder vun de veer Wertungen kriegen nah jeder Deelstreck Punkte. De eerste vun en Wertung kriggt 15 Punkte, de 15. kriggt noch een  Punkt. Also kann man pro Deelstreek maximal 60 Punkte kriegen. De nah de Additschoon vun all Deelstrecken de meesten Punkte sammelt hett, is de Winner vun de  Kombinatschoonswertung. De bither eenzig Sieger vun disse Wertung is Paolo Savoldelli.

### Swaart Trikot
Tüschen 1946 un 1951 wurr bi den Giro dat „Swaart Trikot“ an den Letztplatzeerten vergeven. Wiel sück aber de „Kamp“ um dat Trikot to en skurrilen Wettbewarv entwickeln dee, wurr dat weer afschafft. 

## Enkeld Nahwiesen un Anmarken


## Weblenken

* Offiziell Websteed (italieensch/engelsch)
* cycling4fans.de to de Historie vun den  Giro
* De Giro d´Italia bi raisport mit Videos to de eenzeln Deelstrecken (italieensch)
* Giro d’Italia bi steephill.tv (engelsch)