open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Heinrich Meibom (Dichter)

**Heinrich Meibom** auk **Heinrich Meibom de Öllere** (* 4. Dezember 1555 in Alverdissen; † 20. September 1625 in Helmstidde) was eun duitsken Historiker un Dichter.

## Lieven
Heinrich Meibom stammt van den aulen Adelsslecht Meibom af.

Heu wurr ol fröh teo eun Waiskind.Süin Vadder, *Martin Meibom* eun evangeelsk Theologe; Konrekter van’r Latüinscheole in Lemge un Paster in Alverdissen, 1556/1557 beliv daud, dor was Heinrich Meibom eun oder tweu Johr auld.
Meibom ging na dat Gymnasium in Lemge, läter up dat Gymnasium in Minnen. 1574 fing heu an os Hiuslehrer för de beuden Söhne van den Bruunswieker Stadtsuperintendanten Martin Chemnitz. Van 1577 an studeer heu an Universität Helmstidde un kreig 1580 den Magistergraad. In’n Johre 1583 kreig heu de Baantje os Perfesser för Dichtkunst un Historie. Heu schreiv man nich blaut veul över de Historie van dat Hertogdom Bruunswiek man bröch auk veule Borns, deu heu sammel, över de middelöllerige Historie van Duitskland riut. Rudolf II.  gaff em den9. Juli 1590 den Poeta Laureatus un em teo eun Eddelmann maak.

## Werke
Süine *Parodiarum horatianarum libri III et sylvarum libri II* (1588) oa auk *Opuscula historica ad res germanicas spectantia* van süinen Grautsuhn mit den sülvigen Nomen Heinrich Meibom in′n Johre 1688 os *Rerum germanicarum scriptores* unner de Luie bröcht.

## Literatuur
* Meibom, Heinrich (der Ältere)In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 16, Duncker & Humblot, Berlin 1990, ISBN 3-428-00197-4, S. 629–631 ([In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 16, Duncker & Humblot, Berlin 1990, ISBN 3-428-00197-4, S. 629–631  Diditalsat]) 
* Meibom, Heinrich (Historiker) In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 21, Duncker & Humblot, Leipzig 1885, S. 187.

## Weblenken
*[Literatuur van un över Heinrich Meibom in’n Katalog van de [Deutsche Nationalbibliothek]]
*[Werke van un över  Heinrich Meibom in’r [Deutsche Digitale Bibliothek|Deutschen Digitalen Bibliothek]
Waldemar Uhde

**Waldemar Uhde** (* 25. Januar 1876 in Groten Garmslä bi Oscherslewwe, † 31. März 1931 ok dor) was en plattdüütschen Schriever un Koopmann.
## Lieven
Uhde was de Suhn van′n Koopmann in Groten Garmslä un ging na dat *Otto-von-Guericke-Gymnasium* in Meideborg. Vör dem dat he sien Abituur maken konn, moss Uhdesik, vanwegen sien süken herte, en un en halv Johr rehabiliteern. Na düsse Tied fing he an in sienen Vadder sienen Laden,den he läter auk övernamm, to arbeden. In’n Johre 1903 maak Uhde sien eerstet plattdüütsket Gedicht publiek. Foidere Gedichte in Dagbläddern folgen. 1907 bröch de Verleger *Gustav Krüger* in Eilslä den Gedichtband *Himmelssnettelken* rut. 
1913 wurr sien plattdüütsken Romaan “Dat Russenjahr” riutbröcht. Baule kammen auk noch annere Böker van em rut, os *Heer und Heimat – ein Kriegs- und Bördebuch* (1916) un de haugdüütske Romaan “Wittenföhr” in’n Johre 1921 even so os en Berg van Gedichten, Vertellsels, Dööntjes in Klennern un Dagbläddern. 
 
He maak sik sümst den 31. März 1931 daud.
Wat Uhde naloten hett is vandage in′n *Börde-Museum* in Unndörp to finnen.
## Werke
***Himmelssnettelken**: Gedichte aus der Börde. Zacharias, Magdeburg-N. [1907]. - 89, II S.V
***Dat Russenjahr (1813)** : Geschichte von ein Bördedarp un sine Lühe. Lenz, Leipzig 1913. - 110 S.
***Heer un Heimat**: Platt- un hochdütsche Geschichten ut de Börde un ut't Feld. Lühr & Dircks, Garn [1916]. - 79 S.
***Mundart-Gedichten** / von Waldemar Uhde. Mit 2 Musikbeil. von Albrecht Schimmel. Köppel, Oschersleben 1925. - 34 S. - (Heimatbilder aus dem Bodeland ; 4)
## Borns
*Magdeburger Bipgraphisches Lexikon (MBL), Indrag to Waldemar Uhde (upropen den 9.März 2016)
*Seelmann, Ernst; Seelmann Wilhelm: Die plattdeutsche Literatur des neunzehnten und zwanzigsten Jahrhunderts. Biobibliographische Zusammenstellung.In: *[[Niederdeutsches Jahrbuch]]*, Jg. 28, 1902, S. 82

## Weblenken
Groten Garmslä

**Groten Garmslä** () is en Oordsdeel van de Stadt Oscherslewwe in’n Landkreis Börde in Sassen-Anholt

## Geografie
Groten Garmslä liggt in’r Meideborger Börde un  üm un bi 11 km ööstlik van Oscherlewwe. De Oord is bi 30 km süüdwestern van Meideborg.

## Historie
Groten Garmalä steiht 937 as *Germesleva* in’r Urkunne van Otto I., wo he Göder bi Garmslä an′t Mauritiusklooster in Meideborg schenkt. En bisken wat läter finnt man den Nomen *Graf Christian von Grimhereslebu* in’n Urkunnen.

### Verwaltungsgeschichte
Groten Garmslä was ene Gemeen in’n Landkreis Oscherlewwe, de 1816 uprichtet wurr, un to prüßischen Provinz Sassen höör. Dür de Reformen van de Verwaltung in’r DDR löös man den Landkreis up un de Kreis Oscherlewwe in’n Bezirk Meideborg, wo auk Groten Garmslöa en Deel van was, wurr nie grünnet.Am 
Den 17. Mai 1990 nööm man den Kreis wedder Landkreis Oscherslewwe umbenannt.. 1994 wurr ut den Kreisen Oscherslewwe un Wanzlewwe  de niege Bördekreis billt. Dür en Reform in’n Johre 2007 foot man düsse Kreise mit den Ohrekreis to de Landkreis Börde tohoop.

Groten Garmslä gleder man den  1. Januar 2003 na de Stadt Oscherlewwe in.

### Religion

De Minsken in Grtoten Garmslä sind evangeelsch-lutheersk präägt un höört teo de Kerkengemeen in Groten Garmslä

För de Kathoolsken is de Kerke St. Marien Unbefleckte Empfängnis in Oscherslewwe tostännig.

## Kultur

Dat 400-jöhrige Barockslott in Groten Garmslä, dat in’n 1999 afbrenn wull en Rechtsrock-Veranstalter kaupen. Man he verköff dat Slott wedder an en Privatmann, de nu de Egner van’t Slott is. 
### Verenen
In Groten Garmslä gifft et enen Sportvereen den *Sportverein Groß Germersleben*. In den oord gifft et auk enen Angelvereen.
## Weertschop un Infrastruktur
Groten Garmslä het ene frewillige Füürwehr.
### Verkehr
Bi 4 km in’n Noordwesten löppt de B 246 längs.
## Söhne un Döchter van Groten Garmslä
*Waldemar Uhde platdüütsch Schriever un Koopmann
## Borns

## Weblenken
*Informatscheon över den Oort
Anthony James Leggett

Sir **Anthony James Leggett** (* 26. März 1938 in Camberwell, Süd-London; † 8. März 2026) weer Perfesser för Physik an der *[[University of Illinois]]* in Urbana. He gellt as anerkannte Autorität in de Theorie vun de Deeptemperaturphysik un wurr för sien Pionierarbeit up dat Rebeet vun de Suprafluidität mit den Nobelpries för Physik 2003 uttekent, de de Grundlagen to dat theoretisch Verständnis vun fleetigen un superfleetigen Helium un anner stark koppelten Superfleetigkeiten leggen deen. He muss sück den Pries aber mit Witali Lasarewitsch Ginsburg un Alexei Alexejewitsch Abrikossow deelen.

He geev dormit de Richt för de Erforschung vun de Quantenphysik makroskopisch dissipativer Systeme un de Gebruuk vun kondenseert Systeme to'n Test vun de Grundlagen vun de Quantenmechanik vör.

## Werdegang
Leggett studeer an de Universität Oxford, wo he 1961 sien Bachelor-Afsluss maaken dee un  1964 bi Dirk ter Haar sien Doktertitel kreeg. Dornah weer he as Postdoc an de University of Illinois at Urbana-Champaign, de Universität Kyoto, in Oxford un Harvard. 1967 wurr he Lecturer un 1978 Perfesser an de University of Sussex. Siet 1983 is he Perfesser an de University of Illinois at Urbana-Champaign. 1972 bit 1974 weer he Gastperfesser an de Universität Tokio, 1976/77 in Ghana un 1983 an de Cornell University.

## Utteknungen
He is Liddmaat vun de National Academy of Sciences (siet 1997), de American Philosophical Society, de American Academy of Arts and Sciences un de Russisch Akademie vun de Wetenschapen. Dorneben is he ''Fellow'' vun de *[[Royal Society]]* (Grootbritannien), de *[[American Physical Society]]* un vun dat *[[American Institute of Physics]]*, as ok *Honorary Fellow* vun dat *[[Institute of Physics]]* (Grootbritannien).

2002 kreeg he den Wolf-Pries in Physik un 1981 den Fritz London Memorial Prize.

## Privates
Leggett is mit Haruko Kinase verheiraadt und hett een Dochter.

## Schriften
* *Physik. Probleme, Themen, Fragen.* Birkhäuser, 1989 (engelsch Original: *The problems of physics.* Oxford University Press, 1987 und 2006)
* *Quantum liquids. Bose condensation and Cooper pairing in condensed matter systems.* Oxford University Press, 2006

## Weblenken

* Anthony Leggett up de Sieden vun den Nobelpries (engelsch)
* Biographie bi de APS
* Schrödingers katze science.orf.at, afropen an' 18. März 2011

## Enkeld Nahwiesen
Antje Harvey

**Antje Harvey**, borene *Misersky* (* 10. Mai 1967 in Meideborg), is en ehmalge düütsch Skilanglöpersche un Biathletin.

## Werdegang
Misersky fung as Skilanglöperin an un wunn 1985 bi de Nordischen Skiweltmeesterschapen in  Seefeld de Bronzemedaille mit de Staffel vun de DDR. As sück hör Vader  Henner Misersky, de bit 1985 as Skilanglooptrainer vun de ostdüütsch Mannschap arbeiten, sück wiegern dee, sien Dochter de för A-Kader verordneten Dopingmiddel to geven, wurr he 1985 fristlos entlaaten. Antje Misersky sülvst muss hör Loopbahn in de DDR afsluuten, se is – ünner Druck sett – ut de Kinner- und Jöögdsportschool uttreeden.
 
1989 kunn se all bevör de Grenz apen gung mit den Biathlon anfangen un wunn bi de Olympisch Winterspelen 1992 in Albertville Gold över 15&nbsp;km (vör Swetlana Wladimirowna Petschorskaja un Myriam Bédard), Sülver över 7,5&nbsp;km un mit de Staffel as ok 1994 in Lillehammer Sülver mit de Staffel. Bi de Weltmeesterschapen 1995 in Antholz wunn se Gold mit de Staffel. In' Weltcup hett se dree Siege haalt un veer wiedere Podiumsplätze. 

In' Fröhjohr 1993 hett se Ian Harvey heiraadt, den se een Johr tovör bi en Amerikareise kennenlehrt harr, un is sietdem ünner de Naam Harvey an den Start gahn. 1995 hett se sück ut den Wettkampsport torüchtrucken un leevt mit hör Mann un de beid Döchter in Heber City (Utah), wo se tosommen mit hör Mann en Sportgeschäft bedrifft. Siet 2000 is se US-amerikaansch Staatsbörger. 

2005 wurr Antje Harvey för hör modig Hollen in Berlin de Heidi-Krieger-Medaille, en Utteken vun den Vereen för Doping-Opfer-Hilfe, tospraaken. 2012 wurrn se un hör Vader in de Hall of Fame vun den Düütschen Sport upnommen.

## Literatur
* Frank Ketterer: ''Ein Preis fürs Nein-Sagen'', In: *[[Die Tageszeitung]]* vom 22. Juli 2005. Abgerufen am 11. März 2016.
* Körtbiografie to: Antje Misersky. In: Wer war wer in der DDR? 5. Ausgabe. Band 2, Ch. Links, Berlin 2010, ISBN 978-3-86153-561-4.

## Weblenken
* Antje Harvey in de Datenbank vun de IBU (engelsch)
* Antje Harvey bzw. Misersky in de Datenbank vun de FIS (engelsch)
* Antje Misersky-Harvey in de Datenbank vun Sportsreference.com (engelsch)
* Antje Harvey in de Hall of Fame des deutschen Sports]
* ''Für Antje Harvey zählt nur noch die Familie'' www.rp-online.de, 16. Januar 2001. Afropen an' 11. März 2016.
* Interview ut 1999
* Interview ut 2015

## Enkeld Nahwiesen
Flagg vun Burkina Faso

De **Flagg vun [[Burkina Faso]]** wurr an' 4. August 1984 offiziell inführt.

## Beschrieven un Bedüüden

De Natschonalflagg bruukt de traditschonellen panafrikaansch Farven. De Flagg is in Root un Gröön horizontal deelt, in de Midden beleggt mit en golden fievzackig Steern.

Root steiht för dat vun de Merteler vun de Revolutschoon vergaaten Bloot un de Opfer vun dat Volk vun Burkina Faso. Gröön steiht för den landwertschaplichen Riekdom vun dat Land, de de  Freude vun dat Volk bewohren sall. De geel Steern führt symbolisch de demokratsche Volksrevolutschoon bi sien glänzenden Fortschritt.

## Historie

Ünner de Naam Bövervolta führ dat Land af den 9. Dezember 1959 en eegen Flagg, de dat nah de Unafhängigkeit vun Frankriek 1960 behollen dee. De Farven vun de Flagg hemm sück vun de Naams vun de dree Hööftströöms vun dat Land Swaart Volta, Witt Volta un Root Volta afleit. De Ähnlichkeit to de swaart-witt-root Flagg vun dat  Düütsch Kaiserriek (3:5) is tofällig. De Präsidentenstandarte wies de glieker Trikolore in en Siedenverhältnis vun 1:1.

1983 keem dat to'n Staatsstriek, de de Inführen vun nee Staatssymbole un -naam folg. De Entwurf stammt vun den Grundschoolmester *Rouamba Adama*, de mit de panafrikaansch Farven un den Afscheed vun en Trikolore düütlich de koloniale Historie en för alle Mal afsluuten wull. De Präsidentenstandarte is weer en 1:1-Version vun de Natschonalflagg.


Bild:Flag of Upper Volta.svg|2:3  Flagg vun Bövervolta
Datei:Presidential Standard of Upper Volta (1959-1984).svg|1:1  Präsidentenstandarte vun Bövervolta


## Anners Wat
An' Natschonalfierdag, den 11. Dezember, is jeder Börger vun Burkina Faso dorto anhollen, de Natschonalflagg to setten.

## Weblenken

* Flags of the World - Burkina Faso (engelsch)

## Enkeld Nahwiesen
Jelena Wladimirowna Melnikowa-Tschepikowa

**Jelena Wladimirowna Melnikowa-Tschepikowa** (russisch: Елена Владимировна Мельникова-Чепикова; * 17. Juni 1971 in Artjomowski) is en ehmalge russische Biathletin.

Jelena Wladimirowna Melnikowa-Tschepikowa is in hör aktiv Tiet för *Profsojuz Swerdlowsk* start. Bi de Junioren-Weltmeesterschapen 1988 un 1989 hett se insgesamt veer Goldmedaillen wunnen. Bi de Utwussen kunn se an dissen Spood aber nich mehr anknütten. Hör gröttsten Spood fier se bi de Olympisch Winterspelen 1992 in Albertville, wo se gemeensam mit Jelena Belowa un Anfissa Reszowa bi de eerst Utdragen vun Biathlon-Wettkämpen för Fruen in dat Staffelrennen de Bronzemedaille för dat Vereente Team winnen kunn. Ok in'  Biathlon-Weltcup reck se mehrfack good Ergevnisse, etwa as se mit mit Jelena Golowina, Reszowa un Iwa Agalakowa 1991 in Ruhpolding dat Staffelrennen winnen kunn. 

Se is mit Sergei Tschepikow verheiraadt.

## Weblenken
* Indrag in de Datenbank vun de IBU (engelsch)
* Indrag in de Datenbank vun Sports-Reference (engelsch)
Philologie

**Philologie** (van Greeksk: Φιλος *philos*: "Leevde" un λογος *logos*: "Woord") is ene akadeemske Diziplin, de mit den schreven Borns van ene Sproke befoot un düsse Borns linguistisk, literatuurkritisk, kulturwetenschoplik un geschichtswetenskoplik examineert un versöökt dör’t akrote un sorgfätige Befoten mit den schreven Borns ehren kulturellen, histoorsken ehre oorsprünglike Form un Bedüden ruut to kriegen.
Een, de sik mit Philogie befoot, nöömt man *Philoloog*.
Et gifft vele verschillen Deelrebeden van’r Philogie, de sik mit verschillen Sproken un Sprooktelgen befoot. Et gifft de klassiske Philogie, de sik mit Latiensk un Auldgreeksk befoot. Man et gifft vele Philologien van modernen Sproken, as de Nedderdüütske Philogie, Frisistik, Nederlandistik, Germanistik, Romanistik un velle annere.

## Philologien (Uutwahl)
Klassische Philologie (Auldphilologie)
* Gräzistik
* Latinistik

Philogie van modernen Sproken – Europa
* Anglistik, tohaupe mit’r Amerikanistik
* Baltistik
* Bohemistik
* Finno-Ugristik (Hungarologie un Fennistik)
* Frisistik
* Germanistik
* Keltologie
* Neogräzistik
* Romanistik (dor mank Hispanistik, Lusitanistik, Katalanistik)
* Skandinavistik
* Slawistik (dor mank Russistik, Polonistik, Serbokroatistik, Sorabistik)

Philologien – Orient, Asien
* Arabistik
* Austronesistik
* Dravidistik
* Hebraistik
* Indologie
* Iranistik
* Japanistik
* Koreanistik
* Mongolistik
* Sinologie
* Thaiistik
* Tibetologie
* Turkologie
* Vietnamistik

Philologien – Afrika
* Ägyptologie
* Äthiopistik

Philogien, de sik mit mehren Sproken befoot
* Afrikanistik
* Altorientalistik (dor mank Assyriologie, Elamistik)
* Indogermanistik
* Kaukasistik
* Semitistik
* Vergliekend Sprookwetenskop

## Borns
Friestaat

**Friestaat** betekent

* Friestaat, historischet Synonym för Republik,
* Friestaat, Provinz in Süüdafrika.
David Antón Guijarro

**David Antón Guijarro** (* 23. Juni 1995 in Murcia) ist en spaansch Schachgrootmeester.

## Schachloopbahn

2014 wunn he bi de Europääsch Eenzelmeesterschapen de Sülvermedaille un harr sück dormit ok för den FIDE World Cup 2015 qualifizeert, wo he denn aber all in de eerst Runn gegen Liviu Dieter Nisipeanu verlor. 2014 wunn he de Spaansch Blitzmeesterschap in Sabiote.

2013 wurr hüm vun de FIDE de Titel Schachgrootmeestertitel tospraaken, nahdem he in dat Johr tovör all Internatschonaler Meester wurrn weer.

2014 nehm he eerstmals för Spanien an de Schacholympiade deel.

## Weblenken
* FIDE-Koort (engelsch)
* Indrag bi olimpbase.org (engelsch)
* Indrag bi 365chess.com
* Partien vun hüm bi chessgames.com (engelsch)

## Enkeld Nahwiesen
Publius Papinius Statius

**Publius Papinius Statius** (* 40 in Neapel ; † um 96) weer en röömschen Schriever in Latiensche Spraak. Sien bekannt Wark is de *[[Thebais]]*, en Epos over den Krieg vun de *Seven gegen Theben*. Ok Gedichte hett he schreven, to allerhand Gelegenheiten, as de *[[Silviae]]*. Dor kann een en Indruck vun kriegen, wie dat in den Krink vun de Literatur to siene Tied togung, un wie dat utsehn hett an’n Hoff vun den röömschen Kaiser Domitian. To siene Tied hefft ok de Epikers Valerius Flaccus un Silius Italicus leevt un schreven, dorto de Satirikers Juvenal un Martial un de Rhetorikperfessor Quintilian.

Hüdigendags gifft dat man wenig Lüde, de em noch kennen doot, man johrhunnertelang weer Statius een vun de bekannsten Dichterslüde ut de latiensche Antike un is unbannig veel lesen wurrn. Bloß Vergil hett dormols mehr tellt, as he. Datt he as Figur in Dante Alighieri siene *[[De göttliche Kummedie|Göttliche Kummedie]]* uptreden deit, wiest, wat he gollen hett. 

## Weblenken
*
Wremerbüttel

**Wremerbüttel** () is en lütten Oort in de Gemeen Wuster Noordseeküst in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. De Oort höört polietsch von öllers bi Wreem mit bi.

## Geografie

De Oort liggt in de Masch von Land Wusten achter’n Diek von de Butenwerser/Noordsee, de üm un bi een Kilometer in’n Westen is. Dat Water ut dat Rebeed flütt över Gravens na de Wremer Waterlöös hen af.

De Naveröörd sünd Wreem in’n Noorden, Sievern in’n Oosten, Eckeleh, Ilkenborg un Hülsen in’n Süden, Hofe un Hungerhörn in’n Süüdwesten un Wremerdeep in’n Westen.

## Historie

### Verwaltungsgeschicht

De Oort weer vör 1852 in dat Wremer Veerdel von dat Kaspel Wreem un hett to dat Vaagdiegericht Land Wusten tohöört. Von 1852 bet 1885 leeg de Oort in’t Amt Dorum un denn in’n Kreis Leh. 1932 is dat Deel von’n Kreis Wersermünn worrn un 1977 denn von’n Landkreis Cuxhoben.

Mit de Gemeenreform in Neddersassen an’n 1. März 1974 is de Gemeen Wreem Deel von de Samtgemeen Land Wusten worrn. To’n 1. Januar 2015 is de Gemeen oplööst un ut de ganze Samtgemeen Land Wusten is tohoop mit de Gemeen Noordholt de ne’e Gemeen Wuster Noordseeküst worrn.

### Inwahnertall

### Religion

Wremerbüttel is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Willehadi-Kark in Wreem.

För de Kathoolschen is de Hillig-Hart-Jesu-Kark in Bremerhoben-Leh tostännig.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

Wremerbüttel liggt an de Landsstraat 129, de in’n Noordoosten na Wreem, Mulsen, Dourm un Millm geiht un in’n Süüdoosten över Dingen un Weddewarden na Speckenbüttel. Von Wreem ut na Oosten löppt de Kreisstraat 66, de in Sievern de L&nbsp;135 krüüzt un bi Debst an de L&nbsp;118 un de L&nbsp;120 ran geiht.

De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremerhoben–Cuxhoben). De Opfohrt 5 Debst liggt so twölv Kilometer in’n Süüdoosten von Wremerbüttel an de L&nbsp;120.

De nächste Bahnhoff is so bi een Kilometer wied weg in’n Oosten de Bahnhoff Wreem an de Bahnlien Bremerhoben–Cuxhoben.

## Footnoten
Innozenz XII.

**Innozenz XII.**, bürgerlich: *Antonio Pignatelli*, (* 13. Juni 1615 in Neapel; † 27. September 1700 in Rom) weer van 1691 bit 1700 Paapst.

## Fröhes Leven
Pignatelli, en Angehöriger vun de neapolitaansch Aristokratie, wurr in dat Jesuiten-Kolleg in Rom optrucken. He is in de karklich Hierarchie upsteegen un wurr vun Päpsten fördert: Urban VIII. hett hüm 1635 to'n Prolegaten vun Urbino nömmt, Innozenz X. to'n Nuntius in Florenz, Alexander VII. to'n päpstlichen Legaten in Polen, Clemens IX. denn to'n päpstlichen Nuntius in Wien. 1681 hett hüm Paapst Innozenz XI. to'n  Kardinal vun de Titelkark San Pancrazio un Arzbischop vun Neapel nömmt.

## Paapstdom
As Papst Alexander VIII. storven weer, keem dat in dat Konklave to Striedigkeiten tüschen de spaansch-kaiserlichen un de franzöösch Partei vun de Kardinäle. An' 12. Juli 1691 wurr  Antonio Pignatelli as Kompromisskandidat to'n neen Paapst wählt.

Sien Pontifikat fung Innozenz XII. mit verscheeden Reformen an. So hett he mit de Bulle *[[Romanum decet Pontificem]]* den Karkenstaat reformeert, indem he de Utstattung vun päpstlich Verwandten mit Ämtern inschränken dee; tosätzlich hett he de gerichtlichen Bestrafungen in Rom scharper maakt.

Ebenfalls streev he dornah, de Disziplin in den Mönksklöstern weer hertostellen. Dat stött aber besünners bi de Mönken up düchtig Kritik. Tosätzlich zentraliseer he mit de in Richtung vun de *Curia Innocentiana* de röömschen Behörden un Gerichte.

Bi de Bevölkerung vun den Karkenstaat weer Innozenz XII. bannig beleevt, man hett hüm den *Vader vun de Armen* nömmt. Dat he so ansehn weer, harr he sien sozial Instellung to verdanken, wiel he en Deel vun de karklich Gelder för karitative Zwecke insetten dee. So hett he de Stadt  Cervia an en nee, gesünderen Standoort uprichten laaten. 

Nahdem Paapst Gregor XIII. in dat 16. Johrhunnert den Klenner reformeert harr, wurr de Johreswessel in wiet Deelen vun Europa dennoch an ünnerscheedlich Daag begahn; neben den 1. Januar weer vör allen de  Wiehnachtsdag (25. Dezember) faken de Dag för den Johreswessel, hier wurr de Tiet bit to’n 1. Januar as Tüschen de Johren betekent. Innozenz XII. legg dorgegen 1691 fast, dat de 31. Dezember as letzt, de 1. Januar as eerst Dag vun en Johr to gellen harr.  

Den König Karl II. von Spanien hett he dorto raaden, de Hartog vun Anjou, den Enkel vun Ludwig XIV., as Arv vun sien Riek intosetten, wat aber den Spaanschen Arvfolgekrieg nich verhinnern kunn.

## Literatur
* Renata Ago: Innocenzo XII. In: Massimo Bray (Hrsg.): Enciclopedia dei Papi, Istituto della Enciclopedia Italiana, Band 3  (Innocenzo VIII, Giovanni Paolo II), Rom 2000, OCLC 313581724 (italieensch)
* Michael Tilly: Innozenz XII. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). Band 2, Bautz, Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8, Sp. 1303–1305.

## Weblenken

* http://gso.gbv.de/DB=1.28/REL?PPN=004306619&RELTYPE=TT&COOKIE=U999,K999,D1.28,E485cc508-d,I0,B9994++++++,SY,A,H12-23,,30-31,,50,,60-61,,73-77,,80,,88-90,NGAST,R79.227.29.162,FN  Druckschriften vun un över Innozenz XII. In dat VD 17
* http://www.newadvent.org/cathen/08022a.htm Catholic Encyclopedia (engelsch)
Daftmill

**Daftmill** is en Whisky-Brenneree bi Cupar, Fife, Schottland. Se weer 2005 vun de Bröder Francis & Ian Cuthbert grünnt. Se tellt dormit to de jüngsten schottischen Brennereen.

## Historie
Dat Land, op den de Destille blangento bedreven warrt, is siet 1984 in’n Besitt vun de Familie Cuthbert. Man, de Familie leeft al siet söss Generatschonen op den Hoff. 2005 is de Destille as een vun de neesten un togliek ok lüttsten schottischen Brennereen grünnt worrn. De Naam *Daftmill* heet översett so veel as „malle Möhl“. De Beek, de an de Farm vörbilöppt, maakt den Indruck, dat he bargop lopen deiht. Dorüm hett he vun de Inheimschen den Naam *Daft Burn* („mall Beek“) kregen. AS op dat Landstück denn de Möhl vun de Farm boet worrn is, weer de Naam *Daft Mill* vun den Beek herleidt.

De Hüüs vun de Destille sünd mehr as 200 Johren oolt. Ünner annern stünn hier fröher en Havermöhl, de aver al lang nich mehr in Bedrief is. De Möhlstenen sünd al in de 1940er Johren wegmaakt worrn, man, ok dorför stünn de Möhl al länger still. De eerste Whisky is an’n 18. Dezember 2005 brennt worrn. En Besökerzentrum gifft dat bi *Daftmill* nich, man kann aver mit de Bedrievers afmaken, wenn een de Destille besöken will.

## Produkschoon

De Destille *Daftmill* höört to dat schottische Whiskyrebeet Lowlands, woneem dat vundaag nich mehr vele Brennereen gifft. Dat Water kummt ut den *Daft Burn*, de dör dat Land vun den Hoff dörlöppt, oder veelmehr ut en privaten Born op’t Land. Afsehn vun dat Meeschfatt un de Brennblasen, de in Rothes maakt worrn sünd, kamt all de anneren Deelen vun Handwarkslüüd ut dat Rebeet sülvst, de in’n Ümkreis vun 10&nbsp;km üm den Hoff wahnen doot.

Dat Meeschfatt (*Mash tun*) faat ruchweg 1 Tünn Meesch. Dat Fermenteren duert mit 96-104 Stünnen teemlich lang för en schottische Destille. De *Wash back* faat ruchweg 5.000&nbsp;l. Brennt warrt in en *wash still* vun 2.500&nbsp;l un en *spirit still* vun ruchweg 1.500&nbsp;l. Lagert warrn schall de Whisky denn tomindst 10 Johren, so dat vun 2016 an mit reguläre Affüllen anfungen warrn schall. 

## Kiek ok
* List vun de schottischen Brennereen

## Weblenken

*Video: Interview mit Francis Cuthbert un Rundgang dör de Brenneree (Youtube – SingleMaltTv) Deel 1
*Video: Interview mit Francis Cuthbert un Rundgang dör de Brenneree (Youtube – SingleMaltTv) Deel 2
*Artikel op Whisky Experts vun’n 27. Dezember 2013

## Borns
Anker Jørgensen

**Anker Jørgensen** (* 13. Juli 1922 in Kopenhagen; † 20. März 2016) weer en däänsch sozialdemokraatsch Politiker. He is in arm Verhältnissen upwussen. 1964 wurr he Liddmaat vun dat däänsch Parlament, un van 5. Oktober 1972 bit 19. Dezember 1973 as ok nochmals van 13. Februar 1975 bit 10. September 1982 weer he däänsch Ministerpräsident.

## Schriften
* *Fra mine dagbøger*. 3 Bd.. Fremad, 1989–1990. ISBN 87-557-1543-5 og ISBN 87-557-1544-3
*# *1972-1975: Bølgegang*
*# *1975-1977: I smult vande*
*# *1978-1982: Brændingen*
* *Fra Christianshavn til Christiansborg : erindringer 1922-1972*, Fremad, 1994. ISBN 87-557-1832-9

## Enkeld Nahwiesen
Lothar Späth

**Lothar Späth** (* 16. November 1937 in Sigmaringen; † 18. März 2016 bi Stuttgart) weer en  düütsch Politiker (CDU) un Manager. Van 1978 bit 1991 weer he Ministerpräsident vun Baden-Württemberg.

Späth wurr in’ Juni 1991 Geschäftsführer vun de *Jenoptik GmbH* in Jena (Rechtsnahfolger vun de VEB Carl Zeiss Jena) un führ de an’ 16. Juni 1998 as Vörstandsvörsitter vun de dorut hervörgahn  Aktiensellschopp Jenoptik AG an de Börse.

Vör sien Leistungen kreeg he ünner annern 1979 dat Groot Bundsverdeenstkrüüz mit Steern un Schullerband. 

## Literatur
* Rudolf Leibinger und Horst Sund (Hrsg.): *Zwischenbilanz. Festschrift für Lothar Späth anlässlich der Fertigstellung des Mischkreuzes der Universität Konstanz*. Universitäts-Verlag Konstanz, Konstanz 1988, XV, 498 S., ISBN 3-87940-337-6. (Mit Bidrääg vun Eberhard Böning, Theopont Diez, Horst Eickmeyer, Helmut Engler, Kurt Georg Kiesinger, Johannes Jochims, Leonhard Neidhart, Götz Wienold, Burkhart Beyerle u. a.)
* Marlis Prinzing: *Lothar Späth – Wandlungen eines Rastlosen*. Orell Füssli Verlag, Zürich 2006, ISBN 3-280-05203-3.
* Stefan Wogawa: *Lothar Späth. Blick hinter eine (Selbst-)Inszenierung*. OWUS e. V., Bad Salzungen 2010. (Reeg Wirtschaft & Politik, Bd. 1)
* Marlis Prinzing, Lothar Späth: *„Wir schaffen das“ – Antworten auf die Krise – Perspektiven für die Zukunft. Marlis Prinzing trifft Lothar Späth.* Kaufmann, Lahr 2009, ISBN 978-3-7806-3089-6.

## Weblenken

* Biographie bi den Düütschen Bundsdag
* DNB-Katalog

## Enkeld Nahwiesen
Biathlon-Weltmeesterschapen 1966

De **7. [[Biathlon-Weltmeesterschapen]]** funnen 1966 in Garmisch-Partenkirchen (Düütschland) statt. De Staffelloop över 4 x 7,5&nbsp;km wurr in dat offizielle Weltmeesterschapsprogramm upnommen. De Mannschap vun de DDR is all vör Anfang vun de Wettkämpe weer afreist, nahdem hör vun de Polizei ünnerseggt wurrn weer, dat DDR-Staatsemblem up de Wettkampkleedasch to dragen.

## Mannlüüd
### Eenzel 20 km



Datum: 4. Februar


### Staffel 4 x 7,5 km



Datum: 6. Februar 1966


## Medaillenspegel
Glenmorangie

**Glenmorangie**  is en Whisky-Brenneree in Tain in de nöördlichen Highlands von Schottland.

## Historie

Nawiesen över dat (verbodene) Brennen vun Whisky in Tain reckt wiet torüch bi in de Tiet üm 1700. Op legalen Weg warrt aver eerst siet 1843 Whisky destilleert, siet de Bröder Matheson de Glenmorangie-Brenneree grünnt hebbt. In de Bowarken vun de Destille weer vörher en Broeree ünnerbröcht. Al 1880 künn de Brenneree Whisky na Italien un in de USA utföhren, 1883 müss de olle Brenneree aver nee opboet warrn. Veer Johren later weer de *Glenmorangie Distillery Co. Ltd.* grünnt. Dat Ünnernehmen bleev bit 1918 in de Hand vun de Familie Matheson. Wegen den Eersten Weltkrieg güng de Produkschoon denn aver torüch un de Brenneree weer an *MacDonald & Muir* verköfft. In de Tiet vun 1931 bit 1936 as ok vun 1941 bit 1944 weer de Brenneree dichtmaakt.

Glenmorangie harr groten Spood un müss dorüm sien Produkschoon mehrmols vergröttern. 1980 weern twee ne’e Brennblasen inboet, 1990 noch mol veer, so dat vundaag mit acht Brennblasen produzeert warrt. Op’n schottischen Markt is de Marke de, de an’n fakensten verköfft warrt. Siet Oktober 2004 höört dat Ünnernehmen to de Grupp *[[Moët Hennessy Louis Vuitton]]* (LVMH), de den Andeel vun de Familie McDonald övernahmen hett. De Familie harr sik na 161 Johren ut dat Whisky-Gewarf torüchtogen. To de eegentliche Brenneree in Tain höört to de *Glenmorangie PLC* ok noch de Brenneree Ardbeg op Islay, de 1997 övernahmen weer.

En Grundsatz, de sik bit hüüt hollen hett, sünd de *16 Men of Tain*. Dat heet, dat in de Destille Glenmorangie jümmer nipp un nau sössteihn Lüüd arbeiten schüllt. In de hüütige Tiet betütt sik dat aver blots noch op de eegentliche Produkschoon vun’n Brennvörgang. Alltohopen sünd in de Destille ruchweg 90 Lüüd anstellt, de deelwies in’n Laden, in’t Lager oder in de Verwaltung arbeit. Butendem is ünner de „16 Men of Tain“ intwüschen ok een Fro.

## Produkschoon

Glenmorangie höört to dat schottische Whiskyrebeet Highlands un betütt sien Water för de Produkschoon ut Borns in de Tarlogie Hills. Dat Molt, dat för den Whisky as Grundlaag deent, warrt vundaag nich mehr sülvst maakt. Liekers warrt bi’n Inkoop dorna keken, dat dat Molt vun Gassen ut dat Rebeet stammt. Bito schall dat Molt blots ’n beten Törfrook hebben. Dat sünnere an de Destille sünd de Brennblasen: mit en Hööch vun tosamen acht Meter un 5,14&nbsp;m över de Brennblaas sünd bi Glenmorangie de hööchsten Brennblasen vun all schottischen Brennereen in Bedrief. De Whisky warrt dordör sünners mild. Brennt warrt mit veer *wash stills* to 11.400&nbsp;l un veer *spirit stills* to 8.200&nbsp;l.

## Kiek ok
* List vun de schottischen Brennereen

## Literatur
* Ralf Bernhardt, Hans Georg Würsching: *The Glenmorangie Single Malt Whisky Collector’s Guide.* Cluaran, Einhausen 2005, ISBN 3-9809344-3-8.
* Charles MacLean (Rutgever): *Whisky. World Guide, Regions, Distillers, Malts, Blends, Tasting Notes.* Dorling Kindersley, London et al. 2008, ISBN 978-0-7566-3349-3.
* Walter Schobert: *Das Whiskylexikon.* Fischer Taschenbuch Verlag, Frankfort an’n Main. 2003, ISBN 978-3-596-15868-3.

## Weblenken
Biathlon-Weltmeesterschapen 1965

De **6. [[Biathlon-Weltmeesterschapen]]** funnen 1965 in Elverum in Norwegen statt.

## Mannlüüd

### Eenzel 20 km



Datum: 20. Februar 1965


### Staffel 4 x 7,5 km (inoffiziell)





## Medaillenspegel
Ansläge vun Brüssel vun März 2016

De **Terroransläge an’n 22. März 2016 in Brüssel** sünd Sprengstoffansläge ween, de in de Gemarken vun de belgische Hööftstadt Brüssel utöövt wurrn sünd. Achter de Ansläge steek de Terrororganisatschoon Islaamschen Staat An'n Morgen vun'n 22. März 2016 hett dat twee Detonatschonen geven an'n Flegerhoben Brüssel un noch en Detonatschoon in de Binnenstadt vun Brüssel an den Metro-Bahnhoff *Maalbeek/Maelbeek* dune bi de Behörden vun de EU. Bi de Ansläge hett dat allerhand Dode un Verwunnte geven. Belgien sien Premierminister Charles Michel hett seggt, dat geev „veel Dode un Verwunnte“. Wie veel dat nu akraat weern, konnen Medien un offizielle Stäen toeerst nich seggen. 
Offiziell hett dat heten, dat weern 35 Lüde to Dode kamen, dormank de dree Terroristen. Mehr as 300 Lüde sünd verwunnt wurrn.

## Belege
Jan Poortvliet

**Jan Poortvliet** (* 21. September 1955 in Arnemuiden) is en nedderlannsch ehmalger Footballspeler, de siet 1996 as Trainer arbeit.

## Karriere

Poortvliet fung sien Loopbahn 1974 bi den Vereen PSV Eindhoven an. In negen Johren bi Eindhoven wunn Poortvliet dreemal den nedderlannschen Meestertitel, eenmal den nedderlannschen Pokal un eenmal den UEFA-Pokal. 1983 wessel he to Roda JC Kerkrade, dornah gung dat wieder nah Frankriek to Olympique Nîmes. Nahdem he dor dree Johr lang speelt harr, wessel he nah Belgien un ünnerschreev en Verdrag bi Royal Antwerpen. Dor bleev he aber blots een Johr un wessel denn weer nah Frankriek to AS Cannes ok weer för een Johr. Dornah leet de Afwehrspeler sien Loopbahn in de Saison 1989/90 bi Eendracht Aalst in Belgien un van 1990 bit 1992 bi den nedderlannschen Vereen VCV Zeeland utklingen.

Internatschonal speel Poortvliet för sien Heimatland Nedderlannen van 1978 bit 1982 19 Mal. He nehm an de Football-Weltmeesterschap 1978 in Argentinien deel un wurr mit de Mannschap dor Viezweltmeester. Poortvliet keem dorbi söss Mal to’n Insatz un kreeg een geel Koort. Twee Johr later nehm he an de Football-Europameesterschap 1980 in Italien deel, is aber dor mit *Oranje* as Dart in de Grupp all in de Vörrunn utscheeden.  

### Trainerkarriere

Poortvliet traineer van 1996 bit 1997 den RBC Roosendaal. Dornah harr he lang Tiet kien Trainerposten. Van 2000 bit 2001 weer he Trainer van den FC Den Bosch. Dornah traineer he dree Johr lang Stormvogels Telstar. In de Saison 2007/08 weer he denn Trainer vun Helmond Sport un wessel to de Saison 2008/09 nah England to’n FC Southampton. Hier is he aber all an’ 23. Januar 2009 torüchtreeden, nahdem de finanziell anslahn Vereen eenige Speler harr verkoopen musst un Poortvliet nu mit en betere Jöögdmannschap up den vörletzten Platz vun de Football League Championship stunn. In de Saison 2009/10 weer he Trainer bi den FC Eindhoven in de nedderlannsch Eerste Divisie, to de Folgesaison hett he bi den Ligankonkurrenten Telstar anhüert. In’ Sömmer 2012 wessel Poortvliet to’n FC Den Bosch, wo he all elf Johr vörher tätig un 2015 immer noch in’ Deenst weer. 

## Erfolge
* Nedderlannsch Footballmeester 1975, 1976 un 1978.
* Nedderlannsch Pokalsieger: 1976
* UEFA-Pokal: 1978

## Weblenken
*Spelerprofil
*Profil Poortvliet up de FIFA Siet

## Enkeld Nahwiesen
Johan Cruyff

**Hendrik Johannes Cruijff** (* 25. April 1947 in Amsterdam; † 24. März 2016 in Barcelona, Spanien), bekannt as **Johan** oder **Johann Cruyff** (), weer en  nedderlannsch Footballspeler un later Footballtrainer..

„Europas Fußballer des Jahrhunderts“ gull as begnadet Speelmaker un weer dat Uthangschild vun den nedderlannschen Football. Cruyff weer Star vun den „totalen Football“ *(totaalvoetbal)*, mit den Ajax Amsterdam sien gröttste  Erfolge recken dee un de Nedderlannsch Natschonalmannschap, för de he in 48 Länderspelen 33 Dooren schaaten hett, bi de WM 1974 Viezweltmeester wurr. Dornah speel he för den FC Barcelona, in den USA un wedder in den Nedderlannen (Feyenoord Rotterdam) bevör he 1984 sien aktiv Loopbahn afsluuten dee. 

Ähnlich spoodriek weer he nahderhen as Trainer för Ajax Amsterdam un den FC Barcelona. In Barcelona prääg he de vun Rinus Michels up den Weg brocht Jöögdakademie La Masia (ut de nahderhen Speler as Cesc Fàbregas, Pep Guardiola un Lionel Messi hervorgungen) un form dat „Dream Team“, dat 1992 eerstmals den Europapokal vun de Landsmeester wunn.

Sien Söhn Jordi Cruyff weer ebenfalls nedderlannsch Football-Natschonalspeler.

König John, as he ok nömmt wurr, weer all siet sien Jöögd en starken Rooker, kreeg nahderhen en Hartinfarkt und is toletzt an Lungenkrebs storven.

## Literatur
* Dietrich Schulze-Marmeling: *Der König und sein Spiel. Johan Cruyff und der Weltfußball.* Die Werkstatt, Chöttingen 2012, ISBN 978-3-89533-845-8.
* Dietrich Schulze-Marmeling: *BARÇA oder: Die Kunst des schönen Spiels.* Die Werkstatt, Chöttingen 2010, ISBN 978-3-89533-720-8.
* Hardy Grüne: *Fussball WM-Enzyklopädie 1930 bis 2010.* Agon, Kassel 2006, ISBN 3-89784-290-4.
* Tom Bender und Ulrich Kühne-Hellmessen: *Verrückter Europacup.* Weltbild, Augsborg 2003, ISBN 3-8289-2003-9.
* David Winner: *Oranje brilliant, das neurotische Genie des holländischen Fußballs.* Kiepenheuer & Witsch, Köln 2008, ISBN 978-3-462-03994-8.

## Weblenken

* Homepage to Johan Cruijff

## Enkeld Nahwiesen
Nick Travis

**Nick Travis**, eegentlich Nicholas Anthony Traviscio (* 16. November 1925 in Philadelphia; † 7. Oktober 1964 in New York City) weer en US-amerikaansch Jazztrompeter. He speel in de Orchester vun Benny Goodman, Woody Herman und Eddie Sauter.

## Leven un Wark
Nick Travis wurr 1942 Berufsmusiker un speel tonächst bi Vido Musso 1942, tietwies ok bi Woody Herman and His Orchestra (1942–44) un Ray McKinley (1946–49), later  bi Benny Goodman (1949). Nah sien Engagement in dat Sauter-Finegan Orchestra van 1953 bit 1956 weer Travis hööftsächlich as Studiomusiker bi den Senner NBC in New York beschäftigt.

In de 1950er Johren entstunnen buterdem Inspelen mit Manny Albam, Tony Aless, Al Cohn, Bill Holman, Elliot Lawrence, Tom Talbert un Zoot Sims as ok en Album ünner eegen Naam. In de fröhen 1960er Johren speel Travis noch up Upnahmen mit  Cannonball Adderley, Bob Brookmeyer, Chris Connor, Eric Dolphy, Dizzy Gillespie, Thelonious Monk, Mark Murphy, Maynard Ferguson un in de Gerry Mulligan Concert Jazz Band.

He is an de Folgen vun en Magengeschwür storven.

## Diskografie (Utwahl)
**As Leader**
* Nick Travis Quintet: *The Panic Is On* (RCA Victor, 1954) mit Al Cohn (ts), John Williams (p), Teddy Kotick (b), Art Mardigan (dr)
**As [[Sideman]]**
* Gerry Mulligan: *Mulligan Plays Mulligan* (Prestige Records, 1951)
* Al Cohn: *Cohn’s Tones*, 1950/53 (Savoy Records, 1956)
* Sauter-Finegan Orchestra *New Directions In Music* (RCA Victor 1952–1958)
* Maynard Ferguson: *The Birdland Dreamband* (Vik, 1956) 
* Zoot Sims: *Zoot!* (Riverside Records, 1956)
* Woody Herman: *The Herd Rides Again ... in Stereo* (Everest Records, 1958)
* Cannonball Adderley: *African Waltz* (Riverside Records, 1961) 
* Dizzy Gillespie: *Carnegie Hall Concert*, 1961 (Verve Records, 1962)
* Mark Murphy: *That’s How I Love The Blues!* (Riverside Records, 1962)
* Stan Getz, Eddie Sauter Orchestra: *Mickey One* (MGM Records, 1965)

## Diskographisch Henwiesen
* *The Jazz Workshop* (RCA, 1955) mit Manny Albam, Joe Newman, Thad Jones, Urbie Green, Bob Brookmeyer, Hal McKusick, Al Cohn, Sol Schlinger, Milt Hinton

## Literatur
* Richard Cook, Brian Morton: *The Penguin Guide to Jazz on CD*. 6. Uplaag, Penguin, London 2002, ISBN 0-14-017949-6
* Liner Notes zu *Sauter Finegan Orchestra - Directions In Music* (RCA Bluebird, 1990)
* Bielefelder Katalog Jazz 1988 & 2001

## Weblenken
•Doug Ramsey: Porträt (2015) in Rifftides

## Anmarken
Ľubomír Ftáčnik

**Ľubomír Ftáčnik** (* 30. Oktober 1957 in Bratislava) is en slowaaksch Schachmeester.

## Werdegang
Ftáčnik hett eerst mit 13 Johren Schachspelen lehrt, dennoch harr he aber all as Jöögdspeler tallriek Erfolge. 1977 wunn he de Jöögdeuropameesterschap in Grunneng un wurr in dat sülvig Johr Tweet bi de Jöögdweltmeesterschap. In dat Johr kreeg he denn ok den Titel Internatschonaler Meester. 1980 kreeg he vun de FIDE den Grootmeestertitel tospraaken.

 
In de 1980er Johren harr he sien spoodriekste Tiet. He wunn de Turniere in Cienfuegos 1980, Esbjerg 1982, Trnava un Travemünn 1983, Altensteig 1987 un dat Baden-Baden-Open 1987. Bi de Dortmunder Schachtage 1981 wurr he Dart, punktgliek mit den Sieger Henadij Kusmin un Jonathan Speelman. Buterdem wunn he in Sydney 1991, Neuchâtel 1996, Forio up de  Insel Ischia 1996, Hamborg 1998, Los Angeles 1999 (deelt mit Tony Miles, Alexander Beliavsky un Suat Atalık), Gold Coast 2000. 2001 wurr he punktgliek Tweet achter Konstantin Landa in Deizisau. He wunn 2002 de Slowaaksch Meesterschap un veer Mal (1981, 1982, 1983 un 1985) de Meesterschap vun de Tschechoslowakei.

He is en profileert Mitarbeiter un Kommentater bi ChessBase.
Bit Juli 2003 weer he ünner de Top 100 vun de Welt. Sien best Elo-Tall weer 2618 (Januar bit Juni 2001).

## Mannschapsschach

### Natschonalmannschap

Ftáčnik hett tonächst de ČSSR bi söben Schacholympiaden vertreeden. Bi de Schacholympiade 1982 in Luzern wunn he mit sien Heimatland Sülver. Ansluutend speel he teihn Mal för de Slowakei. Ftáčnik nehm an fiev Mannschaftseuropameesterschapen (1980 un 1989 för de Tschechoslowakei, 1997, 1999 un 2001 för de Slowakei) deel, wobi he 1980 in Skara dat beste Eenzelergevnis an dat sösste Brett recken dee.

### Vereensschach

Ftáčnik speelt siet 1989 in de düütsch Schachbundsliga, tonächst bit 1991 för den Münchener SC 1836, siet de Saison 1992/93 för den Hamborger SK, mit den he ok tweemal an' European Club Cup deelnommen hett. Bit to dat Saisonenn' 2013/14 harr he van 327 mögelk Bundsligawettkämpen blots söben verpasst. 

Dornebn hett he aber ok för Ligamannschapen in Öösterriek, Nedderlannen, Tschechien un Slowakei speelt. 
## Privates

Ftáčnik is de Bröer vun de Politiker Milan Ftáčnik, de 1998 bit 2002 Bildungsminister in de Slowakei weer un von 2010 bit 2014 Börgermeester vun Bratislava weer. Sien Twilling Jan is Physiker an de Comenius-Universität Bratislava.

## Enkeld Nahwiesen


## Weblenken
* 
* DNB-Katalog
Biathlon-Weltmeesterschapen 1967

De **8. [[Biathlon-Weltmeesterschapen]]** wurrn 1967 in Altenberg in de DDR utdragen. Oort vun de Wettkämpe weern de Anlagen vun de SG Dynamo Zinnwald. 

## Ergevnisse

### Eenzel 20 km





### Staffel 4 x 7,5 km



Datum: 19. Februar 1967


## Medaillenspegel




## Weblenken
*Resultate
Gennadi Nikititsch Olonkin

**Gennadi Nikititsch Olonkin** (russisch: Геннадий Никитич Олонкин; * 6. September 1898 in dat Gouvernement Archangelsk, Russisch Kaiserriek; † 16. September 1960 in Tromsø) weer en russisch-norweegsch Funker un Polarforscher.

## Leben
Olonkin weer de eenzige Söhn ünner twalf Kinner vun en norweegsch Moder un en russischen Vader. 

Van 1918 bit 1925 weer he Funker un Mechaniker up dat Schipp *Maud* vun Roald Amundsen un nehm so ok an de plaant Expeditschoon dör de Noordoostpassage van 1918 bit 1920 deel, de denn aber so nich as plaant dörführt wurrn kunn. 

1926 wurr Olonkin mit den Sankt-Olav-Orden uttekent. He kreeg de norweegsch  Staatsbörgerschap un wurr för dat Norske Meteorologisk Institutt tätig. Af 1958 weer he an den Utbau vun de LORAN-Statschoon vun de NATO up Jan Mayen bedeeligt, deren Wahnsiedlung later nah hüm nömmt wurr. 

Gennadi Olonkin weer verheiraadt un harr en Söhn un twee Döchter. Hüm to Ehren sünd de Siedlung Olonkinbyen un dat Kap Olonkin up Jan Mayen nömmt.

## Weblenken
* polarhistorie.no
Cesare Del Cancia

**Cesare Del Cancia** (* 6. Mai 1915 in Buti; † 25. April 2011 in Pontedera) weer en italieensch Radrennfohrer.

Cesare Del Cancia weer Profi-Radrennfohrer van 1935 bit 1941 un nah den Tweeten Weltkrieg nochmals in dat Johr 1946, kunn aber kien Ergevnisse mehr recken. De gröttste Erfolg in sien Loopbahn weer de Sieg bi *[[Mailand-Sanremo]]* 1937, nahdem her vördem all den Giro dell’Emilia wunnen harr.

1936 wunn Del Cancia *[[Mailand-Turin]]* un dat Rennen *[[Trittico Lombardo|Tre Valli Varesine]]*, 1938 den *[[Giro del Lazio]]*. Bi den *[[Giro d’Italia]]* 1937 wunn he een Deelstreck un keem in de Gesamtwertung up Platz 5. In dat folgen Johr kunn he acht Daag lang bi dit Rennen dat Maglia Rosa dragen, wunn twee Deelstrecken un keem an' Enn' up Platz 7. 1939 reck dat denn noch mal för Platz 8. 

As Cesare Del Cancia in' April 2011 in dat Öller vun 95 Johren dood blieven dee, weer he de öldste noch leven Dräger vun dat Maglia Rosa.

## Weblenken
* Cesare Del Cancia in de Datenbank vun Radsportseiten.net
Elfriede Jelinek

**Elfriede Jelinek** (* 20. Oktober 1946 in Mürzzuschlag) is en öösterrieksch Schrieverwin, de in Wien un München leevt. In dat Johr 2004 kreeg se den  Literaturnobelpries för *„den musikalischen Floot vun Stimmen un Gegenstimmen in Romanen un Dramen, de mit eenzigaardig spraaklich Liedenschap de Absurdität un dwingen Macht vun de sozialen Klischees enthüllen“.*

Elfriede Jelinek schrifft gegen Missstände in dat apenliche, politische, aber ok in dat private Leven vun de öösterrieksch Sellschopp. Dorbi bruukt se en sarkastischen, provokanten Stil, de vun hör Gegnern („Nüstbeschmutzer“-Diskussion), aber ok vun hör sülvst mitünner as  obszön, blasphemisch, vulgär oder höhnisch beschreeven wurr.

Wurr Jelinek in de eerst Johren völfack as Provokateurin ansehn, wurrn hör Arbeiten in letzt Tiet tonehmend as tietpolitisch hööchst sensible Spraakkunst rezipeert.

Se hett buterdem ok Warken vun Thomas Pynchon, Georges Feydeau, Eugène Labiche un Christopher Marlowe översett.

## Privates
Hör Ehe mit Gottfried Hüngsberg wurr schett. 

## Weblenken

* DNB-Katalog]
* Warken vun un över Elfriede Jelinek
* „Elfriede Jelinek Homepage Wien“ mit Texten un utführlich Warkverteeken
* Elfriede Jelinek up de Sieden vun den Nobelpries
See von Ietz

De **See von Ietz** leggt in de KommünIetz in Sleswig-Holsteen. De See is en natürlich Water mit eener maximoalen Deepde von 7,20&nbsp;m. In´n Mittel beträggt de Deepde üm un bi 4,2&nbsp;m.

De Vegetatschon von de See besteiht ut weit verbreededen Arten. Naturnah Hölter an’n Över sin nich do, de Röhrichtgörtel is dörgahns schmoal utbildet. De Unnerwatervegetatschon is jüst wenig utpräggt un sitt sik ut störungs- und eutrophierungsresistente Arten tosammen.

An de Oostöver is en Badestell. In de Nah warrt en Siedlung von de Ahrensborger Kultur vermutet.

## Belege
Johann Wilhelm Preyer

**Johann Wilhelm Preyer** (* 19. Juli 1803 in Rheydt; † 20. Februar 1889 in Düsseldörp) weer en düütsch Maler.

## Familie

De Familie Preyer – bestahnd ut Gustav Preyer, Johann Wilhelm un Louise – hett van 1810 bit Midden vun de 1830er Johren in de Eschweiler Oltstadt wahnt, dat Atelier befunn sück in de Gartenstraße 33 in Düsseldörp. Preyer sien Dochter Emilie Preyer hett ebenfalls Stillleven malt. Sien Söhn Paul hett dorgegen Genrebiller un Porträts malt. Verheiratet weer Preyer mit Emilie Lachenwitz, de Süster vun den Deertenmaler Siegmund Lachenwitz.

## Leven

Preyer hett sien künstlerische Utbillen siet 1822 in Düsseldörp kreegen. Längere Reisen hem hüm 1835 nah Holland, 1837 nah München, 1839 mit Johann Peter Hasenclever un Tamme Weyert Theodor Janssen nah Böveritalien un Venedig führt, 1840 nah Mailand un in de Swiez, 1843 nah Tirol.

He hett ahn Utnahm dat Stillleven bi sorgfältig Detailbehanneln un miniaturenaardig Nahbillen vun de Gegenstände (meest Früchte un Blömen) kultiviert. De meesten vun sien Biller, de de Düsseldörper Malerschool toordnet wurrn, befinnen sück in Amerika, mehrere aber ok in de Berliner Natschonalgalerie un in de Sammlung vun Ravené in Berlin. Auch in der Städtischen Kunstsammlung Düsseldorf befinden sich Bilder von ihm. Einige, wie das *Bockbierbild* (Original in der Pinakothek zu München), sind durch Farbendrucke vervielfältigt.

## Ehrungen

In Eschweiler, wo de Familie siet den 1810er Johren leev, wurr nah hüm un sien  Familienliddmaaten 1974 en Straat in Preyerstraße ümnömmt. Ok in Rheydt gifft dat en  Preyerstraße.

## Kiek ok
* List vun Maler vun de Düsseldörper Malerschool

## Literatur
* Ralf Eschenbrücher: *Der Stillebenmaler Johann Wilhelm Preyer (1803-1889). Beiträge zur Geschichte der Stadt Mönchengladbach 31.* Weiss & Zimmer, Mönchengladbach 1992. .
* Siegfried Weiß, Hans Paffrath (Hrsg.): *Preyer. Mit den Werkverzeichnissen der Gemälde von Johann Wilhelm und Emilie Preyer.* Wienand Verlag, Köln 2009, ISBN 978-3-86832-003-9.

## Weblenken

*''Die Malerfamilie Preyer'' in: Zeit- und Kunstverlag (afropen an’ 28. März 2016)
* Biografie in gdk Galerie der Künstler
* Preyer-Warkverteeken
* Gemälde vun Johann Wilhelm Preyer
* Siegfried Weiß, Hans Paffrath (Hrsg.): ''Johann Wilhelm und Emilie Preyer. Mit den Werkverzeichnissen der Gemälde von Johann Wilhelm und Emilie Preyer''. Düsseldorf 2009, Pdf-Datei in dat Portal ''wienand-koeln.de''
People’s Choice Classic

**People's Choice Classic** (vörmals Down Under Classic) is en austraalsch Straatenradrennen, dat jedes Johr in’ Januar fohren wurrd. 

Dat Eendagsrennen find siet 2006 in Australien rund um Adelaide statt. Eerster Sieger wurr de Robbie McEwen, Rekordwinner vun dat Rennen sünd aber André Greipel un Caleb Ewan, de all dreemal wunnen hemm. 

## Siegerlist

## Weblenken
*  Homepage (engelsch)
René Grelin

**René Grelin** (* 21. September 1942 in Gigny-sur-Saône) is en ehmalger franzöösch Radrennfohrer, de van 1969 bit 1975 Profi weer.  

Sien gröttste  Erfolg weer woll de Sieg 1970 bi de Tour du Haut-Var, de dormals aber noch *Nice-Seillans* heeten dee. An de Tour de France hett he veermal deelnommen, keem aber blots tweemal in’t Teel. Sien best Platzeeren bi de Frankriek-Rundfohrt weer Platz 26 in dat Johr 1973. 

## Weblenken
* René Grelin in de Datenbank vun Radsportseiten.net