Benjamin List

**Benjamin „Ben“ List** (* 11. Januar 1968 in Frankfort an’n Main) is en düütsch Chemiker un Direkter vun de Afdeelen för homogene Katalyse an dat Max-Planck-Institut für Kohlenforschung in Mülheim an der Ruhr. 2021 wurr hüm un David William Cross MacMillan för hör unafhängig vunnanner dörführt Arbeiten to de asymmetrischen Organokatalyse de Nobelpries för Chemie tospraaken.

## Familie
Benjamin List entstammt en grootbörgerlich Frankforter Familie.He is en Oorenkel vun den Nephroloog Franz Volhard un en Ooroorenkel vun den Chemiker Jacob Volhard. He is buterdem Neffe vun Christiane Nüsslein-Volhard, de 1995 den Nobelpries för Physiologie oder Medizin kreeg. Se is de Süster vun sien Moder.

Benjamin „Ben“ List is verheiraadt un hett twee Söhns. Mit sien Familie hett he den Tsunami van’n 26. Dezember 2004 in Khao Lak in Thailand överleeft.

## Leven
Dat Studium vun de Chemie an de Free Universität Berlin hett List 1993 mit Diplom afslooten. Sien Dokterarbeit hett he 1997 an de Johann Wolfgang Goethe-Universität  Frankfort an’n Main bi Johann Mulzer mit dat Thema *Synthese eines [[Cobalamine|Vitamin-B12]]-[[Semicorrin]]s* maakt. Up en Postdoc-Upenholt an dat Scripps Research Institute in La Jolla, USA, mit Arbeiten över katalytische Antikörper folg vun 1999 bit 2003 sien Beropen as Assistant Professor an dat Scripps Research Institute in La Jolla in dat Department för molekulare Biologie. 2003 wurr he tonächst Arbeitsgruppenleiter an dat Max-Planck-Institut für Kohlenforschung, an dat he in’n Juli 2005 Direkter wurr. 

List weer 2005 Gastperfesser an de Gakushūin-Universität, Tokio, Japan, un 2008 an de Sungkyunkwan-Universität in de Republiek Korea. Siet 2004 is he Honorarperfesser an de Universität zu Köln (Institut für Organische Chemie).

## Wirken

Lit gellt as en vun de Begrünner vun de asymmetrischen Organokatalyse, de ahn potentiell gesundheits- un umweltschädliche as ok düer Metallverbindungen utkummt. In‘n Gegensatz to de Enzymkatalyse wurrn dorbi lütt organische Moleküle insett. Insbesünnere hett he de Mögelkeit opdeckt, de Aminoüer Prolin, un dormit en natürlich vörkommend organische Substanz, as effizienten Katalysator för de Herstellung vun optisch aktiven Produkten bi Reaktschonen as de Aldolreaktschoon intosetten. He hett ok nee Methoden vun de textilorganischen Katalyse funnen, bi de lösliche organische Katalysatoren un Textilien bunnen wurrn (to’n Bispeel för de lokale Waterversörgen in afleegen Rebeeden), un vun de asymmetrischen Katalyse (speziell Asymmetric Counteranion-Directed Catalysis, ACDC). Asymmetrische Organokatalyse is besünners wichtig bi bioaktiv organischen Verbindungen, bi de de Chiralität vun de Moleküle entscheedend is, etwa bi de Medikamentenherstellung.

2005 bit 2014 weer List Spreker vun dat DFG-Swoorpunktprogramm 1179 *Organokatalyse*.

Siet 2015 is he Chefherutgever vun *[[Synlett]]*, bi de he all 2011 Herutgever weer. Siet 2005 is he buterdem en vun de Herutgever vun *Synfacts*.

Siet 2018 is List en vun 15 Forschungsleitenden vun dat *Institute for Chemical Reaction Design and Discovery* an de Hokkaido University in Sapporo, Japan.

## Ehrungen un Utteknungen
List kreeg tallriek Pries un Utteknungen. 
* 2003 Carl-Duisberg-Gedächtnispries vun de Gesellschaft Deutscher Chemiker (GDCh) 
* 2004 Dozentenstipendium vun den Fonds der Chemischen Industrie
* 2012 [Otto-Bayer-Pries]
* 2013 [Ruhrpries für Kunst und Wissenschaft
* 2016 Gottfried-Wilhelm-Leibniz-Pries
* 2018 Liddmaat vun de Deutsche Akademie der Naturforscher Leopoldina 
* 2019 Plenarvördrag up den GDCh-Wissenschaftsforum Chemie (*Very Strong and Confined Chiral Acids: Universal Catalysts for Asymmetric Synthesis?*)
* 2021 Nobelpries för Chemie (gemeensam mit David MacMillan) Benjamin List is dormit nah Karl Ziegler de tweet Nobelpriesdräger för Chemie an dat Max-Planck-Institut für Kohlenforschung in Mülheim an der Ruhr.

## Schriften
* Benjamin List, Keiji Maruoka (Hrsg.): *Science of Synthesis : Asymmetric Organocatalysis 1-2*, Thieme Medical Pub, Stuttgart 2012, ISBN 978-3-13-170591-4
* Manfred T. Reetz, Benjamin List, Stefan Jaroch, Hilmar Weinmann (Hrsg.): *Ernst Schering Research Foundation: Organocatalysis*, Springer-Verlag, Berlin 2008, ISBN 978-3-540-73495-6
* Benjamin List, Richard A. Lerner, Carlos F. Barbas: *Proline-Catalyzed Direct Asymmetric Aldol Reactions.* In: Journal of the American Chemical Society, 26. Februar 2000, Band 122, Nummer 10, S. 2395 f. 
* Sonja Mayer, Benjamin List: *Asymmetric Counteranion-Directed Catalysis.* In: Angewandte Chemie International Edition, 19. Juni 2006, Band 45, Nummer 25, S. 4193–4195. 
* Ilija Čorić, Benjamin List: *Asymmetric spiroacetalization catalysed by confined [[Johannes Nicolaus Brønsted|Brønsted]] acids.* In: Nature, März 2012, Ausgabe 483, Nummer 7389, S. 315–319.
* Philip S. J. Kaib, Lucas Schreyer, Sunggi Lee, Roberta Properzi, Benjamin List: *Extremely Active Organocatalysts Enable a Highly Enantioselective Addition of Allyltrimethylsilane to Aldehydes.* In: Angewandte Chemie International Edition, 10. Oktober 2016, Band 55, Nummer 42, S. 13200–13203. 
* Nobuya Tsuji, Jennifer L. Kennemur, Thomas Buyck, Sunggi Lee, Sébastien Prévost, Philip S. J. Kaib, Dmytro Bykov, Christophe Farès, Benjamin List: *Activation of olefins via asymmetric Brønsted acid catalysis.* In: Science, 30. März 2018, Band 359, Nummer 6383, S. 1501–1505. 
* Gavin Chit Tsui, Luping Liu, Benjamin List: *The organocatalytic asymmetric Prins cyclization.* In: Angewandte Chemie International Edition Engelsch, 2015 Jun 22;54(26):7703-6, 
* Diana Yepes, Frank Neese, Benjamin List, Giovanni Bistoni: *Unveiling the Delicate Balance of Steric and Dispersion Interactions in Organocatalysis Using High-Level Computational Methods.* In: Journal of the American Chemical Society. 2020 Feb 19;142(7):3613-3625, PMID 31984734.

## Literatur
* Indrag to Benjamin List in Leopoldina Neugewählte Mitglieder 2018 Halle (Saale) 2019, S. 36 (PDF)

## Weblinks
* Liddmaatsindrag vun  Benjamin List (mit Bild un Curriculum Vitae) bi de Natschonale Akademie vun de Wetenschapen Leopoldina
* Homepage vun Benjamin List an dat Max-Planck-Institut für Kohlenforschung
* Homepage vun Benjamin List an dat *Institute for Chemical Reaction Design and Discovery* vun de Hokkaido University
* Indrag in de Baukemer Hooschoolbibliographie

## Enkeld Nahwiesen