Daron Acemoğlu

**Kamer Daron Acemoğlu** (* 3. September 1967 in Istanbul) is en törksch-amerikaansch Ökonom un Hoochschoollehrer vun armeensch Herkunft. He lehrt siet 1993 an dat Massachusetts Institute of Technology (MIT) un is dor *Elizabeth and James Killian Professor of Economics*. 2019 wurr he to’n Institutsperfesser nöömt.

Acemoğlu is besünners bekannt för sien Arbeiten to de politische Ökonomie bekannt. Sien wetenschapliche Motivatschoon is nah eegen Utseggen, de Oorsaken vun Armoot beter to verstahn. Tosommen mit James Alan Robinson hett he *Economic Origins of Dictatorship and Democracy* (2006) un *[[Warum Nationen scheitern]]* (2012) schreven. Letzteres is en inflootriek Book över den Infloot vun staatlich Institutschonen up de ökonomische Entwicklung vun Natschonen – dat hett en breet wetenschaplich un mediale Debatte utlööst. Acemoğlu sücht sück in de politische Midden un is för en reguleert Marktwertschap. He kommenteert regelmatig verscheeden politische Themen, besünners Technologie, Klimawannel un wertschapliche Ungliekhheit.

Acemoğlu gellt nah en Umfraag ünner US-amerikaansch Wertschapsprofessoren as en vun de best levend Ökonomen ünner 60 Johr. Luut IDEAS/RePEc is he to Tiet de weltwiet an’n tweetfakensten ziteert Wertschapswetenschapler. Buterdem is he dat Open Syllabus Project tofolge en vun de an’n fakensten ziteert Schhriever in Lehrplaans för Universitätskurse in Wertschapswetenschap. 2024 kreeg he gemensam mit Simon Johnson und James Alan Robinson den Alfred-Nobel-Gedächtnispries för Wertschapswetenschapen „för Studien doröver, wu Institutschonen billd wurrn un den Wohlstand beinflooten“.

## Leven
Acemoğlu wurr as Söhn vun armeensch Öllern in Istanbul boren un hett mit 25 Johren sien Master un sien PhD an de London School of Economics (LSE) afslooten. He hett den een Johr lang an de LSE ünnerricht, bevör he an dat MIT wesseln dee

Acemoğlu is *Elizabeth & James Killian Professor* för anwennd Ökonomik as ok *Institute Professor* an dat Massachusetts Institute of Technology. He arbeit buterdem bi dat National Bureau of Economic Research un Centre for Economic Policy Research. Sien Bachelorafsluss kreeg Acemoğlu 1989 vun de Universität York un sien Doktorgrad 1992 vun de London School of Economics and Political Science. Van 2011 bit 2015 weer Acemoglu Herutgever vun de Facktietschrift *[[Econometrica]]*.

## Forschung
As Forscher is he insbesünnere in de Rebeeden Politische Ökonomie, Entwicklungsökonomik, Wassdomstheorie, Technologie, Inkommens- un Lohnungliekheit, Humankapital un Utbillen as ok Arbeitsmarktökonomik tätig.

Sien tosommen mit Simon Johnson un James Alan Robinson herutbrocht Artikel *[[The colonial origins of comparative development]]* (''AER'', 2001) ünnersöcht de Oorsaken för Ünnerscheeden in de Pro-Kopp-Inkommen vun verscheeden Länner. De vun de sülvig Autoren in dat Johr 2002 herutbrocht Artikel *Reversal of Fortune: Geography and Institutions in the Making of the Modern World Income Distribution* reep en Debatte tüschen Acemoğlu un Jeffrey David Sachs över de Oorsaken vun Ünnerentwicklung hervör. In’n Ünnerscheed to Sachs, de Ünnerentwicklung vör allen up geographische Faktoren torüchführt, vertreden Acemoğlu et al. de Ansicht, dat schlechte institutschonelle Rahmenbedingungen den Hööftgrund för Ünnerscheeden in den Grad vun de wertschaplich Entwicklung Tüschen verscheeden ehmalgen Kolonien dorstellen. Dorbi hem de Kolonisatoren nah hör Ünnersöken in den armer Regionen (to’n Bispeel Australien) Institutschonen för Investitschonen (breedere Eegendomsrechte för de Bevölkerung) schafft, wiels in den wohlhabenderen Regionen (to’n Bispeel de fröheren Rebeeden vun de Inkas in Süüdamerika) ehrder to’n Bispeel Twangsarbeit insett wurr un sück de Macht in de Hand vun en lütt Elite befunn (so nöömt Extraktschonsinstitutschonen). Dordör weer dat af dat 19. Johrhunnert to en umdreiht Verhältnissen tüschen armer un wohlhabenderen Kolonien kommen.

Disse Ansatz wurr ünner annern vun Pranab Bardhan as to eurozentristisch kritiseert, wiel de nich de wertschapliche Ünnerentwicklung vun nich oder wenig koloniseerten Staaten as Äthiopien, Thailand oder China verkloren kann.

Siet 2022 tell de Medienkonzern *Clarivate* Acemoğlu wegen de Tall vun de Zitatschonen to de Favoriten up en Nobelpries (Clarivate Citation Laureates), den he 2024 kreeg.

## Utteknungen
* 2005 John-Bates-Clark-Medaille
* 2012 Nemmers-Pries för Wertschapswetenschapen
* 2016 BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Award
* 2019 Weltwertschaplich Pries
* 2023 A.SK Social Science Award
* 2024 Nobelpries för Weertschapswetenschapen

## Liddmaatschapen
* 2005 Econometric Society
* 2006 American Academy of Arts and Sciences
* 2014 National Academy of Sciences
* 2021 American Philosophical Society
* 2021 British Academy

## Schriften

* mit Simon Johnson und James A. Robinson: *[[The colonial origins of comparative development]].* 2001.
* mit James A. Robinson: *Economic Origins of Dictatorship and Democracy.* 2005.
* *Introduction to Modern Economic Growth.* 2008.
* mit James A. Robinson: *Why Nations Fail: The Origins of Power, Prosperity, and Poverty.* 2012.
** Deutsch: *[[Warum Nationen scheitern]]: Die Ursprünge von Macht, Wohlstand und Armut.* übersetzt von Bernd Rullkötter, S. Fischer, Frankfurt am Main 2013, ISBN 978-3-10-000546-5. (*[https://www.spiegel.de/wirtschaft/soziales/daron-acemoglu-und-james-robinsons-buch-why-nations-fail-a-824393.html Nationen und ihr Wohlstand: Schlüssel zum Reichtum],* Rezension von Christian Rickens in *[[Der Spiegel (online)|Spiegel Online]],* 7. April 2012.)
* mit James A. Robinson: *The Narrow Corridor. State, Societies, and the Fate of Liberty.* Penguin, New York 2019.
** Deutsch: *Gleichgewicht der Macht. Der ewige Kampf zwischen Staat und Gesellschaft.* aus dem Englisch von Bernhard Jendricke et al., S. Fischer Verlag, Frankfurt am Main 2019, ISBN 978-3-10-397336-5.
* mit Simon Johnson: *Power and Progress. Our Thousand-Year Struggle Over Technology and Prosperity.* Public Affairs, New York 2023.
** Deutsch: *Macht und Fortschritt. Unser 1000-jähriges Ringen um Technologie und Wohlstand.* Campus, Frankfurt am Main 2023, ISBN 978-3-5935-1794-0.

## Weblinks

* Websiet vun Daron Acemoğlu bi dat MIT mit Curriculum Vitae un Schriftenverteken
* Robert Gavin in‘n Boston Globe to’n Anlaat vun dat Verleehn vun de John Bates Clark Medal.
* 
* Tina Kaiser und Tobias Kaiser: ''Daron Acemoglu. Warum ist dieser Ökonom eine Million Dollar wert?'' In: *Welt Online*, 31. März 2014. (kiek ok in: Welt am Sonntag 13, 30. März 2014, Siet 8.)
* Indrag bi econbiz

## Enkeld Nahwiesen