open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Posthausen

**Posthausen** is en lütten Oort in de Gemeen Machern in’n Landkreis Leipzig, Sassen.

## Geografie

De Oort liggt in de Leipziger Deeplandsbucht. Dat Water ut dat Rebeed flütt över lüttjere Waterlööp na de Parthe hen af.

De Naveröörd sünd Pehritzsch in’n Noorden, Plagwitz in’n Noordoosten, Machern in’n Oosten, Brandis in’n Süden, Beucha un Zweenfurth in’n Süüdwesten, Gerichshain in’n Westen un Cunnersdorf in’n Noordwesten.

## Historie

Posthausen kummt 1378 as *Baschus* toeerst in de Oorkunnen vör, weer in disse Tied aver al en wööstfullen Dörp. Eerst 1696 dükert de Oort wedder as besiedelt in de Oorkunnen vör. De Oort warrt nu al *Posthausen* schreven un is en Schaperee. Later warrt dat denn as Vörwark von dat Riddergood Brandis beschreven.

### Verwaltungsgeschicht

De Oort hett vör 1816 to dat Amt Leipzig tohöört, von 1816 bet 1843 to dat Amt Grimma un denn bet 1856 wedder to dat Amt Leipzig. Von 1856 bet 1875 weer dat Deel von dat Gerichtsamt Brandis un von 1875 bet 1952 von de Amtshauptmannschaft Grimma (hett von 1939 af an Landkreis Grimma heten). Na 1952 weer dat in’n Kreis Wurzen. 1994 is dat Deel von’n Muldentalkreis worrn un 2008 von’n Landkreis Leipzig.

De Oort is von öllers Deel von de Gemeen Gerichshain ween, de an’n 1. März 1994 Deel von de Gemeen Machern worrn is.

### Inwahnertall

### Religion

Posthausen is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Kark Gerichshain.

För de Kathoolschen is de St.-Gertrud-Kark in Engelsdorf tostännig.

## Weertschop un Infrastruktur

För Posthausen is de freewillige Füürwehr Gerichshain mit tostännig.

### Verkehr

Dicht an Posthausen langs löppt de Staatsstraat 43, de in’n Süden na Waldsteinberg un Naunhof geiht un in’n Noorden in de Bundsstraat 6 münnt. De B&nbsp;6 föhrt in’n Westen na Leipzig un in’n Oosten över Machern na Wurzen.

De nächste Autobahn is de Autobahn 14 (Afsnidd Leipzig–Dreeeck Nossen). De Opfohrt 26 Naunhof liggt so söss Kilometer in’n Süden von Posthausen an de S&nbsp;43.

De nächste Bahnhoff is een Kilometer wied weg in’n Westen de Bahnhoff Gerichshain an de Bahnlien Leipzig–Dresden (boot 1837). Düsse Bahnhoff is ok inbunnen in dat Nett von de S-Bahn Middeldüütschland. Von 1838 bet 1998 hett in Posthausen en Göderbahnhoff an düsse Bahnlien bestahn.

## Footnoten
Hintzendörp-Stellsfellen

**Hintzendörp-Stellsfellen** weer en Buurschop un later en Gemeen, de vondaag to de Oortschop Posthusen von de Gemeen Otterbarg in’n Landkreis Veern, Neddersassen, höört.

De Verband bestünn ut de beiden Öörd Hintzendörp un Stellsfellen.

## Historie

Stellsfellen is 1792 op de Oostsied von de Straat grünnt worrn, de vondaag de Landsstraat 155 billt, un Hintzendörp 1793 op de Westsied. De beiden Öörd hebbt tohoop en Buurschop billt, de later as Gemeen bestahn hett.

An’n 1. September 1960 hett sik Hintzendörp-Stellsfellen mit de Gemeen Allerdörp tohoopslaten un dorbi den Naam *Hintzendörp* annahmen. Disse Gemeen hett denn bet to’n 1. Juli 1968 bestahn, as sik de Gemeen mit de dree Gemenen Grasdörp, Giersdörp-Schanzendörp un Wümmingen to de ne’e Gemeen Posthusen tohoopslaten hett. Sietdem besteiht Hintzendörp-Stellsfellen nich mehr. De Gemeen Posthusen hett ok blots veer Johr bestahn un is mit de Gemeenreform in Neddersassen an’n 1. Juli 1972 oplööst un Deel von de Gemeen Otterbarg worrn.

### Verwaltungsgeschicht

De Buurschop hett vör 1852 to de Amtsvaagdie Ahusen (Ünnervaagdie Hintzendörp) in dat Amt Rodenborg tohöört un denn von 1852 bet 1885 to dat Amt Achem. Na 1885 weer dat in’n Kreis Achem. 1932 is dat Deel von’n Kreis Veern worrn.

### Inwahnertall

## Footnoten
Matthäus-Kark (Stellsfellen)

De **Matthäus-Kark** is en Kark von de Sülvstännige Evangeelsch-luthersche Kark (SELK) in dat Dörp Stellsfellen (Gemeen Otterbarg). De Karkengemeen hett üm un bi 60 Maten. Ehren Naam hett se von’n Apostel Matthäus.

## Historie

As 1945 de Düütschen ut de Oostrebeden un Polen verdreven worrn sünd, kemen ok Anhängers von de Evangeelsch-Luthersche Freekark in Polen in’n Landkreis Veern. De Freekark hett sik denn 1946 ümdöfft op *Evangeelsch-Luthersche Flüchtlingsmissions-Kark* un 1951 op *Evangeelsch-Luthersche Bekenntniskark in de Diaspora*. Disse Kark hett ünner annern ok all veer bet söss Weken en Goddsdeenst in de Lukas-Kark in Postdörp (höört to de Hannöversche Landskark) afhollen. Tostännig weer de Pastoor Leopold Zielke ut Ossenbrügge.

An’n 25. Juli 1948 hett sik denn in Postdörp en Karkengemeen billt, de to Anfang 380 Maten harr. 1949 wullen de Christen von de Landskark denn nich mehr, dat de Freechristen de Kark in Posthusen mit bruukt. Dorüm hett de Karkengemeen denn en poor Johr lang Goddsdeensten op’n Saal von dat Gasthuus Cordes in Postdörp afhollen. 1952 hett de Karkengemeen en Grundstück in Stellsfellen köfft un dor in’n Oktober 1954 anfungen de Matthäus-Kark to boon. De Grundsteen is an’n 17. Oktober leggt worrn un inwiehen kunnen se de Kark denn an’n 26. Juni 1955. Aver al in disse Tied weer de Tall von Maten op 181 dalgahn.

Al an’n 12. Oktober 1958 is de Grundsteen för en Anbo leggt worrn, de in’n Harvst 1959 trech weer. En tweten Anbo is in’n Sommer 1995 kamen. In de Tied von November 2000 bet Sommer 2001 is en ne’en Gemeensaal boot worrn.

De eerste Klock hett de Kark 1975 kregen. 1976 hett sik de Evangeelsch-Luthersche Bekenntniskark in de Diaspora de SELK anslaten.

### Pastoorn

* November 1946–Februar 1954: Leopold Zielke
* Juni 1954–September 1960: Alfred Drung (bet 1956 blots Vikar)
* Februar 1961–Juli 1966: Karl Wengenroth
* März 1967–Oktober 1967: Siegfried Schwertner (as Vikar)
* März 1968–Juli 1975: Reinhold Buchholz
* Oktober 1975–September 1986: Adolpho Schimidt
* Dezember 1986–August 1998 : Christoph Schulze
* August 1998–August 2006: Manfred Griesheimer
* November 2006–2010: Christian Neddens

## Weblenken

* Websteed von de Karkengemeen (hoochdüütsch)
Steltkluut

De **Steltkluut** (*Himantopus himantopus*) is en Vagel ut de Familie vun de Kluutvagels (Recurvirostridae). In Middeleuropa is de Steltkluut in’n Sommer hen un wenn mol to sehn, vunwegen datt he wiede Strecken achter sik bringt. Den gröttsten Bestand, de in Middeleuropa bröden deit, gifft dat in dat ungaarsche Siedland mit bit hen to 400 Paare. To’n Anfang vun de 1990er Johre hefft sik Steltkluten ok wedder an’t Neusiedler Meer ansiedelt. Dor weer de Bestand al 1860 utstorven.

## Kennteken

Sunnerlich upfallen doot den Steltkluut siene extrem langen, roden Been un de swatte, nadelfiene, lieke un lange Snavel. Over’t Lief warrt he 33 bit 36&nbsp;cm lang. Dor kaamt 6&nbsp;cm bi up den Snavel. Wenn he flegen deit, reckt siene Been 14 bit 17&nbsp;cm over dat Steertenne rut. Se weert dor nich to de Lengde mit totellt.

## Wo de Steltkluut vorkamen un leven deit
De Steltkluut leevt in Leegwaterzonen mit Sööt-, Brack- oder Soltwater in Lagunen, Salinen un Steppenseen. Mit siene langen Been kann he sien Freten in deep Water söken. Tohuse is he sunnerlich in Middeleuropa sien Süden, an de Kaspische un Swatte See un in de Törkei. To’n Deel kummt he to’n Bröden avers ok na Middeleuropa sien Norden hen. Dat gifft Populatschonen, de bröödt in Noordfrankriek un an den westlichen Donaustroom. De Steltkluut is en Langtrecker un overwintert in Afrika.

## Wie he sik vermehrt

Wie he sik vermehrt, is noch nich toenne unnersocht. Wohrschienlich is dat normol, datt se in de Brödeltied mit een Partner tohopen sünd. Dat Nest warrt inricht up’e Eer, nich wiet af vun Leegwater oder up lüttje Eilannen. Wonnehr Steltkluten mit dat Eierleggen anfangt, hangt vun dat Umto af un ok vun dat Klima. In Süüdeuropa geiht dat al vun Midden Aprilmaand af an los, annerwegens fangt se ehrder twuschen Midden/Enne Mai un Enne Juni an. Normolerwiese weert veer Eier leggt, mit en Afstand vun een bit twee Dage. Bröden doot se 23 bit 24 Dage. Beide Olen maakt dor bi mit. De Jungen gaht glieks ut’n Nest oder en lütt beten later. Mit 28 bit 32 Dage kaamt se alleen torecht.

## Bestand
To’n Anfang vun dat 21. Johrhunnert warrt de Gesamtbestand in Europa taxeert up 37.000 bit 64.000 Paare, de dor bröden doot. De meisten Steltkluten leevt in Spanien, de Törkei un in Russland.

## Kiek ok bi
* List vun Vagels, mit allerhand plattdüütsche Vagelnaams un Naams ut de Naberspraken
* 

## Literatur
* Hans-Günther Bauer, Einhard Bezzel und Wolfgang Fiedler (Rutg.): *Das Kompendium der Vögel Mitteleuropas: Alles über Biologie, Gefährdung und Schutz. Band 1: Nonpasseriformes – Nichtsperlingsvögel*, Aula-Verlag Wiebelsheim, Wiesbaden 2005, ISBN 3-89104-647-2
* Richart Chandler: *Shorebirds of the Northern Hemisphere*. Verlag Christopher Helm, London 2009, ISBN 978-1-4081-0790-4
* L. Svensson, P. J. Grant, K. Mullarney, D. Zetterström: *Der neue Kosmos-Vogelführer - Alle Arten Europas, Nordafrikas und Vorderasiens.* Franckh-Kosmos Verlags-GmbH & Co., Stuttgart 1999, ISBN 3-440-07720-9

## Belege


## Weblenken
Vizelin

**Vizelin** (ok: Vicelin, Wissel, Witzel, Vicelinus; * üm 1090 in Hameln; † 12. Dezember 1154 in Niemünster) weer Bischop vun Olenborg in Holsteen un Missionar in Oostholsteen. He is en Hilliger in de Röömsch-kathoolsche Kark.
Rollmannshoff

De **Rollmannshoff** () weer en Hoff in de Gemeen Visselhöövd in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen. De Oort is vondaag aver kumplett mit Visselhöövd tohoopwussen. Binnen de Gemeen höört dat Rebeed to de polietsche Oortschop Visselhöövd.

## Geografie

De Oort leeg in’n Westen von de Lümbörger Heid. Dat Water ut dat Rebeed flütt över’n Visselbeek af.

De histoorschen Öörd ümto weren Bookholt, Wööstenhoff un Affwinkel in’n Noorden, Visselhöövd in’n Oosten, Kedenborg in’n Süden, Wehnsen un Jeddingen in’n Süüdwesten, Nindörp in’n Westen un Grapenmöhlen in’n Noordwesten.

## Historie

De Rollmannshoff weer en enkelten Hoff. Eerst nadem 1873 de Bahnlien Ülzen–Langwedel apenmaakt hett un de Hoff dicht bi’n ne’en Bahnhoff Visselhöövd to liggen keem, sünd dor en Reeg ne’e Hüüs boot worrn.

Von 1842 bet 1909 leeg de Karkhoff von Visselhöövd op Land, dat vörher en Acker von’n Rollmannshoff weer. Vondaag warrt düsse ole Karkhoff as Stadtpark bruukt.

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Stellich in’n Kanton Wasra höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

De Oort hett vör 1885 to de Amtsvaagdie Visselhöövd in dat Amt Rodenborg tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Rodenborg, de 1977 mit’n Landkreis Bremervöör to’n ne’en un grötteren Landkreis Rodenborg tohoopgahn is.

De Oort weer von öllers Deel von de Buurschop un later de Gemeen Nindörp, de an’n 1. März 1974 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Visselhöövd worrn is. Binnen de Gemeen höört Rollmannshoff nu aver to de Oortschop Visselhöövd.

### Inwahnertall

### Religion

Rollmannshoff is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Johannis-Kark in Visselhöövd.

För de Kathoolschen weer von 1852 bet 1960 de Kapell op Slott Kedenborg tostännig. Nu is de Hart-Jesu-Kark in Visselhöövd tostännig, de siet 1. August 2004 to de Karkengemeen St. Maria von’n hilligen Rosenkranz in Wasra tohöört.

## Footnoten
Postdörp

**Postdörp** (oder ok **Posthusen**; hoochdüütsch *Posthausen*) is en Dörp in de Gemeen Otterbarg in’n Landkreis Veern, Neddersassen. Binnen de Gemeen Otterbarg höört de Oort to de polietsche Oortschop Posthusen.

## Geografie

De Oort liggt in dat Hellweger Moor. Dat Water ut dat Rebeed warrt över Gravens na de Wümm hen afföhrt.

De Naveröörd sünd Wümmingen un Evernhusen in’n Noorden, Hellweeg in’n Noordoosten, Stell in’n Oosten, Hoberloo in’n Süüdoosten, Stellsfellen un Hintzendörp in’n Süden, Grasdörp un Giersdörp in’n Süüdwesten, Middeldörp unSchanzendörp in’n Westen un Rootlook in’n Noordwesten.

## Historie

De Oort is 1792 as Moorkolonie in dat Hellweger Moor grünnt worrn.

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Karkwals in’n Kanton Rodenborg höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

De Oort hett vör 1852 to de Amtsvaagdie Ahusen (Ünnervaagdie Hintzendörp) in dat Amt Rodenborg tohöört un denn von 1852 bet 1885 to dat Amt Achem. Na 1885 weer dat in’n Kreis Achem. 1932 is dat Deel von’n Kreis Veern worrn.

De Oort hett fröher mit Middeldörp, Rootlook un Wümmingen de Gemeen Wümmingen billt, de sik an’n 1. Juli 1968 mit dree annere Gemenen to de Gemeen Posthusen tohoopslaten hett. De Gemeen Posthusen wedder is an’n 1. Juli 1972 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Otterbarg worrn. Sietdem billt Posthusen binnen de Gemeen Otterbarg en Oortschop.

### Inwahnertall

### Religion

Postdörp is evangeelsch-luthersch präägt un billt mit de Lukas-Kark en egen Kaspel. Düsse Kark is 1852 nee boot worrn. Vörher hett de Oort to dat Kaspel von de Marien-Kark in Ahusen tohöört.

För de Kathoolschen is de St.-Matthias-Kark in Achem tostännig.

De Karkhoff Postdörp liggt rund üm de Lukas-Kark.

## Kultur

### Verenen

De Schüttenvereen Postdörp is 1921 grünnt worrn.

## Weertschop un Infrastruktur

Postdörp hett en egene freewillige Füürwehr, de 1900 grünnt worrn is.

Dat gröttste Ünnernehmen in Postdörp is dat Inkoopzentrum Dodenhof.

### Verkehr

Dör Postdörp löppt de Landsstraat 155, de in’n Noordwesten över Wümmingen na Otterbarg an de L&nbsp;168 ran geiht un in’n Süüdoosten över Stellsfellen, Hintzendörp un Allerdörp na Völkersen un bi Nindörp an de L&nbsp;158 ran. Von de L&nbsp;155 na Westen geiht de Kreisstraat 5 af, de över Middeldörp, Giersdörp un Schanzendörp na Bassen an de L&nbsp;156 ran föhrt. Na Oosten geiht in Postdörp von de L&nbsp;155 en lüttjere Straat af, de na Stell un Hellweeg föhrt.

De nächste Autobahn is de Autobahn 1 (Afsnidd Hamborg–Bremen). De Opfohrt 51 Posthusen liggt so dree Kilometer in’n Noordwesten von Postdörp an de L&nbsp;155.

De nächste Bahnhoff is so bi fiev Kilometer wied weg in’n Noordwesten de Bahnhoff Otterbarg an de Bahnlien Hamborg–Bremen.

### Scholen

De Oort hett mit de Grundschool Posthusen en egen School. Na de 4. Klass wesselt se in de Regel op de Oberschool Wümmschool in Otterbarg oder op dat Gymnasium Otterbarg.

## Footnoten
Quäkers

**Quäkers** (ok: Frünnen) sünd Liddmaten vun de **Religiööse Sellschop vun de Frünnen**. De Grünner heet George Fox. De Quäkers glöövt, dat wat vun Gott in jede Minsch is. Se nöömt dat ok de "innerlik Licht". Se hebbt kene Pasters. Dat gifft 300.000 Quäkers in de ganze Welt, in Düütschland üm  300. In Noorddüütschland gifft dat Köppels in Bad Pyrmont, Bremen, Hamborg, Hannober en Ollnborg.

## Weblenken

* Quäkers in Düütschland
Schapereen bi Brookel

**Olenbossel**, **Bösenkamp** un **Stell** () weren dree Schapereen, de to dat Dörp Brookel mit bihöört hebbt. Vondaag höört dat Rebeed to de Gemeen Brookel (Samtgemeen Bootel) in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen.

## Geografie

De Schapereen legen in’n Westen von de Lümbörger Heid. Dat Water ut dat Rebeed flütt vöer Gravens na de Veers un de Wiedau hen af.

De Öörd ümto weren Westervees in’n Noorden, Deepen in’n Noordoosten, Hemslingen in’n Süüdoosten, Trochel un Brookel in’n Noorden, Wensbrook in’n Süüdwesten, Rodenborg in’n Westen un Wohlsdörp un Badlsdörp in’n Noordwesten.

## Historie

Olenbossel () kummt 1587 toeerst in de Oorkunnen vör.

Bösenkamp ()

Stell ()

In dat 19. Johrhunnert sünd de dree Schapereen all verswunnen.

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hebbt de Schapereen to de Mairie Rodenborg in’n Kanton Rodenborg höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

De Schapereen hebbt to de Huusvaagdie Rodenborg in dat Amt Rodenborg tohöört.

### Inwahnertall

Olenbossel:

Bösenkamp:

Stell:

### Religion

De dree Schapereen weren evangeelsch-luthersch präägt un hebbt to dat Kaspel von de Hillig-Krüüz-Kark in Brookel höört.

## Footnoten
George Fox

**George Fox** (* Juli 1624 in Drayton-in-the-Clay, Leicestershire, vundaag Fenny Drayton; † 13. Januar 1691 in London) weer en Grünner vun de Quäkers („Religiööse Sellschop vun de Frünnen“).

## Gedenkdag
* evangeelsch: 14. Januar 
* anglikaansch: 13. Januar
Worth (Heemsbünnen)

**Worth** () is en Dörp in de Gemeen Heemsbünnen (Samtgemeen Bootel) in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen.

## Geografie

De Oort liggt in’n Westen von de Lümbörger Heid twüschen Rodau un Wiedau. In’n Süüdoosten liggt dat Holt Hartwedel.

De Naveröörd sünd Heemsbünnen, Wensbrook un Brookel in’n Noordoosten, Bootel in’n Süüdoosten, Hast un Hassel in’n Süden, de Hartmannshoff un Grafel in’n Süüdwesten un Rodenborg in’n Noordwesten.

## Historie

Worth höört to de Waterdörper.

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Rodenborg in’n Kanton Rodenborg höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

De Oort hett vör 1885 to de Huusvaagdie Rodenborg in dat Amt Rodenborg tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Rodenborg, de 1977 mit’n Landkreis Bremervöör tohoopgahn is un den hüdigen Landkreis Rodenborg billt hett.

De Oort weer fröher en egenstännige Gemeen, is aver 1928/1929 denn an de Gemeen Hast kamen, de an’n 1. März 1974 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Heemsbünnen worrn is.

### Inwahnertall

### Religion

Worth is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Stadtkark in Rodenborg.

För de Kathoolschen is de Corpus-Christi-Kark in Rodenborg tostännig.

De Karkhoff Hast/Worth liggt op halven Weg twüschen de beiden Dörper.

## Kultur

### Verenen

Schüttensport warrt in’n Schüttenvereen Waterdörper bedreven, de an’n 10. August 1919 in Worth grünnt worrn is.

För de Dörpvereens gifft dat dat Dörpgemeenschopshuus, dat twüschen Worth un Hast steiht.

## Weertschop un Infrastruktur

För Worth is de freewillige Füürwehr Hast mit tostännig, de ehr Sprüttenhuus op halven Weg twüschen de Dörper hett.

### Verkehr

Dör Worth löppt de Kreisstraat 206, de in’n Noorden an de Bundsstraat 71 ran geiht un in’n Süüdwesten över Hast na de B&nbsp;440 un wieder na Karkwals un Süderwals. De B&nbsp;71 föhrt in’n Noordwesten na Rodenborg un Zeven un in’n Süüdoosten över Brookel un Hemslingen na Neenkerken un Soltau. De B&nbsp;440 föhrt in’n Noordwesten na Rodenborg an de B&nbsp;215 un in’n Süüdoosten na Wittörp un Visselhöövd. En lüttjere Straat löppt in’n Oosten von Worth na de K&nbsp;239, de na Bootel geiht.

De nächste Autobahn is de Autobahn 1 (Afsnidd Hamborg–Bremen). De Opfohrt 49 Bokel liggt so 19 Kilometer in’n Noordwesten von Worth an de B&nbsp;71. De Opfohrt 25 Veern-Noord op de Autobahn 27 liggt so 23 Kilometer in’n Süüdwesten an de B&nbsp;215.

De nächste Bahnhoff is so bi söss Kilometer wied weg in’n Noordwesten de Bahnhoff Rodenborg an de Bahnlien Hamborg–Bremen. Von 1906 bet 1958 hett dat ok Personenverkehr op de Bahnlien Bremervöör–Wasra geven. De Bahnhoff Heemsbünnen leeg veer Kilometer in’n Noordoosten.

## Footnoten
Varel (Gemeen Scheeßl)

**Varel** () is en lütten Oort in de Gemeen Scheeßl in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen. Binnen de Gemeen höört de Oort to de polietsche Oortschop Scheeßl.

Vondaag is de Oort Scheeßl bet dicht an Varel ranwussen.

## Geografie

De Oort liggt in’n Westen von de Lümbörger Heid an dat Süüdöver von de Wümm.

De Naveröörd sünd Helsch un Griemshoop in’n Noorden, Rehr un Lauenbrüch in’n Noordoosten, Oostervees un Westervees in’n Süüdoosten, Scheeßl un Jeersdörp in’n Süüdwesten, Westeresch in’n Westen un Wenkeloh un Hunhoorn in’n Noordwesten.

## Historie

En Buurnhuus ut Varel is afboot un in Stood wedder opboot worrn. Dat Gebüüd is 1912 in Stood inwieht un dor as Gasthuus in dat Museum op de Insel bruukt worrn. 1992 is dat Gebüüd dör en Füürböter kumplett afbrennt.

### Verwaltungsgeschicht

De Oort hett vör 1885 to de Amtsvaagdie Scheeßl in dat Amt Rodenborg tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Rodenborg, de 1977 mit’n Landkreis Bremervöör to’n ne’en un grötteren Landkreis Rodenborg tohoopgahn is.

De Oort höört al von öllers bi de Gemeen Scheeßl mit bi, de an’n 1. März 1974 mit de Gemeenreform in Neddersassen düüdlich grötter worrn is. Sietdem höört de Oort binnen de Gemeen to de Oortschop Scheeßl.

### Inwahnertall

### Religion

Varel is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Lucas-Kark in Scheeßl.

För de Kathoolschen is de Corpus-Christi-Kark in Rodenborg tostännig.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

Nich wied af von Varel löppt de Bundsstraat 75 langs, de in’n Noordoosten över Lauenbrüch un Töst na Bookholt geiht un in’n Süüdwesten över Scheeßl na Rodenborg un Otterbarg. En Stück in’n Süden von Varel liggt de Krüzung von de B&nbsp;75 mit de Landsstraten L&nbsp;130 un L&nbsp;131. De L&nbsp;130 föhrt in’n Noorden över Helsch un Homersen na Zittens un de L&nbsp;131 in’n Süüdoosten över Westervees un Deepen na Hemslingen.

De nächste Autobahn is de Autobahn 1 (Afsnidd Hamborg–Bremen). De Opfohrt 47 Zittens liggt so 14 Kilometer in’n Noorden von Varel an de L&nbsp;130.

De nächste Bahnhoff is so bi dree Kilometer wied weg in’n Süden de Bahnhoff Scheeßl an de Bahnlien Hamborg–Bremen.

## Footnoten
Deepen

**Deepen** () is en lütt Dörp in de Gemeen Scheeßl in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen. Binnen de gemeen höört dat to de polietsche Ortschop Oostervees.

De Oort besteiht ut twee Delen Groten Deepen direkt an de Veers un Lüttjen Deepen en Stück wieder na Noordwesten.
## Geografie

De Oort liggt in’n Westen von de Lümbörger Heid an de Veers.

De Naveröörd sünd Oostervees in’n Noorden, Eenloh, Fintel un Grotenwe in’n Noordoosten, Schultenwe, Lünzen un Riep in’n Oosten, Grauen un Täwel in’n Süüdoosten, Hemslingen in’n Süden, Brookel un Wensbrook in’n Süüdwesten un Badlsdörp un Westervees in’n Noordwesten.

## Historie

Deepen kummt üm 1320 as *in Depene* toeerst in de Oorkunnen vör.

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Lauenbrüch in’n Kanton Töst höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

De Oort hett vör 1885 to de Amtsvaagdie Scheeßl in dat Amt Rodenborg tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Rodenborg, de 1977 mit’n Landkreis Bremervöör to’n ne’en un grötteren Landkreis Rodenborg tohoopgahn is.

De Oort hett von öllers bi de Buurschop un later de Gemeen Oostervees mit tohöört, de an’n 1. März 1974 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Scheeßl worrn is. Sietdem höört de Oort to de Oortschop Oostervees binnen de Gemeen Scheeßl.

### Inwahnertall

### Religion

Deepen is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Lucas-Kark in Scheeßl.

För de Kathoolschen is de Corpus-Christi-Kark in Rodenborg tostännig.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

Dör Deepen löppt de Landsstraat 131, de in’n Noordwesten över Westervees na Scheeßl an de Bundsstraat 75 ran geiht un in’n Süden na Hemslingen an de L&nbsp;170. De L&nbsp;170 föhrt direkt in Hemslingen an de B&nbsp;71 un in’n Oosten över Grauen un Lünzen na Snevern. De B&nbsp;75 geiht von Scheeßl in’n Süüdwesten na Rodenborg un Otterbarg un in’n Noordoosten över Lauenbrüch na Töst un Bookholt. En lüttjere Straat löppt von Deepen in’n Oosten na Rieper Moor un an de Kreisstraat 236.

De nächste Autobahn is de Autobahn 1 (Afsnidd Hamborg–Bremen). De Opfohrten 48 Elsdörp un 47 Zittens doot all beid so 23 Kilometer in’n Noordwesten/Noorden von Deepen liggen.

De nächste Bahnhoff is so bi acht Kilometer wied weg in’n Noordwesten de Bahnhoff Scheeßl an de Bahnlien Hamborg–Bremen.

### Scholen

De Kinner ut Deepen gaht na de Grundschool Scheeßl. De eerste School hett Deepen 1835 kregen. Vörher güngen de Kinner in Oostervees na School. De School bestünn blots ut en enkelte Kamer, de meedt worrn is. Dat eerste egene Schoolhuus keem 1904. 1959 is en neet Schoolhuus för de Volksschool trech worrn, dat denn aver blots noch bet 1966 bruukt worrn is. Do is de School dichtmaakt worrn un de Kinner kemen na Hemslingen un later na Scheeßl.

## Footnoten
Proppenvereen

Een **Proppenvereen** is een sozial Vereen; sin Liddmaten mööt jümmer een Proppen dragen.
Wenn twee Liddmaten sik drepen, don kunn elk von ennen verlangen, dat de annere sien Proppen obwiest.
Een Liddmaat wecker sien Proppen neet wiesen kunn, öberlingen wiel he en ohuus vergeeten hett, muß een lütte Geldstraaf bö'rappen.
Dat Gild, weck uür düsse Geldstraafn gesammeld ward,ward gebruket ümme to kaupen Beer för dat naichste Verenesdrööpen.
Proppenvereene givt et towenigstens siet de Midd vun den twintigsten johrhunnert in Bayern.
Hen un wer ünnerstütten Proppenvereene ook Mildgeven.
Et givt moer os hunnert Proppenvereene in Bayern.

## Footnoten
Johan De Muynck

**Johan De Muynck** (* 30. Mai 1948 in Sleidinge) is en ehmalger belgisch Radrennfohrer.

Sien Profikarriere düer van 1970 bit 1984. Sien eerst gröttere Spood weer 1973 de Sieg bi dat Rennen Piel vun Brabant. Fiev Johr later kunn he de Gesamtwertung vun den Giro d’Italia vör Gianbattista Baronchelli un Francesco Moser winnen. Ok bi anner Rundfohrten kunn he mehrere Deelstrecken winnen. 

## Wat he schafft hett
* 1973 Piel vun Brabant
* 1976 Tour de Romandie
* 1978 Giro d’Italia
* 1980 4. Platz bi de Tour de France

## Teams
* Belgisch Natschonalteam (1970)
* Flandria-Mars (1971)
* Flandria-Beaulieu (1972)
* Flandria-Carpenter (1973)
* Brooklyn (1974–1977)
* Bianchi-Faema (1978–1979)
* Splendor-Admiral (1980)
* Splendor-Wickes (1981)
* La Redoute-Motobécane (1982–1984)

## Weblenken
* Johan De Muynck in de Datenbank vun Radsportseiten.net
* Johan De Muynck up de Sieden vun de Tour de France (franzöösch)
Katarína Studeníková

**Katarína Studeníková** (* 2. September 1972 in Bratislava, Tschechoslowakei) is en ehmalge slowaaksch Tennisspelerin.

## Karriere
Studeníková, de an leevsten un besten up Hartplatz speel, harr hör eerst Speel in dat Hööftfeld vun en WTA-Turnier 1993 bi de Amway Classic in Auckland gegen Nicole Arendt, gegen de de mit 4:6 un 1:6 verlor.

En vun hör gröttst Karriererfolge kunn se 1996 fiern, as se Monica Seles in de tweet Runn in Wimbledon besiegen dee. 

1996 nehm se för de Slowakei an de Olympisch Spelen in Atlanta eel, se verlor dor aber all in de eerst Runn mit 2:6 un 3:6 gegen Ai Sugiyama.

För de slowaaksch Fed-Cup-Mannschaft hett se je dree Eenzel- un Düppelpartien bestreeden, vun de se twee in' Eenzel un een in' Düppel wunn.

Hör best Platzeeren in de Tennis-Weltranglist weer Platz 23 an' 31. Dezember 1996.

## Weblenken
* ITF-Profil (engelsch)
Hamerkopp-Plattworm

De **Hamerkopp-Plattworm** (*Bipalium kewense*) is en Dwirrelworm un warrt to de Landplanarien (*Geoplanidae*) mit torekent. He fritt Mettjen. An un for sik is he in Süüdoostasien tohuse, man hüdigendags hett he sik in grote Deele vun Noordamerika utbreedt un is ok in dat Grootbritannien antodrepen. 

## Kennteken
Düsse Plattworm warrt 5 bit 35 cm lang un 3 bit 5 mm breed. Sien Kopp lett as en „Hamerkopp“, man dat Steertenne loppt spitz to. De Worm is geelbruun mit fiev dunkere Langsstriepen in vigelette Farv. In’e Midden un an’n Rand vun’n Ruggen loopt dree dunkere, dünnere Striepen langs. Twee annere, de wat breeder un heller sünd, loopt dortwuschen langs. An den Kopp sitt tahlrieke Punktogen an. 

## Wie he sik vermehrt
As all Dwirrelwörmer is de Hamerkopp-Plattworm en Halfslag (Hermaphrodit). Man dat is roor, datt düsse Aart bi geslechtlich Vermehren sehn wurrn is. Dor weert Ei-Slüe bi afleggt un dor kruupt na en poor Weken de Jungdeerter ut. Man tominnst in Grootbritannien vermehrt sik de Worm meist asexuell: Dor smitt he sien 2 – 4 cm lang achterst Enne bi af, un dor wasst denn en neen Kopp an.

## Wo he vorkamen un leven deit

Annahmen warrt, datt de Hamerkopp-Plattworm an un for sik in Süüdoostasien tohuse is. In Grootbritannien is de Plattworm sunnerlich in Drievhüser to finnen. Henry Nottidge Moseley hett de Aart al 1878 to’n eersten Mol beschreven. Dor harr he ehr funnen in de  Royal Botanic Gardens (Kew) in London. Ok in Düütschland is de Worm vun 1898 af an in allerhand Drievhüser in Botaansche un Zoologische Goorns in Breslau, Berlin, Hamborg, Dresden, Leipzig un Bonn funnen wurrn. Buten, in’t Freeland weer he avers nich to finnen.

## Freten
*Bipalium kewense* fritt Mettjen. He slingt sik um siene Büte rum un streckt sien Sluuk (Pharynx) as en Rüssel rut un verdaut ehr mit Hölp vun Enzyme. Achternah pumpt he dat uplööste Binnerste vun de Mettje mit sien Sluuk in sien Mund an de Buuksieten un suugt dat dor in. 

## Annere Naams
Moseley hett de Aaart unner den Naam *Bipalium kewense* beschreven, de hüdigendags noch gellen deit, man ok de annern Naams  *Placocephalus kewensis* un *Sphyrocephalus kewense* sünd bruukt wurrn.

## Literatur
* Hugh D. Jones: *British land flatworms*. British Wildlife, Februar 2005. S. 189–194. *Bipalium kewense:* S. 194. PDF
* Walther Arndt (1934): *Die Landplanarienfunde in Deutschland. Mit einer Übersicht über die zurzeit aus Europa bekannten Terricolen*. Zoogeographica, S. 375–392. *Placocephalus kewensis (Mos.)*, S. 383f. PDF

## Belege


## Weblinks
Dwirrelwörmer

Bi de **Dwirrelwörmer** oder **Dreihwörmer** (*Turbellaria*) hannelt sik dat um en Klass mank de Plattwörmer (*Plathelminthes*). Dat Taxon faat bi 3.000 Aarden tohopen, de dat hüdigendags noch geven deit. Se leevt all free un kaamt meist in de See un in Söötwater vor. An Land sünd se man roor (Kiek bi Landplanarien). 

In de Geschicht, wie sik de Leevwesen utspunnen hefft, staht de Dwirrelwörmer düütlich höger, as de Neteldeerter, vunwegen, datt se al echte Geweeve un Organe utbillt. Bovenhen is dat Lief kloor na beide Sieten hen symetrisch upboot. De Dwirrelwörmer sünd nich monophyleetsch, man paraphyleetsch. Dat liggt dor an, datt all Plattwörmer, de free leven doot, to de Dwirrelwörmer hento rekent weert, man gegen jem over staht all Plattworm-Aarden, de as Parasiten leevt un de tohopenfaat weert as Neodermata.

## Weblenken
Bult (Landkreis Rodenborg)

**Bult** () is en lütten Oort in de Gemeen Scheeßl in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen. Binnen de Gemeen Scheeßl höört de Oort to de polietsche Oortschop Westerholt.

## Geografie

De Oort liggt in’n Westen von de Lümbörger Heid an’n Rand von dat Bultmoor. Dat Water ut dat Rebeed flütt över Gravens un lüttjere Beken na’n Alpershusener Möhlenbeek hen af.

De Naveröörd sünd Wittkopsbossel in’n Noorden, Westeresch in’n Noordoosten, Jeersdörp un Scheeßl in’n Süüdoosten, Westerholt un Borchel in’n Süüdwesten un Hetzweeg un Abbendörp in’n Noordwesten.

## Historie

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Jeem in’n Kanton Rodenborg höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

De Oort hett vör 1885 to de Amtsvaagdie Scheeßl in dat Amt Rodenborg tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Rodenborg, de 1977 mit’n Landkreis Bremervöör to’n ne’en un grötteren Landkreis Rodenborg tohoopgahn is.

De Oort höört al von öllers bi de Buurschop un later de Gemeen Westerholt mit bi, de an’n 1. März 1974 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Scheeßl worrn is. Sietdem billt Westerholt en Oortschop binnen de Gemeen.

### Inwahnertall

### Religion

Bult is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Lucas-Kark in Scheeßl.

För de Kathoolschen is de Corpus-Christi-Kark in Rodenborg tostännig.

## Weertschop un Infrastruktur

För Bult is de freewillige Füürwehr Westerholt mit tostännig.

### Verkehr

In de Neegd von Bult löppt de Landsstraat 131 langs, de in’n Noordwesten över Hetzweeg, Abbendörp un Elsdörp na Zeven geiht un in’n Süüdoosten na Scheeßl an de Bundsstraat 75. De B&nbsp;75 geiht von Scheeßl in’n Noordoosten na Töst un Bookholt un in’n Süüdwesten na Rodenborg un Otterbarg. In de Neegd von Bult loopt tosätzlich de Kreisstraten K&nbsp;219 (von Hetzweeg över Westerholt na Rodenborg) un K&nbsp;216 (von Westerholt na Jeersdörp un Scheeßl) langs.

De nächste Autobahn is de Autobahn 1 (Afsnidd Hamborg–Bremen). De Opfohrt 48 Elsdörp liggt so negen Kilometer in’n Noordwesten von Bult an de L&nbsp;131.

De nächste Bahnhoff is so bi söss Kilometer wied weg in’n Süüdoosten de Bahnhoff Scheeßl an de Bahnlien Hamborg–Bremen.

### Scholen

Fröher güngen de Kinner in Westerholt na de Volksschool. Nadem de dichtmaakt hett, gaht se vondaag na de Grundschool Scheeßl.

## Footnoten
Bismarcktoorn (Stood)

De **Bismarcktoorn in Stood** weer en Toorn, de von 1895 bet 1962 in Stood op’n Swarten Barg stünn. Dat weer een von vele Bismarcktoorns, de in düsse Tied in dat Düütsche Riek boot worrn sünd.

## Historie

An’n 10. April 1886 is in Stood en Verschönerungsvereen grünnt worrn. Noch an’n sülven Dag hebbt Stadtbomeester Fröhlich un de Wienhändler Johann Grube en Andrag stellt, op’n Swarten Barg en Utsichtstoorn to boon. Dat is toeerst aflehnt worrn, von wegen dat nich kloor weer, ’keen de Kösten dregen schull. Aver dor is en Fonds inricht worrn, in den Spennen sammelt worrn sünd. Bet April 1894 weer de Fonds op 2900 Rieksmark anwussen. Johann Grube hett denn Garantie geven, dat he noch 1000 Mark tosätzlich sammelt, un in’n Oktober 1894 hett de Vereen beslaten, den Toorn to boon. De Genehmigung von’n Magistraat keem an’n 21. Dezember 1894 un an’n 16. März 1895 keem de Besluss von’n Verschönerungsvereen, dat de Toorn to Ehren von Otto von Bismarck, de an’n 1. April 1895 80 Johr oold worrn is, *Bismarcktoorn* heten schall.

De Boarbeiden füngen in’n April 1895 an, Richtfest weer an’n 3. August 1895 un Inwiehung an’n 29. September 1895.

An’t Enn hett de Toornbo 7530 Mark köst.

De Toorn weer ut rode Klinkers boot, de op en Ünnerbo von Sandsteen stünnen. De Opbo un de Trepp bestünnen ut Holt. De Toorn weer 22,50 Meter hoog, mit Fahnenmast sogor 30 Meter. Över’n Ingang weer to Ehren von Bismarck en Medaillon ut Bronz von’n Bildhauer Bruno Kruse ut Berlin anbröcht. De Entwurf to’n Toorn weer von Eduard Endell, he harr em al 1887/1888 maakt.

In de Tied von’n Tweten Weltkrieg is de Toorn as Flugwache för den Gefechtsstand von de 2. Jagd-Division bruukt worrn, de in’n Bunker Sokrates op’n Swarten Barg ünnerbröcht weer. Na’n Krieg sünd 1945 bet 1947 de hölten Delen von’n Toorn as Brennholt utboot worrn. In de Johren 1950 hett dat Plaans geven, den Toorn wedder hertorichten, wat aver an dat Geld scheitert is.

As denn op’n Swarten Barg dat Krankenhuus Stood nee boot worrn is, is de Toorn an’n 2. April 1962 sprengt worrn.
Bismarcktoorn (Kiekbarg)

De **Bismarcktoorn op’n Kiekbarg** weer en Toorn, de von 1912 bet 1945 twüschen de Dörper Ehstörp, Vohrendörp un Alvsen op’n Kiekbarg stünn. Dat weer een von vele Bismarcktoorns, de in düsse Tied in dat Düütsche Riek boot worrn sünd.

## Historie

De eersten Plaans för en Toorn hett dat an’n 1. April 1906 bi en Festkommers von’n Stammdisch *Bismarck-Nische* in Horborg geven. Se hebbt en Komitee grünnt, dat sik mit’n Toornbo to Ehren von Otto von Bismarck befaten schull. In de Johren na 1906 sünd Spennen sammelt worrn. In’n Mai 1911 hett dat Komitee denn den Kiekbarg as Standoort fastleggt. Dat Grundstück leeg op de Grenz von de Feldmarken von Ehstörp un Vohrendörp un hett Wilhelm Schuster, Besitter von dat Gasthuus *Peters Höh’* (vondaag *Gasthuus to’n Kiekbarg*) tohöört. De Grundsteen is an’n 2. Juli 1912 leggt worrn un de Inwiehung mit 5000 Gäst weer an’n 27. Oktober 1912. De Boarbeiden hett dat Ünnernehmen August Prien ut Horborg daan. Nadem de Toorn trech weer, is en Vereen grünnt worrn, de sik för dat Bewohren von’n Toorn insetten schull.

De Toorn bestünn ut Sandsteen un rode Klinkers. Entworfen hett em de Architekt Wilhelm Kreis. De Kösten weren 50.000 Rieksmark. He weer 23 Meter hoog bi en Dörmeter von 9 Meter mit en Füürschaal baven in de Spitz.

To Bismarck sien 119. Geboortsdag an’n 1. April 1934 is över’n Ingang en groot Hakenkrüüz anbröcht worrn. De Toorn is in’n Tweten Weltkrieg as Lager för Gegenstänn ut dat Helms-Museum in Horborg bruukt worrn. De Stücken schullen so sekerer ween vör Bummenangreep. An’t Enn von’n Krieg is de Toorn an’n 20. April 1945 von düütsche Truppen sprengt worrn, üm to verhinnern, dat de Briten em as Utkiek över de Ümgegend bruken köönt. De utlagert Stücken ut dat Helms-Museum sünd dorbi verloren gahn.

To Bismarck sien 133. Geboortsdag an’n 1. April 1948 is an de fröhere Steed von’n Toorn en Eek ut’n Sassenwoold plant worrn. Bi de Eek steiht en Findling mit de Inschrift *Otto von Bismarck 1815–1898*. Dat Grundstück, op dat de Toorn stünn, is in’n Besitt von dat Helms-Museum wesselt, dat dor denn 1953 dat Museum op’n Kiekbarg apenmaakt hett.
Riep (Landkreis Rodenborg)

**Riep** () is en lütten Oort in de Gemeen Vahl (Samtgemeen Fintel) in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen.

Von’n Rest von de Gemeen Vahl is Riep dör en Striepen Land aftrennt, de to de Gemeen Lauenbrüch tohöört. Dormit billt Riep en Exklaav von de Gemeen.

## Geografie

De Oort liggt in en Rebeed mit veel Holt. Dat Land in’n Noordoosten weer fröher allens Moor (Deel von dat Königsmoor). Dat Water flütt över Stellbeek un annere lüttjere Waterlööp na de Wümm hen af, de annerthalv Kilometer in’n Noordoosten langsflütt. In’n Noorden liggt dat Naturschuulrebeed Sniggenstieg.

De Naveröörd sünd Wümm, Königsmoor un Dreehusen in’n Noordoosten, Stell in’n Oosten, Fintel un Vahl in’n Süüdoosten, Benkeloh in’n Süden, Lauenbrüch in’n Süüdwesten un Stemmen mit Neddervieh, dat Rode Moor un Stemmerfeld in’n Noordwesten.

## Historie

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Lauenbrüch in’n Kanton Töst höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

De Oort hett vör 1885 to de Amtsvaagdie Scheeßl in dat Amt Rodenborg tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Rodenborg, de 1977 mit’n Landkreis Bremervöör to’n ne’en un grötteren Landkreis Rodenborg tohoopgahn is.

De Oort höört von öllers bi de Buurschop un later de Gemeen Vahl mit bi.

### Inwahnertall

### Religion

Riep is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Tönjes-Kark in Fintel. Bet 1940 hett de Oort noch to dat Kaspel von de Lucas-Kark in Scheeßl höört.

För de Kathoolschen is de Corpus-Christi-Kark in Rodenborg tostännig.

## Kultur

In Riep besteiht siet 1984 de Diskothek *Padam*.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

An Riep langs löppt de Kreisstraat 222, de in’n Oosten na de K&nbsp;221 geiht un in’n Süüdwesten na de K&nbsp;212, de in Lauenbrüch in de Bundsstraat 75 münnt. De B&nbsp;75 wedder föhrt von dor in’n Noordoosten na Töst un Bookholt un in’n Süüdwesten över Scheeßl na Rodenborg un Otterbarg.

De nächste Autobahn is de Autobahn 1 (Afsnidd Hamborg–Bremen). De Opfohrt 47 Zittens liggt so 18 Kilometer in’n Noordwesten von Riep an de L&nbsp;130.

De nächste Bahnhoff is so bi veer Kilometer wied weg in’n Süüdwesten de Bahnhoff Lauenbrüch an de Bahnlien Hamborg–Bremen. Düsse Bahnlien löppt ok direkt an de Hüüs von Riep langs.

### Scholen

De Kinner ut Riep sünd fröher in Vahl na de Volksschool gahn. Siet 1965 gaht de Kinner na de Grundschool Lauenbrüch.

## Literatur

* Claus Stamann: *Benkeloh, Riepe, Vahlde. Die Geschichte einer Gemeinde.* 2016

## Footnoten
Claus Stamann

**Claus Stamann** (* 1937 in Fintel) is en düütschen Heimatforscher.

Stamann is 1937 in Fintel boren un weer Schoolmeester. Von 1980 bet 1999 weer he Rekter von de Pestalozzischool in Soltau un is denn in Rohstand gahn. In’n Rohstand hett he en Reeg Böker över de Regionalgeschicht von de Dörper in dat Grenzrebeed twüschen de Landkreise Rodenborg un Heidkreis schreven (ünner annern över dat Kriegsfungenenlager in Grotenwe, wat en Butenlager von dat Lager Soltau weer, över Fintel, Wessloh, Lauenbrüch un de Gemeen Vahl mit de Öörd Benkeloh un Riep).

He leevt in Wessloh in de Gemeen Snevern.

2008 hett he de Sneverner Ehrennadel kregen.

## Warken

* *Fintel. Die Geschichte eines Dorfes.* 2002
* *Großenweder Moor. Eine Siedlung für deutsche Rückwanderer.* 2005
* *Anekdoten und andere Geschichten aus Fintel und Umgebung.* 2006
* *Wesseloh. Die Geschichte eines Dorfes*. Snevern 2008
* *Kriminalgeschichten aus der Heide.* 2010
* *Das Schlosslehen Lauenbrück, die Herren von Bothmer, die Bauern und das Dorf.* Wasra 2012
* *Büschelskamp. Kreissiedlung beim Nassen Moor, Heimat für Kriegsbeschädigte und Arbeiter an der Eisenbahn.* Wasra 2013
* *Benkeloh, Riepe, Vahlde. Die Geschichte einer Gemeinde.* 2016
Halfslachtigkeit

**Halfslachtigkeit**, **Tweeslachtigkeit** oder **Hermaphroditismus** (gr. vun Hermes un Aphrodite) meent in de Biologie, datt Leevwesen vun en Aart Geslechtsorgane nich bloß vun een Geslecht, man vun beide (Heken un Seken) hefft. Dat seggt ok dat plattdüütsche Woort, dat so veel bedüden deit, as „vun dubbelten Slag“ (vun dubbelte Aart) oder „na de Aart vun en halven Mann un en halve Fro“. Buten de Biologie (u. a. in Psychologie un Mythologie) warrt Tweeslachtigkeit ok Androgynie nömmt. 

## Tweeslachtigkeit bi Planten

Sunnerlich mank de Planten gifft dat allerhand Tweeslachtichkeit. Bi Saatplanten gifft dat dor twee Aarden vun: Eenhüsige Planten hefft up een Plant Blöten vun Heken un Seken, un echt tweeslachtige Planten hefft bloß een Aart vun Blöten, wo dat avers Geslechtsdeele vun Heken un Seken in gifft. Over allerhand Strategien vun „Sülmsinkompabilität“ warrt bi de meisten Aarden utslaten, datt se sik sülms befruchten doot.

## Halfslachtigkeit bi Deerter
Bi Deerter gifft dat Halfslachtigkeit sunnerlich bi Warvellose, as bi Mettjen, Plattwörmer un Neteldeerter. Dat gifft ok Sniggen up Land un in Söötwater, de sünd tweeslachtig. 
Halfslachtigkeit stellt bi Deerter en normalen Deel vun den Afloop vun dat Leven dor. Faken sünd Halfsläge hier de Deerter, de sik sexuell vermehrt, mank en Aart, de sik anners bloß asexuell vermehren deit. Mank de Warveldeerter gifft dat Halfsläge sunnerlich bi en Reeg vun Aarden vun Fische (*[[Serranus]]*), roorer ok an Land bi Unken un Üzen. Hier hett normolerwiese dat Heken an dat upperste Enne vun sien Klöten en rudimentären Eierstock. Dat Seken hett dor gegen over hen un wenn rudimentäre Klöten, de avers nich funktschoneren doot. Dat sünd roore Fäll, dor gifft dat sowat ok bi Söögdeerter.

## Over Hermaphroditos

Dat Woort *Hermaphrodit* („Halfslag“) kummt vun Hermaphroditos her, en Figur ut de Greeksche Mythologie. In Ovid siene Metamorphosen warrt vertellt, wie ut den Söhn vun Aphrodite un Hermes en Halfslag warrt, as de Nymphe Salmakis em so dull leevhett, datt se em nich wedder los lett. So warrt dor en tweeslachtigen Dubbelminschen vun un de Halfslachtigkit is in’e Welt kamen.

## Literatur
* ''Zwittrigkeit'', Lexikon der Biologie
* Luc Brisson: *Le sexe incertain. Androgynie et hermaphrodisme dans l'Antiquité gréco-romaine* (Vérité des mythes. Sources). Les Belles Lettres, Paris 1997.

## Weblenken

## Belege
Benkeloh

**Benkeloh** () is en lütten Oort in de Gemeen Vahl (Samtgemeen Fintel) in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen.

## Geografie

De Oort liggt in en Rebeed mit veel Moor ümto. Dat Water ut dat Rebeed flütt na de Fintau hen af, de een Kilometer in’n Noordoosten von Benkeloh langsflütt.

De Naveröörd sünd Riep in’n Noorden, Vahl in’n Noordoosten, Fintel in’n Oosten, Eenloh in’n Süüdoosten, Oostervees un Westervees in’n Süüdwesten, Scheeßl in’n Westen un Varel, Büschelskamp un Lauenbrüch in’n Noordwesten.

## Historie

Benkeloh kummt 1104/1105 as *Trintla* toeerst in de Oorkunnen vör. Later hett de Oort *Dreenloh* heten un noch later hett sik de Naam op dat hüdige Benkeloh ännert.

In’n Tweten Weltkrieg sünd dree Soldaten ut Benkeloh fullen oder vermisst.

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Lauenbrüch in’n Kanton Töst höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

De Oort hett vör 1885 to de Amtsvaagdie Scheeßl in dat Amt Rodenborg tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Rodenborg, de 1977 mit’n Landkreis Bremervöör to’n ne’en un grötteren Landkreis Rodenborg tohoopgahn is.

De Oort höört von öllers bi de Buurschop un later de Gemeen Vahl mit bi.

### Inwahnertall

### Religion

Benkeloh is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Tönjes-Kark in Fintel. Bet 1940 hett de Oort noch to dat Kaspel von de Lucas-Kark in Scheeßl höört.

För de Kathoolschen is de Corpus-Christi-Kark in Rodenborg tostännig.

## Kultur

Gedenktafeln för de Fullenen ut’n Tweten Weltkrieg hängt in Scheeßl in’e Kark.

## Weertschop un Infrastruktur

För Benkeloh is de freewillige Füürwehr Vahl mit tostännig.

### Verkehr

Dör Benkeloh löppt de Kreisstraat 232, de in’n Süüdwesten na Oostervees an de K&nbsp;211 ran geiht un in’n Noordoosten na Vahl an de K&nbsp;212. De K&nbsp;211 geiht denn in Westervees an de Landsstraat 131 un de K&nbsp;212 föhrt von Vahl na Fintel un na Lauenbrüch an de Bundsstraat 75.

De nächste Autobahn is de Autobahn 1 (Afsnidd Hamborg–Bremen). De Opfohrt 47 Zittens liggt so 19 Kilometer in’n Noordwesten von Benkeloh an de L&nbsp;130.

De nächste Bahnhoff is so bi fiev Kilometer wied weg in’n Noordwesten de Bahnhoff Lauenbrüch an de Bahnlien Hamborg–Bremen.

## Literatur

* Claus Stamann: *Benkeloh, Riepe, Vahlde. Die Geschichte einer Gemeinde.* 2016

## Footnoten
Abbendörp (Landkreis Rodenborg)

**Abbendörp** () is en Dörp in de Gemeen Scheeßl in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen. Binnen de Gemeen höört de Oort de polietsche Oortschop Abbendörp-Hetzweeg.

## Geografie

Dat Water ut dat Rebeed flütt över de Meh-Au af.

De Naveröörd sünd Ehsdörp, Hatz un Bockhorst in’n Noorden, Sootel in’n Noordoosten, Wittkopsbossel (mit Olenhöben) un Hetzweeg in’n Oosten, Westerholt in’n Süüdoosten, Borchel in’n Süüdwesten, Heesdörp in’n Westen un Jeem, Elsdörp un Badenhorst.

## Historie

In’n Eersten Weltkrieg sünd söven Soldaten ut Abbendörp fullen oder vermisst un in’n Tweten Weltkrieg 13.

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Heeßel in’n Kanton Zeven höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

De Oort hett vör 1885 to de Amtsvaagdie Scheeßl in dat Amt Rodenborg tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Rodenborg. 1977 is dat Deel von’n ne’en, grötteren Landkreis Rodenborg worrn.

De Oort hett fröher tohoop mit Heesdörp en Buurschop billt, is aver in dat 19. Johrhunnert en egen Gemeen worrn, de denn an’n 1. März 1974 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Scheeßl worrn is. Dorbi is Abbendörp binnen de Gemeen mit Hetzweeg to de Oortschop Abbendörp-Hetzweeg mit egen Oortsraad un Oortsbörgermeester tohoopslaten worrn.

### Inwahnertall

### Religion

Abbendörp is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Lucas-Kark in Scheeßl.

För de Kathoolschen is de Corpus-Christi-Kark in Rodenborg tostännig.

## Kultur

En Denkmaal för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’ steiht in Abbendörp an de Hauptstraat.

### Verenen

De Schüttenvereen Abbendörp is 1912 grünnt worrn un hett siet 1934 den Naam Schüttenvereen Abbendörp-Hetzweeg.

## Weertschop un Infrastruktur

Abbendörp hett en egene freewillige Füürwehr, de 1947 grünnt worrn is.

### Verkehr

Dör Abbendörp löppt de Landsstraat 131, de in’n Noordwesten över Elsdörp un Wist na Zeven an de Bundsstraat 71 ran geiht un in’n Süüdoosten över Hetzweeg un Westeresch na Scheeßl an de B&nbsp;75. Von de L&nbsp;131 in Abbendörp geiht na Noordwesten de Kreisstraat 141 af, de över Heesdörp un Jeem na Wehldörp föhrt, un von de K&nbsp;141 noch wedder na Süüdwesten de K&nbsp;238 över Borchel na de B&nbsp;71 bi Rodenborg.

De nächste Autobahn is de Autobahn 1 (Afsnidd Hamborg–Bremen). De Opfohrt 48 Elsdörp liggt so fiev Kilometer in’n Noordwesten von Abbendörp an de L&nbsp;131.

De nächste Bahnhoff is so bi negen Kilometer wied weg in’n Süüdoosten de Bahnhoff Scheeßl an de Bahnlien Hamborg–Bremen. Von 1906 bet 1968 hett dat ok Personenverkehr op de Bahnlien Bremervöör–Wasra geven. De Bahnhoff Jeem leeg in düsse Tied fiev Kilometer in’n Noordwesten.

### Scholen

De Kinner ut Abbendörp gaht na de Grundschool Scheeßl.

## Footnoten





## Weblenken