Columbia University

De privat **Columbia University** (offiziell **Columbia University in the City of New York**) tellt to de öldsten renommeertesten Universitäten vun de USA. De Universität is sogor öller as de USA sülvst. Se liggt in den Stadtdeel Morningside Heights vun den New Yorker Bezirk Manhattan. Se is Liddmaat vun de Ivy League un de Association of American Universities, en siet 1900 bestahn Verbund vun führen forschungsintensiver nordamerikaansch Universitäten. Columbia snitt regelmatig in Hoochschoolrankings ünner de teihn best Hoochschoolen vun den Welt af. To Tiet (Harvst 2014) sünd rund 30.000 Studenten inschreeven.

Dat Motto vun de Universität is *in lumine tuo videbimus lumen*; so völ as: *In dien Lucht söllt wie Lucht sehn*.

## Geschichte

De Columbia University wurr an‘ 31. Oktober 1754 as King's College ünner königlichen Erlass vun König Georg II. grünnd. Se is de öldste Hoochschool in den Staat New York un de fievtöldste in den USA. Columbia gellt as en vun de ansehnsten Universitäten vun de Welt. 

In‘ Juli 1754 funn de eerste Vörlesung dör Samuel Johnson (1696–1772) in Huus statt, dat mit de Trinity Church verbunnen weer. Hüüd befind sück dor de ünnere Broadway in Manhattan. De Vörlesung wurr för acht Studenten hollen. 1767 kreeg dat King's College de Erloovnis, as eerste amerikaansch medizinische Hoochschool den Doktertitel in Medizin to verleehn.

Wiels den Amerikaanschen Unafhängigkeitskrieges wurr de  Lehrbedriev af 1776 för acht Johr ünnerbraaken. 
To de eerst Studenten un Kuratoren vun dat King's College hörrn John Jay, de eerste Chief Justice of the United States, Alexander Hamilton, de eerst Finanzminister vun de USA un Robert R. Livingston, een vun de fiev Lüüd, de de Unafhängigkeitserklärung utklamüüstert hemm.

1784 wurr dat College as Columbia College weer apen maakt. 
1849 truck dat College vun den Park Place, dicht bi de hüdige City Hall, in de 49. Straat un Madison Avenue, wo dat för de nächst 50 Johr bleev. Wiels de letzte Hälft vun dat 19. Johrhunnert nehm dat Columbia College de Tüüg vun en modern Universität an. De **Law School** wurr 1858 grünnd un de eersten akademischen Vörlesungen in‘ Bargbau, as Vörgänger vun de hüdige **Fu Foundation School of Engineering and Applied Science**, wurrn 1864 hollen. Dat **[[Barnard College]]**, dat tonächst blots Fruen vörbehollen weer, wurr 1889 an Columbia angleedert. De **Medical School** wurr 1891 ünner de Schermherrschap vun de Universität stellt, folgt vun dat **Teachers College** 1893.

De postgradueerten Fakultäten vun de Politikwetenschap, Philosophie un Wetenschapstheorie wurrn in dat Columbia College to en vun de eerst Zentren för postgradueert Wiederbillen. 

1896 wurr dör de Kuratoren de nee Naam vun dat College nah de wievlich natschonalen  Personifizeeren vun de USA, „Columbia“, up „Columbia University“ fastleggt. To glieker Tiet truck de Campus vun de 49. Straat to den 10,5 Hektar grooten Campus in den Morningside Heights (vun de 114. bit to de 120. Straat, Broadway bit Amsterdam Avenue West), wo sück de Universität noch hüüd befinnen deiht. De Campus wurr dör de bekannten Architekten vun de Firma McKim, Mead, and White gestalt.

1902 wurr dör den New Yorker Zeitungsmagnaten Joseph Pulitzer en hooch Summe an de Universität spend, um en Fackberiek för Journalismus intorichten. 1912 wurr de **Graduate School of Journalism** - de eenzige journalistische Fackberiek vun de Universitäten in de Ivy League – apen maakt. De School verleeht jedes Johr den Pulitzer-Pries un den Dupont Award in‘ Rundfunkjournalismus.

1928 wurr mit den **Columbia-[[Presbyteriaansch Karken|Presbyterian]] Medical Center** de tweet Campus vun de Columbia University in den Washington Heights (vun de 165. bit to de 168. Straat, Riverside Drive bit Audubon Avenue) apen maakt.

De **Columbia Business School** wurr 1916 dortofügt, to’n Deel dör de Initiative vun den dormaligen  Präsidenten vun de Chase Manhattan Bank, Alonzo Barton Hepburn.

De atomare Forschung dör de Fakultätsliddmaaten I. I. Rabi, Enrico Fermi un Polykarp Kusch rück in de 1940er Johren de physikalische Fakultät in den Blickpunkt vun den  Weltapenlichkeit, nahdem de eerste Karnreaktor baut wurrn weer un so dat Manhattan-Projekt anfungen harr.

In dat Fröhjohr 1968 hullen protesteeren Studenten fiev Hüüs een Week lang besett. Se hemm dormit gegen den Bau vun en Sporthall in‘ Morningside Park, de Präsenz vun Offizieren un Regeerensbeamten up den Campus to de Rekruteeren vun Vietnamkämpern un gegen de Universitätsverwalten generell protesteert. De Entwurf för de Sporthall harr völ Studenten un örtliche Aktivisten upreegt, wiel dat Bauwark in den achteren Westdeel en lüttgeren Ingang för de Apenlichkeit kriegen sull. Wiel de meest Lüüd in disse Gegend aber swaart weern, hemm de Plääns an dat verhasste Jim-Crow-System erinnert, d.&nbsp;h., de Rassentrennung in‘ Süden, wo de Swaarten immer achtern in‘ Bus sitten mussen as ok streng trennt Schoolen, Parks, Waterpütten, Restaurants, Hotels un so wieder bruuken mussen. Anordnt dör den dormaligen Universitätspräsidenten Grayson Kirk wurr de Besetten vun dat Universitätsgelände dör de New Yorker Polizei gewaltsam beend. Nahdem de Studenten doruphen de Afslussfier boykotteert harrn, muss Kirk sülvst aber torüchtreeden.

De Steern vun de Columbia University sunk tüschen de 1970er un 1980er Johren. Wiels de 1990er keem de Universität ünner hör Präsident George Rupp weer up en Spitzenpositschoon in de Reeg vun de führen Universitäten vun dat Land torüch. 

De Universität litt stark ünner de Inengung dör dat urbane New York. De Universität plaant to Tiet, in den Loop vun kommen Johrteihnt nah un nah de Gelände nördlich vun den hüdigen Morningside-Heights-Campus un westlich vun den Broadways uptokoopen un dat to’n darten Campus vun de Universität umtobauen, wat allerdings bither eenige Proteste de in de Umgebung levenden Bevölkerung to Folg harr. 2007 hull Mahmud Ahmadinedschad to’n Anlaat vun dat alljährlich World Leaders Forum en umstreeden Reed.

## Organisatorsche Gleedern
* Allgemeene Studien 
** Postbaccalaureate Premedical Program
* Architektur, Planung un Erhaltung (Graduate School)
* Ingenieurwesen un Anwennd Wetenschapen (The Fu Foundation School of Engineering and Applied Science)
* Internatschonale un Apenlich Angelegenheiten
* Journalismus (Graduate School)
* Künste
* Künste und Wissenschaften (Graduate School)
* Medizin (College of Physicians and Surgeons)
* Öffentliche Gesundheit (Mailman School of Public Health)
* Pleeg 
* Rechtswetenschapen
* Soziale Arbeit (Social Work)
* Wiederbillen
* Wertschapswetenschapen (Graduate School)
* Teenen- un Mundchirurgie
* Columbia College

Wiedere mit de Columbia verbunnen Inrichtungen:
* Barnard College
* Jöödsch theologisches Seminar (Affiliate)
* Lamont-Doherty Earth Observatory
* School of International and Public Affairs (SIPA) mit dat 1948 vun Ernst Jäckh grünnd *Middle East Institute*
* Teachers College (Affiliate)
* Union Theological Seminary (Affiliate)

## Studenten
Vun de 24.417 in dat akademischen Johr 2005/2006 inschreeven Studenten weern rund 51 Perzent Fruen un 49 Perzent Mannlüüd.

Nah Ethnizität/Herkunft gleedert:
* 19.480 US-Amerikaner
** 12.833 (66 %) Witten
** 2.998 (15,4 %) asiaatsch Amerikaner 
** 1.310 (6,7 %) Afroamerikaner
** 1.288 (6,6 %) Hispanics
** 64 (0,3 %) Amerikaansch Oorinwahner
** 987 Annern
* 4.937 Internatschonale Studenten ut 142 Länner (de meesten ut China, Südkorea, Kanada, Indien un Japan)

## Sport
De Columbia University hörrt to de so nömmt „Ivy League“, en Sportliga in‘ Nordosten vun de USA, in de mehrere bekannte Eliteuniversitäten (as Harvard, Yale, Princeton) vertreeden sünd. De Sportteams wurrn de *Lions* nömmt.

## Persönlichkeiten

### Wunnen Pries
* Nobelpriesen: 85
* MacArthur Foundation Award: 20 
* National Medal of Science: 10 
* National Academy of Sciences: 32 
* American Academy of Arts and Sciences: 107

### List vun bedüüden Afsolventen un Perfessers

## Literatur
* Robert A. McCaughey: *Stand, Columbia. A History of Columbia University in the City of New York, 1754–2004.* Columbia University Press, New York u. a. 2003, ISBN 0-231-13008-2.
* Wm. Theodore de Bary (Hrsg.): *Living Legacies at Columbia.* Columbia University Press, New York u. a. 2006, ISBN 0-231-13884-9.

## Weblenken

* Offizielle Website
* ''Columbia through Time'' (Deel vun de Siet to de 250-Johresfier)
* ''Columbia Spectator'' (unafhängige Studenten-Zeitung)
* ''Columbia Magazine'' (Alumni-Tietschrift)

## Enkeld Nahwiesen