Duwamish

De **Duwamish** tellen to de as *Native Americans* betekend Indianers in’ Westen vun de US-Bundsstaat Washington. Se snacken en Dialekt vun de süüdwestlich Küsten-Salish, dat Lushootseed, deelen aber ok kulturell Markmalen mit de Stammen ut dat Binnenland. 

Hüdtodag höört to de Duwamish twee Gruppen um de Elliott Bay un an’ Lake Washington. Bi de Schätzung vun de Tall vun de Liddmaten vun de Stamm hebbt staatlich Behörden un de Duwamish ünnerscheedlich Kriterien anwend. För de Duwamish genögt en Nahwies in Foorm vun en Afstammen, för de Behörden tellt de Kriterien vun de Anerkennung as Stamm un vun de Indraag in en Rull. De Duwamish hebbt de Tall in dat Johr 1991 mit 400 angeben, 2004 mit 500 Liddmaten.  

## Historie

De Duwamish hebbt woll all siet Enn’n vun de letzte Iestiet in de Umgegend vun de Metropole Seattle leevt. Man hett Saken funnen, de bit etwa 2.000 v. Chr. recken doot. Af dat 6. Johrhunnert geev dat Siedlungen in de hüdige Industrial District vun Seattle. Üm de Elliott Bay un an de ünnere Duwamish River geev dat veer grötere Dörper. 

Binnen vun dat hüdige Stadtrebeet laten sück 13 duersam bewahnt Dörper nawiesen. Dorbi weern de Minschen üm de Elliott Bay, de Duwamish, de an’ Black un Cedar River wahnen deen as Lüüd van Binnen bekannt. De Minschen um de Lake Washington rum heten dorgegen Lüüd vun’t See.  

De Naam vun de Stadt Seattle is en Verballhornung vun de Hööftlingsnaam *si’áb* Si’a*hl*, wat so vööl as „Mann vun hooch Anseen Si’ahl“ bedüüd, worut denn *Chief Seattle* wurr. He leev van 1784 bit 1866.

De Stammen, de hüüdtodag to de Duwamish tellen, stellen, so as all Salish, eher en dör Spraak, Verwandschap, Traditschoon un gemeensam Dörper verbunnen Grupp dor, de aber as Utnahm temelk oortsfast weer. Aber de Grenzen to de Nahberstammen weern eher fließend, so as to de Lüüd vun de Lake Sammamish oder de Snoqualmie, de all wat wieder weg wahnen deen. Se all tellen sük to de Suquamish. 

So as anner klimatisch begünstigt Stammen in British Columbia, vör allen up Vancouver Island, hebbt ok de Duwamish Camas sammelt un dor en wietlüftigen Hannel mit dreben. Ok de dorto höörn Ekenboombestände (Garry Oaks) sünd noch in Resten in de Seward Park un in de Martha Washington Park to finnen.

Dat *Renton Historical Museum* bütt in lütt Utstellungen Inblicke in de archäologisch un kulturell Historie vun de Duwamish.

Um 1850 hebbt de hüdtodag as Duwamish betekend Stammen 17 Dörper mit mindst 93 Langhüüs bewahnt.

### Hudson’s Bay Company un US-Amerikaner

De Pelzhannel vun de laat 18. Johrhunnert harr all en Wirkung as en wiet weg Beben, wiels ok ahn direkten Kontakt änner sük de Ökonomie, vör allen de Hannel, aber ok de Wapen un de Machtverdelen in dat Rebeet tüschen Kalifornien un Alaska. 1792 keem George Vancouver in dat Rebeet wat nahst Seattle wurr. 

Mächtig wurrn Stammen ut den Noorden, wo de Pelzhändlers tallriek Wapen tegen Pelze tuuscht harrn, kemmen up de Jagd nah Slaven in den Süüden. De ööstlich vun de Cascade Mountains lebend Stamm Yakima rööv ok an’n Puget Sound un hett Stammesliddmaten na de Columbia-River hen verköfft. De Suquamish-Hööftling Kitsap föhr sogor en Kriegstoog na Vancouver Island, um de Cowichan vun noch mehr Angrepen aftohollen.  

De Hudson’s Bay Company leet 1827 Fort Langley un 1833 Fort Nisqually bi dat hüdige Dupont errichten. Eerste Siedlungen vun de Amerikaner sünd 1851 un 1852 entstahn.

In dat Johr 1850 keem de Ebey-Shaw-Sellschap bit na Elliot Bay un wurr vun Hööftling Seattle un sien Stamm begrööt. He wull mit de Sellschap Hannel drieben. He is mit en Dr. David Maynard övereenkommen, dat de Sellschap en Laden bi sien Dörp dicht bi Alki Point inrichten dee. Maynard nömm de Stadt in Seattle um. De kriegerisch Utnannersetten wurrn weniger, de Hannel leep good, aber dat änner sük, as 1846 dat Rebeet an de USA keem, un vör allen mit de nee Gouverneur vun dat Territorium Washington, de an’ 10. Januar 1854 in de Stadt keem.

### De Verdrag vun Point Elliott - un kien Reservat

De Verdrag vun Point Elliott, de an’ 22. Januar 1855 afsloten un veer Johr later ratifizeert wurr, wurr vun Hööftling Seattle un vun de Gouverneur vun dat Territorium Washington, Isaac Stevens, sloten. Aber nich blots de Duwamish sonnern ok tallriek anner Stammen, so as de Suquamish, Snoqualmie, Snohomish, Lummi, Skagit un Swinomish weern bedeeligt. Neben Hööftling Seattle hebbt ok noch *si’áb* Ts’huahntl, Now-a-chais und Ha-seh-doo-an de Verdrag för de Duwamish ünnerschreben. De Verdrag hett de levenswichtig Fischereerechte un Reservatschoonen tosekert. So entstunn de *Port Madison Indian Reservation*, dorto de Tulalip-, de Swinomish- un de Lummi-Reservate. För de Skagit, de Snohomish, de Snoqualmie un de Duwamish sünd aber nie Reservate inricht wurrn. Na de Sinn vun de Gouverneur weern se ohnehen blots Dörgangsstatschoon ween, se sulln dor nämelk Schoolen un Schoolmeesters hemm un as Buern leven. De Slaveree sull afschafft wurrn un de Indianers in en lang Prozess „ziviliseert“ werden. Wenn dat sowied weer, denn sulln de Reservate updeelt wurrn. 

De Duwamish, de för nix en Rebeet vun 221,7 km² upgeven mussen, gungen deelwies in de *Port Madison Indian Reservation*, eenigen in de Reservate vun de Tulalip oder in de Muckleshoot Reservation.   

Manch en Duwamish hett dat Rebeet verlaten oder wurr dorto dwungen, vööl hebbt sük aber ok wiegert, wegtogahn. 1865 hebbt se hör denn mit Gewalt verdreben, 1893 hett en Siedler de woll letzt acht Hüüs afbrennt un sogor noch in 1910 sünd Hüüs in Flammen upgahn. Dorna weern de Indianer praktisch ut dat Stadtbild verschwunnen. Een eenzig Dörp bi Foster, süddlich vun Seattle, is överbleven. 

Denn sloh de *Superintendent of Indian Affairs* dat Inrichten vun en Duwamish Indian Reservation langs vun de White un Green River vör. 1866 hebbt sük aber över 150 Siedler tegen dit Reservat wehrt - mit Erfolg. Um Renton un Tukwila rüm is nie en Reservat inricht wurrn, dat Bureau of Indian Affairs truck sien Vöörslag torüch.

As Kamiakim, Hööftling vun de Yakama de Witten den Krieg erklären dee, hett he de Duwamish droht, dat se mitmaken sullen, anners würd he hör ok as Witten sehn un ok so behanneln. An’ 26. Januar 1856 hebbt denn en paar Indianer de Siedlung Seattle angrepen, aber brocht hett dat so good as nix. De Gegensätze to de Siedlers wurrn sogor schlimmer un de Gouverneur hett sogor en Priesgeld up de Skalps vun „slecht Indianers“ utsett.

### Wertschaplich Laag
De Duwamish hebbt denn up Hoppenfelder arbeit, aber in de 1880er Johren gung dat mit de Bedrieve bargaf. De Indianer hebbt dat denn versöcht, in de Holtindustrie un Fischindustrie hör Utkommen to finnen. In disse Tiet drüffen se up Ballast Island leven.

### De Kamp um Landrechte
De Duwamish hebbt aber hör Tosommengehörigskeitsgeföhl nie verloren. So hebbt se 1925 en eegen Verfaten un en Binnenstruktur inricht. All in de 1930er Johren sünd se mit Forderungen up Anerkennen un up Land an Gerichte rantreden. Aber eerst af 1974, as dör de *Boldt Decision* dat grundsätzlich Landrecht anerkannt wurr, hebbt sük de Utsichten up Erfolg verbetert. 

Tosommen mit de Snohomish un de Steilacoom (Chillacum) hebbt se 1977 um Anerkennung klaagt - na dree Johrteinten weer dat Verfohren immer noch nich afsloten. Midden vun de 1980er Johren hett dat  *Bureau of Indian Affairs* de Anerkennung aflehnt, mit de Begrünnen, dat de Stamm gor kien Land harr. Aber liekers hebbt dat vööl enkeld Indianers schafft, intüschen as Duwamish-Liddmaten anerkannt to wurrn. 1988 is de Stamm vun 72 Nahkommen vun fröhere Siedlers ünnerstött wurrn, de Liddmaten vun de *Pioneer Association of the State of Washington* weern. 

Wiels de Duwamish na de Menen vun Distriktrichters George Boldt nich unünnerbroken as organiseert Stamm griepbar sünd – dor sall en Lück tüschen 1915 un 1925 wesen, hett he hör 1979 ok dat in de Verdrag vun 1855 vorsehn Fischrecht afspraken. 1996 lehn ok dat *Bureau of Indian Affairs* de Anerkennung af. 2001 hett de Stamm denn doch de Anerkennung kregen, aber in Mai 2002 wurr de Entscheidung all weer rückgängig maakt, wiels dat na de Menen vun de Regeren to vööl Formfehlers geven harr.

## Aktuell Situatschoon

Neben de Bemühungen um Anerkennung, Land- un Fischrechte, kämpfen de Duwamish ok kulturell um dat Överleven. Siet lang Tiet all wurrd Interviews dörföhrt un de Spraak beforscht un ünnerricht. Eerst siet 1906 wurrd archäologisch Fundstäe, aber blots up staatlich Land, ünner Schutz stellt. 

Anföhrt vun den Puyallup Bob Satiacum, de de Begrünner vun dat United Indians Bernie Whitebear vun de Colville Confederated Tribes is, hebbt Indianer in’ März 1970 Fort Lawton besett. Na stuur Verhanneln is an de Grupp dat Land (17 Acres) nah bi de Discovery Park up 99 Johr verpacht wurrn. Dor is denn af 1977 dat Kulturzentrum (Indian Cultural Center) entstahn.

Siet 1980 weer James Rasmussen Leeder vun de Duwamish bi de Kamp üm de Renaturierung vun de Duwamish River, worbi se bannig düchtigen Rückhalt ut de Stadt funnen. De letzten acht Kilometer vun de Stroom tüschen Turning Basin un Herring House Park staht intüschen ünner Schuul. Ok de Fundstäe an de ünnere Duwamish söllt schuult wurrn.

## Born


## Literatur
* Wayne Suttles (Hrsg.): *[[Handbook of North American Indians]].* Bd. 7: Northwest Coast. Smithsonian Institution Press, Washington D.C. 1990. ISBN 0-87474-187-4

## Kiek ok
* List van Indianer up de noordamerikaansche Kontinent

## Weblenken
*„Coast Salish Villages of Puget Sound“ (engelsch)
*Websteed van de „Duwamish Tribe“ (engelsch)
*„Duwamish history and culture“, Duwamish Tribe (engelsch)
*„The Lushootseed Peoples of Puget Sound Country“, University of Washington Libraries: Digital Collection (engelsch)