open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Airplane II: The Sequel

**Airplane II: The Sequel** (op plattdüütsch so veel as „Fleger II: De Foortsetten“; dt. Titel: *Die unglaubliche Reise in einem verrückten Raumschiff*) is de Titel vun en US-amerikaansche Filmkummedie ut dat Johr 1982. Di Film stellt en Parodie op de Katastrophenfilmen ut de 1970er Johren dor un föhrt dat Kunzept un de Geschicht vun den Film *[[Airplane!]]* vun 1980 wieter. Vele rullen ut den eersten Film sünd wedder mit dorbi, wiel de Produkschoonskru grotendeels uttuuscht weer. Dat Dreihbook hett Ken Finkleman schreven, de ok Speelbaas weer.

## Inholt
De *[[Mayflower|Mayflower I]]* ünnernimmt mit sien Passageren de eerste kommerzielle Reis na’n Maand. Man, al kort na’n Start gifft dat düchtige Maleschen an Boord, vunwegen dat bi’n Bo teemlichen Murks maakt woorn is. De Piloten vun den Fleger versöökt den Boordreekner afstostellen, de nich mehr ünner Kontroll to bringen is, un warrt foorts vun’t boordegene Sekerheitssystem an de Siet maakt.

An Boord vun de Ruumfähr is ok de traumatiseerte Air-Force-Veteran Ted Striker, de as Testpilot över den Murks Bescheed wüss, man dör en Inwiesen in en Irrenanstalt to’n Swiegen bröcht warrn schüll. He künn aver rechttietig utrieten un noch en Platz in de *Mayflower* kriegen, vunwegen dat ok sien Fründin Elane dor as Stewardess arbeit. Dör de Fehlfunkschoon vun’n Boordreekner drauht de Fähr in de Sünn to störten, also övernimmt Ted dat Kommando in’t Cockpit. An’t Enn kann he den Boordreekner mit de Tietbomb vun en Passageer in de Luft jagen un dat Ruumschipp na’n Maand bringen. Mit en Brooklannen kann he de *Mayflower* to’n Anhollen bringen. So reddt he nich blots de Passageren, man tosamen mit Elane kann he sik eenmol mehr över en Happy End frein.

## Kritik
* Dat Lexikon vun’n internatschonalen Film seeg in den Film en Foortsetten vun *Airplane!* mit en Füll vun Gags, Albernheiten un Unsekerheiten vun’n go’en Smack. För Frünnen vun’n Nonsens weer he aver hööglig wegen de Veeltall vun Anspelen op Hollywood un dat Witte Huus (samt Präsident) in Washington.

* TV Spielfilm beteken den Film as en galaktisch Gag-Füerwark in’t Weltall.

* Dat Magazin *VideoWoche* oordeel, dat Finkleman sien eersten Film as Speelbaas op keen Fall en Foortsetten vun den Kultfilm *[[Airplane!]]* vun Zucker-Abraham-Zucker weer,  man eher en möden Afklatsch vun jemehr hoochkomische un brillante Gags. Sogor de Besetten weer övernahmen worrn. De Film weer bannig albern un barg vele Anspelen op Hollywood, dat Witte Huus un den Präsidenten, künn aver för Frünnen vun’n Nonsens woll hööglig wesen.

## Anners wat
De Film is an’n 10. Dezember 1982 in de US-amerikaanschen Kinos anlopen un hett an’t eerste Wekenenn runchweg 5,33 Millionen US-Dollar inspeelt. Altosamen hett de Film in de USA 27,15 Millionen US-Dollar inbröcht. 

2001 is de Film as VHS-Video rutkamen, 2003 ok op DVD.

## Borns


## Weblenken
*
Shin’ya Yamanaka

**Shin’ya Yamanaka** (; * 4. September 1962 in de Präfektur Ōsaka) is en japaansch Dokter un Stammzellenforscher. He is Perfesser an dat Institute for Frontier Medical Sciences (japaansch: ) an de Universität Kyōto. 2012 kreeg he gemeensam mit John Bertrand Gurdon den Medizin-Nobelpries. 

## Leven un Wark
1987 hett Shin’ya sien Medizinstudium an de Universität Kōbe afslooten. 1993 hett he sien Doktertitel an de Städtisch Universität Ōsaka. Dornah hett he sien Assistenzzeit in de orthopädisch Chirurgie an dat National Osaka Hospital makt un weer as Postdoktorand an dat Gladstone Institute of Cardiovascular Disease in San Francisco. 2006 gelung dat sien Team un hüm, induzeert pluripotente Stammzellen (iPS-Zellen), pluripotente Stammzellen, ut Bindegewebszellen vun Müüs to maken. 2007 ghebbt se den glieker Spood mit minschlichen Bindegewebszellen schafft.

## Utteknungen (Utwahl)
För de künstlich Herstellen vun Stammzellen kreeg Shin’ya in' November 2007 den Meyenburg-Pries vun dat Düütsch Krebsforschenszentrum (DKFZ). 2008 wurr Shin’ya gemeensam mit Hans R. Schöler un Irving Lerner Weissman mit den Robert-Koch-Pries uttekent, as ok gemeensam mit Ian Wilmut un Keith Campbell mit den Shaw Prize. 2009 kreeg he den Canada Gairdner International Award un gemeensam mit John Bertrand Gurdon den Albert Lasker Award for Basic Medical Research. 2010 wurr he mit den Kyoto-Pries, den March of Dimes Prize in Developmental Biology un mit den Balzan-Pries uttekent. 2011 wurr he gemeensam mit Rudolf Jaenisch mit den Wolf-Pries för Medizin un gemeensam mit Elaine Fuchs un James Alexander Thomson mit den Albany Medical Center Prize uttekent. 2012 kreeg he den Millennium Technology Prize un tosommen mit John Bertrand Gurdon den Nobelpries för Physiologie oder Medizin tospraken.

## Literatur
* Takahashi, K., Yamanaka, S.: *Induction of pluripotent stem cells from mouse embryonic and adult fibroblast cultures by defined factors.* In: *Cell.* Band 126, 2006, S. 663–676.

## Weblenken

* Shinya Yamanaka
* Center for iPS Cell Research and Application, Kyoto University
* Martin Fackler: ''Risk Taking Is in His Genes.'' In: *[[The New York Times]]*, 11. Dezember 2007.

## Enkeld Nahwiesen
Kiekbarg

De **Kiekbarg** is en Barg in de Horbörger Bargen, de bet op 127 m över NN reckt. De Barg liggt op dat Rebeed von dat Dörp Vohrendörp in de Gemeen Rosengoorn, Landkreis Horborg. Dicht bi löppt in’n Noordoosten de Grenz von Neddersassen na Hamborg langs. Vohrendörp liggt in’n Süüdoosten von’n Kiekbarg. In’n Noorden is Ehstörp un in’n Westen Alvsen.

Al an’t Enn von dat 19. Johrhunnert is op’n Kiekbarg, de dunn ok woll noch *Umseihers Barg* nöömt worrn is, von Heinrich Peters en Gasthuus boot worrn, dat *Peters Höh’* heten hett. Hebbt jümmer veel Utfloogsgäst den Kiekbarg besöcht.

1912 is op’n Kiekbarg de Bismarcktoorn boot worrn, de bet 1945 stahn hett un denn von düütsche Truppen sprengt worrn is. Dat Butenmuseum op’n Kiekbarg is 1953 von Willi Wegewitz grünnt worrn. 1969 hett dichtbi de Wildpark Swarte Bargen apenmaakt. Siet 2003 föhrt ok en Bus von’n HVV na’n Kiekbarg.
David Jeffrey Wineland

**David Jeffrey Wineland** (* 24. Februar 1944 in Milwaukee) is en US-amerikaansch Physiker un Nobelpriesdräger.

## Leven un Wark
Wineland kreeg 1965 den BA an de University of California un kreeg 1970 bi Norman Foster Ramsey an de Harvard University sien Doktertitel. Dornah weer he bi Hans Dehmelt an de University of Washington, bevör he 1975 an dat National Institute of Standards and Technology (NIST) in Boulder (Colorado) gung, wo he sück mit Frequenzstandards un Ionenfallen befaaten deiht. He is bekannt för de Entwicklung vun Technologien för Quantencomputer mit Ionenfallen un an dat NIST Baas vun de *Ion Storage Group*.

## Utteknungen
1990 kreeg he den Davisson-Germer-Pries, 1990 den William F. Meggers Award vun de Optical Society of America, 1998 den I. I. Rabi Award vun de IEEE un 2001 den Arthur-L.-Schawlow-Pries für Laserphysik. 2007 kreeg he de National Medal of Science un 2010 tosommen mit Peter Zoller un Juan Ignacio Cirac Sasturain de Benjamin-Franklin-Medaille för Physik. 2009 kreeg he dorto de eersten Herbert-Walther-Pries. All 1992 wurr he in de National Academy of Sciences wählt. 2012 wurr hüm gemeensam mit den Franzosen Serge Haroche de Nobelpries för Physik tospraken.

## Enkeld Nahwiesen


## Weblenken
Pierre Mignard

**Pierre Mignard** (* 17. November 1612 in Troyes; † 30. Mai 1695 in Paris) weer en vun de bedüüdenst franzöösch Porträt-Maler in dat Tietöller vun den klassizistischen Barock.

Mignard hett tosommen mit Philippe de Champaigne un Hyacinthe Rigaud de Entwicklung vun dat Genre in' Loop vun dat 17. Johrhunnert präägt. He hett neben karklich Warken (Kuppelbild in Val-de-Grace, Paris) vör allen Madonnenbiller, so nömmt „Mignardes“ as to'n Bispeel *La Vierge à la grappe*, as ok mythologisch un allegorisch Warken schafft. 

## Literatur
* Jean-Claude Boyer:  *Pierre Mignard*. Paris, Cinq continents 2008, ISBN 8874394284

## Weblenken

* Warken vun Pierre Mignard bi Zeno.org
* DNB-Katalog
Naturgesett Partei

De **Naturgesett Partei** (offiziell: **NATURGESETZ Partei, Aufbruch zu neuem Bewusstsein**) weer en Lüttpartei in Düütschland, de 1992 grünnt weer un bit 2004 Bestand harr.

## Programm
De Naturgesett Partei wull en Politik opboen, de dat Verstahn vun de Naturgesetten mit Hülp vun Tranzendentale Meditatschoon (TM) ünnerstütten schüll. Bito schülln de Prinzipien vun de TM in de Politik opnahmen warrn. De Partei harr na egen Utseggen dat Teel 10.000 Straafanzeigen gegen Politikers to stellen. Dormit wull se jem för jemehr vörgeevliche Mitschuld an „Verbreken“ un „Gesundheitsschadens“ as Naklapp vun’t Ignoreren vun de vörslahn Bewusstwesentechniken (as de TM) to Verantwoortung tehn. 1.500 Anzeigen sünd an’t Enn dorbi rutkamen, ünner annern ok gegen den Bundskanzler. Se weern aver vun de Staatsafkaatschop Berlin as gegendstandslos torüchwiest.

Na de vun Maharishi Mahesh Yogi verkünnte Lehr wull de Partei de Kosten för de Gesundheit üm mehr as 50&nbsp;% minnern un in vele annere Rebden ok Lösungen anbeden. Butendem hett de Naturgesett Partei dat Inföhren vun’n Euro aflehnt jüst so as gentechnische Ännern vör allen bi Levensmiddels. 

Bekannt worrn is de Partei sünners ok dör *„[[Yogische Flegers]]“*. De hebbt vertellt, dat se een Levitatschoonstechnik utföhrn deen, de vun den Yoga-Grünner Maharishi Patanjali al vör Johrdusende in de so nöömten Yoga-Sutras ansnackt harr. Sowiet dat vun buten to sehn weer, segen de Sprüng, de to in’n Lotussitt utföhrt warrt, to Anfang eher en Poggenstohlsprung. De dat utöövt hebbt, menen aver, dat dat egentlich wichtige nich dat Hüppen weer, man de geistige Aktivität un ehr Utwirken op dat Nervensystem un op de Ümgegend.

## Entwickeln
Dat hett keen Wahl geven, bi de de Partei en Mandat winnen künn. Op en Bundsversammeln in’t Johr 2001 hett de Partei denn beslaten, dat se nich mehr bi Wahl deelnehmen wull. In de Johren 2003 un 2004 hebbt sik de Naturgesett Partein ründ üm de Welt wedder oplööst.

## Wahlresultaten
* Bundsdagswahl 1994: 0,155 %, 1998 0,1 %
* Europawahl 1994: 0,3 %, 1999 0,1 %

### Landdagswahlen
* Saarland: 1994 0,2 %
* Baden-Württemberg: 1996 0,1 %
* Bayern: 1994 0,1 %; 1998 0,1 %
* Berlin: 1995 0,3 %; 1999 0,2 % 
* Bremen: 1995 0,1 %; 1999 0,2 %
* Hamborg: 1993 0,2 %; 1997 0,1 %
* Hessen: 1995 0,2 %; 1999 0,1 %
* Mekelnborg-Vörpommern: 1994 0,2 %
* Nordrhien-Westfalen: 1995 0,2 %; 2000 0,0 %
* Rhienland-Palz: 1996 0,3 %

## Kiek ok
* Öösterrieksche Naturgesettpartei

## Weblenken
* De offizielle Websteed vun de Naturgesett Partei ut dat Webarchiv (Stand 20. Juli 2003)
Jewgeni Igorjewitsch Tarelkin

**Jewgeni Igorjewitsch Tarelkin** (; * 29. Dezember 1974 in Perwomaiski, Oblast Tschita, RSFSR) is en russisch Kosmonaut.

## Werdegang
Siet 1998 hett he as führen Test-Ingenieur an dat Kosmonautenutbillenszentrum ZPK arbeit.

## Ruumfohrertätigkeit

Tarelkin wurr in’ Oktober 2003 as Ruumfohrer utwählt un hett sien Utbillen van 2003 bit 2005 maakt.  He is an' 23. Oktober 2012 mit Sojus TMA-06M to de ISS flagen un deent dor den ISS-Expeditschonen 33 un 34 as Bordingenieur.

## Enkeld Nahwiesen


## Borns
* Körtbiographie bi spacefacts.de
Alexander Wittek

**Alexander Wittek** (* 12. Oktober 1852 in Sisak; † 11. Mai 1894 in Graz) weer en öösterrieksch-ungaarsch Architekt un Schachspeler.

## Leven

Wittek weer hööftsächlich as Architekt in Bosnien un Herzegowina wiels de öösterrieksch-ungaarsch Monarkie tätig. So hett he ünner annern dat Raathuus vun Sarajevo entworfen.

Wittek weer aber ok Schachmeester: 1880 in Graz keem he up den veerten Platz vör Berger, J. Schwarz, Emil Schallopp un Noa. 1881 in Berlin reck he den deelten 5.-6. Platz in den 2. DSB-Kongress vör ünner annern Johannes Minckwitz, Joseph Schwarz, Johann Berger un Louis Paulsen. Sieger wurr dormals Joseph Henry Blackburne. 1882 in Wien keem he up den 9. Platz un bleev dormit noch vör Michail Tschigorin un Henry Edward Bird un annern. Wittek is in en psychiatrisch Krankenhuus in Graz in dat Johr 1894 storven, nahdem man bi hüm en "paralytische Geisteskrankheit" faststellt harr. De Ümstände vun sien Dood sünd aber ümstreeden: Een Born seggt, dat Wittek Sülvstmord begahn hett. Dorgen verklort de Klinik vun Graz, dat Wittek dor an Tuberkulose storven is.

## Literatur
* P. Feenstra Kuiper: 100 Jahre Schachturniere, 1964 W. Ten Have N.V., Amsterdam, ahn ISBN

## Weblenken
* Spelerprofil up chessmetrics.com
* Partien vun hüm up chessgames.com

## Enkeld Nahwiesen
Kurt Gravemeier

**Kurt Gravemeier** (* 23. September 1957 in Lengerich (Westfalen)) is en ehmalger düütsch Springrieder un ehmalger Bundstrainer vun de düütsch Springrieder. 

## Loopbahn as Rieder
As Gravemeier acht Johr old weer, fung he mit dat Rieden an. He kreeg de Utbillen vun sien Vader. Mit 15 Johr wurr he Westfalenmeester in de Dressur. To glieker Tiet hett he aber ok sien eerst S-Springen maakt un hett beslooten, sück ganz up den Springsport to konzentreeren. Bi Herbert Meyer hett he sien Utbillen to’n Peerwert maakt. 1988 wurr he Gestütsleiter bi Hendrik Snoek. Een vun sien gröttsten Spood as Rieder weer de Sieg bi den Grooten Pries vun de Bundsrepublik Düütschland 1992 in Düörpm. Kurt Gravemeier hett an 33 Natschonenpries deelnommen. 1995 hett he sien Loopbahn ut gesundheitlich Grünnen afslooten.

## Loopbahn as Trainer
Van 1997 bit 2000 weer Gravemeier Bundstrainer vun de Junioren un Jung Rieder un dornah bit 2008 Bundstrainer vun de düütsch Springrieder. Af 2013 is he Trainer vun de belgisch Springrieder.

## Privates
Kurt Gravemeier is verheiraadt un hett dree Kinner. He leevt in Sendenhorst in Noordrhien-Westfalen.

## Spood
* 1973: 3. Platz bi de Junioren-Europameesterschapen in de Mannschap
* 1975: 2. Platz bi de Junioren-Europameesterschapen in de Mannschap
* 1992: 1. Platz in’ Grooten Pries vun de Bundsrepublik Düütschland

## Weblenken
* Körtbiographie vun Kurt Gravemeier bi de Deutsche Reiterliche Vereinigung

## Enkeld Nahwiesen
Lone Wolf (Kiowa)

**Guipago**, beter bekannt as **Lone Wolf** (* um un bi 1820 in dat Rebeet vun de Staked Plains; † April 1879 dicht bi Fort Sill), weer Böver-Hööftling vun de Kiowa-Indianer.

Lone Wolf weer de Nahfolger vun Dohäsan un en unversöhnlich Feind vun de Witten. He weer Liddmaat vun de Elite-Kriegersellschop Tsetanma. 1863 un 1872 is he nah Washington, D.C. reist, um hentokriegen, dat Satanta un Big Tree free laaten wurrn, wat hüm wegen sien  brillanten Verhannelnsstrategie ok gelung. Mit anner Indianer hett he an' 16. Oktober 1867 den Verdrag vun Medicine Lodge ünnerschreven.

Nahdem 1873 sien Söhn bi en Kiowa-Överfall in Süüd-Texas to Dood keem, fung he weer mit Överfallen up Siedler, Mexikaner un Amerikaner an. In' Juli 1874 hett he in den Lost Valley Fight in dat Young County (Texas) gegen Texas Rangers ünner Major John B. Jones kämpt. An' 9. September 1874 hett he an' Washita River, Hemphill County (Texas), General Miles Nahschuuvkolonne (5. Infanterie) ünner Captain Lyman angreepen. He hett den Toog för mehrere Daag belagert, bit ut Camp Supply Ünnerstütten indrapen dee. Nah toii Wedderstand hett he sück an' 26. Februar 1875 mit de letzt 250 in Freeheit leven Kiowas in Fort Sill ergeven, vun wo he in de  Verbannung nah Fort Marion (Florida) brocht wurr. He is in' April 1879, kört nahdem he entlaaten wurrn weer, an Malaria dicht bi Fort Sill storven.

## Weblenken
Lars Fredrik Nilson

**Lars Fredrik Nilson** (* 27. Mai 1840 in Skönberga; † 14. Mai 1899 in Stockholm) weer en sweedsch Chemiker.

## Leven un Wark
Nilson hett Chemie an de Universität Uppsala studeert. Bekannt wurr he dör dat Opdecken vun dat Element Scandium in dat Johr 1879. He hett eerstmals rein Thorium isoleert un hett ok de  Atommasse vun Beryllium bestimmt.

Nilson weer Perfesser an de Universität Uppsala un de Königlichen Landwertschaplichen Akademie in Stockholm.

## Weblenken
* Nahroop in: Svensk Kemisk Tidskrift 11 (1899), S. 143-146
* DNB-Katalog
* Personennaamdatei
William McNamara

**William McNamara** (* as *William West McNamara* 31. März 1965 in Dallas, Texas) is en US-amerikaanschen Schauspeler.

## Leven un Wark
McNamara sien Vadder weer Rennfohrer för de Ford Motor Company, sien Mudder weer Binnenarchitektsche. Studeert hett McNamara an de Columbia University, later studeer he de Schauspeelkunst an’t  Lee Strasberg Institute.

An de Siet vun James Earl Jones hett McNamara sien Debüt in den Feernsehfilm *Soldier Boys* geven un weer dorna in *Stealing Home* an de Siet vun Jodie Foster to sehn. In de Johren dorna hett he an tallrieke Produkschonen mitarbeit. 

## Filmografie (Utwahl)

## Utteken
McNamara hett noch keen Priesen wunnen (Stand: Oktober 2012), weer aver 1993 för den *[[CableACE]]* in de Kategorie *Best Schauspeler in en Feernsehfilm oder Minireeg* för sien Rull in *Wilde Alice* nomineert.

## Weblenken
*
Evelyn Colyer

**Evelyn Lucy Colyer** (later ok *Evelyn Munro*; * 16. August 1902 in Wandsworth; † 4. November 1930 in Bishnath, Indien) weer en britisch Tennisspelerin.

1924 wunn Colyer gemeensam mit Dorothy Shepherd-Barron de Bronzemedaille in’t Daamendüppel bi de Olympisch Spelen 1924 in Paris. Je tweemal reck se todem dat Finale in’t Daamendüppel bi de Wimbledon Championships un bi de franzöösch Meesterschapen: 1923 verlor se an de Siet vun Joan Austin tegen de franzöösch Spelerin Suzanne Lenglen un de US-Amerikaansche Elizabeth Ryan mit 3:6, 1:6. Mit Kathleen McKane Godfree harr se den Spood 1926 noch mal, aber ditmal verloren se noch düütlicher gegen Ryan un Mary Kendall Browne mit 1:6, 1:6. Bi de franzöösch Meesterschapen stunn se jeweils Kathleen McKane 1925 un 1926 in’t  Finale, verloren aber beid Mal gegen Suzanne Lenglen un Julie Vlasto (1:6, 11:9, 2:6 in dat Johr 1925, 1:6, 1:6 in dat Johr 1926).

An’ 13. Februar 1930 hett se Hamish Munro in London heiraadt. An’ 22. Oktober kreeg dat Poor Twillings (een Jung un een Deern), de aber bei binnerhalv vun een Maand storven sünd. En lütt Sett later is se denn sülvst ok mit blots 28 Johren storven. 

## Weblenken
* Evelyn Colyer in de Datenbank vun Sportsreference.com (engelsch)
Ismael Tressmann

**Ismael Tressmann** (* 1961) is en portugeeschen Spraakwetenschopper, de sik ünner annern mit de pommersche Spraak in Brasilien utenannersett hett.

Tressmann weer toeerst evangeelsch-lutherschen Pastoor in de Gemeen Espigão do Oeste. Dor hett he sik mit de Spraken von de Indios utenannersett, to’n Bispeel 1991 bet 1994 mit dat Zoró. He hett dorbi markt, dat ok de Spraak von de Pommern, de in de Gemeen en grote Grupp billt hebbt, sowat as en bedrohte Spraak is.

Tressmann hett en Schriftform för dat Pommersche utklookt, de von em bruukt warrt, üm Schoolmeesters uttobillen, de dat Pommersche in dat PROEPO-Projekt in’n Schoolünnerricht bruken doot. Disse Schriftform hett he ok för sien Pommersch-Portugeesch Wöörbook bruukt, dat 2006 rutkamen is un üm un bi 15.000 Indrääg hett.

He is nu Perfesser an de Faculdade da Região Serrana in Santa Maria de Jetibá.

## Warken

* *Upm Land up pomerisch sprak - Na Roça em Língua Pomerana.*
* *Pomerisch-Portuguisisch Wöirbauck - Dicionário Enciclopédico Pomerano-Português.* Secretaria de Educação, Santa Maria de Jetibá 2006
Jeroen Dubbeldam

**Jeroen Dubbeldam** (* 15. April 1973 in Zwolle) is en nedderlannsch Springrieder. 

Bi de Olympisch Sömmerspelen 2000 in Sydney wurr he up *De Sjiem* Eenzel-Olympiasieger in’t Springrieden. Up *Up and Down* wurr he mit de nedderlannsch Mannschap 2006 in Aken Manschaps-Weltmeester (tosommen mit Albert Zoer, Gerco Schröder un Piet Raijmakers).

In’ Februar 2012 leeg he up Rang 15 vun de Springrieder-Weltranglist.

Dubbeldam is verheiraat un hett dree Kinner.

## Spood
* Olympisch Spelen
** 2000 in Sydney: Goldmedaille Eenzel up *De Sjem*
* Weltmeesterschapen:
** 2006 in Aken: Goldmedaille Mannschap, Eenzelwertung 11. up *Up and Down*
* Europameesterschapen :
** 1999 in Hickstead: Bronzemedaille Mannschap up *De Sjem*
** 2005 in San Patrignano: Bronzemedaille Mannschap, Bronzemedaille Eenzel up  *Nassau*
** 2015 in Aken: Goldmedaille mit de Mannschaft un in' Eenzel  up *Zenith*
* Nedderlannsch Meesterschap:
** 1998 in Hoofddorp: Sülver up *De Sjiem*
** 2001 in Mierlo: Bronze up *De Sjiem*
** 2005 in Mierlo: Sülver up *Nassau*
** 2009 in Mierlo: Gold up *Whisper*
** 2011 in Mierlo: Gold up *Quality Time TN*
* Weltcupfinale:
** 2011 in Leipzig: 3. Platz up *Simon*
* wiedere:
** Sieger in’ *[[CHIO Aken|Grooten Pries vun Aken]]* (2001 up *De Sjem*)
**Sieger in’ *[[Spruce Meadows|Grooten Pries vun Spruce Meadows - 1.000.000 C$ CN International]]* (2010 up *Simon*)

## Weblenken

*Offiziell Websteed

## Enkeld Nahwiesen
Pancas

**Pancas** is en Gemeen in’n Bundsstaat Espírito Santo in Brasilien. De Gemeen hett 21.520 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeed von 823,834 km².

## Geografie

De Naam von de Gemeen kummt von’n Rio Pancas, de dör de Gemeen flütt.

De Navergemenen sünd Alto Rio Novo un Mantenópolis in’n Noordwesten, Águia Branca in’n Noordoosten, São Domingos do Norte in’n Oosten, Colatina in’n Süüdoosten, Baixo Guandu in’n Süüdwesten un Resplendor (in Minas Gerais) in’n Westen.

## Historie

En groten Deel von de Inwahners von de Gemeen sünd Nakamen von Pommern; ehr Spraak Pomerano is in’e Gemeen co-offischelle Amtsspaak.

De egenstännige Gemeen in ehre hüdige Form is an’n 13. Mai 1963 grünnt worrn, nadem Colatina opsplitt worrn is.

### Börgermeesters

## Weblenken

* Websteed von de Gemeen (portugeesch)
Vila Pavão

**Vila Pavão** is en Gemeen in’n Noorden von’n Bundsstaat Espírito Santo in Brasilien. De Gemeen hett 8.672 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeed von 432,741 km².

## Geografie

De Navergemenen sünd Ecoporanga in’n Noorden, Nova Venécia in’n Oosten un Süden un Barra de São Francisco in’n Westen.

## Historie

As de Europäers in Süüdamerika ankamen sünd, hett dat Land üm dat hüdige Vila Pavão de Botocudos tohöört, de denn aver bilütten von de Europäers verdrängt worrn sünd. Mit Vila Pavão güng dat vöran, as 1940 de Brügg över den Rio Doce un de Straat na Nova Venécia trech worrn sünd. Vör allen Lüüd ut’n Süden sünd denn as Tropeiros na Vila Pavão kamen. Dat weren vör allen Nakamen von Pommern, Italieners un Afrikaners. De Spraak vun de Pommern-Nakamen Pomerano is in de Gemeen co-offischelle Amtsspaak.

De egenstännige Gemeen in ehre hüdige Form is an’n 1. Juli 1990 grünnt worrn, nadem Nova Venécia opsplitt worrn is.

Sied 1989 warrt dat kulturelle Arv von Pommern, Italieners, Afrikaners un annere Inwannerergruppen elk Johr in’n August bi dat Kulturfestival *Pomitafro* fiert.

### Börgermeesters

## Weblenken

* Websteed von de Gemeen (portugeesch)
Arroio do Padre

**Arroio do Padre** is en Gemeen in’n Bundsstaat Rio Grande do Sul in Brasilien. De Gemeen hett 2.730 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeed von 124,321 km².

## Geografie

De eenzige Navergemeen is Pelotas, in de Arroio do Padre as Exklaav liggt.

## Historie

En groten Deel von de Inwahners sünd Nakamen von Pommern un sünd evangeelsch-luthersch.

De egenstännige Gemeen in ehre hüdige Form is an’n 17. April 1996 grünnt worrn, as dat ut Pelotas rutnahmen worrn is.

### Börgermeesters

## Weblenken

* Websteed von de Gemeen (portugeesch)
Dorothea Fischer-Nosbisch

**Dorothea Fischer-Nosbisch** (* 16. April 1921 in Bad Kreuznach; † 29. April 2009 in Darmstadt) weer en düütsch Grafikerin un Breefmarkenkünstlerin.

## Leven
1937 fung se hör Studium an de Städelschool in Frankfort an’n Main an. Dor hett se denn hör lateren Mann Fritz Fischer kennen lehrt, mit de se nah den Krieg en Ateliergemeenschap grünnd hett. Tosommen hebbt se de Gründung vun de Designgrupp „novum“ up den Weg brocht.

1967 hett se sück privat un in’ Berop vun Fritz Fischer trennt. Dornah hett se mehrere Breefmarken för de Düütsch Bundspost gestalt (eerstmalig 1976), weer Kunsterzieherin in Frankfort as ok as freeschaffen Künstlerin tätig.

## Weblenken
* Nahroop
* DNB-Katalog

## Enkeld Nahwiesen
Alvin Eliot Roth

**Alvin Eliot "Al" Roth** (* 18. Dezember 1951 in New York City) is en US-amerikaansch Wertschapswetenschapler un Perfesser Volkswertschapslehre un Bedrievswertschapslehre an de Harvard University vun jöödsch Afstammen. He forscht to Speeltheorie, experimentell Ökonomie un Marktstrukturen. 2012 kreeg he gemeensam mit Lloyd Stowell Shapley den Nobelpries för Wertschapswetenschapen.

## Leven
Roth hett sien Doktertitel Ph.D. in Operations Research 1974 an de Stanford University maakt un hett dornah bit 1982 an de University of Illinois arbeit. De eerste Professur för Volkswertschapslehre hett he 1983 an de University of Pittsburgh antreden. Dissen Lehrstohl, de 1985 um en för de Bedrievswertschapslehre ergänzt wurr, harr he bit 1998 inne, um denn nah Harvard to wesseln. Gastprofessuren harr de Ökonom in Haifa 1986, Tel Aviv 1995 un Jerusalem 1995/96 inne.

## Warken
* mit J. H. Kagel: *Handbook of Experimental Economics*. Princeton University Press, 1997.
* *The Shapley Value: Essays in Honor of [[Lloyd Stowell Shapley]]*. Cambridge University Press, 1988.
* *Game-Theoretic Models of Bargaining*. Cambridge University Press, 1985.

## Literatur
* Mark Blaug (Hrsg.): *Who’s who in economics.* 3. Uplaag, Elgar, Cheltenham [u. a.] 1999, ISBN 1-85898-886-1, S. 961–962

## Weblenken

* universitär Upträe
* Aktivitätenöversicht
* Market Design, Blog von Roth und Peter A. Coles
* Indrag in de Datenbank IDEAS
* DNB-Katalog

## Enkeld Nahwiesen
Neelannermoor

**Neelannermoor** () is en Oort in de Gemeen Wischhoben (Samtgemeen Noordkeden) in’n Landkreis Stood, Neddersassen.

## Geografie

Neelannermoor liggt in dat Kedener Moor, so bi twee Kilometer weg von de ole Wischhobener Süderelv un dör de Elvinsel Kruutsand trennt fiev Kilometer weg von de hüdige Elv.

De Naveröörd sünd Hamelwöördenermoor in’n Noorden, Wischhoben in’n Noordoosten, Neeland un Kruutsand in’n Oosten, Doornbusch in’n Süüdosten, Wulfsbrokermoor un Doornbuschermoor in’n Süden, Olendörp un Schüttdamm in’n Süden un Isensee in’n Westen.

## Historie

De Oort hett von öllers al to de Gemeen Neeland mit tohöört un weer vör 1885 Deel von dat Amt Freeborg un denn in’n Kreis Keden. 1932 is dat an’n Landkreis Stood kamen.

### Inwahnertall

### Religion

Neelannermoor is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Dionysius-Kark in Hamelwöörden.

För de Kathoolschen is de Hillig-Geist-Kark in Stood tostännig.

## Kultur

### Verenen

De Schützenvereen Neelannermoor is 1906 grünnt worrn.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

Neelannermoor liggt an de Kreisstraat 12, de in’n Noorden na Hamelwöördenermoor un Öderquart un över de K&nbsp;13 na Wischhoben geiht un in’n Süden na Wulfsbrokermoor un Doornbuschermoor löppt. De K&nbsp;12 warrt von de Bundsstraat 495 krüüzt, de in’n Westen över Schüttdamm na Oosten un Hemmoor/Basbeek/Warstood löppt un in’n Oosten na Neeland an de Landsstraat 111 ran.

Von 1899 bet 1933 hett dat dichtbi in Neeland en Bahnhoff an de Kedener Kreisbahn geven. Vondaag is de nächste Bahnhoff de Bahnhoff Hemmoor in Basbeek an de Nedderelvbahn, de so bi twölv Kilometer weg is.

## Footnoten



## Weblenken
Neeland (Hamborg)

**Neeland** is en Deel von de Stadt Hamborg (Bezirk Horborg).

## Geografie

Neeland liggt an de Süderelv. Bi’n Oort liggt ok de Neelanner See, op den dat en Waterski-Anlaag gifft.

In’n Noorden liggt Willemsborg, in’n Süüdoosten de Gemeen Seevedaal mit Bullenhusen in’n Landkreis Horborg, in’n Süden Good Moor un in’n Westen Horborg.

In Neeland steiht de öllste Boom von Hamborg, en 1000 Johr olen Ievenboom. Dat Butendieksrebeed an de Süderelv is as Sweenssand en Naturschuulrebeed.

## Historie

Neeland is wohrschienlich in dat 13. Johrhunnert grünnt worrn. Hertog Otto II. hett 1296 Siedlers in Neeland besünnere Rechten tokennt. Dat weer dat eerste Maal, dat de Oort in de Oorkunnen vörkeem.

1814 is de Oort daalbrennt. Ok bi de Stormflood 1962 hett de Oort wedder swoor wat afkregen.

Von 1885 bet 1932 hett Neeland to’n Kreis Horborg tohöört (vörher to de Vaagdie Neeland-Over in dat Amt Horborg) un is denn Deel von’n ne’en Landkreis Horborg worrn. Aver al mit dat Groot-Hamborg-Gesett von 1937 is de Oort denn an Hamborg kamen.

1888 müss de Gemeen Neeland en Stück von ehr Rebeed an de Stadt Horborg afgeven.

### Inwahnertall

### Religion

Neeland is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Johannis-Kark in Horborg, dat tohoop mit de Dreefaltigkeitskark de Karkengemeen Trinitatis billt.

För de Kathoolschen is de Franz-Joseph-Kark in Wilstörp tostännig. Von 1864 bet 1914 weer de St. Maria-Kark in Horborg för de Kathoolschen tostännig. Disse beiden Karken billt siet 2006 tohoop de Karkengemeen St. Maria-St. Joseph.

## Weertschop un Infrastruktur

Bi Neeland staht twee Windrääd.

### Verkehr

Neeland liggt an de Autobahn 1, de von Noord na Süüd an’n Oort langslöppt. Direkt bi’n Oort liggt de Opfohrt 38 Horborg. In’n Westen, na Horborg hen, fangt in’n Süden de A&nbsp;253 an, de in’n Noorden na Willemsborg löppt un dor in de Bundsstraat 75 övergeiht. An’n Elvdiek langs löppt de Sweenssand-Hauptdiek/Fiefhusener Hauptdiek, de in’n Landkreis Horborg de Kreisstraat 25 billt un na Bullenhusen un Over geiht.

De nächste Bahnhoff is de Bahnhoff Horborg.

### Scholen

Neeland hett en egen Grundschool.

## Footnoten



## Weblenken
Schüttdamm

**Schüttdamm** is en Oort in de Gemeen Oosten in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen.

## Geografie

De Oort liggt in de Masch von de Oost. Na Oosten to liggt dat Kedener Moor. Dat Water ut dat Rebeed flütt över Fleten (Moorfleet, Achthöbener Fleet) na de Oost hen af.

De Naveröörd sünd Kaidiek in’n Noorden, Hamelwöördenermoor un Neelannermoor in’n Noordoosten, Wulfsbrokermoor un Doornbuschermoor in’n Oosten, Olendörp in’n Süden, Oosten un Achthöben in’n Süüdwesten, Achthöbenerdiek un Nedderstreek in’n Westen un Isensee in’n Noordwesten.

## Historie

### Verwaltungsgeschicht

De Oort leeg vör 1852 in dat Gericht Oosten, ut dat 1852 dat Amt Oosten worrn is. 1885 is dat Deel von’n Kreis Neehuus worrn. 1932 is dat an’n Kreis Land Hadeln kamen un denn 1977 Deel von’n Landkreis Cuxhoben worrn.

Schüttdamm hett fröher to de Buurschop Olendörp tohöört. Von 1964 bet 1972 weer Schüttdamm tohoop mit Olendörp Deel von de Samtgemeen Oosten. An’n 1. Juli 1972 is dat denn bi de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de ne’e Gemeen Oosten worrn.

### Inwahnertall

### Religion

Schüttdamm is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel Oosten.

För de Kathoolschen is de Karkengemeen Hillig Geist in Stood tostännig.

## Kultur

### Sport

De Schützenvereen Schüttdamm is 1901 grünnt worrn un hett sik 1949 mit’n 1925 grünnten Schützenvereen Isensee to’n Schützenvereen Schüttdamm-Isensee tohoopslaten. De Vereen hett vondaag üm un bi 800 Maten.

## Weertschop un Infrastruktur

As freewillige Füürwehr is von öllers de Füürwehr Oosten för Schüttdamm mit tostännig.

### Verkehr

Schüttdamm liggt an de Kreisstraat 27, de in’n Noorden na Kaidiek, Isensee un Hasenfleet löppt. In’n Süden geiht de Straat na Oben-Olendörp. Disse Straat warrt von de Bundsstraat 495 krüüzt, de in’n Noordwesten över Neelannermoor un Neeland na Wischhoben geiht un in’n Süüdoosten na Oosten un Hemmoor/Basbeek/Warstood an de B&nbsp;73.

De nächste Autobahn is de Autobahn 26 (Afsnidd Stood–Hamborg). De Opfohrt 2 Stood-Süüd liggt so 33 Kilometer in’n Süüdoosten von Schüttdamm an de B&nbsp;73.

De nächste Bahnhoff is so bi acht Kilometer wied weg in’n Süüdwesten de Bahnhoff Hemmoor an de Nedderelvbahn von Cuxhoben na Hamborg.

## Footnoten
Petrus-Kark (Oosten)

De **Petrus-Kark** is en evangeelsch-luthersche Kark in Oosten. De Kark höört to’n Karkenkreis Land Hadeln in’t Sprengel Stood von de Landskark Hannover.

## Karkenhuus

De Kark is 1746/1747 von’n Bomeester Prey ut Hamborg in’n Stil von’t Barock boot worrn un is ut Backsteen.

En eerste Kark is al 1396 an de sülve Steed boot worrn. Vörher harr dat al en annere Kark geven, de nich wied weg op’n Dubben stünn, aver bi en Stormflood 1391 ünnergahn is.

## Örgel

Dat eerste Maal warrt 1581 in en Oorkunn dorvon snackt, dat de Kark in Oosten en Örgel hett. De hüdige Örgel hett Jakob Albrecht 1751 boot. 1779 hett Georg Wilhelm Wilhelmi de Örgel wedder op Schick bröcht. 1890 hebbt de Bröder Peternell de Örgel denn düchtig ümboot un blots de Prospekt is von de ole Örgel nableven. 1992 is se denn noch wedder von de Firma Kuhn op Schick bröcht worrn.

## Binnen

Binnen hett de Kark achtern en Örgelböhn un Priechen. Vörn steiht de Altor mit’n Preddigstohl dor över. De Kark hett en Holttunnengewölv.

## Kaspel

To dat Kaspel Oosten höört de Öörd Oosten, Olendörp, Schüttdamm, Isensee, Achthöben, Achthöbenerdiek, Nedderstreek un Hüll to.

De Naverkaspels sünd Grootweurn in’n Süüdoosten, Basbeek in’n Süden, Öberndörp in’n Noordwesten, Öderquart in’n Noorden, Hamelwöörden in’n Noordoosten un Drochters in’n Oosten.

## Weblenken
Von de Kuhla

De Familie **von de Kuhla** weer en Adelsslecht, dat ut Kuhla stammt.

De Familie is ut de Familie von Sürsen vörgahn, de siet 1142 natowiesen is. De Naam *von Kuhla* kummt 1272 tooerst mit Lüder von Kuhla vör, de aver in annere Oorkunnen ok wedder Lüder von Sürsen nöömt warrt. Von disse Tied an mutt woll ok de Borg in Kuhla bestahn hebben. Nadem de Borg in Sürsen von’n Landsherrn dalbraken worrn is, hett Detlev von Sürsen in Kuhla wahnt un de Familie hett sik von 1388 af an von de Kuhla nöömt. De Familie hett denn bet 1709 op dat Good Kuhla wahnt. De letzte weer Berthold Clemens von de Kuhla. Mit em is de direkte Lien utstorven. Sied 1828 höört dat Good Kuhla de Familie von Gruben to.

De Familie hett na 1709 in Siedenlienen jümmer noch bestahn un en Twieg is na Däänmark gahn. Tied later sünd de von de Kuhla denn aver utstorven.

Dat Wapen wiest op en sülvern Schild en rode Pyramied.
Klooster Niewohl

Dat **Klooster Niewohl** is en christlich Klooster in Niewohl, dat de Ridderschop von dat Hertogdom Bremen-Veern tohöört.

1219 is in Millm an’n Rand von de Hoge Lieth von de Eddellüüd von Deefholt en Klooster grünnt worrn. Von wegen dat de Benediktinerinnen dor jümmer wedder mit de Wuster anenannerkamen sünd, is dat Klooster 1282 in de Tied von Arzbischop Gisbert na Olenwoold ümtagen. Dor hett dat al en Kapell geven mit en Splinter von dat Hillige Krüüz as Reliquie, von de ok de hüdige Kark in Niewohl ehren Naam hett. 1334 ünner Arzbischop Burghard II. is dat Klooster denn aver noch en tweet Maal ümtagen na Niewohl. Dat Klooster harr dichtbi, in dat nu wööste Dalem, en Watermöhl.

In dat Johr 1500 is dat Klooster von de Swarte Garr utrövert un dalbrennt worrn.

De Reformatschoon is 1571 na Niewohl kamen.

1629 is dat Klooster afbrennt. In dat sülve Johr gifft Kaiser Ferdinand II. dat Restitutionsedikt rut, dat den evangeelschen Kloosterbesitt an de Katholiken trügggifft. 1630 kaamt denn de Jesuiten na Niewohl üm dat Klooster to övernehmen. De olen Inwahners müssen denn wegtrecken. Na de Slachten von Breitenfeld un von Lützen müssen de Jesuiten wedder nageven un de Kloosterfroon sünd na Niewohl trüggkamen. In de tokamen Johren bet 1636 sünd denn op de olen Grundmuurn dat Klooster un de hüdige Hilligkrüüzkark nee boot worrn.

An’t Enn von’n Dörtigjohrigen Krieg hebbt de Sweden dat Hertogdom Bremen-Veern övernahmen un 1648 hett Melchior von Schlangenfeld dat Klooster as Lehn kregen. Nadem von Schlangenfeld doodbleven weer, hett König Karl XI. 1683 dat Klooster an de Ridderschop von dat Hertogdom Bremen-Veern geven. De Ridderschop wull dat Klooster as Konvent hebben in dat de unverheiraadt Froonslüüd ut’n Adel von dat Hertogdom sik utbillen laten un en Utkumst finnen kunnen.

1719 warrt dat Klooster na Süden hen utboot. In de Franzosentied warrt an’n 7. Oktober 1810 dat Klooster ophaven un kummt in’n Besitt von König Jérôme. Eerst 1816 kummt de ole Stand von vör de Franzosentied trügg un in dat Klooster leevt denn wedder Stiftsdamen.

Dat Patrimonialgericht, dat dat Klooster billt hett, is to’n 1. Januar 1843 oplööst worrn. Na disse Tied hett dat Klooster to’n Gerichtsbezirk von dat Amt Beers höört.

Vondaag höört dat Klooster jümmer noch de Ridderschop to un siet 2005 gifft dat wedder Stiftsdamen in dat Klooster, de as Opgaav hebbt, Kunst, Kultur un Religion in dat Klooster un in dat ole Hertogdom to bewohren un vörantobringen. Dat is dat eenzige Klooster, dat in dat Rebeed von Bremen-Veern bet vondaag nableven is.

## Literatur

* Dirk Behrens: *Kloster Neuenwalde - Zur Geschichte des ehemaligen Nonnenklosters und heutigen Damenstiftes Neuenwalde.* Stood 1993
* Heinrich Rüther: *Geschichte des Klosters Neuenwalde.* Oterndörp 1950

## Footnoten



## Weblenken

* Websteed von dat Klooster (hoochdüütsch)
Tetjana Perebyjnis

**Tetjana Perebyjnis** (ok *Tatiana Perebiynis*; * 15. Dezember 1982 in Charkiw) is en ukrainsch Tennisspelerin. 

## Karriere
2000 reck Perebyjnis in’ Eenzel dat Finale vun de Juniorinnen bi de Wimbledon Championships un hett dor den Titel in’t Düppel halt. Hör Trainer is hör Ehemann Dmitri „Dima“ Sadoroschny, de se 2005 heiraadt hett. In dat sülvig Johr reckt se in’ Mixed dat Endspeel vun Wimbledon mit hör Partner Paul Hanley, se hebbt denn aber gegen Mahesh Bhupathi un Mary Pierce mit 4:6, 2:6 verloren. 2006 keem se mit hör Landsfru un Düppelpartnerin Juliana Fedak in Wimbledon bit in’t Halffinalen, se verloren dor aber gegen Paola Suárez un Virginia Ruano Pascual. 

In’ Gegensatz to hör söss Titel in’t Düppel kunn Tetjana Perebyjnis up de WTA Tour för sück aber noch kien Turniergewinn in’t Eenzel halen.  

## Weblenken

* WTA-Profil (engelsch)
* ITF-Profil (engelsch)
* FedCup-Statistik (engelsch)
Horstsee

De **Horstsee** is en 3,75 Hektar groten See bi de Hogendoorvörstadt in Stood, de bet 9 m deep is.

1854 hebbt de Koopmann Johann Hinrich Elfers un de Smidd Johann Mars Peter Kübler en Tegelee twüschen Swing un Horst grünnt. Över en Kanaal na de Swing hen, de vondaag wedder toschüddt is, hebbt se de Tegels dormaals wegschippert. De Tegelee weer över en Tunnel ünner de Horststraat dör mit de Lehmkuhl verbunnen, ut de de Toon för de Tegels keem. 1872 hebbt se de *Actien-Ziegelei Horst* inricht, de 1873 4,68 Milljonen Tegels herstellt hett. 100 Arbeiders ut Lippe hebbt to för de Tegelee arbeidt. 1893 hett de *Brunsbütteler Land- und Ziegelei Gesellschaft* dat Ünnernehmen köfft. Bet 1905 dee de Bedriev noch wassen, denn is dat bilütten leger worrn. 1911 harr de Bedriev noch 22 Arbeiders.

Dat Enn för de Tegelee keem, as de Arbeiders 1921 en Waterader anstaken hebbt. Bet annern Dag weer de Kuhl mit Water vulllopen un ok de Lorenbahn is in dat Water ünnergahn. De Tegelee is denn opgeven worrn un se hebbt ehr afreten. 1922 hett de VfL Stood dat Gelänn övernahmen un dor en Sportplatz von maakt. Vondaag is dor dat Wahnrebeed *An’n Horstsee*.

## Weblenken
Karkenkreis Hadeln

De evangeelsch-luthersche **Karkenkreis Hadeln** is en Karkenkreis in Neddersassen. He höört bi’t Sprengel Stood von de Evangeelsch-luthersche Landskark Hannover. To’n Karkenkreis Hadeln höört üm un bi 34.000 Liddmaten in 22 Kaspels. Supperndent is Jörg Meyer-Möllmann. He hett sien Seet in Oterndörp. Vörher weer de Seet von’n Karkenkreis bet 2007 in Kumbarg.

## Geografie

De Karkenkreis Hadeln liggt in’n Noordoosten von Neddersassen. Dat Rebeed is de Noordoosten von’n Landkreis Cuxhoben (de ole Landkreis Land Hadeln).

De Karkenkreis Hadeln grenzt in’n Oosten un Süüdoosten an’n Karkenkreis Stood, in’n Süden an’n Karkenkreis Bremervöör-Zeven, in’n Süüdwesten an’n Karkenkreis Wersermünn un in’n Westen an’n Karkenkreis Cuxhoben. Güntsiet de Elv liggt de Karkenkreis Dithmarschen (in’t Sprengel Sleswig un Holsteen).

## Geschicht

De Karkenkreis is 1977 ut den olen Karkenkreis Hadeln un den Karkenkreis An de Oost tohoopleggt worrn. De Karkengemenen Olenbrook un op de Worth hett de Karkenkreis Hadeln dor bi an’n Karkenkreis Cuxhoben afgeven.

## Supperndenten

* 1977-1986: Henning Brandes
* November 1986-1995: Fritz Brandt
* 1. August 1996-Februar 2007: Hilmar Menke
* Februar 2007-Enn 2009: Uwe Erdmann (kommissarsch)
* Enn 2009-: Jörg Meyer-Möllmann

## Karkengemenen in’n Karkenkreis Hadeln

* Nicolaus-Kark in Ahlenfalkenbarg
* Michael-Kark in Basbeek
* Vitus-Kark in Belen
* Johannis-Kark in Bülkau
* Andreas-Kark in Geversdörp
* Jobst-Kark in Goddshem
* Marienkark in Heckthusen
* Wilhadi-Kark in Helmworth
* Jürgen-Kark in Kedenbrook
* Nicolai-Kark in Kumbarg
* Nicolai-Kark in Lee
* Bartelmees-Kark in Loomst
* Marienkark in Neenkarken
* Emmaus-Kark in Neehuus
* Georg-Kark in Öberndörp
* Petrus-Kark in Oosten
* Petrus-Kark in Oosterbrook
* Nicolai-Kark in Oppeln
* Severus-Kark in Oterndörp
* Johannes-Kark in Steenau
* Georg-Kark in Westerwannen
* Christus-Kark in Warstood

## Weblenken

* Websteed von’n Karkenkreis (hoochdüütsch)
Flidderbarg

De **Flidderbarg** is en 107 m över NN hogen Barg in de Lohbargen (Deel von de Horbörger Bargen). De Barg weer al fröh geern besöcht von Utflöglers, von wegen de gode Utsicht över de Ümgegend.

De Öörd ümto sünd Holm-Seppens in’n Noordoosten, Handörp in’n Süden, Hökel in’n Süüdwesten un Sprötz in’n Noorden.

1923 wull Hans Henny Jahnn dat Gelänn von’n Flidderbarg köpen un dor mit sien Künstlergrupp Ugrino en Munstersiedlung oprichten. Welk Grundstücken hebbt se ok köfft, kunnen sik aver nich mit all Besitters eenigen.
Edward Donnall Thomas

**Edward Donnall „Don“ Thomas** (* 15. März 1920 in Mart bi Waco, Texas; † 20. Oktober 2012 in Seattle, Washington) weer en US-amerikaansch Mediziner. He kreeg 1990 den Medizinnobelpries un weer Perfesser an de University of Washington.

Thomas studeer Chemie un Chemieingenieurwesen an de University of Texas at Austin, mit den Bachelor-Afsluss 1941 un den Master-Afsluss 1943. Dornah studeer he Medizin an de Harvard Medical School, wo he 1946 sien Doktertitel (M.D.) kreeg. He weer Perfesser an de University of Washington un Direkter vun dat Fred Hutchinson Cancer Research Center in Seattle. Dor hett Thomas af den 1950er Johren Pionierarbeit in de Transplantatschoon vun Stammzellen ut dat Knakenmark leist. He hett ok an dat Bekämpen vun de bi Transplantatschonen uptreden Graft-versus-Host-Reaktschoon arbeit.

1980 kreeg he den Charles F. Kettering Prize vun de General Motors Cancer Research Foundation. 1987 hett he José Carreras, den weltbekannten Tenor, mit autologer Stammzelltransplantatschoon vun sien akuten Leukämie heelt. 1990 kreeg he gemeensam mit Joseph Edward Murray den Nobelpries för Physiologie oder Medizin *för hör Inführen vun de Methood vun dat Överdragen vun Gewebe un Organen as klinische Behandlungspraxis in de [[Humanmedizin]]*.

1990 kreeg he de National Medal of Science un en Gairdner Foundation International Award. 1987 harr he all den Karl Landsteiner Memorial Award kreegen.

Thomas weer siet sien Studientiet mit de Journalistin Dorothy Martin verheiraadt, mit de he dree Kinner harr. 

## Weblenken
* Edward Donnall Thomas up de Siet vun den Nobelpries (engelsch)
* Portrait von Thomas am Fred Hutchinson Center
* DNB-Katalog
* Personennaamdatei

## Enkeld Nahwiesen
Jean-Pierre Munch

**Jean-Pierre Munch** (* 12. Juni 1926 in Straßburg; † 17. Oktober 1996 ok dor) weer en franzöössch Radrennfohrer.

Munch weer Profi in de Johren van 1951 bit 1955. Sien gröttste Spood bleev de Sieg bi de Radfeernfohrt Paris–Nizza 1953 noch vör Roger Walkowiak, Roger Bertaz, Maurice Blomme, Jean Bobet un annern. 

## Wat he schafft hett
**1948**
* Platz 3 bi Nancy-Straßburg
**1949**
* Platz 3 bi Nancy-Straßburg
**1951**
* Platz 3 in Rouen
**1952**
* Sieger bi  Nancy-Straßburg
**1953**
*  Platz 3 bi Nancy-Straßburg
*  Platz 3 in de eerst Deelstreck vun Paris–Nizza
* Sieger in de 3. un 4. Deelstreck un in de Gesamtwertung vun Paris–Nizza
**1955**
* Platz 2 bi Nancy-Straßbrug

## Teams
* 1951: La Perle - Hutchinson (Frankriek) 
* 1952:  Arliguie - Hutchinson - Faure (Frankriek)
* 1953 - 1955:  Arliguie - Hutchinson (Frankriek)

## Weblenken
*Munch in de Datenbank vun Radsportseiten.net
Salvio-Gambit

Dat **Salvio-Gambit** is en Königsgambit ut dat Schachspeel, dat eerstmals in de Partie vun Wilhelm Steinitz gegen Adolf Anderssen 1866 in London speelt wurr. De Tüüg sünd 1.e4 e5 2.f4 3.Sf3 g5, 4. Lc4 g4, 5. Se5. Dat Anspeel hett den ECO-Code C37.

## Weblenken

* http://www.redhotpawn.com/chess/grandmaster-games/index.php?openingid=978 in Grandmaster Games beta
* http://www.chessvideos.tv/chess-opening-database/search/Salvio-gambit in Chess Opening Database
Reet- un Waterflach Kruutsand

De **Reet- un Waterflach Kruutsand** is en 9 Hektar groot Naturschuulrebeed in’n Oosten von de Insel Kruutsand in Keden (Landkreis Stood) un nich wied weg von de Elv.

Dat Naturschuulrebeed driggt dat Kennteken NSG LÜ 074 un is 1980 ünner Schuul stellt worrn.

De Noordoostkant von dat Rebeed billt de Kreisstraat 45 un de Süüd- un Oostkant de Süderstraat. Dor wasst vör allen Reet un deelwies is dat apen Water. Dit Reet- un Waterflach hett sik dör Minschenhand billt, nadem de Eer dor utkuhlt worrn is.

Dor leevt vör allen veel Watervagels, to’n Bispeel Knääk-, Krick- un Lepelaanten, Rodumps, Waterrallen un Rohrwiehen. Ok Rohrsängers, Boortmesen un Truurseeswülken leevt dor.
Ferdinand I. (Portugal)

**Ferdinand I.** (*Dom Fernando I*) (* 31. Oktober 1345 in Santarém; † 22. Oktober 1383 in Lissabon) weer de negenteuKönig vun Portugal un de letzte Monark ut dat Huus Burgund. He harr de Binaams *de Muie* (portugeesch: *o Formoso* bzw. *o Belo*) oder ok *de Unbeständige* (portugeesch: *o Inconstante*).

## Leven
Ferdinand I. wurr as Söhn vun König Peter I. un sien Fru, Constanza Maria von Kastilien, boren. Nahdem sien Vader storven weer keem he 1367 up den portugeeschen Thron.
Rafael Leitão

**Rafael Duailibe Leitão** (* 28. Dezember 1979 in São Luís) is en brasiliaansch Schachspeler.

Sien bitlang gröttste Spood weer de Gewinn vun den U-18-Weltmeestertitel 1996. Dorto hett he in de Johren  1996, 1997, 1998, 2004, 2011 un 2014 den Landsmeestertitel vun Brasilien wunnen. 1998 kreeg he vun de FIDE den Grootmeestertitel.

Van 1996 bit 2006 as ok 2010 bit 2014 hett he sien Land ok jeweils bi de Schacholympiaden vertreden. 

Sien aktuell Elo-Tall liggt bi 2606 (Stand: August 2019), sien bitlang hööchste weer 2652 in’ Juni 2014. Im Februar 2015 führ he de brasiliaansch Elo-Ranglist an. 

Leitão speelt ok Feernschach un drocht siet 2012 den Titel *Feernschach-Grootmeester*.

## Weblenken
* Partien vun Leitão to’n Nahspelen up ''chessgames.com'' (engelsch)
* FIDE-Koort
* Schachkarriere vun Rafael Leitão (portugeesch)
* Statistik to de Schacholympiaden
Gau

**Gau** betekent

* Gau, dat hoochdüütsche Woord för en middelöllerlichen Bezirk (Go),
* Gau, Eiland in Fidschi,
* Tibeetsch Gau, liturgische Reedschop.

**Gau** is de Familiennaam von

* Albert Gau (1910–1993), franzööschen Politiker,
* Andreas Gau (1800–1862), düütschen kathoolschen Theoloog,
* Charles Louis Joseph de Gau de Frégeville (1762–1841), franzööschen Generaal un Politiker,
* Franz Christian Gau (1790–1853), düütsch-franzööschen Architekt un Bomeester,
* Heinrich Gau (1903–1965), düütschen Politiker un Verwaltungsbeamten,
* Hugo Gau-Hamm (1889–1967), düütschen Schauspeler,
* Walter Gau (1956–2020), öösterriekschen Politiker.

**GAU** is afkört för

* Georg-August-Universität,
* gröttst antonehmen Unfall.

Kiek ok bi: Gäu, Gouw.
Meyerhoff (Gemeen Beverst)

**Meyerhoff** () is en Oort in de Gemeen Beverst in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. Dat weer fröher en sülvsstännig Dörp, is vondaag aver kumplett mit Beverst tohoopwussen.

## Geografie

De Naveröörd sünd Wehldörp in’n Noorden, Oosterndörp in’n Noordoosten, Beverst in’n Süden un Wachholt in’n Noordwesten.

## Historie

Meyerhoff hett von 1822 bet 1859 to dat Amt Beverst un denn bet 1885 to dat Amt Leh tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Geestmünn. 1932 is dat Deel von’n Landkreis Wersermünn un 1977 von’n Landkreis Cuxhoben worrn.

1929 is de Gemeen Meyerhoff tohoop mit Taben, Beverstermöhlen, Deelbrügg un Wachholt Deel von de Gemeen Beverst worrn. An’n 1. November 2011 is de ole Gemeen Beverst un de Samtgemeen Beverst denn as Eenheitsgemeen Beverst tohoopgahn. Meyerhoff höört nu binnen de Gemeen Beverst to de polietsche Oortschop Beverst.

In’n Eersten Weltkrieg sünd ölven Soldaten ut Meyerhoff fullen oder vermisst.

### Inwahnertall

### Religion

Meyerhoff is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Fabian- un Sebastian-Kark in Beverst.

## Kultur

En Denkmaal för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’ steiht in Beverst bi de Kark.

## Infrastruktur

### Verkehr

Dicht bi Meyerhoff löppt de Bundsstraat 71 langs, de in’n Noordwesten na Heyerhöben un Heerst geiht un in’n Süüdoosten na Taben, Karkwist, Volkmarst un denn an de Bundsstraat 74 ran. Na Noorden geiht de Meyerhoffstraat as Landsstraat 128 na Oosterndörp, Wolljes un Geestenseth.

De nächsten Bahnhööv sünd in Luunst un Stubben an de Bahnlien Bremen–Cuxhoben un in Geestenseth an de Bahnlien Bremerhoben-Buxthu.

## Lüüd

De Örgelboer Johann Hinrich Röver harr in de Johren na 1856 in Meyerhoff sien Warksteed un sien Söhn Ernst Röver is dor 1857 boren.

## Footnoten