Gnarrenborg

**Gnarrenborg** is de Hauptoort in de Gemeen Gnarrenborg in’n Landkreis Rodenborg (Wümm) in Neddersassen.

## Geologie
*En Översicht över de Geologie un Entstahn vun dat Rebeet vun’n helen Landkreis is in den Artikel [[Landkreis Rodenborg (Wümm)]] beschreven un kann dor naleest waarn.*

## Geografie

Gnarrenborg liggt in’t Düvelsmoor. In’n Oosten löppt de Hamm-Oost-Kanaal langs, de de Oost mit de Hamm verbinnt un fröher för dat Belevern vun Bremen un Hamborg mit Törf dacht weer.

De Naveröörd sünd Brillit, Rübehorst, Hasselhorst un Brillitermoor in’n Noorden, Friedrichsdörp un Langenhusen in’n Noordoosten, Barkhusen un Korlshöbenermoor/Korlshöbenerbarg in’n Süüdoosten, Findörp un Kolheim in’n Süden, Dahldörp in’n Süüdwesten un Kuhs in’n Westen.

An’n Noordrand von Gnarrenborg liggt de Forst Eekholt.

## Historie

De Naam Gnarrenborg kummt af von en fröhere Borg. In verleden Tieden harr Gnarrenborg ene wichtige Bedüden bi’n Landhannel twüschen de Städer Hamborg un Bremen un bi’n Hannel langs de Noordsee. Vun wegen de Moorrebeden de twüschen de Städer leegt, as ok dat Düvelsmoor, geev dat blots en poor Mööglichkeiten, dwars dör dat Land över de Geestrüchen to kommen. Man een Engsteed weer nich to ümgahn, un de leeg twüschen Gnarrenborg un den Naveroort Karlshöben. Üm dor Toll intodrieven weer üm 1250 rüm en hölten Borg oder Fasten inricht, de den Oort ok den Naam geven hett. Woför aver „Gnarren“ steiht, künn opstunns nich eendüdig verklort warrn. In Gnarrenborg gifft dat ok en steentietlich Graffsteed (Steengraff in’t Eekholt).

1746 hett Melchior von Issendörp Gnarrenborg för 675 Rieksdaler an’n Forstsekretär Wilhelm von Macphail verköfft. Von Macphail hett 1752 denn dat Kurförstendom Hannover den Hoff Gnarrenborg köfft. De hannöversche Kamer hett dor denn de Moorvaagdie Gnarrenborg inricht, de de Opsicht över de Moorkolonien harr, de to de Tied in dat Düvelsmoor inricht worrn sünd.

Op dat Gelänn von dissen Hoff is 1790 denn ok de Gnarrenbörger Kark boot worrn. Dat letzte Gebüüd von’n Hoff is 1937 afreten worrn.

Bet to Anfang dat 19. Johrhunnert bestünn Gnarrenborg also blots ut een Hoff. Wichtig för dat Wassdom von’n Oort in dat 19. un 20. Johrhunnert weer de Glashütt in Geestdörp, de veel Arbeiders antagen hett.

De Meteorit von Gnarrenborg is 1855 in dat Moor bi Gnarrenborg dalkamen. Dat weer in dat Rebeed von dat hüdige Heinrichsdörp, dat to de Tied aver noch nich bestahn hett.

In’n Eersten Weltkrieg sünd 35 Soldaten ut Gnarrenborg fullen oder vermisst un in’n Tweten Weltkrieg 157.

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Gnarrenborg in’n Kanton Beverst höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

De Oort hett vör 1885 to dat Amt Bremervöör tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Bremervöör. 1932 is dat Deel von’n ne’en, grötteren Kreis Bremervöör worrn un 1977 von’n Landkreis Rodenborg.

1904 is Geestdörp Deel von Gnarrenborg worrn. Geestdörp is to de Tied egentlich sogor de gröttere Oort ween. Gnarrenborg is an’n 1. März 1974/8. April 1974 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de nu veel gröttere Gemeen Gnarrenborg worrn. Binnen de Gemeen Gnarrenborg billt de Oort vondaag en Oortschop mit egen Oortsbörgermeester un Oortsraad.

### Inwahnertall

### Religion

Gnarrenborg is evangeelsch-luthersch präägt un billt mit de Pauluskark en egen Kaspel.

För de Kathoolschen is de St.-Michaelskark in Bremervöör tostännig, de siet 1. September 2010 to de Karkengemeen Hillig Geist in Stood tohöört.

De Karkhoff von Gnarrenborg liggt achter de Pauluskark an de *Hindenborgstraat*.

### Börgermeesters/Oortsbörgermeesters

Börgermeesters:

Oortsbörgermeesters:

## Kultur

En Denkmaal för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’ steiht in Gnarrenborg bi de Kark.

### Verenen

De Schüttenvereen Gnarrenborg is 1856 as *Schüttensellschop Marienhütt, Gnarrenborg un Geestdörp* grünnt worrn, de later den Naam Schüttensellschop Gnarrenborg kregen hett. De Sportvereen TSV Gnarrenborg is 1937 grünnt worrn, as sik de Turnvereen Gnarrenborg von 1891 un de Speelvereenigung Gnarrenborg von 1920 tohoopdaan hebbt.

## Weertschop un Infrastruktur

Gnarrenborg gellt na dat Regionale Ruumordnungsprogramm as Grundzentrum för de Öörd in de Ümgegend.

In Gnarrenborg liggt en Törf- un Humuswark, dat to dat Ünnernehmen Meiners ut Bössel höört.

De freewillige Füürwehr Gnarrenborg is 1893 grünnt worrn.

De Volksbank Oosterholt-Scharmbeek hett in Gnarrenborg in de *Hindenborgstraat 99* en Filiaal.

### Verkehr

Dör Gnarrenborg löppt de Landsstraat 122, de in’n Süüdoosten över de Öörd Korlshöben, Glinst, Rhaar un Oostereis na Zeven geiht un in’n Westen bi Kuhs an de Bundsstraat 74 ran. De B&nbsp;74 löppt denn in’n Süüdwesten wieder na Oosterholt-Scharmbeek, Hu’e un Bremen-Noord. In’n Noordoosten geiht de Kreisstraat 102 na Bremervöör.

De nächsten Autobahnen sünd de A&nbsp;1 un A&nbsp;27. De Opfohrt 9 Wulsdörp op de A&nbsp;27 liggt so 31 Kilometer in’n Noordwesten von Gnarrenborg an de B&nbsp;71 un de Opfohrt 48 Elsdörp op de A&nbsp;1 32 Kilometer in’n Süüdoosten.

De nächste Bahnhoff is so bi 16 Kilometer wied weg in’n Noordoosten de Bahnhoff Bremervöör an de Bahnlien Bremerhoben–Buxthu. Von 1909 bet 1978 harr de Oort ok en egen Bahnhoff an de Bahnlien Oosterholt-Scharmbeek–Bremervöör, de vondaag as Moorexpress blots noch för den Tourismus föhrt.

### Scholen

De Kinner ut Gnarrenborg gaht na de Grundschool Klenkendörper Möhl in Oosterweed. In Gnarrenborg steiht de Oberschool Oost-Hamm-School.

### Sport

In Gnarrenborg gifft dat en Dreefachhall för sportliche Aktivitäten.

## Footnoten