Klitoris

De **Klitoris** (med.-fachlich *Clitoris*, latiniseert vun’t ooltgreeksche κλειτορίς, neegreeksch κλειτορίδα „lütten Bult“) is en Geslechtsorgan bi de Fronslüüd, wat dat ok bi all annern Söögdeerten geven deit. De Klitoris besteiht ut Swellkörpergeweev un is dat Gegenstück to’n Penis bi de Mannslüüd. Wiel de Entwickeln in’n Moderlief kamt se beid ut de sülven Anlagen togang.

## Anatomie

De Klitoris sett sik tohopen ut twee an’n Sittbeenutsnitt (*Arcus ischiadicus*) fast maakte Swellkörperschenkels (*Crura clitoridis*; Etl.: Crus clitoridis), de sik to’n Schacht (*Corpus clitoridis*) vereent. Dat fre’e Enn sett sik wieter foort as de Ekel (*Glans clitoridis*). De Klitoris bargt bit to ruchweg 8.000 Nerven, dorüm is se ok düchtig fienföhlig. Se warrt dör de doröver liggende Klitorisvörhuut schuult

Vun buten sünd blots de Schacht un de bannig fienföhlige Ekel to sehn, de as Deel vun de Puus an de vörderen Ümslagfoolt vun de lütten Schaamlippen leegt un vun de Klitorisvörhuut deelwies oder ok ganz verdeckt warrt. Tohopen maakt dat aver blots ’n Teihntel ut vun de hele Klitoris.

## Fienföhligkeit un Funkschoon
As de Klitoris düchtig mit Nervenennen versorgt is, is se bannig fienföhlig för’t Anröhren un licht sexuell antoregen. Dör Stimulatschoon vun de Klitoris künnt de meisten Fronslüüd to’n Orgasmus kamen. Vele Ünnersöken, as to’n Bispeel de vun Kinsey, wiest dorop hen, dat en düchtigen Andeel vun all Fronslüüd blots denn en Orgasmus hebben kann, wenn de Klitoris bi’n Bislaap (mit)stimuleert warrt.

De Fienföhlichkeit vun’t Organ för’t direkte Stimuleeren is vun Fro to Fro bannig verscheden. Enige Fronslüüd sünd so fienföhlig, dat se en direkt Anröhren eerst na’n längeret Vörspeel oder sogor ok gor nich verdrägen künnt. Wieldat de Klitoris mit dat umgevend Geweev drang verbunnen is, sünd ünnerscheedliche indirekte Formen vun Stimulatschoon begäng.

In enige roor Fäll kann die Fienföhligkeit ok as to wenig funnen un op en to grote Klitorisvörhuut torüchföhrt warrn. Veel fakener geiht ’n to lütte Fienföhligkeit aver dorvun ut, dat de Anatomie nich goot noog bekannt is oder dat Schaamgeföhl so groot is, dat dat Utleven vun de eegen Sexualität hinnert warrt.

## Fehlbilln vun de Klitoris
Wat sik ut dat Geweev billn deit, en Penis oder en Klitoris, warrt över dat Utschütten vun Testosteron regelt. Bi’n Stören vun de Utschütten, kann dat vörkamen, dat Fronslüüd, liekers dat se den Gensatz XX hebbt, en penisordige Utstülpen entwickelt doot, woneem sik normalerwies de Klitoris billn schüll (*Klitoromegalie*). Ok in’n Tosamenhang mit dat Fraser-Syndrom kann de Klitoris unnormal groot wesen, man, disse Stören kummt blots düchtig roor vör. Möglich is ok, dat dat later in’t Leven to en Vergröttern vun de Klitoris kamen deit. Hööftsächlich sünd dorför Hormoonstöörnis verantwoortlich as dat polyzystische Ovarialsyndrom.

En to grote Klitoris is hööftsächlich en ästheetsch Problem. Bi’n to grote Klitoris warrt se vundaag ok chirurgsch lütter maakt, vergliekbor mit de Schaamlippenplastik. Medizinsch liggt dorför aver normalerwies keen Grund vör. In Fäll vun Intersexualität oder wenn de Fro sülvst ünner ehr groten Klitoris to leeden hett, kann en chirurgsch Ingriepen aver liekers nödig wesen.

## Wetenschopplich Historie
Dat erste mol weer en Klitoris 1559 wetenschopplich dör en Anatom ut Padua, Realdo Colombo beschreven. Dat is en faken ünneröcht Bispeel vun de Medizin- un Sexualforschenshistorie. In sien anatoomsch Wark *De re anatomica* nimmt Colombo vör sik in Anspruch, de Klitoris as de „Steed vun de Lust bi de Fronslüüd“ opdeckt to hebben. „Wenn man ehr anröhrt, markt man, dat se ’n beten wat harder un länglich warrt, so dull, dat se sik as en Oort Penis verhollen deit“. Later hett sik ut Colombos Beschrieven en Prioritätsstriet entwickelt, wieldat Gabriele Falloppio, de Nafolger von Colombo in Padua, beanspruchen de, de wohre Opdecker vun de Klitoris to wesen.

De „Opdecken“ vun de Klitoris in de Renaissance is ut wetenschapshistorische Sicht in ünnerscheedliche Oort en intressant Phänomen. Toeerst mol, lett de Anspruch Opdecker to wesen un de Prioritätsstriet ut hüütige Sicht albern an: Fronslüüd harrn natürlich ok lang vör Colombo al jemehr Klitoris opdeckt un jüst so natürlich hebbt se de Mannslüüd ok vör Colombo al op de Klitoris un ehr sexuell Funkschoon henwiest. Dat se aver in anatoomsch Beschrieven vun’n Minschen vör Colombo liekers nich vörkeem, maakt düütlich, dat de anatoomsch Beschrieven vun’n Minschen normalerwies en Beschrieven vun Mannslüüd weer.

De Wetenschapshistoriker Thomas Laquer wiest aver butendem dorop hen, dat de Klitoris nich to de gängige anatoomsche Theorie vun de Geslechtsorganen passen de. Ünner den Influss vun Galenos sünd de Vagina un de Penis nich as twee kumplett ünnerscheedliche Organen wohrnahmen worrn. Man güng veelmehr dorvun ut, dat de Vagina en Penis weer, de sik na binnen stülpt harr, un de Geslechtsorganen bi Manns- un Fronslüüd vun jemehr Struktur gliek weern. De Klitoris hett in disse Theorie aver keen Platz funnen, wieldat an’n Lief bi de Mannslüüd nix vergliekbores to sehn weer, un Colombo butdem ok noch vun een Oort Penis schrieven de.

## Kiek ok
* Besnieden bi Fronslüüd
* G-Punkt, A-Punkt
* Klitoris-Piercing

## Borns