Margaret Rutherford

Dame **Margaret Rutherford**, DBE (* 11. Mai 1892 in London; † 22. Mai 1972 in Chalfont St. Peter, Buckinghamshire) weer en britische Schauspelersche. Blangen ehr Theaterarbeit hett se vun de 1930er Johren an ok in mehr as föfftig Film- un Feernsehprodukschonen mitspeelt. Bannig bekannt worrn – ok över’t Vereenigte Königriek rut – is se in de fröhen 1960er Johren dör ehr Rull as schrullige Amateurdetektivsche *Miss Marple*, de se in veer Speelfilmen dorstellt hett. Groten Spood harr se bito mit ehr Nevenrull in den Film *The V.I.P.s* för de se mehrfack uttekent worrn is.

## Leven un Wark
Rutherford weer de Dochter vun William Benn un Florence Rutherford, de storven is, as dat Kind dree Johr oolt weer. Ehr Vadder gell as mall in’n Kopp. He hett an’n 4. März 1883 sien egen Vadder mit en Nachtputt dootslahn. 1904 weer he in dat Broadmoor Hospital för kriminelle Geisteskranke inwiest un eerst söven Johr later wedder in de Opsicht vun sien Broder rutlaten. Margaret is bi ehr Tante Bessie opwossen, de Süster vun ehr Mudder. In London hett se de Wimbledon High School besöcht un hett dorna an de bekannten Old Vic School Ünnerricht nahmen för Klavier un Schauspeleree.

Ehrn eersten Bühnenoptritt harr Rutherford 1925. Dör ehr ruge Stimm un ehr energisch Optreden is se in de laten 1930er Johren to’n Theaterstar worrn. In’t Johr 1936 kreeg se ehr eerste Filmrull as Fro in en Bande vun Geldnamakers in den Film *Dusty Ermine*. Ehrn Dörbrook harr se opletzt 1939  mit de Rull *Mrs. Prism* in den Theater-Klassiker *[[The Importance of Being Earnest (Kummedie)|The Importance of Being Earnest]] vun [[Oscar Wilde]]. De glieke Rull hett se ok in de Verfilmen vun 1952 noch mol speelt. In Düütschland weer se wegen ehr unverwesselbor Utsehn un ehr schrullig-energischen Optreden faken as „engelsche [[Adele Sandrock]]“ betekent.

Sünners in Düütschland hett se ehr Bekanntheit vör allen de veer Miss-Marple-Filmen ut de 1960er Johren to verdanken. [[Agatha Christie]] hett vun disse Verfilmen nich veel hollen, vunwegen dat Rutherford ehr jungenhaftig-frech Dorstellen wiet weg weer vun de vun Christie utdachten Detektivsche. Liekers hebbt sik de beiden bi de Dreiharbeiten persönlich drapen un denn ok mit’nanner anfrünnt. Christie hett ehr 1963 den Roman  *The Mirror Crack’d From Side to Side* (dt.: *Mord im Spiegel*) todacht, de later mit [[Angela Lansbury]] för dat Kino verfilmt worrn is. 

Rutherford hett in vele annere Filmen speelt, weer dorbi aver tomeist op de schrulligen Figuren fastleggt. 1961 is se in’n Stand vun’n [[Order of the British Empire|Officer of the British Empire]] (OBE) hoven worrn un weer 1967 för ehr spoodrieke Theaterarbeit vun de britischen Königin [[Elisabeth II. (Windsor)|Elisabeth II.]] as [[Order of the British Empire|Dame Commander of the British Empire]] (DBE) in’n [[Knight|Ridderstand]] hoven. Kort vördem se doodbleven is, hett se ehr Autobiografie mit den Titel *Margaret Rutherford* publizeert.

Vun 1945 an weer se mit den engelschen Schauspeler [[Stringer Davis]] verheiraat, mit den tosamen se ok in eenige Filmen speelt hett. Anfang vun de 1960er Johren hett se den Schriever Gordon Langley Hall adopteert, de Enn vun de 1960er Johren dör een vun de weltwiet eersten Geslechtsoperatschonen en Fro worrn is un dorna denn ünner den Naam [[Dawn Langley Simmons]] tallrieke Böker schreev. De engelsche Politiker [[Tony Benn]] is en Vedder vun Rutherford.

In’t Öller hett Rutherford an [[Alzheimer-Krankheit|Alzheimer]] leden. Se is 1972 doodbleven, ölven Daag na ehrn 80. Geboortsdag, an Kumplikatschonen, de sik ut en Behanneln bi’n Tähndokter entwickelt hebbt. Bisett weer se in de Gruft vun de St. James Church, Gerrards Cross in [[Buckinghamshire]]. Ehr Ehmann is een Johr na ehr doodbleven un blangen ehr Graff bisett worrn.

== Filmografie (Utwahl) ==


== Utteken ==
Rutherford is för ehr Filmwarken veermol mit bekannte Filmpriesen ehrt worrn:
* 1963: mit den *National Board of Review Award* in de Kategorie *Best Nevendorstellersche* för *The V.I.P.s* 
* 1964: mit den *Golden Globe* in de Kategorie *Best Nevendorstellersche* för *The V.I.P.s* 
* 1964: mit den *Oscar* in de Kategorie *Best Nevendorstellerin* för *The V.I.P.s*
* 1964: mit den *Laurel Award* in de Kategorie *Best Nevendorstellersche* för *The V.I.P.s*

== Literatur ==
* Margaret Rutherford: *An Autobiography.* As told to Gwen Robyns. Reprinted. Allen, London 1972, ISBN 0-491-00379-X.
* Andy Merriman: *Margaret Rutherford. Dreadnought with Good Manners.* Aurum, London 2009, ISBN 978-1-84513-445-7.
* Klaus F. Rödder: *„Die haben ihre Methoden – wir die unseren, Mr. Stringer“.* Boesche, Berlin u. a. 2009, ISBN 978-3-923809-87-5.
* Dawn Langley Simmons: *Margaret Rutherford. A Blithe Spirit.* Sphere, London u. a. 1985, ISBN 0-7221-7861-1.
* Andy Merriman: *Margaret Rutherford. die Schauspielerin hinter Miss Marple.* Landshut : Weber, 2011, ISBN 978-3-9809390-8-9

== Feernsehdokumentatschonen ==
* *Die wahre Miss Marple - Der Fall Margaret Rutherford''. Speelbaas: Rieke Brendel, Andrew Davies, Düütschland, 2012

## Weblenken
* 
* Hoochdüütsche Fanwebsteed
* Leesproven ut de hoochdüütschen Margaret Rutherford Biografie vun Klaus F. Rödder