22. Mai

De **22.Mai** is in den Gregoriaanschen Klenner de 142. Dag, oder de 143., wenn dat en Schaltjohr is.

## Wat passeert is
### Politik un Sellschop
* 1455: De Eerste Slacht von St Albans is de anfang von de Rosenkriege.
* 1526: De Liga vun Cognac warrt grünnt vun den franzööschen König Franz I. un den Paapst Clemens VII.. Düsse Liga geiht gegen den düütschen Kaiser Karl V.. De Republik Florenz maakt dor ok mit, just so as Mailand un de Republik Venedig.
* 1629: In Dörtigjohrig Krieg föhrt de Lübecker Freeden to dat Utscheeden von Däänmark as Kriegspartei.
* 1809: In de Slacht von Aspern bi Wien geiht de Roop von Napoléon Bonapartes Truppen, dat se nich to överwinnen weern, to’n Dübel.
* 1902: In Oregon warrt de Crater Lake National Park open maakt.
* 1939: In Berlin warrt de Stahlpakt twuschen Düütschland un Italien ünnerschreven

* 1961: John F. Kennedy hollt sien beröhmt Reed, in de he de eerste Reis na’n Maand un wedder trüch ankünnigt.
* 1972: Ceylon gifft sik en niege Verfaten un nöömt sik von nu an Sri Lanka.
* 1990: Ut de Jemenitsch Araabsch Republiek un de Volksdemokraatsch Republiek Jemen entsteiht de Republiek Jemen.
* 1992: Kroatien höhrt von nu an vull to de Verenigten Nationen.
* 2004: Manmohan Singh warrt Premierminister in Indien.

### Weertschop
* 1942: In de USA warrt de Gewerkschop United Steelworkers grünnt.
* 1990: Microsoft kummt mit Windows 3.0 op’n Markt.

### Kunst, Kultur un Bowark
* 1935: De Oper *[[Die Zaubergeige]]* vun Werner Egk warrt in Frankfort ooropföhrt.

### Wetenschoppen un Technik
* 1902: De Bröder Wright laat sik jümmern Fleger patenteeren.

### Katastrophen
* 1927: In Tsingai, China starvt mehr as 200.000 Minschen bi en Erdbeven mit de Magnitude MS = 8,3.
* 1960: In Chile gifft dat en Erdbeven mit de Magnitude MW = 9,5 (MS = 8,6), dat 4.000-5.000 Lüüd dat Leven köst. Dat is dat starkste Erdbeven dat opstunns meten worrn is.
* 1967: In Brüssel brennt dat Koophuus *A línnovation* daal. 300 Minschen kommt to Dood, as dat noch keen Sprinkleranlaagen geev.
* 1971: En Erdbeven mit de Magnitude MS = 7,0 bi Bingöl, Törkie fordert ca. 1000 Dode.
* 1998: In Bolivien starvt 105 Lüüd bi en Erdbeven mit de Magnitude MS = 6,6.

## Boren
* 1644: Gabriel de Grupello, belgsch Bildhauer.
* 1783: William Sturgeon, engelsch Physiker un Erfinner.
* 1813: Richard Wagner, düütsch Komponist, Dramatiker, Philosoph, Dichter, Schriever, Theaterregisseur un Dirigent († 1883)
* 1848: Fritz von Uhde, düütsch Maler.
* 1869: Hugo Klingemann, düütsch Maler († 1942)
* 1887: Wilhelm Kaisen, SPD-Politiker un Bremer Börgermeester († 1979)
* 1895: Phyllis Lindrea Covell, britisch Tennisspelerin († 1982)
* 1905: Bodo von Borries, düütsch Mit-Erfinner von dat Elektronenmikroskop
* 1907: Hergé, belgsch Comic-Tekner (*Tim und Struppi*) († 1983)
* 1907: Laurence Olivier, britsch Speelbaas un Schauspeler († 2018)
* 1912: Herbert Charles Brown, britsch/US-amerikaansch Chemiker un Nobelpriesdräger († 2004)
* 1914: Sun Ra, US-amerikaansch Jazzmusiker, -komponist, Poet un Philosoph († 1993)
* 1924: Charles Aznavour, franzöösch Schriever, Chanson-Singer, Schauspeler un Komponist († 2018)
* 1927: George Andrew Olah, US-amerikaansch Chemiker un Nobelpriesdräger († 2017)
* 1938: Richard Benjamin, US-amerikaansch Schauspeler un Speelbaas
* 1943: Betty Williams, irisch Politikerin, kreeg den Freedensnobelpries
* 1943: Gesine Schwan, düütsch Politikwetenschopplerin
* 1953: Bum-Kun Cha, Süüdkoreaansch Footballspeler
* 1954: Shuji Nakamura, japaansch Physiker un Nobelpriesdräger
* 1955: Philip Hallen Dybvig, US-amerikaansch Wertschapswetenschapler un Nobelppriesdräger
* 1959: Linda Emond, US-amerikaansch Schauspelerin
* 1969: Jörg Roßkopf, düütsch Dischtennisspeler
* 1970: Naomi Campbell, britsch Top-Model
* 1972: Konstantin Landa, russisch Schachspeler († 2022)
* 1978: Ginnifer Goodwin, US-amerikaansch Schauspelerin
* 1979: Maggie Q, US-amerikaansch Schauspelerin un Model
* 1987: Novak Đoković, serbisch Tennisspeler

## Storven
* 337: Konstantin I., röömsch Kaiser
* 1068: Go-Reizei, 70. Kaiser von Japan (* 1025)
* 1569: Georg Aemilius, Theoloog un Botaniker
* 1667: Alexander VII., Paapst
* 1827: Patrice de Coninck, süüdnedderlannsch Jurist un Politiker (* 1770)
* 1873: Alessandro Manzoni, italiensch Schriever
* 1885: Victor Hugo, fransch Schriever, Dichter un Dramatiker (* 1802)
* 1910: Jules Renard, franzöösch Schriever
* 1935: Friedrich Schwiening, Politiker un Börgermeester vun Auerk (* 1851)
* 1949: Klaus Mann, düütsch Schriever, Söhn von Thomas Mann.
* 1956: Walther Kossel, düütsch Physiker.
* 1972: Margaret Rutherford, britsch Schauspelerin (* 1892)
* 1983: Albert Claude, belgsch Mediziner und Nobelpriesdräger
* 1992: György Ránki, ungarsch Komponist
* 2000: Ernst Dieter Lueg, düütsch Journalist
* 2007: Jef Planckaert, belgisch Radrennfohrer (* 1934)
* 2014: Dragoljub Velimirović, jugoslaawsch-serbisch Schachspeler (* 1942)
* 2018: Philip Roth, US-amerikaansch Schriever (* 1933)
* 2024: David Wilkie, schottisch Swemmsportler (* 1954)