open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rhode

**Rhode** betekent

* Rhode, Figur ut de greeksche Mythologie, Fro von Helios,
* Rhode, Figur ut de greeksche Mythologie, en Danaide,
* Rhode, Figur ut de greeksche Mythologie, Amm von Dionysos,
* Rhode, Figur ut de greeksche Mythologie, Dochter von Mopsos,
* Rhode Island, Bundsstaat vun de USA,
* Rhode, gemeenliek Rebeet in de Swiez,
* Rhode, antike greeksche Kolonie an’t Cap de Creus,
* Rhode, Oort in de Stadt Königslutter in’n Landkreis Helmstidde, Neddersassen,
* Rhode, Oortsdeel vun de Stadt Olpe in’n Kreis Olpe, Noordrhien-Westfalen.

**Rhode** is de Familiennaam von

* Adolf Rhode (1815–1891), düütschen Politiker,
* Alfred Rhode (1896–1978), düütschen Judoka,
* Ambrosius Rhode (1577–1633), düütschen Mathematiker, Astronoom un Mediziner,
* Ambrosius Rhodius (1605–1696), düütschen Mathematiker, Astronoom un Mediziner, Schöler vun Ambrosius Rhode,
* Anna-Christine Rhode-Jüchtern (* 1944), düütsche Musikwetenschopperin,
* Arthur Rhode (1868–1967), düütschen evangeelschen Theoloog un Historiker,
* Bernhard Rhode (* 1951), düütschen Footballspeler,
* Brandon Joseph Rhode (1979–2010), US-amerikaanschen Möörder,
* Christian Detlev Rhode (1653–1717), düütschen Geistlichen un Prähistoriker,
* Ekkehard Rhode (1917–2016), düütschen Manager,
* Ferdinand Rhode (1802–1872), düütschen Koopmann,
* Franz Rhode († 1559), düütschen Drucker,
* Georg Karl Rhode (1874–1959), düütschen Maler,
* Georgius Rhode († 1600), düütschen Preester un Abt,
* Gotthold Rhode (1916–1990), düütschen Historiker,
* Helmut Rhode (1915–1995), düütschen Architekt,
* Johann Christoph Rhode (1713–1786), düütschen Kartograaf,
* Johann Friedrich Rhode (üm 1705–na 1769), düütschen Örgelboer,
* Johann Gottlieb Rhode (1762–1827), düütschen Religionshistoriker,
* John Rhode (1884–1965), brietschen Schriever,
* Kim Rhode (* 1979), US-amerikaansche Sportschüttin,
* Marcus Rhode (* 1972), US-amerikaanschen Boxer,
* Max Rhode (1884–1945), düütschen Kumponist un Posaunspeler,
,
* Peter Schmidt-Rhode (* 1952), düütschen Gynäkoloog,
* Robin Rhode (* 1976), süüdafrikaanschen Künstler,
* Rudi Rhode (* 1957), düütschen Schauspeler un Schriever,
* Theodor Rhode (üm 1572–1625), düütschen Dramatiker,
* Ulrich Rhode (* 1965), düütschen Jesuit un Karkenrechtler,
* Werner Rhode (1884–1951), düütschen Jurist un Politiker,
* Will Rhode (* 1972), engelschen Schriever un Journalist.

Kiek ok bi: Rode, Rohde, Rhodes, Rodhe.
Albert Mähl

**Albert Mähl** (* 5. Juni 1893 in Kiel; † 19. Januar 1970 in Hamborg) weer en plattdüütschen Schriever.

Mähl is 1893 in Kiel boren un weer dor op de Oberrealschool. 1914 hett he sik as Freewilligen för den Krieg mellt un 1917 swoor verwunnt worrn. He hett denn Philosophie in München, Kiel un Zürich studeert. Na dat Studium hett he as fre’en Schriever in Hamborg arbeidt.

## Priesen

1970 hett Mähl den Hebbel-Pries kregen. He is ok Dreger von’n Sleswig-Holsteenschen Literaturpries.

## Warken

* *De Reis’ nah Piepenbötel.* Gall, Boel (Sleswig) 1920
* *[[De Pott is twei]]. Kumedi in een Törn.* Hermes-Verlag, Hamborg [1924] (toeerst opföhrt an de Nedderdüütsche Bühn Kiel an’n 25. Mai 1924)
* *Hemmingstedt.* Westphal, Lübeck 1928
* *Utsåt. Gedichten.* Fehrs-Gill, Kiel 1931
* *Trumm slaa an. Balladen.* Meißner, Hamborg [1933]
* *Grappenkram. Ein Stremel plattdeutsche Philosophie.* Westphal, Lübeck 1935
* *Hart vull Drift.* Quickborn-Verlag, Hamborg 1940
* *Wieben Peters. Spill in dree Törns.* Hermes, - Hamborg 1941 (toeerst opföhrt an de Nedderdüütsche Bühn Hamborg an’n 31. August 1940)
* *Niederdeutsche Gedichte.* Hermes, Hamborg 1948
* *Ulen und Kreihen.* Köhler, Hamborg 1956
* *Bi Brodersen in’n Laden.* Quickborn-Verlag, Hamborg 1957 (toeerst opföhrt an de Nedderdüütsche Bühn Flensborg an’n 5. Januar 1958)
* *De verlaren Söhn.* Mahnke, Veern 1957 (toeerst opföhrt an’t Ohnsorg-Theater an’n 8. April 1950)
* *Rögen und Swögen.* Verlag von de Fehrs-Gill, Hamborg-Wellingsbüttel 1958
* *Ünnerwegens.* tohoopstellt von Hans Ehrke; Christiansen, Itzho [1970]

## Kiek ook bi

* List vun plattdüütschen Schrievers

## Weblenken
Kinnerriemels

**Kinner-Riemels** sünd kotte Schnacks oder Leder, de sick riemen daut un de oftmols mit Fingerspeele verbunn sünd. Se ward in bestimmte Melodien oder tomindest in een bestimmten Rhythmus schnack. 

Lütte Kinner mög Riemels ümmer gern hörn un dat giff eenige, de al över Generatschoons wiedergeben ward. Jüs ut de ollen Kinner-Riemels kann man mitünner maken, wie sick de Tieden ännert hebt, denn de Themen sünd hüt ni mehr so alldächlich wie dormols.

## Een poor Bispeele

;1. Bispeel
Bi düsset Bispeel hölt dat Kind de Hand mit de Handfläche no´n boben hin un ümmer bi dat letzte Wort vun jede Zeile lech man sien eegene Handfläche dorrop. Bloss bi´n letzten "Düdeldüdelüt" mok man mit den Zeigefinger lütte Kreise in de Handfläche, so dat man dat Kind dormit kiddeln deit.

;2. Bispeel

Hess een Doler
geist no´n Maarkt
köffst di een Kalf
köffst di een Koh
un een lütten Düdelüdelüt dortau.

Düdelüdelüt, mien Geld is al -
morgen kummt mien Tante -
bring mi een Sack vull Düdelüdelüt -
un denn sech ik danke.


Hier ward uk bi jedes "Düdelüdelüt" mit den Zeigefinger Kreise in de Handfläche vun dat Kind tek, so dat dat een beten kiddeln deit.

;3. Bispeel

Moorn is Middeweken -
wölt wi een lütten Fikel steken.
Weet ni, wo wi em steken schölt -
dor ni - 
dor ni -
doooooor!


Hier ward bi dat erste "dor ni" mit den Zeigefinger op de Arms vun das Kind wies.
Bi dat tweete "dor ni" op de Been und  bi "dooooor" wart dat Kind an Buk kiddelt.

;4. Bispeel:

Höör - höör- höör -
keen steit dor vör de Döör -
een lütten Jung un een lütte Deern,
de wüllt uns Neele dat Danzen leern.
Höör - höör -höör ...


Düsset Bispeel is een lütt Leed, de Melodie geit wie bi "Schlaf, Kindlein schlaf". Statt "Neele" ward ümmer de jeweilige Nom vun dat Kind sungen, dem man dat jüs vörsingen deit.

;5. Bispeel:

Zuck Zuck Zuck no Möhlen
Neele sitt op den Geelen
Heiner sitt op de bunte Koh
riet wi gau no Möhlen tau


Bi düsset Bispeel sitt da Kind as bi "Hoppe Hoppe Reiter" op den Schaut un wart op- un dohlrüttelt, as wenn dat Kind op een Peert sitten deit
Şalom

**Şalom** () is en törksch-jöödsch Wekenbladd, dat jeed Middeweken op Törksch mit je en Siede op Ladino in Istanbul rutkummt un sik sünnerlich an törksche Jöden richt. Dat laizistsch uutricht Bladd het de törksch-jöödsche Journalist Avram Leyon in’t Johr 1947 gründt un op den 29. Oktober 1947 keen den eerste Uutgaav ruut. Bet 1984 weer dat Bladd heel op Ladino schreven, denn sünd se anfangen, dat Bladd op Törksch mit man ene Siede op Ladino ruuttogeven, denn de grote Deel törksche Jöden harr Ladino as Alldagsspraak opgeven un de Tall Sprekers gung gau daal. De Oplaag liggt bi üm un bi 5.000 Stück (Stand 2005).

## Kiek ook bi
* El Amaneser, een törksch ladinosprakig Bladd, dat eenmaal den Maand ruutkummt.
* Aki Yerushalayim, een israeelsch ladinosprakig Magazin, dat 2–3 Maal dat Jaar in Jerusalem ruutkummt.

## Weblenken
* Websteed vun Şalom (törksch) 
* Websteed vun Şalom (ladino)

## Footnoten
Saatblaas

De **Saatblaas** (in de medizinschen Fackspraak *Glandula vesiculosa*, *Vesicula seminalis*, bi Deerten as *Glandula vesicularis* betekent) is en akzessoorsche Geslechtsdrüüs bi Mannslüüd, de poorig anleggt is. Se münnt över ehrn Utföhrgang, de as *Ductus excretorius* betekent warrt, tosamen mit den glieksietigen Saatleider in de Miegröhr.

De Naam Saatblaas kummt vun de fröheren Annahm, dat dorin Spermien spiekert warrt. Dat hett sik aver as verkehrt rutstellt. De Vesicula seminalis warrt dör Twiegen vun de Arteria vesicalis inferior mit Blood versorgt. In de Drüüs warrt en alkalisch Sekret produzeert, dat riek an Fructoos is un tosamen mit annere Sekreten Bestanddeel vun’t Sperma is.

Ok de meisten annern Söögdeerten bargt en Saatblaas, alleen bi de Roofdeerter is se nich utbillt. Ok is de Blasenform nich bi all Oorden utprägt. De Poorhover to’n Bispeel hebbt an de Steed en kumpakte Drüüs mit en höckrig-derbe Kunsistenz. In’t Deerriek warrt ok Fatten to’n Opbewohren vun Spermien as „Saatblasen“ betekent. Se künnt bi’t Heken vörkamen, as to’n Bispeel bi de Goldpeer, aver jüst so ok bi de Seken, as bi de Miegeems oder bi de Immen

## Literatur
*Uwe Gille: *Harn- und Geschlechtssystem, Apparatus urogenitalis*. In: Franz-Viktor Salomon et al. (Rgv.): *Anatomie für die Tiermedizin*. Enke-Verlag Stuttgart, 2. utwiete Opl. 2008, ISBN 978-3-8304-1075-1, S. 389–403.
Kerberos (Maand)

**Kerberos** is en lütten Maand vun den Dwargplanet Pluto, de in’n Sommer 2011 op Biller vun’t Hubble-Teleskop opdeckt worrn is.

## Opdecken
Dat Opdecken vun en veerten Maand vun Pluto is an’n 20. Juli 2011 vun de NASA bekannt maakt worrn. De lütte Maan is op Biller funnen worrn, de mit dat Weltruum-Teleskop Hubble maakt worrn sünd. Egentlich weern de Forschers dorbi op de Söök na en mööglichen Planetenring, as de ok bi annere Planeten bekannt is. Söcht hett dorna ein Grupp vun Astronomen ünner dat Seggen vun Mark R. Showalter. Mit en Grött vun afschätzte 13 bit 34&nbsp;km is dat de lüttste Maand vun’n Pluto, de bit vundaag opdeckt weer. De eerste Opnahm, op de he sehn worrn is, weer an’n 28. Juni 2011 maakt, wietere Biller vun’n 3. Juli un vun 18. Juli hebbt em denn ok wiest. De Biller weern all 8 Minuuten lang belicht. Op en Opnahm ut dat Archiv vun Hubble, de an’n 15. Februar 2006 mit en annere Kamera maakt worrn is, künn de Maand nadräglich ok identifizeert warrn. Man op de meisten annern fröheren Biller kann de Maand nich sehn warrn, vun wegen dat de Belichtungsduer körter weer.

Siet 2. Juli 2013 hett de Maand sien offiziellen Naam na den Höllenhund ut de greekschen Mythologie, de op den Ingang to de Ünnerwelt oppassen deit. Den Vörslag harr Mark Showalter op de Grundlaag vun en Afstimmen in’t Internett inreicht. Vörher weer de Maand ünner sien vörlöpige Beteken *S/2011 (134340) 1* bekannt, as se vun de Internatschonalen Astronoomschen Union (IAU) vergeven warrt. Inoffiziell weer ok de Projektbeteken *P4* vun de NASA begäng.

De Maand hett schienbor en unregelmatige Form, as dat bi lüttere Maanden begäng is un hett en schätzte Albedo vun 0,04 bit 0,35. Sien Bahn liggt twüschen de annern lütten Pluto-Maanden Nix un Hydra mit en middleren Afstand to Pluto vun 59.000&nbsp;±&nbsp;2000&nbsp;km. De Bahndaten sünd noch nich nipp un nau bestimmbor, man eerste Daten wiest dorop hen, dat de Maand sik op en meist kreisrunne Bahn in de Äquatereven bewegt.

## Borns


## Weblenken
* IAU Electronic Telegram No. 2769: NEW SATELLITE OF (134340) PLUTO: S/2011 (134340) 1
* NASA: NASA'S Hubble Discovers Another Moon Around Pluto
* Stefan Deiters: ''PLUTO Hubble entdeckt Mond Nummer 4'', in Astronews.com vun’ 20. Juli 2011 afropen an’n 20. Juli 2011
Abbenseet

**Abbenseet** () is en Dörp in de Gemeen Hollnseth, Samtgemeen Börde Loomst, in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. Dat Dörp liggt an de Meh.

## Geografie

De Naveröörd sünd Hollen in’n Noorden, Isheim in’n Oosten, Mehdörp in’n Süden, Alfs in’n Süüdwesten un Langeln in’n Westen. In’n Noordoosten an de Meh liggt de Huusgrupp von de *Schippstä*, wat en Oortsdeel von Abbenseet is. De Huusgrupp warrt ok *Abbenseter Schippstä* nöömt, denn welk von de Naverdörper hebbt egen Schippstäen.

## Historie

In de Oorkunnen kummt Abbenseet toeerst 1510 vör.

In’n Eersten Weltkrieg sünd 23 Soldaten ut Abbenseet fullen oder vermisst un in’n Tweten 44.

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Loomst in’n Kanton Bremervöör höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

An’n 1. Juli 1972 sünd de Gemenen Abbenseet un Hollen mit de Gemeenreform in Neddersassen to de ne’e Gemeen Hollnseth tohoopleggt worrn.

### Inwahnertall

### Religion

Abbenseet is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Bartelmees-Kark in Loomst.

För de Kathoolschen is de St.-Ansgar-Kark in Warstood tostännig, de siet 2010 Deel von de Karkengemeen Hillig Geist in Stood is.

### Wapen

Dat Wapen von Abbenseet wiest op sülvern Grund veer swarte Halen (een baven, dree ünnen) un dor twüschen en blaue Wellenlien.

De veer Halen staht för de veer Hööv, ut de de Oort bestahn hett, as he 1510 toeerst in de Oorkunnen nöömt worrn is. De Wellenlien steiht för de Meh.

## Kultur

En Denkmaal för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’ steiht in’t Dörp.

## Weertschop un Infrastruktur

De Freewillige Füürwehr Abbenseet is an’n 1. Oktober 1924 grünnt worrn.

### Verkehr

Abbenseet liggt an de Kreisstraat 32, de in’n Noorden över de Hollener Möhl, Hollen un Nindörp na Loomst un an de Bundsstraat 495 ranlöppt. In’n Süden geiht de Straat in de Kreisstraat 35 över, de na Isheim löppt. Lüttjere Straten loopt ans na Langeln un Alfs an de B&nbsp;495 ran.

### Scholen

Abbenseet harr fröher en egen Volksschool. In dat Gebüüd is vondaag de Kinnergoorn ünnerbrocht.

## Literatur

* Michael Schwieger: *Abbensether Chronik.* 2007, ISBN 978-3833478437

## Footnoten



## Weblenken
Roxann Dawson

**Roxann Dawson** (ok Roxann Biggs-Dawson; * 11. September 1958 in Los Angeles, Kalifornien) is en US-amerikaansche Schauspelerin un Speelbaassche.

## Leven un Wark
Roxann Dawson is as Roxann Caballero boren worrn. Se weer mit den US-amerikaanschen Schauspeler Casey Biggs verheiraat un weer dorüm vun 1988 bit 1994 in de Filmcredits as *Roxann Biggs* opföhrt. In tweete Eh hett se den Casting-Direkter Eric Dawson heiraat, mit den se twee Döchter hett: De een weer 1998 boren, de annere is en Adoptivkind, dat 1999 boren worrn is.

Dawson hett Theaterwetenschoppen an de University of California, Berkeley studeert. Dorna hett se in New York City an verschedene Theaters in vele Rullen speelt.

Bekannt worrn is se vör allen dör ehr Rull *B’Elanna Torres*, de se in de Science-Fiction-Reeg *Star Trek: Voyager* speelt hett. Na’t Enn vun de Feernsehreeg hett se vör allen as Speelbaas arbeit, ünner annern för Regen as *Charmed*, *Crossing Jordan*, *Cold Case* oder *Star Trek: Enterprise*.

Dawson ünnerstütt de *Half the Sky Foundation*, en Stiftung, de sik üm Weetkinner in China sorgen deit. To’n Bispeel hett se ehr Mask vun de B’Elanna Torres veraukschoneert un dat Geld spennt.

## Filmografie (Utwahl)

## Utteken
Dawson hett bit hüüt keen Filmpriesen wunnen, weer aver fiefmol nomineert.

## Borns


## Weblinks

* Offizielle Websteed
Reginald Walter Maudslay

**Reginald Walter Maudslay** (* 1. September 1871 in Paddington, London; † 14. Dezember 1934 in Marylebone, London) weer en britsch Autokonstrukteur un Grünner vun de Standard Motor Company.

Maudslay weer de Söhn vun Athol Edward Maudslay un de sien Fru Kate. He hett de St David's School in Moffat, Schottland un dat Marlborough College besöcht. 

1903 hett he in Coventry de Standard Motor Company grünnd. 1914 gung de Firma an de Börse. He hett dat Ünnernehmen 1934 verlaaten un is wenig later nah en kört Krankheit storven. He weer verheiraadt un harr dree Kinner.

## Literatur
* King, Peter (1989), The Motor Men: Pioneers of the British Car Industry, Quiller Press, ISBN 1-870948-23-8 (engelsch)

## Weblenken
* Oxford Biography of National Biography (engelsch)
Ihlbeek

**Ihlbeek** () is en Dörp in de Gemeen Loomst, Samtgemeen Loomst, in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen.

## Geografie

Ihlbeek liggt an de Grenz von de Masch von de Oost hen na dat Moor in dat Siedland an’n Ihlbeker Kanaal, de in’n Noordoosten ok mit dat Basbeker Slüsenfleet verbunnen is.

De Naveröörd sünd Bornbarg in’n Noordoosten, Heckthusen in’n Oosten, Klint un Lohmöhlen in’n Süüdoosten, Seth in’n Süden, Loomst in’n Süüdwesten, Hockmöhlen in’n Westen un Wohlenbeek in’n Noordwesten.

## Historie

Ihlbeek is in dat 19. Johrhunnert as Moorkolonie grünnt worrn.

De Akten von de fröhere Gemeen Ihlbeek liggt sied Oktober 1967 in dat Kreisarchiv von’n Landkreis Cuxhoben.

### Verwaltungsgeschicht

De Oort hett vör 1859 to de Böörd Loomst binnen dat Amt Bremervöör tohöört un von 1859 bet 1885 to dat Amt Oosten. Na 1885 weer dat in’n Kreis Neehuus. 1932 is dat Deel von’n Kreis Land Hadeln worrn un 1977 von’n Landkreis Cuxhoben.

Bet to de Gemeenreform in Neddersassen an’n 1. Juli 1972 weer Ihlbeek en egene Gemeen un is denn Deel von de Gemeen Loomst worrn.

### Inwahnertall

### Religion

Ihlbeek is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Bartelmees-Kark in Loomst.

För de Kathoolschen is de St.-Ansgar-Kark in Warstood tostännig, de siet 2010 Deel von de Karkengemeen Hillig Geist in Stood is.

### Wapen

Dat Wapen von Ihlbeek wiest op swarten Grund över en grönen Schildfoot un en sülvern, mit fiev swarte Ielen (2 : 1 : 2) beleggt Wellenbalken en sülvern Schachspringer.

De Wellenbalken mit de Ielen is en Henwies op’n Naam von’ Oort. De Schachfigur steiht för den Börgermeester Peter Springer, de sik över en temlich lange Tied üm de Gemeen verdeent maakt hett.

### Börgermeesters

* 1929–1946: Peter Springer
* 1948–1968: Peter Springer
* 1968–1972: Hinrich Dankers

## Kultur

En Denkmaal för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’ steiht in Ihlbeek an de *Peter-Springer-Straat*.

## Weertschop un Infrastruktur

För Ihlbeek is de freewillige Füürwehr Loomst mit tostännig.

### Verkehr

Ihlbeek liggt an de Peter-Springer-Straat, de in’n Westen na Hockmöhlen un an de Bundsstraat 495 ranlöppt. Na Süüdwesten geiht dat över den Ehlanddamm an de Landsstraat 116 ran. In’n Noordoosten löppt de Peter-Springer-Straat as *An’n Moor* an de Bundsstraat 73 bi Bornbarg ran.

De nächste Autobahn is de Autobahn 26 (Afsnidd Stood–Hamborg). De Opfohrt 2 Stood-Süüd liggt so 27 Kilometer in’n Süüdoosten von Ihlbeek an de B&nbsp;73.

De nächste Bahnhoff is knapp söss Kilometer wied weg in’n Süüdoosten de Bahnhoff Heckthusen an de Nedderelvbahn von Cuxhoben na Hamborg.

### Scholen

Ihlbeek harr fröher en egen Volksschool. Vondaag gaht de Kinner in Loomst na de Grundschool Loomst un na de Oberschool Loomst. Op Gymnasium gaht se op dat Gymnasium Warstood.

## Footnoten





## Weblenken
Frank Foster

**Frank Benjamin Foster** (* 23. September 1928 in Cincinnati, Ohio; † 26. Juli 2011 in Chesapeake, Virginia) weer en US-amerikaansch Jazzmusiker (Tenor un Sopransaxophon, Arrangement un Kompositschoon), de besünners ut sien Tiet bi Count Basie bekannt is. 

## Leven un Wark
Foster studeer an de *[[Wilberforce University]]* un fung 1949 an in Detroit mit dor ansässig Musikers as Wardell Gray un Elvin Jones to spelen. Nah den Militärdeenst (af 1951) gung he 1953 to dat *[[Count Basie Orchestra]]*, in de he  Tenorsaxophon speel (ebenso as Frank Wess, aber ehder in‘ Stil vun Lester Young, wiels Wess mehr nah Oord vun Coleman Hawkins speel). Buterdem hett he för Basie arrangeert un komponeer Stücken as *Shiny Stockings*, *Blues Backstage*, *Down for the count*. He speel he ok in Sessions buterhalv vun de  Band, to’n Bispeel mit Thelonious Monk 1954. In dat Johr 1961 wark he bi Elmo Hopes Album *[[Homecoming!]]* mit. Nah de Utstieg bi Count Basie 1964 komponeer he ünner annern för Sarah Vaughan un Frank Sinatra. 1970 bit 1972 speel he mit Elvin Jones, 1972 bit 1975 mit de Thad Jones-Mel Lewis-Bigband. He hett ok eegen Gruppen grünnd (as ok en Quintett mit Frank Wess 1983) un de *Living Color* un *The Loud Minority* Bigbands, mit de he in Europa un Japan touren dee. 1985 tour he in Europa mit dat Quintett vun Jimmy Smith. 1986 bit 1995 wurr he Nahfolger vun Thad Jones as Baas vun de Basie-Bigband. Dornah hett he sien *The Loud Minority* Bigband (mit Pianist Danny Mixon) wedderbeleevt. He leev (2011) in Chesapeake (Virginia).

## Ehrungen
2002 kreeg he dat Jazz Masters Fellowship vun de  staatlich NEA-Stiften. He is ok in de American Jazz Hall of Fame upnommen wurrn.

## Diskographisch Henwiesen
* 1953: *Here Comes Frank Foster* (Blue Note)
* 1977/1978: *Shiny Stockings* (Denon)
* 1982: *The House that Love Built* (Steeple Chase)
* 1983: *Two for the Blues* (Pablo/OJC)
* 1984: *Frankly Speaking* (Concord Jazz)
* 1996: *Leo Rising* (Arabesque)
* 1998: *Swing* (live) (Challenge)
* 2003: *We Do it Diff’rent* (live) (Mapleshade)
* 2007: *Well Water* (Piadrum)

## Weblenken
* Homepage
* Biographie bi Allmusic
* Biographie up de Sieden vun de NEA-Stiften (engelsch)
* Feature över Frank Foster bi ''Jazzwax''
* To Foster up de Hardbop Homepage
* Interview 1992

## Enkeld Nahwiesen
Désiré Letort

**Désiré Letort** (* 29. Januar 1943 in Bourseul; † 9. September 2012 in Saint-Malo) weer en franzöösch Radrennfohrer.

Désiré Letort weer Profi-Radrennfohrer van 1965 bit 1973. De gröttste Spood in sien Karriere weer de veerte Platz bi de Tour de France 1967 in de Gesamtwertung, bi de he ok as de kämperischst Fohrer uttekent wurr. Twee Johr later bi dat sülvige Rennen kunn he een Dag dat geel Trikot dragen un keem insgesamt up den negenten Platz. All tosommen hett he acht Mal an de Tour de France deelnommen. 

1963 un 1964 wurr Letort franzöösch Meester in de Mannschapsverfolgung up de Bahn as ok1963 franzööösch Militärmeester in de Eenerverfolgung. 1966 wunn he Paris-Camembert un 1971 de Tour du Haut-Var. 1967 weer he ok Winner vun de franzöösch Meisterschap in‘ Straatenrennen, wurr allerdings wegen Doping nahderhen disqualifiziert. De Vuelta a España 1972 hett he up den negenten Platz afslooten. 

## Enkeld Nahwiesen


## Weblenken
* Désiré Letort in de Datenbank vun Radsportseiten.net
* Désiré Letort in de Datenbank vun de Tour de France
* Désiré Letort up memoire-du-cyclisme.net
Leonhard Lapin

**Leonhard Lapin** (* 29. Dezember 1947 in Räpina, Eestnische SSR, Sowjetunion; † 28. Februar 2022) weer en eestnischen Architekt un Künstler.

## Leven un Kunst
Leonhard Lapin hett 1965 de Middelschool in Räpina afslaten. Vun 1966 bit 1971 studeer he Architektuur an dat Staatliche Kulturinstitut vun de Eestnische SSR (up eestnisch „ENSV Riiklik Kunstinstituut“) in Revel. Vun 1971 bit 1974 weer Lapin as Architekt in de eestnische Hööftstadt togange bi de Behörde, de sik mit Restauratschoon vun Hüser un Bowarke befaten dö. Vun 1977 af an höört he to den Eestnischen Künstlerverband („Eesti Kunstnike Liit“) mit to, vun 1982 af an is he Liddmaat in den Eestnischen Architektenverband („Eesti Aerhitektide Liit“). Siet 1990 lehr he as Dozent an de Eestnische Kunstakademie („Eesti Kunstiakadeemia“), vun 1995 af an hett he den Titel vun en Perfesser harrt. Vun 1991 bit 1993 weer he de Chefredakteur vun de Tiedschrift „Ehtikunst“ (Bokunst).

Leonhard Lapin is in de 1970er Johre sunnerlich mit siene Teeknungen un Graphiken bekannt wurrn., man he hett sik ok mit Interaktschonen vun Minsch un Maschien befaat. He weer ganz vorweg bi de Avantgarde in Eestland un is in de Sowjetunion un in de ganzen Kuntreien um de Oostsee rum slank en bekannten Mann wurrn. He hett de eersten Happenings un Performances in Eestland towege brocht. 

Unner sien Pseudonym Albert Trapeež hett Lapin ok Lyrik rutbrocht. Siet de 1980er Johre bekenn he sik to den Buddhismus.

## Utteknungen
1989 hett Leonhard Lapin den  Kristjan-Raud-Pries kregen. 1997 is he mit den Kulturpries vun de Republiek Eestland ehrt wurrn. 

## Literatur
* Mait Väljas (Rutg.): *Arhitektuur lõpmatuseni. Leonhard Lapini kujunemine ja olemine arhitektuuris.* Tallinn 2007 (ISBN 9789985982815)

## Weblenken
* Leven, Verteknis vun Utstellungen, Biller (Estnisches Kunstmuseum)
* Leonhard Lapin und der Suprealism (Eurozine)
* Leonhard Lapin: Codes in the spheres

## Belege
Knoal

**Knoal** betekent **Stadskanaal** ein Ploatz in Nederland, Provinz Grunnen, besteiht so'n beetje 200 Johr en is ne Siedlung an ein Kanal, wat groaft was dür de Stadt Grunnen. Dorum heit het *Stadskanaal* ( Knoal van't Stadt).
Frederik Veuchelen

**Frederik Veuchelen** (* 4. September 1978 in Korbeek-Lo (Deelgemeend vun  von Bierbeek) is en belgisch Radrennfohrer.

Frederik Veuchelen fung sien Karriere 2004 bannig laat bi dat belgisch Radsport-Team Vlaanderen-T Interim an. Siet 2005 fohrt he för dat belgisch Professional Continental Team Chocolade Jacques. Sien gröttste Spood un sien bither eenzig Sieg fier Veuchelen 2006 mit dat Winnen vun den belgischen Halfklassiker Dwars dör Flannern. 2011 hett he eerstmals an den Giro d’Italia deelnommen.

## Wat he schafft hett
**2006**
* Dwars dör Flannern
**2012**
* Bargwertung Paris–Nizza

## Teams
*2004 Vlaanderen-T Interim 
*2005 Chocolade Jacques-T Interim 
*2006 Chocolade Jacques-Topsport Vlaanderen 
*2007 Chocolade Jacques-Topsport Vlaanderen 
*2008 Topsport Vlaanderen 
*2009 Vacansoleil
*2010 Vacansoleil
*2011 Vacansoleil-DCM
*2012 Vacansoleil-DCM
*2013 Vacansoleil-DCM
*2014 Wanty-Groupe Gobert
*2015 Wanty-Groupe Gobert
*2016 Wanty-Groupe Gobert
*2017 Wanty-Groupe Gobert

## Weblenken
* Frederik Veuchelen in de Datenbank vun Radsportseiten.net
Jürgen Rumor

**Jürgen Rumor** (* 19. Februar 1945) is en ehmalger düütsch Footballspeler. 

De Verteidiger speel - mit Ünnerbreken - elf Johr lang in de  1. Bundsliga. In sien Tiet bi den 1. FC Köln wurr he sogor eenmal to de U23-Natschonalmannschap beroopen. 

Rumor hör aber ok to de Spelers, de an den Bundsliga-Schandal Anfang vun de 1970er Johren bedeeligt weer. Dorför wurr he levenslang sparrt un mit en Geldbuße vun 15.000 DM bestraaft. De Sparr hett man an‘ 23. Januar 1972 in Kraft sett, he wurr aber an‘ 26. November 1973 weer begnadigt. Dornah speel he noch een Johr för Tennis Borussia Berlin in de 1. Bundsliga.

## Vereens
*1964–1968 1. FC Köln
*1968–1970 1. FC Kaiserslautern
*1970–1972 Hertha BSC
*1972–1973 gesperrt
*1974–1975 Tennis Borussia Berlin

## Statistik
*1 U23-Lännerspeel för Düütschland

*1. Bundsliga
*:56 Spelen; 1 Door 1. FC Köln
*:63 Spelen; 3 Dooren 1. FC Kaiserslautern
*:28 Spelen Hertha BSC
*:16 Spelen; 6 Dooren Tennis Borussia Berlin

*DFB-Pokal
*:9 Spelen; 1 Door 1. FC Köln

*Westpokal
*:1 Speel 1. FC Köln

*Europapokal der Landesmeister; UEFA-Pokal
*:7 Spelen 1. FC Köln

## Wat he schafft hett
*1964 Düütsch Meester mit 1. FC Köln
*1965 Düütsch Viezmeester mit 1. FC Köln
*1968 DFB-Pokal-Winner mit 1. FC Köln

## Weblenken
* Jürgen Rumor in de Datenbank vun Fußballdaten.de
* Jürgen Rumor up kicker-online
183 v. Chr.

## Wat passeert is

## Boren

## Storven
* Hannibal, Feldherr ut Karthago (* um 247 v. Chr. rüm)
* Scipio Africanus Major, Feldherr un Staatsmann vun dat Röömsche Riek (* 236 v. Chr.)
184 v. Chr.

## Wat passeert is

## Boren

## Storven
* Gnaeus Cornelius Lentulus, röömschen Politiker
* Liu Gong, Kaiser vun China
* um 184 v. Chr.rüm: Plautus, röömschen Kummediendichter (* um 254 v. Chr. rüm)
185 v. Chr.

## Wat passeert is

## Boren
* Publius Cornelius Scipio Aemilianus Africanus, röömschen Feldherr († 129 v. Chr.)
* um 185 v. Chr. rüm: Kleopatra II., Königin vun Ägypten († 116 v. Chr.)

## Storven
Utøya

**Utøya**  [norweegsch:ˈʉːtœʏɑ] is es lütt Eiland in den Tyrifjord, den fievtgröttsten Binnensee vun Norwegen. Se liggt dicht bi den Ingang to den Holsfjord, een vun de veer Hööftarms vun den See, ruchweg 500&nbsp;m vun dat Seeöver weg. De Insel hörrt to de Gemeend  Hole in de Provinz Buskerud, rund 30 Kilometer noordwestlich vun de Hööftstadt Oslo.

De Insel is 520 m lang un 330 m breet un hett en Flach vun 0,106 km². De höchst Punkt is 89 m hooch. 

Bekannt wurr de Insel an’ 22. Juli 2011. An de Dag hett dat en Attentat up en Sömmerferienlager geven, an dat 650 jung Lüüd deelnommen harrn. De Attentäter hett dorvan 69 Lüüd doodschaaten und mennich Lüüd verletzt.
181 v. Chr.

## Wat passeert is
* De Histriers griept de röömsche Kolonie Aquileia an un weert torüch slahn. 

## Boren

## Storven
Avantgarde

**Avantgarde** (Franzöösch) oder *vanguard* (Engelsch) is en Begreep ut de Militärspraak. Dor is en Vörweg-Eenheit vun en Armee mit meent, de ut en lüttjen Trupp vun sunnerlich hooch utbildte Suldaten unner en Kummando steiht, dat vun sien Saak wat afweet. Düsse Vörut-Eenheit warrt vorweg stüürt, um dat Terrein ut to kunkeluren for de Armee, de denn achterher kummt. Up düsse Aart leet sik de tokümstige Kurs oder de Militär-Strategie beter vör bereiden. 

## Overdragen Bedüden
Avantgarde is denn vun dor her bruukt wurrn in overdragen Bedüden. Mit düssen Begreep sünd denn Bewegen un Aktschonen mit betekent wurrn, de nee upkamen weern oder de vun en experimentelle Aart weern. „Avantgarde“ is so to en Metapher wurrn for dat Wark vun lüttje Gruppen vun Intellektuelle oder Künstlers, de vör de grote Masse vun Lüde vorweg weern. In dat 20. Johrhunnert sünd dor all Kunstformen mit meent wurrn, de ganz vörweg lopen döen mit ehre Biller un Ideen, de denn later dör gröttere Gruppen overnahmen weern schollen. 

Hüdigendags warrt düsse Begreep meist bruukt in Relatschoon to Kunst un Kultur, in de Maleree, Musik, Literatur, Poesie, Film un Theater.

## Historie
Dat Woort is in düssen Sinn toeerst for en Grupp vun Künstlers ut de Links-pazifistische Eck bruukt wurrn, de 1916 in dat Cabaret Voltaire in Zürich tohopen kamen is. De Tied bit 1940 warrt ok „histoorsche Avantgarde“ nömmt. 

### Bildkunst
Ehr dat de Begreep upkamen weer, weer doch de Utstellung, de an’n 17. Mai 1863 in den Salon des Refusés in Paris  upmaakt wurrn is, en Vörbild. Düsse Kunst-Utstellung is up’e Been stellt wurrn vun Künstlers, de for de jöhrliche Utstellung in den Pariser Salon nich tolaten wurrn weern. Dor sünd denn impressionistische Warke utstellt wurrn, de later veel Nafolgers funnen hefft. De Impressionismus höör later to en vun de Hööft-Twiege vun de Maleree in dat 19. Johrhunnert. Dat gifft allerhand Vörbiller vun de Avantgarde, de laterhen in den normalen Kunstbedrief upnahmen wurrn sünd:

* COBRA
* Konstruktivismus
* Dadaismus
* Fluxus
* Kubismus
* Pop Art
* Postmodernismus
* Modernismus

## Bedüden
De Avantgardismus kann ok ankeken weern as en kritische Reaktschoon gegen de egene, westliche Kultur, de in so korte Tied twee Weltkriege tostann kregen harr. In de ganze Avantgarde-Kunst föhl man na den Tweeten Weltkrieg, wie nödig dat weer, ganz nee vun vörn an to fangen un allens, wat vordem wat gellen dö, dör to kieken un nee up to stellen.
Eric Stewart Marshall

**Eric Stewart Marshall**, CBE (* 29. Mai 1879 in Hampstead; † 26. Februar 1963 up de Isle of Wight) weer en britisch Dokter un Polarforscher. Bekannt is he dör de Deelnahm an de  Nimrod-Expeditschoon (1907-1909).

## Leven
### Utbillen
Marshall studeer eerst Theologie an dat "Emmanuel College" vun de University of Cambridge bevör he 1899 an dat "St. Bartholomew’s Hospital Medical College" in London gung un dor 1906 sien Dokter as Chirurg maken dee. He kreeg dat *Licentiate of the Royal College of Physicians (LRCP)* un dat *Membership of the Royal College of Surgeons (MRCS)*. Marshall weer todem en bannig gooden Sportler. In Cambridge hör he to de Rudermannschap un in London weer he en spoodriek Rugbyspeler.

### Nimrod-Expeditschoon
Marshall wurr vun Ernest Shackleton för de sien eerst eegen Südpolexpeditschoon as Schippsdokter un Kartograf up de *[[Nimrod (Schipp)|Nimrod]]* anhüert. Nah dat Anlannen an dat Cape Royds an‘ 3. Februar 1908 hett he de ampart eerst Filmupnahmen maakt, de in de Antarktis dreiht wurrn. In‘ März 1908 nehm he an de spoodriek Eerstbestiegen vun den Mount Erebus deel. Todem hörr he to de veerköppig Mannschap, de an‘ 29. Oktober 1908 to’n Süüdpool upbreeken de, aber wegen slecht Rüsttüüg, to wenig Proviant un swunnen Kräfte vör de Tiet umkehren muss. Up den Trüggweg is Marshall kört vör dat Teel mit Magenkrammen tosommenbraken un wurr eerst dör den Insatz vun sien Kameraden rett. Hüm to Ehren hett Shackleton en Bargkett vun de Queen Alexandra Range bi den Beardmore-Gletscher nah hüm nömmt (Marshall Mountains, ). Todem wurr en Iesstroom, de in den Beardmore-Gletscher inmünnen dee, dör Shackleton nah de Moder vun Marshall *Alice Glacier* nömmt. För sien Verdeensten wurr Marshall mit de sülvern Polarmedaille vun de Royal Geographical Society uttekent.

### Tiet nah de Nimrod-Expeditschoon
Nah sien Trüggkehr nah England nehm Marshall van 1909 bit 1911 as medizinisch Offizier an en britisch Expeditschoon nah Neeguinea deel. In‘ Eersten Weltkrieg weer he in‘ Rang vun en Captain Deputy Assistant Director of Medical Services (DADMS) in dat Royal Army Medical Corps (RAMC) un wurr mit den *1914 Star*, den *[[Military Cross]]* un de *Victory Medal* uttekent. Todem kreeg he för de Deelnahm an de antibolschewistisch Interventschoon vun de Entente in‘ Russischen Börgerkrieg 1918 den *[[Sankt-Stanislaus-Oorden]]*. Later bedreev he en Farm in Kenia, bevör he sück up de Isle of Wight to Ruh setten dee.

## Borns
* Riffenburgh, Beau (2005). *Nimrod: the Extraordinary Story of Shackleton's First Expedition.* Bloomsbury Publishing PLC, London. ISBN 0747572534.
* Bertrand, Kenneth J. und Alberts, Fred G. (1956). *[http://www.archive.org/stream/geographicnameso00bert#page/n1/mode/2up Geographic Names of Antartica]*. U.S. Govt. Print. Off., Washington.
* Informatschonen up de Websteed vun de ames-Caird-Society
* Informatschonen auf coolantarctica.com

### Enkeld Nahwiesen


## Weblenken
* Personennaamdatei
Nina Werkman

**Nina Werkman** (* 29. März 1947 in Bennewôld) is en nedderlandsch-neddersassische Schrieversche.

Werkman is 1947 in Bennewôld boren un hett von 1986 af an in Grünneng wahnt. Von Beroop is se Personalberaderin.

Se hett 2011 för ehr Schrieveree den Freudenthal-Pries wunnen. 2005 harr se al den tweten Platz bi’n Freudenthal-Pries wunnen. 2011 kreeg se den Literaire Pries tospraaken.

## Kiek ook bi

* List vun plattdüütschen Schrieverschen

## Warken

* *Wizzelbörg. Groningstalige poëzie.* Uitgeverij Servo, 2009, ISBN 9789057860881
Michail Juchma

**Michail Juchma** (*Mischschi Juchma* nöömt; * 10. April 1936 in Sugut) is en tschuwaschschen Schriever, Dichter un Historiker.

Juchma is 1936 in Surgut in Tschuwaschien boren.

He schrifft historische Romaans op Tschuwaschsch, Warken över de Historie von de Tschuwaschen un is opstunns de wichtigste tschuwaschsche Schriever. He hett ok en Reeg Priesen för sien Schrieveree kregen.

## Warken

* *Çăлтăрсем чĕнеççĕ.* 1965
* *Мускав ҫулӗ.* 1966
* *Эльпи чечекĕсем.* 1969
* *Кăвак çĕмрен.* 1971
* *Еткер.* 1986
* *Термен.* 1990
* *Анне çăкăрĕ.* 1991
* *Атте пахчи.* 1992
* *Авалхи чăвашсем.* 1996
* *Авалхи чăваш туррисемпе паттăрĕсем.* 1996
* *Хĕвел хапхи*, *Тамарислу — амаҫынсен патши.*
* *Юрӑҫӑпа патша*, *Сӑкӑт пики — сар пике.* 2002
* *Ылттӑнту — тӑван кил*, *Метте — хунсен ҫарпуҫӗ.* 2001
* *Аттил-патша*, *Ҫын куҫҫулӗ ҫӗре ӳкмест.* 2003
* *Купрат патша*, *Пурнăç ҫулӗ — вӑрӑм ҫул.* 2003
* *Атăл шывĕ юха тӑрать*, *Пуласлӑха курас тесе.* 2004
Gianantonio Capizucchi

**Gianantonio Capizucchi**, towielen ok **Capizzuchi** schreven, (* 24. Oktober 1515 in Rom; † 28. Januar 1569 in Rom) weer en Kardinal vun de Kathoolsch Kark.

Liddmaat vun de röömsch Kurie, wurr he vun Paapst Paul IV. an‘ 20. Dezember 1555 to‘n Kardinal ernannt. Later wurr he Bischop vun Lodi. He wurr in sien Titelkark San Clemente bisett.

## Weblenken
* engelsch
Riccardo Cassin

**Riccardo Cassin** (* 2. Januar 1909 in San Vito al Tagliamento (PN); † 6. August 2009 in Piani Resinelli bi Lecco) weer en italieensch Bargstieger un Entwickler vun modern Bargutrüstung, t.B. vun de  Cassin-Haken un de Cassin-Karabiner.

## Bargstieger
Up de Söök nah Arbeit truck Riccardo Cassin as jung Kerl nah Lecco, wo he sien eerste alpine Erfahrungen makt hett. Bekannt wurr he aber in de 1930er Jahren dör sien Eerstbestiegen in de domols böversten Schwierigkeitsgraden. De vun hüm utfunnen Routen sünd alltosommen Klassiker wurrn: 

* Süüdoostwand vun Torre Trieste in de Civettagrupp (August 1934, mit Vitali un Pozzi)
* Noordwand vun de Westlichen Zinne (August 1935, mit V. Ratti)
* Piz-Badile-Noordoostwand (August 1937, mit V. Ratti, G. Esposito, Mario Molteni, Giuseppe Valsecchi)
* Walkerpfeiler vun de Grandes Jorasses (Juli 1938, mit G. Esposito, Tizzoni)

De Tweete Weltkrieg hette Cassins Bargstiegerloopbahn ünnebraken. Nah den Krieg wurr he för de eerste italieensch Karakorumexpedition in dat Johr 1954, bi de de eerste Bestiegen vun de K2 gelungen sull, nich berücksichtigt. Disse Enttäuschung wurr minneseert, as he 1958 mit de Leitung vun de tweete italieensch Karakorumexpedition betraut wurr. Missionsziel weer de swoor to bestiegen Gasherbrum IV, de aber vun Walter Bonatti un Carlo Mauri eerstmals bedwungen wurr.

Cassin hett in de Folg noch wiedere Expeditionen leidt.:
* Jirishanca (1960)
* Süüdwand vun den Mount McKinley (1961)
* Lhotse Süüdwand (1975), de is aber scheitert.

As he 78 Johr old weer, hett he to dat 50-johrig Jubiläum vun sien Eerstbegahn vun de  Piz-Badile-Noordoostwand de Route noch mal bestegen..

Riccardo Cassin is 100-johrig in’ August 2009 in sien Huus bi Lecco storven.

## Bargstiegerutrüster
1947 fung Riccardo Cassin mit de Entwicklung un Produktion vun Felshaken in en Achterhoff in Lecco an. Felshämmer, Iespickel un Iesenkarabiner folgten. Dorut entstunn de Sportartikel- un Sportkleedaschhersteller *Cassin*.

## Literatur
* Christine Kopp, Ein Stück Urgestein. Zum 100. Geburtstag des italienischen Bergsteigers Ricccardo Cassin Neue Zürcher Zeitung, Nummer 11. Dezember 2008

## Weblenken
* DNB-Katalog
* Porträt vun Riccardo Cassin (engelsch)
* Firmenhistorie vun de Firma ''Cassin'' (engelsch)

## Enkeld Nahwiesen
Gerd Constapel

**Gerd Constapel** (* 18. Dezember 1938 in Upgant-Schott) is en plattdüütschen Schriever.

Constapel is 1938 in Upgant-Schott boren. Nadem he 1998 as Industriemanager in Rente gahn is, hett he anfungen plattdüütsche Gedichten to schrieven. He leevt nu in Leer.

Mit siene Gedichten hett he 2003 un 2009 (*Stoom*) den Freudenthal-Pries wunnen un 2006 den Schrieverwettstriet von Plattfoss. 2009 hett he bi’n Klaus-Groth-Pries den tweten Platz maakt un 2013 för sien Gedichtzyklus *Rüggels* den Anerkennungspries von’n Johann-Friedrich-Dirks-Pries kregen.

## Warken

* *Olldagsland.* Niederdeutsche Gedichte von 1998 bis 2010 mit hochdeutschen Übertragungen.* Diesel-Verlag, 2010, ISBN 978-3-934835-07-8*

## Kiek ook bi

* List vun plattdüütschen Schrievers
Herbert Baddeley

**Herbert Baddeley** (* 11. Januar 1872 in Bromley, England; † 20. Juli 1931 in Cannes, Frankriek) weer en engelsch Tennis- un Badmintonspeler. Sien Dochter Violet Baddeley wurr ebenfalls en spoodriek Badmintonspelerin.

Tosommen mit sien Twillingsbröer Wilfred wunn he 1891 un van 1894 bit 1896 veer Mal de Düppelkonkurrenz vun Wimbledon. 

## Weblenken
*http://www.badmintonengland.co.uk/text.asp?section=2088&sectionTitle=A.F.+Engelbach
Flagg vun Gabun

De **Flagg vun [[Gabun]]** wurr an‘ 9. August 1960 offiziell inführt.

## Beschrieven un Bedüüden
Gabun is en vun de wenig Länner in dat ehmalge franzöösch Kolonialrebeet, de bi de Erlangung vun de Unafhängigkeit nich de panafrikaansch Farven för hör Flagg inführen deen. De Natschoonalflagg besteiht ut en horizontaal Trikolore in Gröön, Geel un Blau.

Gröön steiht för de Wälder vun dat Land, deren Holt en Hööftandeel vun de Wertschap utmakt, Geel steiht för de Sünn bzw. den Äquator, de dör dat Land löppt un Blau för dat Land as seefohrend Natschoon.

## Vorgängerflagg
Tovör weer siet 1959 en franzöösch Kolonialflagg mit glieker Muster (bi ünnerscheedlich breet Striepen) un de franzöösch Trikolore in‘ Gösch in Gebruuk.


File:Flag of Gabon 1959-1960.svg| Flagg vun Gabun 1959 bit 1960


## Weblenken

* Flags of the World - Gabon (engelsch)
Luca Scinto

**Luca Scinto** (* 28. Januar 1968 in Fucecchio)  is en ehmalger  italieensch Radrennfohrer.

He weer Profi van 1994 bit 2002. Bi de  Tour de France 1997 keem he up Platz 120 in der Gesamtwertung. Van 1999 bit 2002 is he denn för dat Mapei-Quickstep-Team fohren.

Sien gröttste Spood weern de Siege bi den Gran Premio Città di Camaiore, 1995, un bi den Giro di Toscana 1999. Nahdem he bit den Giro d’Italia 2001 noch mal up Platz 109 in de Gesamtwertung kommen is, hett he sien Karriere 2002 beend. 
Nah sien aktiv Tiet weer he Betreuer vun dat Nahwussteam vun den Radrennstall  Quickstep und siet 2011 is he sportlich Direkter bi dat Team Farnese Vini-Neri Sottoli.

## Weblenken
* Luca Scinto in de Datenbank vun Radsportseiten.net
Johan Vansummeren

**Johan Vansummeren** (* 4. Februar 1981 in Lommel) is en belgisch Radrennfohrer.

## Karriere
Vansummeren hett 2002 de U23-Utdragen vun Omloop Het Volk wunnen. Doruphen kunn he laat in‘ Sömmer för dat Team Domo-Farm Frites as Stagiaire fohren, kreeg aber kien Verdrag för de folgend Saison. He kunn denn aber för de U23-Mannschap vun Quick•Step fohren. Für dit Team wunn he in sien Klasse dat Rennen Lüttich-Bastogne-Lüttich un wurr knapp Tweet achter Sergey Lagutin bi de U-23 Straatenweltmeesterschap 2003. 

För de Saison 2004 hett he en Profiverdrag bi Relax-Bodysol afslooten. Siet 2005 fohr Vansummeren för dat belgisch ProTour-Team Davitamon-Lotto un siet 2010 för Garmin-Transitions. 2005 nehm he to’n eersten Mal an de Tour de France deel (Platz 136). In dat Johr 2007 keem he up Platz 63. Nahdem sien Kapitän Christian Vande Velde bi de Tour 2010 fröh utfallen weer, wurr Vansummeren as Edelhelper för Ryder Hesjedal indeelt, mit en Grund, dat he up Platz 30 lannen dee. 

2007 harr he ok all de Polen-Rundfohrt wunnen. 2008 hett he an de Olympisch Sömmerspelen deelnommen, aber kien Medaille wunnrn. Den gröttsten Spood harr he in sein bitherig Karriere aber 2011 as he bi den Klassiker Paris-Roubaix winnen kunn mit 19 Sekunn Vörsprung up Fabian Cancellara un Maarten Tjallingii.   

## Wat he schafft hett
;2002
* Omloop Het Volk (U23)

;2003
* Lüttich–Bastogne–Lüttich (U23)

;2007
* Gesamtwertung un een Deelstreck Polen-Rundfohrt

;2011
* Paris–Roubaix

## Teams
* 2004: Relax-Bodysol
* 2005–2006: Davitamon-Lotto
* 2007: Predictor-Lotto
* 2008–2009: Silence-Lotto
* 2010–: Garmin-Transitions

## Weblenken
* Vansummeren in de Datenbank vun Radsportseiten.net
* Vansummeren in de Datenbank vun Sportsreference.com (engelsch)
* Portrait up rad-net.de
William Wyler

**William Wyler** (* 1. Juli 1902 in Mülhausen, Elsass, as *Wilhelm Weiller*; † 27. Juli 1981 in Los Angeles) weer en Swiez-US-amerikaanisch Speelbaas un Filmproduzent. Sien gröttsten Spood fier he 1959 mit den  Monumentalfilm Ben Hur.

William Wyler wunn insgesamt dree Oscars as best Speelbaas un weer dorto noch negen mol nomineert. He wunn een Golden Globe Award. 1957 wurr he mit de Golden Palm in Cannes uttekent. 1966 kreeg he den Irving G. Thalberg Memorial Award.

## Filmografie (Utwahl)

## Literatur
* Gabriel Miller: *William Wyler: The Life and Films of Hollywood's Most Celebrated Director.* University Press of Kentucky, Lexington 2013, ISBN 978-0-8131-4210-4.
* Wolfgang Jacobsen, Helga Belach, Norbert Grob (Hrsg.): *William Wyler.* Argon, Berlin 1996, ISBN 3-87024-343-0.
* Kay Weniger: *[[Das große Personenlexikon des Films]]. Die Schauspieler, Regisseure, Kameraleute, Produzenten, Komponisten, Drehbuchautoren, Filmarchitekten, Ausstatter, Kostümbildner, Cutter, Tontechniker, Maskenbildner und Special Effects Designer des 20. Jahrhunderts.* Band 8: *T – Z. David Tomlinson – Theo Zwierski.* Schwarzkopf & Schwarzkopf, Berlin 2001, ISBN 3-89602-340-3, S.&nbsp;479 f.

## Weblenken
*
* Essay - engelsch
* Biografie in de New York Times
* DNB-Katalog
* Personennaamdatei
Grachan Moncur II

**Grachan Moncur II.** (* 2. September 1915 in Miami; † 31. Oktober 1996 ebenda) weer en US-amerikaansch Jazzbassist.

Grachan Monchur II. is in Miami upwussen, laterhen truck sien Familie nah Newark, wo he sien Karriere as Musiker anfung. He weer tonächst Begleitmusiker för Künstler vun de Populärmusik för lokaal Rundfunkstatschonen. Dorbi wurr he vun John Hammond hörrt, de hüm denn Uptreden mit verscheeden Jazzmsuiker vermiddelt hett. 1937 wark he bi de Grünnen vun den *[[Savoy Sultans]]* mit, de later vun sien Halfbröer Al Cooper leit wurrn. Buterdem hett he in de 1930er Johren mit Teddy Wilson, Bunny Berigan un Bud Freeman arbeit un is as Begleiter vun Billie Holiday un Mildred Bailey up Platten to hörrn. Um 1945 speel he mit Ike Quebec un Mary Lou Williams.

Moncur II speel bit 1945 mit de *Savoy Sultans*, bit sück de Grupp uplösen dee un hett denn in Bands mit den Pianisten Ace Harris un den Tenorsaxophonisten Joe Thomas arbeit. In de 1950er Johren gung he weer nah Miami torüch. Dor is he denn in de 1960er Johren af un to mit dat Myrtle Jones Trio uptreden,

Sien Söhn is de Basuunist Grachan Moncur III.

## Weblenken
* Biografie in’ All Music Guide (engelsch)
Egbert Hayessen

**Egbert Hayessen** (* 28. Dezember 1913 in Eisleben; † 15. August 1944 in Berlin-Plötzensee) weer en düütsch Major un Wedderstandskämper.

## Utbillen
He is up de Hessischen Staatsdomään Mittelhof dicht bi Felsberg-Gensungen upwussen. 1924 truck Egbert Hayessen nah Roßleben üm. Dor hett he1933  an de Kloosterschool Roßleben sien Abitur makt. Dornah hett he en militärisch Utbillen bi dat  Artillerie-Regiment Nr. 12 in Swerin makt. He wurr tonächst Beropsoffizier un steeg bit to’n Major in’ Generalstaff bi den Böverbefehlshaber vun dat Ersatzheer, General Friedrich Fromm, up. 1943 weer he in den Staff vun Friedrich Olbricht tätig.

## Bedeeligung an dat Attentat vun den 20. Juli 1944

Vun Robert Bernardis hett Egbert Hayessen an’ 15. Juli 1944 eerstmals vun de Operation Walküre un vun dat plaant Attentat up Adolf Hitler hört. He hett sück denn sofort vun den Natschonalsozialismus afwendt un bedeelig sück spontan an dat Attentat up Adolf Hitler an’ 20. Juli 1944, indem he de vörsehn logistisch Verbinnen to’n  Stadtkommandanten Paul von Hase un to’n Polizeipräsidenten Wolf-Heinrich Graf von Helldorf övernehm. An’ Dag vun den Anslag hett Egbert Hayessen Paul von Hase de Nahricht vun de Verhaftung vun General Friedrich Fromm in de Bendlerstraat överbrocht. Ansluutend weer he an de Besetten vun de Berliner  Stadtkommandantur, an de Vorbereitungen to dat Besetten vun dat Rundfunkgebäudes in Berlin un toletzt an de  Verhaftung vun Reichspropagandaminister Goebbels bedeeligt.

Egbert Hayessen wurr an’ 15. August 1944, in en Prozess, de sien Oordeelen hüüd as  Justizmorde bewert wurrn, to’n Dood veroordeelt un an de glieker Dag in Plötzensee uphangt wurrn.

## Gedenkstätten
An  Egbert Hayessen wurrd in de Gedenkstätte Plötzensee docht. Todem erinnern en  Gedenktafel un en Straatennaam dicht bi den Mittelhof bi Gensungen an sien persönlich Upstand vun sien Geweeten.

## Kiek ok bi
* List vun de Lüde vun’n 20. Juli 1944

## Weblenken
* Biographie
* Körtbiographie

## Enkeld Nahwiesen
Performance

**Performance** (, eng. för „Utföhren“, „Upföhren“, „Dorstellen“, „Leistung“) betekent

* Performance (Kunst), en Form vun Aktschoonskunst,
* Leistung (Informatik), wieveel Tied Programme (Software) un Reedschoppen (Hardware) in de Informatik bruken doot,
* Performance (Risikomanagement), en relativ Maat dor for, wie sik Winnst un Risiko bi en Kapitalanlaag to’nanner verhoolt,
* Fleegleistung vun en Fleger,
* in de Soziologie en Begreep dor for, wie sik Lüde konkret verholen doot, kiek bi Sozial Hanneln.
Wilhelm Simetsreiter

**Wilhelm Simetsreiter**, nömmt *Schimmy* (* 16. März 1915 in München; † 17. Juli 2001 ok dor), weer en düütsch Footballspeler.

## Karriere
### Vereens
Van 1934 bit 1947 speel Simetsreiter för de 1. Mannschap vun FC Bayern München un gull to sien Tiet as Linksbuten as de flinkste Speler up disse Positschoon in de Historie vun den Vereen. In de Goliga weer he de spoodriekst Dorschütte vun de  *Münchener*. In de Oberliga hett he noch 26 Spelen mit 13 Doren schafft, bevör he 1947 sien Karriere afslooten hett.

### Nationalmannschap
För de Düütsch Footballnatschonalmannschap hett he in acht Lännerspelen ok acht Doren schaaten. Sien eerst Lännerspeel harr he an’ 25. August 1935. 1936 nehm he ok an de Olympisch Spelen  in Berlin deel. 1937 hett he denn ok all sien letzt Lännerspeel makt. 

## Weblenken
* Wilhelm Simetsreiter up fussballdaten.de
* Lännerspeelstatistik up dfb.de