open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Johannes Raspe

**Johannes Raspe** (* 29. November 1977 in München) is en düütschen Schauspeler un Synchroonsnacker, de sünners ok bekannt is as düütsche Faststimm vun Robert Pattinson un sien Synchroonarbeit vun den schottischen Schauspeler James McAvoy un de US-Amerikaner Eric Christian Olsen.

## Leven un Wark
Raspe sien Öllern sünd beide Schauspelers. Dör de Verbinnen vun sien Vadder harr he mit ölven Johren de Mööglichkeit as Kinnerstimm in en Synchroonstudio to arbeiten. In de Poppenreeg *Flickerl und Fleckerl* hett he 1988 för den Bayerischen Rundfunk de Titelrull *Fleckerl* snackt. Dat Johr dorop hett he en Rull vun de Kinnerreeg *[[Gentle Ben]]* övernahmen.

In sien wietere Loopbahn hett he Synchroonarbeit in en grote Tall vun Filmen un Feernsehregen maakt, so as in *Donnie Darko* (2001), *Sabrina, the Teenage Witch* (1996-2003) oder *The Lookout* (2007). Sünner bekannt worrn is he aver as Faststimm vun Robert Pattinson as he *Twighlight*-Reeg speelt hett. Siet den Film *Atonement* (2007) is he jümmer fakener ok as Synchroonstimm vun James McAvoy to höörn.

Ok as Schauspeler is he aktiv: Ünner den Speelbaas Klaus Lemke hett Raspe 2002 de Hööftrull in den Film * Running Out of Cool* speelt un weer 2006 in de Independent-Kummedie *Something That Sticks* to sehn.

Johannes Raspe is verheiraat un hett twee Döchter. Mit sien Familie leevt he in München. He hett noch en öllere Süster, Katharina, de in de 1990er in de Sepenoper *[[So ist das Leben! Die Wagenfelds]]* en bedüden Rull harr.

## Synchroonarbeit (Utwahl)

## Filmografie

## Utteken
Raspe is 2010 mit *[[de Silhouette]]*, en düütschen Tokiekerpries för Synchroonsnackers, in de Kategorie *Synchroonschauspeler – Film* uttekent worrn. Dormit weer he ehrt för sien Arbeit in *Twilight* un *New Moon*.

## Weblenken

* Websteed vun Johannes Raspe
Henry-Draper-Kataloog

De **Henry-Draper-Kataloog** is en astronoomschen Steernkataloog, de Daten to de Positschoon un Spektralklass vun 225.300 Steerns bargt. Angaven, de sik op den Kataloog beteht, warrt mit de Afkörten *HD* un de Tall vun den Steern maakt. To’n Bispeel hett de Polarsteern de Beteken HD&nbsp;8890.

## Beschrieven
De Kataloog is dat eerste mol twüschen 1918 un 1924 vun Anny Jump Cannon un ehr Kollegen an’t Harvard College Observatory ünner de Opsicht vun Edward Charles Pickering in ngeen Bännen rutgeven worrn. Den Naam hett he to Ehren vun Henry Draper kregen, den sien Weetfro dat Geld dorför praatstellt hett. In’t Johr 1949 is de Kataloog nochmol utwiet worrn op tohopen 359.083 Steerns. 

Steerns, de in dissen Kataloog oplist warrt hebbt mittlere schienbore Helligkeiten rünner bit na de 9. Gröttenklass. Dat is ruchweg 50-mol swacker as de lichtswacksten Steern, de een jüst noch so mit dat fre’e Oog sehn kann. För professschonelle Instrumenten an Steernwachten sünd dat allns helle Steerns, man för Teleskopen, de vun Amateuren bruukt warrt, sünd dat dörsnittliche Objekten. De Henry-Draper-Kataloog deckt den helen Himmel un gellt as de eerste groot anleggte Akschoon, de Spektraltypen vun de Steern in en Kataloog tosamentofaten.

De HD-Kataloogbeteken warrt sünners bi Steerns bruukt, de keen Bayer-Beteken hebbt un ok keen Flamsteedtall afkregen hebbt. De Steern ut den Originalkataloog sünd mit de Tallen 1 bit 225300 afdeckt un na de Reeg vun jemehr Rektaszension för de Epoch 1900.0 sorteert. Steerns mit de Tallen 225301 bit 359083 sünd 1949 dorto kamen un fangt faken ok mit de Afkörten *HDE* (*HD extension*) an. Man, tomeist warrt ok dor blots eenfach *HD* schrven, vunwegen dat de Tallen eendüdig toordent sünd.

## Weblenken
*Mask to’n Affragen bi VizieR
Mebsuta

**Mebsuta** (ok **Melboula** oder **Melucta**) is de Egennaam vun den Steern ε Geminorum in’t Steernbild Tweeschen.

## Beschrieven
Mit en schienbore Helligkeit vun +3.06m is Mebsuta een vun de heelleren Steern in de Tweeschen un kann licht mit free Oog bekeken warrn. Ut dat Vermeten vun de Parallax hebbt Forschers en Afstand to de Eer vun ruchweg 840 ± 40 Lichtjohren utrekent. Dör sien Neeg to de Ekliptik kann de Steern mitünner vun’n Maand oder sogor vun en Planet verdeckt warrn. Dat kummt aver nich faken vör: de letzte Bedecken weer an’n 8. April 1976 dör den Mars.

De Spektralklass vun Mebsuta is G8&nbsp;Ib, wobi dat Ib andüüt, dat de Steern en Överrees is. Mööglich weer aver ok, dat de Steern dör den asymptootschen Resentwieg vun’t Hertzsprung-Russell-Diagramm lopen is un en aflöste Schaal vun Stoff opwiest. Sien Maat warrt op den 105- bit 175-facken Dörmeter vun de Sünn annahmen mit en Masse, de ruchweg 19-mol so groot is as vun de Sünn.

## Naam
De Naam Mebsuta kummt ut de araabschen Spraak (مبسوطة, mabsūṭa) un bedüüt so veel as „de Utstreckte“. Dat geiht torüch op olle Tieten, as de Steern Mekbuda de Poten vun en Lööw dorstellt hebbt, un Meksuta en utstreckte annere Poot weer.

## Borns
Jacques-André-Joseph Camelot Aved

**Jacques-André-Joseph Camelot Aved** oder Avet (* 12. Januar 1702 in Douai, hüüd Region Nord-Pas-de-Calais; † 4. März 1766 in Paris) weer en vun de führend Porträtisten vun den franzöösch Rokoko, Kunstsammler un Kunsthändler.  

## Leven un Wark
Camelot Aved, ok „le Camelot“ oder „le Batave“ nömmt, wurr in dat fläämsch Douai as Söhn vun en Mediziner boren. Nah de fröh Dood vun sien Vader hett de Moder en nedderlannsch Offizier heiraadt un de Familie truck nah Amsterdam. Sien Utbillen kreeg he dor bi Boitard un Picart, af 1721 denn in Paris bi Alexis Simon Belle. Mit de sien Schölers Carle van Loo, François Boucher, Dumont le Romain un besünners Jean Siméon Chardin weer he befrüend. He entwickel dat Konzept vun dat „psychologisch Portrait“. 1731 wurr he free, 1734 vull Liddmaat vun de Académie royale de peinture et de sculpture; 1734 övernehm he dor de Funktschoon vun en Conseiller. 1759 hett sück Aved dat letzte Mal an en Salon bedeeligt.

Aved harr en bedüüdend Kunstsammlung, in de neben Warken  vun sien franzöösch Tietgenossen ok öllere italieensch un vör allen ok nedderlannsch Meester vertreden weer. He weer ok as Kunsthändler tätig. Sien Sammlung wurr 1766 in Paris verstiegert. 

Sien Biller befinnen sück hüüd in tallriek franzöösch Museen as den Louvre, dat Kunstmuseum Dijon, dat Kunstmuseum Nantes, dat Musée Condé in Chantilly, in dat J. Paul Getty Museum in Los Angeles, aber ok in de Nedderlannen.

## Literatur
* Georges Wildenstein: *Le Peintre Aved. Sa vie et son oeuvre 1702–1766*. 2 Bde., Paris: Les Beaux-Arts, 1922.
* Allgemeines Künstlerlexikon Bd. 5, 1992, S. 717.

## Weblenken

* DNB-Katalog
* Indrag up  artcyclopedia.com (engelsch)
* Eintrag in de Datenbank ''Joconde'' (franzööösch)
* Personennaamdatei
Jacek Tomczak (Schachspeler)

**Jacek Tomczak** (* 5. März 1990 in Śrem (düütsch: Schrimm)) is en poolsch Schachspeler.

He hett siet 2012 den Grootmeestertitel. Mit en Elo-Tall van 2560 (Stand August 2012) liggt he to Tiet up den 13. Platz vun de poolsch Ranglist.

2006 weer he U16-Weltmeester.

## Weblenken
* FIDE-Koort (engelsch)
* Profil bi chessgames.com (engelsch)
Downhill

**Downhill** (engelsch: „bargdaal“) betekent

* *[[Downhill (Film)|Downhill]]*, brietschen Stummfilm vun Alfred Hitchcock ut dat Johr 1927,
* Downhill, annere Beteken för Bargaffohrt in verschedene Sportorden,
* Downhill, Oort in Noordirland.
Henri van Schaik

**Henri Louis Marie van Schaik ** (* 24. Juli 1899 in Delft; † 19. August 1991 in  Cavendish (USA), weer en nedderlannsch Springrieder.

Sien gröttste Erfolg weer de Gewinn vun de Sülvermedaille mit de Mannschap tosommen mit  Jan de Bruine un Johan Greter bi de Olympisch Sömmerspelen 1936 in Berlin achter de düütsch Mannschap. Sien Peerd weer dorbi *Santa Bell*. In de Eenzelwertung keem he up den 23. Platz.

## Weblenken
*Profil up sports-reference.com (engelsch)
Melkstraat

De **Melkstraat** in’ engeren Sinn is de bandförmige Uphellen an’ Nachthimmel, de üm en Grootkreis herüm as hervörtreden Symmetrieevene vun dat Melkstraatsystem de Himmelskugel ümspannt. De Begreep steiht in’ wiederen Sinn as ok in de Umgangsspraak ok as afkörten Beteken för dat gesamte **Melkstraatensystem**, ok **Galaxis** nömmt. Dit Steernsystem, Typ Balkenspiralgalaxie is de Heimat vun uns Sünnsystem. Anner extragalaktisch Steerninseln wurrd Galaxien nömmt.
## Literatur
* Harald Lesch: *Die Entdeckung der Milchstraße: Die Geschichte und Erforschung unserer Galaxie.* C.Bertelsmann Verlag, München, 2023, ISBN 978-3-570-10505-4.
* Thorsten Dambeck: *Sternenwelten – Glanzlichter der Galaxis*. Franckh-Kosmos, Stuttgart 2020, ISBN 978-3-440-16912-4.
* Cuno Hoffmeister: *Der Aufbau der Galaxis.* Akademie-Verlag, Berlin 1966.
* Nigel Henbest, Heather Couper: *Die Milchstraße.* Birkhäuser, Berlin 1996, ISBN 3-7643-5235-3.
* 
* Dieter B. Herrmann: *Die Milchstraße – Sterne, Nebel, Sternsysteme.* Kosmos, Stuttgart 2003, ISBN 3-440-09409-X.
* U== Literatur ==
* Harald Lesch: *Die Entdeckung der Milchstraße: Die Geschichte und Erforschung unserer Galaxie.* C.Bertelsmann Verlag, München, 2023, ISBN 978-3-570-10505-4.
* Thorsten Dambeck: *Sternenwelten – Glanzlichter der Galaxis*. Franckh-Kosmos, Stuttgart 2020, ISBN 978-3-440-16912-4.
* Cuno Hoffmeister: *Der Aufbau der Galaxis.* Akademie-Verlag, Berlin 1966.
* Nigel Henbest, Heather Couper: *Die Milchstraße.* Birkhäuser, Berlin 1996, ISBN 3-7643-5235-3.
* 
* Dieter B. Herrmann: *Die Milchstraße – Sterne, Nebel, Sternsysteme.* Kosmos, Stuttgart 2003, ISBN 3-440-09409-X.
* Uwe Reichert: *Unsere kosmische Heimat – das neue Bild der Milchstraße.* (= *Sterne und Weltraum Special.* 2006,1). Spektrum der Wissenschaft, Heidelberg 2006, ISBN 3-938639-45-8.
* Dan Clemens u. a.: *Milky way surveys – the structure and evolution of our galaxy.* Astronomical Soc. of the Pacific, San Francisco 2004, ISBN 1-58381-177-X.
* Keiichi Wada u. a.: *Mapping the galaxy and nearby galaxies.* Springer, Berlin 2008, ISBN 978-0-387-72767-7.
we Reichert: *Unsere kosmische Heimat – das neue Bild der Milchstraße.* (= *Sterne und Weltraum Special.* 2006,1). Spektrum der Wissenschaft, Heidelberg 2006, ISBN 3-938639-45-8.
* Dan Clemens u. a.: *Milky way surveys – the structure and evolution of our galaxy.* Astronomical Soc. of the Pacific, San Francisco 2004, ISBN 1-58381-177-X.
* Keiichi Wada u. a.: *Mapping the galaxy and nearby galaxies.* Springer, Berlin 2008, ISBN 978-0-387-72767-7.

## Weblenken

* Animatschoon vun de Melkstraat (NASA) (engelsch)
* The Stars of the Milky Way
* De Melkstraat in’t Universum
Vũng Tàu

**Vũng Tàu** (Uutspraak: *noordvietnameesch* , *süüdvietnameesch* [vuŋm˧˩˧ taːw˨˩], Chữ Nôm: , ) is de Hööftstadt vun de vietnamesische Provinz Bà Rịa–Vũng Tàu, de an’n Gulf vun Tonkin liggt. De Stadt is een Zentrum för den Tourismus, man ook för de Eerdöölproduktschoon. Se liggt üm un bi 60&nbsp;km süüdoosten Ho-Chi-Minh-Stadt op de Tipp vun een lütt Halveiland.

Besünners in franzöösche Kolonialtied weer de Stadt ook enen wichtigen Haven. Vundaag verlaadt de Haven sünnerlich Eerdööl vun de Offshore-Bohreilannen vör de Küst.

An den langen Stränn maakt man ook veel Vietnamesen Urlaub.

Wohrteken vun de Stadt is een Jesussatue op’n Barg Núi Nhỏ. De christliche Minnerheid in de Stadt het eer 1970 opricht. De Thich-Ca-Phat-Dai-Pagood un de Niet-Ban-Tinh-Xa-Tempel is een Pilgeroord för Buddhisten.

In’n Vietnamkrieg weer de Stadt een Stüttpunkt vun de austraalschen Armee un US-amerikaanschen Versorgeinheiden.

## Galerie

Bild:Vũng_Tàu,_from_above.jpg|Vũng Tàu vun baven bekeken
Bild:VungtauFastFerryStation.JPG|Anlegerin de Stadt
Bild:Sau_Beach_in_Vungtau.jpg|De *Bãi Sau* (*Achterstrand*), vun’n *Núi Nhỏ* (lütten Barg) uut bekeken
Bild:Statue_of_Jesus_in_Vung_Tau.jpg|De Jesusstatue op’n *Núi Nhỏ*
Bild:An_oil_rig_offshore_Vungtau.jpg|Dat Bohreiland *Bach Ho*
Bild:Ha_Long_Road_in_Vungtau.jpg|De *Ha Long Straat*


## Weblenken

## Footnoten
336 v. Chr.

## Wat passeert is
* Summer - König Philipp II. vun Makedonien warrt vun Pausanias an'e Siet maakt. Dat passeert bi de Hochtied vun siene Dochter Kleopatra mit König Alexander I. vun Epirus in Aigai. Frünnen vun Philipp sienen Söhn Alexander slaht Pausanias kort later doot. 
* Mit 20 Johren warrt Alexander de Grote nu König vun Makedonien.

## Boren

## Storven
339 v. Chr.

## Wat passeert is
* De Makedonen kaamt nich wieder bi de Belagern vun Byzanz un mütt wedder aftrecken. 

## Boren

## Storven
342 v. Chr.

## Wat passeert is
* Aristoteles warrt Schoolmeester vun Alexander den Groten vun Makedonien. 

## Boren

## Storven
344 v. Chr.

## Wat passeert is
* Timoleon ut Korinth jaagt Dionysios II., Tyrann vun Syrakus, vun sien Throon. 

## Boren

## Storven
345 v. Chr.

## Wat passeert is
* De Samniten sluut en Bund mit de Sidiciners. Dor geiht de Eerste Samnitenkrieg um los. 
* Rom erovert de Volskers ehre Stadt Sora. Dor is Latium mit in röömsche Hannen. Ok de Aurunkers an de Liris-Münnen kriegt de Römers unner. 

## Boren

## Storven
346 v. Chr.

## Wat passeert is
* Mit Philokrates sien Freden geiht de Drüdde Hillige Krieg in Grekenland to Enne. An de Phokers ehre Stäe warrt nu Makedonien in de Amphyktionie vun Delphi upnahmen. 

## Boren

## Storven
348 v. Chr.

## Wat passeert is
* Dat Röömsche Riek slutt en Verdrag mit Karthago. Dor warrt de free Hannel up Sizilien in afmaakt. Fudderhen warrt Rom as Schutzmacht for de latienschen Städer gellen laten. 

## Boren

## Storven
350 v. Chr.

## Wat passeert is
* 

## Boren
* um 350 v. Chr. rüm: Kassander, König vun Makedonien († 297 v. Chr.)

## Storven
Robert Steven Ledley

**Robert Steven Ledley** (* 28. Juni 1926 in New York City; † 24. Juli 2012 in Kensington, Maryland) weer en US-amerikaansch Physioloog un Utfinner.

Ledley weer Perfesser för Physiologie un Biophysik as ok Perfesser för Radiologie an de  Georgetown University School of Medicine. He is bekannt dorför ween, dat he den eersten  Ganzkörper-Computertomographen entwickelt hett. 1965 fung he dormit an, de eerste  Sequenzdatenbank antoleggen, den Atlas vun de Proteinsequenz un -struktur.

## Weblenken
* Personennaamdatei
Siberische Universität för Luft- un Ruumfohrt

**Siberische Universität för Luft- un Ruumfohrt** (rus. *Сибирский государственный аэрокосмический университет имени академика М. Ф. Решетнёва*) is en Hoochschool in de Stadt Krasnojarsk, Russland.

## Weblenken
* Websteed vun de Universität
Joakim Nyström

**Joakim Nyström** (* 20. Februar 1963 in Skellefteå) is en ehmalger sweedsch Tennisspeler.

## Loopbahn
Nyström wunn in de Loop vun sien Karriere darteihn Eenzel- un acht Düppeltitel, dorünner 1987 in't Eenzel de Swedish Open. Sien gröttste Spood as Düppelspeler weer de Titel vun Wimbledon mit Mats Wilander 1986. Sien hööchste Platzeeren up de Tennisweltranglist harr he 1986 mit Positschoon söben in't Eenzel un Positschoon veer in't Düppel. 

För Sweden hett he denn ok in' Davis Cup speelt un wunn 1985 un 1987 ok den Titel mit de Mannschap. 

1996 hett he sien Loopbahn afslooten.

2007 wurr Nyström Trainer vun Jürgen Melzer.

## Turniersiege

### Eenzel (13)

## Weblenken
* ATP-Profil (engelsch)
* ITF-Profil (engelsch)
* sien Davis Cup-Statistik (engelsch)
Yonne

**Yonne** betekent

* Département Yonne, Département in Frankriek,
* Yonne, Stroom in Frankriek, de in de Seine münnt.
Chrysostomus Forchner

**Chrysostomus Forchner** (* 21. Januar 1721 in Dietenheim; † 13. November 1791 in Dietenheim) weer en Maler vun den böverschwäbischen Barock.

## Leven

Chrysostomus Forchner weer de um veer Johr jüngere Bröer vun de vermootlich an de  Augsborger Rieksstädtischen Akademie vun Johann Georg Bergmüller utbildt Barockmaler Franz Xaver Forchner. De Bröers harrn en gemeensam Warkstäe in Muttensweiler. Nah dat Enn vun den Updrag in Muttensweiler un den Dood vun den Bröer 1751 muss Chrysostomus de gemeensam Warkstäe dicht maken. Nah de Hungerjohren van 1770/71 weern in Schwaben slecht Tieden för Künstlers anbraken. Updrääg vun de Kark wurrn immer minner oder bleven ganz ut.

Forchner het sien ölleren Bröer Franz Xaver um veertig Johr överleevt un is 1791 storven. Dat in dat Dietenheimer Pfarrarchiv vörhannen Starvensbook beschrifft, dat Chrysostomus Forchner sien Leven in extrem Armoot un Krankheit beend hett.

## Warken

Chrysostomus Forchner hett ünner annern in folgen Karken un Kapellen Fresken malt: 

* St. Jakobus Muttensweiler, 1751
* St Urban Reinstetten
* Annakapelle Dietenheim
* Kreuzkapelle Dietenheim
* St. Martin Tannheim, 1766

## Literatur
* M. Flad: *Franz Xaver und Chrysostomus Forchner. Zwei Barockmaler aus Dietenheim*. In: Heilige Kunst 22, 1984/85, S. 23ff.
* Alois Epple: *Die Fresken der Pfarrkirche in Tannheim*. In: Katholische Pfarrgemeinde Tannheim (Hrsg.): *300 Jahre Kirche Sankt Martin Tannheim, Festschrift zum Jubiläum im Jahre 2002*, S. 58-68.
* Winfried Aßfalg: "...mit ehrbarem Gemähl von dem Forchnerischen Pemsel besser gezieret..." In: Katholische Pfarrgemeinde Tannheim (Hrsg.): *300 Jahre Kirche Sankt Martin Tannheim, Festschrift zum Jubiläum im Jahre 2002*, S. 31-35.

## Weblenken

* Stadt Dietenheim - Das Heilige Grab
* DNB-Katalog

## Enkeld Nahwiesen
Richard Laurence Millington Synge

**Richard Laurence Millington Synge** (* 28. Oktober 1914 in Liverpool, England; † 18. August 1994 in Norwich) weer en engelsch Chemiker.

Synge studeer an dat Winchester College un dat Trinity College in Cambridge. Tüschen 1942 un 1948 hett he Ünnersöken an Peptiden vun dat Gramicidin dörführt, en Arbeit, de later vun Frederick Sanger bruukt wurr, um de Struktur vun dat Insulin to bestimmen.

Synge kreeg 1952 den Nobelpries för Chemie tosommen mit Archer John Portner Martin "för hör Utfinnen vun de Verdeelens-Chromatographie"

## Weblenken
* Synge up de Sieden vun den Nobelpries (engelsch)
351 v. Chr.

## Wat passeert is
* To'n eersten Mol warrt dat Amt vun den Censor in Rom an en Patrizier un an en Plebejer geven. De Patrizier is Gnaeus Manlius Capitolinus Imperiosus, de Plebejer Gaius Marcius Rutilus.

## Boren
* 
## Storven
352 v. Chr.

## Wat passeert is
* 

## Boren
* Philipp III. Arrhidaios, König vun Makedonien († 317 v. Chr.)

## Storven
Thanh Hóa

**Thanh Hoa** is de Hööftstadt vun de vietnamesische Provinz Thanh Hoa, den an’n Gulf vun Tonkin liggt. Se hett 393.244 Inwahners (Stand 2012). Dat Rebeet vun de Stadt bedrocht 146,77 km².
355 v. Chr.

## Wat passeert is
* Philipp II. vun Makedonien belagert de Stadt Methone. Dör en Piel verleert he en Ooge.

## Boren
* 
## Storven
357 v. Chr.

## Wat passeert is
* Gaius Marcius Rutilus un Gnaeus Manlius Capitolinus Imperiosus weert Kunseln vun Rom. 

## Boren
* 
## Storven
358 v. Chr.

## Wat passeert is
* 

## Boren
* um 358 v. Chr. rüm: Seleukos I., makedoonschen Feldherr, König vun dat Seleukidenriek († 281 v. Chr.)

## Storven
359 v. Chr.

## Wat passeert is
* Artaxerxes III. ut dat Huus vun de Archämeniden folgt sien Vadder Artaxerxes II. up den Throon vun dat Perserriek.

## Boren
* 
## Storven
Observatoire de Nice

Dat **Observatoire de Nice** is en astronomisch Steernwacht in Nizza, Frankriek, up den 372 m hooch Tipp vun den Mont Gros.

De Bau vun de Steernwacht wurr 1879 dör den Bankier Raphaël Bischoffsheim up den Weg brocht. Se is de öldste Bargsteernwacht vun Europa un weer 1879 de eerste, de düersam bedreven wurr. De Architekt weer Charles Garnier un Gustave Eiffel hett de Hööftkuppel konstrueert. De swoor Kuppel ut Metall weer mit hör 26 Meter Dörmeter de gröttste in Europa. De Baukösten hett en Pariser Bankier dör en groottüügig Geldspenn finanzeert. 

Dat Feernrohr mit 76&nbsp;cm Öffnungswiet gung 1888 in Bedriev. Dat weer to de Tiet dat gröttste Teleskop vun de Welt. Dat wurr aber in dat dorupfolgen Johr dör dat Feernrohr mit 91&nbsp;cm Öffnungswiet an dat Lick-Observatorium överdrapen. 

As wetenschaplich Inrichten existeert dat Observatoire de Nice hüüd nich mehr in disse Form. 1988 wurr dat mit dat Observatoire du CERGA to dat Observatoire de la Côte d’Azur tosommenführt.

Dat Observatoire de Nice hett den IAU code 020.

## Weblenken

* Offizielle Webpräsenz (engelsch)
360 v. Chr.

## Wat passeert is
* 

## Boren
* 
## Storven
* 360 oder 359 v. Chr.: Agesilaos II., König vun Sparta (* 444 v. Chr.)
Vasco Bergamaschi

**Vasco Bergamaschi** (* 29. September 1909 in San Giacomo delle Segnate, Lombardei; † 24. September 1979) weer en italieensch Radrennfohrer.

Bergamaschi fung sien Loopbahn 1930 an. Sien gröttste Spood weer de Gewinn vun de Gesamtwertung bi den Giro d’Italia 1935, worbi hüm sien Teamkamerad un Vörjohrswinner Learco Guerra düchtig ünnerstütt hett. De Tweete Weltkrieg hett sien Karriere aber vör de Tiet to Enn brocht.

## Palmarès
* Gesamtsieger Tour de Hongrie: 1930
* Gesamtsieger Giro del Veneto: 1935
* Gesamtsieger Giro d’Italia: 1935
* Deelstreckensieg bi de Tour de France 1935
* Deelstreckensieg bi den Giro d’Italia : 1939
* Gesamtsieger Mailand-Modena: 1940

## Teams
*1932 - Maino-Clement
*1933 - Maino-Clement
*1934 - Maino-Clement
*1935 - Maino-Girardengo
*1936 - Maino
*1937 - Bianchi
*1938 - Bianchi
*1939 - Bianchi
*1940 - Bianchi
*1941 - Bianchi
*1942 - Millizia Contraera Roma
*1943 - Millizia Contraera Roma

## Weblenken
* Vasco Bergamaschi in de Datenbank vun Radsportseiten.net
* Vasco Bergamaschi in de Datenbank vun de Tour de France
Auguste Honoré Pierre Charlois

**Auguste Honoré Pierre Charlois** (* 26. November 1864; † 26. März 1910) weer en franzöösch Astronom.

Wiels sien Tätigkeit an de Steernwacht vun Nizza hett Charlois 99 Asteroiden opdeckt. De eerste weer (267) Tirza, de he 1887 funnen hett. He hett ok de Asteroiden (433) Eros wiels de Nacht vun sien Opdecken dör Carl Gustav Witt fotografeert. Witt kunn aber as eerst sien Fund bekanntgeven, so dat de Opdecken vun Eros hüm toschreven wurr.

Charlois fung mit sien Söök nah de Asteroiden noch wiels de Ära vun de visuellen Himmelsbeobachtungen an’t Teleskop an. De düütsch Astronom Max Wolf harr um 1891 de fotografisch Verfohren för den Insatz in de Astronomie grundlegend verbetert un ok to dat Opdecken vun Asteroiden insett. Asteroiden wiesen - in’n Vergliek to de Steerns – en groot Eegenbewegen up un sünd up lang belicht Himmelsupnahmen as Streeksporen to sehn. Charlois övernehm dat fotografisch Verfohren, un in de folgend Jahren hebbt he un Wolf wesentlich mehr Asteroiden opdeckt, as dat dör visuelle Beobachtung mögelk ween weer. 

Charlois wurr in dat Öller vun 46 Johren vun sien ehmalgen Swager (de Bröer vun sien eerst Fru) dood makt, de nich verwinnen kunn, dat Charlois nochmal heiraaten dee. De Mörder wurr to levenslang Dwangsarbeit in Neekaledonien veroordeelt. 

## Ehrungen
Charlois kreeg 1899 den Jules-Janssen-Pries. Hüm to Ehren wurr de Asteroid (1510) Charlois nömmt. 

## Weblenken
* DNB-Katalog
* Personennaamdatei
Claus Jurichs

**Claus Jurichs** (* 28. März 1935 in Berlin; † 31. März 2005 in Meschede) weer en düütsch Schauspeler un Synchroonsnacker.  

## Leven
De Söhn vun en Kuusendokter hett anfangs en Medizinstudium makt un en Praktikum as  Dentist makt, bevör he de Max Reinhardt-Schauspeelschool in Berlin absolveert hett. Dorbi kreeg he Schuspeelünnerricht vun Lucie Höflich un Hilde Körber. 1955 geev he in Bremen sien Theaterdebut. Dornah folgten Engagements in Leipzig, Meiningen un Berlin. 

Af 1959 kreeg Jurichs gröttere Rullen bi DFF-Produktschonen un wurr in de DDR dör Rullen in *Reise ins Ehebett* oder *Papas neue Freundin* en breedt Publikum bekannt. Ok nah de Müerbau weer de West-Berliner Jurichs noch in Ost-Berlin för Filmproduktschonen tätig. Later hen weer he vor allen  in TV-Produktschonen as *Nonstop Nonsens*, de Jöögdserie *Peter ist der Boss* oder de Krimiserien *Liebling Kreuzberg* un *Im Namen des Gesetzes* to sehn.

Dorneben weer Claus Jurichs as Schriever, Moderator un siet 1960 veertig  Johr lang ganz völ de Synchroonbranch tätig. Dorbi lehn he sien Stimm prominenten Kollegen as Terence Hill (u. a. in *Die Nibelungen* oder *[[Winnetou]] 2*), Lex Barker (*Tarzan, Verteidiger des Urwalds*), James Caan (*El Dorado*), Robert De Niro (*Wo Gangster um die Ecke knallen*), Alec Guinness (*Geheimnisvolle Erbschaft*) oder ok Robin Hood in de Tekentrickversion vun Walt Disney. Besünners bekannt is sien Stimm aber för den ewigen Verleeser *Cliff Barnes* (Ken Kercheval), de he över völ Johren in de TV-Reeg Dallas synchroniseert hett. Glieks düppelt beschäftigt weer Jurichs mit de  US-Krimiserie Hawaii Fünf-Null, bi de he 244 Folgen lang Synchroonregie führ un todem noch de Hööftrull Jack Lord as *Steve McGarrett*, synchroniseert hett.

Nlangenbi weer Claus Jurichs ok noch prüüft Rettungsswemmer un passioneert Motorsportler. 1966 wurr he Berliner Wagenmeester, siet 1964 harr he en internatschonale Lizenz för Motorsport un a 1975 weer he todem noch Instruktor bi Fohrlehrgänge.

## Filmografie (Utwahl)

## Weblenken
*
*
Margaret Osborne duPont

**Margaret Osborne duPont** (* 4. März 1918 in Joseph, Oregon as *Margaret Evelyn Osborne*; † 24. Oktober 2012 in El Paso, Texas) weer en  US-amerikaansch Tennisspelerin.

## Karriere
Se wunn in hör lang Karriere fievmal den Titel bi de French Open, söbenmal in Wimbledon un 25 mal den Titel bi de US Open. Dorbi reck se de Titel sowohl in't Eenzel as ok in't Düppel un Mixed. Hör letzten Titel wunn se mit 44 Johr 1962 in Wimbledon in' Mixed gemeensam mit Neale Fraser. 

1967 wurr se in de International Tennis Hall of Fame upnommen.

## Weblenken
* Margaret Osborne duPont in de „International Tennis Hall of Fame“ (engelsch; mit Bild)
Séverine Beltrame

**Séverine Beltrame** (* 14. August 1979 in Montpellier) is en ehmalge franzöösch Tennisspelerin. Bit to hör Scheedung in 2011 is se ünner de Naam *Brémond Beltrame* antreden.

## Karriere
Beltrame kunn in hör Loopbahn noch kien Turniersieg recken. An’ 5. Februar 2007 reck se mit Rang 34 de hööchst Platzeeren in de Fruen-Weltranglist. Dat best Ergevnis in en Grand-Slam-Turnier gelung hör mit dat Recken vun dat Veertelfinale vun Wimbledon 2006, wo se denn tegen Justine Henin verlor. In’t Mixed keem se 2007 gemeensam mit Fabrice Santoro in Wimbledon sogor bit in’t Halffinale.

Immerhen keem se aber ok fiev Mal in den Fed-Cup to’n Insatz.

In' Mai 2013 geev Séverine Beltrame hör Karriereenn' bekannt. Dennoch is se 2013 in Wimbledon noch mal för den Düppelwettbewarf antreeden, is aber mit hör Landsfru Laura Thorpe gliek in de eerst Runn utscheeden. Dat weer hör letzt Match up de Profitour.

## Weblenken
* WTA-Profil (engelsch)
* ITF-Profil (engelsch)
* FedCup-Statistik (engelsch)

## Enkeld Nahwiesen
Weirouge

**Weirouge** is de Beteken vun en junge Sort vun’n Huusappel (*Malus domestica*), de as Tofallssamling  an’t Institut för Aaftbo vun de TU München-Weihenstephan opdeckt worrn is.

Dat Sünnere an dissen Appel is dat dör un dör rode Fruchtfleesch, wat dör den utermatig hogen Andeel vun Anthocyanen kummt. Ok de Schaal is root. Dat Fruchtfleesch behollt sogor na’t Verarbeiten sien rode Klöör, un ok de Saft vun den Weirouge is root. Ok in de Blöden un de Blööd vun’n Boom sleiht sik de ro’e Farv dör, un ok de Rinn hett en tyypsche rode Farv.

De Sort is bannig robust gegen Krankheiten as de Appelschorf, man de Frucht is anfallig för Mehldau. Riep is de Appel ruchweg af Enn vun’n August. As Tafelappel is de Weirouge aver nich egent, vunwegen dat he ’n teemlich lütten Suckerandeel hett.

Dat Bayerische Aaftzentrum in Hallbergmoos hett intwüschen aver ok en Krüüzung ut den Weirouge mit en Tuchtklon tostannenbröcht, de ok to’n Eten egent is. De Sort driggt den Naam **Baya Marisa**.

De Neetucht steiht europawiet ünner Sortenschuul, ehr Naam verwiest op dat Institut för Aaftbo vun de TU München-Weihenstephan. De Swiezer Fruchtsaftmaker Thurella hett sik na egen Utkunft de exklusiven Anbo- un Bruukrechten för de Swiez sekert.

## Weblenken
* Volker Mrasek: *Äpfel aus Fleisch und Blut. Gesucht: Die Marktnische für „Weirouge“, eine Neuzüchtung mit rotem Fruchtfleisch.* In: Financial Times Düütschland vun’n 28. April 2006, S. 41 (PDF op crangon.de)
Gianbattista Baronchelli

**Gianbattista Baronchelli**, ok Gibì nömmt, (* 6. September 1953 in Ceresara, Provinz Mantua) is en ehmalger italieensch Radrennfohrer.

He weer Profi van  1974 bit 1989  un stunn in de Tiet bi Teams as *Scic*, Magniflex-Famcucine, *Bianchi-Piaggio*, *Sammontana*, *Murella-Rossin*, *Supermercati Brianzoli*, Del Tongo, *Pepsi Cola* as ok *Alba Berger* ünner Verdrag.

## Wat he schafft hett
;1973
* Baby Giro
* Tour de l’Avenir

;1975
* Trofeo Laigueglia

;1976
* Giro della Romagna

;1977
* Giro dell’Appennino
* Gesamtwertung un een Deelstreck bi  de Tour de Romandie
* Giro di Lombardia

;1978 
* Coppa Placci
* Giro del Piemonte
* Giro dell’Appennino
* Giro dell’Umbria

;1979 
* Giro dell’Appennino
* Giro della Romagna

;1980 
* Coppa Sabatini
* Giro del Piemonte
* Giro dell’Appennino
* Giro della Provincia Di Reggio Calabria
* Rund um den Henninger Turm
* Giro dell’Emilia
* Viezweltmeister 1980 achter Bernard Hinault

;1981 
* Criterium Piacenza
* Giro del Lazio
* Giro dell’Appennino

;1982
* Giro dell’Appennino 
* Giro dell’Umbria

;1986 
* Sieger in Crema
* Giro di Lombardia

## Weblenken
* Gianbattista Baronchelli in de Datenbank vun Radsportseiten.net
Grammelot

**Grammelot** betekent en Oort vun Speelspraak, de in’n Tosamenhang mit Theater un Film in en satirischen Sinn bruukt warrt. 

En Grammelot charakteriseert sik dör fiktive luutmalerische oder makkareonsche Woortsnippels. Vördragen warrt dat tomeist in Verbinnen mit överdreven Mimik un Gestik oder in Kuntrast mit Pantomime.

Torüchgahn schall de Grammelot vörgeevlich op de italieenschen Commedia dell’Arte, woneem se in Szenen mit harlekineske Töög anwennt weer. Se schüll dat överspannte Wesen vun Personen in disse Kummedien rutstellen, dat in Wöör nich uttodrücken weer.

In de ne’eren Tiet is de Grammelot ünner annern vun den Literatur-Nobelpriesdräger Dario Fo (*Mistero Buffo*), vun Charlie Chaplin (Anton Hynkel in *[[The Great Dictator]]*) oder ok vun Gianni Ferrario insett worrn. Grammelot-Elementen finnt sik aver ok in vele Comics wedder. 

## Weblenken
*Historie vun’t Grammelot (italieensch)
*engelsche Översetten dorvun
Fischer-Z

**Fisher-Z** weer en engelsche Rock-Grupp üm den Singer un Gitarrspeler John Watts. Se gellt as een vun de populärsten Gruppen vun’n New Wave to’n Anfang vun de 1980er Johren.

## Historie vun de Grupp
Fischer-Z is in’t Johr 1979 grünnt worrn. De eersten Liddmaten weern blangen John Watts de Slagtüüchspeler Steve Liddle, de Keyboarder Steve Skolnik un de Bassist David Graham. In disse Tosamensetten hett de Grupp twüschen 1979 un 1981 dree Albums op’n Markt bröcht, de all groten Spood harrn. Op dat Album *Red Skies Over Paradise* vun 1981 weern mehrere Leder, de vun’n Kolen Krieg, vun’t Wettrüsten mit Atomwapen un de Gefohr vun’n Atomkrieg hanneln deen. Dormit güngen de Musikers utenanner. Vun 1982 an hett Watts Solo wietermaakt twee Solo-Albums rutbröcht, de ok Spood harrn, man nich as de Warken mit Fischer-Z. Af 1984 weer he mit dat Projekt *The Cry* ünnerwegens.

Eerst 1987 hett Watts wedder ünner den Naam Fischer-Z arbeit, man ahn de fröheren Mitbegrünners. Watts sülvst sütt Fischer-Z as en wichtigen Deel vun sien künstlerisch Samtwark an un hett mit blots veer Utnahmen ok all de Leder ünner den Gruppennaam sülvst komponeert un de Texten dorto schreven. Man, ok na 1987 hett he jümmer wedder ok Solo-Albums publizeert. 2002 is Fischer-Z denn oplöst worrn.

In’n Rahmen vun en lütte Show geev dat 2004 denn en korte Weddervereenigen vun de Grupp in de Originaltosamensetten. Siet 2010 is John Watts mit dree junge Musikers wedder ünner den Repertoire-Naam Fischer-Z ünnerwegens un tourt dör Düütschland un annere europääsche Länner.

## Diskografie
### Studioalbums
* 1979 – *Word Salad*		
* 1980 – *Going Deaf for a Living*
* 1981 – *Red Skies Over Paradise*
* 1987 – *Reveal*			
* 1989 – *Fish’s Head*
* 1992 – *Destination Paradise*			
* 1993 – *Kamikaze Shirt*			
* 1995 – *Stream*
* 2002 – *Ether*

### Kumpilatschonen
* 1990 – *Going Red for a Salad (The UA Years 1979-1982)*
* 1995 – *The Best* 
* 1997 – *The Worker*
* 1998 – *The Perfect Album*
* 2004 – *Highlights 1979 to 2004*

## Literatur
* Armin Pongs: *Von A bis Fischer-Z, Die Biographie von John Watts*. München: Dilemma-Verlag 1997, ISBN 3-9805822-1-3

## Weblenken
* Offizielle Websteed
* Fischer-Z bi Allmusic
Football-Bundsliga 2012/2013

De **Football-Bundsliga 2012/2013** is de fofftigste Speeltied vun de hööchste düütsche Speelklass in’n Football for Mannslüde. Losgahn is dat an’n 24. August 2012 mit en Speel twuschen den düütschen Meester Borussia Düörpm un Werder Bremen. Mit en Speel twuschen düsse beiden Mannschoppen gung ok de eerste Speeltied overhoop in de Football-Bundsliga los. 2012 is dat Speel 2:1 for Düörpm utgahn. Toenne gung de Saison mit den 34. Speeldag an’n 18. Mai 2013. Vun’n 17. Dezember 2012 bit to’n 17. Januar 2013 weer de Speelbedriev vunwegen de Winterpaus unnerbraken. 

De dree eersten Vereene in de Liga maakt na den UEFA-Fiefjohrverdrag direktemang bi de UEFA-Championsleague mit. De Veerte mutt in de Qualifikatschoon. De Mannschoppen up de Plätz fief bit sess könnt mitmaken bi de UEFA Europa League 2013/2014. 

De SpVgg Greuther Fürth weer upstegen un speel in düsse Speeltied to’n eersten Mol overhoop in de Bundsliga mit. Se weer alltohopen de 52. Mannschop, de dat schafft hett, in de düütsche Toppklass mit to spelen. De tweete Upstieger weer Fortuna Düsseldorp, de dat na allerhand Lawei in de Qualifikatschoon gegen Hertha BSC Berlin schafft harr, en Platz in de Bundsliga to kriegen. In de 50. Bundsliga-Saison hett dat en neen Rekord-Transfer geven. Bitherto weer dat Mario Gómez, de for 35 Millionen Euro vun den VfB Stuttgart na den FC Bayern München wesselt weer. Man nu keem Javi Martínez for de Aflöös vun 40 Million Euro vun Athletic Bilbao, ok na Bayern München. Dat weer de ne’e Rekord. 

An'n 28. Speeldag hett de FC Bayern München sik dör en 1:0 gegen Eintracht Frankfort al sess Speeldage vör dat Enne vun de Saison de 23. Meesterschop in de Geschicht vun den Vereen hoolt. So gau harr dat vordem noch keen Vereen schafft. Glieks wedder afstegen sünd de beiden Upstiegers Fortuna Düsseldorp un Greuther Fürth. De TSG Hoffenheim speel de slechtste Saison in ehre Bundsligatied un möss in de Relegatschoon. Man dor hett se sik in twee Speele mit 3:1 (tohuse) un 2:1 (buten) gegen den 1. FC Kaiserslautern dörsetten konnt un dröff in de Bundsliga blieven. 

## Tabell

## Belege
Gemeen Wannen

**Wannen** () is en Gemeen in de Samtgemeen Land Hadeln in’n Landkreis Cuxhoben in Neddersassen. De Gemeen hett .

To de Gemeen höört blangen Wannen sülvs ok de Öörd Ahlenfalkenbarg, Suurlee un Füürsteed mit to. In’n Noordoosten höört en lüttjen Deel von Kampen to de Gemeen Wannen. Wannen sülvs warrt ünnerdeelt in Westerwannen un Oosterwannen.

## Geografie

De Navergemenen sünd Cuxhoben un de Lee in’n Noorden, Helmworth in’n Oosten, Steenau in’n Süüdoosten, Geestland in’n Süden un Wuster Noordseeküst in’n Noordwesten.

## Historie

1970 is Wannen Deel von de Samtgemeen Hadeln worrn, is aver 1972 to de Samtgemeen Sietland wesselt. An’n 1. Januar 2011 hebbt sik de Samtgemenen Sietland un Hadeln to de ne’e Samtgemeen Land Hadeln tohoopslaten, von de Wannen nu Deel is.

### Inwahnertall

## Politik

### Gemeenraat

;Liddmaten:

* 2011:
*: SPD: Hans-Hermann Peters, Nicole Friedhoff, Jürgen Cordts, Hendrik Rehm, Michael Heinsohn, Heinz Galonska
*: CDU: Ernst Kopf, Frank Niemeyer, Hauke Möller, Uwe Schult, Wilfried Fisser
*: FBW: Wolfgang Raap
*: Enkelt Kannedaat: Petre Kunkel
* 2016:
*: SPD: Jürgen Cordts, Nicole Friedhoff, Michael Heinsohn, Miriam Körner, Oliver Mienert, Yvonne Pröpper, Hendrik Rehm
*: CDU: Wilfried Fisser, Ernst Kopf, Petra Otten, Uwe Schult
*: FBW: Andreas Müller, Wolfgang Raap

### Börgermeesters

Diedrich Haar is 1992 Ehrenbörgermeester von Wannen worrn.

### Wapen

Dat Wapen vun de Gemeen wiest över en baven swarten un ünnen grönen Grund en sülvern Urn.

### Ehrenbörgers

An’n 14. Juni 2014 is Hermann Rauhe Ehrenbörger von Wannen worrn un an’n 29. Oktober 2016 Marie-Luise Hoppe († 3. September 2018).

## Weertschop un Infrastruktur

De Kinnergoorn von Wannen steiht in de Midd twüschen Westerwannen un Oosterwannen in de Straat *An’n Möhldiek*. He is 1969 as Speelkreis grünnt worrn. 1995 hett de Gemeen för 1,2 Milljonen Mark en neet Gebüüd boot, dat in’n März 1995 trech weer, un ut’n Speelkreis is en Kinnergoorn worrn.

## Footnoten



## Weblenken

* Websteed vun de Gemeen (hoochdüütsch)
Samtgemeen Sietland

De **Samtgemeen Sietland** weer en Rebeetsverband in’n Noorden von’n Landkreis Cuxhoben mit Seet in Helmworth, de von 1970 bet 2010 bestahn hett.

## Historie

De Samtgemeen is 1970 ut de Gemenen Helmworth, Godshem un Steenau billt worrn. 1972 hett sik noch de Gemeen Wannen de Samtgemeen anslaten.

An’n 1. Januar 2011 is de Samtgemeen denn mit de Samtgemeen Hadeln tohoopgahn un hett de ne’e Samtgemeen Land Hadeln billt.

### Inwahnertall

### Wapen

Dat Wapen von de Samtgemeen wiest op sülvern Grund över en grönen Dreebarg in’n Schildfoot mit en sülvern Urn dor op in de Midd en Sösssteern, de ut dree rode krüüzte Balken billt is, vörn en Seerosenbladd un achtern en Pielkruudbladd, all beid in gröön.

Dreebarg un Steern sünd ut dat Wapen von Helmworth, dat Seerosenbladd ut dat Wapen von Steenau un dat Pielkruudbladd ut dat Wapen von Goddshem un de Urn ut dat Wapen von Wannen.

## Politik

### Samtgemeenbörgermeesters

Adolf Uelzen is 1996 Ehrensamtgemeenbörgermeester worrn.

### Samtgemeendirekters
Dreebargen

**Dreebargen** betekent

* Dreebargen, Oort in de Gemeen Twüschenahn in’n Landkreis Ammerland, Neddersassen,
* Dreebargen, Oortsdeel von Bremerhoben,
* Dreebargen, Naturschuulrebeed bi Dreebargen in’t Ammerland,
* Dreebargen, Oort in de Gemeen Bützow in’n Landkreis Rostock, Mekelborg-Vörpommern,
* Dreebargen, Graffanlaag bi Albersdörp, Kreis Dithmarschen, Sleswig-Holsteen,
* Dreebargen, Graffanlaag bi Westersood, Landkreis Cuxhoben, Neddersassen,
* Dreebargen, Rebeed op Langeoog.
Gemeen Geversdörp

**Geversdörp** weer bet 2016 en Gemeen in de Samtgemeen An’n Dobrook in’n Landkreis Cuxhoben in Neddersassen, de nu Deel von de Gemeen Kumbarg in de Samtgemeen Land Hadeln is. Stand 31. Dezember 2011 harr de Gemeen 709 Inwahners op en Rebeed von 21,62&nbsp;km². To de fröhere Gemeen höört blangen Geversdörp sülvs ok de Öörd Laak, Itzwöörden, Dingwöörden un Neendiek. De Gemeen leeg to beide Sieden von de Oost.

## Geografie

De Navergemenen weren Balje in’n Noorden, Öderquart in’n Oosten, Öberndörp in’n Süüdoosten, Wingst in’n Süden, Kumbarg in’n Süüdwesten un Neehuus in’n Westen.

## Historie

To’n 1. November 2016 hett sik de Gemeen Geversdörp mit de Gemeen Kumbarg tohoopslaten. De ne’e Gemeen heet nu Kumbarg.

Geversdörp is an’n 1. Januar 1972 Maat von de Samtgemeen An’n Dobrook worrn. To’n 1. November 2016 hett sik de Samtgemeen An’n Dobrook mit de Samtgemeen Land Hadeln tohoopslaten un de ne’e un gröttere Samtgemeen Land Hadeln billt.

### Inwahnertall

## Politik

De fröhere Gemeenslötel weer 03 3 52 018.

### Gemeenraad

### Börgermeesters

### Wapen

Dat Wapen von de Gemeen wiest in’n Schildkopp op roden Grund en sülvern Ploog. Dor ünner wiest dat op sülvern Grund op en Schildfoot von blaue Wellen en rode Kogg mit swarte Seils.

De Ploog steiht för de Bueree un de Kogg för de Seefohrt, de all beid fröher von groot Bedüden för Geversdörp weren.

## Footnoten



## Weblenken

* Heimatmuseum Geversdörp (hoochdüütsch)
Suurlee

**Suurlee** () is en Dörp in de Gemeen Wannen in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen.

## Geografie

Suurlee liggt in dat Sietland von Land Hadeln. In’n Süden is dat Ahlenmoor/Ahlenfalkenbarger Moor un so üm un bi een Kilometer in’n Noorden flütt de Emmelk langs.

De Naveröörd sünd Oosterwannen in’n Noorden, dat Westerenn von Helmworth in’n Noordoosten, Mehmstood in’n Oosten, Steenau in’n Süüdoosten, Ahlenfalkenbarg in’n Süüdwesten, Krümpel in’n Westen un Westerwannen in’n Noordwesten.

## Historie

För de Tied üm 1230 lett sik en Kapell in Suurlee nawiesen. De Steed von Kapell un Karkhoff leeg an de Steed von’n Haubusch. Disse Kapell is 1369 denn na Westerwannen ümleggt worrn. 1239 hett Hertog Albert von Sassen de Kaspellüüd von Suurlee de Rechten an de Emmelk verköfft.

### Inwahnertall

### Religion

Suurlee is evangeelsch-luthersch präägt un höört to de Georg-Kark in Wannen.

För de Kathoolschen is de Hillig-Krüüz-Kark in Oterndörp tostännig.

## Kultur

### Verenen

De Schützenvereen Suurlee is 1927 grünnt worrn un hett 2016 beslaten sik ut Mangel an junge Maten optolösen. As Füürwehr is de Freewillige Füürwehr Wannen för Suurlee mit tostännig.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

Suurlee liggt an en Blangenstraat von de Kreisstraat 5, de in’n Noorden an dat Dörp langslöppt un in’n Oosten na Helmworth löppt un in’n Westen na Westerwannen.

De nächste Bahnhoff is de Bahnhoff Oterndörp an de Nedderelvbahn, de so bi 13 Kilometer weg is.

## Footnoten
Tjede Peckes

**Tjede Peckes** (* um 1500 in Padingbüddel; † 23. Dezember 1517 in de Slacht an’t Wremer Deep) weer en wusterfreesch Fahnenjumfer.

As sik de Wuster Buurn 1517 gegen de Afgaven an’n Arzbischop von Bremen Christoph von Brunswiek-Lünborg oplehnt hebbt, hett de en groot Heer na Wusten schickt, üm den Opstand daltokriegen. An de Slacht an’t Wremer Deep hett Peckes as Fahnenjumfer deelnahmen un is dorbi denn an’n 23. Dezember doodbleven.

De Grundschool in Wremen hett na ehr den Naam Tjede-Peckes-Grundschool kregen. An’t Wremer Deep is 2007 en Gedenktafel opstellt worrn, de an Peckes erinnert.
Braamst (Oortschop)

**Braamst** is en Oortschop in de Gemeen Hagen in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen, mit 1884 Inwahners.

## Geografie

De Naveroortschoppen sünd Swegen, Hahnenknoop, Hetthorn un Düring (in de Gemeen Lox) in’n Noorden, Hollen un Bokel (in de Gemeen Beverst) in’n Noordoosten, de Gemenen Ax un Lübbs in’n Süüdoosten, de Oortschop Ohlenst (in de Gemeen Oosterholt-Scharmbeek) un de Oortschop Albst in’n Süden, Dörphagen in’n Süüdwesten un Hagen, Kassbrook un Driftseth in’n Westen.

## Historie

De Gemeen Braamst hett sik 1974 ut de olen Gemenen Braamst, Wittst, Loh un Harndorp (mit Finn un Finterbarg) tohoopslaten.

An’n 1. Januar 2014 is de Gemeen Braamst denn tohoop mit de ganze Samtgemeen Hagen oplööst un Deel von de ne’e Gemeen Hagen worrn. Binnen de Gemeen Hagen billt de fröhere Gemeen nu en Oortschop mit egen Oortsraad un Oortsbörgermeester.

## Politik

### Gemeenraad/Oortsraad

Liddmaten:
* 2016:
*: CDU: Marvin Amelung, Linde Bockelmann, Hinrich Bühring, Walter Rönner, Lüder Schnibbe
*: SPD: Thorsten Gajewski, Gabriele Hielscher
*: Gröne: Elke Burkhardt, Marion Schmedes

### Börgermeesters/Oortsbörgermeesters

Börgermeesters:

Oortsbörgermeesters:

### Wapen

Dat Wapen von de Oortschop wiest baven op blauen Grund dree sülvern Hunnenköpp mit gollen Tungen un Halsringen un ünnen op gollen Grund en blaue Jokobsmuschel.

De Deel baven kummt ut dat Wapen von de Familie von Braamst, de Deel ünnen wiest mit de Muschel op den Apostel Jokob hen, na den de Jokobskark in Braamst nöömt is.

## Weblenken

* Websteed von de Samtgemeen (hoochdüütsch)
Strandgoot

**Strandgoot** beteekt Saken, de dörch Meeresströöm un Tiden an de Strände spöölt warrn.

Dat sünd tomeist swemmende Saken, de vun en malöört Schipp kamen, vun Boord vun en Schipp spöölt worrn sünd of an en anneren Küstenafsnitt afdragen worrn un denn as Drievgoot an den Strand kamen sünd.
Cappel (Neddersassen)

**Cappel** () is en Dörp un billt en Oortschop binnen de Gemeen Wuster Noordseeküst in’n Landkreis Cuxhoben in Neddersassen. As lüttjere Oortslagen höört ok Olendiek un Nedderstreek mit to Cappel.

## Geografie

Cappel liggt in dat Land Wusten in de Masch so bi veer Kilometer von de Noordsee af.

De Naveröörd sünd Spiek in’n Noorden, Millm in’n Oosten, Kraansborg un Südermarrn in’n Süüdoosten, Dorum in’n Süden, Padingbüttel un Padingbüttler Olendiek in’n Süüdwesten un Dorumer Neefeld in’n Westen.

## Historie

De Oort kummt 1269 toeerst in en Verdrag twüschen Land Wusten un de Stadt Bremen vör.

Cappel hett vör 1885 to dat Amt Dorum tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Leh. 1932 is dat an’n Landkreis Wersermünn kamen un 1977 denn an’n Landkreis Cuxhoben.

Von 1974 af an hett Cappel to de Samtgemeen Land Wusten tohöört.

To’n 1. Januar 2015 is de Gemeen Cappel oplööst un ut de ganze Samtgemeen Land Wusten is tohoop mit de Gemeen Noordholt de ne’e Gemeen Wuster Noordseeküst worrn.

### Inwahnertall

### Religion

Cappel is evangeelsch-luthersch präägt un billt mit de Peter-un-Paul-Kark en egen Kaspel. De Kark stammt ut dat 12. oder 13. Johrhunnert, is aver in’n Dezember 1810 afbrennt un denn wedder neet opboot worrn. De Örgel is 1679/1680 von Arp Snitger boot worrn un hett toeerst in dat Johannis-Klooster in Hamborg stahn. Nadem de ole Örgel in Cappel, de Georg Wilhelm Wilhelmi 1800/1801 boot harr, 1810 verbrennt is, hett Cappel 1816 disse Örgel ut Hamborg kregen (opboot von Johann Georg Wilhelm Wilhelmy un 1846 von em noch eens wedder utbetert). 1937 bet 1939 hett Paul Ott de Örgel denn noch wedder op Schick bröcht.

För de Kathoolschen is de Twölv-Apostels-Kark in Olenwoold tostännig, de siet 2008 to de Karkengemeen St. Marien in Cuxhoben tohöört.

## Politik

### Gemeenraad (bet 2014)

### Börgermeesters/Oortsvörsteihers

Börgermeesters:

Siet 1. Januar 2015 hett de Oortschop en Oortsvörsteiher:

### Wapen

Dat Wapen vun Cappel wiest op blauen Grund op en grönen Rundbarg in’n Schildfoot de Peter-un-Paul-Kark in Sülver mit gollen Döör un en gollen Wederhahn op’n Karktoorn.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

Cappel liggt an de Kreisstraat 71, de in’n Noordwesten in Nedderstreek an de K&nbsp;68 rangeiht un denn na Noordholt föhrt. In’n Oosten geiht de K&nbsp;71 an de Landsstraat 129 ran, de wedder in’n Süden na Dorum un Wremen geiht un in’n Noordoosten na Millm an de L&nbsp;135. De nächste Opfohrt op de Autobahn 27 (Afsnidd Cuxhoben–Bremerhoben) is de Opfohrt 3 Noordholt bi Wanhöden, wat so bi acht Kilmoter weg is.

De nächste Bahnhoff is de Bahnhoff Dorum an de Bahnlien Bremerhoben–Cuxhoben un so bi söven Kilometer weg.

## Literatur

* Willy Hey: *Ortschronik von Cappel.*

## Footnoten



## Weblenken
Cappel

**Cappel** betekent

* Cappel, Gemeen in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen,
* Cappel, Stadtdeel von de Stadt Blomberg in’n Kreis Lippe, Noordrhien-Westfalen,
* Cappel, Stadtdeel von de Stadt Fritzlar in’n Schwalm-Eder-Kreis, Hessen,
* Cappel, Stadtdeel von de Stadt Lippstadt in’n Kreis Saust, Noordrhien-Westfalen,
* Cappel, Stadtdeel von de Stadt Marburg in’n Landkreis Marburg-Biedenkopf, Hessen,
* Cappel, Stadtdeel von de Stadt Öhringen in’n Hohenlohekreis, Baden-Württembarg,
* Cappel, Gemeen in dat Département Moselle, Frankriek.

**Cappel** is de Familiennaam von

* Albert Cappel (1921–2018), düütschen Meteoroloog,
* Clara Cappel (1780–1826), düütsche Schrieversche un Schauspelerin,
* Curt Cappel (1944–2014), düütschen Dokumentarfilmer,
* Johann Friedrich Ludwig Cappel (1759–1799), düütschen Mediziner,
* Johann Kaspar Cappel (1710–1764), düütschen Politiker,
* Louis Cappel (1585–1658), franzööschen Theoloog,
* Ludwig Christoph Wilhelm Cappel (1772–1804), düütschen Mediziner,
* Peter Cappel (1687–1756), düütschen Politiker,
* Walter Cappel (1918–2004), düütschen Pädagoog,
* Wilhelm Friedrich Cappel (1734–1800), düütschen Mediziner.

Kiek ok bi: Cappeln, Kappel, Cappell, Capell, Capel, Cappelle, Capelle.
Hans-Joachim Wegener

**Hans-Joachim Wegener** (* 18. Mai 1911 in Vessin; † 31. August 1993 in Cuxhoben) weer en düütschen Politiker von de CDU.

Wegener is 1911 in Vessin boren un weer op dat Realgymnasium in Köslin in Pommern. Dor hett he 1929 dat Abitur maakt. He hett denn Germanistik, Geografie un Volkskunn an de Universitäten Hamborg, Heidelberg un Königsbarg studeert un 1936 dat Staatsexamen maakt. He weer Referendar an welk verscheden Gymnasien in Pommern un hett 1938 de Prüfung as Assesser in Berlin maakt. Von 1940 af an weer he Soldat in’n Tweten Weltkrieg. He keem in engelsche Fungenschop, ut de he in’n Harvst 1945 as Oberleutnant trüggkeem. He weer denn Schoolmeester an de Gymnasien in Cuxhoben un Oterndörp, toletzt as Studiendirekter. Von 1960 af an weer he Maat von’n Raad von de Stadt Cuxhoben. Von 1968 bet 1972 weer he denn Börgermeester von Cuxhoben. Von 1970 bet 1978 weer he in de sövente un achte Wahlperiood Afornten in’n Landdag von Neddersassen.

## Literatur

* Barbara Simon: *Abgeordnete in Niedersachsen 1946–1994: Biographisches Handbuch,* 1996, S.399.