University of Arizona

De **University of Arizona** (bekannt ok as **U of A**) is en Vulluniversität in Tucson, Arizona. Se wurr 1885 grünnd un hett 1891 mit 32 Studenten den Lehrbedriev upnommen. In dat Johr 2010 weern 39.068 Studenten inschreeven. De Universität hett en besünners gooden Roop in de Berieken Anthropologie, Astronomie, Astrophysik, Analytische Chemie, Entrepreneurship, Hydrologie, Optik, Pharmazie, Philosophie un Planetologie.

Dat Eller College of Management, de Business School, hörrt luut de Rankings van U.S. News & World Report in dat Johr 2011 to de 15 besten staatlichen Business Schools in den USA. To de University of Arizona hörrt ünner anner ok de eenzige medizinische Fakultät van Arizona as ok en juristische Fakultät, dat James E. Rogers College of Law.

As eenzige Universität in Arizona is se siet 1985 Liddmaat van de Association of American Universities, en siet 1900 bestahn Verbund van führend forschungsintensiv nordamerikaansch Universitäten. De University of Arizona hörrt to de best staatlichen Universitäten, en so nömmt Public Ivy.

## Historie

1885 wurr de **University of Arizona** as eerste Universität van dat dormalige Arizona-Territorium grünnd, nahdem de Regeeren van de Territorialverwaltung $25.000 parat stellt harr. In den eersten Johrgang 1891 weern 32 Studenten inschreeven. De Vörlesungen funnen dormals in dat Huus „Old Main“ statt, dat sück hüüd noch in dat Zentrum van de Universität befinnen deiht.

## Forschung
De Universität kriggt jedes Johr Forschungsinnahmen van över 565 Millionen US$ (2010), wat  etwa twee Drüddel van de universitären Forschungsinnahmen in Arizona dorstellt. Dormit kriggt de Universität tweemal so völ Forschungsgelder as de Arizona State University un de Northern Arizona University tosommen. Luut en Ranking van de National Science Foundation 2009 steiht de University of Arizona  bi Forschungsutgaven in’n Vergliek mit all anner US-amerikaansch Universitäten an 24. Stäe un in’n Vergliek mit anner staatlich Universitäten an 18. Stäe.

De University of Arizona leit en 325 Mio. US$ düer NASA-Mission to dat Utforschen van den Mars. Dorto wurrn van de Forscher van dat *Lunar and Planetary Laboratory* eenige Instrumente för de Ruumsonde Phoenix baut, de in‘n Mai 2008 up den Mars lannd is. Wiederhen hemm se en Fotokamera (nömmt HiRISE) entwickelt, de up den Mars Reconnaissance Orbiter monteert is.

Forscher van dat *Steward Observatory Mirror Lab* an de Universität bauen to Tiet an de Speegeln för dat Giant Magellan Telescope, dat bi Fardigstellung in dat Johr 2023 en van de modernsten un nausten Teleskope van de Welt ween deiht. De Speegel wurrn denn in dat Teleskop in de chileensch Anden inbaut.

To dat Steward Observatory hörrt dat *Arizona Radio Observatory*, dat en 12-Meter-Teleskop an‘n Kitt-Peak-Natschonalobservatorium as ok dat Heinrich Hertz Submillimeter Telescope up den Mount Graham bedrifft. Wiederhen befinnd sück hier de Vatican Observatory Research Group, de to de Vatikaansch Steernwacht, de astronomischen Forschungs- un Billensinstitutschoon van den Hilligen Stohl hörrt. 

Wiederhen is an de Universität dat „Dark Web Project“ van de Afdeelen „Artifical Intelligence Lab“ to Huus. Dat hett sück up de Fahndung nah Terrorverdächtigen in Foren, Chatrüüm un anner Berieken van dat dynamisch Web spezialiseert.

## Studenten
Van de 39.086 Studenten (2010) weern 52,1 % Fruen un 47,9 % Mannlüüd; 30.592 Studenten weern undergraduates un 6.991 graduates.

Mit 6.824 Studenten weer de Fakultät för Naturwetenschapen in dat Johr 2010 de gröttsteFakultät van de University of Arizona, dornah keemen de Fakultät för Bedrievswertschap (6.139 Studenten), de Fakultät för Sozial- un Verhollenswetenschapen (5.639) as ok de Fakultät för Geisteswetenschapen (4.144). 2010 wurrn 7.988 akademische Titel verleeht, dorvan 353 Professuren, 471 Doktertitel, 1.337 Mastertitel un 5.827 Bachelortitel.

Etwa 34 % van de insgesamt 35.187 US-amerikaansch Studenten hörrn en ethnischen Minnerheit an: 19 % „Hispanics“ (6.712), 7,3 % Asiaten (2.571), 4,1 % Afroamerikaner (1.438), 3,2 % Native Americans (1.153) as ok 1 % van de pazifischen Inseln (214).

Van de US-amerikaansch Studenten keemen 76 % ut Arizona, 10,4 % ut Kalifornien, folgt van Studenten ut Illinois (1,6 %), Texas (1,4 %) un Washington (1,2 %). An de Universität hemm 2010 2.585 (6,6 %) internatschonale Studenten ut 99 Länner studeert. De gröttste Grupp keem dorbi ut de Volksrepubliek China (451), folgt van Indien (157), Süüdkorea (103) un Mexiko (87). Ut Düütschland keemen 2010 22 Studenten un ut de Swiez 52 Studenten.

## Sport
Dat Sportteam heet Arizona Wildcats. De Basketballmannschap van de Mannlüüd ünner Coach Sean Miller hörrt to de besten van de National Collegiate Athletic Association (NCAA).

## Wat man sück up den Campus ankieken sull

De Campus van de University of Arizona hörrt to de muisten in’n Westen van de USA. En groot Deel van dat Universitätsgelände is wegen de tallriek seltenen Bööm un Planten ut verscheeden gegenden van de Welt as Arboretum utwiest. Buterdem gifft dat tallriek Museen:
* Arizona Historical Society – en Museum över de Geschichte van Arizona
* Arizona State Museum – öldste Anthropologiemuseum in’n Südwesten van de USA
* Center for Creative Photography – Photographiemuseum u. a. mit Originalen van Ansel Adams
* Flandrau Science Center – Planetarium un apenlich Teleskop
* Twee Herbarien, de in‘n *Index Herbariorum* as „ARIZ“ kenntekent sünd
** University of Arizona Herbarium – mit 400.000 verscheeden Plantenspezies
** Robert L. Gilbertson Mycological Herbarium – mit 40.000 verscheedenen Aarten van Swämme
* University of Arizona Mineral Museum – Mineralienmuseum mit över 20.000 Mineralien ut alle  Welt
* University of Arizona Museum of Art – Kunstmuseum u. a. mit Warken van Franz Kline, Jacques Lipchitz, Jackson Pollock un Mark Rothko
* University of Arizona Poetry Center

## Persönlichkeiten
### Perfessers (fröher un nu)
**[[Nobelpries]]dräger**
* Nicolaas Bloembergen (Physik, 1981)
* Roy Jay Glauber (Physik, 2005)
* Willis Eugene Lamb (Physik, 1955)
* Vernon Lomax Smith (Wertschapswetenschapen, 2002) – hett dor van 1976 bit 2002 lehrt.

**Wiedere Perfesser un wetenschaplich Mitarbeiter**
* Leif Erland Andersson – sweedsch Astronom
* William David Arnett – Astrophysiker
* Paul Bloom – Psycholoog
* Andrea Boattini – Astronom un Asteroidenopdecker
* Myles Brand – Sportfunktschonär (ehmaliger Präsident van de NCAA)
* Godehard Brüntrup – Philosoph
* Klaus Buchenrieder – Elektrotechniker un Informatiker
* John L. Casti – Mathematiker
* George Coyne – Astronom un Theoloog
* William Richard Dickinson – Geoloog
* Andrew Ellicott Douglass – Astronom
* Joel Feinberg – Philosoph
* John G. Geier – Psychologe un Ünnernehmer
* Alvin Ira Goldman – Philosoph
* Ralph E. Griswold – Informatiker
* Matthew Hindman – Politoloog
* Travis Warner Hirschi – Sozioloog un Kriminoloog
* Terence Edward Horgan – Philosoph
* Harold Lester Johnson – Astronom
* Stephan W. Koch – düütsch theoretischer Physiker
* Keijo Korhonen – finnisch Politiker
* Gerard Peter Kuiper – Astronom
* Fang Lizhi – Ideengever van den Tian’anmen-Upstand
* Frank James Low – Physiker un Astronom
* Charles Herbert Lowe – Bioloog un Herpetoloog
* Henry Berthold Mann – Mathematiker
* Paul Schultz Martin – Paläontoloog
* Aden Baker Meinel – Astronom, ehmaliger Direkter van dat Steward Observatorium
* N. Scott Momaday – Amerikaansch- indiaansch Schriever
* Shlomo Peter Neuman – Hydroloog
* Robert Alexander Nisbet – Sozioloog
* Lute Olson – Trainer van de Basketballmannschaft, siet 2002 in de Basketball Hall of Fame
* Hans-Joachim Pflüger – Neurobioloog
* Roger A. Pielke – Klimatoloog
* Günter Pilz – Mathematiker
* Johann Rafelski – Physiker
* Elizabeth Roemer – Astronomin
* Hans-Walter Rix – düütsch Astronom un Astrophysiker
* Wladimir Jewgenjewitsch Sacharow – russisch theoretischer Physiker un Mathematiker
* Marlan Orvil Scully – Physiker
* Elif Shafak – törksch Schrieverin
* Jeffrey Bryan Spier – Archäoloog
* Matthias Steinmetz – düütsch Astrophysiker
* Peter Strasser – Philosoph
* Alan Weisman – Schriever un Journalist
* Simon David Manton White – Astrophysiker, Direkter van dat Max-Planck-Institut för Astrophysik
* Monique Wittig – franzöösch Schrieverin
* Ralph Walter Graystone Wyckoff – Kristallograph
* Ofelia Zepeda – Amerikaansch-indiaansch Schrieverin
* Avram Noam Chomsky – Linguist

### Afsolventen

## Weblinks

* Offizielle Website (engelsch)

## Enkeld Nahwiesen