open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
24. März

De **24. März** is de 83. Dag in’n Gregoriaanschen Klenner. In en Schaltjohr is dat de 84. Dag.

## Wat passeert is
### Katastrophen
* 2015: Bi dat Flegerunglück Germanwings 9525 stört en Airbus A320 vun de düütsch Billigfloogsellschopp Germanwings mit 150 Insassen in Süüdfrankriek af. Överleeft hett nümms.

## Boren
* 1607: Michiel de Ruyter, bedüdend nedderlannsch Admiraal († 1676)
* 1837: Horace Parnell Tuttle, US-amerikaansch Astronom († 1923)
* 1879: Hela Sander, düütsch Schrieverin († 1952)
* 1880: Hans Much, düütsch Mediziner un Schriever († 1932)
* 1884: Petrus Josephus Wilhelmus Debye, nedderlannsch Physiker un Chemiker, as ok Nobelpriesdräger († 1966)
* 1884: Josef Öman, sweedsch Maler un Grafiker († 1944)
* 1896: Franz Blücher, düütsch Politiker, Bundsminister un Viezkanzler († 1959)
* 1896: Julius Lorenzen, düütschen Boinschenör un Böverbörgermeester von Bremerhoben († 1965)
* 1902: Thomas Edmund Dewey, US-amerikaansch Politiker († 1971)
* 1921: Wassili Wassiljewitsch Smyslow, russisch Schachspeler un Weltmeester († 2010)
* 1923: Udo von Soosten, düütsch Politiker un Landdagsafordneter vun Neddersassen († 1986)
* 1923: Willem van der Voort, nedderlannsch Iesflinkloper († 2016)
* 1926: Dario Fo, italieensch Theaterschriever, Regisseur, Bühnenbildner, Komponist, Verteller, Satiriker, Schauspeler un Nobelpriesdräger († 2016)
* 1929: Charlotte Garbe, düütsch Politikerin un Bundsdagsafordnete († 2013)
* 1930: Steve McQueen, US-amerikaansch Schauspeler un Autorennfohrer († 1980)
* 1939: Heinz Versteeg, nedderlannsch Footballspeler († 2009)
* 1951: Susan Hockfield, US-amerikaansch Neurowetenschaplerin
* 1952: Reinhard Genzel, düütsch Astrophysiker un Nobelpriesdräger
* 1953: Eva Kryll, düütsch Schauspelerin
* 1954: Rafael Orozco Maestre, kolumbiaansch Singer un Komponist († 1992)
* 1955: Candy Reynolds, US-amerikaansch Tennisspelerin
* 1963: Dave Douglas, US-amerikaansch Jazzmusiker un -komponist
* 1970: Lara Flynn Boyle, US-amerikaansch Schauspelerin
* 1970: Heiko Schmelzle, düütsch Politiker un Bundsdagsafordneter
* 1987: Franziska Hildebrand, düütsch Biathletin
* 1990: Benedikt Doll, düütsch Biathlet
* 1992: Vanessa Hinz, düütsch Skilanglöperin un Biathletin

## Storven
* 1684: Pieter de Hooch, nedderlannschen Maler (* 1629)
* 1905: Jules Verne, franzööschen Schriever (* 1828)
* 1943: George Hillyard, britisch Tennisspeler (* 1864)
* 1946: Alexander Aljechin, russisch-franzöösch Schachspeler († 1892)
* 1962: Jean Goldkette, US-amerikaansch Jazzmusiker (* 1899)
* 1994: Hans Jakob, düütsch Footballnatschonalspeler (* 1908)
* 2008: Richard Widmark, US-amerikaansch Schauspeler (* 1914)
* 2016: Johan Cruyff, nedderlannsch Footballnatschonalspeler un - trainer (* 1947)
1491

## Wat passeert is
* Hermen Bote sien Chronecken der Sassen kümmt rut

## Boren
* 31. Dezember: Jacques Cartier, bretoonsch Seefohrer un Opdecker († 1557)

## Storven
* 13. Juli: Johann Koerbecke, westfäälsch Maler ut de Spätgotik (* 1415 - 1420)
Bayer-Beteken

De **Bayer-Beteken** is en Oort un Wies, wona in de Astronomie de Steerns systemaatsch nöömt warrt. De Methood is 1603 vun den düütschen Astronom Johann Bayer in sien Steernatlas *[[Uranometria]]* inföhrt worrn för veele vun de helleren Steerns, de mit bloten Oog sehn warrn künnt.

De Bayer-Beteken warrt tohopensett ut en greekschen Bookstaven un den Genitiv vun den latienschen Naam vun dat Steernbild, woneem de Steern tohöhrt, t.&nbsp;B. γ Lyrae oder ζ Ursae Maioris. Tomeist warrt de Naams ok afkört: γ Lyr oder ζ UMa

Normalerwies warrt dorbi de vun de Eer ut hellste Steern (schienbor Helligkeit) vun en Steernbild mit α betekent, de neegsthellste mit β un so wieter. Man tatsächlich gifft dat ok en ganze Reeg vun Steernbiller, wo disse Reeg nich inhollen warrt. De hellsten Steerns in dat Steernbild Schütt warrt t.&nbsp;B. mit ε, σ, ζ un δ Sgr, wiel α un β Sgr gor nich so opfallig sünd.

Twee Bispelen:

1) Steernbild: Centaurus (Zentaur) 
* hellste Steern: α (hett ok en Egennaam: Rigil Kentaurus, Toliman)
* Steernnaam na Bayer: α Centauri oder α Cen
2) Steernbild: Gemini (Tweeschen)
* drütthellste Steern: γ (Egennaam: Alhena)
* Steernnaam na Bayer: γ Geminorum oder γ Gem

Dat System mit de greekschen Bookstavens is later utwiet worrn, toeerst mit latiensch Lüttbookstaven un denn mit latiensche Grotbookstaven. De meisten dorvun warrt kuum bruukt, man en poor bekannte Utnahmen as h Persei oder P Cygni gifft dat woll. Dorbi is *h Persei* gor nich mol een Steern, man en apen Steernhopen. De Bayerbeteken mit de Grootbookstaven güng aver nich över dat Q rut. Vundaag warrt de Grootbookstaven vun R af vör de Beteken vun verännerlich Steerns bruukt.

Komplizeert warrt dat System dör dat Verwennen vun hoochstellte Tallen, de to’n Ünnerscheeden vun Steerns mit den sülven Bookstaven bruukt warrt. Veele dorvun sünd Dubbelsteerns, de aver faken blots eenfach optisch dicht tohopen staht un gor keen echte Dubbelsteerns sünd. Bito gifft dat ok Utnahmen as de Keed vun Steerns π1, π2, π3, π4, π5 und π6 Orionis, de an’n Himmel över 8° recken doot un den „Bagen“ vun’n Orion billt.

Twee Steerns hebbt en dubbelte Bayer-Beteken: β Tau/γ Aur un α And/δ Peg. Butendem gifft dat dör de offiziell Neeindelen un de Steernbildgrenzen dör de IAU en ganze Reeg vun Steerns, de dör de Bayer-Beteken to annere Steernbiller toordent warrt, as dat na de vundaag brukkten Grenzen wesen schull. Aver de Beteken is liekers wiet verbreedt un hett sik goot maakt.

Bi Steerns, för de dat keen Bayer-Beteken gifft, warrt tomeist de Flamsteed-Beteken bruukt, de parallel to de Bayer-Beteken verwennt warrt.
Nikolaus Krage

**Nikolaus Krage** (* in Lüchow; † 1559 in Soltwedel) weer en evangeelsch  Theoloog un de Reformater vun Minden.

## Leven
As Prediger weer Krage in Stoltenau an den Hoff vun Graaf Erich vun Hoya togange. In’n Dezember 1529 kemen dor Börger vun Minden hen un wollen ek in jem ehre Stadt holen. Nah länger Verhanneln weer de Graaf dor mit inverstahn. Mag angahn, se hefft em bi siene Predigten kennenlehrt. Krage füng nu an un predig in all Karken vun de Stadt. Bito schreev he de „Christlike Ordeninge der Erlyken Stadt Mynden“. Düsse Ordnung is keen sülvstännig Arbeit. Dat meiste hett Krage vun Johannes Bugenhagen sien „Der Erbaren Stadt Brunswiek Christlike Ordeninge“ övernahmen.
In’n Februar 1530 is dat Wark in Lübeck druckt wurrn. As Minden düsse Ordnung annehm, bedüüd dat: Vun nu af an harr in de Stadt de Reformatschoon dat Seggen. 

De Preesters un Mönke vun den olen Gloven mössen rut ut de Stadt. Ok de Domherren sünd aftrocken, man se füngen bi dat Kammergericht vun dat Riek en Prozess an. Am Enn keem dat sowiet, dat 1538 de Rieksacht över Minden utspraken wurrn is. 

De „Christlike Ordeninge“ weer de eerste evangeelsche Karkenordnung in Westfalen. As de bekannt maakt wurrn weer, stell Krage 19 Thesen up un slöög de an jede Karkendöör in de Stadt un woll dor över disputeern. Man as sik dor nümms för mellen dö, wurr he allgemeen as de Winner ansehn. 

Vunwegen dat he de Gemeende nah de Predigten üm sik sammel, keem he in Verdacht, he höör to de Swööggeisters hento. Vunwegen sien bullerballerige Oort kreeg he ok Striet mit den Raat vun de Stadt. So, as he sik upföhrn dö, seeg dat so ut, dat he in’n Unrecht weer. Vunwegen dat de lüttjen Lüde achter em stünnen, wurr he ok as en Mann ankeken, de de Lüde upsternaatsch möök. Een Tiet lang föhr he noch dat Woort in den Fischerwiek, man as he versöch, vun dor ut de Macht in de Stadt an sik to rieten, hefft se em rutsmeten un nah Stoltenau torüchbröcht. 

Man dor konn he ok nich blieven. He güng nah Holsteen, man nargens wollen se em so richtig hebben. Man 1543 schaff he dat doch un is denn Prediger an’n Hoff vun Christian III. in Kopenhagen wurrn. 1547 möss he de Stadt wedder verlaten. Vun 1553 af an hett he sien lesten Johren in Soltwedel in de Ooltmark tobröcht.

## Böker
* Nikolaus Krage: Christlike Ordeninge der Erlyken Stadt Mynden, Rutgeven vun de Stadt Minden, Minden, 1980 mit hochdüütsch Översetten vun Hermann Niebaum un Timothy Sodmann
* Dansk: Biografisk Lexicon 5, Kopenhagen 1934, Siet 445
* Robert Stupperich: Entstehung der Gymnasien in Minden. (Land u. Leuten dienen) Minden 1980
* M. Krieg: Das Chronicon domesticum et gentile des Heinrich Piel, Mönster, 1981
* Hans Nordsiek: Von Lüchow nach Salzwedel - auf den Spuren des Mindener Reformators Nicolaus Krage, in: Mitteilungen des Mindener Geschichtsvereins, 53/1981, S. 51-106.
1737

## Wat passeert is
* De Georg-August-Universität Chöttingen wurrd apen maakt.

## Boren
* 
## Storven
* 1. Mai: Jean-Alphonse Turrettini, Genfer Theoloog (* 1671)
* 2. September: Fabian Graaf vun Wrangel, kaiserlich Feldmarschall (* 1651)
* 22. September: Michel Pignolet de Montéclair, franzöösch Komponist (* 1667)
1797

## Wat passeert is
* 12. Mai: De leste Doge vun de Republiek Venedig, Ludovico Manin, gifft Bott. De grote Raat kümmt to'n lesten Mol tohopen. Mit Venedig siene Unafhängigkeit is dat nu vörbi. 

## Boren
* 9. Januar: Ferdinand Petrowitsch Baron vun Wrangel, Admiraal un Marineminister in Russland († 1870)
* 14. Januar: Wilhelm Beer, düütsch Banker un Astronom († 1850)
* 12. Mai: Johann Hermann Kufferath, düütsch Komponist († 1864)
* 31. August: James Ferguson, schottsch Ingeniör un Astronom († 1867)
* 10. September: Carl Gustav Mosander, sweedsch Chemiker († 1858)
* 29. November: Gaetano Donizetti, italieensch Komponist († 1848)

## Storven
* 24. Juli: Johann Jacobé, öösterrieksch Grafiker un Koppersteker (* 1733)
* 10. September: Mary Wollstonecraft, britische Froonrechtlersche un Schrieversche (* 1759)
1493

## Wat passeert is
* 14. November: Christoph Kolumbus geiht up dat Eiland *Santa Cruz* an Land, wat hüdigendags unner den Naam *Saint Croix* to de Amerikaanschen Jumferninseln tohöört.
* De Brunswieker Weltchronik vun Hermen Bote kümmt rut

## Boren
* 10. Januar: Miklós Oláh, ungaarsch Arzbischop, Schriever, Politiker un Theoloog († 1568)

## Storven
1450

## Wat passeert is

## Boren
* 27. Juli: Jakob Wimpheling, düütsch Schriever.
* Hermen Bote, middelnedderdüütsch Schriever († 1520)

## Storven
9. Januar

De **9. Januar** is in’n Gregoriaanschen Klenner de 9. Dag in’t Johr.

## Wat passeert is
* 1259: Kameyama wurrd de 90. Kaiser vun Japan.
* 1788: Connecticut warrt de föffte Bundsstaat vun de USA. 
* 1873: William Charles Lunalilo, eerste Wahlkönig vun Hawaii, warrt to’n König kröönt
* Vun'n 9. bit 15. Januar 2011 hett dat en Referendum over de Unafhängigkeit in den Süüdsudan geven. Dor hefft sik bi 99% vun de Lüde for de Unafhängigkeit utspraken.

## Boren
* 1624: Meishō, 109. Tennō vun Japan († 1696)
* 1651: Petronio Franceschini, italieensch Komponist un Cellist († 1680)
* 1797: Ferdinand Petrowitsch Baron vun Wrangel, Admiraal un Marineminister in Russland († 1870)
* 1811: Georg Schambach, düütsch Germanist un Volkskundler († 1879)
* 1898: Margarete Oehm, düütsch Malerin un Grafikerin († 1978)
* 1908: Simone de Beauvoir, fransch Philosophsche, Schriversche un Feministsche († 1986)
* 1913: Richard Milhous Nixon, US-amerikaansch Präsident († 1994)
* 1914: Kenny Clarke, US-amerikaansch Jazzmusiker († 1985)
* 1920: Curth Flatow, düütsch Bühnen- un Dreihbooschriever († 2011)
* 1922: Har Gobind Khorana, indisch-US-amerikaansch Molekularbioloog un Nobelpriesdräger († 2011)
* 1927: Thorkild Hansen, däänsch Schriever († 1989)
* 1936: Mike Davies, britisch Tennisspeler un Ünnernehmer († 2015)
* 1939: Bolko Bullerdiek, plattdüütsch Schriever
* 1942: Ingo Buding, düütsch Tennisspeler († 2003)
* 1949: Mary Roos, düütsch Slagersingersche
* 1959: Rigoberta Menchú, guatemaltekische Minschenrechtsaktivistin un Freedensnobelpriesdrägerin
* 1971: Marc Houtzager, nedderlannsch Springrieder
* 1987: Olena Pidhruschna, ukrainsch Biathletin un Politikerin

## Storven
* 1860: Karl Rudolf Brommy, düütsch Admiral (* 1804)
* 1884: Daniel Harrwitz, düütsch Schachmeester (* 1823)
* 1908: Willem Busch, düütschen Tekner un Schriever (* 1832)
* 1915: Georg Krogmann, düütsch Footballnatschonalspeler (* 1886)
* 1933: Daphne Akhurst, austraalsch Tennisspelerin (* 1903)
* 2003: Wilfried Hasselmann, düütsch Politiker un Landdagsafordneter vun Neddersassen (* 1924)
* 2004: Harriet Baldwin Creighton, US-amerikaansch Biologin (* 1909)
* 2012: Andreas Luiken, düütsch Politiker un Landdagsafordneter vun Neddersassen (* 1925)
* 2014: Dale Thomas Mortensen, US-amerikaansch Wertschapswetenschapler un Nobelpriesdräger (* 1939)
.ad

**.ad** is de Topplevel-Domään (TLD) för dat Land Andorra. Dat is ene Lännerdomään (ccTLD). De Domään is 1996 inföhrt worrn. De Domääns ünner de Topplevel-Domään .ad warrt vun Nic.ad vergeven. Sponser vun de Domään is Servei de Telecommunicacions d'Andorra.

## Weblenken

* Websteed vun Nic.ad
11. Dezember

## Wat passeert is
### Politik un Sellschop
* 1816: Indiana wurrd 19. Bundsstaat vun de USA.
* 1991: Klaus Wedemeier warrt to’n drüdden Mol Bremer Börgermeester. Bremer Senat un nee Lannsregeern vun Bremen is de Senat Wedemeier III

### Wetenschoppen un Technik
* 1789: De University of North Carolina at Chapel Hill wurrd as *University of North Carolina* grünnd.
* 1956: De Landdag vun Noordrhien-Westfalen faat den Besluss to’n Bo vun en Atomforschungszentrum, wat to’n Inrichten vun de Karnforschungsanlaag Jülich führt.
* 1972: De *[[Apollo 17]]*-Kru Eugene Cernan un Harrison Schmitt land mit de Maandfähr Challenger. Se sünd de vöreerst letzte Minschen up de Maand.

## Boren
* 1803: Hector Berlioz, franzöösch Komponist un Musikkritker († 1869)
* 1885: Rudolf Hartmann, plattdüütsch Schriever un kommunistisch Politiker († 1945)
* 1911: Naguib Mahfouz, ägyptschen Schriever, Literaturnobelpriesdreger († 2006)
* 1918: Alexander Solschenizyn, russ’sch Schriever un Nobelpriesdräger († 2008)
* 1925: Paul Greengard, US-amerikaansch Biochemiker, Pharmakoloog, Neurobioloog un Nobelpriesdräger († 2019)
* 1927: Friedrich G. Beckhaus, düütsch Schauspeler un Synchroonsnacker († 2026)
* 1930: Simon van Wattum, nedderlandsch-neddersassischen Journalist un Schriever († 1995)
* 1935: Günther Bredehorn, düütsch Politiker un Bundsdagsafordneter († 2026)
* 1938: McCoy Tyner, US-amerikaansch Jazzmusiker un -komponist († 2020)
* 1942: Karen Hantze Susman, US-amerikaansch Tennisspelerin
* 1947: Eberhard Rausch, düütsch Ieskunstlöper
* 1958: Dominic Raacke, düütsch Schauspeler un Dreihbookschriever
* 1961: Macky Sall, Politiker un Präsident vun den Senegal
* 1963: Claudia Kohde-Kilsch, düütsche Tennispelersche
* 1964: Franco Ballerini, italieensch Radrennfohrer († 2010)
* 1968: Emmanuelle Charpentier, franzöösch Mikrobiologin, Genetikerin un Biochemikerin as ok Nobelpriesdrägerin
* 1969: Viswanathan Anand, indisch Schachspeler
* 1970: Chris Henderson, US-amerikaansch Footballspeler

## Storven
* 384: Damasus I., Paapst un Bischop vun Rom
* 1198: Averroës, spaansch-araabschen Philosoph, Dokter un Mystiker (* 1126)
* 1552: Paolo Giovo, italieenschen Humanisten (* 1483)
* 1643: Herman vun Wrangel, sweedsch Politiker un General (* 1584 oder 87)
* 1740: Sidonia Hedwig Zäunemann, düütsch Lyrikerin (* 1711)
* 1992: Andy Kirk, US-amerikaansch Jazzmusiker un Big-Band-Leader (* 1898)
* 2012: Ravi Shankar, Komponist un Musiker ut Indien (* 1920)
15. August

## Wat passeert is
* 13. - 15. August 29 v. Chr.: Gaius Julius Caesar Octavianus, Caesar sien Grootneffen, treckt in'n Triumph in Rom in un warrt alleenigen Herrscher vun dat Röömsche Riek. 

* 1914: De Panamakanaal wurrd open maakt
* 1971: Bahrain warrt unafhängig
* 1989: Frederik Willem de Klerk wurrd Staatsböversten van Süüdafrika. 
* 1998: Raúl Cubas Grau löst Juan Carlos Wasmosy as Staatspräsident vun Paraguay af. 
* 2002: Michael Somare wurrd Regierungsbaas in Papua-Neeguinea. 
* 2003: Nicanor Duarte Frutos wurrd Staatspräsident vun Paraguay. 
* 2004: Först Hans Adam II. vun Liechtensteen övergifft sien Regentschap an sien Söhn Alois.
* 2008: Fernando Lugo wurrd Staatspräsident vun Paraguay

## Boren
* 1603: Jacob Tappe, düütsch Mediziner († 1680)
* 1769: Napoléon Bonaparte, franzöösch General, Politiker un Kaiser († 1821)
* 1878: Peter vun Wrangel, russisch General († 1928)
* 1880: Jan Oeltjen, düütsch Maler un Grafiker († 1968)
* 1900: Hans Mahler, düütsch Schauspeler, Intendant un Speelbaas († 1970)
* 1925: Oscar Peterson, kanaadsch Jazzmusiker († 2007)
* 1930: Eugen Kohlenbach, düütsch Politiker un Landdagsafordneter vun Neddersassen († 2016)
* 1931: Richard Fred Heck, US-amerikaansch Chemiker un Nobelpriesdräger († 2015)
* 1937: Wolf-Dieter Tempel, düütsch Archäoloog († 2017)
* 1938: Stix Hooper, US-amerikaansch Jazzmusiker
* 1940: Gudrun Ensslin, düütsche Terroristin († 1977)
* 1941: Jürgen Dietz, düütsch Ünnernehmer un Fastnachts-Büttenredner († 2015)
* 1949: Marga Kool, plattdüütsch Schrieverin
* 1956: Régis Clère, franzöösch Radrennfohrer († 2012)
* 1976: Abiy Ahmed, äthiopisch Politiker un Freedensnobelpriesdräger

## Storven
* 1852: Johan Gadolin, finnisch Chemiker (* 1760) 
* 1857: Johann Friedrich Naumann, düütschen Ornithologen (* 1780)
* 1936: Grazia Deledda, italieensch Schrieverin un Nobelpriesdrägerin (* 1871)
* 1944: Egbert Hayessen, düütsch Wedderstandskämper (* 1913)
* 1982: Hugo Theorell, sweedsch Physioloog un Nobelpriesdräger (* 1903)
* 1989: Heinrich Krone, düütsch Politiker (* 1895)
* 1996: Albert Osswald, düütsch Politiker, Ministerpräsident vun Hessen
* 2012: Elisabeth von Janota-Bzowski, düütsch Grafikerin un Breefmarkenkünstlerin (* 1912)
* 2013: Jörg Pleva, düütsch Schauspeler un Synchroonsnacker (* 1942)
* 2014: Elke Müller, düütsch Politikerin un Landdagsafordnete vun Neddersassen (* 1940)
* 2015: Max Greger, düütsch Jazzmusiker, Komponist un Dirigent (* 1926)
* 2020: Angela Buxton, britisch Tennisspelerin (* 1934)
* 2021: Gerd Müller, düütsch Footballnatschonalspeler (* 1945)
.an

**.an** is de Topplevel-Domään (TLD) för dat Land vun de Nedderlandschen Antillen. Dat is ene Lännerdomään (ccTLD). De Domään is 1993 inföhrt worrn. De Domääns ünner de Topplevel-Domään .an warrt vun de Universität vun de Nedderlandschen Antillen vergeven, wat ok de Sponser vun de Domään is.

## Weblenken

* Websteed vun de Universität vun de Nedderlandschen Antillen
.aq

**.aq** is de Topplevel-Domään (TLD) för dat Land Antarktika. Dat is ene Lännerdomään (ccTLD). De Domään is 1992 inföhrt worrn. Se schall för Organisatschonen wesen, de in Antarktika arbeiden doot oder de Informatschonen över de Rebeden wiedergeven wüllt. De Domääns ünner de Topplevel-Domään .aq warrt vun 2Day Internet Limited vergeven. Sponser vun de Domään is Mott and Associates.
.au

**.au** is de Topplevel-Domään (TLD) för dat Land Australien. Dat is ene Lännerdomään (ccTLD). De Domään is 1986 inföhrt worrn. Sponser vun de Domään is .au Domain Administration.

## Weblenken

* Websteed vun Various
Johann Bayer

**Johann Bayer** (* 1572 in Rain/Bayern; † 7. März 1625 in Augsborg) weer een düütschen Avkaat un Astronom.

Bayer weer eenig Avkaat in Augsborg, hett sück aber ok för de Astronomie interessert. He is bekannt wurrn dör sien Bayer-Beteken van Steernbiller. De hett he 1603 mit sien Atlas *Uranometria* inföhrt. Disse Atlas harr 2000 Steerns uptekend un Bayer hett för de lichtere Steerns in een Steernbild greeksch Bookstaben inföhrt. An de Süüdheben hett he dorto noch een paar niege Steernbiller inföhrt.

Hüm to Ehren hett man ok een Krater up de Maand sien Naam geben.
.cz

**.cz** is de Topplevel-Domään (TLD) för dat Land Tschechien. Dat is ene Lännerdomään (ccTLD). De Domään is 1993 inföhrt worrn. Vördem geev dat blot de Tschechoslowakei, de .cs as Domään harr. De Domääns ünner de Topplevel-Domään .cz warrt vun CZ NIC vergeven. Sponser vun de Domään is CZ NIC.

## Weblenken

* Websteed vun CZ NIC
Lohmöhlen

**Lohmöhlen** () is en Dörp in de Gemeen Heckthusen in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. Dat liggt an de Oost un hett bi 200 Inwahners.

## Geografie

Lohmöhlen liggt an de Oost un is na Süden hen vun dissen Stroom afspirrt. Naveröörd sünd Klint in’n Oosten, Seth in’n Westen, Kronenborg in’n Süden un na Noorden to Ihlbeek.

## Historie

Lohmöhlen kummt üm un bi 1560 toeerst in de Oorkunnen vör. Dat geev al fröher enen Oort, Burcholt, de 1059 tooerst vörkummt, un woll in de Gegend legen hett, woneem nu Lohmöhlen un Klint sünd. Bi dat Dörp liggt ok dat Good Lohmöhlen vun de Freeherren-Familie Marschalck von Bachtenbrock.

De Naam Lohmöhlen kummt vun de Loh to’n Garven, de ut Ekenloov maakt worrn is. Dit Ekenloov is mit ene Watermöhl lütt maakt worrn. Dat Wapen vun Lohmöhlen wiest dorvun baven in gröön ene Ecker mit Ekenloov op sülver Grund, neern en halv sülvern Rad vun ene Watermöhl, op blauen Grund. 

De Akten vun de ole Gemeen Lohmöhlen doot siet 1951 in’t Kreisarchiv vun’n Landkreis Cuxhoben in Oterndörp liggen.

De Diek bi Lohmöhlen is ünner annern 1824 un 1954 braken. In de Johren 2003 bet 2006 is de Oostendiek nochmal wedder utbetert worrn.

### Verwaltungsgeschicht

De Oort hett vör 1850 to dat Gericht Heckthusen höört. 1850 is dat denn Deel von dat Amt Himmelpoorten worrn, dor aver man twee Johr bleven un is 1852 an dat Amt Oosten kamen. 1885 is dat Amt Oosten in’n Kreis Neehuus opgahn. 1932 is de Oort an’n Landkreis Land Hadeln kamen un 1977 Deel von’n Landkreis Cuxhoben worrn.

1962 keem de Gemeen to de Samtgemeen an de Oost. Ganz ophöört mit de Gemeen hett dat 1972, as Lohmöhlen mit de Gemeenreform in Neddersassen to Heckthusen keem.

### Inwahnertall

### Religion

Lohmöhlen is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Marienkark in Heckthusen.

För de Kathoolschen is de St.-Nikolaus-Kapell in Heckthusen tostännig, de siet 1. September 2010 to de Karkengemeen Hillig Geist in Stood tohöört.

## Kultur

### Kriegerdenkmaal

Dat Kriegerdenkmaal in Lohmöhlen erinnert an de Fullenen ut de beiden Weltkriege. In’n Eersten Weltkrieg sünd söven Mannslüüd ut Lohmöhlen fullen, in’n Tweten 19.

## Weertschop un Infrastruktur

As freewillige Füürwehr is de Füürwehr Klint för Lohmöhlen mit tostännig.

### Verkehr

Dör Lohmöhlen geiht de Landsstraat 116, de in’n Oosten in Heckthusen an de Bundsstraat 73 rangeiht. In Westen löppt de L&nbsp;116 na Loomst wieder un geiht dor an de Bundsstraat 495 ran. Na Noorden löppt en lüttje Straat na Bornbarg, un in’n Süden geiht en Diekweg na’n Höben in Brobargen. Brobargen sülvst un Kronenborg direkt op de anner Siet Oost sünd nich direkt mit Lohmöhlen verbunnen. Dat geiht blots in’n Sommer över de Brobarger Fähr oder över de Brügg över de Oost in Heckthusen. De nächste Bahnhoff is de Bahnhoff Heckthusen an de Nedderelvbahn.

### Scholen

De Schölers ut Lohmöhlen gaht na de Grundschool Heckthusen. Later köönt se op de Oberschool Loomst wesseln oder alternativ op de Haupt- un Realschool Hemmoor. As Gymnasium is dat Gymnasium Warstood för den Oort tostännig.

## Footnoten



## Weblenken
Koornsche Spraak

De **koornsche Spraak** (op Koornsch: Kernowek) is de inheemsche Spraak vun Cornwall un höört (blangen Waliessch un Bretoonsch) to de britannsche Grupp vun de keltschen Spraken. (De annere Ünnergrupp vun de keltschen Spraken is de goideelsche Grupp mit Irisch, Schottsch-Gäälsch un Manx). Koornsch hett üm un bi 80% vun sien Grundvokabular mit Bretoonsch gemeensam, 75% mit Waliessch, 35% mit Irisch un 35% mit Schottsch-Gäälsch. 

Bet to dat Enn vun dat 18. Johrhunnert hebbt Lüüd ut Cornwall de koornsche Spraak bruukt. Denn is de Spraak as Spraak vun en Gemeenschop utstorven. 'n poor enkelte Lüüd sind bekannt, de noch letzte Resten vun de Spraak af un an bruukt hebbt. In't 20. Johrhunnert hebbt Spraakenthusiasten de Spraak wedder in't Leven trüchhaalt.

Vundaag gifft dat üm un bi 350 Lüüd, de de Spraak fleten snackt un ca. 3000 Lüüd, de Koornsch tominnst 'n beten köönt, dat is weniger as een Perzent vun de Lüüd ut Cornwall.

Na en langen Striet hett Grootbritannien Koornsch as Minnerheitenspraak anerkannt. Siet 2002 steiht ok Koornsch ünner de Schuul vun de Europääsche Charta vun de Regional- un Minnerheitenspraken. 

De regionale Regeren vun Cornwall hett tosamen mit de koornschen Spraakverenen en Strategie utarbeidt, woans se de Spraak vöranbringen wullt. 

## Referenzen


## Weblenken
* MAGA - Koornsches Spraakbüro
* Radyo an Gernewegva - 'n Podcast op Koornsch
Bar (Eenheit)

Dat **Bar** is en physikaalsch un technisch Eenheit för den Druck na dat SI-System. De Naam is afleidt vun dat greeksche Woort βάρος för „swor“.

De Eenheit Bar hett in de Bundsrepubliek Düütschland un in Öösterriek an’n 1. Januar 1978 de Eenheit physikaalsche Atmosphäär (afkört: *atm*) aflöst. De wiet verbreedt Afkörten *atü* („Atmosphäär Överdruck“) is dör „Bar Överdruck“ tuuscht worrn. An sik is de offiziell SI-Eenheit för den Druck dat Pascal, wat en teemlich lütte Eenheit is. In de DDR is dat Pascal an’n 1. Januar 1980 verbindlich as Eenheit för den Druck inföhrt worrn un an de Steed vun de ollen Eenheiten kp/cm², mmWS un at btw. atm treedt.

Na de EG-Richtlinien 80/181/EWG dröff de Eenheit Bar aver wieter bruukt warrn un kann ok licht in annere SI-Eenheiten ümrekent warrn. 1 Bar is butendem de Druck üm den de hydrostaatsch Druck anwassen deit, wenn de Waterdeep üm teihn Meter stiggt. En poor eenfache Ümreken gellt:
1 bar = 105 N/m² = 105 Pa
1 mbar = 1 hPa = 100 Pa
1013,25 mbar = 1013,25 hPa = 1 atm (Normaldruck)
De nafolgend Tabell gifft en gröttere Översicht.

## Ümreken vun Druckeenheiten

## Afsluut un Atmosphäär-Relativ
In’n normalen Spraakbruuk in’n Alldag warrt de Druck tomeist in’n Betog op den atmosphäärschen Druck meten. Wenn also een den Druck in sien Autoreifen nakieken un en Druck vun 2,3 bar meten deit, denn hett de Reifen in Würklichkeit 3,3 bar. De ümgevend atmosphäärsche Druck liggt neemlich bi 1 bar, un dat wat meten warrt is de Differenz dorto.

Bi Anwennen, wo dat nich kloor is, wat meent is, mutt dat dorbi schreven warrn. För Angaven vun den afsluten Druck gifft dat dorüm ok de Schrievwies „bara“ oder „bar(a)“, för relative Druckangaven warrt ok de Schrievwiesen „bar/Ü“, „bar/rel“ oder „barg“ (*bar gauge*) bruukt.
1732

## Wat passeert is

## Boren
* 22. Februar: George Washington, de eerste Präsident von de USA († 1799)
* 31. März: Joseph Haydn, österrieksch Komponist († 1809)
* 21. Juni: Johann Christoph Friedrich Bach, düütsch Musiker († 1795)
* 15. Dezember: Carl Gotthard Langhans, düütsch Architekt († 1808)

## Storven
* ahn Datum: Andrea Belvedere italieensch Maler (* 1652)
* 20. Februar: Balthasar Permoser, bedüüdend Bildhauer ut de Barock (* 1651)
* 23. August: Felice Boselli, italieensch Maler (* 1650)
* 24. September: Reigen, 112. Kaiser von Japan († 1654)
21. Juni

## Wat passeert is
* 1963: Giovanni Battista Enrico Antonio Maria Montini wurrd to'n Paapst wählt un gifft sück den Paapstnaam Paul VI.

## Boren
* 1640: Abraham Mignon, düütsch-nedderlannsch Maler († 1679)
* 1732: Johann Christoph Friedrich Bach, düütsch Musiker († 1795)
* 1811: August Grumbrecht, düütsch Jurist, Politiker un Liddmaat vun den Provinziallanddag Hannover († 1883)
* 1823: Jean Chacornac, franzöösch Astronom († 1873)
* 1863: Max Wolf, düütsch Astronom un Opdecker vun Asteroiden († 1932)
* 1905: Jean-Paul Sartre, franschen Philosoph un Schriever († 1980)
* 1908: Marjorie Van Ryn, US-amerikaansch Tennisspelerin († 1999)
* 1914: William Spencer Vickrey, kanaadsch-US-amerikaansch Ökonom († 1996)
* 1940: Brigitte Fokuhl, plattdüütsche Schrieversche († 2024)
* 1941: Lyman Ward, kanaadsch Schauspeler
* 1942: Lothar Fischer, düütsch Politiker un Bundsdagsafordneter († 2013)
* 1947: Shirin Ebadi, iraansch Juristin un Freedensnobelpriesdräger
* 1953: Benazir Bhutto, pakistaansch Politikerin († 2007)
* 1957: Kjell Søbak, norweegsch Biathlet
* 1964: Oleg Dmitrijewitsch Kononenko, russisch Kosmonaut 
* 1986: Nadine Horchler, düütsch Biathletin
* 1987: Sebastian Prödl, öösterrieksch Footballspeler
* 1990: Miriam Neureuther, düütsch Biahletin un Skilanglöperin
* 1993: Dylan Groenewegen, nedderlannsch Radrennfohrer

## Storven
* 1205: Enrico Dandolo, 41. Doge vun Venedig, Anföhrer vun 4. Krüüztog (* 1107)
* 1377: Eduard III., König vun England (* 1312)
* 1527: Niccolò Machiavelli, italieenschen Philosoph, Diplomat, Schriever (* 1469)
* 1806: Johann Ignaz Schiffermüller, öösterrieksch Jesuit un Lepidopteroloog (* 1727)
* 1895: Friedrich Tietjen, düütsch Astronom (* 1834)
* 2013: Margret Göbl, düütsch Ieskunstlöperin (* 1938)
* 1917: Matthias Zurbriggen, Swiezer Bargstieger (* 1856)
1714

## Wat passeert is
* 6. März: In den Freden vun Rastatt warrt de Krieg twuschen Frankriek unner Ludwig XIV. un Öösterriek unner Kaiser Karl VI. afslaten. Dor geiht de Krieg um de Spaansche Kroon in'n Grunne mit to Enn. 

* 7. September: De Freden vun Baden maakt dat endgüllige Enne vun den Krieg um de Spaansche Kroon mööglich. 

## Boren
* 8. März: Carl Philipp Emanuel Bach, düütsch Komponist un Musiker († 1788)

## Storven
* 17. April: Philipp Heinrich Erlebach, düütsch Komponist († 1657)
1782

## Wat passeert is

## Boren
* 3. Juli: Pierre Berthier, franzöösch Geoloog un Mineraloog († 1861)
* 5. Dezember: Martin Van Buren, 8. Präsident vun de USA († 1862)

## Storven
* 1. Januar: Johann Christian Bach, düütsch Komponist un Musiker (* 1735)
* 1. Juli: Charles Watson-Wentworth, 2. Marquess of Rockingham, britisch Politiker un Premierminister (* 1730)
* 6. August: Nicolas Chédeville, franzöösch Komponist un Oboenspeler (* 1705)
1788

## Wat passeert is
* 9. Januar: Connecticut warrt de föffte Bundsstaat vun de USA. 
* 6. Februar: Massachusetts warrt as sessten US-Bundsstaat Deel vun de USA. 
* Immanuel Kant warrt to'n tweeten Mol Rekter vun de Universität vun Königsbarg

## Boren
* 22. Januar: Lord Byron, engelsche Dichter un Schriever uut de Tied vun de Romantik († 1824)
* 22. Februar: Arthur Schopenhauer, düütsch Philosoph († 1860)

## Storven
* 14. Dezember: Carl Philipp Emanuel Bach, düütsch Komponist un Musiker (* 1714)
.dj

**.dj** is de Topplevel-Domään (TLD) för dat Land Dschibuti. Dat is ene Lännerdomään (ccTLD). De Domään is 1996 inföhrt worrn. De Domääns ünner de Topplevel-Domään .dj warrt vun dotDJ vergeven. Sponser vun de Domään is STID (Djibouti Telecom).

## Weblenken

* Websteed vun dotDJ
1715

## Wat passeert is

## Boren
* 13. Mai: Johann Gottfried Bernhard Bach, düütsch Komponist un Musiker († 1739)
* 4. Juli: Christian Fürchtegott Gellert, düütsch Dichter († 1769)

## Storven
* 1. September: Ludwig XIV., König vun Frankriek mit den Binaam „De Sunnenkönig“ (* 1638)
.de

**.de** is de Topplevel-Domään (TLD) för dat Land Düütschland. Dat is ene Lännerdomään (ccTLD). De Domään is 1986 inföhrt worrn. De Domääns ünner de Topplevel-Domään .de warrt vun DENIC vergeven.

.de is de opmehrst bruukte Lännerdomään överhaupt un na .com de tweetgröttste Topplevel-Domään. Den 26. Juni 2007 geev dat 11,05 Millionen Domääns ünner .de.

## Weblenken

* Websteed vun DENIC
.gw

**.gw** is de Topplevel-Domään (TLD) för dat Land Guinea-Bissau. Dat is ene Lännerdomään (ccTLD). De Domään is 1997 inföhrt worrn. De Domääns ünner de Topplevel-Domään .gw warrt vun Guine Telecom vergeven, wat ok de Sponser vun de Domään is.
Adrastea (Maand)

**Adrastea** (ok *Jupiter XV*) is en lütten Maand vun den Planeten Jupiter. Dat is de tweetneegste vun Jupiter ut sehn.

## Opdecken
De lütte Maand is an’n 8. Juli 1979 dör de US-amerikaanschen Astronomen David C. Jewitt un G. Edward Danielson opdeckt worrn. De beiden hebbt den Maand op Opnahmen funnen, de vun de Ruumsond *[[Voyager 2]]* maakt worrn sünd, as de an’n Jupiter vörbiflagen is. Toeerst hett de Maand de vörlöpig Beteken S/1979&nbsp;J&nbsp;1 kregen. 1983 is he denn offiziell Adrasteia nöömt worrn na de greeksche Gödding, de vör de Verdeelen vun Lohn un Straaf tostännig weer.

## Ümloopbahn
Adrastea bewegt sik binnen vun de Jupiter-Ringen nu warrt as en Born vör de Ringpartikels ansehn. De Maand löpt synschroon mit de Jupiterrotatschoon, wobi de starken Tiedenkräft vun Jupiter op em inwirken doot. He is lütt noog, dat de Maand nich vun de Kräft tweireten warrt, man de Ümloopbahn warrt – jüst as bi den binnersten Maand Metis – jümmer mehr afsacken bit Adrastea op den Jupiter störten deit.

De Maand bewegt sik binnen de Roche-Grenz för fletige Maanden, d. h. en Objekt op sien Bavenflach warrt vun de Gravitatschoon vun’n Jupiter wegtogen. Pielliek to’n Jupiter hett de Maand en Fluchtsnelligkeit vun 10,6 km/s.

## Opbo un physikaalsch Egenschoppen
Adrastea hett en middleren Dörmeter vun 20 km, man ’n beten nauer seggt meet he 25 x 20 x 15 km³. De Maand wiest mit 4,5 g/cm³ en teemlich hoge Dicht op, wat dorop sluten lett Adrastea to’n gröttsten Deel ut Silikatsteen besteiht aver ok en grötteren Andeel an Iesen hett. De Albedo is mit 0,05 teemlich düster – blots 5% vun dat infallend Sünnenlicht warrt wedder reflekteert. De schienbor Helligkeit liggt bi 18,7m. För en Rotatschoon üm de egen Ass bruukt Adrastea 7 Stünnen un 9 Minuuten. As de meisten Maanden hett ok Adrastea dormit en Bunnen Rotatschoon.
Robert Walpole

**Robert Walpole**, 1. Earl of Orford, KG, KB, PC (* 26. August 1676 in Houghton Hall, Norfolk, England; † 18. März 1745 in London ) weer af 1721 faktisch, af 1730 ok formell eerste Premierminister vun Grootbritannien. 

## Leven
Walpole weer de daarte Söhn vun Col. Robert Walpole un de sien Fru Mary Burwell. He wurr in Great Dunham, Norfolk un van 1690–96 in Eton ünnerricht. Dornah gung he van 1696–98 up dat King’s College in Cambridge. As sien öllere Broer Edward storben weer, muss Robert sien Studium upgeben. He gung torüch nah Norfolk, um sien Vader bi dat Verwalten van de Besitt to helpen. An 30. Juli 1700 hett he Catherine Shorter aus Bybrook, Kent, heiraat. In dat sülvig Johr is aber ok sien Vader storben un Walpole hett de verschuld' Familienbesitt arvt, aber ok de Seet van sien Vader in dat Ünnerhuus. Walpole weer ok Freemuerer. 

## Leistungen
Hüm is dat gelungen, dat parlamentarisch System to stabiliseeren, wat wichtig weer, wiels mit de Thronbestiegen van König Georg I. ok een Övergang stattfunnen harr, van de Stuarts nah dat Huus Hannober. He hett insbesünnere de Bedüüden van dat Kabinett tosommenstreken. Entscheeden hett he tosommen mit de Schatzkanzler, de Lordsiegelbewohrer, den böversten Hoffbeamten un twee Sekretären dropen. Dokumente hett he to Huus ünnertekent un nich mehr in open Kabinettssitzungen. De Akzisevöörlag van 1733 hett för een lütten Tiet to een Krise in sien Regeeren föhrt. 1742 hett he Bott makt för sien Nahfolger.

## Kiek ok
* List vun de Premierministers vun Grootbritannien

## Weblenken
* Upsatz över Robert Walpole as eerst britsch Premierminister (PDF)
Lännerdomään

**Lännerdomääns** (**ccTLD**, vun engelsch *country code top-level domain*) sünd Topplevel-Domääns, de in Internett-Adressen för bestimmte Territorien op de Eerd staht. Dat sünd de unafhängigen Staten, aver ok Territorien, de en gewissen besünnern Status hebbt, so as vele Översee-Rebeden, as de Cook-Eilannen oder de Åland-Eilannen, oder ok annere Rebeden, so as Antarktika oder de Europääsche Union.

Disse Domääns sünd jümmer twee Bookstaven lang un in de Regel de glieken as de ISO 3166-1 alpha-2-Koods för de Länner (Utnahmen staht neern). De Lännerdomääns vergeven deit de IANA. Dat Vergeven vun de enkelten Ünnerdomääns vun de Topplevel-Domääns hett de IANA för jede Lännerdomään an verschedene Institutschonen afgeven, de de Vergaav enkelt regeln doot. De Regeln, ’keen Domääns registreren dröff oder woveel dat köst, köönt so vun Land to Land ganz verscheden wesen.

## Utnahmen vun Domääns, de nich to de ISO-3166-1-Koods passen doot

In de Regel sünd de Domääns de glieken as de ISO 3166-1 alpha-2-Koods för de Länner. De Kood för de Westsahara (.eh) un för Noordkorea (.kp) sünd aver nienich as Domääns inricht worrn. En poor annere Lännerdomääns sünd offiziell inricht, aver dat gifft kene registreerten Domääns, to’n Bispeel bi .bv för dat Bouvet-Eiland oder bi .sj för Spitzbargen. Grootbritannien hett as ISO-Kood GB, bruukt aver as Lännerdomään .uk. Ünner .gb is blot ene enkelte Domään anmellt un kene ne’en warrt mehr annahmen.

Bi welk annere Lännerdomääns gifft dat kene Domään de dorto passt.
* .uk warrt ut histoorsche Grünn bruukt. Dat schull later to .gb ännert warrn, hett sik aver nich dörsett.
* .su för de Sowjetunion warrt noch jümmer bruukt, ofschoonst de Staat siet 1991 nich mehr is un de ISO-Kood nich mehr gellt.
* .ac för Ascension. Ascension hett keen ISO-Kood, aver 1996 hett de IANA Verlööf geven, dat welk Koods, de na ISO nich offiziell weren, aver in de Reserve-List stünnen, dat de Weltpostvereen se bruken kunn, ok bruukt warrn dröfft. Dat sülve gell för .gg (Guernsey), .im (Man) un .je (Jersey), de aver 2006 ISO-Koods kregen hebbt.
* .eu för de Europääsche Union. 2000 hett IANA Verlööf för noch annere Reserve-Koods geven. Dat dee blot de EU bedrepen.
* .yu för Jugoslawien weer ok in de Tiet vun Serbien un Montenegro noch de Domään för dat Land. As Serbien un Montenegro uteneen güngen, hebbt se ne’e Domääns kregen un .yu schall nu utlopen.

Bet nu sünd blot twee Domääns komplett ut dat System nahmen: .zr för Zaire und .cs för de Tschechoslowakei. Mit Zaire weer dat 1997 vörbi, aver eerst 2001 is .zr ut dat System rutnahmen worrn.

## List

## Weblenken

* Websteed vun de IANA (engelsch)
.ir

**.ir** is de Topplevel-Domään (TLD) för dat Land Iran. Dat is ene Lännerdomään (ccTLD). De Domään is 1994 inföhrt worrn. De Domääns ünner de Topplevel-Domään .ir warrt vun dat Institut för Studien to theoreetsche Physik un Mathematik vergeven.

## Weblenken

* Websteed vun Institute for Studies in Theoretical Physics and Mathematics
29. März

De **29. März** is de 88. Dag in’n Gregoriaanschen Klenner. In en Schaltjohr is dat de 89. Dag.

## Wat passeert is
* 1807: Heinrich Wilhelm Olbers deckt den Asteroiden Vesta up.
* 1942: An’n 28. un 29. März warrt Lübeck as eerste düütsche Grootstadt vun allieerte Bombers angrepen.

## Boren
* 1790: John Tyler, US-amerikaansch Präsident († 1862)
* 1882: Erwin Nöbbe, düütsch Maler († 1948)
* 1895: Ernst Jünger, düütsch Schriever († 1998)
* 1926: Stewart Lane Sharpless, US-amerikaansch Astronom († 2013)
* 1927: John Robert Vane, britisch Biochemiker un Nobelpriesdräger († 2004)
* 1931: Alexei Alexandrowitsch Gubarew, sowjeetsch Kosmonaut († 2015)
* 1935: Wolfgang Uhlmann, düütsch Schachspeler († 2020)
* 1937: Bruno Mora, italieensch Footballnatschonalspeler († 1986)
* 1941: Joseph Hooton Taylor Jr., US-amerikaansch Astrophysiker un Nobelpriesdräger
* 1943: John Major, Premierminister vun Grootbritannien
* 1946: Robert James Shiller, US-amerikaansch Wertschapswetenschapler un Nobelpriesdräger
* 1947: Nina Werkman, nedderlandsch-neddersassische Schrieversche
* 1947: Alexander Stepanowitsch Wiktorenko, sowjeetsch-russisch Ruumfohrer († 2023)
* 1948: Joachim Stünker, düütsch Jurist, Politiker un Bundsdagsafordneter
* 1951: Roger Bruce Myerson, US-amerikaansch Wertschapswetenschapler un Nobelpriesdräger
* 1952: Rainer Bonhof, düütsch Footballnatschonalspeler un -trainer
* 1955: Marina Sirtis, britisch-US-amerikaansch Schauspelerin
* 1957: Christopher Lambert, franzöösch-amerikaansch Schauspeler
* 1975: Jan Bos, nedderlannsch Iesflinklöper un Radrennfohrer

## Storven
* 1697: Nicolaus Bruhns, düütsch Komponist, Örgel- un Vigelinspeler (* 1665)
* 1826: Jan Hinrich Voß, Dichter, Schriever un Översetter (* 1751)
* 1842: Ludwig Haach, düütsch Maler, Tekner un Koppersteker (* 1813) 
* 1912: Henry Robertson Bowers, britisch Polarforscher (* 1883)
* 1912: Robert Falcon Scott, britisch Marineoffizier un Polarforscher (* 1868)
* 1912: Edward Adrian Wilson, britisch Polarforscher un Ornitholoog (* 1872)
* 1947: Hendrik van Gent, nedderlandsch Astronom (* 1900)
* 1999: [[Hermann-Josef Kaltenborn, düütschen Politiker vun de SPD (* 1921)
* 2004: Charles Grenzbach, US-amerikaansch Toontechniker (* 1923)
* 2007: Tosiwo Nakayama, eerst Präsident vun Mikronesien (* 1931)
* 2009: Maurice Jarre, franzöösch Komponist un Filmmusiker (* 1924)
* 2017: Alexei Alexejewitsch Abrikossow, russisch Physiker un Nobelpriesdräger (* 1928)
* 2021: Bashkim Fino, albaansch Politiker (* 1962)
23. August

## Wat passeert is
* 1305: In London warrt de Strieder för de schottsche Freeheit, William Wallace, to'n Dood verordeelt un in veer Stücken reten. De veer Stücken weert achterher in alle Delen vun dat Riek stüert vunwegen dat de upsternaatschen Schotten dor bange üm weern schöllt. 
* 1664: Altno warrt en Stadt
* 1939: De Sowjetunion un dat Düütsche Riek maakt een Verdrag, dat se sik bi een Krieg nich angriepen wüllt (Düütsch-Sowjetsch Verdrag över dat Nichangriepen)

## Boren
* 1745: Georg Gröning, Bremer Börgermeester († 1825)
* 1850: Heinrich Gogarten, düütsch Landschapsmaler († 1911)
* 1894: Willard Van der Veer, US-amerikaansch Kameramann († 1963)
* 1909: Heinrich Schröder, düütsch Politiker un Bundsdagsafordneter († 1989)
* 1910: Giuseppe Meazza, italieensch Footballspeler un -trainer († 1979)
* 1924: Robert Merton Solow, US-amerikaansch Ökonom un Nobelpriesäger († 2023)
* 1931: Hamilton Othanel Smith, US-amerikaansch Biochemiker un Nobelpriesdräger († 2025)
* 1933: Robert Floyd Curl, US-amerikaansch Chemiker un Nobelpriesdräger († 2022)
* 1940: Thomas Arthur Steitz, US-amerikaansch Molekularbioloog, Biochemiker un Nobelpriesdräger († 2018)
* 1942: Nancy Richey, US-amerikaansch Tennisspelerin
* 1952: Malcolm Cone, kanaadsch Springrieder
* 1953: Dirk Stahmann, Footballnatschonalspeler för de DDR
* 1954: Henk Nooren, nedderlannsch Springrieder un -trainer
* 1957: Ines Barber, plattdüütsch Schrieverin
* 1959: Peter Oppegard, US-amerikaansch Ieskunstlöper
* 1970: River Phoenix, US-amerikaansch Schauspeler († 1993)
* 1974: Konstantin Novoselov, russch-britisch Physiker un Nobelpriesdräger
* 1990: Tomáš Hasilla, slowaaksch Biathlet

## Storven
* 1176: Rokujō, 79. japaansch Kaiser (* 1164)
* 1732: Felice Boselli, italieensch Maler (* 1650)
* 1947: Theodor Held, düütsch Politiker (* 1859)
* 1959: Magda Bäumken, düütsch Schauspelerin (* 1890)
* 1961: Beals Coleman Wright, US-amerikaansch Tennisspeler (* 1879)
* 1968: Franz Brägelmann, plattdüütsch Schriever (* 1886)
* 1982: Stanford Moore, US-amerikaansch Biochemiker un Nobelpriesdräger (* 1913)
* 2008: Jimmy Cleveland, US-amerikaansch Jazzmusiker (* 1926)
* 2016: Reinhard Selten, düütsch Volkswert, Mathematiker un Nobelpriesdräger (* 1930)
2. Mai

## Wat passeert is
* 1997: John Major gifft Bott as Ministerpräsident vun Grootbritannien. Tony Blair warrt sien Nahfolger
* 2008: De Zyklon Nargis drööpt op de Küst vun Myanmar op, nadem he ok in Sri Lanka al för swore Unweder un Floden sorgt harr. In Myanmar verwööst he dat Irrawaddy-Delta un de Rebeden ümlangs un köst na en Schätzen üm un bi 80.000 Minschen dat Leven. In de Naklapp verseggt de Militärregeeren de internatschonalen Helpsorganisataschonen in’t Land to kamen.

## Boren
* 1729: Katharina de Grote, Zarin vun Russland († 1796)
* 1772: Novalis, düütsch Schriever vun de Fröhromantik un Philosoph († 1801)
* 1806: Charles Gleyre, Swiezer Maler († 1874)
* 1869: Tyrone Power de Öllere, US-amerikaansch Schauspeler († 1931)
* 1898: Johann Christian Evers, düütsch Politiker un Landdagsafordneter († 1964)
* 1906: Aileen Riggin, US-amerikaansch Waterspringerin († 2002)
* 1921: Satyajit Ray, indschen Speelbaas un Schriever († 1992)
* 1925: Roscoe Lee Browne, US-amerikaansch Schauspeler († 2007)
* 1939: Ernesto Càstano, italieensch Footballnatschonalspeler († 2023)
* 1940: Manuel Esquivel, Politiker ut Belize un Premierminister († 2022)
* 1943: Manfred Schnelldorfer, düütsch Ieskunstlöper
* 1970: Matt Gerald, US-amerikaansch Schauspeler
* 1981: Stéphanie Foretz Gacon, franzöösch Tennisspelerin
* 1992: María-Teresa Torró-Flor, spaansch Tennisspelerin
* 2000: Lena Lattwein, düütsch Footballnatschonalspelerin

## Storven
* 1864: Giacomo Meyerbeer, düütsch Komponist un Dirigent (* 1791)
* 1925: Johann Palisa, öösterrieksch Astronom (* 1848)
* 1930: Isidor Gunsberg, engelsch Schachspeler (* 1854)
* 1958: Hinrich Wriede, plattdüütsch Schriever (* 1882)
* 1963: Elisabeth Vietje, düütsch Politikerin un Bundsdagsafordnete (* 1902)
* 1984: Werner Tiet, plattdüütsch Schriever (* 1924)
* 2002: Richard Stücklen, düütsch Politiker un Bundsminister (* 1916)
* 2010: Lynn Redgrave, britisch-amerikaansch Schauspelerin (* 1943)
* 2011: Osama bin Laden, saudi-araabsch Terrorist (* 1957)
* 2024: Sjoukje Dijkstra, nedderlannsch Ieskunstlöperin (* 1942)
.ki

**.ki** is de Topplevel-Domään (TLD) för dat Land Kiribati. Dat is ene Lännerdomään (ccTLD). De Domään is 1995 inföhrt worrn. De Domääns ünner de Topplevel-Domään .ki warrt vun dat Telekommunikatschoonsamt vun Kiribati vergeven. Sponser vun de Domään is dat Ministerium för Kommunikatschoon, Transport un dat Entwickeln vun Tourismus.

## Weblenken

* Websteed vun dat Telekommunikatschoonsamt vun Kiribati
.km

**.km** is de Topplevel-Domään (TLD) för dat Land Komoren. Dat is ene Lännerdomään (ccTLD). De Domään is 1998 inföhrt worrn. De Domääns ünner de Topplevel-Domään .km warrt vun Comores Telecom vergeven, wat ok de Sponser vun de Domään is.

## Weblenken

* Websteed vun Comores Telecom
.kz

**.kz** is de Topplevel-Domään (TLD) för dat Land Kasachstan. Dat is ene Lännerdomään (ccTLD). De Domään is 1994 inföhrt worrn. De Domääns ünner de Topplevel-Domään .kz warrt vun KazNIC vergeven. Sponser vun de Domään is de Verband vun de IT-Ünnernehmen vun Kasachstan.

## Weblenken

* Websteed vun KazNIC
.kw

**.kw** is de Topplevel-Domään (TLD) för dat Land Kuwait. Dat is ene Lännerdomään (ccTLD). De Domään is 1992 inföhrt worrn. De Domääns ünner de Topplevel-Domään .kw warrt vun dat Institut för wetenschoplich Forschung Kuwait vergeven. Sponser vun de Domään is dat Kommunikatschoonsministerium vun Kuwait.

## Weblenken

* Websteed vun Kuwait Institute for Scientific Research
2. März

De **2. März** is de 61. Dag in’n Gregoriaanschen Klenner. In en Schaltjohr is dat de 62. Dag.

## Wat passeert is
### Religion
* 1939: De Kardinal Eugenio Pacelli warrt to’n ne’en Paapst wählt un nöömt sik süms Pius XII.

## Boren
* 1316: Robert II., König vun Schottland († 1390)
* 1459: Hadrian VI., Paapst († 1523)
* 1874: Carl Schlechter, öösterrieksch Schachmeester († 1918)
* 1875: Hinrich Zahrenhusen, düütsch Naamforscher († 1940)
* 1876: Eugenio Pacelli, later henn Paapst Pius XII. († 1958)
* 1878: Emil Duborg, plattdüütsch Schriever († 1972)
* 1904: Peter Seidensticker, düütsch Maler, Grafiker un plattdüütsch Schriever († 1977)
* 1910: Kurt Frost, hooch- un plattdüütsch Schauspeler un Schriever
* 1928: Guido Monzino, italieensch Bargstieger un Forscher († 1988)
* 1931: Michail Sergejewitsch Gorbatschow, sowjeetsch-russisch Politiker und Freedensnobelpriesdräger († 2022)
* 1934: Joseph Groussard, franzöösch Radrennfohrer
* 1938: Sönke Sönksen, düütsch Springrieder († 2024)
* 1949: Gates McFadden, US-amerikaansch Schauspelerin
* 1957: Heinrich Schafmeister, düütsch Schauspeler un Singer
* 1958: Kevin Curren, süüdafrikaansch-US-amerikaansch Tennisspeler
* 1960: Michail Wladislawowitsch Tjurin, russisch Kosmonaut
* 1973: Max van Heeswijk, nedderlannsch Radrennfohrer
* 1984: Helge Fuhst, düütsch Journalist, Moderator un Medienmanager

## Storven
* 1835: Franz II., letzt Kaiser vun dat Hillig Röömsch Riek (* 1768)
* 1838: Ludwig Abeille, düütsch Komponist (* 1761)
* 1840: Heinrich Wilhelm Olbers, düütsch Astronom (* 1758)
* 1882: Louis Kufferath, düütsch Komponist (* 1811)
* 1895: Berthe Morisot, franzöössch Malerin vun den Impressionismus (* 1841)
* 1952: Bernhard Lohmüller, düütsch Politiker un Bundsdagsafordneter (* 1891)
* 1964: Joe Rushton, US-amerikaansch Jazzmusiker (* 1907)
* 1973: Spanky DeBrest, US-amerikaansch Jazzmusiker (* 1937)
* 1980: Pierre Capdeville, franzöösch Entomoloog un Lepidopteroloog (* 1908)
* 2007: Randolf Kronberg, düütsch Schauspeler un Synchroonsnacker (* 1942)
* 2009: João Bernardo Vieira, Präsident vun Guinea-Bissau (* 1939)
* 2009: Ernst Benda, düütsch Politiker, Bundsminister un Präsident vun’t Bundsverfatengericht (* 1925)
* 2010: Paul Drayton, US-amerikaansch Lichtathlet (* 1939)
* 2015: Dieter Muscheid, düütsch Politiker un Landdagsafordneter vun Rhienland-Palz (* 1943)
* 2021: Chris Barber, britisch Jazzmusiker (* 1930)
* 2023: Wayne Shorter, US-amerikaansch Jazzmusiker un -komponist (* 1933)
* 2026: Günther Bredehorn, düütsch Politiker un Bundsdagsafordneter (* 1935)
.ls

**.ls** is de Topplevel-Domään (TLD) för dat Land Lesotho. Dat is ene Lännerdomään (ccTLD). De Domään is 1993 inföhrt worrn. De Domääns ünner de Topplevel-Domään .ls warrt vun Leo (PTY) LTD vergeven. Sponser vun de Domään is Natschonale Universität vun Lesotho.

## Weblenken

* Websteed vun Leo (PTY) LTD