open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Brahe

**Brahe** betekent

* Brahe, däänsche un sweedsche Eddelfamilie,
* Brahe, düütschen Naam von’n Stroom Brda in Polen, de in de Wießel münnt,
* Brahe (55 Cancri c), en Exoplanet,
* *[[Per Brahe (Schipp, 1908)|Per Brahe]]*, däänsch-finnsch Dampschipp.

**Brahe** is de Familiennaam von

* Ebba Brahe (1596–1674), sweedsche Hoffdaam un Geschäftsfro,
* Joakim Brahe († 1520), sweedschen Eddelmann un Rieksraad,
* Magnus Fredrik Brahe (1756–1826), sweedschen Graaf,
* Margareta Brahe (1603–1669), sweedsche Gräfin, Prinzessin von Hessen-Homburg,
,
* Sophie Brahe (1559–1643), däänsche Astronomin,
.
Dunthorne

**Dunthorne** is de Familiennaam von

* Richard Dunthorne (1711–1775), brietschen Astronoom.

**Dunthorne** betekent ok

* Dunthorne, en Maandkrater.
Per Brahe

**Per Brahe** is de Naam von

* Per Brahe de Öllere (1520–1590), sweedschen Graaf un Rieksraad,
* Per Brahe de Jüngere (1602–1680), sweedschen Graaf un Rieksdrost.

**Per Brahe** betekent ok

* (1680) Per Brahe, en Asteroid,
* Per Brahe, en Dampschipp.
Chacornac

**Chacornac** is de Familiennaam von

* Jean Chacornac (1823–1873), franzööschen Astronoom.

**Chacornac** betekent ok

* Chacornac, en Maandkrater,
* Rimae Chacornac, System von Maandrillen in’n Krater Chacornac,
* (1622) Chacornac, en Asteroid.
Ginzel

**Ginzel** is de Familiennaam von

* Arndt Ginzel (* 1972), düütschen Journalist,
* Friedrich Karl Ginzel (1850–1926), öösterriekschen Astronoom,
* Günther Bernd Ginzel (* 1946), düütschen Journalist,
* Gustav Ginzel (1932–2008), düütsch-tschechschen Bargstieger,
* Hans-Henning Ginzel (* 1988), düütschen Kumponist un Cellospeler,
* Hubert Ginzel (1874–1950), öösterriekschen Kartograaf,
* Ingeborg Ginzel (1904–1966), düütsche Mathematikerin,
* Jakob Ginzel (1792–1862), böhmschen Maler,
* Joseph Augustin Ginzel (1804–1876), öösterriekschen Theoloog,
* Reiner Ginzel, düütschen Cellospeler,
* Willi Ginzel (* 1923), düütschen Footballspeler,
* Wolfgang Ginzel (1933–2004), düütsch-tschechschen Bargstieger un Fotograaf.

Kiek ok bi: Günzel.
Tarmstermoor

**Tarmstermoor** () is en lütten Oort in de Gemeen Grasbarg in’n Landkreis Oosterholt, Neddersassen.

## Geografie

De Oort liggt an’n Oostrand von dat Düvelsmoor. Dat Water ut dat Rebeed flütt över Gravens na de Wörp hen af. De Geestkant liggt en beten mehr as twee Kilometer in’n Oosten.

De Naveröörd sünd dat Oostenn von Nee Sankt Jürgen in’n Noorden, Hepst in’n Noordoosten, Tarmst in’n Oosten, Wilst in’n Oosten, Wilstermoor in’n Süden, Wörpdörp un Seehusen in’n Süüdwesten un Tüschendorp in’n Westen.

## Historie

Tarmstermoor is as Moorkolonie von Tarmst ut grünnt worrn.

### Verwaltungsgeschicht

De Oort hett jümmer bi Tarmst mit bihöört. Eerst 1983 is de Oort in de Gemeen Grasbarg wesselt. Dorbi is de Oort von’n Landkreis Rodenborg in’n Landkreis Oosterholt wesselt un binnen de Gemeen Grasbarg Deel von Tüschendorp worrn. 

### Religion

Tarmstermoor is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Martin-Luther-Kark in Tarmst.

För de Kathoolschen is de Goden-Hirt-Kark in Leendaal tostännig, de siet 1. September 2012 to de Karkengemeen von de Hillige-Familie-Kark in Oosterholt-Scharmbeek höört. De Goden-Hirt-Kark is 1961 boot worrn.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

Nich wied af von Tarmstermoor löppt de Kreisstraat 36 langs, de in’n Noorden bi Adelsdorp an de K&nbsp;29 geiht un in’n Süüdwesten över Seehusen na Grasbarg. En Stück in’n Süden föhrt ok de Landsstraat 133 an Tarmstermoor vörbi. De L&nbsp;133 geiht in’n Noordoosten över Tarmst un Karktimk na Zeven un in’n Süüdwesten över Grasbarg na Leendaal.

De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremen–Wasra). De Opfohrt 19 Horn-Leh liggt so 21 Kilometer in’n Süüdwesten von Tarmstermoor an de *[[Leendaler Heerstraat]]*.

De nächste Bahnhoff is so bi 19 Kilometer wied weg in’n Süden de Bahnhoff Sao’ern an de Bahnlien Hamborg–Bremen. De Bahnhoff Oosterholt-Scharmbeek an de Bahnlien Bremen–Bremerhoben liggt 21 Kilometer in’n Westen. Von 1917 bet 1964 hett dat ok Personenverkehr op de Bahnlien Wilst–Töst geven. De Bahnhoff Tarmst weer söss Kilometer in’n Oosten. Noch dichter bi weer de Bahnhoff Tüschendorp von de Kleenbahn Bremen–Tarmst, de von 1900 bet 1956 bedreven worrn is. De leeg twee Kilometer in’n Süden.

### Scholen

De Kinner ut Tarmstermoor gaht na de Grundschool Grasbarg.
Friedrich-Wilhelm Raasch

**Friedrich-Wilhelm Raasch** (* 12. Oktober 1938 in Hilmssen; † 10. Februar 1997 in Leendaal) weer en düütschen Politiker von de CDU.

Raasch is 1938 in Hilmssen boren. Na dat Abitur 1959 in Bremen hett he in Neddersassen en Lehr as Rechtspleger maakt, de he 1962 afslaten hett. He hett denn von 1962 bet 1978 in Leendaal, Oosterholt-Scharmbeek un Veern as Rechtspleger arbeidt. As Maat von’n Neddersassischen Landsrundfunkutschuss is he 1990 to’n Geschäftsföhrer von’n Utschuss opstegen un hett düssen Posten bet 1994 hatt. Von 1994 bet 1995 weer he Direkter von de Neddersassische Landsmedienanstalt.

Raasch is 1968 in de CDU rin. He weer Maat von’n Kreditutschuss bi de Kreisspoorkass Oosterholt un Maat von’n Verwaltungsraad. In de Gemeen Leendaal is he 1968 in’n Gemeenraad wählt worrn un hett 1974 dat Amt as Börgermeester övernahmen. Tosätzlich weer he von 1972 af an ok Maat von’n Kreisdag in’n Landkreis Oosterholt un Maat von’n Kreisutschuss. Von’n 21. Juni 1978 bet 18. Januar 1990 weer he Maat von’n Neddersassischen Landdag (9. bet 11. Wahlperiood). Bi de Wahl 1978 is he in’n Wahlkreis Achem-Veern direkt wählt worrn un bi de Wahlen 1982 un 1986 in’n Wahlkreis Achem. Von’n 10. Juli 1986 bet 18. Januar 1990 weer he ok Vörsitter von’n Wahlprüfungsutschuss. In Leendaal hett de *Friedrich-Wilhelm-Raasch-Straat* na em ehren Naam kregen.

## Literatur

* Barbara Simon: *Abgeordnete in Niedersachsen 1946–1994. Biographisches Handbuch.* 1996, Sied 297
Raasch

**Raasch** is de Familiennaam von

* Albert Raasch (* 1930), düütschen Linguist,
* Emanuel Raasch (* 1955), düütschen Radrennfohrer un -trainer,
* Friedrich-Wilhelm Raasch (1938–1997), düütschen Politiker,
* Gilbert Oscar Raasch (1903–1999), US-amerikaanschen Paläontoloog,
* Heinz Raasch (1886–na 1944), düütschen Maler,
* Holger Raasch (* 20. Johrhunnert), düütschen Diplomaat,
* Manfred Raasch (1931–1965), düütschen Schauspeler un Sänger,
* Martin Raasch (1938–2008), düütschen Politiker,
* Nicola Raasch (* 1970), düütsche Schauspelerin,
* Rolf Raasch (* 1953), düütschen Soziaalwetenschopper, Publizist un Verleger,
* Rudolf Raasch (1925–2008), düütschen Pädagoog un Geschichtsdidaktiker.

**Raasch** betekent

* Raasch, en Geföhlstostand,
* Raasch, von 1939 bet 1945 düütschen Naam von de Gemeen Vráž u Berouna in Tschechien.

Kiek ok bi: Rasch.
Naber

**Naber** betekent

* Naver, een, de in direkte Neegd leevt.

**Naber** is de Familiennaam von

* Aaron Naber (* 1982), US-amerikaanschen Mathematiker,
* Bernhard Naber (1934–2018), öösterriekschen Abt,
* Carl Friedrich August Naber (1796–1861), nedderlandschen Örgelboer,
* Claudio Naber (* 1979), düütschen Rapper,
* Conrad Naber (1922–2018), düütschen Ünnernehmer,
* Gijs Naber (* 1980), nedderlandschen Schauspeler,
* Hanna Naber (* 1971), düütsche Politikerin,
* Hermann Naber (1933–2012), düütschen Speelbaas,
* Jean Charles Naber (1858–1950), nedderlandschen Rechtswetenschopper,
* Johanna Wilhelmina Antoinette Naber (1859–1941), nedderlandsche Feministin,
* Johannes Naber (* 1971), düütschen Speelbaas, Dreihbookschriever un Kameramann,
* John Naber (* 1956), US-amerikaanschen Swemmer,
* Omar Naber (* 1981), sloweenschen Sänger,
* Sabina Naber (* 1965), öösterrieksche Schauspelerin un Schrieversche,
* Samuel Adrianus Naber (1828–1913), nedderlandschen Philoloog.

Kiek ok bi: Nabers.
Nabers

**Nabers** betekent

* Nabers, Lüüd, de in direkte Neegd leevt.

**Nabers** is de Familiennaam von

* Benjamin D. Nabers (1812–1878), US-amerikaanschen Politiker,
* Dirk Nabers (* 1968), düütschen Sozioloog.

Kiek ok bi: Naber.
Nachbar

**Nachbar** is de Familiennaam von

* Arian Nachbar (* 1977), düütschen Shorttracker,
* Boštjan Nachbar (* 1980), sloweenschen Basketballspeler,
* Herbert Nachbar (1930–1980), düütschen Schriever,
* Otis Nachbar (* 1954), düütschen Footballspeler.
Flaugergues

**Flaugergues** is de Familiennaam von

* Honoré Flaugergues (1755–1830), franzööschen Astronoom,
* Pauline de Flaugergues (1799–1878), franzöösche Dichterin,
* Pierre-François Flaugergues (1767–1836), franzööschen Politiker.

**Flaugergues** betekent ok

* Château de Flaugergues, Slott in Frankriek,
* Flaugerges, en Marskrater.
Winters

**Winters** betekent

* Winters, Oort in Kalifornien, USA,
* Winters, Oort in Texas, USA.

**Winters** is de Familiennaam von

* Albert Berg-Winters (* 1943), düütschen Politiker,
* Amy Palmiero-Winters (* 1972), US-amerikaansche Löperin un Triathletin,
* Anne Winters (* 1994), US-amerikaansche Schauspelerin,
* Ben H. Winters (* 1976), US-amerikaanschen Schriever,
* David Winters (1939–2019), brietsch-US-amerikaanschen Speelbaas, Filmproduzent, Dreihbookschriever, Choreograaf, Schauspeler un Danzer,
* David Albert Winters († 2014), US-amerikaanschen Gitarrspeler un Sänger,
* Dean Winters (* 1964), US-amerikaanschen Schauspeler,
* Frank Winters (* 1939), US-amerikaanschen Swemmer,
* Hinrich Winters (1898–1978), düütschen Politiker,
* Johann Christoph Winters (1772–1862), düütschen Theatergrünner,
* Jonathan Winters (1925–2013), US-amerikaanschen Komiker,
* Karl-Peter Winters (* 1944), düütschen Jurist,
* Keelin Winters (* 1988), US-amerikaansche Footballspelerin,
* L. Alan Winters (* 1950), brietschen Weertschopswetenschopper,
* Lawrence Winters (1915–1965), US-amerikaanschen Opernsänger,
* Leo Winters (1922–2005), US-amerikaanschen Politiker,
* Luke Winters (* 1997), US-amerikaanschen Skirennlöper,
* Michael Winters (* 20. Johrhunnert), US-amerikaanschen Schauspeler,
* Michelle Winters (* 1972), kanaadsche Schrieversche un Översetterin,
* Mike Winters († 2013), brietschen Comedian un Schauspeler,
* Patrick Winters (1908–1994), Bischop von Broome,
* Peter Jochen Winters (* 1934), düütschen Journalist un Schriever,
* Pinky Winters (* 1930), US-amerikaansche Sängerin,
* Ralph E. Winters (1909–2004), kanaadschen Filmeditor,
* Richard Winters (1918–2011), US-amerikaanschen Major,
* Robbie Winters (* 1974), schottschen Footballspeler,
* Robert Winters (1910–1969), kanaadschen Politiker,
* Roland Winters (1904–1989), US-amerikaanschen Schauspeler,
* Ruby Winters (1942–2016), US-amerikaansche Sängerin,
* Scott William Winters (* 1965), US-amerikaanschen Schauspeler,
* Shelley Winters (1920–2006), US-amerikaansche Schauspelerin,
* Smiley Winters (1929–1994), US-amerikaanschen Musiker un Kumponist,
* Stephan Hugo Winters (* 1963), düütschen Politiker,
* Terry Winters (* 1949), US-amerikaanschen Maler,
* Time Winters (* 1956), US-amerikaanschen Schauspeler,
* Tiny Winters (1909–1996), brietschen Musiker,
* Tom Winters (* 20. Johrhunnert), US-amerikaanschen Autorennfohrer,
* Uli Winters (* 1965), düütschen Schriever un Künstler,
* Yvor Winters (1900–1968), US-amerikaanschen Dichter un Literaturkritiker.

Kiek ok bi: Winter.
Tebbutt

**Tebbutt** is de Familiennaam von

* John Tebbutt (1834–1916), austraalschen Astronoom,
* Michael Tebbutt (* 1970), austraalschen Tennisspeler.

**Tebbutt** betekent

* Tebbutt, en Maandkrater,
* (11212) Tebbutt, en Asteroid.
Übelacker

**Übelacker** is de Familiennaam von

* Erich Übelacker (1899–1977), Autokunstruktör,
* Erich Übelacker (* 1936), öösterriekschen Astronoom un Schriever,
* Horst Rudolf Übelacker (* 1936), düütsch-öösterriekschen Publizist,
* Johann Georg Übelacker (1742–na 1800), düütschen Benediktiner,
* Matthias Übelacker, düütschen Schoolmeester un Schriever.
Lüninghusen

**Lüninghusen** () is en Dörp in de Gemeen Leendaal in’n Landkreis Oosterholt, Neddersassen.

## Geografie

De Oort liggt in dat Düvelsmoor in’n Süden von’n Weyerbarg. Dat Water ut dat Rebeed flütt över de Semkenfohrt na de Hamm hen af.

De Naveröörd sünd Westerweed un Mooringen in’n Noorden, Nee Mooringen un Moorenn in’n Oosten, Worphusen in’n Süüdoosten, Trupermoor un Lüttmoor in’n Süden, Frankenborg un Lüningsee in’n Süüdwesten un Worpheim in’n Westen.

## Historie

Lüninghusen is 1764 as findörpsche Moorkolonie in dat Düvelsmoor anleggt worrn.

In’n Eersten Weltkrieg sünd teihn Soldaten ut Lüninghusen fullen oder vermisst un in’n Tweten Weltkrieg ok teihn.

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied hett de Oort toeerst 1810 bet 1811 binnen dat Königriek Westfalen to de Mairie Worpheim in’n Kanton Leendaal höört un denn von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon un dor to de Mairie St. Jürgen in’n Kanton Leendaal.

De Oort hett vör 1885 to de Vaagdie St. Jürgen von dat Amt Leendaal tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Oosterholt, de 1932 mit’n Kreis Blomendal to’n ne’en grötteren Kreis Oosterholt tohoopgahn is.

De Oort weer fröher en egenstännige Gemeen. De Gemeen is an’n 1. April 1929 mit Lüningsee un Westerweed to een Gemeen tohoopleggt worrn, de den Naam Gemeen Westerweed dragen hett. Düsse Gemeen hett bet to’n 1. April 1937 bestahn, as de Gemeen Westerweed Deel von de Gemeen Worphusen worrn is. Mit de Gemeenreform in Neddersassen an’n 1. März 1974 is ok düsse Gemeen denn oplööst worrn un an de Gemeen Leendaal kamen.

### Inwahnertall

### Religion

Lüninghusen is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Zion-Kark in Worpsweed.

För de Kathoolschen is de Goden-Hirt-Kark in Leendaal tostännig, de siet 1. September 2012 to de Karkengemeen von de Hillige-Familie-Kark in Oosterholt-Scharmbeek höört. De Goden-Hirt-Kark is 1961 boot worrn.

## Kultur

En Denkmaal för de Fullenen ut’n Eersten Weltkrieg steiht in Worphusen. Tosätzlich hängt in de Zion-Kark in Worpsweed Gedenktafeln för de Fullenen ut de beiden Weltkrieg’.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

De Dörpstraat von Lüninghusen löppt in’n Süüdwesten över Lüningsee na Frankenborg an de Kreisstraat 8 un in’n Noordoosten an de Landsstraat 153. De K&nbsp;8  föhrt in’n Westen över Wührn, Millbüern, Veerhusen un Nedderenn na Hu’e un in’n Oosten bi Trupermoor na de Landsstraat 133. De L&nbsp;153 löppt in’n Noorden över Worpsweed na Huttenbusch un von dor wieder na Oosterholt-Scharmbeek un in’n Süden na Leendaal.

De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremen–Wasra). De Opfohrt 19 Horn-Leh liggt so 16 Kilometer in’n Süüdwesten von Lüninghusen an de *[[Leendaler Heerstraat]]*.

De nächste Bahnhoff is so bi 13 Kilometer wied weg in’n Noordwesten de Bahnhoff Oosterholt-Scharmbeek an de Bahnlien Bremen–Bremerhoben. Von 1911 bet 1978 hett dat ok Personenverkehr op de Bahnlien Stood–Oosterholt-Scharmbeek geven. De Bahnhööv Weyermoor un Weyerdelen-Umbeek weren fiev Kilometer in’n Noorden.

## Footnoten
Schaumasse

**Schaumasse** is de Familiennaam von

* Alexandre Schaumasse (1882–1958), franzööschen Astronoom.

**Schaumasse** betekent ok

* 24P/Schaumasse, en Komet,
* (1797) Schaumasse, en Asteroid.
Väisälä

**Väisälä** is de Familiennaam von

* Kalle Väisälä (1893–1968), finnschen Mathematiker,
* Vilho Väisälä (1889–1969), finnschen Meteoroloog,
* Yrjö Väisälä (1891–1971), finnschen Astronoom un Physiker.

**Väisälä** betekent ok

* Väisälä, en Maandkrater,
* (1573) Väisälä, en Asteroid.

Kiek ok bi: Vaisala.
Verrier

**Verrier** oder **Le Verrier** is de Familiennaam von

* Guy Verrier (1928–2019), franzööschen Autorennfohrer,
* Jean Alix Verrier (1931–2024), haitiaanschen Geistlichen,
* Max Le Verrier (1891–1973), franzööschen Bildhauer,
* Urbain Le Verrier (1811–1877), franzööschen Mathematiker un Astronoom.

**Le Verrier** betekent ok

* Le Verrier, en Maandkrater,
* Le Verrier, en Marskrater,
* Le Verrier, franzöösch U-Boot.
Giacconi

**Giacconi** is de Familiennaam von

* Bruno Giacconi (1889–1957), italieenschen Politiker,
* Riccardo Giacconi (1932–2018), italieenschen Astrophysiker.

**Giacconi** betekent ok

* (3371) Giacconi, en Asteroid.
Kowal

**Kowal** betekent

* Kowal, Stadt in Polen,
* Landgemeen Kowal, Landgemeen in Polen.

**Kowal** is de Familiennaam von

* Charles Thomas Kowal (1940–2011), US-amerikaanschen Astronoom,
* Chester A. Kowal (1904–1966), US-amerikaanschen Politiker un Sportler,
* Erich Kowal (* 1931), düütschen Politiker,
* Frédéric Kowal (* 1970), franzööschen Roderer,
* Iwan Iwanowitsch Kowal-Samborski (1893–1962), russ’sch-ukrainschen Schauspeler,
* Jan Kowal (* 1967), poolschen Skispringer,
* Kristy Kowal (* 1978), US-amerikaansche Swemmerin,
* Marian Victorowitsch Kowal (1907–1971), russ’schen Kumponist,
* Mary Robinette Kowal (* 1969), US-amerikaansche Schrieversche un Poppenspelerin,
* Maxym Kowal (* 1992), ukrainschen Footballspeler,
* Mychajlo Kowal (* 1956), ukrainschen Offzeer un Politiker,
* Paweł Kowal (* 1975), poolschen Politiker,
* Stefanie Kowal († 2011), US-amerikaansche Produzentin,
* Wital Kowal (* 1980), wittruss’schen Ieshockeyspeler,
* Witalina Kowal (* 1990), ukrainsche Aktivistin,
* Wlada Alexandrowna Kowal (* 2001), russ’sche Tennisspelerin,
* Yoann Kowal (* 1987), franzööschen Löper.

Kiek ok bi: Koval.
Coggia

**Coggia** is de Familiennaam von

* Jérôme Eugène Coggia (1849–1919), franzööschen Astronoom.

**Coggia** betekent ok

* Coggia, Gemeen op Korsika, Frankriek,
* Coggia, en Komet.
Vleuten

**Vleuten** betekent

* Vleuten, Oort in’n Stadtdeel Vleuten-De Meern von de Gemeen Utrecht in de Provinz Utrecht, Nedderlannen.

**Vleuten** is de Familiennaam von

* Annemiek van Vleuten (* 1982), nedderlandsche Radrennfohrerin,
* Carl Ferdinand van Vleuten (1874–1945), düütschen Mediziner un Schriever,
* Maikel van der Vleuten (* 1988), nedderlandschen Springrieder.
Trupe

**Trupe** is de hoochdüütsche Naam von

* Truup, Oort in de Gemeen Leendaal in’n Landkreis Oosterholt, Neddersassen.

**Trupe** is de Familiennaam von

* Hinrich von der Trupe (14./15. Johrhunnert), Raadsherr in Bremen.

Kiek ok bi: Truppe.
Kjell Hovda

**Kjell Hovda** (* 27. Oktober 1945 in Veggli) is en ehmalger norweegsch Biathlet.

Kjell Hovda is as Aktiver för *Rødberggrunnen IF*, *Fiskum Skytterlag* un *Ingeniørvåpenets skole- og øvingsavdeling* antreeden. Kåre Hovda weer sien öllere Bröer. 

Sien eersten internatschonalen Insatz harr he bi de Biathlon-Weltmeesterschapen 1969 in Zakopane, wo he in dat Eenzellrennen up Platz 19 keem. Dat düer bit 1973, dat he weer bi en Weltmeesterschap antreeden kunn. In Lake Placid reck he an de Siet vun Tor Svendsberget, Esten Gjelten un Ragnar Tveiten as Slusslöper mit de Staffel den tweeten Platz achter de to de Tiet övermächtigen Sowjetunion. In dat Eenzel reck he as Negnt en wiedere eenstellige Platzeeren. Een Johr later wunn he in Minsk as Startlöper mit sien Bröer, Terje Hanssen un Tor Svendsberget de Bronzemedaille in Staffelrennen un wurr todem 31. van den Sprint un Achter van dat Eenzel. 1975 verpass de norweegsch Staffel mit Hovda, Björn Sirijord, Sigleif Johansen un Tor Svendsberget in Antholz as Fievte en wiedere Medaille. Ok in de Eenzelrennen reck dat för Hovda nich för vördere Platzeeren: in‘ Sprint belegg he den 38., in‘ Eenzel den 27. Platz. Hööchtpunkt un internatschonaler Afsluss van sien Loopbahn wurrn de Olympisch Winterspelen 1976 in Innsbruck. Hovda keem in‘ Eenzel up Platz 18 un verpass an de Siet van Terje Hanssen, Svein Engen un Tor Svendsberget as Startlöper vun de Staffel en olympisch Medaille un keemen up Platz 5. 

Natschonal weer Hovda dorgegen düchtig spoodriek. Mit teihn Titeln un 16 Medaillen sowohl in Eenzelrennen as ok mit de Staffel is he en van de spoodrieksten Deelnehmer an norweegsch Meesterschapen. 

Nah sien aktiven Karriere weer Hovda vun 1976 bit 1980 Trainer van dat norweegsch Natschonalteam un later Kommentator för den Norweegsch Rieksrundfunk.

## Weblenken
* Resultate bi the-sports.org
Choorverband Neddersassen-Bremen

De **Choorverband Neddersassen-Bremen** (CVNB) is en Verband von Chöör in Neddersassen un Bremen. Dat is een von 26 Landsverbänn, ut de sik de Düütsche Choorverband tohoopsett.

In’n Verband mit Seet in Bremen sünd üm un bi 900 Chöör. 35.000 Sängers singt aktiv. Dor kaamt 32.400 fördernde Maten to. De Chöör sünd regional in 27 Kreischoorverbänn tohoopslaten.

De *Choorjugend in’n Choorverband Neddersassen-Bremen* was binnen de Düütsche Choorjugend en egenstännig Jugendverband.

De Naververbänn sünd de Sängerbund Sleswig-Holsteen, de Choorverband Hamborg, de Choorverband Mekelborg-Vörpommern, de Landschoorverband Sassen-Anholt, de Neddersassische Choorverband un de Choorverband Noordrhien-Westfalen.

De Rebeden von’n Choorverband Neddersassen-Bremen un den Neddersassischen Choorverband överlappt deelwies.

## Geschicht

De Choorverband Neddersassen-Bremen is ut de *Vereenigten Noorddüütschen Ledertafeln* vörgahn, de sik al 1831 in Neenborg billt hebbt. An’n 16. Juli 1831 hebbt in’t Eiler Holt bi Marklohe Sängers von de Bremer Ledertafel, de Ole Hannöversche un de Neenbörger Ledertafel den Bund von de *Vereenigten Noorddüütschen Ledertafeln* grünnt.

Op Andrag von Senater Carl Schütte is in’t Eiler Holt en Gedenksteen opstellt worrn, de bi’n Sängerdag 1891 toeerst wiest worrn is.

## Präsidenten

* 1990–2000 Wolfgang Fascher (Visselhövede)
* 2000–2012 Hans-Jürgen Ollech (Wesendörp)
* 2012–2016 Carl-Mathias Wilke (Garrel)
* 2016–2020 Ferdinand Emmrich (Jaderbarg)
* 2020–2022 Cornelia Recht (Stade)
* siet 2022 Jason Johnson (Lehrte)

## Literatur

* F. Thomas Gatter: *Die Chorbewegung in Norddeutschland 1831 bis 2006 – Von den Vereinigten Norddeutschen Liedertafeln bis zum Chorverband Niedersachsen-Bremen.* Eres-Verlag, Leendaal 2007, ISBN 978-3-87204-439-6
* Wilhelm Siebert: *Festschrift der Nienburger Liedertafel aus Anlaß ihres 100jährigen Bestehens. 1831–1931.* Hoffmann, Neenborg 1931

## Weblenken

* Websteed von’n Choorverband (hoochdüütsch)

## Footnoten
Hovda

**Hovda** is de Familiennaam von

* Kåre Hovda (1944–1999), noorweegschen Biathlet,
* Kjell Hovda (* 1945), noorweegschen Biathlet.
Hermannsburg

**Hermannsburg** betekent

* Hermannsburg, Oort in dat Northern Territory, Australien,
* Hermannsburg, Oort in de Gemeen uMvoti in de Provinz KwaZulu-Natal, Süüdafrika,
* Hermannsburg, fröhere Borg in’t Erzgebirge,
* Hermannsborg, Borg in Narva in Eestland.

Dat is ok de hoochdüütsche Naam von

* Harmsborg, Oort in de Gemeen Süüdheid in’n Landkreis Celle, Neddersassen.

Kiek ok bi: Harmsbörger Mission.
Schroeders

**Schroeders** betekent

* Schroeders, Oort in de Gemeen uMshwathi in de Provinz KwaZulu-Natal, Süüdafrika.

**Schroeders** is de Familiennaam von

* Willy Schroeders (1932–2017), belgischen Radrennfohrer.

Kiek ok bi: Schroeder, Schröders, Die Schröders, Schroders.
Lilienthal (Süüdafrika)

**Lilienthal** is en lütten Oort in de Gemeen uMshwathi in de Provinz KwaZulu-Natal, Süüdafrika.

De nächsten Öörd von Lilienthal ut sünd Noodsberg, Dalton un Cool Air in’n Süüdwesten. Pietermaritzburg liggt üm un bi 50 Kilometer wied weg in’n Süüdwesten.

## Historie

Dat Rebeed von Lilienthal is in dat 19. Johrhunnert von Düütsche ut dat Königriek Hannover besiedelt worrn. De Siedlers hebbt keen Dörper grünnt, dat weren allens enkelte Farmen, de wied uteneen legen.

De Farmen hebbt keen Eenheit billt un hebbt to dree verscheden Karkengemenen tohöört, de aver all wieder weg weren. Dorüm hebbt sik de düütschen Farmers von acht Farmen tohoopdaan un sik 1898 to en ne’e Karkengemeen tohoopslaten. Düsse evangeelsch-luthersche Karkengemeen hett den Naam St. Johannes Lilienthal (op engelsch *St. John*) kregen. De Kark höört to de Fre’e Evangeelsch-Luthersche Synood in Süüdafrika.

Worüm de Oort den Naam *Lilienthal* kregen hett, dor gifft dat en Geschicht to: de Timmermann Schütte wull, dat de Karkengemeen na siene Heimaatstadt den Naam *[[Bremen]]* kriggt. De Farmer Rosenbrock wull de Karkengemeen aver na sien Heimaatoort Tarmst den Naam *Tarmstedt* geven. As Kumpromiss hebbt se de Karkengemeen denn na’n Oort Leendaal nöömt, de op halven Weg twüschen Tarmst un Bremen liggt.

1926 is en ne’e Kark boot worrn, de an’n 27. Juli 1927 inwieht warrn kunn. Den Halvdeel von de Bokösten hett de Gustav-Adolf-Vereen övernahmen, den Rest de Farmers sülvs. De Farmers müssen all 2000 Rand afbetahlen. De ole Kark is denn as School bruukt worrn. Na Pastoor Deppe harr de Karkengemeen 1936 en Ümfang von 40 Familien.

## Footnoten
Mooringen

**Mooringen** () is en Dörp in de Gemeen Leendaal in’n Landkreis Oosterholt, Neddersassen.

## Geografie

De Oort liggt in dat Düvelsmoor in’n Süüdoosten von’n Weyerbarg. Dat Water ut dat Rebeed flütt na de Semkenfohrt hen af.

De Naveröörd sünd Oostendörp un Bargdörp mit Nee-Bargdörp in’n Noorden, Adelsdorp un Ottersteen in’n Noordoosten, Seehusen in’n Oosten, Nee Mooringen in’n Süden, Lüninghusen in’n Süüdwesten un Westerweed in’n Westen.

## Historie

Mooringen is 1778 as findörpsche Moorkolonie in dat Düvelsmoor grünnt worrn.

In’n Eersten Weltkrieg sünd teihn Soldaten ut Mooringen fullen oder vermisst.

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied hett de Oort toeerst 1810 bet 1811 binnen dat Königriek Westfalen to de Mairie Worpheim in’n Kanton Leendaal höört un denn von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon un dor to de Mairie Sankt Jürgen in’n Kanton Leendaal.

De Oort hett vör 1885 to de Vaagdie St. Jürgen von dat Amt Leendaal tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Oosterholt, de 1932 mit’n Kreis Blomendal to’n ne’en grötteren Kreis Oosterholt tohoopgahn is.

De Oort weer fröher en egenstännige Gemeen, de an’n 1. April 1929 noch de Gemeen Nee Mooringen tokregen hett. De Gemeen harr denn aver blots bet to’n 1. April 1937 Bestand, as Mooringen Deel von de Gemeen Worphusen worrn is. De Gemeen Worphusen is an’n 1. März 1974 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Worpsweed worrn.

### Inwahnertall

### Religion

Mooringen is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Zion-Kark in Worpsweed. In de eerste Tied is de Oort to dat Kaspel von de Findörp-Kark in Grasbarg slahn ween, aver de Oort kunn noch in dat 18. Johrhunnert dörsetten, dat se in de Karkengemeen Worpsweed wesselt sünd.

För de Kathoolschen is de Goden-Hirt-Kark in Leendaal tostännig, de siet 1. September 2012 to de Karkengemeen von de Hillige-Familie-Kark in Oosterholt-Scharmbeek höört. De Goden-Hirt-Kark is 1961 boot worrn.

## Kultur

En Denkmaal för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’ steiht in Worphusen.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr

De Dörpstraat von Mooringen föhrt in’n Noordoosten na de Kreisstraat 10 twüschen Worpsweed un Grasbarg un in’n Süüdwesten na de Landsstraat 153. De L&nbsp;153 löppt in’n Noorden na Worpsweed, wieder na Huttenbusch un von dor na Oosterholt-Scharmbeek un in’n Süden na Leendaal.

De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremen–Wasra). De Opfohrt 19 Horn-Leh liggt so 18 Kilometer in’n Süden von Mooringen an de *[[Leendaler Heerstraat]]*.

De nächste Bahnhoff is so bi 14 Kilometer wied weg in’n Westen de Bahnhoff Oosterholt-Scharmbeek an de Bahnlien Bremen–Bremerhoben. Von 1911 bet 1978 hett dat ok Personenverkehr op de Bahnlien Stood–Oosterholt-Scharmbeek geven. De Bahnhööv Worpsweed un Weyerdelen-Umbeek weren üm un bi fiev Kilometer in’n Noorden.

## Footnoten
Kortenmoor

**Kortenmoor** betekent

* Kortenmoor, Oort in de Gemeen Seester in’n Kreis Pinnbarg, Sleswig-Holsteen,
* Kortenmoor, olen Naam för de beiden Öörd Seebargen un Heidbarg in de Gemeen Leendaal in’n Landkreis Oosterholt, Neddersassen.
Steesdörp

**Steesdörp** (hoochdüütsch: *Stedesdorf*) is en Gemeend in Oostfreesland in de Samtgemeend Esens in‘n Landkreis Wittmund in Neddersassen mit 1550 Inwahner (Stand: 31. Dezember 2016) up en Flach van 27,95 km².

## Geografie
Steesdörp is en Geestrandsiedlung un liggt an de Verbinnensstraat tüschen Esens (etwa veer&nbsp;Kilometer nordwestlich van Steesdörp) un Wittmund (etwa negen Kilometer südöstlich).

To de Gemeend hörrn neben de Oortschap Steesdörp de Oortsdeelen Mambörg, Oosteraccum un Thunum.

## Historie
Eerstmal upführt is Steesdörp in en Schenkungsoorkunn van den Arzbischop Adalbero van Bremen. In disse Ooorkunn ut dat Johr 1137 wurrd dat nee grünnd Prämonstratenserkloster Stood de Bedrag van *veer Mark ut uns Kuria Stedesdorpe* (*quatuor marce den curia nostra Stedesdorpe*) toeegnet. Of sück dat bi *Stedesdorpe* um Steesdörp hannelt, is allerdings umstreeden. Ok Steddörp in den Landkreis Rodenborg (Wümm) kunn dormit meent ween.

In de Oortschap Thunum geev dat fröher en Borg. Bit to 1344 is dat ok nahwiesbor. Mambörg düükt 1473 eerstmals up un Oosteraccum wurr eerstmals 1497 nömmt.

## Karkenhistorie
De Domscholaster van Bremen, Adam, bericht 1050 van Karken in’n Küstenberiek. Ok för Steesdörp is en fröhe Karkenholtbau in disse Tiet nahwiest. In de eerst Hälft van dat 12. Johrhunnert wurr aber all en Tuffsteenkark upricht, de as de öldste Kark in dat olt Harlingerland gellt. In Steesdörp verhannel dat Sendgericht un dat Sendrecht wurr in den Oort utspraaken. As Sendkark harr de Oort de Funktschoon van en regionale Ecclesia Matrix (Moderkark) un hett den karklichen Infloot up de Nahberdörper utöövt. Esens, Thunum, Burhaaf, Dunum, Weerm, Fulkum, Buttfoor, Westerbur un wieder Öörd weern karklich Steesdörp ünnerstellt. Somit weer Steesdörp in dat nördlich Bisdom Bremen de gröttste Sendkarkenbezirk (1420).

## Bowarken

De St.-Ägidien-Kark in Steesdörp wurr as Sendkark van dat ehmalge Arzbisdom Bremen tüschen 1100 und 1150 errichtet. Hör Grundreettyp is in Oostfreesland wat besünners. Dat drungen Karkenschipp wurrd dör en intrucken un meeest quadratischen Chorberiek afslooten. De ut Backsteen müert Glockentoorn (slooten Typ) steiht free un stammt van 1695. An de Nordsiet van den free stahn Glockentoorn befind sück de Rillensteen van Steesdörp.

## Literatur
* Evangelisch-lutherische Kirchengemeinde Stedesdorf (Hrsg.): *1137–1987. Die St. Aegidien-Kirche zu Stedesdorf. Geschichte einer Kirchengemeinde.* Stedesdorf 1987

## Weblinks

* Homepage van den Gemeend Steesdörp; afropen an‘n 29. Mai 2018.
* Homepage van den Samtgemeend Esens
* Online Ortsfamilienbuch der Orte Stedesdorf, Burhafe, Dunum

## Enkeld Nahwiesen
Peschel

**Peschel** is de Naam von

* Meester Peschel (üm 1330–1380), Bomeester in Schlesien.

**Peschel** is de Familiennaam von

* Axel Peschel (* 1942), düütschen Radrennfohrer,
* Brigitte Peschel (* 1952), öösterrieksche Politikerin,
* Carl Gottlieb Peschel (1798–1879), düütschen Maler,
* Emil Peschel (1835–1912), düütschen Historiker,
* Falko Peschel (* 1965), düütschen Schoolmeester un Pädagoog,
* Frank Peschel (* 1974), düütschen Politiker,
* Henrik Peschel (* 1967), düütschen Speelbaas,
* Horst Peschel (1909–1989), düütschen Geodäät,
* Ingo Peschel (* 1942), düütschen Physiker,
* Johann Peschel (üm 1535–1599), düütschen Geistlichen,
* Johannes Peschel (* 1931), düütschen Bildhauer,
* Karin Peschel (1935–2020), düütsche Volksweertin,
* Karl Peschel (1934–2019), düütschen Archäoloog,
* Klaus Peschel (1941–2019), düütschen Footballscheedsrichter,
* Lore Maria Peschel-Gutzeit (* 1932), düütsche Politikerin,
* Manfred Peschel (1932–2002), düütschen Mathematiker,
* Markus Peschel (* 1971), düütschen Pädagoog,
* Milan Peschel (* 1968), düütschen Schauspeler,
* Noemi Peschel (* 2001), düütsche rhythmische Sportgymnastin,
* Oliver Peschel (* 1964), düütschen Rechtsmediziner,
* Oscar Peschel (1826–1875), düütschen Geograaf,
* Otto Peschel (1915–1986), düütschen Politiker,
* Peter Peschel (* 1972), düütschen Footballspeler,
,
* Uwe Peschel (* 1968), düütschen Radrennfohrer.

Kiek ok bi: Pešl, Peschl, Pessl.
Mitteldorf

**Mitteldorf** betekent

* Mitteldorf, Oort in de Gemeen Neunkirchen-Seelscheid in’n Rhien-Sieg-Kreis, Noordrhien-Westfalen,
* Mitteldorf, Oort in de Stadt Dietfurt an der Altmühl in’n Landkreis Neumarkt in der Oberpfalz, Bayern,
* Mitteldorf, Oort in de Gemeen Igensdorf in’n Landkreis Forchheim, Bayern,
* Mitteldorf, Oort in de Gemeen Königstei in’n Landkreis Amberg-Sulzbach, Bayern,
* Mitteldorf, Oort in de Gemeen Püchersreuth in’n Landkreis Neustadt an der Waldnaab, Bayern,
* Mitteldorf, Oort in de Stadt Stollberg/Erzgeb. in’n Erzgebirgskreis, Sassen,
* Mitteldorf, Oort in de Marktgemeen Weisendorf in’n Landkreis Erlangen-Höchstadt, Bayern,
* Mitteldorf, Oort in de Gemeen Wipperdorf in’n Landkreis Nordhausen, Döringen,
* Mitteldorf, Oort in de Gemeen Großkirchheim, Bezirk Spittal, Kärnten, Öösterriek,
* Mitteldorf, Frakschoon in de Gemeen Virgen, Oosttirol, Italien,
* Prostřední Rokytnice, Oort in de Gemeen Rokytnice v Orlických horách, Tschechien.

Dat is ok de hoochdüütsche Naam von

* Middeldörp, Oort in de Gemeen Otterbarg in’n Landkreis Veern, Neddersassen.

**Mitteldorf** is de Familiennaam von

* Kai Mitteldorf (* 1968), düütschen Badmintonspeler,
* Katja Mitteldorf (* 1985), düütsche Politikerin,
* Klaus Mitteldorf (* 1953), brasiliaanschen Fotograaf, Dokumentarfilmer un Speelbaas.

Kiek ok bi: Middeldorf, Middeldorp, Middeldorpf, Mittelndorf, Mittelsdorf, Mittendorf, Mitterdorf.
Issel

**Issel** oder **IJssel** betekent

* Issel, Stroom in Düütschland un de Nedderlannen, de in de Iessel münnt,
* Iessel, Stroom in den Nedderlannen, de in dat Iesselmeer münnt,
* Hollandse IJssel, Waterloop in de Nedderlannen,
* Issel, Gemeen in dat Département Aude, Frankriek,
* Issel, Stadtdeel von de Stadt Schweich in’n Landkreis Trier-Saarburg, Rhienland-Palz.

**Issel** is de Familiennaam von

* Arturo Issel (1842–1922), italieenschen Geoloog, Paläontoloog, Malakoloog un Archäoloog,
* Dan Issel (* 1948), US-amerikaanschen Basketballspeler,
* Georg Wilhelm Issel (1785–1870), düütschen Maler un Hoffraad,
* Heinrich Issel (1854–1934), düütschen Maler,
* Raffaele Issel (1878–1936), Zooloog,
* Verena Issel (* 1982), düütsche Künstlerin,
* Werner Issel (1884–1974), düütschen Architekt.

Kiek ok bi: Issell.
Robert Pollack

**Robert Pollack** is de Naam von

* Robert Pollack (1880–1962), öösterriekschen Vigelienspeler un Musikpädagoog,
* Robert Pollack (* 1940), US-amerikaanschen Bioloog.
Rudolf Peschel

**Rudolf Peschel** is de Naam von

* Rudolf Peschel (1876–1962), öösterriekschen Architekt,
* Rudolf Peschel (1882–1961), düütschen Publizist un Wedderständler,
* Rudolf Peschel (1894–1944), düütschen Generaal,
* Rudolf Peschel (1931–1989), düütschen Maler.
Pollack

**Pollack** betekent

* Pollack, öllerhaftigen Utdruck för en Polen,
* Pollack, in Hinnerpommern en Utdruck för *Miegeem*.

**Pollack** is de Familiennaam von

* Alexander Pollack von Klumberg (1821–1889), öösterriekschen Offzeer,
* Andrea Pollack (1961–2019), düütsche Swemmerin,
* Arthur Pollack (1885–1945), düütschen Politiker,
* Ben Pollack (1903–1971), US-amerikaanschen Musiker,
* Bernhard Pollack (1865–1928), düütschen Ogendokter un Pianist,
* Christian Pollack (* 1946), öösterriekschen Dirigent,
* Detlef Pollack (* 1955), düütschen Sozioloog,
* Doreen Pollack (1921–2005), brietsch-US-amerikaansche Gehöörlosenpädagogin,
* Eduard Pollack (1845–1879), düütschen Opernsänger,
* Elke Pollack (* 1960), düütsche Malerin un Grafikerin,
* Erwin Pollack (1863–1915), düütschen Klassischen Philoloog,
* Giuseppe Pollack (1779–1857), italieenschen Architekt,
* Hans Pollack (1891–1968), öösterriekschen Maler, Grafiker un Bankbeamten,
* Harvey Pollack († 2015), US-amerikaanschen Sportstatistiker,
* Hermann Pollack (1807–1881), öösterriekschen Ünnernehmer,
* James B. Pollack (1938–1994), US-amerikaanschen Astrophysiker un Planetoloog,
* Jeff Pollack (1959–2013), US-amerikaanschen Speelbaas, Dreihbookschriever un Filmproduzent,
* Josef Pollack (1880–1958), düütschen Koopmann un Footballspeler,
* Julie Pollack (1847–1899), düütsche Opernsängerin,
* Julius Pollack (1832–1916), öösterriekschen Koopmann,
* Klaus Pollack (1942–2015), düütschen Politiker,
* Leopold Pollack von Parnegg (1839–1922), öösterriekschen Industriellen,
* Leopold Pollack (1806–1880), öösterriekschen Maler,
* Leopoldo Pollack (1751–1806), italieenschen Architekt,
* Lew Pollack (1895–1946), US-amerikaanschen Kumponist,
* Martha E. Pollack (* 1958), US-amerikaansche Informatikerin,
* Martin Pollack (* 1944), öösterriekschen Schriever,
* Mihály Pollack (1773–1855), ungaarschen Architekt,
* Naomi Pollack (* 1930), US-amerikaansche Schauspelerin,
* Olaf Pollack (* 1973), düütschen Radsportler,
* Peter Pollack (1930–2017), düütschen Politiker,
* Rachel Pollack (* 1945), US-amerikaansche Schrieversche,
* Rafael Pollack (* 1988), öösterriekschen Footballspeler,
,
* Siegfried Pollack (1929–2018), düütschen Künstler,
* Sydney Pollack (1934–2008), US-amerikaanschen Speelbaas, Produzent un Schauspeler,
* Ursula Pollack (* 1919), düütsche Swemmerin,
* Valentin Pollack (1900–1994), düütschen Architekt,
* Vinzenz Pollack (1847–1932), öösterriekschen Geodäät un Iesenbahntechniker,
* Werner Pollack (1886–1979), düütschen Regerungspräsident,
* William Pollack (1926–2013), brietsch-US-amerikaanschen Chemiker un Immunoloog.

Kiek ok bi: Pohlack, Polack, Polak, Pollak, Pollock.
Veerhusen (Landkreis Oosterholt)

**Veerhusen** () is en Dörp in de Gemeen Leendaal in’n Landkreis Oosterholt, Neddersassen.

## Geografie

De Oort liggt in dat siede St.-Jürgensland in de Masch twüschen Wümm un Hamm. Dat Water ut dat Rebeed warrt över dat Karkenfleet na de Hamm hen afföhrt.

De Naveröörd sünd Moorhusen in’n Noorden, Viehland un Waakhusen in’n Noordoosten, Millbüern, Öberenn un Wührn in’n Oosten, Gehrden in’n Süüdoosten, dat Nedderblockland in’n Süden, Höftdiek un Sankt Jürgen in’n Süüdwesten un Nedderenn in’n Noordwesten.

## Historie

In’n Eersten Weltkrieg sünd twee Soldaten ut Veerhusen fullen oder vermisst un in’n Tweten Weltkrieg ok twee.

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied hett de Oort toeerst 1810 bet 1811 binnen dat Königriek Westfalen to de Mairie Öberenn in’n Kanton Leendaal höört un denn von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon un dor to de Mairie St. Jürgen in’n Kanton Leendaal.

De Oort hett vör 1848 to dat Gericht Nedderenn St. Jürgen un von 1848 bet 1885 to de Vaagdie Sankt Jürgen von dat Amt Leendaal tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Oosterholt, de 1932 mit’n Kreis Blomendal to’n Kreis Oosterholt tohoopgahn is.

De Oort hett fröher to de Gemeen Nedderenn-Sankt Jürgen tohöört. An’n 1. April 1937 hett sik de Gemeen Nedderenn-Sankt Jürgen mit en Reeg annere Gemenen to de Gemeen Sankt Jürgen tohoopslaten. Düsse Gemeen is mit de Gemeenreform in Neddersassen an’n 1. März 1974 an de Gemeen Leendaal kamen.

### Inwahnertall

### Religion

Veerhusen is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Jürgen-Kark in Sankt Jürgen.

För de Kathoolschen is de Goden-Hirt-Kark in Leendaal tostännig, de siet 1. September 2012 to de Karkengemeen von de Hillige-Familie-Kark in Oosterholt-Scharmbeek höört. De Goden-Hirt-Kark is 1961 boot worrn.

De Doden warrt op’n Karkhoff Sankt Jürgen bi de Kark begraven.

## Kultur

Denkmaals för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’ gifft dat in Sankt Jürgen an de Kark un in Frankenborg.

## Weertschop un Infrastruktur

För Veerhusen is de freewillige Füürwehr Sankt Jürgen mit tostännig, de ehr Sprüttenhuus in Frankenborg hett.

### Verkehr

Dör Veerhusen löppt de Kreisstraat 8, de in’n Westen över Nedderenn na Hu’e föhrt un in’n Oosten över Millbüern, Wührn un Frankenborg bi Trupermoor na de Landsstraat 133. Na Noorden geiht von de K&nbsp;8 de K&nbsp;9 af, de na Oosterholt-Scharmbeek föhrt. Von de K&nbsp;9 wedder geiht de K&nbsp;11 af, de in’n Noordoosten över Waakhusen na Worpsweed löppt.

De nächste Autobahn is de Autobahn 27 (Afsnidd Bremen–Bremerhoben). De Opfohrt 17 Bremen-Industriehavens liggt so acht Kilometer in’n Süüdwesten von Veerhusen an de *Hu’er Heerstraat*.

De nächste Bahnhoff is fiev Kilometer wied weg in’n Westen de Bahnhoff Hu’e an de Bahnlien Bremen–Bremerhoben.

### Scholen

Bet 1931 sünd de Kinner ut Veerhusen in Sankt Jürgen na School gahn. Nadem de Volksschool in Sankt Jürgen in dat Johr dichtmaakt hett, sünd de Kinner in Wührn na School gahn. As de School in Wührn 1975 ok dichtmaakt hett, güngen de Kinner denn op de Grundschool Frankenborg, de 2016 slaten worrn is. Sietdem gaht se na de Grundschool Worphusen.

## Footnoten
Oosterhagen-Ihlpohl

**Oosterhagen-Ihlpohl** () weer en Gemeen in’n Kreis Oosterholt in dat Königriek Hannover un de prüüßsche Provinz Hannover. Vondaag höört dat Rebeed to de Gemeen Hu’e in’n Landkreis Oosterholt, Neddersassen.

Deelwies is de Gemeen ok blots kort Oosterhagen nöömt worrn.

## Historie

De twee Öörd Oosterhagen un Ihlpohl hebbt en Buurschop un siet dat 19. Johrhunnert tohoop en Gemeen billt.

Düsse Gemeen hett bet to’n 1. März 1974 bestahn, as de Gemeen mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Hu’e worrn is. De Oortsdeel, de sik ut de fröhere Gemeen billt hett, warrt vondaag blots noch Ihlpohl nöömt.

### Inwahnertall

## Footnoten
Gellert

**Gellert** betekent

* Wahnbezirk in Basel, Deel von Basel-St. Alban,
* Gellert, Sagenfigur ut Wales,
* *[[Gellert (Film)|Gellert]]*, düütschen Speelfilm ut dat Johr 2007.

**Gellert** is de Familiennaam von

* Alex Gellert (* 1989), italieensch-kanaadschen Ieshockeyspeler,
* Bruno Gellert (1878–na 1944), düütschen Kumponist,
* Christian Fürchtegott Gellert (1715–1769), düütschen Dichter un Philosoof,
* Christlieb Ehregott Gellert (1713–1795), düütschen Metallurg un Mineraloog,
* Cornelius Gellert (1881–1944), düütschen Politiker,
* Darco Gellert (* 1968), düütsch-franzööschen Graffiti-Künstler,
* Joachim Gellert (* 1958), düütschen Musiker,
* Johannes F. Gellert (1904–1994), düütschen Geograaf un Geoloog,
* Lawrence Gellert (1898–1979), US-amerikaanschen Folkloreforscher,
* Oswald Gellert (1889–1943), tschechoslowaakschen Industriellen,
* Otto Gellert (1929–2014), düütschen Weertschopsprüfer, Stüür- un Ünnernehmensberader.

Kiek ok bi: Gallert, Gellért.
Wührn-Millbüern

**Wührn-Millbüern** () weer en Gemeen in’n Kreis Oosterholt in dat Königriek Hannover un de prüüßsche Provinz Hannover. Vondaag höört dat Rebeed to de Gemeen Leendaal in’n Landkreis Oosterholt, Neddersassen.

De Gemeen bestünn ut de Öörd Wührn un Millbüern. Tosätzlich hebbt dor en poor enkelte Hüüs von Höftdiek mit bihöört.

## Geografie

De Gemeen leeg in dat St.-Jürgensland twüschen Hamm un Wümm.

## Historie

De twee Öörd Wührn un Millbüern hebbt siet dat 19. Johrhunnert tohoop en Gemeen billt.

Düsse Gemeen hett bet to’n 1. April 1937 bestahn. An düssen Dag sünd de Gemenen Wührn-Millbüern, Nedderenn-Sankt Jürgen, Frankenborg, Lüttmoor un Öberenn to de ne’e Gemeen Sankt Jürgen tohoopslaten worrn. Noch later, an’n 1. März 1974 mit de Gemeenreform in Neddersassen, keem dat Rebeed denn an de Gemeen Leendaal.

### Inwahnertall

### Religion

Dat Rebeed von de Gemeen is evangeelsch-luthersch präägt un hett kumplett to dat Kaspel von de Jürgen-Kark in Sankt Jürgen höört.

## Footnoten
Johann Karl Harries

**Johann Karl Harries** (* 11. September 1862 op Good Sandbeek in de Gemeen Sandbekerbrook; † 18. Mai 1925 in Wersermünn) weer en düütschen Avkaat, Justizraad un Kommunalpolitiker. 

## Leven

Harries is 1862 op Good Sandbeek boren un dor ok opwussen. 1891 keem he na sien Studium von de Juristeree von Berlin na Leh. Hier weer he siet 1892 as Avkaat un later ok as Notar aktiv. 

Von 1900 bet 1903 weer he Börgervörsteiher von Leh. Von 1904 bet 1924 weer Harries ehrenamtlichen Senater in’n Magistraat von de Stadt Leh. He hett sik ok good utkennt mit dat Grundstückswesen von de Stadt.

## Ehren

1924 is Harries in de letzte Sitzung von’n Magistraat, nadem Leh Deel von Wersermünn worrn is, mit de Ehrenbörgerschop von Leh ehrt worrn.
Sandbeek

**Sandbeek** betekent

* Sandbeek, Beek in’n Landkreis Harz, Sassen-Anholt, de in de Kole Bode münnt,
* Good Sandbeek, Good in’n Oort Sandbekerbrook in de Gemeen Oosterholt-Scharmbeek in’n Landkreis Oosterholt, Neddersassen,
* von Sandbeek, Eddelfamilie, de ehren Seet op Good Sandbeek harr.

Kiek ok bi: Zandbeek.
Gericht Sandbeek

Dat **Gericht Sandbeek** weer en Patrimonialgericht un Verwaltungsrebeed in Bremen-Veern un in dat Königriek Hannover mit Seet op Good Sandbeek binnen de Landdrostie Stood.

Dor hebbt dat Good Sandbeek un de Öörd Bargten, Sandbekerbrook, Westerbeek, Viehland, Wudehorn un en Deel von Scharmbeek tohöört. Gerichtsherrn weren de Besitters von Good Sandbeek (de Familie von Sandbeek).

Ok enkelte Inwahners von Wist un Ohlenst un de Inwahners von Haslah un Biloh hebbt fröher bi dat Gericht bihöört.

## Geografie

Dat Gericht weer in’n Noorden, Oosten un Süden von dat Amt Oosterholt ümgeven. In’n Westen is dat an dat Gericht Hu’e grenzt. De Oort Viehland weer en Exklaav un is an dat Amt Oosterholt, dat Amt Leendaal un dat Gericht Nedderenn-Sankt Jürgen grenzt. Wudehorn weer en Exklaav in dat Gericht Hu’e.

## Historie

1810 hett Frankriek ünner Napoleon dat Gericht innahmen. In disse Franzosentied hett dat toeerst bet to’n 31. Dezember 1810 to dat Departement von de Elv- un Wersermünnen in dat Königriek Westfalen höört un denn to dat Departement von de Wersermünnen un direkt to Frankriek. Sandbeek leeg in’n Kanton Oosterholt. 1813 müssen de Franzosen dat Rebeed denn opgeven un de ole Stand is wedderkamen.

De Gerichtsherrn hebbt dat Gericht 1848 freewillig an’n Landsherrn afgeven. To’n 1. November 1848 is dat Gericht Sandbeek oplööst un Deel von dat Amt Oosterholt worrn.

## Inwahnertall

## Footnoten
Sandbekerbrook

**Sandbekerbrook** () is en Oort in de Gemeen Oosterholt-Scharmbeek in’n Landkreis Oosterholt, Neddersassen.

De Oort weer fröher en egen Dörp, is vondaag aver mit Oosterholt-Scharmbeek to een Oort tohoopwussen.

## Geografie

De Oort liggt op de Oosterholter Geest an’n Scharmbeker Beek.

De Naveröörd sünd Westerbeek in’n Noorden, Wist un Pennigbüttel in’n Noordoosten, Oosterholt in’n Süüdoosten, Scharmbeek in’n Süden, Buschhusen in’n Süüdwesten un Bargten in’n Westen.

## Historie

Sandbekerbrook hett sik as Oort rund üm dat Good Sandbeek billt.

### Verwaltungsgeschicht

In de Franzosentied hett de Oort toeerst 1810 bet 1811 binnen dat Königriek Westfalen to de Mairie Westerbeek in’n Kanton Oosterholt höört un denn von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon un dor to de Mairie Scharmbeek in’n Kanton Oosterholt.

De Oort hett vör 1848 to dat Gericht Sandbeek un denn von 1848 bet 1885 to de Vaagdie Sandbeek  in dat Amt Oosterholt tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Oosterholt, de 1932 mit’n Kreis Blomendal to’n ne’en, grötteren Kreis Oosterholt tohoopgahn is.

Sandbekerbrook weer fröher en egenstännige Gemeen. In dat Johr 1927 is de Oort mit de Gemenen Oosterholt, Scharmbeek, Ahrensfeld un Bargten to dat hüdige Oosterholt-Scharmbeek tohoopslaten worrn.

### Inwahnertall

### Religion

Sandbekerbrook is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Willehadi-Kark in Scharmbeek.

För de Kathoolschen is de Hillige-Familie-Kark in Oosterholt-Scharmbeek tostännig.

## Weertschop un Infrastruktur

För Sandbekerbrook is de freewillige Füürwehr Oosterholt-Scharmbeek mit tostännig.

### Verkehr

Dör Sandbekerbrook löppt de Bundsstraat 74, de in’n Noordoosten över Pennigbüttel un an Hambargen un Gnarrenborg langs na Bremervöör geiht un in’n Süüdwesten na Hu’e un na Bremen-Noord. In’n Westen geiht von de B&nbsp;74 de Landsstraat 149 af över Buschhusen na Swonewebel. In’n Noorden föhrt de Kreisstraat 46 na Westerbeek un Hülsbarg.

De Opfohrt 16 Bremen-Noord op de Autobahn 27/270 liggt so negen Kilometer in’n Süüdwesten von Sandbekerbrook.

De nächste Bahnhoff is knapp dree Kilometer wied weg in’n Süden de Bahnhoff Oosterholt-Scharmbeek an de Bahnlien Bremen–Bremerhoben.

## Footnoten
Oberende

**Oberende** is de hoochdüütsche Naam von

* Öberenn, Oort in de Gemeen Leendaal in’n Landkreis Oosterholt, Neddersassen,
* Oosterwole Överenne (*Osterwald, Oberende*), Oort in de Gemeen Garbsen in de Region Hannover, Neddersassen.

Kiek ok bi: Oberender.
Beltrão

**Beltrão** oder **Beltrao** is de Familiennaam von

* Andréa Beltrão (* 1963), brasiliaansche Schauspelerin,
* Bruno Beltrão (* 1979), brasiliaanschen Choreograaf,
* Jacquie Beltrao (* 1965), brietsche Turnerin,
* José Beltrão (1905–1948), portugeeschen Springrieder,
* Marx Beltrão (* 1979), brasiliaanschen Politiker,
* Romeu Beltrão (1913–1977), brasiliaanschen Dokter, Historiker un Paläontoloog.

Kiek ok bi: Francisco Beltrão, Engenheiro Beltrão.
Bourdy

**Bourdy** is de Familiennaam von

* Grégory Bourdy (* 1982), franzööschen Golfspeler,
* Hubert Bourdy (1957–2014), franzööschen Springrieder.
Darragh

**Darragh** is de Familiennaam von

* Archibald B. Darragh (1840–1927), US-amerikaanschen Politiker,
* Cornelius Darragh (1809–1854), US-amerikaanschen Politiker,
* Harold Darragh (1902–1993), kanaadschen Ieshockeyspeler,
* Jack Darragh (1890–1924), kanaadschen Ieshockeyspeler,
* John Darragh (1772–1828), US-amerikaanschen Politiker,
* Paul Darragh (1953–2005), eirschen Rieder.

**Darragh** betekent

* Darragh, Oort in County Clare, Irland,
* Darragh, Oort in Limerick, Irland,
* Darragh Cross, Oort in Noordirland.