Äthiopien

**Äthiopien** (vun greeksch *Αιθιοπία*, tosamensett ut oolgreeksch *αίθαλο*=*aíthalo* - dat Sottene, Sottfarvene un *οψ*=*ops* - dat Antlaat, amharisch *Ityop'iya*, fröher ok Abessinien) is en Land in Afrika. De Nahwerlänner sünd Eritrea, de Sudan, Kenia, Somalia un Dschibuti. Natschonalfierdag is de 18. Mai, de Dag vun de Nedderlaag vun de Mengistu-Regime 1991. In Äthiopien leevt 78.254.090 Inwahners up 1.127.127 km². Dor is dat dat teintgröttste Land in Afrika mit un is bi dreemol so groot, as Düütschland. 

## Landsnaam

Na dat traditschonell Vertell stammt de Naam „Äthiopien“ vun de eerste äthioopsche König Äthiopis, de een vun Adam sien Nakamen un Söön vun Kusch ween schull. 

De greeksche Naam  (vun ) is een tohoopsett Woord, dat uut de greeksche Wöör  un  tohoopsett is. (*eithō* "I burn" + *ōps* "face") un bedüüd so veel as „Verbrannt Gesicht“. De antike Historiker Herodot bruuk den Naam för de Länner süden vun de Sahara> De fröhste Belegg för den Naam finnt sik sik bi Homer, wo de Begreep twee Volksgruppen betekent, ene in Afrika un ene oosten vun de Törkie Düsse greeksche Naam keem as Leenwoord in’t Amhaarsche, as ኢትዮጵያ, *ʾĪtyōṗṗyā*.

In ooldgreekschen un latienschen Epigrafen weer *Aethiopia* ook de Naam för dat antike Nubien. Üm 850, finnt sik *Aethiopia* in velen översett Stellen in dat Ole Testament, de Betog opndat antike Nubien neemt. De hebrääsche Text sett man Nubien mit dat Königriek Kusch gliek.

Een ölleren Naam is Abyssinien, de latiensche Form vun dat antike *Habash*.

## Inwahners
Dat gröttste Volk in Äthiopien sünd de Oromo (fröher ok „Galla“ nömmt). Se maakt bi 40 % vun de Inwahners ut un höört to'n Islam to, man ok to de Äthioopsch-Orthodoxe Karken. Bi 20-30% vun de Inwahners sünd Amharen, bi 10% sünd Tigray. De Amharen sünd lange Tied as dat „Staatsvolk“ vun Äthiopien ankeken wurrn. Tohopen mit de Tigray sünd se tomeist Christen un höört to de Orthodoxe Karken to. Denn gifft dat noch bi 10% Wolaita, 7% Sidama, 6% Somali, 6% Gumuz, 4% Afar, 3 % Gurage un 1% Agaw. Bavenhen kümmt dor noch en Rege lüttjere Völker to. 

## Spraken
Amtsspraak is Amhaarsch. As Muddersprake snackt dat bi 17 Millionen Lüde. Man in dat Land weert mehr as 80 Spraken snackt. Oromo mit 24-25 Mio. Snackers is dor de Gröttste vun. 

## Religion
De akraaten Tallen sünd ümstreden, man ungefähr gifft dat in Äthiopien bi 40-45% orthodoxe Christen, 30-45% Muslimen un bi 10% Protestanten. 

## Historie
Ok in dat Tiedöller vun den Kolonialismus is Äthiopien nie nich en Kolonie vun en vun de Mächt ut Europa ween. Bit 1974 weer Äthiopien en Kaiserriek. De leste Kaiser is Haile Selassie ween. In't 19. Johrhunnert un denn wedder unner Mussolini hefft de Italieners versöcht, dat Land in to nehmen, man sunnerlich veel is dor nich vun wurrn. Man unner Mussolini is Addis Abeba innahmen wurrn un dor is en Völkermord utöövt wurrn, wo bi 700.000 Minschen bi umkamen sünd. Dat weern dormols bi 10% vun de Inwahners.

## Literatur
### Historie
* Dieter H. Kollmer, Andreas Mückusch (Ruutgever): *Horn von Afrika. Wegweiser zur Geschichte. Im Auftrag des [[Militärgeschichtliches Forschungsamt|Militärgeschichtlichen Forschungsamtes]].* Ferdinand Schöningh, Padderbuorn/München/Wien/Zürich 2007, ISBN 3-506-76397-0.
* Michael Lausberg: *Geschichte und Kultur Äthiopiens* (= *Schriften zur Kulturgeschichte.* Band 57). Verlag Dr. Kovač, Hamborg 2021, ISBN 978-3-339-11896-7.
* Aram Mattioli: *Experimentierfeld der Gewalt. Der Abessinienkrieg und seine internationale Bedeutung 1935–1941*. Orell Füssli, Zürich 2005, ISBN 3-280-06062-1.
* Walter Raunig (Ruutgever): *Das christliche Äthiopien. Geschichte, Architektur, Kunst*. Schnell & Steiner, Regensburg 2005, ISBN 3-7954-1541-1.

### Allgemeen Warken
* Klaus Dornisch: *Sagenhaftes Äthiopien. Archäologie, Geschichte, Religion.* Philipp von Zabern, Darmstadt 2015, ISBN 978-3-8053-4867-6.
* Xavier Van der Stappen: *Éthiopie, au pays des hommes libres.* La Renaissance du Livre, Tournai 2004, ISBN 2-8046-0828-X.
* Siegbert Uhlig (Ruutgever): *[[Encyclopaedia Aethiopica]]*, Band 1–3 ff. Harrassowitz, Wiesbaden 2003–2007ff, ISBN 3-447-04746-1.

### Reisföhrer
* Martin Fitzenreiter, Katrin Hildemann: *Äthiopien. Handbuch für individuelles Entdecken.* Reise-Know-How. 7.,&nbsp;nee bearbedt un komplett aktualiseert Oplaag. Builefeld 2017, ISBN 3-8317-2819-4.

## Footnoten