open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jiřina Pelcová

**Jiřina Pelcová**, borene **Adamičková** (* 22. November 1969 in Jablonec nad Nisou, Tschechoslowakei) is en ehmalge tschechische Biathletin.

Nah de groot Dominanz vun de norweegsch Biathletinnen in' Weltcup as ok de sowjeetschen  Biathletinnen bi Weltmeesterschapen in de 1980er-Johren wunn Adamičková in de Saison 1989/90 för de Tschechoslowakei unverwacht den Gesamtweltcup vör de Norwegerin Anne Elvebakk un de Russin Jelena Golowina. Bit hüüd is dat de eenzig Platzeeren vun en Tschechin ünner de best dree Athleten vun de Gesamtwertung. De eerste Spood vun hör Karriere gelung Adamičková all een Saison vörher, as se mit de tschechoslowaaksch Staffel bi de Weltmeesterschapen 1989 de Bronzemedaille wunn.

Bi de Olympisch Winterspelen 1992 in Albertville reck Adamičková mit den fievten Platz in dat Sprintrennen hör best Eenzelergevnis bi en Grootveranstalten. Bi de as Weltmeesterschap utdragen nichtolympisch Mannschapsrennen hett se 1992 hör tweet Bronzemedaille nah 1989 haalt. Gemeensam mit Jana Kulhavá, Iveta Knížková un Eva Háková wunn Adamičková bi de Weltmeesterschapen 1993 de Goldmedaille in dat Staffelrennen. Dat weer dat eerste Mal, dat de  Goldmedaille in't Staffelrennen nich an de Sowjetunion gung, de nah den politischen Zerfall nich mehr an' Start weer un deren Nahfolgeteam Russland de Bronzemedaille wunn. De Sieg in dat Staffelrennen weer de eerste Goldmedaille för Tschechien överhoopt un bit to'n Sieg in' Eenzel dör Kateřina Holubcová in dat Johr 2003 ok de eenzige Goldmedaille.

Nahdem se de Erfolge vun de fröh 1990er-Johren nich mehr recken kunn, hett Jiřina Pelcová, as se siet hör Hoochtiet heet, to'n Enn vun de Saison 1997/98 hör Loopbahn afslooten. 

## Weblenken
* Jiřina Pelcová in de Datenbank vun de IBU (engelsch)
* Jiřina Pelcová in de Datenbank vun Sportsreference.com (engelsch)

## Enkeld Nahwiesen
Denise Crosby

**Denise Michelle Crosby** (* 24. November 1957 in Hollywood, Kalifornien) is en US-amerikaansche Schauspelersche un ehmolig Model. 

## Leven un Wark
Denise Crosby is de Enkelsche vun Bing Crosby. Enn vun de 1970er Johren an, harr se lütte Nevenrullen in Filmprodukschonen, so as 1979 in *10* oder 1982 in *48 Hours*. Internatschonal bekannt worrn is se mit ehr Rull as Sekerheitsbaas’sche *Tasha Yar* in de Star-Trek-Feernsehreeg *Star Trek: The Next Generation*, se se aver nich lang speelt hett. Na de Reeg hett se en Hööftrull in den Horrorfilm *Pet Sematary* speelt, man dorna weer se blots af un an noch in Nevenrullen oder Gastoptreden to sehn. 1997 hett Crosby den Dokumentarfilm *Trekkies* maakt, de sik mit dat Phänomen *Star Trek* an sik un mit de Fans ut’nanner setten de. Dorvun geev dat in’n Sommer 2004 en tweeten Deel ünner den Titel *Trekkies 2*.

Crosby weer vun 1983 bit 1990 mit den Speelbaas un Schauspeler Geoffrey Edwards verheiraat. In tweete Eh is se siet 1995 mit Ken Sylk verheiraat. In’n Juni 1998 is ehr Söhn boren worrn.

## Filmrullen (Utwahl)

## Weblenken

* 
* Denise Crosby bi filmreference.com (engelsch)
Claudius Peters

**Claudius Peters** (CP) is en Maschinenbo-Ünnernehmen ut Buxthu mit üm un bi 400 Lüüd in Lohn. Siet 2002 höört Claudius Peters to de Ünnernehmensgrupp Langley Holdings ut Grootbritannien.

CP stellt Lagerplätz, pneumaatsche Förderanlagen, Zementsilos, Aluminiumsilos, Klinkerköhlers, Mahlanlagen för Mineralien, Köhlen un Gips, Gipshomogeniserer un -Köhlers, Packanlagen un Schüttgoodtechnik för Scheep, Aluminium un Köhlen her.

## Historie

Dat Ünnernehmen is 1906 von Claudius Peters (1875-1957) in Hamborg grünnt worrn. Dat weer toeerst europääschen Generalvertreder för Möhlen un Pumpen för de Zementindustrie von de Firma Fuller Lehigh. 1920 tüht CP mit siene Büros in’n *Wallhoff* an’n Klockegeterwall. 1933 is dat Ünnernehmen en Aktiensellschop worrn. To de Andeelseegners hett denn ok de Babcock-Grupp höört. 1952 hett dat Ünnernehmen en Fabrik in de *Liebigstraat* in Billbrook apenmaakt un 1954 de Maschinenfabrik Eest in Buxthu. 1966 is CP in Bürorüüm in de City Noord ümtagen. 1975 is ut de Maschinenfabrik Eest de Claudius Peters Este GmbH worrn un en groten Deel von de Produkschoon is von Hamborg na Buxthu verlagert worrn. 1988 is dat Ünnernehmen denn kumplett von Hamborg na Buxthu leggt worrn.

1980 hett Claudius Peters toeerst anfungen, ok för de Airbus Industrie Delen to boon. Dat Ünnernehmen boot vondaag Stringers för de Airbus-Flegers. 1994 hett CP as Deel von de Babcock-Grupp den ne’en Naam *Babcock Materials Handling AG* kregen, de aver 1996 al wedder op *BMH Claudius Peters AG* ännert worrn is. 1999 is ut de AG denn en GmbH worrn. 2002 hett de Grupp Langley Holdings dat Ünnernehmen övernahmen.

De Mitarbeidertall leeg 1939 vör’n Tweten Weltkrieg bi 34 Lüüd, is 1946 na’n Krieg aver op 23 dalgahn. Al 1955 is se bet op 157 stegen. 2006 hebbt för Claudius Peters in Buxthu 461 Lüüd arbeidt un op de Welt för de Claudius Peters Group üm un bi 600.

## Footnoten



## Weblenken

* Websteed von dat Ünnernehmen (engelsch)
Kalevi Huuskonen

**Kauko Kalevi Huuskonen** (* 21. April 1932 in Vesanto; † 7. Januar 1999) weer en finnisch Biathlet.

He wurr bi de darte Biathlonweltmeesterschapen 1961 in Umeå Weltmeester över 20 Kilometer. De finnisch Biathlonstaffel in de Besetten Paavo Repo, Antti Tyrväinen un Huuskonen wunn ok, man weer de Staffelwettbewarf noch nich offiziell Bestanddeel vun de Weltmeesterschap. Bi de Biathlon-Weltmeesterschapen 1962 in dat finnisch Hämeenlinna keem Huuskonen up den achten Platz, in den immer noch inoffiziellen Staffelwettbewarf keemen Tyrväinen, Hannu Posti un Kuustonen up den tweeten Platz achter de sowjeetsch Staffel.

## Weblenken
* WM-Ergevnisse
Peugeot Typ 27

De **Peugeot Typ 27** is en fröh Automodell vun den franzööschen Automobilhersteller Peugeot, vun dat van 1899 bit 1902 in dat Wark Audincourt 29 Stück produzeert wurrn.

De Fohrtüüch harrn en Tweezylinder-Veertaktmotor ut eegen Fertigung, de in dat Heck liggend över en Kett de Achterrööd andrieven dee. De Motor hett tüschen 7 un 8 PS harrt.

Bi en Radstand vun 205 cm bedroog de Fohrtüüchlängt 310 cm un de Fohrtüüchhööcht 190 cm. De Karosserieform Landaulet hett Platz för dree Personen boden. 

## Literatur
* Wolfgang Schmarbeck: *Alle Peugeot Automobile 1890–1990*. Motorbuch-Verlag. Stuttgart 1990. ISBN 3-613-01351-7
Ingrid Landmark Tandrevold

**Ingrid Landmark Tandrevold** (* 23. September 1996 in Bærum)  is en norweegsch  Biathletin.

Ingrid Landmark Tandrevold leevt in Oslo un hör Vereen is *Fossum IF*. Traineert wurrd se vun  Roger Grubben un Hans Anton Bjørndalen. Se is en vun de ganz wenigen Lüüd, de mit links scheeten deiht.

Bi den Biathlon-Juniorenweltmeesterschapen 2015 in Minsk as ok 2016 in Cheile Gradistei wunn se insgesamt fiev Medaillen, dorvan eenmal Gold in de Verfolgung un Gold mit de Staffel.

Hör eersten Insatz bi de Senioren kreeg se 2016 bi den Biathlon-Europameesterschapen in dat russisch Tjumen, de in' Rahmen vun den IBU-Cup utdragen wurrn. All in dat eerst Rennen, de Single-Mixed-Staffel, wunn se gemeensam mit Vetle Sjåstad Christiansen de Bronzemedaille. Nah en 15. Platz in' Sprint hett se sück in de Verfolgung mit de best Looptiet vun dat ganze Feld un dree Scheetfehlern wiet nah vörn arbeit un stunn an' Enn' up dat Podium. Se hett sück dorbi in' Teelsprint Anastassija Sagoruiko dörsett un wunn de Bronzemedaille. Wegen hör good Leistungen hett se sück denn ok för den Massenstart qualifizeert, de se ok up den darten Platz afsluuten kunn. Ok hier wunn se knapp gegen Sagoruiko un deren Teamkameradin Olga Jakuschowa.  

Nahdem hör Vereenskollegin Tiril Eckhoff nah de spoodriek Heim-WM in Oslo up en Start bi dat Weltcupfinale in dat russisch Chanty-Mansijsk verzichten dee, wurr Tandrevold wegen hör good Leistungen bi de Europameesterschaften för hör eersten Insatz bi en Weltcuprennen nomineert. In hör eerst Weltcuprennen, den Sprint in Chanty-Mansijsk reck se mit een Scheetfehler den 29. Rang un qualifizeer sück dormit ok för dat  Verfolgungsrennen, dat se as 37. un dormit ok in de Punkteränge afsluuten dee.

In de Saison 2016/17 wurr se Östersund, Oberhof un Ruhpolding in eenigen Eenzelrennen insett, keem aber nie nich in de Punkteränge. In Östersund wurr se ok in de Single-Mixed Staffel gemeensam mit Emil Hegle Svendsen insett. Nahdem se aber gliek in den ersten Dörgang to Fall keem, wurrn de beid Norwegers an' Enn blots 11. un wurrn knapp nich vun de Sieger-Mannschap överhalt. Bi de Biathlon-Europameesterschapen 2017 in dat poolsch Duszniki-Zdrój bill se weer mit Vetle Sjåstad Christiansen de norweegsch Single-Mixed-Staffel un wunn de Sülvermedaille.

## Weblenken
* Indrag in de Datenbank vun de IBU (engelsch)
John de Lancie

**John Sherwood de Lancie, Jr.** (* 20. März 1948 in Philadelphia, Pennsylvania) is en US-amerikaanschen Schauspeler.

## Leven un Wark
de Lancie hett de Kent State University besöcht un en Stipendium för Juilliard wunnen. Sien Vadder hett lange Johren as Solist Oboe speelt bi dat Philadelphia Orchestra.

Siet 1975 arbeit de Lancie as Schauspeler un hett ünner annern in Filmen mitspeelt as *Legacy*, *The Thorn Birds*, oder *The Hand That Rocks the Cradle*, man ok in Regen as *The Six Million Dollar Man*, *Nero Wolfe*, oder *MacGyver*. Bekannt worrn is he aver vör allen dör sien Rull *Q* in dat Star-Trek-Universum. De Rull hett he in verschedene vun de Regen speelt.

Tosamen mit Leonard Nimoy harr de Lancie en Produkschoonsfirma mit den Naam *Alien Voices*, de Science-Fiction-Höörspelen produzeert hett. Butendem is he ok de künstlerische Direkter vun *L.&nbsp;A. Works* un besitt ok en egen Schauspeelstudio in Los Angeles, woneem he an’t South Coast Conservatory Nawassschauspelers ünnerricht hett. Tosamen mit den Schriever Peter David hett he den Roman *[[I, Q]]* (dt.: *Ich, Q*) schreven, de ut de Sicht vun sien Star-Trek-Rull schreven is.

Privat is de Lancie mit de Schauspelersche Marnie Mosiman verheiraat, de bi *Star Trek: The Next Generation* ok en Gastrull speelt hett. Se hebbt twee Söhnen, Owen un Keegan, wobi de tweete ok in Star Trek: Voyager to sehn wesen is, as Söhn vun Q.

## Filmrullen

## Filmpriesen
de Lancie weer bit hüüt (November 2016) ölven mol för Film- un Feernsehpriesen nomineert un weer veermol ok uttekent:

* 1984: mit den *[[Soap Opera Digest Award]]* in de Kategorie *Rutragen Nevendorsteller in en Namiddagsreeg* för *Days of Our Lives*
* 1985: mit den *[[Soap Opera Digest Award]]* in de Kategorie *Rutragen Nevendorsteller in en Namiddagsreeg* för *Days of Our Lives*
* 2012: mit den *People’s Choice [[Behind the Voice Actors Awards]]* in de Kategorie *Beste Stimmkunst in en Nveenrull – Kummedie oder Musical* för *My Little Pony: Friendship Is Magic*
* 2015: mit den *People’s Choice [[Behind the Voice Actors Awards]]* in de Kategorie *Beste Stimmkunst in en Feernseh-Gastrull* för *My Little Pony: Friendship Is Magic*

## Weblenken

* Offizielle Websteed (engelsch)
*
Slott Gävle

Dat **Slott Gävle** liggt in de sweedsch Stadt Gävle südlich vun den Gavleån.

1583 leet Johann III. en so nömmt Karkenslott errichten, bi dat en religiöös Ruum den zentralen Deel dorstellen dee. Jüst as bi völ anner Slötter vun de Königsdynastie Wasa weer dat mit spitz Toorns versehn. De vun den belgischen  Architekten Willem Boy leit Bau kunn 1597 afslooten wurrn. Nah mehreren Johren, in de dat Slott nah un nah verfallen dee, wurr dat Slott tüschen 1650 un 1660 uprüst un dornah as Hööftquartier vun de Provinzverwalten bruukt.

Nah en Grootbrand van 1727, bi dat de gesamte böverste Etage in Schutt un Asch leggt wurr, hett man sück to en Umbau vun dat Slott entslooten. De Architekt Carl Hårleman leet dat Slott in' Stil vun den franzööschen Klassizismus herrichten un 1754 kunn weer en Provinzvörsteher intrecken. Hüüd is dat sweedsch Gefängnismuseum in dat Areal ünnerbrocht.

Siet 1935 is dat Slott as *Byggnadsminne* instuuvt. 

## Weblenken
* Statens fastighetsverk: Gävle slott
Biathlon-Weltmeesterschapen 1993

De **28. [[Biathlon-Weltmeesterschapen]]** funnen van‘ 9. Bit to’n 14. Februar 1993 in den bulgarschen Wintersportoort Borowez in dat Rilagebirge statt.

Eerstmals bestunn de Fruenstaffel ut veer Deelnehmerinen pro Natschoon, de Streckenlängt wurr je Löperin todem vun 5&nbsp;km up 7,5&nbsp;km hooch sett.

## Tietplaan

## Mannlüüd
### Sprint 10 km



**Datum**: 13. Februar 1993


### Eenzel 20 km



**Datum**: 11. Februar 1993


### Staffel 4 x 7,5 km



**Datum**: 14. Februar 1993


### Mannschap



**Datum**: unbekannt


## Fruen
### Sprint 7,5 km



**Datum**: 13. Februar 1993


### Eenzel 15 km



**Datum**: 11. Februar 1993


### Staffel 4 x 7,5 km



**Datum**: 14. Februar 1993


### Mannschap



**Datum**: 9. Februar 1993


## Medaillenspeegel





## Enkeld Nahwiesen
Biathlon-Weltmeesterschapen 1969

De **9. [[Biathlon-Weltmeesterschapen]]** funnen 1969 in den poolschen Wintersportoort Zakopane statt.

## Mannlüüd

### Eenzel 20 km



Datum: 27. Februar


### Staffel 4 x 7,5 km



Datum: 2. März


## Medaillenspeegel





## Literatur
* DDR-Tageszeitung *Neues Deutschland*, Utgaav van‘ 2. März 1969, Eenzelergevnisse
* DDR-Sportzeitung *Deutsches Sportecho*, Utgaav van‘ 3. März 1969, Staffelergevnisse
Pierre Béghin

**Pierre Béghin** (* 6. April 1951 in Rotterdam; † 11. Oktober 1992, Annapurna), weer en franzöösch Bargstieger.

## Leven

Pierre Béghin weer de Söhn vun den Ingenieur Henri Béghin un hett sülvst dat Ingenieursdiplom 1974 in Saint-Étienne maakt. 

Tosommen mit Jean-Christophe Lafaille hett he 1992 versöcht, de Süüdwand vun de Annapurna in’ Alpinstil to bestiegen. Béghin is bi dissen Versöök to Dood kommen. 

## Bibliographie
* François Carrel, *Pierre Béghin L'homme de tête*, éd. Guerin, 2014

## Weblenken
* Offiziell Siet
Cliff Bole

**Clifford John „Cliff“ Bole** (* 9. November 1937 in San Francisco, Kalifornien; † 15. Februar 2014 in Palm Desert, Kalifornien) weer en US-amerikaanschen Speelbaas vun US-amerikaansche un kanaadsche Feernsehprodukschoonen.

## Leven un Wark
Bole weer Mitt vun de 1970er Johren an Speelbaas. He hett in sien Loopbahn blots bi Feernsehregen mitarbeit, ünner annern bi de verschedene Regen vun Star Trek. Na em is in dat Star-Trek-Universum de Spezies vun de Bolianers nöömt worrn .

In’t Privatleven weer he verheiraat un hett twee Kinner hatt. He is 2014 in’t Öller vun 76 Johren in sien Huus in Palm Desert doodbleven.

## Filmografie (Utwahl)

## Weblenken
* 

## Borns
Hoverland

**Hoverland** (, ) is een Gemeende in’n Kreis Rendsborg-Eckernföör in dat düütsche Bundsland Sleswig-Holsteen.

Hoverland liggt üm un bi 8 km  weg vun Rendsborg an de Sorg. Gründt weer Hoverland in't 18. Johrhunnert vun den däänsch König Friedrich V. as een Kolonistendörp bi de Moorkolonisatschoon; kiek dorto: Pälzer in Sleswig.
*Hoverland* is in de Gemeende ok een Stratennaam (hochdüütsch: *Haberland*). 
De Gemeen weer vun 1867−1878 Deel vun de oolen Kreis Eckernföör und vun 1878−1970 Deel vun de oolen Kreis Rendsborg wesen.

In düsse Rebeet nöördlich vun de Eider snackt de Lüüd Hochdüütsch, Plattdüütsch un Däänsch.

De Hovenlandsch KWG hett all de söven Sitt in de Gemeendevertreten.

## Weblenken
* Foto vun Hoverland op Flickr
Vossbarg (Kreis Rendsborg-Eckernföör)

**Vossbarg** (, ) is een lütt Gemeende in’n Kreis Rendsborg-Eckernföör in dat düütsche Bundsland Sleswig-Holsteen.

Vossbarg liggt an de Eider in de *Eider-Treen-Daal*. Gründt weer Vossbarg 1762 as een Kolonistendörp (Moorkolonisatschoon) (kiek dorto: Pälzer in Sleswig) un is mit den hoochdüütschen Naam na den däänsch König Friedrich V. nöömt worrn. De plattdüütschen Naam för de Gemeen korrespondeert mit een vun de Oortsdeelen Vossbargs: Düsse Ootsdeel heet in Hoochdüütsch *Fuchsberg*, in Platt as de Gemeende ok *Vossbarg*. 
De Gemeen weer vun 1867−1878 Deel vun de oolen Kreis Eckernföör und vun 1878−1970 Deel vun de oolen Kreis Rendsborg wesen.

In düsse Rebeet nöördlich vun de Eider snackt de Lüüd Hochdüütsch, Plattdüütsch un Däänsch.

Da Vossbarg ünner 70 Inwahners hett, gifft dat na § 54 GO SH keen Gemeendevertreten in Vossbarg man een Gemeendeversammeln vun all de Inwahners.

## Weblenken
* Foto vun de Eider bi Vossbarg op Flickr
Eerdgaskraftwark Emsland

De Eerdgaskraftwark Emsland is en Eerdgaskraftwark in Lingen mit veer Blocken.

## Blocken

Nahwies:

## Enkeld Nahwiesen
Bedel

Een **Bedel** is een kunstvöllen Holtbehälter mit een apen Laad an't Enn to'm Sammeln vun de Kollekt in een Kark un hett dormit sülvig Funkschoon as een Klingelbüddel.

## Synonymbegrepen
Bede, Bedelt, Belt, Bedelbrede, Brede, Bret.

## Geschicht
Dat Rebeet, wo dat Bedel gifft, is de Oostseeruum. In de Endre kyrka op Gotland gifft dat een Bedel (swedsch: *kollekttavla*) ut de 12. Johrhunnert. In'e laaten Gotik-Tied ward deelwies Goldsmittkunst-Arbeeten in de Bedel inwarkt. 

## Literatur
* Hans Wentzel, *Bedel*, in: Reallexikon zur Deutschen Kunstgeschichte, Bd. II (1938), Sp. 167–172; in: RDK Labor,  online, dort ok Fotos.

## Footnoten
Loh-Föhrden

**Loh-Föhrden** oder **Lo-Föörden** (, ) is een Gemeende in’n Kreis Rendsborg-Eckernföör in dat düütsche Bundsland Sleswig-Holsteen. Loh-Föhrden liggt üm un bi söven km  westlich vun Rendsborg an de Sorg in'e Sorgdaal. 

In düsse Rebeet nöördlich vun de Eider snackt de Lüüd Hochdüütsch, Plattdüütsch un Däänsch.

## Geschicht
Een paar Slachten in'e Groten Noordschen Krieg weer 1712 in *Lohheide* uttragen worrn.
De Gemeen weer vun 1867−1878 Deel vun de oolen Kreis Eckernföör und vun 1878−1970 Deel vun de oolen Kreis Rendsborg wesen.

## Oortsdeelen
Oortsdeelen sünd *Loh* (ok: *Lo*), *Föhrden* (ok: *Föörden*), *Sorgbrüch* (hoochdüütsch: *Sorgbrück*). Dat Areal vun de *Hugo-Junkers-Kaserne* liggt deelwies in Loh-Föhrden.

## Politik
De Loh-Föhrdensche KWG hett all de 9 Sitt in de Gemeendevertreten.

## Weblenken
* Wald vun Loh-Föhrden op Flickr
Chrischansholm

**Chrischansholm** oder ok **Krischansholm** (, ) is een Gemeende in’n Kreis Rendsborg-Eckernföör in dat düütsche Bundsland Sleswig-Holsteen. Chrischansholm liggt üm un bi 20 km  westlich vun Rendsborg an de Bundsstraat 202. 

In düsse Rebeet nöördlich vun de Eider snackt de Lüüd Hochdüütsch, Plattdüütsch un Däänsch.

## Geschicht
Gründt weer Chrischansholm 1762 as een Kolonistendörp mit toeerst 38 Kolonistenhöff bi de Heide- un Moorkolonisatschoon, de ok mit Arbeetern ut Süüddüütschland maakt worrn is; kiek dorto ok: Pälzer in Sleswig.  Nöömt is Chrischansholm na de däänsch Kronprinz Christian VII.

De Gemeen weer vun 1867−1878 Deel vun de oolen Kreis Eckernföör und vun 1878−1970 Deel vun de oolen Kreis Rendsborg wesen.

## Oortsdeelen
Oortsdeelen sünd *Chrischansholm* un een Deel vun *Meggerholm*. Meggerholm grenzt direkt an Christianholm un weer fröher heel een Deel vun Chrischansholm un höört nu to Meggersdörp in Kreis Sleswig-Flensborg. Över een Noordsliep vun Chrischansholms Gemeendegrenz höört an de afwandten Siet vun den Oort Chrischansholm aver ümmers no een lütten Deel vun Meggerholm to Chrischansholm.

## Politik
De Chrischansholmsche AKWG hett all de 9 Sitt in de Gemeendevertreten. Bi een Börgerafstimmen 2012 weer 53,15 Perzent gegen dat Verköpen vun de „2. Sandweg“.

## Literatur
* *Dorfchronik Chrischansholm Meggerholm* kiek dorto hier

## Weblenken
* Biller un historsche Biller vun Chrischansholm
* Chrischansholm-YouTube-Channel

## Footnoten
Sophienhamm

**Sophienhamm** (, ) is een Gemeende in’n Kreis Rendsborg-Eckernföör in dat düütsche Bundsland Sleswig-Holsteen. Sophienhamm liggt üm un bi 12 km  weg vun Rendsborg an de Bundsstraat 202. 

In düsse Rebeet nöördlich vun de Eider snackt de Lüüd Hochdüütsch, Plattdüütsch un Däänsch.

## Geschicht
Gründt weer Sophienhamm 1762 as een Kolonistendörp mit 23 Kolonistenhöff bi de Moorkolonisatschoon; kiek dorto: Pälzer in Sleswig. Nöömt is Sophienhamm na Sophie Magdalena, een Dochter vun de däänsch König Friedrich V; dat *-hamm* bedüdet: Woold. Toeerst heet Sophienhamm: *Westerhamm*.

De Gemeen weer vun 1867−1878 Deel vun de oolen Kreis Eckernföör und vun 1878−1970 Deel vun de oolen Kreis Rendsborg wesen.

## Oortsdeelen
Oortsdeelen sünd *Sophienhamm*, *Middeldamm* (hoochdüütsch: *Mitteldamm*), *Achterdamm* un *Oha*. Oha liggt direkt an'e Bundsstraat 202. 

Een grooten Deel vun de Gemeende nöömt dat *Hartshooper Moor* (hochdüütsch ok: *Hartshoper Moor*) in, dat een Natuurschuulrebeet is.

## Biller

Sophienhamm - Hartshoper Moor 01 ies.jpg|Hartshooper Moor
Sophienhamm - Schemelsdamm - Hartshoper Moor 02 ies.jpg|Informatschoon över dat *Hartshooper Moor*
Sophienhamm - Dorfstraße-Gemeindehaus 01 ies.jpg|Dörpstraat mit Gemeendehuus
Sophienhamm - Schemelsdamm 01 ies.jpg|Schemelsdamm


## Politik
De Sophienhammsche KWG hett all de 9 Sitt in de Gemeendevertreten.

## Personen
* Heinrich Ohm (1923−2011), plattdüütschen Schriever (born in Oortsdeel Oha)

## Literatur
* Heinrich Ohm, *Geschichte eines Dorfes: Sophienhamm*, Sophienhamm 1991

## Weblenken

* Gemeende Sophienhamm
* Private Website över Sophienhamn

## Footnoten
Günther Beck (Biathlet)

**Günther Beck** (* 31. Dezember 1976 in Innsbruck) is en ehmalger öösterrieksch Biathlet.

Günther Beck, upwussen in Höhnhart, hett sück nah de Matura vull un ganz up den Biathlonsport konzentreert. 
1997 geev he sien Debüt Östersund in’ Biathlon-Weltcup. Tosommen mit Wolfgang Perner, Ludwig Gredler un Wolfgang Rottmann wunn he in’ Dezember 1999 dat Staffelrennen in Hochfilzen. Dat bleev aber ok sien eenzig Sieg in en Weltcuprennen. Sien gröttste Eenzelspood weer de Gewinn vun de Europameesterschap in’ Eenzel in Haute Maurienne in dat Johr 2001 vör den Düütschen Andreas Stitzl. 2003 reck he noch mal den tweeten Platz bi de öösterrieksch Meesterschapen in’ Eenzel in  Obertilliach, bevör he in dat glieker Johr sien sportliche Loopbahn afslooten hett.

Van 2003 bit 2009 hett he Medizin an de Medizinische Universität Innsbruck studeert un kreeg dor an’ 10. Oktober 2009 sien Doktertitel. Siet den 24. Juli 2008 is he mit de ehmalg düütsch Biathletin Martina Beck (boren Glagow) verheiraadt.

Siet de Olympisch Winterspelen 2010 is he för den ORF as Co-Kommentator bi Biathlon-överdragen tätig.

## Weblenken
* Günther Beck in de Datenbank vun de IBU (engelsch)

## Enkeld Nahwiesen
Alexander Maes

**Alexander Maes** (* 1. April 1901 in Ekeren; † 30. Dezember 1973 in Zwijndrecht) weer en belgisch Radrennfohrer.

He weer Profi van 1924 bit 1933. In disse Tiet kunn he negen Rennen winnen, de meesten aber bi so nömmt Kirmesrennen. To sien bedüüden Ergevnisse hörrn de Sieg bi Paris-Menin 1925, bi Schaal Sels Merksem 1928 as ok de Sieg bi dat eerstmals utdragen Rennen Nationale Sluitingsprijs 1929. 

## Weblenken
* Alexander Maes in de Datenbank vun Radsportseiten.net
Super 8

**Super 8** is en Filmformat. Dat Format gifft datt siet Mai 1965. Dat is en Utfund vun Kodak un is as de Upfolger vun Normal 8/Dubbel 8 dacht. De Film is all in de Kamera 8 mm breed – anners as de Dubbel 8-Film, de in de Kamera 16 mm breed is un erst na de Entwickeln in twee Normal 8-Filmen met 8 mm Breed scheden ward.

## Vergliek

### Mit Normal 8/Dubbel 8

#### Vordelen vun Super 8
De Super 8-Film kümmt in en Kassett, de bannig eenfach to inlengen is. Un de Kassett sett de Kamera in’t Bild över de Aart vun de Film (DIN-Weert, Daglucht/Kunstlucht, ...). Un de Biller op de Film sünd wegen anners Löcker grötter (4,9 mm × 3,6 mm bi Normal 8 un 5,69 mm × 4,22 mm bi Super 8).

#### Nadelen vun Super 8
Wegen de Fuarm vun de Kassett hett de Super 8-Kamera keen Andruckplaat. Bi dat is de Bildstand bi Super 8 en beetken gammeliger. Un de Kassett vermasselt en Torüchspolen vun de Film (for en Duppelluchtung).

### Mit Video
Video un Super 8 kanns du wegen de annere Esthetik un de annere Funkschoonwies slecht verglieken - is nu de Mona Lisa vun Leonardo da Vinci better as de Fröhstück vun Paul Signac? Du kanns aver de Kosten för en Minuut Opnohm verglieken. Un da is Video bilicher. Wodat veele Lüüd glöwen, dat Video better is?
* Wiel de Reklaom for Video seggt harr, dat Video better is.
* Wiel dat ook Pröddel-Super 8-Reedschopen geven deit.
* Wiel dat nich sau eenfach is, mit Super 8 to filmen. (Un dat um dat veele slecht Filmen geven deit.)
* Wiel veele blot de Video-Överspeelen ut de 1980er/1990er Johren kennen. Un de weern bannig gammelig - aver neet wegen de Film, sunnern wegen de Överspeelmaschienen vun dunnmaals.

## Afwanneln
*De japaansche Firma Fuji het de Super 8-Film in en annerw Kassett bruken, de Single 8-Kassett.
*Dubbelsuper 8 (DS8) is en Film met Super 8-Löcker un en Breed vun 16 mm. Evenso wi de Duppel 8-Film ward he erst na de Entwickeln scheden (in twee Super 8-Filmen).

## Verleden Tied
Bit in de 1980er Johren hebbt bannig veel Lüüd Super 8 bruukr, üm jemehr Kinner un Urlauben to filmen. Nu nehmen se tomeist Video dorto.

## Nutied
Siet de 1980er Johren nehmen welke Filmers Super 8 wegen de annere Esthetik, to'n Bispill for Reklaam, Musikvideos un Szenen, de in de verleden Tied spelen.

Nee Super8-Filmen givt et vun Kodak un Adox, nee DS8-Filmen givt et vun Foma. Un et givt Firmen, de uut 35mm-Filmen Super8/Single8/DS8-Filmen maken, to'n Bispill Wittner, Kahl, Retro8 un Pro8mm.

## Tokumst
Kodak het for 2016/2017 en nee Kamera künnig maken. Un FilmFerrania will opneegst ook Super8-Filmen fardigen.

## Biller

Bild:8mm and super8 and double8.png|En Vergliek vun de Filmformaten Normaal8, Super8 un Duppel8
Bild:Agfa Moviechrome 40 - Super 8 film cartridge 1.jpg|En Super8-Film vun Agfa in de Kasätte
Bild:BauerProjektorT610.jpg|En Projektor met magnetisch Stereoklang
Bild:Super8KameraCanon310XL.jpg|En Kamera
Bild:Braun SB 1.jpg|En Ankieker
Bild:Klebepressen-Super8.jpg|Twee Maschinen un twee Aarten, de Film to editeeren: natt (met en lubberich Klever; rechterhand) un dröög (met en Aart Tesafilm; linkerhand)


## Enkeld Nahwiesen
Windspeel (Musikgrupp)

**Windspeel** is en plattdüütsche Musikgrupp uut de Landschop Angeln in Sleswig-Holsteen, de uut de twee Muskanten Tanja Rößger un Lutz Rößger besteiht. De Musik vun de Grupp vermengt traditschonelle plattdüütsche Musik, Folkmusik, Keltische Musik un Elementen uut de Pop-Musik. As Instrumenten bruukt de Grupp Gitarr, Bass, Keyboard, Fleiten, Banjo, Mandolien, Akkordeon, Slagtüüg un Great-Highland-Dudelsack in eer Musik.

## Musiktitels (Uutwahl)

* *Wennt Winter ward* Liedermachermusik - Dezember 2013
* *Een vun disse Daag...*Traditional Pop - Januar 2014
* *Asgaard* Ethno Pop & World - März 2014
* *Walgesang* Traditional Pop - April 2014
* *Min Schipp (kümmt hüt na Huus)* Traditional Pop - Mai 2014 
* *See, Sünn, Gischt öwern Bug* Traditional Pop - Oktober 2016
* *Schneemann* Traditional Pop - November 2016
* *Schnee un Iis* Traditional Pop - Dezember 2016
* *Een kleene Dannenboom* Traditional Pop - Dezember 2016
* *Wiehnacht is bald* Traditional Pop - Dezember 2016

## Diskografie

* *Een lange Wech...*
* *Ünnerwegens*
* *Kohle Dagen*
## Kiek ook bi
* List vun plattdüütschen Singers un Musikgruppen
## Weblenken
* Websteed vun de Grupp (hooch- un plattdüütsch)
* Leeder van de Grupp op Jamendo

## Footnoten
Speelwark

Speelwark is von 1984 to 2012 en plattdüütsche Grupp ut Sleswig-Holsteen west.

## Warken
* *Plattdüütsche Leeder* 1986
* *Vun Land und Lüüd* 1988
* *Freesenkinner* 1990
* *Wege gibt es viele* 1991
* *Wolkenstürmer* 1992
* *Wiehnachten in Holsteen* 1992
* *Ein Stück vom Norden – 10 Jahre Speelwark* 1994
* *Een frische Wind* 1996
* *Wintertied* 1997
* *Speelwark – 15 Johr ünner Wulken un Wind* 1999
* *Land der Horizonte* 2003
* *Hallo Tag, komm herein* 2009
* *Die kleine königliche CD von Speelwark*
* *Een Breef vun Di*
* *Gönn´ Dir den Morgen*
* *Mien Roos*
* *An der See*
## Kiek ook bi
* List vun plattdüütschen Singers un Musikgruppen
## Weblenken
* Websteed vun de Grupp (hoochdüütsch)
Biathlon-Weltmeesterschapen 1974

De **13. [[Biathlon-Weltmeesterschapen]]** funnen 1974 in Minsk in de Sowjetunion statt. Mit de Upnahm vun den Sprintwettbewarf in dat Weltmeesterschapsprogramm wurrn eerstmals dree Wettbewarfen utdragen.
## Mannlüüd
### Sprint 10 km



Datum: 28. Februar


### Eenzel 20 km



Datum: 27. Februar


### Staffel 4 x 7,5 km



Datum: 1. März


## Medaillenspeegel

## Literatur
* Manfred Seifert: Das Jahr des Sports 1975. Sportverlag Berlin 1974, ISSN 0232-2137, S. 172.
## Weblenken
* http://services.biathlonresults.com/results.aspx?RaceId=BT7374SWRLCH01SMSP Men 10 km Sprint, International Biathlon Union – Datacenter, afropen an‘ 28. August 2012 (engelsch)
* http://services.biathlonresults.com/results.aspx?RaceId=BT7374SWRLCH01SMIN Men 20 km Individual, International Biathlon Union – Datacenter, afropen an‘ 28. August 2012 (engelsch)
Harr

**Harr** betekent

* Harr, ehmolige Verwaltenseenheit in Däänmark (incl. Noorwegen, Sweden, Sleswig-Holsteen),
* Harr, een, de Veh höden deit.

**Harr** is de Familiennaam von

* Anna Harr (* 2000), US-amerikaansche Schauspelerin,
* Burke Harr (* 1971), US-amerikaanschen Politiker,
* Karl Erik Harr (* 1940), noorweegschen Maler, Grafiker un Schriever.
Harr (Verwaltenseenheit)

Een **Harr** (hoochdüütsch: *Harde*, fröher*: *Herde*, [[däänsch]]/[[Norwegsche Spraak|norwegsch]]: *herred*, [[Noordfreesch]]: *Hiird, sweedsch: *härad*) weer een däänsch Verwaltenseenheit. Harren geev dat tomindst vun fröhen Middelöller an bit 1867.

## Harrenrebeet

De Verwalteneenheit *Harr* ward binah in dat ehmoligen Königriek Däänmark inföhrt woorn. Na hütigen Grenzen finn een ehmoligen Harren in:
* Däänmark: heel
* Sweden: in't Süüden
* Norwegen: in't Süüden
* Sleswig-Holsteen: Landsdeel *Sleswig* un op *[[Fehmarn]]*.

König Erich vun Pommern föhrte Harren twüschen 1405 un 1407 ok in Finnland in.

## Etymologie
De Etymologie is nich kloor. Mehrst ward annömmen, dat dat Woord ut *hær* = „Schoof“, „Hood“ un *ride* (= „rieden“) (ohd.: *hariraida*, *heriraita*) tosammensett worrn is. Dat Bedüden-Entwickeln kann so vun „riedend Schoof“  över „Schoof, de to de  glieken Stell riedet“ hin to „Rebeet vun een gemeenen Versammeloort, Thing-Platz, Opper-Steed“ verloopen sien.

Na een Alternativvörstellen könnt *riedend Schoof* ok as een militärsch Eenheit för'n Seedelnreebet meent sien.

Een anner Alternativvörstellen över de Etymologie vun *Harr* stellt 'n Tosamenhang to Schippsbesatten her: Na öllersten angelsässisch un freesch Borns warr de Begreep *hær* för 36 Mann Schippbesatten bruukt, na middelöllerschen Borns för 42 Mann. Utgangen warrt, dat een Harr dat Rebeet weer, wo in de Iesentied de Besatten för een Schipp tosamen stellt worrn kunnt, laater för een bit veer Schippen.

## Geschicht
Eerstmoligen Nawies för de Begreep (däänsch: *herred* gifft dat dörch een Breef vun Knut de Hilligen in't Johr 1085, annöömt warrt aver, dat dat Harren all lang gifft.

In't Middelöller weer Harren keen militärsch Rebeeten mehr, man Rechtskreise üm een Harren-Thing 'rüm. De Thing weer de Inwahnerversammeln, laater ok dat ordentlichen Gericht för de Harr. De vun de Landsherrn beropten Harrenvogt weer de Thing-Baas wesen. Een Reeg vun
Seedeln höört in düsse Tied to een Harr.

## Literatur
* *Herred.* In: *Kulturhistorisk leksikon for nordisk middelalder fra vikingetid til reformationstid.* Band 6: *Gästning – hovedgard.* Rosenkilde og Bagger, København 1961.

## Weblinks

*  

## Footnoten
Manfred Beer

**Manfred Beer** (* 2. Dezember 1953 in Altenberg in dat  Erzgebirge) is en ehmalger düütsch Biathlet. 

Manfred Beer is verheiraadt mit de ehmalge DDR-Meesterin in de Sportakrobatik, Heidi Beer. He is Vader vun de intüschen ebenfalls all torüchtreeden Biathletinnen Katja un Romy Beer. De Familie bedrifft in den Altenberger Oortsdeel  Zinnwald en Biathloncamp un en lütt Gaststäe, de Beerenbaude.

Beer hett mit de Staffel vun de DDR bi de Olympisch Winterspelen 1976 in Innsbruck in de Besetten Karl-Heinz Menz, Frank Ullrich, Manfred Beer un Manfred Geyer de Bronzemedaille wunnen. Buterdem wunn he mit de DDR-Staffel 1978 in Hochfilzen un 1979 in Ruhpolding jewiels den Weltmeestertitel, nahdem he 1977 den darten Platz reckt harr. Bi all Staffeln wee Beer Startlöper un sien Mitstrieder weern Frank Ullrich, Klaus Siebert un Eberhard Rösch (1978 un 1979) as ok  Manfred Geyer 1977.

## Weblenken
* Websteed vun de Beer-Familie
* Biathloncamp Beer
* Manfred Beer in de Datenbank vun sportsreference.com (engelsch)
Biathlon-Weltmeesterschapen 1970

De **10. [[Biathlon-Weltmeesterschapen]]** funnen 1970 in Östersund in Sweden statt.

## Mannlüüd

### Eenzel 20 km





### Staffel 4 × 7,5 km





## Medaillenspiegel
Robert Falkenburg

**Robert „Bob“ Falkenburg** (* 29. Januar 1926 in Brooklyn, New York; † 6. Januar 2022 in Santa Ynez, Kalifornien) weer en US-amerikaansch un brasiliaansch Tennisspeler.

Falkenburg wunn 1948 dat Herrenfinale in Wimbledon gegen John Bromwich, nahdem he in de fievten Satz all 3:5 un 15:40 achtern leeg. Dat Match gung sluutend mit 7:5, 0:6, 6:2, 3:6, 7:5 to Enn'. Bi de US Open wunn he 1944 gemeensam mit Don McNeill de Düppelkonkurrenz gegen Pancho Segura un Bill Talbert.

In' Davis Cup is de mit en Brasilianerin verheiraadt Falkenburg 1954 un 1955 för Brasilien antreden.

1974 wurr he in de International Tennis Hall of Fame upnommen.

Nah sien Tenniskarriere weer he ok noch in’ Golfsport aktiv.

## Weblenken
* ITF Profil vun Robert Falkenburg (engelsch)
* Davis-Cup-Statistik vun Robert Falkenburg (engelsch)
* Bob Falkenberg(!) in de International Tennis Hall of Fame (engelsch)

## Enkeld Nahwiesen
Henrik Forsberg

**Hans Henrik Forsberg** (Nahnaam ; * 16. Februar 1967 in Borlänge) is en ehmalger sweedsch Skilanglöper un Biathlet.

Henrik Forsberg sien Karriere fung as Skilanglöper an. De Athlet vun *Bergeforsen SK* is eerstmals 1988 bi en 30-Kilometer-Rennen in Falun antreeden un keem glieks up den fievten Platz. Dree Johr later wunn he an de sülvig Stäe över de sülvig Distanz to’n eersten un eenzigen Mal. Bit 1999 is he in mehr as 70 Weltcup-Rennen an den Start gahn, meest 30 mal keem he dorbi ünner de best Teihn, fiev Mal sogor up dat Podium. Todem hett he veer FIS-Rennen up sien Naam schrieven kunnt. Bi sien eerste Nordisch Skiweltmeesterschap 1991 in’ Val di Fiemme keem he up Platz Acht in dat 30-Kilometer-Rennen. Veer Johr later in Thunder Bay weer Forsberg sien best Platzeeren Platz Fiev över de sülvige Distanz. Sien meest WM-Insatzen harr he mit veer Rennen 1997 in Trondheim, best Ergevnis weer dorbi Platz Negen weer över de Distanz vun 30 Kilometer. Bi sien letzt WM 1999 in Ramsau reck he över de 50-Kilometer-Distanz Platz 20. Sien letzt Langlooprennen hett he 2001 bestreeden. 

1999 wessel Forsberg vun Skilangloop to’n Biathlonsport un is siet de Saison 1999/2000 in’ Biathlon-Weltcup antreeden. Sien eerst Rennen weer en  Sprint in Pokljuka, bi de he den 84. Platz belegg. Eerstmals Punkte wunn he 2000 as 27. bi en Sprint in Antholz. In Oberhof belegg he 2001 in en Verfolgungsrennen mit Platz veer sien eerst Ergevnis ünner de best Teihn. Tweemal, in Lake Placid as Dart un in Osrblie as Tweet, jewiels in Sprintrennen, keem he sogor up Podestplatzen.

Dreemal is Forsberg bit Grootereignisse an den Start gahn. 2000 bi de Biathlon-Weltmeesterschapen an’ Holmenkollen in Oslo, wo he 79. in’ Eenzel un 63. in’ Sprint wurr, as ok 2001 weer bi en Biathlon-WM. In Pokljuka belegg Forsberg Platz 24 in’ Eenzel, 45 in’ Sprint un 51 in de Verfolgung, as ok Platz 16 mit de Staffel. Hööchtpunkt in Forsberg sien Biathlonloopbahn weern de Olympisch Spelen 2002 in Salt Lake City. In dat Eenzelrennen keem he dorbi up Platz 47, in’ Sprint up Platz 63 un mit de Staffel reck dat för Platz 14. 2002 hett he sien Karriere afslooten. Intüschen övernimmt he offizielle Funktschonen in’ sweedschen Verband. 

## Privates
He is siet 1996 mit Magdalena Forsberg verheiraadt un leevt in Bergeforsen. Dat Ehepaar hett twee Kinner. 

## Weblenken
* Henrik Forsberg in de Datenbank vun de IBU (engelsch)
* Henrik Forsberg in de Datenbank vun de FIS (engelsch)
* Henrik Forsberg in de Datenbank vun Sportsreference.com (engelsch)
Amt Hohner Harr

Dat **Amt Hohner Harr** (kort: *Hohner Harr*, hoochdüütsch: *Amt Hohner Harde*) is een Amt in’n Kreis Rendsborg-Eckernföör in’t düütschen Bundsland Sleswig-Holsteen. De Sitt vun’e Amtsverwalten is in Fockbeek, wo een Verwaltensgemeenschop vun de *Amt Hohner Harr*, *[[Amt Fockbeek]]* un Gemeen *Fockbeek* existeert. De Amtsbaas vun’t Amt *Hohner Harr* heet Dirk Reese (SPD).

To’n Amt Hohner Harr höörn 12 Gemenen mit tosammen 8663 Inwahners (31.12.2015):

#Bargstall
#Breiholt
#Chrischansholm
#Elsdörp-Westermöhlen
#Friesholm
#Haamdörp
#Hohn
#Hoverland
#Loh-Föhrden
#Prinzenmoor
#Sophienhamm
#Vossbarg

## Geschicht

De historsche **Hohner Harr** weer siet de Middelöller (ca. siet 1250) een Harr wesen, de toeerst to dat Verwaltensrebeet Fræzlæt, dann to dat Amt Gottörp (bit 1702 oder 1741)  un laater to dat Amt Hütten (bit 1864) höört hett. 

Dat niege *Amt Hohner Harr* weer vun 1970 bit 1998 *Amt Hohn* nöömt wesen un warrt ut den oolen *Amt Hohn* (1949 bit 1970), den oolen *Amt Haamdörp* (ok 1949−1970) un de Gemeen Breiholt foormt worrn. Breiholt liggt in de Landsdeel Holsteen un weer keen Deel vun de historsche *Hohner Harr* wesen.

De Ämter *Hohn* un *Haamdörp* weer vun 1867−1878 Deel vun de oolen Kreis Eckernföör und vun 1878−1970 Deel vun de oolen Kreis Rendsborg wesen.

Paar Gemeenen un Gemeendedeelen in’t *Amt Hohner Harr* ward in’t 18. Johrhunnert dörch de Moorkolonisatschoon as Kolonistendörper grünnt worrn, as t.B. Sophienhamm, Hoverland, Vossbarg (kiek dorto ok: Pälzer in Sleswig).

## Weblenken
* Koort vun de ''Amt Hohner Harr'' mit Gemeendegrenzen

## Footnoten
Min Jehann

**Min Jehann** is een Gedicht vun Klaus Groth ut sien Book Quickborn: Volksleben in plattdeutschen Gedichten ditmarscher Mundart in Dithmarscher Platt.

## Text vun ''Min Jehann''

Anmerken: Dat is de Text in de Originaalschrievwies vun Klaus Groth, 1856; in en *normaliseerten* Schrievwies gifft dat den Text hier.

## Leeder
Vertoont is dat Gedicht veelfach worrn; ünner anner vun Klaus Groth sülv, vun Fritz Becker (1891), Julius Otto Grimm (1894), Ernst Licht, Leon Jessel, Carl Reinecke, Hannes Wader (1974). För de Ina Müller-Verschoon gifft dat een Arrangement vun Olaf Casimir un Hardy Kayser. Bekannt is hüüttodaags vör allen de *Hannes Wader*-Verschoon ut sien Album *[[Plattdeutsche Lieder]]*. Bi de Truerfier för Helmut Schmidt am 23. November 2016 in de Hamborger Sankt Michaelis-Kark sung Jochen Wiegandt dat Leed in de Ernst-Licht-Verschoon. Den hoochdüütschen Titel *Mein Johann* vertoonten Friedrich Ernst Arnold Werner Nolopp (1887) un Eduard Seuffert (1892).

Interpreten sünd un weern ünner anner: Hannes Wader, Ina Müller, Lale Andersen, Jochen Wiegandt, Otto Groote Ensemble, Ernst Busch (1932).

## Alternativtitel
*Ik wull, wi weern noch kleen, Jehann*; *Ick wull, wi wör noch kleen*; *Ick wull, wi wör noch kleen, Jehann*; *Ick wull, wi wärn noch kleen, Jehann*; *Ick wull wie weern noch kleen Jehann* un anner; *Mien Jehann* (Jochen Wiegandt); *Mien Johann* (Lale Andersen).

## Footnoten
Christelle Gros

**Christelle Gros** (* 19. Mai 1975 in Oyonnax) is en ehmalge franzöösch Biathletin.

Christelle „Kiki“ Gros bedreev den Sport af 1993 un hörr af 1996 to dat franzöösch Natschonalteam. In dat Johr geev se ok hör Debüt in' Biathlon-Weltcup bi en Eenzelrennen in  Antholz. 1997 reck se mit en veerten Platz in Östersund hör eerst Ergevnis in den Top 10, 1998 bi en Sprint in Pokljuka reck se sogor en darten Platz. Noch beter kunn se sück mit de Staffel platzeeren, mit de se 1997 in Östersund en Weltcuprennen wunn.

Tüschen 1997 un 2006 nehm se an mehreren Biathlon-Weltmeesterschapen deel, vun de de in  2004 in Oberhof för hör an' spoodrieksten weer. In Eenzel un Sprint keem se jewiels up den söbenten Platz, in de Verfolgung belegg se den achten Platz un in den Massenstart Platz 13. Mit de Staffel keem dorto noch Platz fiev. 1999 wunn se in Kontiolahti Bronze mit de franzöösch Staffel an de Siet vun Delphyne Burlet, Florence Baverel-Robert un Corinne Niogret. An’ Enn vun de Saison 2006/2007 hett se hör Loopbahn afslooten.

Bi de Olympisch Winterspelen 1998/Biathlon|Olympisch Winterspelen in Nagano keem se in dat Eenzelrennen blots up Platz 59, un mit de Staffel up den achten Platz.

## Weblenken
* Christelle Gros in de Datenbank vun de IBU (engelsch)

## Enkeld Nahwiesen
Julien Benneteau

**Julien Benneteau** (* 20. Dezember 1981 in Bourg-en-Bresse) is en franzöössch Tennisspeler. He is Ridder vun den franzööschen Natschonalverdeenstorden.

## Karriere
Benneteau fung mit veer Johren mit dat Tennisspelen an un is siet dat Johr 2000 Profi. 2004 gelung hüm eerstmals de Sprung ünner de Top 100 vun de Tennis-Weltranglist. Sien eerst Titel bi en ATP-Turnier wunn he 2003 in't Düppel gemeensam mit sien Landsmann Nicolas Mahut bi dat  Turnier in Metz. In Lyon seker he sück 2006 mit Arnaud Clément sien tweeten Turniersieg up de Tour. Sien bitlang gröttste Spood in't Eenzel weer de Intoog in dat Veertelfinale vun de French Open 2006, dat he mit 2:6, 2:6, 3:6 gegen den Kroaten Ivan Ljubičić verlor. Up den Weg dorhen hett he ünner annern de sett Spelers Radek Štěpánek un Marcos Baghdatis slahn. An' 11. November 2009 wunn Benneteau in Paris-Bercy gegen den dormaligen Weltranglistenersten, Roger Federer, in dree Satzen.

Bi de Olympisch Spelen 2012 in London is Benneteau in de Eenzel- un de Düppelkonkurrenz antreeden. Nah den Uptaktsieg gegen Michail Juschny weer he in de tweet Runn in't Eenzel gegen den Swiezer Roger Federer mit 2:6, 2:6 ünnerleegen. Dat Düppel leep dorgegen spoodrieker, gemeensam mit Richard Gasquet wunn he de Bronzemedaille. Dorbi hebbt se tonächst de Briten Colin Fleming un Ross Hutchins, de an Positschoon söben sett Inder Mahesh Bhupathi un Rohan Bopanna as ok de an Positschoon dree sett Serben Janko Tipsarević un Nenad Zimonjić besiegt. In't Halffinale verloren se denn aber gegen Bob un Mike Bryan ut den USA. In dat Speel um de Bronzemedaille hebbt se denn aber de beid Spanier Feliciano López un David Ferrer in twee Satzen slahn.

Siet 2010 speelt Benneteau för de franzöössch Davis-Cup-Mannschap.

## Erfolge

### Eenzel
#### Finaldeelnahmen

### Düppel
#### Siege

#### Finaldeelnahmen

## Statistik
### Bilanz bi Grand-Slam-Turnieren

*VF = Veertelfinale*
*HF = Halffinale*
*F = Finale*
*S = Sieg*
*Ziffer = Vörrunn*

## Weblenken

* ATP-Profil vun Julien Benneteu (engelsch)
* ITF-Profil vun Julien Benneteau (engelsch)
* Davis-Cup-Statistik vun Julien Benneteau (engelsch)

## Enkeld Nahwiesen
Bargen (Rügen)

**Bargen** liggt in’n Middel vun dat Eiland Rügen in dat düütsche Land Mekelnborg-Vörpommern. Siet 2005 is Bargen Hööftstadt vun dat Amt Bargen up Rügen. De Stadt is een vun 18 Middelzentren vun dat Land und de Hööftstadt vun de Eiland Rügen.
Hamborger Schapp

En **Hamborger Schapp** (hoochdüütsch: *Hamburger Schapp*, *Hamburger Schrank*) is en groten Schapp ut de Barock-Tied mit twee Dören. Sachtens is de Hamborger Schapp üm 1680 na Vörbillern ut de Nedderlannen schapen worrn. Dat Niege weer vör allen de Toleggen-Mööglichkeit vun en Schapp: op de Sockelkasten sünd Dören, Sieten- un Rüüchwannen opsett worrn. De Sockel steiht meist op fief dreihert Kugelfööt un hett meist twee Schuuvlaads. De Gesimskranz is de Holler vun disse Konstruktschoon. Pilaster links, rechts un inne Mitt vun de Dören un de Dören sülv sünd meist dörch Snittkunstwark schöön mookt. Typsch is de ovale Binnenflach vun de Dören.

De Korpus vun de Hamborger Schäpp sünd meist ut massiven Ekenholt un furneert (meist mit Nuttboomfurneer, aver ok ü.a. mit Mahagonifurneer).

Anner Schäpp ut Hansestäder sünd dat *Lübeeker Schapp* un  dat *Danziger Schapp*.

## Literatur
* Uwe Dobler: *Barockmöbel: Bürgerliche Möbel aus zwei Jahrhunderten.*,  Augsborg, Battenberg, 1992.
* Erich Klatt: *Die Konstruktion alter Möbel*, Stuttgart, Hoffmann, 1961
* Heinrich Kreisel: *Die Kunst des deutschen Möbels*. Bd. 1. Von den Anfängen bis zum Hochbarock, München, Beck, 1968, S. 222-230.
* Heinrich Mehl: *Das Gemmendorfer Schapp. Zur Geschichte eines Barockschrankes*, in: Jahrbuch des Schleswig-Holsteinischen Landesmuseums, Band VII, Niemünster: Wachholtz, 2001.
* Ellen Redlefsen: *Möbel in Schleswig-Holstein: Katalog der Möbelsammlung des Städtischen Museums Flensburg*, De Heid: Westholsteinische Verlags-Anstalt Boyens, 1983.
* Thomas Schürmann: *Erbstücke: Zeugnisse ländlicher Wohnkultur im Elbe-Weser-Gebiet*. Landschaftsverband der Ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden, Stood, 2002. ISBN 3931879100 S. 306-327.
* Johann Christian Senckeisen: *Architektur-, Kunst- und Seulen-Buch*, Leipzig, 1704, S. 46.

## Weblenken
* *Hamburger Schrank* in: Das grosse Kunstlexikon von P.W. Hartmann, online
* *Hamburger Schapp* bi Antik Hense
Döns

**Döns** oder ünner anner **Dornse** sünd Naams för een heetboren Ruum in welken Tyyps vun oolen Buurnhüüs, in Börgerhüüs, Raadhüüs, Slöter, Borgen, Spitälern, Herbergen usw. De Naam kümmt ut de slawischen Spraak *dwornitze*, *turnitza* un bedüdet so veel as Füersteed, Deenstlüüdruum.

## Synonymbegrepen un anner Schrievwiesen
*Döns*, *Doens*, *Dönse*, *Dönsk*, *Dornse*, *Dönz*, *Dörnsch*,
för de Frunsgemacker in Borgen: *Kemenate* - in Hoochdüütsch meist: *Dürnitz*, in anner Spraken meist: *Dornse*

## Geschicht
Een eersten Born gifft dat för Düütschland ut de 12. Johrhunnert för Regensborg. Dort weer de *caumata turnitza* de Badstuuv wesen. Af üm un bi 1300 gifft dat Döns in Middeldüütschland in Städer as Halle (Saale), Hilmessen un Brunswiek, af üm un bi 1400 in Noorddüütschland un de Oostseeruum vun Bremen bit Riga un ok in noordwestdüütschen Städer as Düörpm.

## Dönsen in Buurnhüüs

Tyypen vun Buurnhüüs mit Dönsen sünd ünner anner dat Geestharrenhuus, dat Neddersassenhuus un dat Uthlandfreesenhuus. Binah ümmer weer dort de beheetboren Ruum nich de Pesel (de „Gode Stuuv“) wesen - de Döns weer sotoseggen mehrst een Extrawahnruum neven de Köök wesen.
In een Döns hett de Lüüd dunn eeten, deelwies (vör allens de Frunslüüd) arbeeten un in de in Twüschenwannen vörhannen Alkoven slapen.

Af de 16. Johrhunnert wurr de Dönsen  mit  Bilegger hitten. Dat weern Oven, de vun de Kaakstell - in düsse Tied opene Heerden - mitheet wurrn. De *Katschur* in een Buurnhuus-Döns is een schreeg Deel inne Böön un is dörch die Bowies vun düssen Huustyyps utlööst.

## Dönsen in anner Bowarken

In Lübeeker Börgerhüüs un ok in anner Städer hett de Döns meist glieks bi de Huusingang leggen; in welke Städer aver ok hoffwarts. De Döns weer de best utstatten Ruum vun een Huus. Hitten wurr meist mit een Kacheloven, mitünner ok mit een Kamin oder mit Füerpann. Een Wahnung ahn Döns weer al- tomindest in Lübeek - üm 1530 nich denkbor.

Ut Lübeek gifft dat ok een Hinwies, dat dort tomindst eenmal een Festruum als Döns oder Dornse nöömt worrn weer. In de Lübeeker Hilligengeist-Spital weern de Dönsen Ophollenrüüm - een för de Manns- un een för de Frunslüüd. In groten Bowarken, as Raadhüüser, Slötter oder Borgen, weer de Dönsen mannigmol ok een groten Sellschopsruum wesen, wo ünner anner eeten worrn is.

## Literatur
* Max Hasse, *Dornse (Dürnitz)*, in: Reallexikon zur Deutschen Kunstgeschichte, Bd. IV (1955), Sp. 326–332; in: RDK Labor,  online mit Fotos un Wiederverwiesen

## Kiek ok
* :de:Geesthardenhaus op de düütschen Wikipedia
* :dk:Dørns op de däänschen Wikipedia

## Footnoten
Harri Eloranta

**Harri Henrik Eloranta** (* 4. Dezember 1963 in Köyliö) is en ehmalger finnisch Biathlet.

Harri Eloranta arbeitet bi de finnisch Küstenwache. He leevt in Ähtäri un is för den Vereen  *Säkylän Urheilijat* antreeden.

Mit den Biathlonsport fung he 1978 an. Sien eersten Insatz in' Biathlon-Weltcup harr he in de Saison 1983/84. De eerste Top-Ten-Platzeeren reck he 1987 as Söbenter in en Sprintrennen in  Canmore. 1989 in Östersund kunn he in' Weltcup as Fievte en noch beter Ergevnis schaffen. In de Saison 1988/89 reck he mit den 23. Platz in de Gesamtwertung sien best Ergevnis in disse Wertung. Tüschen 1985 un 2000 is de Finne, de in sien letzt Biathlon-Johren as Oorgesteen un Legende vun den Biathlonsports gull, bi negen Biathlon-Weltmeesterschapen an. Sien best Eenzelergevnis kunn he 1989 as Twalft in dat Sprintrennen vun Feistritz recken, best Ergevnis mit de Staffel weer Platz Söben 1997 in Osrblie.

Tüschen 1988 un 1998 is Eloranta bi all veer Olympisch Winterspelen antreeden. 1988 reck he in Calgary Platz 50 in' Eenzel un Platz 25 in' Sprint, 1992 in Albertville leep he de spoodriekst Rennen in sien Loopbahn. In' Eenzel verpass he mit Rang 5 noch en Medaille, in' Sprint kunn he bi den Sieg vun Mark Kirchner un achter Ricco Groß Bronze winnen. Mit de Staffel reck he denn noch mal den achten Platz. 1994 belegg he in Lillehammer Platz 30 in' Eenzel un Platz 15 in' Sprint un keem mit de finnisch Staffel up den fievten Platz. Sien letzte Spelen hett he as nu 34-johriger 1998 in Nagano bestreeden. In Japan belegg he Platz 20 in' Sprint un Rang Acht mit de Staffel. 2000 hett he sien internatschonale Loopbahn afslooten.

## Weblenken
* Harri Eloranta in de Datenbank vun de IBU (engelsch)
* Harri Eloranta in de Datenbank vun Sports-Reference (engelsch)