Karkwals

**Karkwals** is en Gemeen in’n Landkreis Rodenborg (Wümm) in Neddersassen, de to de Samtgemeen Bootel höört. De Gemeen hett .

## Geografie
Karkwals liggt wiet in’n Süüden vun’n Landkreis in’t Dreeeck twüschen Rodenborg (Wümm), Visselhöövd un Veern (Aller). Rodenborg is dorbi mit 12,3&nbsp;km de neegste Stadt. An de Gemeen grenzt in’n Noorden de Eenheitsgemeen Rodenborg (Wümm), in’n Noordoosten de Gemeen Heemsbünnen un in’n Süüdoosten de Eenheitsgemeen Visselhöövd. In’n Süüden hett Karkwals op’n lütt Stück Kuntakt an’n Landkreis Veern mit sien Gemeen Kerklinneln. Na Westen hen liggt de Gemeen Westerwals.

De Landschop is prägt vun de Bueree. Man dat gifft ok naturbelatene Rebeden in de Gemeen. In’n nöördlichen Deel an de Grenz to Rodenborg leegt de beiden Bullenseen. De lütte un de grote Bullenseen leegt in’t Witte Moor un is ümgeven vun’n wiet Rebeet vun Nadel- un Loofwoold. In’n Osten vun de Hööftoord verlöpt en lütten Beek, de in de Wümm münnt, dör en Wischendaal, dat prägt is vun Heid, Woold un Moor.

## Geologie
*En Översicht över de Geologie un Entstahn vun dat Rebeet vun’n helen Landkreis is in den Artikel [[Landkreis Rodenborg (Wümm)]] beschreven un kann dor naleest waarn.*

## Historie
De Naamsdeel *Wals* geiht op den Naam vun de Beek *Wals* torüch, wat vun daag de Fuhlbeek is, as dat dör olle Flurnaams noch beleggt is. De Ennen *-sede* in’n hoochdüütschen Naam föhrt de Naamsforscher to de Vermoden, dat de Oort twüschen dat 1. un 5. Johrhunnert grünnt worrn is. Later sünd de Dochterwahnsteden Westerwals un Süüderwals tostannen kamen.

De eerste schriftliche Nöömen vun Westerwals weer 1231, Süüderwals un Wals sülvst sünd eerst üm 1320 in en Besittregister vun Bischop vun Veern opföhrt.

De hüütige Naam is siet Enn vun’t 17. Johrhunnert begäng. Dat Kaspel, dat to de Gemeen höört slutt blangen Wester- un Süüderwals ok noch Odeweg un Schepinkel in, wat al to de Gemeen Kerklinneln in’n Landkreis Veern höört. De evangeelsche Bischop Eberhard von Holle hett in’t Kaspel 1567 de Reformatschoon inföhrt, de 1629 dör dat kaiserliche Restitutschoonseditk för twee Johr ophoven weer. Karkwals harr 1628 bannig ünner de Pest to lieden – blots an dree Ehporen is de Krankheit vörbigahn.

1645 is de Oort as Deel vun’t Hartogdom Veern an Sweden fallen, 1712 an Däänmark üm 1719 opletzt vun’n hannoberschen Kurförsten Georg Ludwig övernahmen to warrn. Twüschen 1805 un 1813 hett dat Rebeet de meiste Tiet to Frankriek höört vun wegen de Erovern vun Napoleon. De Befre’en vun de Franzosen weer an’n 12. Oktober 1813 dör russ’sch-preußische Truppen. Dorna is Karkwals Deel vun’t Königriek Hannober worrn. Vun’t Johr 1866 an höör dat Rebeet för 80 Johren to Preußen, wat 1946 dör de allieerten Winnermächt oplöst worrn is.

Siet de Rebeetsreform vun’n 1. März 1974 warrt de Gemeen Karkwals vör allen dör de Samtgemeen Bootel verwalt.

## Politik
### Oortsdelen
* Fedderlohmöhlen
* **Karkwals**
* Riekenbostel
* Wittenmoor
To’n Deel höört ok Düüsternheid noch to de Gemeen, de anere Deel aver to Visselhöövd.

### Gemeenraat
De Gemeenraat vun Karkwals sett sik mit den Börgermeester ut 11 Lüüd tohopen. De letzte Kommunalwahl weer an 11. September 2016

## Kultur
### Religion
De Karn vun Karkwals is de St. Bartholomäus-Kark, de twüschen 1170 un 1180 ut Feldstenen boet worrn is. De meisten vun de Iwahners, de konfessionell bunnen sünd, höört to de evangeelsch-luthersche Kark in de Karkengemeen Karkwals binnen de Karkenregion Visselhöövd. Dorin sünd de Gemenen Brookel, Karkwals un Visselhöövd vereent.

### Öörd un Bowarken

Dar Rebeet vun Karkwals is intressant för Touristen, de sik an de Natur frei’n wüllt. In dat Gemeenrebeet staht Bööm de to’n Deel mehr as 2.000 Johr oolt sünd. Butendem liggt dor dat Hoochmoor *Witt Moor* un dat Naturschuulrebeet üm de Bullenseen, wat as Nahverhalensrebeet nütt warrt.

To de intressanten Bowarken höört toeerst de mehr as 800 Johr olle St. Bartholomäus-Kark, de to de schönsten Karken in Neddersassen tellt. En Afbild vu de Kark warrt to’n Bispeel in’t Wapen vun’n öörtlichen Schüttenvereen bruukt. In’n Oortsdeel Federlohmöhlen stieht butendem en Watermöhl, de vör mehr as 375 Johren boet worrn is. Bit 1974 is dor noch gewarflich Koorn mahlt worrn för de Buern ut de Dörper ümto. In de Möhl kann wiel de Sommermaanden ok heiraadt warrn.

### Verenen
Blangen organisatoorsche Verenen as t.&nbsp;B den Frömmenverkehrsvereen gifft dat ok’n Reeg annere Verenen, in de een sien Freetiet tobringen kann. So gifft dat dor en Schüttenvereen, de in’t Johr 1854 grünnt worrn is, en Seniorendanz-Grupp, en Speelmannstog, de Theatergrupp *Polterbühne Karkwals*, den TuS Karkwals un wietere.

## Weertschop un Infrastruktur

### Verkehr
Karkwals liggt twüschen de beiden Bundsstraten B&nbsp;215 un B&nbsp;440, de beide ruchweg veer Kilometer wiet weg verlopt. Dör Karkwals sülvst un den Oortsdeel Wittenmoor föhrt de K&nbsp;205, de Westerwals mit Wittörp verbinnt. In Karkwals twiegt de K&nbsp;206 af, de Richt Noordoost na de B&nbsp;440 ranföhrt un dorbi dör dat Bullensee-Rebeet föhrt.

Kort vör Karkwals löpt ok noch de K&nbsp;209 mit de K&nbsp;206 tohopen. De K&nbsp;209 föhrt över de Oortsdelen Federlohmöhlen un Riekenbostel, krüüzt denn de B&nbsp;440 un verlöpt wieter eerst na Bootel un noch’n Stück bit na Brookel, woneem se an de B&nbsp;71 ennt.

### Scholen

De Kinner gaht na de Grundschool Karkwals.

## Beropen Lüüd
* Inga Lühning (* 1974), Jazz-Singersche.

## Weblenken