Atenschuulreedschop

De Beteken **Atenschuulreedschop** warrt för all Reedschoppen bruukt, de in’n Sinn vun’n Atenschuul insett warrt. Disse Reedschoppen bestaht normalerwies ut twee Hööftbestanddeelen:
* en Atenansluss un Filter(s) *oder*
* en Atenansluss un en Versorgen mit rein Atengas

Dorna warrt Atenschuulreeschoppen na EN 133 (Indeelen vun Atenschuulreeschoppen) indeelt in:
* Ümluftafhangig Atenschuul *oder*
* Ümluftunafhangig Atenschuul

## Ümluftafhangig Atenschuul

Vör’t Insetten vun Filterreeschoppen mutt sekerstellt wesen, dat tomindst 17&nbsp;Vol.-% Suerstoff (bi CO-Filters tomindst 19&nbsp;Vol.-%) in de Atenluft praat steiht un dat de Stoffen, de rutfiltert warrn schüllt, bekannt sünd. De Insatzgrenzen vun de Filterreedschoppen warrt vun’t Leistungsvermögen vun de Filters bestimmt. Stoffen oder Stoffrebeden, för de enkelte Filters egent sünd, warrt över en Farvkood un Bookstaven op de Filters angeven. Angeven is wieter ok dat Höchstopnehmvermögen vun de Filters. Vun wegen dat bi’t Inaten en Ünnerdruck in de Mask veroorsaakt warrt, künnt över möögliche Leckaaschen Schaadstoffen in de Atenweeg kamen. Na’t Anleggen vun de Atenschuulmask mutt dorüm prüft warrn, dat de Mask ok dicht is.

En Filterreedschop besteiht ut en Atenansluss (t.&nbsp;B. vun en Atenschuulmask) un een oder mehrere Filters. Filterreedschoppen weern fröher ok as Gasmask betekent.

Atenschuulfilters laat sik ünnerdeelen in:
* Partikelfilters, de egent sünd, faste oder fletige Aerosolen ut de Atenluft ruttofiltern as t.&nbsp;B. Asbest, Rook oder Nevel
* Gasfilters, de Gasen as Absorpschoonsfilters (tomeist Aktivkahl) oder as katalytische Filters (för Kohlenstoffmonoxid) ut de Atenluft wegmaakt.
* Kombinatschoonsfilters, de beide Orden tosamen, gasförmige un faste/fletige, Stoffen ut de Atenluft torüchhollen deit.

Bi Filters is dorop to achten, dat de meisten blots en begrenzte Levensduer hebbt. Dat gellt sünners för Gasfilters. Wenn de Versiegeln wegmaakt worrn is, kann he höchstens noch söss Maanden bruukt warrn, solang he nich mit Schaadstoffen in Kuntakt kummt. Man, in disse Tiet verlütt de Filter jümmer mehr sien Opnehmvermögen. Dorüm is antoraden, en Filterbook to föhren as ok de Filters regelmatig to kontrolleeren un nödigenfalls ok nich bruukte Atenschuulfilters gegen ne’e uttotuuschen.

## Ümluftunafhangig Atenschuul
Ünner disse Oort vun Atenschuul versteiht man Reedschoopen, de sien Dräger vullstännig vun de Atmosphäär üm em rüm isoleert un em mit Atenluft ut en reinen Born versorgt. Man seggt dorüm ok *Isoleerreedschoppen* dorto. Se bestaht ut en Atensnsluss un en Luftversorgen.

Isoleerreedschoppen laat sik ünnerdeelen in:
* nich free drägbore
** Frischluftslauchreedschoppen
** Druckluftslauchreedschoppen
* free drägbore
** Fattreedschoppen
** Regeneratschoonsreedschoppen

### Verwennen
Wenn de Luft üm een rüm to wenig (weniger as 17&nbsp;Vol.-%) Suerstoff opwiest oder giftige Gasen bargt, de nich dör Gas- oder Kombinatschoons absorbeert warrn künnt un de jemehr Oort un/oder Kunzentratschoon nich nauer bekannt sünd, mutt en Atenschuul bruukt warrn, de unafhangig is vun de Ümluft.

Tomeist warrt freedrägbore Isoleerreedschoppen insett as to’n Bispeel en Pressluftreedschop. Man, de Mengde vun de Atenluft is natürlich begrenzt, so dat ok de Insatztiet omeist op 15 bit 30 Minuuten begrenzt is. De Duer hangt af vun’t Öller un’t physische Leistungsvermögen vun den Atenschuuldräger as ok vun de Belastung in’n Insatz. Wenn en längeren Insatz vun mitünner mehrere Stünnen Duer nödig is, as in’n Bargbo oder bi’n Insatz in en Tunnel, warrt so nöömte Langtietreedschoppen (t.&nbsp;B. mit twee CFK-Buddels mit elk 6,8&nbsp;l Volumen un 300 bar Fülldruck), Regeneratschoonsreedschoppen oder Kreisloopreedschoppen bruukt. 

Bi de Füerwehr warrt tomeist de ümluftunafhangige Atenschuul insett, vun wegen dat blots swoor rutofinnen is, woveel Suerstoff de Ümluft noch bargen deit.

### Free drägbore Isoleerreedschoppen

#### Fattreedschoppen
Bi diss Oort vun Atenschuul hett de Dräger de Atenluft, de he bruukt in Druckluftbuddels bi sik. Se warrt dorüm ok Pressluftreedschoppen (PA, vun hoochdüütsch: *Pressluftatmer*) nöömt. Man, de Druckluft in disse Reedschoppen is Atenluft na DIN EN 12021, de sünners rein un free vun Ölen maakt is. De Buddels warrt dorüm as Atenluftbuddels betekent.

##### Opbo
Begäng sünd Atenschuulreedschoppen mit Buddels, in de de Luft mit 200 oder 300 bar spiekert warrt. De Buddels künnt ut Stahl, glasfesenverstarkten Kunststoff (GFK) oder ut kohlenstofffesenverstarkten Kunststoff (CFK) wesen. Bi so hogen Druck kann een de Luft aver nich inaten, so dat vör de Atenschuulmask en Lungenautomat schalt is, bi den en Druckminnerer vörboet is. De minnert den Luftdruck vun de 200 oder 300 bar in de Buddel op den so nöömten Middeldruck vun 5 bit 8 bar. De Lundenautomat is en vun’n Aten stüerte Doseervörrichten, de den Middeldruck op en vun’n Minschen atenboren sieten Druck in’t Millibar-Rebeet rünnerregelt un blots de Luftmengde freegifft, de jüst inatent warrt. Lundenautomaten gifft dat in Normaldruck un in Överdruckutföhren. Bi de Normaldruckutföhren warrt alleen dat inatente Luftvolumen freegeven, bi de Överdruckutföhren warrt de hele Atenschuulmask ünner Druck sett, üm en Indringen vun Schaadstoffen to hinnern.

Bi de 200-bar-Reedschoppen, sünd twee Buddels mit jeed 4&nbsp;l Inholt begäng. Dorut kamt na’t Bereken 1600&nbsp;l Normalluft tostannen mit en Insatztiet vun ruchweg ’n halven Stünn. De 300-bar-Reedschoppen hebbt normalerwies en Druckluftbuddel ut Stahl mit 6&nbsp;l Volumen (1.636&nbsp;l Atenluft) oder een bit twee Kompositbuddels (CFK) mit jeed 6,8 Liter Volumen (gifft 1.854 oder 3.708&nbsp;l Atenluft). Dat Volumen warrt dorbi na dat Gesett vun Boyle-Mariotte överslahn, dat beseggt, dat dat Produkt ut Volumenun Druck kunstant is. Dat gellt aver streng blots för ideale Gasen un isotherme Tostandsännern. De Buddels warrt aver warm bi’t Opfüllen, so dat de Tostandännern nich mehr isotherm, man adiabaatsch is. Butendem is de Luft keen ideal, man en real Gas, so dat an Steed vun’t Gesett vun Boyle-Mariotte, an sik de kumplizertere Van-Der-Waals-Glieken bruukt warrn müss.

Langtiet-Pressluftreedschoppen hebbt twee 300-bar-Buddels un sünd wegen dat Gewicht tomeist ut en Verbundstoff, vör allen CFK.

De Buddels sünd op en Draagreck fastmaakt, dat to’n eenfacheren Drägen afpolstert oder schalenförmig is. De Draagremen un de Buukreem künnt verscheden instellt warrn un mööt bi’t Drägen fast sitten. Se sünd bannig swoor ünner in Brand to setten un bestaht ut Material dat nich verrotten deit.

##### Druckkontroll

To’n Kontrolleeren vun’n Druck, hett de Reedschopp en Manometer (för dissen Bruuk ok Finimeter nöömt), op dat en jümmers nakieken kann, wo hooch de Luftdruck in de Buddel noch is. Bito gifft dat en Warnvörrichten, de anwiest, wenn de Luft to Enn geiht. An wietsten verbreedt is de akustische Warngever in Foorm vun en Signalfleit, de bi en Druck twüschen 45 un 55 bar, bi öllere Reedschoppen twüschen 60 un 68 bar anfangt to piepen. Annere, ne’e Typen vun Reedschoppen bruukt en Warngever, de in den Lungenautomat inboet is un keen Luft mehr för dat Warnsignal mehr verbruukt. Op de Oort is dat Signal ok direkter fasttostellen un kann nich so licht verwesselt warrn. 

Wichtig is aver ok de Atenschuulöverwachen, de maakt warrn mutt, regelmatige Kontroll vun’n Druck un dat Bereken vun’n Torüchweg (dat Dubbelte vun Anmarschweg). Torüchtehn deit man sik truppwies, wobi man sik na den Atenschuuldräger mit den höchsten Atenluftverbruuk to richten hett (kiek bi Insatzgrundsätz vun de FwDV 7 Atenschuul).

Bi öllere Reedschoppen, de aver nich mehr in de hüütige Norm passt, geev dat en Oort *Wedderstandswarnen*. Dorbi is de Atenwedderstand bi en Druckaffall op 40 bit 50 bar grötter worrn un man müss en Hevel ümleggen, dat een normal wieteraten künn. Disse Oort warrt vundaag nich mehr insett, vun wegen dat enige Lüüd dorbi gau in Panik kamt.

##### Sekerheit
En wietere ne’e Sekerheitsinrichte sünners bi ümluftuinafhangige Reedschoppen is de so nöömte *[[Doodmannwarngever]]* oder *Bewegenslosmeller*. De Doodmannwarngever is en lütte elektrische Reedschopp, ddat ruchweg de Grött vun en Zigarettenschachtel hett. De Warngever löst ut, wenn binnen en sünnere Tietduer keen Bewegen mehr faststellt worrn is. Warrt de reedschopp nich bewegt, gifft dat toeerst ’n Vöralarm vun sik un dorna en luut akustisch un dorto en optisch Signal af.

Wenn en Trupp in Gefahr kummt un Help bruukt, kann ok en Nootroopknoop nütt warrn, de foorts den Alarm utlöst. Dorüm warrt de Reedschop ok as Nootsignalgever betekent. Afschalt warrn kann dat blots wedder mit’n sünnern Slötel. De Doodmannwarngever is noch keen Reedschopp mit’n Norm, warrt aver liekers al bi vele Füerwehren anwennt. Sien Bruuk is antoraden, ofschoonst dat bannig kösten deit.

Vör’t Drägen vun Atenschuulreedschoppen gellt en afsluut Akoholverbott. Ok mit Hausnuppen oder bi Verköhlen schüll man keen Insätz mit Kreisloopreedschoppen maken. De tosätzliche Atenwedderstand blangen de egentlichen Arbeit stellt en starke Belasten för den Lief dor. Wokeen nich vullstännig bi Kräften is, kann licht en Swäckanfall kriegen oder gor ohnmächtig warrn. Ofschoonst de Atenwedderstand nich so groot is as bi’n Atenschuulfilter mutt de Dräger liekers physisch egent un gesund wesen, vun dat he anners licht Problemen mit’n Bloodkreisloop verbunnen mit Swinnelanfäll kriegen kann. Bito sorgt de Schuulkledaasch bi Füerwehrlüüd för’n Warmsstau, as de Wamrs vun’n Lief nich över de Kledaasch afföhrt warrt.Vör en Atenschuulinsatz schüll de Atenschuuldräger dorüm noog drinken.

Vördem de Reedschopp anleggt warrt, mutt dat prüft warrn (Sichtproov un Insatzkortproov). Dorför warrt dat Ventil vun de Buddel apen maakt un an’t Manometer keken, dat noof Druck op de Buddel is. De Druck dröff dorbi nich mehr as 10&nbsp;% vun den nöömten Fülldruck afwieken, mutt also twüschen 180 un 220 bar liggen (bi 200-bar-Buddels). Dat Ventil warrt denn wedder tomaakt. De Druckaffall dröff nu nich häger as 10 bar in een Minuut wesen. De Durck warrt nu över den Lungenautomaten langsom wedder rutlaten, bit twüschen 55 un 45 bar dat Warnsignal to höörn is. So warrt ok de Alarm prüft. Wenn de Reedschop twee Buddels hett, mutt de Vörgang vör beide Buddels enkelt maakt warrn. Dorna warrt dat Ventil vullstännig apen maakt un de Atenschuulreedschopp kann anleggt warrn. Opletzt warrt de Lungenautomat mit de Atenschuulmask verbunnen un de Insatz kann losgahn.

In Düütschland mutt bi Drägers vun ümluftunafhanige, swore Atenschuulreedschoppen de Arbeitsmedizinsche Vörsoorgünnersöken G 26.3, bi Drägers vun middlere ümluftunafhangige oder ümluftafhangige de Ünnersöken G 26.2 un för Drägers vun’n lichten ümluftafhangigen Atenschuul de Ünnersöken G 26.1 dörföhrt warrn. In’t Öller vun 18 bit 49 Johren finnt de Ünnersöken all dree Johren statt, in’t Öller över 50 Johren warrt se jeed Johr maakt vörnahmen.

#### Regeneratschoonsreedschoppen
Regeneratschoonsreedschoppen warrt ok as Kreisloopreedschoppen betekent. Ok se sünd Atenschuulreedschoppen för de ümluftunafhangige Atenschuul

##### Opbo
Anners as bi de Fattreedschoppen stellt se nich de vullstännige Luft to’n Inaten praat. Disse Reedschoppen hebbt en inboeten Suerstoffborn. Dat künnt Suerstoffbuddels, fletiogen Suerstoff oder cheemsch bunnen Suerstoff wesen. In en Kohlenstoffdioxidfillt warrt dat utatente Kohlenstoffdioxid cheemsch bunnen un de verbruukte Suerstoff ut de Buddel opfüllt. Disse Reedschoppen mööt veel beter un mehr Nakeken warrn as de Pressluftreedschoppen, de bi de Füerwehr insett warrt. En Wedderoprüsten vun de Reedschoppen is mit tietopwännige Proven verbunnen un warrt dorüm normalerwies nich bi’n Insatz an Oort un Steed maakt.

##### Anwennen
De Anfoddern an de Gesundheit sünd hier jüst so to achten as bi de Fattreedschoppen, un ok hier gellt vörher en afsluut Alkoholverbott, vun wegen dat ok hier en grötteren Atenwedderstand to överwinnen is.

De Vördeel vun Kreisloopreedschoppen is de längere Insatztiet vun bit to veer Stünnen, vun wegen dat blots en „lütten“ Andeel vun de Atenluft mitföhrt warrn mutt. Hier ennt de Insatzduer eher denn, wenn de Dräger beet is, un nich wenn de Vörraat verbruukt is. 

En Nadeel blangen den Opwand bi de Pleeg is, dat sik de Atenluft mit de Tiet opwarmt, vun wegen de cheemschen Reakschoon to’n Binnen vun den Kohlenstoffdioxid. In verleden Tieten keem dat bi Drägers vun disse Atenschuulreedschoppen bi’t Afleggen faken to en Lungensweer. Moderne Reedschoppen versöökt dat över Köhlsystemen uttoglieken, wat aver en tosätzlich Gewicht vun de Reedschopp bedüüt.

Bi de Füerwehr warrt disse Reedschoppen wegen jemehr Nadeelen meist blots insett, wenn längere Insatztieten vermoodt warrt, as to’n Bispeel in’n Bargbo oder bi Insätz in Tunnelanlagen.

### Nich free drägbore Isoleerreedschoppen
Bi de Slauchreedschoppen warrt de Atenluft nich in en Fatt an’n Mann dragen. De Lungenautomat kriggt hier de Atenluft vun buten aver en Slauchsystem toföhrt mit en tyypschen Middeldruck vun 5 bar. 

De Vördell vun so en System liggt in de Tierduer vun den Insatz, de nich mehr dör dat Atenvolumeningrenzt is. Butendem fallt dordör en groot Gewicht weg, dat nich mehr mitsleept warrn mutt. Vun Nadeel is dorgegen de Inschränken vun de Bewegensfreeheit un dat de Slauchverbinnen anfalliger is gegen Tweigahn. Ut disse Grünnen warrt Slauchsystemen bi Füerwehrinsätz normalerwies *nich* oder blots bi leddige Atenluftbuddels an’n Dekontaminatschoonsplatz insett. Se sünd aver t.&nbsp;B. an Arbeistplätz mit hoge Schaadstoffkunzentratschoon bi lütte annere Risiken antofinnen.

## Normen, Richtlienen, Vörschriften
### DIN - Normen
* DIN 58600 Atenschuulreedschoppen – Steekverbinnen twüschen Lungenautomat för Pressluftatenreedschop in Överdruckutföhruren un Atenansluss för de düütschen Füerwehren

### Europääsche Normen
* EN 132 Atenschuulreedschoppen – Definitschonen vun Begrepen un Piktogrammen
* EN 133 Atenschuulreedschoppen – Inleiden
* EN 134 Atenschuulreedschoppen – Nömen vun Delen
* EN 135 Atenschuulreedschoppen – List vun gliekbedüden Begrepen
* EN 136 Atenschuulreedschoppen – Vullmasken – Anfoddern, Proov, Kennteken
* EN 137 Atenschuulreedschoppen – Fattreedschoppen mit Druckluft (Pressluftreeschoppen) – Anfoddern, Proov, Kennteken
* EN 138 Atenschuulreedschoppen – Frischluft-Slauchreedschoppen in Verbinnen mit Vullmask, Halfmask oder Mundstückgarnitur – Anfoddern, Proov, Kennteken
* EN 140 Atenschuulreedschoppen – Halfmasken un Veerdelmasken – Anfoddern, Proov, Kennteken
* EN 142 Atenschuulreedschoppen – Mundstückgarnituren – Anfoddern, Proov, Kennteken
* EN 143 Atenschuulreedschoppen – Partikelfilters – Anfoddern, Proov, Kennteken
* EN 144 Atenschuulreedschoppen – Gasbuddelventilen
* EN 145 Atenschuulreedschoppen – Regeneratschoonsreedschopppen mit Drucksuerstoff oder Drucksuerstoff/-stickstoff – Anfoddern, Proov, Kennteken
* EN 148-1 Atenschuulreedschoppen – Gewinn för Atenanslüss Deel 1 – Rundgewinnansluss
* EN 148-2 Atenschuulreedschoppen – Gewinn för Atenanslüss Deel 2 – Zentralgewinnansluss
* EN 148-3 Atenschuulreedschoppen – Gewinn för Atenanslüss Deel 3 – Gewinnansluss M 45 x 3
* EN 12941 Atenschuulreedschoppen – Püüsterfilterreedschoppen mit en Helm oder en Huuv – Anfoddern, Proov, Kennteken
* EN 12942 Atenschuulreedschoppen – Püüsterfilterreedschoppen mit Vullmasken, Halfmasken oder Veerdelmasken – Anfoddern, Proov, Kennteken
* EN 14387 Atenschuulreedschoppen – Gasfilter un Kombinatschoonsfilter – Anfoddern, Proov, Kennteken
* EN 14593-1 Atenschuulreedschoppen – Druckluft-Slauchreedschoppen mit Lungenautomat – Deel 1: Reedschoppen mit en Vullmask – Anfoddern, Proov, Kennteken
* EN 14593-2 Atenschuulreedschoppen – Druckluft-Slauchreedschoppen mit Lungenautomat – Deel 2: Reedschoppen mit en Halfmask un Överdruck – Anfoddern, Proov, Kennteken
* EN 14594 Atenschuulreedschoppen –  - Druckluft-Slauchreedschoppen mit stännigen Luftstroom – Anfoddern, Proov, Kennteken

### Richtlienen
* EU-Richtlien 89/686/EGW vun’n Raat vun’n 21. Dezember 1989 to’n Anglieken vun de Rechtsvörschriften vun de Liddmatenstaaten för persönliche Schuulutrüsten

### Düütsche Vörschriften
* GUV-R 190 Regeln – Bruuk vun Atenschuulreedschoppen (vördem ZH1 701)
* FwDV 7 Atenschuul

## Kiek ok
* Atenschuulunfall
* Atenschuulkompresser
* Instiegreedschop
* Duukredder