open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sylvia Hanika

**Sylvia Hanika** (* 30. November 1959 in München) is en ehmalge düütsch Tennisspelerin. Mit hör fung de Boom in dat düütsche Tennis in de 1980er Johren an. 

## Loopbahn
1981 stunn Hanika in dat Finale vun de French Open, dat se mit 2:6, 4:6 gegen Hana Mandlíková verlor. Se reck todem veermal dat Veertelfinale vun de US Open un eenmal dat vun de Australian Open. De Hööchpunkt vun hör Loopbahn weer de Sieg bi dat *Masters* 1982, as se överraschend de dormals beste Spelerin vun de Welt, Martina Navrátilová, besiegen kunn. Hanika, de den eersten Satz mit 1:6 düütlich verloren harr un in' tweeten mit 1:3 achtern leeg, kunn denn aber all wiedere Spelen vun den tweeten Satz winnen un dat Match noch to hör Gunsten dreihn. 1987 reck se bi dat Masters dör hör eersten un eenzige Sieg över Chris Evert nochmal dat Halffinale, verlor dor aber gegen Steffi Graf in twee Satzen. 1988 nehm se an de Olympisch Sömmerspelen in Seoul deel, ahn dor aber en Medaille to recken.

Af 1989 harr se denn immer mehr mit Besehrpausen to kämpen.

Nahdem Hanika hör aktiv Loopbahn 1990 afslooten harr, weer se noch eenig Tiet in' Jöögdberiek tätig, bevör se sück ganz vun dat Tennis torüchtruck. Hör hööchste Platzeeren in de Tennis-Weltranglist in’t Eenzel weer Platz 5 (September 1983). In’t Düppel reck de Linkshänderin Platz 92 (August 1989).

## Turniersiege
### Eenzel

### Düppel

## Weblenken
* WTA-Profil vun Sylvia Hanika (engelsch)
* ITF-Profil vun Sylvia Hanika (engelsch)
* Fed-Cup-Statistik vun Sylvia Hanika (engelsch)
* Sylvia Hanika up Sports-Reference.com (engelsch)
Hiroo Shima

**Hiroo Shima** (japaansch 嶋 宏大, *Shima Hiroo*; * 10. Mai 1963 in Shimokawa) is en ehmalger japaansch Skispringer.

Bi de Olympisch Winterspelen 1984 in Sarajevo keem Shima up de Normalschanze up den 45. Platz un up de Grootschanze up den 51. Platz.

An' 9. Februar 1985, also etwa een Johr nah de Winterspelen hett Shima sien eerst Springen in' Skisprung-Weltcup bestreeden. In Sapporo kunn he dorbi mit den 11. Platz ok eerstmals in de  Punkteränge springen. Ok in sien tweet Weltcup-Springen een Johr later up de glieker Schanze gelung hüm dat mit en 8. Platz.

Bi de Verschanzentournee 1986/87 keem aber blots up achtere Platzen un bleev somit ahn Spood. In den eersten Weltcup nah de  Tournee kunn he aber in Sapporo mit Platz 3 to'n eersten un eenzigen Mal in sien Loopbahn up dat Podium springen. Nahdem he ok bi dat tweete Springen mit Platz 6 wiedere Punkte winnen kunn, keem he in de Weltcup-Saison 1986/87 an' Enn' up Platz 29 in de Gesamtwertung.

In dat glieker Johr is he bi de Nordisch Skiweltmeisterschap 1987 in Oberstdorf antreden up keem dorbi up de Grootschanze up den 60. Platz. To' Johresswessel nehm he weer an de Veerschanzentournee deel, keem aber blots in Bischofshofen ünner de best Hunnert. Nah disse Tournee hett he sien Loopbahn mit man blots 23 Johr afslooten. 

## Weblenken
* Statistik up de FIS-Websteed (engelsch)
* Hiroo Shima in de Datenbank vun Sports-reference.com (engelsch)
Bundsautobahn 280

De **Bundsautobahn 280** (Afk.:**BAB 280** oder ok **A&nbsp;280**) is en öörtliche Autobahn in’n Noordwesten vun Neddersassen an de Grenz na de Nedderlannen. Se hett en Läng vun fief Kilometern un verbinnt de nedderlännsche Grenz mit de düütschen Autobahn A&nbsp;31. Op nedderlännsche Siet geiht se as Autosnelweg 7 wieter. All dree Autobahnen tohopen sünd Deel vun de Europastraat 22.

Oorsprünglich weer de A&nbsp;280 Deel vun de A&nbsp;28. De hüütige A&nbsp;31 weer twüschen dat Autobahndreeeck Bunn un dat Dreeeck Leer as Dubbelautobahn A&nbsp;28/A&nbsp;31 utschillert. As in de 1990er Johren de Utfohrtstallen inföhrt worrn sünd, sünd de Dubbeltallen oplööst worrn. Dit Deelstück weer denn in A&nbsp;280 ümnöömt. De Utfohrten vun dat Stück wiest keen Utfohrtstallen.

## Weblenken
* Naue Streckenbeschrieven vun de A&nbsp;280
Paul Sylbert

**Paul Sylbert** (* 16. April 1928 in Brooklyn, New York City, USA; † 19. November 2016 in Jenkintown, Pennsylvania) weer en US-amerikaanschen Artdirector un Szenenbillner.

## Leven un Wark
Paul Sylbert is de Tweeschen to Richard Sylbert, de sülvst ok as Szenenbillner arbeiten deit. Na sien Besöök an de *Tyler School of Art* vun de Temple University, hett he 1951 sien Loopbahn as Artdirector un Szenenbillner anfungen mit den Feernsehfilm *Premiere*. BIt in Johr 2008 hett he an de Produkschoon vun ruchweg föfftig Filmen mitarbeit. Ünnerbroken weer sien Arbeit, as he wiel den Koreakrieg sien Militärdeenst bi de US Army afleisten müss.

1964 hett he ok as Speelbaas arbeit un weer verantwoortlich för eenige Episoden vun verschedene Feernsehregen as *The Defenders*, *The Nurses* oder *The Broadway*. As Dreihbookschriever weer he verantwoortlich för de Böker to *[[The Steagle]]* (1971), bi den he ok sülvst Speelbaas weer, un *[[Nighthawks]]* (1981).

## Filmografie as Szenenbillner (Utwahl)

## Utteken
Sylbert weer tweemol för den *[[Oscar]]* in de Kategorie *[[Oscar/Best Szenenbild|Best Szenenbild]]* nomineert: 1992 för den Film *The Prince of Tides* un 1979 för den Film *Heaven Can Wait*, för den he ok wohrhaftig uttekent worrn is. Butendem weer Sylbert 2009 mit den *Lifetime Achievement Award* vun de Art Directors Guild ehrt.

## Weblenken
*
Bundsautobahn 29

De **Bundsautobahn 29** (kort ok: **BAB 29** oder **A 29**) is en regionale Autobahn, de bito ok ünner den Naam *Jadelien* bekannt is. Se fangt in Willemshaven an un verlöpt över Ollnborg op en Samtläng vun 94,5&nbsp;km bit na’t Autobahndreeeck Ahlorner Heid mit de A&nbsp;1

## Verloop
De A&nbsp;29 is op hele Läng veersporig utboet. Ehrn Anfang hett se in’n Kreisverkehr in de Neeg vun’n ne’en Containerhaven JadeWeserPort, de in tokamen Tieten en groten Deel vun sien Ümslag över de A&nbsp;29 afwickeln schall. Dordör kummt de Autobahn ok överregionale Bedüden to. In den Tosamenhang warrt opstunns ok de Bo vun en Küstenautobahn dör Ollnborg diskuteert, de de A&nbsp;29 denn bi Varel/Jaaderbarg krüzen de.

De A&nbsp;29 geiht tweemol över de Hunte: da eerste mol twüschen de Raststeed Huntedaal un de Anslusssteed Sandkrug, dat annere mol op en Hoochbrüch, de över den Afsnitt vun den Stroom föhrt, de för Hocchseeschipp tolaten is. Ünner de Fohrbahn besteiht op de Hoochbrüch ok de Mööglichkeit för Footgängers un Radfohrers, op direkten Weg vun’t Klooster Blankenborg na Bornhorst to kamen.

An’t Autobahnkrüüz Ollnborg-Oost besteiht Ansluss an de A&nbsp;28 na Emden/Leer oder Bremen. Över de A&nbsp;293 kummt een torüch op de A&nbsp;29, vunwegen dat de A&nbsp;28, A&nbsp;29 un A&nbsp;293 en Autobahnring üm Ollnborg billn doot.

## Historie

De A&nbsp;29 verlöpt to’n gröttsten Deel an de Steed vun de fröhere Rieks- oder Bundsstraat 69, de in dat Rebeet, woneem se parallel to de Autobahn verlööp, to en Landsstraat rünnerstoopt weer. Bewohrt bleev de vun de Bundsstraat blots en Afsnitt twüschen Schneiderkrug un Deefholt. In’n Noordwesten weer se na de Anslusssteed Cloppenborg vun de A&nbsp;1 ümleidt. Vun dor ut geiht de Verkehr ut Willemshaven oder Ollnborg ok vundaag noch in Richt Deefholt.

De Plaan, de Autobahn to boen is in’n Juni 1968 beslaten worrn. De Bo weer bit to’n April 1984 fardig stellt bi Kosten in Hööch vun 680 Millionen DM
. Dat kummt dorvun, dat de A&nbsp;29 meist blots op nee boete Strecken föhrt warrt.

In’n süüdlichen Deel vun de A&nbsp;29 weer bit Oktober 2006 en Autobahn-Helpsflaagplatz vörsehn twüschen de Anslusssteden Grotenkneten un Ahlorn. De Middelstriepen weer ut Beton maakt, is nu aver wegmaakt worrn un mit Gröönplanten beplant. In’t Fröhjohr 1984 is an de Steed in’n Rahmen vun de NATO-Öven „Highway 84“ ünner annern ok en Transportfleger vun’n Tyyp C-130 Hercules op de Autobahn lannt.

In Willemshaven is de A&nbsp;29 vun 2009 bit 2011 in Richt na den JadeWeserPort üm ruchweg dree Kilometer länger maakt worrn. Se warrt dor över dree ne’e Brüchen un en ne’e Anslusssteed an den ne’en Containerhaven ranföhrt. De Verlängern hett ruchweg 16,9 Millionen Euro köst. In de Bokosten weern ok Arbeiten an de Anslusssteden Fedderwarden un Fedderwardengroden binnen, bi de Op- un Affohrten boet weern, de vörher noch fehlen deen.

## Borns


## Weblenken

* Naue Streckenbeschrieven vun de A&nbsp;29
Tarcisio Burgnich

**Tarcisio Burgnich** (* 25. April 1939 in Ruda (UD); † 26. Mai 2021 in Forte dei Marmi) weer en italieensch Footballspeler un –trainer.  

Sien gröttste Erfolge fier de Afwehrspeler in de 1960er Johren mit Inter Mailand un hett 66 Mal för de italieensch Natschonalmannschap speelt. As Trainer harr he bedüüdend weniger Spood.

## Karriere in’ Vereen
Burgnich hett sien eerst Speel in de Serie A an’ 2. Juni 1959 för Udinese Calcio maakt, wo he aber den Dörbröök as Stammspeler nicht schafft hett. Nah blots een Saison wessel he to  Juventus Turin, wo he aber ok blots Ersatzspeler weer. He truck wieder un hett sück den  US Palermo anslooten. Dor hett he denn den Dörbröök to’n Stammspeler schafft. 

1962 wurr Burgnich vun Inter Mailand anhüert, wo Trainer Helenio Herrera en vun de best Mannschapen in Europa upstellen dee. Burgnich gull bald as kompromisslos un iesenhart Verteidiger vun Weltklasseformat, wat he nich toletzt Herrera to verdanken harr. In’ Angreep gung Burgnich so goot as gor nich un weer stark in’ Tweekamp, he weer also besünners goot to gebruuken för den Catenaccio, dat Inter spoodriek Rezept vun Inter Mailand. Achter bill he mit Giacinto Facchetti en Afwehrbollwark, in’ Middelfeld geev Speelmaker Luis Suárez dat Tempo un de Richt vör un vörn in’ Angreep stunnen Sandro Mazzola, Mario Corso un Jair da Costa. „*Grande Inter*“ weer boren un sull in de nächste Johren vun Erfolg to Erfolg spelen. Mit Inter wunn Burgnich 1963, 1965 un 1966 den Meestertitel (*Scudetto*). Dorto keemen de Gewinn vun den Europapokal vun de Landsmeester 1964 un 1965. Burgnich bleev twalf Johr bi Inter, wunn 1971 noch mal den Meestertitel, bevör he den Vereen 1974 verlaaten hett. Dree Johr lang speel he denn noch för den SSC Neapel, bevör he 1977 mit 38 Johr sien Loopbahn afsloten hett.

## Loopbahn in de Natschonalmannschap
An’ 10. November 1963 hett Burgnich sien eerst vun 66 Lännerspelen maakt. 1968 wurr he mit Italien Football-Europameester und hett ok bi de Weltmeesterschapen 1966, 1970 un 1974 deelnommen. 

## Loopbahn as Trainer
Nah sien aktiv Loopbahn hett he noch as Trainer för verscheeden Vereens arbeit, harr aber nich völ Spood dorbi.  

## Weblenken

* Burgnich in de Datenbank vun Weltfussball.de (mit Bild)
* Spelen för de Natschonalmannschap
* Spelen in de Serie A
* Insatzdaten bi den italieenschen Verband
Nirvana (Grupp)

**Nirvana** weer en US-amerikaansch Rockband, de 1987 in Aberdeen, Washington grünnt wörr vun Hööftsinger un Gitarrist Kurt Cobain un Bassist Krist Novoselic. De Grupp dee verschedene Drummers kennen, ünner wölke Dave Grohl, de 1990 bi de Grupp keem, un de de längste to sitten weer.

De Grupp dee sick sülvst beglieken binnen de Musik-Szene vun Seattle mit ehr 1989 Begünn-Album *[[Bleach (album)|Bleach]]* ut-to-bringen op dat Indie-Label Sub Pop. Na dat de Grupp bi dat grote Label DGC Records teken dee, hett dat unverwacht Succes kennt mit de Single "Smells Like Teen Spirit", vun sien tweete Album *[[Nevermind]]* (1991). Hierop betrad Nirvana de Mainstream un nööm düt dat Genre 'Grunge'. Frontmann Kurt Cobain worr vun de Media betekent as "Stimm vun en Generatschoon", wielt Nirvana snell sehn worr as Fahnendräger för Generatschoon X. Cobain dee sick unmacklig föhlen mit alle Opmarken un dee sick op de Grupp ehr Musik konzentreren, finnen dat de Mellen un artisticke Visioon vun de Grupp verkehrt worrn interpreteert dörch dat wiede Publiek dat he dee mit jüm drütt Album *[[In Utero]]* (1993) fördern.

Mit Cobain siene Dood in Aprilmaand 1994 keem dat Enn vun dat korte Wesen vun Nirvana. De Grupp ehr Infloot un Populariteet bleev averst intakt in de Johren de folgen deen. Dat Gesang "You Know You're Right", en nie'erer utbrochte Demo, stunn 2002 hooch in Radio-Playlists över de ganze Welt. De Grupp hett siet sien Begünn weltwiet mehr as föfftig Millioon Platen verköfft, worvun mehr as 25 Millioon in de Verenigte Staten.

## Enkeld Nahwiesen
Eric Walter Elst

**Eric Walter Elst** (* 30. November 1936 in Mortsel; † 2. Januar 2022 in Antwerpen) weer en belgisch Astronom. He is de Opdecker vun völ Asteroiden, mit Stand Januar 2010 sünd dat över 3600, dorvan 97 tosommen mit anner Beobachtern.

Nennenswert Opdecken sünd (7968) Elst-Pizarro as ok wiedere 25 trojaansche Objekte. De Asteroid (3936) Elst is hüm to Ehren nömmt wurrn.

## Weblenken
* Websteed vun Elst (engelsch)

## Enkeld Nahwiesen
Gareth Hunt

**Gareth Hunt** (* as *Alan Leonard  Hunt* an’n 7. Februar 1942 in London; † 14. März 2007 in Redhill) weer en engelschen Theater- un Filmschauspeler.

## Leven un Wark
Hunt weer de Neffe vun de engelschen Theater- un Filmschauspelersche Martita Hunt. Sien Vadder bleev as Soldat in’n Tweeten Weltkrieg dood, as Hunt jüst eerst twee Johr oolt weer. Opwossen is he in Battersea in’n Süüden vun London bi sien Mudder Doris un sien Steefvadder. He wull geern dör de Welt reisen un hett dorüm mit 15 Johren bi de Hannelsmarine anhüürt. Man, na söss Johren hett em dat dor nich mehr gefallen. As he ahn Verlööf vun Boord gahn weer, keem he in Neeseeland för dree Maanden in en Militärgefängnis. Dorna hett he as Stratenarbeiter un Hannelsreisenden arbeit.

An de *Webber Douglas Academy of Dramatic Art* in London hett Hunt en Pries för en Schauspeelutbilln wunnen. Dorna weer he vun de Royal Shakespeare Company anstellt. Mit sien Rull as *Mike Gambit* in de britischen Feernsehreeg *The New Avengers* is he an de siet vun Patrick Macnee un Joanna Lumley bekannt worrn. In Grootbritannien weer he in de 1980er Johren ok bekannt för en Warfsennen, den he för Nescafé maakt hett. In de 1990er un 2000er Johren hett he vör allen vun lüttere Feernsehrullen leevt.

2002 is he bi en Opföhren an’t Pier Theatre in Bournemouth wegen en Hartinfarkt tosamenbroken. In’t Johr 2004 weer bi em en Pankreastumor faststellt, wovun aver blots sien Familie un besten Frünnen wüssen. He hett sien drüdde Fro Amanda mit jemehr dree Söhnen torüchlaten.

## Filmografie (Utwahl)

## Borns


## Weblenken
*
Raimondo D’Inzeo

**Raimondo D’Inzeo** (* 2. Februar 1925 in Poggio Mirteto, Italien; † 15. November 2013) weer en spoodriek italieensch Springrieder, de van de laat 1940er Johren bit in de laat 1970er Johren aktiv weer. He weer Olympiasieger un tweefack Weltmeester. Tosommen mit sien Bröer Piero weer he de eerste Sportler, de an acht Olympisch Spelen, dörgahnst van 1948 bit 1976, deelnommen hett. Dormit tellt he to de Sportler mit de meest Olympiadeelnahmen överhoopt.

As Offizier vun de italieensch Carabinieri to Peerden is he up Turnieren immer in deren Uniform reeden.

## Wat he schafft hett
* Olympisch Spelen
** 1956 in Stockholm : Sülvermedaille Mannschap, Sülvermedaille Eenzel up *Merano*
** 1960 in Rom : Bronzemedaille Mannschap, Goldmedaille Eenzel up *Posillipo*
** 1964 in Tokio: Bronzemedaille Mannschap up *Posillipo*
** 1972 in München: Bronzemedaille Mannschap up *Fiorello II*
* Weltmeesterschap
** 1955 in Aken: Sülvermedaille Eenzel up *Merano*
** 1956 in Aken: Goldmedaille Eenzel up *Merano*
** 1960 in Venedig: Goldmedaille Eenzel up *Gowran Girl*
** 1966 in Buenos Aires: Bronzemedaille up *Bowjak*

## Literatur
* Raimondo D’Inzeo: *Mein Leben mit Pferden*. Copress-Verlag, München 1960

## Weblenken

* DNB-Katalog
* Raimondo D’Inzeo in de Datenbank vun Sportsreference.com (engelsch)

## Enkeld Nahwiesen
Ernst Blum (Footballspeler)

**Ernst Blum** (* 25. Januar 1904 in Vaihingen auf den Fildern; † 17. Mai 1980) weer en düütsch Footballspeler. Sien Ökelnaam bi den VfB Stuttgart weer „Wenzel“.

Blum speel van 1923 bit 1934 bi den VfB Stuttgart. Sien gröttste Spood weern de  württembergisch-badische Meestertitel 1926, de württembergische Meesterschap 1930, de Sieg in den Süddüütschen Pokal as ok sien eenzig Lännerspeel an' 2. Oktober 1927 (gegen Däänmark). He weer dormit de eerste Natschonalspeler vun den VfB. He is buterdem de eenzig düütsch Natschonalspeler, de in sien eerst un in sien letzt Lännerspeel Kapitän vun de Natschonalmannschap weer. 

Blum bleev den VfB ok nah sien aktiv Tiet trüe un hett mehrfack Ehrenämter bi sien Vereen övernommen. Neben un nah sien Loopbahn as Footballspeler weer he ok en spoodriek Rugbyspeler.

## Weblenken
* Kört Biographie mit Fotos up ''www.hefleswetzkick.de''
Władysław Tajner

**Władysław Tajner** (* 17. September 1935 in Goleszów (düütsch:Golleschau); † 27. Februar 2012 in Cieszyn) weer en poolsch Skispringer.

He hett för Polen an de Olympisch Winterspelen 1956 un 1960 deelnommen. Sien best Resultat weer de 10. Platz an 1.1.1957 bi dat Neejohrsspringen in Garmisch-Partenkirchen. 1966 hett he sien Loopbahn afslooten.

Sien Bröer is de poolsch Skispringer un -trainer Leopold Tajner.

## Weblenken
* Władysław Tajner up de Sieden vun de FIS (engelsch)

## Enkeld Nahwiesen
Axel Bengs

**Axel Bengs** (* 2. November 1925 in Berlin; † 6. August 1988) weer en düütsch Grafiker.

Van 1940 bit 1943 hett he en Lehr as Lithograf maakt. Dornah folg en Studium van 1948 bit 1950 an de Meesterschool för Grafik in Berlin un 1950 bit 1955 en Studium an de Kunsthoochschool Berlin-Weißensee folgte. Ansluutend weer he freeschaffend tätig.

Bekannt wurr he för de völ Breefmarken, de he för de DDR-Post schafft hett. 

## Literatur
*  Rademacher, Gebrauchsgrafik in der DDR, 1975, 327

## Weblenken
* Axel Bengs bi Bild Index der Kunst und Architektur
* http://artinstamps.blogspot.de/2015/08/axel-bengs-1st-part-19561960.html
List vun de Flegertypenkoods

In disse **List vun de Flegertypen** staht Flegers ünnerscheedt na jemehrn Tyyp mit de IATA- un ICAO-Koods, mit de de Typen betekent warrt.

## Weblenken
*Flegertypen
*Flegertypenkoods op flugzeuginfo.net
Haas (Steernbild)

De **Haas** is een vun de 88 modernen Steernbiller un liggt in de Neeg vun’n Himmelsäquater.

## Utsehn
De Haas steiht süüdlich vun’n Orion un fallt sülvst nich dull op. Vun sien Flach her tellt de Haas to de lütteren Steernbiller. Vun Düütschland ut is he in’n Winter to sehn un steiht teemlich deep över’n süüdlichen Horizont.

Twee vun sien Steerns, neemlich Arneb un Nihal, sünd heller as de 3. Gröttenklass. In dat Steernbild is ok de Kugelsteernhopen M&nbsp;79 to finnen.

## Historie un Mythologie
De Haas höört to de klass’schen 48 Steernbiller ut de Antike, de vun Ptolemäus beschreven weern.

In’t olle Ägypten weer dat en Afbild vun den Dodengott Anubis, un stell en minschliche Figur mit en Hunnenkopp dor. Na en annere Düden weer dat Steernbild dat Boot vun den Gott Osiris.

Bi de antiken Greken güng de Düden as Steernbild wohrschienlich op de Naversteernbiller torüch, to’n een op den Himmelsjäger Orion, to’n annern op den Groten Hund. So warrt de Haas jede Nacht vun den Groten Hund över den Himmel jagt.

## Objekten

### Steerns

α&nbsp;Leporis is ruchweg 1200 Lichtjohren wiet weg un weist de Spektralklass F0 Ib. Dat is en Steern mit de 10-fachen Masse, den 75-fachen Dörmeter un de 13.000-fachen Lüüchtkraft vun uns Sünn. Sien Naam Arneb kummt vun dat araabsche *al arnah* för „Haas“.

β Leporis is 159 Lichtjohren wiet weg un de tweethellste Steern vun’n Haas. Dat is en Resensteern, de geel lüchten deit (Spektralklass G4 II). Sie Naam Nihal kümmt ok ut dat Araabsche un beddüt so veel as „Kamelen, de jemehrn Dörst löschen doot“.

De Steern Gliese 229 is mit en Afstand vun 19 Lichtjohren een vun de neegsten Navers vun uns Sünn. Dat is en Roden Dwargsteern vun de Spektralklass M1 V. Üm em to sehn bruukt een tomindst en Feernglas. 1998 is en Brunen Dwarg üm den Hööftsteern nawiest worrn, de de 20- bit 50-fache vun Jupiter hett.

### Dubbel- un Mehrfachsteerns

γ Leporis hett en Afstand vun blots 26 Lichtjohren. Sien beiden Komponenten sünd al mit en lütt Teleskop to sehn.

### Ännerlich Steerns

R Leporis is en Mira-Steern in ruchweg 800 Lichtjohren Afstand. De Steern höört to de Spektralklass C7,6e uin is een vun de rootsten Onjekten an’n Himmel. Mitünner warrt he ok as „Karmesinsteern“ oder „Hind sien Purpursteern“ betekent (na den britischen Astronom John Russel Hind, de sien Ännerlichkeit beschreven hett).

### [[Messier-Kataloog|Messier]]- un [[New General Catalogue|NGC]]-Objekten

De Kugelsteernhopen M&nbsp;79 hett en Afstand vun ruchweg 40.000 Lichtjohren. He kann al in en Feernglas as lütten neveligen Plack sehn warrn. Dat Randrebeet vun M&nbsp;79 kann mit en middelgroot Teleskop in enkelte Steerns oplöst warrn. Vun Düütschland ut is he aver man swoor to bekieken, vunwegen dat he so deep över’n Horizont steiht.

## Kiek ok
* Steernbild
* Naams vun Steerns

## Borns


## Websteden
Werner Liebrich

**Werner Liebrich** (* 18. Januar 1927 in Kaiserslautern; † 20. März 1995 ok dor) weer en düütsch Footballspeler un Footballtrainer. He hörr to de Mannschap vun den Football-Weltmeester 1954.

## Loopbahn
Sien Heimatvereen weer de 1. FC Kaiserslautern, för de he af 1938 as Jöögdspeler aktiv weer. 1951 un 1953 wurr he mit sien Vereen Düütsch Meester. 

He speel as Mittellöper van 1951 bit 1956 16 Mal för de Düütsch Football-Natschonalmannschap. Neben Fritz un Ottmar Walter, Werner Kohlmeyer un Horst Eckel weer Liebrich een vun de fiev Speler vun den 1. FCK, de 1954 dat Wunner vun Bern schafft hemm un mit de Düütsch Football-Natschonalmannschap 1954 Football-Weltmeester wurrn. 

Van Februar 1965 bit Saisonenn' 1964/65 traineer he as Interimstrainer den 1. FC Kaiserslautern un belegg mit den Vereen in de Football-Bundsliga den 13. Tabellenplatz. 1971 övernehm he de  Trainingsleitung bi de FCK-Amateure. Sien Bröer Ernst speel ebenfalls bi den FCK.

## Levensenn'
Later hett he en Toto-Lotto-Annahmestäe in de Eisenbahnstraße in Kaiserslautern apen maakt. Liebrich, de „Fohrer“ oder „de Roode“ (pälzisch: „de Rod“) ropen wurrn, is an' 20. März 1995 nah en Hartoperatschoon storven. Teihn Johr nah sien Dood wurr nah hüm en Straat in dat FCK-Nahwusszentrum up den Fröhnerhoff nömmt.

## Sonstiges
In den Speelfilm *[[Das Wunder von Bern]]* wurrd Liebrich vun Andreas Bath dorstellt.

## Weblenken
*Werner Liebrich - Der vergessene Anti-Held – Artikel in de Neuen Osnabrücker Zeitung
*Helden von Bern

## Enkeld Nahwiesen
26P/Grigg-Skjellerup

**26P/Grigg-Skjellerup** is en kortperioodschen Komeet, de eerstmols an’n 23. Juli 1902 vun den neeseelännschen Schoolmeester John Grigg opdeckt worrn is. De Komeet weer twüschendör verloren gahn, is denn aver in’n Mai 1922 vun den austraalschen Telegrafentechniker John Francis Skjellerup in Süüdafrika nee opdeckt worrn. De Komeet driggt dorüm de Naams vun beide Beobachters.

In’t Johr 1992 weer de Komeet as tweet Teel vun de Ruumsond Giotto anstüert, de em dormols in en Afstand vun blots 200&nbsp;km passeert hett. Liekers sünd dorbi keen Biller vun den Komeet tostannen kamen, vun wegen dat de Sond bi ehr Hööftopgaav – de Ünnersöken vun den Komeet Halley – to veel Schaden afkregen harr.

Grigg-SKjellerup is de Born vun de Pi-Puppiden. Dat is Meteorstroom, de op de süüdlichen Halfkugel vun de Eer so üm den 23. April rüm to sehn is. Stoffpartikels vun dissen Meteorstroom sünd in’t Johr 2003 op de Eer opfungen worrn. Bi de Analyys weer en nee Mineral opdeckt, dat to Ehren vun den Astronom un Planetenforscher Donald E. Brownlee den Naam Brownleeit kregen hett.

## Kiek ok
* List vun de Kometen

## Weblenken
* Gary Kronk's Cometography to’n Komeet Grigg-Skjellerup (engelsch)
* Beschrieven vun Grigg-Skjellerup op de Siet to de ''Giotto-Misschoon'' op de Websteed vun de ''ESA'' (engelsch)
Joachim Regelien

**Joachim Regelien** (* 25. Juni 1941 in Berlin) is en düütsch Schauspeler.

Regelien weer siet de laat 1960er Johren in’t Feernsehn to sehn. Sien woll bekanntsten Upträe harr he in de Feernsehreeg *[[Kara Ben Nemsi Effendi]]*. Bit hüüd is he immer mal wedder in  Gastrullen to sehn, vör allen in Krimis. Dorneben hörr he to de Stammbesatten vun de Serien *[[Nicht von schlechten Eltern]]* un *[[Die Schule am See]]*. Regelien weer verheiraadt mit de Schauspelerin Judy Winter. 

## Filmografie (Utwahl)

## Weblenken
* 

## Enkeld Nahwiesen
Drinkwater

Ünner **Drinkwater** warrt Water begrepen, dat direkt för den minschlichen Bruuk vörsehn is. Ofwoll Drinkwater in de mehrsten Hüüs ut den Kraan kümmt, is Drinkwater nich datsülve as Tappwater. De Beteken Leddenswater oder Kraanwater seggt wat över de Wies vun'n Transport oder Aflevern ut, nich över de Qualiteet vun't Water.

Drinkwater is Söötwater mit een so hogen Reinheidsgraad, dat dat för den menschlichen Bruuk passlich is, vör allen to'n Drinken un to'n Tobereden vun Eten. Dat mehrste Water warrt tohuus bruukt, wenn een duuscht oder för sanitäre Dingen. Buddelwater as ok Bornwater un vele Soorten vun Mineraalwater sünd nich jümmers topass för all minschliche Bruken, wiel se veel Mineralien beinholen köönt.
Joanna Lumley

**Joanna Lamond Lumley**, OBE (* 1. Mai 1946 in Srinagar, Indien) is en britische Schauspelersche un ehmolig Fotomodell.

## Leven un Wark
Mit ehr Utsehn as grote, langbeente, slanke blonne Fro hett se ehr Filmloopbahn mit en Rull in den Bond-Film *On Her Majesty’s Secret Service* anfungen. Ehr eerste gröttere Rull harr se in de 1970er Johren in de Krimireeg *The New Avengers* an de Siet vun Patrick Macnee un Gareth Hunt. To ehr bekannsten Rullen tellt de Sexbomb *Patsy Stone* ut de BBC-Feernsehreeg *Absolutely Fabulous*, in de se bannig smöken un supen un Kokain snüffeln dee. Allgemeen hett sik Lumley op dat Dorstellen vun Fronslüüd ut de Böverklass kunzentreert. Ehr Speel warrt dorbi vun er markante deepe Stimm ünnerstütt.

Blangen de Schauspeleree hett Lumley ok en Reeg vun Böker schreven, as ehr Autobiografie *Stare Back and Smile*. Op den eersten Hööchdpunkt vun ehr Loopbahn weer Lumley Mitt vun de 1960er Johren in de Daagblööd, vun wegen dat se ehrn Söhn Jamie alleen as Mudder groottehn de, wat dormols in de Sellschop kuum akzepteert weer. 1970 weer Lumley för en half Johr mit den Kummedieschriever Jeremy Lloyd verheiraat. Siet 1986 föhrt se en Eh mit Stephen Barlow.

Al siet lange Tiet sett sik Lumley för de Minschenrechten in, ünner annern för Survival International. Se weer 1995 mit den Order of the British Empire (OBE) ehrt. Bito hett se den Ehrendokter vun verschedene britische Universitäten. To ehr persönlichen Frünnen tellt Prinz Charles un Camilla vun Cornwall.

## Filmografie (Utwahl)

## Utteken
För ehr Schauspeel is Lumley bit hüüt (Stand: November 2013) teihnmol för Filmpriesen vörslahn wesen. Fief dorvun hett se wunnen:
* 1993: den *[[BAFTA Award|BAFTA TV Award]]* in de Kategorie *Best lichte Ünnerhollen* för *Absolutely Fabulous*
* 1993: den *[[British Comedy Award]]* in de Kategorie *Best Kummedie-Dorstellersche* för *Absolutely Fabulous*
* 1995: den *[[BAFTA Award|BAFTA TV Award]]* in de Kategorie *Best Kummedie-Dorstellen* för *Absolutely Fabulous*
* 2000: den *Sünnerpries* vun de *[[BAFTA Award]]s* för *The Avengers*
* 2013: den *Sünnerpries* vun de *[[National Television Awards]]*

## Bibliografie
* 1989: *Stare Back and Smile* (Memoiren)
* 1993: *Forces Sweethearts* (Editor)
* 1994: *Girl Friday*
* 1997: *In the Kingdom of the Thunder Dragon*
* 2011: *Absolutely* (Memoiren)

## Weblenken
* 
* Portrait vun Lumley bi de BBC (engelsch)
Ray Austin

**Ray Austin** is de Naam von

* Ray Austin (1932–2023), brietschen Speelbaas,
* Ray Austin (* 1943), brietschen Musiker,
* Ray Austin (* 1970), US-amerikaanschen Boxer.
Engelbert Wrobel

**Engelbert Wrobel** (* 19. November 1959 in Dormagen) is en düütsch Musiker (Klarinett, Sopran-, Alt- und Tenorsaxophon, Bandleader) vun den traditschonellen Jazz.

Wrobel, de in de Eifel in Abenden, Kreis Düren, upwussen is, kreeg Klarinettenünnerricht (tonächst bi sien Vader) un speel tonächst in dat öörtlich Blasorchester. Mit sössteihn Johren wunn he mit sien *Happy Jazzmen* en eersten Pries bi Jugend jazzt. 

All wiels sien Studium vun de klassisch Klarinett an de Robert-Schumann-Hochschule Düsseldorf wurr he 1986 Liddmaat vun Rod Mason sien *Hot Five*, mit de he mehr as dree Johr dör Europa touren dee. 1989 grünn he mit de *Swing Society* sien eegen Band, de siet 1998 ok mit Hazy Osterwald tosommenarbeit. Dorneben is he ok in Projekten as den *Three Tenors of Swing*  aktiv un trett as Benny Goodman-Solist in dat *King Of Swing Orchestra* as ok mit dat Trio vun Frank Muschalle up. Wrobel speel in de Loop vun sien Karriere mit Musiker as Clark Terry, Harry Sweets Edison, Louis Bellson, Doc Cheatham, Chris Barber, Charly Antolini oder Greetje Kauffeld.

## Diskographisch Henwiesen

* Swing Society *20 Years*
* Swing Society *Sophisticated Swing* featuring Dan Barrett
* *Harlem 2000*
* *Hot Jazz 3 Meets Bob Barnard*

## Weblenken
* Webpräsenz
* Völ Musik to'n Gebortsdag
Eamonn Campbell

**Eamonn Campbell** (* 29. November 1946 in Drogheda in' County Louth) is en irischer Folk-Musiker.

Siet 1985 is Campbell Liddmaat vun de Dubliners. Bi de speelt he Gitarr, buterdem tekent hüm en ruug Stimm ut, ähnlich as den fröheren *Dubliners* Ronnie Drew.

## Weblenken
*
Alice in Wonderland

**Alice in Wonderland** betekent

* *[[Alice ehr Eventüürn in’t Wunnerland]]*, Roman vun Lewis Carroll ut dat Johr 1865,
* *[[Alice in Wonderland (Musical)|Alice in Wonderland]]*, Musical vun H. Saville Clark un Walter ut dat Johr 1886 Slaughter,
* *[[Alice in Wonderland (Ballett)|Alice in Wonderland]]*, Ballett vun Gerard Charles ut de Johren 2005–2006,
* *[[Alice in Wonderland (Oper)|Alice in Wonderland]]*, Oper vun Unsuk Chin un David Henry Hwang,
* *[[Alice’s Adventures in Wonderland (Ballett)|Alice’s Adventures in Wonderland]]*, Ballett vun Christopher Wheeldon ut dat Johr 2011,
* *[[Alice in Wonderland (1903)|Alice in Wonderland]]*, britischen Stummfilm ut dat Johr 1903,
* *[[Alice’s Adventures in Wonderland (1910)|Alice’s Adventures in Wonderland]]*, US-amerikaanschen Stummfilm ut dat Johr 1910,
* *[[Alice in Wonderland (1915)|Alice in Wonderland]]*, US-amerikaanschen Stummfilm ut dat Johr 1915,
* *[[Alice in Wonderland (1931)|Alice in Wonderland]]*, US-amerikaanschen Speelfilm ut dat Johr 1931,
* *[[Alice in Wonderland (1933)|Alice in Wonderland]]*, US-amerikaanschen Speelfilm ut dat Johr 1933,
* *[[Alice in Wonderland (1951)|Alice in Wonderland]]*, Tekentrickfilm vun Disney ut dat Johr 1951,
* *[[Alice in Wonderland (1966)|Alice in Wonderland]]*, britisch Feernsehtheater ut dat Jahr 1966,
* *[[Alice’s Adventures in Wonderland (1972)|Alice’s Adventures in Wonderland]]*, britischen Musicalfilm ut dat Johr 1972,
* *[[Alice in Wonderland (1976)|Alice in Wonderland]]*, US-amerikaansch Porno-Musical ut dat Johr 1976,
* *[[Alice in Wonderland (1983)|Alice in Wonderland]]*, US-amerikaansch Feernsehtheater ut dat Johr 1983,
* *[[Alice in Wonderland (1985)|Alice in Wonderland]]*, US-amerikaanschen Feernseh-Tweedeeler ut dat Johr 1985,
* *[[Alice in Wonderland (1988)|Alice in Wonderland]]*, austraalschen Animatschoonsfilm ut dat Johr 1988,
* *[[Alice in Wonderland (1995)|Alice in Wonderland]]*, US-amerikaansch-japaanschen Animatschoonsfilm ut dat Johr 1995,
* *[[Alice in Wonderland (1999)|Alice in Wonderland]]*, US-amerikaansch-britischen Feernsehfilm ut dat Johr 1999,
* *[[Alice in Wonderland (2011)|Alice in Wonderland]]*, US-amerikaanschen Animatschoonsfilm ut dat Johr 2011.
(38) Leda

**(38) Leda** is en Asteroid (Spektralklass C) ut de Hööftgördel, de an’n 12. Januar 1856 vun den franzööschen Astronom Jean Chacornac in Paris opdeckt wurrn is. De afsolute Helligkeit vun den Asteroiden bedrocht 8,32.

Nömmt wurrn is de Himmelskörper nah Leda, en Leevste vun Zeus un Moder vun Castor un Pollux. 


## Aspekte

## Weblenken
* (engelsch)
John Ireland (Schauspeler)

**John Benjamin Ireland** (* 30. Januar 1914 in Vancouver, British Columbia; † 21. März 1992 in Santa Barbara, Kalifornien) weer en kanaadsch Theaterschauspeler, Filmschauspeler un Speelbaas. 

## Leven
Ireland is in New York City upwussen, wo he in de laat 1930er Johren up de  Theaterbühne (ünner annern in mehreren William Shakespeare-Inszeneeren) un an’  Broadway uptreden is. Midden vun de 1940er Johren fung sien  Filmkarriere in Hollywood an. Ünner annern speel he in *[[My darling Clementine|Faustrecht der Prärie]]* von John Ford un *[[Red River (1948)|Red River]]* vun Howard Hawks. För sien Part in *[[Der Mann, der herrschen wollte]]* kreeg he en  Oscar-Nomineeren as best Nevendorsteller.

Neben wiederen Hollywood-Striepen speel Ireland ok in tallriek Feernsehreegen as  *[[Bonanza (Feernsehreeg)|Bonanza]]* un weer af un to ok as Speelbaas tätig. In de 1960er un 1970er Johren dreih he en Reeg vun Filmen in Europa, vör allen in Italien. 1959 övernehm he den männlichen Part in Judy Garland hör bi Capitol Records rutbrocht Konzeptalbum *The Letter* , en vun Gordon Jenkins för Orchester, Chor un Solisten komponeert un arrangeert Suite um en Leevstenpaar an dat Enn’ vun hör Betrecken. 

Ireland weer dreemal verheiraat. He is 1992 an Leukämie storven.

## Filmrullen (Utwahl)

## Utteken
Ireland weer dreemol för Filmpriesen vörslahn, dorünner eenmol för den *[[Oscar]]* in de Kategorie *[[Oscar/Best Nevendorsteller|Best Nevendorsteller]]* för *All the King’s Men*. Ehrt worrn is he mit twee Utteken:
* 1960: mit sien Steern op’n Hollywood Walk of Fame
* 1980: mit den *[[Golden Boot]]*

## Weblenken
*
Sidney Hayers

**Sidney Hayers** (* 24. August 1921 in Edinburgh, Schottland; † 8. Februar 2000 in Altea, Spanien) weer en schottischen Filmeditor un Speelbaas.

## Leven un Wark
Hayers hett in de fröhen 1940er Johren bi’n Film anfungen, toeerst as Toonhelpsmann un Kamerahelpsmann, Enn vun de 1940er Johren ok as Editor. Eerst in’t Johr 1958 füng he an, as Speelbaas to arbeiten. He weer Speelbaas bi vele bekannte Feernsehregen un hett butendem ok Dreihböker schreven un produzeert. 1963 weer he as Speelbaas vun den Film *Night of the Eagle* för den Hugo Award vörslahn.

Verheiraat weer Hayers mit de öösterriekschen Filmschauspelersche Erika Remberg. Doodbleven is he an Kreeft.

## Filmwark (Utwahl)

## Weblenken
Samuel Lipschütz

**Samuel Lipschütz** (* 4. Juli 1863 in Ungvár, Öösterriek-Ungarn (hüüd Ukraine); † 30. November 1905 in Hamborg) weer en US-amerikaansch Schachmester vun ungaarsch Herkunft.

## Leven un Wark

Lipschütz is to Anfang vun de 1880er Johren nah New York in de Vereenigte Staaten inwannert, wo he gau as stark Schachspeler Upmarksomkeit kreeg. 1883 hett he eerstmals den New Yorker Klub gegen en Utwahl ut Philadelphia vertreden un hett sien beid Partien wunnen. 1885 wunn he dat Turnier vun den New Yorker Schachklub un speel een Johr dorup eerstmals in’t Utland an en internatschonal Turnier (in London), wo he gegen Johannes Hermann Zukertort un George Henry Mackenzie wunn un vör de beid Platz 6 belegg. 1886 hett hüm Mackenzie aber in New York City, mit 7,5:5,5 (+5, −3, =5) besiegt. Lipschütz wunn 1890 un 1892 de US-Meesterschap. 1897 deel he sück Platz een mit Wilhelm Steinitz bi en Turnier in New York. 1900 wunn he de Meesterschap vun den Manhattan Chess Club vör Frank James Marshall un Jackson Whipps Showalter. 

Lipschütz is denn an en Lungenkrankheit krank wurrn, de he 1905 in Hamborg behanneln leet. He is denn an de Folgen vun en Operatschoon storven. 

Sien best historsch Elo-Tall weer 2742 in’ Januar 1901, dormit weer he to de Tiet de veertbeste Speler vun de Welt. 

## Literatur
* Anthony John Gillam: *Samuel Lipschütz*. The Chess Player, Nottingham 2000

## Weblenken
* Partien vun Samuel Lipschütz bi chessgames.com
Bell, Book & Candle

**Bell, Book & Candle** is en düütsche Musikgrupp, de siet 1994 in de Pop-Musik aktiv is. Grünnt weer de Grupp vun de Singersche Jana Groß, den Gitarr- un  Slagtüüchspeler Andy Birr un den Bassist Hendrik Röder. Birr un Röder sünd beid Söhnen vun de Puhdys-Liddmaten Dieter Birr un Peter Meyer. Bi Live-Optreden warrt se ünnerstütt vun Holger Jagsch (Gitarr, Singer) un Tom Groß (Slagtüüch).

## Loopbahn
Twee’nhalf Johren nadem sik de Musikgrupp grünnt hett, hebbt sik Turbobeat (hüüt Valicon) / BMG an de Grupp interesseert wiest. Ünner den Titel *Rescue Me* weer 1997 de eerste Single rutbröcht, de bit in de Top 3 in Düütschland, Öösterriek un de Swiez stegen is un somit en groten Spood weer. In Düütschland weer se mit dreefack Gold un Platin uttekent. Ok dat Album *Read My Sign*, dat een Johr later rutkamen is, is mit Gold uttekent worrn. För dat Album hett de US-amerikaansche Singersche Sheryl Crow dat Leed *Destiny* bistüürt.

To dat drüdde Album *The Tube* wer 2001 de Single *Catch You* utkoppelt. De Grupp hett to de Tiet de düütschen Kunzerten vun Whitney Houston un Roxette ünnerstütt. In’t Johr 2003 keem mit *Prime Time* dat veerte Album in’n Bertelsmann Bookclub rut, so dat Bell, Book & Candle vun BMG Berlin weggahn sünd. 

2005 hebbt se op dat Label Multirecords vun de Puhdys jemehr föfft Album *Bigger* as ok de Single *Universe* rutbröcht. Een Johr later hebbt se in Tosamenarbeit mit Martin Engler dat Leed *Mein Leben* opnahmen, dat as Soundtrack to de ARD/WDR-Reeg *Das Beste aus meinem Leben* lopen is.

Siet 2005 is de Grupp Besitter vun de Editschoon Minuu bi de EMI Publishing in Hamborg und siet 2009 vun dat Label onik-music.

## Diskografie

### Albums

### Singles

## Utteken
* 1998 De Goldene Kamera
* 1999 De Goldene Europa	
* 1999 RSH-Gold

## Borns


## Weblenken

* Offizielle Websteed vun de Grupp
Hexan

De **Hexanen** sünd en Ünnergrupp vun aliphaatsche sättige Kohlenwaterstoffen ut de Stoffgrupp vun de Alkanen. Dat gemeensome Kriterium is, dat se all söss Kohlenstoffatomen in’t Gerüst vun’t Molekül opwiest un mit de Summenformel C6H14 beschreven warrn künnt. De Grupp besteiht ut fief Konstitutschoonsisomeren (Bild):
# ''n''-Hexan 
# 2-Methylpentan
# 3-Methylpentan 
# 2,2-Dimethylbutan
# 2,3-Dimethylbutan

## Egenschoppen
All Hexanen sünd licht flüchtlige Fletigkeiten mit teemlich glieke Egenschoppen. Dör dat Vertwiegen vun de Kohlenstoffkeed warrt de Smöltpunkten deels düütlich sieter. Bi de Kaakpunkten sünd de Ünnerscheden nich so groot. Jüst so is dat ok mit’n Dampdruck bi de sieteren Temperaturen. De Daten to de Tünnertemperatur sünd argdenkern to sehn. Enige vun de Flammpunkten fallt mit de Meetgrenzen vun Flammpunktapparaten tosamen. För Flammpunkten vun -48&nbsp;°C gifft dat egentlich keen Meetapparaten. Dat de Explosionsgrenzen gliek sünd, is sünnerbor, vunwegen dat sik Gasmischen, de tünnern künnt mit de Dampdruckfunkschoon tosamenhangt, de sik för de enkelten Isomeren ünnerscheden doot. Wat dat spontane Tünnern angeiht, so kann een ut de Tünnertemperaturen keen eendüdige Afhangigkeit kennen to den Grad vun’t Vertwiegen vun de Kohlenstoffkeed. De Tünnertemperaturen vun de Methylpentanen sünd üm 70&nbsp;°C höger as bi’t *n*-Hexan, de vun de Dimethylpropanen noch mol üm 100&nbsp;°C.

## Borns
Delisle-Skala

De **Delisle-Skala** is en physikaalsche Skala, mit de de Temperatur meten worrn is. Se weer 1732 vun den franzööschen Astronom Joseph Nicolas Delisle inföhrt un geev de Temperatur in de Eenheit **Grad Delisle** an, de aver keen SI-Eenheit is.

Delisle hett en Thermometer utklamüstert, dat mit fletig Quecksülver arbeiten de. As Betogspunkt (0&nbsp;°De) neem he den Kaakpunkt vun Water bi en normalen atmosphärischen Druck vun 1013,25&nbsp;mbar un meet denn dat Ännern vun’t Volumen vun dat Quecksülver. Dat Delisle-Thermometer harr toeerst 2400 Gradindeelen. In’n Winter 1738 hett Josias Weitbrecht dat Thermometer nee instellt, vunwegen dat he faststellt harr, dat de Volumenännern vun’t Quecksülver över dissen Temperaturünnerscheed ruchweg en Proportschoon vun 150 to 10.000 harr. Blangen den Kaakpunkt vun Water (0&nbsp;°De) weer nu de Smöltpunkt vun Ies (150&nbsp;°De) as tweeten Betogspunkt för de Skala bruukt.

De Delisle-Skala is also jüst so utricht as de oorsprünglich vun Celsius inföhrte Skala (mit 0&nbsp;°C an’n Kaakpunkt vun Water un 100&nbsp;°C an’n Smöltpunkt vun Ies). De hüütige Celsius-Skala verlöpt dorgegen anners rüm. Dat Delisle-Thermometer is över hunnert Johren in Russland bruukt worrn. Vundaag speelt de Delisle-Skala keen Rull mehr.

## Ümreken

## Borns
Petar Genov

**Petar Genov** (; * 5. April 1970) is en bulgaarsch Schach-Grootmeester.  (2002).

Sein gröttste Spood weer de Sieg bi de bulgaarsch Eenzelmeesterschapen in de Johren1993 un 1999. Dorto nehm he för Bulgarien an de 35. Schacholympiade 2002 in Bled deel. In dat glieker Johr kreeg he vun de FIDE ok den Grootmeestertitel tospraken. 

Sien bitlang hööchst Elo-Tall weer 2526 in’ Juli 2002.

## Weblenken
* Petar Genov in de Datenbank vun chessgames.com (engelsch)
* FIDE-Koort (engelsch)
Eleanor Parker

**Eleanor Jean Parker** (* 26. Juni 1922 in Cedarville, Ohio; † 9. Dezember 2013 in Palm Springs, Kalifornien) weer en US-amerikaansch Schauspelerin.

## Leven
Eleanor Parker harr hör Filmdebüt 1941 in Raoul Walsh sien Film *[[They Died with Their Boots On|Sein letztes Kommando]]* un wurr in de Loop vun hör Loopbahn dreemal för den  Oscar as best Schauspelerin nomineert. Siet de 1960er Johren speel se överweegend in’t Feenrsehn.   

Eleanor Parker weer veermal verheiraadt, van’ 21. März 1943 bit 5. Dezember 1944 mit Fred Losee (schett), van’ 5. Januar 1946 bit 10. November 1953 mit den Produzenten Bert E. Friedlob (schett), van’ 25. November 1954 bit 9. März 1965 mit Paul Clemens (schett) un van’ 17. April 1966 bit 14. September 2001 mit Raymond Hirsch (Wittfru). Se hett veer Kinner, dree ut hör tweet Ehe un den Söhn Paul Day (* 7. Januar 1958) ut hör darte Ehe.

Parker is an’ 9. Dezember 2013 in Palm Springs, Kalifornien an en Lungenentzündung storven. 

## Filmrullen (Utwahl)

## Utteknungen
* 1950: Coppa Volpi as best Dorstellerin an dat Filmfestival vun Venedig: ''Caged''
* 1951: Oscar-Nomineeren as best Hööftdorstellerin: ''Caged''
* 1952: Oscar-Nomineeren as best Hööftdorstellerin: ''Detective Story'' 
* 1956: Oscar-Nomineeren as best Hööftdorstellerin: ''Interrupted Melody''
* Steern up den Hollywood Walk of Fame (6340 Hollywood Blvd.)

## Weblenken
* 
* Biller vun Eleanor Parker In: Virtual History

## Enkeld Nahwiesen
Piero D’Inzeo

**Piero D’Inzeo** (* 4. März 1923 in Rom; † 13. Februar 2014 in Rom) weer en ehmalger italieensch Springrieder, de af de laat 1940er bit in de laat 1970er Johren aktiv weer.

Tosommen mit sien jüngeren Bröer Raimondo weer he de eerste Athlet, de an acht Olympisch Spelen, dörgahnd van 1948 bit 1976, deelnommen hett. He hörrt dormit bit hüüd to de  Sportler mit de meeest Olympiadeelnahmen. He hett all tosommen twee  Sülver- un veer Bronzemedaillen wunnen.

D’Inzeo sien gröttste Eenzelspood weer de Gewinn vun den Europameestertitel 1959. 

## Wat he schafft hett

* Olympisch Spelen
**  1956 in Stockholm: Sülvermedaille Mannschap, Bronzemedaille Eenzel up *Uruguay*
**  1960 in Rom: Bronzemedaille Mannschap, Sülvermedaille Eenzel up *The Rock*
**  1964 in Tokio: Bronzemedaille Mannschap up *Sun Beam*
**  1972 in München: Bronzemedaille Mannschap up *Easter Light*
* Europameesterschapen:
** 1958 in Aken: Sülvermedaille Eenzel up *The Rock*
** 1959 in Paris: Goldmedaille Eenzel up *Uruguay*
** 1961 in Aken: Sülvermedaille Eenzel up *Pioneer*
** 1962 in London: Bronzemedaille Eenzel up *The Rock*
* wiedere:
** 4 x Sieger in' *Grooten Pries vun Aken* (1952 up *Uruguay*, 1959 un 1961 up *The Rock* un 1965 up *Bally Black*)

## Enkeld Nahwiesen


## Weblenken
* ''Biografie'' (spaansch)
* Piero D’Inzeo up Sports-reference.com (engelsch)
John Warcup Cornforth

**[[Knight|Sir]] John Warcup „Kappa“ Cornforth** AC, CBE (* 7. September 1917 in Sydney, Australien; † 14. Dezember 2013) weer en austraalsch Chemiker. He kreeg 1975 den Nobelpries för Chemie (tosommen mit Vladimir Prelog). 

## Leven un Wark
Cornforth wurr 1917 in Sydney as tweet vun veer Kinner vun de Familie boren. Sien Kindheit hett he in Armdale, en ländlich Rebeet in New South Wales verbrocht.

Siet sien teihnt Levensjohr hett Cornforth an Otosklerose leeden, de in de Loop vun en Johrteint to en vullstännig Gehörlosigkeit führen dee. Trotz disse Krankheit hett he mit 16 Johr anfungen orgaansch Chemie an de Universität von Sydney to studeeren. 1937, mit 20 Johren, hett he dat Studium spoodriek un mit Utteknung afslooten. Een Johr nah dat Studium kreegen Cornforth un sien latere Fru Rita Harradence en Stipendium in Oxford bi Robert Robinson. De beid hebbt 1941 heiraadt. 

Kört Tiet nahdem Cornforth un Harradence hör Stipendium antreden harr, fung de Tweete Weltkrieg an. Dorvan präägt, hett sück Cornforth hööftsächlich mit chemisch Aspekten vun  Penicillin befaat. All to disse Tiet harr he de Slötelreaktschoon för de Synthese vun Steroiden opdeckt. He is denn to’n wetenschaplichen Staff vun dat *Medical Research Council* wesselt, wo hüm 1951 de eerste Totalsynthese vun en Steroid gelung, parallel to de Arbeiten vun Woodward.

Cornforth weer Liddmaat vun de Royal Society, vun de he 1982 de Copley Medal kreeg. He hett noch lang Tiet an de University of Sussex forscht.

## Ehrungen un Utteknungen
Cornforth kreeg völ Priesen un Utteknungen. De Royal Society of Chemistry hett hüm  1953 de Corday-Morgan-Medaille un 1965 de Flintoff-Medaille verleeht as ok 1968 de Pedler-und-Robert-Robinson-Dozentur. Vun de American Chemical Society kreeg he 1968 den Ernest Guenther Award. 1975 kreeg Cornforth den Nobelpries för Chemie för sien Arbeiten över de Stereochemie vun Enzym-Katalyse-Reaktschonen.

## Privates
Mit sien Fru Rita harr he 3 Kinner.

## Enkeld Nahwiesen


## Weblenken
* Cornforth up de Sieden vun den Nobelpries (engelsch)
* Interview mit John Cornforth (engelsch)
Hendrika Amelia Ackerlin-Gregoor

**Hendrika Amelia Ackerlin-Gregoor** (* 21. August 1813; † 1886) weer en nedderlandsche Översetterin, de Böker ut dat Plattdüütsche un dat Düütsche in dat Nedderlandsche översett hett.

Ackerlin Gregoor is an’n 21. August 1813 in Rieswiek as Dochter von’n evangeelsch-reformeerten Pastoor Servaas Gregoor un Margaretha Wilhelmina van Voorst boren. Se hett an’n 27. Mai 1835 in Rotterdam Johan Philip Ackerlin (1810-1889) freet. Von 1858 af an hett dat Poor in Düsseldörp leevt.

## Warken

* Fritz Reuter: *Herinneringen uit mijne leerjaren op het land.* 1867 (ut dat Plattdüütsche)
* Fritz Reuter: *Herinneringen uit mijne gevangenissen.* 1867 (ut dat Plattdüütsche)
* Fritz Reuter: *Gedroogde kruiden : zestig platen met bijschriften en een portret, naar de "Herinneringen uit mijne leerjaren op het land" …* 1868 (ut dat Plattdüütsche)
* Wilhelm Fricke: *Wat moet, dat moet: vrolijk verhaal.* 1873 (ut dat Plattdüütsche)
* Fritz Reuter: *Twee vroolijke geschiedenissen.* 1873 (ut dat Plattdüütsche)
* Fritz Reuter: *Mekklenburg's Montecchi en Capuletti, of De reis naar Konstantinopel.* 1873 (ut dat Plattdüütsche)
* Ernst Wichert: *De arbeiders en wie hun vrienden zijn: een romantisch verhaal.* 1873
* Fritz Reuter: *En wat nog in zijn schrijftafel lag.* 1875 (ut dat Plattdüütsche)
* Fritz Reuter: *Rommelzoo.* 1880 (ut dat Plattdüütsche)
* Fritz Reuter: *Zijn doorluchtigheidje.* 1880 (ut dat Plattdüütsche)
* C. Michael: *Lessen en liederen eener moeder.* 1881 (ut dat Hoochdüütsche)
Eddie Bracken

**Eddie Bracken** (* 7. Februar 1915 in Astoria, New York, as *Edward Vincent Bracken*; † 14. November 2002 in Montclair, New Jersey) weer en US-amerikaansch Schauspeler.

## Leven
In dat Öller vun negen Johr fung all sien Theaterkarriere an. 1940 weer he in *[[Too Many Girls]]* neben Lucille Ball un Ann Miller eerstmals up de Kinolienwand to sehn. Wiels den Tweeten Weltkrieg wurr he dör Filme as *[[The Miracle of Morgan’s Creek|Sensation in Morgan’s Creek]]* (1944) un *[[Hail the Conquering Hero|Heil dem siegreichen Helden]]* (1944) to’n Star. 1953 hett he aber Hollywood weer verlaaten un sien Karriere an’ Broadway fortsett. In de letzte Johren vun sien Karriere hett he noch mal Rullen in de Kummedien *[[Home Alone 2: Lost in New York|Kevin – Allein in New York]]* un *[[Baby’s Day Out|Juniors freier Tag]]* övernommen

He weer mit siet 1939 Connie Nickerson bit to de hör Dood in’ August 2002 verheiraadt un harr mit hör fiev Kinner. Eddie Bracken is in’ November 2002 an de Folgen vun en Operatschoon storven.

## Utteknungen
He kreeg twee Steerns up den Walk of Fame (1651 Vine Street un 6751 Hollywood Blvd.) för sien Bidrääg för de Feernseh-Industrie. 

## Filmrullen (Utwahl)

## Weblenken
* 
* Synchroonsatenbank