open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Flagg vun Neddersassen

De **Flagg vun [[Neddersassen]]** besteiht ut dat vun de Flagg vun de Bundsrepubliek Düütschland övernommen Swart-Root-Gold, in dat sik dat en beeten to’n Mast hen verschaaven neddersassisch Landswappen – dat Sassenross befind. De Flagg deent an Land as Lands- un ok as Deenstflagg. 

De Flagg wurr an’ 13. April 1951 toeerst dör de *Vorläufige Niedersächsische Verfassung* inföhrt, de an’ 1. Mai 1951 in Kraft treden is. De nauer Utführungen vun de Flagg sünd aber eerst siet dat *Gesetz über Wappen, Flaggen und Siegel* van’ 13. Oktober 1952 regelt.

De Deenstflagg to See is Landsflagg in de Form vun den Düppelstander. Annere Bundslänner bruukt to See de düütsche Natschonalflagg as Hööftflagg mit de Landsdeenstflagg an ünnerordnet Stäe. Neddersassen is dat eenzige Bundsland, dat sien Deenstflagg to See as Hööftflagg führt. 

## Historie
Disse Flagg wurr 1951 utdacht, um för dat nah den Tweeten Weltkrieg nee enstahn Bundsland Neddersassen en neutraal Flagg to kriegen, de kien vun de vörher up dit Rebeet bestahn ehmals sülvstännig Landsdeelen Hannober, Brunswiek, Ollnborg un Schaumborg-Lippe benahdeeligt oder övervördeelt. Bit to de offiziell Inführung vun de jetzt gültig Flagg vun Neddersassen wurrn wiederhenn de in de jeweiligen Rebeeden vörher bruukt Landsflaggen ok bi offiziell Anlässen bruukt. Parallel dorto geev dat en an de welfisch-hannobersch Flagg anlehnte geel-witt-dweerstriept Flagg mit dat Landswappen in de Midden, de aver in de nich-hannobersch Landsdeelen faken up Aflehnung stött is un de ok nie offiziell as Flagg bestimmt wurr.

Hüüd hebbt de fröheren Landsflaggen vun Hannober, Brunswiek, Ollnborg un Schaumborg-Lippe immer noch  – wenn ok wietgahnd blots folkloristisch – Bedüüden, bispeelswies bi Volksfesten.

## Borns
*Vorläufige Niedersächsische Verfassung vom 13. April 1951
*Gesetz über Wappen, Flaggen und Siegel vom 13. Oktober 1952
*De Flagg up  www.flaggenkunde.de
*Vexillologisches Symbol nach W. Smith, O. Neubecker: *Die Zeichen der Menschen und Völker. Unsere Welt in Fahnen und Flaggen*. Reich, Luzern 1975, ISBN 3-7243-0115-4
Flagg vun Mauretanien

De **Flagg vun [[Mauretanien]]** wurr an’ 1. April 1959 annommen.

Sie wiest up smaragdgrönen Achtergrund en golden Halfmaand, doröver en golden, fievzackig Steern. Doröver un dorünner liggt je en root Striepen. 

De Farven Gröön un Geel gellen (neben dat anfangs nich bruukt Root) as panafrikaansch Farven. Gold symboliseert todem de Farv vun den Sand in de Sahara.

De Farv Gröön as ok de Halfmaand sünd Symbole vun den Islam, de Hööftreligion vun dat Land. De 2017 dortokommen root Striepen staht för dat Bloot, dat dejeningen vergaaten hemm, de för de Unafhängigkeit vun Mauretanien kämpt hemm.

## Weblenken

* Flags of the World: Mauritania (engelsch)
Uwe Kleina

**Uwe Kleina** (* 11. Oktober 1944) is en ehmalger düütsch Footballspeler.   

## Loopbahn
In de Schalke-Jöögd wurr de DFB up dat Defensivtalent vun Uwe Kleina upmarksam un broch hüm 1963 in fiev Spelen vun de Jugendnationalmannschaft to‘n Insatz, dorünner ok de dree Gruppenspelen vun dat UEFA-Turnier in‘ April 1963 in England. He bill tosommen mit Jürgen Rumor un Ferdinand Heidkamp de düütsche Löperreeg. 

Kleina fung in‘ Sömmer 1963 sien Profikarriere bi FC Schalke 04 in de Bundsliga an. Sien eerst Bundsligaspeel hett he an‘ 12. Oktober 1963 tegen den Meidericher SV makt. In sien eerst Saison wurr he in 15 Spelen insett. In de Folgetiet keem he aber blots noch af un an to’n Insatz, so dat he in dree Johren up man blots 19 Bundsligaspelen un twee DFB-Pokalspelen keem.

1966 wessel he in de Regionalliga West to’n Bonner SC un hett in de Saison 30 Spelen makt. De Bonners sünd aber afsteegen un so wessel he mit sein Mannschapskamerad Heinz-Dieter Lömm nah blots en Johr to den Ligakonkurrenten Arminia Bielefeld, wo he twee Johr bleev. An de Siet vun Ulrich Braun, Dietmar Erler un Ernst Kuster keem he in 60 Spielen to’n Insatz. Sien nächst Station weer den Mönster In de Saisons Saisons 1969/70 un 1970/71 weer he för den SC Preußen Münster weer in de Regionalliga West tätig un hett in 49 Spelen 2 Doren schaaten. Nah insgesamt 139 Spielen van 1966 bit 1971 in de Regionalliga kehr he to de Saison 1971/72 weer to’n Bonner SC torüch.

Uwe Kleina wahnt hüüd dicht bi Bonn.

## Literatur
* Achim Nöllenheidt (Hg.), "Fohlensturm am Katzenbusch", Die Geschichte der Regionalliga West 1963-1974, Band 2, Klartext-Verlag, 1995, ISBN 3-88474-206-X

## Weblenken
* Uwe Kleina bi Fußballdaten.de

## Enkeld Nahwiesen
Jean-Victor Bertin

**Jean-Victor Bertin** (* 20. März 1767 in Paris; † 11. Juni 1842 in Paris) weer en franzöösch Maler un en vun de bekanntst Landschapsmaler ut sien Tiet. 

## Leven
Jean-Victor Bertin wurr an‘ 20. März 1767 as Söhn vun en Perückenmaker in Paris boren. 

Af 1785 studeer he in Paris an de ''Königlich Akademie för Maleree un Skulptur'' (*Académie royale de peinture et de sculpture*) Maleree bi Gabriel François Doyen (1726–1806). Later weer he ok Schöler vun Pierre-Henri de Valenciennes (1750–1819).

Af 1793 stell he sien Gemälde regelmatig in den *[[Salon de Paris]]* (*Pariser Salon*) ut un wurr 1808 sogor mit en Goldmedaille uttekent. 

Vun sien tallriek Schölers wurrn eenige later bekannt Malers, as ...
* Léon Cogniet (1784-1880),
* Jean-Baptiste Camille Corot (1796-1875),
* Charles-François Daubigny (1817-1878),
* André Jolivard (1787-1851) un
* Achille Etna Michallon (1796-1822).

Jean-Victor Bertin is an‘ 11. Juni 1842 mit 75 Johren in Paris storven.

## Weblenken
* över dat Leven vun Jean-Victor Bertin
* eenig Warken vun Jean-Victor Bertin
* Bertin in de Katalog vun de Deutsche Nationalbibliothek
Flagg vun Vermont

De aktuell **[[Flagg]]** vun den US-Bundsstaat **[[Vermont]]** wurr in dat Johr 1923 inführt.

## Gestaltung
Se wiest up blau Ünnergrund dat Staatssiegel. De blau Faarv baseert up de fröhere Börgerwehrflagg. 

Da Siegel mit de enkeld Kiefer geiht torüch up en Siegel ut de Tiet van 1777 bit 1791, as Vermont för eenig Johren unafhängig weer. Dat aktuell Siegel stammt ut dat Johr 1821 un symboliseert den „*Green Mountain State*“, den „*Grönen Bargstaat*“.

Up en Spröökband steiht de Naam vun Vermont un dat Motto vun den Staat: 
:„*Freedom and Unity*“ 
:„*Freeheit un Eenigkeit*“

## Historsch Flaggen

Bild:Flag_of_the_Vermont_Republic.svg|Flagg vun de Republik Vermont, 1770 bit 1804
Bild:Flag_of_Vermont_(1804-1837).svg|Flagg vun Vermont van 1804 bit 1837
Bild:Flag_of_Vermont_(1837-1923).svg|Flagg vun Vermont van 1837 bit 1923


## Weblenken
* The Vermont State Flag (engelsch)

## Literatur
* The Flag Institute (Hrsg.): *Nationalflaggen der Welt*. Hamborg: Edition Maritim, 2000. ISBN 3-89225-402-8
* Karl-Heinz Hesmer: *Flaggen und Wappen der Welt. Geschichte und Symbolik der Flaggen und Wappen aller Staaten*. Gütersloh: Bertelsmann Lexikon Verlag, 1992. ISBN 3-570-01082-1
Meuteree

**Meuteree** is en Upstand gegen de Lüde, de dat Seggen hefft. In de ganze Welt warrt se as Verbreken ankeken. Sunnerlik kummt dat Woort ut de Welt vun dat Militär, man noch bekannter is dat vun de Seefohrt her. Dor speelt dat in Böker un Filme en grote Rull. 

## Militär
Na dat düütsche Wehrstraafgesett is de Meuteree na § 27 WstrG bi dat Militär, wenn sik Suldaten tosamen doot un alltohopen en Befehl nich utöven doot, oder wenn se gegen de Boversten gegenan goht oder se angriepen doot. Dor gifft dat amenne twuschen sess Maande un fiev Johre Straaf for. Unner sunnerlich swaare Umstänn (wenn een de Anföhrer vun en Meuteree is, oder wenn dor Gefohr for de Sekerheit oder Slagkraft vun de Trupp, oder Gefohr for Liev un Leven vun kaamt, kann dat ok een Freeheitstraaf vun een bit 10 Johre geven. Ok, wenn een sik blot verafreedt hett to en Meuteree, oder wenn een bi en Versöök mitmaakt hett, fallt dat up jeden Fall unner en Straaf, ok, wenn een later nich mehr mitmaakt hett.

## Seefohrt
In Düütschland warrt dat in de Seefohrt as Meuteree ankeken, wenn de Mannschop vun en Schipp oder Deele vun de Trupp up en Schipp tohopen gegen een oder mehr vun de Uppersten gegenan geiht. Faken warrt avers allens „Meuteree“ nömmt, wat in § 115 un § 116 vun dat Seemanngesett steiht, also „Nich doon, wat anordent wurrn is“ un „Wedderstand“.

In de Seefohrt hett dat for Meuteree over Johrhunnerte meist jummers de Straaf to’n Dode geven. 

In de engelsche Seefohrt hett dat heten: „Een Befehl, den du utföhren deist (ok, wenn he keen Sinn maakt) is Deenst. En Befehl, den du nich utföhren deist, is Meuteree.“

### Bekannte Meutereen up Scheepe

Bekannte Meutereen hett dat up düsse Scheepe geven: 

* 1628: Batavia
* 1789: Bounty
* 1905: Knjas Potjomkin Tawritscheski, so nömmte "Panzerkrüzer" Potemkin
* 1931: Invergordon-Meuteree in Grootbritannien
* 1975: Storoschewoi (Сторожевой), Fregatt vun de Kriwak-Klass bi de  Sowjetschen Marine - Grundlaag for den Film Jagd auf Roter Oktober.
Arzamt

De **Arzämter** (oder *Riekarzämter*) sund de uppersten Hoffarzämter vun dat Hillige Röömsche Riek ween, dat bit to dat Johr 1806 bestahn hett. Jedet Arzamt weer tohopenknutt mit dat Kuramt. Vun dat latere Middeloller af an sund de Amtstitel blot man noch symboolsch ween, man wenn de Röömsch-düütsche König kröönt wurrn is, harrn de Inhebbers vun en Arzamt bi de Zeremonien wat to doon, toeerst in Aken, later in Frankfort an'n Main. In dat Middeloller sund de Kurförsten sülms bi de Zeremonien mit bi ween, man na de Reformatschoon hefft se sik meist blot noch verträen laten vun sunnerliche Familien ut den Adel. In düsse Familien sund de Ämter dör dat Arv wieter geven wurrn. Vundeswegen warrt ok vun Arvämter snackt. Mit de Tied hefft ok düsse Familien unner Umstänn ehr Amt fudder geven, so, datt bi en Krönung towielen dat Amt vun en Stellverträer vun en Stellverträer utöövt wurrn is. 

Unner den Kaiser Karl IV. is in Karl IV. siene Gollen Bull in dat Johr 1356 fastleggt wurrn, wie de Arzämter verdeelt wurrn sund:

* de Dree geistlichen Kurförsten sund *Arzkanzler* ween, jedeen for een vun de dree Deele vun dat Riek:
** De Arzbischop vun Mainz for Düütschland **Archicancellarius per Germaniam*,
** De Arzbischop vun [[Köln]] for Rieksitalien *Archicancellarius per Italiam*,
** De Arzbischop vun [[Trier]] for [[Königriek Burgund|Burgund]] mit de [[Hööftstadt]] [[Arles]] *Archicancellarius per Galliam*.
* De veer an un for sik weltlichen Kurförsten hefft düsse Arzämter utöövt:
** de [[Kurpalz|Palzgreve bi Rhien]] is [[Arztruchsess]] ween.  - *Archidapifer*, Amtsteken: Gollen Appel in rood Feld.
**De [[Hartogdom Sassen|Hartog vun Sassen]] is [[Rieksmarschall]] ween:*Archimareschallus*, Amtsteken: Twee rode [[Sweert]]ers over Krüüz ([[Rieksrennfahn]]). 
** De Markgreve vun [[Brannenborg]] is [[Arzkamerherr]] ween:  *Archicamerarius*, Amtsteken: Gollen Rieksstaff in [[blau]] Feld. 
** De König vun [[Böhmen]] is [[Arzmundschenk]] ween: *Archipincerna*.

<gallery>
Bild:Armoiries archi-sénéchal du Saint-Empire.svg| *Archidapifer* <br> Arz-Truchsess
Bild:Armoiries archi-maréchal du Saint-Empire.svg| *Archimareschallus* <br> Arz-Marschall
Bild:Armoiries archi-chambellan du Saint-Empire (simple).svg| *Archicamerarius''  Arz-Kamerherr
Flagg vun Oostfreesland

De **[[Flagg]] vun [[Oostfreesland]]** wiest dree gliek breet Querstriepen in de Farven swaart, root un blau. Disse Faven hett man ut gräflich Wappen ruttrucken: Swaart is de Grundfaav vun dat Cirksena-Wappen, dat Root stammt ut dat Wappen vun de tom Brok un Blau steiht för dat Harlingerland.
In’ Gegensatz to dat gräflich Wappen hett de populär oostfreesch Flagg hüüd weer offiziellen Status, wiel se vun de Oostfreesch Landschop in dat Johr 1989 offiziell annommen wurrn is.

In’ privaten Gebruuk wurrd de Flagg meest blots mit de gräflich Wappen bruukt un vör völ Hüüs in Oostfreesland uptrucken.
 
## Enkeld Nahwiesen
Nandus

De **Nandus** (Rheidae) sünd en Familie vun de Loopvagels, de in Süüdamerika tohuus is. Se süht en beten ut as de afrikaansche Struuß, aver in de Anatomie un Taxonomie gifft dat düütliche Ünnerscheden to den Struuß. De Nandus tellt to de charakteristisch Grootdeerten vun de Graslannen vun Süüdamerika.

## Kenntekens
Jemehr Utsehn is so sehr dat vun de Struußen ut Afrika, dat de öllere Literatur se ok „süüdamerikaansche Strußen“  nöömt hett. Dat gifft aver ok Ünnerscheden. Toeerst is de Grote Nandu veel lütter as de Struuß. He warrt mit 1,4&nbsp;m man bloots half so groot. Dat maximale Gewicht hangt vun de Ünneroort af. De lüütste Ünneroort hett bloots 20 Kilogramm. En annere Ünneroort ut Argentinien bringt bet to 50 Kilo op de Waag.

Nandus hebbt an Hals un Kopp Feddern, de Struuß is dor naakt. So as de mehrsten annern Loopvagels hebbt de Nandus dree Teen an jedeen Foot; de Struuß hett bloots twee. De Flünken vun den Nandus sünd de gröttsten vun all de Loopvagels, aver to'n Flegen is de Nandu to swoor. Man bi't gaue Lopen köönt se helpen, dat Liekgewicht to holen. Jedeen Flünken hett ok en Klau, de as Wapen to bruken is.

Nandus loopt nich so gau as de afrikaanschen Strußen, köönt aver op 60&nbsp;km/h kamen. Se köönt goot swimmen, so dat se goot op de annere Över vun en Stroom kaamt.

## Stimm
De Roop vun en Nandu klingt mehr as dat Brüllen vun en Roovkatt as de Luut vun en Vagel. Disse Roop klingt so as *nan-du* un het dissen Vagel sien Naam geven. Besünners de Hahns maakt dat in de Tiet vun de Balz (Platt?).

## Vörkamen
Nandus sünd in Süüdamerika heemsch, in de Länner Argentinien, Chile, Paraguay, Uruguay, Brasilien un Bolivien. De Darwin-Nandu leevt in den süüdlichst Deel vun Peru. Se leevt in open, savannoordigen Levensrüüm, also in de Pampa, in Chaco, in 't Flachland vun Patagonien un in de Hoochplateaus vun de Anden. De grote Nandu treckt depere Lagen in wärmer Klima vör, de Darwin-Nandu leevt ok in Hööchten bet 4500&nbsp;m un in de subpolaren bütersten Süden vun Süüdamerika.

In't Johr 2000 sünd dree Nandupoor ut en Tuchthääg in Groot Grönau bi Lübeck utneiht. De Vagels sünd na dat Wakenitzdaal weglopen, dor wo fröher de innerdüütsche Grenz weer un hebbt sik dor goot vermehrt. Fief Johr later weer de Populatschoon al 60 Exemplaren groot un Noordwestmekelborg harr en niege kuriose Attrakschoon. Över dat wat nu to doon is, sünd Behöörd un Naturschuler nich eens, denn wat disse unfreewillig inföhrten Neozoen för de Natur bedüden deit, is nich kloor. Aver de Anwohners hebbt sich an de niegen Bewohners vun de Region al wennt.
Konstantin Alexandrowitsch Maslak

**Konstantin Alexandrowitsch Maslak** (russ: Константин Александрович Маслак; * 27. August 1984 in Wolgograd) is en russch Schachgrootmeester.

Den Grootmeestertitel kreeg he 2008. In dat Johr 2009 kunn he dat OBERT Internacional up Illes Medes winnen. 

Sien aktuell Elo-Tall bedrocht 2555 (Stand: November 2018). Dormit liggt he up Platz 70 vun de aktuell russch Ranglist. Sien bitlang hööchste Elo-Tall weer 2571 in’ Januar 2010. Intüschen wurrd he as inaktiv führt. Neben Schach speelt Maslak ok Poker. Insgesamt hett Maslak mit Poker bi Live-Turnieren mehr as een Million Dollar verdeent. 

## Weblenken
* [[FIDE]-Koort]
* Partien un Profil bi chessgames.com
Flagg vun Guinea-Bissau

De **Flagg vun Guinea-Bissau** wurr an’ 24. September 1973 offiziell inführt.

## Bedüüden

Se hett bi en Siedenverhältnis vun 1:2 an’ Mast en swaarten fievtackten Steern up rooden Grund, denn baben en geelen Striep un ünnern en grönen Striep.
De Farven hebbt dit Bedüüden:
* De roote Striepen steiht för de Arbeit, den Kamp un dat Leeden, de dat Volk in de Kolonialtiet dulden mussen. Todem steiht dat Root för den Krieg, den dat Volk führen de, um unafhängig to wurrn.
* Geel is dat Symbol för de Früchte vun de Arbeit un de Arnt, de dat Goodgahn sekert.
* Gröön steiht för de tropisch Natuur un de Hoopnung up en glückelk Tokunft. 
* De swaart fievtackt Steern gellt as Symbol för Afrika un sien swaart Volk bzw. deren Würde, Freeheit un Freeden.

De Ähnlichkeit to de fröhere Flagg vun de Republiek Kap Verde wurr bewusst wählt un hebbt de Vereenigungsbestreeven mit dissen Staat to’n Utdruck brocht.

## Historie

In de koloniaal Tiet wurr in Portugiesisch-Guinea blots de Flagg vun Portugal bruukt. 1967 geev dat en Vörslag, för de Kolonien to de Flagg vun Portugal jümmer dat Wappen vun de Kolonie antofügen. Der Vörslag wurr aber nich ümsett. 

De Natschonalflagg vun Guinea-Bissau gung ut de Fahn vun de Unafhängigkeitsbewegen PAIGC (*Partido Africano da Independência da Guiné e Cabo Verde*) hervör, de de panafrikaansch Farven Root-Geel-Gröön bruuken de. Nahdem de Staat 1973 unafhängig wurrn weer, hett man de Schrift PAIGC ünner den swarten Steern wegnommen – de Flagg kreeg dordör hör hüüdig Utsehn. 


Bild:Flag of Portuguese Colony Governor.svg|Flagg vun de portugiesischen Gouverneur
Bild:Flag of Portuguese Guinea (proposal).svg|Vörslag för en Flagg vun Portugiesisch-Guinea, 1967
Bild:Flag of PAIGC.svg|Flagge vun de PAIGC


## Literatur
* W. Smith, O. Neubecker: *Die Zeichen der Menschen und Völker: Unsere Welt in Fahnen und Flaggen*. Reich Verlag Luzern,  1975, ISBN 3-7243-0115-4

## Weblenken

* Flags of the World - Guinea-Bissau (engelsch)
Flagg vun Döringen

De **Flagg vun Döringen** besteiht ut en witt-root Bikolore. De *Landsdeenstflagg* drocht tosätzlich dat Landswappen vun Döringen in de Midden. Dat Wapen wiest en root-witt-striept Lööw up blau Schild, ümgeven vun acht witt sösszackig Steerns. 

## Historie
Nahdem 1920 ut den Tosommensluss vun de söben Volks- bzw. Freestaaten Sassen-Weimar-Eisenach, Sassen-Gotha (ahn Coburg, dat hett sück Bayern anslooten), Sassen-Altenburg, Sassen-Meiningen, Volksstaat Reuß, Schwarzburg-Rudolstadt un Schwarzburg-Sondershausen dat Land Döringen entstunn, nehm man in dat Johr as Flagg en witt-root Bikolore mit en Wapen in de Midden an. Dat Wapen in de Midden wies söben sösstackig Steerns up en root Schild, de de ehmalg Volks- bzw. Freestaaten repräsenteeren un dat dormalige Landswapen dorstellen dee.  

Nah de Ingleederung vun preußischen Territorien (Regeerensbezirk Erfurt) nehm dat Land Döringen 1945 en anner Wappen an, wat nu en golden Lööw, umringt vun acht sösstackig Steerns wies. En Steern is för de preußisch Rebeden dorto kommen. Bit to de Uplöösen vun de Länner 1952 behull de DDR de Flagg bi. Nahdem Döringen 1990 weer ne grünnt wurrn weer, wurr de witt-root Bikolore weer as Flagg nommen, aber mit lütt Ünnerscheeden in dat Wappen. Dat Wapen wiest nu en root-witt striept Lööw up en blau Schild, ümgeven vun acht witt sösstackig Steerns.

## Weblenken
* Flagg vun Döringen up Flaggenlexikon.de
Heinz-Werner Arens

**Heinz-Werner Arens** (* 30. August 1939 in Tellingstedt, Dithmarschen; † 2. Februar 2011) weer en düütschen Politiker von de SPD un von 1996 bet 2005 Präsident von’n Landdag von Sleswig-Holsteen.

Arens is 1939 in Tellingstedt boren un hett von 1963 af an as Schoolmeester an en Sünnerschool arbeidt. Von 1967 bet 1979 weer he Baas von de Sünnerschool in Heid.

Arens weer von 1979 bet 2005 Maat von’n Landdag von Sleswig-Holsteen. Von 1988 bet 1996 weer he dor Parlamentaarsch Geschäftsföhrer von de SPD-Frakschoon in’n Landdag. As Vörsitter hett he den Ünnersökungsutschuss to de Schuuvladenaffäär leidt. Von’n 23. April 1996 bet 2005 weer he denn Präsident von’n Landdag. Bi de Landdagswahl 2005 hett he sik nich mehr as Kannedaat opstellen laten.

## Ehrenämter
Arens weer Landsbeopdragten för Sleswig-Holsteen von’n Witten Ring un von 2007 bet to sien Dood de Vörsitter von de Klaus-Groth-Sellschop.

## Ehren
* 2006: Bundsverdeenstkrüüz (1. Klass)
* 2010: Verdeenstorden von’t Land Sleswig-Holsteen
Flagg vun Honduras

De **Flagg vun [[Honduras]]** wurr an’ 18. Januar 1949 offiziell inführt.

## Bedüüden

De beid blau Balken symboliseeren den Pazifik un den Atlantik, de beid Meere, an de Honduras liggt. De Flagg hett en Siedenverhältnis vun 1:2.

As Utdruck vun de Hoopnung up en nee Föderatschoon  vun de middelamerikaansch Staaten wurrn 1866 fiev blau Steerns in den witten Middelstriep sett, de för de ehmalge Liddmaaten vun de Zentraalamerikansch Konföderatschoon staht. De middlere Steern steiht för Honduras sülvst, wiel dat de zentraal Staat in Middelamerika is. 

## Historie
De Flagg vun Honduras baseert up de blau-witt-blau Fahn vun de Zentraalamerikaansch Föderatschoon. Honduras is 1838 ut dit Bündnis utsteegen, hull aber as de anner Liddmaatstaaten (El Salvador, Nicaragua, Guatemala, Costa Rica) an disse Farven fast.  

As Liddmaat vun de Zentraalamerikaansch Konföderatschoon hett Honduras siet den 21. August 1823 de Flagg vun den Staatenbund bruukt. An’ 3. Oktober 1825 wurr dat eerst  Staatswappen vun Honduras – bannig ähnlich to de as hüüd - schaffen. Dat is aber nich bekannt, of dit Wappen ok up de Flagg wiest wurr. As 1839 de Konförderatschoon uplööst wurr, hett Honduras wiederhenn de Flagg bruukt; of disse denn mit dat eegen Staatswappen versehn wurr, is ok nicht bekannt. An’16. Februar 1866 wurr en Gesett för de eerst eegenständig Natschonalflagg verafscheedt. In dit Gesett wurr fastleggt, dat up den middleren witten Striep fiev fievzackig blau Steerns as Symbole keemen.  Da de Positschoon vun de Steerns aber nich nipp un nau beschreeven weer (dat passeer eerst in en Gesett vun 1949) hett man woll verscheeden Modelle bruukt. So gifft dat öllere Afbillen, de de Steerns mit de Spitz nah ünnern oder aber ok halfkreisförmig anordnet, dorstellen.

Van’ 1. November 1898 bit to’n 30. November 1898 bruuk Honduras as Liddmaat vin de 1895 grünnd „Zentraalamerikaansch Grootrepublik“ de Flagg vun dissen körtlevenden Staatenbund. Wiel in disse Flagg de Steerns goldfarven dorstellt weern, wurrn völ Flaggen vun Honduras nah 1898 mit goldfarven Steerns produzeert un ok so bruukt. Ab’  27. September 1933 wurr en Dekret verafscheedt, dat en Afbillen as Vörlaag för de Natschonalflagg enthull. Eerst an’ 18. Januar 1949 wurr mit exakten Spezifikationen all Maaten un de Farv vun de Flagg nipp un nau fastleggt. 

## Literatur
* Smith/Neubecker: Wappen und Flaggen aller Nationen. München 1981, ISBN 3-87045-183-1.

## Weblenken

* Flags of the World - Honduras (engelsch)
Lassik

De **Lassik** sünd en noordamerikaansch Indianerstamm ut de athapaskisch Spraakgrupp in Noordwesten vun Kalifornien un sück vun de afspalt hett. De Naam entstunn nah den Naam vun hör letzt Hööftling Las'-sik. Se leeten sück an‘ Eel River in Kalifornien daal. In‘ Noorden weern de Athabasken hör Nahbers, in‘ Oosten de Wintun, in‘ Süüden de Wailaki, vun de se dör den Stroom Kekawaka trennt weern, un in‘ Westen de Sinkine. Tosommen mit den Nongatl, Sinkyone (Sinkine) wurrd se ok Eel-River-Stammen nömmt. 

Hör Hüüs weern ut de Schill vun de Douglas-Fichte fertigt. Hör Körvflechtarbeiten ünnerscheeden sück to de vun de Hupa dör hör dekorativen Elemente. Hör Jagdmethood hett sück lang Tiet vun anner Stammen ünnerscheeden, indem se de frischen Sporen vun Hirsch un Elch nahgungen un de bitt o dat Enn‘ jagen deen, ahn irgendwelke Pausen. Disse Oord to Jagen harr sück aber bald överhalt.  

He hebbt sück tonehmend mit de Wintun vermischt, vun de se de Gewohnheiten annehmen. 

Völ vun de Lassik sünd storven, as de Witten hör Land hemm wullen, Koppprämien utsett un de Kinner in der Slaveree dreeven wurrn. Eenig Familien leven hüüd noch in de Nahberschop vun hör ehmalge Hüüs. Geev dat aber um 1800 noch etwa 2000 Indianer an‘ Eel-River, so hett sück deren Tall intüschen up 500 insgesamt minneseert. 

## Kiek ok
* List van Indianer up de noordamerikaansche Kontinent

## Weblenken

*Die Lassik auf accessgenealogy.com (engelsch)
Spencer Dryden

**Spencer Dryden** (* 7. April 1938 in New York City; † 10. Januar 2005 in Penngrove, Kalifornien) weer en US-amerikaansch Slagtüüchspeler.

Spencer Dryden is in Los Angeles upwussen. De Filmschauspeler un Komiker Charlie Chaplin weer sien Unkel. Van 1966 bit 1970 weer Spencer Dryden Slagtüüchspeler in de US-Rock-Formation Jefferson Airplane un hett ünner annern ok an dat Album  *Volunteers* mitwarkt, dat as en vun de wichtigst Rock-LPs vun de laat 1960er Johren gellt.  

He is mit 66 Johren an Magenkrebs storven.
Flagg vun Oregon

De **Flagg vun den US-Bundsstaat Oregon** wurr 1925 inführt. 

De Flagg vun Oregon is de eenzig Flagg vun en US-Bundsstaat mit twee ünnerscheedlich Sieden. Up de Vördersiet is dat Siegel vun Oregon, dorto de Schrifttoog „*State of Oregon*“ afbild. Oregon wurr 1859 as 33. Bundsstaat in de USA upnommen. Entsprekend wurrd de Vördersiet vun de Flagg um de Johrestall 1859 un 33 lütt Steerns ergänzt. 

Up de Rücksiet vun de Flagg is - ebenfalls vullständig in Gold up Blau – en Bever dorstellt, en Henwies up den Ökelnaam vun Oregon as „*The Beaver State*“ („*De Bever-Staat*“). Dormit wurrd up de traditschonell domineerend Forstwertschap in den Bundsstaat anspeelt. 

Dat Siegel wiest en Witkoppseeadler över en Schild, de vull vun Symbolen is.  

## Weblenken
* The Oregon State Flag (engelsch)

## Literatur
* The Flag Institute (Hrsg.): *Nationalflaggen der Welt*. Hamborg: Edition Maritim, 2000. ISBN 3-89225-402-8
* Karl-Heinz Hesmer: *Flaggen und Wappen der Welt. Geschichte und Symbolik der Flaggen und Wappen aller Staaten*. Gütersloh: Bertelsmann Lexikon Verlag, 1992. ISBN 3-570-01082-1
Sendai-Eerdbeven vun 2011

Dat **Sendai-Eerdbeven vun 2011** is en groot Eerdbeven vor de Küst vun Japan in de Region Tōhoku ween. Losgahn is dat an’n 11. Määrt um Klock 14:45:49 Oortstied in Japan. Dat weer Klock 6:45:49 MET. Dat Epizentrum hett um un bi 370 km noordööstlich vun Tokio un 130 km ööstlich vun Sendai legen. Dat is dat dullste Eerdbeven in Japan ween vun de Tied af an, wo de Eerdbeven uptekent wurrn sund. 

Dat Eerdbeven is vun de United States Geological Survey mit de Momenten-Magnitude 8,9&nbsp;Mw angeven wurrn. Dat Beven sien Hypozentrum hett in en Deepde vun um un bi 25 km legen.
De Japan Meteorological Agency hett angeven, dat de Starkde vun dat Beven bi 9,0 M legen hett. Dat Pacific Tsunami Warning Centers (PTWC) hett seggt, datt dat Beven en Starkde vun 9,1 up to wiesen harr. Dat Eerdbeven hett en Tsunami utlööst, de en bannig hooch ween is. De japaansche Naam vun dat Eerdbeven is *[[Heisei-Tied|Heisei]] 23 (2011) Tōhoku-chihō Taiheiyō-oki Jishin* (jap. , platt etwa „pazifisch Küsteneerdbeven [vor de] Region Tōhoku 2011“, amtlich engelsch: *The 2011 off the Pacific coast of Tohoku Earthquake*). An’n dullsten is dat Beven in Kurihara in’ Norden vun de Präfektur Miyagi ween. Dor hett dat en Dullheit vun 7 up de JMA-Skala harrt. Swore Floten sund achterna folgt un de Karnkraftwarke in düsse Kuntreien in’n Noordoosten vun Japan sund bannig in’e Bredullje kamen. Dat is an tonehmen, dat dat tominnst in dat Karnkraftwark Fukushima I to en Karnsmölt kamen is. 

## Belege
Arnold Denker

**Arnold Sheldon Denker** (* 20. Februar 1914 in New York City; † 2. Januar 2005 in Fort Lauderdale) weer en US-amerikaansch Schachspeler.

He wunn de US-Meesterschap 1944 (vör Reuben Fine) un kunn den Titel 1946 tegen Herman Steiner verteidigen. Dreemal hett he sien Land bi Vergliekswettstrieden tegen de Sowjetunion vertreden, hett aber immer verloren:  1945 (per Radioöverdragen) tegen Michail Botwinnik, 1946 in Moskau tegen Wassili Wassiljewitsch Smyslow un 1954 in New York tegen David Bronstein.

En Sammlung vun sien best Partien keem 1947 ünner den *If you must play chess* herut. 1995 hett he dat Book *The Bobby Fischer I knew and other stories* (ISBN 1886040184) schreven.

1981 wurr hüm vun den Weltschachbund FIDE de Grootmeestertitel ehrenhalver verleeht. 

## Weblenken
* Nahroop (engelsch)
* Profil un Partien up chessgames.com
Flagg vun de Bahamas

De **Flagg vun de [[Bahamas]]** wurr an‘ 10. Juli 1973 annommen.

## Beschrieven

Se besteiht ut dree horizontaal Striepen: baben aquamarin, in de Midden geel un ünnern weer aquamarin. Disse Farven symobiliseeren de Strände vun de Bahamas un dat Water, dat de umslutt. En swaart Dreeeck an den Fahnenstock symboliseert de Eenheit. 

## Wiedere Flagge vun de Bahamas


Bild:Civil_Ensign_of_the_Bahamas.svg|Hannelsflagg
Bild:Civil Jack of the Bahamas.svg|Gösch för zivil Scheep
Bild:Naval Ensign of the Bahamas.svg|Seekriegsflagg
Bild:Government Ensign of the Bahamas.svg|Flagg vun de Marinereserve


## Historsch Flaggen

Bit to de Unafhängigkeit vun Grootbritannien 1973 wurrn up de Blue Ensign baseerende Kolonialflaggen führt.


Bild:Flag of the Bahamas (1869-1904).svg|Kolonialflagg 1869-1904
File:Flag of the Bahamas (1904-1923).svg|Kolonialflagg 1904-1923
File:Flag of the Bahamas (1923-1953).svg|Kolonialflagg 1923-1953
File:Flag of the Bahamas (1953-1964).svg|Kolonialflagg 1953-1964
File:Flag of the Bahamas (1964–1973).svg|Kolonialflagg 1964-1973


## Weblenken

* Flags of the World - Bahamas (engelsch)
Catherine Ashton

**Catherine Margaret Ashton, Baroness Ashton of Upholland** (* 20. März 1956 in Upholland, Lancashire) is en Politikersche ut dat Vereenigte Königriek. Vun dat Johr 2009 af an is se De EU ehr Hoge Vertredersche for Buten- un Sekerheitspolitik un Eerste Viezpräsidentsche vun de Europääsche Kommischoon. Bovenhen höört se to dat brittsche Bovenhuus (House of Lords) un to den Privy Council; düsse Ämter öövt se avers nich ut, so lang se ehr Mandat for de EU wohrnehmen deit. 

## Leven
Catherine Ashton hett Soziologie an dat Bedford College studeert. Hüdigendags höört dat to de Royal Holloway, University of London to. Afslaten hett se 1977 mit den  Bachelor of Science. Achternah weer se bit 1979 for de  Campaign for Nuclear Disarmament togange. Dat is en Organisatschoon vun de brittsche Fredensbewegen. Dor hett se dat bit to de Viezpräsidentsche un Schatzmeestersche brocht. Later hett se sik in de Soziole Arbeit insett’. Vun 1998 bit 2001 hett se de Gesundheitsbehörde in Hertfordshire vorstahn un weer Baas vun den Dregervereen vun de School vun ehre Kinner. Butendem is se ok noch Viezpräsidentsche in den brittschen Natschonalen Raat for Een-Ollern-Familien wurrn. 

1999 is Ashton as Peer in den Adel upnahmen wurrn un hett den Titel vun en *Baroness Ashton of Upholland* kregen. Dor is se denn ok Liddmaat vun dat House of Lords mit wurrn. 2001 is se parlamentaarsche Staatsekretäärsche in dat brittsche Ministerium for Bildung wurrn. 2004 is se na dat Ministerium for Verfaten wesselt. Dor weer se unner annern tostännig for dat Natschonalarchiv vun dat Vereenigte Königriek. 2006 is se Liddmaat wurrn vun den Privy Council. Dor hannelt sik dat um de Grupp vun Raatgevers bi, de an de Siet vun de Königin steiht. In datsülvige Johr is se vun de brittsche LGBT-Organisatschoon  Stonewall to’e „Politikersche vun dat Johr“ wählt wurrn. In’n Mai 2007 is Ashton parlamentaarsche Staatsekretäärsche in dat Ministerium for Justiz wurrn. Dat duer man blot en poor Weken, un de nee Premierminister Gordon Brown hett ehr to’e Vorsittersche vun dat Bovenhuus un to’n Lord President of the Council maakt.

Lady Ashton is verheiraat mit den Journalisten Peter Kellner un hett twee Kinner un dree Steefkinner. Ehr Mann stammt ut en Familie ut Öösterriek.

## Belege


## Weblenken
Flagg vun Iowa

De **Flagg** vun den US-Bundsstaat **[[Iowa]]** wurr 1921 annommen.

Se besteiht ut dree vertikaal Striepen (blau, witt un root) in’ Verhältnis vun 2:3, de de Historie vun Iowa as Deel vun Neefrankriek düütlich maken.

Dat Bild vun en Witkoppseeadler is ut dat Siegel vun Iowa entnommen un sitt zentraal up den witten Striep in de Midden. He drocht en lang blau Band mit dat Motto vun den Bundsstaat:

*Our liberties we prize and our rights we will maintain*, wat so vööl heet as: *Wi schätzt uns Freeheiten un wi willt uns Rechten bewohren*.

Direkt dorünner befind sück in root Schrift dat Woort *„IOWA“.*

## Historie
De Flagg wurr 1921 annommen, nahdem se in’ Mai 1917 vun dat Iowa State Council for Defense bewilligt wurrn weer. Se wurr 1917 vun Mrs. Dixie Cornell Gebhardt, en Inwahnerin vun Knoxville un Liddmaat vun de Döchter vun de amerikaansch Revolutschoon utdocht.

## Weblenken
* Iowa General Assembly&nbsp;– Iowa State Synbols
* The Iowa State Flag (engelsch)
LGBT

**LGBT** (nich so faken ok **GLBT**) is en Afkörten ut de Engelsche Spraak for **L**esbian, **G**ay, **B**isexual un **T**rans (up Platt *[[Lesbe]]n*, *[[Homosexuell]]e*, *[[Bisexualität|Bisexuelle]]* un *Trans* (Afkörten for Transgender oder Transsexualität), vundeswegen ok **LSBT** oder **SLBT**). Dor hannelt sik dat um en Grupp vun Minschen bi, de anners sund oder anners föhlen doot, as de meisten Minschen dat doot: Se hoolt sik nich an de Heteronormativität. In annern worden: se warn diskremineert wegen ehr Sexualität un/or ehr Geschlecht.  

Düsse Afkörten warrt in dat Engelsche un in sozioloogsche Literatur al länger bruukt. Se is to’n Bispeel al 1980 in en allgemeen Wöörbook vun Afkörtens updükert 2004 is se al so wiet bekannt ween, datt se over de ganze Welt hen vun allerhand Gruppen un de ehre Medien bruukt wurrn is. So is se to en Internatschonalismus wurrn. Toeerst is de LGBT-Grupp ok mit den Begreep „Sexuelle Minnerheit“ betekent wurrn. 

## Weblenken

## Belege
Elo-Tall

De **Elo-Tall** is en Wertungstall, de de Speelstärke vun Go- un Schachspelern beschrifft.

Arpad Elo entwickel dat dorachterstahn objektive Wertungssystem 1960 för den US-amerikaansch Schachverband USCF. Dat wurr 1970 vun de Weltschachverband FIDE (up den Kongress in Siegen) övernommen. 

De Weltschachverband nennt sien System „FIDE rating system“; en Wertungstall dorin hett offiziell „FIDE rating“, wurrd umgangsspraaklich aber meest eenfak as  „Elo-Tall“ betekent. Neben dat internatschonal Wertungssystem vun de FIDE gifft dat ok noch natschonale Wertungssysteme mit ünnerscheedlich Naams. In Düütschland heet dat natschonale Wertungssystem DWZ, in Öösterriek wurrd *(natschonale) Elo-Tallen* berekent un in de Swiez gifft dat en *Führungsliste* mit *Führungszahlen*. All disse Systeme werten wesentlich mehr lokale Turniere ut, bereken de Wertungstallen aber ok nah de Methoden vun Arpad Elo mit meest blots  geringen Modifikatschonen un afwiekend Faktoren.

## Weblenken
*Chessgraphs.com - Compare chess players' rating histories with FIDE data back to 1970
*Top 100 aktiv Schachspeler
*Elo-Liveliste, inoffizielles aktuelles Rating vun de Super-Grootmeester
*FIDE-Rating Bereknung
*Eloaffraag mit historsch Tallen bit 1990
*EGF-Ranglist vun europäisch Go-Speler
*Analyse vun de Rating-Inflatschoon vun Jeff Sonas up chessbase.com (engelsch)
Victor Gaskin

**Roderick Victor „Vic“ Gaskin** (* 23. November 1934 in Bronx, New York; † 14. Juli 2012 in Frederiksted, Virgin Islands) weer en US-amerikaansch Bassist vun den Modern Jazz.

Gaskin stammt ut en musikalisch Familie, de vun de Virgin Islands inwannert sünd. He harr as Kind bi sien Vader Gitarr- un Klaveerünnerricht un studeer later an de  *New York School of Music*. Nah sien Militärdeenst hett he in Los Angeles anfangs in de Band vun Paul Horn arbeit. He speel aber ok bi Buddy Collette, den *[[Jazz Crusaders]]*, Gerald Wilson, Bud Shank, Monty Alexander un Roy Ayers (mit de he ok upnommen hett). 1964 wurr he Liddmaat in dat Trio vun Les McCann, um denn van 1966 bit 1969 in dat Quintett vun Cannonball Adderley to arbeiten. Dornah harr he Jobs bi Thelonious Monk, Duke Ellington un Chico Hamilton, bevör he Liddmaat  vun de Band vun John Mayall wurr. Up Festivals is he todem mit Leon Thomas un Oliver Nelson uptreden. 

Anschließend weer he hööftsächlich as Fotograf tätig, speel aber ok mit dat „New York Jazz Quartett“ un den Pianisten Billy Taylor. Mit de gung he af de 1980er Johren up Tournee un nehm Alben as „White Nights & Jazz in Leningrad“ oder „Dr. T.“ up. He hett aber ok mit Nat Adderley, Clark Terry, Johnny Hartman, Herbie Mann, Attila Zoller un Harold Alexander Upnahmen makt. 

## Lexigraphisch Indrääg
* Martin Kunzler, *Jazz-Lexikon* Bd. 1. Reinbek 2002; ISBN 3-499-16512-0

## Enkeld Nahwiesen
Richard Mandl

**Richard Mandl** (* 9. Mai 1859 in Prostějov; † 31. März 1918 in Wien) weer en öösterrieksch Komponist.

Mandl weer an dat Conservatoire de Paris Schöler vun Léo Delibes. He is vör allen as Leedkomponist hervörtreden. So hett he to’n Bispeel Theodor Storms plattdüütsch Gedicht *Gode Nacht* un Arthur Schnitzlers *Anfang vom Ende* (1912) vertont. Dorneben komponeer he Chorwarken, en Klaveerquintett (1911), en *Ouvertüre zu einem gaskognischen Ritterspiel* för groot Orchester (1916) un de eenaktig komisch Oper *Rencontre Imprévue* (1890).

## Literatur
* [Th. Antonicek över Richard Mandl in: Österreichisches Biographisches Lexikon 1815–1950 (ÖBL). Band 6, Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Wien 1975, ISBN 3-7001-0128-7, S. 48.

==Weblenken==
* http://d-nb.info/gnd/116728361/about/html Richard Mandl in de Katalog vun de Deutsche Nationalbibliothek
* Personennaamdatei
Lancashire

**Lancashire** [] is en Graafschop in England, an de Irische See. De Graafschop grenzt an de Countys Cumbria, North Yorkshire, West Yorkshire, Greater Manchester un Merseyside un an de Kuntreien vun Blackpool un Blackburn with Darwen, de to keen Graafschop tohören doot. 

Vor de Reform vun de Gemarken in England vun 1974 grenz de Graafschop noch an Cumberland, Westmorland, Yorkshire un Cheshire. Man dat Gemark is wat lüttjer maakt wurrn. So scholl dat mit de Verwaltung beter lopen. Vun den 1. April 1974 af an höört dat Gemark vun Furness (dat vörmolige Gemark vun Lancashire nöördlich vun Morecombe Bay) to de Graafschop Cumbria, de nee indeelt wurrn is. Deele in'n Süüdosten sund an Greater Manchester gahn, annere Deele in'n Süüdwesten sund to Merseyside wurrn. De Stadt Warrington un de Kreise dor umto mit de Öörd Winwick, Croft, Risley un Culcheth sund an Cheshire anslaten wurrn. Anners rum is en Deel vun dat West Riding vun Yorkshire, nich wiet af vun Clitheroe an Lancashire anslaten wurrn. 1998 sund Blackpool un Blackburn with Darwen egen Gemarken wurrn, de nich to de Graafschop tohören doot (Unitary Authorities), man for Gelegenheiten vun dat Protokoll un wenn dat dor um geiht, Gefohren af to wennen, sund se doch bi Lancashire bleven. 
De Graafschop is updeelt in en Reeg vun Distrikte. Dor hannelt sik dat um Chorley, Fylde, Hyndburn, Lancaster, Pendle, Preston, Ribble Valley, Rossendale, South Ribble, West Lancashire un Wyre bi. In dat Johr 2000 is taxeert wurrn, datt um un bi 1.429.450 Minschen in Lancashire leven. De Naam *Lancashire* sett sik tohopen ut *[[Lancaster (Lancashire)|Lancaster]]* un *[[Shire (Verwaltungseenheit)|shire]]*.

## Weblenken
* Lancashire County Council - http://www.lancashire.gov.uk/
Medrow

Dat lütte Dörp **Medrow** in Mekelnborg-Vörpommern hätt hüt in 2011 so 150 Inwahner. Et gehürt tau'n Landkreis Mecklnbörgische Seenplatte un tau de Gemeen Nossendörp.

## Geografie
Medrow is so 15 km nördlich vun Demmin un 15 km südlich vun Grimmen, de damalige Höövtstadt vun Lannkreis Noordvörpommern. De Wohlder Spitzeck un Kronwohld sin gliek um dat Dörp rüm. In Medrow sulvig gifft dat den groten Dörpdieg, de Wätring, nen Park biem Schlott un de ollen Badedieg.

## Geschicht
1242 ward dat Dörp tau’n iersten Mol as Mederow urkundlich erwähnt. Früher wier hier ne Borg mit Namen "villam Mederowe" west.  Dat Dörp wier einst Riddersitt un gehüürte twischen 1648 un 1815 tau Schwedisch-Pommern. Siet 1683 gehüürt Medrow tau'n Pfarramt Glewitz. 1687 wurd de Karkbau begonnen. 13 Johr später wier se fartig baut.

## Seihnswüürdigkeitn
* Kark (ut Feldsteine baut)
* Glockenstaul
* Schlott Medrow (erbaut 1840 dörch Wilhelm vun Hagenow)
* Park bim Schlott
* Denkmol vom 1. Weltkrieg

## Literatur
*Chronik des Ortes Medrow* - archivierte Lehreraufzeichnungen
(44) Nysa

**(44) Nysa** is en Asteroid (E-Typ) ut de Hööftgördel, de an’n 27. Mai 1857 vun den düütsch-franzöösch Astronom Hermann Mayer Salomon Goldschmidt in Paris opdeckt wurrn is. De afsolute Helligkeit bedrocht 7,03. 

De Asteroid is nah en Oort ut de greeksch Mythologie nömmt wurrn. 

Nysa hett en Dörmeter vun 71&nbsp;km un en schiebenoordig Form. Se besitt en bannig hell, geele Böverflach mit en butergewöhnlich hooch Albedo vun 0,545. Spektroskopische Ünnersöken hebbt ergeven, dat sück de Böverflach ut dat  Mineral Enstatit tosommensett. 

Bröökstücken vun Nysa, de bi en Kollision in den Weltruum schleudert wurrn un irgendwanner up de Eer keemen, bilden mögelkerwies de Grupp vun Meteoriten vun den  Typ vun de *Aubrite* (ut de Klass vun de Achondrite).

In 6 Stünn un 25 Minüüt dreiht sück Nysa um de eegen Ass; dör hör snaaksche Foorm wiest Nysa en düütlichen Lichtkurv, as se vör hör Opdecken eerst an *een* Lüttplaneten faststellt wurrn weer. .
Hamelwöörden

**Hamelwöörden** () is en Dörp in de Gemeen Wischhoben (Samtgemeen Noordkeden) in’n Landkreis Stood, Neddersassen.

## Historie

De Oort kummt 1311 toeerst in de Oorkunnen vör.

De Oort weer vör 1885 Deel von dat Amt Freeborg un weer denn in’n Kreis Keden. 1932 is dat an’n Landkreis Stood kamen.

In’n Tweten Weltkrieg sünd 124 Soldaten ut Hamelwöörden fullen oder vermisst.

### Religion

Hamelwöörden is traditionell evangeelsch-luthersch präägt un is mit de Dionysius-Kark en egen Kaspel binnen den Karkenkreis Stood von de Landskark Hannover.

In de evangeelsche St.-Dionys-Kark steiht en Örgel von Johann Georg Wilhelm Wilhelmy ut dat Johr 1843, de 1934 von Furtwängler & Hammer un in dree Etappen 1999, 2005 un 2009 von Alexander Schuke reneveert worrn is.

För de Kathoolschen is de Hillig-Geist-Kark in Stood tostännig.

### Inwahnertall

* de Tall von 1824 gellt bloot för den Oort Hamelwöörden sülvs, de annern Tallen för de ganze Buurschop

## Kultur

En Denkmaal för de Fullenen ut de twee Weltkrieg’ steiht bi de Kapell an’n Karkhoff.

## Verkehr

Hamelwöörden liggt an de Landsstraat 111. Över disse Straat is de Oort mit Wischhoben in’n Süden un Freeborg in’n Noorden verbunnen. In’n Süden is de L&nbsp;111 mit de Bundsstraat 495 verbunnen, de na Oosten an de Elv ran löppt un op de Elvfähr Wischhoben.

Von 1899 bet 1933 harr de Oort en Bahnhoff an de Kedener Kreisbahn.

## Lüüd

De plattdüütsche Schriever Heinrich Schmidt-Barrien weer in Hamelwöörden op de Volksschool.

## Literatur

* Heinrich Schmidt-Barrien: *Aus meinen Jungensjahren. Uthlede, Hamelwörden und Barrien. 1902-1917.* Heid 1992, ISBN 3-8042-0572-0

## Footnoten



## Weblenken
Karkenkreis Stood

De evangeelsch-luthersche **Karkenkreis Stood** is en Karkenkreis in Neddersassen. He höört bi’t Sprengel Stood von de Evangeelsch-luthersche Landskark Hannover. To’n Karkenkreis Stood höört üm un bi 68.000 Liddmaten (Stand 14. Oktober 2005) in 21 Kaspels. Supperndent is siet 2008 Thomas Kück. He hett sien Seet in de Ridderstraat in Stood.

## Geografie

De Karkenkreis Stood liggt in’n Noordoosten von Neddersassen. Dat Rebeed is de Landkreis Stood ahn den Karkenkreis Buxthu.

De Karkenkreis Stood grenzt in’n Noordwesten an’n Karkenkreis Hadeln, in’n Süüdwesten an’n Karkenkreis Bremervöör-Zeven, in’n Süden an’n Karkenkreis Buxthu un op en lütt Enn in’n Süüdoosten an’n Karkenkreis Hittfeld in’t Sprengel Lümborg. In’n Oosten stött de Karkenkreis an’n Karkenkreis Hamborg-Oost in’t Sprengel Hamborg un Lübeck von de Noordelvsche Evangeelsch-Luthersche Kark. Güntsiet de Elv liggt de Karkenkreis Hamborg-West/Süüdholsteen (in’t Sprengel Hamborg un Lübeck), Karkenkreis Rantzau-Münsterdörp un de Karkenkreis Dithmarschen (de twee in’t Sprengel Sleswig un Holsteen).

## Geschicht

De Karkenkreis is an’n 1. Januar 1976 ut den Karkenkreis Stood-Oolland un den Karkenkreis Keden tohoopleggt worrn.

## Karkengemenen in’n Karkenkreis Stood

* Kark in Aßel
* Marienkark in Balje
* Nicolai-Kark in Bossel
* Nicolai-Kark in Bützfleet
* Johannis- un Katharinen-Kark in Drochters
* St.-Martini-Kark in Eestbrügg
* Wulphardi-Kark in Freeborg
* Dionysius-Kark in Hamelwöörden
* Marienkark in Himmelpoorten
* Marienkark un Mauritiuskark in Hollern-Twielenfleth
* Petrus-Kark in Host
* Matthias-Kark in Jörk
* Kark op Kruutsand
* Nicolai-Kark in Krummendiek
* Lühkarken
* Johannis-Kark in Öderquart
* Martinskark in Olendörp
* Cosmae-Kark in Stood
* Johannis-Kark in Stood
* Markus-Kark in Stood
* Wilhadi-Kark in Stood

## Weblenken

* Websteed von’n Karkenkreis (hoochdüütsch)
Manhanset

De **Manhanset** weern en Algonkin snacken lütt Indianerstamm, de to Anfang vun dat 17. Johrhunnert in den noordööstlichen Deel vun Long Island up Shelter Island leven dee. Hör Identität gellt hüüd as utstorven, wiel de letzt Överlevenden in dat 18. Johrhunnert to Nahberstammen trucken sünd un sück mit de vermischt hebbt. 

De Manhanset hebbt, dat is nahwiest, nich in de Gegend vun dat hüüdige  Manhasset, en Vöroort vun New York in‘ Noordwestn vun Long Island, sonnern up Shelter Island (= Schuult Eiland) leevt. Shelter Island is en etwa 70 km² groot Insel in‘ Noordoosten vun Long Island, de an dree Sieden vun‘ Shelter Island Sund ümgeven is, wieldes in‘ Oosten de Gardiners Bay liggt. Se is to’n grooten Deel vun Water (39 km²) un Marschland bedeckt. Sachem Pogaticut hett 1652 dat Stammesland an veer riek Zuckerhändler ut Barbados verköfft, de an de up de Insel wassend Amerikaansch Witteeken as Holt för hör Suckerfässer interesseert weern.

## Enkeld Nahwiesen


## Kiek ok
* List van Indianer up de noordamerikaansche Kontinent
Flagg vun Togo

De **Flagg vun [[Togo]]** in en Proportschoon vun 1:1,618 (oder 500:809) keem bi en Flaggenwettstriet rut. De Winner Paul Ahyi (1930-2010) un en wiedere Landsmann hebbt mit Afsicht de panafrikaansch Farven wählt. De Flagg wurr offiziell an’ 27. April 1960 hisst.

## Beschrieven

Gröön steiht för de Hapen un de Landweertschap vun dat Land, Geel symboliseert den Bargbo un de Gloov an de Arbeit as materiellen, moralischen un geistigen Fortschritt vun de Natschoon un Root gellt as Farv för de Nächstenleev, de Trüe un de Leev. De witt Steern symboliseert de Reinheit un sall all Bürger doran erinnern, dat se sück de Unafhängigkeit vun hör Natschoon wördig wiesen. 

De fief horizontaal Striepen, vergliekbor mit fief Fingers vun en Hand, staht för gemeensam Tatkraft vun de Bevölkerung vun Togo to’n Överwinnen vun hüütige Hinnern. De wesseln Farven stellen bito de Völfältigkeit vun dat togoisch Volk dor, de in Eenheit leven. 

## Historie
Wiel de düütsch Kolonialtiet weer plaant för all Kolonien en eegen Flagg intoführen. De Idee wurr aber nich ümsett. Tüschen 1956 un 1960 weer Togo en autonome Republiek ünner franzöösch Böverhoheit. Dat wurr mit de franzööschen Trikolore in de Gösch symboliseert. De bei Steerns in witt oder geel stunnen för Franzöösch-Togo un Britisch-Togoland. 1958 wurr de Trikolore ut de Flagg entfernt.
 

Bild:Togolandflag.png|Vörslag för de Flagg för Togoland, 1914
Bild:Flag of Togo (1957-1958).svg|Autonome Republiek Togo, 1957 bit 1958
Bild:Flag of Togo (1958-1960).svg|Autonome Republiek Togo, 1958 bit 1960


## Enkeld Nahwiesen


## Literatur
* Smith/Neubecker: Wappen und Flaggen aller Nationen. München 1980, ISBN 3-87045-183-1.

## Weblinks

* Flags of the World - Togo (engelsch)
Wilhelm Oxenius

**Wilhelm Oxenius** (* 9. September 1912 in Kassel; † 13. August 1979) weer en düütsch Offizier in den Tweeten Weltkrieg.

Oxenius weer Major un Adjudant vun General Alfred Jodl in dat Böverkommando vun de Wehrmacht. Bekanntheit kreeg he as Dolmetscher bi de Kapitulatschoonsünnerteken an’  7. Mai 1945. 

Van’ 10. Mai 1945 bit 3. Januar 1948 weer he in Kriegsgefangenschap. 

## Schriften
* *Das Meer als Gleichnis bei Matthew Arnold*. Diss. Tübingen 1951.   bi DNB

## Literatur
* Klaus W. Tofahrn: *Das Dritte Reich und der Holocaust.* Peter Lang, Frankfurt am Main 2008, ISBN 3-631-57702-8, S. 250

## Weblinks
*  
*
Nossendörp

**Nossendörp** hätt hüt in 2011 bi 250 Inwahner un leggt im Lannkreis Mekelbörgsche Seenplatt in Mekelnborg-Vörpommern. Dat Dörp is de Sitz von de Gemeen. De Gemeen hätt ne Fläche von so 3.510 ha (Hektar). Dortau gehüürn hüt so 785 Inwahner.

## Loge inne Welt
Nossendörp licht nördlich vun Demmin un fast 20 km südlich vun Grimmen im Landkreis Noordvörpommern. Im Dörp gifft de olle Schaul un de Sporthall dorneben. Zentral licht de Dörpdieg un dicht dorbi is ug de Kark un dat Kulturhus. Hinnern Kulturhus kümmt de Trebelweg. Dei führt bit an dat Ufer vun de Trebel, dei an dat Dörp vorbi geiht. In Richtung Medrow is de Footballplatz un dat Vereinsheim vun de Nossendörper Kickers.

## Ortsteile in de Gemeen
* Medrow
* Toitz
* Annhoff
* Volksdörp

## Seihnswürdigkeiten im Dörp
* Kark
* Trebelufer
Paulin Freitas

**Paulin Freitas** (* 3. Dezember 1909 in Lomé; † 17. Mai 1989 in Abidjan) weer en togoleessch Politiker un Diplomat.

Freitas weer de eerste Butenminister vun Togo siet de Unafhangigkeit an’ 27. April 1960 bit to en Putsch vun dat Militär an’ 13. Januar 1963, wat to’n Störten un Henrichten vun den Präsident Sylvanus Olympio föhren de. Nafolger vun Freitas wurr Georges Apedo-Amah.