Jack St. Clair Kilby

**Jack St. Clair Kilby** (* 8. November 1923 in Jefferson City, Missouri; † 20. Juni 2005 in Dallas, Texas) weer en US-amerikaansch Ingenieur. He gellt tosommen mit Robert Norton Noyce as Utfinner vun de integreert Schaltung – woför he den Nobelpries för Physik kreeg – un wurrd as „Vader vun den Mikrochip“ betekent.

## Leven un Wark
Kilby wurr in Jefferson City, Missouri, boren. Den gröttsten Deel vun sien fröh Johren hett he in  Great Bend in Kansas verbrocht un hett dor ok sien High School-Afsluss maakt.

Sien Bachelor of Science kreeg he an de University of Illinois at Urbana-Champaign 1947 in Elektrotechnik. Sien Master hett he 1950 an de University of Wisconsin maakt, wiels he to glieker Tiet in Milwaukee för *Centralab* arbeiten dee, en Deel vun de *Globe Union Inc.*.

1958 fung he sien Arbeit bi Texas Instruments an, wo he as Neeinstieger kien Sömmerurlaub kreeg. He harr dat Labor för sück un sien Överleegen alleen. Dat broch hüm Tiet, um sück mit de  *Tyranny of numbers* to befaaten, worünner man dormals in‘ Computerdesign dat Problem verstunn, dat nee Designs immer mehr Komponenten upwiesen deen, de sück immer sturer verdrahten leeten. He keem to den Sluss, dat en Lösung dör den Gebruuk vun Halfleitern mögelk weer. An‘ 24. Juli 1958 beschreev he in sien Labordaagbook eerstmals sien Idee, Transistoren, Wedderstände un Kondensatoren to een Baudeel tosommentofügen.

An‘ 12. September 1958 hett he en eerst Exemplar vun en funktschoneeren Schaltung up en Halfleiter vörstellt. Nich völ mehr as en Stück Germanium mit eenig Kabeln up en Stück Glas, etwa so groot as en Büroklammer, weer all, wat toeerst to sehn weer. As Kilby en Schalter drücken dee, weer up en Oszilloskop en endlos Sinuskurv to sehn. Dormit kunnen de Anwesenden sehn, dorünner ok de Chef vun Texas Instruments, Mark Shepherd, dat dat Problem lööst weer. An‘ 6. Februar 1959 wurr dat Patent *US 3.138.743* för den eersten integreerten Schaltkreis beandragt. De Prototyp bleev erhollen un befind sück in  Privatbesitt.

Kommerziellen Spood hemm de integreert Schaltkreise tonächst nich harrt, aber 1966 hett Kilby de eerstmals bi den Bau vun Taschenreknern insett. De vun dor an stattfinnen technische Entwicklung hen to immer lüttgeren un leistungsfähigeren „Chips“ broch denn den kommerziellen Dörbröök, mit de sülvst Kilby woll nich rekent hett.

Van 1958 bit 1970 hett he bi Texas Instruments arbeit un wurr denn in Urlaub schickt, um as  unafhängiger Utfinner wieder arbeiten to können. Van 1978 bit 1984 weer he Perfesser för  Elektrotechnik an de Texas A&M University.

2000 kreeg he tosommn mit den Düütsch-Amerikaner Herbert Kroemer un den Russen Schores Iwanowitsch Alfjorow den Nobelpries för Physik för sien *Bidrag to de Entwicklung vun den Integreerten Schaltkreis (IC)*. Wiels sien Leeven leet he 60 vun sien Utfinnen patenteeren un gellt ok as Utfinner vun den Taschenrekner un de Thermodrucker. In sien letzt Johren hett he sück mit de Solarenergietechnik befaat.

Dat Labor, in dat Kilby 1958 arbeit hett, gellt in Texas as historsch Gedenkstäe. Sein Utfinnen vun den Integreerten Schaltkreis is de Grundlaag vun de hüüdig Elektronik. In dat Johr  2004 wurrn ICs in‘ Wert vun 179 Milliarden Dollar verköfft. Se wurrn in Geräte inbaut, de tosommen en Wert vun 1186 Milliarden US-Dollar repräsenteeren.

Kilby is an‘ 20. Juni 2005 an en Krebsleiden storven.

De IEEE Jack S. Kilby Signal Processing Medal is nah hüm nömmt.

## Utteknungen
* 1970 Natschonale Utteknungen vun de Wetenschap vun de USA.
* 1982 Upnahm in de National Inventors Hall of Fame vun de Utfinner in den USA.
* 2000 Nobelpries för Physik.

## Böker
* Jack S. Kilby: Invention of the integrated circuit. In: IEEE Transactions on Electron Devices. Band 23, Nr. 7, 1976, S. 648–654, doi:10.1109/T-ED.1976.18467 (PDF bi dat Computer History Museum [afropen an‘ 23. Juni 2014]).

## Weblenken
* Jack Kilby up de Sieden vun den Nobelpries (engelsch)
* Websteed över Kilby bi TI (engelsch)
* Ulrich Schnabel: *[http://www.zeit.de/2000/42/200042_nobel-physik.xml Auf Draht. Physik-Nobelpreis für Informationstechnik].* In: *Die Zeit* Nr. 42, 2000.

## Enkeld Nahwiesen