open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tommy Dorsey

**Tommy Dorsey** (egentlich *Thomas Francis Dorsey*; * 19. November 1905 in Shenandoah, Pennsylvania; † 26. November 1956 in Greenwich, Connecticut) weer en US-amerikaansch Jazzmusiker (Basuunist un Trompeter).

Tosommen mit sien Bröer Jimmy Dorsey grünn Tommy all in de 1920er Johren in  Shenandoah de *Dorsey's Novelty Six*. Se hebbt ok beid bi de  *[[The California Ramblers|California Ramblers]]* un in de darut afleit Studioband *[[The Little Ramblers]]* speelt. In New York hebbt sück de Weeg vun de beid Bröers tonächst trennt. Tommy Dorsey speel ünner annern 1927 bit 1928 in dat Orchester vun Paul Whiteman.  1934 bit 1935 hett he denn tosommen mit sien Bröer de bannig spoodriek  *Dorsey Brother Band* leit, in de ünner annern later sülvst spoodriek Bandleader as Glenn Miller un Bob Crosby as Musiker tätig weern. 1935 grünn Tommy Dorsey sien eegen  Big Band, de to en vun de an’ meesten ansehn un spoodriekst Orchester vun de Big Band-Ära wurr. Stilistisch tüschen Danzmusik un Jazz ansiedelt, hebbt bi Dorsey ünner annern so bekannt Jazzmusiker ut de Epoche as Gene Krupa, Buddy Rich, Charlie Shavers, Bunny Berigan un Buddy De Franco speelt. As Arrangeure weern ünner annern Sy Oliver un Paul Weston för Dorsey tätig, as Singers Jack Leonard, Frank Sinatra, Connie Haines un Jo Stafford. Een vun sien gröttsten Hits weer *[[I’ll Never Smile Again]]* mit Sinatra 1940. Sien Arrangeur Matt Dennis leefer den Hit „Everything Happens to Me“. 

Tommy Dorsey, de sien Instrument virtuos beherrsch, harr de Binaam *The Sentimental Gentleman of Swing*. De Erkennungsmelodie (signature tune) vun sien Orchester weer *[[I'm Getting Sentimental Over You]]*.

1953 sloot sück Jimmy Dorsey weer an dat Orchester vun sien Bröer an, dat in de Folgetied ünner de Naam *The Fabulous Dorsey Brothers and their Orchestra* spelen de un in dat vör allen de Trompeter Charlie Shavers as ok de Slagtüüchspeler Louis Bellson en herutragend Rull speelt hemm. Stilistisch orienteer sück dat Orchester nah den Intritt vun Jimmy Dorsey tonehmend an Count Basie un beleev Midden vun de 1950er Johren en enorme Resonanz, de sück ok ut de gemeensam Feernsehshow un de dortig Tosommenarbeit mit Elvis Presley ergeev.

In’ November 1956 is Tommy Dorsey in’ Slaap nah tovöl Alkohol un de Innahm vun Slaaptabletten to glieker Tiet stickt. 

## Ehrungen
Tommy Dorsey is in de American Jazz Hall of Fame upnommen wurrn un 1981 wurr he in de Big Band and Jazz Hall of Fame upnommen.

## Weblenken
* Tommy Dorsey in de Katalog vun de Deutsche Nationalbücherei
* Personennaamdatei
Attilio Ruffini

**Attilio Ruffini** (* 31. Dezember 1925 in Mantua; † 23. Juni 2011 in Rom)) weer en italiensch Politiker. 

Ruffini weer Liddmaat vun de Democrazia Cristiana un deen in verscheeden Regeeren as Transport-, Verteidigungs- un Butenminister.

## Enkeld Nahwiesen
Pipe

**Pipe** betekent

* Pipe, Appraat to’n Musikmaken,
* Pipe, Appraat to’n Smöken,
* Pipe, in de Informatik en Datenstroom twüschen twee Prozessen,
* senkrechten Streek („|“ oder „¦“, „Pipe-Symbol“),
* Pipe, US-amerikaansche Band,
* Pipe, fröheren belgischen Markennaam för Autos,
* Pipe Peak, Barg in Ellsworthland, Antarktika.

**Pipe** is de Familiennaam von

* Justin Pipe (* 1971), engelschen Dartspeler.

Kiek ok bi: Pipes.
Groep fan Auwerk

De **Groep fan Auwerk** (*Köppel vun Auerk*) is en Organisatschoon vun natschoonaale Fresen för heel Freesland. De Grupp warkt in de Maneer vun en alternative Akschoonsgrupp.

## Historie un politisch Wark
De Groep fan Auwerk worr 2003 grünnt. De Wutteln vun de Grupp sünd bi Fresen in de Nedderlannen. De Grupp hett sik Auerk as Symbool utsöcht, ümdat daar fröer de Upstalsboom (Dingstee vun de frigen freesken Seelannen) was. De Grupp will, dat dat Fresendum as egen Natschonalität neven de nedderlannsche un de dütske Staatsbörgerskupp estemeert warrd. 2005 hett de Grupp in de nedderlannsche Provinz Freesland en Andrag upp freeske Staatsbörgerskupp stellt. Bi en Aktion worrn Euro-Afteken an de Kaars in *FRL* för *Freesland* ännert. In Neddersassen bestait *De Group vun Auwerk* upp de Ünnerscheed tüsken Fresen un Sassen in Neddersassen un will Schillers vun dat "Land Niedersachsen" in "Oost-Fryslond" ännern laten (so bi en Aktion an de Autobaan bi Bunde).

## Freesk Flagg
De Groep fan Auwerk hett 2006 en egen freesk Flagg (interfreesk Flagg) för heel Freesland vörslaan (in de Aart vun de Noordlandflagg för all Plattdüütschen tohoop). De Flagg is en skandinaavsch Krüüz met Klören vun de männi Freeslannen un Seerosenbläders vun de Flagg vun de westfreeske Provinz Fryslan.

## Weblenk
*groepfanauwerk.com
Marcus Belgrave

**Marcus Belgrave** (* 12. Juni 1936 in Chester, Pennsylvania; † 23. Mai 2015 in Ann Arbor) weer en US-amerikaansch Trompter vun den Modern Jazz.

De in Detroit levend Belgrave speel mit 18 Johren bi Ray Charles. Later henn hett he mit Max Roach, Charles Mingus, Ella Fitzgerald, Bud Powell, Tony Bennett, Sammy Davis Jr., Dizzy Gillespie un John Sinclair arbeit. Siet 1988 is he fast Liddmaat in Wynton Marsalis sien *Lincoln Jazz Orchestra.* He is up nicht mehr to tellen Jazzalben to hören. Buterdem is he Inspiration un Förderer vun Musikers ut de jüngere Generation as etwa Kenny Garrett, Regina Carter, James Carter, Geri Allen, Bob Hurst un Carlos McKinney. He weer an Upnahmen vun Charles Mingus, Gunther Schuller, George Gruntz, Geri Allen, Carl Craig, Cecil Payne un David Murray bedeeligt, hett aber ok as Studiomusiker för Motown Records, Blue Note Records oder Tribe Records  arbeit.

Belgrave, de mit de Singerin Joan Bow Belgrave verheiraadt is, lehrt bi de *Stanford Jazz Workshop* un is totiet (2008) Gastperfesser an dat *Oberlin Conservatory*.

Marcus Belgrave wurr 2009 to’n *Kresge Eminent Artist* ernannt, en Ehr, de vun en Priesgeld vun 50.000 US-Dollar begleit wurrd. Mit de Pries wurrd sien künstlerisch Levensleistung as ok sien Aktivitäten as Lehrer uttekent. 

## Diskographisch Henwiesen
* M. Belgrave, Doc Cheatham, Art Hodes: *In the Tradition* (2002)
* M. Belgrave: *Gemini II* (1974)

## Lexigraphisch Indrag
* Richard Cook's *Jazz Encyclopedia.* London 2006

## Weblenken
* Webpräsenz
* Oberlin

## Enkeld Nahwiesen
Françoise Barré-Sinoussi

**Françoise Barré-Sinoussi** (* 30. Juli 1947 in Paris) is en franzöössch Viroloogin, de in dat Johr 2008 tosommen mit Luc Montagnier för hör Arbeiten över dat HI-Virus mit een Hälft vun de Nobelpries för Physiologie oder Medizin uttekend wurr. 

## Biografie
Françoise Barré-Sinoussi is de Dochter vun Roger un Jeanine Sinoussi (b. Fau) un hett hör Abitur an’t Lycée Bergson makt. 1974 hett se an de Faculté des sciences de Paris hör Doktertitel makt un fung 1975 hör wetenschoplich Karriere an’t INSERM an. An’t Pariser *[[Institut Pasteur]]* fung Barré-Sinoussi mit Forschungsarbeiten över Retroviren an. In de Arbeitsgrupp vun Luc Montagnier kunn se 1983 de HI-Virus as Utlöser vun de Krankheit Aids identifizeeren. Barré-Sinoussi, Luc Montagnier un Mitarbeiter harrn ut dat Gewebe vun en Aids-Patienten das Virus isoleert un eerstmal „Lympadenopathie-assoziiertes-Virus“ nömmt. De Verapenlichung to glieker Tiet dör de Grupp vun Robert Charles Gallo föhr to en johrelangen Rechtsstried över de Eerstentdeckung. 

1986 wurr Barré-Sinoussi Laborleiterin, 1992 Afdeelensleiterin un 1996 Perfesser un Baas vun de Forschungsgrupp över de Biologie vun Retroviren an’t *Institut Pasteur*. In mehr as 200 Verapenlichungen un bi mehr as 250 Konferenzen hett sück Françoise Barré-Sinoussi för den Kamp gegen Aids insett. As wetenschaplich Beraderin nehm se an Anti-Aids-Programmen vun de Weltgesundheitsorganisation os ok UN-Programm UNAIDS deel.

Siet den 7. Oktober 1978 is se mit Jean-Claude Barré verheiraadt.

## Utteknungen
Françoise Barré-Sinoussi kreeg tallriek wetenschaplich Utteknungen, dorünner 1986 den *Förderpries för de Europäisch Wetenschap* vun de Körber-Stiftung, 1993 den International Preis für Medizin vun de *King Faisal Foundation* un 2001 den Ehrenpries vun de *International AIDS Society*. In dat Johr 2006 wurr Barré-Sinoussi to’n *Officier de la [[Ehrenlegion|Légion d’Honneur]]* ernannt.

In’ Oktober 2008 wurr Barré-Sinoussi tosommen mit Luc Montagnier de Hälft vun de Nobelpries för Physiologie oder Medizin tospraken. De anner Hälft vun de Pries gung an den düütschen Virologen Harald zur Hausen.

## Enkeld Nahwiesen


## Weblenken

* Autobiographie up de Siet vun den Nobelpries (engelsch)
* Website des ''Institut Pasteur'' (engelsch)
* Biografie Françoise_Barré-Sinoussi (engelsch; PDF-Datei; 11&nbsp;kB)
* Notable Names Database (engelsch)
Joe Dodge

**Joseph „Joe“ George Dodge** (* 9. Februar 1922 in Monroe, Wisconsin; † 18. August 2004) weer en US-amerikaansch Jazz-Slagtüüchspeler. 

Joe Dodge wuss an de Westküst vun de USA up un hett Slagtüüchspelen bi en Orchestermusiker lernt. Stilistisch hett he sück eerst an de Bebop Slagtüüchspeler Max Roach un Art Blakey orienteert, sück denn aber för en weeker Klangbild entscheeden, dat he in de Rhythmusgrupp bi den Altsaxophonisten Paul Desmond insetten dee, mit de he ok 1947 en Ensemble bild hett, to de ok de Pianist Dave Brubeck hörrn dee. Dodge speel 1948/49 ok in Nick Espositos Tourneeband un weer van 1953 bit 1956 mit Dave Brubeck up Tournee. 1954 hett he an Desmonds Fantasy Album „Desmond“, 1956 an dat Album „Quintet/Quartet featuring Don Elliott“ mitwarkt.

Mit dat Brubeck-Quartett weer Dodge an de fröhen klassischen Alben vun de Band bedeeligt, so as „Stardust“, „Jazz at the Blackhawk“ un dat Columbia Album „Brubeck Time“ van 1954 mit Desmond un den Bassisten Bob Bates. Nah sien Tätigkeit bi Brubeck is Dodge ut de Musikszene verschwunnen. 

## Literatur
* Carlo Bohländer u.&nbsp;a.: *[[Reclams Jazzführer]]*. Stuttgart, Reclam, 1977

## Weblenken
* Joe Dodge Biography vun Eugene Chadbourne in dat *All Music Guide*

## Enkeld Nahwiesen
Volmarstein

**Volmarstein** is en bit 1970 eegenständig Gemeend un hüdig Stadtdeel vun Wetter (Ruhr) in de Iämpe-Ruhr-Kreis in Noordrhien-Westfalen. 

## Historie

All in 1047 wurr Volmarstein in de Werdener Klosterakten erwähnt. De Naam vun de Oort kummt vun de Beteknung *Höhe an der [[Volme]]*. De Freeheitsrechte kreeg de Oort 1342 un harr siet dat 15. Johrhunnert en Femegericht ünner den  Grafen von der Mark.

Dör en grooten Brand wurr dat Dörp Volmarstein un de Burg 1754 zerstört. Vun de Burg bleven blots noch Trümmer över. De Anwahner hebbt de Steenen vun de Burg för den Wedderupbau vun hör eegen Hüüs bruukt. 

Mit de kommunalen Gebietsreform 1970 wurr de Iämpe-Ruhr-Kreis nee gleedert un de süüdlich vun de Ruhr liggend Gemeend Volmarstein keem to de Stadt Wetter. Dorneben wurrn ok Esborn un Wengern ingleedert, de to den Amtsbezirk Volmarstein hörrt harrn.

In dat Johr 1997 hett de Gemeend dat 950johrig Bestahn fiert.

## Wat antokieken is

De Borgruine Volmarstein is de bekanntst Sehenswürdigkeit vun de Oort. De Borg wurr 1100 baut un 1324 vun de Grafen vun de Mark tonichten maakt.

## Weblenken
Lennie Hayton

**Leonard George "Lennie" Hayton** (* 13. Februar 1908 in New York City; † 24. April 1971 in Palm Springs, Kalifornien) weer en  US-amerikaansch Pianist un Arrangeur vun den Swing as ok Filmkomponist.

## Leven

Lennie Hayton arbeit to Anfang vun sien Karriere 1926 bi de *[[The Little Ramblers|Little Ramblers]]* un weer van 1928 bit 1930 tweet Pianist in dat *[[Paul Whiteman]] Orchestra*. Ok nehm he Enn’ vun de 1920er Johren bi Frank Trumbauer, Bix Beiderbecke, Red Nichols, Joe Venuti un annern up. Anfang vun de 1930er Johren wark he as Arrangeur för de Radioshows vun Bing Crosby, in de ok Benny Goodmans un Tommy Dorseys Orchester vörstellt wurrn. Mit en eegen Orchester, dat twalf bit twintig Musiker umfaaten dee, gung Hayton van 1937 bit 1940 up landswiet Tourneen.

1940 wurr he musikaalsch Direkter bi de Schallplattenfirma MGM un hett dor besünners de Filmmusik betreut. 1947 hett he de Singerin Lena Horne heiraadt, för de he  Arrangements schreev un mit de he Tourneen in de 1950er Johren ünnernehm. Bit to sien Utscheeden in dat Johr 1953 kreeg he veer Academy Award Nomineeren: för de Judy Garland Musicals *The Harvey Girls* (1946) un *The Pirate* (1948), un twee för de Verfilmung vun de Musical-Klassiker *On the Town* (1949) - för de he den *Academy Award* wunn - un *[[Singin' in the Rain]]* (1952). 
För dat Barbra Streisand Musical *[[Hello, Dolly! (Film)|Hello, Dolly!]]*, kreeg he en tweeten Oscar.

Sien letzt Filmkompositschoon entstunn 1968 för den Robert Wise-Film *Star!* In dat Johr 1970 arrangeer he för Frank Sinatra den George Harrison Titel *Something*.

## Privates
He weer siet 1947 mit Lena Horne verheiraadt.

## Filmografie (Utwahl)
* 1949: On the Town (dt.: *Heut’ gehn wir bummeln*)
* 1952: Love is Better Than Ever (dt.: *Die süße Falle*) mit Elizabeth Taylor
* 1969: Hello, Dolly!

## Born
* Leonard Feather, Ira Gitler: *The Biographical Encyclopedia of Jazz.* Oxford University Press, Oxford usw. 1999; ISBN 978-0-19-532000-8
* John Jörgensen & Erik Wiedemann: *Jazzlexikon*. Mosaik, München ca. 1960
* Leo Walker: *The Big Band Almanac*. Ward Ritchie Press, Pasadena. 1978

## Weblenken
*
Stix Hooper

**Nesbert „Stix“ Hooper** (* 15. August 1938 in Houston) is en US-amerikaansch Slagtüüchspeler vun den Modern Jazz un Fusionjazz, de en Tiet lang de Crusaders leit hett, un  Musikfunktionär.

Hooper is all as Schöler mit Bands uptreden, de he ok leit hett. Ut de vun hüm 1952 grünnd „The Swingsters“ entwickeln sück later dat „Modern Jazz Sextet“ bzw. de „Nite Hawks“. Hooper, de in disse Band un de sück dorut 1959 bildend „Jazz Crusaders“ bzw. „Crusaders“ Leader un Slagtüüchspeler weer, hett an de Texas Southern University studeert. Dorneben hett he as Begleiter vun Harold Land, Freddie Hubbard, George Shearing, Grant Green, Larry Carlton, Med Flory oder Bobby Hutcherson arbeit. Een eerst Album ünner eegen Naam keem 1979 rut. Af 1983 weer Hooper för dat Feernsehn tätig, um denn Viezpräsident vun de National Academy of Recording Arts and Sciences to wurrn. Ok in disse Funktionen is he af un an mit Musikern as Randy Crawford, Joe Cocker, Ernestine Anderson oder Gerald Wilson uptreden. 

## Diskographisch Henwiesen
* *The World Within* (1979)
* *Touch the Feeling* (1983)
* *Lay It on the Line* (1989)

## Lexigraphisch Indrääg
* Martin Kunzler, *Jazz-Lexikon Bd. 1.* Reinbek 2002; ISBN 3-499-16512-0

## Weblenken
* Webpräsenz
* Körtbiographie Allmusic
Johnny Bothwell

**Johnny Bothwell**  (* 23. Mai 1919 in Gary, Indiana; † 12. September 1995 in Lakeland, Florida) weer en US-amerikaansch Jazz-Altsaxophonist un Bandleader.

Johnny Bothwell weer vun Johnny Hodges beinfloot. He speel 1940 in Chicago un gung denn nah New York City, um in de Bands vun Woody Herman (1943) un Sonny Dunham (1944–1946) to spelen. 1944/45 weer he en vun de Hööftsolisten in de  Formationen vun Boyd Raeburn un speel 1945 bi Gene Krupa. Tüschen 1945 un  1949 harr he eegen Formationen un en Engagement in de Chicagoer *Tin Pan Alley Club,* buterdem in New York un Boston. In sien Band hebbt ünner annern Joe Maini, Eddie Shu un Frank Isola speelt. Bothwell hett ok an Upnahmen vun Oscar Pettiford mitwarkt. Nah 1949 truck he nah Miami, wo he Baas vun eenig Bands weer, sülvst aber nich mehr speelt hett. 

## Literatur
* Richard Cook & Brian Morton: *[[The Penguin Guide to Jazz|The Penguin Guide to Jazz Recordings]],* 8th Edition, London, Penguin, 2006 ISBN 0-141-02327-9.
* Leonard Feather and Ira Gitler: *The Biographical Encyclopedia of Jazz*. Oxford/New York, 1999, ISBN 978-0-19-532000-8.

## Weblenken
* Johnny Bothwell bi Allmusic
* Leonard Feather un Ira Gitler, *The Biographical Encyclopedia of Jazz*. Oxford, 1999, S. 72 (engelsch)]
Vera Teltz

**Vera Teltz** (* 1971) is en düütsch Synchroonsnackerin un Schauspelerin.

## Leven un Wark
Vera Teltz hett en Utbillen an dat *Theater der Keller* in Köln makt un hett dor hör Afsluss 1998 mit Utteknung makt. Neben tallriek Fernsehrullen un Theaterengagements, is se en spoodriek Synchroonsnackerin. 

Vera Teltz leevt to Tiet in Berlin.

## Filmrullen (Utwahl)

## Synchroonsnacker (Utwahl)
* Naomie Harris in Pirates of the Caribbean: Dead Man’s Chest, dt.: Fluch der Karibik 2
* Naomie Harris in Pirates of the Caribbean: At World’s End, dt.: Pirates of the Caribbean – Am Ende der Welt
* Naomie Harris in Street Kings
* Naomie Harris in Skyfall, dt. James Bond 007: Skyfall
* Maggie Q in Live Free or Die Hard, dt.: Stirb langsam 4.0
* Emily Mortimer in Transsiberian
* Alicia Keys in Smokin’ Aces
* Nanny Diaries in The Secret Life of Bees, dt: Die Bienenhüterin
* Marsha Thomason in Lost (Feernsehreeg)
* Robin Tunney as *Teresa Lisbon* in The Mentalist (Feernsehreeg)
* *Katt „Mittens“* in Bolt, dt.: Bolt – Ein Hund für alle Fälle (Walt Disney-Animatschoonsfilm)

## Theaterengagements (Utwahl)
* Staatstheater Braunschweig
* Maxim Gorki Theater Berlin
* Volkstheater Rostock
* Stadttheater Eisenach

## Hörböker un Hörspelen (Utwahl)
* *Totenstarre von Mark Nykanen* (Audible)
* *Hardcore Angel von Christa Faust* (Argon Verlag)
* *Blind Date mit einem Vampir* vun Katie MacAlister (Argon Verlag)
* *Küsst du noch oder beißt du schon?* vun Katie MacAlister (Argon Verlag)
* *Kein Vampir für eine Nacht* vun Katie MacAlister (Argon Verlag)

## Weblenken
* 
* 
* Websteed vun Vera Teltz
Zbigniew Wąsiel

**Zbigniew Wąsiel** (* 29. Januar 1966 in Chrzanów) is en poolschen Bildhauer. 

As Bildhauer sett he sück mit de figurativen, allegorischen Skulptur utnanner, de an de Grens vun dat Abstrakte steiht. Sien Kunstobjekte wurrd vör allem ut Bronze un Missing herstellt; he makt ok Performancekunst un Video-Objekte nah egen Techniken.

## Leven

Wąsiel is 1966 in Chrzanów boren un hett 1986 en Afsluss an de Staatliche Antoni-Kenar-School för plastische Kunst in Zakopane maakt. He studeer denn 1987 bet 1993 Bildhaueree an de Kunstakademie in Danzig un möök 1993 sienen Diplom-Afsluss ünner Edward Sitek.

Vun 2009 an leevt he in Oslo.

## Warken (Utwahl)

* „Kapsuła Czasu“ Projekt-Deelnehmer, Danzig (1991)
* „Archetypy“ - Performance in PWSSP in Danzig (1993); veer Performances: „Kompozycja 8 piramid“ (2,5 × 15 × 23 m); „Element skopiowany“ (6 × 6 × 1 m), „Totemy“ (Größe: 5 × 10 × 6 m), „Mandale“ (Nr. I /1,5 × 1,5 × 3 m/, Nr. II /O 3 × 0,1 m/, Nr. III /O 3 × 2 m/).
* „Kompozycja z kikuta, protezy i pieluchy“ Performance, vörbereidt för de Utstellung *„Razem w Europie“* in de Galerie 78 in Gdingen (2002) un för de Utstellung „Combi Nations“ in de Galerie ŻAK in Danzig (2004), Materialien: Bronze, Stoff, Holt, Poppeer, Delen ut Metall, Schruven, Grött von een Deel: ca. 23 × 29 × 94 cm (11 Delen).
* „Portret wewnętrzny“ Skulptur (1999) Bronze, 48 × 42 × 32cm
* „Tors niepełnosprawny“ Nr. 11 / Skulptur (2005) Bronze, Geetiesen, Metall, 33 × 31,1 × 49 cm
* „Kochające się anioły“ Nr. 12 / Skulptur (2005) Bronze, 17 × 15,5 × 35,5 cm Egendömer: Middelpommersch Museum in Słupsk.

## Weblenken

* Zbigniew Wąsiel ·  katalog wystawy · lipiec 2006 w Galerii Klubu Żak w Gdańsku ·  Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa (poolsch)
* Zbigniew Wąsiel · ''Instalacja'' ''SIX ARTISTS FROM GDANSK Exhibition by Polish Artists'' · wystawa na uniwersytecie Sabanci w Stambule (engelsch)

## Footnoten
Mari Kiviniemi

**Mari Johanna Kiviniemi** (* 27. September 1968 in Seinäjoki) is en finnisch Politikerin (Kesk.) un weer van 22. Juni 2010 bit to'n 22. Juni 2011 Ministerpräsidentin vun Finnland. 

Siet 2005 weer se in de Regeeren vun Finnland, toeerst as Ministerin för Butenhannel un Entwicklung un siet 2006 as Ministerin för apenlich Verwalten un Lokales. In’ Juni 2010 wurr se mit 1357:1035 Stimmen in en Afstimmung tegen Wertschopsminister Mauri Pekkarinen to’n Vörsitter vun de Zentrumspartei wählt. An’ 22. Juni wurr se denn in de Eduskunta mit 115:56 Stimmen to de Nahfolgerin vun Matti Vanhanen in dat Amt vun den finnischen Ministerpräsidenten wählt.

Kiviniemi ist Parlamentsafordnte siet 1995 un is verheiraadt mit Juha Mikael Louhivuori, en Geschäftsmann un hett twee Kinner, Hanna un Antti. 

## Weblenken

* fr-online.de: „Kiviniemi wird neue Regierungschefin“
* Mari Kiviniemis Seite as Afordnte (engelsch)
Karl Bauer (Schriever)

**Karl Bauer** (* 10. April 1830 in Sässenhusen; † 12. Januar 1880 in Leipzig) weer en plattdüütschen Schriever.

Bauer is 1830 in Sässenhusen as Söhn von en Kreisbeamten boren un hett bet to’n Öller von 13 Privaatünnerricht kregen. Denn hett sien Vadder en nee Arbeid in Arolsen anfungen un de Jung güng op Rekter Grosskurth sien Privaatschool. Von 1845 bet 1848 güng he denn na’t Gymnasium in Körbach. 1849 hett he in Jena en Studium op Juristeree anfungen. Aver al na korte Tied harr he dat so dull mit de Lung, dat he von Harvst 1849 bet 1852 bi sien Öllern bleven is. Üm siene Gesundheit stünn dat von de Tied an slecht. Von 1852 af an hett he denn in Heidelbarg, Bonn un Berlin studeert un weer denn Avkaat in Arolsen. Later hett he wegen de Gesundheit sien Arbeid opgeven un güng 1879 in de Privaatklinik von Perfesser Wagner in Leipzig. Blangen en kaputte Lung harr he’t ok mit’n Maag un Kreevt in Neren un Lebber. In de Klinik is he 1880 denn doodbleven.

Sien ganz Leven lang harr Bauer sik mit Spraken un Geschicht beschäftigt. Dat Wöörbook von’n waldeckschen plattdüütschen Dialekt, dat he tohoopstellt harr, is na sien Dood von’n Vereen för nedderdüütsche Spraakforschung rutgeven worrn.

## Warken

* *Waldeckisches Wörterbuch nebst Dialektproben.* rutgeven von Hermann Collitz un’n Vereen för nedderdüütsche Spraakforschung, Verlag Diedrich Soltau, Norden un Leipzig 1902
Wett

**Wett** betekent

* Wett, wenn twee Parteien sik um en Saak nich eenig sünd un se maakt dor en Wett över,
* en anner, nich mehr veel bruukt Woort för Gesett.
Laag

**Laag** betekent

* Laag, de Stäe, wo en Saak, Huus, Dörp, Land oder Fohrtüüch sik befinnen deit,
* en olet Woort för Gesett,
* Laag, Frakschoon von Neumarkt in Süüdtirol, Italien,
* Laag, Oort in de Gemeen Rheden, Gelderland, Nedderlannen,
* Laag, Oort in Somalia,
* Laag, Oort in de Gemeen Waidhofen in’n Landkreis Neuburg-Schrobenhausen, Bayern.

**Laag** is de Familiennaam von

* Heinrich Laag (1892–1972), düütschen Archäoloog,
* Hermann Laag (* 1926), düütschen Footballspeler,
* Otto-Kurt Laag (1897–1971), düütschen Schoolmeester un Heimaatforscher.

Kiek ok bi: Laage, Laach.
Lacus Timoris

De **Lacus Timoris** – dat is latiensch un bedüüd *See der Furcht* - is en stiev wurrn  Lavasee up den Eerdmaand. He wurr 1976 opdeckt un hett en middleren Dörmeter vun 117 km. De Internatschonale Astronoomsche Union hett de Naam up de de Generalversammlung in Grenoble anerkennt

An sien Westsiet liggt de Maandkrater Hainzel. 

**Koordinaten:** 38,48° N / 27,18° W
Pieter Boelmans ter Spill

**Pieter Boelmans ter Spill** (* 26. Januar 1886; † 31. Oktober 1954) weer en nedderlannsch Footballspeler. He hett in dat Johr 1907 insgesamt 3 Lännerspelen makt.  

Sien Heimatvereen weer de Koninklijke HFC in Haarlem.
Paul Whiteman

**Paul Whiteman** (* 28. März 1890 in Denver, Colorado; † 29. Dezember 1967 in Doylestown, Pennsylvania) weer en US-amerikaansch Orchesterbaas un Bandleader.

Whiteman weer eerst Geiger in Sinfonieorchestern. 1918 wurr he Baas vun dat Orchester vun dat Fairmont Hotel in San Francisco. Mit ditt Orchester nehm he 1920 Engagements in Atlantic City un New York an un gung 1923 dormit up Europa-Tournee. Dat Orchester harr meest symphonisch Grött un harr kommerziell bannig Spood. Dat geev Whiteman de Mögelkeit, en bedüüdend Antall vun jung, witt Jazzmusikern to engagieren, von de völ in de folgend Johren sülvst as Bandleader oder Solisten während de Swing-Ära Karriere maken sullen. Dorto hörrn insbesünnere Jack Teagarden, Frank Trumbauer, Bunny Berigan, Joe Venuti, Lennie Hayton, Eddie Lang, de Bröers Tommy Dorsey un Jimmy Dorsey as ok Bix Beiderbecke un Bing Crosby. 1924 övernehm dat Orchester in New York de Oorupführung vun de Rhapsody in Blue vun George Gershwin, orchestreert vun Whitemans Arrangeur Ferde Grofé. Whiteman hett dat Orchester bit Midden vun de 1940er Johren leit un wurr dornah Musikdirekter bi de Rundfunksenner „ABC“.

De Sound vun dat Whiteman-Orchester is mit de führend swaart Jazz-Bands vun disse Tiet nich to verglieken, besünners wegen de to’n Deel komplexen un pompösen Arrangements; aber männig Schallplaten-Upnnahmen sünd insofern düchtig interessant, as se an völ Stellen de Anfänge vun de baben nömmt Jazz-Musiker in hörenswerten Soli dokumenteeren. Whitemans musikalisch Stil wurrd ok as Symphonic Jazz betekent. Dissen Sound stell sück as bannig spoodriek rut. Whitemans eerste Schallplatenupnahm *[[Whispering (Lied)|Whispering]]* van’ September 1920 hett sück meest twee Million Mal verköfft un weer dormit de eerste Millionenseller in de Historie vun de Pop-Musik. Mit 3,4 Millionen Platten weer sien in’ September 1922 verapenlicht *Three O'Clock In The Morning* noch umsatzstarker. Neben disse Titels gelungen hüm insgesamt wiedere  29 Nr. 1-Platzierungen in de Hitparade. 

Paul Whiteman weer in veert Eh mit de Filmschauspelerin Margaret Livingston (1900-1984) verheiraadt.

## Weblenken
* 
* Siet mit Upnahmen vun dat Paul Whiteman Orchester as mp3-Dateien
* Informationen to Paul Whiteman un sien Orchester bi ''Redhotjazz'' (in Englisch)
*Biographie in de Bigband Library
Hadrian I.

**Hadrian I.** († 25. Dezember 795 in Rom) weer van’ 1. Februar 772 bit to sien Dood Paapst. Sien Naam bedüüd: *Bewohner vun Hadria* (latiensch).

In’ Kamp tegen de Langobardenkönig Desiderius, den he de Wunsch verweigert hett, Karlmanns Söhns to Königen to salben, hett sück Hadrian I. an den fränkischen Herrscher Karl den Groten wendt, de Desiderius to’n Rücktoog dwung. As Karl de Grote to Ostern 774 in Rom indrapen is, hett he de vun sien Vader Pippin tegenöver Paapst Stephan II. utspraken Schenkungsverspreken noch mal geven.

Hadrian weer en generöös Paapst, de för de Innenutstattung vun de Karken mehr Geld för golden un sülvern Gefäße, Teppiche un Statuen utgeev as irgendeen vun sien Vörgänger. Aber ok för de Bewahner vun Rom wies he sück as fürsorglicher Herr un hulp de Minschen nah de groot Överswemmungen in de Stadt in dat Johr 792.

In theologisch Hensicht is dat Pontifikat vun Hadrian van Bedüüden, wiel ünner hüm 787 de Billerverehrung, de 754 verdammt wurrn weer, weer tolaaten wurr. Disse Reform kunn sück aber nich tegen den Wedderstand vun Karl den Groten dörsetten: de Beslüsse van 787 wurrn vun de Synode vun Frankfort in dat Johr 794 verworfen. Up Bidden vun Karl den Groten hett Hadrian dat Bisdom Köln 795 to’n Arzbisdom makt.

Sien Pontifikat vun meest 24 Johr sull en Johrdusend lang, bit Pius VI. (1775–1799), dat längste in de Historie blieven. Sien Nahfolger wurr denn Leo III.. 

## Literatur
* Florian Hartmann: *Hadrian I. (772–795). Frühmittelalterliches Adelspapsttum und die Lösung Roms vom byzantinischen Kaiser.* (= Päpste und Papsttum; Bd. 34), Stuttgart: Hiersemann 2006, ISBN 3-7772-0608-3. (Rezension)
* Rudolf Schieffer: *Hadrian I.* In: Lexikon des Mittelalters, Bd. 4 (1989) Sp. 1821–1822.

## Weblenken
* Indrag in de Katalog vun de Deutsche Nationalbibliothek
* Indrag in dat Biographisch-Bibliographisch Kirchenlexikon
* Gesamtwark vun Migne Patrologia Latina mit Inholtsverteken
* Personennaamdatei
27 v. Chr.

## Wat passeert is
* 16. Januar: De Röömsche Senat sprickt Gaius Octavianus den Ehrennaam *[[Augustus]]* to.

## Boren

## Storven
58 v. Chr.

## Wat passeert is

## Boren

## Storven
* Gaius Octavianus, Vadder vun Octavian, den latern röömschen Kaiser Augustus.
49 v. Chr.

## Wat passeert is
* Octavian, de latere röömsche Kaiser Augustus, leggt de Toga för Mannslüde (*Toga virilis*) an. 

## Boren

## Storven
*
47 v. Chr.

## Wat passeert is
* De latere röömsche Kaiser Octavian warrt Praefectus urbi vun Rom.

## Boren

## Storven
* Ptolomaios XIII., Pharao vun Ägypten un Broder vun Kleopatra (*61 v. Chr.).
Karl Bauer

**Karl Bauer** is de Naam von

* Karl von Bauer (1777–1847), düütschen Generaal,
* Karl Bauer (1794–1863), öösterriekschen Feldmarschallleutnant,
* Karl von Bauer (1816–1896), düütschen Generaalmajor,
* Karl Bauer (1830–1880), plattdüütschen Schriever,
* Karl Bauer (1868–1927), öösterriekschen Paläontoloog,
* Karl Bauer (1868–1942), düütschen Maler un Schriever,
* Karl Bauer (1874–1939), düütschen evangeelschen Theoloog un Karkenhistoriker,
* Karl Bauer (1889–1967), düütschen Politiker,
* Karl Bauer (1922–2002), düütschen Pädagoog un Heimaatforscher,
* Karl-Adolf Bauer (* 1937), düütschen Theoloog un Schriever,
* Karl Gottfried Bauer (1765–1842), düütschen Theoloog un Preddiger,
* Karl Hugo Friedrich Bauer (1874–1944), düütschen Chemiker,
* Karl Josef von Bauer (1845–1912), düütschen Mediziner,
* Karl Konrad Bauer (1910–1984), öösterriekschen Verleger,
* Karl Michael Bauer (1919–na 1982), düütschen Uroloog un Chirurg,
* Karl Friedrich Bauer (1827–1889), düütschen Revolutschonär,
* Karl Heinrich Bauer (1890–1978), düütschen Chirurg,
* Karl Ludwig Bauer (1730–1799), düütschen Philosoof,
* Karl-Oswald Bauer (* 1949), düütschen Pädagoog,
* Karl Werner Bauer (1946–1996), düütschen Maler, Grafiker un Schriever.
Mérida

**Mérida** betekent

* Mérida, Hööftstadt vun de Autonomen Region Extremadura in Spanien,
* Mérida, Hööftstadt vun Yucatán, Mexiko,
* Mérida, Hööftstadt vun’n Bundsstaat Mérida, Venezuela,
* Merida, Stadtgemeen in de Provinz Leyte, Philippinen,
* Bundsstaat Mérida, Bundsstaat in Venezuela,
* Merida, en Fohrradboer.

**Mérida** is de Familiennaam von

* Carlos Mérida (1891–1984), guatemalteeksch-mexikaansch Künstler,
* Fran Mérida (* 1990), spaansch Footballspeler.
Sam Taylor (Jazzmusiker)

**Sam „The Man“ Taylor** (* 12. Juli 1916 in Lexington (Tennessee) as *Samuel L. Taylor*; † 1990) is en ehmalg US-amerikaansch Jazz- un Rhythm and Blues-Saxophonist (Tenor, Bariton) un Klarinettist.

Taylor keem ut en musikaalsch Familie un studeer an de Alabama State University, wo he in dat College Orchester speel. Dornah weer he in de Band vun sien Bröer  Paul in Gary (Indiana).  1937/38 speel he bi Scatman Crothers (1910-1986), de later as Schauspeler bekannter weer, un 1939 bit 1941 in dat Sunset Royal Orchestra. 1941 bit 1943 un 1945/46 weer he in der Band vun Cootie Williams, ünnerbraken vun een Johr 1944/45 bi Lucky Millinder. 1946 bit 1952 weer he bi  Cab Calloway, mit de he 1951 en Süüdamerika-Tournee ünnernommen hett un 1952 in de Karibik weer. Dornah hett he sück aber mehr den Rhythm and Blues towendt. 1952 harr he en Spood mit den *Birmingham Boogie*, upnommen mit sien  *Blues Chasers* (en Quintett mit Taft Jordan Trompete, Milton Hinton Bass, Panama Francis Slagtüüch, Bert Keyes Piano).

In de Johren 1955/56 hett he en eegen Combo leid tun weer mit de disse as ok solo en fraagten Sideman bi Plattenupnahmen. Up de oosprünglich Upnahm vun  „Shake, Rattle and Roll“ vun Big Joe Turner speel he dat Saxophon. He speel völ Rhythm and Blues Platten as Leader in un nehm buterdem ünner annern mit  Louis Jordan (1956), Ray Charles (1953), Ella Fitzgerald (1953), Buddy Johnson, Sy Oliver, Quincy Jones, Lawrence Brown up. Taylor hett in de  1950ern as Nahfolger vun Count Basie de Studioband för de *Camel Rock´n Roll Dance Party* vun den Discjockey Alan Freed bi CBS leidt. In de 1960er Johren hett he eegen Bands leidt, mit de he ok upnommen hett. 1963 weer he up Japan-Tournee, ünner annern mit Dud Bascomb.

Sien Swing-orienteert Plaat *Jazz for Commuters* van 1958 is as CD nee rutbrocht wurrn. He speel dor mit Charlie Shavers, Frank Rehak, Thad Jones, Georgie Auld, Budd Johnson, Hank Jones, Billy Bauer un sien old Rhythm-Section Milton Hinton un Panama Francis.

## Literatur
*Barry Kernfeld (Herausgeber) *The New Grove Dictionary of Jazz*, 1996

## Weblenken
*Biographie vun Ron Wynn, All Music Guide
*Blues Chasers

## Verwiesen
Morea

**Morea** betekent

* Morea, in de romaanschen Spraken de Peloponnes,
* Despotat Morea, histoorsch Territorium in Grekenland,
* *[[Morea (Schipp)|Morea]]*, brietsch Passageerschipp (1908),
* Morea, Oort in de Provinz Buenos Aires, Argentinien,
* Morea, Oort in Namibia,
* Morea, Oort in Illinois, USA,
* Morea-Expeditschoon, französische Militäroperatschoon twüschen 1828 un 1833.

**Morea** is de Familiennaam von

* Dino Morea (* 1975), indischen Schauspeler,
* Enrique Morea (1924–2017), argentienschen Tennisspeler,
* Giambattista Morea (1640–1711), italieenschen röömsch-kathoolschen Bischop,
* Ipi Morea (* 1975), Cricketspeler ut Papua-Neeguinea,
* Vani Morea (* 1993), Cricketspeler ut Papua-Neeguinea.

Kiek ok bi: Moorea, Moria.
Freddie Keppard

**Freddie Keppard**, af un an ok Freddy Keppard schreeven, (* 27. Februar 1890 oder 1889 in New Orleans; † 15. Juli 1933 in Chicago) weer en US-amerikaansch Kornettist vun den fröhen Jazz.

## Leven un Wark

Keppard speel Mandoline, Violine un Akkordeon, bevör he to dat Kornett wessel. He speel in  New Orleans in’t Olympia Orchestra (af 1906) un dornah as Nahfolger vun Buddy Bolden in Frankie Dusen sien Eagle Band. He gull nah Boldens Karriereende mit sien Inleeferung in en Nervenheilanstalt 1907 as führend Kornett-Speler vun de Stadt (*King Keppard*). 

Tüschen 1913 un 1914 speel he tosommen mit Martin Gabriel in dat *The National Orchestra* - Ensemble.

1914 gung he mit Bill Johnsons Band nah Los Angeles, un King Oliver övernehm in New Orleans sien Thron. Mit Johnson un de  *Original Creole Orchestra* sünd se bit 1918 in Vaudeville-Shows in dat ganze Land up Tour gahn. Dat Publikum in’ Noorden vun de USA kreeg so eerstmals Indruck vun de in  New Orleans speelt Jazz - damals allerdings noch nich so nömmt. 1915 kreegen se in New York en Angebot to Plattenupnahmen vun Victor, Keppard hett aber mit de Begründung aflehnt, dat he för de anboden 25 Dollar all jeden Dag för Gin utgeven dee  (en annern Grund weer dat Misstroen, vun de Plattenfirma rinleggt to wurrn, bzw. dat hör Nummern vun anner Musikers klaut wurrn). De Mögelkeit hüm up eenig vun de fröhesten Jazz-Upnahmen överhoopt to hörn, weer dormit för immer entschwunden. 

Af 1917 truck he nah Chicago, wo he mit den Bands vun Jimmie Noone, Johnny Dodds, Erskine Tate, Doc Cook, Don Pasquall, Charles Elgar un Lil Hardin Armstrong speel. Alle bekannten Upnahmen stammen ut Chicago (1924–1927), insbesünnere mit *Freddie Keppard Jazz Cardinals* (*Stock Yard Strut* 1926, en Tiger Rag Variante) und at *Doc Cooke´s Dreamland Orchestra*. Nah Utseggen vun eenig Musiker, de noch beid kennenlehrt harrn, harr sien Stil de gröttste Ähnlichkeit mit de vun de legendär Buddy Bolden, von de dat aber kien Upnahmen mehr gifft. Keppard weer völlig vergeeten, as he dör Suizid in Chicago, af 1928 an Tuberkulose erkrankt, wat sien Arbeit unmöglich makt harr, un siet Johren Alkoholiker, storven is. 

## Ehrungen
1997 wurr he in de Big Band and Jazz Hall of Fame upnommen.

## Literatur
*Lawrence Gushee *Pioneers of Jazz - The Story of the Creole Band*, Oxford University Press 2005

## Weblinks
* Biografie bi Redhotjazz

## Anmarkungen
New Orleans

**New Orleans** is de gröttste Stadt in de US-Bundsstaat Louisiana.

De Stadt liggt in dat Delta vun den Mississippi River un hett en Rebeet vun 907,0 km². 467,6 km² sünd Land, 439,4 km² sünd Water (48,34 %). Dor leevt 391.006 (Stand: 2018) Inwahner. De Metropolregion hett aber 1.319.367 (Stand: 2018) Inwahner.

New Orleans is en Industriezentrum un hett en grooten Haben an den Mississippi River. De Stadt ist bekannt för hör historsch Oldstadt, *French Quarter*, de Architektur ut de spaansch un franzöösch Kolonialtiet, hör lokale kreoolsche Kööken. Se gellt as „Wiege des Jazz“.

New Orleans wurr aber ok immer mal wedder vun Hurrikans drapen. De bither  verheerendste, Hurrikan Katrina, droop de Stadt an’ 29. August 2005 un hett de meest vullständig kört un kleen makt. 

## Historie
New Orleans wurr 1718 vun den Franzosen Jean-Baptiste Le Moyne de Bienville grünnd un kreeg to Ehren vun Philipp II., Herzog von Orléans den Naam La Nouvelle-Orléans. 1722 wurr de Stadt de Hööftstadt vun den US-Bundsstaat Louisiana. 

## Weblenken

* Offiziell Website vun de Stadt New Orleans 
* Satellitenbilder vun der Region New Orleans vör un nah de Floot
* Website vun New Orleans
* Offizielle Tourismussiet vun New Orleans
* New Orleans Convention and Visitors Bureau
Konstantin Landa

**Konstantin Landa** (russisch: Константин Ланда}}; * 22. Mai 1972 in Omsk; † 12. Oktober 2022) weer en russischen Schachspeler. Siet 1995 hett he den Grootmeestertitel.

## Leven
Schachlkich fördert wurr he an de Botwinnik-Kasparow-Schachschool in Moskau. Landa leevt siet 1999 in Düörpm un hett dor en Computerutbildung makt. He weer ok Trainer vun Arkadij Naiditsch.

## Schacherfolge
1994 wunn he dat *Internationale Schachopen* in Oberwart, 1995 en Turnier in Nojabrsk. He wunn ok in’ Januar 1999 dat *Hotel Ciudad de Údeba*-Open in Úbeda, in’ April 2001 dat *[[Neckar-Open|5. Internationale Neckar-Open]]* in Deizisau. In’ August 2002 wunn he de *5. Pyramiden-Franken-Cup* in Fürth, in’ November 2002 de *6. Internationale Bayerische Meisterschaft* in Bad Wiessee, in’ September 2005 dat *FE 7-Turnier* in Triest, in’ Januar 2006 dat *ITT Capodanno* in Reggio nell’Emilia un in’ Juni 2007 de *Internationale Hamburger Meisterschaft* in Hamborg.

Landa speel in de Schach-Bundsliga af 2003 för de *Bremer SG*, dornah för den *[[SV Mülheim-Nord]]*.

Sien letzte Elo-Tall is 2628 (Stand: Oktober 2022), sien hööchste Elo-Tall wee 2678 in’ Oktober 2007. Dormit leeg he damals up Platz 32 vun de Weltranglist. 

## Weblenken

* Partiebispelen vun Landa up chessgames.com (engelsch)
* FIDE-Koort

## Enkeld Nahwiesen
Milton Hinton

**Milton John „Milt“ Hinton**, Spitzname *The Judge*, (* 23. Juni 1910 in Vicksburg, Mississippi; † 19. Dezember 2000 in Queens, New York) weer en US-amerikaansch Jazz-Bassist, -Singer, -Bandleader, -Komponist, -Fotograf, -Forscher, un -Autor.

Milton weer de Söhn vun Musiklehrerin und Organistin, wuss in Chicago up un lern tonächst Violine, Horn un Bass-Saxophon. An de High School fung he an Bass to spelen un studeer Musik an dat Crane College un an de Northwestern University. He speel in de Bands vun Boyd Atkins un Tiny Parham. Af 1931 weer he bi de Violinist Eddie South, dornah bi Erskine Tate, Freddie Keppard, Jabbo Smith un 1936 in dat Trio vun Zutty Singleton. 1936 bit 1951 speel he in de Band vun Cab Calloway. Nah deren Uplöösen speel he in New York u. a. mit Joe Bushkin, weer kört bi Count Basie un 1953/4 mit Louis Armstrong up Japan-Tour. He speel ok mit  Dizzy Gillespie un 1955 mit Benny Goodman. Af Midden vun de 1950er Johren weer he hööftsächlich  Studiomusiker bi CBS. Gelegentlich is he aber noch uptreden, so bi dat Newport Jazz Festival 1957 mit Teddy Wilson, mit Ben Webster un as Begleiter vun Singers as Sammy Davis, Judy Garland, Diahann Carroll, Harry Belafonte (1965/6). He weer Schallplattenproduzent un schreev Filmmusiken. Af de 1970er Johren is he weer regelmatig uptreden, u. a. as Gast bi *[[Charles Mingus and Friends in Concert]]* (1972) un tonehmend af de 1980er in en Rull as „Grand Old Man“ vun den Jazz. 1988 wark he bi Branford Marsalis´ Album *[[Trio Jeepy]]* mit. Sien 80. Geburtsdag wurr 1990 mit en Konzert in de New Yorker Town Hall fiert un sien 90. Geburtsdag 2000 dör en Konzert up dat JVC Festival in New York.

1975 (vun de Lesers) un 2001 (Kritiker Poll) wurr he in de Down Beat Hall of Fame wählt. He kreeg völ Pries, u. a. 1991 den Benny Carter Award. He weer achtfak Ehrendokter.

## Diskographisch Henwiesen
* *Manhattan blues* mit Jaki Byard, Ricky Ford, Ben Riley, 1989

## Literatur
*Milt Hinton, David Berger *Bass Line: The Stories ond Photos of Milt Hinton*, Philadelphia, Temple University Press 1988
*Milt Hinton *Bass Line*, Temple University Press 1988
*Milt Hinton *Over Time*, 1991
*Kunzler *Jazzlexikon*, 2002

## Weblenken
* Hinton in de Katalog vun de Deutsche Nationalbücherei
* Personennaamdatei
39 v. Chr.

## Wat passeert is
* In den Verdrag vun Misenum seilt Octavian un Sextus Pompeius noch mol graad um en Börgerkrieg umto un regelt de Herrschop in de westliche Middellandsche See.

## Boren
* 

## Storven
32 v. Chr.

## Wat passeert is
* Marcus Antonius verstött wegen siene Leevde to Kleopatra VII. vun Ägypten siene Ehfro, den Octavianus siene Suster Octavia. He warrt in Rom to'n Fiend vun den Staat verklaart. 

## Boren
* 

## Storven
31 v. Chr.

## Wat passeert is
* 2. September: In de Seeslacht bi Actium sleiht Octavian de Flott vun Marcus Antonius un Kleopatra. Dor hett he den Börgerkrieg gegen de beiden al ganz in'n Anfang al mit wunnen. 

## Boren
* 

## Storven
36 v. Chr.

## Wat passeert is
* Seeslacht bi Tauromenium, Sieg vun Sextus Pompeius
* August: In de Seeslacht vun Myla sleiht den Octavian siene Flotte unner dat Kummando vun Marcus Vipsanius Agrippa de Flotte vun Sextus Pompeius. 
* 3. September: In de Seeslacht vun Naulochoi an de Noordspitz vun Sizilien maakt Octavian siene Flotte unner Agrippa den Sextus Pompeius siene Flotte ganz in Dutt. Mit Pompeius is dat nu ut. 

## Boren
* 

## Storven
29 v. Chr.

## Wat passeert is
* 12. Januar: De Senat vun Rom slutt de Poorten vun den Janustempel in Rom to. Dat passeert eerst dat drüdde Mol siet de Grünnen vun de Stadt 753 v. Chr. un is en Teken dor för, datt de Börgerkrieg vorbi is un de Freden regeert. 
* 13. August - 15. August: Gaius Julius Caesar Octavianus, Caesar sien Grootneffen, treckt in'n Triumph in Rom in un warrt alleenigen Herrscher vun dat Röömsche Riek.

## Boren
* 

## Storven
Stefano Garzelli

**Stefano Garzelli** (* 16. Juli 1973 in Varese) is en italieensch Radrennfohrer.  Sien bither gröttsten Spood sünd de Gesamtsiege vun de Tour de Suisse 1998 un vun de Giro d’Italia 2000.

## Karriere
Sien Karriere fung as as Hülp för Marco Pantani. As Pantani to’n Anfang vun de Giro d’Italia 2000 Formprobleme harr, wurr Garzelli vun all Helperdeensten entbunnen un drüff för sien Rennstall Mercatone-Uno um den Gesamtsieg kämpen. In de letzt Bargetapp kunn he Francesco Casagrande bedwingen, wobi hüm ok de nu weer de starker wurrn Marco Pantani hulpen hett. 

## Fahrcharakter
Stefano Garzelli is en Fahrer, de up all Oorten good is; sprinten kann he bannig good, as Tietfohrer is he weniger good. Ok up Attacke fohren, is nich so sien Ding, aber he fohrt konstant un kann an en gooden Dag ok mit de best Bargspezialisten mithollen. 

## Teams
* 1997 Mercatone Uno
* 1998 - 1999 Mercatone Uno-Bianchi
* 2000 Mercatone Uno-Albacom
* 2001 - 2002 Mapei-Quick Step
* 2003 Vini Caldirola-Saunier Duval
* 2004 Vini Caldirola-Nobili Rubinetterie
* 2005 Liquigas-Bianchi
* 2006 Liquigas
* 2007 - 2009 Acqua & Sapone-Caffè Mokambo
* 2010 Acqua & Sapone-D'Angelo & Antenucci
* 2011 Acqua e Sapone

## Wat he schafft hett
**1998**
* Tour de Suisse

**1999**
* GP Miguel Induráin
* een Deelstück Baskenland-Rundfohrt

**2000**
* Gesamtwertung un een Deelstück vun de Giro d’Italia
* een Deelstück Tour de Suisse

**2001**
* een Deelstück Baskenland-Rundfohrt
* een Deelstück Tour de Suisse

**2003**
* twee Etappen Giro d’Italia

**2004**
* Aragon-Rundfohrt
* een Deelstück Tour de Romandie
* een Deelstück Giro d’Italia

**2005**
* Tre Valli Varesine

**2006**
* Rund um den Henninger-Turm
* een Deelstück Luxemburg-Rundfohrt
* Tre Valli Varesine
* Trofeo Melinda

**2007**
* een Deelstück Giro del Trentino
* twee Etappen Giro d’Italia 
* een Deelstück Slowenien-Rundfohrt

**2008**
* twee Etappen Giro del Trentino
* twee Etappen Vuelta a Asturias
* Grand Prix de Wallonie

**2009**
* 2. Platz Gesamtwertung Tirreno–Adriatico

**2010**
* Gesamtwertung Tirreno–Adriatico
* Een Etapp Giro d’Italia
Dieter Glawischnig

**Dieter Glawischnig** (* 7. März 1938 in Graz) is en öösterrieksch Jazzmusiker (Piano, Kompositschoon, Basuun, Bandleader) un Hoochschoollehrer.

## Leven
Nah sien Studium an de *Universität für Musik und darstellende Kunst Graz* (neben de Instrumente ok Dirigeeren un Musikwetenschap) hett Glawischnig af 1963 as Basuunist ahn Fastanstellung in de ORF-Big Band arbeit. Dornah weer he in de Grazer Oper as Korrepetitor tätig un hett van 1968 bit 1975 de Jazzafdeelen vun de Musikhoochschool  Graz leit. Nahdem Glawischnig 1973 in Hamborg de Leitung vun de damalig NDR-Studioband övernommen harr un disse siet 1980 to de NDR Bigband wieder entwickel, harr he siet 1982 bit to sien Emeritierung 2003 en Professur an de Musikhoochschool vun de Hansestadt inne un hett dor nah Grazer Vörbild en Jazzafdeelen upbaut. Chefdirigent vun de *NDR Bigband* weer he bit 2008.

1974 grünn he mit Ewald Oberleitner un John Preininger de Band *The Neighbours*, mit de he en Synthees ut free improviseerten un utkomponierten Elementen anstreevt un de  national as international tallriek Tourneen un Festivalinladungen absolveert. Glawischnig hett dor ünner annern mit Fred Anderson, Anthony Braxton, Karl Berger, Gerd Dudek, Albert Mangelsdorff un John Surman tosommenwarkt. 

Glawischnig is an en gliekberechtigten Ümgang vun Text un Musik besünners interesseert, wobi he de Utdrucksberieken vun beid integreren will (anstäe en nah sien Ansicht faken beziehungsloos Nebennanner vun Jazz & Lyrik). De Spreker is dorbi gliekwertig Solist, de impoviseeren Speler ageeren mit den Spreker up glieken Oogenhööcht. Glawischnig sett sück immer weer intensiv mit Gedichten vun Ernst Jandl utnanner. Sien  Kompositschoon „Aus der Kürze des Lebens“ hett her 1989 mit de NDR Bigband un de Solisten Manfred Schoof, Christof Lauer, Conny Bauer, Andreas Schreiber, John Marshall un Ernst Jandl as Spreker upführt. Mit Schreiber un Marshall arbeit he ok in sien Duo- un Trio-Grupp Cercle tosommen, de för Rezitatschonen um Dietmar Mues as Spreker ergänzt wurrd.

## Diskographie (Utwahl)
* Neighbours Live, 1975
* Great Neighbours Music, 1979
* laut und luise - aus der kürze des lebens ernst jandl mit dieter glawischnig und der ndr bigband, 1995 

## Weblenken
* http://www.hanns-koren-auszeit.at/cms/beitrag/10248661/8966674/
* https://web.archive.org/web/20070928000703/http://www.jazzpages.com/kumpf/glawischnig_0303.htm
* http://www1.ndr.de/orchester_chor/ndr_bigband/ndr362.html
* Dieter Glawischnig in de Katalog vun de Deutsche Nationalbibliothek
* Personannaamdatei
Kleopatra VII.

**Kleopatra VII. Philopator** (Greeksch:Κλεοπάτρα Θεἁ Φιλοπάτωρ); * 69 v. Chr.; †&nbsp;12. August 30 v. Chr. in Alexandria) regeer as leste Königin över dat Riek vun de Ptolomäers un as leste Fro up den Throon vun de Pharaonen in dat ole Ägypten vun 51 v. Chr. bit 30 v. Chr.. In de eersten veer Johre hett se toeerst tohopen regeert mit ehrn Broder Ptolomaios XIII.. Man de is al 47 v. Chr. sturven, as he 14 Johre oolt weer. Later hett se mit annere Mannslüde tosamen regeert, vunwegen, datt de Wetten unner de Garantie vun dat Röömsche Riek twee Lüde up'n Throon vörsehn döen. Vun all de Königinnen mit den Naam Kleopatra is Kleopatra VII. mit Afstand de bekanntest. 

Se harr sik dat vörnahmen, ehr Riek wedder up en gode Grundlaag to stellen un dat noch ut to boen, man gegen de Weltmacht Rom is se denn doch nich gegenan kamen. Vundeswegen hett se wat anfungen mit de beiden mächtigsten Römers in ehre Tied. Toeerst weer dat Gaius Iulius Caesar un, nadem de an'e Siet bröcht wurrn weer, is dat Marcus Antonius ween. De beiden hefft ehr hulpen, de Macht vun dat Ptolomäerriek düütlich to vermehren. 
Man as Antonius in den Börgerkrieg gegen den latern Kaiser Augustus slahn wurrn is, keem dat Enne vun ehre Herrschop. Se un Antonius hefft Sülvstmoord maakt un Ägypten is denn to en Provinz vun Rom wurrn. 

Dat Drama um de Leevde twuschen Antonius un Kleopatra, dorto, datt de Königin vun Ägypten wat mit Caesar harrt hett, datt hett de Phantasie vun de Minschen al vun de Antike af an anreegt un en ganzen Barg vun grote Schrievers, Komponisten, Malers un (vun dat 20. Johrhunnert af an) ok Filmproduzenten hefft sik dor mit befaat'. Sunnerlich bekannt is William Shakespeare siene Tragödie *[[Antonius and Cleopatra]]* (um 1606/07 rüm).

## Leven
Kleopatra is mit 17 Johr Königin wurrn. Vun 48 v. Chr. bet 46 v. Chr. weer se in Rom. De Vader vun ehren Söhn Cäsarion weer Julius Caesar.

## Borns


## Weblenken
30 v. Chr.

## Wat passeert is
* 1. August: Octavian treckt in Alexandria in. Marcus Antonius maakt sik sülms an de Siet. 
* Mit den Sülvstmoord vun Königin Kleopatra an'n 12. August geiht dat Riek vun de Ptolomäers in Ägypten unner. Ägypten warrt röömsche Provinz. 

## Boren

## Storven
* 1. August: Marcus Antonius, röömsch Militär un Politiker
* 12. August: Kleopatra VII., Königin vun Ägypten