Brooksen-Vilsen

**Brooksen-Vilsen** is en Flecken in den Landkreis Deefholt in Neddersassen. De Flecken warrt vun den Staat as Luftkuroort gellen laten un höört mit to to de Samtgemeende Brooksen-Vilsen. De hoochdüütsche Naam is *Bruchhausen-Vilsen*. 

## Laag
Brooksen-Vilsen liggt bi 30 km süüdlich vun Bremen, bi 100 km süüdwestlich vun Hamborg un bi 70 km noordwestlich vun Hannober. 

## Oortsdelen
Na de Gemeende höört Brooksen-Vilsen un denn noch de  Oortsdelen Berxen, Brookhöben, Brookmöhlen, Dillen, Geelbargen, Hillgenbarg, Homfelle, Nenndörp, Riethusen, Stapelshoorn un Wöpse mit to. 

## Historie
Toeerst geev dat de dree Flecken Moor, Vilsen un Brooksen. De Naam „Brooksen“ steiht to’n eersten Mol to lesen in en Urkunn vun 1189. „Vilsen“ dükert dat eerste Mol in en Urkunn ut 1227 up. 1870 sünd Moor un Brooksen to de Gemeende Brooksen tohopenfaat wurrn. De beiden Flecken Brooksen un Vilsen sünd denn 1929 tohopenfaat wurrn to den Flecken Brooksen-Vilsen. Na de Reform vun de Verwaltung 1974 sitt in Brooksen-Vilsen de Verwaltung vun de Samtgemeende. Vun 1976 af an draff se sik denn Luftkuroort nömmen. 

## Politik
### Gemeenderaat
Wahl vun’n 10. September 2006:
*CDU - 9 Sitten
*SPD/Gröön - 10 Sitten

### Wapen
Dat Wapen is spleten: Up de lunke Siet in Gold en swarte Baarnklau mit rode Krallen. Düsse Klau steiht liekup. Düsse Klau bedutt Kraft. Up de rechte Siet en blau-witt Krüüz. Dat dutt hen up dat vörmolige Klooster Hillgenbarg. 

## Wat los is un wat een sik ankieken kann
### Bowarken

#### Karken
De Kark vun St. Cyriakus in Vilsen is boot in den Stil vun de Romanik. Se höör to dat Klooster Hillgenbarg to un ehr Naam is dat eerste Mol to lesen in en Urkunn ut dat Johr 1227. In Brooksen gifft dat de Bartholomäus-Kark. 

#### Möhlen
* Kloostermöhl Hillgenbarg: Dat Klooster höör to den Oorden vun de Prämonstratensers to. Al in dat Johr 1370 geev dat düsse Möhö. 1543 sünd Klooster un Möhl an den Staat övergahn. 1986 is se wedder up Schick bröcht wurrn un siet den Umbo vun 1996 sünd dor nu en Hotel un en Gastweertschop in. 
*Watermöhl Brookmöhlen: Düt weer de ünnere Möhl vun dat Klooster Hillgenbarg. Se liggt en poor hunnert Meter vun de bövere Möhl af. Toeerst is in en Urkunn ut dat Johr 1532 wat vun ehr to lesen. 1749 is dor denn allerhand verännert un nee maakt wurrn. Vun 1886 af an höört de Möhl de Familie Hüneke to. Dat Waterrad is 1990/91 up Schick bröcht wurrn. Bit Vörjohr 1996 hen sünd dor jeden Dag 3 Tunnen Koorn in mahlt wurrn. 

### Parks

*In Brooksen-Vilsen gifft dat en Kurpark. He grenzt an dat Vilser Holt. Dor weer regelmatig Musikkunzerten geven. In düssen Park gifft dat en Gedenktafel ut Bronze to Ehren vun Dr. med. David Heinrich Hoppe. He is in Vilsen boren un hett mehr as 200 Aarten vun Planten to’n eersten Mol beschreven un jem ehren wetenschoplichen Naam geven. Ok en Straat hett sien Naam kregen. 
*Nich wiet af vun de Lüttbahn gifft dat vun 2007 af an en WaterBelevenSpeelplatz. 

### Natuur
An’n Rand vun’n Kurpark un dicht dorbi bleiht vun Midde Juli bit Midde August en Masse vun wille Orchideen. Dor hannelt sik dat üm *Epipactis helleborine* bi, up düütsch „Breitblättrige Stendelwurz“. 

### Museumsiesenbahn
De eerste düütsche Museumsiesenbahn föhrt vun 1966 af an na Fohrplaan in de Tiet vun Mai bit September mit ole Iesenbahnen vun Brooksen-Vilsen na Asendörp. Bedreven warrt de Bahn vun’n Düütschen Iesenbahn-Vereen. Kinner höögt sik besunners bi de Sünnerklaas-Fohrten an de Wekenennen in’n Advent. Bi 100 histoorsche Fohrtüüch un Utstellen to verscheden Themen ründ üm de Lüttbahn könnt an Bedrievsdagen ankeken weern. 


Image:BruchhausenVilsen3.jpg|Lok *Hoya* in’n Bahnhoff Brooksen-Vilsen  
Image:BruchhausenVilsen4.jpg|Personenwagen Nr. 4
Image:BruchhausenVilsen1.jpg|Personenwagen Nr. 17 vun Binnen 
Image:BruchhausenVilsen2.jpg|Tog T 44 mit Wagen Nr. 2 
Image:Bahnhof_(Museumseisenbahn)_Bruchhausen-Vilsen.jpg|Bahnhoff Brooksen-Vilsen (as he 2006 utseeg), een Bahnhoff, de vun de Verkehrsbedrieven Graafschop Hoya (Normalspoor) un vun de Museumsiesenbahn (Meterspoor) tohopen bedreven 
Image:(Museumseisenbahn)_Streckenschild_„Vilser_Holz“.jpg|Hollstopp „Vilser Holt"
Image:BruchhausenVilsenMuseumsbahn.jpg|De Bahn krüüzt de Homfeller Straat 


## Sport
In de Gemeende gifft dat twee grote Sportverenen, dat sünd de SV Brooksen-Vilsen un de TV Brooksen-Vilsen. De SV is en reinen Footballvereen. Bi de Jugend hett de SV en Speelgemeenschop mit den TSV Mattfeld. Bi den TV gifft dat ganz verscheden Sportarten. He arbeit tohopen mit dat Gymnasium Brooksen-Vilsen. 

http://www.svbv.de/
http://www.tv-bruchhausen-vilsen.de/

## Weertschop un Verkehr
### Verkehr
*Spoorverkehr: Vun 1899 af an hett Brooksen-Vilsen en Bahnhoff an de Streck Eystrup-Hoya-Syke. Vun 1972 af an gifft dat hier bloß noch Warenverkehr. Bavenhen fohrt af un to histoorsche Loks un Tobringer för de Museumsiesenbahn. Tobringerverkehr gifft dat ok bi den „Brookser Hochtietsmarkt“. Dor is denn en Hollpunkt direktemang up’n Festplatz. Vun 2007 af an föhrt an jeden 1. un 4. Sönndag un an Fierdaag un to’n Hochtietsmarkt de Kaffkieker vun Syke na Eytrup un torüch. Hen un wenn geiht dat ok wedder na’n Hööftbahnhoff in Bremen. Up de Twiegstreck na Asendörp weert vun 1971 af an un keen Waren mehr bewegt. Siet 1966 föhrt dor avers de Museumsiesenbahn. 

*Straat
Brooksen-Vilsen liggt an de Bundsstraat 6, de na Bremen un Hannober hengeiht. Veel Pendlers fohrt dor jeden Dag up na de Arbeit. 

* Bus
De Bus Linie 150 föhrt vun Hoya na Bremen hen. 

*Fohrrad
De „Achtertour“ is en Radrundweg dör Eystrup- Hoya un Brooksen Vilsen, wo veel Lüde up unnerwegens sünd.

### Ünnernehmen
*Hier sitt de Mineralwater-Bedriev VILSA-BRUNNEN
*Ok de Middelwerserbahn is hier tohuse. Dor hannelt sik dat üm en Logistikünnernehmen för Iesenbahn bi. 

### Wat dat sunst noch gifft

In Brooksen-Vilsen gifft dat en Kurpark un en Freebad, wat een en beten öllerhaftig vörkamen kann. 

### Bildung
Brooksen-Vilsen hett en Grundschool, Hööftschool, Realschool un en Gymnasium (bit to’n 10. Johrgang). Ok en Waldorfschool is dor to finnen. 

## Söhns un Döchter vun de Gemeende
* Dr. med. David Heinrich Hoppe (* 15.12.1760 in [Brooksen-]Vilsen; + 1.8.1846 in Regensburg) weer en düütschen Dokter, Botaniker un Aftheker.
* Otto Lüer (1865-1947), Architekt
* Ludwig Rahlfs (1863-1950), Komponist vun dat Leed "Auf der Lüneburger Heide" u. a.
*Otto Rodekohr, hett Vilsa-Brunnen grünnt

## Sunst noch wat
* In de leste Week in’n August is de Brookser Hochtietsmarkt. Dor is allerhand bi los, so as de „Auktschoon vun de Jungkeerls“. An’n lesten Marktdag is Veehmarkt. Düsse Markt is in de ganze Gegend bekannt un is ungefähr so groot, as de beröhmte „Bremer Freemarkt“.

## Kiek ok bi
* Projekt to'n Sammeln vun plattdüütsche Oortsnaams in de Landkreise 

## Literatur
* *Bruchhausen-Vilsen.* In: Georg Dehio: *[[Handbuch der Deutschen Kunstdenkmäler]]. Bremen Niedersachsen.* München / Berlin 1992, S. 298 f.
* Nancy Kratochwill-Gertich: *Bruchhausen[-Vilsen].* In: Herbert Obenaus (Rutg. Tohopen  mit David Bankier un Daniel Fraenkel): *[[Historisches Handbuch der jüdischen Gemeinden in Niedersachsen und Bremen]].* Band 1 un 2 (1668 S.), Chöttingen 2005, Sieten 359-363

## Weblenks
*Brookssen-Vilsen in dat Open Directory Projekt
* Samtgemeende Brooksen-Vilsen
* Brookser Hochtietsmarkt