Atina Cabbernè

**Atina Cabbernè** è la deneminazione che ze referisce a ne vine a *Denominazione di Origine Controllata* predotte a gle chemune d'Atini, Galleniare, Biéglemónde, Pescenische, Sand'Ulía, Aluite, Agnone, Sande Renate, Ucalue, Casale, Casaluiére é Settefrate 'n previngia de Fresenone.

## Varietà d'uva che ze puonne addeprà
*Cabbernè sauvignon e/o Cabbernè franghe, míneme 85%
Puonne chengorre, affin'a ne másseme de gle 15%, ate varietà a váchera néra, no aremátece, che ze puonne cheltevà dénd'a la previngia de Fresenone.

## Tècneche de predezzione
Pe le vigne nòve nen ce puonne štà méne de 3.400 pèdeche a èttare.
Le forme d'allevamènde che ze puonne addeprà suó a spallèra o condraspallèra.
Ne ze puonne addeprà práteche de ferzatura, ma ze pò acquà ndiémbe de sécca.
Ze pò preduce la vine sule dénd'a la zzòna DOC, prò suó ammésse eccezziune pe gle chemune vecine.

## Caratteríšteche urganelètteche
***chelore**: rusce cchiù o méne fòrte;
***addore**:  frettate;
***sapore**: armòneche, chine, assutte, cca vòta ervacee;
***acedetà tetale mínema**: 5,0 g/l.

## Zzòna giugráfeca nderessata
Le vine “Atina” è predotte 'n previngia de Fresenone, dénd'a la Vall e Comine é ngim'a le culline tòrne tòrne, ne terretòrie ruosse cchiù o méne 34.000 túmmere (11.350 èttare).

'N cullina trevame terrine che pòca tèrra ngima, calcaree marnuse che tande schèletre, ricche de carvenate de cávece é che la presènza de créta; abballe a tutte, terrine nderessate da chiéme addó ze suó appesate réna é merrune che ne viéve da le mendagne che presènza d’arenarie, calcare marnuse é marne de chelore giallaštre é tessetura glemosa.

Le vigne ze tròvene tra gle 70 é gle 600 m. n.g.m. che pennènza variábbele. Uárdene 'n generale viérze penènde é misijuorne-penènde. “Suó da tògle gle terrine truoppe úmmede o addó gle sole vatte puoche é, 'm particulare, chigle che ze tròvene a le zzòne vecine a gle sciume Mèlfa é Mellarine”.

Gle clima de la zzòna è tembrate che tembratura mèdia annua chembrésa tra gle 12,0 é gle 14,2 °C, viérne assá fridde che tembratura mèdia d'ogne juorne cchiù bassa de 10 °C pe 4-5 misce é tembratura media mínema de gle mése cchiù fridde tra 0,1 é 2,º C. Le precepetaziune mèdie annue suó assá abbendande, chembrése tra gle 1.234 é gl 1.606 mm, chiòve pure a la štaggione pe 123-160 mm ndutte.

Chembenènne gle tipe de terréne che gle clima n'èsce ne vine rusce che na materazione fenòleca é ne rappòrte tra zúcchere é ácede pruopia buone, é ne vine ghianghe assá mbrefemate pebbía de la predezzione de ne sacche de precherzórera aremátece.
Ze recácciane allescì vine de ruosse prègge.

## Štòria
Attraviérze tanda decumendazione è pessíbele secutà, sècule òppe sècule, la cheltevazione de la vite dénd'a la Vall de Comine. Le prime teštemenianze reságlene a gle geòrgece latine.
Dénd'a  menaštiére de la zzòna (particularménde chigle benedettine) suó cunzervate gle štremiénde che tráttene de le vigne de l'èpeca medievale.

Giuanne Páule Mattía Castrucci, dénd'a la *Descrizione del Ducato d'Alvito nel Regno di Napoli in Campagna felice* (1632), gle descrive accuscì:

Ate teštemenianze ze truóvene dénd'a gle “Dezziunarie gegráfeche-raggenate de gle Rrègne e Nápule” (1797) de Lerènze Giustiniani, dénd'a la *Corografia dell'Italia* (1833) de gle Rampoldi é dénd'a gle «Giurnale de sciènze mèdeche» (1848).

Derande gle siécule XIX é XX la veticheltura de la valle cagnétte ne muare. Nfatte, affiangh'a l'andiche varietà cheltevate, pe mane de Pasquale Visocchi, famuse agròneme d'Atina, suó štate pertate parécchie varietà frangése, sía a uaghe ghianghe ch'a uaghe rusce, che cheštetuíscene oramá la base de l’enoleggía pe tutta la Valle e Comine.

Prima de gle desceplenare che tenéme mo, ssa DOC éva štata:
*Apprevata che DM 26.04.1999, G.U. 103 - 05.05.1999
*Cagnata che DM 02.08.2011, G.U. 203 - 01.09.2011

## Vuce currelate
*Atini
*Vall e Comine

Categurìa:Agricultura
Categurìa:Vino