open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Piedimonte Matese

**Piedimonte Matese** (già Piedimonte d'Alife) è nu comune 'e 11.458 crestiane 'int'â pruvincia 'e Caserta.

## Gemellagge
* **[[Seligenstadt]]** - Germania

## Culliegamente esterne
** Pieremonte Matese
Pietravairano

**Pietravairano** è nu comune 'e 3.107 abitante da pruvincia 'e Caserta.

## Gemellagge
* **[[Santa Maria Capua Vetere]]** - Talia

Categurìa:Comune d''a pruvincia 'e Beneviento
Pietraroja

**Pietraroja** è nu comune 'e 463 crestiane d&#39;&#39;a pruvincia 'e Beneviento.

È situato ncopp' 'e pennine d&#39;&#39;o Matese, ô èfrico cu 'o Molise.

Tene nu mpurtante parco giopaleontologgeco ca ha purtato â luce reperte fossile 'e mpurtanza r'addunarse nfra ca nu cannilo 'e dinosauro 'e Scipionyx Samniticus cu quacche organe interne arrummaste fussilizzate. È stato chiammato cu 'o nomme 'e "Ciro" nu po' r'allicurdà 'o retruvamento campano.

## Jonte d'Internet
*Parco Giopaleontologgeco
*Reperte fossile d&#39;&#39;o parco
*Ciro
Pietrelcina

**Pietrelcina** è nu comune 'e 3.083 abitante da pruvincia 'e Beneviento.

## Gemellagge
* **[[Alatri]]** - Talia
* **[[San Giovanni Rotondo]]** - Talia
* **[[Wadowice]]** - Pulonnia

Categurìa:Comune d''a pruvincia 'e Beneviento
Pisciotta

thumb|300px|left|Pisciotta
**Pisciotta** è nu comune 'e 3.301 crestiane d&#39;&#39;a pruvincia 'e Salierno 'n Campania.
Pontelandolfo

**Pontelandolfo** è nu comune 'e 2.518 crestiane d&#39;&#39;a pruvincia 'e Beneviento.

Canusciuto pe éssere stato in 'o 1861, cu Casalduni, tiatro 'e n'acciratorio fatta 'a pparte d&#39;&#39;e surdate piemontese 'e accupazione ncoppe 'a pupulazione 'nerme. Acciratorie simile abbennettero a Scurcola Marsicana, Pizzoli, Isernia, Montefalcione e tante autre poste pure.
Pusitano

**Pusitano** è nu comune ca fa sì e nno 4.000 crestiane d&#39;&#39;a pruvincia 'e Salierno.

## Jonte 'a fore
*Nutizzie ncopp'a Pusitano
Postiglione

**Postiglione** è nu comune 'e 2.330 d&#39;&#39;a pruvincia 'e Salierno.
## Storia
'O nomme Postiglione vene d&#39;&#39;o nomme 'e perzona llatino *Pistillius*.
Praiano

**Praiano** è nu comune 'e 1.911 aneme d&#39;&#39;a pruvincia 'e Salierno, appartenente giugrafecamente â Custiéra Marfitana.

## Geografia Fisiche
Crassifecazzione sismica: zona 3 (poche sismicità)

=Clima=
'A stazione d"o tiempo cchiú becina stà 'a Amarfe.
Puglianello

**Puglianello** è nu comune 'e 1.399 crestiane d&#39;&#39;a pruvincia 'e Beneviento.
## Jonte d'Internet
puglianello.asmenet.it
Prata Sannita

**Prata Sannita** è nu comune e 1.699 crestiane d&#39;&#39;a pruvincia 'e Caserta; sta n'copp e muntagne r'o Matese (333 m s.l.m). A parte vecchie r'o paese, se chiama Basciu-Prata; là ce sta o castielle; a parte nove se chiama Prata, e sta nu poche cchiu n'copp e Basciu-Prata. Ste roje parte so assaje diverse: a Basciu-Prata e vie so strette e ce stanne e scaline, n'copp Prata e vie so sfaltate e ce ponne passà e machine. 

O nomme e "Prata" vene r'o latine; sta scritte inta nu documente r'o 958, o “ Chronicon”, ch'anne truate int'o Munaster'e San Vicienze o Vulturne. Ae part'e Prata ci'anne abbitate a Preistoria e anne truate cose antiche e 75000 anne e part r'o cunvient e Sant'Austine. E parte accà, ci'anne state pure e Sannite, e ancore ce sta nu muraglione ch'ann fatte isse, o Mure r'e Fate. O poste seve bbuone, pecchè steve vicine e cità r'e Sannite (Boiano, Isernia, ecc. ecc.). Po ci'anne state e Romane, che, e parte accà, tenevane e “ville rustiche” (r'o II secule a.C. fine o III secule d.C.). Anne truate e cose vecchie pure r'e Romane, nu trappite e chelle ca rumane e nu mosaiche. O 570 circa quacche famiglie longobarda venette e parte e Prata; e sti tiempe stevene e Saraceni ca venevene e parte accà pe fa ammuina e pe rubbà; a gente r'a Chiana e Prata se ne fujeve e parte cchiù nnascose pe se difenne; po 'sti cristiane s'anne fatte o castielle e a nasciuta Basciu-Prata. All'anne Mille, Prata addiventa forte e ricca; i Normanne a mettene c'a Baronie e Boiane e a fanne addiventà assai grossa (1700 abbitante). O 1334, e Pandone addiventane e signure e Prata e a cummannane pe 200 anne; quanne, po, murette Enriche Pandone, o castielle passette mmane e assai famiglie.
Raviello

**Raviello** è nu comune 'e 2.506 crestiane da pruvincia 'e Salierno.

## Manifestazzione
* *[[Ravello Festival]]* - Revista 'e múseca e arte visuale e cinematografiche (Villa Rufolo e ate sede).

## Ati pruggette

Categurìa:Comune da pruvincia 'e Salierno
Recale

**Recale** è nu comune 'e 7.264 crestiane d&#39;&#39;a pruvincia 'e Caserta.

## Gemellagge
* **[[Bovino (FG)|Bovino]]** - Talia
Reino

**Reino** è nu comune 'e 1.360 abitante d&#39;&#39;a pruvincia 'e Beneviento. 'E abitante se chiammano *Reinari* p&#39;&#39;o dialetto lucale.
Roccamonfina

**Roccamonfina** è nu comune ca fa 3.808 'e abetante d&#39;&#39;a pruvincia 'e Caserta.

## Jonte internet

Sito ufficiale d"a cità
Rofrano

**Rofrano** (**U Franu** 'int'ô dialetto cilentano meridionale) è nu cumune 'e 2.189 crestiane d&#39;&#39;a pruvincia 'e Salierno.

## Giugrafia
'O cumune se truova 'int'â zona meridionale d&#39;&#39;o Ciliento e fa parte d&#39;&#39;o parco nazzionale sujo. Surge ncopp'â strata ca collega Massicelle ('a cui se dirama 'a variante 'e scorrimento lesto d&#39;&#39;a SS18) cu Padula, nfra 'e cientre 'e Laurito e Sanza. Tene uno rione sulo (San Menale), tre *contrade* 'e periferia ca se chiammano Tresanti, Provitera e Molino Vecchio; e una *località* addó campa nisciuno e ca se chiamma Triglio. Na parte d&#39;&#39;o territorio d&#39;&#39;o vilaggio 'e Pruno è cumpreso 'int'a ll'ambito cumunale d&#39;&#39;o sujo.
Roccarainola

**Roccarainola** è nu comune 'e 7.250 cristiane da pruvincia 'e Napule.

## Giugrafia
Sta 'into 'ntroterra 'e Napule, cumpreso na vota 'inta Terra 'e Lavoro, ogge è da pruvincia 'e Napule, e 'o cunfine cu 'e pruvincie 'e Avellino, Beneviento e Caserta.

'O cumune fa parte da Cummunetà muntana Partenio - Vallo 'e Lauro.

## Storia
'A soja cunfigurazzione, è de primme anne do XIV seculo, quanno 'o feudatario Martino II mise 'nzieme abbascio 'o suojo cuntrollo 'e dduje feudi 'e Roccarainola e Fellino. 'Ncoppa chesto terrieno ce songo 'a tiempo assaje luntane 'e 4 centre abbetate 'e Roccarainola, Chiazza, Gargani e Sasso, e o quinto, chiammato Fellino cu Decreto Prefettizzio ô 1987 è stato fatto 'a nu vintennio pe' ll'istituto Autonomo Case Pupulare .Nu 'ntenzo sviluppo edilizzio, sta acceleranno 'a saldatura ntra tutte ll'abbetante.

'E primme traccie 'e ll'ommo 'ncopp'â sto terrieno songo do paleoliteco, cu 'e stazzioni preistoreche 'e Riparo 'e Fellino e da Gruotta 'e Roccarainola. 'E assaje manufatte se songo pure frammiente 'e ossa. Ma 'e fateche 'e na cava ha distruggiuto sto 'nterezzante monumiento dint"o 1975. Resta 'a Gruotta 'e Roccarainola addò se spera 'e ritruvà ate repierte. Do neoliteco 'o bronzo 'e repierte songo cchiù assaje, cu na nutevule presienza 'e cerameca.

Diventanno rumana, aroppa cità ha 'a storia 'e ll'Italia meridiunale vedenno assaje feudatarie. Do 1665 'o feudo 'e Roccarainola passa, 'nfine, 'a famiglia Mastrilli, cu Francesco e Marcello (fino 1706), Isabella (fino 1761), Mario (fino 1781) e urdemo Giuvanne fino 1806, anne addò venette abbulita 'a feudaletà 'a Giuseppe Bonaparte.

## Ati pruggette

Categurìa:Comune da pruvincia 'e Napule
Sala Consilina

**Sala Consilina** è nu comune 'e 12.280 'e crestiane d&#39;&#39;a pruvincia 'e Salierno. Se truova dint'ô Vallo 'e Diano.
Salvitelle

miniatura|Salvitelle|left

 
**Salvitelle** è nu comune 'e 702 crestiane d&#39;&#39;a pruvincia 'e Salierno.

## Jonte d'Internet
*https://web.archive.org/web/20071212064634/http://www.romeocafaro.com/

## Nutarelle
San Bartolomeo in Galdo

**San Bartolomeo in Galdo** è nu comune 'e 5.204 abitante da pruvincia 'e Beneviento.

## Gemellagge
* **[[Ferrazzano]]** - Talia
* **[[Ripa Teatina]]** - Talia
San Cipriano d'Aversa

**San Cipriano d'Aversa** è nu comune ca fa 12.507 crestiane d&#39;&#39;a pruvincia 'e Caserta.  Durante ll'ebbroca fascista ha custituito, 'nzieme cu 'a Casal di Principe vicina, 'o comune 'e Albanova.
San Giorgio del Sannio

**San Giorgio d&#39;&#39;o Sannio** è nu comune 'e 9.515 crestiane d&#39;&#39;a pruvincia 'e Beneviento.  'O nomme sujo recenale, nzin' ô 1929, era San Giorgio 'a Muntagna. 

## Perzunaggie strisse
*Tommaso Rossi, Filoseco e tiologgo (1673-1743) , p' 'o penziero sujo Gian Battista Vico 'o definette digno d&#39;&#39;a cchiù famosa università d'Europa. 
*Nicola Nisco, (1816-1901) patriotto risurgimentale , economista e sturico d&#39;&#39;o rregno d'Italia.
*Arturo Bocchini, senatore d&#39;&#39;o rregno e capo d&#39;&#39;a pulizzia Fascista d&#39;&#39;o 1926 â morte suja 'int' 'o 1940.
San Lupo

**San Lupo** è nu comune 'e 877 crestiane d&#39;&#39;a pruvincia 'e Beneviento.  
'O nomme sujo vene 'a nu vescuvo franzese. 

Ha avuto nu cierto mpurtanza durante ll'ebbroca  d&#39;&#39;o brigantaggio. 

Ll'abetanti d&#39;&#39;o luoco se chiammano Sanlupesi. 

'E nteresse speciale è 'a funtana 'e Capodacqua.
San Martino Sannita

**San Martino Sannita** è nu comune 'e 1.184 crestiane d&#39;&#39;a pruvincia 'e Beneviento.

## Jonte 'a fore
  Ppaggene ca parlano d&#39;&#39;o dialetto lucale
San Mauro la Bruca

**San Mauro la Bruca** è nu comune 'e 768 crestiane d&#39;&#39;a pruvincia 'e Salierno.

## Gemellagge
* **[[Bisignano]]** - Talia 
* **[[Bracigliano]]** - Talia 
* **[[Grottaferrata]]** - Talia 
* **[[Novoli]]** - Talia 
* **[[Rofrano]]** - Talia 
* **[[Rossano]]** - Talia 
* **[[Oria]]** - Talia 
* **[[Sarteano]]** - Talia
* **[[Viagrande]]** - Talia
San Nicola Baronia

**San Nicola Baronia** è nu comune 'e 859 'e paisane d&#39;&#39;a pruvincia 'e Avellino.

## Territorio
Cientro agricolo 'e ll'Appennino Sannita, situato 'inte ll'auta vallata d&#39;&#39;o sciummo Ufita (vacile d&#39;&#39;o Calore), ncoppe 'o scianco a mana deritta 'e nu vallo curto, lungo 'a statale d&#39;&#39;o Vallo d&#39;&#39;o Sele.

## Zenne storice
Citato comme Sancto Nicola a Ripa, anticamente gudeva 'e nnipennenza ammenestrativa e addeventette casale 'e Castel Baronia quanno fuje 'nfeudato a Federico I d'Aragona seconnognieneto 'e Ferdinando I. Po' passette a Consalvo de Cordova (1515), ô duca d'Aponte e ê Caracciolo di San Vito. 'O burgo rummanette gravemente scassato pe' 'o terremoto d&#39;&#39;o 1930.
San Nicola la Strada

**San Nicola la Strada** (*Santu Nicole* comma chiammano 'e sanniculesi) è nu comune 'e 18.724 crestiane da pruvincia 'e Caserta.

## Riggine do nomme
'O nomme vene addò santo prutettore agghjonta Via Appia antica ("'a strada") ca attraverzava tutto 'o territorio comunale.

## Storia
Fu rione do comune 'e Caserta.

## Ate pruggette

Categurìa:Comune da pruvincia 'e Caserta
San Paolo Bel Sito

**San Paolo Bel Sito**, o chiù bbrevemente **Santu Paolo**, è nu comune 'e 3.371 crestiane d&#39;&#39;a pruvincia 'e Napule. 

## Sucietà
'Int"o censimiento d"o 1991 'a popolazzione reggestrata era 'e 3.013 abetante, mentre 'a ll'urdemo censimiento d"o 2001  ha na pupulazzione 'e 3.356 abetante, cu nu 'ncremiento demografeco pare 'o 11,38%. Ce songo presiente 1.075 nuclei familiare.
## Popolazzione

## Storia
'E origginarie abetante 'e San paolo pruvenivano d"a retrostante cullina 'e Castel Cicala, addò sommetà discesero pe 'e condizzioni cchiù meglio pe dedicarse 'a cultura d"e campe. Nascettero acussì 'e primme nuclei abetativi chiammate San Paolo, Liber (Liveri) e Bardi ('a frazzione 'e Livardi 'e mmò).'O nucleo cchiù 'mpurtante duvette essere proprio San Paolo, acssì chiammato in onore d"o Santo egizziano San paolo 'e Tebe, vivuto verzo 'a siconna mità d"o III seculo d.C. e cunsiderato d"a tradizzione cristiana 'o primmo santo Eremita.

'O nomme "Bel sito" fuje miso 'o toponimo 'e primma arop"a ll'unetà 'e ll'Italia, pe distinguere sto paese 'a ate cu nomme uguale. Cu 'sto nomme,  ca vene d"o nomme grieco ghè kalè (terra bella) addò vene 'o nomme Cicala, se songo volute arricurdà 'e origgine d"o paese.'A felice posizzione griugrafeca, 'nzieme 'a belezza naturale d"o paesaggio, cuntribuette, d"a fine d"o XVIII nfi 'e inizzie d"o XX seculo, a ffò avè 'o paese 'o ruolo 'e arrecercato luoco 'e villeggiatura 'a parte 'e ll'aristocrazzia 'e Napule.

Testimunianza 'e sto passato songo assaje 'e chelle nobbele palazze e una in particular,e villa Montesano, ca sta 'ncopp'â na mudesta autura appena fore 'o centro abbetato d"o paese.'A villa è arricurdata pe l'incennio 'int"o quale annarono distruggiute assaje documiente 'e ll'archivio 'e stato 'e Napule, accà trasferite durante 'a siconda uerra munniale.
## Monumiente
## Palazze storece
* Villa Montesano
* Villa Bellosguardo
* Villa Simonelli
* Villa Tiglio
* Palazzo Mastrilli
* Palazzo Contieri
* Palazzo De Marco
* Palazzo Piciocchi
* Villa Imperiale (ex clinica Villa Maria)
* Villa de Clario
* La Vigna
* Palazzo Accinni
* Palazzo De Ferrante
## Perzone fammose
* Tiziana Panella
* Pasquale Simonelli
* Maurizio Lanzaro
* Carlo Castelnuovo delle Lanze
## Economia
È nu centro agriculo (nnucelle, aulive, ortagge, frutta), 'e ll'accrescimento (vvacche) e nnustriale (da magnà).
## 'O sinnaco
'O sinnaco d"o cumune 'e San Paolo Bel Sito 'e mmò è Manolo Cafarelli d"o 30 'e marzo 2010.
San Pietro al Tanagro

**San Pietro al Tanagro** è nu comune ca fa 1.640 crestiane d&#39;&#39;a pruvincia 'e Salierno.
### Jonte d'internet
*sanpietroaltanagro.net
San Salvatore Telesino

**San Salvatore Telesino** è nu comune 'e 4.046 crestiane d&#39;&#39;a pruvincia 'e Beneviento.

## Cullegamente esterne
* sito 'e San Salvatore Telesino
San Valentino Torio

**San Valentino Torio** è nu cumune da pruvincia 'e Salierno e se truova avvicino a Napule, Amalfi, Pumpeje, e âti belli poste da Campania.

## Giugrafia
'O territorio 'e San Valentino Torio è assaje agriculo, e cunfina cu' Nocera Inferiore, Pagani, San Marzano sul Sarno, Sarno, Scafati e Striano.

Categurìa:Comune da pruvincia 'e Salierno
San Vitaliano

**San Vitaliano** è nu comune 'e 5.564 crestiane
d&#39;&#39;a pruvincia 'e Napule.
## Giugrafia
Sta a 25 km a nord-est 'a Napule. Nel 31 'e dicembre 2004 ha na pupulazzione 'e 5.864 abbetante e ha n'area 'e 5,3 km2.

Sak Vitaliano cunfina cun 'e cumune è:Marigliano,Nola,Saviano e Scisciano.
## Pupulazzione
*Pupulazzione censita*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:6000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001

PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:2127
  bar:1871 from:0 till:2289
  bar:1881 from:0 till:2316
  bar:1901 from:0 till:2337
  bar:1911 from:0 till:2349
  bar:1921 from:0 till:2471
  bar:1931 from:0 till:2633
  bar:1936 from:0 till:2758
  bar:1951 from:0 till:2926
  bar:1961 from:0 till:2809
  bar:1971 from:0 till:2863
  bar:1981 from:0 till:3210
  bar:1991 from:0 till:5013
  bar:2001 from:0 till:5562

PlotData=
  bar:1861 at: 2127 fontsize:S text:2.127 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 2289 fontsize:S text:2.289 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 2316 fontsize:S text:2.316 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 2337 fontsize:S text:2.337 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 2349 fontsize:S text:2.349 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 2471 fontsize:S text:2.471 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 2633 fontsize:S text:2.633 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 2758 fontsize:S text:2.758 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 2926 fontsize:S text:2.926 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 2809 fontsize:S text:2.809 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 2863 fontsize:S text:2.863 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 3210 fontsize:S text:3.210 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 5013 fontsize:S text:5.013 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 5562 fontsize:S text:5.562 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:fonte ISTAT


## 'O sinnaco
'O sinnaco d"o cumune 'e San Vitaliano è Antonio Falcone è 15 'e abbrile è 2008 e è 'o sojo primmo mannato.
Sant'Agnello

**Sant'Agnello** è nu comune ca fa 8.421 crestiane d&#39;&#39;a pruvincia 'e Napule. 'A festa princilale è chelle 'do santo 'do paese, Sant'Anielle: ce stanno 'e bancarelle, se magne buone e ce stanne e " vu cumpra? " ( nire che vennene a rrobba mieze a via ). E riune so: chille e " intu Angri ", ncopp e colle e chille e Maiano, aro se fa a sagra 'ra purpetta ca pummarola. Sant'Anielle se trova vicino a Caruott ( n'atu nomme pe Piano di Sorrento ) e Surriente.  
## Pupulazzione
*Pupulazzione censita*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:8500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001

PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:5093
  bar:1871 from:0 till:4958
  bar:1881 from:0 till:4797
  bar:1901 from:0 till:4751
  bar:1911 from:0 till:4833
  bar:1921 from:0 till:5028
  bar:1931 from:0 till:4772
  bar:1936 from:0 till:4968
  bar:1951 from:0 till:5427
  bar:1961 from:0 till:5936
  bar:1971 from:0 till:7241
  bar:1981 from:0 till:7954
  bar:1991 from:0 till:8183
  bar:2001 from:0 till:8421

PlotData=
  bar:1861 at: 5093 fontsize:S text:5.093 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 4958 fontsize:S text:4.958 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 4797 fontsize:S text:4.797 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 4751 fontsize:S text:4.751 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 4833 fontsize:S text:4.833 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 5028 fontsize:S text:5.028 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 4772 fontsize:S text:4.772 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 4968 fontsize:S text:4.968 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 5427 fontsize:S text:5.427 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 5936 fontsize:S text:5.936 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 7241 fontsize:S text:7.241 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 7954 fontsize:S text:7.954 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 8183 fontsize:S text:8.183 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 8421 fontsize:S text:8.421 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:fonte ISTAT


## 'Nvrastrutture
Sant'Angello è attraverzata d"a linea ferruviaria Napule-Surriento d"a Circumvesuviana: 'a cità ha na stazzione,Sant'Agnello.
## 'O sinnaco
'O sinnaco d"o cumune 'e Sant'Angello è stat Gian Michele Orlando d"o 15 'e abrile 2008 e 'o sojo primmo mannato. Aropp quatt'ann 'ennò cacciat ro cumun e mo s'edda elegger natu sinnec po paese.
Santa Nastàsë

**Santa Nastàsë** è nu comune ca fa 28.819 crestiane da pruvincia 'e Napule.

'O territorio sujo se truova indo Parco nazziunale do Vesuvio, 'o centro è canosciuto po famuso Santuario da Maronna 'e ll'arco e ppe l'artiggianato da ramma.

## 'E Chiese

'A cità tene assaje chiese, nfra 'e cchiù 'mpurtante nce stà 'a parrocchia 'e **Santa Maria la Nova**, chiesa cumpretamente riaccunciata 'inda ll'800, cu nu campanile maiolecato assaje bello. 'O **Santuario da Maronna 'e ll'arco**,santuario da fine do '500, jenn' assaje venerato 'inda tutta 'a Campania e 'o sudd Italia ppe 'e miracule ca facette 'a Maronna inda tutta 'a storia soja. 'O **cunvento 'e Sant'Antuono** è 'n'ata chiesa 'mpurtante, ca se truova 'indo viecchio borgo ca porta 'o stessu nomme da chiesa.

## Pupulazzione
*Pupulazzione censita*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:30000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001

PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:6402
  bar:1871 from:0 till:6721
  bar:1881 from:0 till:7286
  bar:1901 from:0 till:8742
  bar:1911 from:0 till:9081
  bar:1921 from:0 till:9889
  bar:1931 from:0 till:11484
  bar:1936 from:0 till:12146
  bar:1951 from:0 till:15169
  bar:1961 from:0 till:16780
  bar:1971 from:0 till:19378
  bar:1981 from:0 till:22915
  bar:1991 from:0 till:27300
  bar:2001 from:0 till:28023

PlotData=
  bar:1861 at: 6402 fontsize:S text:6.402 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 6721 fontsize:S text:6.721 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 7286 fontsize:S text:7.286 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 8742 fontsize:S text:8.742 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 9081 fontsize:S text:9.081 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 9889 fontsize:S text:9.889 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 11484 fontsize:S text:11.484 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 12146 fontsize:S text:12.146 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 15169 fontsize:S text:15.169 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 16780 fontsize:S text:16.780 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 19378 fontsize:S text:19.378 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 22915 fontsize:S text:22.915 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 27300 fontsize:S text:27.300 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 28023 fontsize:S text:28.023 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:fonte ISTAT



Categurìa:Comune da pruvincia 'e Napule
Sant'Angelo a Cupolo

**Sant'Angelo a Cupolo** è nu comune 'e 4.180 crestiane d&#39;&#39;a pruvincia 'e Beneviento.

## Frazziune
**Perrillo** è na frazione ca fa sì e nno mìlle crestiane situata ê puorte 'e Beneviento.
Sant'Arsenio

**Sant'Arsenio** è nu comune 'e 2.726 crestiane d&#39;&#39;a pruvincia 'e Salierno.

Sant'Arsenio è nu comuni ca si trova in provincia re Salierno, in Campania. Face parte ru Parco Nazionale 'ru Ciliento e Vallo 're Riano. Visto u cauro ca face cca quanno vene a stagione, tanti cristiane veneneno cca ppe 'nge passà re vacanze. 'U territorio è 'ncuntaminato. Jenno ppe l'autostrada A3 Salierno/Rieggio Calabbria 'ra l'assuta re Polla è distante sulo 5 (cingo) km.

Sant'Arsenio è diviso inda a dui parti: chera cchiù 'ngoppa, a cchiu becchia, se chiama u Serrore, o Sant'Antonio. Chera cchiu sotta, a cchiù nova, è Sant'Arsenio. 'Na muntagna assai 'mburtante re cca è un Monte Carmelo, ca prima se chiamava Monte Rascini ppecchè dda se 'ne ieno a fa re fascine ca se rascenavano. 

'Stu paisi cca tene tanda chiese: chera cchiù 'mburtante è 'a chiesa re Santa Maria Maggiore, 'a Chiesa re l'Annunziata, a Cappella re Santo Vastiano (Sebastiano), chera re Sando Tomasi (Tommaso), chera re Sant'Andonio ra Padova, re Sando Salvatore e Sando Leonardo, re Santa Maria ri Martiri, 'a chiesa re Santo Rocco, e a Cappella re Sanda Lucia.
Pò, ngè 'a CHIAZZA addòve se trova 'a ggènte quanno è festa o pe' fa roi chiacchiare passeianno pe li giardini c'à moreia re l'albari... 

Inzomma, Sant'Arsenio è propio nu bello paisi, venitelo a berè!
Sant'Egidio del Monte Albino

**Sant'Egidio d&#39;&#39;o Monte Albino** (*San Gilje*, ndo' dialett' locale) è nu comune 'e 8.199 crestiane d&#39;&#39;a pruvincia 'e Salierno. Cc&agrave; se truova n'Abbazia, famusa 'n tutt&#39;&#39;a Campania.
## Storia
San Gilje fuje funnate attuorno ô VII seculo add' 'o primme ce steva 'na villa rumana ro I seculo AC 'ca faceva parte de Nuceria Alfaterna, fuje funnata n'Abbazzia 'ntitulata 'a san Gilje e 'a Maddalena, int' 'o XIII seculo 'e muonace d' 'o Munastero 'e Santu Trifone dde' Raviello pigliaven pussiess dd' 'o cunvento 'ppe l'ordine 'dd' 'o rre Federico II, ppo' addeventaje parte 'dd'a città 'e Nucera. Int' 'o 1570 Corbara addeventaje nu casale autonòmo. San Gilje fuje parte de Nucera fina 'o 1806 quanno nascette 'o comune nuovo. int' 'o 1928, fino 'o 1945, addiventaje parte d' 'o comune 'e Angri. 'O pueta Aniello Califano crescette e murette a San Gilje, paese d''o padre.
Santa Croce del Sannio

**Santa Croce d&#39;&#39;o Sannio** è nu comune 'e 1.067 crestiane d&#39;&#39;a pruvincia 'e Beneviento.
Santa Maria Capua Vetere

**Santa Maria Capua Vetere** è nu comune 'e 30.842 'e crestiane da pruvincia 'e Caserta.

## Gemellagge
*  **[[Maratona]]** - Grecia
*  **[[Murcia]]** - Spagna
*  **[[Pietravairano]]** - Talia

## Gallarìa

File:Capua Antica Amphitheatre.jpg|Anfitriato
File:Ehrenbogen_arco_di_adriano.jpg|Arco 'e Adriano (arco 'e Capua)
File:Amphitheater_santa_maria_capua_vetere.jpg|Anfitriato
File:Anfiteatro_di_Capua_Vetere_(2005).jpg|Anfiteatro


## Ati pruggette

Categurìa:Comune da pruvincia 'e Caserta
Santa Maria 'a Carità

**Santa Maria 'a Carità** è nu comune ca 10.860 crestiane d&#39;&#39;a pruvincia 'e Napule.

## Giugrafia
'O Cumune è pusizzionato 'int"a chiana stabiese-vesuviana, 'o cunfine 'e ll'agro nucerino-sarnese.
### Terrieno
'O cumune fa parte d"a zzona 3, ca vvò dicera sismicità vascia.

## Pupulazzione
*Pupulazzione censita*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:15000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001

PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:2155
  bar:1871 from:0 till:2379
  bar:1881 from:0 till:2654
  bar:1901 from:0 till:2674
  bar:1911 from:0 till:2806
  bar:1921 from:0 till:2989
  bar:1931 from:0 till:3340
  bar:1936 from:0 till:3695
  bar:1951 from:0 till:4532
  bar:1961 from:0 till:4806
  bar:1971 from:0 till:5698
  bar:1981 from:0 till:8111
  bar:1991 from:0 till:10135
  bar:2001 from:0 till:10860

PlotData=
  bar:1861 at: 2155 fontsize:S text:2.155 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 2379 fontsize:S text:2.379 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 2654 fontsize:S text:2.654 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 2674 fontsize:S text:2.674 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 2806 fontsize:S text:2.806 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 2989 fontsize:S text:2.989 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 3340 fontsize:S text:3.340 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 3695 fontsize:S text:3.695 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 4532 fontsize:S text:4.532 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 4806 fontsize:S text:4.806 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 5698 fontsize:S text:5.698 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 8111 fontsize:S text:8.111 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 10135 fontsize:S text:10.135 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 10860 fontsize:S text:10.860 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:fonte ISTAT



## 'O sinnaco
'O sinnaco d"o cumune 'e Santa Maria 'a Carità 'e mmò è Giosuè D'Amore (ca ffà parte d"a lista civica "Liberi si cresce"), d"o 26 'e maggie 2014.

## Bibbliografia
*AA. VV. *Santa Maria la Carità. Il mio Paese, tra passato, presente e futuro*. Scuola Elementare, 2002
*D'Amora Annalisa-Franco Cascone. *Frammenti di memorie*, a cura della Proloco, 1996
*Di Massa Giuseppe. *Santa Maria la Carità, Trenta Anni di Autonomia, Tremila Anni di Storia*, 2008
*Di Massa Giuseppe. *La chiesa di S.Maria del Carmine al Petraro*, EIDOS- 2004
*Girace Francesco, *La voce della campagna, Strenna rurale*, 1905.
*Scala Raffaele: *Appunti per una storia di Santa Maria la Carità* in* La Camera del Lavoro di Gragnano*, Nicola Longobardi Editore, 2010
Sanza

**Sanza** è nu commune 'e 3.007 abbitante d'a pruvincia 'e Salierno. Se trova a sud d'o Ciliento.

## Nutarelle
Sapri

**Sapri** è nu comune 'e cchiú o meno 7.000 crestiane d&#39;&#39;a pruvincia 'e Salierno.

## Gemellagge
* **[[Ripatransone]]** - Talia
Sarno

**Sarno** è nu cumune 'e 31.012 crestiane d&#39;&#39;a pruvincia 'e Salierno. 

Tene na purtazzione prencepalmiente agricula e cierte nnustrie impiagate pe' 'a fatecazzione d&#39;&#39;e prudutte d&#39;&#39;a terra (pe speciale 'e ppummarrole e ll'aulive). 'O 5 'e majo 1998 'o centro fuje vattuto, nzieme a 'e  paese vicine 'e Quindici (AV), Siano (SA) e Bracigliano (SA), 'a nu gravessemo abbenemiento screscettozo ca nteressette 'o 50% d&#39;&#39;o territorio communale, arruvinanno tante ccase e facenno 161 martire int&#39;&#39;o solo cumune 'e Sarno.

## Gemellagge
* **[[Abergavenny]]** - Galles
Siano

**Siano** è nu comune 'e 10.299 'e abetante da pruvincia 'e Salierno.

Categurìa:Comune d&#39;&#39;a pruvincia 'e Salierno
Teano

**Teano** è nu comune 'e 12.897 crestiane d&#39;&#39;a pruvincia 'e Caserta.
Teano, Tjano 'int'o dialetto teanese, sta ngopp'a na cullina 'e 175 metre, addò se vere tutt'a pianura ch'arriva 'nfino ô mare. Ce stanno nu sacco 'e monumenti, comme 'o triatro rummano, 'o museo e assaje chiese. A tjano u' 26 ottobbre ru' 1860 se' ncuntrarono Garibaldi e u'RE V. Emanule.
si ne vulite sape e' cchiu pro loco Teano e Borghi

## Nutarelle
Torre Le Nocelle

**Torre Le Nocelle** è nu comune 'e 1.370 crestiane da pruvincia 'e Avellino.

Categurìa:Comune da pruvincia 'e Avellino
Tramunte

**Tramunte** è nu comune 'e 4.145 crestiane d&#39;&#39;a pruvincia 'e Salierno. Nce stanno 13 frazzione ncopp'a Tramunte ca so tutte piccerille. 'O municipio sta a Porica (Polvica) addó nce sta pure ll'ufficio postal  . A Cesarano un re 13 frazzione  c e sta na reliqui  e santu Trifon   

## Gemelagge
* Pézilla-la-Rivière, Franza, d&#39;&#39;o 2001.

## Jonte 'a fore
*Foto 'e Tramunte

## Nutarelle
Trentola-Ducenta

**Trentola-Ducenta** è nu comune 'e 14mila crestiane d&#39;&#39;a pruvincia 'e Caserta, 'int'a ll'agro averzano.

## Nutarelle
Tufino

**Tufino** è nu comune 'e 3.240 'e abitante d&#39;&#39;a pruvincia 'e Napule.
## Pupulazzione
*Pupulazzione censita*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:3500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001

PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:2218
  bar:1871 from:0 till:2115
  bar:1881 from:0 till:2314
  bar:1901 from:0 till:2202
  bar:1911 from:0 till:2076
  bar:1921 from:0 till:2033
  bar:1931 from:0 till:2149
  bar:1936 from:0 till:2254
  bar:1951 from:0 till:2706
  bar:1961 from:0 till:2927
  bar:1971 from:0 till:2808
  bar:1981 from:0 till:3038
  bar:1991 from:0 till:3042
  bar:2001 from:0 till:3247

PlotData=
  bar:1861 at: 2218 fontsize:S text:2.218 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 2115 fontsize:S text:2.115 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 2314 fontsize:S text:2.314 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 2202 fontsize:S text:2.202 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 2076 fontsize:S text:2.076 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 2033 fontsize:S text:2.033 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 2149 fontsize:S text:2.149 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 2254 fontsize:S text:2.254 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 2706 fontsize:S text:2.706 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 2927 fontsize:S text:2.927 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 2808 fontsize:S text:2.808 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 3038 fontsize:S text:3.038 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 3042 fontsize:S text:3.042 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 3247 fontsize:S text:3.247 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:fonte ISTAT


## Amministrazzione
'O sinanco d"o cumune 'e Tufino 'e mmò è Carlo Ferone è 29 'e marzo 2010.
Vallo d''a Lucania

**Vallo d' 'a Lucania** è nu commune 'e 8.818 perzone, 'ind'a pruvincia 'e Salierno, e se trova just'ammiezzo 'o Ciliento. Facce parte d"o Parco Nazzionale d''o Ciliento e Vallo 'e Diano.
Vietre

**Vietre** (uff. *Vietri sul Mare*) è nu comune 'e 8.537 crestiane d&#39;&#39;a pruvincia 'e Salierno.

## Nutarelle
Villa Literno

**Villa Literno** è nu comune 'e 10.362 crestiane d&#39;&#39;a pruvincia 'e Caserta. Apprimma fuje chiammata Villa 'e Pantano pe' na zona parulosa ca se chiamma *Palus Liternia*, accà se pigliaje 'o nomme 'e mmo.
Villanova del Battista

miniatura|Panurama|left
**Villanova del Battista** è nu comune 'e 1.998 'e abetante d&#39;&#39;a pruvincia 'e Avellino.
Volla

**Volla** è nu comune 'e 23.251 'e abetante d&#39;&#39;a pruvincia 'e Napule ê pedementine 'e Vesuvio.

## Giugrafia
Sta ntra 'o afravulese e 'e cumune vesuviane, è stato fatto 'int"e ll'anne cinquanta pe scorporo d"o cumune 'e San Sebastiano o Vesuvio.
## Economia
Centro 'e vocazzione agricula cu 'o ncremento 'e ll'urdeme anne se è trasfurmato in centro 'e distribuzzione 'e prudotte 'e ll'agricultura.'A quacche anno ospita 'o Centro agro-alimentare 'e Napule, uno d"e cchiù gruosse mercate ortofrutticole 'e Italia. 'O centro è canusciuto comme gruosso pruduttore 'e barbabbietule 'e zucchero. Nu piccirillo sviluppo ha avuto pure 'o sittore innustriale (materie plasteche, carta ..)
## Pupulazzione
*Pupulazzione censita*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:25000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001

PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:1079
  bar:1871 from:0 till:1178
  bar:1881 from:0 till:1234
  bar:1901 from:0 till:1709
  bar:1911 from:0 till:1943
  bar:1921 from:0 till:2298
  bar:1931 from:0 till:2766
  bar:1936 from:0 till:3324
  bar:1951 from:0 till:4022
  bar:1961 from:0 till:5255
  bar:1971 from:0 till:6868
  bar:1981 from:0 till:11234
  bar:1991 from:0 till:19250
  bar:2001 from:0 till:21574

PlotData=
  bar:1861 at: 1079 fontsize:S text:1.079 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 1178 fontsize:S text:1.178 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 1234 fontsize:S text:1.234 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 1709 fontsize:S text:1.709 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 1943 fontsize:S text:1.943 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 2298 fontsize:S text:2.298 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 2766 fontsize:S text:2.766 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 3324 fontsize:S text:3.324 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 4022 fontsize:S text:4.022 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 5255 fontsize:S text:5.255 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 6868 fontsize:S text:6.868 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 11234 fontsize:S text:11.234 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 19250 fontsize:S text:19.250 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 21574 fontsize:S text:21.574 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:fonte ISTAT


## Monumiente
'O monumiento cchiù fammoso è 'o Castiello 'e Volla
## 'O sinnaco
'O sinnaco d"o cumune 'e Volla 'e mmò è : Angelo Guadagno d"o 21 'e majo 2012.
Volturara Irpina

**Volturara Irpina** è nu comune 'e 4.229 crestiane d&#39;&#39;a pruvincia 'e Avellino.

### Jonte internet
*'O museo etnografeco
*'A storia e 'e canzune 'e Volturara Irpina
Messina

**Messina** (***Missina*** pe siciliano), 241.671 crestiane, è 'a tiérza cità cchiù granne d&#39;&#39;a Sicilia e 'o capoluoco 'e ll'omònima pruvincia. Sta vicino a Capo Piloro, ll'estremità Nord-Est d&#39;&#39;a Sicilia. 'O stritto 'e Messina 'a sipara d&#39;&#39;a Calavria e 'o cuntinente.

## Storia
Funnata d&#39;&#39;e Grieche 'e Calcide dint'a ll'Eubea dint'a ll'VIII sèculo a.C., se chiammava origginarmente *Zancle* (fauce) p&#39;&#39;a forma d&#39;&#39;o puorto naturale sujo, 'o cchiù granne d&#39;&#39;a Sicilia. Ogge **[[Scaletta Zanclea]]**, nu paese vicino, porta ancora 'o nomme ca nce vene 'a ll'èpuca antica.

'A cità fuje messa a sacco d&#39;&#39;e Cartagginise dint'ô 396 a.C. e fuje cunquistata d&#39;&#39;e Rumane dint'ô 264 a.C.. Dint'ô Medioevo fuje 'a cità cchiù mpurtante d&#39;&#39;a Sicilia e capitale, cu Palermo, 'e ll'Ìsula, nfi ô 1674-78, quanno se ribbellaje â Spagna e fuje duramenti castiata.

Messina fuje distrutta quase cumpretamente 'a nu terremoto che causaje nu tsunami 'a matina d&#39;&#39;o 28 'e dicembre d&#39;&#39;o 1908, ammazzannu chiù asssaje 'e 75.000 perzone. 

Dint'ô 1955, Messina fuje 'o puosto scegliuto pe na cunferenza d&#39;&#39;e menistre 'e ll'èstero  'e ll'Europa occidentale ca purtaje â creazzione d&#39;&#39;a Cumunitate Ecunomica Europea.

Àutre cità e puoste nteressante dint'â pruvincia songo Barcellona Pozzo di Gotto, Milazzo, ll'ìsule Eolie, (Lipari), Tindari, Taormina, Giardini Naxos, Santo Stefano di Camastra e Capo d'Orlando. Totta 'a pruvincia cuntene 108 cumune.

## Monumenti e chiese
A Messina, nonostante 'e tante terremote e uerre, ce stanno ancora tante monumente antiche e chiese, comme:
*'o "Duomu" o "Matrici" (1197)
*'a chiesa 'e ll'Annunziata 'e Catalani (periudo nurmanno)
*'e ffuntane 'e Uriuni e 'e Nettunno 'e Giuvanni Anciulu Montorsoli ('500)
*'o Municipio, custruito 'e ll'architetto Antonio Zanca
*'o Palazzo 'e Giustizzia 'e Marcello Piacentini
*'a culonna (60 metri) dâ Madunnuzza ô Porto, custruita ncopp' ô Forte San Sabbatore
*'a chiesa 'e Cristo Re
*'a chiesa 'e Santa Eustochia, gran Santa messinisa
*'o forte Gunzaga
*'a Gallarìa Vittorio Emanuele
*'o Triato Vittorio Emanuele
e tante àutre.

## Pirzunagge cèlebbre
* Antonello 'e Messina, geniale pittore d' 'o Rinascimento, 'o primmo a usà 'a pittura a uoglio 'n Sicilia e in Italia, nascette a Messina dint' 'o 1430.

* Santa Eustochia Calafatu di Messina
* Michilànciulu Floriu Crollalanza, che tante 'ndizzie fanno identificà cu William Shakespeare.
* Fulippo Juvara, architettu, che Amideo 'e Savoia, re 'e Sicilia, se purtaje a Turino, onne custruette 'a Basìlica 'e Superga e fuje esponente 'e l'èbbica Barrocca, nascette a Messina dint' 'ô 1678.

## Jonte 'a fore
*L'amministrazzione cumunale
*L'amministrazzione pruvinciale
*L'Universitate 'e Messina
*'A Prefettura
*'A càmera 'e cummercio
*'A squatra 'e pallone
*'A Dichiarazzione d' 'o 1955
Turino

**Turino**, cità 'e nu milione d'abbitante dinto nord 'e ll'Italia è 'o capulog' do Piemonte. Antico seggio da dinastia savoia e capitale do regno d'Italia aropp'all'aunificazzione do 1861, ogg' è 'a capitale da nnustria de' mmachine taliane. In particolare Turino ospitò 'o primm' segg' da FIAT.

## Sport
'A cità 'e Turino è celebbre pur' pe squadra 'e pallone da Juventus, che è 'a squatra ca in Italia ha vinciuto cchiù scudette, e do Turino, squatra che ha vint' 7 scudette.

'A cità 'e Turino è pur' 'a cità addò se so tenut' 'e Juoche Olimpece nvernale do 2006.

## Monumente prencepale
* 'A Basilica 'e Superga
* 'A Mole Antonelliana
* 'O Museo egizzio
* 'A Piazza Castello
* 'O Palazzo Reale
Decennio d''a inclusione d''e Roma

'O **Decennio d&#39;&#39;a nclusione d&#39;&#39;e Roma** è na inizziativa d&#39;&#39;e paise 'e ll'Europa centrale e 'e ll'Europa d&#39;&#39;o sud-est pe ammeliorà 'o stato socio-economico e 'a nclusione sociale d&#39;&#39;o gruppo 'e minoranza d&#39;&#39;e Roma (zzingare) dint'â reggione. Ll'inizziativa è state abbiata ll'anno 2005, cu 'o decennio 'd' 'a nclusione c'abbia 2005 e fernisce 2015. È 'o primmo prugetto multinazzionale dint'a ll'Europa pe ammigliorà attivamente 'a vita d&#39;&#39;e Roma.

Sette paise so' parte d&#39;&#39;o prugetto d&#39;&#39;o Decennio d&#39;&#39;a nclusione d&#39;&#39;e Roma: Bulgaria, Croazia, Repubbreca Ceca, Ungaria, Repubbreca d&#39;&#39;a Macedonia, Rumania, Serbia e Montenegro. Tutte chiste paise teneno minuranze signeficative 'e Roma e 'a minuranza d&#39;&#39;e Roma avette tanti svantaggie economiche e sociale.

Int'ô 2005, 'e guvierne d&#39;&#39;e paise menziunate ncoppa se so' impegnate a cagnà 'e differenze d&#39;&#39;a salute e d&#39;&#39;e condizzione 'e vita ca ce stanne nfra 'e perzone d&#39;&#39;a populazzione d&#39;&#39;e Roma e chelle d&#39;&#39;o paese addó vivono e quinni vogliono ca fernisce 'a situazzione 'e paccariazione e esclusione ca viveno tante Roma.

## Jonte 'a fore
*  Decade of Roma Inclusion - sito ufficiale
Bambuco

'O **Bambuco** è no' ritmo 'e mutivi e danze pupulari tipico dda Colombia. Chisto ritmo s'adda suona' pe' cerimonie sociali o religgiose: 'o suono proviene da strumenti a percussione.

Categurìa:Genere 'e museca
Chianeta

Nu **chianéta** è nu cuorpo celeste ca, visto d"a Terra, se move rispetto all'ate stelle che apparentemente rèsteno fisse dint' 'o cielo. 'A definizzione classica cumprennéva perciò 'e chianite visìbbele che gíreno torno torno ô sole, e in ebbeca muderna s'hannu junchiuto Urano, Nettunno e Prutone, visìbbele solo cu 'n ucchiarone. 'O 24 'e aùsto 2006 Prutone fuje scrasseficato e nun è cchiù nu chianéta. 'A lista d"e chianite, in ordene 'e distanza d"o sole è:

*Mercurio
*Venere
*Terra
*Marte
*Giove
*Saturno
*Urano
*Nettunno

e formeno 'e chianite d"o sistema solare.

'A storia 'e ll'astronumia è chjena d'episode addó certe cuorpe hanno state difficilmente crasseficate. Accussì, quanno Giuseppe Piazzi scuprette nu cuorpo celeste che se muveva dint' 'o cielo, 'a sera d"o capudanno d"o 1801, a primmo acchitto se penzaje a nu chianeta nuovo. C' 'o tiempo se scuprette ca 'o chianeta nuovo, che fuje chiammato Cerere, era 'o primmo cuorpo celeste 'e na nova categoria 'e cuorpe celeste, assimilabbele a chianite, ma cchiù piccerille: l'asteroide.

N'ata rivoluzzione d"a storia d"a definizzione d"e chianite succedette recentemente. A fine d"o vintesimo seculo duje astruonome sguizzere, Mayor e Didier Quelot, scupretteno ate chianite, che però nun se moveno torno torno o sole, ma gíreno torno torno a ate stelle. Scupretteno 'o primmo chianeta extrasulare.

Categurìa:Sistema solare
Concorde

miniatura|250 px|Primmo volo, 2 màrzo 1969

'O **Concorde** è n'apparecchio supersònico 'e fabbricazzione anglo-franzese, nfra l'Aérospatiale e 'a British Aerospace, e fuje uno d' 'e duje supersòniche 'e linea ô munno c' 'o *Tupolev TU-144*.

'O 29 'e nuvembre 1962, se firmaje n'accordu nfra Sud Aviation (*ogge "Aérospatiale"*) (Franza) e British Aircraft (*ogge "British Aerospace"*) (Regno Unito) pe jognere 'e sfuorze e arrivà a custruere n'apparecchio supersònico 'e traspuorto.

Dint' 'o 1963 l'apparecchio nuovo piggliaje 'o nomme 'e "*Concorde*" (*Cuncordia*). 'O mudelluzzo stàtico se presentaje dint' 'o 1965 durante 'o 26èsimu "*Salone 'e ll'Aeronàutica e d' 'o Spazzio*" a Le Bourget, 'n Franza.

'O primmo volo d' 'o protòtipo franzese abbenne 'o 2 màrzo 1969, mentre 'o 4 'e nuvembre 1970 vola p&#39;&#39;a primma vota a velocitate Mach 2.

'O Concorde trasette ufficiarmente 'n servizzio 'o 21 'e jennaro 1976 ch' 'e linee Parigge-Dakar-Rio de Janeiro e Londra-Bahrain; 'o nuvembre 'e l'anno doppo nizziajeno 'e vule verso Nova York.

'O 20 'e abbrile 1979 trasette n seduciuto.

Ô principio, se penzàje 'e nne custruì nu centinaro e, nfatte, assaje cumpagnìe aèree se mìsero n lista ppe ll'accattà, macari l'Alitalia pe ll'Italia, ma 'e mericane cce boicottajeno dicenno ca è troppo rummoroso e nquina, chiudeno 'e suje scale e facenno n modo 'e fà pèrdere cuntratte.

Ma 'e duje guverne francese e ngrese obbligajeno 'e soje cumpagnìe nazziunale a accattà armeno 10 apparecchi d'ognuno. Â fine, ne fujeno custrujute solo 16.

Durante 'a soja vita operativa, 'o Concorde ha stato prutagunista 'e nummaruse ncidente comme 'a pèrdita d' 'o timone 'o (14 'e abbrile 1989) o 'a scuperta 'e prubbleme a ll'ale 'e tutte 7 Concorde ngrise 'o (24 'e giùgno 2000).

L'episodio negativo cchiù mpurtante abbenne 'o 25 'e giùgno 2000 quanno cascaje, sùbbito doppo 'o decollo 'a ll'ariupuorto Roissy-Charles De Gaulle 'e Parigge, n'apparecchio 'e ll'Air France cu 113 persone a bordo. Tutte 'e passaggire d' 'o volo AF4590 muretteno. 'E ndaggene dicetteno 'e nu piezzo metàlleco perduto 'a n'apparecchio merecano ca facette scuppià na gomma d' 'o Concorde e mise fuoco 'o motore.

Cu ste fatte, British Airways e Air France decidetteno 'e suspènnere tempuraniamente 'e vule che arricuminzajeno poi 'o 7 'e nuvembre 2001 pe terminà definitivamente 'o 30 'e ottovre 2003.

'A granne àquila d'argento fuje 'n grado d'arrivà a Nova York tre ore primma rispetto a l'ora 'e partuta (*grazzie ô joco d' 'e fuse urarie*) 'n quanto vulava a 2,2 vote 'a velocitate d' 'o suono.

Categurìa:Aviazzione
Carretto siciliano

thumb|Nu carretto siciliano antico.
'O **carretto**, cchiù canusciuto d' 'e forastiere ch"o nomme 'e **siciliano**, è nu mezzo 'e traspuorto agrìcolo ausato dint' a tutto 'o territorio siciliano nzin' 'a seconna mmità d' 'o ventesemo seculo, quanno addivintaje obsoleto p&#39;&#39;a criscente motorizzazzione d' 'a fatica 'ind'e campagne. 'E lignamme e traspurtato 'a nu cavallu o 'a nu sceccco, se cumpone 'e ddoje rote granne e de n'area p' 'o trasporto dâ merce e d' 'e perzone. Spisso ammartenato cu quatre 'e culure sgargiante addò nce stanno pittate storie èpiche 'e rìggene mediuevale, è chello ca meglio 'e tuttecose rapprisenta ll'iconografìa folclorìsteca siciliana. 'O se pò truvà ancora ogge dint' 'e centri stuoreche siciliane comme curiosità p' 'e turiste, pe sse fà nu giro o na foto, o "in miniatura" dint' a tutte 'e negozzie 'e souvenir d' 'a Sicilia. Cierti vvote vene ausato pure pe' cerimonie particulare comme 'e spusalizzie o âte ffeste pùbbleche e private.

A Terrasini, dint' 'a pruvincia 'e Palermo nce stà nu *Museo d' 'o Carretto Siciliano*.

## Pe nne sapé cchiù assaje
*Tutto ncopp' 'o carretto siciliano, (in italiano)
*Dettaglie 'e nu carretto, (in ingrese)
*Fotografie d' 'o Museo d' 'o Carretto Siciliano