XX Olimpiade Viernale

! colspan=4 | Meragliere
|-
! align=left|Nazzione
!width=80px bgcolor="#F7F6A8"| Oro
!width=80px bgcolor="#DCE5E5"| Argiento
!width=80px bgcolor="#FFDAB9"| Bronzo
|-
| align=left |  || 11 || 12 || 6
|-
| align=left |  || 9 || 9 || 7
|-
| align=left |  || 9 || 7 || 7
|-
| align=left |  || 8 || 6 || 8
|-
| align=left |  || 7 || 10 || 7
|-
| align=left |  || 7 || 2 || 5
|-
| align=left |  || 6 || 3 || 2
|-
| align=left |  || 5 || 4 || 5
|-
| align=left |  || 5 || 0 || 6
|-
| align=left |  || 3 || 2 || 4
|-
| align=left |  || 3 || 2 || 4
|-
| align=left |  || 3 || 0 || 0
|-
| align=left |  || 2 || 8 || 9
|-
| align=left |  || 2 || 4 || 5
|-
| align=left |  || 1 || 2 || 1
|-
| align=left |  || 1 || 2 || 0
|-
| align=left |  || 1 || 0 || 1
|-
| align=left |  || 1 || 0 || 0
|-
| align=left |  || 0 || 6 || 3
|-
| align=left |  || 0 || 1 || 1
|-
| align=left |  || 0 || 1 || 0
|-
| align=left |  || 0 || 1 || 0
|-
| align=left |  || 0 || 1 || 0
|-
| align=left |  || 0 || 1 || 0
|-
| align=left |  || 0 || 0 || 2
|-
| align=left |  || 0 || 0 || 1
|}

'E **XX [[Juoche olimpiche|Juoche Olimpiche Viernale]]** se facettero a Turino e int'a n'ati otto cità do Piemonte do 10 'o 26 'e frevaro 2006. Do 10 'o 19 'e màrzo int'ê stesse luoghe se facettero 'e Paraolimpiade.

Ll'urdeme olimpiade viernale taliane so' state a Cortina d'Ampezzo int'ô 1956, e ll'urdeme olimpiade n'assoluto se so' tenute a Romma intô 1960.  Turino, 'a primma cità 'e chianura ca ospita 'e olimpiade viernale, ca fuje selezzionata comme sede de giuoche 'o 19 'e giùgno 1999, cu 53 vote contro e 36 'e Sion (Sguizzera).

Int'a sti juoche partecipajeno 20.000 vulontarie pa organizzazzione de juoche, ca faticajeno ncopp'a l'accuglienza d&#39;'e atlete, spettatore e pure p&#39;'a priparazzione de cummetezzione.

## Luoghe de cummetezzione
'E commetezzione se facettero intê deverze luoghe do Piemonte:
* Turino - hockey ncopp 'o ghiaccio, pattinaggio 'e fiura, pattinaggio 'e velocetà, short track, ceremmonee 'e apertura e 'e chiusura
* Bardonecchia - snowboard
* Cesana Torinese - biathlon, sci alpino (femmenele), bob, slittino e skeleton
* Pinerolo - curling
* Pragelato - sci 'e funno, salto cu 'e sci e cummenata nordica
* Sauze d'Oulx - freestyle
* Sestriere - sci alpino
* Claviere - allenamienti 'e sci alpino (maschile) e 'e funno
* Torre Pellice - allenamiente 'e hockey ncopp 'o ghiaccio

## Discipline olimpeche
15: Biathlon, Bob, Commenata nordeca, Curling, Freestyle, Hockey ncopp&#39;'o ghiaccio, Pattenaggio 'e fiura, Pattenaggio 'e velocetà, Salto cu 'e sci, Sci alpino, Sci 'e funno, Short track, Skeleton, Slittino, Snowboard

## Calannario

## Organizzazzione e lavure
### Fraveche
Cumplessivamente se facettero 65 fravecature ntra mpiante sportive, nfrastrutture de vie, villagge pe atlete e media, pe nu preventivo 'e spesa cumplessiva 'e 1,7 miliarde 'e euro.

Ntra 'e prencepale mpiante sportive se ponno arricurdà:
* 'o Stadio Olimpeco 'e Turino, 'o Communale 'e na vota, ristrutturate pe l'accasione de Giuoche accusì cómme tutta l'area attuorno;
* 'e cinche palazette do sport 'e Turino (tre 'e esse so' state costruite): 'o Palazzo a Vela ristrutturato 'e Gae Aulenti (ca ospiterà 'e gare do pattinaggio artistico e short track), l'Oval Lingotto (pattinaggio 'e velocità), Torino Esposizioni (hockey ncopp 'o ghiaccio), 'o Palazzo do ghiaccio 'e corzo Tazzoli (allenamiente 'e pattinaggio 'e fiura) e short track, 'o Palazzo do ghiaccio 'e via Filadelfia prugiettato 'e Arata Isozaki (hockey ncopp 'o ghiaccio);
* l'arco olimpico 'e Torino;
* 'e villagge olimpici 'e Turino, Bardonecchia e Sestriere;
* 'o palazzo do ghiaccio 'e Pinerolo, ristrutturato e ampliato, ca ospiterà 'e gare 'e curling;
* 'o palazzo nuovo do ghiaccio 'e Torre Pellice (hockey ncopp 'o ghiaccio);
* 12 nuove impiante 'e risalita a Cesana Torinese e San Sicario, Sestriere, Bardonecchia, Claviere, Sauze d'Oulx;
* 'o trampulino po salto 'e Pragelato;
* 'a pista pe bob, slittino e skeleton 'e Cesana (l'unica 'e liviéllo nternazzionale intâ l'Italia, 'nziemme cu chella 'e Cortina d'Ampezzo);

'E principale opere 'nfrastrutturale mmece songo:
* 'a metrupulitana 'e Turino, p&#39;'a quale fuje ngignato 'o tratto cumpreso ntra 'o comune 'e Collegno e 'a stazzione da ferruvia 'e Porta Susa;
* 'o passante 'e ferruvia, ca cu 12&nbsp;km 'e linea (7 'e cheste int'â galleria) culliega 'e principale scale da città;
* e fatiche 'e mudernizzazzione e ampliamiento è 11 strade statale e pruvinciale ca cullegano Turino cu ll'autre cità olimpiche.

Ncopp&#39;'o chiano urbanisteco, 'e principale realizzazzione song&39;'o Palafuksas, edificio 'e vrito pruggettato 'e Massimiliano Fuksas, 'a nnova Biblioteca civeca pruggettata 'e Mario Bellini, 'a nnova Galleria d'arte moderna, e 'o granne prugietto da Spina, ca s'arrepigliaje cchiu è 2 meliune 'e metre quadrate ringrazzianno 'o nterramiento de linee de ferruvie cittadine e 'a ristrutturazzione e ll'aree nnustriali abbandunate.

### Finanziamiente
L'organizzazzione de olimpiade viernale do 2006 fuje nu poco tormientata.  Aprimma, int'ô 1999, à Cità è Turino e 'o CONI funnajeno 'a funnazzione **[[TOROC]]** (*Torino Organizing Committee*), e int'ô 2000 'o Stato, cu 'a liegge 285/2000, se criaje l**[[Agenzia olimpica Turino 2006]]**. 'O TOROC avette 'o cumpite 'e organizzà e Giuoche elaboranno 'o piano de interviente, e l'Agenzia, cu 'e finanziamiente ca se pigliaje do Stato, avette 'o cumite 'e realizzà ll'impiante e ll'infrastrutture po sport e 'e vie. 'O ex sinnaco 'e Turino Valentino Castellani fuje numminate presidente do TOROC e Domenico Arcidiacono fuje numminate presidente e direttore gennerale 'e ll'Agenzia. 
Ma so sorte presto cuntraste ntra 'e ente locale coinvolte int'ê fatiche 'e preparazzione, e pe cumporre 'e cuntroversie int'ô 2003 fuje costituita na "cabbina 'e regia" cu rappriesentante 'e TOROC, Agenzia Olimpica, cità 'e Turino, Pruvincia 'e Turino, Reggione Piemonte e CONI, coordinata do presidente da Reggione Piemonte Enzo Ghigo. Intô 2004, però, so' accumminciate nnove controversie ntra 'o guverno taliano, ca spremette l'oppinione ca 'a gestione do TOROC nun è efficiente, e 'o TOROC, ca 'e parte soja accusava 'o guverno 'e bloccà finanziamente già prumesse. Sta nova crise se è resolta int'ô mese 'e nuvembre, quanno l'ex-presidente d 'o CONI ca mò era 'o segretario pe bene culturale Mario Pescante fuje numminato do guviérno supervisore de XX giuoche olimpiche, cu 'o ncarico 'e cuntrullà 'o prugresso de fatiche. Tanno 'o reficit d&#39;'o bilancio era 'e 230 meliune d'euro: ll'ente lucale s'evano mpegnate a cummiglià 70 meliune e 'o guviérno l'ati 160 (ca 'n seguito se so' ridotte a 130)). Na parte d&#39;'e funne prumesse d&#39;'o guviérno nun fuje maje stanziata e cu 'a légge fenanziaria d&#39;'o 2005 'o cuntributo è fuje ridotto 'e n'ati 64 meliune 'e euro, e pure 'a defferènzia ntra 'e ntrate-ascite fuje cchiu granne d&#39;'o previsto 'e 22 meliune: 'e conseguenza int'ô dicèmbre 2005 'o deficit d&#39;'o bilancio era ancora cchiu 'e 100 meliune d'euro, ca fuje cummigliato parzialmente (cu 30 meliune d'euro) d&#39;'e funnazzione bancarie 'e Turino, parzialmente (20 meliune d'euro) d&#39;'o guadagno 'e na lotteria statale, parzialmente (5 meliune d'euro) d&#39;'azienda elettrica 'e Turino e p&#39;'a parte ca rummanette 'e na fideiussione richiesta d&#39;'a cità 'e Turino ca offerette cómme garanzia 'e nfrastrutture olimpeche.

Categurìa:Juoche olimpiche
Categurìa:Tradùcere
Categurìa:Standardizza