Pumpeje

**Pumpeje** è nu cumune 'e 25.726 crestiane da pruvincia 'e Napule.

Pumpeje fuje funnata de rumane, ma nu poco primma 'e ll'anno 0. 'Sta cità fuje 'nterrata aroppo a ll'eruzzione do Vesuvio do 79. Essa fuje scatafasciata nzieme cu Ercolano e Stabiae. Mò Pumpeje è addivintata uno de 'e cchiù mpurtante centre archeologgiche do munno grazzije ê rieste 'e ll'antica cità rumana.

## Storia
'A cità 'e pumpeje ha origgine antiche quanto 'a chelle 'e Romma, 'nfatte 'a *gens Pompeia* discenneva 'a uno de primme popole italece: 'e Osci. Sulo aroppa mità do VII seculo a.C., nu primmitivo 'nzediamiento se stabilette 'ncoppo loco da futura Pumpeje: forze nun nu abbetato, ma cchiù pussebbelmente nu piccirillo agglomerato attuorno 'o nodo cummerciale ca vedeva 'o 'ncrocio 'e tre 'mpurtante strade.

Sicomme luoco 'e passaggio ntra nord e sud, presto Pumpeje divenette na preda ppe 'e putiente state cunfinante, data 'a soja 'mpurtanta comme nodo 'e vie e puortuale. Venette cunquistata na primma vota da culonia grieca 'e Cuma ntra ô 525 AC e ô 474 AC Strabone dice ca Pumpeje fuje conquistata de Etrusche, nutizzia ca a luce de scave 'e mmò diventa sempe cchiù pussebbele. Dinta ll'area do tempio 'e Apollo vicino 'e Terme Stabbiane, e addirittura cu iscrizzione etrusche graffite; sempe 'inta zzona de Terme, è stata truovata na necropule do VI seculo a.C.

'E primme tracce 'e n'abbetato 'e na certa 'mpurtanza songo, a Pumpeje, do VI seculo a.C.; pure se chesto periudo 'a cità, 'ncora piccirilla, nun rivela 'o bisogno 'e servirse 'e nu piano regulatore e sembra 'o risultato 'e nu ammazzuccato urbano 'e palazze sotta 'e 'ncoppa.

Ô 62 'a cità venette scossa 'a nu terremoto assaje forte.

### 'O scoppio do Vesuvio
Dinto autunno do 79 Pumpeje fuje vittima 'e nu forte scoppio do Vesuvio. 'A cità fuje summersa 'a na chioggia 'e cenere e lapille (e non 'e lava, cumme spesso se dice) ca, tranne n'intervallo 'e quacch'ora, cadde 'ininterrotta nfi 'a furmare nu strato 'e 10 metre. 'Into mumiento do scoppio do 79 assaje palazze erano 'ncora in costruzzione ppe 'o terremoto do 62.

'O juorno do scoppio 'o sapimmo pe na lettera 'e Plinio 'o ggiovane e è 'o 24 'e aùsto. Ma nun tutte sturiose songo 'nzieme dicenno ca forze è 'o 24 'e settembre.

## 'E scave

Dinta ll'area de scave archeologgece è stata purtata 'a luce 'a cità rommana distruggiuta aropp'a ll'eruzzione do Vesuvio do 79 d.C. 'A 'mpruvvisa cchioggia 'e cenere e lapille e 'o spisso strato 'e povere ca ne è 'o risultato hanno cristallizzato 'int'o tiempo tutta cità e 'a soja traggedia 'int'e siecule. Ogge è 'o siconno sito archeologgeco cchiù visitato do munno.

### Pumpeje Patrimmonio Munniale 'e ll'Umanità

'Into 1997, ll'UNESCO ha ditto Pumpeje patrimmonio 'e ll'umanità. 'O cumitato ha deciso 'e iscrivere tale are 'ncopp'â bbase 'e criterie culturale cunsideranno ca' e straurdinarie reperte da cità 'e Pumpeje e Ercolano cu 'e cità attuorno, distruggiute do Vesuvio do 79, songo na testimunianza cumpleta e vivente da sucietà e da vita quotidiana in nu mumiento preciso do passato, e nun truovano quacche cosa comma loro 'into munno.

## Pupulazzione

## 'Nvrastrutture
### Ferruvia
'A cità 'e Pumpeje è attraverzata a 3 linee ferruviaria: Napule-Poggiomarino e Torre Annunziata-Surriento da Circumvesuviana e 'a Napule-Salierno de FS. 'Ncoppa ste linee ce songo assaje stazzione ca servono assaje zzone da cità.

### Autostrade
'A cità 'e Pumpeje è attraverzata 'a ll'autostrada A3 Napule-Pumpeje-Salierno. 'Ncopp'â sta linea ce song 3 casielle ca in direzzione Nord-Sud song:
*Pumpeje ovest
*Castiellammare 'e Stabia (anche se sta 'a Pumpeje)
*Pumpeje est-Scafate

## Perzunagge fammose
*Lucrezio
*Bartolo Longo
*Abbagnale
*Claudio Baglioni
*Pino D'Angiò
*Felice Evaculo
*Danile Russo

## Gemellagge
*  **[[Tarragona]]** - Spagna
*  **[[Latiano]]** - Talia
*  **[[Noto]]** - Talia
*  **[[Xi'an]]** - Cina
*  **[[Gyeongju]]** - Corea do Sud

## Gallarìa

File:Pompei-nuova01.jpg
File:Pompei-nuova02.jpg
File:Pompei-nuova03.jpg
File:Pompei-nuova04.jpg
File:Pompeji.jpg
File:Santuario_Pompei_Esterni_01.jpg|'O Santuario e 'o Campanile
File:Santuario Pompei Organo.JPG|L'Organo e 'a Cantoria
File:Campanile_Pompei_08_-_Vs_Vesuvio.jpg|Veduta panoramica do Campanile verzo 'o Vesuvio
File:Icona Madonna Pompei.jpg
File:Santuario Pompei 01 - Esterni.jpg
File:PompeiiStreet.jpg
File:Villamisteri.JPG|'A Villa de mistere


## Ati pruggette

## Jonte 'a fore
* Sito ufficiale do Comune

Categurìa:Comune d''a pruvincia 'e Napule