Casoria

**Casoria** è nu comune 'e 78.647 abitante d&#39;&#39;a pruvincia 'e Napule.

## Storia

'O nomme 'e Casoria vene citato pe 'a primma vota in quacche documiente ê anne 993-998, ma va 'e sicuro ricullegato 'a "casa aurea raviosa" ca cumpare in quacche documiento ê anne 952-988. 'O toponimo, 'nfatte, deriva d' 'o latino "casa aurea" ca vvò dicere littiralmiente "casa 'e oro": casa, abitazzione rurale, 'e oro, forse pe 'a fertilità d&#39;'a terra.

Na' casa 'e oro cumpare pure 'int' 'e cchiù antiche stemme d' 'o cumune, d' 'a primma mità d' 'o Setteciento, ca campeggiano 'int' 'a chiesa 'e San Mauro. Proprio 'o santo prutettore è ligata n'ata ipotesi 'ncopp'â ll'origgine d' 'o toponimo, ca putrebbe venì 'a casa Mauri ca cumpare in nu paio 'e documiente stilati attuorno o Mille ntra Napule e Aversa. N'ipotesi, rice ca vene d' 'o grieco *κασάυρον* (kasáuron, ca segnefica bordello).

Assaje ritrovamiente archeologgece attestano ca 'o terrieno era abbitato ggià ô III seculo primma 'e Cristo. Era nu terrieno agriculo 'e cunfine, nfra ll'area Atellana e ll'Ager Neapolitanus, 'ncopp'ô quale 'int' 'e siecule song sorti e sviluppate assaje villaggi. E spisso assaje pure finnuti: na epigrafe greco-latina ô 198 d.C., ritruvata a Carbonella, testimonia proprio 'a grave crise in cuie virsava ll'agricultura in chello periudo.

'A ripresa arrivatte sulo aropp'ô VI seculo, cu ll'azzione d' 'e monace Cassiinese, Benedettine. Sicondo 'a tradizzione pupulare,Casoria sarebbe 'o "territorium gentianum" rigalato ô 529 d' 'o pate 'e San Mauro 'o maestro Benedetto. Ma chesta, è sulo na liggenna. 'O terrieno 'e Casoria, 'nfatte, fa parte 'e na vastissima zzona cumpresa ntra ll'area aversana e 'e pendicie d' 'o Vesuvio fatte 'e sicuro abbascio 'a spinta d' 'e Benedettine d' 'o IX seculo. 'O villagio 'e casoria, tuttavia, se è sviluppato in modo cchiù forte attuorno 'o Mille ppe 'o munastero benedettino napulitano 'e San Gregorio Armeno, ca ha ntrodutto 'o culto 'e San Mauro.

D' 'o XIII seculo Casoria era feudo 'e ll'arcivescuvo 'e Napule e ô XV seculo costituiva nu feudo 'nzieme 'e villaggie ogge nun cchiù esistiente 'e "Casignano"e "Olivola". Ô 1580 'o feudo fuje aggregato 'o demanio regio e ô 1631 venette miso 'a ll'asta e fuje riscattato d' 'e stisse abbitante (300 famiglie), pe 'o sinnaco Giuvanne Pisa. Facette quinne parte d' 'e casale demaniali, cchiù aroppo diventate cumune.

Ô 1815 divenette capoluoco 'e nu circondario d' 'o Regno d''e Ddoje Sicilie, 'int' 'o quale erano ricumprese 19 cumune.

'O terrieno paludoso venette bunificato 'e inizzie d' 'o XIX seculo. Chella ca era stata na landa malsana divenette terrieno fertilissimo, in grado 'e furnire nzi 5 raccolte ll'anno, grazzie 'a fertilità d' 'o terrieno vurcaneco, d' 'a superficialità e abbundanza d' 'a falda freateca e d' 'a labboriosetà d' 'e cuntadine. Nzi ll'anne 1950 fuje nu centro prevalentemente agriculo, cu n'ecunumia funnata 'ncopp'â produzzion e cummercializzazzione d' 'o vino e d' 'a pasta e d' 'a lavorazzione d' 'a canapa e d' 'a mela annurca. LL'abbetato prisintava nu nucleo storeco, ricunducibble 'e Via San Benedetto, Via Padre Ludovico, Via Santa Croce e Via San Mauro, 'a cuie dipennevano masserie e casale, in particulare 'ncopp'ê strade ca purtavano 'a vicina Napule.

'O centro abbetato, ogge è uno d' 'e cchiù gruosse d' 'a Campania ('a pupulazzione è quase 4 vote 'e cchiù ntra 'o censimiento d' 'o 1951 e chello d' 'o 1991), ha canusciuto 'a maggiore espanzione demografeca ê anne '60, quanno divenette 'o principale polo innustriale d' 'o Mezzojuorno, ogge tutto dismisso. 'O centro 'e Casoria sta ntra Afragola e Casavatore, ggià frazzione d' 'o cumune, e 'e quartiere napulitane 'e San Pietro a Patierno, Scampia e Sicondigliano. Quacche lenga d' 'o terrieno stanno ntra Afragola, Cardito e Frattamaggiore. 

## Monumiente
Casoria tene assaje chiese e cappelle.

## Sucietà
'A suoja pupulazzione sta ntra 'o centro abbetato ca dà 'o nomme 'o cumune, ca è un'uneco mazzucato urbano cu Afravola e Arpino. 'O cumune cumprenne pure terriene geograficamiente ricumprese 'int' 'a cità 'e Afravola, 'e cchiù grosse song Casamerola e Arcopinto.

## Pupulazzione
*Pupulazzione censita*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:85000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001

PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:7214
  bar:1871 from:0 till:7671
  bar:1881 from:0 till:7943
  bar:1901 from:0 till:9948
  bar:1911 from:0 till:10895
  bar:1921 from:0 till:12626
  bar:1931 from:0 till:14601
  bar:1936 from:0 till:16090
  bar:1951 from:0 till:19786
  bar:1961 from:0 till:26277
  bar:1971 from:0 till:54785
  bar:1981 from:0 till:68521
  bar:1991 from:0 till:79707
  bar:2001 from:0 till:81888

PlotData=
  bar:1861 at: 7214 fontsize:S text:7.214 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 7671 fontsize:S text:7.671 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 7943 fontsize:S text:7.943 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 9948 fontsize:S text:9.948 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 10895 fontsize:S text:10.895 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 12626 fontsize:S text:12.626 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 14601 fontsize:S text:14.601 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 16090 fontsize:S text:16.090 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 19786 fontsize:S text:19.786 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 26277 fontsize:S text:26.277 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 54785 fontsize:S text:54.785 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 68521 fontsize:S text:68.521 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 79707 fontsize:S text:79.707 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 81888 fontsize:S text:81.888 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:fonte ISTAT



## Economia
Ntra ê anne '70 e '80 'a cità 'e Casoria era ritta "'a Sesto San Giuvanne d' 'o Ssud" pe 'a presienza 'e assaje innustrie e rilievo nazziunale, ntra cuie spiccavano 'a Rhodiatoce, ca faceva 'e terital, 'a Resia, 'e Acciaierie d' 'o sud, 'a Calcobit.

'E stabbilimiente nun stavano in na zzona innustriale. D' 'e anne nuvanta venne spisso appelata, d' 'e giurnali, comme ll'ex Varese d' 'o Ssud. Mmò ll'attività innustriale cchiù gruossa è chella areonautica, 'int' 'a quale p 'mpigniata ll'Alenia cu nu suojo sito 'e produzzione, ca sta in cuntrada Arcopinto.

## Nvrastrutture

### Ferruvie
'A stazzione ferruviaria 'e casoria è na stazzione 'e RFI S.p.A.

### Strade
D"a cità se dipartono l'autostrada d"o Sole (A1) verso nord, 'a A3 verso sud e 'a A16 verso l'Adriateco.

### Ariopuorte
L'ariopuorto 'e Napule-Capodichino, è 'n parte ncopp'ô territorio d"o comune 'e Casoria, sebbene limitato dint'ô sujo sviluppo proprio pecché collocato dint'ô 'na zona molto pupulosa, è stato dint'ô 2011 l'uttavo aeropuorto d'Italia ppe nummero 'e perzone traspuortate .

## Nutarelle