William James

right|thumb|William James inezziatore di l'empirìsemo radicale
**William James** (New York, 11 'e jennaro 1842 - Chocorua, New Hampshire, 26 'e aùsto 1910), hà stato nu psicòlogo e filòseco stataunitenze.

### 'A famiglia
'A sua era na famiglia 'e trarezzione calvinista emegrata 'e l'irlanna. Frate majure di cinche figli, tra 'e quale va recordato Henry James ca sarebbe devenuto nu cèlebre rumanziere, ebbe come patre 'o filòsufo trascennentalista, discìpulo 'e Swedenborg e amico 'e Emerson, Henry James senior.

### Psicòlugo e filòsufo

Doppo esserzi lauriato in medecina int' 'o 1869 prusegue 'e stude in maniera autodidàtteca innirizzànnose verzo 'a psicologgìa. Int' 'o 1872 prenne avvio la sua carriera univerzitaria ca si svolge nteramente a l'univerzità 'e Harvard dapprima come sìmprece istruttore e devenenno poi int' 'o 1876 prufessore assestente 'e fisiologgìa. Inta 'o 1885 hà 'o 'ncàrreco 'e prufessore 'e filosofìa e inta 'o 1890 assume 'o 'ncàrreco 'e prufessore 'e psicologgìa. Qui a l'univerzità 'e Harvard creerà uno d' 'e prime labburatore 'e psicologgìa sperementale d' 'e State Unite. Siempre inta 'o 1890 antecepanno 'o funziunalìsemo pùbbreca una d' 'e sò
òpere majure, "Prencèpe 'e psicologgìa" in duje vulume. Inta 'o 1907 si retira defenetivamente d' 'o nzegnamento accadèmeco.

### Empirìsemo trarezziunnale e empirìsemo radicale
'O penziero psicològgeco e filosòfèco 'e William James si distacca 'e l'empirìsemo trarezziunnali proprio inta 'o modo 'e ntènnere l'espirienza. L'espirienza pe James s'"autocuntene e nun poggia su nulla".

### 'E stude su l'esperienza releggiosa e mìsteca

Inta 'o 1902 pùbbreca 'o risurtato d' 'e sò recerche psicològgeche su 'a fenomenologgìa 'e l'esperienze releggiose e 'n particulare su l'atteggiamento mìsteco e 'e state esperienziale ca cuntraddistìngono 'o misticìsemo. 'O tìtulo 'e chesto lavoro è "'A varità 'e l'esperienza releggiosa". Inta na lettra scrivirà ca si tratta 'e 'n'esperienza ca va difesa contra 'a stessa filosofìa.

Qui, forze ancora cchiù ca inta atri òpere, emerge 'o nflusso d' 'o filòsufo amerecano protopragmatista Emerson.

### 'O ncontro con Sigmund Freud
William James oramai era 'o filòsufo cchiù famoso d' 'e State Unite quanno proprio a un'anno d' 'a sua morte, inta 'o 1909 junge int'Amèreca di l'Auropa nvitato d' 'a Clark University 'o mèdeco Sigmund Freud con tre d' 'e sò cchiù fedate e vecine cullabburature inta l'erìggere la nova psicologgìa psicoanalìteca, tra cui 'o giùvene psicoanalista svìzzero Carl Gustav Jung, 'o psicoanalista ungarese Sandor Ferenczi e Ernst Jones d' 'a Gran Bretagna. È inta chesta circostanzia ca ce hà stato anche nu ncontro perzunale tra 'o psicòlugo auropeo e chello amerecano.

## Urteriore Ducumentazzione

### Bibbriografìa
* *Prencèpe 'e Psicologgìa* (The Principles of Psychology, 2 vols. 1890)
* *Psychology (Briefer Course)* (1892)
* * 'A viluntà 'e crèdere e atri saggi 'e filosofìa populare* (The Will to Believe, and Other Essays in Popular Philosophy, 1897)
* *Human Immortality: Two Supposed Objections to the Doctrine* (1897)
* *Talks to Teachers on Psychology: and to Students on Some of Life's Ideals* (1899)
* * 'A varietà 'e l'esperienza releggiosa* (The Varieties of Religious Experience: A Study in Human Nature, 1902), ISBN 0-300-06255-9
* *Pragmatìsemo* (Pragmatism: A New Name for Some Old Ways of Thinking, 1907)
* *N'univerzo pluralìsteco* (A Pluralistic Universe, 1909)
* *'O segneficato d' 'a veretà* (The Meaning of Truth: A Sequel to "Pragmatism", 1909)
* *Arcune prubbreme 'e filosofìa* (Some Problems of Philosophy, 1911)
* *Memories and Studies* (1911)
* *Sagge su l'empirìsemo radicale* (Essays in Radical Empiricism, 1912)
* *Letters of William James*, 2 vols. (1920)
* *Collected Essays and Reviews* (1920)
* Ralph Barton Perry, *The Thought and Character of William James*, 2 vols. (1935)
* *William James on Psychical Research* (1960)
* *The Correspondence of William James*, 12 vols. (1992-2004)

### Vuce currilate
* Empirìsemo
* Empirìsemo radicale
* Pragmatìsemo

## Cullegamente sterne
* (en) 'Nciclopedìa Filosòfeca 'e l'Univerzità 'e Stanford

Categurìa:Biografie
Categurìa:Filosefe