open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ملاله یوسف‌زی

**ملاله یوسف‌زی** یا **گل مکئی** (بزائه ۱۲ ژوئیه ۱۹۹۷) اتا نوجوون کیجا هسته که شه درس بخوندستن وسّه طالبان جلو هرسّائه و اونان ونه سمت شلیک هاکردنه. وه حقوق بشر ِفعال بیی‌یه و اکتبر ۲۰۱۲ همینسه طالبان وه ره ترور هاکرده.

ملالی اتا کتاب بنویشته که ونه نوم «من ملاله هستمه» هسته. وه این داستان دله اعتقاد دانّه که این تنها ونه داستان نی‌یه بلکه داستان ۶۱ میلیون وچه‌یی هسته که درس و تعلیم جه محروم بیینه.

«آنجلینا جولی»، آمریکایی بازیگر، ۲۰۰ هزار دلار ۴۰تا کیجای تحصیل وسّه هدائه «صندوق ملاله» ره. دیویس گاگنهایم هم قرار هسته که ونه زندگی جه اتا فیلم بسازه.

ملاله یوسف‌زی سال ۲۰۱۳ ِساخاروف جایزه ره بَییته. این جایزه ره اروپای اتحادیه هرسال ات‌نفر ره دِنه. 

## وابسته جستارون
* طالبان

## بِریمْ بگردستن
* سخنرانی کامل ملاله در سازمان ملل در ژوییه ۲۰۱۳ (۱۷ دقیقه ویدئو: بی‌بی‌سی)
* درخواست (امضا) سازمان ملل متحد به نام یوسف زی
* مصاحبه ملاله با بی‌بی‌سی فارسی، یک سال پس از سوءقصد

## بن بنویشت

رج:زننه آدمون
رج:پاکستان گت آدمون
رج:پشتون
رج:ترور بیی‌ئون
رج:ساخاروف بیته‌ئون
رج:صلح وسه نوبل بیته‌ئون
اسپیج

**اسپیج** یا **اسپیچ** عمومی نوم   ۳۰۰۰ تا تون بیشتر بئوی بی بال  دسته اسپیج‌سانون دله  هسِّه. وشون آدمونِ عامل بیماری  هسِّنه.اسپیجها خارجی انگلِ تمام پرندگون و کاله‌دارون ، بجز کاله‌دارون مارغِنِه(مرغنه) کر هسِّنه ،مثل شوپرپری، نهنگ، دلفین، دریویی وراز و ملیجه خوار سکلیم دار.

### زیست شناسی
بیشتر اسپیجا آشغال و کثافت خوار هسِّنه و زوائد و چیزهای بمونس شه میزبانِ تنِ روی جا تغذیه کنِّنه.اما بعضی از اونا ترشحات چرب و خون جا تغذیه کنِّنه.بیشتر انواع اسپیجا جانورون مشخصی ره برای دیِّن انتخاب کنِّنه و حتی بعضی وشون دله ،جاهای مخصوصی ره جانورونِ تنِ رو انتخاب کنِّنه.اگر چه یک تا سه نوع وشونِ دله معمولا کاله‌دارونِ تن ِ رو دره و دو تا شش نوع پرندگان تنِ رو ،ولی تا پونزده نوع هم اتا جانورِ تنِ رو بدی بیِّه.انواع مختلفی هم سرِ پوستِ رو  و می دله زندگی کنِّنه.وره اگر جانورِ زنده یِ تنِ جا جدا هکنن نتونِّه مدت زیادی زنده بمونه.

اسپیجِ رنگ از قهوه ای کمرنگ تا خاکستری تیره متغیره.اگر چه وقتی خون بخرن تیره تر بوننه.
اسپیجِ تیم میزبان می تن چسبنه و ونه رو گت بونه و باعث کل بیِّن جانور بونه.

## منبع
* انگلیسی ویکی‌پدیا


رج:بئو
کچلیک

**کَچـِلیک** *(Kaçelik)* اتا جور نرسی کیی به حساب اینه. کیی و کچلیک مازرون دله خله استفاده (بخرد) بونه. کچلیک ویتامین A ره فراوون دارنه و قلب وسه خله مفید هسِّه. هر روزِنه ۱۵۰ گرم کچلیک بخردن بدنِ لازمِ فیبر ره تأمین کنِّه.

## کچلیک خواص
کچلیک ملین هسِّه و یبوست ره رفع کنِّه و سوءهاضمه ره از بین ورنه و تب ورین هم هسِِِّه. خون‌ساز هسِّه و خون ره قلیایی کنِِّه. فسفر، کلسیم، منیزیم وآهن دارنه. آنتی اکسیدان، مثل خله از سبزیجات و تره‌بار دارنه. پوستِ پیری جا جلوگیری کنِّه. سینه ره نرم و کلش ره آسون کنِّه. مدر هسِّه. قلنج وسه مفید هسِّه. حافظه ره تقویت کنِّه. آرام بخاتِن وسه خاره. ضعیف معده وسه خله خاره. ورم پروستات ره برطرف کنِّه و ضدسرطان و خصوصاً سرطان ریه هسِّه.

## نگارخنه

Cucurbita pepo1.jpg
Grilled zucchini.jpg|ات‌جور خارجی غِذا که ونه دله کچلیک کنِّنه.


## منابع
https://goo.gl/l6J5rs

رج:سبزیجات
الکتریکی مقاومت

200px|بندانگشتی|الکتریکی مقاومت
مقاومت (اینگلیسی جه: *Resistor*) اتا الکتریکی عنصر دِ پایه هسِّه که قانون اهم په جریان الکتریکی ونه جا عبور هکردن گدر ونه پایه‌های میون اختلاف ولتاژ ایجاد بونه. اینتا قطعه الکترونیک دله خله مصرف دارنه. مقاومتای مقدار، وشونه رنگای جا معلوم بونه و اتا رنگ نقره‌ای یا طلایی و یا رنگهای دیگر هم مشخص کرِ خطای اندازه هسِّه.

رج:الکترومغناطیس
رج:فیزیکی کمیتها
رج:الکترونیک واژه ها
شیمیایی اسلحه‌ئون بازدارندگی سازمان

[بندانگشتی|چپ|سازمان ستاد، [لاهه دله]]
**قتل‌عام‌کر اسلحه‌ئونِ بازدارندگیِ سازمان**  اتا جهونی سازمان هسته که ونه ستاد لاهه هلند دله دره. این سازمان ۱۹۹۷ بساته بیّه و سال ۲۰۰۰ شه همکاری ره متحد ملل‎ سازمان‎ جه شروع هاکرده.

تا اسا کشورونی که جهون ۹۸ درصد ِجمعیت ره تشکیل دنّه این کنوانسیون ره قبول هاکردنه و ونه دله عضونه. این کنوانسیون گانه که پیش‌ته بعضی کشورون آلبانی و جنوبی کره سون، شه تسلیحات ره نابود هاکردنه.

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی، ویرایش ۱۳ دسامبر ۲۰۰۸

رج:کنوانسیون‌ها
رج:شیمیایی سلاحون
رج:متحد ملل سازمان
جون جان ساکورای

**جون جان ساکورایی**(۱۹۳۳-۱۹۸۲) جاپونی فیزیکدون بی‌یه که سال ۱۹۳۳ توکیو دله 
دنیا بیمو. سال ۱۹۶۰ دله همون گدر که دکترای دانشجو بیّه، نظریه V-A (نیروهای قوی) ره  شه کشف هکرده. ونه کتاب «مکانیک کوانتمی مدرن» متن درسی مکانیک کوانتمی تحصیلات تکمیلی هسِّه. وه پیش از تموم هکردن اینتا کتاب بمرده و جان اس بل و سان فوتوان  ونه زنا همراهی ونه یادداشت‌های جا، اینتا کتاب ره تالیف هکردنه.

## منابع

* صفحه یادبود دانشگاه کالیفرنیا

* J. J. Sakurai, "modern quantum mechanics" , Benjamin/Cummings, 1985

رج:جاپون فیزیکدون
نسرین ستوده

**نسرین ستوده لنگرودی** (بزائه ۱۳۴۲، تهران دله) «حقوقدون»، «وکیل» و «فعال اجتماعی» هسته.

وه حقوق بشر مدافعون کانون و یک میلیون امضای کمپین عضو بی‌یه و ات‌خله پرونده‌ئون وکالت ره هم بییته که ونه متهمون حقوق بشر ِفعالون، زنان ِحق ِفعال، کودک آزاری و... بینه. ستوده سال ۲۰۰۸ میلادی «بین‌الملل حقوق بشر سازمان» جه جایزه بَییته.

ستوده کارشناسی ارشد حقوق بین‌الملل ره شهید بهشتی دانشگا جه بییته و سال ۱۳۷۰ جه مطبوعات دله نویسنه. وه ات‌خله روزنومه دله هم کار کارده.

نسرین ستوده از ۱۳ شهریور ۱۳۸۹ تا ۲۷ شهریور ۱۳۹۲ اتهام «اقدام علیه امنیت ملی» جه، بازداشتگای اوین دله دَیی‌یه. وه آخرسری ۲۷ شهریور ۱۳۹۲ گادِر، دَه نفر دیگه همراه آزاد بیی‌یه.

## منابع

ستوده، نسرین
رج:ساخاروف بیته‌ئون
ستوده، نسرین
رج:سبز جنبش
سرسم

**سِرسِم** (تلفظ:*sersem*) ره فارسی زبون دله سوسنبر گنِنِه. تیره نعناییان دله قرار گیرنه. اينتا گياه از لحاظ خصوصيات نعناع، آويشن و گزنه جا نزديك هسِّه. گننه سرسم اروپا و آفريقاي شمالي جا بیمو و امروزه جنگل هاي سرسبز شمال دله فراوون دراینه.

## تركيبات غذايي ـ شيميايي سوسنبر
سرسم ،او و ويتامين هاي A، B، C، D، E و K، پروتئين، فسفر، كلسيم، آهن، سديم، منيزيم، پتاسيم، روي، مس، منگنز، سولفور، كلر، تيامين، كاروتن، ريبوفلاوين، فولات، منتول، نياسين، فلاونوييد و فيبر جا تشکیل بونه.

رج:گیاهون
اناریجه

**اناریجه** از سیزیهای خوشبو هسِّه و  یک ساله بدون کرک با ساقه‌ای به ارتفاع 180 سانتیمتر استوانه ای با قاعده ای به کلفتی 5/2 تا 5/3 سانتیمتر

اناریجه از خانواده چتریون هسِّه که فقط استان های گیلان ، گلستان و مازندران دله دراینه . این گیاه فقط اتا نوع  ایران دله دارنه . 
ونه بخش پایین قهوه ای و بخش بالا سبز کلمی ، شیاردار، با شاخه های طویل هسِّه ونه گلام ها قاعده ای خطی ، تخم مرغی و بریده بریده دارننه .ونه گل دهی فصل و میوه دهی اواخر تابستان هسِّه . این گیاه در استان مازندران در اراضی دشتی حتی در نقاط باز جنگلی استان وجود دارنه و مورد استفاده روستائیان و حتی شهرنشینان قرار گیرنه . طبق تحقیقات صورت بییت  39 گونه اسانس گیاه مذکور شناسایی بیِّه که حتی بعضی ونه ترکیبات ، ترکیبات ضد سرطانی هسِّنه.

## منابع
* جزوه درس گیاهشناسی/ دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری / دکتر سید حسن زالی

رج:گیاهون
کوز

**کَوِز** (kavez) یا **لاک‌لاک‌پشتی** یا **لاکو** اتا حیوون نوم هسته که خونسرد خزندگون رج دله قرار گیرنه و مرغنه‌‌کر (=تخم‌گذار) و واش‌خوار هسته . ونه پشت اتا گتِ هستکا دره به نومِ **کوز لاک**، که سپر واری هسته و گت بئی‌ینِ پلیشافه‌یِ جا بوجود بیموئه. کوزِ سر، بال، لینگ و دم دیا دره و هرگدر که خطر ره حس هاکرده ایان ره وینه شه لاک دله‌ و جا خینه.

کوز خله عمر کنه و کم ناخش بونه و بتونه طولانی‌مدت غذا نخره. اسلام دله کوز بخردن حرام هسته.

## په‌نویس
راست|بندانگشتی

رج:خزندگون
پلانک ثابت

بندانگشتی| موجِِ بسته
** پلانک ثابت**، اتا طبیعی ثابت  فیزیک  دله هسِّه که وره انرژی کوانتا گننه و  کچیک ترین یا کمترین مقداری هسِّه که بتِّومِّی دتا سطح انرژی ره همدیگه جا جدا هکنیم. اینتا ثابت به احترام ماکس پلانک آلمانی فیزیکدون که سال ۱۹۰۰  دله وره کشف هکرده پلانکِ ثابت بنومس بیِّه. اینتا ثابت  فیزیک دله h جا نشون دنِّنه ونه اندازه 

 h = 6{,}626068 \cdot 10^{-34}\,\rm{J\,s} = 4{,}13567 \cdot 10^{-15} \rm{eVs} ,

فیزیک دله بیشتر  \hbar جا  به جای h که "اچ بار " بخونس بونه ،استفاده بونه.

 \hbar = \frac{h}{2\pi} = 1{,}054572 \cdot 10^{-34}\,\rm{J\,s} ,

و ونه علت هم ظاهر بین بیش از اندازه  \hbar = \frac{h}{2\pi}  , معادلات کوانتوم دله هسِّه.
هر بسته ی موجِ انرژی ،فیزیک کوانتومی دله ، حاصلضرب فرکانس در پلانک ثابت  جا بدست اینه.
لازم به ذکر هسِّه که بر طبق فیزیک کوانتومیِ نظریه امواج ره بصورت بسته های انرژی بتومِّی در نظر بییریم و برعکس هر ذره ره بصورت اتا موج بتومِّی بنویسم که ونه طول موج بونه ، پلانک ثابت تقسیم بر ونه اندازه ی حرکت.
=منابع=
کتاب  Advanced Quantum Mechanics 1967  تالیف  j.j.sakurai

رج:فیزیکی کمیتون
رج:کوانتوم مکانیک
وی چت

**وی‌چت** () اتا سرویس پیام رسونی(چت) برای تلفون های همراه هسه که تنسنت دست جا در چین بساته بیه.اولین انتشار اون در ژانویه 2011 بیه. اینتا برنامه در آندروید، آی فون، بلک بری، ویندوز فون، و سیستم عامل های موبایل در دسترس هسه. زبون هایی پشتیبانی بوننه عبارتنه از: سنتی / ساده بئی چینی، انگلیسی، اندونزیایی، اسپانیایی، پرتغالی، تورکی، مالایی، ژاپونی، کره ای، لهستانی، ایتالیایی، تایلندی، ویتنامی، هندی و روسی.

وی‌چت روی شبکه های Wi-Fi، 2G، 3G، و 4G پشتیبونی بونه.

اساسی نوکته در مورد اینتا اپلیکیشن، اینه که از هیچ سیستم رمزگوزاری برای اطلاعات کارورون استفاده نکنه و گوزارش‌های موختلفی نیز وجود دارنه که باعث نگرونی کارورون نسبت به شنود موکالمات اونا بونه.http://tech.tavaana.org/fa/A-look-at-WeChat-security

## ویژگی ها
* ۳۰۰ میلیون نفر درجهون از اینتا برنامه استفاده کننه و رایگون هسه.
* گپ دو نفره، گروهی با شکلک‌های موتنوع.
*  صوتی گپ.
* ارسال هکردن تصویر و ویدئو.
* قابلیت جوست و جوی افراد نزدیک GPS
* قابلیت بشتن پست و استاتوس همچنین لایک و کامنت گوزاری

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه رسمی چینی
* وب‌گاه رسمی انگلیسی
* وب‌گاه رسمی فارسی

## منابع


* **[https://web.archive.org/web/20140306123530/http://fa.wikipedia.org/wiki// فارسی ویکی‌پدیا]**، بدی‌یه بَئی 28 مهر 1392.
https://web.archive.org/web/20180903134346/http://www.webtechera.com/
رج:نرم‌افزارون
همجنس گرائی

**همجنس‌گرایی** اتا از جنسی گرایشا هسه که ونه ویژگی تمایل زیبایی‌شناختی، عشق و جنسی تمایل فردی هسه که تنها موتوجه جنس همگون شه جا بونه. همجنس‌گرایی همرا با دِ گرایش دگرجنس‌گرایی و دِجنس‌گرایی، سه‌تا جنسی‌گرایشِ اصلی ره تشکیل دننه. اتا فردی که جنس دیگر ره گرایش دارنه «دگرجنس‌گرا» و اونتا فردی که هم جنس دیگر و هم افراد همجنس شه جا ره تمایل دارنه، «دِجنس‌گرا» گننه.

همجنس‌گرایانه رفتار، به برقراری رابطهٔ جنسی اتا نفر با شه همجنسِ جا اطلاق بونه. همجنس‌گرا به افرادی بئوت بونه که ترجیح دننه طولانی مِدَت به جنسی فعالیت  با افراد همجنس شه جا بپردازن. سال‌های اخیر، سبک زندگی همجنس‌گرایانۀ توصیف وسه اصطلاح «همجنس‌خواه» جا استفاده بَی‌یه، زیرا باور بر وه هسه که اینتا اصطلاح نسبت به اصطلاح همجنس‌گرا بار منفی کمتری دارنه. افراد زنا و مردی که خاننه شه جهت‌گیری جنسی همجنس‌گرایانه ره به طور علنی ابراز هاکنن معمولن اصطلاح همجنس‌خواه جا استفاده کننه. اسا برای اشاره به همجنس‌گرا مرد وسه از گی که واژهٔ انگلیسی Gay جا بیموئه و همجنس‌گرایان زن وسه معمولن واژه لزبین یا لِز که واژهٔ انگلیسی *Lesbian* جا بیموئه استفاده بونه. زبون فارسی دله قبلن همجنس‌گرایان زن ره «طَبَق‌زن» گتنه که عمل طَبَق‌زنی ره اشاره داشته‌
. اینتا اصطلاح اسا زبون فارسی دله به ندرت مورد استفاده قرار گیرنه.

آمریکای روانشناسی انجمن معتقد هسه که براساس اتفاق نظر علوم رفتارشناسی و جامعه‌شناسی و موتخصصان سلامت و روانی سلامت همجنس‌گرایی فی‌نفسه نمونه‌ای معمولی و رد نکردنی از اختلاف در گرایش‌های جنسی انسان هسه.

ادبیات دله و هنر دله برخی نقاط جهون از زمون بسیار کوهن، شاهد اشاراتی به اینتا پدیده هسمی. ادیان توحیدی همچون یهودیت، اسلام و مسیحیت همجنس‌گرایی جه موخالفت هاکرده‌نه هرچن که در اینتا رابطه موتخصصون دینی میون اختلاف نظر وجود دارنه و  نمونه وسّه برخی از فرقه‌های مسیحیت همجنس‌گرایی ره گنا ندوننه.

تخمین قابل اعتماد تعداد افرادی که همجنس‌گرا شناخته بوننه و درصدی از مردم که تجربه جنسی با هم‌جنس داشته‌نه به دلایل موختلفی  پژوهشگران وسّه دشوار هسه. امروزه براساس بیشتر موطالعات در جوامع موختلف بین ۲٪ تا ۱۳٪ افراد جامعه در طول عمر شون شکلی از تماس جنسی با هم‌جنس شون ره تجربه هاکرده‌نه.
همچنین اغلب همجنسگرایان در روابط عاطفی پایدار هسنه. بر اساس موطالعات روان‌شناختی حس عاطفی  همجنس‌گرایان دله با حس عاطفی موجود  دگرجنس‌گرایان دله برابر هسه و تفاوتی ندارنه. روابط و رفتارهای همجنس‌گرایانه همون‌گونه که توسط بعضی مورد ستایش واقع بینه در طول تاریخ بسته به موقعیت، فرهنگ و زمون وقوع، محکوم نیز بیه. از اواخر سالهای ۱۸ میلادی جنبش‌هایی به منظور شناساندن و بیتن حوقوق قانونی برابر همچون حق ازدواج، اتحاد مدنی، سرپرستی فرزندخوانده، استخدام، خدمت ارتش و دسترسی برابر به خدمات درمانی  همجنس‌گرایان وسّه به وجود بی ئموئه.

## نشون‌ها


پرونده:Heterosexual symbol (bold, red blue).svg|اتّی جنس‌گرا
پرونده:Double Venus symbol (bold, color).svg|زنکون همجنسگرایی
پرونده:Double Mars symbol (bold, color).svg|مردکون همجنسگرایی



## وابسته جستارون
* گایش
* گرایش‌های جنسی

## یادداشت

## منابع


* **[https://web.archive.org/web/20140306123530/http://fa.wikipedia.org/wiki// فارسی ویکی‌پدیا]**، بازدید بَئی 30 مهر 1392.

## کتاب‌شناسی

* 
* 
* 

## برای مطالعه بیشتر

* 

رده:روان‌شناسی
رج:بگائستن
شهرستان کیاکلا

**کیا کلا شهرستون  یا سیمرغ** اتا از شهرستونای استان مازندران در شومال ایران هسه.  کیاکلا شهرستون  یا سیمرغ بيستمين شهرستون تاسيس بئی استان مازندران دله هسه.اینتا شهرستون در آذر ماه ۱۳۹۱ با تغییرنوم و ارتقای **بخش کیاکلا** و انتزاع اون از شهرستان قائم‌شهر ایجاد بیه.

## کشوری تقسیمات

تقسیمات شهرستان کیاکلا(سیمرغ)

* بخش مرکزی - به مرکزیت شهر کیاکلا
** دهستون ...
*** سیدمحله
*** وازیمال
*** سوخت آبندان
*** رکنکلا
*** بالادسته رکنکلا
*** پایین دسته رکنکلا
*** دینه سر رکنکلا
*** برج خیل
*** تنبلا
*** پهناجی
*** جمال کلا
** دهستون نو نجارکلا
* بخش تالار پی - به مرکزیت سنگتاب
** دهستون تالارپی
** دهستون طور - به مرکزیت خراط کلا
***  کارتیج کلا
*** رضوان کلا
*** خراط کلا
*** اخته چی
*** گوشتی کلا
*** زیار کلا
*** شیر خوار
*** لاله زارکتی
*** صلح دار کلا 
شهر: کیاکلا

## جمعیت
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت شهرستون سیمرغ ( بخش کیاکلا ی سابق )  سال ۱۳۸۵ دله برابر با ۱۸٬۰۲۲ نفر بی یه .

## موقعیت فرهنگی
### دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی
* آموزشکده فنی و حرفه‌ای سما کیاکلا 
* مرکز آموزش علمی-کاربردی سرای کیفیت اندیشان نوآور کیاکلا
 که در ابتدای ورودی قائمشهر به کیاکلا در سمت راست واقع بیه.

### کتابخونه‌ها
* **[[کتابخونه عمومی کیاکلا]]**

## منابع

* **[https://web.archive.org/web/20140306123530/http://fa.wikipedia.org/wiki// فارسی ویکی‌پدیا]**، بازدید بَئی 5 آبان 1392.

## جستارهای وابسته
* استان مازندران
پرکِ دار بِن

پِرکِ دار بِن (تلفظ :perkedarben) اتا قدیمی محله ی نوم ،بابل شهرِ دله هسِّه که چهارشنبه پیش محله دله قرار دارنه.اینتا محل، همجوار محله های مقیم آباد و حکیم آباد و آهنگرکلا وکفشگر محله هسِّه.اسا ونه نوم انبار برق هسِّه و تا بیست سال پیش وره کارخانه برق گتنه.پرک دار بن ونه قدیمی تر نوم هسِّه.
آقا رود

آقا رود که بابل مردم وره آقِرو گننه اتا از سه راخانه ای هسِّه که بابل جا گذرنه. اینتا راخانه بایل رد هکرد په بازگیرکلا و بِنه کلا و قطب کلا جا رد بونه و مازندرون دریا دله کلنه.دتا راخانه دیگه بابِل و شهرو هسِّنه.

رج : راخانه ها
تشی

**تَشی** اتا پستاندار ِجونور هسته که ونه تن اتا تَلی‌تَلی‌دار پوششه دَپوشنی‌یه و زمونی که احساس خطر ها
کنه شه این پوششه محافظت کنه. تَشی و ارمنجی (=جوجه‌تیغی) میون زیست‌شناسون فرق یِننه.

## منابع

‎* Wikipedia contributors, "Porcupine," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Porcupine&oldid=192283315 (accessed February 18, 2008).

رج:تشی
رج:کاله‌دارون
نوسانگر هارتلی

**نوسانگر هارتلی** اتا مدار نوسانگر الکترونیکی هسِّه که بسامد نوسان ونه دله با مدار تنظیم رادیویی که شامل اتا خازن و القاکر (سیم پیچ) هسِّه، مشخص بونه یعنی همون نوسانگر LC. اینتا مدار توسط مهندس امریکایی رالف هارتلی سال 1915 میلادی اختراع و ونه جا ثبت بیِّه.

## منابع
* انگلیسی ویکی‌پدیا

رج:الکترونیک
زوکا

بندانگشتی|250px|چپ|کبدی
**زوکا** یا **کَبَدی** اتا بازی و ورزش هسته که ایران، هند و پاکستون دله رواج داشته و کم‌کم جهونی بگردسته و بین‌المللی تونمنت‌ها دله هم بورده.

## منابع

* فارسی ویکی پدیا
* تبرستون آنلاین لغتنومه

رج:زوکا
رج:ورزش
رج:هند ورزش
نوسانگر کولپیتس

**نوسانگر کولپیتس** اتا نوسانگر هسِّه که سال 1928 میلادی امریکا دله توسط ادوین هنری کولپیتس ارائه بیِّه. اینتا اتا نوسانگر الکترونیکی از نوع نوسانگرهای LC هسِّه که اتا القاکر (سیم‌پیچ) و خازن و اتا تقویت‌کننده جه بسات بونه. ویژگی متمایز اینتا نوسانگر استفاده از پسخوراند در عنصر فعال (مثل ترانزیستور یا الکترونی لامپ و یا اتا عملیاتی تقویت‌کرِ) که تقسیم‌کر ولتاژ خروجی جا که دِتا خازن کم ظرفیت با هم سری دوس هسِّنه و اتا القاکر جا هم سری هسِّنه.

نوسانگر کولپیتس در واقع دِبرابر و دِتایی بیی ِاتا نوسانگر هارتلی هسِّه. نوسانگر هارتلی دله فیدبک دتا القاکر میون جا بییت بونه که ولتاژ تقسیم‌کر هسِّنه (دتا سیم‌پیچ).

* تولید بیی بسامد روبرویی فرمول جا مشخص بونه:
:f_0 = {1 \over 2 \pi \sqrt {L \left ({ C_1 C_2 \over C_1 + C_2 }\right ) }}

## منابع
* https://web.archive.org/web/20130312154310/http://radiomaster.ru/stati/radio/gen.php 
* http://logic-bratsk.ru/radio/ewb/ewb2/CHAPTER2

رج:الکترونیک
شال

**شال** اتا حیون هسته که ورگ و لوئاس ره موندنه. گوشتخوار و آفت پرندگون اهلی هسته و دزدی هم کانده و مردم کرک و چیندکا ره دزدنه. این حیوون پستوندار و سگ‌مونائون خنواده هسته.
شالون دکّل همه‌چی‌خوار هسنه و ملارخواری هسنه. وشون ویشتر تنیار یا دِتایی اشکار کننه ولی بعضی گدر گروهی هی درنه مخصوصا اون گدر که اشکار گت هسه.
بعضی افسانه دله شال ره لوئاس دسوری مول دوننه و بعضی جا هی وره ورگ دسوری غضبناک دوننه.

## مثل
* تلاکته بورده شال پیشواز
* شالی که ماهی بخرده دریو ره میون کنه
* بپت خربزه شال نصیب بونه
* آدم خاره شه مله سر شال بوشه تا مردم مله سر شیر
* آفتاب و وارش شال عروسیه

## بن بنویشت

رج:سگ‌مونائون
وینگۇم

**وینگوم** یا **بینگوم** (فارسی جه: بادمجان) محصول اتا گیاه ات‌ساله هسِّه که به شکل‌های مختلف وجود دارنه:
#قلمی وینگوم 
#آمریکایی وینگوم
#ریحانی وینگوم
#بارنپتال وینگوم
#بنفش جاپونی وینگوم

وینگوم جا غذا بپتن دله بصورتون مختلف استفاده کنِّنه. ونه جا اتا جور ترشی درست کنِّنه که زالک نوم دارنه.

## نوم
مازرون دله وه ره وینگوم، بِنکُم و بینگوم گننه. اینتا کلمه‌یِ ریشه هندی هسته و هندِ جا ونه ایسم تنک بیّه. سانسکریت و پالی دله Vātingana ؛ هندی دله baigan. روسی baklažán ، فرانسوی aubergine، ایتالیایی petinciano، سمنانی ‎vangona ، سنگسری vengon ، شوشتری bongum ، بهدینی یزد vodigum گننه. ایران جنوبی زوونون، لری دله ونه نوم «وینگوم» یا «ونگون» هسِّه.

## منبع

رج:بخاردنی‌ئون
آرتور سکلر هنری نگارخنه

**آرتور سکلر هنری نگارخنه**  اتا موزه نوم هسته واشینگتن دی سی ِشهر دله، متحده ایالات ِکشور درون دره و سال ۱۹۸۷ تأسیس بیّه. این موزه فریر هنری نگارخنه جه جِفت هسته و اسمیتسونین موسسه شنه.

## نگارخنه

Ewer inscribed with name and titles of Abu Mansur Izz al-Amir al-Bakhtiyar ibn Muizz al-Dawla, view 1, Buyid period, Iran, 3rd quarter of 10th century AD, gold - Arthur M. Sackler Gallery - DSC05770.JPG|بوییون ِجام
Jami Rose Garden.jpg|جامی؛ قرن ۱۶ میلادی
Adam and Eve from a copy of the Falnama.jpg|آدم و حوا؛ صفوی
Shahnameh - Siyawakhsh in the bower of Sudaba.jpg|سیاوش و سودابه، شاهنومه فردوسی جه؛ قرن چاردهوم میلادی


## وابسته جستارون
* دنیای گت موزه‌ئون فهرست

## منابع

* 

آرتور سکلر هنر نگارخنه
آرتور سکلر هنر نگارخنه
بئو

**بئوهون**  موجوداتی بی مهره و بندلینگون جزو هستنه که کیتین جنس جه خارجی اسکلت دارنه. وشون تن ۳ قسمتی هسته و  سر، سینه گاه و اِشکِم جه تشکیل بَیی‌یه. بئوهون ۶ تا لینگ و ۲ تا شاخ دارنه.

## بیرون بگردستن

## پانویس

رج:بئو
رج:جانورون
ابررسانا

**ابررسانایی** اتا فیزیکی پدیده هسِّه که دماهایِ خله پایین دله (مواد خالص دله) اتفاق کفنه. دومِّی که دمای  کلوین سر تمام حرکات نوسانی مواد جامد دله موقف بونه و همینتا وسه اجسام جامد حجم به کمترین مقدار رسنه .سال 1911 میلادی اتا پروفسور هلندی شه آزمایشات دله متوجه بیِّه که وقتی دمای جیوه ره پایین ورنه در نزدیکیای صفر مطلق ( 273.16- درجه سلسیوس)یکدفعه جیوه یِ  مقاومت الکتریکی صفر بونه و خواص مغناطیسی کاملا متفاوتی نسبت به اجسام رسانا شه جا نشون دنِّه یعنی خطوط اندوکسیون مغناطیسی ره شه جا دور کنِّه.

## ابررسانای خواص
خواص ابررساناها مثل ظرفیت گرمایی و میدان بحرانی و دمای بحرانی بتونِّه متفاوت بوئه ولی در دتا خاصیت همه ابررسانا اشتراک دارننه که اتا مقاومت الکتریکی صفر و اتای دیگر صفر بین  میدان مغناطیسی ونه دله.ابررسانایی ره بتومِّی اتا گذار فازی در نظر بیریم.که وره اتا فاز ترمودینامیکی هم در نظر گیرننه.

## مقاومت الکتریکی صفر
بدست بیاردن مقاومت الکتریکی وسه  بتومِّی اتا منبع ولتاژ که ابررسانا رو متصل بیِّه جا استفاده هکنیم و قانون اهم جا ونه مقاومت ره حساب هکنیم.اگر مقاوت صفر باوِّه به این معنی هسِّه که  ونه دسر ولتاژ صفر هسِّه.پس ابررساناها بتِّوننه بی منبع ولتاژ جریان ره حفظ هکنن
*R&nbsp;=&nbsp;V&nbsp;/&nbsp;I*
مقاومت الکتریکی صفر ابررسانا های دله باعث بونه که اتا جریان  بطور دائمی  ونه دله  بدون داشتن منبع ولتاژ وجود داره.اتا نمونه از این نوع کاربرد استفاده از آهن رباهایی در دستگاه  ام.آر .آی هسِّه. 

## ابررسانایی دماهای بالای دله
سال 1986 اثر ابررسانایی دماهای بالاتر دله کشف بیِّه و اون سال به بعد تحقیقات و آزمایشای زیادی صورت بیته تا دمای ابررسانایی ره بالاتر بیارن .اما هنوز این دما خله با امه  محیط زندگی دما فاصله دارنه و  ونه خواص کاربرد هنوز زندگی روزمره ی دله خله وجود ندارنه.

## منابع
# مبانی الکترومغناطیس بنویشته ریتس، میلفورد؛ کریستیِ دانشگاهی نشر ِچاپ.
# انگلیسی ویکی‌پدیا

رج:چگال مواد فیزیک
جیوه

بندانگشتی|جیوه
**جیوه** اتا عنصر شیمیایی هسِّه که با *Hg* سِراق هدا بونه و ونه عدد اتمی 80 هسِّه. Hg مخفف دِکلمه‌ی Hydrar به معنی «ئو» و "Argyros "  به معنی «نوقره» هسِّه جا درست بیِّه. اینتا عنصر تنها عنصری هسِّه که شرایط استاندارد دله (دما و فشار استاندارد) شکل مایع جه درنه.

## فیزیکی مشخصات
جیوه ی نقطه ذوب ( یا انجماد)  و ونه نقطه جوش (یا میعان)  هسِّه.

جیوه اتا فلز سنگین نقره‌ای رنگ هسِّه که رسانایی گرمایی پایینی به نسبت دیگر فلزات دارنه. جیوه‌ی مایع بین علت وسه ونه مکانیک کوانتمی ره دونیم.

## مشخصات شیمیایی
جیوه بیشتر اسیدها جا واکنش ندنِّه مثل اسید سولفوریک رقیق اما اسید سولفوریک غلیظ  و اسید نیتریک جا که اسید های اکسید کننده هسِّنه ، واکنش نشون دنِّه.جیوه هفت تاایزوتوپ دارنه که همه تون فراوون تر  هسِّه  و ایزوتوپ  نقطهٔ جوش }  با نیمه عمر ۴۴۴ سال بیشترین نیمه عمر ره دارنه و جیوه ی بیشتر ایزوتوپ ها نیمه عمر کمتر از اتا روز دارننه.

## کاربرد
جیوه صنایع مختلف دله بکار شونه.
#بخار جیوه جا لامپ های دله برای  نشر خود بخودی وایجاد نور استفاده بونه.
# جیوه ی جا بساتن آمالگام که دنِّون پر هکردن وسه بکار شونه استفاده کنِّنه.
#دماسنج های دله ونه جا استفاده بونه.
#فشار سنج دله بکار شونه

## منابع
# فارسی ویکی‌پدیا 
# انگلیسی ویکی‌پدیا

رج:شیمیایی عنصرها
سرب

250px|farme|بندانگشتی|چپ|سرب
سِرب (serb) یا سِلب (selb) اتا سنگین عنصر ،جدول تناوبی مندلیف دله هسِّه.ونه عدد اتمی 82 هسِّه و با Pb  نشون هدا بونه.چکش خوار و ونه رنگ خاکستری  هسِّه .اینتا عنصر سنگین ترین عنصر پایدار هسِّه.سرب انعطاف پذیر و بسیار نرم هسِّه.رسانایی الکتریکی پایینی دارنه.خوردگی ندارنه و ونه جا همین وسه باتری های اسیدی دله استفاده کنِّنه.

## سربِ کاربردها
اینتا فلز آهن ، آلومینیوم،مس، و روی تون کمتر کاربرد دارنه و در رده پنجم قرار دارنه.
1 -باتری اسید سرب دله استفاده بونه. 2 - در اتصالات برد های الکتریکی. 3 - رنگدانه های سرامیک دله بکار شونه. 4 -اشعه رادیواکتیو جلو مقاومت کنِّه و عبور ندِنِّه (تاسیسات هسته ای دله استفاده بونه)5 - استفاده در ساخت گلوله#

## منابع
انگلیسی ویکی 

رج : فلز ها
برگ عسلی

**استویا** یا **برگ عسلی** (انگلیسی جه Stevia) گیاهی با نهایت بلندی یک متر، و حداکثر عمر پنج سال با برگ‌های شیرین که بومی آمریکای جنوبی هسه که  تاب سرما ره ندارنه و مناسب مناطق شومالی و جونوبی ایران یا کشت گلخانه ای هسه. ﮔﻴﺎه روز ﻛﺗﺎه هسه و  اردﻳﺒﻬﺸﺖ و ﺧﺮداد ماه دله ﻛﺸﺖ بونه. ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻗﻨﺪ در ﺗﺎﺑﺴﺘون اﻧﺠﺎم گیرنه و در ﻣﻬﺮﻣﺎه ﺑﺮداﺷﺖ ﺻﻮرت گیرنه . ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ دﻣﺎ  رﺷﺪ اﻳﻦ ﮔﻴﺎه وسّه 30 -15 درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﮔﺮاد هسه و ﺗﻮﻟﻴﺪ آن از ﻃﺮﻳﻖ تیم، ﻧﺸﺎﻛﺎري، ﻗﻠﻤﻪ، و ﻛﺸﺖ ﺑﺎﻓﺖ اﻧﺠﺎم بونه. 
استویا (برگ عسلی) ،گیاهی هسه که امروزه به طور وسیعی، جایگزین قند و شکر بیه . این محصول به هیچ میزون کالری ندارنه لذا افراد ديابتي توننه استویا ره بدون نگرونی استفاده هاکنن. این گیاه حدودا 200 تا 300 برابر شیرین تر از شکر هسه.  استویا ره تومی در نوشابه ئون و نوشیدنیا، شیرینی جات و شکلاتا، موربا، آدامس، سوسا و ماس استفاده هاکردن.برگای(گلام یا ولگ) خشک استویا ره تومی به مدت 2 سال بسته بندی و  یخچال دله نگهداری هاکردن.مصرف اين محصول به همراه چاي به بيمارون ديابتي و افراد داراي رژيم لاغري پيشنهاد بونه. لازم به ذکر هسه که مصرف این گیاه هيچ تاثيري بر قند و فشار خون نداشته و علاوه بر آن ضد جرم دندون هسه.استويا داراي آهن، منيزيوم،منگنز،فوسفور،پتاسيوم، سديوم و کولور هسه و همچنين داراي ويتاميناي C,B3,B2,B1 هسه. با افزایش مقدار کمه از پودر برگ استویا به دله لیوان چای دیگر نیازی به قند معمولی نیه.فقط 50 گرم از برگ استویا تونه جایگزین1000 گرم شکر بوه.
```

```


پاراگوئه، برزیل، چین، تایوان، کره جنوبی و مالزی از مهمترین کشورای تولیدکننده برگ عسلی هسنه. خاک کم شور، بهترین خاک برای کشت برگ عسلی  هسه.
شیره برگ عسلی در صنایع شیرینی سازی، پزشکی و دیگرصنایع خوراکی کاربرد دارنه.

## منابع

*شرکت کشاورزی و باغداری فجر ساری**، بازدید بَئی 25 آبان 1392
*[https://web.archive.org/web/20140209120739/http://fa.wikipedia.org/wiki/.ir  ویکی پدیای فارسی]**، بازدید بَئی 26 آبان 1392

رج : گیاهون
انگیروم

**انگیروم** یا انگروم  یا انگران اتا  گیاه خشبو و خوراکی هسه که در نواحی شمال دله در انه. گول اینتا گیاه صورتی و خله کچیک هسه. بلندی اینتا گیاه تا نیم متر هم رسنه.

## منابع

فرهنگ لغت مازندرانی'''، بازدید بَئی 19 آبان 1392

رج:گیاهون
رج:بخاردنی گیاهون
سالیک

سالیک اتا نوع تور ماهیگیری هسه.
سالیک بصورت گرد بافته بونه.برای بیتن ماهی توسط ماهیگیر بصورت چرخشی روی او دمه دا بونه.

## منابع

رج:اشیا
ترش واش

**ترش واش** نوعی سبزی ترش مزه و گیاهی بخردنی هسه که بیشتر در سبزی خورش استفاده بونه.ترش واش خله گیاه قد کتا هسه و زمین سر تجنه و پخش بونه. بلندی ترش واش چند سانتیمتر بیشتر نیه. درازی ترش واش تونه تا چند متر هم باشه.چون روی زمین اگر هوا مناسب باشه ریشه زننه و تجنه. مازرون غربی جائون خصوصاً چالوس دله به طرف غرب مازرون از ترش واش خله استفاده کننه.

## منابع

* فرهنگ لغت مازندرانی'''، بازدید بَئی 26 آبان 1392

رج:گیاهون
رج:بخردنی گیاهون
میدان الکتریکی

**میدان الکتریکی** (اینگلیسی جه: Electric Field) اثر اتا باراکتریکی شه اطراف رو هسِّه. این اثر ذرات باردار رو تاثیر الِّنه. شدت میدان الکتریکیِ تعریف به صورت کلاسیک اینتا  هسِّه: نیروی (مثلا واحد نیوتن جا) وارد بر اتا واحد بار مثبت (مثلا یک کولن).

## نیروی میون دِتا بار
نیروی میون دتا بار الکتریکی روابط زیر جا مشخص بونه:
\vec F=\frac{q.q'}{4\pi\varepsilon_0 R^2}\hat a

که ونه دله epsilon_0 ِمقدار ۱۰-۱۲×۸٫۸۵۴۱۸۷۸۱۷ هسِّه.

رج:فیزیک
لالا

**لالا**، اتا روستا از توابع بخش چهاردانگه شهرستان ساری در استان مازندران ایران.
این روستا از قشنگترین روستا های ایران هسته که همه ساله  اتا خله مردم  این روستا ره تفریح و گشت و گذار وسه انتخاب کنه

علامه جعفری اینتی بایته که چون روستا دور بر کوه هسته و گهواره ره موندنه وره لالا گونه
## جاذبه های گردشگری
از جاذبه های گردشگری این روستای زیباوونه به خرابه  پر از دار ، امام زاده سید صالح ، آب بندون ، کوهها و دشت های سرسبز و... نوم بوردن 

## جمعیت
این روستا در دهستان چهاردانگه دره و براساس آخرین سرشماری مرکز آمار ایران که در سال ۱۳۸۵ صورت بییته ، جمعیت آن ۲۷۹نفر (۷۶خانوار) هسته.

## کشاورزی
بیشتر مردم اینجه کشاورز وچه هسنه و کشاورزی کنه.
این روستا دله همه چی وونه اما بیشته خیاره وسته معروفه
بقیه چیزایی که کشت وونه ایننه: کدو ، گندم ، جو ، لوبیا ، سیب زمینی و....

## پیوندهای بیرونی
* LALA

## منابع
www.mjal.persianblog.ir

رده:روستاهای شهرستان ساری
زرزم

**زِرزِم**، **زِزِم**، **عسِل مَقِز** ، **عسِل ماز** ، **عسِل مهاز** یا **عسِل مَهِز** ات‌جنس بئو هسته که عسل ساجنه. زرزم این کار ره بر بیتن جا زرزم کالی یا ماز کندل دله انجام دنه. زرزم اجتماعی حیوون هسته و نتونده تیناری زندگی هاکنه.

## کلونی ِاعضا
### ملکه
زرزم اتا ملکه دارننه که وشون رئیس و وشون مار هسته. ملکه‌ی جنسیت ماده هسته.

### نرها
نرها اصلا کار نکاننه و فقط عسل خارنه و وظیفه بارور هاکردن ملکه ره بعهده دارنه.

### کارگرها
کارگرها اکثریت زرزمون اتا زرزم کالی ره تشکیل دننه و از نظر جنسیت ماده هستنه ولی قابلیت باروری ره ندارنه.

### چلیک‌ئون
وشون چلیک وَچون بصورت کرم هستنه که کارگرها وشونه غذا دننه و بعد از مدتی به حالت بخاتهه و خاشک‌بَیی موندنه تا تبدیل به اتا زرزم کامل بواشن.

## منابع

رج:بئو
زرد ززم

**ززم** یا **زنبور زرد اجتماعی** نوعی زنبور وحشی هسته که در سرده Vespula و Dolichovespula قرار دارنه. جنس ماده این زنبور نیش دردناکی دارنه. زنبورهای زرد از انسانها بیزار هستنه و همچنین دشمن حشرات مضر و آفات نیز هستنه.

## ویژگیهای ظاهری
اغلب زنبورهای این سرده ، به رنگ سیاه و زرد و یا سفید و سیاه هستنه و گاهی خطوط موجود بر روی شکم آنها بجای سیاه ، قرمز هسته. زنبور زرد با نشانه هایی مشخص مانند اندازه کوچک ( مثل عسل ماز)، زندگی اجتماعی ، پرواز سریع و سو به سو بهنگام فرود ، به آسانی قابل شناسایی هستنه.

## منابع

رج:بئو
مجتبی میرزاجانپور

**مجتبی میرزاجانپور** (بزائه ۱۳۷۰/۷/۱۵  بابل دله ) اتا ایرانی والیبالیست  هسِّه.

وه  تیم ملی بزرگسالان مسابقات انتخابی وسه  لیگ جهانی ۲۰۱۳ دعوت بیِّه، میرزاجانپور مسابقات زیر ۲۳ سال جهان سال ۲۰۱۳ دله بدرخشیه.

## باشگاهی
میرزاجانپور   شهرداری کهنوج، اتکا تهران، دانشگاه آزاد تهران، پرسپولیس تهران، پیکان تهران دله سابقه بازی دارنه.

## افتخارات
*  جوانان آسیای نایب قهرمانی
*  لیگ برتر کشورِ سومی همراه با پیکان
*  لیگ جهانی ره راه پیدا هکردن ، تیـم ملی بزرگسالان ۲۰۱۳ جا

## منابع

* متین ِورامین رسمی سایت دله
* www.worldofvolley ِسایت دله

میرزاجانپور، مجتبی
رج:بابل گت آدمون
ادوین هنری کولپیتس

**ادوین هنری کولپیتس** (بزائه ۱۹ ژانویه ۱۸‌۷۲ - بمردن گدر ۶ مارس ۱۹‌۴۹ میلادی) اتا پیشگام در زمینه ارتباطات هسِّه، که بیشتر نوسانگر مشهوری که ونه نوم ثبت بیِّه جا مشهور هسِّه. وه شرکت  وسترن ِتحقیقات بخشِ مسئول دهه‌های اول قرن بیستم دله بی‌یه. اینتا شرکت اتا از تأمین کنندگان اصلی آمریکای شرکت مخابرات بی‌یه که سال 1995 ورشکست بیِّه. کولپیتس و ونه همکارون پیشرفت سریع نوسانگرها و لامپ‌های خلاء و  تقویت کننده‌ئون پوش پول دله خله تاثیر بشتنه. سال 1915 ونه تیم اولین تماس تلفنی موفقیت آمیز ره اون ورِه اقیانوس اطلس جا برقرار هکردنه. وه سال 1949 شه سره دله که شهر اورنجِ ایالت نیوجرسی دله دیه که بمرده و ونه جسد روستای پوینت دو بوت ایالت نیوبرونزویک ِ کانادای دله دفن بیِّه. ونه زنا «گریس پنی کولپیتس» و ونه وچه «دونالد کولپیتس» بینه.

## تحصیلات
وه پوینت دو بوتِ ایالت نیوبرونزویک ِکانادای دله دنیا بیمو و دانشگا مونت آلیسون دله درس بخونسِّه. بعد از اون وه معلم و مدیر مدرسه ایالت نیو فوندلند  ِکانادا بیِّه.

## وابسته جستارون
* نوسانگر کولپیتس

## منابع
*

رج: کانادا فیزیکدون
ئولویه سالات

**ئولویه سالات** یا **اولویه سالات** أتا سالات هسه که بپته خرد سبزی‌ئون ئو بپته کرک جوجه ئو مایونیز سوس جه و سیب زمینی و تخم مرغ و اتا کم چاشنی فلفل و نمک درس بونه.

بأئوتنه که ونه نوم ئو نه‌شون ئوروسیج هسه ئو ئوروسیه دله، ئولیفیر نوم هدانه ئو گنه.

## پیوند به بیرون

* طرز تهیه سالاد الویه

رج:سالات‌ئون
سالات

thumb|250px
**سالات** (فرانسه دله: Salade) اَتّا جور خِراکی هسه که اصلی خِراک همرا، یا شه  سِوا  بَخِرد بونه.

واژه (Salade) فرانسوی هَسّه.

سالاد بیشتر با کاهو و کلم و اروس‌بانگان و خیار تهیه وونه و به عنوان پیش غذا کاربرد دارنه

## انواع سالاد
* ئولویه سالات
* سالات ماکارونی
* سالات سزار

## پیوند به بیرون

* طرز تهیه انواع سالاد
سارا جین آندروود

**سارا جین آندروود** (بزائه 26 مارس 1984) اتا آمریکایی مدل و بازیگر هسته پورنو فیلم دله بازی کانده و پلی‌بوی وسّه هم کار کانده.

## فیلموگرافی
### فیلم
* *[[اپیک مووی]]* (2007) پیریت ونچ
* *[[بانی سره]] * (2008) خودش
* *[[دملیون خنگ کیجا]]* (2009) جینر
* *[[میس مارچ]]* (2009) خودش
* *[[د تلینگ]]* (2009) ترکی
* زلوود(2009) کیت

### تلویزون
* *[[اتک آو د شو]]* co-host, 10 times in 2009, 3 times in 2010.
* کونویچی
* *[[بریجیت مارکوارت]]*
* *[[ریدیکلونس]]* 
* ''وب سوپ 2009 Guest

## بن بنویشت

## بِریمْ بگردستن

رج:امریکا بازیگرون
رج:پورن‌استارون
رج:زننه آدمون
نیو فوندلند

بندانگشتی|نیوفوندلند نقشه

**نیوفوندلند** یا **نیوفاوندلند**  کانادای اتا جزیره هسِّه که لابرادور جا اتا استان که کانادای شرقی‌ترین استان هسِّه ره تشکیل دنِّه. تا سال 2001 میلادی اینتا استان نوم همین *نیوفاوندلند* بی‌یه و اون به بعد بیِّه *نیوفاوندلند و لابرادور*. ونه کتا بَیی نوم نشونی پستی وسه بیه *NF* که اسا هسِّه *NL*.

## پیشینه
اینتا جزیره که ونه نوم قبلا «ترا نووا» (terra nova) بی‌یه اتا لاتینی نوم هسِّه که ونه معنی *نو سرزمین* بونه. گننه اولین بار این جزیره ره اتا جنگجوی ایسلندی که ونه نوم لایف اریکسون  بی‌یه، بدیه و اینتا نوم ره ونه رو بشته یعنی نو سرزمین. ساکنین اروپایی بعدی این منطقه پرتغالی‌ها، ایسپانیایی‌ها، فرانسوی‌ها و انگلیسی‌ها بینه که ماهیگیری وسه اونجه بوردنه.

## منابع
* انگلیسی ویکی پدیا

رج:کانادا جوغرافی
رج:جزیره ئون
لایف اریکسون

بندانگشتی|ونه عکس تمبر ِسر
**لایف اریکسون** (بزائه‌ی 970، بمرده‌ی 1020 میلادی) اولین نفری هسِّه که سده یازدهم میلادی وارد جزیره نیوفاوند لند بیِّه. وه اتا ایسلندی جنگجوی بی‌یه. ونه پِر اریک د رِد بی‌یه که اتا کاشف و یاغی نروژ حکومت جه و اونجه جا فراری بیِّه. اریک یعنی ونه پر اولین مستعمره نروژی ره گرینلند دله بنا بشته. متحده ایالات آمریکا دله اسائه روز ۹ اکتبر ره ونه یادبود بنومستنه و هرسال مراسم گیرنه.

## منبع
* انگلیسی ویکی پدیا

رج:گت مردمون ایسلند
رج:گت مردمون گریلند
رج:گت مردمون ایسلند
اوجی

**اوجی**  اتا گیاه دائمی از تیره نعناعیون و بومی اروپا هسه که جز در مناطق کاملاً شمالی، شمال غربی آفریقا و جنوب غربی آسیا در بقیه جائون در انه.
همان طور که از ونه اسم پیدا هسه اینتا گیاه در او دله و به ویژه روخنه لب، روخنئون و درکا ئون دله و او بندون دله و جائهون روطوبتی دله نیز در انه.

## نگارخنه

Image:Mentha aquatica LC0169.jpg
Image:Mentha aquatica27.jpg
Image:Mentha aquatica 06 ies.jpg
Image:Mentha aquatica 02 ies.jpg
Image:Mentha aquatica26.jpg


## منابع

* *[https://web.archive.org/web/20130518170728/http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%86%D8%B9%D9%86%D8%A7%DB%8C_%D8%A2%D8%A8%DB%8C فارسی ویکی‌پدیا]*، بدی‌یه بَئی 9 آذر 1392.

رج:گیاهون
رج:بخاردنی گیاهون
ماتسوئه

**ماتسوئه** اتا شهر هسته که جاپون دلوئه و این استان شیمانه نیشتنگاء هسته و جزیره هونشو دله قرار بَییته. این شهر جمعیت سال ۲۰۰۵ برابر ۱۹۶۰۰۰ نفر بی‌یه. 

## وابسته جستارون

*جاپون
*جاپون شهرون فهرست

## پانویس

رج:شیمانه شهرون
فتح‌الله گولن

[250px|بندانگشتی|ونه عکس [پاپ ژان پل دوم پَلی]]

**فتح‌الله گولن** اتا مِلّا و نویسنده علوم اخلاقی و الهیات ترکیه‌یی هسته که پنسیلوانیای آمریکا دله زندگی کانده. وه شه عمر ره بی‌یشته تا اتا نسخه اسلام جه بسازه که وه ره گانّه «اسلام آناتولیایی» و سعید نورسی ِیادهدا چیون ِسَر چرخ گنّه. 

گولن شه شخصی سرمایه جه سرویس‌های «خدمت عمومی و آموزشی» ره دهه ۷۰ میلادی جه راه دینگوئه و اسا این سازمان ترکیه دله خله نفوذ پیدا هاکرده. این مجموعه که وه ره «جنبش گولن» هم گانّه، چن صدهزار تا ۴ میلیون نفر عضو دانّه و خله مجهزه.

اردوغان سال ۲۰۱۶ وه ره کودتایِ مُسبّب بخوندسته ولی وه شدیداً این اتهام ره رد هاکرده و بائوته این کودتا ونه اشش محکوم هسته.

## منبع
* ویکی‌پدیای انگلیسی
* ویکی‌پدیای انگلیسی

رج:زننه آدمون
رج:ترکیه گت آدمون
تانگو

**تانگو**  اتا نرم افزار هسه که شما ره اجازه دنه از راه کاملاً رایگون شه رفقون جه تماس تلفونی صوتی و تصویری بیرین و اینتا عمل ره توننی با تمومی کسونی که تانگو ره بر روی شه کامپیوتر و تلفون همراه و یا تبلت نصب هکردنه انجام هدین. شما تانگو جه توننی تماس صوتی رایگون برقرار هکنین و در صورت لوزوم وه ره خله راحت به اتا تماس تصویری تبدیل هکنین. 

از جومله کارهایی که تومی با اینتا برنامه انجام هدیم تومی به برقراری تماس ویدئویی با کیفیت،تماس صوتی،بفرستن پیامک،بفرستن عکس اونهم به صورت رایگون اشاره هکردن. از ویژگی‌هون اینتا نرم افزار استفاده آسون، سرگرم‌کننده و عملی هسه.

## تانگو امکانات
*تماس رایگون صوتی و ویدئویی با شخصی کامپیوتر، تلفون همراه و تبلت ها
*ارسال و بیتن پیوم های تصویری در صورت عدم ارتباط با دوستانتون
*اضافه هکردن انیمیشنا سرگرم کننده به تماسای تصویری شما
*صرفه جوئی در هزینه تماسای جهونی رایگون بین اعضای دیگر تانگو
*نمایش خودکار دوستان شما که از تانگو استفاده  کننه
*بدون وارد هکردن گذر واژه 
*ساده و آسون  استفاده وسّه

## بیرون بگردستن
* تانگوی رسمی سایت

## منابع
* *[https://web.archive.org/web/20140218182425/https://en.wikipedia.org/wiki/Tango_(application) انگلیسی ویکی‌پدیا]*، بدی‌ئه بَئی 10 آذر 1392.

رج:نرم‌افزارون
جوله

**جوله** اتا ظرف چوبی یک تکه شبیه پارچ او، باگردن باریک و دهانه‌ای گشاد هسته که در اندازه‌های گوناگون ساخته و بتاشیه وونه. جوله در گذشته برای دوشیدن شیر و نگه داری انواع مواد لبنی بکار شیه. از نقش‌های متدوال روی بدنه جوله بنشنه از جوله نقش مارپیچ، نقش زنجیره‌ای و نقش حلوایی نام برد. 
بزرگ‌ترین نوع جوله مندر نامیده وونه که حدود ۱۸کیلوگرم گنجایش دارنه. نوع دیگری از جوله که جوله کون نام دارنه از ریشه درخت افرا تراشیده وونه.

## منابع
*صنایع دستی مازندران دهکده جهانی پارپیرار

رج:اشیا
رج:مازرونی فرنگ
علی گرائیلی

**علی گرائیلی** یا **علی گرایلی** مازرونی فلوریک ترانه‌ئون ره معروفِ خونش‌کر هسه.
وه حتی اینتا جه که خله سن‌دار هسه مازرونی موسیقی دله خله پرکار هسه و اتا گت آرشیو دارنه. ونه ترانه‌ئون خله مازرون و حتی مازرون بریم دله شروین هستنه و هوادار دارنه.

## صدا و سیما دله
ایرانِ صدا و سیما پایتخت سریال دله گرایلیِ *شعبون کدخدای* نوم ترانه ره استفاده هاکارده. اینتا سریالِ دله، اون قسمتی که گرایلیِ ترانه جه استفاده بیّه، سریال زیباترین بخش هسته، جایی که کاکرون اشتباهی توهم‌زا مواد ره استفاده کاننه و توهم حالت جه ترانه ره اجرا کاننه.

شبکه‌ی شما هم ات‌سری هفت‌ترانه برنومه ره پخش کارده که علی گرایلی ِاتا آهنگ تا فینال بورده و اول بیّه. 

## ترانه‌شناسی
**معروفِ تک آهنگون** 

## بن‌بنویشت

رج:مازرون مردی خونش‌کرون
رج:قائمشهر گت آدمون
رج:مازرون پاپ خونش‌کرون
ویشگون

**ویشگون**، روستایی  از توابع بخش بندپی شرقی شهرستان بابل در استان مازندران ایران.

## جمعیت
اینتا روستا  دهستان سجادرود دله قرار دارنه و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت اون ۱۷۱ نفر (۵۰خانوار) بیه.

## منابع

* *[https://web.archive.org/web/20140306123530/http://fa.wikipedia.org/wiki// فارسی ویکی‌پدیا]*، بدی‌یه بَئی 11 آذر 1392.

ویشگون
دریا پشته

**دریاپشته**، روستایی هسه از توابع بخش مرکزی شهرستان رامسر در استان مازندران ایران.

## جمعیت
اینتا روستادهستان سخت‌سر دله قرار دارنه و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۷۷۰ نفر (۲۱۷خانوار) بیه.

## منابع

* *[https://web.archive.org/web/20140306123530/http://fa.wikipedia.org/wiki// فارسی ویکی‌پدیا]*، بدی‌یه بَئی 11 آذر 1392.

دریاپشته
شیخ کلا

**شیخ‌کلا**، روستایی هسه از توابع بخش مرکزی شهرستان ساری در استان مازندران ایران.

## جمعیت
اینتا روستا  دهستان اسفیورد شوراب دله قرار دارنه و براساس آخرین سرشماری مرکز آمار ایران که در سال ۱۳۸۵ صورت بیته، جمعیت اون ۴۸۴ نفر (۱۲۳خانوار) بیه.

## منابع

* *[https://web.archive.org/web/20140306123530/http://fa.wikipedia.org/wiki// فارسی ویکی‌پدیا]*، بدی‌یه بَئی 11 آذر 1392.

رده:روستاهای شهرستان ساری
سیب

**سیب** اتتا نرده‌ای کمیت هسته که اینتی تعریف وانه: نیرو بر واحد سطح. سیب‌ِ واحد، پاسکال هسته. ات پاسکال، ات نیوتون مربع‌متر سر (N/m²) جه مساوی هسته.
## تعریف
سیب، عمودی نیرو اتتا واحد سطح سر هسته. اینجه، سیب *p* یا Pی علامت جه سراق هداوانه. فشار به صورت ریاضی به شکل زیر تعریف می‌شود:

P=\frac{F}{A}
که ونه دله F عمودی‌ِ نیروی اندازه و A اون مساحتی هسته که نیرو ونه سر اعمال وانه.

## واحدون

سیب واحد، اسا، واحدون‌ِ بین‌المللی سیستم دله، پاسکال هسته که "Pa"ی علامت جه سراق هداوانه. ات پاسکال یعنی ات نیوتون مربع‌متر‌ِ سطح سر.

1 Pa=\frac{1 N}{1 m^2}=\frac{1 kg}{1 m.s^2}

این واحدون هم سیب سر کار شوننه:
اتمسفر، بار، جیوه میلی‌متر، متر او.

## انواع
سیب اوضاع اینان هستنه: مطلق سیب‌، نسبی سیب، خلأ سیب، بخار سیب، گازوئیل جزئی سیب‌.

## بن‌بنویشت
اینستاگرام

## منابع

* *[https://web.archive.org/web/20140129102025/http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%85 فارسی ویکی‌پدیا]*، بدی‌یه بَئی 18 آذر 1392.

## بِریمْ بگردستن

* ونه رسمی سایت

رج:فیس‌بوک
رج:نرم‌افزارون
سه

200px|thumb|left|سِه
سه یا فارسی زبون دله سیب ( علمی نوم : Malus domestica  )اتا میوه هسِّه که مناطق سرد و معتدل دله دراینه . اینتا میوه پتاسیم، سدیم، کلسیم، برمو فسفر و خله زیاد ویتامین آ و ب  دارنه.

## خواص
سِه بخاطر وجود ویتامین های مختلف و زیاد 
برای سلامتی و تندرستی خله مفید هسِه . ونه بیشتر ویتامین ها و املاح ونه پوست و نزیکای پوست دره و بهتره با پوست بخرد باوِّه.سه ی رو معمولا چرب هسِّه همین وسه ونه خار بشس باوه و یا اتا نازک پوست ونه جا بییت باوِّه.

## منابع
* فارسی ویکیپدیا

رج : میوه ها

رج:میوه‌ئون
کنس

200px|thumb|left|کنس
200px|انگشتدان|بچندی‌بَیی کاندس
**کِنِس**، **کِندِس** یا **کاندِس** (علمی نوم: Mespilus germanica) اتا میوه خانواده سرخ گل ها و رده کنس های (Mespilus) دله هسِّه.این خانواده ی دله سِه، میوه و به هم درننه.کنس وقتی نرسیه سبز مایل به اسپه هسِّه و برسین په ونه رنگ قهوه‌ای، مزه نسبتآ شیرین و ونه طعم کز (در فارسی گس) بونه و هر چی بیشتر برسه ونه کزی هم کمتر بونه.

## خواص
کنس ویتامین های ب و ث ره زیاد دارنه.

## تاریخچه
اینتا میوه ی دار اونجور که از منابع قدیم بر اینه مناطق قفقاز ،جنوب دریای سیاه و عمدتآ جنوب دریای مازندران دله کشت بیه و بصورت وحشی هم وجود داشته. یونانیها اینتا ئار ره این مناطق جا، اروپا بوردنه و اونجه جا کل اروپا دله و جاهای دیگه کره زمین پخش بیه.

بیشتر در جنگل به عنوان میوه جنگلی هسته که در اینه و پاییزی دله ونی بچین موقع هسته

## منابع
* انگلیسی ویکی‌پدیا

رج:بخاردنی‌ئون
ترتیزک

**ترتیزک**، **بنه سوج**، **ونی سوزن** یا **شاهی** اتا سبزی نوم هسته که یک‌ساله عمر دارنه و ویتامین ث ونه دله مشت هسته و همینسه سرماخوردگی ِدوائه. ترتیزک ره غذا پلی، سبزی‌خوردن استفاده کنه.

## منابع
* دهخدا لغتنومه

رج:گیاهون
فریدون پوررضا

**فریدون پوررضا** (بزائه‌ی ۳ مهر ۱۳۱۱ - بمرده‌ی ۲۳ فروردین ۱۳۹۱) گیلکی خوننده و موسیقیدون بی‌یه.

## زندگینامه
فریدون پوررضا ۳ مهر ۱۳۱۱ لشت نشا دله دنیابموئه و ۲۳ فروردین ۱۳۹۱ شهر رشت دله بمرده. وه اول شه پی‌یر همراهی سلمونی دله کار کارده.

وه یونس دردشتی، سعادتمند قمی و غلامحسین بنان پَلی چن وقت موسیقی ره یاد بَییته و سال ۱۳۳۳ کار تعزیه ره علی به کیش همراهی شروع هاکرده. وه همون سال اتا نمایشنومه تیاتر وسّه بنویشته که اجرا بیّه.

شیش سال په‌یی‌تر رادیو گیلون ِامتحان خونندگی دله اول بیّه و رسماً شه کار ره شروع هاکرده. اردیبهشت ۱۳۵۰ جه تلویزون دله بورده و به عنوان پژوهشگر سیمین دانشور، محیط طباطبائی، منوچهر آتشی، محمود عنایت، ایرج افشار و بعضی اساتید دیگه همراهی تهران دانشگاه جه وه ره برسینه لندن. 

وه سال ۱۳۶۷ رشت دله شه اولین کنسرت ره اجرا هاکرده. از اون گادِر شهرون مختلف من‌جمله شیراز، همدان، آلمان، رشت و تهران دله ات‌سری کنسرت بی‌یشته. دِتا کاست «می‌گیلان» و «گیله لو»  ونه آثار مهم جه هستنه. سال ۱۳۷۹ سریال *[[پس از باران]]* تیتراژ ره اجرا هاکرده که اون سال دله ایران ِسریال‌های بتّرین تیراژ بگردسته.

## منابع

* نشریه گیله وا - شماره ۸۶ - یادگارنامه فریدون پوررضا.

رج:گیلان گت آدمون
رج:گیلکی خوننده‌ئون
آپارتاید

آپارتاید اتا کلمه آفریقایی زبون هسِّه .آپارتاید اتا جور تبعیض نژادی هسِّه که آفریقای جنوبی دله وجود داشته و تا حدودی دارنه و تبعیض و فرق بشتن سیاه پوستان که اکثریت هسِّنه میون با اسپه آدمون  هسِّه .

معنی کلمه آپارتاید که آفریقایی کلمه هسِّه ،جدا هکردن و جدا داشتن هسِّه و در کل به این مفهوم بیه که سیو مردم آفریقا جاهای مخصوصی داواشن و هر جا نتونن زندگی هکنن و خصوصآ  اسپه مردمون  کنار دنی بواشن.

نلسون ماندلا و استیو بایکو هر دتا مخالف آپارتاید بینه اما استیو بایکو معتقد بیه که چون سیو مردمون اکثریت هسِّنه ونه آفریقای جنوبی دله حق حکومت هکردن دارن ولی  نلسون ماندلا معتقد بیه که همه چه سیو و چه اسپه ونه حقوق مساوی اجتماعی دارن.مخالفت های علنی و مبارزه زیرزمینی  که وه راه دم هدا ی وسه وره دستگیر هکردنه و سال 1962 میلادی حبس ابد محکوم بیِّه اما 28 سال بعد  سال 1990 آزاد بیِّه.سال 1994 وه آفریقای جنوبی رئیس جمهور  بیِّه و بعد از پنج سال که آثار آپارتاید ره از میون بوردنه ،وه تمایل نداشته دواره رئیس جمهور باوِّه.نلسون ماندلا روز 5 دسامبر 2013 (15 آذر 1392) ژوهانسبورگ دله سن 95 سالگی دله بمرده.

## منابع
* ویکی انگلیسی

رج:جنوبی آفریقا
رج:سیاسی نظریه‌ئون
والریا

**والریا**  که ونه واقعی نوم **آلا یوریونا پرفیلووا**  هسته، (بزائه ۱۷ آوریل ۱۹۶۸ آتکارسک، روسیه)، اتا خوننده زنائه که روسیه شنه.

## زندگی‌نومه
والریا ۱۷ آوریل ۱۹۶۸ شهر آتکارسک روسیه دله دنیابموئه و ونه پییرشون کلاسیک موسیقی په‌رو بینه و وه مدرسه دله پیانو دمبال ره بَییته. وه اتا مسلمون ریکای عاشق بیّه که ونه نوم یوسف بی‌یه و اینتا اتا معضل بی‌یه که وه چتی بتونه شه کار ره دمباله هاده؛ ولی یوسف وه ره اجازه هدا که ازدواج په هم شه کار ره هاکنه و زندگی عادی ره داره.

## بن بنویشت

## منابع

* Wikipedia contributors, "Valeriya," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Valeriya&oldid=304182901 (accessed July 25, 2009).

## پیوند به بیرون
* رسمی سایت
* یوتیوب

رج:زننه آدمون
رج:گت مردمون آتکارسک
رج:روسیه خونش‌کرون
رج:روسیه بازیگرون
سوتلانا خودچنکووا

**سوتلانا خودچنکووا**  سال 1983 میلادی مسکو دله دنیا بموئه اما اتا مله، به نوم «ژلزنودروژنی»، دله گت بیّه. وه شه جوونی گادِر چنتا فیلم دله مدل بگردسته. سال 2003 میلادی شه اولین نقش ره به عنوان بازیگر فیلم «زنا وسه دعا هاکنین» دله به کارگردانی استانیسلاو گاوروخین بازی هاکرده.

سیزدهم دسامبر سال 2005 میلادی ولادیمیر یاگلیچ، روسی بازیگر، جه ازدواج هاکرده. وشون دوره انستیتو جه هِدی جه رفق بینه ولی با این حال تابستون سال 2010 میلادی همدیگه جه سِوا بیینه.

## پانویس

## بیرون بگردستن
* ونه توییتر

رج:زننه آدمون
رج:گت مردمون مسکو
رج:روسیه بازیگرون
کریستینا آسموس

**کریستینا آسموس**  اتا روسی هنرمند هسته. وه قبلاً جیمناسیک‌کا بی‌یه. وه مدرسه دله، شه اولین تیاتر ره بازی هاکرده. سال 2012، کریستینا آسموس هنرستون تیاتر «شپکین» جه فارغ التحصیل بیّه. این هنرپیشه شه اولین نقش وسّه، «چرنوئوس» ِرول ره سریال «انترن» دله بازی کرد.

## شخصی زندگی
مدتی «ویکتور استپانیان»، که ونه هم‌دانشگائی بی‌یه، جه رفق بی‌یه ولی ونه مشغله خله بی‌یه و همینسه سِوا بینه. کریستینا اواخر سال 2012 میلادی «گاریک خارلاموف» جه رابطه برقرار هاکرده و هنتا هیرا-هیرا درنه.

## پانویس

## بیرون بگردستن
* رسمی سایت

رج:زننه آدمون
رج:روسیه بازیگرون
جهانسبورگ

**جهانْسبورگ** بیا **یوهانسبورگ** کنسونی آفریقای ِنیشتینگا اهسِّه. ژوهانسبورگ گائوتنگ استان ِمرکز هسِّه. اینتا دِنیای ِ۵۰ تا گت شهر جه هسته.

## جمعیت
آمار سال ۲۰۱۱ په ژوهانسبورگ جمعیت ۴٬۴۳۴٬۸۲۷ نفر بی‌یه.

## تبعیدگاه رضا شاه
شهریور 1320 رضاشاه موریس جزیره دله تبعید بیِّه و بعد بورده ژوهانسبورگ و چهارم مرداد 1323 اونجه بمرده.

## منابع

رج:نیشتگاه ئون فهرست
رج:جنوبی آفریقا شهرون
موئای

بندانگشتی|230px|موآی
**موئای** یا **موآی**  ات‌سری آدم‌مونا سنگ نوم هسته که ایستر جزیره دله درنه. این سنگ‌ها ۲۸۸تا هستنه که ات‌سری گت-گت ِکاتی، که وشون ره «آهو» گانّه، سَر کَتِنه. ۶۰۰تا موئای دیگه هم درنه که تموم جزیره دله دکلستونه.

بین ۵۰ تا ۱۵۰ نفر لازم بی‌یه تا هر اتا موئای ره تکون بَدِن. بعضی موئای‌ها ات‌تی کلاه یا تاج دارنه که محققون گانّه قدیمی مردِم وسّه اینان مقدس بی‌یه. این مجسمه‌ها دقیقاً میِّن نی‌یه که کِی بساته بَیینه ولی حدس زنّه که مابین ۱۵۰۰-۱۷۰۰ و ۱۰۰۰-۱۵۰۰ میلادی وشون ره بسات‌بوئن. تقریباً ۹۵٪ این موئای‌ها کلین یا آتشفشونی سنگ جه بساتونه.

## نگارخنه

Image:Kneeled moai Easter Island.jpg|
Image:Ahu-Akivi-1.JPG|
Image:EasterIsland 1772.JPG|


## منابع

* Wikipedia contributors, "Moai," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Moai&oldid=229993708

رج:موجستمه‌ئون
رج:شیلی جوغرافی
آگنیا دیتکوفسکیته

**آگنیا دیتکوفسکیته**  اتا روسی بازیگر هسته. وه اتا خانواده دله دنیا بموئه که ونه پییر آلگاس دیتکوفسکیس، کارگردون، و ونه مار تاتیانا لوتایوا، بازیگر، بینه. تا 15 سالگی لیتوانی دله زندگی کارده و سال 2004 میلادی شه مار و برار جه بورده روسیه.

وه شه خانوادگی شغل دمباله ره بَییته و فیلم گرما دله شه اولین رول ره بازی هاکرده. سال 2006 په، آگنیا بازی ره کنار بی‌یشته، اما سال 2008 میلادی دِباره ظاهر بیّه و هنتا هم فعالیت دانّه.

## زندگی
سال 2006 تا 2009 میلادی «آلکسی چادوف» جه غیررسمی ازدواج هاکرده و اتا سره دله دیینه و هِدی جا چنتا فیلم هم بازی هاکاردنه ولی کم‌کم سِوا بَیینه. 24 ماه اوت سال 2012 میلادی بی‌یه که وشون دِتا دِباره ازدواج هاکردنه.

## پانویس

رج:زننه آدمون
رج:روسیه بازیگرون
رج:لیتوانی بازیگرون
اولگا فادییوا

**اولگا فادییوا** اتا روسی بازیگر هسته. وه 15 اکتبر سال 1978 میلادی مینسک دله دنیا بموئه. اولگای پییر-مار بالرین بینه. ونه اولین نقش سینما دله، اتا معلم نقش، فیلم «روجا» دله بی‌یه. اولگا سال 2000 سریال «کمک فوری» دله رول داشته. ونه په، سریال‌های «هتل برآوردن آرزو» و «قانون» دله هم بازی هاکرده. وه سریال «سربازون» دله خله موفق بی‌یه و «سرباز 2» وه ره معروفته هاکرده.

اولگا دانشجو بی‌یه ازدواج هاکرده اما هچکی ونه شخصی زندگی جه خور ندانّه.

## بن بنویشت

رج:زننه آدمون
رج:روسیه بازیگرون
رج:گت مردمون مینسک
اوکسانا فدوروا

## خانواده
**آکسانا** یا **اوکسانا فدوروا** هیوده دسامبر سال 1977 میلادی پسکوف روسیه دله دنیا بموئه. ونه مار مریضی روانی داشته و ونه شابا و نن‌جان وه ره گت هاکردنه. آکسانای پییر، وقتی وه دِساله بی‌یه، وشون ره سَر بی‌یشته.

## کار
سال 1997، آکسانا روسیه وزارت کشور دانشگا دله، شهر سنت پترزبورگ دله، شه درس ره شروع هاکارده. سال 1999، «پترزبورگ ملکه»‌ی مسابقه دله برنده بیّه و سال 2001 میلادی «روسیه‌ی ملکه» بیّه. سال 2002 «جهون ملکه» ِمقوم ره هم بییته. البته وه این مقوم ِبرنومه‌ئون دله شرکت نکارده و همینسه این مقوم ره ونجه پس بَییتنه.

## منابع
* 

رج:روسیه زیبایی ملکه‌ئون
رج:زننه آدمون
رج:جهون کیجا
علی شجاعی

**علی شجاعی** (بزا ۸ بهمن ۱۳۷۵) اتا فوتوالیست آملی هسه که نساجی وسه کا کنده

رج:Pages using infobox3cols with multidatastyle
رج:نساجی فوتوالیستون
رج:پرسپولیس فوتوالیستون
رج:آمل گت آدمون
رج:زننه آدمون
ادل

**ادل لوری بلو ادکینز** (انگلیسی جه: Adele Laurie Blue Adkins)‏ (بزائه ۵ مهٔ ۱۹۸۸) که بیشتر وه ره ونه هنری لقب جا اشناسننه، خونش‌کر و ترانه‌نویس انگلیسی هسِّه. ونه جهونی شهرت بخاطر ونه اتا آلبوم موسیقی که ۲۱ ونه نومه هسِّه. که ۲۱ ژانویهٔ ۲۰۱۱ منتشر بیِّه.

## آلبوم‌ها
سال ۲۰۰۸ آلبوم «۱۹» ره ادل منتشر هکرده. اینتا آلبوم وقتی دیِّه ضبط بیه ادل ۱۹ ساله بیه وه اولین آلبوم استودیویی ادل هسِّه.

آلبوم ۲۱  هم ونه اولین آلبوم استودیویی هسِّه.

اینتا خونش‌کر انگلیسی شهرت فوق‌العاده‌یی پیدا هکرده و ونه آلبوم‌ها از پرفروش‌های انگلستون هسِّه.

رج:بریتانیا خونش‌کرون
پاسکوئا جزره

**پاسکوئا** (پولی‌نزیایی جه: راپا نوئی (معنی: گتِ راپا))، (ایسپانیولی جه: Isla de Pascua) اتا جزیره هسته که آروم اوقیانوس جنوبی‌قِسمِت دله دره و شیلی شنه. این جزیره شه وسّه اتا سِواءِ استان حیساب وانه. ونه نزدیک‌ترین جزیره سالائی گومز (Sala-y-Gomez) هسته که ۴۰۰ کیلومتری شرق ایستر قرار بَیته و ونه استان دله حیساب وانه.

این جزیره‌ی گتی (=مساحت) ۱۶۳٫۶ کیلومتر مربع و ونه جمعیت ۳٬۷۹۱ نفر هسته (سرشماری ۲۰۰۲). ۳٬۳۰۴ نفر ِاین جمعیت جزیره‌ی نیشتنگا (=پایتخت) دله که شهر هانگا روآ هسته، زندگی کانّه.

این جزیره‌ی قدیمی ساکنین چیزهای جالبی شه جه ارث بی‌یشتنه که توریسم ره تقویت هاکرده. من‌جمله موئا و رونگورونگو

## منابع

* انگلیسی ویکی‌پدیا، نسخهٔ ۳۰ اکتبر ۲۰۰۶.

رج:جزیره ئون
رج:شیلی شهرون
ترانزیستوری نازک لایه ی بلور مایع نمایشگر

TFT LCD خلاصه بی یه اینتا عبارت هسِّه (   thin-film transistor liquid crystal display   )که فارسی بونه  " نمایشگر کریستال مایع با لایه نازک ترانزیستور " اتا فناوری هسِّه که کیفیت نمایش تصویر ره زیاد تر هکرده و نحوه آدرس هدائن و کنتراست  پیکسل ها ره بهتر هکرده. TFT LCD اتا نمایشگر بلور مایع ماتریس فعال هسِّه که ماتریس غیر فعال  یا ساده هم ونه اتا جور دیگه هسِّه.

این نمایشگرها جاهای مختلف کاربرد دارنه مثل تلویزیون - رایانه ی نمایشگر -  تلفن همراه - بازیهای دستی و ابزار و وسایل هدایت دریایی و یا هوایی

## منابع
* ویکی انگلیسی

رج:الکترونیک
آلانیس موریست

**آلانیس موریست**  اتا آمریکایی خوننده هسته . وه بتونسته شه اولین آلبوم، «Jagged Little Pill»، ره سال ۱۹۹۵ سی میلیون نسخه بَروشه. ونه بقیه‌ی آلبوم‌ها خله استقبال نداشتنه.

## منابع
* 

رج:آمریکا خونش‌کرون
الا فیتزجرال

**الا فیتزجرال**  اتا آمریکایی خوننده هسته . وه ره «بانو الا» و «آواز بخونستن ِگتِ ملکه» جه صدا کاردنه، وه ۱۵ ژوئیه ۱۹۹۶ کالیفرنیا دله بمرده چون دیابت داشته. وه شه زندگانی گادِر سیزّه (زیاده) بار بتونسته گرمی جایزه ره بَوره.

## منابع
* 

رج:آمریکا خونش‌کرون