open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
درسدن قلعه

**درسدن قلعه**  اتا موزه نوم هسته درسدن ِشهر دله، آلمان ِکشور درون، دره. اینتا موزه خله هارشاگر (=بازدیدکان) دانّه و سال ۲۰۰۷ گادِر، ۱٬۲۸۶٬۷۳۳ نفر وه ره بدینه.

این موزه‌ی اصلی نوم، آلمانی زوون دله «قدیمی مدیرونِ نگارخنه» (انگلیسی جه: *Old Masters Gallery* یا *Old Masters Picture Gallery*) معنی ره دِنه.

## نگارخنه‌ی معروف تابلوئون

Dresden-Zwinger-Courtyard.11.JPG|موزه‌ی بنا
RAFAEL - Madonna Sixtina (Gemäldegalerie Alter Meister, Dresde, 1513-14. Óleo sobre lienzo, 265 x 196 cm).jpg|رافائل: *Sistine Madonna*
Raffael 051.jpg|رافائل: *Sistine Madonna*, 1512
Giorgione - Sleeping Venus - Google Art Project 2.jpg|Giorgione: *Sleeping Venus*, 1508/10
Jan Vermeer van Delft 002.jpg|یوهانس فرمیر: *The Procuress*, 1656
Jan van Eyck 085.jpg|یان وان آیک: *Dresden Triptych*, c. 1437
Tizian 014.jpg|تیتیان: *The Tribute Money*, c. 1516
The_Chocolate_Girl_by_Jean-Étienne_Liotard.jpg|Jean-Étienne Liotard: *The Chocolate Girl*, 1744/45
Rembrandt en Saskia in De Verloren Zoon 1635.jpg|رامبرانت: *The Prodigal Son in the Tavern*, 1635
Jan Vermeer van Delft - Brieflezend meisje bij het venster (ca. 1657-59).jpg|یوهانس فرمیر: *Girl Reading a Letter at an Open Window*, c. 1659
Eva Cranach.jpg|لوکاس کراناخ: *Eve*, 1531
Charles de Solier, Sieur de Moriette (1534-1535) -Hans Holbein d. J. (Staatliche Kunstsammlungen Dresden).jpg|هانس هلباین پسر: *Charles de Solier, Sieur de Morette (1480/81-1564)*, 1534/35
Francisco de Zurbarán - The Prayer of St. Bonaventura about the Selection of the New Pope - Google Art Project.jpg|Francisco Zurbarán: *St. Bonaventure at Pray*, 1628/29
De Ribera, 1642.JPG|Jusepe de Ribera: *The Deliverance of St. Peter from Prison*, 1642
Pinturicchio - Portrait of a Boy - Google Art Project.jpg|Pinturicchio: *Portrait of a Boy*, c. 1500
Canaletto - Dresden seen from the Right Bank of the Elbe, beneath the Augusts Bridge - Google Art Project.jpg|Bernardo Bellotto (Canaletto): *Dresden from the Right Bank of the Elbe above the Augustus Bridge*, 1748
Peter Paul Rubens - Drunk Hercules supported by a couple of Satyrs.jpg|پیتر پل روبنس: *Hercules Drunk, Being Led Away By a Nymph and a Satyr*, c. 1613/14
Anthonis van Dyck 038.jpg|آنتونی فان دیک: *Portrait of a Commander in Armour, with a Red Scarf*, c. 1625/27
Rembrandt - The Abduction of Ganymede - Google Art Project.jpg|رامبرانت: *Rape of the Ganymed*, 1635
Diogenes Jordaens.jpg|Jacob Jordaens: *Diogenes Searching for an Honest Man*, c. 1642


## وابسته جستارون
* دنیای گت موزه‌ئون فهرست

## منابع
* 
* 

درسدن قلعه
درسدن قلعه
گتی مرکز

**گِتی**  اتا موزه نوم هسته لس‌آنجلس ِشهر دله، متحده ایالات ِکشور درون دره. اینتا موزه خله هارشاگر (بازدیدکان) دانّه و سال ۲۰۰۷ گادِر، ۱٬۲۰۵٬۶۸۵ نفر وه ره بدینه.

## نگارخنه

Irises by Vincent Van Gogh in GettyCenter.jpg|ون گوگ
Meister des Marschalls von Boucicaut-Die Geschichte von Adam und Eva.jpg|قرون وسطی
060807-004-GettyVilla003gallery.jpg|اروپای باستان
Table support griffins Getty Villa 85.AA.106.jpg|آثار سنگتراشی عهد باستان
Getty Center Central Garden.jpg
Getty Center Los Angeles by Richard Meier.jpg
Getty USGS.jpg
Getty Center Waterfall 003.jpg


## وابسته جستارون
* دنیای گت موزه‌ئون فهرست

## منابع

* 
* 

گتی
گتی
ترنه موزه (برلین)

**ترنه موزه**  اتا موزه نوم هسته برلین ِشهر دله، آلمان ِکشور درون دره. اینتا موزه خله هارشاگر (=بازدیدکان) دانّه و سال ۲۰۰۷ گادِر، ۱٬۱۴۲٬۰۰۰ نفر وه ره بدینه.
## نگارخنه

Nofretete_Neues_Museum.jpg|نفرتیتی موجستمه
Neues Museum Berlin EP1.JPG|موزهٔ بنا


## وابسته جستارون
* دنیای گت موزه‌ئون فهرست

## منابع
* 
* 

ترنه موزه
ترنه موزه
کلوین گروپ هنری نگارخنه

**کلوین گروپ هنری نگارخنه**  اتا موزه نوم هسته گلاسکوی ِاسکاتلند دله دره. اینتا موزه خله هارشاگر (=بازدیدکان) دانّه و سال ۲۰۰۷ گادِر، ۱٬۰۷۰٬۵۲۱ نفر وه ره بدینه.

## نگارخنه

Kelvingrove Art Gallery and Museum 1.jpg
Wfm kelvingrove museum back.jpg|From Kelvingrove Park.
KelvingroveHangingHeads.jpg|The 'hanging heads' exhibit.
Kelvingrove Spitfire.jpg|Spitfire F.21 *LA198* amongst the animals.
|Christ of Saint John of the Cross by سالوادر دالی.
Van Gogh - Bildnis des Kunsthändlers Alexander Reid.jpeg|Portrait of the Art Dealer Alexander Reid by ون‌گوگ.
Rembrandt Man in Armour.jpg| A Man in Armour by رامبرانت.


## وابسته جستارون
* دنیای گت موزه‌ئون فهرست

## منابع

* 
* 

کلوین گروپ هنری نگارخنه
کلوین گروپ هنری نگارخنه
بیلبائو گوگنهایم موزه

**بیلبائو گوگنهایم موزه**  اتا موزه نوم هسته بیلبائو ِباسک دله، ایسپانیا ِکشور درون دره. اینتا موزه خله هارشاگر (بازدیدکان) دانّه و سال ۲۰۰۷ گادِر، ۹۵۶٬۴۱۷ نفر وه ره بدینه. این موزه ِساختمون سال ۱۹۹۷ تکمیل بیه و ونه معمار فرانک اگری بییه.
## وابسته جستارون
* دنیای گت موزه‌ئون فهرست

## نگارخنه

Guggenheim-bilbao-jan05.jpg|ساختمون نما، وه ره اتا آمریکایی معمار بساته
|ونه کاتیون که ات‌تی خاص معماری جه بساته بینه
A Bibao - Puppy - de Jeff Koons.jpg|**پوپی** اتا سگ موجستموئه که جف کونز بساته و اتا، باسکی تروریستون، خاستنه وه ره تش هادن، ولی نتونستنه.


## منابع

* 
* 

بیلبائو گوگنهایم موزه
بیلبائو گوگنهایم موزه
مارگارت موزه

**مارگارت موزه** اتا موزه نوم هسته بروکسل ِشهر دله، بلژیک ِکشور درون دره. این موزه سال 2009 افتتاح بیه و بلجیکِ دومین گتِ موزه هسته.

## وابسته جستارون
* دنیای گت موزه‌ئون فهرست

## منابع

* 
* 

بروژ
بروژ
دلاویله مدرن هنرون موزه

**دلاویله مدرن هنرون موزه**  اتا موزه نوم هسته پاریس ِشهر دله، فرانسه ِکشور درون دره. اینتا موزه خله هارشاگر (بازدیدکان) دانّه و سال ۲۰۰۷ گادِر، ۸۴۹٬۹۸۳ نفر وه ره بدینه.

## وابسته جستارون
* دنیای گت موزه‌ئون فهرست

## منابع

* 
* 

دلاویله مدرن هنرون
دلاویله مدرن هنرون
رج:پاریس
کاتالونیا مدرن هنرون موزه

راست|thumb|200px|موزه ساختمون، روز دله
راست|thumb|200px|موزه ساختمون، شو دله
**کاتالونیا مدرن هنرون**  اتا موزه نوم هسته بارسلون ِشهر دله، ایسپانیا ِکشور درون دره. اینتا موزه خله هارشاگر (بازدیدکان) دانّه و سال ۲۰۰۷ گادِر، ۸۲۸٬۷۱۳ نفر وه ره بدینه.

## وابسته جستارون
* دنیای گت موزه‌ئون فهرست
* موزه‌ی رسمی سایت

## منابع
* 
* 

کاتالونیا مدرن هنرون
کاتالونیا مدرن هنرون
مدرن هنرون موزه
دالی تیاتر-موزه

**دالی ِتئاتر-موزه**  اتا موزه نوم هسته مادرید ِشهر دله، ایسپانیا ِکشور درون دره. اینتا موزه خله هارشاگر (بازدیدکان) دانّه و سال ۲۰۰۷ گادِر، ۸۲۱٬۰۹۹ نفر وه ره بدینه. این موزه سالوادور دالی ِآثار ره سراق دنه.

## وابسته جستارون
* دنیای گت موزه‌ئون فهرست

## منابع
* 
* 

تیسن-برنمسیزا
تیسن-برنمسیزا
استامبول مدرن موزه

**استامبولِ مدرن موزه**  اتا موزه نوم هسته استامبول ِشهر دله، ترکیه ِکشور درون دره. اینتا موزه خله هارشاگر (=بازدیدکان) دانّه و سال ۲۰۰۷ گادِر، ۶۳۴٬۹۰۰ نفر وه ره بدینه.

## وابسته جستارون

* دنیای گت موزه‌ئون فهرست

## منابع

* 
* 

استامبول ترنه موزه
استامبول ترنه موزه
تایوان ملی موزه

**چین (تایوان) ملی موزه**  اتا موزه نوم هسته تایپه ِشهر دله، تایوان ِکشور درون دره. اینتا موزه خله هارشاگر (بازدیدکان) دانّه و سال ۲۰۱۴ گادِر، 5,402,325 نفر وه ره بدینه.

## وابسته جستارون
* دنیای گت موزه‌ئون فهرست

## منابع

* 
* 

چین (تایوان) ملی موزه
چین (تایوان) ملی موزه
فریر هنری نگارخنه

**فریر هنری نگارخنه**  اتا موزه نوم هسته واشینگتن دی. سی. ِشهر دله، متحده ایالات ِکشور درون دره. اینتا موزه خله هارشاگر (بازدیدکان) دانّه و سال ۲۰۰۷ گادِر، ۷۹۵٬۶۲۷ نفر ونجه بازدید هاکردنه.

## نگارخنه

Sword and scabbard from 7th Century Persia.jpg|ساسانی شمشیر و قلاف
Irakischer Maler um 1280 001.jpg|*صور اسرافیل*؛ قرن زیاده جه


## وابسته جستارون
* دنیای گت موزه‌ئون فهرست

## بیرون بگردستن

* وب‌گاه رسمی

## منابع

* 
* 

فریر هنری نگارخنه
فریر هنری نگارخنه
نینجا

بندانگشتی|230px|اتا نینجای نقاشی 
**نینجا** که وشون ره **شینوبی** هم گاتنه ات‌تی مخفی آدمون بینه که فدرال جاپون دله جنگستنه، وشون تخصص اون سری جنگون سَر بی‌یه که مرسوم نَی‌بون. نینجائون ره ویشته جاسوسی، نفوذ، آدم‌کاشی و... وسّه قرن ۱۴اُم دله کار زونه. 

وشون جاپونی فرهنگ دله ساموراییون جه مخالفنه و وشون ِدیم‌به‌دیم جنگنّه.   

وشون قرن بیستم گادِر خله معروف بَینه و باعث بیّه که مردِم وشون جه اسطوره و خیالی شخصیتون ره بسازن. *[[نینجوتسو]]* کارونی هستنه که اتا نینجا بتونده انجام هاده.

نینجاها هر سلاحی که بخاست بون جه تونستنه استفاده هاکنن ولی وشون میون شورایکن یا نینجا اساره خله معروف‌ته هسته. نینجائون وچگی جه یادگیتنه که چتی استتار و اختفاء هاکنن و چتی شه شکل ره عوض بدل هاکنن.

نینجائون معمولا سیو لباس پوشینه که وشون ره کومک کارده تا تاریکی دله دیار نوون. وشون اگه بخاست‌بون تونستنه نور دله شه ره سِراق هادن. وشون ات‌تی سِواسِوا جِرِب هم داشتنه.

## سلاحون

File:Ashiko cleats.JPG|
File:shikomizue.JPG|
File:Ninja type weapons.JPG|
File:Makibishi.JPG|
File:Kaginawa.JPG|
File:Shuriken.JPG|
File:Small kusarigama.JPG|
File:Manriki.JPG|
File:4 bo shuriken.JPG|
File:kusari katabira4.JPG|
File:2 chigiriki.JPG|
File:Ashiko cleats 1.JPG|
File:Tekko-Kagi Ninja1.jpg|

## وابسته جستارون
* سامورایی

## منابع

* سیمپل انگلیسی ویکی‌پدیا
* نینجائون باشگاه

رج:جاپون تاریخ
دونگ یی

**دونگ ‌یی** اتا سریال نوم هسته که ۶۰ قسمت ۶۰ دقه‌یی دانّه. وه ره اتا کوره‌یی کمپانی، ام‌بی‌سی، سال ۲۰۱۰ بساته. **دونگ یی** سریال ره **سنگ هاب کیم** و **بیانگ هول لی** کارگردونی هاکاردنه و **کول هو چوی**، **هو ژوهان** و **جین هی جی** ونه دله بازی هاکردنه. 

این سریال اتا کیجا، دونگ یی، خَوری هسته که کم‌کم غیرت پشتی شونه قصر دله و اونجه کوره‌ی امپراطور جه صیغه کانده و یونگ گویی، که بعداً شاء بَیی‌یه، ره دنیا یانّه.

## پخش

## پخش ایران دله
**افسانهٔ دونگ یی** به سرپرستی زهره شکوفنده دوبلهٔ فاررسی بیّه و چهاردهم اردیبهشت ۱۳۹۱ جه به روی آنتن بورده.

	


## منابع
* Hong, Lucia "TV series ''Dong Yi, ''Oh! My Lady'' off to good start" *10 Asia*. 23 March 2010. Retrieved 2012-04-26
*  

رج:کره‌ای سریالون
ویلیام فاکنر

**ویلیام فاکنر**  (بزائه ۱۸۹۷ - بمرده ۱۹۶۲) آمریکایی رمان‌نویس و نوبل جایزه ِبرنده بی‌یه.

## بنویشته‌ئون
* * [[مواجب بخور و نمیر]] (۱۹۲۶)
* * لَلون (۱۹۲۷)
* * [[سارتوریس]] (۱۹۲۹)
* * خشم و هیاهو (۱۹۲۹) 
* * [[گوربه‌گور]] (۱۹۳۰) 
* * حریم (۱۹۳۱)
* * [[روشنایی ماه اوت]] (۱۹۳۲)
* * دِتا شلمون (۱۹۳۵) 
* * [[ابشالوم، ابشالوم!]] (۱۹۳۶)
* * شکست‌ناپذیر (۱۹۳۸)
* * [[نخل‌های وحشی|وحشی نخلون]] (۱۹۳۹)
* * دهکده (۱۹۴۰)
* * [[برخیز ای موسی]] (۱۹۴۲)
* * مزاحم در خاک (۱۹۴۸)
* * [[مرثیه برای راهب|نواجش، راهب وسّه]] (۱۹۵۱)
* * حکایت (۱۹۵۴)
* * [[شهر (کتاب)|شهر]] (۱۹۵۷)
* * عمارت (۱۹۵۷)
* * [[چپاولگران]] (۱۹۶۲)*

## منبع
* اوکانر، ویلیام‌ون. *ویلیام فاکنر*. مهدی غبرایی ترجمه. کهکشون انتشارات. ۱۳۷۷ 

## بیرون بگردستن

رج:ادبیات وسه نوبل بیته‌ئون
رج:امریکا نویسندگون
فریدا کالو

**فریدا کالو** (اسپانیایی جه: ***Frida Kahlo***) (بزائه ۶ ژوئیه ۱۹۰۷ - بمرده ۱۳ ژوئیه ۱۹۵۴) اتا مکزیکی نقاش بی‌یه. 

## زندگی
left|200px|thumb|'''شه‌دکشی‌یه تَلی‌دار و کورمازخار گردنبند جه'''، سال۱۹۴۰
فریدا کالو اتا پچیک شهر دله که کویوآکان نوم داشته دله دنیا بموئه‌. ونه پی‌یِر نقاش و عکاسی بی‌یه که یهود-آلمانی بی‌یه و اصلیت رومانیایی داشته. فریدا شیش سالگی گادِر فلج اطفال بیته و همینسه ونه راست ِلینگ همیشک لاغر بی‌یه.

## نقاشیون
وه شه نقاشیون دله زنان ِرنج و خشن زندگی سَر خله تأکید دانّه. ۱۴۳ نقاشی‌ای که دکشی‌یه دله پنجاه و چهارتا شه‌دکشی‌یه هستنه. 

## سیاسی عقاید
left|200px|thumb|فریدا کالو و همسرش دیه‌گو ریورا در سال ۱۹۳۲

کالو کمونیسم طرفدارون جه بی‌یه. وه لئون تروتسکی جه هم ات‌گدر رابطه داشته که آخرسری ۱۹۴۰ استالین نماینده‌ئون وه ره ترور هاکاردنه.

وه بعد اون استالین په‌رو بیی‌یه و ات‌کمه بعد مائو جه طرفداری هاکرده. ونه سره دله سوسیالیستی عکسون جه پر بی‌یه، از جمله عکسونی که مارکس، انگلس، استالین و مائو جه دیینه.

## ویلاج
وه اتا مکزیکی مَردی، دیه‌گو ریورا نوم جه، سال ۱۹۲۹ ازدواج هاکرده. وشون زندگی رِقِدهاییت بی‌یه و ۱۰ سال بعد همدیگه جه طلاق بیتنه و سِوا بیینه. اما سال ۱۹۴۰ دِباره ازدواج هاکردنه.

## جنسی کارون
فریدا کالو خله کسون جه رابطه جنسی و یا عشقی داشته و جز شه مَردی، دیه‌گو ریورا، خله کسون دیگه که معروف بینه جه هم رابطه داشته. وشون دله لئون تروتسکی، روسی کمونیست معروف، و پائولت گدار، چارلی چاپلین ِزنا جه بنشنه نوم بَوردن.

## بمردن
۱۳ ژوئیه ۱۹۵۴، کالو خون سفت بیّه و وه بمرده. 

## بن بنویشت

## منابع
* 
## بیرون بگردستن

* نقش‌هایی از شادی و درد

رج:مکزیک نقاشون
رج:مکزیک کمونیستون
بچا جنگ

چپ|انگشتدان|270px|اروپای نظامی ائتلافون سرد جنگ په
thumb|250px| سال ۱۹۵۹ سرد جنگ، دِتا ژئوپولیتیکی بلوک مخالف ره بساته.
thumb|250px| سال ۱۹۸۰ هنتا کشورون دِتا بلوک میون دَیینه.

**بچا جنگ** (اینگیلیسی جه: Cold  war) اتا اصطلاح هسته اتا دوره شنه که ونه دله تنش‌ئون، کشمکشون و رقابتونی متحده ایالات، شوروی و وشونای په‌روون دهه‌ئون ۱۹۴۰ تا ۱۹۹۰ گادِر به وجود بموئه. این دوره دله این دِتا ابرقدرت میون رقابتونی موضوعات مختلف جه، مثل نظامی اتحاد، ایدئولوژی، روانشناسی، جاسوسی، ورزش، نظامی تجهیزات، صنعت و فناوری توسعه بساته بَیی‌یه. این رقابتون پیامدونی مثل فضایی مسابقات، دفاع وسّه هزینه‌ئون، هسته‌ای مسابقات و غیرمستقیم جنگون ره شه دمبال‌کِت داشته.

شوروی و آمریکا هیچ کاجه مستقیماً همدیگه جه نکتنه ولی وشون ِپه‌روون همدیگه جه خله پیتنه. این دِتا کشور جهونی جنگ دوم دله نازی آلمان رِقِدبدائن سه متحد بیی‌بینه ولی وشون اختلاف همونجه جه شروع بیّه که چتی بعد جنگ، دنیا ره دِباره بساجن.

پس از اون آمریکا خاسته که کمونیسم ره جهون دله محدود داره ولی سرد جنگ خله جائون منتقل بیی‌یه و غربی اروپا، خاورمیونه و آسیای جنوب شرقی دله بکشی‌یه. خله اتفاقون هم سرد جنگ ِهیمه چو واری، وه ره ویشته کاردنه مثل برلین دیفار (۱۹۸۹-۱۹۶۱)، کوره جنگ (۱۹۵۰-۱۹۵۳)، ویتنام جنگ (۱۹۵۹-۱۹۷۵)، کوبای موشکی بحران (۱۹۶۲) و شوروی جنگ افغانستون دله (۱۹۷۹-۱۹۸۸). این دِتا قدرت هسته‌ای سلاح داشتنه و هردِتا ترسینه که وشون ِدشمن این سلاح جه استفاده هاکنه.

آخرسری، اواخر دهه ۱۹۸۰ و شوروی رهبر، میخائیل گورباچف، چنتا برنومه جه بتونسته این جنگون ره توم هاکنه.

## وابسته جستارون
* شرقی بلوک
* غربی بلوک

## پانویس

## منابع
* وبگاه بازل: خلاصهٔ جنگ سرد 
* بین‌المللی تاریخ جنگ سرد پروژه)
* فایل‌های جنگ سرد
* 
* آرشیوهای دیجیتال سی بی سی فرهنگ جنگ سرد : دلهره اتمی در دهه ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰
* انجمن سربازان جنگ سرد
* بانک اطلاعات سی ان ان در مورد جنگ سرد
* مردم کشورها وآژانس‌های جنگ سرد
* پروژه‌های تاریخی موازی پیمان ناتو و ورشو
* ملاقات‌های ریگان وگورباچف
* تاریخ متحدین غربی در برلین در طول جنگ سرد
* برنامه‌های روسیه برای کارشنکی علیه ایالات متحده : قبل از برگزاری زیرکمیته تحقیق و توسعه نظامی از کمیته خدمات زرهی در مجلس نمایندگان کنگره آمریکا در۲۶ اکتبر ۱۹۹۹ 
* موزه جنگ سرد
* اطلاعاتی درباره عوامل فرهنگی درگیری
* گزارش‌های خبری صوتی و تصویری از زمان جنگ سرد
* کتابشناسی حاشیه‌نویسی شده مسابقه جنگ‌افزاری از کتابخانه دیجیتال
* جنگ سرد از ۱۹۴۵ تا ۱۹۹۱
* پناهگاه زیرزمینی
* 


رج:جهونی جنگون
گوانتانامو

thumb|اتا عکس که ونه دله «تروریست زندونیون» عکس معلومه.
**گوانتانامو زندون**  اتا زندون نوم هسته که گوانتانامو خلیج (Guantanamo Bay) په، کوبای جنوب‌شرقی‌وَر دره و آمریکا ارتش‌شنه. اینتا زندون دله کسایی درنه که تروریسم بی‌ین ِمتهم هستنه و ویشته القاعده عضو بینه. 

باراک اوباما، اون‌گادِر که تازه آمریکای رییس‌جمهور بَیبی‌یه، دستور هدائه این زندون ره تا ۲۰۱۰ بهار دَوندِن.  ولی تا آوریل 2012 هنتا 169 نفر اونجه دَیینه. ویکی‌لیکس تاسا 779تا مخفی فایل ره دراشنی‌یه که آمریکاییون شکنجه‌ئون ره نشون دانه.

## پاورقی

گوانتانامو
گوانتانامو
لئون تروتسکی

**لئون داویدوویچ تروتسکی**  اتا بلشویک انقلابی و مارکسیست متفکر بی‌یه که روسیه دله دیّه.
 
وه کسی بی‌یه که باعث بیّه لنین بتونه روسیه دله انقلاب هاکنه و شوروی ره بساجه ولی بعد اونکه لنین بمرده، وه استالین جه مخالفت هاکرده و همینسه مجبور بیّه شوروی دله جه دَر بوره.

آخرسری ۲۱ آگوست ۱۹۴۰، وه ره استالین ِنماینده‌ئون، مکزیک دله، ترور هاکردنه و وه دردی که ترور ِزخمون جه کشی‌یه وسّه بمرده.
## وابسته جستارون
* شوروی سرخ ارتش

## منابع
* انگلیسی ویکی‌پدیا، نسخهٔ ۷ آوریل ۲۰۰۷.

## بیرون بگردستن

* امروز ِتهرون ِروزنومه
رج:گت مردمون شوروی
تروتسکی، لئون
رج:روسیه نویسندگون
مک‌کارتیسم

thumb|جوزف مک‌کارتی
**مک‌کارتیسم**  اصطلاحی بی‌یه که سناتور جوزف مک‌کارتی ِضدکمونیستی فعالیتون جه اشاره داشته. سرد جنگ اوائل، که موجب بیّه اتا موج سانسور، سیو فهرستون، شغلی گزینش، روشنفکرون مخالفت، افشاگری‌ها و نمایشی دادگاه‌ئون و تفتیش عقاید و... جه آمریکا دله به وجود بئه. باعث بیّه که خله از مردمون بی‌کار بوون و سانسور وضعیت خله بد بووئه.
## منبع

رج:مک‌کارتیسم
رج:آمریکا تاریخ
رج:سرد جنگ
دنیای گت موزه‌ئون فهرست

thumb|left|لوور میدون
thumb|left|بریتانیا موزه
thumb|left|متروپولیتن موزه
thumb|left|لندن ملی موزه
thumb|left|تیت لندن
thumb|left|واشنگتن ملی موزه
thumb|left|اورسی موزه
thumb|left|دل پرادو موزه
thumb|left|کوره ملی موزه
thumb|left|هرمیتاژ موزه

واتیکان موزه ۴٬۳۱۰٬۰۸۳ نفر بازدیدکان جه سال ۲۰۰۷ و تایوان ملی موزه، تایپه دله، این فهرست دله دنینه.

## منابع
* انگلیسی ویکی‌پدیا
* فارسی ویکی‌پدیا

رج:فهرستون
*
رینگو استار

**ریچارد استارکی** (بزائه ۷ ژوئیه ۱۹۴۰) که **رینگو استار** جه معروف هسته، اتا اوسکار بَییت و آهنگساز، خوننده، ترانه‌گو و بازیگر هسته که بیتلز دله نوازنده بی‌یه.

## منابع

رج:بریتانیا خونش‌کرون
رج:بیتلز
بیتلز

انگشتدان
**بیتلز**  اتا انگلیسی گروه پاپ/راک بی‌یه که ونه اعضاء لیورپولی بینه وشون دله جان لنون، پل مک‌کارتنی، جورج هریسون و رینگو استار دیینه و دهه ۱۹۶۰ شه موسیقی بخوندستن ره شروع هاکردنه. وشون بعد از ۱۰ سال همراهی، سال ۱۹۷۰ همدیگه جه سِوا بیینه و هرکومتا شه سه کار هاکرده.

بیتلز اتا گت گروه، موسیقی دله حیساب وونه. وشون رکورد هنتا آلبوم بروتِن سَره، وجود دانّه.

## اعضا
* جان لنون: (گیتار الکتریک، خوننده)
* پل مک‌کارتنی: (گیتار بیس، خوننده)
* جورج هریسون: (گیتار الکتریک، خوننده)
* رینگو استار (اصلی نوم: ریچاد استارکی): (درام، خوننده)

## دیسکوگرافی
:*مقاله اصلی: [[ترانه‌شناسی بیتلز]]*
آلبوم‌های اصلی بیتلز که در انگلستان ساخته شدند عبارت‌اند از:

تصویر:PleasePleaseMe.jpg|**۱. ''مه ره حال هاده*** (مارس ۲۲, [[۱۹۶۳ (میلادی)|۱۹۶۳]])<br />
تصویر:WiththeBeatles.jpg|<center>*'۲. *بیتلز جه*** (نوامبر ۲۲, [[۱۹۶۳ (میلادی)|۱۹۶۳]])<br />
تصویر:HardDayUK.jpg|<center>**۳. *اتا سخت روز ِشو*** (ژوئیه ۱۰ [[۱۹۶۴ (میلادی)|۱۹۶۴]])<br />
تصویر:Beatlesforsale.jpg|<center>**۴. *بیتلز بروتن سه*** (دسامبر ۴ [[۱۹۶۴ (میلادی)|۱۹۶۴]])</center><br />
تصویر:HelpUK.jpg|<center>**۵. *کومک!*** (اوت ۶ [[۱۹۶۵ (میلادی)|۱۹۶۵]])</center>
تصویر:RubberSoulUK.jpg|<center>**۶. *لاستیکی سول *** (دسامبر ۳ [[۱۹۶۵ (میلادی)|۱۹۶۵]])</center>

<center>
تصویر:Pepper's.jpg|<center>**۹. *گروه کلوپ بی‌کسان گروهبان فلفل*** (ژوئن ۱ [[۱۹۶۷ (میلادی)|۱۹۶۷]])</center> 
تصویر:Whitealbum.jpg|<center>**۱۰. *بیتلز* (*اسپه آلبوم*) (نوامبر ۲۲ ۱۹۶۸) 
تصویر:TheBeatlesYellowSubmarinealbumcover.jpg|**۱۱. ''زرد زیردریایی *** (January ۱۷ [[۱۹۶۹ (میلادی)|۱۹۶۹]])</center> 
|<center>*'۱۲. *اَبی رُود*** (سپتامبر ۲۶ [[۱۹۶۹ (میلادی)|۱۹۶۹]])</center> 
</gallery>


**۱۹۶۵**<br />






**۱۹۶۶**<br />




**۱۹۶۷**<br />








**۱۹۶۸**<br />




**۱۹۶۹**<br />







== منابع ==

<small>

* 
* ترانه‌های ماندگار و موسیقی راک اثر علی فردی
</small>

== بِریم بگردستن ==
* **وب‌گاه رسمی بیتلز (کمپانی اپل)'''
* نوار زمانی بیتلز 
* عکس‌های بیتلز
* سازدهنی در آثار گروه بیتلز


رج:انگلیسی راک
رج:بریتانیا خونش‌کرون
گلشیفته فراهانی

**گلشیفته فراهانی** (بزائه ۱۹ تیر ۱۳۶۲ تهران) ایرانی بازیگر و نوازنده هسته. وه بهزاد فراهانی و فهیمه رحیم‌نیا وچه و شقایق فراهانی ِخاخِر هسته.

## زندگی‌نامه
وه شه سایت دله بائوته وقتی خاستنه ونه نوم ره گلشیفته بی‌یلن، اداره ثبت‌احوال نی‌یشته و همینسه ونه پییر-مار ونه نوم ره رهاورد بی‌یشتنه. 

گلشیفته فراهانی موسیقی دانشجو بی‌یه. وه سینما دله بازی هاکردن ره سال ۱۳۷۶ فیلم گلابی‌دار جه، داریوش مهرجویی همزاهی جه، شروع هاکرده.

وه ات مشت دروی فیلم دله، شه حجاب ره کنار بی‌یشته و همینسه ممنوع‎الخروج بیی‌یه.

وه اژدهای جای فیلم که رولند جفی کارگردونی هاکرده دله هم بازی‌هاکرده و أی این دفه دور سه «خورشت آلو کرگ جه» دله مرجان ساتراپی سه بازیگری هاکرده.

ژانویه ۲۰۱۲، اتا پچیک فیلم دله که پخش بیّه وه چنتا فرانسوی بازیگر همراهی، لخت بیّه. همینتی مجله فیگارو ونه لخت عکسون ره پخش هاکرده.

## فیلم‌شناسی
### سینما

### تئاتر

## پانویس

## منابع
* ایران سینمای فرهنگ
* جوون همشهری هفته‌نومه، شماره۱۵۴، ۱۳ بهمن ۱۳۸۶

## پیوند به بیرون
* رسمی وبگاه

فراهانی
آبوویان

**آبوویان** اتا شهر هسته که ارمنستون ِکوتایک استان دله دره و سال ۱۹۶۳ اتا شهر بَیی‌یه. اسا هم ۳۶٬۷۰۵ نفر جمعیت دانّه. 

## وابسته جستارون
* ارمنستون شهرون فهرست
* ارمنستون

## منابع

* Wikipedia contributors, «List of cities in Armenia», Wikipedia، The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=List_of_cities_in_Armenia&oldid=206189462

آبوویان
شادمهر عقیلی

**شادمهر عقیلی** (دنیابمو ۷ بهمن ۱۳۵۱، تهرون) ایرانی خونش‌کر، آهنگساز، نوازنده و بازیگر هسه که چنتا آلبوم انتشار جا ایران دله شه کار ره شروع هاکرده. وه ات گدر په بورده کانادا و ونه په شه کوچ ره بَورده آمریکا دله.

## آهنگ شناسی
### آلبوم‌ها
* (۱۹۹۷) ۱۳۷۶ - مه بهار (بی‌کلام) (فروردین ماه)
* (۱۹۹۸) ۱۳۷۷ - آشنایی فصل (فروردین ماه)
* (۱۹۹۸) ۱۳۷۷ - مسافر (تیر ماه)
* (۱۹۹۹) ۱۳۷۸ - دهاتی (اردیبهشت ماه)
* (۱۹۹۹) ۱۳۷۸ - بستایی مشق (بی کلام) (آذر ماه)
* (۱۹۹۹) ۱۳۷۸ - شرقی ونگون (بی‌کلام) (دی ماه)
* (۲۰۰۰) ۱۳۷۹ - فریبا (خرداد ماه)
* (۲۰۰۱) ۱۳۷۹ - پرواز بال (تیر ماه)
* (۲۰۰۲) ۱۳۸۰ - آدم و حوا (شهریور ماه)
* (۲۰۰۲) ۱۳۸۱ - خیالی نیه (بعد از مهاجرت) (فروردین ماه)
* (۲۰۰۴) ۱۳۸۲ - آدم‌فروش (اسفند ماه)
* (۲۰۰۶) ۱۳۸۵ - پاپ کورن (فروردین ماه)
* (۲۰۰۸) ۱۳۸۷ - سبب (تیر ماه)
* (۲۰۰۹) ۱۳۸۸ - تقدیر (اردیبهشت ماه)
* (۲۰۱۲) ۱۳۹۱ - طرفدار (مرداد ماه)
* (۲۰۱۶) ۱۳۹۵ - تجربه هکن (آذر ماه)

### تک‌آهنگ
* شوی بی‌نهایت درون (از آلبوم نازنین)
* قفس (از آلبوم نازنین)
* عطر و میاه (از آلبوم کویر)
* لخت شو
* برار
* خنه‌خراب
* تیناری غم
* ته ره اینتی خوامه
* عاشقونه لحظه
* بشکسته دل
* بازیچه
* حسرت
* شام غریبون (سنتی)
* زمسون
* خانوم خانوما
* عادت (۲۰۰۹ یا ۱۳۸۸)
* آزادی (۲۰۱۰ یا ۱۳۸۹)
* مه حال عوض وونه (۲۰۱۱ یا ۱۳۹۰)
* آینده (۲۰۱۲ یا ۱۳۹۱)
* انتخاب (۲۰۱۲ یا ۱۳۹۱)
* امه رویا (با ابی) (۲۰۱۲ یا ۱۳۹۱)
* اَتا کیجا(با ابی) (۲۰۱۳ یا ۱۳۹۲)
* رابطه (۲۰۱۴ یا ۱۳۹۲)
* معروف (۲۰۱۵ یا ۱۳۹۳)
* تره گم هاکردمه (۲۰۱۵ یا ۱۳۹۴)
* خار حِسّه (۲۰۱۵ یا ۱۳۹۴)
* فقط ته جا م دلخواه (۲۰۱۶ یا ۱۳۹۵)
* وارث (۲۰۱۶ یا ۱۳۹۵)
* تجربه هاکن (۲۰۱۶ یا ۱۳۹۵)
* همیشگی (۲۰۱۶ یا ۱۳۹۵)

## منابع

* فارسی بی‌بی‌سی مصاحبه شادمهر عقیلی جه
* شادمهر عقیلی، آفتاب

## پیوند به بیرون
* Shadmehr Aghili On Yahoo! Music

رج:ایران مردی خونش‌کرون
رج:تهران گت آدمون
دمام (شهر)

**الدمام** اتا شهر نوم هسته که سعودی عربستون ِدله دره. اینتا شهر شرقیه (استان) میون قرار بییته و سال ۲۰۰۴ سرشماری سَره، ۷۴۴۳۲۱ نفر جمعیت داشته.

## منابع
* 

الدمام
شروره

**شروره** اتا شهر نوم هسته که سعودی عربستونˇ دله دره. اینتا شهر نجران (استان)ˇ میون قرار بییته و سال ۲۰۰۴ سرشماری سَره، ۶۵۱۸۵ نفر جمعیت داشته.

## منابع
*

شروره
قرقیزی

**قرقیزی** (قرقیزی جه: Кыргыз тили, قیرعیز تیلی, Kyrgyz tili) قرقیزستون رسمی زوون هسته. این زوون ۵ میلیون گنشکر قرقیزستون و افغانستون و... دله دانّه و تورکی زوونون ِچلّه دله دره و قزاقی جه خله نزدیکه.

قرقیزی قزاقستون و قرقیزستون دله سیریلیک جه و چین دله عربی الفبای ات‌تی ترنه رسم‌الخط جه بنویشته وونه.
## منابع

رج:تورکی
حماه

**حماه**  اتا شهر نومه هسته که سوریه دله دره. این شهر سال ۲۰۰۶ سرشماری گادِر، ۴۷۷٫۸۱۲ نفر جمعیت داشته و حماه (استان) دله دَیی‌یه.

## وابسته جستارون
* سوریه شهرون فهرست
* سوریه

## منابع
* د. الیاس، جبرائیل، الجبور، :(المدن السوریة)، اصدار الهیئة العامة للبدیات والمدن، عام ۱۹۹۸ للمیلاد.
*

رج:سوریه شهرون
رقه

**الرقه**  اتا شهر نومه هسته که سوریه دله دره. این شهر سال ۲۰۰۶ سرشماری گادِر، ۱۸۲٫۳۹۴ نفر جمعیت داشته و رقه‌ی ِاستان دله دَیی‌یه. رقه‌ی ِشهر سوریه‌ی ِشمال‌شرقی و فرات ِساحل پَلی دَره.

## داعش ِحکومت
روز ۷ مارس ۲۰۱۳ میلادی و سوریه دله‌یی جنگ ِمیون، «جبهة‌النصره»، «شام ِآزادی‌طلبون» و «سُنی شاهین‌ئون» موفق بَیینه رقه ره بَییرِن و ونه استاندار، که بشار اسد منصوب هاکرد بی‌یه، ره دستگیر هاکنن. وشون اتا جنگ دله این شهر ره هِدانه داعش ره و اسا رقه داعش ِعملیاتی نیشتنگا هسته.رقه هم‌اِتَنده داعش وسّه مُهم هسته که موصل ونه وسّه مُهمّه. هم‌گِدِر با وقتی که موصل ره عراق پس بَیته، روژاوای داوطلبون هم رقه ره محاصره هاکردنه و آمریکا کومِک جه وه ره یورش بوردنه و آخرسری رقه ره بَییتنه. خلق مدافعون یگان رقه دله عرب ِداوطلبون جه چنتا یگان بساته که شه شهر و مله‌ئون ِامنیت ره بعهده بَیرِن.

## نگارخنه

|
Awis al-Qarni mosque and Bab Baghdad, Ar-Raqqa.jpg|
ArRaqqahEuphrates.jpg|
Ar-Raqqa SYRIE 325.jpg|
Raqqa,QasrBanatO.jpg|


## وابسته جستارون
* سوریه شهرون فهرست
* سوریه

## پانویس

رج:سوریه شهرون
رج:داعش
حسکه

**حسکه** یا **حسیچه**  اتا شهر نومه هسته که سوریه‌ی کوردستون دله دره. این شهر سال ۲۰۰۶ سرشماری گادِر، ۸۱٫۸۰۹ نفر جمعیت داشته و حسکه (استان) دله دَیی‌یه. 

کوردستون عالی شورا بتونسته سوریه دله‌یی جنگ ِپه این شهر ِکنترل ره دست هایره و شه سامون دله داره.

## وابسته جستارون
* سوریه شهرون فهرست
* سوریه

## منابع
* 

رج:سوریه شهرون
رج:کوردستون شهرون
کوبانی

**کوبانی**، **کوبان**  یا **عین العرب**  اتا شهر نوم هسته که سوریه دله دره. این شهر سال ۲۰۰۶ سرشماری گادِر، ۵۲٫۱۱۵ نفر جمعیت داشته و حلب دله دَیی‌یه.

کوبانی سوریه کوردستون دله دره و کوردنشین مناطق جه هسته. کوبانی ِشهر ترکیه و سوریه‌ی سامون‌سَر دَره، اینتی هسته که این شهر ِبعضی قسمت‌ها ترکیه دله دره.

سوریه دله‌یی جنگ سَره، پ‌ک‌ک ِنیروئون این شهر ره بَییتنه و سوریه‌ی ِارتش شهر ره وِل هاکردنه و این دِتا گروه همدیگه جه همباز بَیینه تا دیگه مخالفون جه بَجِنگِن. کوبانی ره *کوردستون ِشه‌گردون حکومت* **جزیره‌ی ِاستان** ِنیشتنگا هاكرده. پ‌ک‌ک کوبانی دله، سوییس ِسیاسی نظام ره پیاده هاکرده، اتا کنفدراسیون که سه‌تا «کانتون» عفرین، جزیره و کوبانی جه تقسیم وانه. 

کوبانی ِشهر تا سال ژوئیه ۲۰۱۴ داعش ِدیم‎به‌دیم هِرِسّائه ولی اون گادِر که داعشیون موصل ره بَییتنه، قوی‌ته بَیینه و بتونستنه کوبانی ِنیروئون ره شکست هادِن. کوبانی ِمردِم، همه زنان جه بَی تا پیر-پیر ِآدِمون همه بسیج تشکیل هِدانه که وشون جلو هِرِسِّن. داعش هم خَشِن ِشکنجه و قتل‌عام جه وشون ره سرکوب کانده. داعش این جنگ ِدله ات‌خله وچه ره بَدِزدی‌یه. 

## وابسته جستارون
* سوریه شهرون فهرست
* سوریه

## منابع

*

رج:سوریه شهرون
رج:کوردستون شهرون
سوریه شهرون فهرست

## منبع
* د. الیاس، جبرائیل، الجبور، :(المدن  السوریة)، اصدار الهیئة العامة للبدیات والمدن، عام ۱۹۹۸ للمیلاد.


سوریه
عربستون شهرون فهرست

سعودی عربستون شهرون اینان هستنه که جمعیت سَره ترتیب بَییتنه.

## منابع
ویکی‌آلمانی


عربستون
ارمنستون شهرون فهرست

ارمنستون شهرون اینان هستنه:
## شهرها

[بندانگشتی|چپ|250px|[ایروان، ارمنستون نیشتنگاء]]
بندانگشتی|چپ|250px|گیومری
} || ۱٬۱۰۷٬۸۰۰
|}




## منابع

Wikipedia contributors، «List of cities in Armenia،» Wikipedia، The Free Encyclopedia، http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=List_of_cities_in_Armenia&oldid=206189462


ارمنستون
برتون

**برتون** اتا سلتی زوون هسته که بریتانی منطقه دله ونجه گنش کانّه. اینتا منطقه فرانسه شمال‌غربی‌وَر هسته.

## منابع
* 

رج:سلتی زوونون
برتون
بلاروسی

**بلاروسی** (беларуская мова) اتا از دِتا رسمی زوون **[[بلاروس]]** هسته. بلاروسی، روسی واری سیریلیک جه بنویشته و بخوندسته وونه.

## حروف (نویسه‌ئون)




## منبع

* http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=bel

بلاروسی
بلاروسی
کریول آییسینی

**کِریول آییسیِنی** (Kreyòl ayisyen) هائیتی رسمی زوون هسته که حدود ۱۲ میلیون نفر ونه گنشکر هستنه.

## منابع

رج:کریول زوونون
رج:هائیتی
ساکورا

انگشتدان|اتا سومی-یوشینو ساکورا
**ساکورا** (جاپونی جه: 桜 サクラ Sakura) اتا نوم هسته که جاپون مردم، گیلاس دار ره ونجه خوندنّه. گیلاس دار ِتی‌تی ره هم مختصراً ساکورا گانّه. ساکورائون هم طبیعت دله شه درنّه و هم وشون ِپرورشی دره. ویشتر ساکورای دار تی‌ئون پرورشی هستنه. زینتی ساکورائون قشنگی سَره خله کیفیت دارنه اما وشون تی‌تی‌ئون بخاردنی گیلاس نوونه یا ننشنه ونه گیلاسون ره بازار دله بَروتن چون کیفیت ندارنه.

## منابع
* فارسی ویکی‌پدیا

* オカムラ Okamura、 ヒトミ Hitomi。 桜あそび。 WAVE　シュッパン、 2006。 ISBN ‎4-87290-255-6。

رج:جاپون فرهنگ
رج:گیاهون
ابرانتس

**ابرانتس** (پرتغالی جه: Abrantes) اتا شهر نوم هسته که پرتغال دله دره. اینتا شهر ابرانتس ِشهرستون دله قرار بَییته. اینتا شهر سال ۱۴ ژوئن ۱۹۱۶ اتا شهر حیساب بَیی‌یه و ونه جمعیت سال ۲۰۰۴ گادِر، ۱۸٬۶۰۰ نفر بی‌یه.

## منابع
* 

رج:پرتغال شهرون
پرتغال شهرون فهرست

**[[پرتغال]]** شهرون نوم اینانه:

## وابسته جستارون
* اروپا شهرون فهرست

## منابع


پرتغال
فارو (پرتغال)

**فارو** (پرتغالی جه: Faro) اتا شهر نوم هسته که پرتغال دله دره. اینتا شهر فارو ِشهرستون دله مرکزی شهر هسته. اینتا شهر ۷ سپتامبر ۱۵۴۰ اتا شهر حیساب بَیی‌یه و ونه جمعیت سال ۲۰۰۴ گادِر، ۴۳٬۷۵۷ نفر بی‌یه. فارو پرتغال دله جنوبی‌ترین شهرستون هسته و ونه جنوبی سامون ره کلاَ دربرگیرنه.

## منابع
* 

رج:پرتغال شهرون
پورتو

**پورتو** (پرتغالی جه: Porto) اتا شهر نوم هسته که پرتغال دله دره. اینتا شهر پورتو ِشهرستون دله قرار بَییته. این شهر جمعیت سال ۲۰۰۴ گادِر، ۲۴۰٬۲۲۷ نفر بی‌یه.

## منابع

* [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Porto&oldid=197649685 Wikipedia contributors، "Porto،" Wikipedia، The Free Encyclopedia،] 
* 

رج:پرتغال شهرون
رینالدو آرناس

**رینالدو آرناس**  (بزائه ۱۹۴۳ - بمرده ۱۹۹۰) اتا کوبایینمایش‌نومه‌نویس، نویسنده و شاعر بی‌یه.

## زندگی‌نومه
آرناس ۱۶ ژوئیه ۱۹۴۳ اتا فقیر خانواده‌ی درون دنیا بموئه. ۱۹۵۹ زمونی که کوبا انقلاب پانزده سال داشته، ونه تحصیلات نامنظم بینه و نوجوونی دله هم‌جنس‌گرایی وسّه مشکلات پیدا هاکرده. جوونی دله بورده هاوانا و هاوانا ملی کتابخنه دله مشغول کار بیّه و شروع به داستان بنویشتن هاکردن. ونه اولین رمان *اتا آواز چاه درون جه* بی‌یه که ۱۹۶۵ کوبا نویسندگون اتحادیه جایزه دوم برنده بیّه.

ونه دومین رمان *هذیون* مکزیکوسیتی دله منتشر بیه و کوبای بریم هم ونسه شهرت بی‌یارده. ولی کوبای کمونیستی حکومت جه بد تا کارده چون همجنسگرا بی‌یه و ۱۹۸۰ زندون دکته و وقتی آزاد بیّه بورده نیویورک و میامی دله ساکن بیّه. آمریکا دله داستان‌نویسی و سخنرانی علیه فیدل کاسترو ره دمباله هدائه اما چن سال بعد ۱۹۸۷ ایدز بَییته و آخرسری ۷ دسامبر ۱۹۹۰ نیویورک دله خادکاشی هاکرده.

## آثار
* ۱۹۶۵ - *اتا آواز چاه درون جه* کوبا
* ۱۹۶۹ - *هذیون* مکزیک
* ۱۹۹۲ - *پیش از شو* آمریکا
* ۱۹۷۲ - *مجموعه کچیک داستانون* اوروگوئه
* ۱۹۸۱ - *رژه‌ی آخر*

## منابع

رج:کوبا گت آدمون
رج:کوبا نویسندگون
رج:همجنسگرائون
محمد ظاهرشا

**ممد ظاهرشا**  افغانستون آخرین شاء بی‌یه که سال ۱۹۳۳ تا ۱۹۷۳ (چل سال) این کشور سَر حکومت هاکرده.

ممد ظاهر افغانستون بارکزی پشتونون بی‌یه.

ونه پشتون و فارسی بی‌یه، باعث بیّه وه شه شخصیت ره افغانستون ِپشتون‌ها و فارسی زوونون پَلی حفظ هاکنه.

## منابع

* انگلیسی ویکی‌پدیا

رج:گت مردمون افغانستون
رج:افغانستون شائون
رج:پشتون
لشک کولاکوفسکی

**لشک کولاکوفسکی** (لهستونی جه: *Leszek Kołakowski*) ‏(بزائه ۲۳ اکتبر ۱۹۲۷ - بمرده ۱۷ ژوئیه ۲۰۰۹) لهستونی فیلسوف و دانشمند بی‌یه. وه ویشتر مارکسیسم ِ نقد هاکردن وسّه دنیا دله بشناسی‌یه بیّه. ونه گت ِکتاب، «مارکسیسم اصلی جریانون» نوم دانّه.

## منابع
* فارسی ویکی‌پدیا

رج:لهستان نویسندگون
رج:فیلسوفون
تارنتینو

**تارنتینو** (انگلیسی جه: Tarantino dialect) اتا رومی‌تبار زوون هسته که ویشته ایتالیای ناپولی دله ونجه گپ زنّه. اینتا زوون حدود ۳۰۰٬۰۰۰ نفر گنشکر دانّه.

## منبع
* انگلیسی ویکی‌پدیا

رج:رومی‌تبار زوونون
باث

**باث**  اتا شهر نوم هسته که بریتانیا دله دره. این شهر انگلیس دله هسته و سال ۱۰۶۶ اتا شهر حیساب بَیی‌یه. اسا هم 83,992 نفر جمعیت دانّه.

این شهر ره اتا شورا که ونه رسمی‌نوم «Charter trustees» هسته، اداره کانده. باث گت‌ترین کلیسا بس ابی هسته.

## نگارخنه

Aerial.view.of.bath.arp.jpg|باثِ منظره
Royal.crescent.aerial.bath.arp.jpg|سلطنتی کاخ
Roman_Baths_in_Bath_Spa,_England_-_July_2006_edit3.jpg|اتا رومی حموم


## منابع
* 

رج:بریتانیا شهرون
داربی، انگلستان

**داربی یا دربی**  اتا شهر نوم هسته که بریتانیا دله دره. این شهر انگلیس دله هسته و سال ۱۹۷۷ اتا شهر حیساب بَیی‌یه. اسا هم 236,300 نفر جمعیت دانّه.

این شهر ره اتا شورا که ونه رسمی‌نوم «Local government district» هسته، اداره کانده. داربی یا دربی گت‌ترین کلیسا غیررسمی هسته.

## منابع
* 

رج:بریتانیا شهرون
اوچامچیرا

**اوچامچیرا**  اتا شهر نوم هسته که گورجستون  دله دره و آبخازیای خودمختار منطقه دله قرار دانّه. اوچامچیرا نوم ره سیریلیک خط جه Очамчыра نویسنّه و ونه جمعیت ره ۲۰۰۹ سرشماری گادِر ۱۴٬۳۰۰ نفر اعلام هاکرد بینه.

## منابع

* 
* «گورجستون ۲۰۰۹ سرشماری». بدی‌یه بَیی فوریهٔ ۲۰۱۱.

رج:گرجستون شهرون
کوتائیسی

**کوتائیسی**  اتا شهر نوم هسته که گورجستون  دله دره  و ونه جمعیت ره ۲۰۰۹ سرشماری گادِر ۱۸۸٬۶۰۰ نفر اعلام هاکرد بینه.

## دَدَ شهرون
راست|بندانگشتی|150px|باگراتی ِگتِ کلیسا
* رشت - ایران 
* کلمبیا - متحده ایالات آمریکا 
* گنجه - آذربایجون 
* سوانزی - ولز 
* بیتوریا - ایسپانیا 
* نیکایا - یونان 
* پوزنان - لهستون 
* پلوودیو - بلغارستون 
* اشکلون - ایسرائیل 
* سامسون - ترکیه 
* قارص - ترکیه 
* گیومری -ارمنستون 
* تیانجین - چین 
* شین هوآ - چین 
* لیون - فرانسه 
* بایون - فرانسه 
* دونتسک - اوکراین 
* خارکوف - اوکراین 
* دنیپروپتروفسک - اوکراین 
* لویو - اوکراین  

## بیرون بگردستن

* رسمی سایت

## منابع

* 
* «گورجستون ۲۰۰۹ سرشماری». بدی‌یه بَیی فوریهٔ ۲۰۱۱.

رج:گرجستون شهرون
باتومی

**باتومی**  اتا شهر نوم هسته که گورجستون  دله دره  و ونه جمعیت ره ۲۰۰۹ سرشماری گادِر ۱۲۲٬۵۰۰ نفر اعلام هاکرد بینه.

## نگارخنه


Square_in_Batumi.jpg
Batumi Plage.jpg
Batumi_University_Fontain.jpg
Black_Sea_Coast_of_Batumi%2C_Georgia_%28Europe%29.jpg
Batumi2009.jpg
2009Batumi.jpg
Cathedral of the Blessed Virgin Mary at night, Batumi 2007.jpg



## منابع

* 
* «گورجستون ۲۰۰۹ سرشماری». بدی‌یه بَیی فوریهٔ ۲۰۱۱.

رج:گرجستون شهرون
گرجستون-اوستیای جنگ

**گرجستون-اوستیا جنگ** اتا قومی-سیاسی جنگ نوم هسته که شه‌گردون منطقه‌ی سابق گرجستون، جنوبی اوستیا درون دَیی‌یه. این جنگ سال ۱۹۸۹ شروع بیّه و ۱۹۹۱-۱۹۹۲ ِدله‌یی جنگ درون هم قرار بَییته.

۲۵ اوت ۲۰۰۸ میلادی روسیه پارلمان، آبخازیا و جنوبی اوستیای استقلال ره گرجستون جه رسمی بشناسی‌یه. این کار ره اروپایی کشورون انتقاد په قرار هدانه.

میخائیل ساکاشویلی گرجستون ِرئیس جمهور این کار ره نازی آلمان ِجنگون جه مقایسه هاکرده و پوتین، روسیه رییس‌جمهور ره بعد از عباس اول صفوی دومین جنایتکار علیه گرجیون بخوندسته.

## جستار وابسته
* جنوبی اوستیا ۲۰۰۸ جنگ

## پاورقی

## منبع
* انگلیسی ویکی‌پدیا

رج:جنوبی اوستیا
رج:سوایی‌خاهون
محمد داوود خان

**ممد داوود خان**  موسس جمهوری افغانستون دله و افغانستون اولین رئیس‌جمهور ۱۳۵۲ تا ۱۳۵۷ بی‌یه.

## پانویس‌ها و منابع

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه اطلاعاتی درباره محمد داود

رده:پشتون
رده:اهالی کابل
رج:افغانستان رییس‌جمهورون
گرجی

**گرجی زوون**  أتا قفقازی زوون هسه که گرجستون دله ونجه گپ زنّه.اینتا زوون پیته تمان کا ادبیات دارنه.

اینتا زوون قفقاسی هسه و کارتولی زوون خنواده جه هسه. اینتا زوون ره گورجی الفبا جا نویسنه کا اتا 16 الفبای دنیو جه هسه.

پیته نویشته ای کا تاسا دیار بیه کا گورجی الفبا جا بنویشته هسه، ونه قدمت به یکم سده مسیح بزاروج پیش رسنه.

اینتا زوون گورجسون دله رسمیت دارنه امبا آزرباجون و ترکیه خارتو کنسون و ایران دبه اسفهون دله دی گپزن دارنه.

## منبع

رج:قفقازی زوونون
رج:گرجستون
ناگویا، آیچی

**** اتا شهر نوم هسته که جاپون ِآیچی استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۲٬۲۳۹٬۴۶۴ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۳۲۶٫۴۵ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۶٬۸۶۰ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۸۸۹-۱۰-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.

## وابسته جستارون
*جاپون
*جاپون شهرون فهرست

## منابع
* 

## بیرون بگردستن
* http://www.city.nagoya.jp/

رج:آیچی شهرون
آیچی استان

left|thumb|250px|آیچی مکون جاپون دله
**آیچی** اتا استان نوم هسته که جاپون دله دره و ونه مکون هونشو جزیره دلوئه. ونه گتی ۵۱۵۳ کیلومترمربع وونه و این استان جمعیت سال ۲۰۰۷ ات‌کمه ۵۳۰۰۰۰۰ نفر جه ویشته بی‌یه.. این استان نیشتنگاء ناگویا هسته.

## پانویس

## منابع
* 

آیچی
رج:جاپون کشوری تقسیمات
فیجی هندی

**فیجی هندی** اتا زوون نوم هسته که اکثر فیجی مردمون که هندی‌تبار هستنه، ونجه گپ زنّه. اینتا زوون دله هندی، انگلیسی، سرخپوستی زوون و... دله قاطی بَیینه.

## منبع

* انگلیسی ویکی‌پدیا

رج:هندو-آریایی زوونون
رج:فیجی
رج:هندی زوون
ادریس بارزانی

**ادریس بارزانی**  (بزائه ۳۱ ژانویه ۱۹۴۴) وه مصطفی بارزانی وچه و مسعود بارزانی برار هسته. خادی وه عراق دله اتا سیاسی چهره و رهبرون کوردی جه هسته. سال ۱۹۶۱ شروع بیّن ایلول شورش په شروع به کار هاکرده و بعد از مدتی شه ره حزب ِمنتخب، کمیته مرکزی کوردستون دموکرات حزب دله ریاست مسعود بارزانی جه قرار هدائه و بعد از اون عضو حزب ِسیاسی دفتر بیّه. نشستونی که کوردی انقلابیون میون دیّه دله و حکومت وقت بغداد جه ریاست احمد حسن بکر جه حضور داشته.

وه کوردون هیات (وفد کوردی) عضو بیّه. سال ۱۹۷۵ ایران ره پناه بی‌یارده، اما طولی نکشی‌یه که دِباره انقلاب ره شروع هاکرده و قیاده المؤقته ره عراق دله بساته و بعداً هم کوردستونی جبهه ره بساته.

## منابع
* فارسی ویکی‌پدیا

بارزانف
قره‌باغ

[thumb|left|320px|قره‌باغ پرچم که ونه درون اتا اسپه خط ضمن اینکه ارمنی فرشون و ونه فرهنگ ره نشون دِنه؛ خانه باره که قره‌باغ اتا سِوا بیی تیکه ِ[ارمنستون جه هسته.]]
[thumb|left|320px|قره‌باغ جاء، [قفقاز دله.]]
**قره‌باغ** یا **ناگورنو-قره‌باغ**(آذری جه: Dağlıq Qarabağ، ارمنی جه: Լեռնային Ղարաբաղ آرتساخ) اتا منطقه‌ی نومه که آذربایجون غرب وَر دره ولی ارمنستون مسلح نیروئون ونه دله درنه. سازمان ملل این بخش ره آذربایجون جزء دونده. ونه مردم ویشته ارمنی هستنه. قره‌باغ نیشتنگاء شهر خان کندی (*استپاناکرت*) هسته.

## اداری تقسیمات
استانی بخش‌بندی ارمنی نیروئون که هنتا قره‌باغ حاکم هستنه (شه ره گانّه:Արցախ، تلفظ: آرتساخ) اینتی هسته:
* آسکران (شامل  رایون خوجالی)
* هادروت (بخشی از خوجه‌وند)
* مارتاکرت (بخش‌هایی از کلباجار و تارتار)
* مارتونی (بقیه خوجه‌وند)
* شاهومیان (بخشی از نفتالان)
* شوشی (شوشا)
* خان‌کندی

## وابسته جستارون
* قره‌باغ جنگ
* خوجالی کشتار

## قره باغ نقشه‌ئونِ نگارخنه

Five principalities of karabakh.png
Red kurdistan 1930.png
Nagorno Karabakh03.png
Nagorno-Karabakh regions named english.png
Karabach-Kaart.jpg
Location Artsakh en.png


## بن بنویشت

رج:قره‌باغ
رج:قفقاز
رج:آذربایجون شهرون
رج:ارمنستون شهرون
عبدالله اول

**عبدالله بن الحسین** که وه ره گاتنه **عبدالله اول** (بزائه ۱۸۸۲ میلادی مکه - بمرده ۲۰ ژوئیه ۱۹۵۱ اورشلیم) اتا عربی دولتمرد و اردن اولین فرمانروا (بین سالون ۱۹۴۶ تا ۱۹۵۱) بی‌یه. 

## نگارخنه

Image:Emir Abdullah & Admiral de Robeck on HMS Iron Duke 1921 LOC matpc.08387.jpg|
Image:T._E._Lawrence,_Herbert_Samuel,_Emir_Abdullah_-_Amman_1921.jpg|
Image:Samuelarrival.jpg|
Image:Churchillabdullah.jpg|
Image:King Abdullah, Jerusalem, 29 May 1948.jpg|
Image:Abdullah leaving Al Aqsa.jpg|
Image:Abdulla the day before his death.jpg|


## منابع

* ʿAbdullāh I. (2009). In *Encyclopædia Britannica*. Retrieved May 24, 2009, from Encyclopædia Britannica Online: http://www.britannica.com/EBchecked/topic/948/Abdullah-I

رج:ترور بیی‌ئون
رج:اردن شائون
رج:عرب گت آدمون
قره‌باغ الجه

**قره باغ الجه**  یا **قَرَه‌باغ جنگ** (آذری:  Qarabağ müharibəsi) (ارمنی: Արցախյան ազատամարտ) اتا جنگ نوم بی‌یه که فوریه سال ۱۹۸۸ تا مارس ۱۹۹۴ قره‌باغ دله دمباله داشته. قره‌باغ اتا ناحیوئه که ارمنستون جنوب‌شرقی دله دره. این جنگ میون ارمنیون ساکن به پشتی ارمنستون و آذربایجون ِسربازون بی‌یه. درگیری ویشته بیّن په، هرکومتا طرفین دعوا جه خاستنه قومی پاکسازی جه شه مناطق ره نژاد مخالف جه حذف هاکنن. همینسه ۲۳۰٬۰۰۰ ارمنی و ۸۰۰٬۰۰۰ آذری مجبور بَینه ارمنستون جه مهاجرت هاکنن.

قره‌باغ خودمختار مجلس بعد از جنگ تموم بیّن رای هدائه که اونجه ارمنستون جه اتا بواشه و اتا رفراندوم درون ارمنی مردم اینتا حرف ره قبول هاکردنه و این مسأله تصویب بیّه. ۲۰ فوریه ۱۹۸۸ قره‌باغ مجلس رسماً شه یکپارچگی ره ارمنستون جه اعلام هاکرده؛ ولی قانونأ شوروی جمهوریون دله ننشسّه سامون ره بدون شوروی اجازه عوض هاکردن. اینتا جنگ اوج شوروی ِنابودی په بی‌یه و اواخر زمستون ۱۹۹۲ شروع بیّه. ارمنستون ِارتش بهار ۱۹۹۳ مناطقی که قره‌باغ و ارمنستان ِوسط دیّه و آذری‌نشین بی‌یه ره بَییته. سال ۱۹۹۴ که جنگ دَرتموم بی‌یه، ارمنستون به‌جز قره‌باغ، ۹٪ آذربایجون ِسامون ره تصرف هاکرد بی‌یه. متحد ملل سازمان چارتا قطعنومه ۸۲۲، ۸۵۳، ۸۷۴ و ۸۸۴ دله ارمنستون اشغالگری ره قره‌باغ سَره محکوم هاکرده و ونجه بخاسته که آذربایجون خاک ره وشون جه، پس هاده.

## وابسته جستارون
*خوجالی کشتار

## بن بنویشت

## منابع
* 

رج:شوروی تاریخ
رج:قره‌باغ
رج:جنگ
رج:قفقاز جنگون
سومقاییت کوشتار

انگشتدان|300 پیکسل|سومقاییت، نقشه دله
**سومقاییت کوشتار** یا **سومقاییت نسل‌کاشی** اتا قتل‌عام نوم هسته که ونه درون، آذربایجونی شورشیون، ارمنیون ره که شهر سومقاییت درون دَینه ره کاشتنه. حداقل ۳۲ نفر و حداکثر چن‌صد نفر این حادثه دله بمردنه. این حادثه اوایل قره‌باغ جنگ و پیش از شوروی ِرِقِدبوردن بی‌یه.

## وابسته جستارون
* قره‌باغ جنگ
* خوجالی کوشتار

## منابع

* Remnick, David. "Hate Runs High in Soviet Union's Most Explosive Ethnic Feud." The Washington Post

ک
رج:قفقاز جنگون
مارشال مک‌لوهان

**مارشال مک‌لوهان**   (بزائه ۲۱ ژوئیه ۱۹۱۱-بمرده۳۱ دسامبر ۱۹۸۰)، تورنتو رسانه‌ای مطالعات مرکز استاد و «جهونی مله» مطرحساز بی‌یه که معروف جملهٔ «پیام شه خادی رسانوئه» ره بائوته. وه رسانه‌ئون ره دِتا رج ِسرد رسانه‌ئون و گرم ِرسانه‌ئون دله جاء هدائه.

## پانویس

رج:کانادا گت آدمون
رج:فیلسوفون
جهونی مله

**جهونی مله**  *و*  اتا اصطلاح هسته که مارشال مک‌لوهان جهون آینده‌ی خَوری بائوته که ارتباطی وسایل تحت‌تأثیر قرار گرنه.

## منابع
* شکرخواه، یونس. *واژه‌نامهٔ ارتباطات*، چاپ سوم. تهران: سروش (انتشارات صدا و سیما)، ۱۳۸۶. ISBN ۹۶۴-۴۳۵-۷۳۱-۰

رج:رسانه
رج:پسانوگرایی
ریچارد شیردل

**ریچارد اول** یا **ریچارد شیردل** (بزا ۸ سپتامبر ۱۱۵۷ - بمرد ۶ آوریل ۱۱۹۹)، (به انگلیسی : *Richard The lion heart* و به فرانسوی: *Richard coeu rdelion*)، بریتانیا شا، ۶ ژوئیه ۱۱۸۹ تا ۶ آوریل ۱۱۹۹ بی‌یه، وه هنری دوم و الینور د آکیتن وچه و جانشین هسته.

ریچارد صلیبی جنگون دله شرکت داشته و اتا از صلیبی رهبر صلاح‌الدین ایوبی ضد بی‌یه که شکست بخاردنه و بریتانیا خزانه اینتی خالی بیّه. بعداً آلمان دله وردگرستن گادِر، **لئوپولد پنجم** وه ره زندونی هاکرده و ونه آزادی وسّه  اونچی که بریتانیای خزانه دله جه دیّه ره دِ برابر ویشتر بخاسته.

ریچارد شه آزاد بین په، فرانسه جه بجنگسته و فیلیپ دوم که وه ره **فیلیپ اوگوست** گاتنه جه شکست بخارده. وه دَیی‌یه اتا قلعه ره آخرسری فرانسه دله محاصره کارده که اتا تیر وه ره چک هایته و بمرده.

## وابسته جستارون
* رابین‌هود 
* جان لکلند
* صلاح‌الدین ایوبی

## منابع
* 

ر
اوکازاکی، آیچی

**اوکازاکی** اتا شهر نوم هسته که جاپون ِآیچی استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۳۷۱٬۳۸۰ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۳۸۷٫۲۴ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۹۵۹ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۱۶-۰۷-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.

## وابسته جستارون
*جاپون
*جاپون شهرون فهرست

## منابع
* 

## بیرون بگردستن
* https://web.archive.org/web/20100107142409/http://www.city.okazaki.aichi.jp/tagengo/pgide/guide_en/index_e.html

رج:آیچی شهرون
جووانی گوارسکی

بندانگشتی|Giovannino Guareschi (1945)

**جووانی گوارسکی**  (بزائه ۱ مه ۱۹۰۸ پارما - ۲۲ ژوئیه ۱۹۶۸ ایتالیا) ایتالیایی نویسنده، روزنومه‌نویس، کاریکاتوریست و طنزکار بی‌یه.

= آثار =
*دن کامیلو
*ناخلف ریکا
*دن کامیلوی خورد ِدنیا

رج:ایتالیا نویسندگون
پابلو اسکوبار

**پابلو اسکوبار** (بزائه ۱ دسامبر ۱۹۴۹ - بمرده ۲ دسامبر۱۹۹۳)، یَتّا گت قاچاقچی کلمبیایی بی‌یه که مواد مخدر روته. وه شه زمون مخوف‌ترین جنایتکارون جه بی‌یه و شه زندگی دله تبدیل بیّه اتا گت روشنده‌ی کوکایین دنیای درون. وه اتا سوسیالیست بی‌یه و همینسه خله فقیرون ره کومِک کارده و همینسه وه ره رابین هود گاتنه. اسکوبار ره سال ۱۹۹۳ کلمبیا دله پلیس و ارتش، اتا قاچاقی گروه کومِک جه، بَکاشتنه.

## فوتوال ِپِشتی هاکِردِن
[بندانگشتی|راست|ژنرال مارتینز و ونه کولونی روز دوم دسامبر ۱۹۹۳ بتونِستنه '''[پابلو اسکوبار*' ِلاشه ره پیدا هاکنِن و ونجه عکس بَییرِن. اسکوبار ِپیدا هاکردِن ِعملیات ۱۵ ماه طول بَکشی‌یه و صدها میلیون دلار هزینه داشته. [[آمریکا]]یِ مشترکِ عملیاتونِ ویژه‌یِ ارتشِ فرماندهی، آمریکایِ مواد مخدر ِستاد، [[کلمبیا]]یِ پلیس و اتا خلافکارِ باند بنومِ *لوس پپس'' این عملیات دله هِدی جه همکاری هاکردنه.]]
وه اتا فقیر ِمَله دله گَت بیّه و وچگی جه فوتوال کا کارده. وه قاچاقچی‌کَری په که بورده، فوتوال جه حمایت هاکِرده و اتا خار ِتیم بِساته. وه کلمبیای ِملی تیم جه هم حمایت کارده و ونه فوتوالیستون جه رَفِق بی‌یه. وه حتی اون گادِر که زندون دله دَیّه، گت-گت ِفوتوالیستون ره یارده شه پَلی که ونسه کا هاکِنِن.

## منابع

رج:کلمبیا گت آدمون
اس
رج:کلمبیا تاریخ
جاپون شهرون فهرست

فهرستی جاپون شهرون جه:

## آیچی
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## آکیتا
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## آئوموری
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## چیبا
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## اهیمه
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## فوکوئی
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## فوکوئوکا
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## فوکوشیما
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## گیفو
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## گونما
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## هیروشیما
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## هوکایدو
* population:۲۰۰۷-۱۲-۳۱

## هیوگو
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## ایباراکی
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## ایشیکاوا
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## ایواته
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## کاگاوا
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## کاگوشیما
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## کاناگاوا
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## کوچی
* population:۲۰۰۸-۰۲-۲۹

## کوماموتو
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## کیوتو
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## میه
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## میاگی
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## میازاکی
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## ناگانو
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## ناگازاکی
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## نارا
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## نیگاتا
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## اوئیتا
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## اوکایاما
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## اوکیناوا
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## اوساکا
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## ساگا
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## سایتاما
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## شیگا
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## شیمانه
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## شیزوئوکا
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## توچیگی
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## توکوشیما
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## توکیو
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## توتوری
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## تویاما
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## واکایاما
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## یاماگاتا
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## یاماگوچی
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## یاماناشی
* population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱

## بن‌بنویشت
* کلید دانش فرهنگ‌نومه، حسن سالاری، حسین سوزنچی، ممرضا سُرابی، عدالت پیغوم، چاپ یک، ۱۳۸۵

رج:جاپون شهرون
جاپون
رابین هود

**رابین‌هود**  اتا داستانی شخصیت و انگلیس فولکلوریک فرهنگ کهن‌الگو هسته. رابین‌هود داستان ریشه‌ئون میونی سده‌ئون جه رسنه.

عمومی فرهنگ دله، رابین هود حق‌طلبی نماد، ستمکارون اموال ِبخشش هاکننده فقیر مردم وسّه هسته. این شخصیت جه جاپونیون و انگلیسیون ات‌خله فیلم بساتنه.

## نگارخنه

File:Fairbanks_Robin_Hood_standing_by_wall_w_sword.jpg|رابینهود ِنقش اتا فیلم درون
File:Robin_Hood_and_Maid_Marian.JPG|رابین هود شه داستان‌ئون دله، اتا شاهزاده که مارین نوم دانّه ِعاشق وونه
پرونده:Robin shoots with sir Guy by Louis Rhead 1912.png|رابین‌هود نقاشی
[thumb|left|رابین‌هود موجستمه [ناتینگهام دله]]
## وابسته جستارون
* ریچارد شیردل
* جان لینکلد
* پابلو اسکوبار

## منابع
* ibcpars.net، هارشی‌ین: ۲۵ ژوئیه ۲۰۰۸.

رج:اسطوره‌ئون
رج:ناتینگهام
یوکوهاما

**یوکوهاما** اتا شهر نوم هسته که جاپون ِکاناگاوا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۳٬۶۳۱٬۲۳۶ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۴۳۷٫۳۸ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۸٬۳۰۲ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۸۸۹-۰۴-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.

## دپیته چرخه‌تو
*جاپون
*جاپون شهرون فهرست

## منابع
* 

## بریم بگردستن
* http://www.city.yokohama.jp/

رج:کاناگاوا شهرون
ونتی

**ونتی** اتا هندواروپایی زوون هسته که رومی زوونون چلّه دله دره و ونه گنشکرون جمعیت نزدیک به دِمیلیون و سیصد هزار نفر اروپا دله هسته.

## جوغرافیا
ونتی ایتالیا دله اتا منطقه که ونه نوم ونتو هسته و برخی مناطق که ونه پَلینه دله صحبت وونه. اسلوونی و کرواسی و منطقه تولچیا رومانی دله هم بعضیون ونتی هستنه. برزیل دله اتا لهجه تالی دره که ونه چلّه بِن هسته. وشون همینتی مکزیک و یونان ِاتا جزیره دله هم دکلسته هستنه.

## منبع
*''

رج:رومی‌تبار زوونون
توچیگی استان

left|thumb|250px|توچیگی جاپون دله
**توچیگی استان** اتا جاپون استان هسته و هونشو جزیره دله دره. ونه گتی ۶۴۰۸ کیلومترمربع هسته و سال ۲۰۰۳ دله دِ میلیون نفر جمعیت داشته. توچیگی ناحیه کانتو دله دره و ونه نیشتنگاء اوتسونومیا هسته.

## بن بنویشت

## منابع
* 

توچیگی
رج:جاپون کشوری تقسیمات
ناگازاکی استان

235px|thumb|ناگاساکی، جاپون.

**ناگاساکی** یا **ناگازاکی** اتا استان نومه که جاپون دله دره. این استان کیوشوی ناحیه و جزیره دله هسته و ونه نیشتنگاء ناگاساکی‌ئه.

## منابع

انگلیسی ویکی‌پدیا

رده:جاپون استانون
کای، یاماناشی

**کای** اتا شهر نوم هسته که جاپون ِیاماناشی استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۷۴٬۰۷۷ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۷۱٫۹۴ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۱٬۰۳۰ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۲۰۰۴-۰۹-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.

## وابسته جستارون
*جاپون
*جاپون شهرون فهرست

## منابع
* 

## بیرون بگردستن
* http://www.city.kai.yamanashi.jp/

رج:یاماناشی شهرون
دیوید وارک گریفیث

**دیوید وارک گریفیث**  (بزائه ۲۲ ژانویه ۱۸۷۵ - بمرده ۲۳ ژوئیه ۱۹۴۸) اتا گت آمریکایی کارگردون بی‌یه. 

## مهمترین کارون

* تجزیه فیلم به نما
* فاصله دید و زاویه دیدِ تغییر
* فوکوسِ تغییر اتا نما دله
* زوم، سِواسازی و تاکید به فوکوس کلوز سکانس جه
* مونتاژ 
* نمایش دِتا یا چنتا واقعه موازی همدیگه
* تقطیع مسیر مداوم واقعیت، فلاش بک و فلاش فوروارد

## منابع
* انگلیسی ویکی‌پدیا

رج:آمریکایی کارگردانون
رج:اوسکار بیته‌ئون
دونالد بارتلمی

**دونالد بارتلمی**  (بزائه ۱۹۳۱ - بمرده ۱۹۸۹) آمریکایی نویسنده بی‌یه. وه خورنگاری هم کارده.

## مجموعه داستان
* بردگرد، دکتر کالیگاری، ۱۹۶۴
* نائوته تمرینون، رفتارهای غیرطبیعی، ۱۹۶۸
* شهری زندگی ، ۱۹۷۰
* اندوه، ۱۹۷۲
* لذت گناه آلود، ۱۹۷۴
* آماتورون، ۱۹۷۶
* گت روزون، ۱۹۷۹
* شصت‌تا داستان ۱۹۸۱
* شوئونه شهرون خله دور جه، ۱۹۸۳
* بار سَم، ۱۹۸۷
* چل داستان، ۱۹۸۷

## نوول‌ها
* سپید برفی، ۱۹۶۷
* بمرده پییر، ۱۹۷۵
* پارادایز، ۱۹۸۶
* شاء، ۱۹۹۰

## منابع
* Wikipedia contributors, "Donald Barthelme," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Donald_Barthelme&oldid=195848192 (accessed March 5, 2008).

## پیوندها
* درباره دانلد بارتلمی
* داستان کوتاه گزارش اثر بارتلمی

رج:گت مردمون تگزاس
رج:امریکا نویسندگون
دیلمی تقویم

**گیلکی تقویم** اتا باستونی تقویم هسته که گیلان کوهون درون، مردِم وه ره گالشی/دیلمی تقویم نوم جه اشناسنّه.

این تقویم ِترنه سال ۱۷ مرداد ما جه شروع وونه که اتا جشن «نوروز بل» نوم جه اینتا روز دله گیرنه. بَل معنی وونه، «تَش ِزوونه».

ماهها: نؤروز • کورچ • اریه • تیر • موردال • شریر • امیر • آول • سیا • دیا • ورفنه  • اسفندار

----
**امروز**: 

گیلکی (دیلمی)

## منابع

تقویم
رج:تقویم
مین نان

**مین نان** (ساده چینی جه: 闽南语; سنتی چینی جه: 閩南語; پینیین جه: Mǐnnán Yǔ; Pe̍h-ōe-jī: Bân-lâm-gí/Bân-lâm-gú; که ونه معنی وونه "جنوبی فوجی زوون")، اتا چینی زوون هسته که فوجیون جنوب، گوانگدونگ شرق، هاینان، تایوان و ژجیانگ چین جنوب دله ونجه گپ زنّه.

## منبع

* انگلیسی ویکی‌پدیا

رج:چینی زوونون
لَلـه‌وا

**لَـلِه وا** (Lale Va) اتا ساز نوم هسته که لَـله چوی جنس جه هسته و تبری موسیقیون دله ونجه کار کانّه. لَـله وا بَییته «لَـله»+«وا» جه هسته.

انگشتدان|left|للوا
للوا هفت‌تا بند و شیش‌تا سوراخ داینه که ونه پنج‌تا سوراخ جلو دره و اتا سوراخ پشت.
## تاریخچه
للوا اتا از قدیمی ترین ساز های مازندرون هسه. این ساز جزء ساز های بادی حساب بونه و از نِی یا چِق یا للِ چق بسات بونه. قدیم چپونون این ساز ر شه همدم دونسّنه و همیشه گسفن همراه که شینه وره داشتنه شه ور و ساز زونه.

ونه قیافه و نوع ساز بزوئن خله شبیه به نِی ایرانی هسه، فقط ونه وا دکردن با نی فرق کنده، اونم این هسه که للوای تِک ر از بیرون به دله تاشنّه، ولی نی تِک ر از دله به بیرون تاشنّه، همین خاطری للوا ر شه لوشهء رو ونه بِلن و وا دکنن، ولی نی ر ونه دندون لا بلن. للوا اتا تکنیک به نوم نفس بخردن دارنه که نِی ایرانی این تکنیک ر ندارنه.

للوا هفتا بند دارنه و شیش تا گِر و شیش تا سوراخ به عنوان پرده موسیقیایی.

آهنگ هایی که ونه جا زندنّه ویشتر قطعات چپونی هسه مثل:    میش حال، دنباله میش حال یا بورسری، کمرسَری، شتری، سیلم یا کوک داری، غریبی حال، زاری حال، کرچال، گلّه ر بردن یا عامی دتر جان و ... 

بعضی قطعات آوازی و شادنوازی هم ونه جا زندنه مثل: کتولی، کله حال، امیری، طالبا، نجما، همدم جان، لیلی جان و سمایی، جلوداری، عاروس یار، روونی، نقره سری، پریجایی حال و...

از نومدار ترین نوازنده های این خجیرِ ساز: حسینعلی طیبی، ارسلان طیبی، ابوالحسن خوشرو، حمید طالبی، یحیی قدیری بایکلایی هسّنه.

این ساز گوش تا گوش مازندرون و حتی خارج از مازندرون، خله نوازنده دارنه.

## دپیته چرخه‌تو
* گالش
* ساز
* مازرونی فرنگ

## منبع
* 

رج:مازرون ساز