ایسلام

170px
مجموعه مقاله‌های  
<span style="color:#6F470D; font-size: 165%;">'''ایسلام'''</span>

کیش بون

تکوَری(<span style="color:#2B1B07;">توحید)</span>  پغوموری (<span style="color:#2B1B07;">نبوت)</span>  پرسایی(<span style="color:#2B1B07;">معاد)</span> 

**[[اصول تشیع|<span style="color:#2B1B07;">شیعه بونون</span>]]**

میرک(<span style="color:#2B1B07;">ایمامت</span>) • دادکری(<span style="color:#2B1B07;">عدل)</span>  

**[[فروع دین|<span style="color:#2B1B07;">چلک</span>]]**

<span style="color:#2B1B07;">نمازج</span> • <span style="color:#2B1B07;">روجک</span> •  زیکات هَ<span style="color:#2B1B07;">ج</span> • <span style="color:#2B1B07;">جییات</span>  

شیعه چلک

<span style="color:#2B1B07;">خِمس</span> معروفِ امرکزیمونکر جه نهی هاکردن  <span style="color:#2B1B07;">تَوِلا</span> • تَبِرا 

ایسلامی منوع

<span style="color:#2B1B07;">قورآن</span> • <span style="color:#2B1B07;">عقل</span>  <span style="color:#2B1B07;">سنت (حدیث)</span>  
**[[گت مردمون اسلام|<span style="color:#2B1B07;">شخصیّت‌ها</span>]]**

<span style="color:#2B1B07;">محمد(ص)</span>
<span style="color:#2B1B07;">علی</span>  • <span style="color:#2B1B07;">فاطمه</span>  
<span style="color:#2B1B07;">اهل بیت</span>
<span style="color:#2B1B07;">خلفای راشدین</span> 
<span style="color:#2B1B07;">امامان شیعه</span>
<span style="color:#2B1B07;">صحابهٔ محمد(ص)</span>

**[[فهرست مذاهب اسلامی|<span style="color:#2B1B07;">مذهب‌ئون</span>]]**

<span style="color:#2B1B07;">تسنن</span> • <span style="color:#2B1B07;">تشیع</span> • <span style="color:#2B1B07;">تصوف</span>  
**[[علوم اسلامی|<span style="color:#2B1B07;">مذاهب فقهی</span>]]**

<span style="color:#2B1B07;">جئفری</span> • <span style="color:#2B1B07;">شافعی</span>  <span style="color:#2B1B07;">حنفی</span> • <span style="color:#2B1B07;">مالکی</span>  <span style="color:#2B1B07;">حنبلی</span> • <span style="color:#2B1B07;">مذاهب دیگر</span> 
**[[علوم اسلامی|<span style="color:#2B1B07;">مذاهب کلامی</span>]]**

<span style="color:#2B1B07;">امامیه</span>  <span style="color:#2B1B07;">اسماعیلیه</span> • <span style="color:black;">خوارج</span>  <span style="color:black;">مرجئه</span> • <span style="color:#2B1B07;">اشاعره</span>  <span style="color:#2B1B07;">معتزله</span> • <span style="color:#2B1B07;">مذهبون دیگر</span> 
**[[علوم اسلامی|<span style="color:#2B1B07;">علوم اسلامی</span>]]**

<span style="color:#2B1B07;">حدیث</span> • <span style="color:#2B1B07;">تفسیر</span>  <span style="color:#2B1B07;">فقه</span> • <span style="color:#2B1B07;">کلام</span>  <span style="color:#2B1B07;">فلسفه</span> • <span style="color:#2B1B07;">عرفان</span> 
**[[تاریخ اسلام|<span style="color:#2B1B07;">تاریخ اسلام</span>]]**

<span style="color:#2B1B07;">امویان</span> • <span style="color:#2B1B07;">عباسیون</span>
<span style="color:#2B1B07;">فاطمیون</span> • <span style="color:#2B1B07;">مملوکان</span> 
<span style="color:#2B1B07;">عوثمانی</span> • <span style="color:#2B1B07;">صفویان</span> 
<span style="color:#2B1B07;">آخرالزمون</span> 
**[[جوغرافی|<span style="color:#2B1B07;">جوغرافی اسلام</span>]]**

<span style="color:#2B1B07;">مکه</span> • <span style="color:#2B1B07;">مدینه</span>
<span style="color:#2B1B07;">بیت‌المقدس</span> 
<span style="color:#2B1B07;">کوفه</span> • <span style="color:#2B1B07;">نجف</span>
<span style="color:#2B1B07;">کربلا</span> • <span style="color:#2B1B07;">سامرا</span>
<span style="color:#2B1B07;">کاظمین</span> • <span style="color:#2B1B07;">مشهد</span>
<span style="color:#2B1B07;">بغداد</span> • <span style="color:#2B1B07;">دمشق</span>
<span style="color:#2B1B07;">عربئون</span>  • <span style="color:#2B1B07;">یمن</span> 
<span style="color:#2B1B07;">عیراق</span>  • <span style="color:#2B1B07;">شام</span>
<span style="color:#2B1B07;">ئیران</span> • <span style="color:#2B1B07;">مصر</span>
<span style="color:#2B1B07;">اندلس</span> • <span style="color:#2B1B07;">شومال آفریخا</span> 
<span style="color:#2B1B07;">آسیای میونه</span>  • <span style="color:#2B1B07;">هند</span> 
50px




**ایسلام** دین اتـّاپرستی و ابراهیمی ادیان جا هسته. اسلام کلمه که *«س-ل-م»* ریشه جه بموئه معنیای زیادی دانه. ونه اتا معنی *تسلیم بین* هسته. اینتا دین په‌روون ره *مسلمون* گانه.

مسلمون‌ها موعتقدنه که خِدا قورآن ره به محمد هدائه. مسلمونون به اینتا باورنه که خدا خله از پیومبرون وحی برسنیه و محمد وشون آخری نفر هسته.

## خدای نوم
قورآن دله **الله** هُما نوم هسته که بنویشته‌ئون عربی-ایسلامی دله ونه تیناری ره اشاره دارنه. البته هُما قورآن دله نومون زیادی دانه *کبیر، مجید، رحمون، رحیم و…*. ویشته نومون هُما ایسلام دله، نشون‌دهندهٔ برتری همیشگی وه هسّه و ساختارون این نوم‌ها، معمولاً صفتون عالی به‌کار بورده.

## گروهون (فرقه‌ئون)
بعد این که مسلمون‌های پیغمبر بمرده، وشون چن دسته بَیینه و فقه، خلافت، احکام و حتی قورانِ سَره اختلافاتی پدا هاکردنه که باعث بیّه مذاهب مختلفی وجود بئن. گت‌ترین مذهبون تسنن و تشیع هستنه که هرکامین شه چنتا چلّه دارنه.

### تسنن
* *گت بنویشت ره بخونین:* تسنن

وشون بر خلاف شیعیون ایمام علی ره ایمامت جه قبول ندانه ، وشون شه چنتا چلّه هستنه ولی ویشته ابوبکر و عومر و عوثمان ره شه خلیفه دونه و وشون پشت سر علی چارومین خلیفه هسته. تسنن دله خلافت اتا مقدس مقوم نی‌یه ولی این چارنفر که وشون ره خلفای راشدون گانّه، ره احترام یلنه چون پیومبر ِصحابه بینه. سُنّی‌ئون میون اختلافاتی فقه و عقیده وسّه وجود دارنه که وشون ره شافعی، مالکی، حنبلی و حنفی دله رَسِد کانده.

### تشیع
* *گت بنویشت ره بخونین:* تشیع

شیعه اصطلاح دتا معنا دنه ۱- توافق و هماهنگی دِ یا چن نفر اتا موضوع وسّه ۲- قبول هکردن ات نفر یا ات گروه و ونه په‌رووی. این نوم اون گروهی از مسلمون‌ها ره چک گیرنه که بعد پیومبر ایمام علی ره ونه جانشین دونّه. علی بن ابی‌طالب این مذهب دله قداست دارنه و ونه جانشین‌ئون هم اینتا ره به ارث وَرنه. شیعیون چندین چلّه دارنه: زیدیه، اسماعیلیه و امامیه واری. گت‌ترین گروه امامیه یا جعفریه هستنه که دوازده نفر ره ابی‌طالب زک و زا جه ایمام دونّه.

**خوراج**

خوارج یهنی اونونی کا دین و کیش جه دیرگا بوردنه. وشون تاریخ گردنه اون روج دله کا صفین کالجار دله عمرئاس بمو مئاویه اسپه را بته کا قوران ره نیزه سر بلن و بوم هچ فرمونی دنیه مگم خدای فرمون ، همینسه اموم علی اسپه اون تمان کا این ره بدینه بتنه اما دشت مسلمونمی چیسه ونه هدی جه کالجار هاکنیم و ونه پس که بوردنه اموم علی پیش بتنه ته ونه مئاویه جا سول هاکنی و اموم علی قبول هاکرده. سول گدر ایی عمرئاس چوچلبازی در بیارده و مئاویه ره مسلمونون خلیفه هاکرده و اموم علی ره پئی بزو و خوارج بوردنه امم علی پیش بتنه ته سول ره قبول هاکردی و ونا هاکردی، ونه توبه هاکرده، این بیه کا خوارج معتقد بینه هرکی وناکره، کافر و ونه توبه هاکنه ائر نکنه ونه بکوشت بوه. امروج اینه وشون بنوم فرقه ابازی اوممان دله زندگی کننه و وشون پاشایی دی ابازی هسه.

## منابع
* انگلیسی ویکی‌پدیا


رج:دین