open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
دانیشگاه آزاد اسلامی واحد امارات متحده عربی

**دانیشگاه آزاد اسلامی واحد امارات متحده عربی** (انگلیسی‌جه: Islamic Azad University U.A.E Branch) اتا واحد دانیشگاه آزاد امارات متحده دله هسته. اینتا واحد شهر دبی دله قرار دارنه.

دانشگاه آزاد اسلامی شه آزمون اختصاصیِ‌جا اقدام به پذیرش دانشجو واحدهای بین‌المللی و برون مرزی دله کانده. اینتا آزمون شامل دروس زبان عمومی و هوش و استعداد تحصیلی وونه. 

تدریس در دانشگاه آزاد اسلامی واحد امارات زبان انگلیسی‌جه هسته و به تبع آن نگارش و همچنین دفاع از رساله دکتری هم  زبان انگلیسی‌جه انجام وونه.

## جستارهای وابسته
* دانشگاه آزاد اسلامی

## منابع
*ویکی‌پدیای کارورون. «دانشگاه آزاد اسلامی واحد امارات متحده عربی». فارسی ویکی‌پدیا. ۲۶ می ۲۰۱۷.

رج:دانشگائون
سیال

بندانگشتی| جوونی دله آدم سیال صاف هسته
**سیال** یا **سووال** یا **سوبال** کَــلّهٔ جلو، «اونجه که می در اِنه» و «بفره یا اَبرو» میون ره گونّــه. 

تا اون گادر گه آدم خورد هسته یا جوون هسته ونه سیال صاف موندنه چند تُــم گه بُگذشته هر چی سن بالاتّــه شونه، خط و چروک ویشته‌ای، سیال سر دِرِست وونه. البته هر چی پزشکی پیشرفت هاکارده، راه‌های از میون بَــوِردنِ این چین و چروک‌ها هم ویشته بَــیّه.

## منبع
*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، «forehead»، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۱۰ خرداد ۱۳۹۶).

رج:بدن
سرست

کمین‌تا خور چرخه‌تو گیرنی:
* **[[پایین سرست]]**
* **[[بالا سرست]]**
* سرست گنبد
بفره

بندانگشتی|
**بفره** می ای هسته کا ات‌کم چش جه بالاتّه کمون واری در انه. این می هم بتونده بعنوان ساها عمل هاکنه و هم رطوبت جلو (وارش و عرق واری)ره بئیره که چش دله نشوئــه. بفره‌‌‌ی اینتا کار اینسّه مهم هسه که آدمون، بدین جا بقیه‌ی حستون ویشتر کار دایننه و اگه او بوره چش دله، آدم چش تار بونه. بفره مجیک همراه نلنه نور مستقیم بخره امه چش دله.
## منبع
*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، «eyebrow»، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۱۳ خرداد ۱۳۹۶)

رج:بدن
علی پیشتاز

**علی پیشتاز** (بزائه ۳۱ خرداد ۱۳۶۸) ئه‌تا ایرونی رپ خونشکر هسته.

وه خاش کار ره ساسی مانکن پلی شروع هاکارده و چند سال گه بُگذشته به همکاری با حمید اصغری روی بیارده. تا اینکه ۹۱ تابستون دله همکاری با سمیر ره شروع هاکارده و تا اِسا این همکاری دنباله دارنه.

علی پیشتاز رشته کامپیوتر هسته.

## ویشته بخوندین
* سمیر
## بن‌مایه

رج:زننه آدمون
رج:ایران مردی خونش‌کرون
رج:رپرون
نسیم مهرآوا

**شرکت فرهنگی هنری نسیم مهرآوا** که وه ره خلاصتاً **مهرآوا** نوم جه اشناسنّه، اتی موسیقیایی شرکت هسته که سال 1384 آقای محمد غلامی وه ره بساته و اسا شمالی موزیک‌ئون ِگت‌ترین ناشر و تولیدکَر هسته. خله شاعرون و خونش‌کرون این شرکت جه کایری کانّه؛ ارسلان طیبی، کیوس گوران، ابوالحسن خوشرو، سید پرویز سیاهدشتی و… واری.

این شرکت بیش از صد آلبوم تااسا تنک هاکرده و کنسرت‌های مختلف ره اجرا کانده. وشون لیلم جشنواره ره هم هرسال تابستونی برگزار کانّه.

## منابع


رج:مازرون موسیقی
رج:موسیقی شرکتون
شعبان نادری

**شعبان نادری رجه** (بزائه دوم فروردین ۱۳۵۰، سوادکوه) مازرونی شاعر هسته. وه ادبیات فارسی ِلیسانس ره دارنه و معلم هسته. این شاعر قالب‌های دو-بیتی یازده هجایی، چارپاره‌ئون امیری دوازده هجایی به سبک امیر پازواری، بلند شعرون داوزده هجایی و بعضی قالبون هفت-هشت هجایی دله شعر گانه. ونه شعرون ره خونش‌کرون هم استفاده هاکردنه و ابوالحسن خشرو هم ونه شعر جا آهنگ بخوندسته. ونه شعرون ماه تیتی، ورف سماء، مادرمه، شور و سما، مهربانی(مادر) و رونما و.... دله خله درنه. 

نادری بومی‌گرا هسته و این ویژگی ره ونه شعر دله بنشنه بدی‌یه که طبیعت جه شعر وندنه. وه دِ-بیتی قالب ره کار زنده و حتی امیری سبک جه مثنوی هم بائوته. این قالب مازرون سنتی و فولکور هسته.

## منابع
* مهرآوا

رج:مازرون شاعرون
رج:مازرونی‌زوون شاعرون
رج:زننه آدمون
رج:سوادکوه گت آدمون
واندر وومن

***واندر وُمن***  اتاابرقهرمونی فیلم هسته که هالیوود دله و دی‌سی اسطوره‌ای دنیا دله به کارگردانی پتی جنکینز و نویسندگی آلن هاین‌برگ سال ۲۰۱۷ بساته بیّه. گل گدوت نقش اصلی ره فیلم دله دارنه و کریس پاین، کانی نیلسن، رابین رایت، دنی هوستون، دیوید تیولیس، ایون برمنر و لوسی دیویس بازیگرون دیگه‌یی هستنه که رُل داشتنه. 

این فیلم دله اولین بار هسته که اتا زنا ابرقهرمونی نقش دارنه و فیلم ونه خـَوری هسته. البته واندر وومن ِنقش پیش از این بتمن و سوپرمن ِفیلم دله دَیی‌یه ولی اصلی موضوع نیّه.

فیلم ۱۵ مهٔ ۲۰۱۷ شانگهای دله افتتاح بیّه و منتقدون خله وه ره تحویل بَییتنه و بتترین فیلمون ابرقهرمونی جه دونستنه.
  

بعضی عربی کشورون دله این فیلم ره ممنوع هاکردنه چون ونه نقش اصلی اتا اسراییلی بازیگر هسته که چن سال این کشور وسّه اجباری (=سربازی) هم بورده.

## منابع

* 

رده:واندر وومن
رده:۲۰۱۷ فیلمون
رده:آی‌مکس فیلمون
رده:ابرقهرمونی فیلمون
رده:آمریکایی فیلمون
رده:اکشن فیلمون
رده:انگلیسی فیلمون
رده:فمینیستی فیلمون
پرویز سیاهدشتی

**سید پرویز سیاهدشتی** یا **پرویز دشتی** (بزائه‌ی 10 شهریور 1356، قائمشهر) مازرونی خونش‌کر هسته که مازرونی و فارسی زوون جه خوندنه و للـه‌وا بزوئن ره هم خجیر دونده.

وه حسابداری درس بخوندسته و لـله‌وا بزوئن ره شه پییر جه یاد بَیته.

ونجه *[[شوپه (آلبوم)|شوپه]]*، *[[گل مازرونی]]* و *[[ارمون (آلبوم)|ارمون]]* آلبوم ‌ها منتشر بیّه و گروه‌های نواحی روجا، ترانه و ورشام جه کایری هاکرده.ونه بیشتر همکاری ها با گروه کایر هسه که ونه سرپرست جمال محمدیه.

## وابسته جستارون
* سیاه‌دشت علیا
* سیاه‌دشت سفلی
## منبع
* مهرآوا

رج:مازرون مردی خونش‌کرون
رج:قائمشهر گت آدمون
ع‍ل‍ی‌اص‍غ‍ر م‍ه‍ج‍وری‍ان‌ ن‍م‍اری‌

**ع‍ل‍ی‌اص‍غ‍ر م‍ه‍ج‍وری‍ان‌ ن‍م‍اری‌** (بزائه 1326، آمل) مازرونی شاعر بی‌یه. وه «شواش گروه» وسّه شعر گاته. وه اتی سبک مازرونی شعر بائوتن دله بساته وه ره «کِلِ شعر» *(= شعر کوتاه)* گاتنه.

## آثار
#ضرب‌المثل‌ها (زبانزدها) و کنایه‌های مازندران (گروه پژوهش همراهی جه)، ۱۳۸۰.
#من و چراغ و آینه (مجموعه‌ شعر فارسی)
#تی‌تی‌مون (مجموعه‌ شعرهای مازندرانی)، ۱۳۸۰
#چراغ و آینه، به‌صورت دکلمه بخوندستن آلبوم تنک بیّه.
#٩٩٩دوبیتی مازندرانی

## دپیته چرخه‌تو
* ع‍ل‍ی‌اکبر م‍ه‍ج‍وری‍ان‌ ن‍م‍اری‌

## منابع

رج:مازرونی‌زوون شاعرون
رج:شواش گروه
رج:آمل گت آدمون
مسعود شیخ‌الاسلامی

**مسعود شیخ الاسلامی** (یکشنبه ۲۹ اسفند ۱۳۴۴، ایزدشهر دله) مازرونی شاعر هسته که تااسا چهار جلد کتاب بازار هدائه. وه آمل چنتا ادبی انجمن مدیر هم هسته

تش نا وارش ونه اتی مازرونی شعرون هسته که دِ جلد دله تنک بیّه.  ونه ات دیگه کتاب لام ولمپا نوم دارنه.

وه فارسی جه هم اسپه شعر گانه. «بغض بی پرندگی»و «سکوت به سوگ نشسته» ونه فارسی آثار جه هستنه.

## منابع

رج:مازرونی‌زوون شاعرون
رج:گت مردمون ایزدشهر
ماهور

**مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور** اتا موسیقی تولیدکَر و ناشر هسته که سال ۱۳۶۶ بساته بیّه. اینتا شرکت ویشته کلاسیک موسیقی و ایران نواحی موسیقی سَر کار کانده.

این موسسه شواش گروه آثار ره هم ات‌گال منتشر کارده و وشون ِاولین نواحی آلبوم مازرونی موسیقی خَوِری بی‌یه.

## منابع

## بریم بگردستن
وب گاه رسمی نشر ماهور

رده:ایران موسیقی
رده:موسیقی شرکتون
لچه

بندانگشتی|
**لُــچه **، **لَمچ**، **لوچه**، **لـُ** یا **تِــک** اتا از دیم اعضا هسته گه ونه رنگ سرخه و دِ قسمت دارنه: بالایی و پایینی. تِـــکِ اصلی کارکرد، درگیر بَــیّن در گب بزوئن هسته.
## منبع
*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، «lip»، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۱۷ خرداد ۱۳۹۶).

رج:بدن
گارم

بندانگشتی|
**گارم** یا **رون** اتا از لنگ اعضا هسته که زوندی و لگن میون قرار دارنه. گارم هستکا خله کلفته و ونه ماهیچه خله قد داینه.

## عضله
گارم عضلات سه‌تا بخش گارم دله، گارم جلو و گارم پشت دارنه.

**گارم دله**: سه تا طبقه دارنه.
# پکتینئوس، اداکتور لونگوس
# گراسیلیس، اداکتور برویس
# گراسیلیس، اداکتور مگنوس

**گارم جلو**: چارسر، تنسورفاشیالاتا، سارتریوس

**گارم پشت**: همسترینگ که سه تا هستنه.
# دوسر
# سمی ممبرانوس
# سمی تندون

## منبع
*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، «thigh»، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۱۷ خرداد ۱۳۹۶).

رج:بدن
نخون

بندانگشتی|
**نِخون **اتا از تن اعضا هسته که بی‌روحه. یعنی حس یا عصب ندارنه. نخون انگوست ِتِک در انه.

## منبع
*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، «nail»، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۱۸ خرداد ۱۳۹۶).

رج:بدن
تگ

بندانگشتی|
**تگ ** یا **دخّون** گت سولاخی هسته گه دیم دله بَــدیه  وونه و ونه اصلی کارکرد غذا بخاردن و وَنگ هدائن هسته.
## منبع
*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، « mouth » ، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۱۹ خرداد ۱۳۹۶).

رج:بدن
زوون (آناتومی)

بندانگشتی|
**زوون** (zevon) اتا سِــرخ ماهیچه هسته گه دهون دله دره. زوون بتونده بجوستن و در بیاردن وَنگ ره کومک هاکنه.
## بن‌مایه
*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، « tongue » ، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۱۹ خرداد ۱۳۹۶).

رج:بدن
گلی

بندانگشتی|
**گلی** گردنِ دِلِــه‌ای بخش هسته گه چنه بن و سنه بالا قرار دارنه. 
## منبع
*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، « Throat » ، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۱۹ خرداد ۱۳۹۶).

رج:بدن
کش بن

بندانگشتی|
**کش بن ** جایی از تن هسته گه بازو به دوش چسبنه. اینجه بعد بلوغ می در انه.
## منبع
*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، « axilla » ، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۱۹ خرداد ۱۳۹۶).

رج:بدن
سنه

بندانگشتی|
**سِـــنه** اتا از تن اعضا هسته گه گردن بن و اشکم بالا قرار دارنه. سنه دله خله اعضای دیگه دره.
## منبع
*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، « thorax » ، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۱۹ خرداد ۱۳۹۶).

رج:بدن
ارسکنی

بندانگشتی|
**اَرِسکِنی**، **اَلِسکنی** یا **اِسکنی یا بالسکین**  دستِ اتا بخش هسته که ساعد ره بازو جه وصل کانده. 

## نوم
اینتا کلمه‌ی ریشه Haratníš هندوایرانی زوونون جه هسته.  اینتا کلمه شه هندواروپایی ریشه دله  -Heh₃l* (یعنی لب بیی) هسته. فارسی دله «آرنج»، کوردی دله «ئانیشک»، انگلیسی دله «elbow» و روسی «ло́коть»، همینتا ریشه جه بساته بَیینه.

## منبع

*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، «elbow» ، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۲۱ خرداد ۱۳۹۶).

رج:بدن
مژیک

بندانگشتی|
**مژیک** یا **مجیک** می‌ای هسته گه پلک رو در انه و ونه کار اینه گه نور و گرد و خاک جلو ره بَئیره. 

## منبع
*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، « eyelash » ، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۲۱ خرداد ۱۳۹۶).

رج:بدن
کاله

بندانگشتی|
بندانگشتی|
**کاله ** ،  **کالا** ، **گی‌یون**، **گان** یا **پستون** کا نارسمی بوئش دله وه ره **جوجو** یا **ججو**  گونّــه دِ یا چند غده هسته گه پستاندارون (کاله‌دارون) سنهٔ دیم در انه. 

## منبع
*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، « breast » ، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۲۱ خرداد ۱۳۹۶).
وسطچین|300px

رج:بدن
استکا

بندانگشتی|
**اِستِکا**، **هِستِکا** یا **هِسِکا** یا **اِسّخون** یا **خاش** اتا جامد جسم هسته گه جوندارونِ اسکلت ره تشکیل دنه.
استکای دیا ور خله سخت هسته و آلی مواد جا بسات بونه. استکای وزن کمه ولی محکم هسته و اسپه و سرخ گلبول سازنه.استکا سلولهای جا بسات بونه که وشون اسم استئوسیت (Osteocyte) هسته. ایان سلول میون ماده‌ای دره که ونه اسم ماتریکس (Matrix) هسته.

## استکای انواع
# **بلن استکا**: براکیوم و فمور واری
# **کتا استکا**: کارپال و تارسال واری
# **پهن استکا**: پره و استرنوم واری
# **بی‌نظم استکا**: جمجمه واری
# **سزامویید استکا**: کشکک واری

## منبع
*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، « bone » ، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۲۰ خرداد ۱۳۹۶).

رج:بدن
رضایا

**رضایا** (بزائه ۱۶ تیر ۱۳۶۶ - ساری) گه ون اصلی نوم **امیررضا طاری** هسته ئه‌تا ایرونی خونشکر هسته.

وه موسیقی ره وچگی جه ساری دله شروع هاکارده و وقتی ون فعالیت جدی‌ته بــیّه بورده تهرون. اشکان آبرون اتا از ونه ساروی رفقون بیه گه اسا تهرون دله تنظیم‌کانندوئه. تهرون گه بورده آرمین توای‌اف‌ام جه فیت هدائن ره شروع هاکارده و وشونِ همون اولین آهنگ گل هاکارده و هیت بَـــیّه. این موفق زوج ، چند سال که بُـگذشته هدی جه جدا بئینه و هر کادوم خاش راه ره پی بئیته، توای‌اف‌ام تکی آهنگ بخوندسته و رضایا بورده مالزی.
چند سال دنبالتر رضایا مالزی جه بردگردسته و اسا تهرون دله دره موسیقی کار کانده و رستوران هم دارنه.

## بن‌مایه

رج:زننه آدمون
رج:ایران مردی خونش‌کرون
رج:ساری گت آدمون
رج:رپرون
رج:مازرون نوازندگون
کینگ سو کرک

:*شاید شمه منظور کینگِ‌سو جه اتی چی دیگه بائه که خورد وچون ِراه بوردن خور گننه. این مقاله اون موضوع خَوِری نی‌یه.*

**کینگ‌سو ** یا **کینگ‌سوکَرِک**اتا نوع بئو (حشره) هسته گه ونه کینگ، سو دنه. ویشته وه ره اتی «کرم» اشناسنّه ولی اینتا بئو، تسوک زیرچلّه قرار گیرنه. کینگ سو کرکِ نور هدائن، اتا دفاعی سیستم هسته.
## منبع
*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، « Firefly » ، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۲۲ خرداد ۱۳۹۶).

رج:تسوکون
واشه

**واشه ** یا **باشه** ئه‌تا شکاری پرنده هسته گه ونه دیم در عین خِجیر بوعَن خله ترسناک و خِدپَسِند هسه و مازندرون دله هم پِدا وونه.

## منبع
*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، « Eurasian sparrowhawk » ، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۲۲ خرداد ۱۳۹۶).

رج:پرنده
تمیم بن حمد آل ثانی

شیخ **تمیم بن [[حمد بن خلیفه آل ثانی|حمد]] بن [[خلیفه بن حمد آل ثانی|خلیفه]] آل ثانی**، (بزائه ۳ ژوئن ۱۹۸۰ در دوحه) قطر ِامیر هسته. وه ۲۵ ژوئن ۲۰۱۳ شه پییر، شیخ حمد بن خلیفه آل ثانی، جا ره بَییته. ونه پییر شه استعفا هدا بی‌یه. وه خله جوونی امیر بگردسته و در مقایسه با دیگه عربی شاهون و امراء وه جوون‌ترین‌شون هسته.

## منابع

* 

رج:زننه آدمون
رج:قطر امیرون
چله

[بندانگشتی|اتا [گال و ونه چله‌ئون]]
**چله** اتا چوبی قسمت از گیاه هسته گه اصلی تنه جه دچسبیه هسته ولی جزئی از وه بشمارده نوونه.
## منبع
*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، «branch»، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۲۳ خرداد ۱۳۹۶)

رج:گیاهون
شانگهای کایری سازمان

**شانگهای کایری سازمان**  (اختصاراً **SCO**) اتا سیاسی-اقتصادی-امنیتی سازمان هسته که چنتا آسیا-اروپایی کشورون ونه دله عضو هستنه. ژوئن 2001 شهر شانگهای دله کشورون روسیه، چین، اوزبکستون، تاجیکستون، قرقیزستون و قزاقستون جمع بَیینه و تصمیم بَیتنه اتی اینچی سازمان ره بساجن و نهایتاً سپتامبر 2003 سازمان تشکیل بیّه. سال 2017 که این اعضا قزاقستون ِنیشتگا دله جمع بَیینه، تصمیم بَیتنه هند و پاکستون ره هم عضویت جه قبولیت هاکنن.

## عضویت

### اعضا

### ناظرون
*  سال 2012 جه وه ره ناظر بی‌ین وسّه قبول هاکردنه. سال 2021 تاسا که طالبان قدرت بَیته، ونه عضویت هوا سر دره.
*  سال 2009 جه وه ره بعنوان هم‌باز کشورون شانگهای دله راه هدانه ولی سال 2015 رسما ناظر بگردسته.

* 

## منابع


رج:سازمان‌ئون بین‌المللی
گال

بندانگشتی|
**گال** یا **وشکو** یا **ول**  ، گل‌دار گیاهون دله ، ساختار زایشی بشمارده وونه. گالِ کارکرد این هسته گه نر و ما سلول ره هدی جه رســنِـنـده.
## منبع
*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، «flower»، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۲۳ خرداد ۱۳۹۶)

رج:گیاهون
کوتر

**کوتِر ** اتا پرنده هسته گه نژادون و رنگون مختلف دارنه. این پرنده بصورت اهلی و هم اِلخی (وحشی) زندگی کانده.

## منبع

*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، « columbidae » ، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۲۳ خرداد ۱۳۹۶).

رج:پرنده
کیه

**کیه** یا **کی** یا **خِنه  **یا**خونه** ات‌جا هسته گه مردم ونه دله دم زیوش کانّــه. کیه جورباجور هسته و مثلا آپارتمون دی دامی و ویلا و بنگلو و ... دی درنه .

## بن‌مایه
*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، «home»، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۲۶ خرداد ۱۳۹۶).
[بندانگشتی|اتا خنه [سوییس|سوئس دله]]
رده:معماری
باکله

**باکّــله** اتا گیاه نوم هسته گه ونه ولگ مرغانه واری هسته و ونه میوه غلاف ره موندنه، غلاف دله تیم دره گه این تیم هم باکّله نوم دارنه.

## بن‌مایه
*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، «Vicia faba»، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۲۶ خرداد ۱۳۹۶).
رده:گیاهون
مرجی

**مِـرجی** یا **مَرجی** اتا خورد گیاه هسته گه ونه دکاشتن معمولا خاکهای فقیر دله (گه بقیه گیاهون ره بَنشِنه دکاشتن) انجام وونه. مرجی خله رنگون دارنه سِــرخ، سبز نارنجی و غیره. مرجی‌پلا با ممیج ره خله از ایرونیا دوست دارنه.

## بن‌مایه
*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، «Lentil»، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۲۶ خرداد ۱۳۹۶).

رده:گیاهون
دوری

بندانگشتی|
**دوری** اتا ظرفه گه ویشته گِــرد هسته و خله جول نیه. دوری دله ویشته پلا خارنّــه.

## بن‌مایه
*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، «plat»، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۲۶ خرداد ۱۳۹۶).
رده:ظرف
قائمشهر شهرستان

**قائمشهر شهرستان** اتا شهرستون هسته که مازرون شنه و ونه گت‌شهر نوم قائمشهر هسته.  .

**قائمشهر** یا **شاهی** اتا شهرستون هسته که مازرون استان دله دره. این شهرستون، مازرون دله ویشترین جمیعت انبسی ره دارنه. این شهرستون تنها شهرستونی مازرون دله هسته که فقط اتا بخش دارنه.
## دپیته چرخه‌تو
* مازرون

## منابع

رج:مازرون اوستان شهرستانون
ول‌ویاز

بندانگشتی|بامشیِ ول‌ویاز
**ول‌ویاز** واز هاکاردن دهون و جول نفس بکشیئن هسته گه معمولا همراه با بکشیئن دست و لنگ انجام وونه و نشونگر خو هسته.

## بن‌مایه
*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، «yawn»، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۲۸ خرداد ۱۳۹۶).
رده:بدن
ساها

بندانگشتی|دِ تا آدمِ ساها
**ساها** یا **ساینه** اتا تاریک جا هسته گه بدلیل قرار بئیتن اتا جسم میون نورِ چشمه و صفحه‌تصویر دِرِست وونه.

جایی که همیشک ساها بائه ره **نسوم** گانّه. بعضی لهجه‌ئون نسوم ره **نسُم، نسام یا نسون** هم گانّه. 
## بن‌مایه

رج:ساها
کور مهاز

**مهاز** یا **کورماز** *(به فارسی:مگس)* اتا حیوون نوم هسه که حشرات رج دله جا گیرنه و مهاز ِخانواده جه هسته.

## بن‌مایه
*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، «Fly»، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۲۸ خرداد ۱۳۹۶).

رج:بئو
کله (تش)

*شمه منظور کله جه شاید چیز دیگه بائه. اینجه شه منظور ره انتخاب هاکنین:* **[[کله]]**
بندانگشتی|عکسِ میونه کله دیار هسته - استان خراسون
**کِلِه** (واکهٔ اول یاء مجهول = kэle)  ئه‌تا جا یا ئه‌تا ابزار هسته گه سوخت ره ون دله سوزنِــنّه و گرما دِرِست کانّه. امروزه محاورهٔ دله، کِلِه‌ای گه برای گرمادهی بوئــه ره بخاری یا شومینه گونّه اما در گذشته کله‌ئون چه غذا بپتن وه و چه گرمادهی وه به کار بوردبو درهرحال **کله** نوم داشته.

## بن‌مایه
*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، «Stove»، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۲۸ خرداد ۱۳۹۶).
رده:معماری
تندیر

بندانگشتی|
**تندیر** ات‌نوع استوانه‌ای کِلِه هسته گه کشورهای شرقی دله ویشته نون بپتن وه کاربرد دارنه.
## بن‌مایه
*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، «Tandoor»، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۲۹ خرداد ۱۳۹۶).
رده:معماری
کله

شمه منظور کله جه بتونده اینان بائه:
* **[[کله (تش)|تش کله]]** (taş kэle): خراک بپتن و تش هاکردن جا.
* **[[کله (ئو)|ئو کله]]** یا **کِلِه** (o kele): چال‌هاکرد بنه که ئو ونه دله جه شونه.
* **[[کیله]]** (kileh): ظرفی که گنّم و دونه بئیتن وسِّه استفاده بی‌یه.
* **[[سر|کلّه]]** (kalle): سَر، جاندارون ِعضو.
هلی کاک

بندانگشتی|250px|راست| گیلاس دار

**هلی کاک** اتی میوه نوم هسته که تابستونی هسته. این میوه دار سرخ و گوشتی هسته و ونه وسط تیم دارنه. ترکیه، آمریکا و ایران ویشترین هلی‌کاک ره تولید کانّه.
هلی‌کاک خله خواص دارنه و ونه ولگه و تی‌تی ره هم بنشنه بخاردن. اولین بار گیلاس جایی میون مازرون دریا تا سیو دریا ونه در بمو بائه ولی قدیم‌تاسا وه ره اروپا دله هم کارنّه.

## منابع

رده:گیاهون
رده:میوه‌ئون
سرماق

**خرمزه کاک** (Xarmeze kàk)، **سرماق** (Sermàq)، **سرماخ** (sermàx)، **سمردون** (semerdun)، **سمرییا** (semeriyà)، **لوردانی** (levardànay) که وه ره *فارسی* دله **توت‌فرنگی** گانّه، اتا میوه نوم هسته که لم دله در انه. سرماق هم خودرو و هم کشاورزی جه رشد کانده. سرماخ تا سیصد سال پیش فقط جنگل دله دراِموئه و کشاورزی نیّه ولی فرانسه دله وه ره اهلی هاکردنه و اونجه جه همه‌گیر بیّه. وه قدیم‌تاسا مازرون جنگلون دله شه در اموئه ولی ونه پرورش هدائه جور ره فرانسوی تاجرون بیاردنه ایران دله.

این میوه پیر نیّن وسّه خله خار هسته و مغز سَر تأثیر خجیری دارنه. قلبی-عروقی مریضیون، سکته مغزی، سرطان، فشارخون، بارداری، یبوست و دیابت وسّه هم خار چی هسته.

## منابع

رج:میوه‌ئون
سیتی

**سیتی**  اتا جور میوه هسه کا شفتالو خنواده جه هسه، امبا ونه میوئون کلک نداینه و همینتا سه گال-به-گال وه ره *اوی-کلک شفتالی* دی گننه.

## گالری

16-09-17-WikiLovesCocktails-Zutaten-Img0163.jpg|جاپونی-چینی
Damson plum fruit.jpg|دامسون (اروپایی)
Slivka.JPG|پرون (اروپایی)
Prunus domestica 'Reine Victoria'.jpg|ویکتوریایی (اروپایی)
Greengages 0.jpg|سَوز سیتی (اروپایی)
Mirabellen.jpg|میرابلس (اروپایی)
Cherry plums.jpg|گیلاسی


## منابع

* دانشنامهٔ رشد

## دیا(بریم-درگا) هماسیون

* هزار تن هلو و شلیل در خراسان شمالی تولید شد
رج:میوه‌ئون
لطف‌الله سیفی

بندانگشتی|برهان درو

**لطف‌الله سیفی بشلی** (بزائهٔ ۲۲ آذر ۱۳۳۸) ئه‌تا مازندرونی هِنِرمِند هسته. وه ۲۶ سالگی جه، موسیقیِ یاد بئیتن ره شروع هاکارده و اسا تمک، سرنا، غرنه ره نوازنه. وه بازیگری هم کانده و اتا تبرستون شبکهٔ اتا سرشناس کاکر حٮساب إنه. سیفی ره ویشته با **برهان درو** نوم اشناسِـنّه.

## پیشینه
لطف‌الله سیفی ۱۳ سال شواش گروه و ۱۷ سال امیر پازواری گروه دله نوازندگی هاکارده.

## وابسته جستارون
* تبرستون شبکه هنرمندون

## بن‌مایه

رده:مازرونی بازیگرون
رده:مازرونی مجریون
رج:مازرون نوازندگون
رج:شواش گروه
چنگال

**چنگال **یا** چنگِل** اتا گیاه هسته گه اتا گد ریشه و پهن ولگ دارنه و ونه ریشه ره بنه جه دریارنه و پجنّه که وه ره گننه «لبو» و خِرنه. چنگال‌پر ره آش و سوپ و... دله هم شندنّه.

## بن‌مایه
*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، «Beetroot»، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۰۲ تیر ۱۳۹۶).

رده:گیاهون
رده:بخاردنی‌ئون
اسپنا

**اِسبناخ**، **اِسبناق**، **اِسفِنا**، **اِسپه‌نا** یا **اِسوِنا** اتا بخاردنی گلدار گیاه هسته گه آسیای غرب و میون، بومی هسته. اسفنا ولگ بعنوان سبزی بخارده وونه.

اسفنا شمال خشمزه‌ترین بخردنی‌ئون جه هسته.
اسفنا ره اسپناساک دله کار زننه که اتا خارشت هسته و ونه دله لپه هم شندنه. یا مثل، بشته واش دله وه ره مرجی همراه آش کنّه.

## بن‌مایه
*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، «Spinach»، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۰۲ تیر ۱۳۹۶).

رده:گیاهون
رده:بخاردنی‌ئون
همبازی

**هِـــمبازی** *(فارسی دله: اَنبازی)* اون هسته گه دِ نفر یا ویشته، اتا کار ره با هم انجام هادن و پیش بَــورن.
## منبع
*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، «Partnership»، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۰۴ تیر ۱۳۹۶).

رج:ایقتصاد
پاپا نوروز

بندانگشتی|اتا کاکر "پاپا نوروز" نقش دله.
**پاپا نوروز** یا **عمو نوروز** (پارسی‌جا:عمو نوروز) اتا شخصیت اساطیری ایران فولکور دله هسته. اینتا مردی ایران عامیونه فرهنگ دله به‌عنوان نماد آغاز بهی‌ین بهار و جشن نوروز شناخته وونه. وه آخرای اسفند ماه دله، و اولای فروردین پیدا وونه و نوروز نوید ره ایرانی مردمون ره دنه. 

## همچنین بوینین
* بابا نوئل

## منابع

رج:نوروز ما
رج:ایران اسطوره‌ئون
رج:ایران
شوپرپری

**شوپرپری** یا **شوپر** اتا جانِــوِر هسته که پر ندارنه ولی بتونده پرواز هاکنه. شوپرپری تنها کاله‌داری هسته گه پرواز توانایی ره دارنه.ونه اتا نوع خون خرنه که وره وَمپایر گننه.وه شو دار سر پِشت رو خاسنه.

## په‌نویس
*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، « Bat » ، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۱۰ تیر ۱۳۹۶).

رج:کاله‌دارون
رج:پرنده
تیکا

**تیکا**، **سیو تیکا** یا **معمولی تیکا** اتا پرنده هسته گه مازندرون جنگلون دله به وفور پدا وونه.

## نگارخنه

Чёрный дрозд (Turdus merula, per aspera), Битцевский лес.jpg|Turdus merula, m]]
Turdus merula female (d1).jpg
Turdus merula merula  MHNT.ZOO.2010.11.186.11.jpg |*Turdus merula merula * 


## دپیته چرخه‌تو
* رش تیکا

## منبع
*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، « Common blackbird » ، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۱۰ تیر ۱۳۹۶).

رج:پرنده
رج:تیکا
درو

[بندانگشتی|پینوکیوی [فنی درو بزروئن وه دراز بَـــیّه]]
**دِرو** یا **چاب** ئه‌تا گب هسته گه حقیقت جه نخوندنه. **دِرو** مختلف دینون دله ئه‌تا بد عمل بشمارده وونه.
## کلمه
مازرونی زوون دله، کسی که دِرو زَنده ره گننه *دِروزن* یا *چابچی* یا *چاب‌زَن*.

## ویشته بخوندین
* پینوکیو
* درو زن چپون
* برهان درو (لطف‌الله سیفی)

## بن‌مایه
*ویکی‌پدیای کایری‌کرون، «Lie»، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۱۰ تیر ۱۳۹۶).
رج:اخلاق
رج:فرهنگ
رج:دین
رج:جامعه‌شناسی
رج:مازرون فرهنگ
دارکوتن

**دارتوکن ** یا **دارکوتن ** اتا پرنده هسته گه ونه نوک(چِکوم) خله قاد دارنه و بتونده دار چو ره سولاخ هاکنه و ون دله جه حشر‌ه‌ئون ره بکشه بریــم و بخره یا اون سولاخ دله خاش وه کالی بسازه.
## منبع

*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، « Woodpecker » ، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۱۰ تیر ۱۳۹۶).

رج:پرنده
کیله

*شمه منظور کله جه شاید چیز دیگه بائه. اینجه شه منظور ره انتخاب هاکنین:* **[[کله]]**

**کیله** ئه‌تا ظرف هسته گه اندازه بئیتن وه (مثلا گندم  دونه) به کار شونه.
## بن‌مایه
*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، « Cup (unit) » ، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۱۰ تیر ۱۳۹۶).
رج:ظرف
کله (ئو)

*شمه منظور کله جه شاید چیز دیگه بائه. اینجه شه منظور ره انتخاب هاکنین:* **[[کله]]**

بندانگشتی|
**کِـلِـه** ئه‌تا کانال ره گونّــه گه ون دله جه او بوره و ونه پهنی رودخانه جه کمتر بوئه. کله بتونده طبیعی بوئه یا آدمون وه ره بساتّون.
## بن‌مایه
*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، « Ditch » ، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۱۰ تیر ۱۳۹۶).
رج:ئو
ساری اسلامی شورا

**ساری اسلامی شورا** ۹ تا اصلی عضو و ۶ تا جانشین عضو دارنه گه مردِم انتخابات دله وشون ره وِجـیـنّـه.

## پنجمین دوره: [[۱۳۹۶]] تا [[۱۴۰۰]]

# قاسم قاسمی ۴۲۷۸۰
# عباس نجاریان ساروی ۳۴۷۶۶
# سید مسعود مدینه ۲۸۱۸۲
# فرامرز نقیبی علمداردهی ۲۴۰۹۰
# سید علی آقامیری ۲۲۹۳۵
# اسفندیار عشوری سوادکوهی ۳۰۳۶۶
# علیجان شمشیربند ۲۰۰۳۳
# کورش یوسفی ساداتی ۱۹۹۹۰
# علی‌اکبر زلیکانی ۱۹۷۰۰
*جانشین*:
# فیض‌الله نفجم ۱۸۹۲۹
# جمال باقری نسامی ۱۶۵۵۱
# پرویز شعبانی ۱۶۲۵۵
# سید محمد جعفری ۱۵۴۷۲
# سبحان بخشی موسی‌کلائی ۱۳۹۲۳
# فرزاد گوهردهی

## چارمین دوره: [[۱۳۹۲]] تا [[۱۳۹۶]]

# فرامرز نقیبی علمداردهی ۲۲۸۴۷
# سید مسعود مدینه ۱۹۷۱۶
# مسعود پیری توسنل ۱۹۰۸۹
# سید محمد جعفری ۱۸۳۱۱
# سید محمد آقامیری ۱۷۴۴۷
# عباس نجاریان ساروی ۱۷۰۲۳
# میرصالح صالحی نیا ۱۵۰۴۴
# کورش یوسفی ساداتی ۱۴۹۷۹
# رضا پیوندی ۱۴۱۵۷
# پرویز شعبانی آبکسری ۱۳۹۳۲
# علیجان شمشیربند ۱۳۵۳۱
# جمال باقری نسامی ۱۲۹۱۰
# سید مهدی احمدی ۱۲۶۲۵
*جانشین*:
# فیض‌الله نفجم ۱۲۴۵۱
# محمد حسن کیادهی ۱۲۲۹۶
# سید مرتضی صالحی ۱۲۱۹۳
# عسگری محمدیان ۱۲۰۴۶
# زهرا جامی ۱۱۹۳۲
# علی اکبر ذلیکانی با ۱۸۸۳۸

## سومین دوره: [[۱۳۸۵]] تا [[۱۳۹۲]]

# نادعلی رمضانپور ۲۸۹۲۸
# محمد دامادی ۲۳۲۲۴
# صالحی نیا ۱۷۷۱۵
# بهروش ۱۲۳۹۰
# نقیبی ۱۲۳۶۹
# رضایی فرح آبادی ۱۱۵۷۷
# باقری ۱۱۱۸۷

## دومین دوره: [[۱۳۸۱]] تا [[۱۳۸۵]]

مصطفی شیرزاد 

علی ایمانی

محمدحسن محمدی کیادهی

اسفندیار عشوری

محمد حسین مهرانفر

نادعلی رمضانپور

محمود قربانی

*هموَندان جانشین*:

سید علی بهروش

## اولین دوره: ۱۳۷۷ تا ۱۳۸۱

سید علی بهروش

میرصالح صالحی‌نیا

اسفندیار عشوری سوادکوهی

## بن‌مایه

رج:ساری
فاطمه محمدی‌نژاد

فاطمه محمدی نژاد گنجی تبرستون شبکهٔ مجری‌ |انگشتدان|300px
**فاطمه محمدی‌نژاد گنجی** (بزائهٔ ۲۶ خرداد ۱۳۶۲) ئه‌تا از تبرستون شبکهٔ مجری‌ئون هسته. ونه تحصیلی مدرک، کارشناسی ارشد تکنولوژی آموزشی هسته. وه اجرائ پلی تدریس هم کانده.

## وابسته جستارون
* تبرستون شبکه هنرمندون

## منبع

رج:مازرونی مجریون
علی حسن‌نژاد

**علی حسن‌نژاد** (بزائهٔ ۲۹ اسفند ۱۳۵۱ - پل سفید) ئه‌تا از شبکهٔ تبرستون مجری‌ئون هسته. وه کارگردانی؛ عکاسی و فیلمسازی فارغ‌التحصیل هسته و سال ۷۹ جه تاسا، مازندرون صداوسیمای دله فعالیت کانده. ونه شهرت ویشته قصه‌گوئی هاکاردن وه هسته. همچنین حسن‌نژاد شعرسُرائی هم کانده و علوی شعرِ نفر اول هسته.

## وابسته جستارون
* تبرستون شبکه هنرمندون
## منبع

رج:مازرونی مجریون
رج:مازرون شاعرون
بابل دیدبانی برج

**بابل دیدبانی ِکاخ برج** مربوط به پهلوی گادر شنه. این کاخ بابل مرکز شهر دره و تاریخ ۸ دی ۱۳۵۲ جه شمارهٔ ثبت ۱۵۲۸ جا بعنوان ایران ملی آثار ثبت بیی‌یه.

## منابع

رج:بابل
رج:بابل تاریخی جائون
شلم

[بندانگشتی|[دوری پلی شلم کته]]
**شَلِم** ئه‌تا ریشه‌ای سوزی هسته گه ون رنگ بنفش و اسپه هسته. شلم فراوون خواص دارنه و از مهم سوزی‌ئون بشمارده وونه.  

## بن‌مایه
*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، «Turnip»، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۱۲ تیر ۱۳۹۶).
رده:گیاهون
رده:بخاردنی‌ئون
مهدی احمدی فولادی

**مهدی احمدی فولادی** (بزائهٔ ۱۳۳۱ - فولادمله) ئه‌تا از مازندرون اصلاحطلبون هسته.

سال ۱۳۳۱ ئه‌تا از دِدُنگهٔ روستائون دله دنیا بمو. دبستان ره چهاردُنگهٔ مرکز، کیاسر دله بگذرونیه و بعد ادامه تحصیل وه بمو ساری و همون اول جه به مسجد جامع رفت و آمد داشته. آخرین سال دبیرستان جه یاواش یاواش مسائل سیاسی ره علاقمند بیّه و سیاسی حرکتون دله ، گت گتون پلی (روزبهی، گریبان، شهید تراب نژاد، آیتی و ...) دَیّــه.
سال ۷۵ وه اولین کسی بیه گه بنفع خاتمی وارد میدون بیّه و سال ۸۸ هم رییس ستاد ائتلاف اصلاحطلبون مازندرون بیه.

## بن‌مایه

رج:ساری گت آدمون
رج:ساروی سیاستمدارون
سید علی حجازی

سید علی حجازی| انگشتدان|300px
**سید علی حجازی (پهنه‌کلائی)** دهم اردیبهشت  ۸۶ جه، تا خرداد ۹۱ پنج سال ساری شهردار بیه. وه قبل از شهردار بَیّن ، دِ تا از قبلی شهردارونِ معاون فنی (مهندس باقری و زارع) بیه.

سومین شورای شهر وه ره بعنوان شهردار بوجــیه و وه ره جایگزین محمد قنبرپور (گه خله ون جه رقابت داشته) هاکارده ولی ۵ سال دنبالتر بخاطر حجازیِ حمایت از ئه‌تا از شورایِ شهرِ اعضا، مجلسِ انتخاباتِ دله (محمد دامادی) ، وه ره برکنار هاکاردنه و مهدی عبوری ون جایگزین بیّه.

۱۶ ماه دنبالتر مهر ۹۳ دله حجازی قائمشهر شهردار بیه ولی بعد از ۱ سال مهدی عبوری ون حکم بازنشستگی ره امضا هاکارده گه حجازی هم به این حکم دیوان عدالت اداری دله معترض بیّه. ولی این اعتراض فایده نداشته و ۹۵ خرداد دله بازنشست بیه. بعد از بازنشستگی، وه ساری شورای شهر انتخابات دله (۹۶ اردیبهشت) نامزد بیه و با ۸۹۳۹ رای در جایگاه سی و چهارم هرستا.

## پروژه‌ئون
جنوبی کمربندی

پژمانِ خیابون به دخانیات

ترمینال دولتِ ساختمون

بساته بَیّن ولی‌عصر پِل

کوشا سنگ پارک

بساته بَیّن عمومی ندامتگاهِ ساختمون (خارج از شهر)

امام هادی خیابون

میدون خزرِ روگذر پل

## وابسته جستارون

*سید مهدی احمدی پهنه کلایی
## منبع

رج:ساری گت آدمون
رج:ساروی سیاستمدارون
فرهود جلالی

220px|بندانگشتی
**فرهود جلالی کندلوسی** (بزائه ۱۳۴۴ - کندلوس) اتا کجوری و نوشهر شاعر هسته که مازرونی فولکلور جه شعر گانه. وه ابتدایی ره سروش میخساز مَرسه و راهنمایی ره شهید بهیار مقیمی روستای کندلوس دله بخوندسته و دبیرستان ره شهر بخوندسته.

سال ۱۳۶۶ رشته علوم اجتماعی ره دانشگاه تهران قبول بیه. ونه تشویق‌کر آقای صادق علی کیا بی‌یه که وه ره شعر بائوتن سره کومِک هاکرده. اولین شعرونی که گاته غزل و مثنوی بینه. همین گادر آقای کیانی نژاد پلی للـه بزوئن ره هم یاد گیته. سال ۱۳۷۱ شه پایان‌نومه ره کندلوس ِفرهنگ و رسوم خَوِری بنویشته.

فرهود جلالی روز ١٧ تیر ١۴٠٠ ایست قلبی هاکرده و بمرده. وه ۵۶ سال عمر هاکرده و آخرسری وه ره همون کندلوس که ونه پئیری مله بی‌یه، دفن هاکردنه. 

## شعر بوتن
ونه علاقه مازرون فرهنگ جه باعث بیّه که گلکی شعر باتن ره شروع هاکنه. همون دانشگاه گادر بی‌یه که منظومه شعر مینا و پلنگ ره فارسی جه بنویشته. این شعر ره شه مَله هِداری بوته. ونه اولین تنک‌بیی شعرون جه پارپیرار بی‌یه که سال ۱۳۷۸ بازار بمو. ونجه خله استقبال بیّه و همینسه ونه په پارپیرار ۲ با عنوان ناری ناری کا سال ۱۳۸۰، پارپیرار ۳ با عنوان شیونگ سال ۱۳۸۲ و سال ۱۳۸۳ آلبوم موسیقیایی کپاچین‌های البرز و اَی پارپیرار ۴ با عنوان اسری منتشر بَینه. سال ۱۳۷۶ کجورِ گتون همراهی «انجمن فرهنگی کجور» ره تأسیس هاکرده که جشنواره، شعب شعر و نمایشگاه یلنه.

سال ۱۳۸۲ مؤسسه فرهنگی هنری پارپیرار ره تأسیس هاکرده و تا زنده بی‌یه وه ره مدیریت کارده. این موسسه هر سال ات‌خله جشنواره و همایش مازرون و تهرون دله یلنه.

## آلبوم‌ها
* از کپاچین‌های االبرز
* پارپیرار ۱ چراغ موشی
* پارپیرار ۲ ناری ناری کا
* پارپیرار ۳ شیوَنگ
* پارپیرار ۴ اَسری

## منابع

رج:نوشهر گت آدمون
رج:مازرونی‌زوون شاعرون
رج:پارپیرار
رج:۲۰۲۱ بمرده‌ئون
اکبر رستگار

**اکبر رستگار** اتا مازرونی خونش‌کر، نوازنده و آهنگساز هسته که مهرآوایِ موسسه جه کایری کانده. وه *[[مهربونی (آلبوم)|مهربونی]]*، *[[بهار وا]]*، *[[تی‌تی کاک (آلبوم)|تی‌تی کاک]]*، *[[شبی به نغمه و نوا]]* و *[[ته خاطری]]* آلبوم‌ها دله همکاری داشته. غیر از تیناری آهنگ هم شه ساجنه و تنک کانده و جشنواره‌ئون دله هم شونه.

## زندگی‌نومه
اکبر رستگار ۱۷ شهریور ۱۳۵۴، سوادکوه شهرستون دله دنیا بمو. شه درس ره همونجه بگذرنی‌یه و تا دیپلم ره بیته. ۱۳۷۴  سال بی‌یه که محمودآباد ِنفتِ دانشگاه قبول بیّه و مکانیک رشته بخونسته. وه ۱۳۷۸ سال جه، رسماً شرکت ملی نفتکش درون استخدام بیّه و یدک‌کشِ کشتی‌ئونِ مهندس بی‌یه. حدود ۹ سال ره دیّه جنوب جزیره‌ئون دله کار کرده. ۸۶ بی‌یه که شه انتقالی ره بیته و دگرسته شمال.  

اکبر رستگار همون وچگی جه شه گت‌پییر، آقابزرگ احمدی، وَر بخونستن و دِ تار ره یاد گیته. ونه گت‌ته برار، رمضان رستگار، هم دِتار زوئه و کم-بیش وه ره یاد دائه. مدرسه دله هم خونِش کرده و سرود و قرآن ره صوت جا خونسته. ولی اولین‌کَش سال ۸۱ بی‌یه که *[[موسم عشق]]* آلبوم ره بخوندسته و مهرآوا انتشارات وه ره بازار تنک هاکرده. اینتا آلبوم عرفانی و مذهبی شعر داشته. سال ۸۸ اتا موسیقی گروه به نوم «وارش» بساته و *[[دلبرانه]]* (۱۳۸۸) و *[[مهربونی]]* (معرف به مادر، ۱۳۸۹) ره منتشر هاکرده. ونه معروفترین آثار جه، اتا شعر هسته که مار خَوری خوندنه. وارش گروه خله کنسرت بشتنه و ساری، مشهد، چالوس، سوادکوه، قائمشهر و تهران ِنیاوران، وزارت کشور، تالار وحدت، برج آزادی و… اجرا داشتنه.

جناب رستگار چندین انجمن و مردمی تشکل دله هم عضو هسته؛ انجمن مازندرانی‌های مقیم تهران، انجمن همیاران پارپیرار، انجمن تبری‌سرایان مازندران، بنیاد هم‌اندیشان تبری، انجمن تلارپه و خانه هنرمندان ساری دسوری.

## دیسکوگرافی
### استودیویی آلبوم
# «دلبرانه» (۱۳۸۸)
# «مهربونی» (۱۳۸۹)
# «شبی به نغمه و نوا» (۱۳۹۲)
# «بهار وا» (۱۳۹۴)
# «ته خاطری» (۱۳۹۵)
# «دلخواه» (۱۳۹۶) 

### سینگل ترک
* «دلبند»، اتا سینمایی-مستندِ تیتراژ
* «چلچلای سفری»، شهیدآباد ِشهیدونِ مار آسنی
* «چشم‌هایت را ببند»، معلولین خَوِری
* «ماه تی‌تی» که *[[تتی کاک (آلبوم)|تتی کاک]]* گلچین دله دوی‌یه.

## منابع

## بریم بگردستن
* اکبر رستگار اینستاگرام ولگه

رج:مازرون مردی خونش‌کرون
رج:زننه آدمون
رج:مازرون نوازندگون
جی بیست

**گروه ۲۰** یا **جی ۲۰**  اتا اقتصادی گروه نوم هسته که وزرای اقتصاد (دارائی) و مسولین بانک‌های مرکزی بیست اقتصاد مطرح دنیا ونه دله درنه و هِدی جه ارتباط پدا کانّه. جی-۲۰ هِدی جه ۸۵ درصد کُل اقتصاد جهون ره شه پیش دارنه.

## اعضا
گروه اعضا اینان هستنه:.

## منابع

## بوریم بگردستن

* وبگاه رسمی گروه بیست


رج:سازمان‌ئون بین‌المللی
شاهین فلاکت

**شاهین فلاکت** (بزائهٔ ۱۳۶۹ فروردین تهرون، ونک) ئه‌تا ایرونی رپره.

وه بخوندستن ره اون گادر گه یازده ساله بیه استارت بزوئه و از پیشگامون فارسی رپ بشمارده وونه. وه از طریق ئه‌تا از خاشه رفقون سروش هیچکس جه آشنا بیّه. همچنین «سینا تهم» جه (گه اون مِسِم صاعقه گروه دله دیّه) مدرسه دله آشنایی پِدا هاکارده و ون جه همکاری ره شروع هاکارده.

اوایل شاهین لقب، شِمینم بیه (تلمیح به امینم نوم) ولی ئه‌تا کم گه بگذشته ون لقب «فلاکت» بَیّه چون مدرسه دله خله شلخته بیه و ونه همکلاسی‌ئون این لقب ره ون سر بیِــشـت‌تینه.

## بن‌مایه

رج:زننه آدمون
رج:ایران مردی خونش‌کرون
رج:رپرون
اسفندیار عشوری

**اسفندیار عشوری** (بزائهٔ ۲۹ خرداد ۱۳۴۶ سنگ‌ده دودانگه) ساری اسلامی شورا عضو (دوره اول، دوم و پنجم) هسته. وه دولت اصلاحات گادر ، مازندرون راه و ترابری مدیرکل بیه. 

## بن‌مایه

رج:ساری گت آدمون
رج:ساروی سیاستمدارون
علیشمس

**علیشمس** (بزائه ۱۳۶۶) گه ونه اصلی نوم **علی شمس** هسته ئه‌تا ایرونی رپره.

وه خاش کار ره سعید کرمانی پلی شروع هاکارده و بعد ساسی جه چند سال همخونی هاکارده. چند سال گه بُگذشته ونه فیت هدائن ویشته اشکین وری بورده. علیشمس همچنین مسعود صادقلو و ملانی جه هم همخونی داشته و این اواخر مهدی جهانی جه ئه‌تا موفق همکاری ره استارت بزوئه.

علیشمس «رپفا سایت» دِرِست‌کاننده بیه و ئه‌تا کم گه بگذشته این سایت ره یاشار رپفا دست بسپارده.

## بن‌مایه

رج:زننه آدمون
رج:ایران مردی خونش‌کرون
رج:رپرون
۵+۱

400px|بندانگشتی|مذاکرات ژنو
**۵+۱ گروه** شیش کشور نوم هسته که پنج‌تاشون امنیت شورای حق وتو ره دارنه (آمریکا، روسیه، چین، بریتانیا و فرانسه) و آلمان هم وشون جمع ره اضافه بیّه.

اروپای اتحادیه سعی دانّه که این گروه نوم ره 3+3 بی‌یله چون سه‌تا اروپایی و سه‌تا غیراروپایی هستنه.

## منابع

رده:امنیت شورا
رده:سازمان‌ئون بین‌المللی
سعید کرمانی

**سعید کرمانی** (بزائهٔ ۲۷ خرداد ۱۳۶۵ - تهرون) ئه‌تا ایرونی خونشکر هسته گه هم پاپ و هم رپ خوندنه.

## بن‌مایه

رج:زننه آدمون
رج:ایران مردی خونش‌کرون
رج:رپرون
اشکین ۰۰۹۸

**اشکین ۰۰۹۸** (بزائه ۲۳ دی ۱۳۵۸ - تهرون ، گت‌بیّــهٔ جنوب کشور) اتا ایرونی خونشکر هسته. وه خادِر ره اولین خوننده‌ای دونده گه ایران دله ۶/۸ بخوندسته و  باور دارنه قبل از فراگیر بیّن این نوع موسیقی آهنگ‌ئونی این سبک دله داشته. 

**اشکین** دِ تا از خاشه آهنگ‌ئون ره، بقیه جه ویشته دوست دارنه: «ترشیدی» و «مستم». همچنین وه بنیامین بهاردی ره به عنوان خوننده‌ای گه دوست دارنه نوم ورنه.

اشکین، پیام قربانی جه بعنوان تنظیم‌کر همکاری داشته.

«۰۰۹۸» اول ئه‌تا گروهِ نوم بیه گه اشکین هم ون دله دیّه. وقتی اشکین اون گروه جه در بــمو این نوم ره همچنان خاش وه حفظ هاکارده.

## بن‌مایه

رج:زننه آدمون
رج:ایران مردی خونش‌کرون
رج:رپرون
میرصالح صالحی‌نیا

**میرصالح صالحی‌نیا** (بزائهٔ  - دربُگذشتهٔ  ۲۱ مهر ۱۳۹۲) چار دوره، ساری اسلامی شورا دله عضو بیه و از این نظر رکورددار بیه.

## بن مایه

رج:ساری گت آدمون
رج:ساروی سیاستمدارون
مریم میرزاخانی

**مریم میرزاخانی** (فارسی‌جا: مریم میرزاخانی؛۱۳ اردیبهشت ۱۳۵۶-۲۴ تیر ۱۳۹۶)  اتا ریاضیدان برجسته ایرانی بی‌یه. وه اولین زن و اولین ایرانی هسته که  بتونسته فیلدز مدال ره دست پیدا هاکنه. فیلدز ِمدال که معروف به "ریاضی ِنوبل" هم هسته، با ارزش‌ترین جایزه ریاضیات دله هسته و هر چهارسال یکبار ریاضیدانون برجسته ره اهدا وونه.

میرزاخانی شه کارشناسی ره صنعتی شریف دونشگا جا و شه مقطع دکتری ره بورده متحده ایالات و هاروارد دونشگا جا بهی‌ته. وه سرانجام استادتمام ریاضیات استنفورد دونشگا بهی‌یه.

## بمردن
میرزاخانی سرآخر سرطان سینه وسّه سن چهل سالگی گدر، سال 2017 میلادی برابر با تیرماه 1396 خورشیدی، فوت هاکرده. ونه سرطان سال 2013 دله تشخیص هادا بی‌یه.

## منابع

رج:تهران گت آدمون
رج:ریاضیدونا
اردلان طعمه

**اردلان طعمه** (زاده ۳ بهمن ۱۳۶۵) گه ونه اصلی نوم **اردلان هوشمند** هسته ئه‌تا ایرونی رپره.

وه خاش کار ره امیر تتلو پلی شروع هاکارده و کم‌کم رپ دله جا دکته و همکاری‌هایی آرمین و رضایا جه هم داشته. چند سال گه بُگذشته وه و تتلو هدی جه جدا بئینه و طعمه با آهنگ «نگو نمیشه» (نائو نَــوونه) تیناری بخوندستن ره استارت بزو.

## مجوز
وه چند سالی هسته گه مجوز دنبال دره و این موضوع ون کم‌کاری ره هم در پی داشته.
## همکاری
وه تا اسا دِ تا آهنگ محمدرضا گلزار ره بساته. آهنگ «من دل بشکسته» (دلم شکست) و «همه بوردنه» (همه رفتن).

## بن‌مایه

رج:زننه آدمون
رج:ایران مردی خونش‌کرون
رج:رپرون
کرواسی تاریخی مناطق

کرواسی بیست تا ایالت دارنه ولی وه ره چارتا تاریخی ناحیه جه هم رَسِد هاکردنه که .چارتا گتِ تاریخی ناحیه و چنتا پچوک‌ته منطقه هستنه که تاریخی مبنا دارنه. این نواحی اینان هستنه: These are further divided into other, smaller regions.

## تاریخی نواحی

## منابع

نواحی
کرواسی
علی‌جان شمشیربند

**علیجان شمشیربند** (بزائهٔ ۱۳۲۷ روستای ولویه ساری) ساری اسلامی شورا عضو (چهارم و پنجم دوره) هسته.

## بن‌مایه

رج:ساری گت آدمون
رج:ساروی سیاستمدارون
ملانی

**ملانی آوانسیان** (بزائه ۲۷ خرداد ۱۳۶۴ تهرون) اتا ایرونی موزیسین هسته وه دبستان ره گه تموم هاکارده بورده موسیقی هنرستون و بعد از دیپلم بئیتن بورده ارمنستون و خاش تحصیل ره کنسرواتوار (هنرستان عالی موسیقی) دله تا کارشناسی‌ارشد (ویولن سل نوازندگی) ادامه هدا. سال ۲۰۰۸ بردگردسته ایران و ئه‌ت سال و نیم ارکستر سمفونیک دله (اون مِسِم گه چکناواریان و صهبائی ونه رهبر بینه) ساز بزوئه تا اینکه خله اتفاقی با ئه‌تا فان آهنگ، فارسی بخوندستن ره شروع هاکارده. وه با معروف خوننده‌ئونی مثل ساسی مانکن، تنیلر ،توای‌اف‌ام ، علیشمس و مسعود صادقلو هم فیت هدائه. ولی وشون نماهنگ دله بازی نکارده و اون زنونی گه نماهنگون دله درنّــه در واقع مدل هستنه گه ملانی جا صرفا لب زنّه. 

## ارمنی زوون بخوندستن
ملانی ئه‌تا ۱۲ ترکی آلبوم دارنه گه ون دله ارمنی خوندنه. این آلبوم فقط بصورت کنسرت ارمنی کلوپ‌ئون دله اجرا بَــیّه.

## خانواده
ونه پیر و مار هم موزیک کار کاردنه. ونه برار ** استیو آوانسیان**  بنیامین بهادری ارکستر دله درامز زنده و ونه خواخر ** رایسا آوانسیان**  هم ملانی واری خوننده هسته.

## تئاتر
وه ئه‌تا نمایش دله بازی هاکارده گه تماشاخانه پالیز، صحنهٔ رو بورده و «پُک» نوم داشته و ونه کارگردون و تهیه‌کاننده بترتیب امیر سرافرازیان و علی احمدی بینه. ملانی هم‌بازیون این نمایش دله امیر خبازی، نشاط امیرمهدی و بابک بهشاد بینه.

## دوبله
گروه گاسپل مدیا وه ره پیشنهاد هدا گه «زوتوپیا» دوبله دله شرکت هاکنه و وه هم گه از قبل صداپیشگی ره خله دوست داشته قبول هاکارده و این گروه جه بعنوان غزالِ دوبلُر همکاری هاکارده.

## بن‌مایه

رج:زننه آدمون
رج:ایران زنا خونش‌کرون
رج:رپرون
سید علی بهروش

**سید علی بهروش** (بزائهٔ ۱۳۲۶ ساری - دربُگذشته ۳۰ مرداد ۱۳۹۱ گهرباران) ساری اسلامی شورا عضو بیه.

بهروش ساریِ «قلیچ محله» بزائه بَیّه ون پیِر رجب نوم داشته و کاسب بیه و ونه مار از ساریِ کولائیان بیه. خاش وچگی ره قلیچ بگذرونیه و سعدی دبیرستان جه دیپلم رشته طبیعی بئیته و سال ۱۳۵۲ بعنوان دبیر ورزش، اداره فرهنگ دله جذب بیه. جنگ گه شروع بیه وه داوطلبانه جبهه بورده و به منطقه سومار بَرِسنیه بَیّــه.

سید علی بهروش دوره اول و سوم بعنوان اصلی عضو و دوره دوم بعنوان جانشین عضو، ساری اسلامی شورا دله حضور داشته.

## بن‌مایه

رج:ساری گت آدمون
رج:ساروی سیاستمدارون
احسان پایه

**احسان جمالویی** (بزائه مرداد ۱۳۶۴ - اهواز) ئه‌تا ایرونی خونشکر هسته.

## بن‌مایه

رج:زننه آدمون
رج:ایران مردی خونش‌کرون
رج:رپرون
مسعود صادقلو

**مسعود صادقلو** (بزائهٔ ۱۳۶۵ فروردین ١٩ - تهرون) ئه‌تا ایرونی خونش‌کر هسته. ونه اولین معروف ترک «عاشق چشماتم» بی‌یه گه علیشمس و ملانی پَلی سال ۹۰ دله بخوندسته ولی ونه ویشترین بَــدیه بَــیّن سال ۹۵ دله بی‌یه گه گروهی کار مسعود جهانی و مهدی آذر جه ره استارت بــزو.
مسعود صادقلو خونش‌کری پلی، کافی‌شاپ هم دارنه .

## مجوز
وه با اینکه ۹۶ باهار در مصاحبه با اردشیر احمدی از بابت مجاز بیّن اظهار ناامیدی هاکاردّیه ولی ۹۷ تیر ۲۲، با پخش هاکاردن خاشه اولین مجاز آهنگ، رسمی فعالیت ره موسیقی دله شروع هاکارده.

## [[ترک|آهنگون]]
**۱۳۹۵** :


*دیوونه بازی
*یار قدیمی
*آخر شب
*نیمه گمشده
*با تو این دل
*دستای من
*زیر بارونا برقص



**۱۳۹۶** :


*رفت
*نزدیکی به من
*روح در آتش
*هیچ (الیاس یالچینتاشِ پَلی)
*خفگی



**۱۳۹۷** :


* دگرد دِواره (برگرد دوباره)
* مگه جنگه (میلاد ترابی تنظیم جه)
* خاطره



## بن‌مایه

رج:زننه آدمون
رج:ایران مردی خونش‌کرون
رج:رپرون
مسعود جهانی

**مسعود جهانی** (بزائه ۱۳۶۶خرداد ١٠
) ئه‌تا ایرونی تنظیم‌کر هسته. 

 
ون پیِر جنگ دله جان بباخته و ئه‌تا خانواده دله گه موسیقی جه مخالف بینه گَــد بیّه ولی خاش علاقمندی ره ول نکارده و حرفه‌ای ونه دنبال بورده. موسیقی یاد بئیتن ره ۱۴ سالگی جه شروع هاکارده. ۱۸ سالگی اصفهون داروسازی قبول بیّه و خانواده جه جدا بیّه. ولی اصفهون دله درس نخوندسته و موسیقی په بورده و ازدواج هاکارده. اوایل غیرمجاز خونندگون جه کار کارده و اسا فقط مجازها جه همکاری دارنه. وه «هوروَش بند» پایه‌گذار هسته.

## بن‌مایه
* بیپ تونز

  

## بریم بگردستن

* مسعود جهانی در اینستاگرام
*  در ویکی دیتا
رج:زننه آدمون
رج:ایران مردی خونش‌کرون
رج:ایرانی تنظیم‌کرون
فرامرز نقیبی

**فرامرز نقیبی علمداردهی** (بزائهٔ ۱۳۴۹/۰۹/۱۰) ساری اسلامی شورا عضو (دوره سوم ، چهارم و پنجم) هسته. وه مدرک ارشد از دانشگاه علوم تحقیقات دارنه.

## بن مایه

رج:ساری گت آدمون
رج:ساروی سیاستمدارون
حمید صفت

**حمید صفت** (بزائه مرداد ۱۳۷۲) گه اوایل ونه لقب **حمید ابتکار** بیه و ونه اصلی نوم **حمید امیری‌صفت** هسته ئه‌تا ایرونی رپره.

وه راهنمایی دوره جه موسیقی ره شروع هاکارده. سال ۸۹ «نگو شهیدِ» ویدئو ون جه پخش بیّه. از ونه معروف آهنگ‌ئون بنشنه «هیس معلومه کجایی» ،  «میزنم ریشمو» و «لیلا» ره نوم بَــوِردِن. وه همکاری‌هایی امیرعباس گلاب جه هم داشته.

حمید صفتِ محبوب خوننده‌ئون ایران دله یاس ، هیچکس و علی سورنا هستنه و خارج از ایران وه امینم و لوپه فیاسکو کارها ره دوست دارنه.

## قتل
وه روز ۲۶ مرداد ۹۶ متهم بیّه که شه خوردپییر ره بکاشته. وه این قتل ره گردن بیته و باته چون این مردی که ۶۶ سال سن داشته، ونه مار ره اذیت کارده، ونجه درگیر بیی یه و وه ره بزوئه که ونه سر ضربه بخارده و بمرده.

## بن‌مایه

رج:زننه آدمون
رج:ایران مردی خونش‌کرون
رج:رپرون
رج:تهران گت آدمون
نوامبر ۲۰۱۷

*پورتال:اسایی دکته‌ئون/دکته‌ئون ۳ نـووه‌مـبـر ۲۰۱۷
|}}
*پورتال:اسایی دکته‌ئون/دکته‌ئون ۵ نـووه‌مـبـر ۲۰۱۷
|}}
اسماعیل معمائی

**اسماعیل معمائی** (اسماعیل بن ابوالقاسم بن عبدالباقی) (1913، ساری - 24 دسامبر 1986) شاعر، روزنامه‌نویس بی‌یه. وه بیست و پنج سال کشاورزی ِوزارت دله دیّه. سال‌های 1952-3 هفته‌نامه *لنگر* ره بساته و تنک کارده. معمائی ساری ادبی انجمن اعضای جا بی‌یه. 

## منابع
* 

رج:مازرون شاعرون
رج:ساری گت آدمون
کلاس‌ سر کیارستمی همرا

**کلاسِ سَر با کیارستمی** (فارسی‌جا: سرکلاس با کیارستمی) اتا کیتاب سینما زمینه دله هسته که کارگردون فقید ایرانی  عباس کیارستمی اسه  و ونه سینمایی شگردون وسه نوشته بهی‌یه. اینتا کیتاب ره پاول کرونین بریتانیایی که شه اتا کارگردون و نویسنده هسته ویرایش هاکرده. مایک لی کارگردون مشهور بریتانیایی هم اینتا کیتاب وسه اتا پیش‌گفتار بنویشته و ونه دله اینتا کیتاب ره تحسین هاکرده. 

## انتشارات

### انگلیسی نسخه
ونه اولین انگلیسی نسخه تاریخ اول اکنبر سال 2015 میلادی دله منتشر بهی‌یه.

### پیش‌گفتار
اینتا کیتاب اتا پچیک پیش‌گفتار دارنه که مایک لی دست جا نوشته بهی‌یه. مایک لی شه نوشته دله عباس کیارستمی و ونه سینمای شاعرانه ره تحسین کنده و اینتا اثر ره اتا از بهترین راهنمائون شاعرانه سینما خوندنه. 

## منابع

## بیرونی لینک‌ئون
* Lessons with Kiarostami
* Cinematic Lessons from Abbas Kiarostami to be Marketed

رج:فارسی کتابون
سعید پانتر

**سعید پانتر** (بزائه ۲۷ آذر ۱۳۶۹ - تهرون) گه ونه اصلی نوم **سعید میرزایی**  هسته ئه‌تا ایرونی رپر هسته.

وه خاشه ورود به موسیقی ره مدیون پیام شمس دونده. اولین آهنگ گه ون جه معروف بیّـــه «چجوری اینجوری» بیه گه با محسن بخوندستّـیه و پیام شمس وه ره بساتّـیه.

## بن‌مایه

رج:زننه آدمون
رج:ایران مردی خونش‌کرون
رج:رپرون
حامد برادران

**حامد برادران** (بزائه۱۳۷۰) ئه‌تا ایرونی تنظیم‌کر و آهنگ‌ساز هسته گه خله از موفق آهنگون چند سال اخیر، ونه تنظیمِ حاصل بــیــه. همین موفق آهنگون ئه‌تا خاشگل ویترین واری عمل هاکارده و باعث بیه خونندگون ویشته‌ای، تنظیم هاکاردن وه، بــورن ون پلی.

**حامد برادران** خادِر ره ابتدائاً خوننده اشمارنه گه وقفه زیادی گه ون خونندگی دله پدید بموئه باعث بیه ویشته با نوم تنظیم‌کر بشناسیه بَــوو. وه سال ۸۶ جه آهنگ بساتن و تنظیم هاکاردن رو شروع هاکارده. اوایل سامان جلیلی ، سینا شعبانخانی و میثم ابراهیمی جه همکاری هاکارده. این همکاری‌ئونِ خار بازخورد باعث بیّــه وه بتونه با خله خوننده‌ئون دیگه همکاری هاکنه.

## ویشته بخوندین
* بهنام بانی
* عاطفه حبیبی

## بن‌مایه

رج:زننه آدمون
رج:ایران مردی خونش‌کرون
رج:ایرانی تنظیم‌کرون
بهنام بانی

**بهنام بانی** (بزائه ۱۱ مهر ۱۳۶۶ - دامغون) ئه‌تا ایرونی خوننده هسته.

بخوندستن ره دبستان دله با قرآن و تواشیح گروه شروع هاکارده. اونتی گه خادش گونه قبل از دانشگاه فوتبالیست بیه. سال ۱۳۸۴ دانشجو بَیّــه و بورده شاهرود و همون‌جه موسیقی ره شروع هاکارده و با عضو بَیّن «روژان گروه» دله بِــتــنسته کنسرت‌ بیشتن ره تجربه هاکنه.  ولی سرشناسی‌ای ونه نصیب نیّه. تا اینکه همکاری حامد برادران جه باعث بیّه ون صدا خله بشناسته بَــوو و ون نوم زوون‌ئون سر دکفه.

اولین آهنگی گه بانی جه معروف بیه «خاص علاقه» (علاقه خاص) بیه گه ۹۵ تابستون دله منتشر بیّه. ئه‌تا کم دنبالتر آهنگ‌ئون «مره عاشق هاکارده» (عاشقم کرده) و «من یه‌تا دیوانومه» (من یه دیوونه‌م) ون جه پخش بیّه. «من یه‌تا دیوانومه» گه پخش بیّه خله‌ تهیه‌کاننده‌ئون بَــتِــتنه بهنام بانی جه قرارداد دوِندن که آخرسر موسسه آوای فروهر (محمد حاتم‌پور) بانیِ تهیه‌کاننده بیّه.
 

## رِکُرد بشکستن
۹۶ مرداد دله، بهنام بانیِ اولین کنسرت بلیت‌ئون که ۴۱۰۰ تا بیه، ۱۵ دقیقه‌ای بروته بیّه و ئه‌تا نو رکُرد به جا بیشته.

همچنین ونه ۹۶ اسفند کنسرت (میلاد برج) یک ربعه بروته بیه و قبلی رکُرد تکرار بیّه.

## بن‌مایه

رج:زننه آدمون
رج:ایران مردی خونش‌کرون
نوساری

**نوساری **اتا شهر منطقه سورت در ایالت گجرات هند هسته که بنادر غربی هند میون دره. این شهر 134 هزار نفر جمیعت دارنه که هندی و ماراتی و انگلیسی زوون جه گپ زننه.

## تاریخ
کتاب قصه سنجان دله بنویشتوئه که ات‌سری زرتشتیون شهر ساری[./نوساری#cite_note-FOOTNOTEPaymaster1954-1 ] ایران جه کوچ هاکردنه و بوردنه گجرات اتجا بنوم ناگ مندال دله ساکن بینه و ونه نوم ره عوض هاکردنه و بی‌یشتنه *نوساری*. هنتا این شهر دله خله‌ها مذهب زرتشتی هسته ولی وشون زوون و لباس بخاطر تعهدی که گجرات ِشاه ره هدا بینه، تغییر هاکرده.

## پانویس

## منابع
* Paymaster, R. (1954), ''Early History of the Parsees in India'', Bombay: Zarthoshti Dharam Sambandhi

رج:هند شهرون
گوام

**گوآم** (محلی زوون جه: Guåhan) متحده ایالات سامون و آروم اوقیانوس ِغربی جزیره‌ئون جه هسته. این جزیره جمعیت ۱۶۰٬۳۷۸ نفر هسته و گتِ شهر ددیدو و ونه نیشتگا هاگاتنیا هسته. سیاسی امور ره گوآم و متحده ایالات میون «دفتر امور جزایر» اداره کانده که آمریکایِ وزیر کشور دَس بِن دَره. گوآمیون آمریکایِ شهروند هستنه. گوآم ره آمریکایِ دولت اداره کانده ولی آمریکایِ خاک حیساب نوانه.

گوآم میکرونزی ِگت‌ترین جزیره هسته و هاوایی-فیلیپین راه دله کته. ۳۸٫۳ درصد مردم گوآم دله انگلیسی، ۲۲٫۲ درصد چامورو، ۲۲٫۲ درصد فیلیپینی جه گپ زنّه.

جاپون این جزیره ره جهونی جنگ دوم گادِر بییته و ونه مردم جه خله نخاش رفتار داشته و جنگی جنایات انجام هدائه. جاپونی‌ها خاستنه زورپشتی شه فرهنگ ره جزیره دله بومی هاکنن. روز ۲۱ ژوئیه ۱۹۴۴ آمریکا اتا جنگ جه جزیره ره پس بیته.

## نگارخنه

Sunset on Guam.jpg
US Navy 030225-N-0000X-002 An aerial view of Apra Harbor on U.S. Naval Base Guam is seen during a fly-by, Feb. 25, 2003.jpg
Image:Whitespotted boxfish Ostracion meleagris photo Randall J E.jpg|
|


## منابع


رج:اوقیانوسیه کشورون
رج:انگلیسی‌زوون کشورون
رج:ایسپانیا قدیمی مستعمرات
رج:جاپون قدیمی مستعمرات
رج:میکرونزی
رج:آمریکا مستعمرات
احمد حسین‌زادگان

**احمد حسین‌زادگان** (بزائهٔ ۱۳۴۷) گه ویشته وه ره با نوم **حاج مجید** اشناسنّه از مازندرون اصلاحطلبون و مازندرون استاندار (۹۷ آذر جه) هسته. 

وه خاش تحصیلات ره تا کارشناسی ارشد، علوم سیاسی رشته دله پی بییته و هفته‌نامهٔ قارن رم مدیریت کانده.

## پیشینه
ساری بهزیستی رییس

مازندرون بهزیستیِ اجتماعی معاون

نوشهر فرموندار

ساری فرموندار

استانداری سیاسی امنیتی اجتماعی معاون (دوازدم دولت دله)

## بن‌مایه

رج:ساری گت آدمون
رج:ساروی سیاستمدارون
بچا بچا

**بچا-بچا** یا **چل چل خای** (فارسی جه: *پامچال*؛ علمی نوم: *Primulaceae*) اتی گُل نوم هسته که تموم سال گل دارنه. وه ره روش‌های جور-وا-جور پرورش دنّه و انواع مختلفی دارنه.

## مازرون فرهنگ دله
چل چل خای ره نوروز و بهارِ برسی‌ین نشونه دونستنه و همینسه خار گل إشناسینه.

اسفندما که ورف و وارش سر بی‌یه، بچا-بچا در إمو و جوون‌ها دله هرکس اولین بچا-بچا ره پیدا هکرد بوئه، گتنه شه أرمون جه رسنه. این گل ره وتنه و وردنه مله دله گردش دانه و خوندستنه: «چل چل خای، تپ پیر خای، مپ پیر خای، هر دو کله سر عامی» 

## تی‌ئون
چن جور بچا-بچا که معروفنه:
* چینی  P.sinensis
* گوشی  P.nuricula
* گل‌درشت  P.grandflora
* باغی  P.gardenia
* زرد  P.macrocalyx
* سرمادوست  P.algida
* هفت‌رنگ  P.heterochroma.

## منابع

* برگرفته ازاین وب‌گاه. نویسنده: علیرضا اسماعیل بیگی از کتاب: "برخی از گیاهان زینتی"

رج:گیاهون
مرکسور

**مرکسور** یا **مرکسول**(, , , *Southern Common Market*) اتا منطقه‌ای سازمان هسته که جنوبی آمریکا دله فعالیت کانده. ونه اعضا ونزوئلا، برزیل، آرژانتین، اروگوئه و پاراگوئه هستنه.  باقی کشورون منطقه هم وشون هم‌باز هستنه و مکزیک و نیوزلند هم ناظرنه.

این سازمان هدف آزاد سفر هاکردن شه شهروندون وسّه هسته و خانه شه سامونی گمرک و پاسپورت‌کری ره حذف هاکنن. این سازمان و  آندن جامعه هدی وارینه و وشون اعضا مشترکاً جنوبی آمریکا اتحادیه (USAN) دله درنه.

## اعضا
مركوسور پنج‌تا عضو دارنه که مستقل کشور هستنه: آرژانتين؛ برزیل؛ پاراگوئه؛ اروگوئه و ونزوئلا (دسامبر 2016 جه ونزوئلا عضویت تعلیق بیه) و بولیوی هم خانه بئه این جمع دله عضو بوو (17 ژوئیه، 2015 جه)

کلهم سازمان کار مشترک بازار په چرخ گیرنه. کارگروهونی وجود دارنه که اینان هستنه:
* تجارت
* گمرک
* فنی استانداردون
* سیاستون مالی و پولی مربوط به تجارت
* زمینی ترانسفر
* دریایی ترانسفر
* صنعت و فناوری
* سیاست کشاورزی
* سیاست انرژی
* سیاست های کلان اقتصادی
* کار، اشتغال و امنیت اجتماعی

## سران

## گالری

Sede del Mercosur - Montevideo, Uruguay.jpg|دفتر مرکزی مرکوسور ، مونته ویدئو
Ponte estaiada Octavio Frias - Sao Paulo.jpg|سائوپائولو، مرکوسور گتترین شهر
Asunción - Tribunal del Mercosur.JPG|راست||دادگاه مرکوسور ،آسونسیون


## منابع

* 

## بریم بگردستن

* 


رج:جنوبی آمریکا
رج:سازمان‌ئون بین‌المللی
رج:آزاد تجارت
آندن جامعه

**آندن جامعه** یا **آند انجمن** 
(ایسپانیولی جه:*Comunidad Andina*، اختصاراً **CAN**) اتا منطقه‌ای سازمان هسته که بعضی جنوبی آمریکای کشورون ونه دله عضو هستنه و آزاد تجارت و آزادِ سفر هاکردن وسّه تلاش دارنه. بولیوی, کلمبیا, اکوادور و پرو ونه اعضا هستنه که همگی جنوبی آمریکای اتحادیه دله هم عضو هستنه. اولین بار 1969 این گروه تشکیل بیّه و نهایتاً 1996 پرو دله بحالتی که اسا دارنه، دربموئه.

## اعضا
سال 1969 اولیه اعضا که «آندن پک» ره بساتنه، بولیوی, شیلی, کلمبیا, اکوادور و پرو بینه. سال 1973 ونزوئلا هم عضو بیی‌یه. سال  1976 شیلی در بورده و 2006 ونزوئلا هم بریم دکته.

این گروه خله مرکسور ره موندنه و ونه اعضا و مرکسورِ اعضا هِدی جه روابط و فرهنگ نزدیکی دارنه و تموم‌شون اتا اتحادیه دله هم عضو هستنه. 

* اسایی اعضا:
**  (1969)
**  (1969)
**  (1969)
**  (1969)
* هم‌باز اعضا:
**  (2005)
**  (2005)
**  (2005)
**  (2005)
**   (2006)
* ناظرون:
** 
* سابق اعضا:
**  (1973–2006), joined Mercosur
**  (full member 1969-1976, observer 1976-2006, associate member since 2006)

## منابع

## بوریم بگردستن

*Official '''Andean Community''' website
*BBC.uk: "South America launches trading bloc" 


رج:جنوبی آمریکا
رج:سازمان‌ئون بین‌المللی
رج:آزاد تجارت