open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
رومن امپایر (سریال)

***رومَن إمپایِر: خونِ بنه***  اتا تاریخی مستند هسته که نت فلیکس بساته. این سریال جه ۳ سیزن/فصل بازار بمو که هرکمین دله اتا روم امپراتوری شاهون رو سىراق دنه. اولین سیزن کومودوس، دومی جولیوس سزار و سومی کالیگولا خوری بی‌یه. سریال فقط آسنی نی‌یه و ونه دله ات مردی گپ زنده و تاریخ‌نویسون ره سىراق دنه که توضیح هادن و ویشته مستند وضع ره داینه تا فیلم بوئه.

## منابع

رج:تاریخی سریالون
رج:روم فیلم و سریالون
رج:مستند سریالون
رج:انگلیسی سریالون
دیگو ژوتا

**دیگو ژوتا** پرتغالی فوتوالیست بی‌یه. وه لیورپول وسه اواخر کا کرده.

## بمردن
وه ۲۰۲۵ تعطیلات فصل، شه ماشین جه در شی‌یه سفر که تصادف دله بمرده. 
وه که ۲۸ سال سن داشته، شه برار، آندره سیلوا، جه لامبورگینی سوار، درشینه که تصادف هاکردنه و وشون چرخ پاره بیه. أی اتی ماشین دیگه سر دکتنه و جاده جه بریم هکتنه و آخرسر ماشین تش دکته. هر د برار تصادف دله بمردنه.

## منابع
* اسکای نیوز

رج:پرتغال فوتوالیستون
رج: لیورپول فوتوالیستون
رج:اتلتیکو مادرید فوتوالیستون
رج:ولورهمپتون فوتوالیستون
رج:پورتو فوتوالیستون
رج:۲۰۲۵ بمرده‌ئون
رج:۲۸ سالگی دله بمرده‌ئون
ترکمون ریش

**ترکمون ریش** اتا گیاه هسته که شه‌خد درإنه. وه ره دوا و ات‌جور چایی هم درست کنه و خله خواص دارنه.

## منابع

رج:گیاهون
چماز

**چماز** اتا گیاه هسته که خله قدیم توم درإنه و دنیای دله ونه انواع-اقسام تنک هسته.

## منابع

رج:گیاهون
رضا یحیایی

**رضا یحیایی** (بزائه‌ی ۱۳۲۷ - بمرده‌ی ۱۴۰۴) اتا بابلی و مازرونی نقاش و موجستمه‌ساز بی‌یه.

وه شه مدرسه ره بابل دله سر هکرده. ۱۳۵۰ سال گذر، یحیایی اولین نقاشیِ مدرنِ مرکز ره بابل دله بیات بی‌یه که ونه نوم ره گته «آتلیۀ زرد». وه ۱۳۵۱ جه بورده ایتالیا شه درس دمباله ره بیره و فلورانس دله آموزش دی‌یه. وه اواخر سوربن دانشگاه جه پاریس درون، هنرِ دکترا بیته. ات‌گال فلورانس، اسپینلی و اهوازِ جُندی شاپور دله درس دائه. وه ۱۳۶۲ تا ۱۳۶۳ جندی شاپورِ معاون بهی‌بی‌یه و اتی توم موزۀ ایران باستان دله کار کرده. 

یحیایی خله گالریون دله نمایش هدا و ایران، ایتالیا، فرانسه، آمریکا و... دله ونه آثار ره إشانه و اسپانیا، اتریش، سوئد، شوروی، لهستان و هلند دله کار ورده. وه تینارِ گالری هم یشته: اسپارت گالری (پاریس،۱۹۸۹م)، ویلا گوچاردینی( فلورانس، ۱۹۹۵م)، گالری حوریان( سانفرانسیسکو، ۲۰۰۱) دسوری. إسا ونه سره، بابل درون، موزه بیه.

## منابع

رج:بابل گت آدمون
رج:مازرون نقاشون
رج:۲۰۲۵ بمرده‌ئون
دی‌سی‌اس

**دی‌سی‌اس** که ونه کامل نوم *Digital combat simulator* هسته یعنن **دیجیتالی جنگ مونا**، اتا ویدئو-کا هسته که کامپیوتر پشتی وه ره بازی کننه. این کا درون جنگی بالون ره ونه پرواز هادین. دی‌سی‌اس خله واقعیت جه نزدیک هسته و خال‌کندی خلبان آموزش هدائن وسه هسته. ونه اصلی کا مجانی هسته ولی فقط د جور بالون ره بنشنه سوار بین و الباقی طیاره‌ئون و مأموریتون ره ونه دی‌ال‌سی (تکمیلی فایل) بخری‌ین و کا بکردن. اینتا بازی ره ایگل داینامیکس بساته و ۲۰۰۸ تاسا چندین نسخه ونجه بازار بمو.

## منابع

رج:جنگی بالون
رج:کامپیوتری کائون
استیم

**استیم** اتا نرم‌افزار هسته که ونه درون جه وونه ویشته کامپیوتری کائون ره بیتن و بازی هکردن. این برنومه، ولو کومپانی شىنه.

استیم ره اوایل بسات بینه که کانتر اتک ره ونه دله هم‌باز کا بکنم ولی کم‌کم دیگه کؤمپانی‌ئون ره هم این سیستم دله جا بدانه و إسا ویشته کامپیوتری بازیون کؤمپانی ره ونه دله بنشنه دمبال هکردن.

## منابع

* انگلیسی ویکیپدیا 

رج:نرم‌افزارون
رضا کولایی

**رضا کولایی** مازرونی هنرمند، شاعر و نوازنده هسته. وه ۱۳۴۷ سال، ساری، پایین کولا دنیا بمو. وه ۱۳۵۷ جه، د بیتی شعر نوشته و د تار زوئه و شه هنر ره کم‌کم دیئر سبکون دله هم ادامه هدا و چند-سر شاعرون انجمن دله بورده و صدا-سیما جه هم ات‌گال کردکار داشته.

## منابع

رج:ساری گت آدمون
رج:مازرونی‌زوون شاعرون
رج:زننه آدمون
دکتر دووم

**دکتر دووم**  با اصلی نوم **دکتر ویکتور وان دووم**، اتا خیالی شخصیت ابرشرور هسته که  مارول کامیکس جه کتاب‌های کامیک آمریکایی دله منتشر بیه؛ که  استن لی و جک کربی جه خلق بیه و اولین بار وسه، شمارهٔ ۵ دله از کمیک چهار شگفت‌انگیز جولای ۱۹۶۲ معرفی بیه. *دکتر دووم* به عنوان قدیمی دشمن آقای شگفت‌انگیز و چهار شگفت‌انگیز و رهبر کشور خیالی لاتوریا به‌شمار انه.
## منابع

رج:داستانی کارکترون
محمود فرشچیان

**محمود فرشچیان** اتا ایرانی نقاش بی‌یه که شه شلوغ و مینیاتور-دسوری نقاشیون وسه بشناسی وونه. وه چنتا مذهبی آسنیِ نقاشی ره بکشی‌یه و إمامون ضریح سر کار هکرده و همینسه ایران اسلامی جمهوری نظام وه ره تحویل گیته. فرشچیان خله توم آمریکا دله دیه و همونجه ۹۵ سالگی دکته-بمرده. وه وصیت هاکرده صائب تبریزی ور، اصفهان دله، وه ره چال هاکنن.

## منابع

رج:ایرانی نقاشون
رج: اصفهان گت آدمون
تعزیه

**تعزیه** اتی نمایش هسته که شیعیون إجرا کنه که عاشورا دکتی ره تعریف هاکنن. تعزیه دله کربلای إتفاقات ره بازیگرون شعر و نىمایش جه یاد یارنه.

## منابع

رج:تشیع
رج:ایران فرهنگ
اران

**أران** اتا تاریخی منطقه نوم بی‌یه که إسا تقریباً آذربایجون جمهوری شىنه. اینجه بنه قدیم ایران سامون دیه و روسیه امپراتوری وه ره جنگ‌په بیته و ونه نوم دکش هکرده که ایرانِ باقی تورک مردم ره جری هاکنه.

## منابع
* فارسی ویکی‌پدیا

رج:آذربایجون تاریخ
پیرو سلیمانی

**پیرو سلیمانی** (تاجیکی جه: *Пайрав Сулаймонӣ*)، (بزائۀ: 1899-بمردۀ:1933) اته سمرقندی تاجیکِ شاعر و بنویشت‌کر بی‌یه. وه تاجیکی سنتی شعرِ وزن ره اتا اصلاح‌کر بی‌یه.

وه گلچهره سلیمانوا یِ پی‌یِر هسّه.

## منبع

* 16 فردینه مایِ 1537 تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

رج:۱۹۳۳ بمرده‌ئون
رج:۱۸۹۹ بزائه‌ئون
رج:سمرقند آدمون
رج:تاجیکی مردی بنویشت‌کرون
پیزای ول برج

**پیزای ول برج** اتا بصتینکلا کلیسا هسته که وه ره کم‌کم بساتنه و دویست سال بکشی‌یه تا کامل بوه ولی آخرسر کج دربمو و همین‌سه اىسم درهاکرده و معروف بیه که «وَل برج» هسته. این بنا ایتالیای پیزا اوستان دله کته و خله هارشاکرون ونه بدی‌ین وسه هرسالنه شونه پیزا.

## منابع

رج:ایتالیا خجیر جائون
رج:پیزا اوستان
رج:برج‌ئون
اسدلله غلاموف

**اسدلله غلاموف** (تاجیکی جه: *Асадулло Ғуломов*)، (بزائۀ: 1954 فوریه مایِ 28- بمردۀ: 2011 آگوست مایِ 2) اته تاجیکی سیاست‌کر بی‌یه کا 2006 دسامبر مایِ جه تا 2011 سال دله که بمرده تاجیکستون نخست وزیرِ معاون بی‌یه.

غلاموف؛ 1954 سال گدری، شورویِ تاجیکستونِ دنغره شهر دله دنیا بموئه. وه تاجیکستون پلی‌تکنیک دونشجایِ جه شه مدرک ره بیته. غلاموف 2011 آگوست مای 2، اون گدری که داشته هلی‌کوپتر جه سنگتوده 1 هیدروالکتریک نیروگا یِ خاطر گشت زوئه ات دقسی سکته هاکرده و بمرده. وه بمردن گدری 57 ساله بی‌یه و ونه جه ونه زنا و چار تا وچه بموندسته.

## منبع

* 17 فردینه مایِ 1537 تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

رج:۲۰۱۱ بمرده‌ئون
رج:۱۹۵۴ بزائه‌ئون
د بویز

**د بویز** یعنن **ریکائون** اتا کؤمدی سریال هسته. این سریال دله سوپر قهرمانی کؤمیک داستانون ره ریک هچینه. 

## آسنی
سریال اینتی شروع وونه که اتا ریکا-کیجا هئی عاشق هستنه، کوچه‌دله در-گپ زنه که اتا سوپر قهرمان که ونه سرعت علاج نوونه، خیابون دله کفنه کیجا سر و وه ره کشنه....

## منابع

رج:انگلیسی سریالون
رج:کومدی سریالون
رج:سوپر هیرو فیلمون
ویکی

**ویکی**  به تارنما‌هایی گننه کا  تمام بازدیدکننده‌هاش (حتی گاه، بدون نیاز به نام‌نویسی در تارنما)، اجازهٔ ویرایش، افزودن یا حذف نوشته‌ها ر هدن . معمولاً در ویکی‌ها متن‌ها با استفاده از اَتا  زبان نشانه‌گذاری ساده بنیویشت بونه و با کمک یک ویرایشگر متن غنی قابل ویرایش هسته.

به نرم‌افزارهای ویکی که پایهٔ چنین تارنماهایی را ممکن سازننه، «موتور ویکی» گنه بوننه . موتور ویکی، اتا سامانه مدیریت محتوا هسته کا ساختار نامستقیم کمی دارن  و کاربران توننن بسته به نیازشان با تمام قسمت‌ها مستقیماً کار هکنن. تفاوت این سامانهٔ مدیریت محتوا با سایر سامانه‌ها، ازجمله وبلاگ‌ها، وه هسته کا  در ویکی ایجاد محتوا بدون مالک یا رهبرِ تعریف‌شده انجام گیرند  و ساختار غیرمستقیم کمتری وجود دارن؛ بنابراین، ساختار در ارتباط با نیازهای کاربران هسته.

تااکنون گدترین  ویکی، ویکی‌پدیا هسته ، اما ویکی‌های دیگری مثل ویکی‌کتاب نیز وجود دارن. اولین ویکی در اینترنت دله  ر وارد کانینگهام در سال ملکی کلکی و با نام ویکی‌ویکی‌وب ایجاد هکرده. منشأ واژهٔ «ویکی‌ویکی»، که در نام این وبگاه به کار رفته‌بیه ، از واژهٔ «ویکی» الهام‌ بیته  از نام یکی از خطوط اتوبوس‌رانی آتا  از خیابان‌های جنوبی در هاوایی هسته. (عبارت WikiWiki در زبان دله مردم هاوایی به‌معنی «بدو بدو» هسته)

اصطلاح‌های «ویکی» و «ویکی‌ویکی» واس شناسایی نوع ویژه‌ای از فرامتن‌ها (HTML) یا نرم‌افزارهای مشارکت‌گرای تولیدکنندهٔ آن‌ها به کار برده شونه .

پایان

رج:اینترنت
جاسم دلاوری

**جاسم دلاوری** (١١ شهریور ١٣۶۵ – ١۶ مرداد ١۴٠۴)، مازرونی بوکسور بی‌یه که ۹۱+ کیلوی وزن ایران تیم ملی دله کا کرده. وه ۲۰۰۵ آسیای جوونون  نقره، ۲۰۰۶ آسیایی کائون برنز، و ۲۰۰۷ آسیای  قهرمانی برنز و أی ۲۰۱۴ آسیایی کائون نقره مدال بدست بیارد بی‌یه.

وه سرطان بهیته و ۳۹ سال سن جه، ١۶ مرداد ١۴٠۴ بمرده. مهدی کارگر *برار* آهنگ ره ونه خاطری بخونسته.

## منابع

## بریم بگردستن
* دلاوری سومین مدال برنز تیم ملی بوکس را بر گردن آویخت خبرگزاری مهر
* مدال آوران ایران در بازیهای آسیایی
* اطلاعات ورزشکار، بازی‌های آسیایی اینچئون ۲۰۱۴

رده:قائمشهر گت آدمون
رده:جویبار گت آدمون
رده:بوکسورون
رج:مازرونی ورزشکارون
رده:سرطان‌بهیت بمرده‌ئون
رج:۲۰۲۵ بمرده‌ئون
رج:۱۹۸۶ بزائه‌ئون
تلکا

**تلکا** ات‌جور میوه هسته که خِدرو درإنه و بصتینکلا وحشی هسته.

## منابع

رج:میوه‌ئون
سالیان سلسله

**سالیان سلسله** یا سالیک سلسله (*Salian/Salic*)، (آلمانی جه: *Salier*) اته سلسله بی‌یه که میونه قرن‌ئون گدری دَیه. اینتا سلسلۀ جه چار تا آلمان شانیشت وسه شا بَینه که روم مقدس امپراتوری وسه هم تاج بشتنه.

۱۰۲۴ گدری، اتونی (Ottonian) سلسله اخرین امپراتور بمرده. ونه میرش په، آلمان شانیشت و یورته روم مقدرس امپراتوری برسی‌یه اته سالیان که ونه نوم ره کنراد دیم باتنه. ونه توم په سه تا دیئر سالیان حاکم بمونه و شا و امپراتور بینه که وشون نوم بی‌یه: هنری سیم، هنری چاروم و هنری پنجوم. وشون شه حوکومت ره اروپای دله اته گت و نومدار قودرت هاکردنه. سالیان سلسله اته دائمی اداری سیستم بساتنه که این سیستم اینتی بی‌یه که اته دولتی مقام‌ئون طبقه دیّه که وشون شا ره جِواب دانه و ونه دس بن دینه.

## منبع
* ۱۹ فردینه مایِ ۱۵۳۷ تبری، این ولگ انگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

رج:مقالاتی که لاتین زوون منبع دارنه
رج:سالیان سلسله
رج:آلمانی اشرافی خونواده‌ئون
رج:آلمان تاریخ
دیگوریا

**دیگوریا** (آسی جه: *Дигорæ*، لاتینی بنویشت: *Digoræ*), (روسی جه: *Дигория*) اته منطقه هسته کفکاز شومال ور دره که ونه جوغرافی ویشته گر هسّه و روسیه فدراسیونِ شومالی آلانیا-اوستیا جومهوریِ غرب ور کته. دیگوریایِ آدمون آسی زوون و دیگورِ لهجه جا کا آسی زوونِ اته پِر کوهنه لهجه حیساب وونه جه گنش کندنه. اِسایِ تمان، اینتا نوم که بَوِرد بونه وشون نظر ایرافسکی و دیگورسکی بخش‌ئون هسّه کا شومالی آلانیا-اوستایِ دله قرار دارنه. دیگوریایِ ویشتۀ دواش؛ دیگورا و چیکورا شهرک‌ئون دریم نیشتنه که شومالی دَشتِ منطقه، که اته کشاورزی منطقه هستۀ دله قرار هائیت هستنه. ونه گرِ ناحیه‌ئون تا ونه جنوب ور؛ آلانیایِ ملی پارک و اَتی تاریخی رستاق‌ئون که وشون دله ات-خله سنگ جه بسات بئی بِنا‌ئون دره ره شامل بونه. علی الخصوص ونه گالیات سکونت‌جا دریم اَتی سنگ جه بسات بئی بنا و خنه‌ئون خار-خار بموندسته.

## منبع

* 19 فردینه مایِ 1537 تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

رج:اوستیا
رج:روسیه جمهوریون
رج:روسیه
باباجان غفورف

**باباجان غفورویچ غفورف** (تاجیکی جه: *Бобоҷон Ғафурович Ғафуров*)، (بزائۀ: ۱۹۰۸ دسامبر مایِ ۱۸- بمردۀ: ۱۹۷۷ جولای مایِ ۱۲) اته تاجیک تاریخدون، آکادمیسین، و ات-خله کتاب‌ئونِ تالیف‌کر بی‌یه کا وشون ره تاجیکی و روسی زوون جه تنک هاکرده، "تاجیک‌ئون و تاجیکسّون تاریخ" کتاب ونه بنویشت هسّه.

## ونه خوری
غفورفِ مار، راضیه آزاد بی‌یه که وه شه اته شاعر بی‌یه. غفورف تاجیکسّون اته رستاق که ونه نوم اسفیسار هسّه و خوجند نزدیکی کته دنیا بموئه. وه ۱۹۴۱ گدری، شوروی علوم آکادمی جه شه دکتری ره بیته و ونه رساله موضوع ایسماعیلی مذهب خوری بی‌یه. غفوروف کتاب "تاجیکون" مودرن تاجیکسّون سر پر تاثیر داشته. وه اوزبکِ ناسیونالیستون که هِی گتنه تاجیکون همون اوزبکون هستنه کا شه زوون ره فراموش هاکردنه ره جواب هدائه و باته که نا تاجیکونِ باور اینتا هسّه که اوزبکون، مرکزی آسیایِ ئیرونی تبار مردمون هستنه که ترکی‌ساجی بینه و شه اصل ره فراموش هاکردنه.

۱۹۴۴ تا ۱۹۴۶ جه، وه تاجیکسّون کومونیستِ حزب دِیمین دبیر و ۱۹۴۶ آگوست مایِ جه تا ۱۹۵۶ می مایِ ۲۴ ونه یتمین دبیر (دبیر کل) بهیه. ۱۹۵۶ جه تا ونه بمردن گدری، آفریخا و آسیا جورنالِ ویراست‌کر، و شوروی علومِ آکادمی و شرق اشناسی مطالعاتِ موسسۀ رئیس بی‌یه و اونجه خدمت هاکرده. اسا تاجیکسّونِ سغدِ اوستانِ دریم اته شهرک دره ونه نوم غفورف هسته و اته بخش دله کته که ونه نوم غفوروف بخش هسته و اینان ره باباجان غفورفِ خاطر نوم بشتنه.

## منبع

* ۲۰ فردینه مایِ ۱۵۳۷ تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

رج:۱۹۷۷ بمرده‌ئون
رج:۱۹۰۸ بزائه‌ئون
رج:تاجیکستون تاریخ
رج:تاجیکستان گت آدمون
تات (قفقاز)

**تات** مردمون (اینگلیسی جه: *Tat People*) اته ایرانیجِ مردمون هستنه که اسا آذربایجون جومهوری و روسیه ( وشون ویشته داغسّونِ جنوب ور درنّه) دریم زیوش کندنه. تات‌ئون، ئیرونی تبارونی جه هستنه که قفقاز منطقۀ بومی‌ هسّنه.

تات‌ئون، تاتی زوون ره کار زندنه که اته جنوب غربی ایرانیج زوون هسته و معیار پارسی جه اتی فرق کنده. وشون روسی زوون و آذربایجونی زوون جه هم گنش کندنه. تات مردمون ویشته شیعه مذهب هستنه و وشون میون سنی مذهبِ اقیلت هم دره.

## گالری

پرونده:Tat people from Adur (Azerbaijan).jpg
پرونده:Old woman in Lahic.jpg
پرونده:Tats in azerbaijan 1890.png


## منبع

* 21 فردینه مایِ 1537 تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

رج:ایرانی‌تبار مردمون
رستم امامعلی

**رستم امامعلی** (تاجیکی جه:*Рустам Эмомалӣ*، لاتینی بنویشتن:*Rustam Emomalī*)، (بزائۀ: 1987 دسامبر مایِ 19) اته تاجیک سیاست‌کَر هسّه که تاجیکسّون ملی میلسِ رئیس و دوشنبۀ شهردار هسّه. وه تاجیکسّون رئیس جمهور، امامعلی رحمانِ گت ریکا هسّه.

## منبع

* 22 فردینه مایِ 1537 تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

رج:زننه آدمون
رج:۱۹۸۷ بزائه‌ئون
بختیار خدای‌نظروف

**بختیار خدای‌نظروف** (تاجیکی جه: *Бахтиёр Худойназаров*)، (بزائۀ: 1965 می مایِ 29- بمردۀ: 2015 آپریل مایِ 21) اته تاجیکسّونی فیلم کارگردون، تهیه‌کر و فیلم‌نومه‌نویس بی‌یه، وه شه مدرک ره گراسیموف سینما‌توگرافی موسسۀ جه هائیته. ونه پر شناسا بئی کار ونه کومدی فیلم لونا پاپا (1999) هسّه. وه ونیز فیلم فستیوال جه شه کاش به کاش (1993) فیلم وسّه اته نقره‌ای شیر بورده. وه 2000 سال گدری، میون‌مللی موسکو فیلم فستیوال بیست و دیمین دوره وسه داورئون جه بی‌یه.

خدای‌نظروف، آلمانِ برلین دله دیّه، و 1993 جه تا 2015 سال گدری که اته ناخشی جه بمرده همون جه زیوش کرده.

## ونه فیلم‌اشناسی
برار (Братан، 1991)

کاش به کاش (Кош-ба-кош، 1993)

لونا پاپا (Лунный папа، 1999)

قِوا (Шик، 1993)

تانکر تانگو (Танкер Танго، 2006)

دریویِ وسّه منتظر (В ожидании моря، 2012)

سرگرد سوکولوفِ هِتایرا (Гетеры майора Соколова، 2014) ( مینی سری)

## بریمی لینک‌ئون

*  ،IMDb

## منبع

* 23 فردینه مایِ 1537 تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

رج:۲۰۱۵ بمرده‌ئون
رج:۱۹۶۵ بزائه‌ئون
رج:تاجیکستان فیلم کارگردونون
میرزا آبایف

**میرزا آبایف** (آسی جه: *Абайты Мирза*)، (بمردۀ: 1994) اتا اوستیایی ناسیونالیست بی‌یه کا جنوبی اوستیایِ الجه (1991-1992) و قره باغ الجۀ دله بجنگسته.

## منبع

* 23 فردینه مایِ 1537 تبری، این ولگ فرانسوی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

رج:صفحه‌ئونی که اتا ویژگی ره کار زننه P463
رج:صفحه‌ئونی که اتا ویژگی ره کار زننه P106
رج:صفحه‌ئونی که اتا ویژگی ره کار زننه P551
رج:جنوبی اوستیا
فاریا فرجی

**فاریا فرجی یا فریا فرجی** ( *Farya Faraji*)، (بزائۀ: بیستِ قرن، ایرون) اته تپوری ایرونی-کاندایی آهنگساج، موزیسین، خونش‌کر و ویدئوساج هسّه که شه پِر دقیقِ تحقیق و تنظیم هاکردِ تاریخی موسیقی‌ئون وسّه کا موختلف فرهنگ‌‌ئون و تمان جه ساجنه، نومدار و شناسا هسته. ونه اثرئون دِ دسّه بونه اَتی دسّه ره وه فولک موسیقی و تاریخی کارئون جه الهام گیرنه و تِرنه موسیقی نویسنه و ساجنه و اته دیئر دسّه هسته که تاریخی موسیقی که وجود دارنه ره ایارنه و اَی  شه خونِّش کنده.

## زیوش
فاریا فرجی مازرون اوستان جه و اته طبری موزیسین خونواده دله دنیا بموئه. ونه مار سنتور زنّه و سنتور بزوئن ره شه پر جا بمسنّی‌یه کا وه اته موسیقی ملِّم و آستروفیزیک‌دون هسّه. ونه دی‌ئر فامیلون جه، ونه عامی، سنتی ئیرونی موسیقی دله آموجش بدی هسّه و سه‌تار و عود زَنده. فاریا شه چلیکی ره اته رسد، فرانسۀ جنوب وَر بگذرنی‌یه تا اون توم که ونه خونواده شه کوچ ره بیتنه و بوردنه کاندای کبِک دله. فاریا اونجه، مونترال کبک دونشگا بورده و فیلم تهیه‌کری رشته دریم، 2020 گدری شه لیسانس مدرک ره هائیته. فاریا اِسا لاوال شهر دله که مونترال پلی دره زندگی کنده. ونه ماری زوون طبری هسّه. وه دیئر زوون جه هم گنش کنده و فرانسوی، اینگلیسی و پارسی جه گپ زنده. فاریا فرجی ات‌خله زوونون من جومله، لهستونی، تورکی، صربی، ولزی، عربی، پرتغالی، باستونی یونانی، ارمنی و لاتین جه خونِّش هاکرده.

## موسیقی دیما و استایل
۲۰۱۶ سال، اون گدری بی‌یه کا فریا شه موسیقی کار ره جدی شروء هاکرده، اینتی که وه بموئه و اته موبایل اپلیکشین سر پیانو ملودی بزوئه. ۲۰۱۹ جه، وه شه جا قِرار هاکرده که بتجه و شه موسیقی قطعه‌ئون ره بساجِ و بنویسه. وه ات‌خله موسیقی سازون ره زنّه، بستینکلا: سنتور، باغلاما، قوپوز، تنبور، و باستونی یونانی لیر. ونه آمج این هسّه کا که موسیقی ره اونتی وازساجی هاکنه کا هم جول بوئه و هم ونه تاریخی و واقعی بی‌یِن رعایت بواشه، و این کار وسّه هم سنتی سازون جه کومک گیرنه و هم مودرنِ اورکسترال تنظیم هاکردن ره کار زنّه. فاریا ۲۰۱۸ مارچ مایِ جه شه یوتیوب کانال ره راه دینگوئه و اون توم تاسا دره ونه جه دشتِ جهونِ موسیقی سنت‌ئون ره سراق دنه. ونه یوتیوب کانال محتوائون؛ تاریخی موسیقی، ترنه بسات‌بئی موسیقی و ونه دونشیج تحقیقات ره شامل بونه. ونه اون دسّه ویدئوها که روم و بیزانس موزیک خوری هسّه خله هارشی‌کرون ره دلوس هسّه و طرفدار دارنه. ونه کارون ره بونه اِتی رسد و توصیف هاکردن که؛ اته گت و وشای موسیقی سبک و دیمای طیف هسّه کا ونه دریم، اصیل تاریخی موسیقی تا فیلم موسیقی-واری اورکسترال تنظیمون ونه شامل وونه.

## دیسکو‌اشناسی

* 2021: (قدیمِ ئیرونِ ونگِ وا)  *Songs Of Old Iran Vol. I*
* 2021: *Voices of the Ancients*
* 2021: *Echoes of Byzantium Vol. I*

### سینگل ترک (هوجی بئی)

* 2021: *(مارسِ ریکاکون) Sons of Mars*
* 2021: *Hikanatoi*
* 2022: *Legio XIV Gemina*
* 2022: *S.P.Q.R*
* 2023: *Belisarius*
* 2024: *The Shadows Over Me*

## بریمی لینک‌ئون
فاریا فرجی دیسکاگز دله.

## منبع

* ۲۱ فردینه مایِ ۱۵۳۷ تبری، این ولگ آلمانی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

رج:کانادا گت آدمون
رج:مازرون مردی خونش‌کرون
رج:مازرون نوازندگون
تاشکورگان تاجیک شه‌گردون شهرستون

**تاشکورگان تاجیک شه‌گردون شهرستون** (اینگلیسی جه: *Tashkurgan Tajik Autonomous County*) کا ویشتۀ توم‌ئون تاشکورگان شهرستون نوم جه خلاصه بنویشت بونه، اته شه‌گردون شهرستون هسته که کاشغر ولایت، سین‌کیانگِ غرب وَر، چین دله دره. این شهرستونِ مرکز تاشکورگان هسته که اته کچک شهر هسّه. تاشکورگان شهرستون، چین ره تنها تاجیکی (چین دله پامیری‌ئون ره تاجیک ونگ کاندنه) شه‌گردون شهرستون بونه.

## منبع

* 26 فردینه مایِ 1537 تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

رج:مختصات ویکی‌دیتا دله
رج:صفحاتی که ویکی‌پچوک‌اطلس ره کار زننه
رج:مقالاتی که چینی زوون منبع دارنه
رج:چین جوغرافی
اوزبکستون تاجیکون

**اوزبکستون تاجیکون** (اینگلیسی جه: *Tajiks in Uzbekistan*، تاجیکی جه: *Тоҷикони Ӯзбекистон*، اوزبکی جه: *Oʻzbekistondagi tojiklar*) تاجیک تبارئونی هستنه کا اوزبکستون جومهوری دله دواش هسّنه. اسایِ گدری، اوزبکستون تاجیکون، دیمین گت قومی گروه هسّنه که اوزبکستون دریم وِجود دارنه. تاجیکون اته ئیرونی تبار مردمون هسّنه. وشون ویشته سنی مذهب هستنه. 2021 ژانویه مای 1 گدری، اوزبکستون حوکومت آمارئون گنه که تاجیکون جمعیت امبسی اوزبکستون دله 1.7 میلیون تَن بونه ( 4.8% وشون جمعیت). تاجیکون میون، روسی زوون و اوزبکی زوون هر دِ وشون وسه اصلی ارتباطی زوون حیساب وونه. تاجیکون، اوزبکستونِ دیئر قومی گروهون واری نی‌نه و اونان خِلاف اون منطقۀ بومی آدم حیساب وونه. تاجیکون خله-خله توم جه اوزبکستون شرقی ناحیه‌ئون دریم دواش بی‌نه.

نارسمی آمار و فرضیه‌ئون پِشتی، باته بونه کا اوزبکستونِ تاجیکون جمعیت 8 تا 11 میلیون تن جا هم رَسِنه. اوزبکستونِ تاجیکون جمعیت سَر پِر گپ هسّه وه وشون خوری اختلاف دره، اما همه اینتای سَر هم‌اشِش هسنّه کا تاجیکون، اوزبکستونِ دیمین گت قومی گروه حیساب وونه و وشون پیش اوزبک‌ئون هستنه.

## منبع

* 26 فردینه مایِ 1537 تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

رج:ایرانی‌تبار مردمون
دیگور

بندانگشتی|اوستی مرد‌م‌ئون
**دیگور** یا **غربی اوستی‌ئون** (آسی جه: *Дигорæнттæ*, لاتینی بنویشتن: *Digorænttæ*) اوستی (آلان) مردم‌ئون اته جیرگروه هسّنه. وشون آسی زوونِ دیگورِ گویش جه گنش کاندنه ( اته شرقی ایرانیج زوون)، کا شوروی تمان دیگور ره آسی جه سیوا دونستنه و  تا 1937 وره  اته سیوا زوون گاتنه. 1932 جه، دیگور ره فقط آسی زوونِ اته گویش دوندنه. آسی زوون دیئر گویش گنش‌کرون که اونتای نوم ایرُن هسّه و شرقی آسی باته بونه، دیگور(غربی آسی) ره سرصاب نوونه. امبا (=اما) دیگور کنش کرون بتوندنه کا ایرُنِ گنشکرئون ره بفهمن، اینتای وسه کا ایرُنی گویش، اوستی مردم‌ئونِ رسمی زوون بی‌یه و اینته گویش ره مدرسه دله یاد دانه. روسیه 2002 سرشماری دریم، 607 دیگوری نوم ره بنویشتنه. تا 2010 روسیه سرشمای گدری، وشون شماره تا 223 تَن جِر بموئه. اَتی تخمین بزونه کا 100،00 دیگوری گویش گنش‌کر درنّه، کا ویشته وشون شه خد ره اوستی ونگ دنّه. دیگورِ شون ویشته؛ دیگورسکی، ایرافسکی، موزدوسکی شهری رسد‌ئون و شمالی آلانیا-اوستیا یِ ولادی‌کفکاز دله زیوش کاندنه، هم‌چنین وشون کارباردینو-بالکاریا و ترکیه (پویرازلی-بوغازلیان) دریم درنّه.

## منبع

* 29 فردینه مایِ 1537 تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

رج:اوستیا
رج:آسی زوون
پامیریون

**پامیری‌ئون** (اینگلیسی جه: *Pamiris*) اته شرقی ئیرونی تبار مردمون هستنه که مرکزی آسیایِ بومی‌نه، و وشون ویشته تاجیکستون (بدخشان ولایت)، افخانستون (بدخشان)، سیاچن، پاکستون (گلگت-بلتستان و چترال)، و چین (تاشکورگان تاجیک شه‌گردون شهرستون) دله زیوش کندنه. وشون اَتی جور-وا-جور زوون‌ئونِ جه گنش کندنه، که این زوونون میون شرقی ایرانیجِ زوون‌ئون و پامیری زوون جیر چله‌ئون خله شه خد ره سراق دنّه. شغنانی-روشانی زوون‌ئون رجه و وخی زوون، پامیری زوون‌ئون میون ویشترین گنش‌کرون ره دارنّه.

## منبع

* 25 فردینه مایِ 1537 بری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

رج:مقالاتی که روسی زوون منبع دارنه
رج:مقالاتی که فارسی زوون منبع دارنه
رج:ایرانی‌تبار مردمون
تور تاجیکون

بندانگشتی|تور تاجیکِ مردی کا شه مَلّی پمتی ره دپوشیه.
**تور تاجیکون** (اینگلیسی جه: *Tor Tajiks*) اون تاجیکونی هستنه کا چینِ سین کیانگ اته رستاق کا ونه نوم تور هسّه‌ی بومی آدم هستنه. چینِ حوکومت رسمی حیساب، وشون ره، ساریکولی یا واخی گنش‌کر پامیری‌ئون همراکت که تاجیک نینه و تاش‌کورگان شهرستون دریم دَرِنّه، تاجیکی ملیت رجه دله قرا هدائه. وشون با اینکه ئیرونی تبار هستنه اما ایرانیج زوون جه گنش نکندنه و ترکیک زوون دارنّه که فقط وشون وسه هسّه.

## زوون و فرهنگ
بندانگشتی|اته عکس که کاشگر اوستان وسه هسّه و ونه میون تورِ رستاق ره سراق دنه.
تور تاجیکون، تاجیکی سنت و فرهنگ دارنّه اما تاجیکی زوون جه گپ نزندنه و شه وسّه اته مخصوص ترکیک زوون دارندنه که اویغور و اوزبک زوون میون حیساب وونه. ساریکولی و واخی تاجیکون هِئیر جه ویلاج کندنه و وشون میون جادکت هسته اما تور تاجیکون اینتی نینه و ویشته شه میون ویلاج کندنه و دیئر تاجیکی ملیت مردمون جه عاروسی نکندنه.

## منبع

* 22 فردینه مایِ 1537 تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

رج:ایرانی‌تبار مردمون
آلان گاگلویف

**آلان ادوآردوویچ گاگلویف** (آسی جه: *Гаглойты Эдуарды фырт Алан*, لاتینی بنویشتن: *Gaglojty Edwardy fyrt Alan*)، (بزائۀ: 1981 فوریه مایِ 6) اته اوستی سیاست‌کَر و پیش‌ته اطلاعاتی افسر هسّه، که 2022 جه، جنوبی اوستیایِ پنجمین و اِسایی رئیس جومهور هسّه. وه 2020 تا 2023 جه، نیخاس پارتیِ رئیس بی‌یه.

## چلیکی و جوونی
آلان گوگلایف 1981 فوریه مایِ 6، تسخینوالی دریم دنیا بموئه. وه 2022 گدری، جنوبی اوستیای دونشجار جه شه مدرک ره بیته و جنوبی اوستیای ایقتیصاد توسعه وزارت جه استخدام بیّه، که پچیک و متوسط کسب-کار جه پشتی هاکردن دپارتمان دله اته متخصصِ سرپرست مقوم جه کایری هاکنه.

وه روسی-گورجی 2008 الجه دله بجنگسته. این الجه گدری، گاگلویف خونواده خله-خله آسیب ویندنه و وشون جه بمردنه.

## رئیس جومهوری
وه 2022 انتخابات دله نوم بنویشته و رای بیارده، رای بیاردنه پشت سر، وه 2022 می مایِ 24 شه رئیس جومهوری وسه سوگند بخرده. وه شه دریمی سیاست ره ایقتصادی به‌ته هاکردن وسه بتجسّن بخوندسّه. زیتا بسیوا ونه رئیس جومهور بین په نیخاس پارتی رئیس بیّه و 2023 فوریه ما ونه جا هنیشته.

## زیوش خوری
گاگلویف ویلاج هاکرده و دِتا وچه دارنه.

## منبع

* 29 فردینه مایِ 1537 تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.
رج:زننه آدمون
رج:۱۹۸۱ بزائه‌ئون
رج:جنوبی اوستیای رئیس جومهورون
رج:اوستیای سیاستمدارون
مهرداد فلاحتگر

**مهرداد فلاحتگر** (بزائه ۸ مهر ۱۳۳۸ – درگذشته ۲ شهریور ۱۴۰۴) مازرونی بازیگر و کارگردان و تهیه‌کننده بی‌یه. وه دانشگاه آزاد شه بازیگری لیسانس ره بهیت بی‌یه و تئاتر په اىسم درهاکرد بی‌یه.

## کارگردانی
* تو یک علامت سؤال بزرگی (۱۳۹۳)
* شهر اردیبهشت (۱۳۹۵)

## تهیه‌کنندگی
* شهر اردیبهشت (۱۳۹۵)
* به خاطر خواهرم (۱۳۸۶)

## مدیر تولید
* به خاطر خواهرم (۱۳۸۶)

## بازیگری ، سینما
* مشت آخر (۱۳۹۸)
* کار کثیف (۱۳۹۶)
* هشتگ (۱۳۹۵)
* بچه‌های جسور (۱۳۹۱)
* جرم (۱۳۸۹)
* عروسک (۱۳۸۸)
* تردید (۱۳۸۷)
* سفر مرگ (۱۳۸۷)
* فرود در غربت (۱۳۸۷)
* به خاطر خواهرم (۱۳۸۶)
* رسم عاشق کشی (۱۳۸۱)
* رؤیای جوانی (۱۳۸۱)
* عشق فیلم (۱۳۸۱)
* سیندرلا (۱۳۸۰)
* آخر بازی (۱۳۷۹)
* زیر پوست شهر (۱۳۷۹)
* سفره ایرانی (۱۳۷۹)
* شور عشق (۱۳۷۹)
* بودن یا نبودن (۱۳۷۷)
* آژانس شیشه ای (۱۳۷۶)
* پاکباخته (۱۳۷۴)

## بازیگری ، تلویزیون
* بازگشت پرستوها ۱۳۷۵ - شبکه دو
* مردان آنجلس ۱۳۷۶ - شبکه یک
* پزشکان ۱۳۷۷ - شبکه سه
* شب چراغ ۱۳۷۷ - شبکه دو
* دوران سرکشی ۱۳۸۰ - شبکه پنج
* جوان امروز ۱۳۸۱ - شبکه سه
* محاکمه ۱۳۷۸ - شبکه یک
* جستجو درشهر ۱۳۸۱ - شبکه پنج
* یوسف پیامبر ۱۳۸۳ _ شبکه یک
* به کجا چنین شتابان ۱۳۸۸ - شبکه پنج
* شاید برای شما هم اتفاق بیفتد ۱۳۸۸ - شبکه پنج
* آمین ۱۳۹۴ - شبکه یک
* گشت ویژه ۱۳۹۵ - شبکه یک
* از یادها رفته ۱۳۹۶ - شبکه یک
* بچه مهندس ۲ ۱۳۹۷ - شبکه دو
* شرایط خاص ۱۳۹۷ - شبکه سه
* کوبار ۱۳۹۷ - شبکه دو
* از سرنوشت ۱۳۹۸ - شبکه یک
* زیر خاکی ۱۳۹۹ - شبکه یک

## منابع
* در سوره سینما

رده:بابل گت آدمون
رده: ایران مردی بازیگرون
رده:مازرونی بازیگرون
رج:۲۰۲۵ بمرده‌ئون
ایرانِ ریاست‌جمهوریِ انتخابات (۱۳۵۸)

بندانگشتی|240x240پیکسل|بنی‌صدرِ انتخاباتیِ پوستر(بهمن ۱۳۵۸)

**اولین ایران ریاست‌جمهوری انتخابات** ۵ بهمن ۱۳۵۸ در حالی برگزار بیّه کا استعفای دولت موقت بازرگان جا، کشور رِ شورای انقلاب اداره کِرده.
سید رضا صالحی امیری

**سید رضا صالحی امیری** اتا ایرانی سیاستمدار هسه و میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستیِ وزارتِ از سال ۱۴۰۳ تصدی کِنّه. 

وِ از سال ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۱ کمتیه ملی المپیکِ رئیس بیه.

وِ اتا دوره تهرون شهردارِ معاون بیه، همچنین وِ سابقه تصدی ارشادِ وزارت رِ دارنه، وِ همچنین کتابخانه ملیِ سابق رئیس هسه.

وِ قبلا از مرداد تا مهر ۹۲ ورزش و جوانون وزارتِ وزیر بیه. ۱ آبان ۹۵ دله، صالحی امیری با اتا حکم از حسن روحانی سَمت، کاندید ارشاد وزارت بیه.ونه وزارت با اعتماد ۱۹۲ مجلس نماینده، رسمی بیه.

وِ فارغ التحصیل علوم سیاسیِ رشته هسه، ونه تحصیل برای علوم سیاسی دانشگاه آزاد دله بیه، و اتا رشته دیگه هم بخونسه به نوم مدیریت عمومی، که از تهرون دونشگا وره بیته. وِ ۶۰ علمی نوشتار و ۱۴ کتاب بنویشت دارنه.

## منابع

رج:مازرونی وزیرون
رج:بابل گت آدمون
بحث کارور:محک

## ایران رییس جومورون فهرست‌‌‌‌

سلام مه بوردمه وشون فهرست تا خامنه‌ای ترجمه هکردمه اگه تونی اتا نگاهکن اگه ترجمه مشکلی هداشته درست هکن
رضا سوخته‌سرایی

**رضا سوخته‌سرایی** (بزائه‌ی ۱۱ بهمن ۱۳۲۸ در دارکلاته، رامیان، بمرده‌ی ٣ شهریور ١۴٠۴)اتا مازرونی کشتی‌گیر و مربی بی‌یه که فوق‌سنگین وزن دله ، هم آزاد و فرنگی کشتی گیته و افتخارات خله داشته. وه آسیایی کائون دله، سال‌های ۱۹۸۲، ۱۹۸۶ و ۱۹۹۰ سه‌تا طلا بیته و اتا نقره هم ۱۹۷۴ جه دارنه و ایران تاریخ دله ویشترین آسیایی مدال ره دارنه. وه دههٔ ۱۳۶۰ هچ رقیب نداشته ولی انقلاب په ایران دیگر جهونی و المپیک مسابقات نشی‌یه و ونه حق بسوته.

## پانویس

رج:رامیان گت آدمون
رده:مازرون کشتیگیرون
رج:۱۹۵۰ بزائه‌ئون
رج:مازرونی ورزشکارون
رج:۲۰۲۵ بمرده‌ئون
رج:۷۵ سالگی دله بمرده‌ئون
ون وی فرست میت

**ون وی فرست میت**  یعنن ***زمونی که اولین‌بار هئی ره بدیمی***، اتا کؤمدی و درام فیلم هسته که ۲۰۱۸ سال شىنه. آری ساندل ونه کارگردان بی‌یه و الکساندرا داداریو و آدام دوین ونه اصلی بازیگر هستنه.

اتا ریکا شه بخاستی کیجا ره اتا شو وسه بدست ایارنه ولی فرداصوی جه کیجا وه ره بال ندنه. چن سال گذرنه و ریکا حلا ونه بخاستی ره شه دل دارنه تا اتا ماشین پیدا کنده که زمان دله سفر هاکنه و دگرده همون توم که کیجا وه ره دپیچنی‌یه. وه هر دفعه شونه بگذشتی خاطرات دله اتی رفتار کنده که ونه دل ره بدست بیاره ولی نوونه تا اینکه....

## منابع

رج:۲۰۱۸ فیلمون
رج:کمدی فیلمون
رج:رومانتیک فیلمون
رج: انگلیسی فیلمون
کن یو کیپ ا سکرت

**کن یو کیپ ا سکرت**  یعنن ***توندی اتا راز ره شه پلی داری؟*** اتا ۲۰۱۹ سالِ کؤمدی-رؤمانتیک فیلم هسته که الکساندرا داداریو و تایلر هوچلین ونه اصلی بازیگر هستنه.

فیلم اتا بالون دله شروع وونه که اتا کیجا و ریکا ور-ور نیشتنه و بالون خله تکوم-تکوم خرنه و کیجا زیک‌زله، شه دل ره باد دنه و ترس وسه سِروونه و هرچی زندگی دله آرزو داشته و ونه دل دیه ره شونگ‌شونگ گنه و مردی سعی کنده وه ره آرام هاکنه. چن توم گذرنه و میّن وونه ریکا ونه شرکتِ صاحاب هسته...

## منابع

رج:کمدی فیلمون
رج:رومانتیک فیلمون
رج:۲۰۱۹ فیلمون
رج:انگلیسی فیلمون
رج:آمریکایی فیلمون
لای‌اوور

**دِ لای‌اؤور**  یعنن ***توقفگاه*** اتا ۲۰۱۷ سالِ کؤمدی فیلم هسته که الکساندرا داداریو و کیت آپتون و مت بار ونه اصلی بازیگر هستنه.

دتا کیجا که خله رفخ هستنه، شونه تفریحی سفر و راه‌میون اتا مردی ره وینه که هر دِ چش وه ره گیرنه و رقابت کنه که مردی ره شه وری بکشن ولی...

## منابع

رج:کمدی فیلمون
رج:رومانتیک فیلمون
رج:۲۰۱۷ فیلمون
رج:انگلیسی فیلمون
رج:آمریکایی فیلمون
بی‌واچ (۲۰۱۷)

**بِی واچ**  یعنن ***نجات غریق*** اتا ۲۰۱۷ سالِ کؤمدی فیلم هسته که دوین جانسون، الکساندرا داداریو، زک افرون و... ونه بازیگر هستنه.

## آسنی
اتا ساحل‌کناره، چنتا نجات غریق درنه که مردم جان ره خطر جه در ورنه. اتا المپیکی قهرمان که اسا جامعه وه ره کنار دینگو، خانه وشون پلی کار هاکنه و از طرفی اتا سرمایه‌دار ساحل ور سره بساته و مخدر تنک کنده....

## منابع

رج:کمدی فیلمون
رج:۲۰۱۷ فیلمون
رج:انگلیسی فیلمون
رج:آمریکایی فیلمون
ونوم (۲۰۱۸)

**وِنوم** اتا کؤمدی-ابرقهرمانی فیلم هسته که تام هاردی ونه اصلی بازیگر هستنه. این فیلم موفقیت په، چنتا دمباله ونه داستان سر بساتنه.

اتا عجیب-غریب ماده شونه آدمون جلد دله و هر گدر اراده هاکنه، شه میزبان جلد جه بریم درإنه و اتا قد-دار هیکل جه مردم کله ره وجنه و خرنه. اتا معمولی روزنومه‌نویس هم دره که شه زندگی دله بمونسته و این‌میون، ونوم شونه روزنومه‌نویس جلد دله و دیگه بریم درننه...

## منابع

رج:کمدی فیلمون
رج:ابرقهرمانی فیلمون
رج:۲۰۱۸ فیلمون
رج:انگلیسی فیلمون
رج:آمریکایی فیلمون
حسن حبیبی

**حسن ابراهیم حبیبی** (۱۵ اسفند ۱۳۱۵ – ۱۲ بهمن ۱۳۹۱) ایرونی سیاستمدار، ات برجسته عضو نهضت آزادی و جمهوری اسلامی حزب و ایرانی حقوقدان بیه کا از فروردین تا شهریور ۱۳۷۶ نخستین دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام جا فعالیت هاکرده. و ارشاد وزیر بازرگان دولت، علوم و آموزش عالی وزیر و بعد وِ دادگستری وزیر میرحسین موسوی دولت، اولین معاون اول رئیس‌جمهور ایران هاشمی رفسنجانی دولت دله و وِ خاتمی دولت اول دله هم این مقامِ داشته. وِ جامعه‌شناسی دکتریٰ و حقوق از دانشگاه سوربون بی‌یه. وِ سابقه ریاست ایران‌شناسی بنیاد و جزو حقوق‌دانانی بی‌یه کا اسلامی انقلاب ایرانِ بعد، جمهوری اسلامی قانون اساسی پیش‌نویس رِ قوانین اساسی بقیه کشورهای‌جا تهیه هکرده. و تا پایان شه عمر عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی و مجمع تشخیص مصلحت نظام بی‌یه.

## منابع

رج:ایران وزیرون
مد مکس: فیوری رؤد

**مَد مَکس: فیوری رؤد** یعنن ***تور مکس: غضب راه*** اتا فانتزی و تخیلی فیلم هسته که تام هاردی و شارلیز ترون ونه اصلی بازیگر هستنه و جورج میلر وه ره ۲۰۱۵ سال بساته. مد مکس  اتا کالکشن و مجموعه هسته که اینتا فیلم ونه بتترین آثار جا بی‌یه.

اتا خراب‌بهی دنیا که ئو ونه دله قحط دربمو، هرکس حاضر وونه اتا چیکه ئو وسه هرکاری هکنه. ات گروه ئو ره قائم دارنه و اینتی بقیه ره شه دست‌په مطیع دارنه. اتا جوون، مکس، این گدر بیابون دره و تیناری سفر کنده...

## منابع

رج:فانتزی فیلمون
رج:علمی-تخیلی فیلمون
رج:۲۰۱۵ فیلمون
رج:انگلیسی فیلمون
رج:آمریکایی فیلمون
رج:اکشن فیلمون
شاه محمد خدابنده

**شاه محمد خدابنده صفوی** اتا ایران ره شاهونشاه بی‌یه که  ۱۵۷۷ تا ۱۵۸۷ میلادی ، صفویون ره حکومت کارده. 

وه شاه طهماسب اول ریکا بی‌یه که ونه ببا وه ره کور هاکرد بی‌یه تا ونه جا ره نیره ولی با اینچنین، شاه اسماعیل دوم بمرده په، خدابنده ونه جانشین بیه. 

وه خیرالنساء بیگم شی بی‌یه که مازرون شازده بی‌یه و مرعشیون ارث ونجه رسی‌یه. محمد خدابنده شه تموم سلطنت ره هدا زنا دست و خیرالنساء مملکت ره گردانی‌یه. ولی اینتا زنا و قزلباشون اختلاف بخردنه و قزلباشون بمونه خیرالنساء ره ونه مردی کشه‌دله جه بوردنه و بکوشتنه تا این که شاه عباس که وشون ریکا بی‌یه، بمو و شاه بیه.

## منابع
* مصطفی مجد، مرعشیان.

رج:صفویون شائون
رج:۶۴ سالگی دله بمرده‌ئون
احمد فاطمی

**احمد فاطمی** دادگستریِ وکیل و نمایندهٔ دورِ دوازدهم مِیْلِس از بابلِ حوزه انتخابیه در مازرونِ اوستان هسّه کا ۴۰ هزار و ۹۳۸ رای جا بورده به مِیْلِس.
## سوابق اجرایی
* مشاور معاونت حقوقی، پارلمانی و امور دولت وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات
* مازندرانِ مجمع عالی نخبگانِ رئیس
* شورای هماهنگی مجمع عالی نخبگان ایرانِ عضو
* مشاور حقوقی و کارشناس ارشد اداره کل امور محاکم و حقوقی اموال توقیفی ستاد اجرایی فرمان امام
* نماینده هیئت نظارت مرکزی بر تشکل‌های سیاسی اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی
* قائم مقام فرماندهی پایگاه بسیج انصار خمینی شهرستان بابل
* عضو شورای مرکزی انجمن اسلامی دانشجویی دانشگاه شهید بهشتی تهران

## منابع
رویا نونهالی

**رویا نونهالی** اتا مازرونی بازیگر و هنرمند زنا هسته. وه تاکر، نور شهرستان شىنه. تیاتر، سینمایی و سریال دله بازیکری کنده.

وه ره *ناتاشا* نقش و چنتا تلویزونی سریال جه خله إشناسینه و *عصر جدید* دله داوری هاکرده په، ویشته معروفی بوی‌یه.

وه إجتىماعی فعالیت هم داینه؛ زن، زندگی، آزادی رمبش جه پشتی هکرده و منابع طبیعیِ حفاظت وسه کمپین بی‌یشته و #نه_به_معدن کالیجار دله دوی‌یه.

## فیلموگرافی
بندانگشتی|

### سینمایی

### کل‌فیلم
* زنی پوشیده با گردن‌بند
* هایلایت

### تلویزیونی سریال

### خصوصی سریال

### داوری
* عصر جدید
* سی و پنجمین دوره جشنواره فیلم فجر

## منابع

رج:مازرونی بازیگرون
رج:نور گت آدمون
رج:زننه آدمون
رج:ایران زنا بازیگرون
عدالت وسه

**عدالت وسّه** (آسی جه: *Рӕстдзинады сӕрыл*) جنوبی اوستیایِ جومهوریِ اته سیاسی حزب هسّه کا وره 2023 سال گدری تاسیس هاکردنه. اینتا حزبِ تاسیس‌کر هری مولداروف هسّه که پیش‌ته جورنالیست بی‌یه. حزبِ اصلی آمِج؛ عدالت و حقیقت وسّه جنوبی اوستیایِ دریم بجنگستن و بَتجسّن باته بیّه. مولداروف باته که وشونِ حزبِ جمعیت ره ویشته، ترنه نسل و جوونِ‌ئون تشکیل هدانه، و سوشال مدیا اتا موهم وسیله بی‌یه تا وشون شه حزبی آمِج و پیغوم‌ئون ره تنک-ترو هاکنن.

## منبع

* 9 کرچه مایِ 1537 تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

رج:جنوبی اوستیای سیاسی حزب‌ئون
رج:مقالاتی که روسی زوون منبع دارنه
مسعود پزشکیان انتخاباتی سابقه

مسعود پزشکیانِ گت‌ترین انتخاباتي مقوم، ایرانِ ریاست جمهوری هسته که تابستون ۱۴۰۳ جه شروع بَیّه.
## انتخاباتئونِ دله

## منابع
میلس اسلامی شورا

**مِیْلِسِ اسلامیِ شورا** ایرانِ قانون‌گذاری قوه دِتا اصل جه اَتّا پایه هسته. مشروطه فرمان دله ونه نوم ره هم **مجلس مقدس شورای ملی** و هم **مجلس شورای اسلامی** بَئیت بینه. مشروطه اساسی قانون و جمهوری اسلامی اساسی قانون دله کا قبل بازنگری بیه، ونه نوم مجلس شورای ملی بیّه. البته که ۳۱ تیر ۱۳۵۹ دله نمایندگون ونه نوم ره **«مجلس شورای اسلامی»** بَئیتنه. اینتی که جمهوری اسلامی اساسی قانون گنه، میلس اگه نگهبان شورا نداشته بوئه، قانونی مقوم ندارنه.

اگه شورای نگهبان مجلسِ مصوبات ره تأیید هاکنه، وشون ره اجرا وسّه قوه مجریه و قوه قضائیه جه رسوننه و ابلاغ کننه.

## کاندیداتوری شرایط
افراد ونه آنلاینِ صورتِ‌جه ثبت نام هکنن و شه دونشگاهی مدرکِ بار بی‌یلن. داوطلبان ونه حداقل ۳۰ سال و حداکثر ۷۵ سال بواشن، کارشناسی ارشد مدرک یا سطح ۳ حوزه علمیه معادل بواشن و وشونه تولد ایران دله باشه.

## عضویت

اسا، مجلس دله ۲۹۰ نماینده دارمی کا چار سال وسّه انتخاب بوننّه.
مجلس دله ۵ کارسی دینی اقلیتون وسه هسه کا معادل ۱/۷٪ کل اعضا بونه. دِتا کارسی ارمنیونشون هسه و بقیه اتا-اتا اینان شنه: عاشوری‌ئون، یهودی‌ئون و زرتشتی‌ئون هسه.
میلسِ نماینده‌ئون ره حدود هشت درصد زن‌ئون تشکیل دِنّه، در حالی که جهانی میانگین سیزده درصد هسه.
مجلس بتونده استیضاح رأی وسّه وزیرون ره عزل هاکنه و اگه سیاست دله کفایت ندارن، رئیس‌جمهور ره هم استیضاح و عزل هاکنه.

بیشتر قانون‌ها ره قوه مجریه پیشنهاد دِنه، ولی نماینده‌ئون شخصاً هم بتونّه قانون تصویب هاکنن.
نماینده‌ئون هم بتونه که لایحه‌ئونی که در بررسی وونه‌ی اصلاح وسه پیشنهاد هدن. مجلس علاوه بر این، قانون‌نویسی هم کانده، معاهده‌ئون بین‌المللی ره تصویب کانده و بودجه کشور ره هم میلس تأیید کانده.

همه نامزدئونی کا انتخابات دله شرکت کانّه و همه قانون‌ئونی که مجلس جه درانّه، لازم هسته که شورای نگهبان تأیید هاکنه. نامزدها لازم هسته که کتباً قول هادِن که هم تئوری دله و هم عمل دله، اساسی قانون ره پایبند هستنه.

### انتخاباتی حوزه‌ئون
مجلس اسا ۲۰۷ انتخاباتی حوزه دارنه کا پنج‌تا وشون دله مذهبی اقلیتون وسّه رزرو بَیّه. باقی بموندِستِه ۲۰۲تا حوزه، جؤغرافیایی هستنه و هرکامین ایرانِ ۳۶۸تا شهرستان جه اتا یا چنتا ره پوشش دِنّنه.

## منابع

رج:ایران سیاستون
کمال خودی

**خودی خَزبی فرت کمال** (آسی جه: *Ходы Хазбийы фырт Камал*)، (بزائۀ: ۱۹۴۱ ژانویه مایِ ۲۶- بمردۀ: ۲۰۲۱ ژوئن مایِ ۲۴) اته شناسا و نومدارِ اوستیایی شاعر، ترجمه‌کر، ادبی نقد‌کر و شمالی اوستیا-آلانیایِ بنویشت‌کرئون اتحادیۀ مودیر (۱۹۹۰ سال جه) بی‎یه. کمال خودی، شمالی اوستیای جومهوریِ ملی سرود ره بسروسته.
:

۱۹۷۰ گدری، وه موسکویِ "گورکی" ادبی موسسۀ جه شه مدرک ره بیته. وه محلی روزنومه‌ئون وسه نویشته و شمالی اوستیا-آلانیا جومهوری تلویزیون دریم کایری کرده. وه ۱۰ سال جه ویشته، "مخ دوگی" که جورلنالیسم و نقدکری دپارتمان بی‌یه ره دسِّ بن داشته. وه "ایر" تنک‌کری‌خنه دریم ویراست‌کری کرده. ۱۹۸۵ جه تا ۱۹۸۹، وه شمالی اوستیایِ ملی درامِ تئاتر ره رئیس بی‌یه.

## منبع

* ۸ کرچه مایِ ۱۵۳۷ تبری، این ولگ آسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

رج:۲۰۲۱ بمرده‌ئون
رج:۱۹۴۱ بزائه‌ئون
رج:اوستیای شاعرون
رج:اوستیای گت آدمون
رج:اوستیای نویسندگون
دار ورین

چپ|بندانگشتی|موتوری هَره
**دار وِرین** یا **موتور هره**  ات‌جور هره هسته که دستی، برقی، هیدرولیک یا موتور دو زمانه جه کار کنده. 

## منابع

رج:اشیا
متین حسینی

**سید‌ متین حسینی** (بزائه‌ی ۲۴ تیر ۱۳۸۵، بابل) اتا مازرونی والیبالیست هسته که قدرتی دریافت‌کر پُست کا کنده.

وه پیکانِ تیم دله دره و ۲۱ سال به‌جیر تیم ملی جه، ۲۰۲۵ جهونی مسابقات ره قهرمون بیه و این تورنومنتِ بتترین و ارزش‌دارترین کاکر بیه.

## منابع

رج:بابل گت آدمون
رج:زننه آدمون
رج:مازرونی ورزشکارون
رج:ایران والیبالیستون
رج:۲۰۰۶ بزائه‌ئون
ولادیمیر گاگلویف

**ولادیمیر گاگلویف** (آسی جه: *Гаглойты Владимир*)، (بزائۀ: 1927 فوریه مایِ 1 دوندی، تسخینوالی ناحیه، جنوبی اوستیا دله- بمردۀ: 1996 فوریه مایِ 12 روسیۀ موسکو دله) اتا اوستی بنویشت‌کر، نمایش‌نومه‌نویس و پابلیسیست بی‌یه.

## زیوش‌نومه
وه ماکسیم گورکی ادبی موسسۀ دله درس بخوندسّه، و دونشجار جه مدرک ره بیتن په، پهی هاکرده بورده جنوبی اوستیا.

1968 سال جه تا 1976، وه فیدیوگ (Фидиуæг/*Fidiuaeg)* مجلۀ سردبیر بی‌یه و اونجه کار کرده.

وه اون کسونی جه بی‌یه کا ات-خله اوستیایی تیاتر ره وسه کایری هاکرده و وره توسعه هدائه. وه به خصوص، آسی زوون وسه ترجمه هاکرده : الکساندر آستروفسکی کار " اته نفع‌دارِ مقوم" و  اتی دی‌ئر تالیف‌کرونِ نمایش‌نومه‌‌ئون ره؛ بستینکلا: الکسی اربزوف و نیکولای ورتا که این نمایش‌ئون ره جنوبی اوستیایِ دولتی درامِ تئاتر وسّه تهیه هاکردنه و اونجه استیجِ سر بَوِردنه.

گاگلویف اَتی نمایش‌نومه بنویشته کا جنوبی اوستیایِ دولتی درامِ تیاتر دریم اجرا بینه؛ تسخیر‌نَئی مردمون (1952)، مه خونواده (1955)، زالینا (1957) وشون نوم بی‌یه. ونه بنویشتِ رُمان‌ئون: ویشاری و اوستی افسانه، تیراژ نسبتا جور جا و روسی زوون جه تنک بَینه.

## منبع

* 10 کرچه مایِ 1537 تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

رج:۱۹۹۶ بمرده‌ئون
رج:۱۹۲۷ بزائه‌ئون
رج:اوستیای نویسندگون
رج:اوستیای گت آدمون
بسلان قتل‌عام

**بسلان قتل‌عام** (اینگلیسی جه: *Beslan Massacre*) یا بسلان تروریستی حمله (آسی جه: *Беслæны теракт*) اته تروریستی حمله بی‌یه کا ۲۰۰۴ سپتامبر مایِ ۱ جه تا سپتامبر مایِ ۳ دکته. اینتا حمله ۳ روز طول بکشی‌یه، ۱,۱۰۰ تَن ره گروگان بیتنه کا وشون میون ۷۷۷ تا وچه و چلیک بی‌نه، آخِر اِتی توم بیّه که ۳۳۴ تَن بمردنه، کا وشون جه ۱۸۶ تَن وچه بی‌نه، و ۳۱ تروریست هم بمردنه. بسلان قتل‌عام، مدرسه‌ئون دریم تیراندازی بَیّنِ تاریخ دله میرش‌دیافرین ترین هسّه.

بحران اِتی شروء بیّه کا ۲۰۰۴ سپتامبر مایِ ۱، مسلح تروریست‌ئون بمونه و شماره ۱ مدرسه، بسلانِ شمالی اوستیای (فدراسیون روسیۀ اته شه گردون جومهوری که شمالی قفقاز ناحیه دله دره) دریم و اونجه ره بیتنه. گروگان‌گیر‌ئون، ریاض الصالحین جه بی‌نه، که چچنی نظامی فرمانده، شامل باسایف وشون ره برسنی‌یه، کا وشون روسیه ره باتنه که ونه شه قشون ره چچن جه بَوره و ونه استقلال ره گِس هاده. سِیمین روز گدری، روسیۀ امنیتی نیروئون حمله بَوردنه و مدرسۀ دریم بوردنه. وشون دریم بوردنه په تیراندازی و انفجار شروء بیِه و مدرسه تش دکته. چن سائِت په؛ تروریست‌ئون ره بکوشتنه و اته نفر هم دستگیر هاکردنه. اینتا دکته روسیه امنتی‌ئون وسّه هم خله میرش دیافرین بی‌یه و وشون جه هم ۱۰ تَن بمردنه، که هر ۳ گروه فرمانده‌ئون هم وشون میون دَینه (سرهنگ اولِگ ایلین، سرهنگ دِیِم دیمیتری رازومُوسکی، سرگرد الکساندر پِرُو ). ۳۰ تا کاماندو هم خله جول مجروح بَینه.

## منبع

* ۱۰ کرچه مایِ ۱۵۳۷ تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

رج:اوستیای تاریخ
رج:روسیه تاریخ
رج:روسیه
رج:شمالی اوستیا-آلانیا
رج:تروریستی حملات
دارمال

بندانگشتی|خار بَپتِ کنسِ دارمال.
**دارِمال** (اینگلیسی جه: *Fruit*) یا **میوه** (*[[پارسی میونه|پارسیگ]]* جه: میوَگ) گیاه‌شناسی دله، گل‌دارِ گیاه‌ئونِ تیم‌دارِ (=بذردار) ساختاری هسّه که وشون ول هدائِن په، تخمدونِ جه بساته بونه.

## منبع

* 19 کرچه مایِ 1537 تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

رج:میوه‌ئون
رج:بخاردنی‌ئون
عزیز جون

**عزیز جون** اتا مازرونی آهنگ هسته که همایون دستگاه مزقون دره. منیر وکیلی، اتا ونه پیته نسخه ره بخونسته که سال ۱۳۳۶ شمسی، *Chants Et Danses De Perse* آلبوم دله تنک بیه و أی همین وه، سال ۱۳۸۳ ''بازگشت'' آلبوم دله وه ره دباره بخوندسته. 

پری زنگنه هم پئی‌ته گل‌افشان آلبوم دله عزیزجون بخوندسته. ملیحه سعیدی هم ونه سر کار هکرده.

دریا دادور ونه متن ره دکش هکرده و «شبم تاریک و بیشیم به خانه» آهنگ دله ونجه إستىفاده هاکرده و سال ۲۰۰۴ اتا کنسرتی که برلین دله ضبط بی‌یه، وه ره زنده آلبوم دله بشته. 

دشت این آهنگ ها ره غربی و ایرانی موسیقی پشو (اختلاط) جه بساتنه. 

*کنسرت ارکستر فیلارمونیک ایران* به رهبری علیرضا شفقی‌نژاد جه، روزهای ۲۴، ۲۵ و ۲۶ تیر ماه ۱۳۸۹ این آهنگ اجرا بیه. 

احمد پژمان و پرستو احمدی هم وه ره إجرا هاکردنه.

### متن
عزیز جون درمه شومه الوداع کن آه مه الوداع کن

aziz jun dar'me sho'me al'vedā kon āh me al'vedā kon

سر راهم‌نشین ته گریه‌ هاکن آه ته گریه‌ هاکن

sare rāham našin te gerye hā'kon āh te gerye hā'kon

اگر خواهی که من زودتر بیایم آه آه زودتر بیایم

agar xāhi ke man zuttar biyāyam āh zuttar biyāyam

نماز صبح و شب مرا دعا کن آه آه مرا دعا کن

namze sobh o šab marā doā kon āh  āh marā doā kon

ستاره آسمون اشمارم امشو آه اشمارم امشو

setāre āsemun ešmārem emšu āh ešmārem esmšu

بورین یار باویین بیمارن امشو آه بیمارن امشو

burin yāre bāhuin bimāram emšu āh bimāram emšu

بورین یار باویین امشو ره نیه آه آه امشو ره نیه

burin yāre bāhuin emšu re niye āh āh emšu re niye

تمام دشمنان بیدارن امشو آه آه بیدارن امشو

tamāme došmanān bidāran emšu āh āh bidāran emšu

عزیز جون درمه شومه الوداع کن آه مه الوداع کن

aziz jun dar'me šum'me al'vedā kon āh me al'vedā kon

سر راهم‌نشین ته گریه‌ هاکن آه ته گریه‌ هاکن

sare rāham našin te gerye hākon āh te gerye hākon

## منابع

رده:مازرونی آهنگون
آی لایک هؤ ایت فیلز

**آی لایک هؤ ایت فیلز** یعنن «**احساسی که مه ره دنه جه مه ره خش إنه**»  اتا ترک آهنگ بی‌یه که انریکه ایگلسیاس، پیت‌بول همراکت ، سال ۲۰۱۱ میلادی بخوندسته.

## منابع

* 

رده: انریکه ایگلسیاس آهنگون
رده: پیت‌بول آهنگون
رده: ۲۰۱۱ آهنگون
رده: لاتین آهنگون
بایلاندو

«**بایلاندو **»  که یعنن **سِما** اتا آهنگ نوم هسته که انریکه ایگلسیاس ۱۰مین آلبوم دله، هوس و عشق، سال ۲۰۱۴ تنک بوه.

## منابع

* 
## بریم بگردستن
* 

رده:انریکه ایگلسیاس آهنگون
رده: ۲۰۱۴ آهنگون
رده:ایسپانیولی آهنگون

d:Q16634732
کشتی ۲۰۲۵ جهونی مسابقات

**۲۰۲۵ جهون قهرمونی تورنؤمنت** اتا کشتی مسابقات هسته که ۱۳ تا ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۵، زاگرب, کرواسی دله برگزار بوه. این کائون ره آرنا زاگرب دله برگزار هکردنه.

وه اولین دوره بی‌یه که کشتی مسابقات ره کرواسی دله بیتنه.

حدود ۹۰۰ ورزشکار بمونه که آزاد، فرنگی و زنان وسه هرکمین ۳۰۰ نفر بینه. کرواسی که میزبان بی‌یه، شه ۱۴ تا ورزشکار ویشته نیارده.

## توم
برنومه وشون ره محلی توم جه هسته (یوتی‌سی ۲:۰۰+)

## مدال جدول

## امتیاز و رنکینگ جدول

## مدال
### مردان آزاد کشتی

### مردان فرنگی کشتی

### زنان آزاد کشتی

## Participating nations

## منابع

## بریم بگردستن
* Official website
* UWW Database

رج:کشتی مسابقات
مالکوم این د میدل

**مالکوم این د میدل** اتا کؤمدی سریال هسته. این سریال دله اتا خانواده درنه که چارتا ریکا و وشون و پییر-مار زندگی ره تعریف کنده و وشونِ سلیطه مارِ وچه گت هکردن شیوه ره سىراق دنه. سریال خنده‌کری هسته و هر اپیزود اتا سىوا آسنی پیش إنه.

## منابع

رج:کمدی سریالون
رج:آمریکایی سریالون
رج:خانوادگی سریالون
امیرحسین فیروزپور

**امیرحسین فیروزپور** مازرونی ورزشکار هسته که آزاد کشتی گیرنه.

وه 2022 سال دله،تونسته 92&nbsp;ک‌گ وزن دله، بلغارستونِ جوونان قهرمانی جهان ره بدست بیاره. همین سال دله آسیایی مسابقات ره هم قهرمان بیه.أی ۲۰۲۳ سال دله شه قهرمانی ره جوون‌های رده تکرار هاکرده.

ونه برار،محمد صادق، هم کشتی گیرنه.

## منابع

## بریم بگردستن
* 
* 

رج:زننه آدمون
رج:مازرون کشتیگیرون
رج:جویبار گت آدمون
رج:۲۰۰۲ بزائه‌ئون
رج:۲۵ ژانویه بزائه‌ئون
محمد نخودی

**محمد نخودی** مازرونی کشتی‌گیر هسته که آزاد کار هسته. وه ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲ جهونی مسابقات جه نقره بیته.
۲۰۲۴ هم آسیای قهرمان بیه.

## منابع

## بریم بگردستن

رج:زننه آدمون
رج:مازرون کشتیگیرون
رج: جویبار گت آدمون
رج:۲۰۰۱ بزائه‌ئون
لورنزو کرسپی

**لورنزو کرِسپی** (ایتالیایی جه: *Lorenzo Crespi*) ( بزائۀ: 1971 آگوست مایِ 13. بزانوم: **وینچِنزو لئوپیزی**) اته ایتالیایی کاکر هسّه.

## زیوش و کاکری خوری
کرسپی مسینا یِ دله دِنیا بموئه و شه کاکری ره 1995 گدری و پاپی کارسیکاتو ئه فیلم دله، "سیو چاله‌ئون" (I buchi neri) شروء هاکرده. وه یورته بورده و کارگردون داریو آرجنتو یِ فیلم "دِ استندال سیندروم" (*La Sindrome di Stendhal*) دریم کاکری هاکرده.

1998 گدری، وه اته گلوبو دورو جایزه ره شه "پورزوس" (*Porzûs*) فیلم دله کاکری هاکردن وسّه هائیته. 2007 دله، کرسپی "جنته دی ماره" (*Gente di mare*) سریال دله کا هاکرده.

## اَتی فیلم‌اشناسی

### فیلم

* *Black Holes (سیو چاله‌ئون)* (1995)
* *The Stendhal Syndrome(استدال سنیدروم)* (1995)
* *The Nymph* (1996)
* *Marianna Ucrìa* (1997)
* *Porzûs (پورزوس)* (1997)
*   *Un Hada, cortometraggio, regia di José Militano (2016)*

### تلویزیون

* *Il ritorno di Sandokan - miniserie TV, 4 episodi (1996)*
* *[[:en:The_Return_of_Sandokan|The Return of Sandokan]]* (TV, 1996)
* *La principessa e il povero - film TV (1997)*
* *Operazione Odissea - film TV (1999)*
* *Donne di mafia - film TV (2001)*
* *[[:en:Carabinieri_(TV_series)|Carabinieri]]*  (کارابینیری) (TV, 2002 – 2003)
* *[[:en:Gente_di_mare_(TV_series)|Gente di mare]]*  (جنته دی ماره) (TV, 2005 – 2007)
* *[[:en:Imperium:_Pompeii|Imperium: Pompeii]]* (TV, 2007)
* *Mogli a pezzi - serie TV (2008)*
* *Vita da paparazzo - film TV (2008)*

## منبع

* 28 کرچه مای 1537 تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

## بریمی لینک‌ئون

*  IMDB دله

* لورنزو کرسپی اینستاگرام دله

* لورنزو کرسپی توییتر دله

## بن‌بنویشت
رج:زننه آدمون
رج:۱۹۷۱ بزائه‌ئون
رج:ایتالیا بازیگرون
اوستی ویکی‌پدیا

**اوسِتی ویکی‌پدیا** (آسی جه: *Ирон Википеди*، اینگلیسی جه: *Ossetian Wikipedia*) آنلاینِ آزادِ دونش‌نومه ویکی‌پدیا ره آسی زوونِ نوسخه هسّه. کا ۲۰۰۵ فوریه مایِ ۲۸ گدری بسات بئی‌یه. بنویشته‌ئونِ تعداد جه معیار بیتِن، 21,000 بنویشته جه ویشته، اِسا ویکی‌پدیا ره 131 مین گتِ ویکی هسّه. اون تومی که وره بساتنه جه، اوستی ویکی‌پدیا ره اِتی ونگ هدانه: " اونچی که شاید بونه وره تنها وبساتی بوویم کا دِرِستی آسی زوون جه بنویشت بهی‌یه."

۲٬۰۱۰ مارچ مایِ ۳ گدر، اوستی ویکی‌پدیا، دِ تا موهمِ نقطۀ جه برسنّی‌یِن وسّه محلی روزنومه‌ئون دله تیتر بیّه. اون توم، اوستی ویکی‌پدیا ۵ ساله بهی بی‌یه و ۵٬۰۰۰ بنویشتۀ جه هم یور بورد بی‌یه.

## منبع
* ۲۹ کرچه مایِ ۱۵۳۷ تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

## بن‌بنویشت

رج:ایرانیج زوونون ویکی‌پدیا دله
عثمان دمبله

**عثمان دمبله** اتا فرانسوی فوتوالیست هسته که پاریس سن ژرمن و سابق، دورتموند و بارسلونا وسه بازی/کا هاکرده. دمبله کناره جه حمله کنده و گلزن هسه. وه ۲۰۲۵ سال دله بتترین فوتوالیست هوجی بوی‌یه و بالون د اورو جایزه ره بهیته.

## منابع

رج:زننه آدمون
رج: فرانسه فوتوالیستون
رج: بارسلونا فوتوالیستون
رج:دورتموند فوتوالیستون
رج:پاریس سن ژرمن فوتوالیستون
دار بن (اد شیران)

**دار بن** (اینگلیسی جه: *Under the Tree*) اته کریسمس آهنگ هسّه کا اینگلیسی خونش‌کر ادشیران وره بخوندسته، این آهنگ ره نت‌فلیکس و لاک‌اسمیث انیمیشن استودیویِ فیلم، "دَت کریسمس" وسّه بنویشتنه و بساتنه. 2024 نوامبر مای 26؛ اینتا آهنگ نا-آلبومی دیجیتالی سینگل ترک عونوان جه و موسیقی تنک‌کر جینجربرد من ریکوردز جا ( کا خادِ اد شیران تنک‌کر هسّه) بریم بموئه. اد شیران اینتا ترک ره جانی مک‌دید کایری جه بنویشته و تهیه‌کری هاکرده. "دار بن" چارتِ آهنگون دریم تاپ 40 تای رج ره آلمان، بلجیک و ایتالیا دله برسی‌یه.

## موزیک ویدئو
"دار بن" موزیک ویدئو ره ریچارد کورتیس کارگردونی، و رَم‌شَکُل پروداشکن (Ramshackle Productions) وره تهیه‌کری هاکرده، دنی کوهن ونه فیلم‌برداری ره انجام هدائه و ونه ادیت ره هم سیم اوان-جونز خار هاکرده. موزیک ویدئو دله اد شیران شه خِد ره کا کنده و کلودیا جسی، آنا کاراکتر ره کا کنده و ونه دله اَتی سکانس‌ئون "دت کریسمس" فیلم جه سراق هدا بونه.

## چارت‌ها

## منبع
* ۸ هره مایِ ۱۵۳۷ تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

رج:اد شیران آهنگون
بام ره چیه؟

**بام ره چیه؟** (اینگلیسی جه: *What's With Baum?*) اته رمان هسّه کا وودی الن وره بنویشته. 2025 سپتامبر، پست هیل پرس وره تنک هاکرده. اینتا وودی الن یتمین تنک‌بئی رمان هسّه.

## آسنی

کتاب، اشر بام، اته میون‌سال یهودی بنویشت‌کر، کا دَرنه هی بد ایارنه و وره عصبی زوال دکته خوری هسّه.

## منبع

* ۱۰ هَره مای ۱۵۳۷ تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

رج:۲۰۲۵ آمریکایی رمانون
رج:وودی الن کتابون
رج:انگلیسی کتابون
سمنی

**سَمِنی** اتا خراک هسته که شیرین مزه داینه و ویاز إنه. وه ره آرد و گننم جوونه جه پجنه و عییدی سفره سر إلنه؛ نوروز عیید واری که هفت‌سین دله کته.

## منابع
* فارسی ویکی‌پدیا

رج:بخاردنی‌ئون
ضحاک

**ضحاک** اتا اساطیری شخصیت هسته که *[[شاهنومه|شاهنامه]]*، ایرانی‌های سوت، دله حضور دارنه و نخش آدمون قهرمون هسته. ونه اصل ظارا عرب تبار هسته و شیطون وه ره بفری‌یه که شرارت هاکنه و شیطون ونه دوش‌دوش سر ره خاش هدا و ونه تِک‌ِجا دِتا مَر در بزونه. وه جمشید شاه ره بکوشته و ونه کیجائون ره بهیته و ایران شاهونشاه بیه و مردم ره ظلم کرده. ونه دوش‌مرون وسه هر روز دتا جوون مغز ره خرشی هاکرد بون تا بخرن. ضحاک ره آخرسری سر، کاوه و فریدون شکست دنه و وه ره ورنه دماوند کوه دله وندنّه.

## منابع

رج:شاهنومه
علی‌اکبر مهجوریان نماری

**علی اکبر مهجوریان نماری** اتا مازرونی محقق و نویسنده بی‌یه. وه اولین کسی بی‌یه که مازرون محلی کائون سر ره *[[باورها و بازی‌های مردم مازندران]]* کتاب دله جمع هاکرده. این کتاب ِاتا قدیمی‌ترنسخه هم دره که فقط آمل شىنه و بعداً نویسنده ونه سر بی‌یشته و مازرونِ دیگه مناطق باورها و کائون ره إضافه هاکرده.

مهجوریان سه‌تا شعر کتاب دارنه. ونه اتی کتاب نیما یوشیج مازرونی کلمات سر ره جمع هاکرده. اتا کتاب هم کایری خوری داینه که ونه نوم ره *یاریگری در فرهنگ عامیانه ی مردم مازندران* بی‌یشته. وه اواخر طالب و زهره خوری اتا کتاب ره در نوشته که آذر ۱۳۹۵ سرطان جا بمرده.

## دپیته چرخه‌تو
* ع‍ل‍ی‌اص‍غ‍ر م‍ه‍ج‍وری‍ان‌ ن‍م‍اری‌

## منابع
* مجله ادبی پیاده رو

رج: آمل گت آدمون
رج:مازرون نویسندگون
رج:مازرون شاعرون
ایوان کلیما

**ایوان کودرس** که وه ره **ایوان کلیما** گتنه، (۱۹۳۱-۲۰۲۵) اتا چک (و چکسلواکی) نویسنده بی‌یه که شه وچگی ره جنگ دله بگذرندی‌یه و پراگ بهار په کمونیست‌ها ونه کتابون ره ممنوع هاکردنه. ولی ونه آثار ده‌ها زوون جه دگارست بیه. ونه ویشته آسنی و رؤمان کتابونِ موضوع عشق، زنان و مردانِ رابطه و آدمی روابط خوری هسته. ونه مشهور بنویشتون جه *پراگِ روح*، *ات‌شوئنه عاشقون* و *مه خش و خار صوی* هستنه.

## منابع

رج:چک نویسندگون