ولادیمیر پوتین

**ولادیمیر ولادیمیرویچ پوتین**  روسیه‌ی دومین رئیس جمهور بعد رِقِدبوردِن شوروی هسته که اسا هم این کشور ِرییس‌جمهوری ره دانّه و متحد روسیه‌ی ِحزبِ رهبر هسته(از ۱۵ آوریل ۲۰۰۸). وه ۷ اکتبر ۱۹۵۲ شهر لنینگراد ِشوروی دله دنیا بموئه.

وه ره اتا پرکار و پرتلاش ِآدِم اشناسنّه که بتونسته روسیه‌ی ایقتیصاد ره بحران دهه ۱۹۹۰ جه دَربَوِره. پوتین پیش از ریاست جمهوری، کا.گ.ب جه شوروی گادِر همکاری داشته. وه ورزشکارترین رئیس جمهور دنیا هم بشناسی‌یه وونه.

روز ۹ اوت ۱۹۹۹ پوتین، روسیه‌یِ اداره‌یِ اطلاعات و امنیت (اف.اس.بی) ِرییس بیّه، صِوی(صِواحی) وه ره سرگیی استپاشین ِمعاون هاکردنه (اون گادِر ِنخست وزیر). اما چن ساعت په، استپاشین ِدولت رِقِد بورده و وه کفالت نخست‌وزیری ره بعهده بَییته و همون روز ِچاشت گادِر بوریس یلتسین، روسیه‌ی رییس جمهور که مریض بی‌یه اعلام هاکرده که پوتین ونه جانشین هسته و مردِم جه بخاسته وه ره رأی هادِن.

این روز په، ات هفته که بگذشته، پوتین روسیه پارلمون جه رأی اعتماد بَییته و نخست‌وزیر بگردسته، آخرین روز این سال، ۳۱ دسامبر ۱۹۹۹ رسماً کفیل ریاست جمهوری بیّه، ماه مِی ۲۰۰۰ هم بتونسته رییس‌جمهور بَواشه.

وه جودو ره خله خار بلد هسته، هر روز یک ساعت استخر دله هولی کانده و بوکس و رزمی ورزشون دیگه ره هم بلده.

وه همینتی بلد هسته که چتی زیردریاییِ هسته‌ای، لوکوموتیو و کامیون‌های عظیم‌الجثه ره تیناری راه بَوِره.

## حقوق بشر در دوران سلطنت او

پوتین یک رهبر خودکامه‌ئه و به هر راهی آزادی بیان ره در روسیه سرکوب کنده. به ابتکار شخصی پوتین، جنایات سنگینی هم علیه مردم خودش و هم در جریان جنگ با اوکراین، به‌ویژه علیه غیرنظامیان اوکراینی، انجام بشته. از معروف‌ترین جنایات سال ۲۰۲۲ می‌تونیم به کشتار بوچا و محاصره شهر بزرگ ماریوپل اشاره کنیم. همچنین در سرزمین‌های اشغال‌شده اوکراین توسط روسیه، سیستمی از اردوگاه‌های به‌اصطلاح فیلتراسیون درست بشته که در اونا نیروهای نظامی و سرویس‌های امنیتی روسیه، اوکراینی‌ها ره به خاطر دیدگاه‌های طرفدار اوکراین و مقاومت در برابر اشغال، شکنجه کودن. حتی خالکوبی‌های با نمادهای اوکراینی ره از بدنشون بریدن. مواردی از شکنجه و قتل شهروندان اوکراینی‌زبان، از جمله کودکان، ثبت بشته — والدین ره جلوی چشمای بچه‌هاشون مورد تجاوز و تیرباران قرار دادن و بچه‌ها ره به یتیم‌خونه‌های روسیه فرستادن. در جریان جنگ روسیه و اوکراین، در ۸ ژوئیه ۲۰۲۴، به دستور مستقیم ولادیمیر پوتین، نیروهای مسلح روسیه حمله موشکی گسترده‌ای به شهرهای اوکراینی انجام دادن و به‌طور عمدی بیمارستان اصلی کودکان سرطانی کشور ره تخریب کودن. در طول دوره حاکمیت پوتین، او به‌طور منظم نتایج انتخابات ریاست‌جمهوری ره جعل کده و با کمک عناصر جنایتکار و سرویس امنیت فدرال روسیه (اف‌اس‌بی)، مخالفان سیاسی خودش ره حذف کده. معروف‌ترین قربانیان رژیم او عبارتند از: الکساندر لیتویننکو (کشته‌شده در ۲۰۰۶)، که به‌طور مفصل توضیح دده که پوتین، وقتی در سرویس امنیت فدرال روسیه کار میکرده، انفجارهای خانه‌های مسکونی در سراسر روسیه ره سازماندهی کده و اونا ره به‌عنوان حملات تروریستی چچنی‌ها معرفی کده تا دو جنگ روسیه علیه چچن مستقل ره توجیه کنه. بوریس نمتسوف (کشته‌شده در ۲۰۱۵)، که علیه تجاوز روسیه به اوکراین اعتراض میکرده.

رئیس‌جمهور وقت اوکراین، نمتسوف ره «میهن‌پرست روسیه و دوست نزدیک اوکراین» نامید. الکسی ناوالنی (مرده در ۲۰۲۴) و اعضای سازمانش «بنیاد مبارزه با فساد»، که به‌خاطر تحقیقات ضدفساد و افشای جنایات نظامی روسیه در خارج از کشور شناخته‌شده‌ئنه. همچنین یک زن اوکراینی به نام ایرینا ناوالنایا، که در منطقه اشغالی توسط روسیه بید، فقط به‌خاطر داشتن فامیلی ناوالنایا به ۸ سال زندان محکوم بشته. یک هنرمند جوان روس به نام داشا اسکوچیلنکو به‌خاطر خلق نقاشی‌های ضدجنگ در حمایت از اوکراین از کار اخراج و زندانی بشته. علاوه بر این، دو دانش‌آموز دبیرستانی در نیژنی نووگورود به‌خاطر اظهارات ضدجنگ توسط معلمشون به سرویس‌های امنیتی تحویل داده بشن و به مرکز بازداشت نوجوانان فرستاده بشن. در مجموع، در طول حاکمیت پوتین، هزاران خردسال در روسیه به دلایل سیاسی و به‌خاطر حمایت از اوکراین زندانی بشن. مورد معروف ماریا موسکالوا، دختری که نقاشی ضدجنگ در حمایت از اوکراین کشیده بید، هم قابل ذکره؛ بعد از این کار، پدرش مورد آزار و اذیت قرار گرته و به ۲ سال زندان محکوم بشته   .

## پانویس

## پیوند به بیرون

رج:ولادیمیر پوتین
رج:روسیه رییس‌جمهورون
رج:زننه آدمون
رج:گت مردمون سن پترزبورگ
رج:گت مردمون ارتودکس