open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
رفیق حریری

**رفیق بهاءالدین حریری (ابو بهاء)** (۱ نوامبر ۱۹۴۴-۱۴ فوریه ۲۰۰۵)، سیاست‌مدار، نخست‌وزیر و فعال اقتصادی لبنانی بی‌یه. وه طی دِ دور بین سال‌ئون ۱۹۹۲ (میلادی) تا ۱۹۹۸ و ۲۰۰۰ تا استعفاش ۲۰ اکتبر ۲۰۰۴ (میلادی) نخست وزیر لبنان بی‌یه. وه رهبری پنج کابینه دولت لبنان ره طی دورون مسئولیتش عهده داشته. حریری نقش کلیدی بازسازی بیروت ایفا هاکرده.

## بن بنویشت

* ویگاه مرکز اطلاع رسانی فلسطین

## بریم ورگردسن
* قطعنامه شورای امنیت در مورد تأسیس دادگاه ویژه برای تعقیب مظنونین به شرکت در ترور رفیق حریری

رج:لبنان نخست‌وزیرون
دارفور

thumb|200px|left|نقشه دارفور.
thumb|200px|left|تصویری اردوگاه پناهندئون نزاع دارفور

**دارفور** ناحیه‌یی هسته غرب کشور سودان دله و برگیرندهٔ سه اوستان دارفور غربی، دارفور شمالی و دارفور جنوبی. گتی دارفور ایالت کالیفرنیا ِموتحده ایالات آمریکا ِقایده هسته.

## مناقشه دارفور
دارفور ِجنگ که از سال ۲۰۰۳ میلادی آغاز بیّه و تاکنون دمباله دانّه، تاکنون ویش از ۲۰۰هزار کوشته و ویش از دِ میلیون آواره به جا بی‌یشته.  به موجب قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد، هم‌اکنون صلح‌بانان سازمان ملل متحد و اتحادیه آفریقا کنترل اوضاع دارفور ره برعهده دارنه.

## پاورقی

*
رج:سودان
جنوبی سودان

**جنوبی سودان** اتا خودمختار منطقوئه که سودان جه سال ۲۰۱۱ سِوا بیی‌یه. جنوبی سودان نیشتنگاء جوبا هسته و ونه سیاسی رهبری ره اسا سالوا کییر به عهده دانه. 

## بن بنویشت

رج:آفریقا اتحادیه
رج:آفریقایی کشورون
رج:انگلیسی‌زوون کشورون
رج:بریتانیا قدیمی مستعمرات
درگاه:وقایع کنونی/وقایع ۱۱ فـه‌وریـه ۲۰۱۱

*حسنی مبارک فرار هکرده
العام خوری شبکه حسنی مبارک فرار جا به آلمان یا شرم الشیخ خور هدا. به گزراش اینتا شبکه مبارک با وا بشتن قدرت به ارتش فرار هکرده.
هوی متال

[200px|thumb|left|اتا خوونده [فلاندی]]
200px|thumb|left|''Terji Skibenas'' گیتاریست گروه ''Týr'' فستیوال متالمانیا ِدله. ''سال ۲۰۰۷''
**هوی متال ([[اینگلیسی زوون|اینگلیسی]] جه: ''Heavy metal'')** زیرگونه‌یی از موسیقی راک هسته که به عنوان اتا سبک تعریف بَیی موسیقی دهه ۱۹۷۰ شروع بیّه.

این سبک ریشه موسیقی گروه‌ئون هارد راک انگلیسی و آمریکایی جه پیداکانده که سالای پایانی دههٔ ۶۰ و آغازین دههٔ ۷۰ میلادی با کومک از سبک بلوز راک و سایکدلیک راک و قاطی بیّن صدائون حجیم خشن و تقویت بَیی، سولوئون گیتار الکتریک و ضرب‌آهنگ‌ئون قوی، «موسیقی هوی متال» ره بساتنه. سازون استفاده بَیی این سبک عمدتا گیتار الکتریک، گیتار بیس و درامز هستنه که شاخه‌ئون مختلف سازون دیگه دله مثل ویولن، ویولن‌سل، کیبورد و گیتار آکوستیک به این مجموعه اضافه وانه.

متنای قوی و تأثیر گذار پینک فلوید-اگرچه اون زمون سبک متال دله اجرا نَینه ولی پایه گوذار مکتب اعتراض موسیقی دله بینه که بتونستنه هدف اصیل موسیقی بلوز ره که ابتدا با سیو پوستای ِگیتارون بشناسه بینه زنده هاکنه. پس از گذشت چن سال از تشکیل اولین گروه‌ئون این سبک، متال نه تنها به‌عنوان اتا ژانر موسیقی، بلکه به‌عنوان شیوه‌یی جدید بائوتن عقیده‌ئون سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و مذهبی مردِم وسّه که معمولاً ساختار اعتراضی داشتنه بشناسی‌یه بیّه. هنرمندایی مثل جیمی هندریکس و رونی جیمز دیو و گروه‌ئونی مثل لِد زپلین، بِلَک سَبَث، مَنو وار و وَسْپ در شکل‌گیری و گوسترش این شاخه موسیقی تأثیر زیادی داشتنه.

دهه‌ئون ۷۰ و ۸۰ میلادی شاخه‌ئون متعددی از هوی متال ایجاد بینه که خله از وشون صرفاً تحت عنوان «متال» ونگ‌بَزه بینه. هوی متال سرتاسر دنیا طرفدارون زیادی دانّه که اصطلاحأ به وشون «متال هد» و «هدبنگر» گانّه.

## متال گونه‌ئون
«هوی متال» الآنه دِمعنای سِوا از هم دانّه: اتا نام گونه‌یی از موسیقی به همراه زیرگونه‌ئون وه و دیگری سبکی هسته که گروه‌ئون اولیهٔ هوی متال دهه ۱۹۷۰ داشتنه که گاهی اوقات متال سنتی هم ونگ‌بَزه وانه.
## شاخه‌ئون(زیررجون)
* بلک متال
* کلاسیک متال
* دث متال
* دووم متال
* فولک متال
* گلم متال
* گوتیک متال
* گریندکور
* اینداستریال متال
* نئو-کلاسیکال متال
* نو متال
* پاور متال
* پروگرسیو متال
* اسپید متال
* سمفونیک متال
* ترش متال
* کریستین متال

رج:هوی متال
پودولسک

**پودولسک** (روسی جه: Подо́льск) اتا شهر صنعتی واقع مسکو ِاستان کشور روسیه دله هسته. این شهر کنار رودخانه پاخرا قرار دانّه. پودولسک اتا از گت ِشهرون مسکو با جمعیت ۱۸۰٫۹۶۳ نفر هسته.
این شهر اتا مرکز تحقیقات هسته‌یی دانّه که سال ۲۰۰۶، ۳۰۰ تن اورانیوم غنی بَیی ره آلمان جه قابل‌استفاده مجددهاکردن وسّه تحویل بَیته.
کارخانجات عمده این شهر زمینه صنایع سیمان، متالورژی مواد فلزات غیرآهنی و صنایع غذایی هسته.

## منابع

رج:روسیه شهرون
عربی بهار

**عربی بهار** یا **اعتراضات شمال آفریقا و غرب آسیا (۲۰۱۰–۲۰۱۱)** اتا سری بی‌سابقه و اتا جریون قیومون، راهپیمایی‌ئون و اعتراضات آفریقای شمال و آسیای غرب عرب‌نشین کشورون تونس، مصر، یمن، الجزایر، اردن، بحرین، لیبی، سوریه، ایران خوزستون و چنتا کال غیرعربی کشور بی‌یه. کشورون عربستون، الجزایر، عمان، کویت، مراکش، موریتانی و سودان دله هم این اعتراضات دَیی‌یه ولی کم‍تر بی‌یه.

این اعتراضات ۱۸ دسامبر ۲۰۱۰ با قیام تونس، بعداز بستون ممد بوعزیزی اعتراض به فساد و بدرفتاری پلیس، شروع بیّه. به دلیل وجود شرایط مشابه سایر کشورون منطقه و موفقیت اعتراضات تونس دله، اعتراضات با زنجیره‌یی از ناآرامی‌ئون الجزایر، اردن، مصر و یمن و بحرین و لیبی دله دمباله پیداهاکرده. بسیاری از موارد روزون اوج اعتراضات «خشم روز» *(به عربی: يوم الغضب)* یا ونه واری نوم جه توصیف بَیی‌نه.

هنتا سه‌تا کشور مصر، تونس و لیبی اعتراض جه نتیجه بَیتنه؛ تونس ۱۴ ژانویه زین‌العابدین بن علی فرار جه به عربستون و توجه جهون به اعتراضات مصر از ۲۵ ژانویه ۲۰۱۱ شروع بیّه. پس از 4روز، حسنی مبارک رئیس‌جومور مصر اصلاحاتی ره پیشنهاد هاکرده اما حاضر به استعفا نیّه. روز هشتم وعده هدائه که ماه سپتامبر قدرت جه کنار شونه. همون روز شاء اردن ملک عبدالله دوم نخست‌وزیر جدیدی ره تعیین هاکرده و علی عبدالله صالح رئیس‌جومور یمن هم اعلام هاکرده که سال ۲۰۱۳ قدرت ره پس از ۳۵ سال ترک کانده. ۱۱ فوریه پس از ۱۸ روز اعتراضات مستمر گت ِشهرون مصر دله حسنی مبارک شه مقوم جه کناره بکشی‌یه.

## کشورون



## بررسی

## منابع

* Wikipedia contributors, «2010–2011 Arab world protests,» Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=2010%E2%80%932011_Arab_world_protests&oldid=411354433 (accessed February 1, 2011).

رج:عرب
رج:انقلاب
آزمون روانی

آزمون روانی اتا از ابزار اندازه گیری عینی معیار بئی هسه که برای ارزیابی اتا خصوصیت یا مجموعه ای از خصوصیات مثل هوش،شخصیت،خلاقیت،استعداد یا علایق بکار شونه.

## انواع امتحان‌ئون روانی
آزمونای روانی خله زیاد هسنه که به بعضی از وشون ره اشاره کمّی. شخصیت‌سنج چن‌وجهی مینه سوتا(ام.ام.پی.آی)، آزمون لکه‌ئون جوهر رورشاخ، مقیاس دله‌یی-بریمی راتر، مقیاس هوشی استانفورد-بینه، آزمون اندریافت موضوع(ت.آ.ت)، مقیاس هوشی وکسلر گت آدمون وسّه(دبلیو.ای.آی.اس) و مقیاس هوشی وکسلر وچون وسّه

## منابع


رج:روان‌شناسی
شخصیت اختلال

**اختلال شخصيت** اتا از اختلال رفتاري هسه كه ونه مشخصه اتا خله مشكلات در انطباق اجتماعي هسه. كسي كه دچار اينتا اختلال هسه لازم نيه احساس هكنه كه اشكالي دارنه ولي غالباً ديگرون وِ رِ پر درد سر يا آزاردهنده دوننه.

## نمونه
مثلاً،آيدا دچار اختلال شخصيت جامعه ستيزي هسه.شايد بتونيم بويم كه وِ از لحاظ اجتماعي نابالغ هسه و نخانه عرف جامعه رِ رعايت هكنه.شِ شغل رِ مدام تغيير دنه . كمتر پيش اِنه كه بتونه بيش از چند ماه با اتا كارفرما سر هكنه.و هر وقت كه فرصت مناسبي پيدا هكنه دزي كنه،درو گنه و تقلب كنه.تا به حال با چندين زن زندگي هكرده بدون اينكه با اونا ازدواج هكنه و دِ بار هم ازدواج هكرده ولي ظاهراً هيچكدوم از اينتا روابط دوامي نداشته.وِ آدمي هسه بد خلق و پرخاشگر و غالباً دعوا راه دم دنه.الآن از زن دومش جدا بيه و نخانه مخارج نگهداري شِ وچه رِ تقبل هكنه.به طور كلي زندگي بي بند و باري دارنه ولي شِ احساس نكنه كه دچار اشكال هسه. معتقد هسه كه دگرون دچار مشكل هسنه و اونا رِ به خاطر مشكلاتي كه در زندگي با اونا روبرو بيه مقصر دونه.

## منابع


رج:روان‌شناسی
استعداد

**استعداد** توانائي بهره وري فوري از آموزش،تعليم يا تجربه در اتا محدوده مشخص از عملكرد اسا.

## نمونه
يهودي منوهين،نوازنده مشهور ويولون،شِ مطالعات رِ در زمينه موسيقي از چهارسالگي شروع هكرده.در هشت سالگي قدرت نواختنش به حد قابل ملاحظه اي برسيه و اتا كمه بعد كنسرت هداهن رِ آغاز هكرده.البته تومي بويم كه وِ اتا نابغه بيه.اگر كلمه نابغه توي ذوقتان زننه و فكر كنني خله دهون پركن هسه تومي بويم كه منوهين استعدادي غير معمول يا جالب در زمينه نواختن ويولون نشون داهه

## ارتباطها
ريشه كلمه استعداد (aptitude) هسه،كه شِ متمايل،زنده و سريع در يادبيتن معنا دنه

## منابع


رج:روان‌شناسی
اندروفين

**اندروفین‌ئون** (اینگلیسی جه: *Endorphins*) مخدرونی طبیعی هستنه كه مغز و غده‌ی هیپوفیز دله تولید بوننه. اونا رِه به عنوان اتا از انتقل دهنده‌ئون عصبی طبقه‌بندی هكردنه.

## نمونه
معلوم بیه كه برنامه‌یی منظم برای ورزش در حد اعتدال مثل تِن راه بوردن به مدت بیست دقیقه در هر روز احساس نشاط رِه تقویت كننه. درضمن معلوم بیّه كه تمرین و ورزش در حد اعتدال تولید اندروفین رِ بر انگیخته كنه. فرضیه‌یی كه مطرح بیه اینتا هسه كه بخشی از احساس نشاطی كه ورزش په اِنه به احتمال ناشی از كاركرد خلسه‌آور افزایش میزاون اندروفین هسه. 

## منابع


رج:روان‌شناسی
اوج لذت جنسی

[بندانگشتی| اتا [لهستونی نقاشی که ونه دله اتا اسب ِلذت ره کف‌گلس هاکردن همراهی سِراق دِنه.]]
مردون دله اوج لذت جنسی اتا بازتابی عمل هسه که تحریک جنسی جواب وسّه منجر به انقباضون منظم آلت جنسی و انزال منی بونه. زنای اوج لذت جنسی عملی بازتابی هسه در جواب به تحریک جنسی که منجر به انقباض منظم ماهیچه عانه ای،یعنی ماهیچه اطراف واژن،بونه.در دِتا جنس اوج لذت جنسی اوج لذت هسه در تحریک جنسی.

## نمونه
زنا و مردی در حال آمیزش هسنه. مردی به اندازه کافی کلیتورس و واژن زنا رِه تحریک کنه و زنا قبل از مردی به اوج لذت جنسی رسنه. بعدأ مردی به عمل جنسی دمباله دنه و در عرض چن دقیقه به اوج لذت جنسی رسنه.

## منابع



رج:روان‌شناسی
رج:بگائستن
برونگرا

## برونگرا
بنابر نظريه يونگ،برونگرا نوعي شخصيت هسه كه مشخصه اون ويژگي هاي رفتاري هسه كه به منظور حداكثر برسين تماس با دنياي بيروني،مثل اشياء مادي و افراد ديگر،در تقابل با دنياي دروني افكار و احساسات طرح ريزي بيه.

## نمونه
پرويز اتا نماينده موفق شركت بيمه عمر هسه.وِ در اينتا كار از بوردن به سراغ افراد،ملاقات با مردم و توضيح بيمه نامه ها براي اونا لذت وينه.وِ در شِ زندگي خصوصي اتا خله دوس دارنه،از گپ بزوئن با همسر و وچون لذت وينه و سفر رِ دوس دارنه.مردم از وِ با صفاتي چون اهل گردش،سرحال،صميمي و با اعتماد به نفس ياد كننه.

## ارتباطون
درونگرا نقطه مقابل برونگرا هسه.از درون گرا با صفاتي چون خجالتي،كمرو و عبوس ياد كننه

## منابع


رج:روان‌شناسی
بیماری روان تنی

بیماری روان تنی بیماریی هسه که عوامل روانی مثل فشار روانی،تغییرات در زندگی،تغییرات شخصیتی و تعارض‌ئون هیجانی باعث ایجاد یا تشدید اون بوننه.

## نمونه
فرهاد مردی هسه که از لحاظ حرفه ای فردی سخت کوش هسه و اتا خله مسئولیت رِ به عهده دارنه و مصرانه خانه ونه کار در سطح عالی باشه.وِ و ونه زنا اختلاف دارنه و اغلب بر سر هر چیز جزئی ساعتها با هم دعوا کننه.هر چند که نسبتا آدم موفقی هسه ولی از درآمدش راضی نیه و رویای کسب درآمد ویشتری رِ در سر دارنه.اخیراً دچار زخم پپتیک یعنی زخمی باز در مجرای روده ای بیه

## منابع


رج:روان‌شناسی
تجربه ترک بدن

## تجربه ترك بدن
تجربه ترك بدن تجربه اي هسه كه در اون فرد احساس كنه كه از شِ جسم جدا بيه.

## نمونه
ناصر سي و سه ساله به هنگامي كه تحت عملي جراحي قرار داشته به مدت چند لظه علايم حياتي رِ از دست هداهه(در اينتا مورد قلب بيمار از كار كفنه و تنفس متوقف بونه). پزشك با به كار بوردن روش هاي معيار شده علايم حياتي رِ به وِ برگردنه. توجه دارين كه اينكه و واقعا بمرده جاي بحث دارنه. يعني مغز و هنوز نمرده بی‌يه و ياخته هاي عصبي ونه مغز هنوز زنده بينه. بعد از به هوش بيموئن گته كه در هنگام عمل جراحي ترك شِ تن رِ تجربه هكرده. به احتمال زياد اينتا واقعه با فقدان علايم حياتي ارتباط دارنه. وِ گنه:در حالتي شناور در فضا قرار داشته و شِ تن رِ روي ميز اشائه. سپس از بين ديوار هاي بيمارستان در بورده و با راهنمايي زيبا كه غرق در نور بی‌يه برخورد هكرده. راهنما وِ رِ به طرف گروهي از افراد خانواده و دوستون بورده كه همه بمرد بي‌نه. اونا به وِ لبخند بزونه و خوشامد بتنه، ولي چيزي وِ رِ به عقب بيارده. در اين موقع به راهنما بته كه هنوز ونه كار روي زمين به پايان نرسيه. راهنما لبخندي بزوئه و ونه حرف رِ بفهمسه و وِ هم دِباره از ميون ديوارهاي بيمارستان عبور هكرده و وارد اتاق عمل بيمارستان بيه كه بعد از مرگ جسم زندگي روح ادامه دارنه

## منابع


رج:روان‌شناسی
پشت پرورشگاه

پشت پرورشگاه از محله‌ئون قدیمی و مرفه‌نشین ساری هسته که تقریبا محدوده جغرافیایی شهر دله از نقاط مرکزی شهر هسته.
رده:ساری
سوسیالیسم

thumb|left|170px|سرخ ِپرچم از نمادون ِسوسیالیسم هسته

**سوسیالیسم** (فرانسوی جه: *Socialisme*) اتا سیاسی، اقتصادی و اجتماعی اندیشه هسته که تلاش کانده ات‌جور جامعه بسازه که ونه دله مردمون همه چی سَر هِدی جه کایری دارن و آخرسر سودی که بدست یارنه سَره هم هم‌باز *(=شریک)* بائن.

## عقاید
سوسیالیستون گانّه ابزاری که تولید ِکار ره انجام دِنّه نَوِنه اتا شخصی صاحاب دارن و ونه اجتماعی مالکیت دارن یا این که همه ونه بتونِن این وسایل سَره نظارت هاکنِن. اسا این اجتماعی مالکیت بتونده دِتا معنی هاده: اتا این که همه چی ره دولِت باسم مردمون بالا بَکشه یا این که مردِم شه وسّه شورا بسازِن و شه‌خاد ره کنترل هاکنن.

سوسیالیستون گانّه که سودی که جامعه کانده خله سودی که ات نفر کانده جه مهم‌ته هسته. لیبرالیسم گانه که وقتی آدمون شه شخصی منافع دمبال بورِن، کم‌کم این مسئله باعث بَواشه که جامعه هم رُشد هاکنه و سود جه برسه ولی سوسیالیستی تفکرات این گپ ره تکذیب کانده و گانه اگه اینتی بَوائه، شخصی بخاستی‌ئون باعث وانّه که جامعه ضرر هاکنه و جامعه ونه تصمیم بَییره که افراد چتی سود جه بَرِسن تا هماهنگ بائن.

## تاریخچه
سوسیالیسم دراصل اتا فرانسوی کلمه هسته که ونه معنی «اجتماعی هاکردن» وانه. این کلمه‌یِ ریشه‌ئون اولین بار افلاطون جه رِسِنه ولی فرانسه گت انقلاب به این وَر ونه معنی متحول بیّه و ات‌سری تفکرات و ایدئولوژیون ِاسم بیّه.

کارل مارکس این کلمه جه شه فلسفه و نظریات دله استفاده هاکرده و اسا سوسیالیسم، کمونیسم و مارکسیسم خله هِدی ره موندِنّه. سوسیالیسم گانه آدمون نَونه شخصی مالکیت دارن و همه چی سَره ونه تموم مردمون هم‌باز بائِن، اینتی دیگه طبقاتی اختلاف وجود ندانّه و مردمون دله دیگه هچکی فقیر یا پولدار نموندنه و همه اتا سطح دارنه.

تا قرن بیستم هچکی باور نکارده که سوسیالیسم ِاَرمون اجرایی بَواشه ولی این قرن دله شوروی و چین و بعضی دیگه کشورون شه ره کمونیست و سوسیالیست بنومِستنه. البته سوسیالیسم دله خله چلّه‌ئون زیادی وجود دارنه و سوسیالیسم ِاَرمون ره به روش‌های مختلفی اجرا کانّه.

## دپیته چرخه‌تو
* کمونیسم
* مارکسیسم
* سوسیال دموکراسی
* سوسیال فمینیسم
* اکو سوسیالیسم
* تخیلی سوسیالیسم
* سوسیال لیبرالیسم

## منابع
* فارسی ویکی‌پدیا


رج:سیاسی نظریه‌ئون
رج:اجتماعی جنبشون
رج:اقتصادی جنبشون
ملائون فاشیسم

**ملّائون ِفاشیسم** *([[انگلیسی]] جه: Clerical fascism)* اتتی تفکر هسته که فاشیسم و الهیات ِمبانی ِقاطی‌هاکردن جه بساته بیّه. این نظریات ره اولین‌بار اروپای دهه ۲۰ میلادی قرن بیستم دله بسات بینه.

رج:سیاسی نظریه‌ئون
کمونیسم

**کمونیسم** (انگلیسی جه: *Communism*) اتا ایدئولوژی هسته که تلاش کانده اتا جامعه بسازه که ونه دله خصوصی مالکیت وجود نداره و همه چی سَره مردمون هم‌باز بائن ولی حکومتی هم وجود نداره که مردمون سَر حکومِت هاکنه. کمونیسم ره **[[سوسیالیسم]]** ِچلّه‌ئون *(=شاخه‌ها)* جه دونّه. بعضی کشورون هم، چین واری، کمونیسم ره اتا جدیدِ دین دونّه.
## چله‌ئون
کمونیستی کشورون و حزبون شه دسته‌بندی‌های زیادی دارنه. مثلاً:
# مائوئیسم
#تروتئیسم
#مشورتی کمونیسم
#لوگزامبورگیسم
#آنارشیست کمونیسم
#مسیحی کمونیسم
#استالینیسم
#تروتئیسمو...

## مفهوم
[200px|thumb|راست|گت ِکمونیست‌ئون جهون.<br />[لنین، فردریش انگلس، کارل مارکس.]]
کارل مارکس گاته وقتی فقیر آدمون (= پرولتاریا) حکومت جه بَرِسِن، نتونّه ات‌دَقِستی مالکیت ِقانون ره بِشکِنِن و شه بخاستی‌ئون ره انجام هادِن. وشون ونه اول انقلاب هاکنن و وقتی پیروز بَیینه شه اتا جدید ِدیکتاتوری بسازِن که ونه نوم وانه «پرولتاریایِ دیکتاتوری». مارکس گاته این دیکتاتوری ونه سعی هاکنه که جامعه ره آماده هاکنه و ونه دله مالکیت ره لغو هاکنه تا مملکت کم‌کم «کمونیسم» جه بَرسه. بنابرین کمونیسم مارکس ِکتاب دله «بی‌مالکیت و بی‌دولت ِکشور» ِمعنی ره دائه.

ولی بعدها وقتی شوروی اولین سوسیالیستی حکومت ره بساته، لنین شه حکومت دله اتا حزب بساته که همه کاره بی‌یه و پرولتاریایِ دیکتاتوری ره بعهده داشته. وه این حزب ِنوم ره بی‌یشته «کمونیست حزب» و بعضی سوسیالیستون، که وشون طرز فکر فرق داشته، جه سیوا بیّه و هیچ وقت نتونِسته کمونیسم واقعی معنی ره اونتی که مارکس بائوت بی‌یه، اجرا هاکنه. هیچ کشور دیگه‌یی هم این کار ره نکارده و همینسه اسا اتی بیّه که کشورونی که سوسیالیستی اَرمون دارِن و تک‌حزبی بائِن ره کمونیست خوندنّه. 

## منابع

* انگلیسی ویکی‌پدیا

*
رج:سیاسی نظریه‌ئون
قاجاریون

thumb|left|300px|نقشه ایران سال ۱۲۷۹دله
**قاجار**، **قاجاریه** یا **قاجاریون** دودمونی تورک نژاد بینه که از حدود سال ۱۱۷۰ تا ۱۳۰۴ ایران ِسر فرمونروایی کاردنه. ایل قاجار اتا از طایفه‌ئون ترکمون بی‌یه که بر اثر یورش موغول میونی آسیا جه به ایران بموئه. وشون اولا نزدیکون ارمنستون ساکن بینه که شاء عباس ات دسته از وشون ره استرآباد (گرگان امروزی) دله ساکن هاکرده و حکومت قاجاریه هم از قاجارون استرآباد تشکیل بیّه. بنیانگذار این سلسله آقامحمدخان هسته که رسماً سال ۱۱۷۴ تهران دله تاجگذاری هاکرده و آخرین شاء قاجار، احمد شاء هسته که سال ۱۳۰۴ برکنار بیّه و رضاشاء، ونه جا هنیشته.

## قاجار ِشائون

## شاهزادگان قاجار
thumb|170px|قاجاری شائون
* حسام السلطنه
* سلطان مراد میرزا حسام السلطنه
* حبیب‌الله میرزا
* عباس میرزا نایب السلطنه
* عباس میرزا ملک آرا
* ایرج میرزا جلال الممالک
* کامران میرزا نایب السلطنه
* مسعود میرزا ظل السلطان
* محمد میرزا کاشف السلطنه
* عبدالحسین میرزا فرمانفرما
* عبدالمجید میرزا عین الدوله
* ملک منصور میرزا شعاع السلطنه
* ابوالفتح میرزا سالارالدوله
* شازده فرهاد میرزا

## منابع
* سایکس، سرپرسی، *تاریخ ایران* (۲ جلد)، ترجمه سید محمدتقی فخرداعی گیلانی.
* تاریخ ایران از زمان باستان تا امروز، ا. آ. گرانتوسکی - م. آ. داندامایو، مترجم: کیخسرو کشاورزی، ناشر: مروارید ۱۳۸۵ 
* ایران در جنگ جهانی اول، میروشنکف، ترجمه دخانیاتی، تهران ۱۳۴۴.
* تاریخ، سال سوم راهنمایی، دفتر برنامه‌ریزی و تألیف کتاب‌های درسی ایران، ۱۳۸۵.
* تاریخ ۳، سال سوم آموزش متوسطه (نظام قدیم)، رشته علوم انسانی، دفتر برنامه‌ریزی و تألیف کتاب‌های درسی ایران، ۱۳۷۲. 

## وابسته جستارون
* مشروطیت

## پیوند به بیرون

* قاجاریه
* سلسله قاجار: از آغاز تا پایان
* برخی موانع تاریخی توسعه در ایران قاجاریه
* سلسله قاجار: تصاویر شاهان
* آغاز سلسله قاجار PDF
* پایان سلسله قاجار PDF

رج:ایران تاریخ
رج:قاجاریون
کریستوفر کلمب

**کریستوفر کلمبوس** یا **کریستوف کلمب** (۱۴۵۱ - ۲۰ مه ۱۵۰۶) اتا جـِنُوایی (ایتالیای دله) دریانورد بی‌یه که اتفاقی آمریکا قاره ره کشف هاکرده. وه که پادشاهی کاستیل (ایسپانیا دله) جه مأموریت داشته تا اتا راه سمت غرب جه هند ِور پیدا هاکنه، سال ۱۴۹۲ میلادی سه‌تا کشتی همراه اطلس اوقیانوس ِعرض ره هِدار هاکرده اما جای آسیا، آمریکا ره برسی‌یه. کلمب هیچ گادِر نفهمسته که اتا نشناسی قاره ره کشف هاکرده. 

[راست|thumb|«کلمب ِنقشه» که حدود سال ۱۴۹۰ کارگاه بارتولومئو دله و کریستف کلمب دست جه شهر [لیسبون دله بساته بهی‌یه]]
کریستف کلمب تاریخ ِبحث‌برانگیز چهره‌ئون جه هسته. برخی – از جمله اکثر سرخپوستون آمریکا – وه ره مسئول مستقیم یا غیرمستقیم بکوشته بهی‌ین دها میلیون نفر از مردم بومی و عامل استثمار آمریکا از سوی اروپا دونّه؛ در حالیکه دیگرون وه ره به خاطر نقش مؤثری که گسترش فرهنگ و تمدن غرب وسّه بساته دوست دارنّه.
 
## منبع
* 
* 

رج:دریانوردون
رج:ایتالیا گت آدمون
رج:ایسپانیا گت آدمون
اسپارتاکوس

**اسپارتاکوس** *(یونانی: Σπάρτακος)* *لاتین: Spartacus*، بزا ۱۰۹ - بمرد ۷۱ پیش از میلاد) برده‌ای بی‌یه که روم علیه هرستا و انقلاب ضدبرده‌داری سوم رهبری ره بعهده داشته.

## اسپارتاکوس قیام
اسپارتاکوس قیام سال ۷۳ پیش از میلاد شروع بیّه. *اسپارتاکوس* اژه دریا وَری آدم بی‌یه و تراسی مردم جه بی‌یه. وه جنگ دله روم ارتش اسیر بیّه و وه ره گلادیاتورون جمع دینگونه. روم دله مرکز آموزشی گلادیاتورون دله (که ونه میون برده‌ئون ره مبارزه با هم‌دیگر وسّه آماده کاردنه) کار کارده. ظلمی و ستمی که به برده‌ئون روم دی‌یه په، اسپارتاکوس اتا گت ِقیام هاکرده و آزادی وسّه، خله پیروزی‌ئون بَیته.

thumb|left|250px|شکست اسپارتاکوس
اسپارتاکوس قیام پغوم بسرعت سرتاسر ایتالیا دپیته. برده‌ئون، کشورون ور تا ور جه شورش هکردنه و شه اربابون ره بکوشتنه و وشون ِسره‌ئون و انبارون ره تش بکشینه. هزارون برده، رنگ و نژادون مختلف جه، بمونه اسپارتاکوس سپاه گرد بینه و رومی جه جنگ دکتنه. روم ِسنا چندین سپاه راهی هکرده و برسنی‌یه، ولی برده‌ئون همهٔ این سپاهیون ره بشکنینه. اینطرزی اسپارتاکوس چن سال سپاه منظم و مجهز روم جلو هرسائه. 

اون گادِر، مارکوس لیسینیوس کراسوس روم سپاهیون فرماندهی ره دست هایته. وه سال ۷۱ پیش از میلاد اسپارتاکوس ره اتا جنگ دله شکست هدائه.

اسپارتاکوس همراهون با بیش از ۶۰۰۰ نفر جمیعت ره صلیب بکشینه و ونه قیام تموم بیّه، این در حالی بی‌یه که هیچکادوم از ونه همراهون حاضر به معرفی وه به رومیون نَینه. با این حال ۵۰۰۰ برده هم از دستگیری فرار هاکردنه. اگر چه اسپارتاکوس بمرده ولی درنهایت زمونی برسی‌یه که روم ِکِت رِقد بورده و این کار به دست غلامون و سرفون و کشاورزون و اقوام وحشی، که با وشون بینه، صورت بَیته.

## پیوند به بیرون

* مقایسهٔ مزدک ایرانی و اسپارتاکوس رومی، ریشه‌ئون سوسیالیسم

## منابع
* ایزدی، حسین، اسپارتاکوس، تهران، کتاب همراه، ۱۳۸۶.

رج:روم تاریخ
رج:روم گت آدمون
زلنگ

**زلنگ**، **زولنگ** یا **زالنگ** که شهسوار وه ره **ششاک** و آمل سمت منطقه بالا خیابان لیتکوه ونه نوم هسه **اَجی** ، رامسر وه ره **شوشاخ** و چالس  دور-و-پر وره **چوچاک** گننه.

ات‌جور سبزی نوم هسه. وه ره به عنوان بخاردنی هم استفاده کانّه.وه سبزی خودرو و معطری هسه كه آش و پلا دله استفاده وونه.  زولنگ خله دوایی خواص دارنه. ونه دله لیمونن و اسید فولیک دره که کم‌خونی و آهن وسه خله خاره. پئیز ماه، ونه بیخ (ریشه) ره هم بنشنه بوتن و بخردن که ونه قند و ساکاروز زیاد هسته و ونه درمونی خواص هم زیاده. 

أجی ره کوکو شامی یا کتلت دله استفاده کننه. خواص ضدسرطانی داینه علی اخصوص سرطان روده که اما شمالیها سرطان گننه گته مریضی یاگته مرض وسه خاره.

## منبع
* لغتنامه آنلاین تبرستان: زلنگ
* بیتوته: چوچاق

رج:گیاهون
حسن

**حسن بن علی** (۱۵ رمضان ۳-۷ یا ۲۸ صفر ۵۰ هجری قمری) شیعیون ِدومین ایمام هسه. حسن علی ِگت ِریکا بی‌یه و پیومبر ِاهل بیت جه هسه.

## وابسته جوستارون
* تشیع
* ایسلام
* شیعه ایمامون

## منابع
* 

رج:ایمامون شیعیون
حسین

**حسین بن علی** (۳ شعبان ۴ در مدینه-۱۰ محرم ۶۱ در کربلا) شیعه مذهب دله سیّمین إمام هسه. حسین، علی ریکا هسه و شیعیون وه ره اهل بیت و اصحاب کسا و چارده معصوم جمع دله یارنه.

حسین زمونی که یزید ابن معاویه خلیفه بیه، ونجه بیعت نکرده و اتا لشکر ونه راه‌سر ره بهیتنه و نهایتاً شمر حسین ره عاشورا روز، کربلا دله بکوشته.

## دپیته چرخه‌تو
*تشیع
*شیعه ایمامون

## منابع
* 

رج:ایمامون شیعیون
سجاد

**علی بن الحسین** (۱۵ جمادی‌الاول سال ۳۶ هجری (صحیح‌ترین قول) و یا سال ۳۸ هجری  -  ۱۲ یا ۱۸ یا ۲۵ محرم سال ۹۵ هجری) شیعیون چارومین ایمام هسه. وه دِتا کنیه معروف «سجاد» و «زین‌العابدین» دارنه.
ونه پییر حسین بی‌یه و ادعا دره که ونه مار شهربانو هسه که ایرانی بی‌یه ولی این آسنی تاریخ جه نخوندنه.

## وابسته جستارون
*تشیع
*ایسلام
*شیعه ایمامون

## منابع

رج:ایمامون شیعیون
محمد باقر

**محمد بن علی** (۱ رجب یا ۳ صفر ۵۷-۷ ذی‌الحجه ۱۱۴) پنجمین ایمام شیعیون هسه. لقب معروف وه «باقر» هسه و وه فرزند ایمام سجاد هسه.

## جوستارای وابسته
* تشیع
* ایسلام
* شیعه ایمامون

## منابع
* 

رج:ایمامون شیعیون
جعفر صادق

**جعفر بن محمد** (۱۷ ربیع‌الاول ۸۳-۲۵ شوال ۱۴۸) ششمین ایمام شیعیون هسه. ونه گت لقب «صادق» هسه و وه باقر وچه وانه. صادق دوره‌ای دیّه که امویون خلافت شکست بخردنه و عباسیون وشون جا ره بیتنه. صادق و منصور دوانقی هئی جه ملاقات داشتنه که تاریخ دله دره.

## دپیته چرخه‌تو
* تشیع
* ایسلام
* شیعه ایمامون

## منابع
* 

رج:ایمامون شیعیون
موسی کاظم

**موسی بن جعفر** (۷ صفر ۱۲۸-۲۵ رجب ۱۸۳)  شیعیون هفتمین ایمام هسته. ونه گت لقب «کاظم» هسته و امام صادق وچه بی‌یه. ونه حرم کاظمین عراق دله دره.

## دپیته چرخه‌تو
*تشیع
*ایسلام
*شیعه ایمامون

## منابع
* 

رج:ایمامون شیعیون
رضا

**علی بن موسی** (۱۱ ذی القعده ۱۴۸-۳۰ صفر ۲۰۳) شیعیون هشتمین امام هسته. ونه لقب «رضا» هسته و موسی کاظم وچه بی‌یه.

مأمون ونه دوره عباسیون ره خلافت کرده که ونجه دعوت هاکرده بوره خراسون تا ونه جانشین بوه. رضا هم بورده و ات‌گال ولیعهد بی‌یه تا بمرده. شیعیون بعداً باتنه رضا ره مأمون شهید هاکرده. اسا ونه حرم مشهد دله دره. 

## دپیته چرخه‌تو
* تشیع
* ایسلام
* شیعه ایمامون

## منابع
* 

رج:ایمامون شیعیون
محمد تقی

**محمد بن علی** (۱۰ رجب ۱۹۵-۲۹ ذی القعده ۲۲۰) شیعیون نهمین ایمام هسه. وه ره «تقی» و «جواد» گاتنه و ونه پی‌یر اسم رضا بی‌یه (البته اون‌گدر شک-شبهه داشتنه که رضا واقعاً ونه پی‌یر بی‌بو).

## وابسته جستارون
* تشیع
* ایسلام
* شیعه ایمامون

## منابع
* 

رج:ایمامون شیعیون
علی نقی

**علی بن محمد** (۱۵ ذی الحجه ۲۱۲-۳ رجب ۲۵۴) دَهومین ایمام شیعیون هسه. وه ره با ایسم‌ئون «نقی» و «هادی» اشناسینه و ونه پی‌یر نوم ره تقی گاتنه.

## دپیته چرخه تو
*تشیع
*ایسلام
*شیعه ایمامون

## منابع

* 

رج:ایمامون شیعیون
حسن عسکری

**حسن بن علی** (جمعه، ۸ ربیع الآخر ۲۳۲-جمعه ۸ ربیع الاول ۲۶۰) شیعیون یازدهومین ایمام هسه. وه ره «عسکری» هم گاتنه و وه نقی وچه هسه.

## دپیته چرخه تو
*تشیع
*ایسلام
*شیعه ایمامون

## منابع

* 

رج:ایمامون شیعیون
حجت بن الحسن

**محمد بن حسن** (۱۵ شعبان ۲۵۵ ه. ق. سامرا دله) شیعیون دوازدهمین امام هسه. شیعیون ونه مهمترین لقب ره «مهدی» گانّه ولی لقب‌های دیگری، «صاحب‌زمون»، «حجت» و «بقیه‌الله» واری، هم دارنه. ونه پی‌یر نوم عسکری بی‌یه و شه پی‌یر بمردن په امامت جا برسی‌یه، شیعیان دِوازدِه امامی وره آخرین پیشوا و امام دوننه و معتقد هسنه کا در قیامت وِ دونیا رِ از دست شیطان نجات دنه؛ البته از نظر تاریخی میّن نی‌یه که اصلاً چنین کسی وجود دارنه یا نا.

## زندگی
حسن عسکری که زنده بی‌یه، شه برار جه امام بی‌ین سَر جر و بحث داشتنه ولی ونه برار، جعفر کذاب، آخر کِتا بمو که امام نی‌یه. حسن عسکری تا زنده بی‌یه، کسی خَوِر نداشته که وه ریکا داره ولی وقتی بمرده چن نفر باتنه که ونه ریکا ره بدینه و این ریکا سربازون ِدَس فرار هاکرده و بورده اتا چلو بـِن گوم بیّه. این داستان دیّه تا این که چار نفر که وشون ره نواب اربعه گانّه، بائوتنه اِما اون وچه‌ی نایب هستمی و مردم اگه سؤالی دارنه یا حرفی خانّه مهدی جه بزنن یا خمس و زکات که خانّه وه ره هادن ره اِما وَرمی و رِسِنمبی ونه دَس. این دوره ره غیبت صغرا گانّه. وقتی این چار نفر بمردنه، باتنه که دیگر امام‌زمان هچکی جه مستقیم ارتباط ندارنه و اصطلاحاً غیبت کبرا شروع بیّه. صدها سال اون گادِر جه گذرنه و هنتا دوازده‌امامی شیعیون اعتقاد دارنه ات روز محمد بن حسن که همون «مهدی موعود» هسته، ورگردنه و دنیا ره نجات دنه.

## مهدی بی‌ین
محمد جه پیشگویی وجود داشته که گاته ونه تیر-طایفه جا ات نفر دنیا اِنه که وه ره مهدی گانّه و قرار هسته دنیا ره آخرسری نجات هاده. تاریخ دله خله کس‌ها مدعی بَینه مهدی موعود هستنه یا مهدی ره اتا بمرده آدم دونستنه که گاتنه وه اَی زنده وونه. دوازده‌امامی شیعیون گانّه که مهدی وشون ِیازدهمین امام ِوچه هسته که تعداد کمی آدم وه ره بدینه و وه هنتا زندوئه ولی غیب هسته.

## جوستارای وابسته
*شیعه ایمامون

## منابع
* 

رج:ایمامون شیعیون
رج:داستانی کارکترون
کامپیوتر

220px|قاب|چپ|کامپیوتر
**کامپیوتر** یا **رایانه** اتا ماشین هسه که تونه اطلاعات ره بیره (ورودی) و اتاکمه کار ونه سر انجام دنه یا وه ره عوض کنه، تا جدید اطلاعات ره بسازه (خروجی). کامپیوترون تاریخ بشر دله خله توم دینه. اولیه کامپیوترون مثال استرلاب و چرتکه بینه. 

مدرن کامپیوتر خله اولیه کامپیوترون جا فرق دارنه. وشون اسا خله قددار هسنه که توننه چند میلیون محاسبه ره چن ثانیه سر انجام هادن. خله مردم اتا شخصی کامپیوتر جا شه سره یا کارسر دله استفاده کننه. کامپیوترون متفاوت کارون سر خله مفید هسنه و اتوماتیک وظایف سر مفید هسنه. چن تا مثال راهنمایی لمپا، کامپیوتری نقلیه وسیله‌ئون، امنیتی سیستمون، شستشو ماشینون و دیجیتال تلویزیونون کنترل هاکردن هسه.


رج:کامپیوتر
صانع ژاله

**صانع ژاله** (۱۳۶۳ پاوه - ۲۵ بهمن ۱۳۸۹ تهران دله) دانشجوی رشتهٔ هنرون نمایشی دانشگاه هنر تهران و از کوردون سنی‌مذهب بی‌یه که جریون اعتراضات جنبش سبز ۲۵ بهمن ۱۳۸۹ به‌خاطر گلوله بخاردِن بکاشته بیّه.

## ونه بمردن خَوِری
منابع خوری معترضون، ژاله ره اتا از تظاهرکننده‌ئون معرفی هاکردنه که توسط نیروئون امنیتی بکاشته بَیی‌یه. وب‌سایت کلمه وه ره از اعضای ستاد انتخاباتی میرحوسن موسوی معرفی هاکرده و وب‌سایت سحام نیوز تصویری ره منتشر هاکرده که ونه دله صانع ژاله کنار آیت‌الله منتظری بدی‌یه وانه. وه همچنین مقالاتی مجله آزما از مجلات هوادار جنبش سبز دله بنویشته.   وه همچنین فیلم کوتاهی به اسم **آجری دیوار دله** که ونه محتوا اعتراض به وضعیت جامعه‌هسته بازی هاکرد بی‌یه که توسط دولت توقیف بیّه. برخی از رفیخون وه از جمله **هاتف سلطانی** از بازداشت‌بَیی‌ئون بازداشتگاه کهریزک این وابستگی ره رد هاکرده و وه ره از هوادارون جنبش سبز دونده. «راه سبز» هم مدعی بیّه که خانوادهٔ تحت فشار حکومت قرار دارنه تا وه ره از طرفدارون حکومت معرفی هاکنن. البته وب‌سایت‌ئون دیگر معترضون عضویت وه بسیج دله، که میلیونا عضو ایران دله دانّه، ره رد نکارده ولی اشاره هاکردند که وه از حامیون جنبش سبز بی‌یه و وشون حمایت وسّه تظاهرات روز ۲۵بهمن دله شرکت هاکرده. خورگزاری فارس مصاحبه‌یی ره با ونه پی‌یر و خاله‌زا منتشر هاکرده و از قول ونه پی‌یر بنویشته که ونه ریکا حافظ قران بی‌یه و همه عمرش ره خدا وسّه کار کارده اما عده‌یی از خدا بی‌خور نی‌یشتنه میوه زندگیم به ثمر برسه. و از قول ونه خاله‌زا هم بنویشته فتنه‌گرون خانّه جوونایی مثل صانع که پاک و حافظ قرآن بینه، ره به بمردن دمبدن.

در حالی‌که رنجبرون، مدیرکل تشکل‌ئون «نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری دانشگاه‌ئون دله» تصویر ژاله کنار منتظری ره جعلی دونسته، حوسن شریعتمداری تلویزیون ایران دله ژاله ره جاسوس و نفوذی حکومت اعلام هاکرده که زمون ملاقات با منتظری خار ِخورون ره وشون وسّه رسنی‌یه.

## هنر
شاهین نجفی ونه درباره چنتا راک کوردی و فارسی بخوندسته.

## بن بنویشت

رج:بمرده‌ئون انقلاب
رج:کوردستون گت آدمون
گوته

**یوهان ولفگانگ فون گوته** (به آلمانی: Johann Wolfgang von Goethe) شاعر، ادیب، نویسنده، نقاش، محقق، انسان‌شناس، فیلسوف وسیاست‌مدار آلمانی بی‌یه. وه اتا از کلیدون اصلی آلمانی ادبیات و جنبش وایمار کلاسیک و همینتی رمانتیسیسم به شمار شونه.

## آثار
مهم‌ترین آثار گوته عبارت هستنه:
* ورتر
* فاوست
* اگمونت
* نغمه‌ئون رومی
* دیوان غربی-شرقی (تقدیم به حافظ شیرازی)
* سفرنومه ایتالیا
* تئوری رنگ‌ئون

## منابع

* Wikipedia-Autoren, «Johann Wolfgang von Goethe,» Wikipedia, Die freie Enzyklopädie, http://de.wikipedia.org/wiki/Johann_Wolfgang_von_Goethe (بازبینی ۵ اوت ۲۰۰۶).
* Wikipedia contributors, «Johann Wolfgang von Goethe,» Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/wiki/Johann_Wolfgang_von_Goethe (بازبینی ۵ اوت ۲۰۰۶).

## پیوند به بیرون
* آثار گوته در پروِژه گوتنبرگ

گوته، یوهان ولفگانگ فون
ایندرا

**ایندرا** *(سانسکریت جه:इन्द्र | इंद्र)* *(تامیل:இந்திரன)* *(تایلندی:พระอินทร์)* اتا هندو خدا هسته که هوا وضع ره چینده و دیوئون خدا هسه. وه آسمون، روشندی، درکائون، تیفون و وا ره کنترل داینه.

ونه نوم خله *[[ریگ ودا]]* دله بمو. ریگ ودایِ اتا فصل ونه نوم هسته. ونه زنا نوم هم *[[ایندرانی]]* هسته و ارجونا، جیانتا، میذوسا، کاملا، ربوس، رسابا، و والی ِپی‌یر وانه. *[[دینکرد]]* زرتشتی متن دله، هم ونه اسم دره.  وه ره ونه قدرتونی که دارنه، پرستش کنّه وه وریترا که باعث بی‌یه آدمون نتونن شاد بوئن ره بزو-بکوشته و آفتاب و وارش ره بیارده که آدمون ره نجات هاده؛ همینسه هندوها وه ره خِش دارنه.
ودائی دوره که سر بیّه، ایندرا ره کمته توجه کنّه ولی حلا وه ره اتا قِد-دار خدا إشناسنّه.

اتا فرضیه مطرح هسته که مازندرون نوم ره ماز+ایندرا نوم جه بهیتنه.

## منبع



رج:هندو خدائون
عرب اتحادیه

**عرب اتحادیه** یا **عربی کشورون ِاتحادیه**' *([[عربی]] جه: جامعة الدول العربیة)* اتا بین‌المللی و منطقه‌یی سازمان هسته که کشورون عمدتاً عربی ونه دله عضو هستنه. این اتحادیه ۲۲ مارس ۱۹۴۵ شیش‌تا عضو مصر، عربستون، عراق، سوریه، لبنان، و فرااردن جه بساته بیّه و یمن هم چن روز بعد ۵ مه ۱۹۴۵ وشون جه اضافه بیّه. این اتحادیه اسا ۲۵ عضو و ۴تا ناظر عضو دانّه. 

## اعضا




## منبع
مشارکت کننده‌ئون ویکی‌پدیای انگلیسی

رج:سازمان‌ئون بین‌المللی
معمر قذافی

** مُعَمَّر ممد القَذّافی** (بزائه ۷ ژوئن ۱۹۴۲) از سال ۱۹۶۹ رهبر لیبی و رهبر انقلاب این کشور بوده. معمر قذافی فوریه ۲۰۰۹ میلادی به عنوان رئیس دوره‌یی اتحادیه آفریقا انتخاب بیه .

با اینکه او بطور رسمی دارای هیچ مقام یا عنوانی نیه ولی رئیس مجلس شورای انقلاب لیبی به‌شمار انه و در بیانات حکومتی و مطبوعات دولتی از وه با القاب تشریفاتی «رهنمای انقلاب کبیر سوسیالیستی اول سپتامبر خلق جوموری عربی لیبی» و «رهبر برارونه و رهنمای انقلاب» اسم ورنه .

## زندگی
قذافی شطیب الکراعیه وادی جارف دله سرت اوستان دله دنیا بموئه.
وه آخرسری هم همون سرت دله به شکل مرموزی بکوشته بیّه.
زمونی که اتا جوب دله جا بخرد بی‌یه که انقلابیون وه ره پیدا نکنن، وه ره بیتنه و دوربین پلی لخت هاکردنه و درحالی که خاهش-التماس و موری کرده، وه ره بکوشتنه.

## پاورقی

## منابع
* 

رج:سیاست مدارون
رج:گت مردمون لیبی
رج:لیبی رییس‌جمهورون
رج:عرب گت آدمون
رج:لیبی نخست‌وزیرون
ئورگان

**ئورگان** یا **تَشکیلات** یا **سازمون** (اینگلیسی جه: *Organization*)  اتا هدفدار مجموعه هسه کا اتا نظوم جه په‌شوئی(پیروی) کنّه .سامون و حدئونی دارنه کا وه ره شه موحیط جه سوا کنّه.

## شرح و ویجیگیئون
اتا سازمان، اتا نهاد مستقل هسته که اتا ماموریت خاص دانّه و بتونده با نیت انتفاعی یا غیرانتفاعی تأسیس بَی‌بائه. اتا سازمان: 
* هدف دانّه.
* شه هدف وسّه برنامه دانّه.
* استراتژی دانّه.
* شه منابع ره اشناسنه و وشون جه بهینه و هماهنگ استفاده کانده.
* وابسته به اطلاعات هسته.

اتا سازمان دارای ویژگی‌ئون زیر هسته:
# ماموریت یا هدف ویژه‌یی دانّه.
# بقاء به دیگر سازمان‌ئون جه وابسته هسته.
# هیئت حاکمه مستقلی دانّه.
# بخش‌ئون مختلف جه تشکیل بَیی‌یه.
# دارای ساختاری فیزیکی و منطقی هسته.

## منابع
* لغتنامه دهخدا
* فرهنگ معین
* ویکی‌پدیا انگلیسی 

## بِریمْ بگردستن
* سازمان و تحول سازمانی
* تعریف سازمان و تشکیلات
* تعریف تشکیلات (سازمان)

*
انجمند

**انجمن** به دسته‌یی از مردم گانّه که جایی گرد بواشن یا مکان این گرد بموئن که کنکاش یا امر دیگر وسّه صورت گنّه. گاهی اسم‌ئون گروه، فوج، مجمع، مجلس هم همین معنی ره دنه. مهم‌ترین عاملی که باعث اختلاف معنای انجمن با اتا گروه یا دسته از مردم وانه هدف مشترک داشتن هسته. 

تشکیل انجمن از امور اصولی و اساسی هر صنفی هسته. انجمن‌ئون توسعه برنومه‌ئون و تداوم طرح‌ئونی ره تسهیل کانّه که بهبود وضع رفاهی و حقوقی اعضایشون طراحی بَینه. وشون باعث پیشبرد طرحون و فعالیت‌ئون و جلب حمایت نهادون حوزه تخصصی انجمن جه وانّه. انجمن‌ئون شه اعضای وسّه مقررات و آیین‌نومه رفتاری وضع کانّه. وشون جبهه موتحدی مقابل جهون گسترده سازنّه و تداوم رشد و توسعه شه حرفه ره از طریق آموزش منظم و جذب اعضای جدیدی که از مهارت بالایی برخودارنه، تضمین کانّه.

## پانویس

## منابع
* منبع بخش اول: بیته **ماهنومه آموزشی-خوری کاما** جه، سال دوم، شوماره سوم، اردیبهشت ۱۳۸۰.
* صور

*
باشگاه

**باشگاه** جایگاهی هسته که گروهی با هدف‌ئونی ات‌جور مثل بازی، تفریح، ورزش و... ونه دله جمع وانّه.

رج:سازمان
مؤسسه

**مؤسسه** به سازمانی بائوته وانه که هدف مشخصی وسّه تأسیس بیّه. این اسم معمولاً به موسسه‌ئون پژوهشی اطلاق وانه. برخی کشورون دله موسسه‌ئون پژوهشی و تحقیقاتی زیرمجموعه‌ئونی از دانشگاه‌ئون هستنه.

## منابع

* Wikipedia contributors, "Institute," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Institute&oldid=239133105 (accessed October 1, 2008). 

رج:سازمان
جهودی دین

بندانگشتی|منورا، اتا شمعدون هسته که جهود وسه نمادین معنا دارنه.
**جهودی** اتا ابراهیمی دین و آیین هسه. یهودیون اتا سامی‌نژاد مردم بینه که شامات، کنعان و مصر میون سرگردون بینه و ات‌سری پیغمبرون و شاهون وشون ره رهبری کردنه. وشون بگذشتی و افسانه‌ئون عهد عتیق کتاب دله دره که یهودیون مقدس بنویشت هسته. یهود مردم دنیا دله تنک-ترو بینه و جهونی جنگ دوم په، که نازی آلمان وشون سر بلا یارده، وردگرستنه فلسطین و اونجه اتا نو کشور بساتنه.

## منبع
* فارسی ویکیپدیا

رج:دین
رج:یهودیت
جهود

**جهود** یا **یهود** کسی ره گننه که جهودی دین جه بوئه یا جهودی تبار داره. جهودِ تعریف دکّل میّن نی‌یه و وشون شه اختلاف نظر دارنه که کمین آدم ره بنشنه باتن جهود. اپار *(بعضی)* گننه که هرکس جهودی‌دین ره په‌روو بوو، ره تومبی باویم جهود ولی اتی گننه که فقط بنی اسرائیل ِزک‌زا جهود نوم دارنه و وه اتا نژاد اسم هسته و دینِ په‌روونِ اسم نی‌یه. وشون سرجمع ۲۰ میلیون نفر جمیعت دارنه که ویشته اسرائیل و آمریکای متحده ایالات درنه.

یهودِ کلمه (יְהוּדָה) اتا عبری واژه هسته که ونه معنا «ستوده» و «خار آدم» وونه. قدیم‌ته هرکس جهودیه بنه دله دیّه ره جهود گتنه؛ این ملک جایی بی‌یه که یعقوب ِتیر-تبار هزارون سال پیش اونجه دینه.

## پانویس

رج:یهودیت
رج:مردمون، نژاد په
ایسرائیلِ وَچون

**اسباط دوازده‌گونه اسرائیل** از یازده‌تا وچه‌ی یعقوب به‌وجود بمونه و عبارتنه از:
* ابراهیم
::* اسحاق (خورد ِبرار و ناتنی اسماعیل) ونه ِمار ِاسم سارا (همسر اول ابراهیم) بی‌یه.
::::* یعقوب > بنی‌اسرائیل(اسباط دوازده‌گانه اسرائیل) شامل:
::::::* رئوبن(روبن)،
::::::* شمعون(سیمئون)
::::::* لاوی(لوی)
::::::* یهودا(جودا)
::::::* یساکار(یشحر، یساخر)
::::::* زبولون(زبلون، زیالون)
::::::* دان(دون)
::::::* نفتالی(نفتائیل)
::::::* جاد
::::::* اشیر(اشر، اسر)
::::::* بنیامین(ابن‌یامین، بنجامین)
::::::* یوسف (از وی دو قبیله بوجود آمد) شامل:
::::::::* منسه(منسی)
::::::::* افرایم(افرائیم)

* قوم یهود به یهودا، چارومین وچه‌ی یعقوب، منتسب هسته و تنها بازمونده اقوام بنی‌اسرائیل هستنه.

## پانویس

## منابع

رج:یهودیت
سیا سره

[thumb|300px|left|منوره هفت شاخهٔ پرستش‌گاه اورشلیم ره [تیتوس، امپراتور روم پس از رِقِدبدائن دومین معبد یهود به شهر روم بَورده.]]

**پرستش‌گاه اورشلیم** *(به عبری: בית המקדש)* یا «بیت همقداش» به معنای **مقدس ِسره** و به عربی **بیت المَقدِس**، مجموعه‌یی از معابد مقدس و اماکن مذهبی یهودیون هسته کوه معبد دله دره که شهر باستونی اورشلیم میون قرارداشته. بر باور یهودیون، پرستش‌گاه اورشلیم، خدای جا هسته که معبد هم ونه شنه و نیروی الهی وه همواره مکان مقدس پرستش‌گاه دله فیضون دانّه. 

## منابع

* Wikipedia contributors, "Temple in Jerusalem," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Temple_in_Jerusalem&oldid=266317751 (accessed January 29, 2009).

رج:یهودیت
جوهودون نماج

**نماج جوهودی کیش دله** (به عبری: *تفیلا* **תפלות**) و جمع *تفیلیم* یا *تفیلوت* بخوندسته وانه. همینتی به تسمه‌یی که حین نیایش به دور شه دست وندنّه تفیلین بائوته وانه. توضیحات دقیق وشون درباره ره بنشنه سیدور یا بخش‌ئون میشنا کتب سنتی دعای دیانت یهودی دله پیداهاکردنه.

جوهودکون هر روج دله ستا نماج دننه و شبات روج و سایر روزون مقدس فرقه‌ئون ارتدکس و محافظه کار اتا نماز اضافی هم به اسم موساف خوندنّه. نماز پنجمی هم به اسم نئیلا وجود دانّه که اسا تنها یوم کیپور دهمین روز از ماه تیشری که اوایل پاییز هسته بخونسته وانه. بنشنه نماج ره فرادا یا به جماعت یا به همراه منیان هادن. مثل نماز ایسلامی یهودیت دله هم نماز جماعت ارجح هسته و بخش‌ئونی هم دانّه که جزء جماعت اجرا نوانه.

اکثر مراسم آیینی یهودیت دله با ملودی سنتی به اسم نیگون به حالت آوازی قرائت وانه. هر کنیسه دله، سکویی کم ارتفاع وجود دانّه که حزان بر فراز وه این مناجات ره رهبری کانده. 

یهودیون شرقی فعلی به ییدی دارنه که داون Daven گانّه و همون معنای نماز بخوندستن ره دنه و یهودیون ارتدوکس اشکنازی خله ونجه استفاده کانّه.

## جستارهای مرتبط
* نماز
* نماز (اسلام)

## مراجع

## منبع
* Wikipedia contributors, "Jewish services," Wikipedia, The Free Encyclopedia

رج:یهودیت
رج:نماز
یهودی دانشمندون و فیلسوفون فهرست

لیست زیر دربرگیرنده اسم دانشمندون و فیلسوفونی هسته که از پی‌یر و ماری یهودی به دنیا بمونه و شومار زیادی از وشون بعدأ سنین بلوغ شه دین ره عوض هاکردنه.

* انیشتین
* کارل مارکس
* زیگموند فروید
* نوآم چامسکی
* لیان لدرمن
* ادوارد ویتن
* فلیکس بلاک
* ولفگانگ پاولی

رج:یهودیت
بنیتو موسولینی

**بنیتو آمیلکاره آندرئا موسولینی** (۲۹ جولای ۱۸۸۳- ۲۸ آوریل ۱۹۸۵) بعنوان اتا دیکتاتور ۱۹۲۷ تا ۱۹۴۵ ایتالیای دله حکومت هکرده. 
## زندگی‌نومه
### زندگی اوائل
بنیتو موسولینی نوم بنیتو خوئارز نوم جا بئیت بیه که اتا مکزیکی سیاستمدار بی‌یه. سیاست درگیر نئی په، موسولینی اتا روزنامه‌نگار (جایی که وه شه تموم تبلیغاتی مهارت ره یاد بئیته) و اتا ابتدایی مدرسه معلم بی‌یه. 

موسولینی اول سوسیالیسم بی‌یه. اما موقعی که خاسه ایتالیای ارتش سر جهانی اولین جنگ سر بجنگه سوسیالیست حزب جا اخراج بیه. وه اتا نو ایدئولوژی ره که ونه نوم فاشیسم بی‌یه و ترکیبی سوسیالیسم و ملی گرایی جا بی‌یه ره تاسیس هکرده. فاشیسم اتا سیستم هسه که ونه دله کشور رهبر کامل قدرت دارنه. 

### قدرت بئیتن و دیکتاتور بین
۱۹۲۲ دله وه سیو لباس شون گروه ره که فاشیسم حزب نظامی چلمه بی‌یه تاسیس هکرده. روم رژه هکرده په، ویکتور امانوئل سوم، ایتالیای پادشاه، وه ره این کشور نخست وزیر هکرده. وه قدرت بئیت په کشور دیگه احزاب ره منحل هکرده و اتا تک حزبی-دیکتاتوری رژیم ره کار سر بی‌یادره. 

## منابع

موسولینی، بنیتو
رج:ایتالیا رییس‌جمهورون
رج:ایتالیا نخست‌وزیرون
ایجتماعی علوم

**علوم اجتماعی** به گروهی از رشته‌ئون دانشگاهی بائوت وانه که به مطالعهٔ جهون ِجنبه‌ئون انسانی دست زنّه. تفاوت علوم اجتماعی با علوم انسانی و هنر این هسته که علوم اجتماعی دله به‌کاربَوردن روش‌ئون علمی (با معنایی که علوم پایه دله به کار شونه) شامل روش‌ئون کمی و کیفی تأکید وانه.
شاخه‌ئون علوم اجتماعی عبارتنه:
۱.جمعیت شناسی
۲.جامعه شناسی
۳.مردم شناسی
۴.علوم سیاسی 
۵.زوون شناسی
۶.تاریخ اجتماعی
۷.جوغرافیای انسانی
۸.باستون شناسی
۹.ایقتصاد
۱۰.الهیات و فلسفه
۱۱.مدیریت
۱۲.روان شناسی
۱۳.ارتباطات و علوم 

## علوم نرم
*گت بنویشته:* **[[علوم نرم]]**
به مفهوم سنتی، مطالعهٔ جنبه‌ئون وابسته به شخص (subjective)، وابسته به آراء بین اشخاص (intersubjective)، و ساختاری علوم اجتماعی ره علوم نرم گانّه.

## منابع
* 

## بیرون بگردستن
* سایت تخصصی جامعه‌شناسی ایران
* وبگاه انجمن جامعه‌شناسی ایران
* چالش‌ئون معرفت‌شناختی پژوهش‌ئون اجتماعی تاریخی

رج:علوم اجتماعی
ایدئولوژی

مفهوم **ایدئولوژی** علوم اجتماعی دله خله فرّار هسته. 

بنشنه برداشت‌ئون موجود از ایدئولوژی ره چار دسته دله پیتی هاکردن:

# ایدئولوژی نوعی اندیشه انحرافی کاذب هسته، مثل «آگاهی» سوژه‌ئون انسانی جامعهٔ سرمایه‌داری دله.
:این تعریف که از نظر شناخت شناسی منفی هسته، مشخصا از سوی مارکس و انگلس عنوان بیّه و متن مقدمه ۱۸۵۹ مارکس دله بموئه. همچنین نظریه‌ئون پسامارکسی نظیر مارکسیسم هگلی ِ گئورگ لوکاچ و نقد کارل مانهایم بر پیش‌داوری‌ئون ماتریالیسم تاریخی حضور دانّه.
# ایدئولوژی مجموعه‌یی هسته از نظرات، اعتقادات و نگرش‌ئون : مثل جهون‌بینی ِاتا طبقه یا گروه اجتماعی.
:این تعریف از نظر اجتماعی نسبی هسته.
# «ایدئولوژی نظری» اتا نظام فکری کم و بیش آگاهانه: این تعریفی محدود از ایدئولوژی هسته که تا دهه ۱۹۶۰ میلادی برداشت غالب از مقوله ایدئولوژی بحث‌ئون فلسفی و سیاسی دله دیّه.
# «ایدئولوژی عملی» که رسانه‌ٔ کمابیش ناآگاهانهٔ رفتارون  مرسوم محسوب وانه:این تعریفی مبسوط هسته که توسط مارکس مطرح بیی‌یه و بعدا آنتونیو گرامشی و لویی آلتوسر وه ره توسعه هدانه. این برداشت، از دهه ۶۰ به بعد مقبول‌تر بی‌یه.

## منابع

*
رج:علوم اجتماعی
حیوون

[بندانگشتی|چپ|200px|جور به جر و راست به چپ: [ببر، پیت‌کله، وک، کوز، لسک، ونالی، شادی، ماهی، ماهازخوار، پاپلی، نیزه‌ماهی]]
**حیوون** یا **جانور** اتا جور مهم جاندار هسته که دِتا گتِ زیرگروه مهره‌دارون و بی‌مهره‌ئون جا تشکیل بَیه.

## ویژگی‌ئون
کلا همهٔ جانورون بتوننه حرکت هاکنن و وشون ِمیون، آدمون بتوننه تفکر هی هاکنن. از لحاظ سلولی، ویشتر حیوونا پرسلولی هسنه. جز اسفنج بقیه حیوونای تن بافتای مختلف (عضله و عصب واری) دارنه

### جانوری سلول‌ئون ویژگی‌ئون
* جانوری سلول‌ئون رج شکل ندارنه.
* گیاهون تون خوردترنه.
* واکوئل که گیاهون دارنه ره ندارنه.
* لیزوزوم دارنه اما گیاهون ندارنه.
* کلروپلاست ندارنه.
* جانوری سلول‌ئون دیواره سلولی ندارنه.
* گیاهی سلول‌ئون کلا سانتریول ندارنه.

## جفت‌بیتن
ویشتر حیوونا اتی نینه که اتا جفت دارن.فقط پنج درصد حیوونا اتای جا جفتی زننه. بعضیایی اوراسیایی اوسگ دسوری اتای جا جفتی زننه و تا آخرعمر هی وه ره وفادار هسنه.

## منابع

رج:زیست
*
اینترلینگوا زوون

**اینترلینگوا** اتا زوون میونجی بین‌المللی هسته که سال ۱۹۵۱ میلادی توسط موسسه زوون میونجی بین‌المللی انتشار پیداهاکرده. استفاده و شهرت این زوون از تموم دیگر زوون‌ئون میونجی بین‌المللی ویشتر هسته.

* Union Mundial pro Interlingua

## منابع
*  Gopsill, F. P. (۱۹۹۰). International languages: a matter for Interlingua. Sheffield, England: British Interlingua Society. ISBN 0-9511695-6-4

اینترلینگوا
اسپرانتو

thumb|لودویک زامنهوف
**اسپرانتو زوون** زوون علمی یا زوون بساته‌بیی جهون هسته. 

## تاریخچه
**[[زوون]] بین‌المللی اِسپِرانتو** سال ۱۸۸۷ (۱۲۶۶ خورشیدی) توسط نابغه لهستونی دوکتر لودویک لازاروس زامنهوف بساته بیّه. اسپرانتو به علت شه ساختار علمی و آسون مورد توجه متفکرون و دانشمندون با ملیت‌ئون مختلف قرار بَیته و بخاطر ویژگی‌ئون منحصر به فرد وه، سازمان علمی، فرهنگی و تربیتی سازمان ملل متحد (یونسکو) سال ۱۹۵۴ به اتفاق آرا وه ره به عنوان زوون بین المللی و بی‌طرف به رسمیت بشناسی‌یه و آموزش اسپرانتو ره به تمومی کشورون شه عضو توصیه هاکرده. همچنین «یونسکو» در استقبال از صدمین سالگرد انتشار زوون اسپرانتو سال ۱۹۸۶ در قطعنامه‌یی دیگر ضمن تأکید بر شه تصمیم قبلی، مراتب شه پشتیبونی ره آموزش و گسترش زوون بین‌المللی اسپرانتو جه سراسر جهون دله ابراز داشته.

## منابع

* ویکی‌پدیای زبان اسپرانتو با حدود ۱۲۷٬۰۰۰ نوشتار
* وب‌گاه موسسهٔ سبزاندیشان و یا 

## پیوند به بیرون

* سازمان جوونان اسپرانتودان ایران
* زوون بین المللی اسپرانتو: آسونترین زوون دنیا نام دانه، احمد رضا ممدوحی

رج:زوون‌ئون بساته‌بیی
رج:اسپرانتو
اسپرم

left|270px|thumb|بخش‌ئون اسپرماتوزویید
left|270px|thumb|آدم ِاسپرم‌ئون
**اِسپِرم** یا **اسپرماتوزئید** به سلول‌ئون جنسی حیوون نر گانّه که غدد جنسی دله بساته وانه.

اسپرم  یا اسپرماتوزوآی بالغ سلول جنسی (گامت) جنس نر اغلب جوندارونی دله دره که به طریقه جنسی باردار وانّه. اسپرم هاپلوئید هسته (ونه کروموزوم جفت نینه).

آدم دله اسپرم بلی دله شروع به بساته بیّن کانده و پس از تکامل اپیدیدیم جه از طریق منی بدن جا بیرون انه. اشکال ساخت یا آزادسازی اسپرم بتونده موجب ناباروری مردا بوائه. 

بر پایه برخی پژوهش‌ئون تولید اسپرم همه جوندارون به ۶۰۰ میلیون سال پیش برگردنه. تولید اسپرم تموم جوندارون تحت تاثیر ژنی به اسم Boule هسته. این ژن طی تکامل نوع بشر از آغاز تا کنون بی‌تغییر باقی بموندسته و تموم جوندارون دله وجود دانّه.]
## جستارهای وابسته
* بلی
* دول

## منبع
* ویکی‌پدیای انگلیسی

رج:بدن
رج:بگائستن
یونسکو

thumb|یونسکو نشون

سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل موتحد (UNESCO) که به‌طور خلاصه **یونسکو** بائوته وانه، اتا از سازمان‌ئون تخصصی وابسته به سازمان ملل موتحد هسته که سال ۱۹۴۵ تشکیل بیّه. هدف این سازمان کمک به صلح و امنیت جهون دله از راه همکاری بین‌المللی زمینه‌ئون آموزشی و علمی و فرهنگی به منظور افزایش احترام به عدالت و قانون‌مداری و حقوق بشر، بر پایه منشور سازمان ملل موتحد هسته.

۱۹۱ کشور عضو یونسکو هستنه. ونه مقر پاریس فرانسه دله هسته و دفترونی کشورون مختلف دله دانّه.

## یونسکو کارون
* بساتن موسسه بین‌المللی برنامه‌ریزی آموزشی یونسکو بهبود برنامه‌ریزی آموزشی کشورون وسّه سال ۱۳۴۲.
* طراحی و اجرای پروژه‌ئون با اهمیت فرهنگی و عملی مانند:
** حفاظت از بیوسفر طی برنامه MAB (برنامه انسان و بیوسفر) از سال ۱۹۷۱
** مدیریت منابع ئو طی برنامه IHP (برنامه بین‌المللی ئوشناسی) از سال ۱۹۶۵
** پروژه‌ئون مربوط به تنوع زوون و زوون‌ئون در حال انقراض 
** شاهکارون میراث نامکتوب و نامحسوس بشر
** ثبت بین‌المللی حافظه جهونی از سال ۱۹۹۷ 
** جائون میراث جهونی
* ترویج «جریون آزاد اندیشه بر اساس کلام و تصویر» توسط:
** ارتقاء آزادی بیان، آزادی مطبوعات و دسترسی آسون به اطلاعات
** ارتقاء دسترسی آسون و فراگیر به فناوری اطلاعات و ارتباطات]
** ارتقاء تکثرگرایی و تنوع فرهنگی رسانه‌ئون دله
* برگزاری رویدادون مهم مانند:
** دهه بین‌المللی ارتقاء فرهنگ صلح و فاقد خشونت وچون وسه سراسر جهون (از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۱۰، که در سال ۱۹۹۸ توسط UN اعلام بیّه) 
** روز جهونی آزادی مطبوعات، ۳ مه، (که ونه دله آزادی بیان و آزادی مطبوعات به عنوان ارکان حقوق بشر و اتا از لوازم جامعه‌یی سالم، دموکراتیک و آزاد معرفی بَینه.) 
* سرمایه‌گذاری و تأمین مالی پروژه‌ئونی مانند:
** UNESCO-CEPES، «مرکز آموزش عالی اروپا (که درسال ۱۹۷۲ بوخارست رومانی دله تاسیس بیّه و ارتقاء همکاری‌ئون آموزش عالی اروپا دله، کانادا، آمریکا و اسرائیل ره دمبال کانده.» مله این مرکز آموزش عالی
*[[Higher Education in Europe]]* اسم دانّه. 
** فهرست مفت نرم‌افزارون (از سال ۱۹۹۸ یونسکو و بنیاد مفت نرم‌افزارون این پروژه ره با عنوان مفت ِنرم‌افزار به صورت مشترک اجرا هاکرده.) 
** اوآنا، سازمان مؤسسات خوری آسیا- اقیانوس آرام 
** شورای بین‌المللی علم
** نماینده‌ئون حسن نیت یونسکو

## جوایز و مدال‌ئون یونسکو
یونسکو جوایز و مدال‌هایی را در زمینه‌های مختلف علمی و فرهنگی ارائه می‌کند که برخی از آنها عبارتند از:
* جایزه کالینگا برای فراگیر کردن دانش
* جایزه علمی یونسکو
* جایزه کارلوس جی فینلای در میکروبیولوژی]
* جایزه جواد حسین برای دانشمندون جوون
* جایزه سلطان قابوس برای حفاظت از محیط زیست
* جایزه بین‌المللی رودخانه‌های دست ساز برای حفاظت از منابع آب در مناطق خشک و نیمه خشک
* مدال انستیتو پاستور – یونسکو
* جایزه یونسکو – ال اورئال برای زنان دانشمند
* جایزه صلح فیلکس هوفوت – بویگنی
* جایزه آموزش صلح یونسکو
* مدال‌های سرگی اینشتین
* جایزه جیکجی
* مدال موتزارت یونسکو

## مدیران کل یونسکو
# جولین هاکسلی، انگلستان، (۱۹۴۸-۱۹۴۶)
# تورس بودت، مکزیک، (۱۹۵۲-۱۹۴۸)
# جان ویلکینسون تیلور، ایالات متحده، (موقت ۱۹۵۳-۱۹۵۲) 
# لوتر اوانس، ایالات متحده، ؛ (۱۹۵۸-۱۹۵۳)
# وتیورنیو ورونسه، ایتالیا (۱۹۶۱-۱۹۵۶)
# رنه ماهو، فرانسه، (۱۹۷۴-۱۹۶۱)؛ (موقت ۱۹۶۲)
# آمادو – ماهاتار ام بو، سنگال (۱۹۸۷-۱۹۷۴)
# فدریکو ماریو زاراگونوزا، اسپانیا (۱۹۹۹-۱۹۸۷)
# کوئیچرو ماتسورا، ژاپن (۱۹۹۹ - ۲۰۰۹)
# ایرینا گئورگوییوا، بلغارستان (۲۰۹ - تا کنون)

## پانویس

## پیوند به بیرون
* یونسکو رسمی سایت

*
رج:متحد ملل سازمان
ژول ورن

**ژول ورن** (فرانسوی:Jules Verne) (۱۹۰۵-۱۸۲۸) نویسنده فرانسوی بی‌یه که خله کتابون ره با موضموعات علمی-تخیلی بنویشته.

وه زمونی که از سفر به هوا و فضا و زیردریا شه داستان‌ئون دله گپ زوئه هنتا بشر نتونست بی‌یه وسایل و امکانات چنین سفرونی ره فراهم هاکنه. آثار وه از نظر ترجمه به زوون‌ئون دیگر بعد از آثار آگاتا کریستی رده دوم جهونی دله دره. سال ۲۰۰۵ به مناسبت صدمین سال مرگ وه «سال ژول ورن» اسم بَیته. تااسا چندین فیلم از آثار وه بساتنه.

## آثار
left|200px
left|200px

## منابع

## بِریم ْ بَگِردِستن

* مقالات فارسی درباره ژولورن

رج:فرانسه نویسندگون
برج میلاد

**برج میلاد** اتا مخابراتی برج هسته که تهران و ایران ِبلندترین بنا هسته. اینتا برج ره محمدرضا شاه گدر خاستنه بساجن و ونه تحقیقات ره شروع هاکردنه ولی انقلاب په ناقص بمونسته و سال‌ها بعد، ای وه ره از سر بیتنه و بساتنه.

## بن بنویشت




## منابع
* 
* 
* 
* *مرکز ارتباطات بین‌المللی تهران*، نشریه یادمان، شماره ۲۷، بهمن و اسفند ۱۳۸۲.
* برفراز تهران از بام تهران وب‌گاه جزیره دانش
* وبگاه برج میلاد تهران

## پیوند به بیرون

* شرکت یادمان سازه سایت

رج:برج‌ئون
رج:تهران