open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
الویس پریسلی

**الویس آرون پرسلی**  (بزائه ۸ ژانویه ۱۹۳۵ - بمرده ۱۶ آگوست ۱۹۷۷) اتا آمریکایی  خونشگر(خوننده) هسته .

وه ره «راک اند رولِ شاه» نوم جه اشناسنّه. ونه ترانه‌ئون خله معروف هستنه و ونه صد و بیست‌تا آهنگ هَنتا آمریکای بتترین آهنگ‌های لیست دله دره.

## منابع
* 

## بیرون بگردستن

* الویس پریسلی ِرسمی سایت

رج:آمریکا خونش‌کرون
رج:گت مردمون تنسی
اینگلبرت هامپردینک

**آرنولد جورج دورسی**  اتا آمریکایی خوننده هسته . وه شهر مدرس هند دله دنیا بموئه و اتا هندی-انگلیسی خوننده بی‌یه.

## منابع
* 

رج:آمریکا خونش‌کرون
بادی هالی

**چارلز هاردین هالی**  اتا آمریکایی خوننده هسته . وه راک اند رول ِسازنده‌ئون جه بی‌یه که اتا هوایی سانحه دله ونه بالون سقوط هاکرده و سال ۱۹۵۹ بمرده.

## منابع
* 

رج:آمریکا خونش‌کرون
شروان

**شروان**  اتا تاریخی ناحیه قفقاز دله هستهکه اسا آذربایجون ِکشور دله دره. این ناحیه مازرون دریای غرب جه تا کورای درکا بکشی‌یه هسته.

این نوم اولین‌بار ساسانیون دوره دَیی‌یه. اسلام په، این منطقه حکومت اموی و عباسی په قرار بَییته. این منطقه دله ویشته شروانشائون حکومت کاردنه.

## پانویس

## منابع
* جهون اسلام دانشنومه

## دپیته چرخه‌تو
* اران
* آلبانیای قفقاز

رج:قفقاز
رج:آذربایجون تاریخ
زگیل تناسلی

تناسلی زگیل یا همون گنیماک(کوندیلوما آکومیناتا Condylomata acuminata) همراه عفونت با ویروس پاپیلومای انسونی به وجود انه (ویروس HPV از ویروسای DNAدار). پوستی ضایعات  پاپول مانند تناسلی دستگاه که خوش‌خیم هسنه به رنگ صورتی مایل به گوشتی.

اینتا بیماری تقریبن شایع بئی معمولن از راه جنسی مونتقل بونه(تماس پوست با پوست آلوده). تیپای ۶ و ۱۱ اینتا ویروس مسئول ۹۰٪ موارد کوندیلوما هسنه.
درمون معمول از بین بوردن ضایعات با روشایی مانند لیزر CO۲، نیتروژن مایع و فتودینامیک درمونی با آمینولولونیک اسید هسه. میزون عود ضایعات بالاهسه. اینترفرون آلفا نیز در درمون بکار شونه.

اچ.پی.وی به قدری شایع هسه که بیش از نیمی از انسونای از نظرِ جنسی فعال، در مقطعی از زندگی دچارش بوننه. 
 
## نحوه انتقال تناسلی زگیل
اینتا ویروس در اثر تماس نزدیک با پوست یا مخات فرد آلوده به فردسالم مونتقل بونه و به راحتی از فردی به فرد دیگر سرایت کنه به توری که بعد از  جنسی تماس با فرد آلوده اینتا ویروس انتقال  پیدا کننه.
وچونی که وشون مار به اینتا ویروس آلوده باشن مومکن هسه حین زایمون ، اون ره از شه مار بیرن. پزشکون بهتر هسه که در روبرو بیئن با اینتا بیماری در وچون ، احتمال کودک‌آزاری ره نیز مد نظرداشته باشن.

## نگارخنه

SOA-Condylomata-acuminata-female.jpg|
SOA-Condylomata-acuminata-man.jpg|


## پانویس

* انگلیسی ویکی‌پدیا  [//en.wikipedia.org/wiki/Condylomata_acuminata کوندیلوما آکومیناتا]
* فارسی ویکی‌پدیا [fa.wikipedia.org]

## پیوند به بیرون
* 

رج:آمیزشی بیماری
رده:ویروسی بیماری‌
بروس اسپرینگستین

بندانگشتی|Bruce Springsteen

**بُروس فردریک ژوزف اِسپرینگستین**  اتا آمریکایی خوننده هسته . وه ویشته اقتصادی و اجتماعی مسائل سَروقت دیّه و همینسه چندین جایزه ره هم بَورده.

## منابع
* 

رج:آمریکا خونش‌کرون
بک (خونش‌کر)

**بک هانسن** یا **بِک هَنسِن** (بزائه ۸ ژوئیه ۱۹۷۰، لوس آنجلس دله) اتا آمریکایی خوننده هسته که راک ِسبک جه کار کانده. 

## منابع
* 

رج:آمریکا خونش‌کرون
توپاک

**توپاک آمور شکور** (بزائه ۱۶ ژوئن ۱۹۷۱) اتا آمریکایی خوننده بیه کا رپ  جه خونش کارده. وه اتا سیو (سیوپوس) بی‌یه و ونه رپ ویشته گتوهای خوری هسته و ماکاولیسم هواخاه بی‌یه. وه ره ۱۳ سپتامبر ۱۹۹۶ ترور هاکردنه و بمرده؛ اتی که ونه بمردن مشکوک بی‌یهُ هنتا وِنه تیرهاکن پیدا نیه  دا نیه

## منابع
* 

رج:آمریکا خونش‌کرون
تام جونز

**تام جونز** (انگلیسی جه: Tom Jones) (بزائه ۷ ژوئن ۱۹۴۰، ولز دله) اتا بریتانیایی خوننده هسته که پاپ سبک جه کار کانده.

## منابع
* 

## بیرون بگردستن
* تام جونز ِرسمی سایت

رج:آمریکا خونش‌کرون
رج:بریتانیا خونش‌کرون
رج:زننه آدمون
جاستین تیمبرلیک

**جاستین رندال تیمبرلیک**  (بزائه ۳۱ ژانویه ۱۹۸۱ میلادی) اتا آمریکایی خوننده هسته. وه اول **'N sync** گروه دله دیّه و کم‌کم وشون جه سِوا بیّه و تیناری شه ترانه‌ئون ره بریم منتشر هاکرده.

## دیسکوگرافی
* Justified: ۲۰۰۲
* FutureSex/LoveSounds: ۲۰۰۶
2008: Suite 806

## رفرانس

* 
* Justin Timberlake Biography
* Facebook

رج:آمریکا خونش‌کرون
جان تراولتا

**جان ژوزف تراولتا**  اتا آمریکایی خوننده هسته . وه بازیگری و صداپیشگی هم کانده.

## منابع
* 

رج:آمریکا خونش‌کرون
جانت جکسون

بندانگشتی|267x267پیکسل

**جانت جکسون**  اتا آمریکایی خوننده هسته . وه مایکل جکسون خاخر بی‌یه و همینسه معروف بگردسته و بعداً چنتا فیلم دله هم بازی هاکرده.

## منابع
* 

رج:آمریکا خونش‌کرون
فیفتی سنت

**فیفتی سنت**  اتا آمریکایی خوننده هسته . وه اتا آفریقایی-آمریکایی هسته که چندین بار دستگیر بیّه و همین گانگستربازی‌ها وسّه ویشته معروف بیّه. ونه Get Rich or Die Tryin و The Massacre آهنگونه خله معروف هستنه.

## منابع
* 

## بِریمْ بگردستن
* فیفتی سنت ِرسمی سایت

رج:آمریکا خونش‌کرون
کریستینا اگیلرا

**کریستینا اگیلرا**  اتا آمریکایی خوننده هسته . وه آلبوم Christina Aguilera جه معروف بیّه و پنج بار گرمی جایزه ره بَییته.

## منابع
* 

رج:آمریکا خونش‌کرون
کلی بریان کلارکسون

**کلی بریان کلارکسون** یا **کلی کلارکسن** (بزائه 24 آوریل 1982، تگزاس دله) اتا آمریکایی خوننده هسته که پاپ سبک جه کار کانده. 

## منابع
* 
## بیرون بگردستن
* کلی کلارکسون ِرسمی سایت

رج:آمریکا خونش‌کرون
رج:زننه آدمون
گلوریا گینور

**گلوریا فوولس** (بزائه ۷ سپتامبر ۱۹۴۹، نیویورک دله) اتا آمریکایی خوننده هسته. وه بخندستن ترانه *I Will Survive* په،  سال ۱۹۷۹ دله و *Never Can Say Goodbye*  سال ۱۹۷۴ گادِر معروف بیّه.

## منابع
* 

## بیرون بگردستن
* گلوریا گینور ِرسمی سایت

رج:آمریکا خونش‌کرون
ماریا کری

**ماریا کری** (بزائه ۲۷ مارس ۱۹۷۰، نیویورک دله) اتا آمریکایی خوننده هسته که پاپ و سول ِسبک جه کار کانده. 

## آلبومون

*	۱۹۹۰ : Mariah Carey
*	۱۹۹۱ : Emotions
*	۱۹۹۲ : MTV Unplugged
*	۱۹۹۳ : Music Box 
*	۱۹۹۴ : Merry Christmas 
*	۱۹۹۵ : Daydream 
*	۱۹۹۷ : Butterfly 
*	۱۹۹۸ : #1's 
*	۱۹۹۹ : Rainbow
*	۲۰۰۱ : Glitter
*	۲۰۰۱ : Greatest Hits 
*	۲۰۰۲ : Charmbracelet
*	۲۰۰۳ : The Remixes 
*	۲۰۰۵ : The Emancipation of Mimi
*	۲۰۰۸ : E=MC²
* ۲۰۰۹ : Memoirs of an Imperfect Angel
* ۲۰۱۰ : Merry Christmas II You

## منابع

* 

رج:آمریکا خونش‌کرون
رج:امریکا بازیگرون
رج:زننه آدمون
نورا جونز

**نورا جونز** (بزائه ۳۰ مارس ۱۹۷۹، نیویورک دله) اتا آمریکایی خوننده هسته که پاپ سبک جه کار کانده. وه هشت بار گرمی جایزه ره بورده.

## آلبوم‌ها

* First Sessions (۲۰۰۱)
* Come Away with Me (۲۰۰۲) 
* Feels Like Home (۲۰۰۴) 
* Not Too Late (۲۰۰۷)
* (2009)the fall
* Little Broken Hearts (2012)

## [[گرمی جایزه]]
* ۲۰۰۳ - بتترین آلبوم وکال پاپ - Come away with me
* ۲۰۰۳ - آلبوم سال - Come away with me
* ۲۰۰۳ - بتترین آلبوم طراحی بیی غیر کلاسیک - Come away with me
* ۲۰۰۳ - ضبط سال - Don't know why
* ۲۰۰۳ - بتترین کارآیی وکال پاپ زن - Don't know why
* ۲۰۰۳ - آهنگ سال - Don't know why
* ۲۰۰۳ - بتترین هنرمند جدید
* ۲۰۰۵ - بتترین همکاری پاپ وکال جه - Here We Go Again
* ۲۰۰۵ - بتترین کارآیی وکال پاپ زن - Sunrise
* ۲۰۰۵ - ضبط سال - Here We Go Again

## منابع

* 
## بِریمْ بگردستن

* نورا جونز ِرسمی سایت

رج:آمریکا خونش‌کرون
رج:امریکا بازیگرون
رج:گت مردمون تگزاس
رج:زننه آدمون
شر (خوننده)

**شر**  که ونه راستکی نوم **شرلین سرکیسیان** (***Cherilyn Sarkisian***) هسته، (بزائه ۲۰ مه ‌‌۱۹۴۶) اتا آمریکایی خوننده هسته . وه ارمنی هسته و 1960 دهه، سانی جه بخوندستن په، معروف بیّه.

## ویلاج
* SONNY BONO
شغل:ترانه سرا و تهیه کننده
ازدواج:1974---- طلاق: 1975.
* GREGG ALLMAN
شغل:خواننده
ازدواج: 1975 - طلاق: 1979.

### وچون
* کیجا :CHASTITY BONO پییر:SONNY
* ریکا :ELIJAH ALLMAN شغل: خوننده پییر:GREGG

### دیر روابط
* DAVID GEFFEN تهیه کننده 1974
* GENE SIMMONS خوننده:1970
* VAL KILMER بازیگر 1980
* TOM CRUISE بازیگر 1980
* MICHAEL BOLTON خوننده 1986
* RICHIE SAMBORA خوننده 90-80

## آلبوم‌ئون
### سانی جه
* The Wondrous World of Sonny & Cher (۱۹۶۶) 
* In Case You're In Love (۱۹۶۷) 
* Sonny & Cher Live (۱۹۷۱) 
* All I Ever Need Is You (۱۹۷۲) 
* Live In Las Vegas Volume Two (۱۹۷۲) 
* Mama Was a Rock and Roll Singer - Papa Used to Write All Her Songs (۱۹۷۳) 

### انفرادی
* (The Sonny Side of Cher (۱۹۶۶
* (Cher (۱۹۶۶
* (Cher Backstage (۱۹۶۷ 
* (With Love... Cher (۱۹۶۸ 
* (۳۶۱۴ Jackson Highway (۱۹۶۹
* (۱۹۷۵ Stars AlbumGypsies, Tramps & Thieves (۱۹۷۱
* (Foxy Lady (۱۹۷۲
* (Bittersweet White Light (۱۹۷۳
* (Half Breed (۱۹۷۳
* (Dark Lady (۱۹۷۴
* (Stars (۱۹۷۵
* (I'd Rather Believe In You (۱۹۷۶
* (Allman and Woman (۱۹۷۶) (w/ Gregg Allman
* (Cherished (۱۹۷۷
* (Prisoner (۱۹۷۹
* (Take Me Home (۱۹۷۹
* (Black Rose (۱۹۸۰ 
* (I Paralyze (۱۹۸۲
* (Cher (۱۹۸۷
* (۲۰۰۳ The Very Best of Cher AlbumHeart of Stone (۱۹۸۹
* (Love Hurts (۱۹۹۱
* (All I Really Want to Do (۱۹۹۲
* (It's a Man's World (۱۹۹۶ USA) (۱۹۹۵ Europe
* (۱۹۹۶) Backstage 
* (Believe (۱۹۹۸
* (۱۹۹۹) All Or NothingDov'e L'Amore
* (۱۹۹۹) Bittersweet White Light 
* (not.com.mercial (۲۰۰۰
* (Living Proof (February ۲۶، ۲۰۰۲ USA) (November ۹، ۲۰۰۱ Europe
* (The Very Best of Cher (April ۱، ۲۰۰۳
* (Live! The Farewell Tour (August ۲۶، ۲۰۰۳
* (۲۰۰۴) A Different Kind Of Love Song 
* (Cher Gold (July ۲۶، ۲۰۰۵

## فیلم‌ئون
* Wild on the Beach (cameo) (1965)
* Good Times (1967)
* Chastity (1969)
* Come Back to the Five and Dime, Jimmy Dean, Jimmy Dean (1982)
* Silkwood (1983)
* Mask (1985)
* The Witches of Eastwick (1987)
* Suspect (1987)
* Moonstruck (1987)
* Mermaids (1990)
* The Player (cameo) (1992)
* Ready to Wear (cameo) (1994)
* If These Walls Could Talk (1996)
* Faithful (1996)
* Tea with Mussolini (1999))
* Mayor of the Sunset Strip (documentary) (2003))
* Stuck On You (2003)

## منابع
* 
## بن‌بنویشت

## بیرون بگردستن
* شر ِرسمی سایت

رج:آمریکا خونش‌کرون
رج:ارمنستون خوننده‌ئون
رج:امریکا بازیگرون
رج:ارمنستون بازیگرون
رج:اوسکار بیته‌ئون
راهزل

**راهزِل**  اتا آمریکایی خوننده هسته که هیپ‌هاپ سبک جه کار کانده. وه روتس دله عضو هسته و این گروه جه گرمی جایزه ره هم بَییته.

## منابع
* 

رج:آمریکا خونش‌کرون
میخائیل کلاشنیکف

**میخائیل تیموفیویچ کلاشنیکف**  (بزائه ۱۹۱۹ - بمرده ۲۰۱۳) روسی مخترع بی‌یه که کلاشنیکف مدل آ-کا-۴۷ ره بساته.

## وابسته جستارون
* کلاش‌نیکف

## منابع

* فارسی بی‌بی‌سی

رج:تفنگ
رج:روسیه گت آدمون
رج:مخترعون
رج:روسیه نویسندگون
سرخ چنک

**[[سرخ]] چنک**، **سرخ دل سر**، **سینه سرخی**، **بلی بود** و…  اتا پرنده نوم هسته که ونه علمی نوم *Carduelis cannabina* هسته و خله زیک ره موندنه. حتی بعضی جاهان وه ره هم همین شباهت وسّه **زیک** نومِنّه. ایران، عراق، سوریه و قفقاز دله وه ره بنشنه پیدا هاکردن. ۱۳ سانتی متر درازی دانّه و ونه سر کلین‌رنگ (=خاکستری) و روتنه موزی‌رنگ (=بلوطی) و سووال و سینه سِرخ هسته. ونه چکوم کلین‌رنگِ مایل به قهوه‌یی تیره و گـَلی‌سَر اسپه خط‌دار هسته و ونه فَک و چــِش‌خانه‌ی دور کم‌رنگ حاشیه دانّه. ونه پرواز هاکردن موج‌مونا هسته و زمستان‌ها جفتی یا گروهی زندگی کانده. 

## نگارخنه

Carduelis_cannabina.jpg|
Linnet-Mindaugas_Urbonas-2.jpg|
Linnet-Mindaugas_Urbonas-3.jpg|
Carduelis cannabina-young in nest.jpg|
Konopleanka 2009 moldavia.jpg|
Carduelis cannabina (male).JPG|
Carduelis cannabina cannabina MHNT 223 St Moré.jpg


## بن بنویشت

رج:پرنده
بان کی مون

**بان کی مون** (کوره زیوون هنگول خط دله: 반기문; کوره ای هنجا دله: 潘基文; بزایی 1455 تبری وهمینه ما)، مردمون ساجگا (ملل سازمون) ره سال 1518 جه تا ئه‌سا (1525 تبری) سرارم هسته. ونه بن کره جا هسته ئو ای جا پیش جنوبی کوره وسه دیپلمات بیه. وه دو تا ریکا ئو أتا کیجا دارنه ئو دوبار ئیرون به‌موئه.

رج:زننه آدمون
رج:دبیر کل سازمان ملل متحد
رج:کره مردم ئون
رج:مردمون ساجگا
اراتوستن غربال

600px|thumb|left|alt text

اراتوستن غربال، ریاضیات دله ،اتا ساده‌ الگوریتم  هسِّه که ونه جا بتومِّی اعداد اول ره اعداد مختلف میون پیدا هکنیم. اینتا روش ره اراتوستن یونانی در بیارده .

پیدا هکردن  اعداد اول 1 تا 120 ره انجام دمِّی و کار ره به مراحل زیر  تقسیم  کمِّی.

عددهای 1 تا 120 میون ره نویسمی.

عدد 1 ره خط زمِّی و وره حساب نیارمی.
    
عدد 2 دور هم خط کشمی و ونه مضرب ها ره هم خط زمِّی.

عدد اول بعدی دور ره هم خط کشمی و ونه  مضرب ها ره هم خط زمِّی.

ای مرحله چهارم ره انجام دمِّی.این مرحله ره انِّه انجام دمِّی تا به اتا عدد اول برسیم که ونه مضارب ، جدول دله خط بخرد باوِّه.

عدد های بمونس که نا وشون دور خط بکشیه و نا خط بزه هسِّنه ، عدد های اول این فاصله ی دله هسِّنه.

## منابع

انگلیسی ویکی پدیا

رج:ریاضی
چینگ سلسله

**چینگ یا منچو ِسلسله** چین ِآخرین پادشاهی سلسله بی‌یه که سال ۱۶۴۴ تا ۱۹۱۲ چین سَر حکمرانی کارده. این سلسله مینگ امپراتوری ِرقِدبدائن جه بساته بیّه و چین جمهوری ِبساته بیّن په نابود بیّه.

## پانویس

*
رج:چین تاریخ
رج:مغولستون تاریخ
مارکوس زیرفرمانده

[بندانگشتی|250px|زیرفرمانده مارکوس در [چیاپاس.]]
**مارکوس شورشی زیرفرمانده**  مکزیک زاپاتیستا ملی رهایی‌بخش ارتش سخنگوی هسته.

وه نویسنده، سیاسی شاعر هسته و جهونی‌سازی، امپریالیسم و نئولیبرالیسم جه مخالفه. این چریک جه، سیاسی ادبیات دله بعنوان ترنه چگوارای یاد کانّه و مکزیک دله محبوبیت زیادی دانّه.

مارکوس شورشی زیرفرمانده که تقریباً تموم بنویشته‌ها، بیانیه‌ها و اعلامیه‌ئون نهضت دله ونه شنه، مستعار اسم مردی هسته که سرخ‌پوستون سنت جه نقاب زنده و همیشک سرخ‌پوستی و مایایی افسانه‌ئون جه ارجاع دنه و اینان جه الهام گَنّه.

## منابع

* مانوئل کاستلز، «عصر اطلاعات: اقتصاد، جامعه و فرهنگ، جلد دوم: قدرت هویت» ترجمه حسن چاووشیان، طرح نو، ۱۳۸۰.

رج:زاپاتیستا
رج:زننه آدمون
رج:انقلابیون
رج:مکزیک گت آدمون
رج:کمونیستون
شادی

**شادی‌ئون**  ات‌تی پستاندار هسته که ونه نوع جه حدود 260 جور حیوون پیدا هاکردنه. شادی‌ئون ویشته دارسر زندگی کانّه ولی بعضی جور شادی‌ها بِنِه سَر هم درنه. شادی کلاً ات‌تی هوشمند حیوون حیساب اِنه. شادی‌ها معمولاً دِم دارنه که آدم‌مونائون دله اینتی نی‌یه، چن جور شادی هم درنه که دِم ندارنه و وشون اسم «بربری شادی» هسته.

شادی‌ها پیش‌شادی‌های ِنسل جه جهش پیدا هاکردنه. شادی‌مونائون ِاولیه جنوبی آمریکا دله نود میلیون سال په تکامل پیدا هاکردنه که قاره آمریکا مخصوص هستنه.

این دوره زمونه‌ی شادی‌ها خانواده Ceboidea دله و parvorder بِن از Platyrrhini طبقه بندی وانّه، ولی قدیمی شادی‌ها خانواده Cercopithecoidea دله دَیینه و بخشی از parvorder Catarrhini بینه، که شامل hominoids از جمله آدم بی‌یه. همینسه بنشنه بائوتن قدیمی شادی‌ها ویشته آدم‌مونائون جه نزدیک بینه تا اسایی شادی‌ئون.

## فضانوردی دله
انگشتدان|راست|شادی‌ها ویشته دار سَر زندگی کانّه.
تا اسا پنج‌تا دولت متحده ایالات آمریکا، روسیه (شوروی)، فرانسه، آرجانتین و ایران شادی برسینه فضا دله.

## وابسته جستارون

* شاپانزه

## منابع
* مک ایودی، کالین، **اطلس تاریخی آفریقا**، تهران ۱۳۶۵، ص ۱۳.

رج:پستاندارون
رج:شادی‌مونائون
رج:کاله‌دارون
یورو

بندانگشتی|150px|یوروی نماد؛ چاپی و بنویشته جه
**یورو**  (نماد: **€**؛ ایزو: *EUR*) یورو منطقه‌ی ِکشورون ِپول یکا هسته که ۱۷ کشور شامل وانه که همه ۲۷ عضو اروپا اتحادیه جه هستنه. یورو ۱ ژانویه سال ۲۰۰۲ رسماً کشورون آلمان، فرانسه، بلژیک، اتریش، ایسپانیا، پرتغال، یونان، ایتالیا، ایرلند، لوکزامبورگ، هلند و فنلاند دله استفاده 

بیه و اسا کشورون زیر ونجه استفاده کانّه:
thumb|upright=1.4|right
بندانگشتی|250px|یوروی اسکناس
thumb|250px

## 20
# آلمان
# اتریش
# ایسپانیا
# استونی
# اسلواکی
# اسلوونی
# ایتالیا
# ایرلند
# بلژیک
# پرتغال
# فرانسه
# فنلاند
# قبرس
# لوکزامبورگ
# مالت
# هلند
# یونان
# رومانی
# لتونی 
#کرواسی

## بریم بگردستن

* The euro – اروپایِ پورتال
* یوروی قیمت
* یوروی اسکناس (انگلیسی) (آلمانی)

## منابع

* Wikipedia contributors, "Euro," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/wiki/Euro (بازبینی ۲۱ مارس ۲۰۰۷).

رج:اروپا اتحادیه
رج:پیل یکائون
موس بلشتن

بندانگشتی|250px|alt= |موس‌لیسی ِسگی
**موس لیسی** یا **موس بلشتِن** اتا جنسی عمل و نوعی داهونی سکس هسته که دِ نفر میون انجام وانه. این عمل دله ات نفر داهون، لو، زوون و دندون جه نفر دوم ِموس ره تحریک کانده. ونه خار موقع پیش از انگوس هاکردن، موس جه بگائستن و غیره هسته.

## وابسته جستارون
* کیرخوری
* کس بلشتن

## منابع

رج:بگائستن
ولیگ

**ولیک** یا **ولیگ**  اتا جنگلی میووئه که زالزالِک سون، ونه حجم بیشتر ونه تیم جا تشکیل بونه. ونه رنگ سیو مایل به وَنِفش و بعضی‌ها هم سرخ هسِّه و  نخِدِ گتی بونه. اینتا میوه علاوه بر ویتامین‌‌های A ، B، C و تانن کلسیم و مختصری پکتین دارنه که تقویت قلب وسه و معده وسه  توصیه بونه. مهم‌ ترین اثر زالزالک و ولیگ قلب رو، تنظیم هکردن ونه حرکات نامنظم هسِّه و تپش قلب و ضربان شدید جا جلوگیری کنِّه.

جنگلای ایران دله به خصوص شمال دله به وفور وجود دارنه و بسته به رنگ میوه «سرخ ولیک» و «سیو ولیک» تقسیم بونه. سرخ ولیک ره نور دله «شال‌ولیک»، علی‌آباد کتول دله سرخ ولیک»، شفارود‌ دله «سرالالا»، اطراف رشت دله «سگ‌کامپوره»، تنکابن دله «ولیک» بئوته بونه. ولیک کتاب‌های طب سنتی دله «خفچه» و «زعرورالاد‌ویه» و د‌ر بعضی کتاب‌ها هم «تفاح‌بری» نوم بورد‌ه بیه. 
200px|thumb|left|سیو ولیگ

## شیمیایی ترکیبات
میوه تازه ولیک ، د‌ارای سیتریک اسید‌ و تارتاریک اسید‌ و کراتگوس اسید‌، پکتین، روغن چرب، قند‌های گلوکوز و فروکتوز هسه.

## خواص ـ کاربورد‌
به طور کلی  میوه ولیک  ره سرشار ویتامین C، ملین، مقوی معد‌ه،  و بازکونند‌ه گرفتگی‌ها و محرک دوننه. 
به طور کلی، د‌م هکرد‌ه گل‌های ولیک  و یا گرد‌ گل خشک بئی اون به مقد‌ار پنج تا هشت گرم  روز دله برای ضعف قلب، آنژین، ورم آئورت، اختلالات عصبی از جمله نگرانی، بی‌خوابی، جه، احساس صد‌ا د‌ر گوش و نظایر آن مفید‌ نیه 

## منابع
* 

رج:میوه‌ئون
امید عالیشاه

** امید عالیشاه** (بزائه ۱ خرداد ۱۳۷۰، ساری دله)، پرسپولیس و ایران ِتیم ملی جوون‌هایِ بازیکن هسته. عالیشاه ساری ِآدِم هسته و از معدود مازرونی بازیکن‌هایی هسته که نوجوون‌های جهونی جام دله شرکت هاکرده. 

وه خله خوب لیگ برتر دله بازی هاکرده و همینسه کارلوس کیروش وه ره ایران فوتوال تیم ملی دله دعوت هاکرده.

## منابع

رج:زننه آدمون
رج:ساری گت آدمون
رج:پرسپولیس فوتوالیستون
رج:راه‌آهن فوتوالیستون
رج:نساجی فوتوالیستون
رج:نفت تهران فوتوالیستون
رج:ایران فوتوالیستون
رج:مازرونی ورزشکارون
بوسنی و هرزگوین

**بوسنی و هرزگوین** (بوسنیایی جه: Bosna i Hercegovina؛ صربی جه: Босна и Херцеговина) اتا کشور هسته که اروپای ِجنوب شرقی دله و بالکان ِمنطقه دَرون دَره. ونه نیشتنگا (=پایتخت) نوم سارایوو هسته. بوسنی قبلاً یوگوسلاوی دله دَیی‌یه.

## تاریخ
### جهونی جنگ اول
جهونی جنگ اول بوسنی و هرزگووین ِنیشتنگا (سارایوو) جه شروع بیّه. این جنگ ِدلیل آرشی‌دوک فرانتس فردیناند (اتریش ِولیعهد) ِترور بی‌یه که سارایوو دله اتفاق دَکِته.

### جهونی جنگ دوم
جهونی جنگ دوم که تموم بیّه په، یوگوسلاوی اینجه که اسا بوسنی دَره ره بَییته و اتا فدرال ایالت هاکِرده. سرد جنگ دوره هم یوگوسلاوی شرقی بلوک جمع دله دَکِته و اینتی بوسنی و هرزگوین اتا سیوسیالیستی ایالت بَیی‌یه.

### بوسنی ِجنگ
وقتی یوگوسلاوی دَپاشِنی‌یه بیّه و رِقِدبورده، بوسنی و هرزگوین جمهوری اتا رفراندوم په،سال ۱۹۹۲ اعلان استقلال هاکرده. این اتفاق باعث بیّه بوسنی جنگ شروع بَواشه. چون بوسنی دله اتی صرب زندگی کاردنه که وشون رفراندوم ره تحریم هاکرد بینه و وقتی رفراندوم انجام بیّه، فقط ۶۷٪ مردمون که ویشته بوسنیایی بینه شرکِت داشتنه. اینسه رفراندوم نتیجه ۹۸٪ مثبت بی‌یه.

صربون که صربستون و مونته‌نگروی ِکشور وشون پـِشتی ره کارده، بوسنی صرب جمهوری ره تشکیل هِدانه و خاستنه بوسنی و هرزگوین ره دِتا کشور هاکِنِن تا صرب‌هِنیشت مناطق و صربستون ِکشور اتا «گت ِصربستون» ره بِسازِن. بوسنی دله کروات‌ها هم دَیینه که وقتی بَدینه وضعیت چـِتی قارش‌میش بیّه، کرواسی ِپِشتی جه، بوسنی و هرزگوین کروات جمهوری ره تشکیل هِدانه.

بندانگشتی|230px|راست|بوسنی ِمناطق
مارس ۱۹۹۴، واشینگتن پیمون دله کروات‌ها قبول هاکردنه که بوسنیایی‌ها جه اتی بوون و «بوسنی و هرزگوین ِفدراسیون» ره تشکیل هادِن و اینتی صربون ِدشمِنون متحد بَیینه. ۲۱ نوامبر ۱۹۹۵ بالاخره دِ طرف راضی بَیینه «دیتون ِپیمون» سَره، که  ۱۴ دسامبر ۱۹۹۵ پاریس دله امضا بیّه، جنگ ره تموم هاکنِن. این جنگ سه سال طول بَکشی‌یه.

دیتون ِپیمون‌نومه اتی هسته که کشور ره چنتا مستقل ِبخش جه رَسِد کانده و این بخش‌ها اصلی دولت سَر اختیاراتی دارنه. این سیاسی ساختار که فدرالیسم جه نشأت گینّه، صربون ره اجازه دِنه که صربی‌هِنیشت مناطق دَرون شه وسّه اتا سِواءِ حکومِت دارِن. سال ۱۹۹۵-۱۹۹۶، اتا نیروی ۶۰٫۰۰۰ نفری ناتو جه بورده بوسنی دله تا مُخبِر بائِن که هِچکی پیمون ره نِشکِنه. دسامبر ۲۰۰۴ دله ناتو منطقه جه دَر بورده و ونه جا ره اروپای اتحادیه‌ی ِصلحبون ِنیروها (EUFOR) بَییتنه.

## سیاست
«علی عزت بگوویچ» که سه سال جنگ دله بوسنی و هرزگوین ِمسلمونای رهبری ره بعهده داشته، اولین رئیس جمهور این کشور تا سال ۲۰۰۰ میلادی بی‌یه. اسا قانون ات‌جور بَیی‌یه که رییس‌جمهور هر ۸ ماه ات‌بار عوض وانه و ات‌درمیون ونه صرب، بوسنیایی و کروات بائه. این کشور ِنخست‌وزیر نیکولا اسپیریک هسته که سال ۲۰۰۷ این مقوم ره بَییته.

## جغرافیا
بوسنی و هرزگوین بالکان دله قرار دانّه و کرواسی، صربستون و مونته نگرو جه هم‌سامون هسته. این کشور دِتا ناحیهٔ بوسنی (شمال) و هرزگوین (جنوب) جه تشکیل بیی‌یه. این کشور ۲۲ کیلومتر دریویی سامون هم دانّه که اینتی اوقیانوس‌ها جه وصل وانه.

## مردمون
این کشور جمعیت ۳٬۹۸۱٬۲۳۹ نفر هسته که وشون سنّ ِمیونگین ۳۹ ساله. ٪۴۸ مردمون بوسنیایی، ۳۷٪ صرب و ۱۴٪ کروات هستنه که این میون ۴۰ درصد مسلمون، ۳۱ درصد ارتودوکس و ۱۵ درصد کاتولیکنه. سه‌تا زوون بوسنیایی، کرواتی و صربی هم این کشور دله کاربرد دانّه.

## پانویس

## منابع
* https://web.archive.org/web/20080920020911/http://www.centcom.mil/fa/countries/coalition/bosnia-herzegovina/

## بیرون بگردستن

* دولت سایت


رج:اسلاوی کشورون
رج:یوگوسلاوی
رج:فدرالیسم
رج:صربستون تاریخ
وایبر

**وایبر** (Viber) اتا مالکیتی نرم‌افزار چندسکویی از گونهٔ فوری پیام‌رسون و VoIP (انتقال صدا روی پروتکل اینترنت)  تلفون هوشمند وسّه هسه که به دس شرکت Viber Media بساته بئی یه.

## تاریخچه
وایبر در دوم دسامبر ۲۰۱۰  رقابت وسّه موستقیم با اسکایپ اول بر روی تلفون هوشمند آیفون ارایه بئی یه. نوسخه محدود اون بر روی سیستم عامل اندروید در ماه می ۲۰۱۱ وارد بئی یه که مورد استفاده پنجاه هزار کاربر قرار بئیته. نوسخه بدون محدودیت اون نیز  اندروید وسّه در بیست و چهاروم جولای ۲۰۱۲ عرضه بئی یه. اینتا برنامه بر روی بلک بری و ویندوز نیز در هشتوم می ۲۰۱۲ ارایه بئی یه. همچنین اینتا برنامه بر روی سایر سیستمای عامل تلفونای هوشمند نیز به مرور ارایه بئی یه. اینتا برنامه تا چهاردهوم نوامبر ۲۰۱۳ بر روی سیستم عامل اندروید بیش از صد میلیون کاربر رسمی دارنه.

## قابلیت‌ها و امکانات
قابلیت‌های اصلی اینتا برنامه بر روی سیستم عامل اندروید و آی او اس موکالمه بوسیله اینترنت، ارسال عکس، شکلک و ارسال متن هسه. اینتا برنامه کاملن رایگون در اختیار کاربرون قرار بئی ته.  ثبت نام وسّه اینتا برنامه دله ونه شماره تلفون همراه شخص به اون اعلام بوّه و توسط اتا پیام کوتاه، کد ورود به برنامه به کاربر اعلام بونه. همچنین کاربرون توننه توسط همون تلفون همراه برنامه ره بر روی  شخصی کامپیوتر  و یا شه تبلت  نصب هکنن و به صورت اشتراکی از اینتا برنامه در همگی اونا استفاده هکنن. وایبر با استفاده از دفترچه تلفون موجود  تلفن همراه دله سایر افرادی که نرم‌افزار بالا ره  نصب هکرده و  دفترچه تلفن دله  قرار دارنه ره شناسایی هکرده و اونا ره لیست دوستان دله در نرم‌افزار  بالا قرار دنه. نوسخه نو اینتا نرم‌افزار اجازه اضافه هکردن نو شکلک‌ها ره نیز به شه کاربرون دنه. برخی از اینتا شکلک‌ها با پرداخت هزینه قابل دریافت و برخی نیز رایگون هسنه.

## شرکت
وایبر مدیا شرکتی قبرسی هسه که  بلاروس و اسرائیل دله مراکزی برای توسعه دارنه. اینتا شرکت ره تلمن مارکو، کارآفرین آمریکایی-اسرائیلی، دانش‌آموخته علوم کامپیوتر دانشگاه تل آویو و عضو سابق نیروهای دفاعی اسرائیل تاسیس هکرده . مودل چرخه سرمایه شرکت نامعلوم هسه؛ اینتا شرکت هیچ درآمدی ندارنه، اما  در سال ۲۰۱۳ اعلام هکرده اقدام به فروش شکلک در شه نرم‌افزار کننه. در اینتا شرکت ۲۰ میلیون دلار سرمایه‌گوزاری بئی یه.

## منابع
* 

## پیوند به بیرون
* www.viber.com

رده:شرکت‌های نرم‌افزاری در اسرائیل
رده:نرم‌افزار بلک‌بری
رده:نرم‌افزارهای اندروید
رده:نرم‌افزارهای آی‌اواس
رده:نرم‌افزارهای پیام‌رسون
باخا کالیفرنیا سور

**باخا کالیفرنیا سور**  مکزیک ِاتا از سی و یِتّا ایالت هسته که ونه نیشتنگا شهر لا پاس هسته. 

## بِریم بگردستن

## منابع
* فارسی ویکی‌پدیا

*
رج:مکزیک ایالات
مکزیک ایالت

**مکزیک ایالت**  اتا ایالت هسته که مکزیک ِکشور دله قرار دانّه. این ایالت ۱۲۵ بخش دانّه و ونه نیشتنگا شهر ِتولوکا هسته. 

مکزیکوسیتی، که مکزیک ِنیشتنگا (=پایتخت) هسته، این ایالت ِدله قِرار دانّه. این ایالت اولین ایالتی بی‌یه که مکزیک ِکشور دله تأسیس بیّه.

## منابع

* فارسی ویکی‌پدیا

رج:مکزیک ایالات
مکزیک ایالات فهرست

مکزیک سی و یتا ایالت و اتا فدرال منطقه دانه. مکزیکِ اساسی قانون ِپه، این ناحیه‌ئون آزاد و مستقل محسوب وانّه. هر ایالت قانون اساسی و مجلس سِوائونه دانّه و  فقط فدرال منطقه (مکزیکو سیتی) هسته که ونه محدود بائه.

## فدرال منطقه

## ایالتون

## منابع

* انگلیسی ویکی‌پدیا



رج:مکزیک
صدساله جنگ

**صدساله جنگ‌ها** ات‌سری جنگ و نبرد نوم هسته که انگلیس و فرانسه بین، سال‌های ۱۳۳۷ تا ۱۴۵۳، انجام بیّه. این جنگ‌ها شارل چاروم ِبمردن په و کاپتی سلسله‌ی منقرض بیّن جه شروع بیّه. چون هچکی ونه وارث نیّه، ادوارد سوم، انگلستانِ شا (که شارل چاروم ِخارزا بی‌یه) فرانسه‌ی تاج و تخت مدعی بگردسته.

ات‌وَر دیگه جه، فرانسه‌ی اشراف بینه که ترجیح دانه فیلیپ شیشوم جه حمایت هاکنن. همینسه فیلیپ شیشوم ره والوای سلسله‌ی اولین شاء هاکردنه.

والوا و پلانتاجنت ِجنگ‌ها، دِ دوره صلح جه موقتاً آرام بگردسته (سال‌های ۱۳۶۰-۱۳۶۹ و ۱۳۸۹-۱۴۱۵)، ولی نهایتاً سال ۱۴۵۳ والوای خاندان بتونسته انگیسی‌ها ره فرانسه جه دَرهاکنه.

## پانویس

## منابع

* Allmand, Christopher, The Hundred Years War: England and France at War, c.1300-c.1450, Cambridge University Press, 1988, ISBN 0-521-31923-4

رج:صدساله جنگ
رج:قرون وسطی
رج:جنگ‌ها
رج:اروپا تاریخ
رج:بریتانیا تاریخ
رج:فرانسه تاریخ
یونتوس

**یونتوس فوتوال تیم**  که وه ره **یوونتوس** و **یووه** جه هم اشناسنّه، اتا حرفه‌ای فوتوال تیم نوم هسته که ایتالیای لیگِ شنه و تورین ایتالیا دله بازی کانّه. این تیم ایتالیای سومین قدیمی تیم محسوب وانه و به جز فصل ۰۷–۲۰۰۶، همیشه ایتالیای بالاترین سطح دله حضور داشته.

این باشگاه ره سال ۱۸۹۷ چنتا تورینی دانشجو *یوونتوس ورزشی تیم* ِنوم جه بساتنه. این باشگاه سال ۱۹۲۳ تاسا آنیلی خانواده شنه. یوونتوس ایتالیای موفق‌ترین تیم و جهون دله، اتا از پرافتخارترین و مشهورترین باشگاه‌ئون هسته.

## افتخارات
[بندانگشتی|180px|چپ|[الکساندر دل پیرو]]
### لیگ و حذفی جام
* **[[سری آ]] (٣٣ بار)**:
۱۹۰۵، ۱۹۲۵–۲۶، ۱۹۳۰–۳۱، ۱۹۳۱–۳۲، ۱۹۳۲–۳۳، ۱۹۳۳–۳۴، ۱۹۳۴–۳۵، ۱۹۴۹–۵۰، ۱۹۵۱–۵۲، ۱۹۵۷–۵۸، ۱۹۵۹–۶۰، ۱۹۶۰–۶۱، ۱۹۶۶–۶۷، ۱۹۷۱–۷۲، ۱۹۷۲–۷۳، ۱۹۷۴–۷۵، ۱۹۷۶–۷۷، ۱۹۷۷–۷۸، ۱۹۸۰–۸۱، ۱۹۸۱–۸۲، ۱۹۸۳–۸۴، ۱۹۸۵–۸۶، ۱۹۹۴–۹۵، ۱۹۹۶–۹۷، ۱۹۹۷–۹۸، ۲۰۰۱–۰۲، ۲۰۰۲–۰۳, ۲۰۱۱–۱۲; ۱۳–۲۰۱۲
* **[[ایتالیا حذفی جام]] (۹ بار)**:

۱۹۳۷–۳۸، ۱۹۴۱–۴۲، ۱۹۵۸–۵۹، ۱۹۵۹–۶۰، ۱۹۶۴–۶۵، ۱۹۷۸–۷۹، ۱۹۸۲–۸۳، ۱۹۸۹–۹۰، ۱۹۹۴–۹۵
* **[[ایتالیا سوپرکاپ]] (۵ بار)**:

۱۹۹۵، ۱۹۹۷، ۲۰۰۲، ۲۰۰۳، ۲۰۱۲
* **سری ب (۱ بار)**:

۲۰۰۶

### اروپایی
* **[[اروپای چمپیوز لیگ]] (۲ بار)**:

۱۹۸۴–۸۵، ۱۹۹۵–۹۶
* **[[یوفا]] (۳ بار)**:

۱۹۷۶–۷۷، ۱۹۸۹–۹۰، ۱۹۹۲–۹۳
* **[[اروپای جام در جام]] (۱ بار)**:

۱۹۸۳–۸۴
* **[[اروپای سوپرکاپ]] (۲ بار)**:

۱۹۸۴، ۱۹۹۶

### جهانی
* **[[بین قاره‌ای جام]] (۲ بار)**:

۱۹۸۵، ۱۹۹۶

## منابع


رج:ایتالیا فوتوال تیمون
رج:تورین
الانبار

**الانبار** یا **انبار**  اتا استان نوم هسته که عراق ِکشور دله دره. انبار عراق ِگتترین استان هسته و ونه غرب وَر دره. این استان ِنیشتنگا شهر ِرمادی‌ئه. الدلیم ِقبیله این استان دله درنه.

این استان کشورون اردن و سوریه و عربستون جه همسامون هسته و ونه مردمون ویشته تسنن په روو هستنه.(یورونیوز

## منابع


رج:عراق استان‌ها
علی مطهری

**علی مطهری**، تهران نماینده دوره‌ئون هشتوم و نهوم و دهوم اسلامی شورای مجلس هسته. وه مرتضی مطهری و علی لاریجانی ِزن‌برار ِوچه هسته.

## خانواده
علی مطهری سال ۱۳۶۰ شیخ جواد انصاری ِنوه جه عقد هاكرده که ونجه تا اسا ۴تا وچه دانّه. 

## مجلس ِهشتوم ِنمایندگی
علی مطهری اصولگرایونِ چهره‌  شاخص بیه و اصلاح‌طلبا جه موخالف جدی بیه که بورده مجلس دله. علی مطهریِ صلاحیت، نومزه بیّنِ وسّه انتخابات دله رد بیّه اما شورای نگهبان اَی، ونه صلاحیت ره تایید هاکرده.

وه مجلس هشتوم دله خله فعال بیه و علی کردان ِاستیضاح دله احمد توکلی جه همراهی هاکرده. وه ۲۱ مهر ۱۳۹۰ اعتراض هاکرده که نماینده گون مجلس چه رئیس جمهور جه سوال نکنّه و انصراف هدانه. وه مجلس دله باته که چی شی وسّه احمدی‌نژاد غیرقانونی بانک مرکزی جه پول بَیته ولی ونه استعفا رای نیارده و قبول نیّه.

## ریاست‌جمهوری دهومین انتخابات سَره
مطهری انتخابات 88 په، حکومتِ  جه انتقاد هاکرده. وه  خله صریح نقد کِردِه که باعث اعتراض و تخریب اصولگراها بَیی‌یه.
ولی وه «تقلب» ره قبول ندارنه و اینتا موضوع ره رد کِندِه.

علی مطهری اسفند ۱۳۹۰، حمید رسایی جه مناظره‌ای بِشتِه که کِشته بیّون ره روز ۳۰ خرداد ۱۳۸۸ وسّه ویشتر از ۶۰ نفر اعلام هاکرده. وه کلمه «ساندیس‌خور»  جه هِم چمبار استفاده هاکرده.

## وابسته جستارون
* محمد مطهری

## منابع

رج:مرتضی مطهری
رج:اصولگرائون
رج:زننه آدمون
رج:ایران سیاست‌مدارون
اووو

**اووو** ، اتا ارائه‌دهندهٔ خدمات تصویری تلفون  و پیوم‌رسونی فوری با استفاده از کاربوردی نرم‌افزارون توسعه‌یافته توسط شرکت *اووو ال‌ال‌سی* (ooVoo LLC) مایکروسافت ویندوز، اواس‌ده، اندروید، آی‌اواس و فیس‌بوک وسّه هسه.

تا سپتامبر ۲۰۱۲، اووو حدود ۵۶ میلیون کارور در سراسر جهان داشته و هر روز حدود ۱۰۰ هزار نفر به تعداد کارورون اون اضافه بونه که نیمی از اونا استفاده‌کنندگون اووو بر روی تلفون همراه هسنه.

## وابسته جستارون
* اسکایپ
* گوگل تاک

## منابع

* *[https://web.archive.org/web/20140306123530/http://fa.wikipedia.org/wiki// فارسی ویکی‌پدیا]*، بدی‌یه بَئی 17 دی 1392.

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه رسمی

رج: تصویری تلفون
رده:مک اواس ده
رده: ویندوز نرم‌افزارون
ذغال‌چال (بابل)

**ذغال‌چال**، روستائی هسه توابع شرقی بندپی بخش بابل شهرستون مازرون اوستان دله ایران میون.

## جمعیت
اینتا روستا، فیروزجاه دهستون دله قرار داینه و براساس ایران آماری مرکز ِسرشماری سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت زیر سه خانوار بی‌یه.

## منابع

ذغال‌چال
اگنس

**اگنس مونیکا** (انگلیسی جه: Agnez Mo)‏ (بزائه ۱ جولای ۱۹۸۶) اتا اندونزیایی مجری، بازیگر و خوننده هسته که وَچ-وَچون وسّه برنومه سازنه.

## منابع
* 

## بیرون بگردستن

* اگنز مو رسمی سایت
* 

رج:زننه آدمون
رج:اندونزی گت آدمون
رج:بازیگرون
یزدگرد سوم

**یزدگرد سوم** ساسانیونِ سی‌اُمین و واپسین شا، که شهریار ِوچه و خسرو پرویز ِنوه و شیرین ِشی بی‌یه. سال ۶۳۲ میلادی چون هچکی دیگه سلطنتی خانواده دله نموندست‌بی‌یه، وه ره بَییتنه و شا هاکردنه.  گانّه که وه وقتی خاسته شا بواشه ۲۱ ساله بی‌یه و بیست سال شائی هاکرده. وه که شا بگردسته، ایران دله‌ی بل-بشو و درگیریون تموم بَیینه و مردِم متحد بگردستنه. 

عربون حمله ونه شائی گادِر بی‌یه که باعث بیّه تیسفون و تقریباًً ساسانیون ِتموم سامون ره اعراب بَییرن. یزدگرد هم نتیجتاً باو ِهمراهی فرار هاکرده و وقتی گاوباریون وه ره دعوت هاکردنه، قبول نکارده و بورده مرو ِسمت که اونجه جه بتونه چین جه ارتباط پیدا هاکنه ولی اونجه‌ی حاکمون وه ره خیانت هاکردنه و اتا اَسیوبون آخرسری وه ره بکاشته.

## بن بنویشت

## منابع
* 
* بلاذری، احمد بن یحیی بن جابر. فتوح‌البلدان. ترجمهٔ محمد توکل، نشر نقره، ۱۳۴۷
* 
* 
* 
* دریایی، تورج، *شاهنشاهی ساسانی*، برگردان مرتضی ثاقب‌فر، نشر ققنوس. ISBN 964-311-436-8
* راوندی، مرتضی. تاریخ اجتماعی ایران.، جلد دوم. چاپ سوم. تهران: انتشارات امیر کبیر، ۲۵۳۶
* زرین‌کوب، عبدالحسین. تاریخ ایران بعد از اسلام. انتشارات امیر کبیر، چاپ یازدهم، ۱۳۸۶
* 
* 
* فرای، ریچارد ن. عصر زرین فرهنگ ایران، ترجمهٔ مسعود رجب‌نیا، چاپ چهارم. انتشارات سروش، ۱۳۸۸
* 
* معطوفی، اسدالله. تاریخ چهار هزار ساله ارتش ایران، جلد اول. تهران: نشر ایمان، ۱۳۸۲
* مقدسی، مطهر بن طاهر. البدء و التاریخ، جلد اول. ترجمهٔ محمد رضا شفیعی کدکنی، نشر آگه، چاپ اول، ۱۳۷۴
* یعقوبی، احمد بن اسحاق. تاریخ یعقوبی، جلد اول. ترجمهٔ محمد ابراهیم آیتی، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ نهم، ۱۳۸۲
‎

رج:ساسانیون شاهون
۲۰۱۴

**۲۰۱۴** میلادی تقویم دِ هزار و چاردهومین سال هسته.

این سالِ اولین روز چارشمبه اول ژانویه، ۱۱ دی ۱۳۹۲ خورشیدی جه برابری کانده.

## دکته‌ئون
* فوتوال جهونی جام ِمسابقات، برزیل دله.
### خورون
* ژانویه
* فوریه
* مارس
* آوریل
* مه
* ژوئن
* ژوئیه
* آگوست
* سپتامبر
* اکتبر
* نوامبر
* دسامبر
## بزائه‌ئون
## بمرده‌ئون

۲۰۱۴
رج:میلادی سال
آریل شارون

**آریل ساموئل مردخای شرایبر** که وه ره **آریل شارون** گاتنه (عبری جه: אריאל שרון) (بزائه ۲۶ فوریه ۱۹۲۸ – بمرده ۱۱ ژانویه ۲۰۱۴) اسرائیلی سیاستمدار و این کشور یازدهمین نخست‌وزیر بی‌یه. ۲۷ فوریه ۱۹۲۸ روستای کفر ملال دله دنیا بموئه. وه اتا لهستونی وچه بی‌یه که پس از موهاجرت به قفقاز به کشاورزی مشغول بَیی‌یه و در نهایت به فلسطین نقل مکان هاکرده. وه سال ۲۰۰۶ جه تا شه بمردن گادِر، ژانویه ۲۰۱۴، (۸۵ سالگی) کما دله دیّه. وه خله سوئز بحران، شیش‌روزه جنگ و یوم کیپور جنگ دله تأثیرگذار بی‌یه. وه ۸ سال کما دیّن په، ۱۱ ژانویه ۲۰۱۴ (۲۱ دی ۱۳۹۲) ۸۵ سالگی گادِر، تل آویو ِبیمارستون‌ها دله بمرده.

## بیماری شارون
وه از ۵ ژانویه سال ۲۰۰۶ به دلیل سکته مغزی بیمارستان دله بستری بیه و ادارهٔ کلیه امور نخست وزیری اسرائیل به ایهود المرت موعاون اول وزیر واگذار بیی‌یه. دکترون معالج ونه حال ره وخیم اعلام هاکردنه‌ و وه ره وضعیت بیهوشی(یا فریز) دله نگه دارنه.

## صبرا و شتیلا دست جم بکوشتن
سال 1982 اسرائیلی حمله لبنان ره، شارون دفا وزیر بیه که صبرا و شتیلا دست جم بکوشتن اتفاق دکته. صبرا وشتیلا یتتا فلسطینیون آواره سره بیه که16 تا 18 سپتامبر فالانژیست شبه نظامیون حمله دله (که اسرائیل وشون ره پشتی کارده) حدود800 تا 3500 نفر غیر نظامی آدمون که ویشته زنا و وچه‌گون بینه  دست جم بکوشته ببینه. اینتا قضیه باعث بویه که بعضیا شارون ره "صبرا وشتیلایی قصاب" نوم بشتنه.

## منابع
* 
* 

## منابع

* 
* 

رج:اسرائیل نخست‌وزیرون
رج:لهستونی‌تبارون
ازارسی (غربی بندپی)

**ازارسی** اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِغربی بندپی بخش دله دره.

## جمعیت
اینتا روستا، خوش‌رود دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت 50 نفر (14خانوار) بی‌یه.

## منابع

ازارسی
نفوس و مسکن عمومی سرشماری (۱۳۹۰)

۲۱ تیر ۱۳۹۰، محمود احمدی‌نژاد دستور په، نفوس و مسکن عمومی سرشماری هفتمین‌بار وسّه کِل ِکشور دله شروع بیّه. این طرح که قبلاً هر ۱۰ سال ات‌بار انجام بی‌یه طبق مصوبه سال ۱۳۸۶ جه هر ۵ سال ات‌بار انجام وانه.

## بیرون بگردستن
*گزیده نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۹۰
*نشریه گزیده نتايج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۹۰

## پانویس

رج:سرشماریون
ایران نفوس و مسکن عمومی سرشماری

**ایران نفوس و مسکن عمومی سرشماری** گت‌ترین سرشماری هسته که این کشور دله انجام گیرنه. این سرشماری هر ده سال ات‌بار جمعیتی مشخصّات ِتعیین هاکردنه وسّه ایران دله، ایران آمار مرکز ِدست ِپه، انجام بی‌یه اما سال ۱۳۸۵ به این وَر جه هر پنج سال انجام وانه. آخرین سرشماری ۱۳۹۰ سرشماری بی‌یه که ونه سره ایرانِ جمعیّت حدوداً ۷۵ میلیون تعیین بیّه. ایران دله، بنابر مادّهٔ ۴ قانون ایران آمار مرکز، نفوس و مسکن عمومی سرشماری، هر پنج سال ات‌بار رئیس جمهور فرمون په اجرا وانه.. 

## نتایج کلی سرشماری ایران
جمعیّت ایران و رشد متوسّط آن در طی دهه‌های ۱۳۳۵ تا ۱۳۸۵

## وابسته جستارون
* ایران آمار مرکز
* آمارگیری

## منابع

## بیرون بگردستن
* سرشماری عمومی نفوس ومسکن ۱۳۸۵
* درگاه آمار ایران

رج:ایران
رج:سرشماریون
فیروزآباد (بابل)

**فیروزآباد (بابل)** اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و  شهرستون بابل ِبخش بندپی شرقی دله دره.

## جمعیت
اینتا روستا، دهستون سجادرود دله قرار دارنه و سرشماری مرکز آمار ایران ، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت 580 نفر (157خانوار) بی‌یه.

## منابع

فیروزآباد (بابل)
فیروزآباد

ممکن هسته که شمه منظور **فیروزآباد** جه اینان بائه:

## شهرستون‌ها
* فیروزآباد شهرستون فارس اوستان دله

## شهرها
* فیروزآباد (خلخال)، استان اردبیل
* فیروزآباد (فارس) استان فارس 
* فیروزآباد (لرستان)، استان لرستان
* فیروزآباد (یزد)، شهرستان صدوق جه

## بخش‌ها
* فیروزآباد بخش (لرستان)
* فیروزآباد بخش (کرمانشاه)

## دهستون‌ها
* فیروزآباد دهستون، فیروزآباد سلسله بخش توابع جه.

## روستاها
* فیروزآباد (بردسکن) 
* فیروزآباد طلوع، طبس
* فیروزآباد (بابل)، غربی بندپی بخش بابل شهرستون
* فیروزآباد (قوچان)
* فیروزآباد (کرمان)
* فیروزآباد (نوشهر)، کجور بخش نوشهر شهرستون
*فیروز‌آباد (ابرکوه)
*فیروز‌آباد (اردستان)
*فیروز‌آباد (اردل)
*فیروز‌آباد (اسفراین)
*فیروز‌آباد (اصفهان)
*فیروز‌آباد (الیگودرز)
*فیروز‌آباد (ایرانشهر)
*فیروز‌آباد (بافت)
*فیروز‌آباد (بافق)
*فیروز‌آباد (بردسکن)
*فیروز‌آباد (بردسیر)
*فیروز‌آباد (بم)
*فیروز‌آباد (خاش)
*فیروز‌آباد (دزفول)
*فیروز‌آباد (دشت آزادگان)
*فیروز‌آباد (رودبار جنوب)
*فیروز‌آباد (ری)
*فیروز‌آباد (زرند)
*فیروز‌آباد (سرباز)
*فیروز‌آباد (سنقر)
*فیروز‌آباد (سیرجان)
*فیروز‌آباد (قروه)
*فیروز‌آباد (کرمان)
*فیروز‌آباد (مشهد)
*فیروز‌آباد (ملایر)
*فیروز‌آباد (نظر‌آباد)
*فیروز‌آباد (نیک‌شهر)
*فیروز‌آباد (همدان)
تنهاکلا (بابل)

**تنهاکلا (بابل)** اتا روستایِ نوم هسته که مازندران استان دله قرار دارنه و دارای قدمتی 2500 ساله هسه و دارای جاذبه های گردشگری و تاریخی و تفریحی بسیاری هسه و بابل شهرستون ِشرقی بندپی بخش دله دره.

## جمعیت
اینتا روستا، سجادرود دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۵۰۰ نفر (۱۱۰خانوار) بی‌یه.

## منابع

تنهاکلا (بابل)
ژولی گیه

**ژولی گیه**  اتا فرانسوی بازیگر و سینما-تلویزون ِتهیه‌کننده هسته. وه بیش از ۵۰‌تا فیلم دله بازی هاکرده.

## خصوصی زندگی
کلوزر، فرانسوی هفته‌نومه، اتا ویژه گزارش دله که هفت صفحه بی‌یه، ۱۰ ژانویه ۲۰۱۴، فرانسوا اولاند و ژولی گیه‌ی عاشقونه روابط ره فاش هاکرده. 

وه مارس ۲۰۱۳ میلادی، علیه بعضی وبلاگ‌ها و سایتونی که این شایعات ره گزارش هاکرد بینه، شکایت هاکرده.

## پانویس

گیه، ژولی
گیه، ژولی
گیه، ژولی
گیه، ژولی
برسمنان

**برسمنان** اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِلاله‌آباد بخش دله دره. روستایی هَسته بسیار زیبا و خوش آب و هوا که در غرب بابل قرار دارنه. 

## جمعیت
اینتا روستا، کاری‌پی دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۵ دله، ونه جمعیت ۲۹۰۰ نفر (۸۷۶خانوار) بی‌یه.

## منابع

برسمنان
رئالیسم

**رئالیسم** یا **واقع‌گرایی** بتونده رشته‌ئون مختلف دله معانی مختلفی داره:

* رئالیسم (فلسفه)
* رئالیسم (هنر)
* رئالیسم (بین‌الملل روابط)
رئالیسم (هنر)

**رئالیسم** (که وه ره فارسی دله گانّه *واقع‌گرایی*) ادبیات، نقاشی، عکاسی و دیگه هنرون دله، اتجور سبک هسته که سعی کانده همه چی ره اونتی که هستنه سِراق هاده، بدون اونکه هچّی وشون سَر بی‌یله یا وشون سَر جه کم هاکنه.

رئالیسم اتا فرهنگی جنبش نوم هم بی‌یه که قرن ۱۹ دله فرانسه جه شروع بیّه و تا اواخر این قرن فرانسه دله رواج داشته. رئالیسم بساته بیّه تا رومانتیسیسم جه مخالف هاکنه و واقعیت ره اصل قرار هاده.

## ناتورالیسم
**طبیعتگرایی** یا **ناتورالیسم** اصطلاحی هسته که هنری رشته‌ئون دله کاربرد دانّه و آثاری ره گانّه ناتورالیسم که وشون دله طبیعت ره همونتی که هسته سِراق هاده. 

## رئالیسم نویسندگون و ناتورالیسم نقاشون
### نویسندگون
بالزاک اولین کسی بی‌یه رئالیسم ره زنده هاکرده. ونه په گوستاو فلوبر، چارلز دیکنز، هزی جیمس، لئون تولستوی، داستایوسکی، ماکسیم گورکی، این سبک جه معروف بیینه.

### نقاشون
* ایوان شیشکین (روسی نقاش)
* والنتین سرف (روسی نقاش)

## نگارخنه

Image:Jean-Baptiste Siméon Chardin 017.jpg|
Image:Gustave Courbet 018.jpg|
Image:Jean-François Millet (II) 013.jpg|
File:Young Girl Reading by Jean-Baptiste-Camille Corot c1868.jpg|
Image:Wilhelm Oswald Gustav Achenbach, Abendstimmung in der Campagna.jpg|
Image:Eilif Peterssen-Laksefiskeren (1889).jpg|
Image:They did not Expect Him.jpg|


## وابسته جستارون
* اروپای ادبی سبکون
* سورئالیسم

## منابع

* فارسی ویکی‌پدیا

رج:هنری جنبشون
ولوکلا

**ولوکلا** اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِگتاب بخش دله دره.

## جمعیت
اینتا روستا، جنوبی گتاب دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۵۶۷ نفر (۴۷۰خانوار) بی‌یه.

## منابع

ولوکلا
اوکسر

**اوکسر** اتا روستایِ نوم هسته که مازرون اوستان دله قرار دارنه و بابلسر شهرستون ِبابلسر شهرستون مرکزی بخش دله دره.

## جمعیت
اینتا روستا، ساحلی دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۲۹۹ نفر (۸۶خانوار) بی‌یه.

## منابع

اوکسر
بنجامین فرانکلین

**بنجامین فرانکلین**  (بزائه ۱۷ ژانویه ۱۷۰۶، بمرده ۱۷ آوریل ۱۷۹۰) اتا دانشمند، نویسنده و چاپخا
## پانویس

## منابع
* 
*  
* Christ Church (**انگلیسی**)

## بیرون بگردستن

رج:آمریکا گت آدمون
رج:امریکا نویسندگون
رج:گت مردمون پنسیلوانیا
لـله

**لَـلِه** یا **لَ‌لِه**  (فارسی جه: نی؛ علمی نوم: *Phragmites communis* یا *Phragmites australis*) اتا چندساله گیاه واش هم‌خانواده‌ئون جه هسه. لـله ویشته ساحل‌وری یا بمرده ئو و ئوإندون پلی درإنه. ونه بىخ (ریشه) تنک وونه و ئو ره کشنه.

## نگارخنه

Image:Phragmites australis1.jpg|
Image:Riet Phragmites australis planten.jpg|
Image:Reed.jpg|
Image:Phragmites Australis.jpg|
Image:Phragmites_snow_ehm.jpg|


## منابع
* *[https://web.archive.org/web/20140306123530/http://fa.wikipedia.org/wiki// فارسی ویکی‌پدیا]*، هارشی‌یه بَئی: 28 دی 1392.

رج:گیاهون
رده: واش
عمان دریا

**عمان دریا** که اتی وه ره **مکران دریا** هم گننه، اتا ئو جا هسه که هند اوقیانوس ره چلّه هسته. ایران و پاکستون و عمان ونه پلی درنه. این دریو عرب دریو و فارس دریومونا میون دره.
## منابع

رج:عمان دریا
رج:دریا
کبلاقا اسلامی ساروی

**کبلاقا اسلامی ساروی** با نام اصلی **حسین اسلامی ساروی** مازرونی پژوهشگر، نویسنده و مورخ هسته. وی مسئول پژوهشکده و کتابخانه مازندران شناسی و ساری‌شناسی هسته. 

## دیدگاه‌ها
وه خله زمینه‌ها دله من‌جمله مازرون ِمربوط ِمسائل دله دیدگاه‌ئونی مطرح کانده:

### مازندرون ِمعماری
وه معتقد هسته که چل ستون و عالی قاپوی ِمعماری، که اصفهان دله درنه، ره مازندرون ِسقانپارون ِچویی معماری جه بَییتنه.
وه در مورد تخریب آثار تاریخی مازندرون و ساختن پارکینگ و پاساژ بجای آنها انتقاد دارنه. وی معتقد هسته امروز شعور مردم با پاساژسازی و بلند مرتبه سازی ساختمانها سنجیده نوونه بلکه امروزه معیار فهم و فرهنگ ملتها با تعداد کتابخانه ها، موزه ها، فضای سبز ، ورزشگاه ها، ومراکز فرهنگی بسنجیه وونه. 

### تجزیه مازندرون
وه مازندرون ِتجزیه جه مخالف هسته.

## کتب و تالیفات
* **تاریخ دو هزار ساله ساری** (دارالملک مازندران): این کتاب دله اطلاعاتی در مورد ارتفاعات جنگلی تخت سلیمان سه‌هزار و دوهزار ارائه بئیه.
***مازندران در تاریخ**: که این کتاب مجموعه ای 2 جلدی در مورد تاریخ محلی و منطقه ای مازرون هسته.

## بن‌بنویشت

* ای برج بی‌ریشه، من حسین اسلامی ساروی‌ام! وبسایت خبری تحلیلی شمال فردا

رج:ساری گت آدمون
رج:مازرون نویسندگون
رج:مازرونی تاریخدونا
سنجار

**سِنجار** (عربی جه: سنجار، کورمانجی جه: Şengal) اتا شهر هسته که نینوا استان دله دره. این شهر جمعیت سال ۲۰۰۶ میلادی ۳۹٫۸۷۵ نفر بی‌یه. این شهر مردم ویشته ایزدی کورد هستنه.  داعش ِحمله سَره، آگوست ۲۰۱۴، این منطقه‌ی پیش‌مرگون فرار هاکردنه و این شهر ره داعشیون محاصره هاکردنه.

## منابع

رج:عراق شهرون
رج:کوردستون شهرون
پولدارترین آدمون فهرست

اين مطالب ِمنبعفوربز مجله هسته.

__TOC__
## فوربز میلیاردرون فهرست

## فهرست 2023

## فهرست ۲۰۱۳



File:Bill Gates in WEF, 2007.jpg|بیل گیتس(متحده ایالات)
File:Carlos Slim Helú.jpg|کارلوس اسلیم(مکزیک)
File:Warren_Buffett_KU_Visit.jpg|وارن بافت(متحده ایالات)
File:Grupo INDITEX gal A Ortega.jpg|آمانسیو اورتگا(ايسپانیا)
File:David Koch-crop-2007.jpg| دیوید کوک(متحده ایالات)
File:Bernard Arnault.jpg| برنار آرنو(فرانسه)
File:Larry Ellison on stage.jpg|لری الیسون(متحده ایالات)



## فهرست ۲۰۱۲

## فهرست ۲۰۱۱

## منابع

* 


رج:فهرستون
گاودشت

**گاودشت**، روستایی هسه از توابع بخش بندپی غربی شهرستان بابل  استان مازندران ایران دله.

## جمعیت
اینتا روستا خوش‌رود دله قرار دارنه و براساس آخرین سرشماری مرکز آمار ایران که در سال ۱۳۸۵ صورت بئیته، جمعیت اون زیر سه خانوار بیئه.

## منابع

* *[https://web.archive.org/web/20140306123530/http://fa.wikipedia.org/wiki// فارسی ویکی‌پدیا]*، بدی‌یه بَئی 7 بهمن 1392.

گاودشت
مرپیچی کهکشون

[250px|thumb|[مسیه ۱۰۱ اتا مرپیچی کهکشون‌ئه.]]
**مرپیچی کهکشون **  سه‌جور کهکشون دله ات‌تی نوم هسته که اولین‌بار اینان ره ادوین هابل سال ۱۹۳۶ رج‌وَندی هاکرده.

## ساختار
مرپیچی کهکشون‌ها چنتا اصلی بخش دارنه:
* اتا چرخونکِ دیسک که چنتا بازو جه تشکیل وانه و اساره‌ئون ونه دله درنه
* ونه مرکز که اتا برآمدگی (کُره واری)ئه و غالباً پیر بَیی اساره‌ئون ونه دله درنه
* کهکشونی هاله که "اساره‌یی خوشه‌ئون کروی" زیادی ونه دله درنه
* ابرپرجرم سیوچال که مرکز دله قرار دانه

## منابع

رج:کهکشون
گله‌کلا

**گله کلا** اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِمرکزی بخش دله دره.

## جمعیت
اینتا روستا، فیضیه دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت 532 نفر (156خانوار) بی‌یه.

## منابع

گله‌کلا
لنگور بالا

**لنگوربالا**، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان بابل  استان مازندران ایران دله هسه.

## جمعیت
اینتا روستا  دهستان فیضیه دله قرار دارنه و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۴۰۶ نفر (۱۰۸خانوار) بیئه.
## منابع

* *[https://web.archive.org/web/20140306123530/http://fa.wikipedia.org/wiki// فارسی ویکی‌پدیا]*، بدی‌یه بَئی 7 بهمن 1392.

لنگور بالا
لنگور پائین

**لنگورپایین**، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستون بابل استان مازندران ایران دله هسه.

## جمعیت
اینتا روستا  دهستان فیضیه دله قرار دارنه و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت اون ۶۶۳ نفر (۱۶۲خانوار) بیئه.

## وابسته جستارون
* فهرست جمعیت شهر و روستاهای ایران

## منابع

*
بهرام روشن

**بهرام روشن** اتا مازرونی شاعر هسته که بهشهر (= اَشرِف) ِشهر شِنه.

رج:مازرون شاعرون
نوری فیبر

thumb|200px|اتا دسته نوری فیبر
**نوری فیبر** (انگلیسی زبون: *Optical Fiber*) اتا نازک رشته شفاف هسه که شیشه ره مونِّه و مواد پلیمری جا بسات بونه. اینتا رشته بتونه اتا نور باریکه ره شه جا عبور هده نوری فیبر جا بتوننه اطلاعات ره عبور هدن همونجور که سیم برق جا عبور دننه. اما اینجه بخاطر اینکه ماده عایق محیط انتقال امواج هسِّه تداخل وجود ندارنه و پهنای باند بالا هسِّه. چون اطلاهات بصورت امواج مدهای مختلف جا عبور کننه. فعلا پهنای باند تا ۱۰ گیگابیت ره با تلفات بسیار ناچیز در حد چند دهم دسیبل در کیلومتر عبور دننه.

## منابع

* انگلیسی ویکی‌پديا

رج:فیزیک
هرگیسا

**هرگیسا** اتا شهره که سومالی‌ئه دومین شهر هسته و سومالی‌لند نیشتنگائه. این شهر ١,٣٠٠,٠٠٠ نفر جمعيت دانّه.
## منابع

انگلیسی ویکی‌پدیا

رج:آفریقا نیشتگائون
رج:سومالی شهرون
محمدعلی آغجای

**محمدعلی آغجای** اتا ترک تروریست بی‌یه. وه سال ١٩٨١ خاسته پاپ جان پل دوم ره بکاشه و پیشتر سال ١٩٧٩ هم اتا روزنومه نویس ره بكاشته.

## منابع

رج:تروریستون
قز هاکردن

**قِز** یا **قیز هاکردن** كه **غِض** هم نویسنّه ات‌تی عصبی عمل هسته كه نفرت و خشم ره آدمون دله سِراق دِنه. قز معمولاً توهین‌آمیزِ گپ جه همراهه. این عمل تموم جهون دله وجود دانّه و عمومی‌ئه.

## منابع
* انگلیسی ویكی‌پدیا
فیفل

**فیفل** اتا روستایِ نوم هسته که مازندران اوستان دله قرار دارنه و بابل شهرستون ِشرقی بندپی بخش دله دره.

## جمعیت
اینتا روستا، سجادرود دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال ۱۳۸۵ دله، ونه خانوار کمتر از سه تا بی‌یه.

## منابع

فیفل
رنگرزکلا

اینتا روستا، لاله‌آباد دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری سَره، سال 1385 دله، ونه جمعیت 42 نفر ( 10خانوار) بی‌ئه.

## منابع

رنگرزکلا
آرمادیلو

**آرمادیلو**  اتا پچوکِ وَچه‌زا پستاندار هسته که شه تن ِزرهی لاک (پوشش) وسّه معروف بيّه.وه اين لاکی تن جه بتونده خطر موقع جِق بَيره و توپ واری بوو.

## منابع

رج:آرمادیلو
رج:پستاندارون
رج:کاله‌دارون
فلبن

**فلبن**  معروف به بام مازندرون ، روستایی هسه از توابع بندپی غربی بابل شهرستان استان مازندران ایران دله. اینتا روستا ۴۲۴۷ نفر جمعیت جا (تابستون جمعیت) بابل شهرستان جونوب غربی دله واقع بئی‌یه. فلبن هراز روخنه شرق ور دره و ۳۲۱۶ متر دریوی سطح جا بلندی داینه و ۵۲ درجه و ۳۱ دقیقه طول شرقی و ۳۶ درجه و ۹ دقیقه عرض شومالی و فاصله ۸۱ کیلومتری بابل شهر قرار دارنه.
جایگزین=روستای فیل بند|بندانگشتی|250x250پیکسل|روستای فیل بند
فلبن جنوب وری روستاهای ورزنه و نشل ره،  جنوب شرقی وری روستاهای شیخ موسی، نیراسم و پاریجان ره و  شومال غربی وری روستای سنگ‌چال ره چک دنه.اینتا روستا چون خله دریوی سطح جا بلندی دارنه زمستون‌هایی سخت داینه و ورف سنگین جا همراه هسه و شاید ونه نوم گذاری اتا دلیل هم همین باشه. در تابستون‌ها اینتا روستا خله خار هوا داینه که پذیرای اتا خله مسافر  و همچنین کوهنوردون هسه. 

## راه
اتا مسیر که  به فیلبند ختم بونه، مسیر فرعی چلاو جاده هراز ور هسه. 

## زوون
فیل‌بند زوون، از نظر حوزه زوونی، متعلق به مازرونی زوون شاخه شومال غربی زوون‌های ایرونی نو و زیرگروه گویش‌های کرانه کاسپین دریاهسه.اتا از اصلی موشخصه‌های  ساخت‌ آواییاون دنبی ئن صامت /ž/ و وجود مصوّتِ /Ə/ به جای /e/هسه، که مانند اتا واجگونه بعد از همزه و در واژه‌های عربی به کار شونه. در اینتا گویش، گذشته نقلی و بعید متعدی و لازم با فعل کمکی «دار-/داشت-» بساته بونه. مثلن: بخردارمه ba-xƏrd-dār-mƏ (خورده‌ام)، و بخرداشتمه ba-xƏrd-dāšt-Ə-mƏ (خورده بودم).

## هنری و اجتماعی
از سال ۱۳۸۱ تا سال ۱۳۸۸ هر ساله در هفتهٔ آخر مردادماه، محفل شعر و موسیقی مازندرونی ((اصغر بوته جان)) در فضایی باز در طبیعت سبز این دیار برگوزار بی ئه.
محفلی که با اجرای اشعار مازندرونی، نوای دلنشین ((لَ لِه وا)) و اجرای گروههای موسیقی و به خوصوص اجرای ساز محلی ((تشتلاک)) همه ساله جمعیتی غریب به ۵ هزار نفر ره به عونوان مخاطب پذیرا بیئه. گروه فرهنگی هنری ((هیتکا)) برگوزار کنندهٔ اینتا محفل بیئه.

## وابسته جستارون
* فهرست روستاهای شهرستان بابل

## منابع

* *[https://web.archive.org/web/20140306123530/http://fa.wikipedia.org/wiki// فارسی ویکی‌پدیا]*، بدی‌یه بَئی 9 دی 1392.

## پیوند به بیرون

* پایگاه اطلاع‌رسانی فرمانداری ویژه شهرستان بابل

شیاده بالا
استقلال تهران

**استقلال تهران** یا خلاصتاً **استقلال**، اتا ایرانی فوتوال تیم هسته که چاروم مهر سال ۱۳۲۴ تهران دله بساته بیّه. استقلال تا پیش از انقلاب اوائل **دِچرخه‌سوارون** و اَی بعداً **تاج** نوم داشته.

استقلال ِسره-خانگی زمین آزادی استادیوم هسته که تهران ِغربی‌وَر وانه. وشون لیگ برتر و جام حذفی دله کا کانّه که هر دِتا دله قدیمی‌ترین تیم حیساب اِنّه. ونه گت‌ترین رقیب پرسپولیس هسته که وشون دربی معروف هسته. دومین تیم پرافتخار ایران ِلیگ دله و با هفت قهرمونی پرافتخارترین تیم جام حذفی ایران هسته.

استقلال ده سال اخیر هفت بار آسیا چمپیونز لیگ دله دیّه که دِ بار قهرمانی و دِ بار نائب قهرمانی و دِ بار سومی ره کسب هاکرده و ایران دله ویشترین آسیایی افتخارات ره دارنه.
## کاکرون

 

## منابع

رج:ایران فوتوال تیمون
فریدریک ویلیام دی کلیرک

**فریدریک ویلیام دی کلیرک** اتا جنوبی آفریقایی سیاستمدار و وکیل بی‌یه كه 18 مارس 1936-2021 ژوهانسبورگ دله دنیا بموئه. فردریک جنوبی آفریقای ِآخرین اسپه رئيس جمهور بی‌یه. (1989-1994) فردریک شه دوره اصلاحاتی انجام هدا كه كومك هاكردنه آپارتاید ره نلسون ماندلای په‌روون رِقِد بَدِن. وه همینسه نوبل صلح جایزه ره مشترکاً نلسون ماندلا جه سال 1993 بَییته. وه بین سال‌های 1994 و 1996 رئيس جمهور ِمعاون (نلسون ماندلا) بی‌یه.

## منابع
* ويكي‌بديا العربية

رج:جنوبی آفریقا رییس جمهورون
رج:زننه آدمون
سیو ذغال، نازک یخ

***سیو ذغال، نازک یخ*** (ماندارین جه: *白日焰火* که تلفظ وانه: *Bairi Yanhuo*) اتا چینی فیلم نوم هسته که وه ره دیائو ینان بساته. این فیلم برلین فیلم فستیوال دله اول بیّه و طلایی اش جایزه ره بَوِرده.

## بازیگرون
*فن لیائو
*گوی لون-می
*خوئبینگ وانگ

## پانویس

## بیرون بگردستن
*IMDB دله.

رج:طلایی اش بیته‌ئون
رج:چینی فیلمون
شمالی سوادکوه شهرستان

**شمالی سوادکوه شهرستان** اتا شهرستون هسته که مازرون شنه و ونه گت‌شهر نوم شیرگاه هسته.  .

شهرستان سوادکوه شمالی (شومالی سوادکوه شهرستان) به مرکزیت شهر شیرگاه از ترکیب بخشای نارنجستان و بخش مرکزی (مرکزی بخش) به مرکزیت شهرشیرگاه شامل دهستانای شرق و غرب شیرگاه و لفور تابعیت استان مازندران (مازندران اوستان) دله دره.

## دپیته چرخه‌تو
* مازرون

## منابع

رج:مازرون اوستان شهرستانون