open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
آق‌ننه

**آق‌ننه** مازرون موسیقی دله اتا لحن هست. «آق ننه» درأصل پی‌یر وَری گت‌مار خَوری ره گتنه. مازرونی موسیقی دله آوازی که آزادِ ریتم دارنه و غمناک خونش دارنه ره إسا آق‌ننه بخوندستن گنه. پیش از این، قدیم‌ته آق‌ننه ات‌سری مخصوص شعر داشته که إسا یادبکردنه و هر دِ بیتی ره این لحن جه خوندنه. ونه ریتم شور ره دستگاهی موسیقی دله خله مونه.

## منابع

 

رج:مازرون موسیقی لحن
ارایی

**ارایی** یا **هرایی** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته که ترکمونون موسیقی جه بهیت بیه و گدارون وه ره شه لحن دربیاردنه و مازرونِ شرقی مزقون جه پشو بزونه. ونه ساز ویشته د تار هسته.

## استارآباد هرایی
گرگان وَری، هرایی ره اتا مخصوص شیوه مازرونی زوون جه خوندنّه که ترکمونی و خراسونی هرایی جه فرق کنده. هراییِ ریتم آزاد هسته و 4 نوع بخوندست وونه: دوبنده، کِتاه، بلند، و هِکِشی. استارآبادی هرایی ره د بیتی شعرون جه خونش کنّه و هر مصراع وسّه ات‌که صَوِر بجا ایارنه و فاصله جه خوندنّه. وشونِ کشش و تحریر ویشته «أمان آی أمان إی جان…» سر هسته که شعرِ چارچوب دله دنینه و پسوند-پیشوندی شعرِ کَش إضافه وونّه. هرایی دله کله‌کش واری نی‌یه که کلمات ره تک‌سری بخوندن و میّن نوو چچی گنّه و دکِّل کلمات ره بجا ایارنه.

## مازرون هرایی
مازرون دله، هرای یا إرای موسیقی ره گدارون بیاردنه و وشونِ رپرتوار دله دره. وشونِ ریتم هم آزاد هسته و شور دستگاه بخوندست وونه و مازرونِ شرق کاربرد دارنه..

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
اکبر پهلوون

**اکبر پهلوون** مازرون موسیقی دله اتا لحن و سوت نوم هسته که اتا پهلوونِ خَوِری و ونه بگذشتی ره تعریف کنده. اکبر اتا إشکارچی بی‌یه که ببر وه ره تن دکته. ونه منظومه اینتی هسته که خال‌کندی اکبر شه بمرده په، دره شه بگذشتی خَوِر تعریف کنده و شه زِنا ره گنه چتی بیه. این سوتِ ریتم شور دستگاهی موسیقی دله دره.

## منابع

رج:مازرون سوت
ام نسا

***اُمّ نسا*** مازرون موسیقی دله اتا ترانه هسته که شور مایه دله خوندنّه. نمونه:

:[أی] نماشون صرا مه ونگه ونگه
:چاربدار درشونه صدای زنگه
:کمین چاربدار ره برار بهیرم؟
:دم-به-دم خور شه یار بهیرم؟
:های برو، های نشو، مه امّ نسا
:برو ته عشق ته بهیمه رسوا

## منابع

رج:مازرون ترانه‌ئون
امیر و گوهر

***امیر و گوهر*** مازرون موسیقی دله اتا منظومه هسته که امیری لحن جه بخوندست وونه و گته-گته هسته که امیر پازواری ِبگذشتی هسته. ونه شعر د بیتی هسته و رباعی جه نزدیکی دارنه و ونه ریتم سنگین و شور ردیف جه هسته.

## منابع

رج:مازرون ترانه‌ئون
آب کناری

**آب کناری ** گیلان موسیقی و مازرون موسیقی دله اتا لحن ساز هست که ونه ریشه گیلان ِچپّونی خونش جه ورگردنه و وه ره لـله پشتی خوندنه. رامسر و شهسوار دله هم این سبک دره. آب کناری خله دشتی ِدستگاهی موسیقی ره مونه.

## منابع

رج:گیلان موسیقی لحن
رج:مازرون موسیقی لحن
بازی حال

**بازی حال** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته. بازی حالِ لحن شاد هسته و وه ره لله‌وا جه زنّه و ونه ریتم شور و دشتی ردیفی موسیقی جه نزدیک هسه.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
منچستر سیتی

**منچستر سیتی**  اتا انگلیس فوتوال تیم هسته که منچستر ِشهر شنه. منچستر سیتی اولین‌کَش، ۱۸۹۹–۱۹۰۰ فصل جه انگلیس فوتوال لیگ (EFL) جه برسی‌یه و ۱۹۹۲–۹۳ فصل جه پرایمر لیگ دله دره.

## تاریخچه
**منچستر سیتی فوتوال تیم**، اتا حرفه‌ای فوتبالی باشگاه لیگ برتر انگلستان دله هسته که منچستر شهر دله قرار دارنه.  سال ۱۸۸۰ دله به‌عنوان **سنت مارک (وست گورتون)** تأسیس بیه، سال ۱۸۸۷ دله به نوم **آردویک** تغییر نوم هدائه و سال ۱۸۹۴ دله به **منچستر سیتی** تغییر نوم هدا. باشگاه منچستر سیتی ورزشگاه، الاتحاد نام دارنه که شهر منچستر دله قرار دارنه، سیتی سال ۲۰۰۳ دله به اتحاد نقل مکان هاکرده. قبل از اتحاد، ورزشگاه سیتی، ماین رود بیه. سیتیزن‌ها شه پیرن‌ آبی آسمونی ها ره سال ۱۸۹۴ جه استفاده کاندنه.

## منابع

* 

## بریم بگردستن


رج:انگلیس فوتوال تیمون
بزپوشلی

**بزپوشلی**، **کَرنه** یا **گاگور** مازرون موسیقی دله اتا ساز هسته که گیلان و مازرون ِغرب إستٮفاده بونه. وه ره توسکا یا کهول و بید تن جه ورینّه و وه ره لوله کنّه تا چار-پنج سانت بووشه. ونه صدا ذیل هسته و وچون کا بکردن وسّه وه ره ساتنه.

## منابع

رج:مازرون ساز
رج:گیلان موسیقی
رج:بادی سازون
بق

**بق** یا **بوق** مازرون موسیقی دله اتا بادی ساز هسته. وه ره حیوونِ کَل (شاخ) یا قلیون کئی یا دارِ جلد یا گوش‌ماهی جه ساتنه و ونه صدا ذیل بی‌یه. بُق سر سولاخ نکردنه و همینسه ونجه ننشسته آهنگ و ریتم بساتن و ویشته دیگرونِ خَوِر هاکردن یا إشکار وسه إستٮفاده بی‌یه. کسی که بُق یا شیپور بزنه ره *بُق‌چی* گنه.  **گوکَل** اتا جور بُق هسته که گویِ شاخ جه ساتِنه.

## منابع

رج:مازرون ساز
بلبلک

**بلبلک** یا **سوت بلبلک** مازرون موسیقی دله اتا ساز هسته. وه ویشته اسباب بازی دسوری بی‌یه و وه ره فلزی یا گِل جه ساتنه و اتا سولاخ داشته که هوا ونجه رد بی‌یه.

## منابع

رج:مازرون ساز
بلبل و گل (لحن)

**بلبل و گل (لحن)** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته که ارایی خونش ره موندنه. گدارون خونش دله بلبل و گل ات‌سری پشت-به-پشت ترانه هستنه که همون ترتیب جه إجرا وونّه.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
پرجایی حال

**پرجایی حال** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته که پرجا منطقه شٮنه. این لحن ره ویشته چپون‌شون که گسفن صرا ورنه، لله وا جه زننه و شور و دشتی ردیفی مزقون دله جا گیرنه.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
پسی

**پسی** مازرون موسیقی دله اتا سازی که بادی بوئه خَور ره گتنه. البته **پس‌پسی** اتا وچگونه ساز هم بی‌یه که دارِ پوست و گندمِ انباره جه ساتنه.

## منابع

رج:مازرون ساز
پیربابو

**پیربابو** مازرون موسیقی دله اتا پیته مراسم نوم هسته که نوروزپیشی برگزار بی‌یه و مازرون ِغرب وَری ویشته رواج داشته. تا سه نفر مزقون‌چی و ساز و دهل جه شینه مله‌گردی و شادِ آهنگ زونه و ات نفر که وه ره پیربابو گتنه، شه‌خد ره غول شخصیت دسوری کرده و عجیب-غریب لباس پوشده.

## منابع

رج:تبرستون مراسم
رج:مازرون موسیقی لحن
پیش‌نوازی

**پیش‌نوازی** یا **پیش‌نمازی** یا **پیش‌وازی** مازرون موسیقی دله اتا بند خونش هسته که سرنانواز پیش از مراسم آزادِ ریتم جه زنده.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
بورسری

**بورسری** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته. بور یا لَم یعنن بوته. بورسری لحنی هسته که ویشته چپّون‌شون لله وا جه زندنه و شور ردیفی موسیقی دله جا گیرنه.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
پیوری

**پیوری** مازرونی زوون دله همراهی هاکردن معنی ره دِنه و مازرون موسیقی دله، **پیوری‌کر** یا **په‌خون** گروهی ره گنه که اصلی خونش‌کر (سرخون) ره همراهی کنّه.

## منابع

رج:موسیقی
تاریخ برخونی

**تاریخ برخوانی** یا **تاریخ خوانی** مازرون موسیقی دله اتا شیوه هسته که شِرخون مملکت یا منطقۀ تاریخ ره از بر خوندسته و اینتی وچون ره تاریخ آموجش دانه. صفر شرخون آملِ چلاو دله و اکبر شرخون اشرف دله آخرین تاریخ برخوان‌هایی بینه که بمردنه.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
ترکمونی (آواز)

**ترکمونی (آواز)** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته که شاد و سریع ریتم دارنه و وه ره سرنا و نقاره پشتی زنه و عاروسی و ختنه‌سوران و اینان بدرد خرنه.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
تقی و معصومه

***تقی و معصومه*** مازرون موسیقی دله اتا منظومه هسته که بندپی منطقه شٮنه و گالشون میون ونه آسنی اتفاق کفنه. ونه شعر مثنوی هسته و هجایی ساختار دارنه و وه ره آواز جه خونش کردنه. وه ره هیچ ساز همراه ننشنه بخوندستن و شور دستگاهی ردیف جه نزدیکی دارنه. نمونه:

:ای داد بیداد و ای برادرون
:معصومه باکرمه چنّه مهربون
:اسم کیجاجان من هاکنم بیون
:همه از قلم آ من گوشِ زوون

## منابع

رج:مازرون ترانه‌ئون
تک‌سری

**تک‌سری** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته. تِک تونده هم داهون و لامیزه معنی هاده و هم بلندی و چکل بوشه. تک‌سری ره ویشته چپون‌شون لله وا پشتی خوندستنه و احتمالاً چون ییلاقِ ارتفاعاتِ حال ره دارنه وه ره اینتی نوم هدانه. تک‌سریِ ریتم خله دشتی ِعشاق گوشه ره مونه ولی ونه آخر، شور جه سر وونه.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
توتون‌جاری

**توتون‌جاری** مازرون موسیقی دله اتاجور آواز هسته که توتم (توتون) کردنه، خوندستنه. این آواز مازرونِ شرق و گلستان اوستان ویشته رایج بی‌یه. این شعرون ره ویشته زنان که کار کردنه، خوندستنه و وشونِ دل‌گپ ره بنشنه خونش جه بفهمستن. این شعرون دِ بیتی بینه و دست‌آخر گوشوالی داشتنه که پیوری خوندستنه. این آواز إسا که دیگه توتم نکنّه، کنار بیه.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
توم‌سری

**توم‌سری** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته که لله‌وا په خوندستنه و کشاورزون کار جه ارتباط داشته. وه ره گیلانِ وَری هم خوندستنه.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
ته بلاره

**ته بلاره** مازرون موسیقی دله اتا گوشوالی هسته و تکرار وونه. این جمله شعرونِ په إنه و بعضی گدر وه ره پیوری کنّه.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
تشت لاک

**تشت لاک** مازرون موسیقی دله اتا ساز هسته. تشت اتا فلزی، چوئی یا جدیداً لاکی وسیله هسته که گرد و دایره‌ای شکل دارنه و زنان ونجه دونه شُرنه یا آرد کنّه و... ولی جشن و عاروسی روز وه ره پشت‌دیم کنّه و ونه سر سمایی ریتم جه کوتندنّه و «لاک‌سری سِما» کنّه.  جدیدته دوره، **لگن** هم بمو و تشتِ لاک جا ره بیته. لگن ره دِ جور ساز زنّه؛ یا وه ره بنه یلنه، یا شه لینگ سر إلنه و زنّه. 

## منابع

رج:مازرون ساز
رج:کوتندنی سازون
تریکه‌سری

**تریکه‌سری** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته که چپون‌شون لله وا پشتی زنه. تریکه یعنن *مرغزار* و تریکه‌سریِ خونِش ویشته دام و دامداریِ کار جه ربط دارنه.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
ته گره ته امشو برو

**ته گره ته امشو برو** یا **کِرماشو** مازرون موسیقی دله اتا معروف ترانه هسته که شاد و تندِ ریتم دارنه و خِش‌داری (طنز) مایه ونه درون دره. «ته گره ته امشو برو» جمله‌ای هسته که این آهنگِ هر بندِ په تکرار وونه.

## دپیته چرخه‌تو
* احمد محسن پور
* نور محمد طالبی
## منابع

رج:مازرون ترانه‌ئون
جلوداری

**جلوداری** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته که سرنا و نقاره و لله‌وا پشتی إجرا وونه. این لحنِ ریتم میّن هسته و ویشته زمونی که دوماد ره در-وَرنه عاروس خنه این آهنگ ره زنه.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
جلیت

**جلیت** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته که کورد مردمون فرهنگ جه ریشه دارنه و ونه معنی جلذقه هسته. مازرونِ غرب این آهنگون ره سرنا و دهل پشتی زنه و عاروسی و جشن دله کاربرد دارنه.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
جینکا (آواز)

**جینکا** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته که شهسوار وَری شٮنه و گیلان موسیقی جه بهیت بیه. جینکایِ ریتم دشتی جه هسته و آزاد هسته. وه ره گالشون خوبش دونّه.

## منابع

رج:گیلان موسیقی
رج:مازرون موسیقی لحن
چارویداری حال

**چاربداری حال** یا **چارویداری** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته که سنگین ریتم دارنه و شور ردیفی موسیقی جه هسته. ونه خونِش چاربدارونِ زندگی خَوِری هسته و وشون سختِ زندگی جه روایت دارنه. نمونه:
:[أی] اور بیته پاوند سرِ کو ره
:[أی] میا بیته امه مله‌ی رو ره
:[أی] بنازم دست و لینگ و دست چو ره
:[أی] ونه منزل بورم أمشویِ شو ره
:[أی] های برو های نشو من همدم ته
:[أی] ته گل نوبهار، من شبنم ته
:خداوندا سه درد آمد به یکبار
:[أی] غم پیر و غم مار و غم یار
:غم پیر و غم مار چاره وونه
:غم یار ره نئو، دل پاره وونه
:های برو های نشو من همدم ته
:[أی] ته گل نوبهار، من شبنم ته

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
چائوشی

**چائوشی** یا **چاوُشی** آوازی هسته که زائرونِ بدرقه یا پیشواز وسه خوندنّه. ایرانِ شیعیون چائوشی رسم ره دارنه و ونه شعرون فارسی هستنه.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
رج:ایران موسیقی
کرد حال

**چپون حال** یا **کرد حال** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته که لله وا همراه بخوندست وونه.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
چپونی

**چپونی** مازرون موسیقی دله اتا آوازی لحن هسته که شور و دشتی ردیف جه بخوندست بونه. چپونی زمونی که تعزیه جاهکته، شه موسیقی و متن ره تغییر بدا و *دوطفلان مسلم* جه اتا بیه. مازرون و گیلانِ گردِ جائون این لحن رواج دارنه و اتا مذهبی لحن هسته. نمونه:
:نمیدانم چه شد ای حیّ سبحان
:علف کم می‌چرند این گوسفندان
:مگر گرگی فتاده از پس و پیش
:که می‌لرزند با هم بره و میش؟

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
چرا حال

**چرا حال** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته که چپون‌شون وه ره مال همراه لله وا پشتی زنه.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
چرخ (سما)

**چرخ** (شرق لهجه) یا **جوش شلنگی** (غرب لهجه) اتا جور سما و عزاداری هسته که مردم گرد وونّه و هئی کَش ره گیرنه و دور زنّه و هنتا عاشورا روز بعضی مله‌ئون إجرا وونه. چرخ ره هم زنان و هم مردان إجرا کردنه.

## دپیته چرخه‌تو
* Circle dance

## منابع

رج:مازرون سما
چلک‌زنی

**چلک‌زنی** مازرون موسیقی دله ساده ریتم خوری ره گنه که حلب سر ره کوتندنّه. وه ره ما رمضون دله هم قدیم کار زونه که سحری گدر مردم ره ویشار هاکنن. جدیدته چلک‌زنی تا دهل و نقاره جا ره هم بیته و ویشته إستفاده وونه.

## منابع

رج:مازرون ساز
رج:مازرون موسیقی لحن
حجت غلامی

**حجت غلامی** مازرون موسیقی دله اتا سوت نوم هسته که خله تکرار و توالی دارنه و ونه هر بند این جمله دره که «آی مه مریم جان، جان مه مریم». وه ره بدون ساز خوندستنه.

## منابع

رج:مازرون سوت
حسین خان (منظومه)

**حسین خان (منظومه)** اتا سوت هسته که درأصل کومش منطقه شٮنه ولی وه ره مازرون دله هم خوندنه. این سوت اتا حسین نومی ِپهلوونی خَوِری هسته و شور دستگاهی موسیقی دله جا گیرنه.

## منابع

رج:مازرون سوت
صنم (آواز)

**حَقّانی** یا **صنم جان** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته که فلسفی و حکمتی مضمون دارنه و ونه ریشه کومش و ایرانِ مرکزی نواحی جه هسته ولی مازرون دله بومی‌ساجی بیه. صنمِ شعرون دوازده تا هیوده هجایی هستنه و آزادِ ریتم دارنه و دشتی بخوندست وونّه. مازرونِ شرق و مرکزی مناطق صنمِ شعرون ویشته بخوندست وونه و محلی‌ته هسته.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
حلیمه جان حلیمه

***حلیمه جان حلیمه*** مازرون موسیقی دله اتا ترانه هسته که مازرون شرق و میونه خونِش وونه. ونه ریشه خراسون موسیقی جه هسته و شور دستگاه دله جا گیرنه. هر بند که سر وونه گنه «حلیمه جان حلیمه» و وه ره بنشنه پیوری هاکردن.

## منابع

رج:مازرون ترانه‌ئون
حموم‌سری

**حموم‌سری** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته که ویشته دومادِ حمبوم بَوِردن په إجرا بونه و شاد و سریعِ ریتم دارنه. **حموم‌سری سِما** هم اتا جور سما هسته که زنان وقتی دوماد حموم دله جه دربمو، إجرا کردنه و سرنا و نقاره جه هماهنگی دارنه.

## منابع

رج:مازرون سما
رج:مازرون موسیقی لحن
حناسری

**حناسری** مازرون موسیقی دله اتا آواز هسته که حنابندون شو زنان پیوری کردنه. گرگان وَری وه ره دس‌دایره همرکت خوندستنه. اتا حناسری سما هم دیّه که إسا دکّل یادبکردنه.

## منابع

رج:مازرون سما
رج:مازرون موسیقی لحن
خارک حال

**خارک حال** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته که لله وا جه زنه و شادِ ریتم دارنه و چپون‌هایِ شادی و راحت‌روزونِ وضع جه خونش کنده.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
خدا شمرزادی بیمه

***خدا شمرزادی بیمه*** مازرون موسیقی دله اتا ترانه هسته که عاشقونه آسنی دارنه و دِ بیتی شعرونِ جمع‌هاکرد هسته و هر بند په اتا تکراری و گوشوالی جمله یارنه که «خدا شمرزادی بَیمه». نمونه:
:ساریِ سوردار دِ چلّه دارنه
:ونه سر دِتا بلبل سره دارنه
:یتّا بلبل خیالِ وچه دارنه
:یتا بلبل عاشق گوم‌کرده دارنه
:خدا شمرزادی بیمه
:شمرزاد آهی بیمه
:أشون ته پلی دیمه

## منابع

رج:مازرون ترانه‌ئون
خرمن‌سری

**خرمن‌سری** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته که بینج و گنمِ درو هاکردنه په، همون خرمن‌سر إجرا کردنه. وه اتاجور سما هم داشته که دِ نفر مردی چو گیتنه و **خرمن‌سری سِما** کردنه. اینتی سما إسا رسم دکته.

## منابع

رج:مازرون سما
رج:مازرون موسیقی لحن
خواجه‌وند سما

**خواجه‌وند سما** اتا جور سما هسته که کورد زنان که کلاردشت وَری نیشتنه، باب هاکردنه و کوردی سما دسوری هسته.

## منابع

رج:مازرون سما
خوردی کیجا

***خوردی کیجا*** مازرون موسیقی دله اتا ترانه هسته که جدیدِ دوره معروف بیه و رادیو ساری جه اول‌بار پخش بیه.

## منابع

رج:مازرون ترانه‌ئون
دترخاله ته وه بمیرم

***دترخاله ته وه بمیرم*** مازرون موسیقی دله اتا ترانه هسته که مازرونِ شرق رسم هسته. این ترانه د تار همراه بخوندست وونه و ونه اتا جمله هر بندِ په إنه که «دترخاله، ته وه بمیرم». نمونه:
:دتر خاله ته وه بمیرم
:نا دارمه سامون و نا دارمه خانه
:دتر خاله ته وه بمیرم
:اگر من بمیرم در این زمانه
:دنر خاله ته وه بمیرم
:قیامت بووشه دل ته ره خانه
:دتر خاله ته وه بمیرم

## منابع

رج:مازرون ترانه‌ئون
د چوبه

**دِ چوبه** (دو چوبه) مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته که عاروسی روز إجرا وونه. دچوبه ره سرنا و نقاره جه زنه و سه‌گاه دستگاه شٮنه. **د چوبه سما** هم قدیم دیه که إسا رسم دکته.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
در انه جان

***در إنه جان*** مازرون موسیقی دله اتا ترانه هسته که عاشقانه خونش دارنه و جدیدِ دوره شٮنه که شور دستگاه دله بخوندست وونه.

## متن
:عزیز جون دست من بر دامنته
:عزیز جون دست من بر گردنته
:چرا خون مرا کردی تو شیشه
:به درگاه خدا نالم همیشه
:دگر نشومه من بهار حموم
:دگر نکمه شیخ جلال سلوم
:الهی شیخ جلال تینوم باوه گوم
:هاکردمه امضا بیمه پشیمون
:درنه جان درنه جان درنه
:خدا خدا مه فاطمه جان درنه
:عزیز جون درمه شومه الوداع کن… آخ مه الوداع کن
:سر راهم نشین ته گریه‌ هاکن… آخ ته گریه‌ هاکن
:اگر خواهی که من زودتر بیایم… آخ آخ زودتر بیایم
:نماز صبح و شب مرا دعا کن… آخ آخ مرا دعا کن
:سر راهم نشین ته گریه‌ هاکن… آخ ته گریه‌ هاکن
:ستاره آسمون إشمارم أمشو… آخ إشمارم أمشو
:بورین یار باویین بیمارم أمشو… آخ بیمارم أمشو
:بورین یار باویین أمشو ره نیه… آخ آخ أمشو ره نیه
:تمام دشمنان بیدارن أمشو… آخ آخ بیدارن أمشو
:بورین یار باویین بیمارم أمشو… آخ بیمارم أمشو

## منابع

رج:مازرون ترانه‌ئون
دروم

**دروم** یا **دُرون** اتا مازرون موسیقی ِلحن و سما هسته. درومِ معنی مازرونی زوون دله چرخ بزوئن و دور بزوئن هسته. مازرونِ غرب، وقتی خاستنه کشتی بَیرن، اتا نوازنده سرنا جه دروم زوئه و کاکَرون اتا مخصوص سِما کردنه و دله یمونه. أی آخرسر برنده همینتی دروم سِما کرده و جشن گیته تا شاباش بیره. همین سِما ره گیلان و تالش دله هم داشتنه و وه ره «وازه» یا «ویازه» گتنه. درومِ سما إسا جدیدِ موسیقی جه هئی بیه.

## منابع

رج:مازرون سما
رج:مازرون موسیقی لحن
دس‌دایره

**دس‌دایره** مازرون موسیقی دله اتا ساز هسته که چون گرد هسته، وه ره **دایره** گنه ولی ایرانِ دیگه جائونِ دایره جه پچیک‌ته هسته و اتا فرق دیگه دارنه، این هسته که چون مازرون هوا نم دارنه، ونه سر ره پوست جه ساجنّه. این ساز قدیم جه زنانه بی‌یه و ویشته عاروسی روز و حنابدون شو کاربرد داشته. ونه تنه ره بید چو جه ساتنه و ونه سرِ پوست، گسفنِ پوست بی‌یه که وشون ره سریش جه ماسنینه. ونه درون حلقه‌ئونی یشتنه که وقتی کوتندینه، صدا هکنه. إسا کارخنه‌ای دایره ساجنّه که همین کیفیت ره دارنه.

## دپیته چرخه‌تو
* کیجا جانک

## منابع

رج:مازرون ساز
د سر کوتن

[بندانگشتی|اتا دِ سر کوتن که [سیرجان شهر شنه.]]
**د سر کوتن** یا **نقاره** مازرون موسیقی دله اتا ساز هسته که کوتندنی سازون دسته دله جا گیرنه. این ساز خله جائون دیگه هم رایج هسته. دِتا گت و خوردِ کِلا که سفال یا چو یا فلز جنس دارنه را یلنه ور-به-ور و دِتا شیش‌چو جه وشون ره کوتندنه.

## دپیته چرخه‌تو
* آقاجان فیوج‌زاده

## منابع

رج:مازرون ساز
رج:کوتندنی سازون
د تار

بندانگشتی
**دِ تار** یا **دوتار** مازرون موسیقی دله اتا ساز هسته که زهی سازون دسته دله جا گیرنه. دِتاری که مازرون موسیقی دله إستفاده وونه، ات‌که دیگه جائون ساز جه فرق کنده و شور و دشتی مقوم وسّه کوک بونه. دِتار چو ویشته تیر دار چو بی‌یه. این ساز اتا دسته و اتا کاسه جه تشکیل وونه که وشون تن دِتا رشته سیم وصل وونه. دِتا سیم هئی جه فرقی ندارنه و فقط اتا ره ویشته کَشنّه که ونه چمر (صدا) ذیل‌ته بوئه. 

## دپیته چرخه‌تو
* نظام شکارچیان
* ارزمون شکارچیان
* محمدرضا اسحاقی
* مهدی عباسی نوذری

## منابع

رج:مازرون ساز
رج:زهی سازون
دهل

**دِهِل**، **دَهیل** یا **دیل** مازرون موسیقی دله اتا کوتندنی ساز هسته. سرنا وَر خله جائون دهل إستفاده وونه. ونه بدنه ره ملچ یا تیر دار چو جه سازنّه و ونه دِ وَر ره گو پوست جه قائم وندنّه. اتا شیش هم کندس یا شیشار چو جه گیرنه و ونه تن کوتندنّه.

شرق وَری چون دهلِ سرِ پوست بلند هسته و نم وه ره خراب کنده، د سر کوتن ره ترجیح دنّه. ولی مازرونِ غرب وه ره د سر کوتن جه ویشته کار زنّه چون کورد مهاجرون موسیقی وشون سر ویشته تأثیر دینگو. خواجه‌وندون منطقه، مازرونی و کوردی خونش گلی-به-گلی همرکت بخوندست وونه. گلستون اوستان دله هم دیل ره خله کار زنّه ولی وشون دیل باقیِ مناطق جه خله کچیک‌ته هسته.

## دپیته چرخه‌تو
* حسینعلی خسروی

## منابع

رج:مازرون ساز
رج:کوتندنی سازون
دوشان‌سری

**دوشان‌سری** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته که مازرونِ غرب زنان اون‌گدر که گو دوشینه، خوندستنه. این لحنِ ریشه گیلان موسیقی جه بمو.

## منابع

رج:گیلان موسیقی
رج:مازرون موسیقی لحن
رابچری

**رابچری** گیلان موسیقی دله ات‌جور نمایش هسته که مازرون غرب هم إجرا وونه. این مراسم نوروزپیشی شنه. اتا بازیگر که ونه نوم ره رابچری گنّه، شه تن رنگ-رنگ و ململ پارچه پیجنه و گوسفن پوستین ره شه سر یلنه و اتا حیوون نقش ره کا کنده که واش خِرنه و چرنه و اتا مردی هم وه ره دمبال کنده و شیش جه زنده و مردم جه انعام گیرنه و آواز خوندنه.

## منابع

رج:گیلان موسیقی
رج:تبرستون مراسم
راسته مقوم

**راسته مقوم** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته که گلستون اوستان شٮنه. وه ره «راسته» گنّه چون سرراست و آسون هسته و برخلاف ارایی و کله کش، ونه سرعت ویشته هسته و کلمات ره تند-تند گنّه. راسته مقوم ِریتم آزاد هسته و شور جه نزدیک هسته. ونه اوّل اتی سربانگ دِنّه و «أمان أی أمان…» خوندنّه و این‌صوه دِ بیتی خوندِنّه.

## دپیته چرخه‌تو
* کتولی

## منابع

 

رج:مازرون موسیقی لحن
رج خونی

**رج خونی** مازرون موسیقی دله اتا شیوه هسته که نوبتی و پشت-پشت چن نفر که اتا مِیلس دله نیشتنه، خونش هاکنن. ویشته مراسم و شونیشت دله این کار ره کنّه. این رسم إسا، باب بکته.

## منابع

رج:تبرستون مراسم
رز مقوم

**رز مقوم** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته. رِزِ مقوم ترانه‌هایی که آزادِ ریتم جه، آوازی لحنِ اول، میونه یا آخر بخوندست بوئن ره گتنه. رِز مقوم حکماً وسّه میّنِ ریتم داره و ونه دله تکرار زاد بی‌یه. مازرونِ شرق و گلستون موسیقی دله این مقوم ره کار یارنه.

## دپیته چرخه‌تو
* *[[کیجاجان]]*

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
رقص مقوم

**رقص مقوم** یا **بازی حال** یا **رقصی** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته که سرنا و د سر کوتن یا کمونچه جه زونه و عاروسی و جشن دله ونجه سما کردنه. ونه مخصوصِ سما و بازی ره إسا یاد بکردنه.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
روونی

**روونی** یا **روانی** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته که سرنا جه زنّه. وه اتا شاد لحن هسته و عاروسی و جشن و گهره‌لاکندی گدر إجرا بی‌یه و **روونی سِما** هم داشته که باب بکته.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
ساروی کیجا

***ساروی کیجا*** اتا مازرونی ترانه هسته که جدیدِ دوران شٮنه و کیجاجان إندا قدیمی فورم و اصالت ندارنه.

## منابع

رج:مازرون ترانه‌ئون
سحرخونی

**سحرخونی** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته که کمونچه جه زونه و ما رمضون دله مردم ره ونجه ویشار کردنه که سحری وسّه خو نموندن.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
سرگریه

**سرگریه** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته که گلستون اوستان دله زنان وه ره بداهه و زاری جه خوندنّه و تازه بمرده‌ئون وسّه إجرا وونه. سرگریه تقریباً نواجش و موری واری هسته و راسته مقوم دله قرار گیرنه.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
سرنا

**سرنا** مازرون موسیقی دله اتا بادی ساز هسته. سرنا هم مازرون و هم گلستون اوستان و البرز جنوبی شهرون که تهران اوستان دله درنه، قدیمی‌ترین سازها جه حٮساب إنه. وه شاد چمر دارنه و جشن و ورزشی مراسم دله إستٮفاده بی‌یه. ونه جنس فرق کرده و هر جنسی اتی چمر دائه و هرکس تونسته ات‌جور تکنیک به‌کار بَوره و شه سبک ره داره. 

سرنایِ أجزاء جه قمیش، لب‌گیر بالا و پایین، انبرک (یا دِ شاخه) و اتا مخروطی لوله هستنه. ونه قمیش ره آکس للـه جه ساتِنه که وسّه نم داره تا حالت بیره و همین‌سه سرنانوازون همیشک شه همرکت ئو داشتنه که وه ره شیر هاکنن. سرنا اکثراً دِ نوع دارنه که اتا ذیل و اتی بم هسته. مازرون دله سرنائون ره هفت سولاخه ساجنّه که شیش سولاخ بالا و اتا پایین‌ته دارنه. سرنایِ آهنگ معمولاً یواش-یواش شروع وونه و آخرسر تند بونه.

## دپیته چرخه‌تو
* آقاجان فیوج‌زاده
* د سر کوتن

## منابع

رج:مازرون ساز
رج:بادی سازون
سلک حال

**سلک حال** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته. سلک اتا وَره نوم ره گتنه که یک سال سن داره. این لحن ره چپون‌ها لله وا جه زونه و دشتی و شور جه نزدیکی دارنه.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
سما حال

**سما حال** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته. این لحن شاد هسته و سما وسه بکار شونه. وه ره قدیم سرنا و د سر کوتن جه زونه و إسا لله وا جه هم بزه بونه. 
## دپیته چرخه‌تو
* خلیل طهماسبی
* رقص حال

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
زرا نزن این وچه ره

***زهرا نزن این وچه ره*** مازرون موسیقی دله اتا ترانه هسته. این خونش شاد و تندِ ریتم دارنه و دِ بیتی جه تشکیل وونه که هر بندِ په اتا جمله إنه. ونه خونش ات‌که خِش‌داری و طنز هسته. نمونه:
:این وچه دایی دارنه
:این شهر شربانی دارنه
:زرا نزن این وچه ره

## منابع

رج:مازرون ترانه‌ئون
زاری حال

**زاری حال** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته که لـله جه زنّه و چپّونِ تیناری و بی‌کسی جه خونش کنده. ونه پیته‌نوم چیز دیگه بی‌یه و اینتا نوم ره ۱۳۶۶ جه ونه سر بشتنه.

## دپیته چرخه‌تو
* خلیل طهماسبی

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
سوچلا

**سوچلا** اتا إشکارِ شیوه هسته که موسیقی جه ترکیب وونه. سوچلایِ معنی «چراغِ سو» هسته. اتا گروه که شکار خانه هاکنن، نصف شو اتا لوتکا (قایق) ره سوار بینه و مسی تشت ره گیتنه و ونه سر ریتم گیتنه تا غاز و سیکا یا تیرنگ بزنن. چون ئوئندون یا تالاب دله سکوت هسته و ات‌خله تشت باهم صدا کنّه، مرغون سر-صدا جه گِج وونّه و اتا جا إستنّه.

دِ جور شیوه تونستنه سوچلا آهنگ بزنن که اتا ره **تک‌تکی بتکنی‌ین** گتنه و آروم‌ته هسته و مهاجر مرغون بدرد خرنه که یواش‌ته پرواز کردنه و اتی ره **قجری بتکنی‌ین** گتنه که تندته هسته و همه جور پرنده ره حال یارنه.

## دپیته چرخه‌تو
* روزدُما
* میچکاسو
* لاک‌تله

## منابع

رج:تبرستون مراسم
رج:مازرون موسیقی لحن
سه چوبه

**سه چوبه** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته که د سر کوتن و سرنا جه زونه و اتا مخصوص ریتم دارنه.

## دپیته چرخه‌تو
* د چوبه

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
سیکاتک

[بندانگشتی|[ارمنستون موسیقی دله وه ره Shvi گنّه.]]
**سیکاتک** که گرگان دله وه ره **شمشاد** گتنه، مازرون موسیقی دله اتا ساز هسته که لـله ره مونه ولی زوونه دارنه ونجه ننشنه خار آهنگ بزوئن و ویشته جوونون ونجه سرگرم بینه.

## دپیته چرخه‌تو
* تزیراناپوق

## منابع

رج:مازرون ساز
رج:بادی سازون
شاباجی

***شاباجی*** یا ***شاه‌باجی*** اتا مازرونی ترانه هسته که چارگاه دستگاه دله خوندنّه و جدیدِ دوره شنه.

## منابع

رج:مازرون ترانه‌ئون
شتر حال

** شِتِر حال** یا **شِتِری** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته. این لحن یحتمل البرزِ جنوب جه بمو و شور و دشتی دستگاه شنه.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
شر و شور

**شروشور** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته که سرنا و د سر کوتن جه زونه و مخصوص ریتم دارنه که شور دستگاه شنه.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
ضامن آهو

***ضامن آهو*** مازرون موسیقی دله اتا منظومه هسته که رضایِ لقب جه إشاره دارنه. این منظومه ره چندین لحن و فورم جه خوندستنه و سنگین ریتم دارنه و ونه ملودی دله تکرار زیاد وونه.

## منابع

رج:مازرون ترانه‌ئون
طالبا

***طالبا*** اتا معروف منظومه هسته که طالب آملی و ونه معشوقه، زهره، بگذشتی ره تعریف کنده که قرن دهم یا یازدهم هجری اتفاق دکته. این منظومه ره طالبِ خاخِر، ستی النسا آملی، شعر دَوِسته. خِدی طالبا اتا مهم لحن مازرون موسیقی دله هسته. قدیم شِرخون‌ها که خاستنه طالبا بخوندن، ات‌که امیری، ولگه‌سری، کیجاجان و دیگه شعرون ره ونه دله پشو زونه ولی خِدی طالبایِ ریتم مشخص و ثابت هسته.

## منابع

رج:مازرون ترانه‌ئون
رج:مازرون موسیقی لحن
طیبه جان

***طیبه جان*** مازرون موسیقی دله اتا مشهور ترانه هسته که کیجاجان دسته دله قرار گیرنه و عاشقونه خونش دارنه. وه ره دِ بیتی خوندنه و هر بندِ په اتا «طیبه جان» گنّه.

## منابع

رج:مازرون ترانه‌ئون
عارف و گلما

***عارف و گلما*** مازرون موسیقی دله اتا منظومه هسته که عاشقونه خونش دارنه و وه ره البرز جنوب جه دکش هاکردنه. مازرونِ شرق و استراباد منطقه باب بی‌یه.

## منابع

رج:مازرون ترانه‌ئون
عاروس‌یار

**عاروس‌یار** اتا مازرونی رسم هسته که عاروسی گدر، کیجا که عاروس وونه ره همراهی کنّه و ونه شی‌خنه ورنه. مازرون موسیقی دله اتا لحن عاروس‌یار نوم دره که سرنا و نقاره جه زنّه و بعضی گدر لله وا جه هم إجرا وونه.

## منابع

رج:تبرستون مراسم
رج:مازرون موسیقی لحن
عباس مسکین

***عباس مسکین*** یا ***عباس و فاطمه*** مازرون موسیقی دله اتا عاشقونه منظومه هسته که مازرون شرق و گلستون اوستان بخوندست وونه. این منظومه عباس گالش آسنی هسته که اتا کیجا، فاطمه نومی، ره خانه ولی وه ره ندنّه و کیجا ره اتا مردیِ خنه راهی کنّه. عباس د تار جه عقد شو شونه وشون مله دله آهنگ خوندنه و عاروسی په، فاطمه ره پغوم رسندنه و شه عشق خوری گنه. آخرسر هم عباس شه د تار و تفنگ ره گیرنه و سر به کوه إلنه.

## منابع

رج:مازرون ترانه‌ئون
عباس‌خونی

**عباس‌خونی** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته که تعزیه دله دیّه ولی چپونی موسیقی دله وارد بیه. ونه ریتم آزاد هسته ولی بیات ترک جه نزدیک وونه.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
غرنه

**غرنه** مازرون موسیقی دله اتا بادی ساز هسته که زوونه دارنه. ونه ریشه دقیقاً میّن نی‌یه ولی بعضی گنّه شوروی سربازون وه ره شه همرکت ایران بیاردنه و اتی وه ره اتا اصیل مازرونی ساز دونّه. ونه تن سه بخش دارنه: اتا بدنه که لله جنس هسته، اتا قمیش که ونه جنس هم بدنه دسوری ونه بوئه و اتا شیپور که گویِ شاخ جه ساتنه. لطف‌الله سیفی این ساز ره زنده هاکرده و وه ره شواش گروه دله، ۱۳۶۷ سال، کار بزو.

## منابع

رج:مازرون ساز
رج:بادی سازون
فاطمه جان

***فاطمه جان*** مازرون دله اتا ترانه هسته که کیجاجانک دسته قرار گیرنه و ونه شعرون دِ بیتی هستنه که هر بند په «فاطمه جان» نوم إنه.

## منابع

رج:مازرون ترانه‌ئون
کتراسری

**کتراسری** اتا جور سما هسته که ات نفر زنا شه دست دِتا کترا گیرنه و سرضرب که بیّه کترائون ره هئی زنّه. این سمایِ ریشه گیلان موسیقی جه بمو و «کتره‌گیشه» ره مونه که گیلان و مازرونِ غرب إجرا وونه. وه ره سرنا و د سر کوتن جه انجام دنّه.

## منابع

رج:گیلان موسیقی
رج:مازرون سما
کرب

**کرب** مازرون موسیقی دله اتا کوتندنی ساز هسته که ساده بساته وونه. وه ره محرم و عزا-روز بکار یارنه و **کرب‌زنی** مراسم دله مردم اتا جفت کرب ره شه دِتا دست گیرنه و سرضرب این دِتا ره همدیگه تن زنّه که چمر بئه. مازرون غرب و گیلان دله ونه نوم ره **کارب** گتنه. این رسم خله جائون دکته و إجرا ننه.

## منابع

رج:مازرون ساز
رج:کوتندنی سازون
کرنا

[بندانگشتی|کَرنا دیگه مناطق هم دره. این عکس [اوزبکستون کرنا شنه.]]
**کرنا** اتا بادی ساز هسته که قدیم‌ته گیلان و مازرون دله خله جاهون داشتنه و إسا کمته إستفاده وونه. ونه بلندی بعضی گدر تا چار متر رسی‌یه و بعضی جائون مقدسِ ساز هسته. سه بخش جه بساته وونه: قمیش که ونه زوونه هسته و ونه دله فوت کنّه، ونه تنه که بلند هسته و فیشه که اتا کوی هسته که قشنگی وسّه ونه تک إلنه. کَرنا ره بمرده‌ئونِ چلّم وسّه زنّه یا اگه ات نفر ئو دکفه و بمیره، زنّه تا بصطینکلا ئو ونه نعش ره بالا هاده. محرمی وسّه هم إجرا بی‌یه.

## منابع

رج:مازرون ساز
رج:بادی سازون
کشتی مقوم

**کشتی مقوم** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته که کشتی بیتن وسّه و لوچو گدر إجرا وونه. ونه ساز سرنا و د سر کوتن هسته و حماسی-پهلوونی خونش دارنه.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
کله‌کش

**کلّه کش** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته که کتولی آواز چلّه‌بن جا گیرنه. کله‌کشِ نوم یعنی کوهِ بلندی و این نوم ره این‌سه دارنه که ونه بخوندستن خونش‌کر مدام ونه اوج بیره. کله‌کش چار نوع دارنه: دوبنده، کتا دوبنده، بلند دوبنده، هکشی دوبنده. وه ره هرایی و راسته مقوم په خوندنّه. کله‌کش و هرایی فرق این هسته که هرایی دله پسوند و پیشوند ره خونش‌کر کَشِنه ولی کله‌کش دله خونش‌کر ونه ویشته شعرِ اصلی کلمات ره هکشی بخونده.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
کمرسری

**کمرسری** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته. کمر اینجه کوهِ کمرکش خَور بئوت وونه. کمرسری اتا چپونی موسیقی هسته که لله وا جه زنّه و سه‌گاه دستگاهی ردیف ره مونه.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
کوجوری خونی

**کجوری‌خونی** مازرون موسیقی دله اتا ترکیبی شیوه هسته که کجور، نور، قصران، دوهزار و بیرون بشم بزه وونه. این آواز ره امیری و چارویداری حال و کتولی ِپشو-پشو بزوئن و ترکیب جه بدست یارنه.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
کوک داری

**کوک داری** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته که کوک مرغ نوم جه ریشه گیرنه. این موسیقی کوکِ حال ره یارنه و ونه چمر جه تقلید کنّه. کوک داری شور دستگاه شنه و لله وا جه بزه وونه.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
کیجاجانک

**کیجاجانک** یا **کیجاجونی** مازرون موسیقی دله اتا دسته خونش خَور ره گنّه که عاشقونه هستنه. این شیوه‌یِ خونش معمولاً د بیتی هسته که هر بندِ په اتا کیجایِ نوم ره یارنه؛ *[[فاطمه جان]]* یا *[[طیبه جان]]* واری.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
گلی جان

***گلی جان*** اتا کیجاجانک ترانه هسته که شادِ ریتم دارنه و ونه دِ بیتی‌ئونِ هر بندِ په اتا «گلی جان» گنه. نمونه:
:نماشون صرا زمبه لـله‌وا - گلی جان -
:پاپّلی تلم ره کمبه ونگ وا - گلی جان -
:ترسمبه ورگ بیره مه دست عصا - گلی جان -
:های برو های نشو گالش کیجا - گلی جان -
:های برو های نشو مه جان دلخا - گلی جان -

## منابع

رج:مازرون ترانه‌ئون
گورکه

**گورکه** یا **گواگر** و **گواکر** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته که سرنا و د سر کوتن جه زنّه. ونه نومِ معنی ظارا اتا موغولی طبل هسته. ونه لحن شور جه نزدیک هسته و ونه میّنِ ریتم تند و شاد هسته.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
گهره‌سری

**گهره‌سری** آواز و لالایی هسته که مارون شه وچه‌یِ گهره (گَره) تو هدائن گِدر خوندستنه. این شعرون خله توم بداهه و هجایی بینه. گهره‌سری تونده شور، دشتی یا ماهور دستگاه دله جا بیره.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
لاک

شمه منظور کمین هسته:
* لاکی (پلاستیک): اتا جنس هسته.
* تشت لاک: موسیقیِ کوتندنی ساز.
* ناخون لاک: آرایشی وسیله.
* لاک غلطگیر: لوازم التحریر.
* کَوِز لاک: حیوون.
* جان لاک: انگلیسی نویسنده و فیلسوف.
* یا شاید اتا شهر خَوِر بوئین:
** لاک (نیویورک)
** لاک (میشیگان)
لرگ

**لَرگ**  اتا دار نوم هسته که آغوزشون تبار جه هسته و شه اتا سررجه هسته. لَرگ قفقاز و مازرونِ غربی وَر تا گیلون خله درإنه. ونه نوم ره موتال (در آستارا)، متول (در گرگانرود)؛ مولول (در شفارود)، کوچ و کوچی (در اطراف رشت و رودبار و فومن و درفک)، کُهل (در دیلمان و لاهیجان و شهسوار) سیاه کهل (در رامسر) و ترکان قره قوز و یالان قوز هم گنّه. ونه چو، کاغذ بساتن وسه خار هسته.

## گالری

Image: Wingnuts, Winchester College 1.jpg|
Image: Wingnut bole, Winchester College.jpg|


## منابع

* دوره آموزشی تخصصی ارزیابی اثرات زیست‌محیطی EIA، بازدید: سپتامبر ۲۰۱۱.

رده:دارون
ماه ننه

***ماه ننه*** اتا مازرونی زوون ترانه هسته که قدیمی‌ترین و اصیل‌ترین آهنگون جا هسته شور دستگاهی موسیقی جه نزدیک هسه. ونه ساختار کیجاجانک دسوری هسته و دِ بیتی‌ئون په «ماه ننه جان، ماه ننه» تکرار وونه.

## منابع

رج:مازرون ترانه‌ئون
مریم بانو

***مریم بانو*** اتا مازرونی ترانه هسته که کیجاجانک دسته دله جا گیرنه و شور و دشتی جه نزدیک هسته.

## منابع

رج:مازرون ترانه‌ئون
مشتی (سوت)

***مشتی (منظومه)*** مازرون موسیقی دله اتا سوت نوم هسته که مشتی پلوری آسنی ره تعریف کنده. مشتی پلوری اتا یاغی و جنگلی بی‌یه که پلور منطقه دله پهلوی سلسله جه جنگ دکته و ونه پهلوونی خَوِر سوت دَوِستنه. ابوالحسن خوشرو و احمد محسن‌پور این منظومه ره دِباره زنده هاکردنه و ۱۳۵۵ سال دله تنک هاکردنه.

## منابع

رج:مازرون سوت
کئی قلیون

**کئی قلیون** (علمی نوم: *Lagenaria siceraria*) اتا جور کئی هسته که قشنگی وسّه وه ره کار زونه و بخردنی نیّه. وه ره خِشک کردنه و اتی وِرینه که ونجه بنشسته ساز بساتن و مثلاً کمونچه‌یِ کاسه بی‌یه. ترکمون نوازنده‌ئون این شیوه ره ویشته إستٮفاده کنه. ونه کئی تیم ره هم حتا همه ره نشندینه که کاسه دله بازی هاکنه و چمر هاده.

## منابع

رج:گیاهون
رج:مازرون ساز
پلور

شمه منظور کمین‌تا بی‌یه:
* پلور (آمل): بالالاریجان پلور
* پرور (مهدی‌شهر): سنگسرِ پلور
مش حال

**مِشِ حال** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته که گو مش نوم جه ونه إسم ره بهیتنه. این چپّونی خونش ره لله وا جه زنّه و شور-دشتی دستگاه شنه.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
مقوم

**مقوم** یا **مقام** مازرون موسیقی دله آوازها یا ترانه‌ئون شاخصی هستنه که آزاد و سنگین ریتم دارنه و بعضی لحن‌ها که ساز جه زنّه ره هم مقوم گنّه. ونه وَر رز مقوم هم دره که متقارن و تکراری ریتم دارنه ره گنّه. ولی این تعریف اونچی که دستگاهی رج موسیقی دله دره تون خله فرق کنده؛ با این چنین مازرون، گیلون، کومش و استاراباد منطقه همین معنی ره مقوم وسّه درنظر گیتنه.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
رج:مازرون موسیقی
کیجا کرچال

**کیجا کرچال** مازرون موسیقی دله اتا چپّونی لحن هسته که لله‌وا جه زنّه. «کرچال» اونجه‌یِ خَوِر گتنه که گلیم بافتنه. این لحن ویشته شوشتری دستگاهی موسیقی ره مونه.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
عود

بندانگشتی|
**عود** یا **بربط** اتا خاورمیونه‌ای و باستانی ساز هسته که ونه تاریخ بین النهرین باستانی دوره جه رسنه. 

## منابع

* فارسی ویکی‌پدیا

رج:زهی سازون
کاظم سادات اشکوری

**کاظم سادات اشکوری** مازرونی نویسنده و محقق هسته. وه ۱۳۵۲ ِسال دله کتابی بنویشته که وزارت فرهنگ چاپ هکرده و ونه نوم ره *افسانه‌های دهستان اشکور بالا* گته؛ این کتاب اولین کتابون جا بی‌یه که مازرونِ مردمِ عامی و کتاری آسنی (داستان) سر ره جمع کرده. أی ۱۳۹۰ ونه کتاب از-سر چاپ بیه. کاظم سادات شه کتاب دله گنه که فقط اینان آسنی ره راوی‌ئون جا بشنوسته و ترجمه هاکرده و راویِ إسم ره هم یارنه. وه اتی کتاب هم ۱۳۸۶ تنک هدا که ونه نوم ره *افسانه‌های دهستان برزرود* بی‌یشته.

## دپیته چرخه‌تو
* فرامرز سلیمانی

## منابع

رج:مازرون نویسندگون
رج:اشکور گت آدمون
رج:شهسوار گت آدمون
حسین میرکاظمی

**حسین میرکاظمی** (بزائه‌یِ ۱۳۲۱، گرگان) مازرونی نویسنده و محقق هسته که چنتا مجموعه دله مازرون و گلستان آسنی (داستان) سر ره جمع هاکرده. *افسانه‌های شمال* و *اوسانه بگو* ونه دِتا کتاب نوم هستنه که ۳۷ آسنی اینان درون کته که علی‌آباد کتول تا چابکسر شٮنه. ونه اتی کتاب *افسانه‌های دیار همیشه بهار*، *قصه‌های مردم مازندران و ترکمن* هسته که رامسر تا گنبد کاووس بگردسته و ۵۸ تا آسنی که بشنوسته ره گرد هکرده. اتا دیگه کتاب *قصه‌های مردم مهربان* بی‌یه که ۳۰ تا قصه دارنه. میرکاظمی سرجمع سی تا کتاب بنویشته که اتاشون، *[[الامان]]*، ره آلمانی زوون جه دگاردنینه.

## منابع

رج:مازرون نویسندگون
رج:گرگان گت آدمون
رج:۱۹۴۲ بزائه‌ئون
نادعلی فلاح

**نادعلی فلاح** مازرونی نویسنده و محقق هسته که نور، آمل و کجور ِکتاری آسنی (داستان) سر ره اتا کتاب دله جمع هاکرده. وه اینتا کتاب ره ۱۳۸۲، وارش نشریه جه چاپ هاکرده و ونه نوم ره *اوسنه‌های مازنی* بی‌یشته. اینتا کتاب دله ۲۴ اوسنه (افسانه) و ۱۲ حکایت دوی‌یه.

## منابع

رج:مازرون نویسندگون
رج:آمل گت آدمون
قوام‌الدین بینایی

**قوام‌الدین بینایی** (بزائه‌یِ ۱۳۴۱، ایزدشهر) مازرونی نویسنده و محقق هسته که تاریخ رشته جه فوق لیسانس بیته و مازرون دانشگاهون درس دِنه. وه *مونوگرافی ایزدشهر* ره سال ۸۱ بنویشته. ونه اتا خار کتاب سه جلدی مجموعه بی‌یه که *درگستره مازندران* نوم داشته و وه ره زین‌العابدین درگاهی همرکت بنویشتنه و منتشر هکردنه. *ضرب‌المثل‌های مازندران* و *پرستوهای عاشق* (جنگ شهیدون خور) ونه اتی کتابون هستنه. وه نور و رویان ِمحلی آسنی ره هم 1381 رانش نشریه جه چاپ هدا که ات‌که بی‌نظم و ترتیب بی‌یه و راوی‌ئون نوم ره ننویشته.

## منابع

رج:مازرون نویسندگون
رج:ایزدشهر گت آدمون
رج:۱۹۶۲ بزائه‌ئون
احمد باوند سوادکوهی

**احمد باوند سوادکوهی** مازرونی نویسنده و محقق هسته که خله مازرون ادبیات کتاری آثار جمع هاکردن سر فعالیت هاکرده و ده‌ها کٮتاب و مقاله مازرونِ تاریخ و فرهنگ خَوِری بنویشته. وه سوادکوه ِمحلی آسنی ره پیرزنان و پیرمردهایِ تِک بشنوسته و ثبت هاکرده و چند جلد کٮتاب اینان آسنی ره نشر هدا.

## منابع

رج:مازرون نویسندگون
رج:سوادکوه گت آدمون
سنتور

بندانگشتی|اتا ایرانی مینیاتور که زنا سنتورچی هسته.
**سنتور ** اتا ایرانِ سنتی ساز هسته که اتا ذوزنقی چو تن ات‌خله سیم کشنّه و دِتا چو جه اینان ره ضربه زنّه که چمر هاده.

## منابع

* فارسی ویکی‌پدیا

رج:زهی سازون
سه‌تار

بندانگشتی|اتا ایرانی مینیاتور که زنا سه‌تار نوازنده هسته.
**سه تار** اتا ایرانِ سنتی ساز هسته که اتا بلند دسته و کاسه جه بساته وونه و ونه سر چنتا سیم بکشی هسته که انگوس‌تِک جه اینان ره زنّه و چمر یارنه.

## منابع

* فارسی ویکی‌پدیا

رج:زهی سازون
روح‌الله مهدی‌پور عمرانی

**روح‌الله مهدی‌پور عمرانی** مازرونی نویسنده و محقق هسته که آمل اوسونه (افسانه) ره جمع‌آوری هاکرده و ۱۳۸۹ ِسال منتشر هکرده.

## منابع

رج:مازرون نویسندگون
رج:آمل گت آدمون
طیار یزدان‌پناه لموکی

**طیار یزدان‌پناه لموکی** مازرونی نویسنده و محقق هسته که مازرون تاریخ و ادبیات وسر خله کتابون بنویشته.

## آثار
### کتابون

### مقاله

## منابع

رج:مازرون نویسندگون
رج:قائمشهر گت آدمون
رج:۱۹۵۲ بزائه‌ئون
رج:مازرونی تاریخدونا
محمدباقر مهجوریان نماری

**محمدباقر مهجوریان نماری** مازرونی نویسنده و محقق هسته که مازرونِ آسنی، ضرب‌المثل و حکایتونِ جمع هکردن وسر زحمت بکشی‌یه. ونه اتا کتاب *پیر زنا قصه گنه اینا مینا* هسته که مازرونی زوون جه چاپ بیه و دکّل ترجمه هم نی‌یشته.

## دپیته چرخه‌تو
* علی‌اکبر مهجوریان نماری
* علی‌اصغر مهجوریان نماری

## منابع

رج:مازرون نویسندگون
رج:آمل گت آدمون
ماراتن

بندانگشتی|240x240پیکسل|مسابقه دو ماراتن
[بندانگشتی|240x240پیکسل|سه تا دونده در حال تمرین، شرکت در [۱۸۹۶ تابستونی المپیک|المپیک ۱۸۹۶ آتن وسه]]
**ماراتون** یا **ماراتن** یونانی دله (μαραθώνιο)، اتا از انواع دو استقامت هسته که در مِسافت ۴۲ کیلومتر و ۱۹۵ متر و بر روی جاده برگزار ونه. نوم این مسابقه از نبرد ماراتون در یونان بیته بیّه. این مسابقه اتا از بخش‌های اصلیِ بازی‌های المپیک هسته که در تِموم ادوار آن برگزار بیّه. البته ونه مسافت استانداردسال ۱۹۲۱ دله تعیین بیّه.

رج:دومیدانی
مونته نگرویی

**مونته‌نگرویی** اتا زوون هسته که صربوکرواتی ره اتا لهجه هسته که خله صربی زوون ره مونه و رسماً مونته نگرو دله رسمی زوون هسته.

## منابع

رج:صربوکرواتی
رج:اسلاوی زوونون
سیوینگ پریویت رایان

***سیوینگ پریویت رایان***یا ***نجات سرباز رایان*** اتا آمریکایی فیلم هسته که استیون اسپیلبرگ، ۱۹۹۸ سال دله بساته. فیلم جنگ دله شنه. ات نفر ره مأمور کنّه که اتا سرباز، ونه نوم رایان هسته، ره جبهه جه وردگاردنه چون ونه برارون جنگ دله بمردنه و وه شه مارِ اتا هسته...

## منابع

رج:آمریکایی فیلمون
رج:انگلیسی فیلمون
رج:۱۹۹۸ فیلمون
ملک جان هندی هندی

**ملک جان هندی هندی** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته که کیجاجانک رجه دله قرار گیرنه ولی اتا خاص و تندِ ریتم دارنه که کِتا-کِتا جمله‌ئون ره په-په یارنه و هفت‌هجایی شعر دارنه. ونه گوشواله (ترجیع بند) هر بند بخوندست نوونه و چنتا بند خونش بیّه په، إنه.

## منابع

رج:مازرون ترانه‌ئون
ممزمون آقا

**ممزمون آقا** مازرون موسیقی دله اتا سوت هسته که ونه اصلی قهرمون نوم ره محمدزمان آقا (ممزمون آقا) گتنه که گرگان وَری آدِم بی‌یه و بمرده په، ونه وسّه سوت دَوِستنه.

## منابع

رج:مازرون سوت
موری

**موری** یا **نِواجِش** مازرون موسیقی دله اتا لحن هسته که زمونی که ات نفر بمرده، ونه مار-خاخِر ون‌سه بداهه خوندنّه. موریِ شعر هجایی هسته و سنگینِ ریتم دارنه و غمندوک هسته. خله شعرون و آوازون مازرونی موسیقی دله موری سر جه بساته بَینه. نواجش هم موری ره مونه ولی بعضی گدر نواجش که دِنّه، شخص حلا نمرده و دلتنگی یا غربت وسّه هم بخوندست وونه و همین‌سه تونده ونه دله اُمید معنی هم دوو.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
نوروزخونی

[بندانگشتی|جایگزین=نوروزخون که حیاط پیشی مشغولنه، [آمل.]]
**نوروزخونی** اتا رسم هسته که مازرون دله نوروز پیشی، مهمترین مراسم جه هسته. این رسم اینتی هسته که ات-دِتا شِرخون راه کفنّه و مله-به-مله شونّه و نوروز خَوِری خوندنّه و مردم جه مشتلق و انعام گیرنه. وشونِ خونش ویشته بداهه هسته و مذهبی محتوا ره هم اسلام بمو په، شه شعر دله بیاردنه. نوروزخونی دله قدیم ساز خله مطرح نیّه و گَلی پشتی فقط شعر خوندستنه ولی جدیدته دوره ونه موسیقی ویشته‌ته بیّه.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
رج:تبرستون مراسم
رج:نوروز
استارآبادی نی

**نی** اتا ساز هسته که گرگان (استارآباد) موسیقی دله اهمیت دارنه. وشونِ نی، هفت بند هسته و حدود، 70 تا 85 سانت بلندی دارنه. قدیم چپون و گالش مردمون نی زونه و إسا دیگه خونش‌کرِ گروهون هم نی بزن ره یاد بیتنه. نی دِتا ذیل و بم چمر دارنه؛ بم وقتی که تک‌نوازی کنّه إستٮفاده وونه. گرگانِ نی ره هم لله‌وا واری بریم جه تراش زنّه ولی گرگانِ نی برخلاف لله‌وا، شه وسّه رپرتوار (لحن) ندارنه و فقط سروانگ (سربانگ) ونه اصلی لحن هسه که نی بید شیوه إجرا وونه.

## منابع

رج:مازرون ساز
ولگ‌سری

**ولگ‌سری** مازرون موسیقی دله اتا لحن نوم هسته که محال ثلاث (مازرونِ غرب) دله رواج داینه. ولگ‌سر جایی ره گتنه که جنگل و کوهستونِ میون قرار گیرنه. ولگ‌سریِ آواز آزادِ ریتم داینه و دِتا امیری و کتولی لحن بخوندست وونه. دوهزار و سه‌هزار وَری، ولگ‌سری ره سرنا و لله‌وا جه إجرا کردنه.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
ورساقی

**ورساقی** مازرون موسیقی دله اتا لحن نوم هسته که گرگان وَری ویشته رواج دارنه. ورساقیِ لحن ره سرنا و نقاره پشتی زنّه و ونه چنتا په‌په جمله بیات ترک دله إجرا بونه.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
های برو، های نشو

**های برو، های نشو** اتا مازرونی ترانه هسته که کیجاجانکون دسته دله قرار گیرنه. ونه خونش عاشقی حال هسته و شور دستگاه بخوندست بونه. نمونه:
:*آی… إمشویِ شو ره من مهتاب بَوینم*
:*صوی راس بهیمه شِلاب بوینم*
:*دشت لته‌یِ سی ره إفتاب بوینم*
:*شه یار ره اون ور بی‌را بوینم*
:***های برو، های نشو، این کار چی وونه؟***
:***إمسال زمستون بهار که وونه؟***

## منابع

رج:مازرون ترانه‌ئون
نجما و رعنا

**نجما و رعنا** مازرون موسیقی دله اتا منظومه هسته که عاشقونه آسنی دارنه و ونه اول شخص نجما هسته که اتا کیجا، رعنا نومی، عاشق وونه. اینتا شعرِ ریشه کومش هسته و البرزِ جنوب جه ونه روایت بمو مازرون دله. همین‌سه ونه شعرون ویشته فارسی هستنه و ات‌که مازرونی لهجه و گِنِش جه پشو بخردنه. ونه آسنی خله *[[حیدر و صنمبر]]* ره هم مونه.

## منابع

رج:مازرون ترانه‌ئون
های زمان

**های زمان** مازرون موسیقی دله اتا لحن نوم هسته که گرگان (استارآباد) منطقه رواج داشته. این لحن خله خراسون ِشاختایی شیوه ره موندسته ولی ونجه فرق هم دارنه.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
یاغی بورده

**یاغی بَوِرده** اتا مازرونی موسیقی ره لحن هسته. این لحن پهلوونی حال دارنه و لله‌وا پشتی بخوندست بونه و مازرونِ شرق شنه.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
یک‌چوبه

**یک چوبه** اتا مازرونی موسیقی ره لحن هسته که سرنا و نقاره جه بزه وونه و شادِ ریتم دارنه.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
یوسف و زلیخا

***یوسف و زُلَیخا*** اتا آسنی هسته که ونه ریشه جهودشونِ پیغمبرون جه إنه و إسلام دله هم یوسف سوره درون بمو و همین‌سه فارسی، عربی و مازرونی و… ادبیات و موسیقی دله إسا دره و جایجگا دارنه. این آسنی دکّل قرآن په‌رو نی‌یه و ونه خله جاهون ره شاعرون شه دلوس باتنه. ونه اتا معروف شعر-کتاب هم دره که جامی شنه و فارسی باته. مازرونی موسیقی دله هم *یوسف و زلیخای* شعر ره نوروز خونی دله خوندستنه و وه ره شِرخون‌ها شعر وندِستنه.

## منابع

رج:مازرون ترانه‌ئون
رج:فارسی کتابون
نقره‌سری

**نقره‌سری** مازرون موسیقی دله اتا لحن نوم هسته که چپّونی و لله‌وا پشتی هسته. ونه نومِ معنی «نقره‌سر» یعنی جایی که کوهِ سر هسته و آفتاب که بالا إنه، اول اونجه ره نور تابنه.

## منابع

رج:مازرون موسیقی لحن
حسینعلی طیبی

**حسینعلی طیبی** اتا مازرونی مزقون‌چی و لَـله‌چی بی‌یه که ونه بموندستِ آثار مازرون موسیقی ِمهمترین منابع جه هستنه. حوسنعلی طیبی لـله‌وا دله مهمترین اساتیدِ جا بی‌یه و ونه شاگردون هم نقش زیادی مازرونِ موسیقی سر دارننه.

## منابع

رج:مازرون نوازندگون
صفر ذبیحی

**صفر ذبیحی** اتا مازرونی مزقون‌چی و شِرخون بی‌یه که بداهه شعر باتِنِ استاد بی‌یه. تاریخ برخونی و خله مذهبی و تغزلی خونش‌ئونِ تنها منبعی که قدیم جه بموندسته، ذبیحیِ آثار جه بدست بمو.

## منابع

رج:مازرون مردی خونش‌کرون
سیف‌الدین محمدی

**سیف‌الدین محمدی** اتا مازرونی مزقون‌چی و دِ تارچی بی‌یه که ونه بموندستِ آثار مازرون موسیقی ِمهمترین منابع جه هستنه. محمدیِ خانواده که ونه تیر-تبار جه هستنه، مازرونِ مرکزیِ قسمتِ مهمترین هنرمندون جه هستنه.

## منابع

رج:مازرون نوازندگون
اسماعیل خان معززی

**اسماعیل خان معززی** اتا گرگانی مزقون‌چی و دِ تارچی بی‌یه که استارآبادِ موسیقی مهمترین هنرمندون جه بی‌یه و چندین مقوم ره بساته.

## منابع

رج:مازرون نوازندگون
رج:گرگان گت آدمون
حسن خان معززی

**حسن خان معززی** اتا گرگانی مزقون‌چی و دِ تارچی بی‌یه که دِتا حسن‌خانی مقوم و دِتا راست مقامِ لحن ره بساته.
## دپیته چرخه‌تو
* اسماعیل خان معزز

## منابع

رج:مازرون نوازندگون
رج:گرگان گت آدمون
محمدمهدی عباسی نوذری

**محمدمهدی عباسی نوذری** اتا مازرونی مزقون‌چی و مقوم‌دون بی‌یه که ونه آثار، مازرون موسیقی مهم منابع جه هسته.

## منابع

رج:مازرون نوازندگون
مصطفی علیزاده

**مصطفی علی‌زاده فیوج زاده** اتا مازرونی مزقون‌چی و کمونچه‌نواز هسته که مقوم‌دون بی‌یه و ونه سه‌سیم کمونچه معروف هسته. علیزاده شه قدر کتولی ِشاگرد بی‌یه.

## دپیته چرخه‌تو
* آقاجان فیوج‌زاده، ونه خوردته برار

## منابع

رج:مازرون نوازندگون
رج:زننه آدمون
علی‌اصغر اصلانی

**علی اصغر اصلانی کتولی** اتا مازرونی خونش‌کر، مزقون‌چی و مقوم‌دون بی‌یه که استارآبادی نی و دِ تار زوئه و استارآباد (گرگان) موسیقیِ مهمترین منابع جه هسته.

## منابع

رج:مازرون نوازندگون
رج:علی‌آباد کتول گت آدمون
قربانعلی اصلانی

**قربانعلی اصلانی کتولی** اتا مازرونی خونش‌کر، مزقون‌چی و مقوم‌دون بی‌یه که استارآبادی نی زوئه و ونه آثار، گرگانی موسیقی مهم منابع جه هسته.

## دپیته چرخه‌تو
* علی اصغر اصلانی

## منابع

رج:مازرون نوازندگون
رج:علی‌آباد کتول گت آدمون
حسین بزمی

**حسین بزمی** اتا مازرونی مزقون‌چی بی‌یه که زهی ساز زوئه و سِمایی و رپرتوارونِ قدیمی مجریون جه بی‌یه.

## منابع

رج:مازرون نوازندگون
نورالله علیزاده

**نورالله علیزاده** اتا مازرونی مزقون‌چی و خونش‌کر‌ هسته که چهل سال هسته مازرون موسیقی ره إجرا کنده. ونه دِتا شناسا آلبوم نوم ره *[[آفتاب ته]]* و *[[اساره سو (شواش)|استاره سو]]* گنّه. 

علیزاده ردیفی موسیقی ره محمدعلی کیانی‌نژاد، عبدالنقی افشارنیا و جمشید عندلیبی پَلی یاد بیته و همین‌سه وقتی لَلِه‌وا زنده، نی بزوئِنِ تکنیک ره کار وَرنه.

## منابع

رج:مازرون نوازندگون
رج:مازرون مردی خونش‌کرون
رج:آمل گت آدمون
عیسی فیوج

**عیسی فیوج** اتا مازرونی مزقون‌چی و مقوم‌دون بی‌یه که هم مازرون موسیقی و هم گرگان موسیقیِ مهم منابع جه هسته و کمونچه ونه اصلی ساز بی‌یه.

## دپیته چرخه‌تو
* آقاجان فیوج‌زاده
* مصطفی علیزاده

## منابع

رج:مازرون نوازندگون
تقی اتولی

**تقی اتولی** اتا مازرونی مزقون‌چی و مقوم‌دون بی‌یه که قدر کتولی جه کمونچه بزوئن ره یاد بیته.

## منابع

رج:مازرون نوازندگون
رج:علی‌آباد کتول گت آدمون
قدر کتولی

**قدر کتولی** اتا مازرونی مزقون‌چی و مقوم‌دون بی‌یه که سه-سیم کمونچه ره بساته و گردِ مازرونِ نوازندگون که کمونچه زنّه، إسا ونه شیوه ره پیش هایتنه. مصطفی علیزاده ونه شاگردون جه بی‌یه. ونه ریکا ره اصغر کتولی گنه که وه هم مزقون‌چی بی‌یه.

## منابع

رج:مازرون نوازندگون
رج:علی‌آباد کتول گت آدمون
نصیر شیردل

**نصیر شیردل** اتا مازرونی مزقون‌چی هسته که نظام شکارچیان شاگرد بی‌یه و شواش گروهِ مؤسسین جه بی‌یه و ونه دِ تار بزوئن مازرون موسیقی ره ات‌گال متحول هاکرد بی‌یه.

## منابع

رج:مازرون نوازندگون
رج:شواش گروه
ارزمون شکارچیان

**ارزمون شکارچیان** که ونه اصلی نوم **رمضان شکارچیان** هسته، اتا مازرونی مزقون‌چی و خونشکر هسته که مازرون موسیقی ره سال‌ها إجرا کنده و عاروسی دله خوندِنه و گوداری خونش جه میراث دارنه.

## منابع

رج:مازرون نوازندگون
رج:مازرون مردی خونش‌کرون
رج:نکا گت آدمون
حسین علیزاده

**حسین علیزاده** اتا مازرونی مزقون‌چی هسته که د سر کوتن بتترین نوازنده‌ئون جه هسته.

## منابع

رج:مازرون نوازندگون
شاهرخ کرمانی

**شاهرخ کرمانی** اتا مازرونی سرناچی و مقوم‌دون هسته که کوردی و مازرون موسیقی ره ترکیب هاکرده و اتا نو شیوه ره پیش هایته.

## منابع

رج:مازرون نوازندگون
رج:شهسوار گت آدمون
شعبان نیکخو

**شعبان نیکخو** اتا مازرونی خونش‌کر و مقوم‌دون هسته که شه مخصوصِ شیوه ره پیش هایته و کتولی و دشتی حال بخوندستن سر تخصص دارنه. شعبان نیکخو سال ۱۳۲۹، قادی‌کلا، قائم‌شهر دنیا بمو و شه موسیقی ره احمد محسن‌پور پَلی، ۱۳۵۲ جه شروع هاکرده و شواش، امیرپازواری و طالبا گروه دله دیّه. وه اتا آلبوم، *أرمون* نومی، ره پرویز سیاهدشتی و جمشید نیکوزاد همرکت منتشر هاکرده.

## منابع

رج:طالبا گروه
رج:شواش گروه
رج:امیر پازواری گروه
رج:مازرون مردی خونش‌کرون
رج:قائمشهر گت آدمون
کیقباد میردار منصور پناهی

**کیقباد میردار منصور پناهی** اتا مازرونی مزقون‌چی و مقوم‌دون بی‌یه که ونه آثار، مازرون موسیقی مهم منابع جه هسته. پهلوی و ولگ‌سری لحن ره وه حفظ هاکرده.

## منابع

رج:مازرون نوازندگون
حسن انصاری

**حسن انصاری** اتا کتولی مزقون‌چی هسته که استارآبادی نی بزوئن سر استاد هسته.

## منابع

رج:مازرون نوازندگون
رج:علی‌آباد کتول گت آدمون
گل‌جهان حسن‌نژاد

**گل‌جهان حسن‌نژاد** اتا مازرونی مزقون‌چی و خونش‌کر هسته که خله شعرون ره حفظ دارنه و همین‌سه مازرون موسیقی مهم منابع جه هسته. وه تشت لگن بزوئن دله هم استاد هسته.

## منابع

رج:مازرون نوازندگون
فضل‌الله دهقان

**فضل‌الله دهقان** اتا مازرونی مزقون‌چی هسته که ردیف، مقوم و آهنگسازی ره دونده و مازرونِ قومی موسیقیِ سنت ره إجرا کنده.

## منابع

رج:مازرون نوازندگون
داوود قاسمیان

**داوود قاسمیان** اتا مازرونی مزقون‌چی هسته که د تار زنده و نظام شکارچیان په‌رو هسته.
*هرایی* ونه اتا آلبوم هسته که نبی احمدی همراهی رسماً تنک بوی‌یه و ونه همرکت شعرونِ کتابچه هم دوی‌یه.

## دپیته چرخه‌تو
*  هرایی

## منابع

رج:مازرون نوازندگون
رج:۱۹۷۲ بزائه‌ئون
جواد معززی

**جواد معززی** اتا کتولی مزقون‌چی هسته.

## منابع

رج:مازرون نوازندگون
رج:علی‌آباد کتول گت آدمون
مسلم فهیمی

**مسلم فهیمی** اتا مازرونی مزقون‌چی و خونش‌کر هسته.

## منابع

رج:مازرون نوازندگون
رضا دیوسالار

**رضا دیوسالار** اتا مازرونی مزقون‌چی و خونش‌کر هسته که مازرونِ غرب و مرکزِ موسیقی ره إجرا کنده و دِ تار و لـله‌وا ساز ره چم دارنه. وه دانشگاه دله فیزیک رشته بخوندسته و پارپیرار مؤسسه جه شروع هاکرده که موسیقی ره جدّی دمبال هاکنه.

## منابع

رج:مازرون نوازندگون
رج:مازرون مردی خونش‌کرون
نبی‌الله احمدی

**نبی‌الله احمدی** (بزائه‌ی ۱۳۴۵، آمل) اتا مازرونی مزقون‌چی و پژوهشکر هسته. وه د تار و سه‌تار ساز خَوِری کتاب بنویشته و مازرون موسیقی خَوِری نویسنه.

## منابع

رج:مازرون نوازندگون
رج:مازرون نویسندگون
رج:آمل گت آدمون
رجب رمضانی

**رجب رمضانی** اتا مازرونی مزقون‌چی هسته که ویشته دِ تار و سنتور زنده. وه ابوالحسن خوشرو و محمود شریفی خونش ره منتشر هاکرده و آهنگسازی هم کنده.

## منابع

رج:مازرون نوازندگون
عباد محمدی

**عباد محمدی** اتا مازرونی لله‌چی و خونش‌کر هسته که استارآبادی و مازرونِ شرق و مرکزی خونِش ره دونده و ونه صدا شیش‌دانگ هسته.

## منابع

رج:مازرون نوازندگون
رج:مازرون مردی خونش‌کرون
سیما شکرانی

**سیما شکرانی** اتا مازرونی خونش‌کر هسته. وه احمد محسن‌پور شاگرد بی‌یه و معدود خونشکرونی هسته که گردِ مازرون موسیقی آوازون ره دونده؛ مازرونِ شرق، غرب و مرکز لحن ره بلد هسته. وه اتا کَش آلمان دله سرطان‌بهیت وچون وسه إجرا داشته.

## منابع

رج:مازرون زنا خونش‌کرون
رج:ساری گت آدمون