open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
آهوان انوشیروانی کاروانسرا

**آهوان انوشیروانی کاروانسرا** یا **آهوان سنگی رباط** اتا کاروانسرا هسته که سمنان اوستان دله و دامغان شهر نزدیکی دره. این کاروانسرا ره یونسکو شه جهونی میراث فهرست دله ثبت هاکرده. آهوان انوشیروانی کاروانسرا ۰٫۶۴  هکتار گتی و ۹۹٫۷۹  حریم دارنه.

آهوان انوشیروانی کاروانسرا زیاریون دوره‌یِ سنگی بنا هسته که دامغان شهرستان دله دره و وه ره ابوحرب بختیار که منوچهر زیاری گدر کومش ِوالی بی‌یه، بساته و وه ره انوشیروان زیاری نوم هاکرده. این بنا اسا یونسکو جهونی میراث دله لیست بیّه.

## منابع

رج:ایران کاروانسرائون
رج:ایران ملی آثار، سمنان دله
رج:دامغان شهرستان
خوی کاروانسرا

**خوی شاه عباسی** یا **قطور کاروانسرا** اتا کاروانسرا هسته که غربی آذربایجان اوستان دله و خوی شهر نزدیکی دره. این کاروانسرا ره یونسکو شه جهونی میراث فهرست دله ثبت هاکرده. خوی کاروانسرا ۰٫۰۴  هکتار گتی و  ۶٫۹۶ حریم دارنه.

## منابع

رج:ایران کاروانسرائون
رج:ایران ملی آثار، غربی آذربایجان دله
اسپه کاخ (تیسفون)

بندانگشتی|تیسفون کلانشهر نقشه؛ اسپه کاخ مدینه العتیقلوئیرم دله خاوری کنار دله دره.
اسپه کاخ ساسانی شائون خنه کله نیشگاه دله تیسفون(35 کیلومتری شرق جنوب امروئی بغداد لوئیر دله) بیه کا زارا دمه ساسانی شاء شاپور یکم(240_270) بساته.

یعقوبی مسلمون جغرافیدون گِته وه کاخ ره شرقی دجله روآسَر دله اته لوئیر دله کا عربون وره **مدینه العتیق**(«کانه شهر») اتی اسلامی منابع دله، اسپه کاخ ره ویشته خسرو ماتابی جا اشتفا گیرنه. اِما  نخستین مسلمون    میرزائون(نویسندگان)کا هر ده شه کار دله نخستین منابع گیتنه، اینتا کاخ ره خسرو ماتابی جا رَت دوننه. خسرو ماتابی اته بنا میلادی ششم سده وسه دره کا اسپانبر دله جنوب اسپه کاخ دله دره اسپه کاخ آتاری دله کا خار چارچنگم داشتنه و وه ره هدار داشتن آسون بیه.خسرو ماتابی اته وا بنا بیه کا همگانی گپ بزوئن و مهمونا و همشایی ره خش بیمو بئوتن وسه کار گیتنه.

اسپه کاخ عربون وره گدر دله ایرانسه  کاخ ره هاچنگه هکردنه و وره آلامان هکردنه . 755 سال دله منصور دوانیقی دمه عباسی خلیفه (فر. ۷۵۴–۷۷۵) کاخ بکوبیین ره سر بیته تا شه نو نیشگا ، بغداد، ره بسازنه. اما ازیمار ونه بازسازی دسّوره هدا. اما هنده وِران بیه. آخر سر وه کاخ 903 سال دله  مقتفی عباسی خلیفه دسور سه (فر. ۹۰۲–۹۰۸) وران بیه و اونه خلاش جا کاخ تاج پایون بساتن بغداد دله کار سه بوردنه .

## پانویس

## منابع

* 
** 
** 

رج:کاخ ساسانی
رج:کاخ های ایران
رج:تیسفون
رج:تیسپون
رج:معماری ساسانی
رج:ساسانیان
رج:ساسانیون
رج:ساسانی کاخ
رج:ساسانی معماری
طاق کسری

**خسرو ماتابی یا کسری طاق یا مدائن ماتابی** خار ترین ساسانی شائون نشونه،تیسفون دله عراق سامون دله دره. کسری طاق ماتابی(=ایوان) 25 متر درازی سه پس  پل گاومیشان جا ایران دله، اِلا ترین باستونی معماری طاق دره. وه ماتابی 30متر بلنی و 43متر اِلایی دارنه. عرمارت نما بلنی اته گدر 7متر سه بلن تر طاق ارتفا جا برسیه.

## منابع

رج:ساسانی معماری
رج:ساسانیون
بریتیش کانسیل

**برتیش کانسیل**  اینتا اورگان  اتا بریتانیایی اورگان هسه کا دبی و آموجشی عرصئون دله تجش کنده . اینتا اورگان اتا خیریه اورگتن نوم ، انگلیس ، ولز و اسکوتلند دله ثبت بویه . 1934 دله ونه بریتانیا کمیته دیر مملکتون روابط وسه نوم داشته  و اونتا نوم همرا بنا بشته بویه. شیشم جرج 1940 دله رسما وه ره اتا فرمون جا ونه تجش ره رسمت هادا.

## ممبعئون

* Wikipedia contributors, "British Council," Wikipedia, The Free Encyclopedia, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=British_Council&oldid=675854377 (accessed August 17, 2015).

رج:بریتانیا
کوپیکا

چپ|بندانگشتی|260x260پیکسل|1 کوپیکا
**کوپیکا** (به روسی: Копейка)  روسیه خرد پیل واحد هسه و هر 100تا کوپیکا بونه یتا روبل.

## پیدرپشوئون:

*
* روبل روسیه
* روسیه

## ممبعئون

رج:روسیه
رج:پیل یکائون
بلاروس روبل

راست|بندانگشتی|220x220پیکسل| ۱۰۰ روبل
**بلاروس روبل**  بلاروس پیل واحد هسه کا هر کدیم تا کوپیکا تقسیم بونه .

## اسکیناسون

### اولین روبلون
اولین کش بیه کا بلاروس روبل چاپ بویه 1992 تا 1999 اونتی بیه.

### دیم روبل
2010 دله کا بلاروسی زوون بنویشتن شکل دگش بویه  پینجا عدد شکل تغییر هاکرده و دیمین سری دله لحاظ بویه.

### سیّم روبل
1000 روبل ره هاکردنه 1 روبل هیمنی وسه  و اینتا اسکیناسون ره  دی لا رو چاپ هاکرده 2009 چاپ بویه امبا اختصادی بحرون دکته بلاروس دله و همین سبب بویه کا 2016 پخش هاکرد ببوئه.

## ممبعئون

رج:پیل یکائون
اشتادلوهن

**اشتادلوهن** (به آلمانی: Stadtlohn) اتا شهر هسه  نوردراین-وستفالن  کا آلمان دله دره.

## ممبعئون

* اینگیلیسیج ویکیپیدیا

رج:آلمان شهرون
اونتاریو

**اونتاریو** اتا کاندایِ ایالت هسته که کشورِ میونه کته. اونتاریو شه نوم ره اتا دریاچه جه بیته. این ایالتِ مرکز و گتِ شهر تورنتو هسته ولی اوتاوا که کشورِ نیشتگا هسته هم این ایالت دله دره.

## منابع

رج:کاندا ایالتون
دولت-شهر

**دولت-شهر** اتا شهرِ خَوِر بائوت وونه که شه‌سر مستقل و سیوا حاکمیت داره. اتا دولت-شهر ونه بتونه شه سامونِ سیاسی، اقتصادی و فرهنگی مسائل ره مستقلاً مدیریت هاکنه. دنیایِ تاریخ دله خله شهرون دولت-شهر بینه؛ رم, کارتاژ, آتن و اسپارت دستوری یا قرون وسطی و رنسانس گدر ایتالیایِ فلورانس, ونیز, جنوآ و میلان شهرون واری.

زمونی که دولت-ملتون شکل بیتنه تاسا، دیگر خله دولت-شهر باقی نموندسته و اسا گت‌ترین دولت-شهرون جه سنگاپور, موناکو و واتیکان هستنه. که وشون جه، فقط سنگاپور اتا قِد-دار کشور هسته و شه‌سر رسمی ارز و ارتش و اقتصاد دارنه. *[[اکونومیست]]* مجله وه ره دنیایِ آخرین دولت-شهر دونده که هنتا جهون دله وه ره کشور حیساب یارنه.

بعضی شهرون هم درنه که وشونِ دولت-شهر بی‌ین سر اختلاف نظر دره؛ هنگ کنگ, ماکائو, و امارات ِشهرون واری.

## تاریخچه
سومر ِتاریخی دولت-شهرون، اوروک و اور; مصر ِدولت-شهرون، تبس و ممفیس; فینیقیه ِشهرون، صور و صیدا; پنج‌تا فلیسطی‌های شهر; بربرون ِگرامه‌ای شهرون و یونان باستان ِشهرها و رم ِدولت-شهر، دنیای قدیمی‌ترین حکومتون بینه که اتا شهر وسّه حکومت بسات بینه.

وشون دله یونان باستان و فینیقیه شهرون که تجارت په بوردنه، خله موفق بینه. یونان دله شهرها هئی جا متحد بینه تا وشون ارتش قوی‌ترِ امپراتوری‌ها جه برابری هاکنه ولی هرکمین‌تا شه وسّه سیوا حکومت داشتنه. بعضی‌شون آتن واری دموکراسی داشتنه اتی دیگر اسپارت دستوری الیگارشی و نظامی حکومت په شینه. وشون شه دولت-شهری سیستم ره تجارتِ راه جه تا مدیترانه‌یِ تموم اروپایی سواحل وَردنه و اونجاهان استعماری شهر ساتنه که بستینکلا ایتالیا جزیره‌مونا دله رم ِشهر اینتی‌چی دولت-شهر بی‌یه. فینیقی‌شون هم همین هِدار ره بوردنه و وشونِ مستعمرات ویشته آفریقایِ شمال بی‌یه و بعداً کارتاژ ره بساته. 

روم امپراتوری رقد بورده په، جایی که اسا آلمان، ایتالیا و... کشورون درنه، ات‌خله پچیک‌پچیک دولتونِ میانه رَسِد بیّه. ایتالیا دله چندین حکومت دیینه که بعضی‌شون پادشاهی و بعضی‌شون جمهوری بَینه و خله دولت-شهرون اونجه شکل بیته. همین اتفاق آلمان و ونه دوره-کناره هم دکت بی‌یه. کشوری که اسا سوییس بیّه، اون گدر تاسا همین دولت-شهرونِ اتحاد جه بساته بیّه. یا لیختن اشتاین، موناکو، سن مارینو، لوکزامبورگ، آندورا و... هنتا شه پچیک سامون ره حفظ هاکردنه و تقریبا دولت-شهر بموندستنه.

## منابع

* انگلیسی ویکی‌پدیا

رج:سیاستون
گنوچی

**گنوچی** اتا جور لندئی (=خمیری) خراک هسه کا ونه منشاء ایتالیا هسه و سیمولینا آرت و عادّی آرت و گنّم و مرغونه و بنسه و نون پوتر جه تهیه بونه.

## ممبعئون

* 
رج:بخاردنی‌ئون
شامپنی-آردن

رده:مقاله‌های دارای شرح مختصر
رده:شرح مختصر متفاوت با ویکی‌داده
رده:Pages using infobox settlement with bad settlement type

**شامپنی-آردن** (به فرانسوی: ʃɑ̃paɲ aʁdɛn - Champagne-Ardenne) اتا ناحیه فرونسه شد ناحیه جه هسه کا شامل 4 منطقه هسه.

.1.3 میلیون تن دووشا دارنه.
راست|بندانگشتی|شامپنی آردن فرونسه دله

## ممبعئون
دائومی جمبوری

**دائومی جمبوری** (فرانسوی: République du Dahomey‎)،  اتا مستعمره فرونسه وسه بیه  1960 فرونسه جه سوا بویه . 1975 دله وه شه نوم ره هاکرده بنین و اینتا نوم ره بنین  هندئو(خلیج) جه بیته .

## ممبعئون

رج:بنین
رج:فرانسه قدیمی مستعمرات
جورین ولتا جمبوری

regionجمهوری ولتای علیا
continentجمهوری ولتای علیا
countryجمهوری ولتای علیا
**جورین ولتا جمبوری** (به فرانسوی: République de Haute-Volta) اتا کشفر بیه افریقا دله کا اتا شه موختار مستعمره فرونسه وسه بیه کا 1960 سوا بویه .آگست 4، 1983 دله توما سانکارا کودتا هاکرده و حکومت ره شه دس بیته و 1984 ونه نوم  بویه بورکینافاسو کا ونه معنی بونه فساد ناپذیر مردمون سامون.

## ممبعئون
جوکی کیجا(1936 فیلم)

***جوکی کیجا*** (انگلیسی: The Bohemian Girl)اتا کومدی فیلم هسه کا لورل و هاردی اکت داشتنه ونه دله.

## فیلم آسنی:
لورل و هاردی شوننه دیر جوکیون جا آرنهایم دله کا جوکیون قسم بخرد دشمند هسه . لورل و هاردی خار زیوش دارننه تا کا هاردی زنا وه ره خیانت کنّه.

## حاشیئون
اینتا فیلم ره مالزی دله  نشانا (ممنوع)کردنه چونکا  جوکیون تصویر بکشین  نحوه ره قبول ناشتنه .  نازی آلمون دله دی چونکا جوکیون ره مثبت نشون هادا بیه وه ره نشانا هاکردنه و باتنه اینتی فیلمون سیّم رایش دله هچ جا ندارنه.

## پیدر پشوئون

* لورل و هاردی
* هال روچ
* فیلم‌شناسی لورل و هاردی

## ممبعئون

رج:انگلیسی فیلمون
رج:لورل و هاردی
رج:۱۹۳۶ فیلمون
رج:جوکی
رج:کمدی
جوکی(2020 فیلم)

***جوکی*** (به انگلیسی: *Gypsy*) اتا هیندوستانی فیلم هسه کا ونه اصلی زوون تامیلی هسه . 161 دقه هسه .

## آکترون

* جییوا در نقش کولی
* جان جیت کانادی در نقش کولی جوان
* ناتاشا سینگ در نقش وحیده
* لال خوزه در نقش موتلف
* سانی وین در نقش ساخاوو بالان، یک رهبر کمونیست
* یاسمین خان به عنوان مادر وحیده
* فاجیلاما به عنوان خواهر کوچک واهیدا
* فاهران به عنوان برادر کوچکتر وحیده
* سوشیلا رامان به عنوان ساکن واراناسی
* کارونا پراساد
* پیوش منوش
* بانت سینگ

## ممبعئون

رج:هندی فیلمون
رج:۲۰۲۰ فیلمون
لیولاند دوکی

رده:مقاله‌های کشورهای قدیم نیازمند رسیدگی
رده:مقاله‌های کشورهای قدیم نیازمند رسیدگی
**لیولاند دوکی** (لهستانی: Księstwo Zadźwińskie; لیتوانیایی: Livonijos kunigaikštystė؛ لاتین: Ducatus Ultradunensis; لتونیایی: Pārdaugavas hercogiste; استونیایی: Liivimaa hertsogkond; آلمانی: Herzogtum Livland) اتا دوکی (دوک-هنیشت) حکومت بیه کا اتا گت منطقه لیتوونیا و بعدتر لهستون -لیتوانیا همسود بیه کا 1561-1621 دله دویه.

## ممبعئون
جوکی (1975 فیلم)

***جوکی*** (فرانسوی: Le Gitan‎) اتا فیلم  هسه کا 1975 دله مونتشر بویه . ونه دله آلن دلون  دی نخش کا هاکرده .

## ممبعئون

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «The Gypsy (film)». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۵ نوامبر ۲۰۱۵.

* ''The Gypsy'' در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها
رج:فرانسه فیلمون
رج:فرانسوی فیلمون
رج:۱۹۷۵ فیلمون
رج:آلن دلون
رج:جوگی
تیفون (2010 فیلم)

***تیفون*** (انگلیسی: The Tempest) اتا فیلم هسه کا 2010 مونتشر بویه و 120  دقه هسه و  ونه دایرکتر جولی تایمور هسه .

## آکترون

* هلن میرن
* فلیسیتی جونز
* جایمن هانسو
* راسل برند
* آلفرد مولینا
* کریس کوپر
* دیوید استراترن
* تام کونتی
* الن کومینگ
* بن ویشاو
* ریو کارنی

## ممبعئون

رج:آمریکایی فیلمون
رج:انگلیسی فیلمون
جاکی باروز

**جاکلین «جاکی» باروز**  (باشتن روج(بزائین روج) ۲ فوریهٔ ۱۹۳۹ – بمردن  ۲۲ سپتامبر ۲۰۱۰)اتا کندایی اکتر بیه کا بریتانیایی اصالت داشته.

## بمردن
وه کا اواخر معده سلاطّون داشته ، آزات وی سلاطّون سبب بویه کا دنیا ره بمیره.

## فیلم دونی
اتا فیلم و سریالونی کا خلی مردمون به ویجک ایرون دله ونهه جا خاطره دارننه ونه نخش خاله هتی دله و آوونلی را کا ایرون دله وه ره ( جزره قصئون) نوم هادانه بیه .

هوی متا (1981)

کلینی لوئاس(1982)

بمرد منطقه(1983)

آوونلی را (1990-1996)

آوونلی کریسمس(1998)

و...

## ممبعئون



رج:آوونلی را
رج:کانادا بازیگرون
بوداد زوون

**بوداد زوون**(انگلیسی: Budukh language) (Будад мез) اتا قفقازی زوون هسه کا بوداد مردمئون مردمون وه جا گپ زننه کا 200-100 کس بتوندنه وه ره گپ بزنن. اینتا زوون خلی انقراض خطر دله ره.

## ممبعئون

رج:قفقازی زوونون
بوداد مردمئون

**بوداد مردمئون** (انگلیسی: Budukh people)(Будад) مرمئونی هسنه کا آذربائیجون جمبوری دله زیوش کندنه و شاه داخ اتا اتنیک هسنه . اینتا مردم زوون بوداد زوون هسه کا البته خلیشون شه زوون  زه کار نیرننه و ویشتر آذربایجونی ترکی رائجه وشونه میون.

وشون اغلب مسلموننه و سنّی.

## ممبعئون
گالابا

**کالابا** (در زبان تاگالوگ)  اتا جور  گومش  هسه کا فلیپین بومی هسه کا گوئام و مالیزی و اندونزی دله دی دیار بونه.

## پیدرپشوئون
* گومش

## ممبعئون
فارسی ویکیپیدیا
رج:انواع گو
چاچاپویاز

**چاچاپویاز**( اسپانیولی جه Chachapoyas) یاتا شه ر هسه پرو دله دره.

## ویجیگیئون
**چاچاپویاز** ۲٬۳۳۵ متردریو جه برز تر هسه و 29869 کس دووشا دارنه.

## پیدرپشوئون

* پرو

## ممبعئون

رج:پرو شهرون
کتریونا گری

**کتریونا گری**  (زاده ۶ ژانویه ۱۹۹۴)  اتا خونشکر ، مادل ، موجری هسه کا اوسترالیائی-فلیپینی هسه و وه  فیلیپین کاندیدا  عنوون جا 2018 شرکت هاکرده و برنده  بویه.

## ممبعئون

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Catriona Gray». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۷ دسامبر ۲۰۱۸.
* فیلیپین برای چهارمین بار برندهٔ رقابت «دختر شایسته جهان» شد (یورونیوز)

رج:زننه آدمون
رج:استرالیایی خونشگرون
رج:فیلیپینی خونشگرون
رج:مدل
رج:فشن
رج:ملکه زبایی
رج:مانکنون
پپلی

**پپلی** (به ایتالیایی: Popoli)  یتا مسکونی منطقه هسه ایتایا دله که پسکاررا دله دره.

## ویجیگیئون
**پپلی** ۳۴ کیلومترمربع گتی و 5558 کس دووشا دارنه و 245 متر دریو جه برزتر هسه.

## پیدرپشوئون

* ایتالیا

## ممبعئون

رج:ایتالیا شهرون
رج:ایتالیا
زَز (خونشکر)

**زز** (فرونسه جه : Zaz) کا وه اصلی نوم  *ایزابل جئوفروا* (به فرانسوی: Isabelle Geffroy) (باشتن روج : ۱ می ۱۹۸۰ در تور)، اتا خونشکر هسه کا فرونسئیج هسه .

## بننویشت

## بریم(درگا) هماسیئون
* 
رج:زننه آدمون
رج:فرانسه زنا خونش‌کرون
چارلبری

longitudeچارلبوری
latitudeچارلبوری
**چارلبری** (به انگلیسی: Charlbury) یاتا مسکونی منطقه هسه کا اینگیلیس دله دره.

## ویجیگیئون
اینتا منطقه 2984 کس دووشا دارنه.
رج:بریتانیا شهرون
رج:انگلستون
رج:انگلیس
شوئانوما

چپ|250x250پیکسل
**شوئانوما**  اتا جور نا سلاط،ونی تمور ره گننه.

شوئانما نئوپلازمی هسه کا  شوان سلولئون (از غلاف میلین) نورونون جه منشاء گیرنه.

شوانوما شامل نوروفیبروما و نوریلموما  هسه.

## درگا(بریم) هماسیئون

* اطلاعات بیشتر در مورد شوانومای وستیبولار از روی وبگاه موسسه ملی ناشنوایی و ناهنجاری‌های ارتباطی ایالات متحده آمریکا


## ممبعئون
منجی الباوندی

**منجی گابریل زانا الباوندی** (بزائه‌ی ۱۹۶۱، پاریس) اتا آمریکایی-فرانسوی-تونسی شیمیدون هسته که ام‌آی‌تی دانشگاه درس دنه. الباوندی کوانتومِ علم سر کار کنده و اکلوئیدی نقاطِ مهمترین محققون جه هسته. وه شه لیسانس ره سال ۱۹۸۲ هاروارد جه و شه دکترا ره سال ۱۹۸۸  شیکاگو جه بیته.

منجی الباوندی سال ۲۰۲۳ نوبل شیمی جایزه ره بیته.

## منابع

* انگلیسی ویکی‌پدیا
رج:زننه آدمون
رج:آمریکا شیمیدون
رج:تونس شیمیدون
رج:فرانسه شیمیدون
رج:شیمی وسه نوبل بیته‌ئون
لوییس بروس

**لوییس ئی. بروس** (انگلیسی: Louis E. Brus؛ بزائه‌ی ۱۹۴۳ میلادی) اتا آمریکایی شیمیدون هسته که کوانتوم سر تحقیق کنده و کلمبیا دانشگاه درس دنه. وه خله جوایز، من‌جمله نوبل، بیته.

## منابع

رج:زننه آدمون
رج:آمریکا شیمیدون
رج:شیمی وسه نوبل بیته‌ئون
یون فوسه

**یون فوسه** اتا نروژی نویسنده و شاعر هسته که شه نمایش‌نومه‌ئون وسّه نوبل ادبیات جایزه ره سال ۲‌۰۲۳ بیته.

## منابع

رج:زننه آدمون
رج:نروژ نویسندگون
رج:ادبیات وسه نوبل بیته‌ئون
نرگس محمدی

**نرگس محمدی** اتا ایرانی روزنامه‌چی و سیاسی زندونی هسته. وه زنانِ حق ره بخاستی وسّه چن کش مجازات بیّه. نرگس محمدی سرجمع سینزه بار دستگیر بیّه که وه ره 31 سال زندانِ حُکم هِدانه و خله هم شلاق بخرده و زندون دله شکنجه بیّه. سال 2023، نوبل صلح جایزه ره برنده بیّه.

## منابع

رج:زننه آدمون
رج:ایران گت آدمون
رج:ایران حقوق بشر مدعی‌ئون
رج:فمینیستون
رج:صلح وسه نوبل بیته‌ئون
الکسی یکیموف

**الکسی یکیموف** (Russian: Алексей Иванович Екимов; بزائه ۲۸ فوریه ۱٬۹۴۵) اتا روسی-آمریکایی شیمیدون هسته که سال ۲٬۰۲۳ نوبل جایزه ره کوانتومی پژوهشون وسّه، بَوِرده.

## منابع

رج:زننه آدمون
رج:روسیه شیمیدون
رج:آمریکا شیمیدون
رج:شیمی وسه نوبل بیته‌ئون
فرنتس کراوس

**فرنتس کراوس** (بزائه ۱۷ مه ۱۹۶‌۲) اتا اتریش-مجارستونی فیزیکدون هسته که سال ۲‌۰۲۳ نوبل جایزه ره آتوثانیه‌یِ تحقیقات وسّه، بَوِرده.

## منابع

رج:زننه آدمون
رج:مجارستون فیزیکدون
رج:اتریش فیزیکدون
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون
آن لوئیلیه

**آن لوئیلیه** (Anne Geneviève L'Huillier ، بزائه ۱۶ آگوست ۱٬۹۵۸) اتا سوئدی-فرانسوی فیزیکدون زنا هسته که سال ۲‌۰۲۳ نوبل جایزه ره شه زیراتمی تحقیقات وسّه، بَوِرده.

## منابع

رج:زننه آدمون
رج:سوئد فیزیکدون
رج:فرانسه فیزیکدون
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون
اوری دار

**اوری** یا **ترش مازو** (Quercus macranthera) اتی دار نوم هسته که مازو خانواده جمع دره. این دار ایرانِ شمال، ترکیه، گرجستان، ارمنستان و آذربایجان دله درإنه.

وه ره درفک و رامسر ِجوردشت دله **آوری** یا **گوری** گننه، شفارود وَری وه ره **اورو**، لاهیجون **پاچه مازو**، گرگان **ترش مازو** و آذربایجون **پالط** نوم ره ونه سر یلنه.

مازرون و قفقاز دله این دار ارتفاعات ویشتر از ۱۷۰۰ متر درإنه و سرمایی دار هسته که نور په شونه. اتا ترش مازو سنگسر دله دارنه که قدیمی‌ترین دارون ایران جه هسته.

## دپیته چرخه‌تو
* موزی

## منابع
https://web.archive.org/web/20140410071627/http://www.loghatnaameh.org/dehkhodaworddetail-afaec750a00642298f259b3f97beeb8f-fa.html
 

رده:موزی
رده:دارون
بلند مازو

**بلندِ مازو**، **مازو میری**، **موزی**، **اشپر**، **پالوت** یا **سیو مازو** اتا دار نوم هسته که مازو تبار شنه و تبرستون و قفقاز دله درإنه. این دار ایرانِ شمالی اوستانون دله خله دره.

مازرون و گلستون دله ویشته بلند مازو درإنه ولی گیلان دله هم پیدا وونه.

آمار سازمان جنگل‌ها و مراتع که سال ۱۳۶۵ دربمو، گته بلند مازو ۸٫۵ درصد شمال جنگل‌ها ره دارنه و این مقدار سال ۱۳۷۵ به ۸ درصد برسی‌یه.
این دار بلندی به ۳۵ متر رسنه و ونه دورِ کلفتی ۲٫۵ متر وونه. ونه ولگه ۱۰ تا ۲۰ سانتیمتر درازی و ۳ تا ۵ سانتی‌متر پهنی دارنه. دِ-سه تا بلند مازو بندپی و نوشهر دله ثبت بئی هستنه که قدیمی‌ترین دارون ایران جه حیساب وونّه.

## منابع

رج:موزی
رده:دارون
ایمیونولوجی

بندانگشتی| استافیلوکوکوس اورئوس (زرد) بکتری  که نوتروفیل (ونوش) وه ره دره وهلنه.
**ایمیونولوجی**  اتا طبی رشاع هسه مت انه و جونورون  ایمنی واکانشئون ره عیله اجنوی آنتی جینئون و ونه مصونیت ایجاد هاکردن ناخشی زا عاملئون ره بررسی کانده .

بندانگشتی|آنتی‌ جین و آنتی بادی

## بننیویشت

## ممبعئون

* ایمونولوژی سلولی و مولکولی ابوالعباس؛ نویسنده:ابول عباس؛ ترجمه مهرداد رشدی بنام، احمد مسعود؛ ناشر: کتاب میر؛ شابک: 964-6449-14-X
رج:پزشکی
پییره آگوستینی

**پییره آگوستینی** (بزائه ۲۳ جولای ۱٬۹۴۱) اتا فرانسوی فیزیکدون هسته که سال ۲٬۰۲۳ نوبل جایزه ره فیزیک لیزر میدان قوی و علم آتوثانیه وسّه، بَوِرده. وه پیش از این اوهایو دانشگاه دله درس دائه و اسا بازنشست هسته.

## منابع

رج:زننه آدمون
رج:فرانسه فیزیکدون
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون
رج:تونس فیزیکدون
مارماریس

**مارماریس** (به ترکی استانبولی: Marmaris)اتا شهر هسه ترکیه دله کا مدیترانه پلی دره. 31000 کس دووشا دارنه  امبا توریستی موسمئون دله 300000 تا 400000 نفر دی رسنه .

## خاخر بوه شهرئون

*  فورت، آلمان
*  جینان، چین
*  اردو، ترکیه 
* و ....

## ممبعئون
فارسیج ویکیپیدیا
رج:موغله اوستان شهرون
ابن حسام استرآبادی

**ابن حسام استرآبادی** اتا گرگانی شاعر بی‌یه که سعدی جه هم‌زمونه بی‌یه و شه شعرون ره جمع نکرده و دیوان نساته ولی ونه شاگردون، بمرده په، ونه بعضی شعرها سر ره گرد هاکردنه. 

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
محسن اباذریان

**محسن اباذریان** اتا آملی شاعر، نقاش و نوازنده بی‌یه که طبابت هم کرده.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:آمل گت آدمون
علی‌اکبر ابراهیم‌زاده

**علی‌اکبر ابراهیم‌زاده** اتا گرگانی شاعر بی‌یه که سال 1322 دنیا بمو و کارمند بی‌یه.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
ابراهیم استرآبادی

**مولانا ابراهیم استرآبادی** اتا گرگانی شاعر و عارف بی‌یه که خطاطی هم کرده و رضایِ حرم دله منشی بی‌یه.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
ابوالقاسم گرگانی

**ابوالقاسم گرگانی** دِ نفر اسم هسته:
* ابوالقاسم گرگانی (عارف)
* ابوالقاسم گرگانی (شازده)
ابوالقاسم گرگانی (عارف)

**ابوالقاسم گرگانی (عارف)** اتا گرگانی عارف بی‌یه که ابوالسعید ابوالخیر ونه پلی درس بخوندسته.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
ابوالقاسم گرگانی (شازده)

**ابوالقاسم گرگانی (شازده)** اتا صفویون شازده بی‌یه که نوزایش ره باور داشته. شاه عباس ِدتر و محسن میرزا وچه بی‌یه و شاه صفی دستور هدا وه ره کور هاکردنه و اَی سنگسار جه بکوشتنه. وه شعر هم گته.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
رج:صفویون
ابوالقاسم میرفندرسکی

**ابوالقاسم میرفندرسکی** اتا گرگانی شاعر بی‌یه. وه میرزا بیک ریکا و امیر صدرالدین موسوی فندرسکی نوه بی‌یه که حدود 970 هجری، فندرسک دنیا بمو. وه شاه عباس صفوی جه همزمون بی‌یه و اون گدر بورده هند ِگورکانیون سامون. وه قرن دهم دانشمندون جه هسته که کتابی *صناعیه* نوم بنویشته و *معوله الحرکته و التحقیق فیها* مقاله ره نشر هدا. وه سال 1050 هجری بمرده و ونه وسّه آسنی بساتنه که ونه هستکا اکسیر طلا بیّه و هر فلزی ره ونه تن‌پر نمتنه، طلا بی‌یه. همینسه شاه دستور هدا که ونه قَورِ دور سُرب هشنینه که ونه هستکا ره دزد نزنه.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
رج:هند ایرانی گتون
ابوزراعه معمری

**ابوزراعه معمری جرجانی** اتا گرگانی شاعر بی‌یه که رودکی جه همزمون دیّه.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
ابوسعید جرجانی

**ابوسعید جرجانی** یا **ابوسعید سعادت** اتا گرگانی شاعر بی‌یه که خله ونجه اطلاعی ندارمی. وه مسعود بن سعد سلمان زک‌زا جه بی‌یه. 

## منابع

رج:فارسی شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
حمزه ابوالحسنی

**حمزه ابوالحسنی** اتا شهسواری شاعر بی‌یه که سال 1348 دنیا بمو و فارسی شعر گته.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:شهسوار گت آدمون
ابوالهیثم

**خواجه ابوالهیثم احمد بن حسن جرجانی** اتا جرجانی شاعر بی‌یه که قرن چهارم و پنجم هجری دیّه. وه اسماعیلیه په‌رو بی‌یه و ناصرخسرو ونه اتا شعر ره شه کتاب دله بیارده. این شعر هشتاد و هشت بیت دارنه.

## منابع

رج:فارسی شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
رج:اسماعیلیون
احیا اشراقی

**احیا اشراقی** اتا شاهرودی و گرگانی شاعر بی‌یه که سال 1318 دنیا بمو و سال 1331 جه گرگان دله دیّه و بانک کارمند بی‌یه. وه گرگان انجمن ادبی دله شعر گته و غزل و دِ بیتی وندسته.

## منابع

رج:فارسی شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
اختر مازندرانی

**محمدحسین بیک** معروف به **اختر مازندرانی** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که بابل (بارفروش) آدم بی‌یه. وه شازده محمدقلی میرزا وَر دیّه و ایمامونِ وسّه شعر گته. 

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:بابل گت آدمون
اسماعیل استرآبادی

**اسماعیل استرآبادی** اتا گرگانی شاعر و خطاط بی‌یه که میرزا ابراهیم استرآبادی ریکا بی‌یه و ونه دستوری خط نوشته و عرفان په دیّه. وه شعر دله نجاتی **تخلص** کرده.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
ملا احمد استرآبادی

**ملا احمد استرآبادی** اتا گرگانی شاعر بی‌یه که *ساقی نومه* دیوان ره بنوشته. وه کاشان دله دفتری کار داشته و سال 952 هجری بمرده.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
آشوب سورکی

**ملا محمد حسین **ملقب به **آشوب** اتا سورکی شاعر بی‌یه که صفویون دوره شعر گته و بورده هند گورکانیون پلی دیّه و ظفرخان ره خدمت کرده. ونه شعر دله غربتِ غم ره ویمبی.

## منابع

* ونه مقاله دایره المعارف بزرگ اسلامی دله

رج:مازرون شاعرون
رج:ساری گت آدمون
رج:هند ایرانی گتون
آقا قوام‌الدین لاریجان

**آقا قوام‌الدین لاریجان** اتا مازرونی و لاریجانی ادیب بی‌یه که شاه عباس صفوی گدر ونه یوزباشی بیّه و تفنگ‌چیون ره شه خدمت داشته. ونجه شعر دِ بیتی هم بموندسته. وه گرجستون جنگ دله بمرده.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:آمل گت آدمون
اعجاز مازندرانی

**اعجاز مازندرانی** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که سلجوقیون گدر دیّه.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
الفت نوری

**میرزا کاظم نوری** معروف به **الفت** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که نوری تبار داشته ولی اصفهان دنیا بمو و سفر خله شی‌یه و آخر سال 1300 هجری، کرمانشاه بمرده.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:نور گت آدمون
عباس امید

**عباس امید** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که محمد شاه قاجار گدر دیّه و اواخر ناصرالدین شاه سلطنت ره هم بدی‌یه. وه منوچهر خان معتمدالدوله ره اتا شعر دله بنمسته. وه سال ۱٬۲۶۳ هجری کرمانشاه دله بمرده.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
امیر صفایی

**امیر صفایی هزارجریبی**متخلص به **هادی** اتا مازرونی ادیب بی‌یه که سمنان و هزارجریب دله منشی‌کری کرده. وه شعر هم گته و چنتا بیت ونجه بموندسته. 

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:هزارجریب گت آدمون
امین هزارجریبی

**امین هزارجریبی** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که ونه پییر نوم ره ابوالفتح گتنه. وه هزارجریبی بی‌یه ولی ونه زندگی دوره میّن نی‌یه.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:هزارجریب گت آدمون
آیت‌الله‌زاده مازندرانی

**محمدباقر آیت الله زاده** اتا مازرونی ملّا و شاعر بی‌یه. ونه پییر (محمدحسین) و گت‌ببا (زین‌العابدین مازندرانی) هر دِ مراجع شیعه جه هستنه و وه شه کربلا دله، سال 1303 قمری، دنیا بمو. سال 1306 شمسی بمو مازرون دله دفتر بزو و دادگستری ره که بساتنه، اونجه کارمند بیّه. وه سال 1347 بمرده. 

## منابع

رج:مازرون ملائون
بالیث طبری

**بالیث طبری** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که سبکتکین دربار دله دیّه. ونه شعرون ره چنتا اولیه منابع بیاردنه.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
بابا صفای قلندری

**بابا صفای قلندری استرآبادی** اتا گرگانی عارف بی‌یه که قرن دهم هجری زندگی کرده و شعر هم گته.

## منابع

رج:گرگان گت آدمون
لطفعلی بریمانی

**لطفعلی بریمانی** اتا ساروی طبیب بی‌یه. وه سال 1298 ساری دنیا بمو و شه دانشگاه دوره ره تهران دله پزشکی سر بگذرنی‌یه. وه دِ سال کالیفرنیا دانشگاه جراحی بخوندسته و طبابت ره ادامه هدا. وه انگلیسی، فرانسوی، آلمانی و روسی زوون ره بلد بی‌یه. ات‌خله کتاب هم ادبیات و تاریخ وسّه فارسی جه بنویشته. مثل: *شمس و پروانه*، *هزار و یک روز*، *طب سنتی* (5 جلد)، *افسانه‌های شیرین برای کودکان*، *حماسه فرزند اسلام*، *افسانه‌های شب*، *مطبخ قلندری*، *خانقان لاتولیب*، *ملکه برف‌ها*، *تفتیش عقاید* (ترجمه)، *ظلمت* (ترجمه)، *دیو هیدور*، *انگلیسی‌ها در ایران* و ونه شعرِ کتاب.

## منابع

رج:ساری گت آدمون
رج:مازرون نویسندگون
محمدحسین برهان

**شیخ محمدحسین **متخلص به** برهان ** اتا رامسری ملا بی‌یه که سال 1277 دنیا بمو و قم، تهران و نجف آخوندی بخوندسته و سیرجان ساکن بیّه. وه شعر هم گته.

## منابع

رج:مازرون ملائون
رج:گت مردمون رامسر
بزمی استرآبادی

**خواجه غیاث الدین محمد استرآبادی** متخلص به **بزمی** اتا گرگانی شاعر بی‌یه که قرن دهم هجری دیّه و ونه شعرِ کتاب اسا دنی‌یه ولی چنتا بیت ونجه بموندسته. وه افغان‌شونِ جنگ دله بکوشته بیّه.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
بصرائی

**حسین، آقاجان ریکا** متخلص به **بصرائی** اتا بابلی شاعر بی‌یه که بازرگانی کرده و شه شعرون ره روزنامه کانون شعرای تهران دله دائه چاپ کردنه. وه سال 1335 بابل دله بمرده و ونه قور هنتا معتمدی قورستون کته.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:بابل گت آدمون
محمدباقر بصار

**محمدباقر** اتا معاصر شاعر بی‌یه که گیلون سال 1270 دنیا بمو و بابل دله زندگی کرده. وه اواخر کور بیّه و شه تخلص ره «ثابت» جه عوض هکرده و بی‌یشته «بصار». سال 1340 هجری بمرده و بابل وه ره چال هکردنه.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:بابل گت آدمون
کیومرث باغستانی

**کیومرث باغستانی** متخلص به **کیا** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که 1337 دنیا بمو و شاهی دله کار آزاد داشته.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:قائمشهر گت آدمون
یمن عربیج جمبوری

**یمن عربیج جمبوری**  (عربی جه : الجمهورية العربية اليمنية) نومی بیه کا  شمالی یمن ره 1962-1990 گتنه.
جایگزین=یمن عربیج جمبوری نشون|بندانگشتی|یمن عربیج جمبوری نشون
جایگزین=یمن عربیج جمبوری برم|بندانگشتی|یمن عربیج جمبوری برم

## پیدر پشوئون:

* یمن
* یمن جنوبی
رج:یمن تاریخ
رج:یمن
رج:عربستون
بیاضی استرآبادی

**بیاضی استرآبادی** اتا گرگانی شاعر بی‌یه که قرن نهم هجری هجو گته و اواخر کاشان زندگی کرده.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
مولانا بیانی

**مولانا بیانی استرآبادی** اتا گرگانی رمّال بی‌یه که شعر هم گته. وه قرن دهم استرآباد زندگی کرده.

## منابع

رج:مازرون ملائون
رج:گرگان گت آدمون
مهدی پرتوی

**مهدی پرتوی** اتا آملی دبیر و شاعر بی‌یه که سال 1296 دنیا بمو و تاریخ-جوغرافی رشته درس بخوندسته و دبیر بیّه و بابل وزارت فرهنگ دله ریاست داشته. 

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:آمل گت آدمون
ترانه خلعتبری

**ترانه خلعتبری** یا **بانو عادلدخت خلعتبری** اتا مازرونی ادیب بی‌یه که سال 1314 تهران دنیا بمو و تهران آمریکایی دبیرستان دله درس بخوندسته و ترجمه و نویسندگی کرده و شعر هم گته.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:مازرون زنا شاعرون
رضا بهزادی

**رضا بهزادی** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که میرزا احمد مستوفی زک‌زا جه هسته و سال 1297 نور دنیا بمو. وه شه درس ره کامل نخونسته ولی ونه دیوان غزلیات *گلزار* نوم دارنه.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:نور گت آدمون
شیخ طبرسی قلعه

**شیخ طبرسی قلعه** اتا تاریخی بنا هسته که افرا و آب‌بندان ِمیونه، قائمشهر شهرستان دله، قرار دارنه. بنایی که قاجارون دوره دیّه، اسا دیگه نکته و ونه جا، اتا نو بساته مزار بی‌یشتنه که ونه دله قدیمی ضریح هنتا دره که مشبک و گره‌هِچی هسته. ضریح ۴ متر طول و ۲٫۵ عرض دارنه و دِ متر ونه بلندی هسته. این بنا نهایتاً قرن شیشم شنه. اتی قَور هم مشهد ِرضا حرم پلی دره که گنه شیخ طبرسی اونجه چال بیّه.

سال 1264 هجری قمری، بابیون که قیام هکرد بینه، این قلعه دله جا بخردنه و قاجارونِ دولت جه جنگ دکتنه. جنگی که اینجه دکتنه، بابیه و بهایت تاریخ وسّه خله مهم هسته.

## منابع

رج:قائم‌شهر تاریخی جائون
رج:مازرون امامزاده‌ئون
فدایی مازندرانی

**محمود تلوکی** یا **محمود تلاوکی** متخلص به **فدایی** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که ساری ِدودانگه دله دنیا بمو. گنه که وه اتا شاگردونِ عاشق بیّه که مله‌یِ خان ونه شکایت ره هاکرده و وه ره بَرسنی‌یه ساری که شازده ملک‌آرا ونه حساب جه برسه. وه راه دله اتا شعر باته و شه دل گپ ره بزو. شازده هم وه ره جایزه هدا و پئی برسندی‌یه.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:ساری گت آدمون
جفایی

**جفایی استرآبادی** اتا گرگانی شاعر بی‌یه که عاشق‌پیشه و مست آدم بی‌یه. گننه که وه شه عاشقیِ رقیب جه جر دکته و انده چو بخرده که بمرده.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
اسماعیل اسفندینی

**اسماعیل اسفندینی** معروف به **جهان بیگلو** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که ساری ِاسفندین مله دنیا بمو. وه جهان بیگلو ایل ره فرماندهی کرده و اشراف جه حیساب امو. ونه شعرون *[[شاهنومه]]* دستوری هستنه.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:ساری گت آدمون
چاکر اشرفی

**محمود **یا** محمد اشرفی** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که بهشهر (اشرف) آدِم بی‌یه و **چاکر** تخلص کرده. ونه زندگی ره اتا نویسنده *[[سفینه‌المحمود]]* کتاب دله بیارده.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:بهشهر گت آدمون
محمدقاسم چاکر

**محمدقاسم چاکر** متخلص **غازی مازندرانی** اتا مازرونی شاعر بی‌یه. وه بابلی بی‌یه و شحنه مازندرانی ونه دایی هسته. ونه شابا (مار طرفی گت‌ببا) نادرشاه دوره مازرون حاکم و دریابیگ بی‌یه. چاکر ویشته قصیده گته و معتمدالدوله خوری اتا شعر دانه که بموندسته. وه محمدشاه قاجار وَر دیّه و سال ۱٬۲۷۱ مازرون دله بمرده.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:بابل گت آدمون
اسماعیل حامی

**اسماعیل حامی** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که ساری اتا آخوندی خانواده دله دنیا بمو و تهران لیسانس بیته و دبیر بیّه. وه سال 1367 بمرده. حامی شه شعرون ره کتاب هاکرده و *اندوه شاعر* ره سال 1340 چاپ هدا. 

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:ساری گت آدمون
تعظیم مازندرانی

**محمدتقی** معروف به **تعظیم مازندرانی** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که جوونی بورده اصفهون و شیخعلی حزین جه ادبیات ره یاد بییته و ونه شعر دله طنز هم دره.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
تیمور سلطان

**تیمور سلطان** اتا گرگانی شاعر بی‌یه که ونه پییر نوم ره ابراهیم استرآبادی گتنه.

## منابع

رج:گرگان گت آدمون
ملا علی حبش

**ملا علی حبش** معروف به **جاوید** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که ساری دنیا بمو و شه تبار ره بلال حبشی جه رسندی‌یه. وه سال 1070 اصفهون دله بمرده و همونجه وه ره چال هاکردنه.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:ساری گت آدمون
حجابی استرآبادی

**حجابی استرآبادی** اتا گرگانی شاعر بی‌یه که هلالی استرآبادی کیجا هسته. وه قرن دهم هجری دیّه و ویشته غزل گته.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
حزنی استرآبادی

**امیرحسن حزنی استرآبادی** اتا گرگانی شاعر بی‌یه که قرن نهم هجری هرات شهر قاضی بیّه. وه شیعه بی‌یه و همینسه اوزبکون وه ره صفویون ِهواداری وسّه، سال ۹۳۹ هجری، بکوشتنه.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
حسینعلی خان نوری

**حاجی حسینعلی خان نوری** معروف به **وفا** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که نور اشراف جه بی‌یه و سه سال بورده هند دیّه و ای بمو ناصرالدین شاه دربار کالسکه‌خنه مسئول بیّه. وه اواخر شاعری کرده و ایمامون ره په نمسته.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:نور گت آدمون
حسن کتولی

**میرزا حسن کتولی استرآبادی** متخلص به **سحابی** اتا کتولی عارف بی‌یه که قلندری و درویشی جمه کارده و اهل مجلس بیتن و تریاک بکشی‌ین بی‌یه. وه ره کتولِ امامزاده شیخان دله چال هاکردنه.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گت مردمون کتول
محمدعلی خاکی

**محمدعلی خاکی** اتا مازرونی هنرمند بی‌یه که چلاو آمل دنیا بمو و دبیر بیّه و موسیقی و شعر دله دستی داشته.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:آمل گت آدمون
خاتمی نوری

**علی بن ولی، خاتمی نوری** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که نور شهرستان و پیل ِمله سال 1289 دنیا بمو. ونه عامی آیت‌الله رئیس نوری بی‌یه که ونه پلی درس بخوندسته و کار هکرده. وه سردفتر بیّه و شعر هم گته و مجله صائب دله شعر رسنی‌یه. 

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:نور گت آدمون
خواجه درویش

**خواجه درویش نیکچی** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که حاضرجوابی و طنز وسّه معروف هسته. ونه برار، خواجه غیاث‌الدین نیکچی هم شاعر هسته.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
خواجه علی استرآبادی

**خواجه علی استرآبادی** متخلص به **زاری** اتا گرگانی شاعر بی‌یه که ونجه چنتا کال رباعی بموندسته.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
خسته مازندرانی

**میرزا حسن خان خلف ملاعلی اصغر ملاباشی صاحبقرانی** ملقب به **نظام العلما** و متخلص به **خسته مازندرانی** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که شه عُمر ویشتر ره فارس دله دیّه و دِ سالی ره هم بورده کرمان وزارت هاکرده. 

## منابع

رج:فارسی شاعرون
خصر شاه

**خصر شاه** اتا گرگانی شاعر و خطاط بی‌یه که قرن نهم هجری اتا مثنوی ره *[[لیلی و مجنون]]* دستوری بنویشته و ونه نوم ره بی‌یشته *زید و زینب*. وه سال 896 هجری استرآباد دله بمرده و وه ره مسجد جامع دیم‌به‌دیم چال هاکردنه.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
حسین مازندرانی

**حسین مازندرانی** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که شه عُمر ویشتر ره هند دله دیّه. 

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:هند ایرانی گتون
حکیم نوری

**میرزا یوسف، محمدحسین نوری ریکا** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که نوری اشراف جه بی‌یه و رستمدار دنیا بمو. ونه اتا شعر ره هدایت طبرستانی نقل کنده.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:نور گت آدمون
محمد خضرائی

**محمد خضرائی دلارستاقی** متخلص به **مذنب** اتا مازرونی عارف و شاعر بی‌یه که لاریجان ِفوج دله فرماندهی کرده و وقتی فوج بهم بخرده، بورده ده بوران و کشاورزی کرده و کتاب خوندسته و اونجه شعر هم گته. وه سال 1325 هجری بمرده و همونجه وه ره دفن هکردنه. ونه شعر کتاب ره خطی نسخه جه هنتا دارننه.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:آمل گت آدمون
مولانا خضری

**مولانا خضری استرآبادی** اتا گرگانی شاعر بی‌یه که قرن دهم هجری ویشته طنز و هزل جه شعر گته و البته جدّی شعر هم داشته.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
خطیرالدین جرجانی

**خطیرالدین جرجانی** اتا جرجانی عالم بی‌یه که قرن شیشم هجری بورده لاهور و اونجه علوم عقلیه و نقلیه جه کتاب و رساله نوشته و شعر هم گته.

## منابع

رج:مازرون نویسندگون
رج:گرگان گت آدمون
رج:هند ایرانی گتون
نعیما

**میرزا نعیما** یا **یغمای جندقی** اولین شاعری بی‌یه که سمنانی زوون جه شعر باته و ونه شعر هنتا دره. ونجه 32 بیت شعر بموندسته که گلی-گلی وه ره بخوندستنه و قدیم تاسا حفظ هاکردنه. وه فتحعلی شاه گدر زندگی کرده و فارسی و عربی جه هم شعر دارنه. وه مازرون دفن هسته و ونه بعضی خطی نسخه کتابون ره موزه دله پیدا هاکردنه. ونه اتا نمونه رباعی

## منابع
* فرهنگ سمنانی، اثر محمد احمدپناهی (1366) نشر پناهی سمنانی. صص 33 تا 55.

رج:گت مردمون سمنان
رج:شاعرون
خرم مازندرانی

*اتی شاعر و عارف، [[حسین خرم]] مازندرانی، هم دره.*

**خرم مازندرانی** اتا مازرونی شاعر بی‌یه قاجارون گدر سفر شی‌یه و مله‌گردی کرده و هرکجه شازده‌ئون و گتون ره دی‌یه، وشون وسّه شعر خوندسته و جایزه گیته. وه معتمدالدوله، اصفهان حاکم، ره هم چن بیت دله سرور بیته.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
خزان نوری

**خزان نوری** اتا نوری شاعر بی‌یه حدود ۱٬۲۴۰ شیراز دله دیّه و خله ونجه اطلاعی ندارمی که کتابون دله بمو بوئه.

اینتا شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:نور گت آدمون
خلیفه سلطان مازندرانی

**سید علاءالدین حسین **معروف به **خلیفه سلطان** اتا مازرونی عالم بی‌یه صفویون گدر شاه عباس ِدوماد بیّه و عباس دوم صفوی ره تا سال 1063 که بمرده، وزارت کرده.

اینتا شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:مازرونی وزیرون
محمدمهدی داور

**محمدمهدی داور** اتا ساروی شاعر بی‌یه که اصالتاً اشرف (بهشهر) آدِم بی‌یه ولی کلاً ساری دله دنیا بمو و گت بیّه. وه قاجارون دوره شاعری کرده و ساعدالدوله، مازرون حاکم، وه ره بَوِرد بی‌یه که ناصرالدین شاه پلی شعر بخوندسته. وه ساری انجمن ادبی بساتن دله نقش داشته و دکتر حشمت ونه ریکا بی‌یه.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:ساری گت آدمون
در دزد استرآبادی

**مولانا علی دُر دزد** اتا گرگانی شاعر بی‌یه که قرن نهم هجری ونه شعرون ره ساری و آمل دله خله‌ها حفظ کردنه. ونه زنا که سال ۸۴۰ هجری طاعون بیته و بمرده، وه شه زناسه شعر دَوِسته که:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
دوست‌محمد استرآبادی

**دوست‌محمد استرآبادی** اتا گرگانی پیشه‌وَر بی‌یه که پوستین دوته و شعر هم گاته.
اینتا شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
رسته نوری

**میرزا یوسف رسته نوری** معروف به **شیخ المصدقین** اتا شیرازی کشاورز و شاعر بی‌یه که ونه تبار نور جه بینه و سال 1302 شیراز دله بمرده.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:نور گت آدمون
رج:شیراز گت آدمون
محمدرضا رضایی نوری

**میرزامحمدرضا رضایی نوری** اتا نوری شاعر بی‌یه که محمدقلی ملک‌آرا که اون گدر شه فامیل‌ها رسنی‌یه فتحعلی شاه دربار، وه ره برسنینه کرمانشاه ِحاکم (محمدعلی میرزا) وَر. وه تا بمردن گدر اونجه دیّه و شعر گته.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:نور گت آدمون
روشن نوری

**هدایت‌الله خان روشن نوری** اتا نوری شاعر بی‌یه که منشی‌کَری کِرده و یزد ِحاکمون پلی دوی‌یه.

اینتا شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:نور گت آدمون
محمدعلی داعی

**سید محمدعلی داعی آملی** معروف به **داعی الاسلام** اتا آملی ملّا و نویسنده بی‌یه 1295 دنیا بمو و بورده تهرون و اصفهون درس بخوندسته و ای بورده هند. وه انگلیسی و عربی و سانسکریت و پهلوی و اوستایی و اردو و گجراتی زوون ره یاد بیته. وه دکن ِشاهون پلی دیّه و اونجه دانشگاه دله درس دائه و فارسی ِخَوِری پنج جلد کتاب بنویشته. اتی کتاب هم بنویشته که اوستایِ وندیداد ِدگارست (ترجمه) هسته. وه آبان 1330 حیدرآباد، دکن دله بمرده.

## منابع

رج:مازرون ملائون
رج:مازرون شاعرون
رج:مازرون نویسندگون
رج:آمل گت آدمون
داعی استرآبادی

**داعی استرآبادی** اتا گرگانی شاعر بی‌یه که ونجه اطلاع چندانی ندارمی و اینتا شعر ونه شنه که تذکره آتشکده آذر دله بمو:

اینتا شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
روغنی استرآبادی

**روغنی استرآبادی** اتا گرگانی شاعر بی‌یه که قرن دهم هجری هند دله دیّه و ونه دیوان سه هزار بیت دارنه. وه طنز و هزل گته و شوخی هکردن وسّه اسم درهاکرده. سال 980 هجری گجرات دله، شاهِ اردو میون دکته بمرده.

اینتا شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
رج:هند ایرانی گتون
محمد رونقی

**محمد رونقی** اتا سارویی شاعر بی‌یه که سال 1320 دنیا بمو و ساریِ اداره کشاورزی دله کار بیته و ونه شعرون ویشته مذهبی موضوع دارنه که مجلات بامشاد، امید ایران، ارمغان و باغ صائب دله چاپ بینه.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:ساری گت آدمون
میرزا رفیع زاهدی

**میرزا رفیع زاهدی** اتا سوادکوهی ملّا بی‌یه که 1316 زیراب دنیا بمو. وه شعر هم گته و دیوان دارنه. ونه ریکا عبدالعظیم زاهدی هم ونه هداری بورده. میرزا رفیع 63 سالگی بمرده.

## منابع

رج:مازرون ملائون
رج:سوادکوه گت آدمون
زمانا مازندرانی

**زمانا مازندرانی** اتا مازرونیی شاعر هسته که ونجه اطلاعاتی وجود ندارنه. فقط تذکره روز روشن دله بمو که ونه سلیقه شعر باتن دله خار بی‌یه و اینتا شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
علی زمانی شهمیرزادی

**علی زمانی شهمیرزادی** اتا شمیرزادی شاعر و نویسنده هسته که سال 1302 سمنان اوستان دنیا بمو و جنگلبون بی‌یه و سال 1349 که بازنشست بیّه، کتاب بنویشتن و شعر باتن ره دیم بیارده.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گت مردمون شهمیرزاد
سامی هزارجریبی

**میرزا علی سامی هزارجریبی** اتا هزارجریبی شاعر بی‌یه میرزا حسن مستوفی ریکا هسته و فارس اوستان دله شازده حوسنعلی میرزا پَلی منشی بی‌یه.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:هزارجریب گت آدمون
یحیی سالاریان

**حاج میرزا یحیی سالاریان** اتا کجوری ملّا بی‌یه سال 1313 قمری کالج مله دنیا بمو و آخوندی بخونسته و مرثیه شعر گته. وه سال 1344 بمرده. 

## منابع

رج:مازرون ملائون
رج:گت مردمون کجور
محمد سالکی

**محمد سالکی** اتا بابلی ملّا و شاعر بی‌یه که ونه پییر شیخ سلمان سیف‌الاسلام هسته و وه شه 1276 دنیا بمو ملّایی بخوندسته و بورده تهرانِ دانشگاه جه 1315 مدرک بیته و بورده اسلامی کشورون ره سفر هکرده. وه شه شعرون ره کتاب هکرده و سال 1310 «ارمغان سالکی» ره چاپ هدا..

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:مازرون ملائون
رج:بابل گت آدمون
سعیدالعلمای بابلی

**محمدسعید بارفروشی مازندرانی** معروف به **علامه سعیدالعلماء** (بزائه‌ی ۱۱۵۲ در قریهٔ دیوکلا  بارفروش (بابل فعلی) - بمرده‌ی ۱۲۳۳ بابل) اتا مازرونی ملّا و مرجع تقلید بی‌یه.
وه بابیه جه جنگ دکتن و خصوصاً شیخ طبرسی جنگ دله خله نقش داشته.

## منابع

* 
* 
* 

رج:مازرون ملائون
رج:بابل گت آدمون
سلیم کاتب

**مولانا سلیم کاتب استرآبادی** اتا گرگانی خطاط و شاعر بی‌یه که ونه پییر غلوم بی‌یه و حبش جه وه ره بیارد بینه و جمال‌الدین استرآبادی دست‌په دیّه. سلیم شه ارباب ور خطاطی ره یاد بیته و کتابت کرده و اواخر مشهد زندگی کرده و همونجه بمرده. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون خطاطون
رج:گرگان گت آدمون
سلطان محمد استرآبادی

**مولانا سلطان محمد استرآبادی**، ابراهیم استرآبادی ِریکا، اتا گرگانی شاعر بی‌یه. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
ساربان سالار

**ساربان سالار نوری** اتا نوری شاعر بی‌یه لار دنیا بمو و مازرونی زوون جه، شه زنا (حجره خاتون) که دماوند دیّه، وسّه شعر گته.

اینتا شعر ونه شنه:

ونه یار، حجره خاتون ونه جواب ره اینتی هدا که:

## منابع

رج:مازرونی‌زوون شاعرون
رج:نور گت آدمون
سجاب ساروی

**میرزا فضل الله **متخلص به **سجاب** اتا ساروی شاعر بی‌یه که ساری انجمن ادبی بساتن دله نقش داشته.

اینتا شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:ساری گت آدمون
سلطان نوائی

**سلطان نوائی** اتا مازرونی سیاستمدار بی‌یه که اصالتاً نور ِنوایی مله جه اِمو. وه آغا محمد خان دوره منشی اسرار بی‌یه و سال 1231 فتحعلی شاه وه ره **منشی الممالکی** لقب هادا. وه حج هم بورد بی‌یه و سال 1237 بمرده. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون سیاست‌مدارون
رج:نور گت آدمون
سیده بیگم

**سیده بیگم**، سید ناصر ِکیجا، اتا گرگانی شاعر بی‌یه که رشید وطواط جه هم‌زمون دیّه. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
رج:مازرون زنا شاعرون
سیری استرآبادی

**سیری استرآبادی** اتا گرگانی سمیه‌چی‌کر بی‌یه که هر سال شی‌یه صفویون دولت جه مجوز گیته و اونجه شاهون وه ره احترام یشتنه. وه متعصب مسلمون بی‌یه که اون گدر حاکمون ره خش اِمو. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:گرگان گت آدمون
ملا محمد شریف

**ملا محمد شریف**، ملا شیخ حسن آملی ریکا، اتا مازرونی شاعر بی‌یه که طالب آملی جه کسی-خِشی داشته. وه هم طالب دستوری اصفهان و هند ره کوچ بکشی‌یه و عالیجاه ابراهیم خان وَر دیّه و شعر گته. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:آمل گت آدمون
رج:هند دیی شاعرون
میر مرتضی شریفی

**میر مرتضی شریفی جرجانی** اتا جرجانی شاعر بی‌یه هند دیّه و سال 964 همونجه بمرده. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:هند دیی شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
میر سید شریف

**سید شریف الدین علی بن محمدحسین حنفی گرگانی **معروف به **میر سید شریف** اتا گرگانی عالم بی‌یه که طاقو، استرآباد سال ۷۴۰ دنیا بمو  و بورده مصر و اونجه جه ای وردگرسته بمو شیراز و شاه شجاع ور دیّه و ده سال اونجه درس دائه. زمونی که تیمور گورکانی سال ۷۸۹ شیراز ره لشکر بکشی‌یه، ونه همراه بورده سمرقند و ات گال اونجه دیّه و ای سال ۸۰۷ وردگرسته شیراز. سال ۸۱۶ هجری هم بمرده.

## منابع

رج:مازرون نویسندگون
رج:گرگان گت آدمون
ملا فصیح‌الدین صاحب

**ملا فصیح‌الدین صاحب** اتا گرگانی یا کبود جامه‌ای شاعر بی‌یه امیر علیشیر نوایی وه ره شه ور داشته و کتابخنه سلطان حسین میرزا دله وه ره مقوم هدا. صاحب سال 1017 هجری استرآباد دله بمرده. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
صاحب مازندرانی

**میرزا تقی بن میرزا زکی مستوفی‌الممالک** معروف به **صاحب مازندرانی** اتا قائمشهری سیاستمدار و منشی بی‌یه که اوایل فتحعلی شاه ور منشی‌کری کرده و ونه وَر دیّه تا «منشی الممالک» بیّه و وزارت بیته. سال 1265 هجری بمرده.
## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:قائمشهر گت آدمون
رج:مازرونی وزیرون
میرصبحی

**میرصبحی** یا **خلیفه سلطان** اتا مازرونی عارف بی‌یه که طبابت و حکمت و موسیقی دونسته ولی شه ره درویشی زوئه و مله‌گردی کرده. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:مازرون عارفون
صدقی استرآبادی

**مولانا محمد صدقی استرآبادی** اتا گرگانی شاعر بی‌یه که شه عُمر ویشتر ره کاشان دیّه و اونجه محتشم کاشانی ره شعر باتن یاد بدا. وه سال ۹۵۲ هجری کاشان دله بمرده. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
فتح‌الله صفاری

**فتح‌الله صفاری** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که لاهیجانی بی‌یه ولی شه عُمر ره ساری دله سر هاکرده. وه سال 1328 هجری دنیا بمو و مازرون اداره پُست دله دیّه. وه *[[شکوفه‌هایی از ادب مازندران]]* کتاب ره بنویشته که ونه دله مازرونی زوون شعرون سر ره جمع هاکرده و سال 1347 چاپ هاکرده. صفاری شه فارسی شعر هم وندسته. وه سال 1356 فوت هاکرده.
## منابع

رج:مازرون نویسندگون
رج:مازرون شاعرون
رج:ساری گت آدمون
رج:گت مردمون لاهیجان
صلحی مازندرانی

**صلحی مازندرانی** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که خله ونجه اطلاعاتی وجود ندارنه. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
شمس‌الادبا

**میرزا سید محمد شمس‌الادبا** یا **سید محمد بن حاجی سیدرضی لاریجانی** معروف به **شمس‌العلما لاریجانی** و **شمس‌الادبا** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که سال ۱۲۵۳ هجری دنیا بمو و تا چارده‌سالگی گادِر اصفهان دَرون عربی و فارسی ادبیات ره شه پییر جه یاد بَییته. ونه پییر، سید رضی لاریجانی، که بمرده په، وه بموئه تهران و فلسفه په بورده. تهران دله ناصرالدین شاه ره ونجه خشِ بِمو و وه ره «شمس‌الادبا» لقب هِدا. 

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:آمل گت آدمون
رج:اصفهان گت آدمون
رج:عرب شاعرون
میرزا عمران بیک

**میرزا عمران بیک مازندرانی** متخلص به **شهاب** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که هند دلِه دیّه و اکبرآباد شهر زندگی کرده و ونه اتا شعر *[[رزم‌نامه]]* دله کته.  این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:هند دیی شاعرون
طاهائی (شاعر)

**سید علی اکبر بن عبدالرزاق** متخلص **طاهائی** اتا مازرونی خطاط و شاعر بی‌یه که سال 1279 شمسی بابل دنیا بمو و سال 1321 عمل جراحی گدر بمرده. ونه قَور بابل مسجد جامع ور کَته. 

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:بابل گت آدمون
طاهر مازندرانی

**محمدطاهر مازندرانی** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که هند دیّه و شاه جهان دوره ونه دربار شعر گته. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:هند دیی شاعرون
حزین جرجانی

**مولانا محمد ابوطالب جرجانی** متخلص **حزینی** اتا گرگانی ملّا و شاعر بی‌یه که قرن دهم هجری عراق و کاشان زندگی کرده و مذهبی شعر گته.  این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:مازرون ملائون
رج:گرگان گت آدمون
عازم استرآبادی

**عازم استرآبادی** اتا گرگانی شاعر بی‌یه که صفویه گدر زندگی کرده. وه اتا شعر دارنه سلطان حسین واعظ استرآبادی ره نمنه

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
عبدالحق استرآبادی

**عبدالحق استرآبادی** اتا گرگانی شاعر بی‌یه قرن نهم هجری دیّه و سادات صبح النسب جه بی‌یه این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
میرعبدالعظیم مرعشی

**میرعبدالعظیم مرعشی** معروف به **سید بن درختی** اتا مازرونی عارف و شاعر بی‌یه که دار بن خاته و درویشی کرده و خار لباس نپوشته و جنگِ قبا ره شه تن کرده. وه ظهیرالدین مرعشی زمون دیّه و ظهیرالدین پییر و سید رضی کیا خله وه ره سرور گیتنه که بئه سره دله دووئه ولی وه قبول نکرده و همون دار بن دیّه و شهر-شهر مله‌گردی کرده. اواخر هم آمل، اتا دار ِپه، بمرده و همونجه وه ره چال هاکردنه. وه مازرونی زوون، فارسی و عربی جه شعر گته. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:مازرونی‌زوون شاعرون
رج:مرعشیون
عجیبی گرگانی

**مولانا شمس الدین عجیبی گرگانی** اتا گرگانی شاعر بی‌یه که قرن دهم هجری سام میرزا صفوی وسّه شعر دَوِسته. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
عشرتی استرآبادی

**عشرتی استرآبادی** اتا گرگانیی شاعر بی‌یه که یاغی‌کَری کرده و جنگ و دعوا-درگیری جه شهره بی‌یه. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
عسکر واحدی

**عسکر واحدی** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که سال 1298 بابل دنیا بمو و دولتِ کارمند بیّه و سال 1335 بازنشست بیّه و شه اوقات ره شعر باتن جه گذرنی‌یه.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:بابل گت آدمون
ظهیر استرآبادی

**میر ظهیر استرآبادی** اتا گرگانی شاعر بی‌یه که سماکی ِخاندان جه بی‌یه و معتاد بیّه په، شی‌یه دوره گیته و قهوه‌خنه دله مردم وسّه آسنی تعریف کارده و ونه پول پشتی دیّه. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
عارف مازندرانی

**ملا جعفر عارف مازندرانی** اتا بابلی شاعر بی‌یه. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:بابل گت آدمون
عصمت استرآبادی

**عصمت استرآبادی** اتا گرگانی شاعر بی‌یه که محمد حسینی وفا ِزنا بی‌یه و البته پیش از این هم دِ کَش شی هاکرد بی‌یه.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
عطارد سوادکوهی

**میرزا عباس سوادکوهی** معروف به **عطارد** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که ونه گت‌ببا آقا محمد سوادکوهی (دادوی) بی‌یه که زندیون دوره مازرون سر حکومت داشته. عطارد شه منشی بی‌یه و تبریز هم ات گال خدمت کرده.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:سوادکوه گت آدمون
محمد صالح حائری مازندرانی

**محمد صالح حائری مازندرانی** اتا ملّا بی‌یه که سال 1298 هجری کربلا دنیا بمو و حائری خاندان جه بی‌یه. وه مجتهد بیّه و بمو بابل منبر شی‌یه و اونجه رضا شاه ره کتره باته و وه ره دکردنه زندون و چن ماه په تبعید بیّه سمنان و اونجه بموندسته. وه عربی و فارسی جه شعر گته و نیما یوشیج و شهریار هم ونه خَوری شعر باتنه.

## منابع

رج:مازرون ملائون
رج:بابل گت آدمون
رج:حائری خاندان
جلال‌الدین علامه حائری

**شیخ جلال‌الدین علامه حائری** اتا مازرونی ملّا بی‌یه که سال 1357 بابل دله بمرده. ونه شعر کتاب ره سال 64 چاپ هکردنه.
## منابع

رج:حائری خاندان
رج:مازرون شاعرون
رج:مازرون ملائون
رج:بابل گت آدمون
امیرعلی مازندرانی

**امیرعلی مازندرانی** اتا مازرونی شاعر بی‌یه قرن هفتم هجری مازرونی زوون شعر گته و اولیاءالله آملی ونه اتا بیت ره بیارده. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرونی‌زوون شاعرون
ملا علی نقی

**ملا علی‌نقی بن محمدصالح مازندرانی** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که ملا محمد حسین و مولانا محمد سعید ونه برارون هستنه. علی‌نقی هند دله اورنگ زیب دربار دیّه و ونه جنگ‌ها ره شعر جه تعریف کرده و ونه وسّه سوت وندسته. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:هند دیی شاعرون
غوغای استرآبادی

**مولانا غوغای استرآبادی** اتا گرگانی شاعر بی‌یه قرن دهم هجری دیّه. وه اتا ریکا وچه جه رابطه داشته که ریکا بزو کارد ره ونه اشکم و وه ره بکوشته. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
اسرافیل الشعرا

**میرزا عبدالله سوادکوهی** متخلص به **غوغا** و معروف به **اسرافیل الشعرا** اتا مازرونی عارف بی‌یه که محمدشاه قاجار دربار دیّه و شیپورچی بی‌یه. وه کرمانشاه دیّه و اونجه درویش بگردسته و علم جفر یاد بیته و سه-چار هزار بیت شعر باته که ویشتر از بین بوردنه و بعضی‌شون دیگرون کتاب دله بموندستنه. 

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:سوادکوه گت آدمون
غیرتی استرآبادی

**مولانا غیرتی استرآبادی** اتا گرگانی شاعر بی‌یه قرن دهم هجری دیّه. وه شر بی‌یه و دعوا کته و ونه خَوِری گنّه که «غیرمقید» و «بی غیرت» بی‌یه. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
غیاث استرآبادی

**مولانا غیاث‌الدین** اتا گرگانی شاعر بی‌یه که قرن دهم دیّه و خله سفر شی‌یه. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
محمد شفیع علاقه‌بند

**سید محمد شفیع علاقه‌بند** اتا مازرونی نویسنده و شاعر بی‌یه که شیعه تاریخ وسه شعر کتاب بنویشت بی‌یه که سیصد هزار بیت بی‌یه. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
محمدحسین علی‌آبادی

**محمدحسین علی‌آبادی** اتا مازرونی حقوق‌دان و نویسنده بی‌یه که سال ۱٬۲۸۸ قائمشهر دنیا بمو و دارالفنون دبیرستان شی‌یه و سال ۱٬۳۱۱ شه لیسانس ره حقوق دانشکده جه بیته و وه ره بورس هاکردنه که تا ۱٬۳۳۹ شه دکترا ره پاریس جه بیته. وه وردگرسته ایران و دادگستری وزارتخنه مشغول بیّه و تهران دانشکده هم درس دائه. وه روزنامه کیهان دله مقاله نوشته و سال ۱٬۳۱۸ اتا کتاب «علل شکست جامعه ملل» ره هم چاپ هکرده. وه شعر هم گته. وه بهمن ۱٬۳۶۶ (۹۵ سالگی) بمرده. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون نویسندگون
رج:قائمشهر گت آدمون
رج:مازرون سیاست‌مدارون
جعفر ارطه‌ای

**جعفر ارطه‌ای** متخلص به **غیبی** اتا مازرونی عالم بی‌یه که ریاضات و نجوم دونسته. وه سال ۱٬۲۴۷ ارطه دنیا بمو و کتابون زیادی بنویشته. وه ریاضی و فیزیک کتابون په حاشیه نوشته که ونه خارِ-خارِ خط جه بی‌یه. ونه شعرِ کتاب هم اسا ونه سر گوم هسته. اتا «جغرافیای طبیعی مازندران» کتاب ره هم اعتضادالسلطنه وسّه بنویشته که هنتا کته. وه فقه و عربی و علم هیأت ره هم دستی داشته. وه ره اون گدر آخوندها کافر بنومستنه و تکفیر هاکردنه. غیبی سال ۱٬۳۱۴ هجری بمرده. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:مازرون نویسندگون
رج:قائمشهر گت آدمون
غیاث‌الدین محمد برقی

**غیاث‌الدین محمد برقی** اتا مازرونی شاعر بی‌یه شوخی خله کرده و طنز شعر وندسته و این کار آخر هم ونه سر ره باد بدا و وه ره همینانسه بکوشتنه. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
غیاث‌الدین البتکچی

**خواجه غیاث‌الدین البتکچی استرآبادی** اتا گرگانی شاعر بی‌یه مظفرالدین البتکچی (خیّر مدرسه‌ساز و مسجدساز) برار هسته. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون