open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
فارغی استرآبادی

**فارغی استرآبادی** اتا گرگانی شاعر بی‌یه که خله ونجه اطلاعاتی باقی نموندسته ولی خار-خار شعر گته. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
فائض مازندرانی

**ملا محمد باقر** متخلص **فائض** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که سال 1118 هجری بابل (بارفروش) دله بمرده و ونه این شعر ره علی حزین شه کتاب دله بیارده:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:بابل گت آدمون
فزونی استرآبادی

**میر محمود فزونی استرآبادی** اتا گرگانی شاعر بی‌یه. گننه که ونه زمونه اتی شاعر هم سبزوار دیّه که اونتا نوم ره هم «فزونی» گتنه و وشون دِ نفر هئی ره اصفهون دله بدینه. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
فصیحی جرجانی

**فصیحی جرجانی** اتا جرجانی شاعر بی‌یه که کیکاووس زیاری وسّه کتاب بنویشته و وامق و عذرا آسنی ره شعر هاکرده. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
مهدی فرزانه

**مهدی فرزانه** اتا سمنانی شاعر بی‌یه که سال 1307 شمسی دنیا بمو و ونه گت‌ببا، محمد تقی متخلص رونق، سمنانِ گتِ شاعرون جه هسته. مهدی فرزانه شه شاهی دله کنسروسازی کارخنه کار کرده و بازنشست بیه په، شعر گته.

## منابع

رج:فارسی شاعرون
رج:گت مردمون سمنان
حسن فضائلی

**حسن فضائلی** اتا مازرونی ملّا و شاعر بی‌یه که حائری خاندان دله، بابل، دنیا بمو. وه شه لیسانس ره الهیات رشته بیته.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:بابل گت آدمون
رج:حائری خاندان
فطرت نوایی

**چراغعلی خان** متخلص **فطرت نوایی** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که نور ِنوا مله جه بورده حوسنعلی میرزای فرمانفرما وَر، شیراز دله، وزارت هاکرده و اواخر بورده تهران دربار دیّه. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:نور گت آدمون
فکرت لاریجانی

**سید نعمت‌الله فکرت لاریجانی** اتا مازرونی شاعر بی‌یه ظل السلطان ره درس یاد دا و ونه معلم بی‌یه. وه لاریجانِ شیخ الاسلام بی‌یه و سال 1229 هجری بمرده.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:آمل گت آدمون
فروغی استرآبادی

**فروغی استرآبادی** اتا گرگانی شاعر بی‌یه که خله سال خراسون دیّه و درس په دیّه تا بورده شاه طهماسب پلی و ونه وَر قصیده گته. 
## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
محمد فرهمند

**محمد فرهمند** اتا مازرونی نویسنده بی‌یه که آمل دله سال 1297 دنیا بمو و شه لیسانس ره تهرانِ دانشکده حقوق جه بیته و کارمند بیّه و ات گال بابل ِفرماندار بی‌یه. وه 1316 به یور، روزنامه‌ها دله مقاله دائه و چنتا کتاب هم بنویشته.

## منابع

رج:مازرون نویسندگون
رج:آمل گت آدمون
فکری استرآبادی

**مولانا فکری استرآبادی** اتا گرگانی صحاف بی‌یه که شعر هم گته. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
فهمی استرآبادی

**فهمی استرآبادی** اتا گرگانی تاجر بی‌یه که بورد بی‌یه هند و تجارت کرده و شعر هم گته. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:هند دیی شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
محمد قاضی

**محمد قاضی** متخلص **سروش** اتا گرگانی شاعر بی‌یه که سال 1276 دنیا بمو و شه خانواده جه اختلاف دکته و وشون ره سر بی‌یشته و بورده تهران دیّه و سال 1337 همونجه بمرده. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
سلیمان قادی

**میرزا سلیمان قادی** اتا آملی شاعر بی‌یه که مرثیه خوندسته. ونجه سال ۱٬۳۳۵ جه اتا شعر دره که آملِ تش دکتن خَوِری هسه و ۵۸ بیت دارنه. اتی شعر هم امیر اکرم و امیر مؤید سوادکوهی جنگ خَوِری باته که ۲۲۰ بیت دارنه. ونه شعرون مثنوی بینه.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:آمل گت آدمون
ژان پل اول

**ژان پل اول** (به لاتین: Ioannes Paulus PP. I)، (به ایتالیایی: Giovanni Paolo I) که ونه اصلی نوم بی‌یه **آلبینو لوچیانی** (۱۷ اکتبر ۱۹۱۲ – ۲۸ سپتامبر ۱۹۷۸)، پاپ بی‌یه که فقط یک ماه و دِ روز این مقام ره داشته.

## منابع

* ‎

رج:پاپون
رج:ایتالیا گت آدمون
قوام مازندرانی

**قوام مازندرانی** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که محمد حزین لاهیجی جه همزمون دیّه و خار-خار شعر گته. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
قاسم مازندرانی

**قاسمی** یا **قاسم مازندرانی** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که ونه نوم *تذکره نشر عشق و نگارستان* و *تذکره کتاب عالمتاب* دله بمو. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
حسین قدوسی

**حسین قدوسی** متخلص **عندلیب** اتا بهشهری مداح و شاعر بی‌یه که سال 1321 دنیا بمو و مذهبی خانواده دله گت بیّه و ادبیات بخوندسته و سال 1338 جه شعر باتن ره شروع هاکرده. ونه شعرون ویشته مذهبی موضوع دارننه وه بهداری دله کارمند بی‌یه و مداحی هم کرده.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:بهشهر گت آدمون
قصاب مازندرانی

**قصاب مازندرانی** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که نیمه دوم قرن سیزدهم دیّه. ونه اتا شعرِ کتاب مِیلِسِ کتابخنه هنتا کته. ونه شعرون جه دیار وونه که بورد بی‌یه گیلون دیّه و اونجه جه وه ره خِش نمو. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
قاضی یحیی

**قاضی یحیی** اتا مازرونی شاعر و دانشمند بی‌یه که هند دله گت آدم بیّه و اونجه شاهونِ کتابدار بی‌یه. وه اواخر بمو کاشان و همونجه بمرده.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:هند دیی شاعرون
قمری جرجانی

**ابوالقاسم زیار بن عمر الجرجانی** یا **ابوالقاسم زیاد بن محمد القمری جرجانی** معروف به **قَمَری مازندرانی** اتا جرجانی شاعر بی‌یه که قرن چاروم هجری قابوس بن وشمگیر وسّه شعر گته. رضا قلی خان هدایت ونه خَوِری گنه که شاید ونه مارِ نوم «قمر بانو» بی‌بو چون مازرون دله حلا رسم هسته که ات نفر که ونه مار وَری خانواده با اصل و نسب‌ته هستنه، شه نوم ره شه مار جه وَرنه.

قدیمی‌ترین منبعی که ونه نوم ره بیارده *[[قابوس‌نومه]]* هسته که ات‌صوه ونه بیت ره اتا نصیحت په، شاهد بیارده و دومین کَش ونه نوم ره هم ناته ولی شعرِ مشخصات جه بنشنه دَر بَوِردِن که قمری شنه. منبع دیگه که قمری مازندرانی نوم ره یارنه، محمد بن عمر الرویانی هسته که *[[ترجمان البلاغه]]* دله چنتا ونه شعر ره مثال ایارنه. سومین منبع هم *[[لباب الالباب]]* نوم دارنه که عوفی بنویشته و ونه دله توضیح دنه که قمری مازندرانی چتی اتا قصیده دله قابوس بن وشمگیر ره بالا-بالا وَرنه. قمری جه حدود ۳۲ بیت شعر بموندسته که پخش-پلا هستنه. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
بنزما

**کریم بنزیما** اتا فرانسه-الجزایری فوتوالیست هسته که الاتحاد عربستان وسّه کا کنده. وه پیش از این رئال مادرید دله شه بتترین دوران ره بگذرندی‌یه.

## منابع

رج:رئال مادرید فوتوالیستون
رج:فرانسه فوتوالیستون
قسمتی استرآبادی

**قسمتی استرآبادی** اتا گرگانی شاعر بی‌یه قرن دهم هجری ات‌که میرزا بیک فندرسکی وَر دیّه و اَی بورده هند و دکن دیّه. وه وامق و عذرا جه اتا جدیدِ مثنوی بنویشت بی‌یه. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
رج:هند دیی شاعرون
قمرناز مازندرانی

**قمرناز مازندرانی** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که طبری زوون شعر گته و ونه شعرون ره مردم حفظ داشتنه. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرونی‌زوون شاعرون
رج:مازرون زنا شاعرون
قائمی مازندرانی

**قائمی مازندرانی** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که ونجه خله چیزی نموندسته و فقط *تذکره روز روشن* ونه خَوِری گنه «از قائمان مقام نکته‌دانی» بی‌یه. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
کریم‌الله قائمی

**کریم‌الله قائمی** اتا کردکویی شاعر بی‌یه که سال 1318 بالا جاده مله دنیا بمو و تا فوق دیپلم ره گرگان بخوندسته و معلم بیّه و ایرانِ فرهنگ خَوِری شعرونی دارنه.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:کردکوی گت آدمون
ایرج قنبری

**ایرج قنبری** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که شهسواری بی‌یه و ارشادِ وزارتخنه وسّه کار کرده و تنکابنِ انجمن شعر و موسیقی گروه ره گردنی‌یه.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:شهسوار گت آدمون
کافر مازندرانی

**ملا احمد مازندران** متخلص **کافر** اتا مازرونی شاعر بی‌یه. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
کوکب مازندرانی

**سید احمد** متخلص **کؤکب** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که بارفروشی بی‌یه و ناصرالدین شاه جه همزمون بی‌یه و ات‌گل ونه دربار هم دیّه. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:بابل گت آدمون
کوچک شیادهی

**کوچک شیادهی** اتا مازرونی ملا و شاعر بی‌یه که سال 1258 شیاده، بندپی دله دنیا بمو و لفور درس بخوندسته و  بابل بورده آیت‌الله اشرفی په دیّه و ای بورده عراق و اونجه هم آخوندی بخونسته. وه شعر هم گته و خاسته بصتینکلا حافظ دستوری شعر باوه ولی ونه غزل دله خله بی‌معنی و سخت کلمات درنه. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:بابل گت آدمون
رج:مازرون ملائون
کوهساری طبری

**کوهساری طبری** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که سلجوقیون گدر شه علم و دانش وسّه معروف بی‌یه. وه آمل دیّه ولی رضا قلیخان هدایت گنه که شاید کوسان مله (که بهشهر-گرگان راه دره) جه بمو بوئه. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:آمل گت آدمون
رج:بهشهر گت آدمون
صادق کیا

**صادق کیا** اتا نوری ادیب و محقق بی‌یه که سال 1299 تهران دنیا بمو و شه دکترا ره زوون و ادبیات رشته بیته و پهلوی زوون ره درس دائه و ایرانیج زوونون سر تحقیق کرده. وه پهلوی زوون ِآثار، استرآبادی لهجه و گرگانی زوون، حروفیه و نقطویه فرقه‌ئون، بعضی ایرانی لهجه‌ئون و گِنِش‌ها و… وسّه مهم کتابونی ره بنویشته که هنتا وشون جه استناد وونه. ونه اتا کتاب *مازندران شاهنامه* هسته که اتا نو فرض ونه درون باته که شاید مازندرانی که *[[شاهنومه]]* دله دره، همین مازرونی که اسا دره نووئه و وشون میون فرق دوو.

## منابع

رج:مازرون نویسندگون
رج:نور گت آدمون
رج:مازرون محققون
اسماعیل گلشن

**اسماعیل گلشن** اتا بهشهری ریاضیدون و شاعر بی‌یه.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:بهشهر گت آدمون
علی گل‌عمویی

**علی گل‌عمویی** متخلص **واثق** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که 1331 ساری دنیا بمو و معلم بیّه و ای بهداری کارمند بیّه و شه درس ره هم دمباله بیته.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:ساری گت آدمون
منوچهر کلبادی

**منوچهر کلبادی** اتا مازرونی مالک و زمین‌دار بی‌یه. وه سردار جلیل ِنوه و وارث بی‌یه که سال ۱۳‌۱۳ ساری دنیا بمو. منوچهر کلبادی اتا کتابخنه داشته که خطی و چاپی کتابون ره جمع کرده و ونه سِره هم اسا ساری موزه هسته. وه شعر هم گاته و غزلیاتی ونجه باقی بمونسته. منوچهر کلبادی آخرسر مریضی جه دکته بمرده.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:ساری گت آدمون
قربانعلی کامیاب

**قربانعلی کامیاب**، اتا مازرونی ملا و شاعر بی‌یه که **کامیاب** تخلص کرده. وه محمد رفیع پازواری ریکا بی‌یه و شه پییر پلی درس یاد بیته و ای بورده عراق که آخوندی درس بخونده و وردگرسته بمو ایران. وه بابل دله گتون جه درگیر بیّه و وه ره زندون دمبدانه و همینسه بورده لنگرود و سال 1264-5 اتا کتاب بنوم *عمان البکارا* یا *معین البکا* ره بنویشته که ونه شعرون ایمامون و دینِ خَوری هستنه و سال 1276 چاپ بیّه.
## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:بابل گت آدمون
رج:مازرون ملائون
محمدحسین گلچین

**محمدحسین گلچین** اتا شاعر بی‌یه که سال 1296 شمسی نهاوند دنیا بمو ولی ساری گت بیّه و مازرونی زوون جه هم شعرونی دارنه. وه سال 1361 بمرده و ملامجدالدین قورستون چال هسته. وه ژاندارمری کار کارده و ونه شعرون ویشته مذهبی هستنه ولی ات‌که توفیق مجله وسه هم طنز شعر نوشته که **قزلباش** تخلص جه چاپ بینه.

## منابع

رج:مازرونی‌زوون شاعرون
رج:فارسی شاعرون
رج:ساری گت آدمون
قاسم لارین

**قاسم لارین** اتا بابلی شاعر بی‌یه که سال ۱۲۹۳ دنیا بمو و تا ۱۳۱۴ شه مدرسه ره سر هکرده و بورده خارج فرانسوی یاد بیته و سال ۱۳۱۶ بمو بابلِ شاهپور دبیرستان دله فرانسوی درس هاده و سال ۱۳۱۹ جه دخانیات دله کار بیته و یک سال دیّه که استعفا هدا و آزاد کار کرده و همون گدر «جهان فردا» روزنومه ره چاپ هکرده. ونه کتابون جه *کتاب من و تو*، *کتاب لات*، *زن مست*، *چگونه سیاستمدار شدم*، *اندیشته‌های سایه‌دار* هستنه و ونه نمایش‌نومه‌ئون که بابل اجرا بینه جه *زهره و منوچهر*، *عشاق جانی* و *مرگ آزادی* هستنه. وه سال ۱۳۶۲ هم *[[ایرج و هوبره]]* منظومه ره شعر دَوِسته.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:مازرون نویسندگون
رج:مازرون نمایشنومه‌نویسون
رج:مازرون روزنومه‌نویسون
رج:بابل گت آدمون
لقائی استرآبادی

**لقائی استرآبادی** اتا گرگانی شاعر بی‌یه که قرن دهم هجری بورده هند و خان زمان پلی دیّه و غزل شعر گته. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:هند دیی شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
اولیاءالله آملی

**محمد بن حسن آملی طبرستانی** معروف به **اولیاءالله آملی** اتا مازرونی نویسنده بی‌یه که حدود هفتصد هجری بورده عراق و ای وردگرسته رویان و اسپهبد اردشیر بن حسن وسّه شعر گته و *[[تاریخ رویان]]* کتاب ره ونه وسّه بنویشته که تبرستون تاریخ ونه دله بمو. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:مازرونی تاریخدونا
رج:آمل گت آدمون
میرزا محمدتقی مازندرانی

**میرزا محمدتقی مازندرانی** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که ونه نوم *تذکر نصرآبادی* دله بمو. وه بورد بی‌یه دکن ِشاهون وَر و حیدرآباد دیّه. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:هند دیی شاعرون
عبدالرسول (شاعر)

**عبدالرسول** متخلص **نیاز** و **محبت** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که کرمانشاه کوچ بَوِرد بی‌یه و عمادالدوله امامقلی میرزا ره خدمت کرده. ونه معروف منظومه نوم *راز و نیاز* هسته که مثنوی قالب جه هسته ولی وه قصیده و غزل هم گاته. 

## منابع

رج:مازرون شاعرون
محمدحسین منظور

**محمدحسین منظور** اتا آملی منشی و شاعر بی‌یه که تریاکی بیّه. وه ات‌گال نجفقلی‌خان و ات‌که منوچهر خان (شیروان حاکم) ره خدمت کرده. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:آمل گت آدمون
محسن استرآبادی

**محسن استرآبادی** اتا عراقی شاعر بی‌یه که نجف دنیا بمو ولی چون گرگان دله گت بیّه و اونجه دیّه، وه ره استرآبادی اشناسنّه. وه اتا «شهاب زرگر» نومی ره بکوشته و ات‌گال زندون حبس دیّه. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:فارسی شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
میرزا محمد شفیع مفتون

**میرزا محمد شفیع** متخلص به **مفتون** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که ناصرالدین شاه گدر شعر گاته. وه غیبی و سحاب و پریش و حاجب جه هم‌نشین و هم‌دوره بی‌یه. سال 1313 که شصت ساله بی‌یه، بمرده. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:ساری گت آدمون
کربلایی مسکین

**میرزا عباس** معروف به **کربلایی مسکین** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که ونجه فقط *تذکره رشحه* دله نوم بَوِردنه. وه ساری آدِم بی‌یه این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:ساری گت آدمون
مخلدی گرگانی

**ابوشریف احمد بن علی مخلدی گرگانی** اتا گرگانی شاعر بی‌یه که قرن چار و پنج هجری که زیاریون دئینه، وشون ِوسّه شعر گته. 

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
میرزا محمود رئیس

**میرزا محمود رئیس** متخلص **محوی** و ملقب به **بقاعلی** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که 1225 بابل دنیا بمو و حجت‌الاسلام اشرفی نوه بی‌یه. وه شه شعرون ره دیگرونِ کتابِ کناره حاشیه‌نویسی کرده و همینسه دیوان ندارنه. وه سن هشتاد سالگی، سال 1315 شمسی بمرده. 
## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:بابل گت آدمون
محوی استرآبادی

**حاجی ملا باقری استرآبادی **متخلص **محوی** اتا گرگانی شاعر بی‌یه که قرن دهم شیراز دیّه.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
مرادی استرآبادی

**سید مرادی استرآبادی** اتا گرگانی شاعر بی‌یه که فقیری و درویشی زندگی کارده تا بورده هند و اکبر شاه دوره شعر باتن جه رُشد هاکرده و مالی جمع هاکرده و سال ۹۷۹ بورده حج و راه دله بمرده. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
رج:هند دیی شاعرون
مطیع مازندرانی

**میرزا زکی** متخلص **مطیع** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که چل هزار بیت قصیده داشته و طنز شعر هم گته. ونه شعرون باقی نموندستنه و ونه وصف‌حال ره *حدیقه الشعرا* و *سفینه المحمود* دله بیاردنه. وه سال 1267 کرمانشاه بمرده.
## منابع

رج:مازرون شاعرون
حیدرعلی مشیری

**حیدرعلی مشیری** اتا کردکویی شاعر بی‌یه که سال 1277 دنیا بمو و کارمند بیّه و سال 1326 گرگان دله بمرده. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:کردکوی گت آدمون
شاه ملک گرگانی

**سیده شاه ملک گرگانی** متخلص **ملک** اتا گرگانی شاعر بی‌یه که سید حسن کارکیا کیجا بی‌یه.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
میرهاشمی استرآبادی

**میرهاشمی استرآبادی** اتا گرگانی شاعر بی‌یه که تبریز دیّه و این شهرِ جنگ گدر اونجه دیّه و ونه خَوری شعر هم باته.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
ملا محمد نصیرا

**ملا محمد نصیرا** اتا شهسواری شاعر بی‌یه که اصفهان دیّه. 

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:شهسوار گت آدمون
مهدی استرآبادی

**مهدی استرآبادی** اتا گرگانی شاعر بی‌یه که قرن دهم هجری شعر گاته. وه نظام معمایی برار بی‌یه و سال ۹۲۵ هجری بمرده. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
سید رضا موسوی

**سید رضا موسوی** متخلص **شیوا** اتا بابلی شاعر بی‌یه که سال 1306 دنیا بمو سال 1315 جه بهشهر دیّه و یازده سالگی جه بهشهرِ پارچه‌بافیِ کارخنه کار کرده. وه شوئنه درس بخونسته و لیسانس بیته و معلم بیّه. ونه شعرون ویشته مذهبی هستنه. 
## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:بابل گت آدمون
مولانا محمد سعید

**مولانا محمد سعید** متخلص **اشرف** اتا مازرونی ملا و شاعر بی‌یه که علامه مجلسی نوه بی‌یه. وه هند دیّه و اورنگ زیب پلی ونه کیجا ره درس یاد دائه. اونجه جا وردگردسته اصفهون و منبر شی‌یه. این شعر ونه شنه:

## دپیته چرخه تو
* مولانا علی نقی
## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:هند دیی شاعرون
رج:مازرون ملائون
میرزا عبدالله منشی‌باشی

**میرزا عبدالله منشی‌باشی** اتا مازرونی منشی و شاعر بی‌یه که فتحعلی شاه گدر ونه دربار دله منشی بی‌یه و ونه عامی، میرزا محمد ندیم، شاهِ کتاب‌خوون بی‌یه.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:مازرون سیاست‌مدارون
منظر مازندرانی

**میرزا علی اصغر** متخلص **منظر مازندرانی** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که هزارجریب جه بی‌یه و بورده اصفهان و معتمدالدوله منوچهر خان پلی دیّه و ونه وسه شعر گته.
## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:هزارجریب گت آدمون
میرزا محمدعلی مجنون

**میرزا محمدعلی مجنون** معروف به **مقلد** اتا بابلی نمایشنومه‌نویس و شاعر بی‌یه که 1230 دنیا بمو. وه اتا نصاب هم مازرونی زوون جه بنویشته که اردشیر برزگر وه ره حفظ داشته. 
## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:مازرونی‌زوون شاعرون
رج:مازرون نمایشنومه‌نویسون
رج:بابل گت آدمون
محمدصالح استرآبادی

**محمدصالح استرآبادی** متخلص **برهان** اتا گرگانی ملّا و نویسنده بی‌یه.

## منابع

رج:مازرون ملائون
رج:گرگان گت آدمون
محمد استرآبادی

**محمد استرآبادی** متخلص **مشربی** اتا گرگانی شاعر بی‌یه که سلطان محمد استرآبادی ریکا هسته. وه جوونی بمرده. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
مشفق استرآبادی

**محمود میرزا** معروف به **آقا کوچک** و متخلص به **مشفق استرآبادی** اتا گرگانی شاعر بی‌یه که عشق و عاشقی خَوِری شعر وندسته. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
میرزا محمد مازندرانی

**میرزا محمد مازندرانی** اتا مازرونی نقاش بی‌یه که شیراز زندگی کرده و میرزا یحیی مستوفی برار بی‌یه. وه فتحعلی شاه حکومت گدر کربلایِ نقاشی ره کشی‌یه و  این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون نقاشون
میرداماد

**میرداماد** اتا گرگانی دانشمند و روحانی بی‌یه که صفویون دوره شاهون همراهی دیّه و ملاصدرا شاگرد بی‌یه. وه سال 1041 که شاه صفی همراهی درشی‌یه نجف، راه دله بمرده.

## منابع

رج:مازرون نویسندگون
رج:گرگان گت آدمون
رج:مازرون ملائون
آخوند ملا محمدرضا استرآبادی

**آخوند ملا محمدرضا استرآبادی** اتا گرگانی ملّا بی‌یه که بورده کربلا درس بخونسته و وردگرسته استرآباد و اونجه «رئیس العلما» بیّه و ملک‌آرا حکومت گدر وه ره بکوشتنه.

## منابع

رج:مازرون ملائون
رج:گرگان گت آدمون
میرزا محمد خان نوری

**میرزا محمد خان نوری** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که میرزا یوسف حکیم برار هسته و معتمدالدوله دربار دله دیّه و وقتی وه خوزستان ره حمله هاکرده، ونه همراه دیّه و ونه جنگ آسنی ره شعر هکرده.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:نور گت آدمون
حسن هنرمندی

**حسن هنرمندی** اتا مازرونی نویسنده بی‌یه که سال 1307 طالقون دنیا بمو و بمو ساری و اونجه گت بیّه و ای بورده تهران و شه دیپلم ره بیته و فرانسهِ سوربن دانشگاه هم شه درس ره دمباله بیته. وه خله کتابون ره ترجمه و تألیف هاکرد بی‌یه و شعر هم گاته. حسن هنرمندی هفتاد سالگی شه ره بکوشته و هیچ زن و وچه هم نداشته. 
## منابع

رج:مازرون نویسندگون
رج:ساری گت آدمون
همدمی

**همدمی استرآبادی** اتا گرگانی شاعر زنا بی‌یه. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
محمد خضر شاه

**مولانا محمد خضر شاه جرجانی** متخلص **فانی** اتا گرگانی مالک و ارباب بی‌یه که شعر هم گاته. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:گرگان گت آدمون
نصرت‌الله معمائی

**دکتر نصرت‌الله معمائی** اتا مازرونی طبیب بی‌یه که اسماعیل معمائی برار هسته و سال 1307 ساری دنیا بمو. وه پاریس جه دکترا بیته و کاندا شه رشته ره ادامه هادا. وه شعر و کتاب هم نوشته و *تاریخ آزادی فکر* کتاب ره ترجمه هاکرده و *هنر و جنون* کتاب ره بنویشته و ونه شعرون هم مجله *صائب* دله چاپ بینه. 
## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:ساری گت آدمون
هلالی جغتایی

**هلالی جغتایی** اتا تورک شاعر بی‌یه که استرآباد گت بیّه و امیر علیشیر نوائی ور دیّه. وه قصیده و غزل و مثنوی و رباعی گته. ونه شعرون تورکی و آلمانی جه دگارست بینه. 

## منابع

رج:فارسی شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
هادی استرآبادی

**هادی استرآبادی** اتا گرگانی کاتب بی‌یه که شاعرون ِکتاب ره نوشته. اتا روز حیرتی وسّه اتا شه شعر ره بخوندسته که حیرتی باته این شعر مه شنه؛ وه باته که من بتتر باتمه. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
وفای اشرفی

**میرزا مهدی قلی گرجی** متخلص **وفای اشرفی** اتا مازرونی خطاط و شاعر بی‌یه که اصالتاً گرجستونی تبار داشته و بهشهر گت بیّه. وه منوچهر معتمدالدوله منشی بی‌یه. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:بهشهر گت آدمون
وصالی مازندرانی

**میرزا رضا وصالی مازندرانی** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که ساری دنیا بمو و اردشیر میرزای قاجار که مازرون فرماندار بیّه، بورده ونه کتابخانه‌دار بیّه و ونه کومِک په بورده طبابت بخونسته. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:ساری گت آدمون
محمدحسین وحیدی

**دکتر محمدحسین وحیدی** اتا مازرونی طبیب بی‌یه که سال ۱٬۲۹۳ بابل دنیا بمو. وه شعر گته و ونه شعرون پوچ‌گرا هستنه. دکتر وحیدی سال ۱٬۳۶۰ بمرده. ونه شعر کتاب ره سال ۱٬۳۶۳ *باغ و راغ* نوم چاپ هکردنه.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:بابل گت آدمون
علی وحدت هزارجریبی

**علی وحدت هزارجریبی** اتا مازرونی عارف و شاعر بی‌یه که متولد 1251 بی‌یه و شه زندگی گدر خله هواخاهون و په‌روون داشته و چن کش بورده مکه و کربلا و مُرشدی کارده.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:هزارجریب گت آدمون
واهبی استرآبادی

**واهبی استرآبادی** اتا گرگانی شاعر بی‌یه که قرن دهم هجری شیروان دله دیّه و این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
نوری استرآبادی

**نوری استرآبادی** اتا گرگانی نقال بی‌یه که ویشته سفر شی‌یه و مردم وسّه آسنی تعریف کرده. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
نیرعلی آبادی

**میرزا اسماعیل** یا **میرزا بزرگ** یا **نیرعلی آبادی مازندرانی** اتا مازرونی ملا و گتون جه بی‌یه که شعر هم گته.
## منابع

رج:مازرون شاعرون
ملا علی نوری

**ملا علی نوری** اتا مازرونی ملا بی‌یه که اصفهون دیّه و شه وسّه په‌روون و شاگردون داشته و وشون ره «حکمت الهی» یاد دائه.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:نور گت آدمون
میرزا تقی نوایی

**میرزا محمدتقی بن [[سلطان نوائی|رضا قلی نوایی]] نوائی** متخلص **سلطانی** اتا مازرونی منشی بی‌یه که فتحعلی شاه وه ره صاحب ِجانشین هاکرده و **منشی‌الممالک** لقب هدا. وه خطاطی و شاعری هم کرده. 
## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:نور گت آدمون
رج:مازرونی وزیرون
جوانمرد قصاب

شمه منظور کمینتا هستنه:
* ابوالعباس قصاب آملی
* میروالهی استرآبادی
میروالهی استرآبادی

**میروالهی استرآبادی** اتا گرگانی قاضی و شاعر بی‌یه که وه ره جوانمرد قصاب هم گتنه. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
محمد نویری

**محمد نویری** اتا شمالی شاعر بی‌یه که بندر انزلی سال ۱۳۲۷ دنیا بمو و شه لیسانس ره ۱۳۵۲ بیته و گرگان معلم بیّه و این شهرِ انجمن شعر دله دیّه. وه دهه هشتاد بورده تهران و ادبیات دبیر بی‌یه و ۱۳۹۵ سال، بمرده و وه ره تهرانِ بهشت زهرا چال هکردنه.

## منابع

رج:فارسی شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
رج:گیلان گت آدمون
نغمه نوری

**رضاقلی بن میرزابزرگ نوری** معروف به **نغمه نوری** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که ونه پییر فتحعلی شاه پلی مقوم داشته و وه شه محمدشاه دوره تبعید بیّه و ات‌گال منوچهر معتمدالدوله په دیّه و ونه وسه شعر گته.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:نور گت آدمون
نظام‌الدین استرآبادی

**نظام‌الدین استرآبادی** اتا استرآبادی شاعر بی‌یه که هرات زندگی کرده و سال ۹۲۱ اونجه بمرده. ونه *بلقیس و سلیمان* منظومه و بعضی مذهبی شعرون هنتا کته. 

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
ناظر مازندرانی

**میرزا طاهر **متخلص **ناطر (ناصر؟)** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که قاجاریه دوره میرزا محمدتقی علی‌آبادی دست‌بن دیّه و بعداً ملک‌آرا وَری بورده. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
فتوت نصیری

**فتوت نصیری** اتا سوادکوهی قاضی و نویسنده بی‌یه که ۱٬۳۲۹ زیراب دنیا بمو و دانشگاه تهران حقوق بخوندسته و دادگستری دله کار بیته. ونه اولین جلد کتاب ره *سیمای عمر* نوم چاپ هاکردنه. واژه‌نامه سوادکوه، عرفان و تصوف، تحقیقی کوتاه در منابع علم حقوق، دادگاه صلح در تاریخ قضایی ایران، کاپیتولاسیون در مصر ونه دیگر کتابون جه هستنه.

## منابع

رج:مازرون نویسندگون
رج:سوادکوه گت آدمون
بابا میرزا عباس نشاطی

**میرزا عباس** معروف به **بابا** و متخلص به **نشاطی** اتا هزارجریبی شاعر بی‌یه که سال 1300 قمری سرخه ده دنیا بمو و شه مله دله ملّا وه ره فلک هاکرده و وه ملّا وسه شعر دَوِسته و مسخره هاکرده که همینسه مله جه دربورده و بمو ساری بازار. ساری دله درس بخونسته و زمونی که فتحعلی شاه امو مازرون، ونه وسّه شعر باته و شاه ره خِش بمو و وه ره شه همراکِت بَورده تهران. اونجه هم طنز و هجو شعر گته که مردم ره خش بمو. سال 1363 قمری بمرده و ونه شعرِ کتاب ره هم چاپ هاکردنه.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:هزارجریب گت آدمون
نادری مازندرانی

**سلیمان نادری مازندرانی** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که اردشیر میرزا وسّه شعر گته و دِ هزار بیت شعر باته.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
سید نساء ساروی

**سید نساء ساروی** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که مازرونی زوون شعر گاته و ساری زندگی کرده و ونه شعرون ره مردم حفظ بینه. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرونی‌زوون شاعرون
رج:ساری گت آدمون
نازکی استرآبادی

**نازکی استرآبادی** اتا گرگانی شاعر بی‌یه که حافظ سعد تیر-تبار جه بی‌یه و قرن دهم عاشقی و عرفانی شعر گته. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
میرزا اسدالله نادر مازندرانی

**میرزا اسدالله نادر مازندرانی** اتا مازرونی نویسنده و شاعر بی‌یه که اصالتاً بهشهر (اشرف) جه بی‌یه و ونه پییرون اونجه اربابی داشتنه. وه شه بورده اصفهان و تصوف جه مخالفت هاکرده و علیه دراویش کتاب بنویشته که وه ره قدغن هاکردنه ولی ای بورده تبریز و اونجه شه کار جه توبه هاکرده.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:بهشهر گت آدمون
ندیم مازندرانی

**میرزا محمد بن میرزا کاظم ندیم** اتا مازرونی نویسنده بی‌یه که اصالتاً ارمنی بی‌یه و نادرشاه دوره وشون ره کوچ هدانه مازرون و دماوند وَری. ونه پییر بابل هنیشته و وه شه بورده فتحعلی شاه دربار و شاهِ کتابخانه‌چی بیّه. وه اتا کتاب دارنه که *مفرح القلوب* نوم دارنه و فقط ونه اتا نسخه بریتانیا موزه کته. وه غزل شعر هم گته. ندیم سال 1241 هجری بمرده 

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:مازرونی تاریخدونا
رج:بابل گت آدمون
محمدعلی ناظم

**محمدعلی ** متخلص به **ناظم** اتا بابلی تاجر بی‌یه که بعضی گدر شعر گته و عرفان ره خش داشته. ونه اتا شعر بابلِ مسجد مولانا سر بنویشت هسه. وه حج و کربلا بورده و مراجع ره ملاقات کرده و شه «روزنامه» بیوگرافی دله نوشته. وه سال 1324 بمرده.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:بابل گت آدمون
محمد کاظم مداح

**سید محمد کاظم مداح** اتا کردکویی شاعر بی‌یه که سال 1314 دنیا بمو و بهشهر و گرگان درس بخوندسته و شه شعرون ره اول مجلات دله چاپ کرده که **م - کمال - کاظم مداح بیدل** نوم تخلص کرده. وه پئی‌تر شعرون ره کتاب هاکرده و *بار خاطر*، *شراره خاموش* و *نقش قلم* نوم چاپ هاکرده. 

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:کردکوی گت آدمون
مونس مازندرانی

**میرزا محمدرضا** متخلص **مونس** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که بابلی بی‌یه و ملک‌آرا دفتر دله منشی بیّه. 

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:بابل گت آدمون
آقا حسین ناجی

**آقا حسین ناجی** اتا مازرونی شاعر بی‌یه که محمداسماعیل غافل ونه برار هسته. وه خان آرزو په دیّه.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
مؤمن استرآبادی

**میرمحمد مؤمن استرآبادی** اتا گرگانی شاعر بی‌یه که اوائل حیدر میرزا صفوی ره درس یاد دائه ولی شاه اسماعیل صفوی گدر بورده هند و دکن دله ابراهیم قطب شاه دربار دیّه تا سال 1034 بمرده. این شعر ونه شنه:

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:گرگان گت آدمون
رج:هند دیی شاعرون
ماشه

بندانگشتی
**ماشه** اتا ابزار هسته که دِتا دسته جه تشکیل وونه که اتا نقطه هئی تن دماسته هستنه و ونجه بنشنه زغال یا فلزی که داغ هسته ره جابجا هکردن. ماشه عصر برنز تاسا آدمون دست دره. یهودیت دله گننه که خدا روز شیشم، قبل این که بوره استراحت هکنه، ماشه بساته چون اگه این کار ره نکرد بوئه، هیچ آهنگری نتونسته فلز بسازه چون ماشه نداشته که آهنگری هاکنه.

## منابع
* انگلیسی ویکی‌پدیا
* Scherman, Nosson. Ethics of the Fathers Annotations. The Complete ArtScroll Siddur. Brooklyn, NY: Mesorah Publications, 1984. 544-586.

رج:اشیا
اسحق فاطمی

**اسحق فاطمی** شهسواری شاعر هسته که *سیب و آدم* ِشعرِ کتاب ره مازرونی زوون جه بنویشته.

## منابع

رج:شهسوار گت آدمون
رج:مازرونی‌زوون شاعرون
رج:زننه آدمون
علی مهدیان

مهدیان خاش دیوان وه ویشته از چیتا سال همت هکرده و ون دله هیزارتا ویشته بیت بنویشته. وه این بیت‌ها ره به سبک قدیمی اشعار ایرون بنویشه که وشون دله غزل، قصیده، دوبیتی و هم پیدا وونه.

علی مهدیان تتا کتاب صدای آشنا، پدیار (جنگل)، رودها و سرودها ره خاش جه یادگار بشته.

## اشعار
این بـِن اتا ونه شعر که صفحه 82 ون کتاب دله به نوم پدیار (جنگل) بنویشتو ره ویندِنی:

یا این شعر که صفحه 42 همون کتاب دله دره:

وه این کتاب ره با همراهی جهانگیر نصر اشرفی چاپ هکرده.

## منابع

رج:مازرون شاعرون
رج:بهشهر گت آدمون
رج:۲۰۰۳ بمرده‌ئون
جیاشینگ

**جیاشینگ** (کاهنه چینیج جه : 嘉興) اتا شهر هسه چین دله کا جه جیانگ استن دله هسه.

## ویجکئیون:
**جیاشینگ** ۴٬۰۰۸٫۷۶ کیلومترمربع گتی و ۴٬۵۰۱٬۶۵۷ دووشا داینه.

## ممبعئون
آلاشانمنگ

**آلاشانمنگ** ( موغولیج: ᠠᠯᠠᠱᠠ ᠠᠶᠢᠮᠠᠭ، به لاتین: Alaša ayimaɣ)(چینی جه: 阿拉善盟، به پین‌یین: Ālāshàn Méng)اتا واحد تقسیمی هسه کا چین دله هسه و دلئی مغولوسون دله دره.

**آلاشانمنگ** ۲۳۱٬۳۳۴ کس دووشا دارنه.

## ممبعئون
دله‌ئی موغولسون

**دله ئی موغولوسون سه موختار  منطقه** (به مغولی: ᠥᠪᠥᠷ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ، Өвөр Монгол، تلفظ: اوبور مُنغول، به چینی: 内蒙古) اتا شه موختار منطقه هسه کا موغولسون و اروس(روسیه) جا سامون دارنه.

## زوون:
اینتا ایالت رسمی زوون موغولی هسه کا برخلاف موغولسون کا وشون نوشتار سیرلیک هسه وشون همون موغولی الفبا جا نویسننه.

دبی تجشکرون گننه کا موغولی زوون دره یاد جه شونه چینن دله .

## ولایتئون

## ممبعئون

رج:چین اوستانون
گراند هتل

**گراند هتل** اتا تاریخی مجموعه هسته که ساری دله دره و ونه ساخت قاجارون دوره جه رسنه و اولین مدرن ِهتل بی‌یه که مازندرون دله بساتنه. ونه نشونی اسا خیابون نادر (انقلاب)، استانداری روبرو هسته. این بنایِ پشت‌په ات‌گال رو-بازِ سینما دیّه که شاید مازرون اولین سینما بی‌بو. پهلوی دوره وه ره هدانه تلگراف‌خانه و انقلاب بیه په هم اداره پست اینجه ره صاحاب بیّه. این بنایِ وضع خله نخار هسته و ونه وسّه اجتماعی شبکه‌ئون درون هشتگ بسات بینه که مسئولین ونه وضع ره دریابن.

## منابع

رج:هتل
رج:ساری تاریخی جائون
پریسا

**** که  ۲۵ اسفند ۱۳۲۸، **فاطمه واعظی** نوم جه دنیا بمو، اتا شهسواری خونش‌کَر هسته که ردیفی موسیقی و آواز جه بشناسی وونه.

## منابع

* فارسی ویکی‌پدیا

رج:راهنما جه بساته مقالات
رج:شهسوار گت آدمون
رج:مازرون زنا خونش‌کرون
پارتنون

**پارتنون** اتا معبد هسته که یونان باستان دوره جه آتن دله بموندسته. این بنا پریکلس جا یادگار بمونسته و آتنِ دموکراسی گدر که این شهر خله قِد داشته ره یاد یارنه.

## منابع

رج:یونان جهونی میراث
رج:آتن
مینا اسدی

**مینا اسدی** (بزائه‌ی  ۲۲ اسفند ۱۳۲۲) اتا ساروی شاعر و نویسنده هسته که سوئد دله دره. وه شه اولین شعرِ کتاب ره *ارمغان مینا* نوم جه سال ۱٬۳۴۰ بریم هدا و دومین شعر کتاب ره سال ۱۳۵۰ *چه کسی سنگ می‌اندازد؟* (کی سنگ دمدنه) چاپ هاکرده. پیش از سال ۱۳۵۷ بورده سوئد و اونجه سه تا کتاب دیگر هم بنویشته. 

## منابع

رج:ساری گت آدمون
رج:مازرون شاعرون
رج:مازرون نویسندگون
رج:مازرون زنا شاعرون
عماد رام

**عماد رام** مازرونی خونش‌کر، شاعر و نوازنده هسته. وه ۱۱ اسفند ۱۳۰۹  ساری دنیا بمو. وه وچگی جه لله و فلوت زوئه و  سال ۱۳۲۲ خورشیدی بورده تئاتر و اونجه هم پشت صحنه لله زوئه. سال ۱۳۳۵ بورده تهران و کشاورزی رشته لیسانس بیته و سال ۱۳۵۰ وزارت فرهنگ و هنر دله اتا ارکستر سرپرست بیه. انقلاب بیه په، عماد رام کشور ره سر بی‌یشته بورده و خارج سال ۱۳۷۳ شورای ملی مقاومت ایران دله عضو بیه. وه گاته هنرمند ونه شه مردم رنج و شادی جه باوّه و آزادگی راه ره هدار هاکنه.

## منابع

رج:ساری گت آدمون
رج:مازرون شاعرون
رج:مازرون نوازندگون
پانتئون

**پنتئون** اتا معبد هسته که روم باستان جه بموندسته. این بنا ره سال ۱۲۶ میلادی آگوستوس دستور هدا که بساتنه.

## منابع

رج:ایتالیا تاریخی جائون
رج:روم
رج:رم
حسین قدس نخعی

**حسین قدس نخعی** اتا مازرونی سیاستمدار و شاعر بی‌یه که محمدرضا شاه گدر خارجی امور وزارت ره داشته.

## منابع
* فارسی ویکیپدیا

رج:مازرونی وزیرون
رج:مازرون شاعرون
رج:ساری گت آدمون
خلیل آملی

**خلیل آملی** یا **خلیل بن ابی بکر بن خلیل آملی** اتا مازرونی ریاضیدان و منجم بی‌یه که قرن هشتم هجری قمری تبرستون دنیا بمو.
خلیل آملی بورده مدرسه رکنیه ره یزد دله بساته و ونه رصدخانه ره بنا هاکرده. وه از اولین آدم‌هایی هسته که شهری ساعت بساتن فکر ره شه کله دله پرورش دا.

## منابع

* کتاب مشاهیر زمان - خلیل آملی

رج:مازرون ریاضیدونا
رج:آمل گت آدمون
رج:مازرون منجمون
لالکائی

**هبة الله بن حسن بن منصور طبری**، ملقب به **ابوقاسم رازی **و** حنبلی لالکائی آملی** محدث، متکلم، حافظ و شافعی فقیه و اشعری بی‌یه که آمل آدم بی‌یه. ونه معروف استاد ابوالاسحاق اسفراینی و ونه معروف شاگرد خطیب بغدادی بینه.

## منابع

رج:مازرون ملائون
رج:آمل گت آدمون
فرامرز سلیمانی

**فرامرز سلیمانی** اتا مازرونی نویسنده و ادیب بی‌یه. وه ره فارسیِ *جریان موج سوم* سازنده اشناسنه.

فرامرز سلیمانی ۳ آبان ۱۳۱۹، ساری دنیا بمو. وه هدایت، نواب، پهلوی و نمونه مدرسه‌ئون دله ساری درس بخوندسته و بورده تهران و مدرسهٔ هدف درس دمباله ره بیته. دانشگاه علوم پزشکی تهران لیسانس بیته  و بورده آمریکا اونجه هم ادامه هدا. مدرسهٔ پزشکی کوه سینا، نیویورک و دانشگاه هانمن فیلادلفیا درس بخونسته و رشتهٔ بی‌هوشی و جراحی زنان، زایمان و نازایی مدرک بیته.

پیش از انقلاب ۱۳۵۷ ایران اون جلگه کسایی دله دیه که شعر ناب ره بساتنه.
وه انقلاب بیه په هم گروه سه‌شنبه‌شب‌ها دله دیه که *[[محمد مختاری]]*، *[[جواد مجابی]]*، *[[کاظم سادات اشکوری]]*، *[[عمران صلاحی]]*، *[[عظیم خلیلی]]* و *[[علی دهباشی]]* ونه دیگر عضوون بینه و گروه چهارشنبه‌شب‌ها دله هم دیه که *[[رضا براهنی]]*، *[[نصرت کریمی]]*، *[[بهروز دولت‌آبادی]]*، *[[امیرحسین آریان‌پور]]* دیینه.
وه خله *[[نیما یوشیج]]* سبک و کار ره خش داشته.

*سلیمانی* ۴ دی ۱۳۹۴ آمریکا دله بمرده.

## منابع

رج:ساری گت آدمون
رج:مازرون شاعرون
رج:مازرون نویسندگون
سرئون جئآن

**سرئون جئآن** یا **سرئون کلی** (به ترکی استانبولی: Sırlar Dünyası) اتا سریال بیه کا ترکیه محصول بیه ، اینتا سریال عبرت آموج بیه .

## پیدرپشوئون

* شمیم عشق

## ممبعئون

رج:ترکی فیلمون
رج:ترکی سریالون
ویزا

بندانگشتی|لاهوس ، تائیلاند و سریلانکا ویزا
**ویزا** یا **ویجا**(فرونسوی جه: visa) اتا گوایی هسه که نشون دنه که اجازه دله بوردن ویا رد بوین ارون لزمی(کشفر)  هسه.

## ویزا جورئون

* فامیلئون بدین ویزا
* بازرگونی ویزا
* دونشخائی ویزا
* فامیل وصل بوین ویزا
* توریستی ویزا
* استارتاپی ویزا
* ترانزیتی ویزا ( تمنی که فرد خانه اتا کشفره رد بوه)

## ممبعئون

* https://www.passportindex.org/byRank.php وبگاه شناسه گذرنامه
* https://www.henleypassportindex.com وبگاه شناسه گذرنامه هنلی
مانیلیا

**مانیلیا** یا **ادمئوئی** یا **منلی** اتا دریویی آسنیئیج جونور هسه کا اغلب نصم آدمیزا و نصم دی شیم (مایی) هسه.

## ممبعئون

رج:اساطیر با حیساب جوغرافی
رج:اجنده
رج:افسانه
زین‌الدین جرجانی

**اسماعیل جرجانی** اتا جرجانی نویسنده و طبیب بی‌یه که *[[ذخیره خوارزمشاهی]]* کتاب ره فارسی جه بنویشته. وه بعضی پزشکی کشفیات هم داشته.

## منابع

رج:گرگان گت آدمون
کلیستنس

**کِلیستِنس** اتا یونان باستان سیاستمدار و پولدار کس بی‌یه که حدود سال ۵۱۰ قبل از میلاد باعث-بانی بیّه تا آتن دله دموکراسی حکومت بساجن.

## منابع

رج:یونان گت آدمون
رج:یونان تاریخ
شاهونشاه

**شاهون‌شاه** اتا لقب هسته که ایران تاریخ دله بعضی شاهون داشتنه. اسلام نمه‌په، ایرانی حکومت دله هر شهر و منطقه شه وسّه حاکمی داشته که وشون ره «شاه» گتنه و این شاهون گِرد اتا گت‌ته شاهِ دست‌بِن دینه که همینسه وه ره «شاهون‌شاه» گتنه که یعنن تمومِ شاهون دله اَی وه شاه هسته. این نوم ره عربی دله «ملک الملوک» هم باتنه.

## منابع
* عباس اقبال

رج:ایران تاریخ
رج:القاب
دپاسرگل

**دپاسرگل**   یا **میرکت** ،اتا پچیک کاله دار هسه کا گوخر هسه . ویشتر باتلاقون دله زیوش کننه. تمنی کا خاننه شه دشمند ره ترس هادن ، شه د پا سر اسننه و

## زیرجورئون:
سه تا دسه هسه:

* *Suricata suricatta siricata*
* *Suricata suricatta majoriae*
* *Suricata suricatta iona*

## ممبعئون

رج:قرمز لیست کمترین نگرانی حیوون
رج:کاله‌دارون
خالده ادیب

**خالده ادیب آدیوار** اتا ترکیه نویسنده و مترجم بی‌یه که عثمانی ِمشروطه دوره و جمهوری گدر ترکی زوون جه خله کتابون بنویشته یا ترجمه (دگرست) هکرده. وه آناتولی خورگزاری ِمؤسس هم بی‌یه.

## منابع

رج:ترکیه نویسندگون
اختیارآباد

**** کرمان اوستان ره اتا شهر هسته که کرمان شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۹٬۸۴۰ نفر جمیعت داشته.

## په‌نویس

رج:کرمان اوستان شهرون
رج:کرمان شهرستان
چلستون

***چهل ستون*** اتا تاریخی قصر هسته که صفویه گدر اصفهون دله بساتنه. این بنا بیست تا ستون سر اِستائه که ونه دیم‌به‌دیم اتا استخل ئو کَته و ونه عکس اونجه کفنه که خال‌کندی چل‌تا ستون سرجمع دیار وونه. این بنا ره یونسکو دله ایرانی باغونِ جمع دله ثبت هکردنه.

## منابع

رج:ایران جهونی میراث
رج:اصفهان تاریخی جائون
توسیدید

**توسیدید** یا **توکیدید** اتا یونان باستان مورّخ هسته که پریکلس دوره جه خله اطلاعات ثبت هاکرده. وه آتنی بی‌یه و شه شهرِ دموکراسی تاریخ ره کتاب هاکرده.

## منابع

رج:یونان تاریخ‌نویسون
آب‌پخش

**** بوشهر اوستان ره اتا شهر هسته که دشتستان شهرستان دله قرار دارنه. این شهر سال ۱۳۹۵ سرشماری گِدر، ۱۸٬۹۱۳ نفر جمیعت داشته.

## په‌نویس

رج:بوشهر اوستان شهرون
رج:دشتستان شهرستان
سهٔءده

**صعده** اتا یمن ره شهر هسته که ویشته زیدیه په‌روون اونجه درنه. این شهر شمالی یمن ِمهم‌ترین شهرون جا هسته.

## منابع

رج:یمن شهرون
کته

**کَته** ات جور پلا بپتن هسته که مازرون و گیلون ِآشپجی دله وجود دارنه. این شیوه، هر پیلکا دونه وسّه دِتا پیلکا ئو و ات‌که کره و نمک ره پشو زنّه و یلنه کِلِه‌سر که قم-قم کول بئه. کَته وسّه دونه ره پیش-پیش ئو دله نی‌یلنه که خیس بخره. ونه ئو که دونه دله جذب بیّه، لوه بن تش ره کمته کنه و لس گیرنه تا وه دَم بئه. دَم که بمو وه ره بنشنه کته‌قالبی هم در بیاردن یا بنشنه همینتی بخردن. کته معمولی پلا جه نرم‌دست‌ته وونه. کته ره معمولاً تیسا نخرنه و ونه ور ات‌چی خِرشی یا کبابی یلنه. وه ره بنشنه سبزیجات یا حبوبات جه پشو بزوئن تا دمی بوو یا گیلون دله اگه بچا بیّه، وه ره قاش-قاش ورینّه و «سردکته» گنّه که شیرنی دستور خِرنه.

اولین منابع که کَته نوم ره یارنه، قاجار دوره شنه. ناصرالدین شاه ِآشپج کَته و پِلا فرق ره شه کتاب دله بنویشته. ریشارخان (ژول ریچارد، 1816-1891)، که فرانسه‌یِ سفیر بی‌یه، شه کتاب دله (ص 50)، «کته پلا» خَوِری بنویشته. سال 1933 هم اتی مستشرقی منبع وه ره ات‌جور نون و شیرنی واری یاد بیارده.

## منبع
*  KATA ایرانیکا دانشنومه دله.

رج:پلا
رج:بینج
رج:خراک
رج:مازرون فرهنگ
بنه شنش

چپ|بندانگشتی|بنه شنش مرکزئون جئان دله
بندانگشتی|1960 بنه شنش کا والدیوا دله بموئه و قوتدارترین  بنه شنشی بیه کا تاریخ دله داشتداری بویه.
چپ|بندانگشتی|بنه شنش خَطِر ایرون دله
**بنه شنش** یا **بونهین** یا **زلزله**  بنه  شنش هاکردن ره گننه کا ونه  چسّایی  بنه پوسسه ولاشتیئون(گسلئون) سنگون تخلیه بوه انرجیوئون لار بوین هسه. اونتا جئی کا بنه شنش منشاء هسه ره بنه شنشگا (هایپوسنتر) گننه و ونه جورین نخطه ره بنه شنشگا دله ره  بنه شنش سرین مرکز(اپیسنتر) گننه. اونتا شنشئونی کا پستر(قبلتر) زلزله انه ره  پسابنه شنش گننه و اونا شنشئون کا  زلزله پیش(بعد) اننه ره  بنه شنش پیشی گننه. هرچه پسا بنه شنش ویشتر بوئه ، بنه شنش  ریشتر دی پریکتر(کمتر) بونه.

## توضیح
**زلزله** اتا طبیعی بلا هسته که بنه تکوم خرنه چون ونه درون جه انرژی خانه در-بزنه و گسل وَرن‌دیم جه انرژی رها وونه. هر روز-إنه شه خله پچ-پچیک زلزله إنه که خله‌شون ره دکّل احساس نکمبی. اینتی رِز-رِزِ زلزله ره گنّه خِش هسته چون انرژی ره ذره-ذره‌تِک خالی کنده و جمع نوونه که مردم ره ات‌دفعه کار دمبده. ولی زلزله اگه خله قِد داره، تونده سونامی یا تشفشون همراه اتفاق دکفه یا حتا قاره‌ای صفحه‌ئون ره جابجا هاکنه. زلزله‌یِ قِد ره ریشتر ِیکا جه قایده گیرنه. 

## ممبعئون

## بریم بگردستن
* پدیده زلزله، مهدی وجودی
* انواع گوناگون امواج زلزله 
* بی‌بی‌سی فارسی - چگونگی وقوع زلزله
* وبگاه لرزه‌جوی earthquaketrack.com (با تأخیر چندساعته)
رج:بنه
رج:جوغرافی
آنه هاتوی

**آنه جاکلین هاتوی** (بزائه ۱۲ نوامبر ۱۹۸۲) اتا آمریکایی بازیگر هسته. وه اوسکار جایزه، بریتانیا فیلم جایزه، گولدن گولوب و ایمی جایزه ره، هرکمین ات‌بار، برنده بیّه. فیلم‌هایی که وه وشون دله نقش داشته، سرجمع حوالی ۶٫۸ میلیون دلار فروش داشتنه. 

وه شه مدرسه دوره جه فیلم کا بکردن ره شروع هاکرد بی‌یه و همون گدر جه *[[گت ری‌یل|گِت ری‌یل]]* سریال دله سال ۱۹۹۹ نقش بیته. سال ۲۰۰۱ هم *[[پرنسس دیاریز]] (شازده‌خانمِ خاطرات)* فیلم دله بازی هکرده. ونه اولین نقش که وَچه نیّه و بعنوان اتا زنا بازی کرده، *[[بروبک کوهستون]]* فیلم بی‌یه که سال ۲۰۰۵ بساتنه. سال بعد اتا کمدی-درام، *دِویل ویرز پرادا*، دله کا هاکرده که خله بچشم بمو. سال ۲۰۰۸ هم اتا معتاد نقش ره *[[ریچل گتینگ مریج]] (ریچل در شی کنده)* فیلم دله داشته و این نقش وسّه بفتا جایزه ره کاندید بیّه.

ونه چنتا فیلمون پشت-به-پشت موفق بینه: *[[گِت اسمارت]] (باهوش بوش)* سال ۲۰۰۸*، [[براید وارز]]* سال ۲۰۰۹*، [[ولنتاینز دی]] (ولنتاینِ روز)، لاو اند آدر دراگز (عشق و باقیِ مخدرون) و آلیس این واندرلند (آلیس در سرزمین عجایب)* سال ۲۰۱۰٫ سال ۲۰۱۲ وه بورده بتمن ِفیلم دله «کت‌وومن» نقش ره بیته و همین سال دله *[[لس میزربلس|لِس میزربلس]]* (*بینوایان*) فیلم دله هم دیّه که این فیلم وسّه اوسکارِ و گولدن گولوب برنده بیّه. سال ۲۰۱۴ آنه هاتوی *[[اینترستلار]] (میون اساره‌ای)* دله نقش داشته و سال بعد *[[اینترن]]* *(کارآموز)* دله دیّه. سال ۲۰۱۸ اتی نقش ره *[[اوشنز ۸]] (اوقیانوس ۸)* دله داشته و سال ۲۰۱۹ اتا آرتیستِ نقش ره *[[هاستل]] (فریب)* فیلم دله بازی هاکرده. سال ۲۰۲۲ هم اتا مینی‌سریال بنوم *[[وی کرشد]] (اِما رِقِد بوردمی)* دله ربکا نومن نقش ره داشته.

## منابع

* انگلیسی ویکی‌پدیا

رج:زننه آدمون
رج:امریکا بازیگرون
افل کاپ

**ای‌اف‌ال کاپ** که وه ره **لیگِ کاپ** هم گنّه، اتا فوتوال تورنمنت هسته که انگلیس دله هرسال برگزار وونه. هر تیمی که انگلیسِ چارتا لیگِ اول دله دوو، اجازه دارنه که اِفِل کاپ دله کا بکنه و سرجمع 92 تیم شرکت کنّه. 

این مسابقات اولین کَش سال 1960-61 برگزار بیّه و اتا از سه تورنمنتی هسته که انگلیسِ مردانِ فوتوال دله برگزار وونه.

## تاریخچه

## منابع


رج:بریتانیا ورزش
میسیسیپی مانلیا

**میسیسیپی مانلیا** (فرونسوی جه : La sirène du Mississipi‎)  اتا نئونوئار فیلم هسه کا فرانسوا تروفو ونه دایرکتر (کرگردون) هسه  کا 1969 دله مونتشر بویه. ونه اکترون جه وونه کا : کترین دنو، جان پول بلموندو ، میشل بوکه ، الکساندرا استورات ، دلفین سیریگ ره نوم بوردن

## ممبعئون

رج:فرانسه فیلمون
رج:فرانسوی فیلمون
رج:مانلیا
مانلیا (2016 فیلم)

**مانلیا** (اینگلیسی جه : The Mermaid) اتا فیلم هسه کا ونه دایرکتر استفن چو هسه کا 2016 دله مونتشر بویه .

## آسنی:
اتا بنایی پروجه کا شخصی هسه و ونه نوم جوئان هسه ، اتا هسّه (قسمت) دریو جه ره دی شامل بونه کا مانلیائون زیوش ره خطر دله ورنه . شان اتا مانلیا هسه شه تجش ره کنّه کا اینتا پروجه ره موتوقف هاکنه و .....

## ممبعئون

رج:چینی فیلمون
الوهیم

الوهیم (عبری زوون جه: אֱלוֹהִים , אלהים ) اتا عبری واجک هسه کا ونه چم خدائون بونه و الُوَه جمع هسه. اینتا واجک تنخ دله کا اتا جهودیون مقدس کتاب رسته هسه، معمولا اسرائیل خدا ر اشاره دارنه. اَی دیئر جائون دله خدائون کا خدای جمع هسه ر الوهیم نوم بشته. الوهیم سوم واجک هسه کا تورات دله بمو و فارسی دله وه ره خدا گردننّنه.
رج:دین
رج:یهودیت
رج:عبری زوون
تارا رومور

**تارا رومور** (فرونسئیج جه: Tara Römer‎;  – ) اتا  آکتر بیه که فرونسوی بسه .

فیلمونی کا وه  وشون دله کا هاکرده *[[تاکسی (فیلم)|تاکسی]]*، *پیغومبیور* (جاندارک آسنی) و *کامل کسوف* ره بشنه نوم بوردن.

## ممبعون

رج:فرانسه بازیگرون
مانلیا (2007 فیلم)

**«مانلیا»** (روسی: Русалка، Rusalka) اتا فیلم هسه کا کومدی- دراما هسه و فنتزی هسه و ونه کرگردون آنا ملیکیان هسه و 2007 دله مونتشر بویه..

رج:روسی فیلمون
مانلیا (1965 فیلم)

**«مانلیا»** (اینگلیسی جه : The Mermaid (film)) اتا فیلم هسه کا 1965 دله مونتشر بویه . اینتا فیلم 95 دقّه هسه . هونگکونگ محصول هسه.
رج:انگلیسی فیلمون
رج:چین فیلمون
رج:1965
نو همپتن (نیوهمپشایر)

**نو همپتن**  شهری در ایالت نو همپشایر کا  امریکا دیدوسد ایالتئون دله دره و 351 نفر دووشا دارنه.

## ممبعئون

رج:نیوهمپشایر شهرون
رج:بلنپ شهرستان (نیوهمپشایر)
نو جنوبی ولز

**نیو ساؤت ولز** یا **نو جنوبی ولز**  اتا استرالیایِ ایالت نوم هسته که ونه نیشتگا نوم ره سیدنی گننه.
این اوستان سال ۲۰۲۳ گِدر، ۸,۲۹۳,۹۶۵ نفر جمیعت داشته.
این ایالتِ گتی هم ۸۰۹,۹۵۲  کیلومترمربع هسته
و استرالیای پارلمون دله ۴۷ تا نماینده دارنه.

## دووشائون
چپ|بندانگشتی|270x270پیکسل|سیدنی اوپراخنه نماء
اینتا ایالت 8072163 دووشا دارنه و اوسترالیا ⅛ دووشائون ارین(اینتا ) ایالت دله درنه.

ونه مهم شهرون دووشائون :
* سیدنی - ۵٬۲۵۹٬۷۶۴
* ولونگونگ در ناحیه ایلاوارا - ۲۱۴٬۵۶۴
* گاسفورد در ناحیه سنترال کست - ۱۷۸٬۴۲۷
* نیوکاسل - ۱۶۸٬۸۷۳
* واگا واگا در ناحیه ریورینا - ۸۲٬۳۲۶
* اورنج - ۴۳٬۵۱۲
* آرمیدال - ۲۳٬۹۶۷

## بننویشت

رج:استرالیا ایالتون
کرت

**کِرت** اتا جزیره نوم هسته که مدیترانه شرقی‌ور دره و یونان شنه. این جزیره تاریخ خله بلند سرگذشت دارنه و اولین تمدن‌هایی هسته که شکل بیته. کرت، یونانِ گت‌ترین جزیره‌ئون جا هسته.

## منابع

رج:یونان ایالتون
رج:یونان جوغرافی
رج:جزیره ئون
مانلیا (1904 فیلم)

***مانلیا*** (فرونسوی جه: La Sirène‎) اتا اوی-چمر فیلم هسه کا جرج ملیس 1904 دله بساته. اینتا فیلم ره استار فیلم کمپانی مونتشر هاکرده و جرج ملیس فیلمئون کتلوگ دله 593-595 نومره بنگنی بویه. ملیس وه شه دی اینتا فیلم دله اتا نجیب زا نخش ره کا هاکرده.

## ممبعئون

رج:فرانسوی فیلمون
رج:فرانسه فیلمون
مانلیا (1910 فیلم)

**«مانلیا»** (اینگلیسی جه : The Mermaid (1910 film)) اتا فیلم هسه کا 1910 دله مونتشر بویه و ونه نومدار آکتر فرانک هال کرین هسه.

## ممبعئون

* 
رج:آمریکایی فیلمون
آلن دلون

**آلن دلون** فرانسه‌ای بازیگر بی‌یه که شه جنتلمن بی‌ین و شیک-پیک لباس دکردن وسّه معروف بی‎یه و جنایی-پولیسی فیلم دله کا کرده.

## منابع

رج:فرانسه بازیگرون
جان میلتون

**جان میلتون** انگلیسی شاعر و نویسنده بی‌یه که قرن هیودهم میلادی انگلیسی زوون جه شعر گته و کتاب نوشته. ونه *گوم بئی بهشت* کتاب مشهور هسته.

## منابع

رج:بریتانیا نویسندگون
فوزیه

**فوزیه** اتا مصر پرنسس و ملک فؤاد کیجا بی‌یه که محمدرضا پهلوی اولین زنا بی‌یه و محمدرضاشاهِ اولین کیجا، شهناز پهلوی، ره دنیا بیارده ولی ای ونجه سیوا بیّه و دگرسته مصر و اونجه اسماعیل شیرین زن بیّه و ونجه هم دِتا وچه داشته.

## منابع

رج:پهلوی
ایوان ترگنیف

**ایوان سرگی‌یِویچ ترگنیف** (روسی جه: ***Ива́н Серге́евич Турге́нев***) اتا روسیه‌ای نویسنده، رومان‌نویس، شاعر، نمایشنومه‌نویس، کل‌آسنی‌نویس و ترجمه‌کَر بی‌یه که قرن نوزدهم میلادی دوی‌یه و غربی کشور‌ئون ره روسی ادبیات جه آشنا هاکرده. ونه مشهورِ کتاب نوم *[[پییرون و پسرون]]* هسته. وه انگلیسی، آلمانی، فرانسوی و روسی زوون جه نوشته و گپ زو. 

ونه یَتِّمین موهم بنویشته کا تنک بیّه‌یِ نوم؛ اتِ شکارچیِ خاطره‌ئون (1852) بی‌یه که کِل‌آسنی‌ئونِ مجموعه بی‌یه. اینتا کتاب ره روسی رئالیسم دله اتِ موهم اثر بخوندستنه. 

## منابع

رج:روسیه نویسندگون
کارل شوته

**کارل شوته** اتا آمریکا‌یی چرخ‌سوار بی‌یه.

## منابع

رج:گت مردمون کانزاس
رج:آمریکا ورزشکارون
کارل شوتز

**کارل شوتز** اتا آلمانی-آمریکایی سیاستمدار و انقلابی بی‌یه. وه اولین آلمانی بی‌یه که آمریکای سنا دله عضو بیّه و آمریکای دله‌یی جنگ گدر شمالی‌های فرمونده بی‌یه و بعداً وزیر کشور هم بیّه.

## منابع

رج:آمریکایی وزیرون
رج:میسوری سیاستمدارون
بواسحاقی

**بواسحاقی**:
* جيلالى اسحاق بواسحاقی - الجزایری نویسنده.
* مصطفی اسحاق بواسحاقی - الجزایری فیزیک‌دون.
نعنا

**نعنا** اتی گیاه هسته که وه ره سبزی‌خردن هم استفاده کنّه و وه ره بعضی‌ها خِشک کنّه و وه ره *نعناخشک* غذا دله شندنّه. نعنایِ خله خِش‌بو سبزی هسته و ونه فواید هم خله زیاده.

## منابع

رج:گیاهون
ابن عربی

**ابن عربی** اتا صوفی، درویش و فیلسوف بی‌یه که اسلامی فلسفه سر کار کرده. وه وحدت وجود نظریه ره هدا و گته خدا تموم اشیاء و افراد دله جه دیاره. وه آدمونِ عشق و صلح ره خدایی و مقدس اِشمارسته. تصوف خله ونه تفکرات جه تأثیر بدی‌یه.

## منابع

رج:تصوف
رج:ایسپانیا گت آدمون
کارلوس فوئنتس

**کارلوس فوئنتس** اتا مکزیکی نویسنده بی‌یه.

## منابع

رج:مکزیک نویسندگون
رابرت لویی استیونسن

**رابرت لویی استیونسن** اتا اسکاتلند‌ی نویسنده بی‌یه.

## منابع

رج:بریتانیا نویسندگون
اسلوچفسکی

**اسلوچفسکی** اتا روسیه‌ای شاعر بی‌یه.

## منابع

رج:روسیه نویسندگون
کامیل پیسارو

**کامیل پیسارو** اتا فرانسه‌ای نقاش بی‌یه که امپرسیونیسم سبک تابلو کشی‌یه.

## منابع

رج:فرانسه نقاشون
میلتون فریدمن

**میلتون فریدمن** اتا آمریکا‌یی اقتصاددون بی‌یه که نو لیبرالیسم پایه‌ئون ره بنا بی‌یشته. وه شه کارون وسّه نوبل اقتصاد جایزه ره هم بیته.

## منابع

رج:ایقتصاددونا
رج:آمریکا گت آدمون
رج:نوبل بیته‌ئون
دالامبر

**دالامبر** اتا فرانسه‌ای ریاضیدون بی‌یه.

## منابع

رج:فرانسه ریاضیدونا
فرانتس شوبرت

**فرانتس شوبرت** اتا اتریشی موسیقی‌دون و نوازنده بی‌یه که کلاسیک موسیقی ِمهمِ آدمون جا هسته.

## منابع

رج:اتریش موسیقیدونا
بروسلی

**بروسلی** اتا چینی رزمی‌کر و بازیکر بی‌یه که هونگ کونگ جه بورده آمریکا  و اونجه هالیوود دله کونگ فو جه فیلم ساته و شه اتی ورزش بساته که وه ره گته جیت کاندو.

## منابع

رج:چین بازیگرون
رج:چین ورزشکارون
رج:گت مردمون هونگ کونگ
گالیله

**گالئو گالیله** اتا ایتالیایی دانشمند بی‌یه که باور داشته بنه گرد هسته و زمین فلکِ مرکز نی‌یه و خورشید دوره چرخ گیرنه. اون گدر که وه اینان گپ‌ها ره زوئه کاتولیک کلیسا قدرت داشته و این حرف‌ها ره مسیحیت ِدونش جه ضد-نقیض دونستنه. همینسه وه ره دادگاه بکشینه و کاری هاکردنه که شه بائوته جه دست هکشه و غلط هکردمه دکفه. گالیله ره اتا نمونه اشناسنّه که علم ره دین جا برتری هدا.

## منابع

رج:ایتالیا فیزیکدون
کلود مونه

**کلود مونه** اتا فرانسه‌ای نقاش بی‌یه که امپرسیونیسم سبک نقاشی کشی‌یه و اینتا سبکِ گتون جا هسته.

## منابع

رج:فرانسه نقاشون
رج: امپرسیونیسم
کاسا میلا

**کاسا میلا** اتا ساختمون هسته که آنتونی گائودی ۱۹۰۵ تا ۱۹۱۰ میلادی، بارسلون شهر دله بساته. این بنا اتی نو و مودرن معماری دارنه و گائودیِ معروفترین آثار جه هسته. کاسا میلا ره یونسکو جهونی میراث فهرست دله هم ثبت هکردنه.

## منابع

رج:آنتونی گائودی
رج:ایسپانیا تاریخی جائون
رج:ایسپانیا جهونی میراث
کل

بندانگشتی|اتا هالیوودی بازیگر که کل هسه.
**کَل** یا **طاس** کسی ره گنّه که ونه سرِ می بکلست بوئه. ویشته مردهایِ سرِ می کلنه ولی زنان میون هم اتفاق کفنه.

## منابع
*

رج:ناخشیون
نخجوان

**نخجوان** اتا شهر هسته که آذربایجان جمهوری شنه و نخجوان شه‌گردون جمهوری مرکز هسته. این شهر ۹۲۱۰۷ نفر جمیعت دارنه.

## منابع

رج:آذربایجون شهرون
ایندرا گاندی

**ایندرا گاندی** (۱۹۱۷–۱۹۸۴) اتا هندی سیاستمدار زنا بی‌یه که شه کشورِ سومین نخست‌وزیر بئی بی‌یه. وه ره هندِ سومین میلس روز ۲۴ ژانویه ۱۹۶۶ نخست‌وزیر هاکرده و وه تا ۲۴ مارس ۱۹۷۷ این مقوم ره ۱۱ سال و ۵۹ روز داشته ولی اَی دِباره اکتبر سال ۱۹۸۰ دومین کَش وه ره میلس دله نخست‌وزیری وسّه انتخاب هاکردنه که اَی ۴ سال و ۲۹۱ روز حکومت هاکرده و تا نمرد بی‌یه، نخست‌وزیر بمونست بی‌یه و اینتی هندِ بلندترین نخست‌وزیریِ دوره ره شه کارنومه دله دارنه. وه زمونی که سیک ِپه‌روون شورش هاکرد بینه، دستور هدا که ارتش طلایی معبد ره نهب بوره و همینسه اتا سیکِ سرباز که ونه بادی گارد بی‌یه، وه ره ترور هاکرده و بکوشته.

## منابع

رج:هند نخست‌وزیرون
دیه‌گو ریورا

**دیه‌گو ریورا** اتا مکزیکی نقاش بی‌یه که قرن نوزهم میلادی دیّه و ویشته مورال (دیفار سر نقاشی) کشی‌یه. وه ات‌گال فریدا کالویِ شی بی‌یه. دیگو ریورا آتئیست بی‌یه و ونه آثار سوسیال رئالیسم سبک جه هستنه.

## منابع

رج:مکزیک نقاشون
نخجوان شه‌گردون جمهوری

**نخجوان مختارِ جمهوری** اتا منطقه هسته که آذربایجان جمهوری شنه ولی این کشورِ اصلی بنه جا فاصله دارنه و وشون میونه ارمنستون کشور کته. این جمهوری ِگت‌ترین شهر نوم هم نخجوان هسته.

## منابع

رج:آذربایجون
رج:آذربایجون ایالتون
آدیغیه

**آدیغیا** اتا جمهوری هسته که روسیه شنه و ونه دورتادور کراسنودار اوستان شنه. آدیغیه مردمون باقی بموندست کسایی هستنه که چرکس نژاد جه هستنه و چرکسیا نسل‌کشی جه سالم جان بدر بَوِردنه.

## منابع
* انگلیسی ویکی‌پدیا

رج:قفقاز
رج:روسیه جمهوریون
آبشوران-خیزی

**آبشوران-خیزی** اتا از آذربایجون اوستان هسته که ۵۷۶٬۵۰۰ نفر جمیعت و ۳٬۷۳۰ ک‌م۲ گتی دارنه و ونه گت‌ترین شهر سومقاییت هسته.

## منابع
* فارسی ویکی‌پدیا

رج:آذربایجون ایالتون
قره باغ (اوستان)

**قره باغ (اوستان)** اتا از آذربایجون اوستان هسته که  ۹۰۰٬۳۰۰ نفر جمیعت و ۸٬۹۸۸ ک‌م۲ گتی دارنه و ونه گت‌ترین شهر خان کندی هسته. این منطقه قدیم تاسا ارمنی مردم دئینه و همینسه قره باغ جنگ اونجه پیش بمو که آذربایجون بتونسته آخرسر ارمنستون ره شکست هاده و اینجه ره بیره.

## منابع
* فارسی ویکی‌پدیا

رج:قره باغ
رج:آذربایجون ایالتون
شیم ترسی

**شیم ترسی** یا **مایی ترسی** یا **ایکیوفوبیا** ( اینگیلیسیج جه : *Ichthyophobia*)  اختلالی هسه کا اونتا (ارون) که کا اینتا ناخشی ره دارنه ، شیم (=مایی) جه ترسنه اسا چسائیون جورباجورنه ، دبی(فرهنگی)  تا نامنطقی ترس شیمئون بخاردن جه و ....

## واجک رخه :
طبری دله شیم ترسی واجک انگلیسی رائج نوم جه وگردانسد بویه کا اینگیلسی دله اینتا ره Fear of fish دی گننه کا ونه وگردانسد بویه شیم ترسی امبا  ایکیوفوبیا یونونی جه بیمو کا  ایکثوس یهنی شیم (مایی) و فوبوس یهنی بترسین .

## ممبعئون
اینگیلیسیج ویکیپیدیا

رج:روان‌شناسی
گل گرزه ترسی

بندانگشتی|اتا گل نقّاشی

**گل گرزه ترسی یا** **ماوسوفوبیا** اتا ختلال هسه کا فرد گل ، گرزه  جه ترسنه و یا کا خلی وه ره بد انه .  کسی کا اینتا اختلال ره مبتلا هسه گل و گرزه جه ترسنه  و یا اندی وه ره بد انه کا وی زیوش ره  دچار اختلال کنده .
جایگزین=اتا زنا کا گل جه بترسیه  نقّاشی|بندانگشتی|ماوسوفوبیا : اینتا نقاشی دله اتا زنا دره کا گل جه بترسیه و اوستول (صندلی ) سر ایسا

## ممبعئون
اینگیلیسی ویکی پیدیا

رج:روان‌شناسی