open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
اور برند ایز کرایسیز

***اور برند ایز کرایسیز***  یا ***بحران امه برند هسته*** اتا کمدی-درام فیلم هسته که آمریکایی و محصول سال ۲۰۱۵ بی‌یه. اینتا فیلم ره دیوید گوردون گرین کارگردونی هاکرده. این فیلم ره براساس اتا مستند که سال ۲۰۰۵ بات بینه، بساتنه. 
ساندرا بولاک، بیلی باب تورنتون، آنتونی مکی، خواکیم دی آلمیدا و آن دوود فیلم دله بازی کانّه.

## داستان
این فیلم درون اتا زِنا، که ونه کار استراتژیست هسته، شونه بولیوی تا اتا رییس جمهوریِ کاندیدا ره پـِشتی هاکنه و وه ره باوّه که چتی هاکنه-نکانه که پیروز بَواشه. این قضیه سَره اتا رقیب هم دانّه که ات دیگه کاندیدا ره پشتی کانده.

## منابع

* 

رج:۲۰۱۵ فیلمون
رج:انگلیسی فیلمون
رج: آمریکایی فیلمون
رج:کمدی فیلمون
رج:درام فیلمون
رج:بولیوی فیلمون
رونانت

***وردگردسته***، ***دِ روننت*** یا ***رونانت***  اتا حماسی فیلم هسته که وسترن و مهیج ژانر دانه و وه ره الخاندرو گونسالس اینیاریتو کارگردانی هاکرده. این داستان ره میشل پانک اتا کتاب دله دَرهِدا بی‌یه. 

لئوناردو دی‌کاپریو، تام هاردی، ویل پولتر و دامنل گیلسون فیلم دله درنه. *روننت* ۱۶ دسامبر ۲۰۱۵ جه اکران بیه.

## داستان
ات گروه میرشکار آمریکا دله قرن نوزهم گادِر شکار شونّه که اتسری سرخ پوست وشون ره حمله کانّه. اتسری وشون‌ها موفق وانّه اتا قایق جه فِرار هاکنِن ولی قایق سوراخ بیّه و همه جنگل دله پیاده بَیینه تا باقی ِراه ره تیساپه بورِن. وشون ِراهنما لئوناردو دی کاپریو هسته که این گادِر وه ره اش (=خرس) زخمی کانده. باقی آدِمون که خاستنه شه راه ره ادامه هادِن، مجبور بَیینه و وه دِ-سه نفر دیگه ره تینار جنگل دله بی‌یلن. این وسط اتا از این سه-چار نفر اون زخمی مَردی ِوَچه (که سرخپوست هسته) ره کاشنه و زخمی مردی ره تیناری ینّه و دَرشونه. بعد این زخمی مردی شه قَور ِدله جه راس وانه و ورگردنه تا شه ریکا انتقام ره بییره...

## بازیگران
* لئوناردو دی‌کاپریو بنقش هیو گلاس
* تام هاردی
* ویل پولتر
* دامنل گیلسون
* کریستوفر جونر
* برد کارتر

## جوایز
اوسکار جایزه یره اینفیلم چندین بخش دله برنده بیه منجمله کارگردونی و بتترین بازیگر مرد سره. این فیلم سال ۲۰۱۶ اپیکتر دله ویشترین کاندیدا ره داشته.

## منابع

رج:۲۰۱۵ فیلمون
رج:آلخاندرو گونزالز اینیاریتو
رج:آمریکایی فیلمون
رج:انگلیسی فیلمون
رج:وسترن فیلمون
رج:حماسی فیلمون
لئوناردو دی‌کاپریو

**لئوناردو ویلهلم دی‌کاپریو**  اتا آمریکایی بازیگر هسته که هالیوود دله کار کانده.

وه چندین بار اوسکار دله کاندیدا بیّه و رونانت فیلم وسّه اتا جایزه هم بوِرده. وه خله محیط زیست وسّه هم تلاش دانّه و متحد ملل سازمان وه ره زیستِ سفیر بنومسته.

## بیوگرافی
لئوناردو، ۱۱ نوامبر ۱۹۷۴ کالیفورنیاي لس‌آنجلس دله دنیا بموپه. ونه پییر **جورج دی کاپریو** نویسنده و ونه مار **ارمهاین ایندربرکن** و ماجان **هلنا ایندربرکن** بینه که معروفیتی داشتنه. ونه تیر-و-تبار ایتالیا و آلمان جه رسنه و سه/چاروم دی کپریو آلمانی هسته. ونه نوم ره لئوناردو داوینچی جه بییتنه. ونه مار و پییر هدی جه ونه ات سالگی گادِر سیوا بَیینه و وه شه مار همراهی فقر جه گت بیّه.

لئوناردو سال ۱۹۸۹ **گری بکمن** نقش ره اتا سریال دله داشته و ۱۹۹۳ اتا نقش دومی ره خوب بازی هاکرده. همون سال اتا معلول ذهنی نقش ره واتس ایت گیلبرت گریپ دله داشته که جانی دپ هم اون فیلم دله دیّه. وه این فیلم جه اوسکار کاندیدا بیّه درحالیکه فقط نوزّه سال داشته. سال ۱۹۹۶ دی‌کاپریو رومئو نقش ره رومئو و ژولیت (اثر شکسپیر) دله بییته ونقره ای خرس  ره برلین دله بییته. ونه بتترین اثر تایتانیک (۱۹۹۷) بی‌یه که وه ره معروف هاکرده.

[بندانگشتی|راست|250px|لئوناردو دی کاپریو، [مارتین اسکورسیزی و کامرون دیاز؛ سال ۲۰۰۲]]
وه بعد تایتانیک دِتا فیلم دله بازی هاکرده که خله نخاش بینه و وه بائوته که خله سخته دِباره اوج جه برسه. ولی سال ۲۰۰۲ دی‌کاپیرو دِتا فیلم کچ می ایف یو کن بکارگردونی استیون اسپیلبرگ و گانگز آف نیویورک بکارگردونی مارتین اسکورسیزی ره بازی هاکرده که دِباره وه ره مجلات ِتیتر هاکردنه. وه آویاتور فیلم دله هاوارد هیوز ِرول ره بَییته و این نقش وسّه اوسکار ِنقش اولون ِکاندیدا بیّه. دی‌کاپریو انده اسکورسیزی وسّه فیلم بازی هاکرده که گانّه ونه وسّه رابرت دنیرو جا ره بَییته.

## فیلموگرافی

## پانویس

## منابع


رج:امریکا بازیگرون
رج:زننه آدمون
رج:گت مردمون لس آنجلس
رج:آمریکای آلمانی‌تبارون
عیدی امین

**عیدی امین دادا اومه**  اتا دیکتاتور و اوگاندای سومین رئیس جمهور بی‌یه که ژانویه ۱۹۷۱ تا آوریل ۱۹۷۹ حکومت کارده. وه میون سال‌های ۱۹۷۵ و ۱۹۷۶ آفریقا اتحادیه دله ریاست داشته.

## حکومت گادِر
وه اتا کودتا علیه میلتون اوبوته جه حکومت ره شروع هاکرده. نقض حقوق بشر خله اوگاندا دله زیاد بی‌یه من‌جمله اعدام بی‌محاکمه، مخالفون و اقلیتون سرکوبهای و... گانّه حدود صد تا پونصد هزار نفر ره وه بکوشته.

ونه حکومِت گادِر اسراییل اوگاندا ره حمله هاکرده تا اتسری گروگان ره نجات هاده که این عملیات نوم عنتبه هسته. عیدی امین سال ۱۹۷۸ هم  تانزانیا جه اتا جنگ ره شروع هاکرده تا کاگرا ایالت ره بییره ولی شکست بخارده و فِرار هاکرد بودره لیبی تا معمر قذافی په جا بخاره. وه دِ سال بعد عربستون ره پناه بیارده و جده دله بمرده.

## شخصی زندگی
عیدی امین حداقل ۶ تا زن داشته و ونه وچون ۳۴ الی ۵۴ نفر بینه. تابان امین ونه گتِ وچه بی‌‎یه که علیه یوری موسونی شورشکَری کارده و سال ۲۰۰۵ جه اوگاندا جه صلح دَوِسته.

## منابع
* Wikipedia contributors, "Idi Amin," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Idi_Amin&oldid=265653952 (accessed January 22, 2009).

رج:اوگاندا گت آدمون
رج:اوگاندا رییس‌جمهورون
رج:عربستون پناهندگون
رج:سرد جنگ آدمون
رج:کودتاچیون
رج:آفریقا اتحادیه رییسون
جمعیت انبسی

بندانگشتی|350px|توزیع جمعیت جهان در سال ۱۹۹۴ میلادی .
**جمعیتِ انبسی** ات راه هسته که جمعیت ره حجمِ واحد دله بسنجیم. این عبارت بتونده آدمون یا حیوانات و هرچی دیگه وسّه بکار بوره.
## انبس‌ترین کشورون
350px|بندانگشتی

## منابع
* Wikipedia contributors، «Population density،» Wikipedia، The Free Encyclopedia، http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Population_density&oldid=197731677 

رج:جمعیت
رج:جوغرافی
رج:زیست
رج:آمار
گتی

**گـَتی** یا **مساحت** اتا اصطلاح هسته که مَیـِّن کانده اتا سطح، که دِبُعدی هسته، چنده گتی هسته و چنده جا ره گیرنه. گتی ِیکا SI دله مترموربع (m²) هسته.

## منابع
* انگلیسی ویکی‌پدیا http://en.wikipedia.org/wiki/Area

*
رج:ریاضی
رستم

[بندانگشتی|روستم و اژدهای جنگ که [رستم هفت‌خوان ِداستان دله دَره. رستم این داستان‌ها په رِسِنه مازندران و اسپه‌دیو ره کاشنه.|260px]]
**رِستِم** یا **روستِم** اتا ایرانی اسطوره نوم هسته که شاهنومه دله ویشترین معروفیت ره دانّه. وه سیستان ِآدِم هسته و ونه پِر نوم زال بی‌یه.

رستم ِمعروفترین داستان‌ها جه هفت‌خوان (که مازندران ره حمله هاکرده)، سهراب (شه ریکا) جه بجنگستن، سیاوش ِقضیه و اسفندیار ِداستان هستنه. رستم ِجِمه پلنگِ پوس بی‌یه و ونه کِلا دیو ِسَر بی‌یه، وه اتا اسب هم داشته که ونه نوم رخش بی‌یه. رستم ره آخرسری ونه خوردِ بـِرار شغاد بَکاشته.

## منابع
* صفا، ذبیح‌الله. حماسه‌سرایی در ایران. چاپ ششم. تهران: امیرکبیر، ۱۳۷۹. ISBN 964-00-0635-1.
* شاهنامه فردوسی: ISBN 964-5566-35-5

رج:شاهنومه
رج:ایران اسطوره‌ئون
شاهنومه

**شاهنومه** اتا کتاب نوم هسته فردوسی وه ره پارسی شعر جه بنویشته. این کتاب دله ئیرونی اساطیر ِداستان‌ها بنویشتوئه. این داستان‌هایِ ریشه زرتشتی کتابون جه رِسِنه که پهلوی جه دِگاردِست بَیینه.

شاهنومه دله چن بخش داستان دَره. اولین بخش پیشدادی شاهون ِداستان هسته که کیومرث جه شروع وانه و فره ایزدی ونه تیر-تِبار دله موندِنه. فریدون و ونه ریکائون ِداستان این بخش دله دره. وشون ِتوم بیّن په کیانی شاهون دوره شروع وانه. این دوره رستم ِداستان‌ها و اتخله دیگه داستان منجمله اسفندیار و سیاوش پیش انّه. آخرین دوره هم ساسانیون شِنه که عربون یورش جه تموم وانه.

چندین سراینده و نویسنده دیگه هم کتابونی دارنه که وشون نوم شاهنومه بائه ولی معروفترین شاهنومه ره فردوسی بنویشته؛ شاهنومه شاءطهماسب واری.

## منابع
* صفا، ذبیح‌الله. حماسه‌سرایی در ایران. چاپ ششم. تهران: امیرکبیر، ۱۳۷۹. ISBN 964-00-0635-1.
* شاهنامه فردوسی: ISBN 964-5566-35-5

رج:شاهنومه
رج:فارسی کتابون
اسفندیار

250px|بندانگشتی|رستم و اسفندیارِ جنگِ نقاشی
**اسفندیار** اتا ایرانی اسطوره نوم هسته که شاهنومه دله هم ونه داستان‌ها دَره. وه اتا شاهزاده بی‌یه که زرتشت وه ره اتا ئو دله غسل هِدا، وه غسل گادِر شه تموم جائون ره ئو هِکشی‌یه ولی یاد بَکارده شه چـِش ره وا هاکنه و ئو همینسه ونه چش دله نشی‌یه. این کار ِپه اسفندیار ِتموماً «رویین تن» و ضدضربه بیّه مگر ونه دِتا چشون. این داستان البته شاهنومه دله دَنی‌یه چون شاهنومه ره اسلامی دوره بنویشتنه ولی فردوسی اسفندیار ره همه جا رویین تن خوندِنه.

اسفندیار شه وسّه ات‌سری هفت‌خوان دانّه و ارجاسب جه جنگنه و پیروز وانه ولی ونه پییر، گشتاسپ، که ترسنه ونه ریکا ونه جا ره بَییره، وه ره زندونی کانده. گشتاسپ آخرسری وه ره مأمور کانده که رستم ره سیستان جه بیاره و وه شونه رستم پَلی تا وه ره شه همراه بیاره ولی رستم قبول نَکانده و همینسه مجبور وانّه هِدی جه جنگ دَکفِن. این جنگ دَرون سیمرغ رستم ره یاد دِنه که چـِتی اسفندیار ره بَکاشه. رستم اتا مخصوص ِتیر سازِنه و دیر ِراه جه زنده اسفندیار ِچــِش دَرون و وه اینتی یَنّه.

اسفندیار ِبَمِردِن په، رستم ونه ریکائون ره گت کانده. اسفندیار ریکائون نوم این داستان‌ها دله نوش‌آذر، مهرنوش و بهمن هسته.

## منابع
* صفا، ذبیح‌الله. حماسه‌سرایی در ایران. چاپ ششم. تهران: امیرکبیر، ۱۳۷۹. ISBN 964-00-0635-1.
* شاهنامه فردوسی: ISBN 964-5566-35-5
* فارسی ویکی‌پدیا

رج:شاهنومه
رج:ایران اسطوره‌ئون
سیاوش

[200px|بندانگشتی|چپ|سیاوش ِعکس [شاهنومه شاءطهماسب|شاهنومه طهماسبی دله]]
**سیاوش** اتا ایرانی اسطوره هسته که شاهنومه دله دَره. وه کیکاووس وَچه هسته و رستم پَلی گَت وانه. وقتی ونه آموزش رستم په تموم وانه، وَرگِردِنه کیکاووس په. این گادِر سودابه، که کیکاووس ِزِنا و هاماوران ِشازده هسته، ونه عاشق وانه و وه ره مِزراب یـِنّه که وه ره بَگّه. سیاوش قبول نَکانده و همینسه سودابه ونه وسّه نقشه کَشِنه. کیکاووس که ندونده کامین‌تا طرف ره بَییره، سیاوش ره گانه که اتا اسب جه ونه تش دله بوره و اگه تش جه سالم دَربورده، یعنِن بی‌گناهه. وه قبول هاکرده و این آزمایش دله موفق بیّه ولی سودابه ضمانِت ره هاکرده که کیکاووس وه ره نَکاشه.

کیکاووس وه ره بَرِسِنی‌یه که توران جه جنگ هاکنه و وه رستم همراهی بورده و افراسیاب جه دیم‌به‌دیم بیّه ولی بجای جنگ دَکِتِن افراسیاب ِدوماد بیّه و کسی-خِشی په جنگ ره صلح هاکرده. وه اتا شهر بساته و ونه درون دَیّه تا این که ات‌سری آدِم بوردنه ونه چوقولی ره افراسیاب پَلی هاکردنه و افراسیاب که فکر کارده سیاوش خانه وه ره بَکاشه، زودته دس بکار بیّه و وه ره بَکاشته.

## دَپیته چرخه‌توئون
* یوسف

## منابع
* فارسی ویکی‌پدیا.

رج:شاهنومه
رج:ایران اسطوره‌ئون
سهراب

[200px|بندانگشتی|چپ|سهراب ِعکس، [شاهنومه شاءطهماسب دله]]
**سهراب** یا **سرخاب** شاهنومه دله رستم و تهمینه وَچه هسته که بی‌پییر سمنگان دله گت وانه.

## داستان
سمنگان اتا شهر هسته که توران و ایران ِسامون سَر کَته. رستم که نخاسته تهمینه پَلی بمونده، وقتی وه حامله بی‌یه، اتا مُهره دِنه تهمینه ره که وَچه دَس دَوِنده تا وه شناسا بائه و شه وشون ره سَر یـِنّه و شونه.

thumb|250px|راست|رستم وقتی که سهراب ره بَکاشته خله ونه وسّه غاصّه بخارده.
سهراب وقتی گت وانه، شونه تا شه پییر ره پیدا هاکنه. وه که خله جوون هسته، غرور دانّه و فکر کانده که بتونده ایران و توران هر دِتا ره شاهی هاکنه. افراسیاب وه ره اتا ارتش دِنه و وه این ارتش ره گیرنه و شونه ایران. رستم این گادِر که فهمنه اتا تورانی ارتش دَرِنّه، شه سپاهیون ره جمع کانده و ونّه وشون دیم‌به‌دیم.

سهراب و رستم که هِدی ره نِشناسِنّه جنگ کفنّه و چن روز مبارزه کانّه و هر گادِر سهراب پییر جه پرسنه که وه رستم هسته یا نا، رستم وه ره دِرو گانه. سهراب آخر موفق وانه ات‌بار رستم ره بـِنه بَزنه ولی رستم وه ره گانه که اَمه سامون رسم هسته که هرکی جوون‌مرد و بامرام هسته، شه حریف ره اولین بار نَکاشِنه و وه ره ات بار دیگه وقت دِنه که مبارزه هاکنِن. القصه سهراب وه ره نَکاشِنه ولی دَفه‌یِ بعد که میس‌چاغال کاردنه، رستم وه ره بنه زنده و ات‌ضرب کارد ره زنده ونه بتیم دله.

این گادِر سهراب که دَر یـِرده شه مُهره ره رستم ره سِراق دِنه و ونجه خانه که ونه بمردن قضیه ره رستم وسّه باوّه. رستم این گادِر فهمنه چتی بیّه، چن نفر ره راهی کانده کیکاووس پَلی تا ونجه توتیا ره بَییره و سهراب ره زنده داره. ولی کیکاووس، که شه پَلی فکر کارده اگه سهراب زنده بمونده پییر-وَچه ونه حکومت ره رِقِد دِنّه، توتیا ره نَدِنه رستم دَس و اینتی سهراب جوونی گادِر یَنّه. 

## پانویس

* *شاهنامه فردوسی*. نشر محمد: ISBN 964-5566-35-5

رج:شاهنومه
رج:ایران اسطوره‌ئون
شغاد

270px|thumb
**شَغاد** یا **شُغاد** رستم ِخورد-برار هسته که کابل ِشازده عاشق وانه و کابل ِشاه وه ره مِزراب ینّه که رستم ره بَکاشه تا شه کیجا ره ونه زن هاکنه. شغاد هم ویشه دله اتا چال کَندِنه و ونه دله ره نیزه جه پـِر کانده و ونه سَر ره وَلگ و بشکسته چلّه جه پوشِنِنده تا رستم وقتی اونجه جه گاذر کارده، ونه سَر جه رَد بَواشه. رستم اینتی شه اسب، رخش، همراهی کَفِنه تله دله و یَنّه.

## منبع

رج:شاهنومه
زیکا

بندانگشتی|ویروس ِمیکروسکوپی عکس
**زیکا** اتا ویروسی مریضی نوم هسته که آمریکا قاره دله شیوع پیدا هاکرده. این مریضی ِعامِل اتا لل هسته که وقتی آدِم ره نیش بَزنه، اتی مریضی گیرنه. ات‌چاروم (=ربع) کسونی که زیکا بَییتنه علائمی داشتنه که اینان هستنه: آدِم ره تو گیرنه و ونه تن کورک دَرکانده و ونه چش پـِت وانه و مفاصل درد گیرنه. وَچونی که این مریضی جه دِنیا بـِئِن، وشون ِسَر و مغز پچیک وانه و اصطلاحاً «میکروسفالی» گیرنه.

اواخر سال ۲۰۱۵ جه زیکا خله جنوبی آمریکا و کاراییب دله شایع بیّه. اینتی که برزیل ِبهداشتِ وزیر گاته، حدود ۳۸۹۳ مورد چلیک دَرنه که احتمال دانّه وشون ِمار زیکا داشت بائه و وشون میکروسفالی دارِن. جهونی بهداشت سازمان گانه سال ۲۰۱۶ دله شاید تا سه-چار میلیون آدِم این قاره دله زیکا بَییرِن.

## تاریخچه
این مریضی ره اولین بار اوگاندا دله، که آفریقا شِنه، بدینه که سال ۱۹۴۷ ثبت بیّه. اون گادِر تاسا آمریکا دله اینتی چی ندی بینه.

حدود یک ماه دله کشورونی که این مریضی وشون دله پیدا بیّه تعداد ۲۳ کشور جه بَرِسینه. برزیل بالاترین آمار ره دانّه و کلمبیا، اکوادور، السالوادور، گواتمالا، هائیتی، هندوراس، مکزیک، پاناما، پاراگوئه، پورتوریکو، سورینام و ونزوئلا دله هم این مریضی پیدا بیّه. جهونی بهداشت سازمان گانه بجز شیلی و کانادا بقیه کشورونی که آمریکا قاره دله دَرنه، این ویروس ره پیدا کانّه.

اسا بعضی کشورون کلمبیا و جاماییکا واری، شه مردمون جه بخاستنه که فعلاً بارداری و وَچه بِزائِن دمبال نشوئِن تا وضعیت اسپه بَوو.

## منبع
* 

رج:مریضیون
رج:بهداشت
رج:ویروس
رج:جنوبی آمریکا
اروپا پارلمون

**اروپا مجلس** یا **پارلمون** اتا رسمی نهاد هسته که قانون‌گذاری کارون ره اروپا دله انجام دِنه. پارلمون ِاعضا ره مردِم مستقیماً هر پنج سال اروپای اتحادیه‌یِ کشورون دله انتخاب کانّه. اروپایِ پارلمون قانون بی‌یشتن سَره اروپایی اتحادیه شورا جه هم‌باز هسته و وشون دِتا اروپای اتحادیه قوانین ره تعیین کانّه. 

پارلمون اروپا کمیسیون سر نظارت دانّه تا جایی که کمیسیونِ رئیس و اعضاء ونه ونجه رأی اعتماد بییرن و پارلمون بتونده وشون ره استیضاح هاکنه. پارلمون و شورا بودجه و ونه نظارت سَر اختیار دارنه. 

این پارلمون دله درحال حاضر گتترین حزبونی که دَرنه، اروپایی مردم حزب و اروپایی سوسیالیستون حزب هستنه. وشون په اروپایی کانسرواتیستون و رفرومیستون اتحاد (محافظه‌کارون و اصلاح‌طلبون)، اروپایی لیبرالون و دموکراتون اتحاد حزب، سبزها-اروپاییون آزاد اتحاد و...  قِرار دارنه و البته مستقل اعضا هم درنه.

پارلمون ِمَقر فرانسه‌یِ استراسبورگ ِشهر دله هسته. این پارلمون ۷۵۱تا عضو دانّه.

## منابع

* 

## بریم بگردستن

* رسمی سایت

رج:اروپا پارلمون
رج:اروپا اتحادیه
رج:پارلمون‌ها
اروپا شورا

بندانگشتی|250px|هلال پارلمان
**اروپای شورا**  قدیمی‌ترین سازمانی هسته که اروپایِ اتحاد وسّه ۱۹۴۹ بساته بیّه. این سازمان ِاَرمون  دموکراسی، حقوق بشر، قانون‌مداری ِگسترش و فرهنگی روابط ِویشته هاکردن بی‌یه. ۴۸ کشور و ۸۰۰ میلیون آدِم این شورایِ بنه په دَرنه.ونه مقر استراسبورگ هسته و ونه رسمی زوونون فرانسوی و انگلیسی هستنه.

## تاریخچه
بندانگشتی|سال ۱۹۶۷، استرسبورگ دله

جهونی جنگ دوم په اروپایی سیاستمدارون تصمیم بَییتنه که اتا اینتی شورا ره بسازن که این قاره‌یِ کشورون میون صلح بئه و هِدی جه رفع‌کدورت هاکنن.

اولین پیشنهادون جه پال تلکی، مجارستون نخست وزیر، ِبی‌یه که تریانون پیمون سره، جهونی جنگ اول په، ونه کشور ره دیگه کشورون غصب هاکرد بینه. چرچیل سال ۱۹۴۶ زوریخ دله آمریکا واری حکومِت ره اروپا وسّه پیشنهاد هدا. دِ سال بعد لاهه دله این بحث ره مطرح هاکردنه.

۵ می ۱۹۴۹ لندن پیمون ره ایتالیا، بریتانیا، بلژیک، هلند، دانمارک، فرانسه، ایرلند، لوکزامبورگ، نروژ، سوئد تصویب هاکردنه. اسا  بجز بلاروس و قزاقستون و واتیکان تموم اروپایی کشورون این شورا دله درنه. (تا سال ۲۰۱۲ میلادی ۴۷ کشور)

## کشورون
500px|بندانگشتی|

### ناظرون

آمریکا، کانادا، واتیکان، مکزیک و جاپون ناظر هستنه.

مجلس‌های کانادا، مکزیک، اسرائیل و فلسطین و قبرس ِترک‌ها هم جلسات دله بتونّه دَواشِن.

## منابع

* شصتمین سالگرد فعالیت شورای اروپا
* 

رده:اروپا شورا
رده:اروپا اتحادیه
شهید منار

**شهید منار** (بنگالی جه: *শহীদ মিনার*) اتا ملّی یادبود هسته که داکا, بنگلادش, دله دَره و بنگالی زوون جنبش ره یاد یارنه ِ.

## تاریخچه
بنگلادش، قدیم پاکستون دله دَیّه و با اون‌که این دِتا کشور هیچ سامونی نِدارنه، رسماً اتا کشور بینه و هند وشون ِوسط دَیّه. بنگلادش ره اون گادِر شرقی‌پاکستون گاتِنه. پاکستون ِرسمی زوون هم اردو بی‌یه ولی بنگلادش ِمردِم ره این زوون حالی نَیّه و وشون دِل وِسته که بنگالی رسمی بَواشه. ات‌سری دانشجو ۲۱ فوريه سال ۱۹۵۲ ميلادی اعتراض هاکردنه و این بـِخاستی ره مطرح هاکردنه ولی پاکستون ِارتش وشون ره تیر دَوِسته و ات‌خله ره بَکاشته. بعدها که بنگلادش اتا سِوا کشور بیّه، متحد ملل سازمان جه بخاسته که ۲۱ فوريه ره **[[ماری زوون جهونی روز]]** بنومِن و سال ۱۹۹۹ میلادی، یونسکو اتا عمومی کنفرانس دله، زوونون و فرهنگون ِحفظ وسّه این روز ره په بی‌یشته. 

## نگارسره

First Shaheed Minar 1952.jpg|اولین بنایی که بساتنه
SHAHEED MINAR.jpg
Shaheed Minar.JPG


## منابع

رج:ماری زوون
رج:بنگلادش
رج:پاکستون تاریخ
رج:بنگلادش تاریخ
رج:یادبود بنا
اردو

**اُردو** پاکستون ِملی زوون و اتا از ۲۲ زوونی هسته که هند دله ملی زوون هستنه. این زوون ِگنشکرون جمعیت بیست و دومین زوون ِرتبه ره دنیا دله دارنه. این زوون هندو-ایرانی زوونون رجه دله دره.

## هندی و اردو فرق
بندانگشتی|270px|راست|اردو و هندی الفبائون
هندی و اردو واقع دِتا لهجه اتا زوون جه هستنه که وه ره اصطلاحاً هندوستانی زوون (هندی-اردو) گانّه. اردو و هندی فرق خله کم هسته و وشون ِگنش‌گرون هِدی ِگپ ره حالی وونّه. اردو ره عربی خط جه نویسنّه و ونه تخصصی کلمات ویشته فارسی و عربی جه هستنه اما هندی  دیواناگری جه بنویشته وانه و ونه تخصصی کلمات ره سانسکریت جه دریارنه. اردو کمته از هشت درصد مردم وسّه پاکستون دله ماری زوون حیساب وانه ولی نود درصد مردم اردو ره بلدنه و ونجه گپ زنّه. هند دله هم ویشته مسلمونی مناطق اردو ره بلدنه. اردو ره معمولاً نستعلیق جه نویسنّه و این خط خله اردونویسی وسّه کاربرد دانّه.

## منابع
* فارسی ویکیپدیا

رج:هندو-آریایی زوونون
رج:هندی زوون
بخش چاه‌ورز

**بخش چاه‌ورز** اتا از بخش‌های لامرد شهرستان در فارس اوستان در جنوب ایران هسته.

## جمعیت
سرشماری سراسری مرکز آمار ایران سال ۱۳۸۵ دله این بخش جمعیت ۷٬۹۸۵ نفر بیه.
## منبع


رج:لامرد بخشون
گوستاو مالر

بندانگشتی|ونه عکس
**گوستاو مالر** اتا چکی ارکستر بی‌یه که رمانتیک ِپسی دوره کار کارده. ونه کارون وقتی زنده بی‌یه خله طرفدار نداشته و بمرده په معروف بیّه. ونه «بنه» آهنگ تنها آهنگی هسته که بموندسته.

## منابع
* انگلیسی ویکی‌پدیا
رج:چک گت آدمون
رج:ارکستر
۲۶ ژانویه

**۲۶ ژانویه** سالِ بیست و پنجمین روز، گریگوری تقویم دله، هسته و این روز دله ۳۳۹ روز سال جه باقی بموندسته (۳۴۰ روز کبیسه سال دله). 

## اتفاقات
*  ۱۳۴۰  – **[[ادوارد سوم]]** فرانسه شاه بیه.
*  ۱۵۰۰  – **[[ویسنت یانیز پینزون]]** اولین اروپایی بی‌یه که برزیل دله بورده.
*  ۱۵۶۴  – لیتوانی روسیه ره لیوونی جنگ دله شکست هدائه.
*  ۱۸۳۷  – **[[میشیگان]]** آمریکا ۲۶مین ایالت بیه.
*  ۱۸۴۱  – بریتانیا رسما هنک هنگ ره اشغال هاکرده که بعدها چین وه ره پس بییته.
*  ۱۸۸۵  – محمد مهدی، سودانی انقلابی، خارطوم ره تصرف هاکردنه و انگلیسی فرماندار ره بکاشتنه.
*  ۱۹۲۴  – سن پترزبورگ نوم **لنینگراد** بیه.
*  ۱۹۲۰  – لینکلن موتور کمپانی تاسیس بیه.
*  ۱۹۳۹  – ژنرال فرانکو ایسپانیا دله‌یی جنگ دله بارسلون ره تصرف هاکردنه.
*  ۱۹۶۵  – **[[هندی]]** هند رسمی زوون بیه.
*  ۱۹۸۰  – اسرائیل و مصر دیپلماسی برقرار هاکردنه.
* ۱۹۸۲ - سربدارون حزب آمل دله قیام هاکردنه که **[[واقعه ۱۳۶۰ آمل|درگیری]]** دله  شکست بخاردنه.
*  ۱۹۹۱  – محمد زیادباره سومالی دله برکنار بیه.
*  ۱۹۹۲  – بوریس یلتسین بائوته که دیگه آمریکاره اتمی تهدید نکانده

## عییدون
* **[[ملی روز ]]** (استرالیا)
* **[[جوآن پابلو دوآنته|روز دوآرته]]** (دومینیکن)
* **[[استقلال روز ]]** (اوگاندا)
* **[[جمهوری روز]]** (هند)

## دپیته چرخه تو
* ویکی‌پدیا:امروز واری روز/۲۶ ژانویه

## بریم بگردستن

* BBC: On This Day
* On this day in Canada

۲۶
نروژی

**نروژی زوون** در اصل دِتا زوون نوم هسته که نروژ ِکشور دله گپ بَزه وانه. این دِتا زوون بوکمال و نینورسک هستنه که هر دِتا این کشور دله رسمی زوون هستنه.

بوکمال (bokmål) اتا کتابی زوونه که دانمارکی ره موندِنه. ولی نینورسک (nynorsk) *جدیدِ نروژی* هسته که سوئد ِشمال ِمردمون ِزوون واری هسته. این دِتا زوون سال ۱۸۸۵ جه هر دِتا نروژ ِرسمی زوون بَیینه.

## منابع
* انگلیسی ویکی‌پدیا


رج:ژرمنی زوونون
گون بلان

گون بلان (gun belan) اتا جور بخردنی گوشکِ (gušek) نوم هسته. 

رج:گوشکون
لیبرالیسم

**لیبرالیسم** (انگلیسی جه: *Liberalism*) واژه‌نومه‌ئون دله *آزادی خائی* معنی ره دِنه. اصطلاحاً ایده‌ها و تئوریونی که خانّه دولت  «شخصی آزادیون» ره شه مهم‌ترین سیاسی هدف قِرار هاده و «برابر ِفرصتون» و «آزادی» ره لازم بدونه، ره لیبرالیسم گانه. کسی که لیبرالیسم ِطرفدار بائه ره گانّه *لیبرال*.

## عقاید
لیبرالون معتقد هستنه که اتا جامعه دله ونه همه‌یِ آدِمون حقوق و فرصت برابر دارِن. البته «**برابری**» ِمعنی لیبرالیسم و سوسیالیسم دله اتا معنی نَدِنّه. لیبرالون گانّه که دِتا چلیک وَچه وقتی که دنیا بمونه - و حتی قبل از اون - هِدی جه کاملاً حقوق مساوی دارنه و قانون وشون‌ها وسّه اتا حُکم دانّه. هچکی قانون جه مستثنی نی‌یه و همه ونه اتا قانون بـِن زندگی هاکنن.

لیبرالیسم دله «**[[آزادی]]**» اینتی معنی وانه که هرکسی آزاد هسته هر کاری که ونه دِل ونه ره انجام هاده تا جایی که هچکی ره ضرر نزنه. این ضرر بتونده جانی، مالی و... بائه. یا اگه بخائیم ساده‌ته بائیم: «شِما بتوندی شه دَس ره هرچَنده که شمه دِل وِنه ویاز هادین؛ مگر این که شمه انگوس بوره ات‌نفر چـِش درون»

اکثر لیبرالون آزادی بیان، مطبوعات و... ره لازم دونّه و دموکراسی طرفدار هستنه. وشون‌ها گانّه دولتون ونه پچیک بائِن، مقامات پاسخگو بائِن و مردم هم نیازی ندارنه که هچکی وشون وسّه تعین-تکلیف هاکنه. وشون مالکیت قانون ره لازم دونّه و گانّه دولِت ونه مردمون ِجان و مال جه محافظت هاکنه. همین جور لیبرالون گانّه که اگه طبیعی نظم ره بهم نَزنیم و بی‌یلیم که مردم شه بخاستی‌ئون ره انجام هادِن، برابری و برادری جه رسمبی.

## تاریخچه
لیبرالیسم زمونی بساته بیّه که رنسانس گادِر اروپایِ مردِم دمبال این بوردنه که شه شاهون ِاختیارات ره کمته هاکنن و بتونِن شه بخاستی‌ئون ره هم انجام هادِن. این تفکر درواقع خاسته مردِم ره رأی ِحق هاده تا وشون بتونن شه قانون ره شه انتخاب هاکِنن و حتا شاه ره برکنار هاکنن.

اولین مدرن ِدولِت که لیبرالیسم ِسَره شکل بَییته، متحده ایالات آمریکا هسته. این کشور ِاساسی قانون همون اول تاسا این هسته که «تمام آدمون برابر دِنیا بمونه و خدا وشون ره ات‌سری حق هِدائه، من‌جمله این حقوق: زندگی، آزادی و سعادت و خوشبختی ِدمبال بوردِن» این جملات فی‌الواقع جان لاک ِعقاید جه بَییته وانه که این شعار ره دائه: «زندگی، آزادی و مالکیت»

چن سال بعد فرانسه گت انقلاب اثر هاکرده. این انقلاب شعار «آزادی، برابری و برادری» بی‌یه. فرانسه اولین کشوری بی‌یه که بائوته تموم مردها بتونّه رأی‌گیری دله شرکت هاکنن. سال ۱۷۸۹ فرانسه دله شهروندان و مردمون ِحقوق ِاعلامیه منتشر بیّه که لیبرالیسم ِپایه‌ئون و حتی حقوق بشر اعلامیه ونه سَر جا تأثیر بَییتنه.

## دپیته چرخه‌تو
* امپریالیسم

## پانویس
* انگلیسی ویکی‌پدیا


رج:سیاسی نظریه‌ئون
رج:فلسفی جنبشون
رج:اقتصادی جنبشون
گوشک

**گوشک** (gušek) یا **قارچ** (انگلیسی جه: Fungus) اتّا جاندار هسته که نا گیاهه و نا جانور. اینتا رج دله همه *هتروتروف* (فارسی: دگرخوار) هستنه که رشد هاکردن و تکثیر وسّه آلی ترکیبون ره نیاز دارنّه تا شه انرژی و کربن ره وشون جا بئیرن.

## منابع


رج:زیست
نوردیک شورا

**نوردیک شورا** یا **شمالی مجلس** ات‌سری کشورون ِشورا هسته که ونه دَرون ویشته اسکاندیناوی کشورون جه عضو هستنه. اینان کشورون ِمردم اتی فرهنگ دارنه و جهونی جنگ دوم په، سال 1953 این شورا ره بساتنه.

## دپیته چرخه‌تو
* نوردیک کشورون
* اسکاندیناوی

## منابع
* انگلیسی ویکی‌پدیا


رج:اسکاندیناوی
رج:سازمان‌ئون بین‌المللی
تلا تاجک

تلا تاجک (tela tajek) اتا جور بخردنی گوشکِ (gušek) نوم هسته. 

رج:گوشکون
تیرنگ پشتی

تیرنگ پشتی (tireng pešti) اتا جور دارِ گوشکِ (gušek) نوم هسته. 

رج:گوشکون
زردکیجا

**زردکیجا** (zárdekija) اتا جور بخردنی گوشکِ (gušek) نوم هسته که معمولن دارِ بن دَر اِنه. 

250px|بندانگشتی|راست|خارجيون ِزردكيجا دچي‌ين
زرد کیجا ویشته تابستون و پئیز گدر دَر اِنه.  3 الی 15 سانتی‌متر ونه قایده هسته و ونه سَر قیف‌مونائه. ونه سَر هم موجی هسته. این گوشِک دار بـِن دَرانه و دارون ِریشه جه هم‌زیستی دارنه یعنن هم دار ِریشه و هم زردِکیجا سود وَرنه. زردِکیجایِ خار خاصیت این هسته که بئو شه دور جمع نکانده و ضربه‌بخاردن جه خراب نوانه. 

تابستون اواخر و  پئیز اوائل که پئیزماهِ اولین وارشون بزوئه، اینتا گوشک جنگل دله خودرو درانه. معمولاً راش ، توسکا ، ممرز ، مرز دار ِبـِن و جائونی که شیب دارنه و رطوبت دره، رشد کنده. زردکیجا اول که بچی‌یه بیّه، ات‌که تل هسته که همینسه وه ره گرم ئو جه شورنه. این گوشکِ گوشت واری هسته و وه ره بنشنه دَس جه ریش-ریش هاکردن و اتی دیگه گوشک زردکیجا واری هسته که اینتی نوانه و سمّی‌ئه. 

## منابع

رج:گوشکون
رج:بخاردنی‌ئون
اسپات لایت

***اسپات لایت***  اتا  فیلم به کارگردانی توماس مک‌کارتی هسته که سال ۲۰۱۵ منتشر بیه و ونه داستان واقعیت سَر جه هسته. 

## داستان
این فیلم دله کاتولیک کلیسائون ِتجاوزات به وچون جه گپ بزه وانه و این که چتی اتا خورنگار سعی کانده این مسئله ره افشا هاکنه و کلیسا خانه ونه سر ره سرپوش دینگِنه. این فیلم 2016 سال دله اوسکار جایزه ره بتترین فیلم وسّه بَییته.

## بازیگرون
* مارک روفالو
* مایکل کیتون
* ریچل مک‌آدامز
* لیو شریبر
* جان اسلتری
* استنلی توچی
* جیمی شریدن
* پل گویلفویل
* بیلی کروداپ

## منابع

* 
* 

رج:انگلیسی فیلمون
رج:آمریکایی فیلمون
رج:درام فیلمون
رج:۲۰۱۵ فیلمون
باصری

**باصری** أت ایلنه کی ایران (بالأخص فارس اوستان) دله نیائنه. وشون ویشته زوون فارسی هسته، منتهی أپر طوایف وشون جه ترکی و لری گپ زنّه.

## دستی صنایئون
باصرییون مهمترین دستی صنائون بین تومبی قالی ببافتن و گلیم ببافتن.
left|thumb|245x245px|باصری قالی

## منابع
*عشایر جنوب پارس:ایل باصری از ایلات خمسه٬فردریک بارث٬چاپ ۱۳۴۳
*عشایر پارس:ایل باصری و طایفه کردشولی٬احسان یوسفی٬چاپ ۱۳۹۳
چکه سما

چکه سما اتا جور سما هسته که چکه همرا هسته.

رج:مازرون سما
ارشمک

**اُرشمک**  یا **ایشم**  یا   **زربه**  (علمی نوم: Thymus) اتا خاش‌بو گیاه هسته که کوه‌ دله در اِنه و باهار مِسِم ونه بک و بو همه جا ره گرنه. این گیاه دارویی هم هسته.
## منبع
*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، «آویشن»، فارسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۵)

رج:بخاردنی‌ئون
رج:گیاهون
فارسی ویکی پدیا

**فارسیِ ویکی پدیا **نام اتا فارسی زوون دانشنومه هسه گه اینترنت‌سر فعالیت کانده. ویکی‌پدیا شه اتا ویکی مدیا بنیاد نسخه هسه. ویکی‌پدیا گت پروجه‌ای هسته که که ونه محتوا آزاد و همه توننه ونه دله مشارکت هاکنن و هر زوونی گه ممکن هسه.

اینتا دانشنومه فارسی ۲۸ آذر سال ۱۳۸۲ جه شه فعالیت ره کم‌کم آغاز هاکرده و اسا خاورمیانه دله مقام اول ره دارنه.
فارسی ویکی پدیا اسه بالای **یک میلیون** نوشتار دارنه.

همچنین، فارسی ویکی‌پدیا، کارورون شمار نظر جه **پانزدهم** رتبه دله، فعال کارورون نظر جه **چهاردهم** رتبه دله، و مدیرون شمار جه **بیست و هشتم** رتبه دله، قرار بئیته.

## تاریخچه
چپ|بندانگشتی|180x180پیکسل|لوگوی ویکی‌پدیا در زمان آغاز به کار
چپ|بندانگشتی|172x172پیکسل|لوگوی سیصدهزارگی
چپ|بندانگشتی|172x172پیکسل|لوگوی چهارصدهزارگی
چپ|بندانگشتی|172x172پیکسل|لوگوی نوروزی (۱۳۹۴)

## پیشرفت نمودارون
چپ|بندانگشتی|320x320پیکسل|نمایش پیشرفت شمار نوشتارهای ویکی‌پدیای فارسی از آغاز (دسامبر ۲۰۰۳) تا سپتامبر ۲۰۱۴
چپ|بندانگشتی|320x320پیکسل|نمودار شمار نوشتارهای جدید در روز در ویکی‌پدیای فارسی از آغاز (دسامبر ۲۰۰۳) تا سپتامبر ۲۰۱۴
چپ|بندانگشتی|320x320پیکسل|نمودار تعداد کاربرانی که در هر ماه بیش از ۵ ویرایش در ویکی‌پدیای فارسی داشته‌اند. (از آغاز دسامبر ۲۰۰۳ تا سپتامبر ۲۰۱۴)

## سیاستون و رهنمودون
فارسیِ ویکی پدیا همون اول جه پایبند قوانین بیه و سیاست ها و رهنمودها از گدِ ویکی پدیا(مثل انگلیسی و آلمانی)بیته.

## جامعهٔ کاربری
چپ|بندانگشتی|تخمین سهم مناطق مختلف جهان در مشارکت در نسخه‌های مختلف ویکی‌پدیا، از جمله ویکی‌پدیای فارسی

## اسایی شمار
آمار کنونی ویکی‌پدیای فارسی:
}}"
! class="hintergrundfarbe۹" |ویکی‌پدیای فارسی
|-
|
* شمار نوشتارها:&nbsp; **<span>۴۹۱٬۵۵۸</span>**
* شمار کاربران:&nbsp; **<span>۵۶۹٬۵۲۰</span>**
* شمار مدیران:&nbsp; **<span>۳۰</span>**

* شمار پرونده‌ها: **<span>۳۷٬۳۷۱</span>**
* شمار صفحات: &nbsp;&nbsp; **<span>۳٬۲۲۵٬۵۵۲</span>**
* شمار ویرایش‌ها: **<span>۲۱٬۷۵۰٬۹۵۷</span>**

|}

* آگاهی بیشتر:
** 
** ویکی‌پدیا:آمار روزانه ویکی‌پدیای فارسی

## وابسته جستارون
* ویکی‌پدیا
* ویکی‌نویسی
* ویکی‌پدیا:روزشمار ویکی‌پدیای فارسی
* لوگوهای ویکی‌پدیای فارسی
* اندازه ویکی‌پدیای فارسی بر حسب جلد
* ویکی‌پدیا:ویکی‌پدیانویسان ناپیدا

## پانوشت‌ها و منابع

## پیوند به بیرون
* ویکی‌پدیای فارسی
* نسخهٔ تلفن همراه ویکی‌پدیای فارسی
* شرمنده، عبارت پرس‌وجوی شما یافت نشد! (دویچه وله)
* درآمدهای ویکی‌پدیای پارسی از صدهزار گذشت (رادیو زمانه)
* Wikimedia News
محسن یگانه

**محسن یگانه** (زاده ۲۳ اردیبهشت ۱۳۶۴ در گنبد کاووس) اتا خونش‌گر سبک پاپ دله، ترانه‌سرا، نوازنده، تنظیم‌کر و آهنگساز ایرانی است.

## زنه گی‌نومه
محسن یگانه رشته مهندسی صنایع، دانشگاه آزاد دله تحصیل کرده که بعد شش تا ترم موسیقی سّه ادامه تحصیل ره ول هاکرده.

وه  شه خِنواده خوردترین وچه هسته و ونه مار دانشگاه استاد هسّه و ونه پر اِران و اِراق جنگ دله شهید بیه. خله زود گیتار زَنسته و شه شعر گِته.

## هنری دیّن

محسن یگانه شه اولین ترانه ره محسن چاووشی جا بخونسته.
ونه اولین البوم سال کبیسه نوم داشته و زیر زمینی پخش بیه.
تا سال ها خوننده غیر مجاز بیه که تیر ۱۳۸۷ آلبوم نفس های بی هدف را منتشر هاکرده. بعد آلبوم رگ خواب ره سال ۱۳۸۸ و حباب ره در سال ۱۳۹۱ منتشر هاکرده.

## ویلاج
محسن یگانه سال ۱۳۸۹ زن بیته و اتا عکس وشون جا پخش بیه که محسن یگانه شه اینستگرام دله بشته.



## همه خونشها

این خونش ها از سالی 84 تا الان با خونش و ترانه های مختلف از محسن یگانه به صورت رسمی و غیر رسمی منتشر بونه

* نفرین۲ ۸۵
* خبر نداری۲ ۸۵
* وقتی رفتی ۸۵
* وقتی نیستی ۸۵
* خون جگر ۸۵
* غربت من ۸۵
* چی بگم ۸۶
* ظالم ۸۶
* تهمت ۸۶
* خیالی نیست ۸۶
* آخه دل من ۸۶
* آتیش پاره ۸۶
* دلمو بردی ۸۶
* گیرم بازم بیای ۸۶
* بنویس از سر خط ۸۶
* روتو کم کن ۸۶
* جمعه ۸۶
* کربلا ۸۶
* شهید ۸۶
* خیال تو (ماه‌عسل) ۸۶ ترانه‌سرا: روزبه بمانی
* جواب ۸۷
* گرگ و میش۸۷ ترانه‌سرا: فرزاد حسنی
* نشانی ۸۷ ترانه‌سرا: عبدالجبار کاکایی
* حیف ۸۷
* خاکسترم نکن ۸۷ ترانه‌سرا: عبدالجبار کاکایی
* پاره تنم کجاست ۸۷
* چوپون دروغگو ۸۷
* نفس بریده ۸۷
* اند خلاف ۸۷
* نرو از آغوشم (ورژن خانگی) ۸۷
* اسکله ۸۸
* خیلی دلم ازت پره ۸۹
* می‌ترسم ۸۹
* سولو گیتار (تکنوازی معروف گیتار یگانه) ۸۹
* آدما (ورژن اول) ۸۹
* گله کرکس‌ها ۸۹
* جوون آریایی ۹۰
* زندونی ۹۰
* مرگ خاموشی ۹۰
* تبر نزن ۹۰
* فداکاری ۹۱
* یالان ۹۱
* هراس ۹۱
* می‌ترسم ۹۱
* کاش ۹۱
* قلب یخی ۹۲
* امیدی که نمی‌بازم ۹۲
* بخند (اجرا در کنسرت) ۹۲
* دور خودت نچرخ ۹۲
* سکوت (ریمیکس) ۹۲
* نباشی (ریمیکس) ۹۲
* تقاص ۹۲
* دوست دارم (ریمیکس) ۹۲
* یه هفته به عید ۹۲
* امروز تولد منه ۹۲
* خستم ۹۲
* خیابونا ۹۳ ترانه‌سرا: علی ثابت‌قدم
* قرصای خواب‌آور ۹۳
* من ۹۳
* بازم بخند ۹۴
* فداکاری (ریمیکس) ۹۴
* نا امیدم می‌کنی ۹۴
* بهت قول میدم ۹۴
* هرچی تو بخوای (ماه‌عسل) ۹۵ ترانه‌سرا: روزبه بمانی
* کویر ۹۵
* وابستگی ۹۵
* بهت قول میدم (اجرای زنده) ۹۵
* پا به پای تو ۹۶
* بعد تو ۹۶
* عبور ۹۶
* فکر تو ۹۷
* دیوار (ریمیکس) ۹۷
* دریابم ۹۷
* دیره ۹۷
* موهات۹۸



## نگاه
محسن یگانه آبان ۱۳۹۳ وچه دار بیه که ونه اسم ره نگاه بشته و همینه جا بیه که شه آلبوم اسمه نگاه بشته.

## آلبوم‌ها

## منابع

رج:زننه آدمون
رج:گرگان گت آدمون
رج:ایران مردی خونش‌کرون
ریو دو ژانیرو

thumb|ریو دو ژانیرو

**ریو دو ژانیرو** أتا شهر نوم هسه که برزیلدله دره.

رج:شهرون
زنان بین‌المللی روز

**زنان بین‌المللی روز** ۸ مارس ِجهونی بزرگداشت هسته که اغلب کشورون این روز زنان جه تجلیل کانّه.

این روز اوایل فقط سوسیالیستی کشورون دله «کارگر زنان ِجهونی روز» نوم داشته و برگزار بی‌یه، ولی متحد ملل سازمان سال ۱۹۷۷ جه این روز ره بعنوان «زنان حقوق و بین‌المللی صلح جهونی روز» برسمیت بشناسی‌یه.

## منابع

Wikipedia contributors, "International Women's Day," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=International_Women's_Day&oldid=417738620 (accessed March 8, 2011).

رج:جهونی روزون
رج:زنان
رج:فمینیسم
شهاب حسینی

**شهاب‌ حسینی تنکابنی** (بزائه ۱۴ بهمن ۱۳۵۲ ، تهران دله) اتا شهسواری کاکر/بازیگر هسته.شهاب حسینی کن جایزه ره، فروشنده فیلم جه، سال ۲۰۱۶ بَییته. وه نقره‌ای اش جایزه ره هم جدایی نادر از سیمین وسّه قبل‌ته بَییت بی‌یه.

## فیلم‌شناسی
### سینمایی

### سریال

## منابع
* 
* وبگاه بی‌بی‌سی فارسی

رج:زننه آدمون
رج:مازرونی بازیگرون
رج:شهسوار گت آدمون
رج:کن بیته‌ئون
رج:ایرونی مجری‌ئون
جورج کلونی

**جورج کلونی** اتا آمریکایی هنرور نوم هسته که چندین سینمایی فیلم ره درون رول داشته.
وه بزایی تبری سال ۱٬۴۱۷ ارکه ما کنتاکی جا هسته ئو هسا لوس آنجلس ئو ئیتالیا جا نیشته ئو سره دارنه.
## منابع

رج:امریکا بازیگرون
خلیج همیشک فارس

«*** خلیجِ هَمیشِک فارس***» یا «***فارس دریامونا***»، عونو

ان ه اتّا ترونه‌ ی سیاسی و میلّی گرایونه که اَتّا آهِنگِ اعتراضی هسه و وِره به خاطره  دست‌بَوِردِن  «خلیج فارس» تاریخی نومِ دله وِسّه بَخوندسنه. اینتا اثِر اولین بار   آلبوم فصل ایثار دله توسط محمود علیقلی و ( کامبیز روشن روان ) سالِ ۱۳۶۰ دِله بَخوندِس بَیّه. اما با ابیِ (ابراهیم حامدی) نسخه که اولین‌بارِسّه  شَرِ پاریس دله اجرا بَهییّه به شهرت بَرِسیه. شاعیر ترونه *فارس دریامونا*، عادل حسنی و وِنه آهِنگ‌ساز و تنظیم‌کوننده محمد شمس هسه.

## بن بنویشت

رج:فارس دریامونا
کوروش کبیر (فیلمنومه)

«**[[کوروش|کوروش کبیر]]**» عونوان اتتا فیلمنومه اقتباسی بنویشته مسعود جعفری جوزانی کارگردون و فیلم نومه نویس ایرانی هسه. فیلم نومه کوروش کبیر عصر روز جمعه چاردهم اسفند ۱۳۹۴ دله، طی اتتا مروسم رسمی شوبه الف شَرِ کتابِ دله رونِمایی بیی یه. اینتا اثر توسط «*نشر تریتا*» با عونوان روی جلد «*کوروش کبیر*» به شکل نسخه ی جلد سخت منتشر بیی یه.
کتاب فیلم نومه کوروش کبیر  بیست و نهمین دوره نمایشگاه کتاب تهران دله با برپایی اتتا جشن امضا با حضور هنرمندون و گتِ چهره های عرصه هنر و ادب ارائه بیی یه.

*مسعود جعفری جوزانی* مروسم رونمایی اینتا اثرِ دله،  «*فیلم کوروش کبیر*» ره بساتن ره  شه گت ترین آرزو  اعلام هاکرده.

## منابع

رج:کتاب
رج:ایرانی فیلمون
رایتل

بندانگشتی|رایتلِ لوگو
**شیرکت خدمات ایرتیباطی رایتل**  وابسته به سازمون تأمین اجتماعی، سیم کارت‌ون نسل سوم و چهارم شبکه تیلیفون همراه ره با نوم تجاری **رایتل**  ارایه کانده.
رایتل از دِتا کلمه "رای"  که به معنای «خرد، هوش،فکر و اندیشه» هسته و تل (tel) تشکیل بییه.

## منابع

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه رسمی رایتل

رج:ایران
کالج مهندسی و علوم کامپیوتر فریبرز مسیح

**کالج مهندسی و علوم کامپیوتر فریبرز مسیح**  که وره به اختصار **کالج مسیح** هم گاننّه، اتتا کالج از مجموع هفت کالجون اصلی *دانشگاه ایالتی پورتلند* هسه. ونه فعلی نوم ره از نوم اتتا مهندس ایرانی به نوم «*فریبرز مسیح*» بَهیتنه ، که وه خِدِش فارغ‌التحصیل رشته مهندسی سازه از همین اتتا دانشکده بییه.

## منابع


رج:دانشگائون
ایرانسل

**ایرانسل**  اتتا شرکت مخابراتی ایرانی هسته، که در زمینه ارائه خدمات شبکه تلیفون همراه، خدمات اینترنت همراه و وایمکس، فعالیت کانده. اینتا شرکت در سال ۱۳۸۴ با سرمایه‌گذاری مشترک گروه ام‌تی‌ان (۴۹٪) و شرکت صنایع الکترونیک ایران (۵۱٪) راه‌اندازی بییه.

## پانویس

## پیوند به بیرون
* وب‌گاه رسمی ایرانسل
* وب‌گاه رسمی گروه ام‌تی‌ان

رج:ایران کومپانیون
صدا و سیما دونشگا

**صدا و سیما** دونشگا، اتتا دانیشگاه دولِتی تهران دله هسته که سال ۱۳۴۸ خورشیدی دله  ایران دله تاسیس بَهییه.اولین بار تحت عونوان «مدرسه عالی تلویزیون و سینما» شروع به فعالیت هاکرده.بعدن  سال ۱۳۶۱ دله به «دانشکده صداوسیما» و در ۱۵ مهر ۱۳۹۱ از طرف  شورای گسترش آموزش عالی از دانشکده صداوسیما به دانشگاه صداوسیما ارتقاء درجه بیته.الان هم اینتا دانشگاه از طریق آزمون سراسری و آزمون اختصاصی دانشجو گیرنه.پردیس اصلی دانشگاه صدا و سیما  خیابان ولیعصر دله،ابتدای بزرگراه نیایش دله واقع هسته.

## دانش آموختگان برجسته


Image:جعفر-پناهی.jpg|جعفر پناهی
Image:833063090.jpg|بهروز افخمی
Image:سیروس رنجبر.jpg|سیروس رنجبر
Image:Pouran Derakhshandeh 2008.jpg|پوران درخشنده
Image:BahmanGhobadi2009.JPG|بهمن قبادی
|حسین جعفریان
Image:Shahbazi.jpg|پرویز شهبازی
Image:09142010_hil-farbod_300.jpg|فِرِد خوش طینت
Image:Photo 2016-06-09 18-16-20.jpg|جهانگیر میرشکاری



## پیوند به بیرون
* وبسایت رسمی دانشگاه صدا و سیما
* وبسایت صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران
* دانشکده صدا و سیمای قم

## منابع

رج:ایران
رج:دانشگاه ون
ایرانِ سینِمائه گتِ جشن

**ایرانِ سینمائه گتِ جشن** معروف به ** سینمائه خِنِۀ جشن** نوم اتتا مروسمی هسه که هر ساله  ایران دله و توسط خِنِۀ سینما برگزار وونه. اینتا مروسم دله روز ۲۱ شهریور دله   که ایران سینمائه میلی رو هسه به بتترین‌نونه سینمای ایران خِنِۀ سینمای تندیس اهدا وونه.

## دوره‌های مختلف
* اولین جشن. مرداد ۱۳۷۶ به دبیری سیف‌الله داد.
* دومین جشن. آبان ۱۳۷۷ به دبیری احمدرضا درویش.
* سومین جشن. شهریور ۱۳۷۸ به دبیری یدالله صمدی.
* چهارمین جشن. شهریور ۱۳۷۹ به دبیری مجید مجیدی.
* پنجمین جشن. شهریور ۱۳۸۰ به دبیری مسعود جعفری جوزانی.
* ششمین جشن. شهریور ۱۳۸۱ به دبیری منوچهر محمدی.
* هفتمین جشن. شهریور ۱۳۸۲ به دبیری ابوالحسن داودی.
* هشتمین جشن. شهریور ۱۳۸۳ به دبیری ابوالحسن داودی.
* نهمین جشن. شهریور ۱۳۸۴ به دبیری محمدمهدی عسگرپور.
* دهمین جشن. شهریور ۱۳۸۵ به دبیری رسول صدرعاملی.
* یازدهمین جشن. ۲۰ شهریور ۱۳۸۶ در کاخ سعدآباد به دبیری پرویز پرستویی.
* دوازدهمین جشن. شهریور ۱۳۸۷ به دبیری علی معلم.
* سیزدهمین جشن.
* چهاردهمین جشن. ۲۵ شهریور ۱۳۸۹ در برج میلاد به دبیری فرهاد توحیدی
* پانزدهمین جشن.
* شانزدهمین جشن.
* هفدهمین جشن. ۲۰ شهریور ۱۳۹۴ در عمارت مسعودیه به دبیری همایون اسعدیان

## پانویس

## منابع
* طاهباز، مهدی.&#x20;*کنار هم به افتخار سینما (گفت‌وگو با پرویز پرستویی)*.&#x20;.&#x20;*اعتماد*&#x20;ششم،&#x20;ش.&#x20;۱۴۸۸&#x20;(۲۰ شهریور ۸۶): ۹.&nbsp;
* *جشن (نشریه ویژه یازدهمین جشن خانه سینما)*،&#x20;۲۰ شهریور ۸۶.&nbsp;

رده:سینمائون
ایسرائیل ۲۵ سال آینده ره نوینده

**[[ایسرائیل]] ۲۵ سالِ آیِنده رِه نَوینده** اینتا گپ ره علی خامنه‌ای ایرانِ رهبر اتتا سخنرونی دله در مورد اسرائیل بعد از توافق برنومه هسته‌ای ایران بائوته. اولین بارِسّه بائوتنه خامنه‌ای  شه توییتر حساب جه این اتتا گپ ره بنویشته. به بائوتِ خامنه‌ایِ سایت، اینتا جومله به عونوان مهمترین و به یادموندنی‌ترین جومله ۹۴ سال ِدله از نگاه ایرانِ مردمون انتخوب بَهییه.

## منابع

رج:ایران
رج:ایسرائیل
چین گت دیفار

چپ|بندانگشتی|250px|اتا عکس این دیوار جه، که سال ۱۹۰۷ میلادی شنه.
**چینِ گتِ دیفار**  طولانی‌ترین و گت‌ترین تدافعی بساته هسته که نظامی امور وسّه تاریخ دله بساتنه. این دیوار چین ۷۰۰۰ کیلومتر ره طی کانده. این اثر سال ۱۹۸۷ یونسکو جهونی میراث فهرست دله ثبت بیه.

## تاریخچه
قرن پنجم تا هشتم قبل از میلاد این دیوار ره چینی حاکمون و سلسله‌ئون مختلف بساتنه تا مغول‌ها و ترک‌تبارونِ حمله دم ره بَیرِن. تاریخ‌شناسون گانّه تا یک میلیون سرباز تونستنه دیوار سَر پاسبونی هادن که هارشن دِشمن نئه.

حدود سال ۲۴۶ قبل از میلاد، چین ات‌سری پچوک سلسله و ایالات جه تقسیم بی‌یه که هرکامین شه وسّه اتا دیوار ساتنه که مغولون دَم ره بَیرن. شی هوانگ تی (shin huang TI) شاهی بی‌یه که تموم ایالات ره بَییته و چین ره متحد هاکرده. وه دستور هدائه که این دیوارها ره هِدی جه وصل هاکنن و گتِ دیوارِ بساتن اینجه جه شروع بیّه. چینِ دیوار اون گادِر شای کوان (shahi kuan) پوای دریامونا (pohai) پلی جه شروع بی‌یه و چایکومان (chai kuman) در کانسو (kansu) جه رسی‌یه. سربازون اتا جاده دیوار پلی داشتنه و ونجه پاسوون‌ها همدیگه جه ارتباط داشتنه.

این دیوار خله  هم موثر نیّه چون مغولون دیوار ره اِشکنینه و وارد بینه و انده دیوار طولانی بی‌یه که ننشسته همه جا پاسوون بی‌یلن.

## نگارخنه

پرونده:20090529 Great Wall 8125.jpg| 
پرونده:Noel 2005 Pékin 031 muraille de chine Mutianyu.jpg| موتانیانیو
پرونده:Great wall of china-mutianyu 3.JPG| موتانیانیو
پرونده:Great wall of china-mutianyu 4.JPG| موتانیانیو
پرونده:GreatWall_2004_Summer_1.jpg| تابستان سال ۲۰۰۴
پرونده:GreatWall_2004_Summer_2.jpg|تابستان سال ۲۰۰۴
پرونده:GreatWall_2004_Summer_3.jpg|تابستان سال ۲۰۰۴
پرونده:GreatWall_2004_Summer_1.jpg|تابستان سال ۲۰۰۴
پرونده:Great Wall at Simatai overlooking gorge.jpg| سماتائ مشرف به تنگه


## دیپته چرخه‌تو
* گرگان سرخ دیوار

## بریم بگردستن
* Roland Michaud (Photographer), Sabrina Michaud (Photographer), Michel Jan, The Great Wall of China (2001) ISBN 0-7892-0736-2

## منابع

رج:چین خجیر جائون
رده:چین تاریخ
رده:دیوارون
رده:یونسکو میراث چین دله
گتِ کوروشِ روز

چپ|بندانگشتی|373x373پیکسل| تندیس کوروش بزرگ در پارک المپیک سیدنی
چپ|بندانگشتی|280x280پیکسل| کیک به مناسبت گتِ کوروشِ روز ایرانِ دله
**گتِ کوروشِ روز** (پارسی جه: *روز کوروش بزرگ*)، ۷ آبان (۲۹ اکتبر) دله، اتتا روز غیررسمی گرامی‌داشت کوروش بزرگ وسه، مشهور به کوروش کبیر، بنیان‌گذار و اولین شای شاهنشاهی هخامنشی هسته.  کوروش روز  هیچ تقویم دله رسمی ثبت نییه، با این‌حال گروه‌هونِ مختلفی از مردِم ایران خواهون ثبت اینتا روز ایرانِ تقویم ملی دینه. رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ایران دولت اول محمود احمدی‌نژاد دله، اسفندیار رحیم مشایی در باره این روز بائوته: «درنظر بی تن اتتا روز بنوم کوروش تا اسا در دستور کار اما نییه اما این موضوع قابل بررسی هسته که  تقویم ملی دله اتتا روز بنوم کوروش یا تخت جمشید  داریم.»

## جستارهای وابسته
* کوروش بزرگ

## منابع

رج:ایران
تینار ورگ

**تینارِ وِرگ** به شخصی گفته بونه که وه تیناری و بدون اینکه با گروهونی ارتباط سازمونی دارّه یا از وِشون کمکی دریافت هاکنه در حمایت از وِشون، جنبش یا وِشونِ عقیده دست به اعمال خشونت‌آمیز زَنده. از اونجه که وِرگونِ تینار با گروه‌هونِ تروریستی ارتباط موشخصی ندارننه و تیناری دست به عملیات زننه، شناسایی وِشون نیروهونِ امنیتیِ وسّه، دوشوار هسته. در سال‌های اخیر گروه‌هونِ القاعده و داعش طرفدارون خِدِش  کشورهای غربی دله ره به انجام حملاتی به سبک ورگونِ تینار تشویق هاکردنه. 

## منابع

رج:تروریست
تهرون لاله پارک

بندانگشتی|280x280پیکسل|پارک لاله تابستون دله
بندانگشتی|280x280پیکسل|پارک لاله زمستون دله
**پارک لاله** که تا پیش از انقیلاب ۱۳۵۷ ایران، ونه نوم **پارک فرح** بی یه، از گت پارکون شَر تیرون هسته. این  اتتا پارک  سال ۱۳۴۵  دله به خواستۀ فرح پهلوی از پادشاه تاسیس بهییه. پیش از اون اتتا منطقه نظامی بی یه که وه سوارکاری و رژه  وسّه مورد استفاده ارتش قرار داشته و **باغ جلالیه** نومیده بی یه. مساحت بوستون ۳۵ هکتار هسته.اینتا پارک دله گونه‌هون متفاوت گیاهی موجود هسه که مهمترین اونا عبارت وونه از: چنار، اقاقیا و کاج.

## جستارهای وابسته
* فضای سبز تهران

## پانویس

## منابع
* حسن یوسفی.&#x20;*دیدنی‌های تهران*.&#x20;چاپ اول.&#x20;موسسه کتاب همراه،&#x20;۱۳۷۶.&#x20;ص ۵۰.&#x20;شابک&nbsp;&#x200E;۹۶۴۶۰۳۴۳۵۷.&nbsp;
* نامعلوم.&#x20;«بررسی و شناخت ویژگی‌های کلی منطقه ۶».&#x20;*گزارش*.&#x20;پورتال شهرداری تهران.&#x20;بازبینی‌شده در ۲۱ شهریور ۱۳۸۷.&nbsp;
* امیر گودرزی.&#x20;«شهرداری تهران اعلام کرد مجسمه خیام در پارک لاله می‌ماند»&#x20;(خبر).&#x20;روزنامه اعتماد ملی،&#x20;۲۲ آبان ۱۳۸۶.&#x20;ص ۱۷ (جامعه).&#x20;بازبینی‌شده در ۲۱ شهریور ۱۳۸۷.&nbsp;

رج:تیرون
شجریان ربنا

**ربِّنا** یا **شجریانِ رَبِّنا**، اتا از آثار محمدرضا شجریان و شامل ۴ دِعا از آیات قرآن هسته که همه با عبارت *ربّنا* آغاز ووننه. اینتا اثر تیرماه سال ۱۳۵۸ دله ضبط بیه و برای مدت ۳۰ سال، جزء برنامه‌های اصلی رادیو و تلویزیون ایران  ماه رمضان  دله بی یه.

## بن بنویشت

## بوریم بگردستن
* ربنای شجریان را بشنوید.
* هرگز به خودم اجازه ندادم که «ربنا» را از مردم بگیرم
* محمدرضا شجریان: ربنا متعلق به همه مردم است
* در حاشیه توقیف یک دعا؛ ربنای شجریان، یک آواز ایرانی است
* آن «ربّنا»، این «ربّنا»

رج:ایران
مینارشیسم

**مینارشیسم** اتا سیاسی فلسفه هسته که لیبرترین دسته‌ئون دله قرار گیرنه. این کلمه این معنی ره دِنه که دولت ونه وجود داره ولی تا جایی که بنشنه وه ره ونه پچوک‌ته و کم‌کاربردته هاکردن. مینارشیسم و آنارشیسم درعین‌حال که خله هِدی ره موندنّه؛ برعکس هم هستنه. (آنارشیسم خانه دولت کاملاً رِقِد بوره) مینارشیسم گانه دولت ونه دَوائه تا مردمونِ تجاوز، دزدی، نقض‌تعهد و کلاهبرداری دَم ره بَیره. این مفهوم گانه بعضی اداره‌ئون آتش‌نشونی، زندون، قوه مجریه و مقننه واری، ونه دَوائن که دولت وشون ره کنترل هاکنه.

اینتی حکومتون ره «شوءِ پاسبون» جه مقایسه کانّه که فقط آدمونِ امنیت ره تأمین کانده. شیوه‌یی که مینارشیستون اقتیصاد دله دمبال کانّه، معمولاً *[[لسه فر]]* هسته که دولتون اجازه ندارنه ونه دله دخالت هاکنن. هنگ کنگ اتی لسه‌فر منطقه بی‌یه.

## منابع
* انگلیسی ویکی‌پدیا

رج:مینارشیسم
رج:سیاسی جنبشون
رج:لیبرترینیسم
رج:سیاسی نظریه‌ئون
لیبرال فمینیسم

*لیبرال فمینیسم* یا *اصلاح‌طلب فمینیسم* اتا چلّه از فمینیسم هسته که طرفدارون زیادی دانّه و اکثر جوامع دله ونه په‌روون درنه. این گرایش فمنیسمِ معتدل یا رسمی دیم ره سِراق دِنه و گانه زنان ونه تلاش هاکنن تا جامعه دله شه خارِ جایگاه ره بدست بیارن.

این گرایشِ طرفدارون نخانّه جامعه دله تغییر اساسی بوجود بیارن و این موضوع که اصلاً چچی وسّه دنیا اینتی بیّه که زنان ونه دله سرکوب بَیینه ره کار ندارنه و فقط خانّه شه زندگی ره تغییر هادن.

لیبرال فمینست‌ها گانّه اتا لیبرالیستی نظام دله آزادی و برابری افراد میون وجود دارنه و راحت‌ته بنشنه شه حقوق ره بدست بیاردن و مشکلاتی نژادپرستی و تبعیض جنسی واری وجود دارنه که ونه اینان ره رفع هاکردن. لیبرال‌ها گانّه اگه مردم آموزش بَوینِن که صحیح برخورد هاکنن و زنانِ حقوق جه آشنا بائِن، این مشکلات حل وانه.

## منابع

رج:فمینیسم
مارکسیستی فمینیسم

[بندانگشتی|اتا پوستر که [شوروی گادِر شنه.]]
**مارکسیستی فمینیسم** مارکس و انگلس کتابون جه استناد کانّه و اگوست ببل، کلارا زتکین، الکساندرا کولنتای، ایولین رید، و لیز واگل این مکتبِ نویسنده‌ئون هستنه. این گرایش نسبت به لیبرال فمینیسم ریشه‌ئون و دلایل جه ویشته کار دانّه و انقلابی‌ته هسته.

این گرایش گانه که اول ونه دلایل تبعیض ره مَیِّن هاکنیم و بعد باوّیم چتی ونجه مبارزه هاکنیم. وشون مالکیت خصوصی، تقسیم کار جنسیتی و مردسالار خانواده‌ئون ره دلایلی دونّه که این دنیا دله زنان ره سرکوب کانّه. وشون امپریالیستی نظام ره مُقصر دونّه که باعث وونه این روند دمباله پیدا هاکنه و ویشته بوائه. 

مارکسیست-فمینیستون در اصل اقتصاد سره گپ دارنه و گانّه تموم مشکلاتِ دلیل همینجه جه شروع وانه و ونه حل هاکردن جه همه چی خار وانه؛ همینسه راه حل ره «سوسیالیستی انقلاب» و اتا «کمونیستی جامعه» بساتن دونّه و گانّه اگه این اَرمون‌شهر بساته بوو، زنان و مردان مساوی وانّه. نتیجتاً وشون زنان و مردان ِاختلاف ره اتی طبقاتی اختلاف دونّه و زنان ره جزو «جیردستون» یا «پرولتاریا» دونّه.

بعبارتی این گرایش از فمینیسم فقط گانه که اتا مارکسیست ونه فمینیسم په‌روو بائه چون زنان هم جیردستون دله درنه.

## منابع

رج:فمینیسم
دموکراتیک کنفدرالیسم

**دموکراتیک کنفدرالیسم** اتا نظریه هسته عبدالله اوجالان وه ره اینتی تعریف کانده: 

اوجالان، که کوردستون کارگرون حزب (پ‌ک‌ک) رهبر بی‌یه، این ایدئولوژی ره اتا زندون دله بساته. وه پیش از اون اتا مارکسیست-لنینیست سازمان ره رهبری کارده که اون گادِر تاسا شه نظرات ره اصلاح هاکردنه. اوجالان این نظریه ره بساتن وسّه خله ماری بوکچین (Murray Bookchin) جه تأثیر بَییته و وشون ایدئولوژی هِدی واری هستنه.  دموکراتیک کنفدرالیسمِ اصلی پایه‌ئون اجتماعی‌محیط زیست و آنارشیستی فمینیسم هستنه.  اوجالان پایه‌ئون دیگه ره کایری دموکراسی (participatory democracy) و شه‌گردونی در سطح محلی دونده.

این تئوری دله دولت-ملتون بصورت تدریجی ونه رِقِد هِدا بَوون و «گُذِر دوره» دله اجتماعی مسائل و مسائل مربوط به آزادی و عدالت ره ونه بصورت دموکراتیک-کنفدرال حل هاکردن. اگه دولت-ملت‌ها این روند دَم ره بَیرن ونه مسلحونه واکنش سِراق هدائن. (ی‌پ‌گ واری)

ارمونی حالت این هسته که تموم دنیا دله اینتی حکومتون بوجود بئن و وشون اتی «انجمن» بسازن که متحد ملل سازمان جا ره بَیره و اتی پلتفرم هاده که مدنی‌آزادیون ره باوّه؛ البته این سیستمِ تمرکز ویشته محلی حکومتون سَر دَره و جهونی سطح آخرین مراحل هسته.

## در عمل
این تئوری سوریه دله‌یی جنگ گادِر توسط دموکراتیک اتحاد حزب کوردی مناطق دله عملی بیّه و روژاوا حکومتی هسته که دَره این روش ره سوریه‌یِ شمالی مناطق دله اجرا کانده.

پ‌ک‌ک هم این ایدئولوژی مطرح بیّه تاسا ترکیه کوردستون دله این روش وسّه جنگ کانده و پژاک این تفکراتِ ایرانی په‌روه هسته که ایران کوردستون دله مبارزه کانده.

## منابع

رج:پ‌ک‌ک
رج:سوسیالیسم
رج:آنارشیسم
رج:لیبرترینیسم
فریبرز مسیح

**فریبرز مسیح** (بزائۀ ۱۳۳۸، تهران) اتتا مهندس سازه،پژوهشگر، نیکوکار و سرمایه‌گذار ایرانی مقیم آمریکا
هسته. وه صاحابِ اصلی و اسا مدیرعامل  شیرکت سرمایه‌گذاری **Picoco LLC** و همچنین بنیانگذار بنیاد خیریه مسیحا هسته.مسیح ویشتر بخاطر شه کمک‌های نقدی خِدش به دانیشگاهونی مانند دانشگاه ایالتی پورتلند،مؤسسه فناوری ماساچوست و دانشگاه جنوب کالیفرنیا به عونوان اتتا نیکوکار و کارآفرین سرشناس معرفی وونه. در پی همین اقدامات دانشگاه ایالتی پورتلند به افتخار وه شه دانیشکده مهندسی و علوم کامپیوتر ره تحت عونوان **[[کالج مهندسی و علوم کامپیوتر فریبرز مسیح|کالج فریبرز مسیح]]** بنوم وه هاکرده.با کمک بنیاد مسیحا دانیشگاه MIT  دله  سال ۲۰۱۰ دله ، اتتا مجتمع خوابگاهی با کمک ۲۴ میلیون دلاریوه مخصوص دانشجویون دوره کارشنوسی با نوم **مسیح هال** تأسیس بهییه که گت ترین در نوع خود هسته و همچنین نزدیک‌ترین خوابگاه از لحاظ دسترسی به پردیس اصلی دانیشگاه MIT هسته.

## عوضویت و فعالیت
* عضویت در MIT Corporation
* از اعضای برد مدرسه پزشکی دانشگاه هاروارد
* از اعضای هیئت اجرایی انجمن علوم و فنون کالیفرنیا (CCST)
* از اعضای هیئت تولیت دانشگاه کالیفرنیا در ایرواین
* از اعضای برد مشورتی مهندسی در دانشگاه MIT
* از اعضای برد مشاوران دانشکده مهندسی ویتربی در دانشگاه جنوب کالیفرنیا
* از اعضای برد مشورتی کالج مهندسی و علوم کامپیوتر فریبرز مسیح در دانشگاه ایالتی پورتلند
* رئیس اسبق برد مدیران بیمارستان کودکان اورنج کانتی
* عضو اسبق باشگاه دختران و پسران بوستون

## جستارهای وابسته
* کالج فریبرز مسیح

## منابع

## پیوند به بیرون
* ایرانشناسی در مرکز سموئل جردن-وبسایت راهک
* وبسایت مسیح هال-Masehh Hall
* UCI Medalist Tribute Video -- Fariborz Maseeh - YouTube
* Fariborz Maseeh - YouTube
* An Investment Approach for Public Benefit, Fariborz Maseeh

رج:زننه آدمون
رج:تهران گت آدمون
داوود هرمیداس باوند سوادکوهی

**داوود هرمیداس باوند سِوادکوهی** (بزائهٔ ۱۳۱۳ تهرانِ دله) اوستاد حقوق بین‌الملل و روابط بین‌الملل اهل ایران و از گتِ اعضائون جبهه ملی ایران هسته. وه امیر موید سوادکوهی نوه و از خاندان مازرونی باوندیون هسته.

وه از سال ۱۳۵۴ به استخدوم وزارت خارجه ایران در بیاموئه و از سال ۱۹۶۸ تا ۱۹۸۲ سازمون ملل  دله فعالیت هاکرده و اتتا سال ریاست کمیته حقوق مجمع عمومی سازمان ملل ره بر عهده داشته. باوند دکترای روابط بین‌الملل خدش ره از  دانشگاه امریکن در واشینگتن دی‌سی جه  سال ۱۹۶۳ دله دریافت هاکرده و دانیشگاهونِ رودآیلند، تهران، امام صادق و آزاد دله تدریس هاکرده‌.250px|بندانگشتی|چپ|دکتر هرمیداسِ عکس
## منابع
* درباره داوود هرمیداس باوند روزنامه ایران، ۱۴ آبان ۱۳۸۴، صفحهٔ مهرگان
* بیوگرافی دکتر باوند منتشر می‌شود خبرآنلاین، ۱۳ بهمن ۱۳۸۷

## بن بنویشت

رج:زننه آدمون
رج:تهران گت آدمون
رج:باوندیون
رج:سوادکوه گت آدمون
فارس دریومونا موسیقی دله

**مجموعه تک آهنگ‌هون خلیج فارس** به همهٔ تک آهنگ‌ها و یا سلسله قطعه‌هون موسیقی شامل سبک‌هون موسیقی پاپ، راک، سنتی و کلاسیک، تیتراژ ،اصیل ایرانی اطلاق وونه که از سال ۱۳۶۰ در واکنش به جریون تحریف نوم خلیج فارس، توسط جمعی از خوانندگان ایرانی و پارسی زبان بخوندس بهییه که موضوع اصلی وشون خلیج فارس و موجودیت تاریخی وه هسته. از جمله خوانندگان این پویش هنری تومبی از ابی حامدی در پاپ، رضا یزدانی در راک و همایون شجریان  سبک موسیقی سنتی دله یاد هاکنیم. اینتا پویش هنری که هر ساله به تعداد قطعه‌ها و خواننده‌هون وه اضافه وونه نوعی واکنش هنری به موضوع یاد شده هسته. این قطعه‌هون ره تومبی نوعی سبک  حیطه هنر اعتراضی دله بدونیم که با وجود جنبه‌های سیاسی زمینه‌هون ملی گرایانه و حماسی نیز داننه.از جمله تیتراژ‌هون معروفی که با موضوع خیلج فارس خونده بهییه، تیتراژ برنامه خندوانه با صدای هومن گامنو خواننده قطعهٔ معروف *سوسن خانوم* هسته.شعار غالب این آثار عموماً خلیج فارس هسته.

## فهرست دیگر ترونه‌ها

### موسیقی پاپ

### موسیقی سنتی و کلاسیک

### موسیقی راک

### موسیقی رپ

## جستار های وابسته
* خلیج فارس
* خلیج همیشگی فارس
* تحریف نام خلیج فارس

## منابع

رج:فارس دریامونا