open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
اسکارلت جوهانسون

**اسکارلت اینگرید جوهانسون** یا **اسکارلت جانسون** ( بزائه ۲۲ نوامبر ۱۹۸۴) اتا آمریکایی-جهود بازیگر هسته. وه سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ ویشترین مِزد ره زنان میونه گیته و ونه نوم چندین‌کَش *[[فوربس مجله]]* دله بمو. *[[تایم]]* مجله هم ونه نوم ره تایم ۱۰۰ دله اِلنه که تأثیرگذار زنان جه هسته. فیلمونی که وشون دله اسکارلت نقش داشته، سرجمع ۱۵٫۴ بیلیون دلار بروته بَینه.

وه شه اولین نقش ره اتا وچه‌گونه تئاتر دله کا بکرده ولی ونه اولین فیلم نوم *[[نورث (۱۹۹۴ فیلم)|نورث]]* (۱۹۹۴) بی‌یه. ونه خار بازی باعث بیّه که *[[منی اند لو]]* (۱۹۹۶)، *دِ [[هورث ویسپرر]]* (۱۹۹۸) و *[[گوست ورلد]]* (۲۰۰۱) دله خله منتقدون چش ره بیره. سال ۲۰۰۳ جه دیگر وچه‌ویله فیلم ره کنار دینگو و گت‌آدمون سینما ره *[[لاست این ترنسلیشن]]* جه شروع هاکرده که ونه اولین بفتا جایزه ره ون‌سه بیارده. همون سال دله اتا تاریخی‌مونا فیلم دله *[[گرل ویت پرل ارنینگ]]* (یعنن *کیجا، مروارید گوش‌وال جه*) اتا نقاشیِ مدلِ نقش ره کا بکرده و اَی سال‌دیگه اتا مشکل‌دار نوجوون کیجا نقش ره *[[ا لاو سانگ فور بابی لانگ]]* (۲۰۰۴) ره بجا بیارده و بعد اتا مول-چموش زنا رُل ره *[[مچ پوینت]]* (۲۰۰۵) فیلم دله بازی هاکرده که همگی منتقدون نظر خار-خار نقد داشتنه. وه اون‌گدر شه آخرین کار ره وودی آلن کارگردونی جه بسات بی‌یه و این همکاری ره ادامه هدا تا *[[اسکوپ]]* (۲۰۰۶) و *[[ویکی کریستینا بارسلونا]]* (۲۰۰۸) دله هم ونه وسّه نقش بازی هاکرده. این دوره *[[پرستیژ]]* (۲۰۰۶) و *[[د آدر بولین گرل]]* (۲۰۰۸) فیلم ره هم بازی هاکرده و دِتا موسیقی آلبوم تنک هاکرده که *انی‌ور آی لی مای هد* (۲۰۰۸) و *بریک‌آپ* (۲۰۰۹) بینه و هر دِتا مقوم هم بیاردنه.

سال ۲۰۱۰ اسکارلت اتا برادوی ِتیاتر دله کا بکرده و شه اولین تونی جایزه ره بیته. وه این گدر بورده اتا کومیک بوک ِقهرمون نقش ره *[[آیرن من ۲]]* دله بازی هاکرده که این نقش نوم ره «بلک ویدو» گنّه و خله مارول فیلم‌ها دله اسکارلت ونه نقش ره ادامه هدا و تا اونجه برسی‌یه که این سوپر-قهرمون وسّه اتا مخصوص فیلم بساتنه که ''بلک ویدو'' (۲۰۲۱) نوم پخش بیّه. وه این گدر علمی-تخیلی فیلم‌ها دله هم حضور پیدا کرده و *[[هر (فیلم)|هِر]]* (۲۰۱۳)، *[[آندر د اسکین|آندِر دِ إسکین]]* (۲۰۱۳) و *[[لوسی (۲۰۱۴ فیلم)|لوسی]]* (۲۰۱۴) این دوره شنه. وه دِ بار اوسکار جایزه وسّه کاندید بیّه که اتا *[[مریج استوری]]* (۲۰۱۹) دله بی‌یه که اتا طلاق آسنی ره تعریف کرده و دومین‌کش *[[جوجو ربیت]]* (۲۰۱۹) بی‌یه که اتا وچه‌مارِ نقش ره نازی آلمان دوره بازی کنده.

جوهانسون بعنوان سکس ِنمادون بشناسی وونه و خله رسانه‌ها وه ره اتا از قشنگ‌ترین زنان معرفی هکردنه. وه خیریه دله هم دستی دارنه. جوهانسون دِ کش طلاق بیته، اتا رایان رینولدز ِبازیگر و اتی دیگر رومن دوریاک ِتاجر. وه سال ۲۰۲۰ جه کالین جوست ِکمدین ِخنه بورده. وه دِتا وچه دارنه، اتا دوریاک شنه اتی دیگر جوست شنه.

## منابع

رج:امریکا بازیگرون
رج:آمریکا خونش‌کرون
رج:زننه آدمون
مریج استوری

***مَریج اِستوری*** (Marriage Story) که یعنن **اٮزدٮواج ِآسنی**، اتا درام فیلم هسته که سال ۲۰۱۹ نوح باهومباخ بساته. این فیلم دله اسکارلت جوهانسون و آدام درایور اتا زن-شی هستنه که الکی-الکی وشون زندگی رقد شونه و درحالیکه اتا وچه دارنه و هنتا هئی ره هم قلباً دوست دارنه، دیگه نتونّه با هم زندگی ره ادامه هادن.

## منابع

رج:۲۰۱۹ فیلمون
رج:انگلیسی فیلمون
رج:آمریکایی فیلمون
رج:درام فیلمون
مچ پوینت

***مَچ پوینت*** (Match Point) که یعنن **بازیِ امتیاز**، اتا روانشناسی تریلر فیلم هسته که سال ۲۰۰۵ وودی آلن بساته. این فیلم دله جاناتان ریس مایرز اصلی نقش ره دارنه و اسکارلت جوهانسون، امیلی مورتیمر، متیو گود، برایان کاکس و پنه‌لوپه ویلتون هم درنه. وودی آلن خاسته فیلم ره نیویورک دله بساجه ولی اونجه کسی ونه فیلم ره نخری‌یه و همینسه فیلمِ تِم و زمینه ره انگلیسی هاکرده و بریتانیا دله فیلم ره بساتنه.

## آسنی
ریس مایرز فیلم دله اتا  حرفه‌ای تنیسور نقش ره دارنه که ورزش جه کناره گیرنه و اتا پولدار خانواده جه وصلت کنده و وشون کیجا ره ورنه ولی ونه زن‌برارِ کیجارفخ که اسکارلت جوهانسون ونه نقش ره دارنه، وه ره گول زنده و مول-چموش‌کری جا وه ره از راه در وَرنه. 

## منابع

رج:۲۰۰۵ فیلمون
رج:انگلیسی فیلمون
رج:بریتانیایی فیلمون
رج:رومانتیک فیلمون
رج:روانشناسی فیلمون
رج:وودی آلن
لاست این ترنسلیشن

***لاست ین ترنسلِیشِن*** (انگلیسی جه: Lost in Translation) یعنن **دگارست دله گوم‌بئی** اتا کمدی-درام و رومانتیک فیلم هسته که سوفیا کاپولا سال ۲۰۰۳ بساته . بیل موری اتا آمریکایی بازیگر نقش ره دارنه که ونه بازیگری عُمر سر بیّه و شونه توکیو که اونجه تبلیغات بازی هاکنه و بحران میانسالی وه ره بیته. اونجه اتا آمریکایی کیجا «شارلوت» نومی (اسکارلت جوهانسون) جه آشنا وونه که تازه شه دانشگاهِ درس ره درست هاکرده...

## منابع

رج:سوفیا کاپولا
رج:رومانتیک فیلمون
رج:کمدی-درام فیلمون
رج:۲۰۰۳ فیلمون
رج:انگلیسی فیلمون
رج:جاپونی فیلمون
آرسن کوتزویف

**آرسن کوتزویف** (آسی جه: *Коцойты Арсен*, لاتینی بنویشتن: *Kocojty Arsen*)، (بزائه: ۱۵ ژانویه ۱۸۷۲، بمرده:  ۴ فوریه ۱۹۴۴) اتا آسی (اوسِتی) تالیف‌کر، ترجمه‌کَر و بنویشت‌کَر بی‌یه که روسیه امپراتوری دله دنیا بمو‌ئه. وه اتا از آسی زوون نثرِ بنیانگذارئون و کسونی جا هسّه کا جدید آسی زوونِ شکل بئی‌تِن ره خله تاثیر داشته. وه یتا از شناسا ترین آسی تنک‌کرئون بی‌یه.

شمالی اوستیای جمهوری دِ تا از شهرئونِ (ولادی‌کفکاز و بسلان) دله اتی خیابون دره که کوتزویفِ نوم ره دارِنّه. ونه بنویشته‌ئون آسی ادبیات دله پِر اهمیت دارنه و همینسّه مدرسه‌ئون دله  آسی ادبیات دوره ئون وسّه آموجش هدائه بونه.

## زیوش
کوتزویف اتا فقیر خونواده‌‌ی جه و جیزل نوم (آسی جه: *Джызӕл*، لاتینی بنویشتن: *Džyzæl* ) روستای دله که ولادی‌کفکاز پلی دره بزائه بیّه. ونه سن کا ۹ سال برسی‌یه وره شه روستای مدرسه نوم بنویشتنه. وه اونجه که دیّه ات خله کتاب پیدا هاکرده که ونه آموجش و سواد وسه خله خار بی‌یه. مدرسه تموم بَیِّن په وه بورده مسیحی ارتدکس حوزه‌ علمیه‌‌یِ اردن (Ardon) درس بخوندسّه اما اون گدر مریضی بَیته و مجبور بیبه کا حوزه جا بوره. وه پئی هاکرده شه روستا و اونجه شروع هاکرده شمالی کفکاز روز‌نومه‌ئون وسه بنویشتن. وه شه روستای مدرسه معلم هم بیّه.

۱‌۹۰۲ دله وه شه روستای شورش ره مولحق بیّه و همینسه وره اون منطقه جا اخراج هاکردنه. وه تصمیم بَیته بوره جنوبی کفکاز، وه اونجه شه معلمی کار ره ادامه هدا و مقاله و کچیک آسنی نویشته.

۱‌۹۱۰ سال وه گورجستون تفلیس شهر دله، شروع هاکرده اَتّا مجله تنکر هاکردن کا ونه نوم ره بی‌یشته (Æфсир . لاتینی بنویشتن: Æfsir) کا ونه معنی بونه گوش یا گنّمِ گوش. اینتا روزنومه فقط ۱۴ کَش بنویشته تنک هاکرده اما همین کچک تعداد جا خله گت تاثیر آسی ادب و روزنومه بنویشتن سر داشته.

۱‌۹۱۲ سال دله کوتزویف شه کوچ ره بورده سنت پترزبورگ، وه اونجه خله جاها کار هاکرده، بستینکلا ولادیمیر لنین معروف روزنومه "پرادا". وه با اینکه روستایی وچه بی‌یه، ونه اَنده روسی زوون ره خار دونسّه که روسی زوون روزنومه‌ئون وسه نمونه خونی هاکنه.

روسیه ۱‌۹۱۷ انقلاب په، کوتزویف شهرت ویشتر بیّه. وه روزنومه‌ئون و مجله‌ئون وسّه نویشته و آموجِش و درس بخونسّن مورتَبِط موضوعات دله کار کرده. وه ولادی‌کفکاز دله بمرده و وره ادبیات موزه جار دله چال هاکردنه.

## بنویشته‌ئون
کوتزویف کچیک آسنی‌ئون ویشته تراژیک و غم دار هَسّه، از جومله اون آسنی‌ئون که وه گَرنیشت‌ئون و کوهی مردم‌ئونِ بَد و نَخِش رسم‌ئون و خرافه خوری بنویشته، بستیکلا : 

بِلاد رِونج (اینگلیسی نوم: *Blood revenge*)، بِراید مانی (اینگلیسی نوم: *bride money*).

وه همیشک سنتی کوهی آدم‌ئون خوری و وشون شه سنتی دیمایِ جا بوردن و تِرنه (=جدید) دِنیا دله انتقال بئیتن و اینکه وشون سرنوشت چتی بونه نویشته.

کوتزویف ات خله آثار ره آسی زوون وسّه دگارنّی‌یه و ترجمه هاکرده، بستینکلا الکساندر پوشکین که اتا روسی نِویسِنده و شاعر بی‌یه، وه بورده ونه آسنی‌ئون ره آسی زوون جه ترجمه هاکرده.

## منبع

* 13 ارکه ماه 1535 تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی پدیا جه ترجمه بیّه.

## خارجی لینک‌ئون

* https://web.archive.org/web/20080409163150/http://www.ossetia.ru/ir/arsen_kocojev_w
* http://biblio.darial-online.ru/text/Kotsoev/index_rus.shtml
* https://web.archive.org/web/20081220224933/http://www.ossetia.ru/ironau/4_tuallagy

رج:روسیه نویسندگون
رج:آسی مردمون
ویکی کریستینا بارسلونا

***ویکی، کریستینا، بارسلونا*** اتا رومانتیک و کمدی-دارم فیلم هسته که سال ۲۰۰۸ وودی آلن بساته. این فیلم دله خاویر باردم اتا نقاش هسته که آزاد عشق جه اعتقاد دارنه و دِتا توریست کیجا، که اسکارلت جوهانسون و پنه‌لوپه کروز هستنه، ره بلند کنده و وَرنه اتا ویلا و وشون جه عشق‌بازی کنده ولی اتا کیجا ونجه وابسته وونه و…

## منابع

رج:۲۰۰۸ فیلمون
رج:انگلیسی فیلمون
رج:ایسپانیایی فیلمون
رج:آمریکایی فیلمون
رج:وودی آلنُ
رج:رومانتیک فیلمون
رج:کمدی-درام فیلمون
دوراسی

**دوراسی** (آلبانیائی جه: Durrës) آلبانیا دیّمین گت ئول(شهر) هسه . اینتا شهر اتا کهنهـ ترین شهرونی هسه کا آلبانیا دله دره و تیرونا 33 کیلومِتِری دله دره. ونه کهنه نوم اوپیدامنّوس بیه . و 2003 دله ونه دووشائون 114000 کس بینه
بندانگشتی|دوراسی البانیا عکس

## نوم
آلبانیایی  زوون دله وه ره **Durrësi**  دوراسی و  ایتالیایی دله  آن -*دوراتزو*- نگننه . در یونونی زوون دله  اوه ره ا *اپیدامنوس* و *دوراخیون* گننه و . رومیشون وه ره  *دیراکیوم* گتنه. وشون همساده لزمیئون مثال‌سّه صربستون و مقدونیشون و بوسنی و .. دله وه ره دراچ گننه. * فارسی دله دی صربی جه بیتنه و دراج گننه.

## ألبــوم:
بندانگشتی|دوراسی عکس
بندانگشتی|دوراسی کهنه امفی تیاتر

## ممبعئون

* دهخودا واجکنومه  
* فارسیج ویکیپیدیا
* عربیج ویکیپیدیا

* Wikipedia contributors, "Durrës," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Durrës&oldid=306545498 (accessed August 7, 2009).

رج:یونان رقدبورده شهرون
ولورا

**وِلورا** اتا ئول(شهر ) هسه آلبانیا دله کا وه ره والونا دی گننه.اینتا شهر اتا بنه‌دری شهر هسه و آلبانیا  دله و آدریاتیک دریو پلی دره. اینتا شهر184000کس دووشا داینه.
پرونده:Vlorë, Albania December 2022 - Big Scoop.jpg


## ممبعئون
فارسیج ویکیپیدا

رج:یونان رقدبورده شهرون
رج:البانی
رج:شهرون
ریکا جونز

**ادوارد جونز** **([[اینگلیسی زوون|اینگلیسی]] جه:** *Edward Jones***)** ( بزائه 7 آپریل 1824- بمرده 1893 یا 1896)، کا وره " ریکا جونز" (The boy Jones) نوم جا هم اشناسینه، اتا اینگلیسی ریکا بی‌یه که چندین کَش یواشکی باکینگهام قصر دله بورده و اتی مال و وسیله دزدی هاکرده و همینسه خله شناسا بیّه. وه اون گدر که 14 ساله بی‌یه اولین کَش دسامبر ماه 1838 سال باکینگهام قصر ره دله دکته و اتی وسیله دزدی هاکرده کا وره بَیتِنه اما شه محاکمه دله محکوم نَیّه. 1840سال وه اَی قصر ره دله بورده، که اون گدری بی‌یه که ملکه ویکتوریا شه کیجا پرنسس ویکتوریا ره دنیا بیارده و 10 روزی ونه دنیا بموئن جا بگذشت بی‌یه که قصر خدمه، ریکا جونز ره گتِ مبلِ بِن جا بَخِرد پیدا هاکردنه و اونجه وره دستگیر هاکردنه و بوردنه ملکه مشاور‌ئون پلی تا وره سوال و جواب هاکنن. وه محکوم بیه که 3 ماه تات‌هیل فیلد زندان دله سختِ کار هاکنه. وه مارچ ماه 1841 سال زندان جه آزاد بیّه اما دِ هفته یور بوردن په وه آخرین کش باکینگهام ره یِواشکی دله بورده و این کَش داشته خِراک دزدی کرده که وره دستگیر هاکردنه و وه اَی 3 ماه تات‌هیل فیلد زندان دله به سختِ کار هاکردن محکوم بَیّه.

جونز این کارئون وسه پِر شناسا بیّه و روزنومه‌ئون ونه خوری نویشتنه، ونسه اتی شعر،خونِّش و کارتون بساتنه. وه خیالی شخصیت‌ئون خلق هاکردن وسه هم استفاده بیّه، ادوارد جونزِ نوم این خاطر وسه که ملکه ویکتوریا نوم جا پِیوند بَخِرد بَی بی‌یه اتی تاریخی کتاب‌ئون دله بموئه.

## منبع

* 14 ارکه ماه 1535 تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

رج:اینگلیسی آدم‌ئون
واسیلی آبایف

واسیلی (واسو) ایوانویچ آبایف، که وره آبایتی هم ونگ دانه. (روسی زوون: Василий Иванович *Абаев*,) ( آسی زوون: *Абайты Иваны фырт Васо*)، ( بزائه: ۱۵ دسامبر ۱۹۰۰- بمرده: ۱۸ مارچ ۲۰۰۱) اتّا شورِ (شوروی)‌ آسی زوون‌شناسِن بی‌یه که ایرونی زوون‌ئون و ونه جیرچله آسی زوون ره تخصص داشته.

## زیوش‌نومه
آبایف کوبی (*Kobi*) روستا، گورجستونِ تفلیس اوستان، روسیه امپراتوری دله دنیا بموئه. وه تفلیس گیمنازیوم دله ۱۹۱۰−۱۹۱۸ جه درس بخونسّه و ۱۹۲۵ سال لنین دونشگا جه فارغ التحصیل بَیّه. وه فردمن دستِ بن شاگردی هاکرده و ایرانی زوون واجه شناسِنّی‌یِن ره ونه رانمایی جا بخونسّه، وه دیگر جونِ زوون شناسن‌ئون واری نیکولاس مار جه تاثیر بیّته، و ۱۹۲۸ مارِ موسسه جا مولحق بیّه. نیکولاس مارِ بمردن په وه میدانی کار و ایرونی موضوعات وسه بورده اوستیا و تا دِیِمین جهونی الجه‌یِ تموم بیّن گدر همونجه دیّه. ۱۹۴۵ سال وه پئی هاکرده بورده لنینگراد و شه بنویشته‌ئون ره که نارتِ سوت (حماسه) خوری بی‌یه و اتّا واجه‌نومه و زوونِ دستور ره آسی زوون وسّه تنک هاکرده. ژوزف استالین گدر، نیکولاس مارِ زوون‌شناسی تئوری‌ئون محکوم بَیّه و همینسه مارِ موسسه‌یِ آدم‌ئون ره تصفیه هاکردنه ولی آبایف ره کاری ناشتنه.

۱۹۵۰ شِروء بَیّنِ گدر، آبایف، جهونی شناسا بیّه و وره سکا و سرمت زوون‌ئون شناسنیّن خوری دونا دونستنه. شه رَفِخ جرجس دومزل کومکِ جا، آبایف، سکایی زوون‌ئون و جدید آسی زوون ارتباط ره سراق هدائه. وه هم‌چنین سِراق هدا کا  آسی و سلتی میتولوجوی اتی دئیر جا موندِنّه.

ونه بت ترین و پِر اهمیت ترین اثر، آسی زوون ریشه شناختی فرهنگ هسّه، که وره بر اساس ۱۹۰ زوون‌ئون و گویش‌ئون محتویات و اطلاعات جه بنویشته، که ونه ۴ جلد، ۱۹۵۹ تا ۱۹۸۹ گدر تنک بیّه و شوروی دله و شوریِ بریم هم شناسا بیّه. واسیلی آبایف صد سالگی گدر سنت پترزبورگ دله بمرده. چند سال یور تِر، تسخینوالی دله اتا یاد‌بود بنا وِنسّه بسات بیّه.

## افتخارئون و جوایز

* میهن پرستی لیاقتِ نشون.
* کار آلِ پرچم نشون.
* ک. کتاگوروف جایزه ( دِ بار برنده بیّه.)
* شمالی اوستیا و گورجستونِ دونش افتخاری کارگر.
* شوروی دولتی جایزه- ۱۹۸۱

## منبع

* ۱۴ ارکه مایِ ۱۵۳۵ تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

## یادکرد‌ئون
رج:آسی مردمون

رج:اوستیای گت آدمون
رج:۲۰۰۱ بمرده‌ئون
رمدی انترتینمنت

**رمدی انترتینمنت** (اینگلیسی جه: *Remedy Entertainment* )، اتا فنلاندی ویدئو‌کا ساجِ کومپانی هسه که ونه مقر اسپو شهر دله قرار دارنه. اینتا کومپانی شناسا کائون نوم : مکس پین (1 و2)، الن ویک، کوآنتوم بریک و کنترل هسّه.

## منبع

* 15 ارکه ماه 1535 تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

## بن‌بنویشت
رج:ویدئو‌کا ساز کومپانی
رج:کامپیوتری کائون شرکتون
مرکوری ۷

مرکوری سِوِن (اینگلیسی جه: *Mercury Seven*) هفت تا امریکایی فضانورد بی‌نه کا مرکوری پروژه وسه انتخاب بَینه تا وشون ره راهی هاکنِن فضا . ناسا، ۹ آپریل ۱۹۵۹ سال، وشون نوم ره عموم وسّه اعلام هاکرده. مرکوری ۷ گروهِ فضانورد‌ئونِ نوم؛ اسکات کارپنتر، گوردون کوپر، جان گلن، گاس گریسوم، والی شیرا، الن شپرد و دیک اسلایتون بی‌یه. 

وشون ۱۹۶۱ گدر تا ۱۹۶۳ موفق بَینه کا فضاپیما جا فضا بورن و تا اون گدر هچ امریکایی فضا نشی بی‌یه، وشون میون الن شپرد اولین کَش ۱۹۶۱، فضاپیمایِ جه راهی بَیّه و اولین امریکایی بیّه کا فضا بورده. وه ۱۹۷۱ گدر، آپولو ۱۴ فضاپیمایِ جه بورده مونگ و ونه سر راه بورده. 

## منبع

* ۱۶ ارکه ماه ۱۵۳۵ تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

رج:فضانوردون
خربئیتی 8 آپریل 2024

بندانگشتی|دشت خربئیتی.خِربئیتی (خارشید بئیتیی) 8 آپریل 2024 ( solar eclipse of April 8, 2024) اتا دِشت خربئیتی بی‌یه کا 8 آپریل  2024  (15 ارکه ماه 1535تبری) روی هدائه. خربئیتن 15:42:07 گدر  شروع بیّه و 18:18:29 گدر گت ترین حالت ره برسی‌یه و 20:52:14 گدر ( هماهنگ جهونی توم ) خربئیتن تموم بیّه، اینتا خربئیتن، " 4 دَقه و 28 ثانیه" طول بَکشی‌یه. وره بتونستن شمالی امریکا بعضی جائون هارِشن. 

خربئیتن او گدری پیش انه که مونگ، زمین و خور میون ره هدار هاکنه و خور ره اتی دَپوشنّه. دشت خربئیتی اون گدری هسّه که مونگِ زاویه‌ای قُطر، خورِ جا گت تِر بوئه، که اِتی مونگ، خورِ مستقیمِ سو ره دِرِسّی دَوِنده و هدار نده. دشت خربئیتی، زمینِ خله محدودِ منطقه‌یِ وسّه اتفاق کفنه، اما خوربئیتی که دشت نَوّه خله گت تر منطقه‌ئون وسه پیش انه و خله ویشتر آدم‌ئون تونده وره هارشن.

## منبع
16 ارکه ماه 1535 تبری، این ولگ اینگلیسی ویک‌پدیا جه ترجمه بیّه.

https://en.wikipedia.org/wiki/Solar_eclipse_of_April_8,_2024
رج:خورشیدی منظومه
ونس دروموند

ونس دروموند (اینگلیسی جه: *Vance Drummond*)، ( بزائه‌ی 22 فوریه 1927- بمرده: 17 می 1967) اَتّا نیوزلندِ بِزایِ استرالیایی خلبان بی‌یه که کره و ویتنامِ الجه‌ئون دله بجنگسته. وه اَوِّل نیوزلند ارتش دله دَیّه، اما 1949 سال گدر، استرالیا یِ هِوایی نیرو ره مولحِق بیّه.

می ما 1967 گدر، وه داشته شه بالونِ جه تمرینی پرواز شی‌یه که ونه بالون رقد بِموئه و دریو یِ دله جِر بورده. نا دروموند و نا ونه بالون، هِچکِمین پیدا نَینه. وه بَمردن گدر 40 سال داشته.

## منبع

* 16 ارکه ماه 1535 تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

رج:استرالیایی آدمون

رج:خلبان
رج:خلبان‌ئون
زکات

زکات یا صدقه فطره اَتا نوع کومک هسه فقیرون و درموندگون وسه کا رمزون‌ما توم بیه، فطر اَئیدِ شو، ونه هرکس کا سرپرس هسه شه مال جا جدا هاکنه. 

اینتا مال ونه سه کیلو گندم یا جو یا خِرما یا مَمیج یا دونه جا بوئه یا ونه پیل ر هدائن. فطر ائید شو توننه این مال ر هادن مستحق ر و تا ائید نماج تمان دارنه هاده، اگر نماج ندنه تا ظوهر فطر روج تمان دارنه کا هاده وگرنا ونه گس دره هنتا. 

خاره که آدم اونچی کا خرنه ر زکات هاده و زکات نون خورا و فقیرون و درموندگون گس سر دنیه. رَشنق نتونده سید ر فطره هاده. 

این مال ر توننه یا فقیر ر هادن یا مسکین ر امبا توننه عاملین یعنی اونایی کا خمس و زکات ر جمع کننه یا کارهای عام المنفعه مثل مدرسه و پل بساتن یا مچد بساتن یا کسی کا راه دله بمونسه و شه دیمای دگرسن پیل ر ندارنه ر دی تونه هاده.
رج:دین
رج:ایسلام
جونگشان

**جونگشان** (چینی جه : 中山市)  اتا ئول(شهر) هسه کا چینستون خلقی جمبوری دله و گوئانگدونگ استن دله دره.

## ویجکیون
**جونگشان** ۱٬۷۸۳٫۶۷ کیلومترمربع گتی و ۳٬۱۴۲٬۳۰۰ کس دووشا داینه.

## ممبعئون
فارسیج ویکپدیا
اینگیلیسی ویکیپیدیا
رج:چین جوغرافی
رج:چین شهرون
رج:شهرون
رج:شهرون مقالات
جوپانیاس

**جوپانیاس** (صربی جه :Жупањац /Županjac) اتا گذر هسه صربستون دله کا بلگراد دله دره. 8.23 کیلومتر گتی دارنه و 508 کس دووشا دارنه و 166 متر لار دریوئونجه برزتر هسه.

## پیدرپشوئون

* صربستون

## ممبعئون
اینگیلیسی ویکیپیدیا
فارسیج ویکیپیدیا
رج:صربستون شهرون
رج:صربستان
رج:صربستون
رج:اروپا جوغرافی
راک‌استار گیمز

بندانگشتی|هوسر برارئون، دِتا از راک استار تاسیس‌کرئون هسّنه. سم(راست) دن(چپ).**راک‌استار گیمز** (اینگلیسی جه: *Rockstar Games*)، اتا امریکایی ویدئو‌کا تنک‌کر هسّه که ونه مقر نیویورک شهر دله قرار دارنه. ونه ماری‌کومپانی تیک-تو اینتراکتیو (*Take-Two Interactive*) هسّه و راک‌استار گیمز ونه کیجا‌‌کومپانی هسّه کا  1998 سال دله تاسیس بیّه.

راک‌استار گیمز ویشتر شه کائون ره اکشن-ادونچر ژانر دله تنک کنّه، که ونه اِتی معروف کا نوم گت مشین دزدی یا جی.تی.ای (Grand Theft Auto)، (اختصاری بنویشتن: GTA) هسّه. وشون دیگر تنک بیّه کائون که خله طرفدار دارنه و پر معروف هسّنه: مکس پین (Max Payne)، رد دد (Red Dead)، مدنایت کلاب (Mindnight Club) و من‌هانت (ManHunt) هسّه.
## منبع

* 16 ارکه ماه 1535 تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

## بن‌بنویشت
رج:ویدئو‌کا ساز کومپانی
جومپ‌سور‌سامبر

ج**ومپ-سور-سامبر** (فرونسئی جه: Jemeppe-sur-Sambre) اتا ئول(شهر) هسه بلجیک دله دره.

## ممبعئون

* [//en.wikipedia.org/wiki/Jemeppe-sur-Sambre ویکی‌پدیای انگلیسی]

رج:بلژیک شهرون
خورجو‌و

شهر **خورجوو** یا **خورجوف** (به  لهستونی زوون جه Chorzów) اتا ئول(شهر) نوم هسه لهستون دله کا 117.43هیزار کس دووشا دارنه و 33.5 موربّع کیلومِتِر گتی دارنه.

## ممبعئون

* Wikipedia contributors, "Chorzów," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Chorzów&oldid=203868678
رج:لهستان
رج:لهستون شهرون
رج:شهرون مقالات
رج:شهرون
رج:شهر
رج:لهستون تاریخ
رج:لهستونی‌تبارون
رج:لهستون جائون
جیجیکو

چپ|بندانگشتی|280x280پیکسل|جیجکو Jijikev عکس
**جیجیکو** (تلفوظ:Jijikev)(]چیکی جه : Žižkov)اتا قدیمی گذرون هسنه کا پراگا دله دره و ونه بلدیه سیّمین انجه دله دره. تا 1922 ججیکو اتا سیوا ئول ( شهر) بیه شه‌سّه .

ونه نوم ره  اتا اسپه‌بد بیه کا پرتستونئون الجه دله کا روم ایمپراتوری جا داشتنه دیّه کا ونه نوم ایان جیجکا بیه جه بیتنه.

## ممبعئون
فارسی ویکیپیدیا

اینیگیلیسی ویکیپیدیا
Wikipedia contributors, "[//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Žižkov&oldid=555582456 Žižkov]," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed May 18, 2013).
پلی‌دد

**پلی‌دد ا‌پ‌س (اینگلیسی جه: ''Playdead ApS'')،** اتا دانمارکی مستقل ویدئوکا ساجِ کومپانی هسّه که ونه مقر کوپنهاگن دله دره. کادیزاین‌کرئون ارنت جنسن (*Arnt Jensen*) و دینو پتی (*Dino Patti*)، ۲۰۰۶ سال گدر کومپانی ره تاسیس هاکردنه تا شه کا  لیمبو، که ۲۰۱۰ گدر تنک بیّه و کا نقدکرئون ره دلوس بیّه ره بسازن. اولین کش فقط ایکس‌باکس۳۶۰ اختصاصی کا بی‌یه اما یتا سال که یور بورده وره پلی‌استیشن ۳، مایکروسافت ویندوز، مک‌اُ‌اِس، آی‌او‌اس و اندروید وسه دی تنک بیّه.

2014 E3 ایکس‌باکس کنفرانس گدر، پلی‌دد شه دِیمین کا‌ ره معرفی هاکرده، اینساید ونه نوم بی‌یه و وشون باتنه که لیمبو ره پیان هسّه. اینساید، ۲۰۱۶ سال گدر ایکس‌باکس ۱، مایکروسافت ویندوز، و پلی‌استیشن ۴ وسه تنک بیّه، نقدکرئون وره خار-خار نظر داشتنه، و باتنه که لیمبو ره  خله خارِ جانیشِن هسّه. 

## منبع

* 17 ارکه ماه 1535 تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

رج:ویدئو‌کا ساز کومپانی
لیمبو (ویدئوکا)

**لیمبو** (اینگلیسی جه: *Limbo*) اتا پازل-سکو ویدئو کا هسّه که اَتی ترسِ عنصرئون دی دارنه و پلی‌دد،  که اتا مستقل ویدئوکا ساج استودیو هسّه وره بساته و جولای ماه ۲۰۱۰ وره تنک هاکرده. لیمبو اتا 2D کار هسّه که کاکر نقش اتا بی نوم ریکا ره دارنه که شه خاخِر دمبال دره و کاکر ونه وره خطِرناک جائون دله یور بوره. کاسازئون، کایِ پازل‌ئون ره اینتی دیزاین هاکردنه که وشون انتظار داشتنه که کاکر اولین کَش باخت هاده و ای درستِ راه‌حل ره پیدا هاکنه.

کاسازئون، لیمبو ره سیو و اسپه رنگئون جا سراق هدانه و اَمبینت (*ambient*) ونگ ره به کار بوردنه تا اینتی اته جور ترسناک اتمسفر کا وسه دِرِس هکرد بوشن. اینتا کار جا کا نقدکرئون ره خله خِش بمو و باتنه اینتا کا نو‌آر فیلم و آلمانی امپرسیونیسم ره موندنه. نقدکرئون همینان وسه لیمبو ره اتا هِنِری ویدئو کا رج وندی هاکردنه.

لیمبو نقدکرئون دِلوس بی‌‌یه، اما ونه کچیک و کِتاه آسنی وشون پَلی اختلاف دینگوئه، اتته دسّه باتنه ونه وا-بشتِ تِموم بَیِّن جول تِرِ معنی داشته کا ونه مکانیک جا خله خار دَوِست بَی بی‌یه، دیر دسّه گتنه که ونه کچک آسنی کا خله جمندر تموم بیّه ونسه بد بی‌یه و باتنه ونه ارزش ره جر بَورده. اتا اِشکال کا همه بئیت بی‌نه وه بی‌یه کا اینتا کا قِیمِت ونه جمندر تموم بَیِّن جا تناسب ندارنه و تونده باعث بوو کاکرئون وره نخرینن، ولی دیر نقدکرئون گاتنه که اون تومی که ورده تا تموم بووه ایده‌آل بی‌یه. این کا، بِت ترین کائون  لیست دله قرار بیته.

لیمبو تنک بیّن په خله خار-خار بروته و ات خله جایزه بورده و ۲۰۱۰ سال که ونه تنک بین گدر بی‌یه اتا از بت ترین کا ئون سال نوم بیته.

## گیم‌پلی
بندانگشتی|راست|کاءِ گیم‌پلی
کاکر اتا ریکا‌یِ کنترل ره دارنه. ریکا تونده چپ و راست دو بَیره ( ریکا تِند مِجِنه)، بَپِّره، کچیک لبه‌ئون جا لو بوره، یا کاتی‌ئون و رَسن‌‌ئون جه جول بوره و جِر بی‌یه، و اشیائون ره کوس (هول) هاده یا بنه‌ی سر بَکِشه. لیمبو‌یِ پیرا (موحیط) تاریک هسّه ونه دله ات کم اَمبینت ونگ‌ئون هم دارنه. ونه تاریک نِما کومک کنده که خطر‌ئونی که وِجود دارنه پنهون بمونّه، بستینکلا تله ئون و توشمارئون کا ساها دله جا بخردنه، اتی سودار اجیک درنّه که شه خد ره دم دنّه ریکا‌یِ سر و وره مزراب الننه که فَقط ات وری بوره تا اون گدر کا ریکا وشون ره بَکوشه.

## آسنی
لیمبو ره اصلی شخصیت اتا بی نوم ریکا هسّه که شه خاخِر چرخ دره، و اتا جنگل میون کا جهندم لو دره  ویشار بونه( کا‌یِ نوم ره لاتینی زوون جه بیتنه که این واجه برزخ معنی ره دنه.) و اینتا جنگل دله اتّا گت وندلی جه دیم به دیم بانه که تجنه تا ریکا ره بکوشه. ریکا اتّا تله پیدا کنده و ونه جا وندلی تِج لینگئون  سر ره اَتی وِرینّه، و جنگل دله ویشتر یور شونه و تونده که پیش بوره. وه یور تر که بورده وندلی کالی دله کفنه و اونجه ماسِنه ولی تونده شه خدر ره در بوره، پِر توم نئونه که وه اتا کولونی ره رَسِنه که اونجه ریکائون درنّه که تِجِننه تا وره بکوشِن.

## منبع
* 17 ارکه ماه 1535 تبری، این ولگ [اینگلیسی ویکی‌پدیا](https://en.wikipedia.org/wiki/Limbo_(video_game)) جه ترجمه بیّه.

رج:ویدئوکا
رج:کامپیوتری کائون
هر (فیلم)

***هــِر*** (Her) که یعنن **وه ره** یا **اون کیجا**، اتا رومانتیک و علمی-تخیلی فیلم هسته که سال ۲۰۱۳ اسپایک جونز بساته. این فیلم دله خواکین فینیکس اصلی نقش ره دارنه که اتا تینار مردی هسته که ونه دل خانه عاشق بوو ولی نتونده چون وه ره چم نی‌یه کیجاشون جه ارتباط برقرار هاکنه و همینسه اتا روباتِ خرینده که ونه معشوقه بوو و این روبات چمر ره اسکارلت جوهانسون صدا جه اشنومبی.

## منابع

رج:۲۰۱۳ فیلمون
رج:انگلیسی فیلمون
رج:آمریکایی فیلمون
رج:رومانتیک فیلمون
رج:علمی-تخیلی فیلمون
کنزو سوجیموتو

کنزو سوجیموتو (جاپونی جه: 辻本憲三 )، (اینگلیسی جه: Kenzo Tsujimoto)، (بزائه‌ی: 15 دسامبر 1940) اتا جاپونی تاجر هسّه که ویدئوکا کومپانی‌ئون، کپکام و ایریم ره تاسیس هاکرده.

## منبع
18 ارکه ماه 1535 تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

https://en.wikipedia.org/wiki/Kenzo_Tsujimoto
رج:زننه آدمون
رج:جاپونی آدم‌ئون
لانگ شات

**لانگ شات** اتا آمریکایی کومدی-رومانتیک فیلم بی‌یه که سال ۲۰۱۹ وه ره جاناتان لوین بساته. این فیلم دله اتا جهودِ جورنالیست (ست روگن) که تازه شه کار جه استعفا هدا، شه اتا قدیمی رفخ ره وینده که این کیجا (شارلیز ترون) اسا آمریکایِ خارجه‌یِ وزیر هسته و خانه ات‌که دیگه ریاست جمهوری وسّه کاندید بوه. وشون همکاری شروع وونه و ظارا قدیم جه هئی ره خاستنه و عاشقونه رابطه ره شروع کنّه که کار جای باریک کشنه...

## منابع

رج:کومدی فیلمون
رج:آمریکایی فیلمون
رج:انگلیسی فیلمون
رج:رومانتیک فیلمون
رج: ۲۰۱۹ فیلمون
د فارم 51

**دِ فارم ۵۱** (اینگلیسی جه: *The Farm 51*)، اتا لهستونی ویدئوکا ساج کومپانی هسّه که ۲۰۰۵ سال گدر تاسیس بیّه.

## منبع

* 18 ارکه ماه 1535 تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

رج:ویدئو‌کا ساز کومپانی
کپکام

بندانگشتی|کپکامِ لوگو
**کپکام** (جاپونی جه: 株式会社カプコン )، (اینگلیسی جه: *Capcom*)، اتّا جاپونی ویدئوکا ساج و تنک‌کرِ کومپانی هسّه. وشون ات خله خار بروتِ کائون ره بساتنه و تنک هاکردنه، بستینکلا : رزدنت ایول، مانستر هانتر، استریت فایتر، مگا من، دِوُل مِی کرای، دِد رایزینگ، اِیس اتِرنی و مارول وِرسِز. کپکام. کنزو سوجیموتو (Kenzo Tsujimoto) کپکام کومپانی ره 1979 سال گدر جاپون دله تاسیس هاکرده هنتا ونه رئیس هسّه. کومپانی‌یِ مقر اوساکا‌یِ شهر دله قرار دارنه.  

## منبع

* 18 ارکه ماه 1535 تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

رج:ویدئو‌کا ساز کومپانی
انیمال کینگدام

**انیمال کینگدِم** یا **جونورون ِسامون** اتا فرانسوی علمی-تخیلی فیلم هسته که سال ۲۰۲۳ وه ره توماس کیلی بساته. این فیلم که فرانسه و بلجیک دله بساتنه ره رومن دوریس، پاول کرچر، ادل اگزارچوپولوس، تام مرسیر و بیلی بلین نقش بازی هاکردنه.

## آسنی
دنیا دله اتا مریضی دکته که آدمون ره گیرنه و حیوون شکل کنده و فرانسه‌یِ دولت این آدمونی که ناخشی گیرنه ره دستگیر کنده و بند کشنه. این دنیا دله اتا خانواده‌یِ مار اینتی ناخِشی بیته و ونه شی و ریکا آسنی ره پیش وَرنه. وشون ره راهی کنّه اتا دیر-شر که اونجه مریض‌خنه دله مار ره دوا-درمون هاکنن و پییر-پسر ونه نزدیکی دوون. ولی مریض‌خنه جه این مریض ِجونورون فرار کنّه و شهرِ کناره جا خِرنه. این میونه پییر-وچه شه اتایِ دمبال‌کِت چرخه‌تو کنّه و همه‌جا ره گردنّه ولی زنا ره پیدا نکنه. ریکا هم کم‌کم در وَرنه که دره مریض وونه. ونه پشت‌مرزی درکفنه و ونه انگوس تِک ناخون گت وونه و… این پییر-وچه رابطه و این ریکایِ رابطه شه هم‌کلاسی‌ها جه تغییر کنده و ریکا سعی کنده این تغییر جه کنار بئه و کم‌کم ورگ وونه و…

## منابع

رج:فرانسوی فیلمون
رج:فرانسه‌ای فیلمون
رج:بلجیکی فیلمون
رج:علمی-تخیلی فیلمون
رج: ۲۰۲۳ فیلمون
شینجی میکامی

شینجی میکامی (جاپونی جه: 三上 真司 ) (اینگلیسی جه: Shinji Mikami ) ، ( بزائه 11 آگوست 1965) اَتّا جاپونی ویدئوکا دیزاین‌کَر، کارگردون، و تهیه‌کَر هسّه. 1990 گدِر شه کار ره کپکام کومپانی دله شِروع هاکرده، وه کپکامِ خله خار بَروت و دِلوِس بَئی کائون سَر کایری هاکرده. وه رزدنت ایوُل (1996 گدر) و داینو کرایسیس (1999 گدر) اولین کائون ره، که هر دِ تا سروایول هارر بی‌نه ره کارگردون بی‌یه. وه اَی 2002 گدر رزدنت ایوُل ریمیک ره کارگردونی هاکرده و 2005 گدر رزدنت ایول 4 کا اتا سِیِم شخص تیراندازی بی‌یه ره کارگردون بی‌یه. وه آخرین بار 2006 گدر کپکام وسه گاد هَند ره کارگردونی هاکرده که اتا بیت اِم آپ ( وشون ره بَکِتِن) کا بی‌یه. میکامی 2010 گدر پلانتینیوم‌گیمز وسّه کایری هاکرده وشون وسّه ونکوئش، که اتا سِیِم شخص تیراندازی بی‌یه ره کارگردونی هاکرده. همون گدر وه شه استودیو تانگو گیم‌وُرکز ره پِی بِشته کا اون گدر تاسا امریکایی کومپانی زنی‌مکس مدیا جه بخری بّیه و هنتا وشون نومِ جیر دره. تانگو‌یِ دله ونه دَسِّ بِن، وه اتا سِیِم شخص ترسناک کا دِ ایوُل ویزن ره 2014 گدر کارگردونی هاکرده. وه خله دیر کائون وسّه هم تهیه‌کر و اجرایی تهیه‌کرِ نقش ره انجام هدا داشته.

2009 سال دله، آی‌جی‌اِن، وره اتا از 100 بِت‌ِترین کاساج‌ئونِ همه‌ی توم‌ئون هوجی هاکرده.

## منبع
20 ارکه ما 1535 تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.
رج:زننه آدمون
رج:ویدئوکا ساج
رج:جاپون گت آدمون
قبرس وک

**قبرسِ وک** (اینگلیسی جه: *Cyprus frog* ) یا **قبرسِ ئو‌یِ وک** ( دونشیجِ نوم: *Pelophylax cypriensis* )، اتّا تی ( جور) وک هسّه که راسّی وک‌ئون (*Ranidae*) خونواده‌یِ دله دره. اینتا وک قبرسِ بومی هسّه. اینتا وک قبرسِ دله پِر دره کا ویشتر ترودوس ناحیه درنّه، که اون جزیره قِسمت هِوا ره شیر و تو داشتِن (= هِوا پِل دارنه) بقیه جا‌ئونِ جه ویشتر هسّه. وه تونده اتّه جایِ بموندسّه و اِس هاکرد ئو دله و برک ئو ( *brack water* =اتی ئو ره گنّه که طبیعت دله وِجود دارنه و شیرینِ ئو نیه ولی ونه شوری دریو ئو جه کم تِر هسّه) دله دی زیوش هاکنه از جومله، کچک استخر‌ئون، اندون و اِسِّل.

## ونه خوری
اینتا وک دِرِشتی نا خَله گت هسّه نا خَله کچیک، وشون میون ماء وک‌ئون (تَن دِرِشتی 75 میلی مترِ جه رَسِنه) نر‌ئون ( تَن دِرِشتی 65 میلی متر جه جول تر نشونه) جه گَت تِر هسّنه. وشون پیسِ گندیماکی هسّه و ونه رَنگ‌ئون خله-خله جور-وا-جور هسّه. وشون پیش دره لینگ چارتا انگوس دارنه که سالیک (=تور) نار هسّه و وشون پِشتی لینگ پنج تا انگوس دارنه که هر کِمین سالیک (=تور) دار هسّه. نر وک‌ئونِ چِمری کیسکاک جِفت هسّه که وشون دیائی دره.

## گالری

پرونده:Cyprus water frog (Pelophylax cypriensis) juvenile.jpg|جایگزین=
پرونده:Cyprus water frog (Pelophylax cypriensis) 2.jpg
پرونده:Cyprus water frogs (Pelophylax cypriensis).jpg


## منبع

* 20 ارکه ما 1535 تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

رج:خزندگون
مسین

**مسین** اتا فارسی رپر خونشکر هسته. ونه اولین آلبوم *در سر گم* هسته.

## منابع

رج:رپرون
رج:زننه آدمون
رج:ایران مردی خونش‌کرون
ایران عملیات اسراییل سره (۲۰۲۴)

ایران شوی ۱۳ آوریل ۲۰۲۴، اتا عملیات ره شروع هاکرده که ونه نوم ره گنه **وعده صادق** و صدها پهپاد و موشک کروز و بالستیک و... کپتل هاکرده اسرائیل وری. پیش از اسراییل اتا کنسولگری ره سوریه دله بمب بوارست بی‌یه و چنتا سپاهی ره بکوشت بی‌یه و خامنه‌ای و دیگرون باهوت بینه که ایران خانه انتقام بیره.

عملیات په، اینتی که خارجه رسانه‌ئون گنه، هچکی ره هچتی نیه و ویشتر موشک‌ها و پهپادون ره اسراییل سامون جه نرسی، راه دله بزونه و فقط چنتا کال موشک بنه هایته که خسارات اونچنانی نداشته. اتا عرب و عشایر کیجا فقط ظارا صدمه بخرده. 

این اولین کش هسته که ایران مستقیماً دیاری جه اسراییل ره حمله کنده. اشون بریتانیا، آمریکا و اردن هم اسراییل ره تن بمونه که هوا دله گرد موشک‌ها دم ره بیره. ایران هشدار هدا که آمریکا جنگ دله شه لینگ ره دله نی‌یله وگه‌نا وه ره هم زنده. ایران منطقه‌ای کشورون خوری هم هشدار هدانه که شه سامون ره هوایی و زمینی اسراییل اختیار نی‌یلن وگه‌نا وشون ره هم نهب کنده. ایران باته اگه اسراییل حمله ره پس نده، وه هم بی‌خیال وونه و کش ندنه ولی اسراییل همون اول باته که ونه جواب ره دارنه.

۱ اکتبر ۲۰۲۴ دومین گردش، ایران ۲۰۰ تا بالستیک و چنتا کروز موشک کپتل بزو و این صوه اسراییل دله بنه هایتنه. البته هچکی اسراییل دله نمردنه ولی دتا نظامی پایگاه ره توش هدانه. این حمله نوم ره سپاه **وعده صادق ۲ **بهیته.

## منابع

رج:ایران جنگون
رج:اسراییل جنگون
والت ویتمن

**والتر ویتمن جونیور.** (اینگلیسی جه: *Walter Whitman Jr*)، (بزائه ۳۱ می ما ۱۸۱۹- بمرده ۲۶ مارچ ما ۱۸۹۲) اتا آمریکایی شاعر، مقاله‌نویس و روزنومه‌نویس بی‌یه. وه ره اتا از شاعر‌ئونی بشناسی‌نه که آمریکایی ادبیات ره پِر تاثیر بشته و شه نویشته‌ئون دله دی رئالیسم ره کار زوئه و دی تِرَنسِندِنتالیسم ره کار وَرده. وره ویشتر توم‌ئون، آمریکایی آزادِ شعر ره پِر بخوندستنه. والت ویتمنِ نویشته‌ئون به خصوص ونه شعری کلکسیون که وِره واشِ ولگ‌ئون گتنه اون گدر که وه زیوش کِرده‌یِ وسّه جنجالی بی‌یه. 

ویتمن هانتینگتونِ برز جزیره (Long Island) منطقه (نیویورک) دله دنیا بموئه، وه بروکلین دله گت بَیّه و شه ویشتر زیوش ره همونجه بُگذرِنّی‌یه. ۱۱ سال که بَیّه، مدرسه ره وِل هاکره تا کار سر بوره. وه معلمی کِرده و روزنومه نویس و دولتی منشی بی‌یه. ونه شعر‌ئون جمع هاکرد بئی کتاب، واشِ وَلگ‌ئون، اولین کَش ۱۸۵۵ گدر تنک بیّه، که وه شه پیلِ جه وره تنک هاکرده و خله شناسا بیّه و نوم در هاکرده. ویتمن واشِ وَلگ‌ئون جه تِجِسّه که اتا آمریکایی سوت‌خونی جه آمریکایِ عادی مردم‌ئون ره دَس راس هکنه و وِشون جا ارتباط بَیره. ویتمن واشِ وَلگ‌ئونِ بنویشتن ره ادامه هدا و وره ویشتر و گت تِر کرده و اَی دَچی کرده تا ۱۸۹۲ گَدر که بمرده.

## منبع
* ۲۱ ارکه ما ۱۵۳۵ تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

رج:آمریکایی شاعرون
یوجین بلولر

**پال یوجین بلولر** (اینگلیسی جه: Paul Eugen Bleuler)، (بزائه ۳۰ آپریل ۱‌۸۵۷- بمرده ۱۵ جولای ۱‌۹۳۹) اتا سوئیسی روان‌شناس و اومانیست بی‌یه. وه روانی ناخِشی ره بَفِهمِستن و سرساب بیّن وسّه کومک هاکرده و همینسّه شناسا هسّه. وه اَتی روانشناسی ترم و اصطلاح ره دِرِس هاکرده و اولین کَش کار بزوئه، بستینکلا وه: شیزوفرنی، اوتیسم، اسکیزویید، جولی روانشناسی (Depth psychology) و اتا دیر واجه: اَمبِوِلِنس (Ambivalence) که زیگموند فروید وره بلولِرِ خر-خشی هوجی هکرده اصطلاح ونگ دائه ره دِرِس هاکرده. 

## منبع
21 ارکه ما 1535 تبری این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

رج:سوییس گت آدمون
رج:روان‌شناسون
والت ویتمن خطابه آبراهام لینکلن خوری

آمریکایی شاعر والتر ویتمن، ابراهام لینکلن خوری، شونزدهمین آمریکایِ رئیس جمهور خوری، چن کَش، 1879 جه تا 1890 گدر خطابه هدائه. اینتا خطابه‌یِ تمرکز، لینکلن ره ترور هاکردن بی‌یه، ولی سال‌ئونی که آمریکا شهری الجه سمت شی‌یه و آمریکایِ شهری الجه گدر هم ونه خطابه دله دیّه و  اَتی شعرئون ره بخوندستن بستینکلا " آ ناخدا، مه ناخدا" دی خطابه همراکت دَیّه. ونه خطابه هدائن، ویشترِ آدم‌ئون ره دِلوس بیّه و مردمِ پلی، والتر ویتمن ره اِتی آدم سراق هدا که لینکلن خوری دونا و مرجع حیساب بونه.
بندانگشتی|375x375پیکسل|اتّا برنامه‌یِ جلد که اتّا والت ویتمنِ خطابه لینکلن خوری ره سراق دنه.
ویتمن، لینکلن ره خله-خله ستایش کِرده و 1865 گدر که وه ره ترور هاکردنه ونسّه دل دماس (=ناراحِت) بیّه و ونه یاد وسّه اَتی شعرئون بنویشته. اینتا ایده که این موضوع وسّه خطابه بووه ره اولین کَش ویتمنِ رَفِخ جان بوروز، وره پیشنهاد هدائه که 1878 گدر اتا نومه دله وره باته که لینکلن خوری خطابه بنویسه. ویتمن، پِر توم بی‌یه که خاسته خطیب بووه، اولین کَش 14 آپریل 1879 گدر لینکلن بمردن خوری نیویورکِ استک هال دله سوخِن باته. از اون توم تا 11 سال به یور، وه شه خطابه ره کم بَئیت 10 کَش بَته و ممکن هسّه 20 کَش جه ویشتر هم خطابه ره بئوته باشه.

ونه بِت ترین خطابه هدائن ره 1887 گدر که مدیسون میدونِ تئاتر دله خطابه باته دونستنه. جاستین کاپلان که ویتمنِ زیوش خوری بنویشته، گانه که این خطابه هدائن و پشت-سَر  اون جوابی که وه این خطابه باتنِ وسّه کسونی که اشنوسّنه و هاشینه جه بیته، نزدیک ترین جائی بی‌یه که ویتمن اجتماع دله خله مردم پلی شناسا بَیِّن ره برسی بی‌یه و تا اون گدر اَنده شناسا نَی بی‌یه، که اینتا خاطر وسّه بی‌یه که اون خطابه وسّه خله آدم‌ئون بِمونه که آمریکایِ جامعه دله پِر مهم آدم بی‌نه. ویتمن شه یور تِر گاته که اونتا بائوتن و جوابی که بیته، ونه زیوشِ اوج بَرِسی‌یِنِ توم بی‌یه، ولی اَتی دی‌ئِر توم نقد هم هاکرده. وه اینتا خطابه ره آخرین کَش، 1890 گدر کا دِ سال کار داشته تا بمیره، فیلادلفیا دله مردم وسّه بائوته.

## منبع

* 21 ارکه ما 1535 تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

رج:والت ویتمن نویشته‌ئون
رج:خطابه‌ئون
ناگ‌لانگ

بندانگشتی|ناگلانگ نخشک
**ناگ‌لانگ شری (شایی)** (کوره ئی جه  هانگول: 낙랑국; هانجا: 樂浪國) اتا شری بیه کا کوره جزره‌مونا دله دیه و سامگوگ‌ساکی دله بموئه. امبا اینتا شری سیوا بین هلا مشخص نیه. سامگوک‌ساکی دله بنویشته کا ونه امپراتور  نوم چوی‌لی بیه وه شزّه (پرنس) هدونگ ره بدیه کا گوگوریو پرنس بیه .وه ره بشته کا ونه دتر جا ( ناگ‌لانگ  پرنسس) جا ویلاج (آروسّی) هاکنه. هودونگ دی پرنسس جه خانه کا بوئره و ناگ‌لانگ بالوخنه  طبلون و شپورئون ره پوت هاکنه تا ناگ‌لانگ ساخلوئون نتوندن گوگوریه یرش ره خور هادن. شزّه خانم دی اینتا کر ره هاکرده کا چیسّائی بویه کا ناگ‌لانگ ره گوگوریو بیره و الجه دله باش بوه.

## ممبعئون

* 

رج:کره‌یی زوون کشورون
رج:کره تاریخ
رج:کشورون، قاره په
رج:شرق دور
رج:کره شائون
جاکی(چک)

**جاکی**(به لاتین: Žáky)اتا مسکونی گزار هسه چک جمبوری دله کا کانتاهارا دله دره.

## ممبعئون
فارسی ویکپدیا

رج:چک شهرون
جمایتیا

**جمایتیا** (ب لیتوونیئی جه : Žemaitija) اتا گزار هسه لیتوونی دله دره و 21 کیلومتر گتی  دارنه.

## ممبعئون

رج:لیتوونی
رج:لیتوانی تاریخ
رج:لیتوانی شهرون
رج:روسیه جوغرافی
رج:شوروی سابق کشورون
همرزمان حسین

***هم‌رزمان حسین (علیه سلام)*** اتا کتاب نوم هسته که علی خامنه‌ای تفکرات ره شیعیون ِامامت و جهاد خَوِری گنه. این کتاب ره سال‌های اخیر بنویشتنه و چاپ هاکردنه ولی ادعا وونه که خامنه‌ای این گپ‌ها ره بصورت سخنرانی، دَه شویِ محرم سال ۱۳۵۱ اتا هیئت دله، منبر-سر، بائوت بی‌یه و این متن ره اون سخنرانی‌ها سر جه اسا پیاده هکردنه که یعنن پیش از انقلاب دوره شنه. کتاب هم دَه قسمت دارنه که بصتینکلا هر قسمت ره محرمِ اتا شو وه باته.

خامنه‌ای این کتاب دله گنه که گردِ اٮمامون وظیفه این بی‌یه که اٮسلامی حکومت بساجن و این کارِ وسّه تلاش کردنه. وه اتا «انسان ۲۵۰ ساله» اصطلاح ره یارنه که یعنن تموم اٮمامونِ هدار اتا بی‌یه. وه گنه حسین بکوشتن په، اٮمامون حزبی و مخفی‌کَری جه خاستنه شه انقلاب ره پیش بَوِرن. 

## منابع
* کتاب معرفی، خامنه‌ای سایت دله

رج:علی خامنه‌ای
رج:فارسی کتابون
رج:اسلامی کتابون
چوچئو(چین)

**جوجئو** یا **چوچئو**(چینی: 株洲, choo-choh), اتا ئول(شاهر) هسه چینیستون دله کا هونان دله دره. و 3.9 ملیون دووشا داینه.

## ممبعئون
فارسیج ویکپیدئیا
رج:چین اوستانون
رج:چین تاریخ
رج:چین جوغرافی
رج:چین خار جائون
رج:چین شهرون
رج:شهرون
جوپنیا

**جوپنیا** (کورووتی جه : Županjaاتا ئول (شاهر) هسه کورواسي دله کا 16696 کس 2011 وله دله زیوش کاردنه .

## ممبعئون
اینگیلیسی ویکیپدیا 
عربی ویکیپیدیا
رج:کرواسی شهرون
رج:کرواسی تاریخ
لخندورف

**لخندورف** (آلمونی جه: Lachendorf)اتا ئول (شاهر) هسه آلمون دله ما 5840 کس دووشا دارنه.

## ممبعئون
اینگیلیسی ویکیپیدیا
رج:آلمون
رج:آلمون شهرون
رج:آلمان جوغرافی
رج:آلمان شهرون
رج:اروپا شهرون
رج:اروپا اتحادیه
ولکسایم

**ولکسایم** ( فرانسئی جه: Wolxheim)اتا کومون هسه فرانسه دله کا 875 کس دووشا داینه. 

## ممبعئون
فارسی ویکیپدیا

رج:فرانسه شهرون
فورالیاک

**فورالیاک** (کاتالونیایی زوون: جه : Forallac)اتا مسکونی گزار هسه کا ایسپانیا دله و کاتالونیا دله دره و خیرونا دله دره و 50.6 کیلومتر گتی دارنه.
بندانگشتی|اتا دیمتا(عکس) فورالیاک جه

## ممبعئون
اینگیلیسی ویکیپدیا

رج:ایسپانیا شهرون
بامیان

**بامیان** منظور کمین‌تا هسته؟
* بامیان (شهر)
* بامیان ولایت
باد ویزه

**باد ویزه** (آلمونی جه: Bad Wiessee) اتا لئس(شهر) هسه آلمون  دله دره و 4777 کس دووشا داینه.

## آلبوم

پرونده:Bad_Wiessee_Rathaus_2.jpg
پرونده:Bad_Wiessee_Maria_Himmelfahrt_3.jpg
پرونده:Bad_Wiessee_Seepromenade_1.jpg
پرونده:Bad_Wiessee_Hotel_Gasthof_zur_Post_4.jpg


## ممبعئون
فارسی ویکیپیدیا
رج:آلمان جوغرافی
رج:آلمان شهرون
رج:اروپا شهرون
بورسن

**بورسن** اتا دانمارک تاریخی بنا هسته که کپنهاگن شهر دله کته و وشون میلس جا بی‌یه. 

## منابع

رج:دانمارک
رج:دانمارک تاریخی جائون
ولادی قفقاز

**ولادی قفقاز** اتا روسیه ره شهر هسته که شمالی قفقاز ناحیه دره. این شهر شمالی اوستیا نیشتگا و گتِ شهر هسته.

## منابع

رج:روسیه شهرون
رج:شمالی اوستیا
ماخاچ کلا

**ماخاچ کالا** یا **ماخاچ قلعه** اتا روسیه ره شهر هسته که قفقاز ناحیه دره و داغستون نیشتگا و گتِ شهر هسته و مازرون دریایِ غربی وَر کَته.

## منابع

رج:روسیه شهرون
رج:داغستون
آرکین استودیوز

**آرکین استودیوز اس‌ای‌اس‌یو** (اینگلیسی جه: *Arkane Studios SASU* )، اتّا فِرانسوی ویدئوکا ساج کومپانی هسّه که لیون دله قرار دارنه. اینتا کومپانی ۱۹۹۹ سال دله تاسیس بَیّه و شه اولین کا ره که ونه نوم آرکس فتالیس (*Arx Fatalis*) بی‌یه ره ۲۰۰۲ گدر تنک هاکرده. آرکین استودیوز چله که لیون دله کایری کنّه ونه نوم ره **آرکین لیون** بشتنه، اتّا دیر استودیو هم دارِنّه که وره جولای ما ۲۰۰۶ سال دله په بِشتنه و اینتا تگزاسِ آستینِ دله دره و ونه نوم **آرکین آستین** هسّه. آرکین استودیوز اَتی خله خاهون دار و دلوِس بئی کائون ره بساته، بستینکلا دیسانرد که اتّا سری کائون هسّه، پِرِی (۲۰۱۷)، دث‌لوپ (۲۰۲۱) ره بساتنه. مارولِ بلید اتی دیر کا هسّه که دَرِنه وره سازِنّه که هِلا وشون دَسِّ بِن دره.

## منبع

* 25 ارکه ما 1535 تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

رج:ویدئو‌کا ساز کومپانی
پمتی

بندانگشتی|تبری مردم‌ئون ره سراق دنه که تبری پِمتی تن دَکردنه.
پِمِتی یا پِمِّتی (اینگلیسی جه: *Clothing*)  اون چی هسّه که ونه جا توندنه تَن ره دَپوشن و ره تن دَکِنن. اِتی بی‌یه که پمتی ره جِل جا دوتِنه اما همینتی که توم یور بورده وره حیوون‌ئون پیس (پوس) جه و دیئر ماده‌ئونی که پیرا (موحیط) دله پیدا هاکِرد بون دی دوتنه. پمتی دپوشِنّی‌ِین آدم‌ئون وسّه هسّه و وشون هر کجه دَوِّن و جامعه دَرینگِنِن پمتی دپوشی‌یِن وشونِ میون وجود دارنه. پمتی ره چتی دپوشن یا چنده دپوشن اونتا جامعه‌یِ دیما، وشون تن، زنا یا مردی بی‌یِن و اون منطقه جوغرافی ره ارتباط دارنه.

## منبع

* 25 ارکه ما 1535 تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.
رج:پمتی
رج:فرهنگ
سیدنی ادگرتون

**سیدنی ادگرتون** (اینگلیسی جه: *Sidney Edgerton*)، (بزائه‌ی 17 آگوست 1818- بمرده‌ی 19 جولای 1900) اتا آمریکایی سیاست‌مدار، حقوق‌دونا، کادی و معلم، اوهایو جه بی‌یه. وه آمریکایِ دله‌ای الجه دله دّیه و بجنگسته.

## منبع

* 25 ارکه ما 1535 تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

## بن‌بنویشت
رج:آمریکا دله‌یی جنگ
رج:آمریکایی آدم‌ئون
ناخش پمتی

بندانگشتی|اتّا مردی که ناخشخنه پمتی ره دپوشی‌یه.

ناخِش‌ِ پِمِّتی یا ناخِش‌خنه‌یِ پمتی (اینگلیسی جه: *Patient gown* )، اَتّا وِلار و وِشا‌یِ پمتی هسّه که اون کس که ناخشخنه دله خانه یا دَره جراحی کنّه، وره تن کنّه. اینتا پمتی ره، ناخِش‌ئونی که بستری بونّه هم تونده دپوشن. کانادا و نیو انگلند دله وره جانیِ پمتی (اینگلیسی جه: ***johnny gown*** ) هم ونگ دِنّه.

## کار بَزوئِن
ناخشخنه‌یِ پمتی‌ئون که ناخِش وره تن کِنّه اینتا وسّه دیزاین بَیّه که اون گدری که وه اونجه کَته ناخش خنه‌یِ آدم‌ئون بتونِن راحِت ونه تن ره دَسرِسی دارِن و دَرمون هاکنِن.

ناخشخنه پمتی اِتی جِلِ جه بِسات بَیّه که بَتونده داغِ ئو‌یِ دله‌ ره پشت-به-پشت بَشِست بئی‌یِن ره تحمل هاکنه، که ویشته پَمبه جه بَدوت بونه و وِشون پِشت، گره جه قایِم دَوِست بونه که زیلِ جلِ جه دِرِس بئی هسّه.

## ناخشی پمتی مشکلات خوری
ناخشی پِمتی‌ئون اون گدری دیزاین بَینه که ناخش آدم‌ئون ویشتر شه تخت سَر له بورد بی‌نه. اینتی ناخشی پمتی یِ ولار و وشا بِشتِ پِشت ناخش وسّه خار بی‌یه و تونسّه راحت شه پمتی ره تن جه در هاکنه یا دپوشنه و ناخشخنه‌یِ کارکر‌ئون تونسّنه ناخش وسّه راحِت لَگِن بِئلِن و اَی بَیرِن. اما اِسا درمون هاکردن دیمائون اتی جور دیگه بَیّه و اسا ویشته ناخش ره تخت سر راس کِندنه و وره گِنه که ویشتر هامِته و بَتجه . اون تومی که وه راس بونه و مِجِنه، ونه پمتی یِ پِشت که وشا هسّه ونه تَن ره دیار کنّه و گرمی هم دیا شونه که باعث بَیّه ناخِش خجالت بکشه و وِنه دپوشی‌یِن جه راحِت نِواشه.

اینان وسّه وشون مطالعات هاکردنه تا که پمتی ره نو زِمونه و نیاز‌ئون وسّه تغییر هادن. اما نو و تغییر هدا بئی پمتی‌ئون گرون تِر بَدوت و بَروت بونه.

## منبع

* 25 ارکه ما 1535 تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.
رج:پمتی
رج:ناخشخنه
فورت‌نایت

فورت‌نایت (اینگلیسی جه: Fortnight ) اتّا تومِ بِشمارِسِّنِ واحد هسّه که 14 روزِ (دِ هفته) جا بِرابِری کنّه. فورت‌نایت قدیمی اینگلیسی زوون واجه‌ ** جه اِنه که وِنه معنی *"چاردِ شو‌ء"* ( یا چاردِ روز، اینتا وسّه که انگلوسکسونِ مردم‌ئون شوءِ جه شِمارِنّینه) بونه.

## منبع

* 27 ارکه ما 1535 تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.
رج:توم
رج:توم واحد
الکساندر پوشکین

**الکساندر سِرگِیوویچ پوشکین** (اینگلیسی جه: *Alexander Sergeyevich Pushkin*)، (روسی جه:  *Александр Сергеевич Пушкин*)، (بزائه: ۶ ژوئن ۱۷۹۹- بمرده: ۱۰ فوریه ۱۸۳۷) اتّا روسی شاعر، نمایش‌نومه‌نویسِن، و رمان‌نویسِنِ رومانتیکِ عصر بی‌یه. خله وره گت تِرین و بِت تِرین روسی شاعر اشناسنّه و وره مودرنِ روسی ادبیاتِ په‌گِذار بشناسینه. 

پوشکین اتّا روسی اِشرافزاد‌ئون جه و مسکو دله دِنیا بموئه. ونه پِر، سرگِی لوویچ پوشکین، اتّا قدیمی اشرافی خونواده‌یِ تِبار بی‌یه. ونه مار‌وَری گت‌پِرِ گت‌پِر اتّا جنرال بی‌یه که ونه نوم ابرام پتروویچ گَنیبال بی‌یه، اتا اِشرافی بزائی که ونه تِبار آفریخا‌یِ جه بی‌یه و وره عوثمانی‌ئون شه دیمایِ جه زورِ په بَوِردنه، که بعد وره روسِ امپراتور آزاد هاکرده و وره بیارده شه قصر دله و وره شه ریکایِ واری گَت هاکرده.

الکساندر شه یَتِّمین شعر ره اون گدر که ۱۵ سال برسی‌یه تنک هاکرده، که اون گدر که داشته تزارسکویه سلو لیکئوم (اتا جا هسّه درس بخوندسّنِ وسّه) جه فارغ‌التحصیل بی‌یه خله نوم درهاکرده و شاعر‌ئون و ادیب‌ئون پلی شناسا بَیّه. فارغ‌التحصیل بَیّنِ گدر وه شه جنجالی شعر "قصیده‌ئی آزادیِ وسّه" ره بَسروسته، اینتا قصیده و اَتی دیر شعر‌ئون بی‌یه که باعث بیّه که روسیه‌یِ تزار الکساندر اول وره تبعید هاکنه. از این توم به یور، روسِ تزارِ سیاسی پلیس همیشک ونه دمبال دَینه و خله-خله وره تالی کردنه و وه هم دیر نتونِسّه شه بنویشته‌ئون ره تنک هاکنه، این گدر وه شه شناسا تِرین نمایش‌نومه "بوریس گادنوف" ره بنویشته. ونه شعر‌مونا رومان "یوجین انگن"، ۱۸۲۵ گدر تا ۱۸۳۲ سال گدر تنک بَیّه. 1837 گدر، پوشکین اتّا دوئل دله خَله زخمی بیّه و همونتایِ وسّه ناخِشی بیته و بمرده، که اونتا مردی نوم  که اتّا فرانسوی افسر بی‌یه، جرجس چارلز دِ هِکِن دانتِس بی‌یه که وره دانتس-گِکِن هم ونگ دانه. پوشکین بَمِردن گدر 37 سال سن داشته.

## منبع

* ۲۸ ارکه ما ۱۵۳۵ تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

رج:روسیه نویسندگون
خشونخووک

**خشونخووک** (بلهسونی جه :  Chrząchówek) اتا  مله هسه لهستوندله کا   گمینی کونگسکووولادله دره. خشونخووک ۴۶۵ کس دووشا دارنه.

## ممبعئون
فارسی ویکیپیدیا
رج:لهستان
رج:لهستانی زوون
رج:لهستون شهرون
رج:لهستون جائون
خشونشچوفکا

**خشونشچوفکا** (لهستونی جه:  Chrząszczówka) اتا مله هسه لهستون دله کا 120 کس دووشا دارنه.

## ممبعئون
فارسیی/اینگیلیسی ویکیپدیا
رج:لهستون
رج:لهستون شهرون
رج:لهستون جائون
گیرین‌ویل،تنسی

**گیرینویل** اتا ئول (شهر) هسه  تنسی دله کا  امریکا دیدوس استنون دله درهکا 2010 دله 15062 کس دووشا داشته.

## ألبوم

پرونده:Andrew-johnson-house-tn1.jpg
پرونده:Sevier-Johnson-Susong-House-tn1.jpg
پرونده:SS_Greeneville_Sun_2_r470x260.jpg
پرونده:Hotel-Brumley.jpg
پرونده:Presbyterian-Church.jpg
پرونده:Episcopal-Church.jpg
پرونده:Valentine-Sevier-House.jpg
پرونده:Doughty-House.jpg
پرونده:Antrium-log-cabin.jpg
پرونده:Clawson-Home.jpg
پرونده:Lowry-Snapp-House.jpg
پرونده:Armitage-McKee-Law-Office.jpg
پرونده:Dickson-Williams-Mansion.jpg


## ممبعئون
فارسی ویکیپدیا
خشلیسته

**خشلیتسه** (به لهستانی:  Chrzelice)اتا مله هسه لهستون دله کا 654 کس دووشا دارنه.

## ممبعئون
فارسی ویکیپدیا
رج:لهستان
رج:لهستون
رج:لهستون جائون
رج:لهستون شهرون
سوک(هنّسه)

جایگزین=two line bent at a point|بندانگشتی|سوز سوک دتا لاپه خط جه خار بویه
**سوک**  اتا مفهوم هسه هنّسه دله کا دتا دیک خط جه بساته بونه و ونه قایده بزوئن یتکا درجک هسه کا دتا لاپه خط کا هدی جا امباز کله دارننه میون دره. اینتا امباز کله ره . **سوک کله** (عربی جه : رأس الزاویة) گننه.

## سوک تی‌ئون
سوکون ره اشون قایده جا کلاسونّی کننه

* صِفِر سوک:تمانی کا دتا خط هدی سر دبن وشون سوک 0 درجک هسه
* دبست سوک:ونه قایده 90 درجک جه پریکه تر(کمتر) هسه
* دیک سوک: ونه قایده 90 درجک هسه
* وشارد سوک: سوکی هسه که 90 درجک جه ویشتر بوئه امبا 180 درجک جه ویشتر نبوئه.
* لاپه خال یوک: زس.کی هسه کا 180 درک ووشه..
* ریفلکسی سوک: سوکی کا 180 درجک جه ویشتر بوئه امبا 360 درجک نبوئه.
* دشتی سوک: سوکی هسه کا 360 درجک بوئه.

## ممبعئون
Henderson, David W. ; Taimina, Daina (2005), Experiencing Geometry / Euclidean and Non-Euclidean with History (3rd ed.), Pearson Prentice Hall, p. 104, ISBN 978-0-13-143748-7
رج:ریاضیات
رج:هندسه
رج:هنسه
رج:رقم
رج:معماری
رج:نقاشی
افسر (فیلم ۲۰۱۸)

**افسر** اتا هندستونی فیلم هسته که سال ۲۰۱۸ شنه و پنجابی زوون جه بساتنه

## منابع

رج:پنجابی فیلمون
رج:هندستونی فیلمون
رج:۲۰۱۸ فیلمون
۲۰۲۴ فارس دریومونای لاهیز

بندانگشتی|۲۰۲۴ لاهیز، اتّا عکس که بحرینِ منامه ره سراق دنه.
**۲۰۲۴ فارسِ دریومونایِ لاهیز** (اینگلیسی جه: *2024 Persian Gulf floods* )؛ اِتی اتفاق دکته که آپریل مایِ گدر اَنده شلاب و وارش بموئه که فارسِ دریومونایِ کشورئون ره خله تاثیر بِشته، اینتا شلاب منطقه‌یِ کشورئونِ دله ره ناگِمونی لاهیز سر هدا. اَتی کشورئون باتنه که اتّا روزِ دله یَتّا سالِ قَدِر وشونِ وسّه وارش بموئه. اینتا لاهیز منطقه‌یِ سر خله-خله تاثیر داشته، که عمان و امارات ویشتر تاثیر بَیتنه. اینتا لاهیز باعث بیّه که اقلا ۳۳ نفر کِشته بَوِّن، عمان دله ۱۹ نفر و ایرون دله ۸ نفر بمردنه. یمن، بحرین، قطر و سعودی عربستونِ شرقی استان‌ئون وسّه هم لخز و شلاب و وِنه پِشت-سر لاهیز دکته. اینتا لاهیز ۲۱ ارکه مایِ ۱۵۳۵ ( ۱۴ آپریل) شِروع بیّه و تاسا، ۳۰ ارکه مایِ ۱۵۳۵ (۲۳ آپریل) هنتا ادامه دارنه.

## منبع

* ۳۰ ارکه مایِ ۱۵۳۵ تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.
رج:لاهیز
ماکروسافت

**ماکروسافت (اینگلیسی جه:''Microsoft'')** اتا نرم‌افزاری کومپانی هسته که آمریکای متحده ایالات دله دره و وه ره بیل گیتس بساته. این شرکت شه ویندوز سیستم‌عامل وسه خله اسم در هاکرده و گت کومپانی بیه که اسا دنیای پردرآمدترین مؤسسات جه هسته.

## منابع

رج:نرم‌افزارون کومپانی
رج:کومپانی
آرامکو

**سعودی آرامکو** (عربی جه: *أرامكو السعودية*)، (اینگلیسی جه: *Saudi Aramco*) اتا نفتی کومپانی هسته که سعودی عربستون شنه و جهون گت‌ترین شرکتون جا حىساب انه. ونه نصف ره سهام دله بروتنه و باقی ره مملکت شه مالکیت دله باقی دارنه.

## منابع

رج:کومپانی
رج:نفت
فایرفلای استودیوز

فایر فلای استودیوز (اینگلیسی جه: *Firefly Sudios*)، اتّا بریتانیایی ویدئوکا ساج کومپانی هسّه که ونه مقر لندن دله دره. آگوستِ 1999 گدر، سایمون بردبری، دیوید لستر، و اریک اوئلت اینتا کومپانی ره هئی کایری جه بساتنه. اینتا کومپانی یِ تمرکز باستونی ریل-تایم استراتژی کائون سر دره، که اینان ره کامپیوتر و مکینتاژ سیستم‌ئون وسّه ساجنه. وشون ویشته شه ویدئوکا یِ سری، اِسترانگ‌هُلد (اینگلیسی جه: *Stronghold*) وسّه شناسا هسّنه. ژوئن مایِ 2021، دِوُلوِر دیجیتال (اینگلیسی جه: *Devolver Digital*) که اتّا ویدئوکا تنک‌کر کومپانی هسّه اینتا استودیو ره بخری‌یه و صاب بیّه.

## منبع

* 1 ده مایِ 1535 تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.
رج:ویدئو‌کا ساز کومپانی
رج:ویدئوکا ساج
گیب نیول

**گیب لوگن نیول** (اینگلیسی جه: *Gabe Logan Newell*)، (بزائه 13 نوامبر 1962)، کا وه ره گیبنِ نوم جه هم اشناسنّه، اتا آمریکایی تاجر، کاردیافرین و ویدئوکا ساجِ کومپانی، وَلو کومپانی ره هئی-په‌گذار هسّه.

## منبع

* 1 ده مایِ 1535 تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

## بن‌بنویشت
رج:زننه آدمون
رج:ویدئوکا ساج
ولو کومپانی

ولو کومپانی (اینگلیسی جه: ***Valve Corporation***)، کا وره ولو سافت‌وِر (اینگلیسی جه: ***Valve Software***) نوم جه هم اشناسنّه، اتّا آمریکایی ویدئوکا ساجِن، تنک‌کَر، و دیجیتالی توزیع‌کَرِ کومپانی هسّه که ونه مقر واشنگتنِ بلونو دله دره. اینتا کومپانی استیمِ پلتفرم و ویدئوکائون، هف-لایف، پورتال، دِی آو دفیت، تیم فورترس، لفت فور دِد و دوتا ره بساته.

ولو 1996 گدر و گیب نیول و مایک هرینگتون دس جه که هر دِ پیش تِر مایکروسافت وسّه کار کردنه، په‌گذاری بیّه. وشونِ یتّمین کا، هف-لایف کا اتّا اول شخص تیراندازی بی‌یه که 1998 گدر تنک بیّه، نقدکرئونِ دلوس بی‌یه و خار-خار بروته. هف-لایف، اول شخص تیراندازی ژانرِ وسّه خله تاثیر داشته و اَتی نویاری داشته. 2000 گدر هرینگتون کومپانی جا بورده. ولو 2003 دله شه پلتفرم استیم ره را دینگوئه و ونه پِشت-سر و 2004 گدر هف-لایف 2 ره تنک هاکرده، پیشبورده فیزیکِ سیستم و ونه ویشتر بَئی تمرکز، آسنی و شخصیت‌ئون وسّه، هف-لایف 2، 12 میلیون کپی بروته و نقد‌کرئون وره تحسین هاکردنه. 2006 و 2007 گدر ولو هف-لایف 2 یِ وسّه دِ تا لاپ دمباله بساته و تنک هاکرده. وشون 2007 گدر اتا پازل کا پورتال و اتا مالتی پلیر کا تیم فورترس 2 ره هم تنک هاکردنه. 2011 سال دله وشون پورتال 2 ره تنک هاکردنه. 2013 گدر، ولو اتّا آنلاینِ کا که ونه نوم دوتا 2 بی‌یه ره تنک هاکرده.

2010 به یور، ولو کمتِر ویدئوکا بساته و سخت افزار و مِجازی واقعیت (VR) وَری بورده. ولو 2020 گدر پئی هاکرده هف-لایف سِری کائون جه و هف-لایف: الیکس ره بساتنه.

تا 2012 سالِ گدر، ولو کومپانی 250 نفر کارمِند داشته و وشون کومپانی ارزش 3 میلیارد آمریکایِ دلارِ جه هم یور بورد بی‌یه. ولوِ ویشترین درآمد استیم جه اِنه که تا 2011 گدر، 50 تا 70 درصد بازارِ کائونی که بتونسِّنه دانلود بوون اینتا پلتفرم دَسِّ بن دیّه و باته بونه که تا 2017 گدر 3.4 میلیارد آمریکای دلار پیل ولو وسّه ایجاد هاکرد بی‌یه.

## منبع

* 30 ارکه مایِ 1535 تبری، این ولگ اینگلیسی ویکی‌پدیا جه ترجمه بیّه.

رج:ویدئوکا ساج
رج:ویدئو‌کا ساز کومپانی
توماج صالحی

**توماج صالحی** اتا ایرانی رپر خونش‌کر هسته ، وه اصفهون اوستان آدم هسته و ایران دلهه رپ موزیک ساته که حکومت ره کتره زوئه. زن، زندگی، آزادی رمبش دله جا بخرده و اینترنت دله حکومتِ علیه پغوم یشته تا وه ره بیتنه و زندون دله دَوستنه و شکنجه هدانه. ات‌گال وه ره رها هاکردنه و بمو بریم ویدئو هدا و ای وه ره بیتنه و اتا دادگاه وه ره اعدام محکوم هاکرده.

## منابع

رج:رپرون
رج:ایران حقوق بشر مدعی‌ئون
رج:زننه آدمون