open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
۹ ژانویه

**۹ ژانویه** سالِ نُهمین روز، گریگوری تقویم دله، هسته و این روز دله ۳۵۶  روز سال جه باقی بموندسته (۳۵۷ روز کبیسه سال دله). 

## اتفاقات

## بزائه‌ئون
* ۱۹۰۸ - **[[سیمون دوبوار]]**، فرانسوی فیلسوف، نویسنده و فمینیست.
* ۱۹۲۵ - **[[لی وان کلیف]]**، آمریکایی بازیگر .
* ۱۹۴۱ - **[[جوآن بائز]]**، آمریکایی خونش‌کر و ترانه‌نویس.

## بمرده‌ئون
* ۱۸۷۸ - **[[ویکتور امانوئل دوم]]**، ایتالیا ِشاه.

## دپیته چرخه‌تو
* ویکی‌پدیا:امروز واری روز/۹ ژانویه

## بریم بگردستن

* بی‌بی‌سی: در این روز
* امروز در تاریخ

۹
۱۰ ژانویه

**۱۰ ژانویه** سالِ دَهمین روز، گریگوری تقویم دله، هسته و این روز دله ۳۵۵ روز سال جه باقی بموندسته (۳۵۶ روز کبیسه سال دله). 

## اتفاقات
* ۱۷۳۲ - احمد پاشا پیمون ره ایران و عثمانی امضا هاکردنه.

## بزائه‌ئون
* ۱۸۸۳ - **[[آلکسیی نیکالایویچ تالستوی]]**، روسی شاعر و رمان ­نویس.
* ۱۹۳۸ - **[[دونالد کنوت]]**، ریاضیدون.

## بمرده‌ئون
* ۹۷۶ - **[[ژان اول (بیزانس شاه)|ژان اول]]**، بیزانس امپراتور.
* ۱۸۵۲: **[[امیرکبیر]]** ره کاشان دله ناصرالدین شاه ِدستور جه بَکاشتنه.

## دپیته چرخه‌تو
* ویکی‌پدیا:امروز واری روز/۱۰ ژانویه

## بریم بگردستن

* بی‌بی‌سی: در این روز
* امروز در تاریخ

## منبع

۱۰
۱۱ ژانویه

**۱۱ ژانویه** سالِ یازّهمین روز، گریگوری تقویم دله، هسته و این روز دله ۳۵۴ روز سال جه باقی بموندسته (۳۵۵روز کبیسه سال دله). 

## اتفاقات
* ۱۹۲۲ - اولین بار انسولین استفاده بیه.
* ۲۰۰۷ - ویتنام جهونی تجارت سازمان دله عضو بیّه.

## بزائه‌ئون

## بمرده‌ئون
* ۶۴۲ - **[[یزدگرد سوم]]**، ساسانیون آخرین شاه، ره اتا آسیابون بکاشته.
* ۸۱۲ - **[[استوراکیوس]]**، بیزانس امپراتور.
* ۸۴۴ - **[[میخائیل اول]]**، بیزانس امپراتور.
* ۱۰۵۵ - **[[کنستانتین نهم]]**، بیزانس امپراتور.
* ۱۸۸۰ - **[[شورول]]**، فرانسوی شیمی‌دون و محقق.
* ۲۰۰۸ - **[[ادموند هیلاری]]**، اورست ِاولین فاتح.

## دپیته چرخه‌تو
* ویکی‌پدیا:امروز واری روز/۱۱ ژانویه

## بریم بگردستن

* بی‌بی‌سی: در این روز
* امروز در تاریخ

## منابع

۱۱
۱۲ ژانویه

**۱۲ ژانویه** سالِ دِوازّهمین روز، گریگوری تقویم دله، هسته و این روز دله ۳۵۳ روز سال جه باقی بموندسته (۳۵۴ روز کبیسه سال دله). 

## اتفاقات
* ۶۳۰ - فتح مکه.
* ۱۹۲۹ - مجلس اولین انتخابات، مصر دله.
* ۱۹۴۴ - نازی آلمان لنینگراد دله شکست بخارده.
* ۱۹۵۰ - طاها حسین مصر ِفرهنگ وزیر بیه.
* ۱۹۷۴ - لیبی و تونس اتا بَیینه.

## بزائه‌ئون
* ۱۸۹۳ - **[[هرمان گورینگ]]**، «گشتاپو» ِمؤسس.
* ۱۸۹۳ - **[[میخائیل گورویچ]]** میگ ِمؤسس.
* ۱۹۳۶ - **[[امیل لحود]]**، لبنان ِرئیس جمهور.
* ۱۸۷۶ - **[[جک لندن]]**، آمریکایی نویسنده.
* ۱۹۵۸ - **[[کریستین امان‌پور]]**، سی‌ان‌ان ِگزارشگر.

## بمرده‌ئون
* ۱۹۷۶ - **[[آگاتا کریستی]]**، انگلیسی نویسنده.

## دپیته چرخه‌تو
* ویکی‌پدیا:امروز واری روز/۱۲ ژانویه

## بریم بگردستن

* بی‌بی‌سی: در این روز
* امروز در تاریخ

۱۲
۷ ژانویه

**۷ ژانویه** سالِ هفتمین روز، گریگوری تقویم دله، هسته و این روز دله ۳۵۸ روز سال جه باقی بموندسته (۳۵۹ روز کبیسه سال دله). 

## اتفاقات
* ۸۳۸ - **[[بابک خرمدین]]** ره معتصم، سامرا دله، اعدام هاکرده.
* ۱۶۱۰ - **[[گالیلئو گالیله]]** برجیس ِچارتا ماه ره کشف هاکرده.
* ۱۹۲۷ - اولین تلفنی تماس آتلانتیک میون، لندن جه نیویورک ره، بزه بیّه.
* ۱۹۳۶ - رضا شاه این روز **[[کشف حجاب]]** دستور ره هِدا.
* ۱۹۵۳ - **[[هری ترومن]]**، آمریکا رئیس‌جمهور، بائوته که این کشور **[[هیدروژنی بمب ]]** دارنه.
* ۱۹۷۹ - ویتنامیون شهر پنوم پن ره کامبوج دله اشغال هاکردنه و سرخ خمرون ره درینگونه.

## بزائه‌ئون
* ۱۹۲۵ - **[[جرالد دورل]]**، بریتانیایی طبیعت‌شناس و نویسنده (بمرده‌ی ۱۹۹۵)
* ۱۹۳۸ - **[[رولان توپور]]**، فرانسوی نقاش، کاریکاتوریست و نویسنده (بمرده‌‎ی ۱۹۹۷)
* ۱۹۶۴ - **[[نیکولاس کیج]]**، بازیگر و تهیه کنندهٔ آمریکایی.

## بمرده‌ئون
* ۱۹۶۸ - **[[غلامرضا تختی]]** ایرانی کشتی‌گیر
* ۲۰۰۴ - **[[اینگرید تولین]]**، سوئدی بازیگر

## دپیته چرخه‌تو
* ویکی‌پدیا:امروز واری روز/۷ ژانویه

## بریم بگردستن

* بی‌بی‌سی: در این روز
* امروز در تاریخ

۷
۸ ژانویه

**۸ ژانویه** سالِ هشتمین روز، گریگوری تقویم دله، هسته و این روز دله ۳۵۷ روز سال جه باقی بموندسته (۳۵۸ روز کبیسه سال دله). 

## اتفاقات
* ۱۹۶۴ - لیندون بنیز جانسون، آمریکا رئیس جمهور، *جنگ علیه فقر* ره اعلام هاکرده.

## بزائه‌ئون
* ۱۸۲۳ - **[[آلفرد راسل والس]]**، بریتانیایی طبیعت‌شناس و زیست‌شناس
* ۱۸۹۱ - **[[والتر بوث]]**، آلمانی فیزیک‌دون
* ۱۹۳۵ - **[[الویس پریسلی]]**، آمریکایی خونش‌کر و بازیگر 

## بمرده‌ئون
* ۱۳۲۴ - **[[مارکو پولو]]**، ایتالیایی توریست
* ۱۹۷۶ - **[[چو ان‌لای]]**، چین نخست‌وزیر 

## دپیته چرخه‌تو
* ویکی‌پدیا:امروز واری روز/۸ ژانویه

## بریم بگردستن

* بی‌بی‌سی: در این روز
* امروز در تاریخ

۸
۱۵ ژانویه

**۱۵ ژانویه** سالِ پونزهمین روز، گریگوری تقویم دله، هسته و این روز دله ۳۵۰ روز سال جه باقی بموندسته (۳۵۱روز کبیسه سال دله). 

## اتفاقات
* ۱۹۷۰ - **[[معمر قذافی]]** لیبی دبه بقدرت برسی‌یه.
* ۱۹۹۱ - متحد ملل سازمان اتا اولتیماتوم عراق ره هِدا بی‌یه که کویت جه بریم بئه ولی چون این کار ره نَکارده، دیگه کشورون علیه صدام جنگ ره شروع هاکردنه.
* ۱۹۹۳ - همه کشورون  اسلونی و کرواسی ِاستقلال ره یوگسلاوی جه برسمیت بشناسینه.
* ۲۰۰۱ - ویکی‌پدیا تاسیس بیّه.

## بزائه‌ئون
* ۱۹۱۸ - جمال عبدالناصر، مصر دومین رئیس‌جمهور
* ۱۹۸۱ - پیت بول، کوبایی رپر

## بمرده‌ئون
* ۶۹ - گالبا، اتا امپراتور.
* ۱۹۶۸ - لئوپولد اینفلد، لهستونی نویسنده و فیزیک‌دون
* ۲۰۰۶ - جابر احمد الصباح، کویت ِامیر 

## دپیته چرخه‌تو
* ویکی‌پدیا:امروز واری روز/۱۵ ژانویه

## بریم بگردستن

* بی‌بی‌سی: در این روز
* امروز در تاریخ

۱۵
۱۶ ژانویه

**۱۶ ژانویه** سالِ شونزهمین روز، گریگوری تقویم دله، هسته و این روز دله ۳۴۹ روز سال جه باقی بموندسته (روز کبیسه سال دله). 

## اتفاقات
* ۱۵۴۷ - **[[ایوان چاروم]]** که وه ره «ترسناکِ ایوان» نوم اشناسِنّه، روسیه دله شاه بیّه.
* ۱۹۴۵ - بوداپست دله نازی آلمان اتا تازه جنگ ره شروع هاکرده تا سرخ ارتش ِمحاصره ره بشکنه.
* ۱۹۷۹ - **[[محمدرضا شاه]]**، ایران ِآخرین شاه، شه کشور جه فرار هاکرده.
* ۲۰۱۳ - **[[مذهبون آزادی روز]]**  آمریکا متحده ایالات دله.

## بزائه‌ئون
* ۱۸۸۹ - طاها حسین، مصر ِادیب و نویسنده.

## بمرده‌ئون

## دپیته چرخه‌تو
* ویکی‌پدیا:امروز واری روز/۱۶ ژانویه

## بریم بگردستن

* بی‌بی‌سی: در این روز
* امروز در تاریخ

۱۶
۱۷ ژانویه

**۱۷ ژانویه** سالِ هیودَهمین روز، گریگوری تقویم دله، هسته و این روز دله ۳۴۸ روز سال جه باقی بموندسته (۳۴۹ روز کبیسه سال دله). 

## اتفاقات
* ۱۷۷۳ - **[[جیمز کوک]]** اولین اروپایی بیّه که جنوبی قطب جه بگذشته.
* ۱۹۹۱ - عراق هشت‌تا اسکاد موشک ره اسرائیل سمت شلیک هاکرده.
* ۱۹۹۱ - هارالد پنجم نروژ دله شاه بیّه.

## بزائه‌ئون
120px|بندانگشتی|چپ
* ۱۷۰۶ - **[[بنجامین فرانکلین]]**، آمریکایی نویسنده، سیاست‌مدار و مخترع.
* ۱۸۹۹ - **[[آل کاپون]]**، آمریکایی خلاف‌کار.
* ۱۹۴۲ - **[[محمدعلی کلی]]** آمریکایی بوکسور.
* ۱۹۶۲ - **[[جیم کری]]** کانادایی-آمریکایی بازیگر و کمدین.
* ۱۹۶۳ - **[[کای هانسن|کای مایکل هانسن]]** آلمانی خونش‌کر.
* ۱۹۶۴ - **[[میشل اوباما]]**، باراک اوبامایِ زِنا.

## بمرده‌ئون
* ۱۷۵۱ - **[[توماسو آلبینونی]]** ایتالیایی موسیقیدون و آهنگساز.
* ۲۰۰۸ - **[[بابی فیشر]]**، آمریکایی شطرنج‌باز.
* ۱۹۶۱ - پاتریس لومومبا، کنگویِ رییس‌جمهور، وحشیونه ره بَکاشتنه.

## دپیته چرخه‌تو
* ویکی‌پدیا:امروز واری روز/۱۷ ژانویه

## بریم بگردستن

* بی‌بی‌سی: در این روز
* امروز در تاریخ

۱۷
۱۳ ژانویه

**۱۳ ژانویه** سالِ سیزّهمین روز، گریگوری تقویم دله، هسته و این روز دله ۳۵۲ روز سال جه باقی بموندسته (۳۵۳ روز کبیسه سال دله). 

## اتفاقات

## بزائه‌ئون
* ۱۶۸۳ - **[[کریستف گراپنر]]**، آلمانی آهنگساز.
* ۱۸۸۲ - **[[آلویس هیتلر (ریکا)|آلویس]]**، آدولف هیتلر ِناتنی برار.

## بمرده‌ئون
* ۲۰۰۸ - **[[جعفر شهیدی]]** مورخ و فارسی ادیب.

## دپیته چرخه‌تو
* ویکی‌پدیا:امروز واری روز/۱۳ ژانویه

## بریم بگردستن

* بی‌بی‌سی: در این روز
* امروز در تاریخ

## منابع

۱۳
۱۴ ژانویه

**۱۴ ژانویه** سالِ چاردهمین روز، گریگوری تقویم دله، هسته و این روز دله ۳۵۱ روز سال جه باقی بموندسته (۳۵۲ روز کبیسه سال دله). 

## اتفاقات
* ۱۹۸۰ - **[[ایندیرا گاندی]]** هند نخست‌وزیر بیّه.
* ۲۰۱۱ - تونس دله مردمِ انقلاب پیروز بیّه و زین العابدین بن علی کشور جه فِرار هاکرده. اینتی بی‌یه که عربی بهار شروع بیّه.

## بزائه‌ئون
* ۱۸۴۱ - **[[برت موریسو]]**، امپرسیونیست نقاش.
* ۱۹۶۳ - **[[استیون سودربرگ]]**، آمریکایی کارگردان، نویسنده.

## بمرده‌ئون
* ۱۸۶۷ - **[[ژان اگوست دومینیک انگر]]** نئوکلاسیک نقاش.
* ۱۸۹۸ - **[[لوئیس کارول]]**، انگلیسی نویسنده و ریاضیدون.
* ۱۹۵۷ - **[[هامفری بوگارت]]**، آمریکایی بازیگر.

## دپیته چرخه‌تو
* ویکی‌پدیا:امروز واری روز/۱۴ ژانویه

## بریم بگردستن

* بی‌بی‌سی: در این روز
* امروز در تاریخ

۱۴
۱۸ ژانویه

**۱۸ ژانویه** سالِ هیژدهمین روز، گریگوری تقویم دله، هسته و این روز دله ۳۴۷ روز سال جه باقی بموندسته (۳۴۸ روز کبیسه سال دله). 

## اتفاقات
* ۱۶۷۰ - هنری مورگان پاناما ره بریتانیایِ کولونی هاکرده.
* ۱۷۷۸ - **[[جیمز کوک]]** بعنوان اولین اروپایی هاوایی ره کشف هاکرده و وه ره ساندویچ جزیره‌ئون بنومسته.
* ۱۸۷۴ - اولین اتومبیل ره آرتور کاتوسل اختراع هاکرده.
* ۱۸۹۶ - ایکس-ری اولین بار نمایش دَربمو.
* ۱۹۰۲ - ریاض ِشهر ره ملک عبدالعزیز فتح هاکرده و بعدها وه ره سعودی عربستون ِنیشتنگا اعلام هاکرده.
* ۱۹۱۹ - پاریس صلح کنفرانس ره جهونی جنگ اول گادِر ورسای دله تأسیس هاکردنه.
* ۱۹۴۴ - سن پترزبورگ دله سرخ ارتش ِمحاصره ره نازی آلمان بِشکنی‌یه.
* ۱۹۵۲ - تونس مردمون علیه فرانسه انقلاب هاکردنه.
* ۱۹۶۱ - اولین بار آدِم ِجنین ره خارج از رحم و آزمایشی لوله درون پرورش هِدانه.
* ۱۹۸۲ - اتا زلزله اژه دریا دله ۷ ریشتر جه تموم ِیونان و بلغارستون و بعضی قسمتون ِایتالیا، یوگوسلاوی و ترکیه ره بِلَرزِنی‌یه.
* ۲۰۰۲ - سیرالئون دله دله‌یی (=داخلی) جنگ تموم بیّه.
* ۲۰۰۹ - حماس قبول هاکرده که اتا آتش‌بس جه بیست و دِ روزه جنگ ره غزه و اسرائیل تموم هاکِنِن.

## بزائه‌ئون
* ۱۶۸۹ - **[[مونتسکیو]]**، فرانسوی نویسنده
* ۱۹۵۵ - **[[کوین کاستنر]]**، آمریکایی بازیگر 
* ۱۹۷۱ - **[[جوزپ گواردیولا]]**، ایسپانیایی فوتوالیست و مربی 

## بمرده‌ئون
* ۱۸۶۳ - **[[سعیدپاشا]]**، مصر ِشا
* ۱۹۳۶ - **[[ماکسیم گورکی]]**، روسی نویسنده

## دپیته چرخه‌تو
* ویکی‌پدیا:امروز واری روز/۱۸ ژانویه

## بریم بگردستن

* بی‌بی‌سی: در این روز
* امروز در تاریخ

۱۸
۱۹ ژانویه

**۱۹ ژانویه** سالِ نوزّهمین روز، گریگوری تقویم دله، هسته و این روز دله ۳۴۶ روز سال جه باقی بموندسته ( ۳۴۷ روز کبیسه سال دله). 

## اتفاقات
* ۱۴۹۲ - مسلمون‌ها «غرناطه» دله شکست بخاردنه و این شهر ره مسیحیون بَییتنه و اینتی ایسپانیا دله تموم شهرون دَکِته مسیحیت ِدَس.
* ۱۸۳۹ - شرقی هند کومپانی بتونسته عدن ره یمن دله بَییره.
* ۱۸۹۹ - سودان ره انگلیس-مصر ِحکومِت بَییته.
* ۱۹۲۰ - آمریکا متحده ایالات دله سنا بائوته که نخانّه وشون کشور ملل جامعه دله عضو بائه.
* ۱۹۴۲ - جاپون جهونی جنگ دوم دله میانمار ره حمله هاکرده.
* ۱۹۴۹ - کوبا اسرائیل ره بعنوان اتا مستقل ِکشور برسمیت بشناسی‌یه.
* ۱۹۸۱ - پنجاه و دِتا آمریکایی گروگان، که ایران آمریکایِ سفارتخنه دله جه دستگیر هاکرد بی‌یه، ره توافق بیه که چارده ماه په، آزاد هاکِنِن.
* ۱۹۹۳ - چک جمهوری و اسلواکی هم متحد ملل سازمان دله عضو بَیینه.

## بزائه‌ئون
* ۱۸۳۹ - **[[پل سزان]]**، فرانسوی نقاش.
* ۱۹۵۲ - **[[نصرالله معین]]**، ایرانی خونش‌کر.

## بمرده‌ئون
* ۱۹۹۰ - **[[راجنیش چاندرا موهان جین]]** هندی عارف و فیلسوف.

## دپیته چرخه‌تو
* ویکی‌پدیا:امروز واری روز/۱۹ ژانویه

## بریم بگردستن

* بی‌بی‌سی: در این روز
* امروز در تاریخ

۱۹
ژانویه

**جونویه** (انگلیسی جه: *January*) اولین ماهی هسته که میلادی تقویم دله دَره. این ماه ۳۱ روز دانّه و بیشتر کشورون دله اولین روزش ره نو سال ِعیید دونّه. ژانویه شمالی نیم‌کره دله خله سرد و جنوبی نیم‌کره دله خله گرم هسته.

این ماهِ نوم ره ژانوس ِخدایِ نوم جه بَییتنه (Ianuarius) که روم دله *شروع هاکردِن ِخدا* بی‌یه و فرانسوی زوون دله *Janvier* نوم دانّه.

## دپیته چرخه‌تو
* ژانویه‌یِ مهم ِاتفاقات، تاریخ دله

*
رج:میلادی ماه
۲۰ ژانویه

**۲۰ ژانویه** سالِ بیستمین روز، گریگوری تقویم دله، هسته و این روز دله ۳۴۵ روز سال جه باقی بموندسته (۳۴۶روز کبیسه سال دله). 

## اتفاقات
* ۳۳۰ پیش از میلاد - آریوبرزن ، ایرانی سردار، ره اسکندر ِلشکریون بکاشتنه و ونه ارتش شکست بخارده.
* ۲۵۰ - دقیانوس، مسیحیون ره رم دله اذیت هاکرده و پاپ فابین ره بکاشته.
* ۱۸۴۱ - هونگ کونگ ره بریتانیاییون اشغال هاکردنه.
* ۱۸۹۳ - لائوس ره فرانسه بَییته.
* ۱۸۹۶ - ایکس-ری ره **[[ویلهلم رونتگن]]** آلمانی فیزیک‌دون کشف هاکرده.

## بزائه‌ئون
* ۱۹۴۳ - **[[فرهاد (خونش‌کر)|فرهاد]]**، ایرانی خونش‌کر.
* ۱۹۴۶ - **[[دیوید لینچ]]**، آمریکایی کارگردان 
* ۱۹۵۲ - **[[پل استنلی]]**، آمریکایی خونش‌کر و گیتاریست

## بمرده‌ئون
* ۱۸۷۵ - **[[ژان فرانسوا میله]]**، فرانسوی نقاش 
* ۱۹۹۰ - **[[هایده]]**، ایرانی خونش‌کر

## دپیته چرخه‌تو
* ویکی‌پدیا:امروز واری روز/۲۰ ژانویه

## بریم بگردستن

* بی‌بی‌سی: در این روز
* امروز در تاریخ

۲۰
هژمونی

**هژمونی** یا **اقتدار** ** اتا مفهوم هسته که ات‌سری ره توصیف کانده که ات‌سری دیگه سَر تسلط دارِن ولی وشون ره زور ناوِّن و وشون ِرضایت جه شه تسلط ره دمباله هادِن.

آنتونیو گرامشی، که اتا مارکسیست و سوسیالیست بی‌یه، اولین کسانی جزء هسته که این عبارِت جه استفاده هاکردنه. وه گانه بورژوایی طبقه که مردمون سَره هژمونی داره فقط وشون سیاسی سیستم ره تعیین نَکانده بلکه وشون اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی مسائل ره هم اتجور طبیعی وضعیت جه تبدیل کانده. 

هژمونی بین‌المللی روابط دله استکبار واری وانه و اتا ابرقدرت جه منجر وانه که تموم کشورون دله هیچ رقیبی نداره. بعضی متحده ایالات آمریکا ره سرد جنگ ِپه هژمونی‌دار دونّه.

## پانویس

## منابع
* Wikipedia contributors, «Hegemony,» Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Hegemony&oldid=251816725 (accessed November ۱۸، ۲۰۰۸).

رج:جامعه‌شناسی
رج:سیاسی علوم
رج:حکومت روشون
رج:مارکسیسم
حج حادثه (۲۰۱۵)

**منایِ حادثه** اتا اتفاق بی‌یه که ونه سَره ۷۱۷ زائر بمردنه و ۸۶۳ نفر دیگه زخمی بَیینه، این حادثه روز ۲۴ سپتامبر ۲۰۱۵ اتفاق دَکِته ونه دلیل شلوغی و جمعیت ِانبسی بی‌یه که نفس‌تنگی و خفگی مردم وسّه پیش بیارده و اینتی مردمون که خاستنه بورِن شیطون ره سنگ بَزنن، مشکل دَکِتنه.

## دلایل
حج گادِر کسی که خانه حاجی بَواشه، ونه جمرات دله شیطون ِسمبل ره سنگ بَزنه. این مراسم دله بی‌یه که این اتفاق دَکته. دلیل ورودی‌هایِ دَوِستن اعلام بَیی‌یه.

ایرانی خَوِرگزاریون بائوتنه محمد بن سلمان، ولیعهدِ جانشین و جنگِ وزیر، خاسته شه 200 نفری کاروان جه بئه جمرات دله و همینسه پولیس بعضی ورودی‌ها ره ونه امنیت وسّه دَوست بی‌یه. بعضی هم گانّه ونه ماشین خلاف جریونی که مردمون حرکت کاردنه، سرعت بالا جه دَرشی‌یه و این مردمون ره بترسنی‌یه و وشون فِرار هاکردنه که باعث بیّه هرج-مرج بَواشه. البته سعودی مقامات این شایعه ره تکذیب هاکردنه. 

بعضی تحلیل‌کَرون هم حدس بَزونه که شاید «جنگ قدرت» باعث بَیی‌یه ملک سلمان ِریکا (محمد بن سلمان) این کارها ره هاکنه که اینتی محمد بن نایف (ولیعهد) ِموقعیت ره خِراب هاکنه و وه ره بی‌کفایت سِراق هاده. 

## تلفات
اینتی که ایرنا سایت بائوته ۹۵ نفر ایرانی و جمعاً ۱۲۰۰ نفر، عربستون دله، شیطون ِسنگ بزوئِن سَره بمردنه. ۷ نفر مازرون، ۸ نفر گلستان و ۳ نفر گیلان ِآدِم بینه.   ولی رسمی آمار اینتی هستنه:

## واکنش‌ها
این حادثه په ایران دله علی خامنه‌ای ۳ روز عمومی عزا اعلام هاکرده. ایران دله خله‌ها این اتفاقات ره عربستونی مقامات ِبی‌کفایتی جه بدونِستنه و وشون ِپاسخگویی ره بخاستنه.

ترکیه دله هم دینی مسائل ِوزیر بائوته که این اتفاق نَوِسته دَکفه و عربستون ِمقامات جه بخاسته که سال‌های بعد تموم مسلمون‌ها جه کومِک بَییرن.

## پانویس

رج:حج
رج:۲۰۱۵
رج:عربستون تاریخ
آذربایجون جوغرافی

بندانگشتی
**آذربایجون ِجوغرافی ** اتا کشور ِجوغرافیایی وضع ره سِراق دِنه. آذربایجون سه تا رشته کوه میون دره که وشون نوم قفقاز گت رشته کوه (شمال ور)، قفقاز کچیک رشته کوه (غرب ور) و تالش رشته کوه که جنوب ور دره هسه. اینتا کشور بلن‌ترین قوله نوم بازاردوزو هسه. ونه گت‌ترین رودون نوم کورا و ارس هسه. وه دِتا جور او وهوا دارنه که سرد و کوهستونی و رطوبتی هسنه. ونه دله نفت و گاز هم دره. وه چندتا جزیره مازرون دریا دله دارنه که گت‌ترین وشون بوللا و گیل هسنه. ونه پایتخت باکو هسه که ونه گت‌ترین شهر هم هسه ونه چندتا دیگه گت شهرون نوم هم گنجه و نخجوون هسه. ونه گت‌ترین دریاچه‌ئون هم حاجی قبول، بیوک شور و جاندار گول هسنه. ونه گتی۸۶۶۰۰ کیلومتر مربع هسه. آذربایجون چندتا ملی پارک هم دارنه که گت‌ترین وشون اوردوباد و شیروون ملی پارک هسنه.

آذربایجون ۵۹ تا بخش و اتا خد مختار جوموری ره قسمت بونه که ونه خد مختار جوموری نوم نخجوون هسه که شه هفت تا بخش دیگه ره قسمت بونه.نخجوون خد مختار جوموری نیشته گاه، نخجوون شهر (آذربایجون اتا گت شهر) هسه. نخجوون ایران و تورکیه و ارمنستون میون دره. ونه سامون با ایران ارس رود هسه.

## گالری

Paysage karabagh 01.jpg| قره باغ سامون
Khinaliqmountain.JPG|خینالیق
Azerbaijani Village.JPG|خینالیق، قوبا
Qobustan Petroglyphs.jpg|قبوستان کتیفه
Alazaniriver.jpg|آلازانی
Alazani Valley (3).jpg|آلازانی
Gabala lake.jpg|قبله منطقه
Ziegen unbekannt.jpg|قفقازی قوچ 
Azeri Forest.jpg|نابران (قدیمیترین جنگل‌ها جه)


## وابسته جستارون

رج:کشورون جوغرافی
رج:آذربایجون
ساخالین

250px|بندانگشتی|ونه توپوگرافیک نقشه
**ساخالین** (روسی جه: Сахали́н، جاپونی جه: 樺太 کارافوتو یا サハリン ساهارین) اتا جزیره نوم هسته که آروم اوقیانوسِشمالی وَر بَکشی‌یه هسته و میون جوغرافیایی عرضونِ ۴۵ °۵۰' و ۵۴°۲۴' شمالی جا دانّه. ساخالین روسیه‌یِ ساخالین اوستان ویشترین ناحیه ره تشکیل دِنه.

این جزیره‌یِ بومیون آینو، اوروک و نیوخ نوم دارنه که وشون دله آینوها ره سال ۱۹۴۹ شوروی اخراج هاکرده و وشون اسا هوکایدو دله دَرنه. قرون ۱۹ و ۲۰ میلادی تاسا این جزیره سَره جاپون و روسیه اختلاف دارنه و هرکامین گانّه که جزیره اَمه شِنه.

## تاریخ
آینوها اتی قوم بینه که قدیم جه این جزیره دله دَیینه. جنوبی ناحیه دله سکونت داشتنه. اورک‌ها هم میونه و نیوخ‌ها شمال دَیینه. این مردمون ویشته ماهی‌گیری کاردنه و اینتی وشون زندگی چرخ گیته. حدود ۱۲۶۴ میلادی مغول‌ها ساخالین ره بَییتنه و وه ره شه سامون حیساب بیاردنه. پس از مغول‌ها مینگ سلسله-که چین ره بَییته- آینوها جه خراج گیته و وشون ره شه مستعمره داشته. 
[right|thumb|تمبر ساخالین که ۱۹۹۱ [شورویدله تنک بیه]]
حدود ۱۶۷۹ میلادی جاپونی‌ها شه اولین سِره‌ئون ره جنوب ناحیه‌ئون دله بساتنه ولی چینی‌ها هَنتا گاتنه که جزیره وشون ِشِنه. اولین اروپایی‌ای که این جزیره ره بدی‌یه مارتن گریتس فریس هلندی بی‌یه که ۱۶۴۳ اتا نقشه ونجه بکشی‌یه 

سال ۱۸۰۹ جاپون رسماً بائوته که جزیره ونه سامون دله دره. سال ۱۸۴۵ جاپون دِباره این گپ ره تکرار هاکرده که هچّی بائوته کوریل جزیره هم ونه شِنه. این گادِر روسیه هم بائوته که این جزایر ره خانه و اونجه اتسری کولونی شه وسّه بساته که مدرسه، کلیسا و زندون و معدن ره شامل بینه. ۱۸۵۵ شیمودا پیمون دَوِسته بیّه که گاته جاپون جنوبی وَر ره داره و روس‌ها شمالی‌وَر ره. 

تریاک جنگ گادِر روس‌ها چین ره مِزراب بی‌یشتنه که ساخالین ره رسماً هاده وشون ره و سال ۱۸۷۵ جاپون هم قبول هاکرده که کوریل ِعَوِض این جزیره ره هاده روسیه ره.

روسیه-جاپون جنگ په این جزیره دِباره دِ بخش بیّه و جاپونی‌ها ونه جنوبی ناحیه ره *کارافوتو *گاتِنه.

جهونی جنگ دوم په و یالتا کنفرانس برگزار بیّه و سال ۱۹۴۵ نهایتاً شوروی این جزیره‌یِ صاحاب بیّه. میون سال‌های ۱۹۵۶ تا ۵۰ میلادی شوروی جاپونی‌ها ره ساخالین جه اخراج هاکرده و وشون بوردنه هوکایدو. سال ۱۹۵۱ هم جاپون قبول هاکرده که دیگه این جزیره ره بـِخاه نَواشه.

## منابع

* [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Sakhalin&oldid=370048874 Wikipedia contributors، «Sakhalin،» Wikipedia، The Free Encyclopedia، (accessed June ۲۷، ۲۰۱۰).]

رج:روسیه جوغرافی
رج:جاپون تاریخ
جیمی مورالس

**جیمی مورالس** ()؛ بزائه ) گواتمالایی هنرمند، سیاست‌مدار و رئیس جمهور بی‌یه.

جیمی مورالس، سابق تلویزونِ کمدین بی‌یه که هیچ سابقه‌ای سیاست دله نداشته ولی انتخابات ِبرنده بیه. ونه شعار هم فساد جه مبارزه هاکردن بی‌یه.

## منابع

* 

رده:زننه آدمون
رده:گت مردمون گواتمالا
رده:گواتمالا رییس‌جمهورون
ارمنجی

**ارمنجی** (armenji) اتا پستاندار ِجونور هسته که ونه تن اتا تَلی‌تَلی‌دار پوششه دَپوشنی‌یه و زمونی که احساس خطر هاکنه شه این پوششه محافظت کانده. تشی و ارمنجی میون زیست‌شناسون فرق یِلنه.

## په‌نویس

رج:کاله‌دارون
سرخه ده

**سرخه‌ده**  اتا مازندرونی‌زوون روستایِ نوم هسته که سمنان اوستان دله قرار دارنه و دامغان شهرستون مرکزی بخش دله دره.

## جمعیت
این روستا، رودبار دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری دله، سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۱۱۱ نفر (۳۶ خانوار) بی‌یه. این روستا پیش از انقلاب، از روستاهای ساری شهرستون به حساب اِمو.

## منبع
*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، «سرخده»، فارسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۱۷ آبان ۱۳۹۴).
! (گجگجی بیری)

**! **ویشته جاهان تعجب ِعلامِت هسته ولی شِمه منظور ونه چرخه‌تو هاکردن جه بتونده اینان هم بائِن:
* !
* فاکتوریل
* پریش
* نقیض
* !!!
* !!! (آلبوم)
* CONFIG.SYS
* !!
* Ḷ
مائوریسیو ماکری

**مائوریسیو ماکری** (؛ بزائه ) اتا آرژانتینی سیاست‌مدار هسته که پیش‌‌ته بوینوس آیرس ِشهردار و بوکا جونیورز ِرییس هم بی‌یه. وه اتا میونه-راستی جناح ِعضو هسته و سال ۲۰۱۵ شه حزب کاندیدا بیّه که رییس‌جمهور بَواشه.

وه هشتاد درصد آراء جه این انتخابات دله برنده بَیی‌یه. 

## منابع

* 
* 

رده:زننه آدمون
رده:آرژانتین رییس‌جمهورون
رج:بوکا جونیورز
فریدریش شیلر

**یوهان کریستوف فریدریش فون شیلر**  (بزائه‌یِ ۱۰ نوامبر ۱۷۵۹، مارباخ آم نکا - بمرده‌یِ ۹ مۀ ۱۸۰۵، وایمار) اتا آلمانی شاعر، نمایشنومه‌نویس، فیلسوف و مورخ بی‌یه.

وه آلمان ِمشهورترین نمایشنومه‌نویس هسته و گوته واری، کلاسیک وایمار ِسبک دله خله تأثیرگذار بی‌یه. ونه شعرون هَنتا هم خله آلمانی‌زوونون مئن طرفدار دارننه. ونه بعضی بنویشته‌ئون آزادی‌خائونه جنبه دارننه.

## منابع

* [//de.wikipedia.org/w/index.php?oldid=66654071 Wikipedia-Autoren، «Friedrich Schiller،» Wikipedia, Die freie Enzyklopädie.،(بازبینی ۱۰ نوامبر ۲۰۰۹).]


رج:آلمان نویسندگون
رج:آلمان تاریخدونا
رج:آلمانی فیلسوفون
بروکسل

**بروکسل** (هلندی جه:*Brussel*، فرانسوی جه: *Bruxelles*) اتا شهر هسته که بلژیک ِنیشتنگائه. بروکسل دله اکثر اروپای اتحادیه‌یِ نِهادون مَقِر دارنه. بروکسل ِنوم ِمعنی «بمرده ئویِ خِنِه» هسته.
این منطقه فلاندرز دله دره و ۱۴۰۰۰۰ نفر جمعیت دانه که البته ونه اطراف جه بخای حیساب هاکنی، ۲٬۱۰۰٬۰۰۰ تا ۲٬۷۰۰٬۰۰۰ نفر وانه.

بروکسل دله ناتو، دبلیو ای یو (WEU) و یوروکنترول (EUROCONTROL) و اروپای اتحادیه مَقِر قِرار دانّه. بروکسل رسماً دِ زوونه‌ هسته ولی اکثریت فرانسوی زوونِنه.

## بن بنویشت

## منابع
* انگلیسی ویکی‌پدیا
* Wikipedia contributors, «Brussels,» Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Brussels&oldid=184604142 (accessed January 16, 2008).
* بروکسل رسمی سایت

رج:اروپا نیشتگائون
رج:بلژیک شهرون
حراج (فیلم)

**حراج** اتا سینمایی فیلم بی‌یه که ونه تهیه‌کنندگی، نویسندگی و کارگردانی ره حسین شهابی بعهده داشته و سال ۱۳۹۲ وه ره بساته و تاریخ ۱ مرداد ماه ۱۳۹۳ تهران دله اکران بیّه،  این فیلم که سومین فیلمی هسته که حسین شهابی بساته، کاملاً تیاترکَرون جه استفاده بیّه و خله معروفِ کَس-کَسون فیلم دله دَنینه. این فیلم کانادا، سوئد و فرانسه دله هم اکران بیّه.  

## منابع

*  فیلم حراج در سایت سوره سینما
*  سایت فیلم حراج
*  فیلم حراج در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (TMDb)

## دپیته لینکون
*  منتخب بیست ویکمین فستیوال بین‌المللی وزول فرانسه (بهمن ماه ۱۳۹۳)
*  منتخب فستیوال مونترئال کانادا (مهرماه ۱۳۹۳)
*  منتخب پانزدهمین فستیوال استکهلم سوئد ( مهرماه ۱۳۹۴ )
*  منتخب بیست و ششمین فستیوال فیلم شیکاگو آمریکا ( بهمن ماه ۱۳۹۴ )

رج:حسین شهابی
رج:فارسی فیلمون
رج:ایرانی فیلمون
باروخ اسپینوزا

**باروخ اسپینوزا** که بعدها وه ره بائوتنه **بندیکت دِ اسپینوزا** (بزائه‌یِ ۱۶۳۲ - بمرده‌یِ ۱۶۷۷) اتا هلندی فیلسوف بی‌یه. ونه آثار تا اون گادِر که زنده بی‌یه، دَرک نَیینه و بعد اینکه بمرده، خله مشهور بگردسته. اسا، اسپینوزا قرن هیژدهم ِمعروفترین فیلسوفون و دین ِنقدکَرون جه حیساب اِنه. اسپینوزایِ مهمترین کتاب اخلاقیات هسته که دکارت ِدِگونه باوری ره به چالش کَشِنه. هگل شه هم‌دوره‌یی فیلسوفون ره گاته: «شما یا اسپینوزایِ په‌روو هستنی یا اینکه اصلاً فیلسوف نینی.»

وه اتا یهودی خانواده دله دنیا بموئه که پرتغال دله دَیینه، ولی چون اون گادِر بعضی دولِتون یهودها ره اذیت کاردنه، وشون مجبور بَیینه بورِن هلند. اسپینوزا عهد عتیق ره کامل بَلِد بی‌یه و دینی مسائل ره خار دونِسته ولی ۲۳ سالگی گادِر بائوته که این کتابون اصل نتونّه بائِن و همینسه مرتد بیّه. پیش از اون که یهودون وه ره طرد هاکِنِن حتی کاتولیک کلیسا و پروتستانیون ونه کتابون ره ممنوع اعلام هاکردنه و ونه کتابون ره تَش زونه.

ونه کار این بی‌‍یه که چشمی عدسی بتراشه و ونه زندگی آروم بی‌یه. وه شه ارث ره هِدائه شه خاخِر ره و حتی هیچ جایزه و نشونی ره قبول نَکارده. اسپینوزا سن ۴۴ سالگی دله، ظاهراً بخاطر ریوی مریضی، سل یا سیلیکوز بمرده.

## منابع

* 
* دویچه وله - بهرام محیی
* ایران لیبرال بهرام محیی

رج:جهود گت آدمون
اسپ
رج:هلند نویسندگون
رج:فیلسوفون
به خاطر مهدی (فیلم)

**به‌خاطرمهدی** اتا فیلم هسته که ونه تهيه‌كنندگي، نویسندگی و کارگردانی ره حسین شهابی سال ۱۳۹۰ انجام هِدائه. 
## بازیگرون
* مهدي بختيار نژاد
* نگين معتضدي
* سپيدار بهجت
* امير پوركيان
* ايرج مقيمي
* مريم روحاني
* محمد اكبري
* اكرم علمدار

## عوامل
* مدیر فیلمبرداری: حسین شهابی
* صدابردار: عباس شهيدي
* طراح گریم: حسين كاشاني
* طراح صحنه: حسین شهابی
* طراح لباس: بهاره انصاري
* عکاس: محمد كريمي
* دستیار کارگردان: بهاره انصاري - سیاوش شهابی 

## منابع

* حسین شهابی فیلمون
* به خاطر مهدی در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (TMDb)
* لیست عوامل فیلم به خاطر مهدی در سوره سینما  
* به‌خاطرمهدي / خبرگزاري فارس
* فیلمهای ساخته شده توسط شهابی 
* فیلمهای حسین شهابی 

رج:حسین شهابی
رج:فارسی فیلمون
رج:ایرانی فیلمون
روز روشن (فیلم)

**روز روشن** اتا سینمایی فیلم بی‌یه که حسین شهابی ونه نویسندگی و کارگردانی ره سال ۱۳۹۱ انجام هدا و دی ۱۳۹۲ فیلم ره اکران هاکردنه. 

## عوامل
* مشاور کارگردان: ابراهیم فروزش
* مشاور جامعه‌شناسی: دکتر شهریار جعفری
* مشاور حقوقی: پورنگ مکوندی
* مدیر فیلم‌برداری: محمدرضا سکوت
* صدابردار: بابک اردلان
* صداگذاری: بهمن اردلان
* تدوین: شیما منفرد
* طراح صحنه: حسین شهابی
* موسیقی: حسین شهابی - بابک پارسیان
* طراح پوستر: جواد آتشباری - حمید رضا اسحاقی
* دستیاران کارگردان: مهدی توکلی - یوسف وجداندوست - سیاوش شهابی

## جوایز و حضور بین‌المللی
# برنده دپپلم افتخار و تندیس بهترین فیلمنامه (حسین شهابی) از سی یکمین جشنواره فیلم فجر (بهمن ماه ۱۳۹۱)
# کاندید سیمرغ بلورین بهترین فیلم اول (حسین شهابی) از سی و یکمین جشنواره فیلم فجر (بهمن ماه ۱۳۹۱)
# برنده دیپلم افتخار بهترین بازیگرنقش اول زن (پانته آبهرام) از سی یکمین جشنواره فیلم فجر (بهمن ماه ۱۳۹۱)
# کاندید دریافت سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرداز سی ویکمین جشنواره فیلم فجر (بهمن ماه ۱۳۹۱)
# کاندید دریافت سیمرغ بلورین بهترین صدابرداری (بابک اردلان) از سی و یکمین جشنواره فیلم فجر (بهمن ماه ۱۳۹۱)
# کاندید سیمرغ بلورین بهترین طراح گرافیک (جواد آتشباری) از سی ودومین جشنواره فیلم فجر (بهمن ماه ۱۳۹۲)
# برنده جایزه ویژه هیئت داوران بیست وهشتمین جشنواره بین‌المللی ماردل پلاتا آرژانتین (آبانماه ۱۳۹۲)
# برنده جایزه بهترین فیلم از بیست وچهارمین جشنواره فیلم شیکاگو آمریکا (اسفند ماه ۱۳۹۲)
# منتخب بیست وهشتمین جشنواره فیلم بوستون آمریکا (دی ماه ۱۳۹۲)
# منتخب بیست ویکمین جشنواره فیلم هیوستون آمریکا (بهمن ماه ۱۳۹۲)
# منتخب هیجدهمین جشنواره فیلم واشنگتن دی سی آمریکا (بهمن ماه ۱۳۹۲)
# منتخب جشنواره فیلم دانشگاه رایس آمریکا (اسفند ماه ۱۳۹۲)
# منتخب جشنواره فیلم لوس آنجلس آمریکا (فروردین ماه ۱۳۹۳)
# منتخب بیست و چهارمین جشنواره فیلم دانشگاه یو سی ال ای، آمریکا (اردیبهشت ماه ۱۳۹۳)
# منتخب سومین جشنواره فیلم سیدنی استرالیا برای (شهریورماه ۱۳۹۳)
# کاندید دریافت تندیس بهترین صدابرداری (بابک اردلان) از شانزدهمین جشن سینمای ایران (شهریورماه ۱۳۹۳)
# کاندید دریافت تندیس بهترین صداگذاری (بهمن اردلان) از شانزدهمین جشن سینمای ایران (شهریورماه ۱۳۹۳)
# کاندید دریافت تندیس بهترین طراحی پوستر (جواد آتشباری) از شانزدهمین جشن سینمای ایران (شهریورماه ۱۳۹۳)
# برنده قرقاول نقره‌ای بهترین کارگردانی از نوزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم کرالا هند (آذرماه ۱۳۹۳)
# منتخب یازدهمین جشنواره بین المللی فیلم زوریخ سوییس ( مهرماه ۱۳۹۴)

## منابع

## بریم بگردستن
* وبگاه  فیلم روز روشن
* تماشای آنونس فیلم روز روشن یوتیوب
* جایزه بهترین کارگردانی برای روز روشن * بازبینی شده در ۲۵ آذر ۱۳۹۳*
* جشنواره بین‌المللی استرالیا *خبرگزاری ایسنا بازبینی شده در ۲۱ شهریور ۱۳۹۳*
* خبرگزاری فارس *خبرگزاری ایسنا بازبینی شده در ۳ آذر ۱۳۹۳*
* خانه سینمای دانشگاه‌ها *خبرگزاری پانا بازبینی شده در ۳۰ بهمن ۱۳۹۱*
* انتخاب منتقدان *افکار نیوز بازبینی شده در ۲۶ بهمن ۱۳۹۱*
* سینما نگار *سینما نگار بازبینی شده در ۱۴ بهمن ۱۳۹۱*
* سینماخبر *سینما خبر بازبینی شده در ۵ فروردین ۱۳۹۳*
* سینما پرس *سینما پرس بازبینی شده در ۱۸ بهمن ۱۳۹۱*
* 
* روز روشن در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (TMDb)
* روز روشن در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها IMDb

رج:حسین شهابی
رج:فارسی فیلمون
رج:ایرانی فیلمون
جنگ و گنج (فیلم)

**جنگ و گنج** اتا فیلم هسته که ونه تهيه‌كنندگي، نویسندگی و کارگردانی ره حسین شهابی سال ۱۳۷۹ انجام هِدائه..

## بازیگرون
* فریبا مرتضوی
* رسول هنرمند
* پروین سلیمانی
* فرخ یزدانفر
* محمد ظاهری آذر
* حبیب رضایی
* منوچهر فرهنگ
* یاسر راغ
* آرزو خیروش
* محسن شعبانی
* حمید سماواتی
* معصومه سهیلی
* رضا خاکسار
* اکبر کرمی

## عوامل
* مدیر فیلمبرداری: بهمن زنوزی
* صدابردار: کریم اثباتی
* طراح گریم: فریبا مرتضوی
* طراح صحنه: حسین شهابی
* طراح لباس: سهیلا مهدوی
* عکاس: امید صالحی
* دستیاران کارگردان: سیاوش شهابی - احمد شهابی
* برنامه ریز: محمد طاهری آذر
* مشاور خانواده: فریبا پورصابری
* مدیر تولید: دکتر محمد شاهمرادی
* تولید شده در خانه فیلم باران ۱۳۷۹ 

## منابع

* جنگ و گنج در بانک اطلاعات اینترتی فیلم‌ها (TMDb)
* سوره سینما بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها
* فیلمهای ساخته شده توسط شهابی 
* فیلمهای حسین شهابی
* خبرگزاری ایسنا
* سايت چهره نيوز 
* سایت آفتاب

رج:حسین شهابی
رج:فارسی فیلمون
رج:ایرانی فیلمون
عکس (فیلم)

**عکس‌** اتا فیلم هسته که ونه نویسندگی و کارگردانی ره حسین شهابی سال ۱۳۹۰ انجام هِدائه..

## بازیگرون
* سینا صیادی
* مهدی شریفی
* نیلوفرکاظمی
* فریبا مرتضوی
* فرخ یزدانفر
* شاهرخ شریفی
* معصومه سهیلی
* اکبر کریمی

## عوامل
* مدیر فیلمبرداری: حمید انگجی
* صدابردار: حسین فشمی
* طراح گریم: فروغ الزمان شریفی
* طراح صحنه: حسین شهابی
* طراح لباس: سهیلا مهدوی
* عکاس: امید صالحی
* دستیار کارگردان: سعید نجفیان - سیاوش شهابی - مجید موحد
* برنامه ریز: مجید موحد
* منشی صحنه: فریبا مرتضوی
* مدیر تولید: جعفر صمدی

## منابع

* فیلم عکس در پایگاه اطلاعات اینترنتی (TMDb)
* سوره سینما پایگاه اینترنتی فبلمهای ایرانی *بازبینی شده در ۴ آبان ۱۳۹۳*
* فیلمهای ساخته شده توسط شهابی *خبرگزاری دانشجو بازبینی شده در ۹ آذر ۱۳۹۳*
* فیلمهای حسین شهابی *خبرگزاری مهر بازبینی شده در ۸ آذر ۱۳۹۳*
* خبرگزاری ایسنا *بازبینی شده در ۷ آبان ۱۳۹۳*
* مجله ایران من *بازبینی شده در ۷ آبان ۱۳۹۳*

رج:حسین شهابی
رج:فارسی فیلمون
رج:ایرانی فیلمون
رد پای نور (فیلم)

**ردپای نور** اتا فیلم هسته که ونه نویسندگی و کارگردانی ره حسین شهابی سال ۱۳۹۰ انجام هِدائه.

## بازیگرون
* کریم نوبخت
* شهرام خزرايي
* علی قدوسی
* مریم فتوحی
* رحيم فلاح
* شاهد قربانی
* کیمیا صبوری
* نادر باداد افشرد
* مهین باقری

## منابع

* فیلم رد پای نور در پایگاه اینترنتی فیلم‌ها (TMDb)
* سوره سینما پایگاه اینترنتی فبلمهای ایرانی 
* فیلمهای حسین شهابی
* فیلمهای ساخته شده توسط شهابی 
* فیلمهای حسین شهابی 

رج:حسین شهابی
رج:فارسی فیلمون
رج:ایرانی فیلمون
سایه روشن (فیلم)

***سایه روشن*** اتا فیلم هسته که ونه تهيه‌كنندگي، نویسندگی و کارگردانی ره حسین شهابی سال ۱۳۷۶ انجام هِدائه.

## بازیگرون
* رحیم نوروزیان
* شهلا بداقی
* سیمین طلا کوب
* وحید آزرم
* محمد سرافراز
* کیوان سرابی
* هدایت قومی
* علی مرامی
* امیر رضا سلیمانی

## منابع

 
* سایه روشن در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (TMDb))
* سوره سینما پایگاه اطلاعات اینترنتی فیلم‌های ایرانی 
* حسین شهابی فیلمون
* فیلمهای ساخته شده توسط شهابی 
* فیلمهای حسین شهابی 

رج:حسین شهابی
رج:فارسی فیلمون
رج:ایرانی فیلمون
آش نذری (فیلم)

**آش ندری** اتا فیلم هسته که ونه نویسندگی و کارگردانی ره حسین شهابی سال ۱۳۷۶ انجام هِدائه.

## بازیگران
* فريبا مرتضوي
* حسين کاظمی
* هاشم سعیدی
* احمد عباسی
* نادر گلرخ
* هاشم سرباز
* ناهید موحد
*  کریم آتشباری
* ساسان مینایی
*امیر پور هاجر

## منابع

* آش نذری در پایگاه اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (TMDb)
* سوره سینما پایگاه اطلاعات اینترنتی فیلم‌های ایرانی 
* حسین شهابی فیلمون
* فیلمهای ساخته شده توسط شهابی 
* فیلمهای حسین شهابی 

رج:حسین شهابی
رج:فارسی فیلمون
رج:ایرانی فیلمون
صدبرابر صد (فیلم)

**صدبرابر صد ** اتا فیلم هسته که ونه تهيه‌كنندگي، نویسندگی و کارگردانی ره حسین شهابی سال ۱۳۹۰ انجام هِدائه.

## بازیگرون
* محمد علی مروتی
* کریم نوبخت
* رحیم فلاح
* شیرین رحیمی بروجردی
* عباس خلج
* کارن کرمانی
* زری شادمان
* حسین قلی زاده
* نادر باداد افشرد
* نوید صالحی

## منابع

* صد برابر صد در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (TMDb)
* سوره سینما پایگاه اطلاعات اینترنتی فیلم‌های ایرانی 
* حسین شهابی فیلمون
* فیلمهای ساخته شده توسط شهابی 
* فیلمهای حسین شهابی 

رج:حسین شهابی
رج:فارسی فیلمون
رج:ایرانی فیلمون
حرف آخر (فیلم)

***حرف آخر*** اتا فیلم هسته که ونه تهيه‌كنندگي و کارگردانی ره حسین شهابی سال ۱۳۹۰ انجام هِدائه.

## بازیگرون
* پورنگ مکوندی
* امیر مندوی
* حسین علیزاده
* رضا عبدالهی
* محمد باغبان
* وحید آزادی
* حسین هاتف
* سارا کرمانی

## منابع

* ''حرف آخر'' در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (TMDb)
* سوره سینما، پایگاه اطلاعات اینترنتی فیلم‌های ایرانی 
* حسین شهابی فیلمون
* فیلم‌های ساخته‌شده توسط شهابی 
* فیلم‌های حسین شهابی 

رج:حسین شهابی
رج:فارسی فیلمون
رج:ایرانی فیلمون
زرگری زوون (آبیک)

**زرگری زوون** یا **رومانی زوون** اتا  هندواروپایی زوون اِران دله هسّه. اینتا زوون روستای زرگر که در شهرستان آبیک قزوین وجود دارنه.

## کلمه ئون
چندتا کلمه زرگری (رومانی):

سه= درین Derin

هیجده= اُخدو Oxdu

مسّه= میری Miri

تسّه= دیری Diri

مایی= ماچو Maču

لا= رُم Rom

جِمه= گُد God

رِوا= جَقَّلیس Jaqqalis

خر= خرنی Xerni

شو= رادی Radi

## نمونه
کتاب یادنامهٔ حکیم تیلیم خان دله اتا شعر نصرت الله زرگرجا به زوون زرگری نقل بیه:

## منابع

رج:ایرانیج زوون
طاهر ایلچی

**طاهر ایلچی** ، اتا کورد وکیل بی‌یه که دیاربکر دله «وکلایِ کانونِ رئیس» بی‌یه، وه حقوق بشر سَره کار کارده و کوردستون کارگرون حزب جه حمایت هاکرد بی‌یه.

## بمردن
وه یک هفته پیش از اون که بمیره، به اتهام این که پ‌ک‌ک ره اتا سیاسی سازمان بخوندسته، چن سال زندون ره محکوم بیّه. وه روز ۲۸ نوامبر۲۰۱۵ دَیی‌یه اتا مسجد پَلی، دیاربکر ِشهر دله، سخنرانی کارده که وه ره مسلح آدِمون ترور هاکردنه و بَکاشتنه. وه شه آخرین سخنرانی دله بائوته پ‌ک‌ک و ترکیه‌یِ دولِت نَوِنه اَنده هِدی جه جنگ هاکِنِن و آخرین جمله‌ای که بائوته این بی‌یه که *اسلحه جه بَدِش اِنه*. ونه همراهی چنتا پولیس هم زخمی بَیینه و ونه بمردِن په کوردی شهرونِ دله تظاهرات و سرهیلدان *(= شورش)* بیّه. 

## منابع


* 
* 
* 


رده:کوردستون سیاست مدارون
رده:ترکیه دله ترور بیی‌ئون
رده:ترکیه سیاست مدارون
رج:وکیلون
تونل ۱۸ (فیلم)

**تونل ۱۸** فیلمی به نویسندگی و کارگردانی حسین شهابی ساخته شده در سال ۱۳۷۶ است.    

## بازیگران
* علی اوسیوند
* رضا ناجی
* بهار کریم زاده
* کریم نوبخت
* عبدالصمد جدیری
* صالح حسين پور
* منصور صداقت

## عوامل
* مدیر فیلمبرداری: حمید انگجی
* صدابردار: رضا دلاوری
* طراح گریم: نوید فرح مرزی
* طراح صحنه ولباس: رضا حسن زاده
* دستیار کارگردان: سعید نجفیان - محمد راوندی
* منشی صحنه: سمیرا کرمانی
* مدیر تولید: کریم نوبخت
* تولید شده در خانه فیلم باران

## منابع

* تونل ۱۸ در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (TMDb)

رج:حسین شهابی
رج:فارسی فیلمون
رج:ایرانی فیلمون
شبح (فیلم)

**شبح** فیلمی به تهيه كنندگي، نویسندگی و کارگردانی حسین شهابی ساخته شده در سال ۱۳۷۷ است.   

## بازیگران
* بهار کریم زاده
* امیر مندوی
* کریم نوبخت
* رحیم فلاح
* محمد علی مروتی
* سهیلا بیرقی
* محسن میزایی
* صادق شیدایی
* نوشین کرمانی
* منصور صداقت

## منابع

* شبح در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (TMDb)

رج:حسین شهابی
رج:فارسی فیلمون
رج:ایرانی فیلمون
درخت بارانی (فیلم)

**درخت بارانی** فیلمی به نویسندگی و کارگردانی حسین شهابی ساخته شده در سال ۱۳۷۹ است.    

## بازیگران
* سعيد شيله سري
* علي بابا خاني
* محمد صارمی
* رضا نوینی
* سمیر بخت آور
* احمد کلهر
* سهیلا صادقی

## عوامل
* فيلمبردار : احمد رضا پژمان
* صدابردار: كيوان مشرقي 
* دستيار كارگردان و برنامه ريز : مانلي شجاعي فرد
* تهيه كننده : عصمت صوفي 

## منابع

* درخت بارانی در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (TMDb)

رج:حسین شهابی
رج:فارسی فیلمون
رج:ایرانی فیلمون
۲۱ ژانویه

**۲۱ ژانویه** میلادی تقویم دله، بیست و اولین روز هسته. این روز گادِر ۳۴۴ روز (کبیسه سال ِ۳۴۵اُمین روز) تا سال باقی هسته. این روز آمریکا دله کَشه بَییتِن روز هسته.

## اتفاقات
* ۷۶۳  – باخمری جنگ (علویون و عباسیون میون) تموم بیّه.
* ۱۵۲۵  – استکهلم پیمون ره سوئد و پروس میون قِرار هِدانه.
* ۱۷۹۳  – فرانسه ملی مجمع، **[[لویی شونزهم]]** ره گیوتین جه بمردن ره محکوم هاکرده.
* ۱۸۶۱  – **[[آمریکا دله‌یی جنگ]] سَره**: توماس جفرسون سنا جه استفعا هِدا.
* ۱۸۹۹  – اوپل شه اولین ماشین ره بساته.
* ۱۹۲۵  – آلبانی شه جمهوری بنومسته.
* ۱۹۴۸  – کبک ِپرچم ونه پارلمون دله رسماً بالا بورده.
* ۲۰۰۳  – اتا زلزله ۷٫۶ ریشتری کولیمای مکزیک ره بلرزنی‌یه و ۲۹ نفر بمردنه و حداکثر ۱۰٬۰۰۰ شه سِره ره از دَس هِدانه.

## بزائی ئون

## بمرده ئون
* ۱۱۱۸ - **[[پاسکال دوم]]**، پاپ
* ۱۹۲۶ - **[[کامیلو گولگی]]**، ایتالیایی فیزیکدون 

## دپیته چرخه تو
* ویکی‌پدیا:امروز واری روز/۲۱ ژانویه

## بوریم بگردستن

* BBC: On This Day
* On this day in Canada

۲۱
۲۲ ژانویه

**۲۲ ژانویه** سالِ بیست و دومین روز، گریگوری تقویم دله، هسته و این روز دله ۳۴۳ روز سال جه باقی بموندسته (۳۴۴روز کبیسه سال دله). 

## اتفاقات
* ۶۱۳ - **[[کنستانتین سوم]]** (۸ ماهه) بعنوان سزار شریک، امپراتوری سره، تاجگذاری هاکرده. 
* ۱۵۱۷ - عثمانی تحت فرمان سلیم اول، سلطنت مملوک ره شکست هدا و **[[ریدانیه جنگ]]** په مصر ره بییته.
* ۱۹۰۱ - **[[ادوارد هفتم]]** ملكه ویکتوریا په، شاه بیه.
* ۱۹۰۵ - **[[خونین یکشنبه (۱۹۰۵)|خونین یکشنبه]]** سن پترزبورگ دله؛ انقلاب ۱۹۰۵ شروع بیه.
* ۱۹۱۸ - اکراین شوروی جه سیوا بیه.
* ۱۹۴۶ - مهاباد جمهوری  ره قاضی محمد ایران کوردستون دله بساته.
* ۱۹۴۹ - پکن ره چینی کمونیستون بییتنه
* ۱۹۵۷ - اسرائیل سینا جزیره مونا جه عقب نشینی هاکرده.
* ۱۹۸۴ - **[[مکینتاش]]**، اولین پی سی ره مأوس جه تنک هاکرده.

## بزائی ئون
* ۱۲۶۳ - **[[ابن تیمیه]]**
* ۱۵۵۲ - **[[والتر رالی]]**، انگلیسی نویسنده 
* ۱۵۶۱ - **[[فرانسیس بیکن]]**، انگلیسی فیلسوف
* ۱۷۲۹ - **[[گوتهولد افرایم لسینگ]]**، آلمانی فیلسوف و نویسنده
* ۱۷۸۸ - **[[لرد بایرون]]**، انگلیسی نویسنده 
* ۱۸۴۹ - **[[اگوست استریندبرگ]]**، سوئدی نویسنده، شاعر و نمایش‌نویس
* ۱۸۷۵ - **[[دیوید وارک گریفیث]]**، آمریکایی کارگردان 
* ۱۸۷۹ - **[[فرانسیس پیکابیا]]**، فرانسوی نقاش و شاعر 
* ۱۸۹۱ - **[[آنتونیو گرامشی]]**، ایتالیایی فیلسوف و سیاستمدار 
* ۱۹۰۷ - **[[دیکسی دین]]**، آمریکایی فوتبالیست 
* ۱۹۰۸ - **[[لو لانداو]]**، روسی فیزیک‌دون
* ۱۹۱۵ - **[[هاینریش آلبرتز]]**، آلمانی سیاستمدار 
* ۱۹۱۶ - **[[هانری دوتیو]]**، فرانسوی آهنگساز 
* ۱۹۲۰ - **[[آلف رمزی]]**، انگلیسی فوتبالیست 
* ۱۹۳۶ - **[[آلن هیگر]]**، آمریکایی شیمی‌دون 
* ۱۹۴۰ - **[[جان هارت]]**، آمریکایی بازیگر 
* ۱۹۶۲ - **[[سیروس قایقران]]**، ایرانی فوتبالیست 

## بمرده ئون
* ۱۶۶۶ - **[[شاه جهان]]**، هند شاه
* ۱۹۰۱ - **[[ملكه ویکتوریا]]** بریتانیا شاه
* ۱۹۲۲ - **[[بندیکت پانزدهم]]**، پاپ 

## دپیته چرخه تو
* ویکی‌پدیا:امروز واری روز/۲۲ ژانویه

## بریم بگردستن

* BBC: On This Day
* On this day in Canada

۲۲
آسانسور (فیلم)

**آسانسور** فیلمی به تهیه کنندگی، نویسندگی و کارگردانی حسین شهابی ساخته شده در سال ۱۳۷۵ است.    

## بازیگران
* محسن شریفی
* کریم علیزاده
* صبا صارمی
* شیما نوین
* سیما نوین
* احمد کلهر
* پدرام صبوری

## منابع

* آسانسور در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (TMDb))

رج:حسین شهابی
رج:فارسی فیلمون
رج:ایرانی فیلمون
پژواک (فیلم)

**پژواک** فیلمی به نویسندگی و کارگردانی حسین شهابی ساخته شده در سال ۱۳۷۹ است. 

## بازیگران
* فریبا مرتضوی
* محمد صادقی
* محمد طاهری
* حمید فلک دوست
* نسیم مهرانی
* سهیلا بیرقی
* شیدا میرزایی

## منابع

* پژواک در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (TMDb)

رج:حسین شهابی
رج:فارسی فیلمون
رج:ایرانی فیلمون
رسمه رووار

**رسمه رووار** اتا مازندرونی‌زوون روستایِ نوم هسته که سمنان اوستان دله قرار دارنه و مهدی‌شهر شهرستون شهمیرزاد بخش دله دره.

## جمعیت
این روستا، پشتکوه دهستون دله قرار دارنه و ایران آماری مرکز ِسرشماری دله، سال ۱۳۹۰ دله، ونه جمعیت ۱۱۲ نفر (۲۸ خانوار) بی‌یه. این روستا پیش از انقلاب، از روستاهای ساری شهرستون به حساب اِمو.

## منبع
*ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، «رسم رودبار»، فارسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۱۹ آذر ۱۳۹۴).

رج:مهدی‌شهر شهرستان روستائون
وجین

وِجین، اتا از مراحل خله مهم در کشاورزی هسه که در مرحله دکاشتن و داشت ونه ول علف ره که زمین کشاورزی دله در اینه ره در بیارن.  
وجین به روش دستی یا با ماشین انجام بونه.
اگه ول علف ره از زمین کشاورزی در نیارن باعث بونه که از قوت خاک کم بوه و محصول اصلی کشاورزی کم بونه.

رج:کشاورزی اصطلاحون
رج:مازرون فرهنگ
۲۰۱۶

**۲۰۱۶** میلادی تقویم دِ هزار و شونزهمین سال هسته.

## دکته‌ئون
* ژانویه
* فوریه
* مارس
* آوریل
* مه
* ژوئن
* ژوئیه
* آگوست
* سپتامبر
* اکتبر
* نوامبر
* دسامبر

## بزائه‌ئون

## بمرده‌ئون


رج:میلادی سال
ماری زوون جهونی روز

[بندانگشتی|[شهيد منار: جایی که بنگلادشی دانشجوئونی که اعتراضات سَره بمردنه، ونه دله چال هستنه. ]]
یونسکو ۲۱ فوريه نوم ره ماری زوون ِجهونی روز (اینگلیسی جه: *International Mother Language Day*) بی‌یشته. سال ۱۹۹۹ میلادی، یونسکو اتا عمومی کنفرانس دله، زوونون و فرهنگون ِحفظ وسّه این روز ره په بی‌یشته. متحد ملل سازمان همین جور سال ۲۰۰۸ ره ماری زوونون ِجهونی سال بنومسته. 

## تاریخچه
سال ۱۹۵۲ ميلادی این روز دله، بنگلادش، که اون گادِر شرقی‌پاکستون نوم داشته، میون دانشجوئون اعتراض هاکردنه که ونه بنگالی رسمی زوون بَواشه نا اردو، چن نفر این اعتراض سَره بمردنه. وقتی بنگلادش شه اتا سِوا کشور بیّه،۱۷ نوامبر سال ۱۹۹۹ ميلادی یونسکو جه بخاسته که اتا روز ره ماری زوون ِروز بنومِن که این اتفاق دَکِته.

## منابع

رج:جهونی روزون
رج:بنگلادش تاریخ
رج:زوون
نِمای نقطه نَظِر

**نِمای نقطه نَظِر** (به انگلیسی: point of view shot) به نمایی گفته وونه که ونِه دِله دوربین بازنمایانگر شخصیتِ چش، داخل فیلمای دله هسته. اونچه که  اِما پرده دله ویمبی در اصل چیزی هسته که بازیگر در صحنه وینده. این تکنیک در سینِما بسیار رِواج دارنه و در اتا خله فیلم‌های دله مشاهده وونه.
یکی از اولین فیلم‌هایی که از نِمای نقطه نَظِر استفاده هاکرده فیلم دکتر جکیل و آقای هاید ساخته روبن مامولیان بیه. دِتا فیلم دیگه ره هم تومبی نام ببریم که به دلیل استفاده فِراوون از نمای نقطه نظر مشهور هستنه. فیلم گذرگاه تاریک که یَک فیلم نوآر کارگاهی با بازی هامفری بوگارت هسته و فیلم بانویی در دریاچه ساخته رابرت مونتگومری. مونتگومری این فیلم ره یکسره با نماهای نقطه نظر بِساته.

## فهرست منابع
* ویکی‌پدیای انگلیسی

رده:فیلم
ایکس ری

بندانگشتی|رونتگن ِزنایِ دَسِّ عکس که سال ۱۸۹۶ بَییت بیّه
**ایکس-ری** (X-ray) ات‌جور الکترومغناطیسی اشعه هسته که ونه طول موج حدود ۰/۰۱ تا ۱۰ نانومتر معادل ۳۰ پتاهرتز تا ۳۰ اگزاهرتز (۱۶ ۱۰×۳ تا ۱۹ ۱۰×۳ هرتز) و ونه انرژی میون ۱۰۰ الکترون‌ولت تا ۱۰۰ کیلو الکترون‌ولت بائه. این اشعه بلورشناسی و آدمون ِبدن دله‌یِ عکسبرداری سَره کاربرد دانّه.

ایکس-ری ره سال ۱۸۹۵ ویلهلم رونتگن، آلمانی فیزیکدون کشف هاکرده و چون ونه ماهییت ره نَدونِسته وه ره *ایکس* (X) بنومسته. این اشعه فقط فلزات و هستکا جه رَد نوانه. اولین عکس ایکس ره رونتگن شه زِنایِ دَس جه بَییته که ونه دَسِّ حلقه عکس دله دَکِته.

و همینطور لقب فرهاد توانا(farhadXRay) یوتوبر و استریمر ایرانی است

## منابع

* American National Standard: *Radiational Safety in X-Ray Diffraction and Fluorescence Analysis Equipment* National Bureau of Standards Handbook, 1972.
* Cullity, B.D., *Elements of X-Ray Diffraction*, Addison-Wesley, 1978.

## نگارخنه

Tube RX a fenetre laterale.png|ایکس-ری ِتولید هاکردن ِتوضیحات
File:X-ray diffraction pattern 3clpro.jpg|
File:X-RayOfNeedlefish-1.jpg|


## دپیته چرخه‌تو

* براگ قانون
* ایکس ری تلسکوپ
* *[[ایکس-ری (فیلم ۱۸۹۷)]]*

رج:ایکس ری
رج:الکترومغناطیس
رج:فیزیک
گالیسیا

**گالیسیا** اتا شه‌مختار بخش هسته که ایسپانیایی شمال‌غربی وَر دره. این منطقه پرتغال ِهم‌سامون هسته و ونه فرهنگ خله اونان ره موندِنه.

این ناحیه مردمون گالیسی زوون جه گپ زنّه که اروپای اتحادیه وه ره بعنوان پرتغالی زوون ِلهجه برسمیت اشناسنه.

گالیسیایِ تاریخ دله پادشاهیون مستقلی دَیینه که کم-کم ایسپانیا و پرتغال ِدیگه سلسله‌ئون جه کسی-خِشی هاکردنه و وشون جه ادغام بَیینه.

## گالری

Coat of Arms of Galicia (Spain), 18th Century.svg|گالیسیای قرن هیژدهِ سمبل
File:Galiciamaptimes.gif|گالیسیا تاریخ
2014-10-18 - Galician Traditional Clothes - Vigo - Spain1.JPG|مله‌یی لباس
Santuario de O Corpiño.jpg
Praza Pública Couza guatemalteca.jpg
Catillo de Sotomayor - panoramio.jpg


## منابع


رج:ایسپانیا شه‌مختار بخشون
خاورمیونه

[چپ|250px|بندانگشتی|<center>[مصر و ایران و ترکیه آسیایِ عربی کشورون جه این منطقه دله حیساب انّه.]]
**خاورمیونه**  (انگلیسی جه:*Middle East*) اتا منطقه هسته که مدیترانه و فارس دریامونا وسط کَته. خاورمیونه بخشی از آفریقا-اوراسیا یا خاصاً آسیا بشمرسته وانه و شمالی آفریقا سره هم اتا تیکه ونجه کته. این ناحیه دله فرهنگی و نژادی گروه‌ئون جور-وا-جوری درنه ولی ویشته عرب هستنه. ایران ِاقوام (فارس، آذری، کورد و بلوچ، گیلک و...)، آشوریون، استامبولی ترکیون، اسرائیلی و بربرها هم دَرنه. 

بعضی تعاریف دله خاورمیونه شامل افغانستون، پاکستون، قفقاز، مرکزی آسیا و شمالی آفریقا هم وانه.

## کشورون
بندانگشتی|300px|نقشه کشورهایی که مجموعا به آنها خاورمیانه گفته می‌شود.
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## بِریمْ بگردستن
* بحران خاورمیانه
* زندگی روزمره در خاورمیانه
* سرزمین‌های اسلام و نظریهٔ بحران هویت آنها
* Symbolic Truth Middle East Graphics site


رده:آسیا
رده:آفریقا
رده:جهون مناطق
ویلهلم رونتگن

**ویلهلم کنراد رونتگن**  اتا آلمانی فیزیکدون و ایکس-ری کاشف هسته که نوبل اولین فیزیکی جایزه ره سال ۱۹۰۱ بییته.

## زندگی نامه
رونتگن ۲۷ مارس ۱۸۴۵ آلمان ِلنپِ شهر دله دنیا بموئه. وه شه ابتدایی تحصیلات ره هلند دله بگذرنی‌یه و اَی بورده سوییس تحت نظر آدولف کلاسیوس ادامه تحصیل هدا. شه دکترا ره فیزیک سر بییته و وردگردسته وورتسبورگ، آلمان دله. استراسبورگ و گی‌یسن دله تدریس هاکرده و وورزبورگ ِدانشگاه دله استاد بیّه و سال ۱۸۹۵ این شهر دله اتا عجیب ِچی بدی‌یه.

رونتگن شه کروکس ِلوله ره اتا سیو کاغذ دله دَپیت بی‌یه و با این حال اتا پرده که فلوئورسنت آشی بی‌یه و لوله پَلی کب بی‌یه، سو-سو بَزوئه. رونگتن ونه سَره اتخله تحقیق هاکرده و کشف هاکرده که اتی مجهول ِاشعه وشون جه دَر اِنه که وه ره ایکس بنومسته.

## بریم بگردستن

* 
* 

رده:ایکس ری
رج:آلمان فیزیکدون
رج:فیزیک وسه نوبل بیته‌ئون
قشقایی

**قشقایی** یا **قشقایی ایل** اتا ایل هستنه که ویشتر فارس اوستون دله زندگی کننه.وشون ریشه ترکیبی از لر و کرد و عرب و ترک هسته.

## تاریخ
قشقایی رئیسون همیشه شاهیلو طایفه جه تعلق داشتنه.وشون اولین رئیس امیر غازی شاهیلو بیِه و ونه قبر درویش روستا دله گندمون توابع جه دره.

### زندیه دوران
left|thumb|300x300px|کریم خان زند نقاشی.بعضی ها گننه کور مردی که ونه پلی هرستائه اسماعیل خان هسته.
وقتی که کریم خان اصفهان دله حکومت کرده اسماعیل خان اتا نومه ونسه بنویشته و بائوته که اجازه هاده که ایل قشقایی ای دباره بئن فارس دله زندگی هاکنن.کریم خان هم وشون اجازه هدا.بعد از اینکه کریم خان بمرده اسماعیل خان ادعا هاکرده که فارس فرماندار هسته ولی بعد اینکه علی مراد خان زکی خان ره بکوشته اعدام بیّه.

## زوون و ادبیات
قشقاییون اتا زوون جه ترکی جنوب شرقی رج دله صحبت کننه.اینتا زوون غیر فارس همدان دله نیز رواج دارنه.قشقایی زوون دله فارسی و عربی تاثیر معلومه.


### چادر
قشقاییون چادردله زندگی کننه.ونه بالایی بخش ره سیو چادر گننه که بز می جه بافننه.

right|thumb|250x250px|قشقایی چادر دله
left|thumb|150x150px|سیو چادر

## لباس
بیستمین قرن آغاز دله قشقاییون شه لباسا ره کالاهایی که بازار جه خرینه و روستاییون و شهری صنعتگرون جه درست کردنه.
left|thumb|333x333px|قشقایی مردی لباس(1320)

## دستی صنایئون
قشقاییون مهمترین دستی صنائون بین تومبی قالی ببافتن و گلیم ببافتن نوم بَوریم.
left|thumb|قشقایی قالی

## یادداشت‌ها



## پانویس


رج:ایرانی‌تبار مردمون
آتونومیسم

**آتونومیسم**، **خودفرمانی** یا **شه‌گردونی** (انگلیسی جه: *Autonomism*) اتا نوم هسته که ات‌سری نظریه‌ئون ره بائوته وانه؛ نظریه‌ئونی که ضداقتدارگری و چپگرایی سَر بساته بَیینه و سیاسی-اجتمائی جنبشون ره شامل وانّه.

بعنوان اتا نظری سیستم، این نظریه اولین بار ۱۹۶۰ دهه گادِر ایتالیا دله، کارگری کمونیسم جه بَییته بیّه. ۱۹۷۰ دهه دله، ایتالیایِ چپگرائون موفقیت نداشتنه و مارکسیسم و آنارشیسم این تفکرات دله ویشته نقش پیدا هاکرده.
گورگی کاتسیافیکاس شه‌گردونی ره اینتی تعریف هاکرده: «مدرن نهادون دله متمرکز تصمیمگیریون و سلسله‌مراتبی اقتدارون بده، شه‌گردونی که اتی اجتمائی جنبشه، خانه دموکراسی جه برسه و بتونه سیاسی ساختارون و رفتاری عادتونی که مردم سَره تحمیل وانه ره رِقِد هاده. شه‌گردونی میون ونه سیاسی احزاب کاملاً مستقل بائِن و آزادی دارنوشون خانّه اتی سوسیالیسم ِدولِت بسازِن که دموکراسی په کار هاکنه. 

اسا آلمان و هلند ِتحولات که شه‌گردونی ِموفقیت ره سِراق هِدا، باعث بیّه ایتالیا و فرانسه و اتی کمته انگلیسی-زوون ِکشورون دله این روش طرفدارونی ره آنارشیسم‌ها و مارکسیست‌ها میون پیدا هاکنه.

## پانویس

رج:سیاسی نظریه‌ئون
رج:سوسیالیسم
رج:ایتالیا تاریخ
احمد محسن پور

**احمد محسن پور قادی کلایی**، موسیقی دون و آهنگساز و نوازنده، یکم اسفند ۱۳۲۴ قائم شهر (شاهی) گت قادیکلای درون به دنیا بیمو. وچگی گدر «لَلـه‌وا» ره شه پیر جا یاد بئیته و با وجود اینکه نابینا بیه فلوت و نی لبک ره هم شه پشتکار و تلاش جا یاد بئیته.

سال ۱۳۴۴ دله وقتی ونه رفقون ونه تولد وسه ویولون هدیه بئیتنه، اته کم «نور محمد طالبی» پلی و بعداً هنرستون دله صبای ردیف ره یاد بئیته. با این وجود کمونچه به خاطر محلی بی‌ین انتخاب هاکرده.

وه سال ۵۳ - ۱۳۵۲ دله رادیو ساری محلی گروه عضو بَی‌یه و سال ۱۳۵۴ دله مازرون فرهنگ و هنر ملی ارکستر ره ملحق بَی‌یه. سال ۱۳۵۶ دله فرهنگ و هنر اداره‌ ره محلی موسیقی گروه  سرپرست بَی‌یه، تا سال ۱۳۵۷ ادامه هدائه.

وه سال ۱۳۶۴ دله با وجود کشور موسیقی وضعیت نابسامونی، تصمیم بئیته که مازرون فرهنگ‌ خنه‌ ره تاسیس هاکنه تا بتونده مازرون موسیقی ره آموزش و حفظ و نشر هاده و ونه درباره پژوهش هاکنه.

محسن پور مازرونی موسیقی احیای وسه خله زحمت بکشیه و تاسا صدو سی ساعت مازرون مختلف نواحی موسیقی، تحت نظر وه گردآوری بَی‌یه. همچنین با په بیشتن «شواش» موسیقی گروه، مازنی موسیقی ره سرتاسر ایران درون معرفی هاکرده.
وه سال ۱۳۸۲ مجوز آلبوم موسیقی نواحی ایران ، موسیقی مازندران به شماره ۱۱۱۸-ن وزارت ارشاد جه بهیته . ونه آلبوم دله اسم چند نفر که با وه همکاری هاکاردنه دره مثلا قدر اتولی، حسین طیبی، نصیر شیردل عبدالملکی ، جمال ابوطالبی عبدالملکی ، لطف‌الله سیفی ، محمدرضا اسحاقی ، یزدان فیوج، نظام شکارچیان، آقا جان فیوج زاده، محسن علیزاده، علی علیزاده و مصطفی علیزاده . ونه آلبوم دله ۲۲ تا آهنگ دره

اینتا محلی موسیقی استاد دی ماه ۹۴ ریه سرطان وسه شه زادگاه درون بمرده.

## منابع
* استاد محسن پور ِویژه نومه مازندنومه

https://web.archive.org/web/20240717143314/https://beeptunes.com/album/3414087/%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86---%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-(1)

رج:قائمشهر گت آدمون
رج:مازرون نوازندگون
رج:شواش گروه
پلا

[left|thumb|280x280px|پلا بپتن در [قزاقستون]]
left|thumb|280x280px|لوبیا پلا
**پلا** ایرانی آشپزی دله بپته دونه ره بائوته وونه. پلا بپتن دِ صورت کته پلا و ئوهِکشی جه ممکن هسته. پلا ره بصورت بصورت *تیسا پلا* یا *چلو* برخی خِراکون و خارِشیون جه بَنشِنه بخاردن. همین جور بنشنه پلا دله موادی مخلوط هاکردن که پلائون جور-وا-جوری ره سازنه.

## نوم
پیرافو (جاپونی جه: ピラフ pirafu) ات نوع غذا برنج و گوشت و سبزیجات جه هسته. این کلمه ریشه، “پلا” کلمه هسته. ایرانی پلا قدیمی تلفظ [pilaw] جه دوران عثمانی وارد ترکی زوون [pilav] بیّه و اروپایی زوونون، اینگلیسی زبون [pilaf] و فرانسوی زوون [pilaf] واری، وارد بئیه. pirafu اسا اتی خاورمیونه‌ای غذا جاپون دله بشناسی وانه.

## خراکِ ارزش
نزدیک ۹۰٪ برنج ایران دله ونه شمالی استانها دله تولید وانه. پلای تزیینات ایران دله همه جه ویشته زعفرون و زرشک جه صورت گیرنه و انواع رندی بپته وانه.

### انواع ایرانی پلا
باکله‌پلا، سبزی پلا، شیرین پلا، زرشک پلا، آلبالو پلا، ماش پلا، رشته پلا، استامبولی پلا، لوبیا پلا، نخودپلا، کلم‌پلا و مرجی پلا انواع پلا جه هستنه .

انواع پلا از محصول برنج بپت وونه که بیشتر در شمال ایرون دکاشت وونه

اگه خوایننی پلا ره بپزین انواع روشها وجود دارنه که از جمله پلا کباب پلا دمی، پلا کته و.. وجود دانه

## بن بنویشت

رج:بخاردنی‌ئون
سیلند

**سیلند** (انگلیسی جه: * Principality of Sealand*) اتا میکرو-کشور هسته که انگلیس ِپَلی قِرار دانّه. این منطقه اتا هلیکوپتر ِکالی بی‌یه که بریتانیایِ ارتشی نیروئون دریایِ وسط بِسات بینه ولی جنگِ تموم بَیّن په وه ره به امون خا وِل هاکردنه و بوردنه، بعد اتا مَردی بورده ونه دَرون و بائوته که این هلیکوپترِ کالی دله خانه اتا جدیدِ کشور شه وسّه بسازه و ونه نوم ره *سیلند* بی‌یـِشته که «*دِریاکِلا*» معنی دِنه. هیچ کشور و سازمانی این ناحیه ره اتا کشور نَدونده. این ناحیه اسا حدود پنجاه نفر جمعیت دانّه.

رج:میکرو کشورون
رج:بریتانیا قدیمی مستعمرات