open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
قطعنومه ۲۸۷ امنیت شورا

**قطعنومه  ۲۸۷ امنیت شورا** متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۰ اکتبر ۱۹۷۰ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره قبول هاکردن ِترنه عضو متحد ِملل ِسازمان ِدله: فیجی هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۱٬۵۵۴‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.

## وابسته جستارون
*امنیت شورا
*امنیت شورایِ قطعنامه‌ئون ۲۰۰۱ تا ۲۱۰۰ فهرست

## بن‌بنویشت

رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۲۸۶ امنیت شورا

**قطعنومه  ۲۸۶ امنیت شورا** متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۰۹ سپتامبر ۱۹۷۰ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره وضعیت ایجاد بَئی به دلیل زیاد بئی‌ین حوادثی شامل بَدزی‌ین مسافربری و تجاری هواپیمائون هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۱٬۵۵۲‌ام دله    تصویب بَیّه.

## جستارهای وابسته
*امنیت شورا
*امنیت شورایِ قطعنامه‌ئون ۲۰۰۱ تا ۲۱۰۰ فهرست

## پانویس

رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۳۰۸ امنیت شورا

**قطعنومه  ۳۰۸ امنیت شورا** متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۹ ژانویه ۱۹۷۲ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره آفریقایی سازمان ِوحدت ِدرخواست دربارهٔ ِبرگزاری امنیت ِشورای ِجلسات، آفریقایی نیشتنگائون ِدله هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۱٬۶۲۶‌ام دله    تصویب بَیّه.

## جستارهای وابسته
*امنیت شورا
*امنیت شورایِ قطعنامه‌ئون ۲۰۰۱ تا ۲۱۰۰ فهرست

## پانویس

رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۳۸۳ امنیت شورا

**قطعنومه  ۳۸۳ امنیت شورا** متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۳ دسامبر ۱۹۷۵ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره تصویب هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۱٬۸۶۳‌ام دله ۰تا موافق رای، قبرستا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه Cy-map.png بَیّه.

## جستارهای وابسته
*امنیت شورا
*امنیت شورایِ قطعنامه‌ئون ۲۰۰۱ تا ۲۱۰۰ فهرست

## پانویس

رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۳۸۷ امنیت شورا

**قطعنومه  ۳۸۷ امنیت شورا** متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۳۱ مارس ۱۹۷۶ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره آنگولا-جنوبی آفریقا هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۱٬۹۰۶‌ام دله ۹تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۵تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.

## جستارهای وابسته
*امنیت شورا
*امنیت شورایِ قطعنامه‌ئون ۲۰۰۱ تا ۲۱۰۰ فهرست

## پانویس

رج:قطعنومه مقالات
گیوم دو ماشاو

**گیوم دو ماشاو**  شاعر و آهنگساز  قرن چهاردهم میلادی اهل فرانسه هسته.

## وابسته جستارون
* فرانسه‌ی نویسندگون ره فهرست قرن چهاردهم میلادی
* فرانسه‌ی نویسندگون ره فهرست

## منابع

* 

رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن چهاردهم میلادی
پییر پیتو

**پییر پیتو**  حقوقدان و محقق قرن شانزدهم میلادی اهل فرانسه هسته.

## وابسته جستارون
* فرانسه‌ی نویسندگون ره فهرست قرن شانزدهم میلادی
* فرانسه‌ی نویسندگون ره فهرست

File:Pithou, Pierre – Fragmenta quaedam Papiniani, Pauli, Ulpiani, Gaii, Modestini, aliorumque veterum iuris auctorum, 1573 – BEIC 13663092.jpg|*Fragmenta quaedam Papiniani, Pauli, Ulpiani, Gaii, Modestini, aliorumque veterum iuris auctorum*, 1573
File:SatyriconPithou1587.jpg|*Satyricon* (1587).

## منابع

* 

رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن شانزدهم میلادی
فرانسه‌ی نویسندگون ره فهرست قرن هفدهم میلادی

* مارن لو روا دو گومبرویل (۱۶۷۴ - ۱۶۰۰)
* ژرژ دو سکودری (۱۶۶۷ - ۱۶۰۱)
* تریستان لرمیت (۱۶۵۵ - ۱۶۰۱)
* گوئی پاتن (۱۶۷۲ - ۱۶۰۱)
* شارل سورل (۱۶۷۴ - ۱۶۰۲)
* پییر لو موان (۱۶۷۱ - ۱۶۰۲)
* شارل کوتن (۱۶۸۲ - ۱۶۰۴)
* ژان مره (۱۶۸۶ - ۱۶۰۴)
* پییر دو ریه (۱۶۵۸ - ۱۶۰۵)
* شارل کواپو داسوسی (۱۶۷۵ - ۱۶۰۵)
* پییر کورنی (۱۶۸۴ - ۱۶۰۶)
* آنتوان گومبو (۱۶۸۵ - ۱۶۰۷)
* مادلن دو سکودری (۱۷۰۱ - ۱۶۰۷)
* ژان روترو (۱۶۵۰ - ۱۶۰۹)
* پل اسکارون (۱۶۶۰ - ۱۶۱۰)
* فرانسوا اود دو مزوره (۱۶۸۳ - ۱۶۱۰)
* آنتوان آرنو (۱۶۹۴ - ۱۶۱۲)
* ریشمون بانشورو (? - ۱۶۱۲)
* ایزاک دو بنسوراد (۱۶۹۱ - ۱۶۱۲)
* پول دو گوندی (۱۶۷۹ - ۱۶۱۳)
* فرانسوا لارشفوکو (۱۶۸۰ - ۱۶۱۳)
* شارل دو سنت اورمون (۱۷۰۳ - ۱۶۱۴)
* ژان فرانسوا ساراسن (۱۶۵۴ - ۱۶۱۴)
* گوتیه دو کوست دو لا کلپروند (۱۶۶۳ - ۱۶۱۴)
* ژرژ دو بره‌بو (۱۶۶۱ - ۱۶۱۷)
* ژاک شوسون (۱۶۶۱ - ۱۶۱۸)
* روژه دو بوسی ربوتن (۱۶۹۳ - ۱۶۱۸)
* سوینین دو سیرانو دو برژراک (۱۶۵۵ - ۱۶۱۹)
* آنتوان فوروتیر (۱۶۸۸ - ۱۶۱۹)
* ژان دو له فونتن (۱۶۹۵ - ۱۶۲۱)
* مولیر (۱۶۷۳ - ۱۶۲۲)
* بلز پاسکال (۱۶۶۲ - ۱۶۲۳)
* ژان رنیول دو سگره (۱۷۰۱ - ۱۶۲۴)
* توماس کورنی (۱۷۰۹ - ۱۶۲۵)
* ماری دو ربوتن شانتال، مارکیز سفینیه (۱۶۹۶ - ۱۶۲۶)
* لوران درولینکور (۱۶۸۰ - ۱۶۲۶)
* ژاک بنینی بوسوئه (۱۷۰۴ - ۱۶۲۷)
* گابریل دو گیلوراگ (۱۶۸۵ - ۱۶۲۸)
* شارل پرو (۱۷۰۳ - ۱۶۲۸)
* لوئی بوردالو (۱۷۰۴ - ۱۶۳۲)
* اسپری فلشیه (۱۷۱۰ - ۱۶۳۲)
* ماری کاترین دو ویلدیو (۱۶۸۳ - ۱۶۳۲)
* ماری مادلن، کنتس لا فایت (۱۶۹۳ - ۱۶۳۴)
* فیلیپ کینول (۱۶۸۸ - ۱۶۳۵)
* آدرین توما پردو دو سوبلینه (۱۶۹۶ - ۱۶۳۶)
* نیکولا بوالو (۱۷۱۱ - ۱۶۳۶)
* کلود لو پتی (۱۶۶۲ - ۱۶۳۸)
* نیکولا مالبرانش (۱۷۱۵ - ۱۶۳۸)
* ژان دونو دو ویزه (۱۷۱۰ - ۱۶۳۸)
* فیلیپ دو کورسیون (۱۷۲۰ - ۱۶۳۸)
* سزار ویشار دو سن رئال (۱۶۹۲ - ۱۶۳۹)
* ژان راسین (۱۶۹۹ - ۱۶۳۹)
* کلود دو فلوری (۱۷۲۳ - ۱۶۴۰)
* لوئی مورری (۱۶۸۰ - ۱۶۴۳)
* ژان دو لا برویر (۱۶۹۶ - ۱۶۴۵)
* پییر لو پزان (۱۷۱۴ - ۱۶۴۶)
* آنتوان گالان (۱۷۱۵ - ۱۶۴۶)
* پییر بل (۱۷۰۶ - ۱۶۴۷)
* شارل دوفرسنی (۱۷۲۴ - ۱۶۴۸)
* فرانسوا دو سلینیاک دو لا موت فنولون (۱۷۱۵ - ۱۶۵۱)
* ژان فرانسوا رنیار (۱۷۰۹ - ۱۶۵۵)
* برنار لو بوویه دو فونته‌نل (۱۷۵۷ - ۱۶۵۷)
* هنری بولنویلیه (۱۷۱۲ - ۱۶۵۸)
* َشارل رولن (۱۷۴۱ - ۱۶۶۱)
* آلن رنه لوزاژ (۱۷۴۷ - ۱۶۶۸)
* ژان بتیست روسو (۱۷۴۱ - ۱۶۷۰)
* ژان بتیست دو بو (۱۷۴۲ - ۱۶۷۰)
* پروسپه ژولیو دو کره‌بیون (۱۷۶۲ - ۱۶۷۴)
* لوئی دو رووروی، دوک سن‌سیمون (۱۷۵۵ - ۱۶۷۵)
* فیلیپ نریکول دستوش (۱۷۵۴ - ۱۶۸۰)
* پیر کارله دو شامبلن دو ماریوو (۱۷۶۳ - ۱۶۸۸)
* الکسی پیرون (۱۷۷۳ - ۱۶۸۹)
* شارل دو مونتسکیو (۱۷۵۵ - ۱۶۸۹)
* لوئی پتی دو بشومون (۱۷۷۱ - ۱۶۹۰)
* ولتر (۱۷۷۸ - ۱۶۹۴)
* رنه لوئی دو ووایه دو پولمی دارژنسون (۱۷۵۷ - ۱۶۹۴)
* آنتوان فرانسوا پره‌وو (۱۷۶۳ - ۱۶۹۷)
* ماری دو ویشی شرمون (۱۷۸۰ - ۱۶۹۷)
* ماری آن باربیه (۱۷۴۲ - ?)

## جستارهای وابسته
*فهرست نویسندگان فرانسه

‏
ژان-ژاک کازانووا دو سنگال

**ژان-ژاک کازانووا دو سنگال** یا **کاسانووا**  اتا ونیزی نویسنده بی‌یه که قرن هیژدهم میلادی دیه. وه سملی و مله‌گردی واسه شهره بی‌یه و شه سملی خاطرات ره فرانسوی جه کتاب هکرده. اسا ات نفر که خله زنان جه رابطه دارنه و بی‌بندوا هسته ره *کاسانووا* گننه.

## وابسته جستارون
* فرانسه‌ی نویسندگون ره فهرست قرن هجدهم میلادی
* فرانسه‌ی نویسندگون ره فهرست

## منابع

* 

رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن هجدهم میلادی
رج:گت مردمون ونیز
ژاک پیر بریسو

**ژاک پیر بریسو**  نویسنده و قاضی قرن هجدهم میلادی اهل فرانسه هسته.

File:Brissot de Warville, Jacques-Pierre – Bibliotheque philosophique du législateur, du politique, du jurisconsulte, 1782 – BEIC 14185061.jpg|*Bibliothèque philosophique du Législateur, du Politique, du Jurisconsulte*, 1782


## وابسته جستارون
* فرانسه‌ی نویسندگون ره فهرست قرن هجدهم میلادی
* فرانسه‌ی نویسندگون ره فهرست

## منابع

* 

رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن هجدهم میلادی
شارل-فردینان راموز

**شارل-فردینان راموز**  سوییس و فرانسه شاعر و نویسنده، قرن نوزدهم میلادی جه هسته.

## وابسته جستارون
* فرانسه‌ی نویسندگون ره فهرست قرن نوزدهم میلادی
* فرانسه‌ی نویسندگون ره فهرست

## منابع

* 

رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن نوزدهم میلادی
رج:سوییس نویسندگون
اوژن یونسکو

**اوژن یونسکو**  دراماتورژ و نویسنده قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته. وه سال ۱۹۷۰ فرانسه فرهنگستون عضو بیّه. وه ره پوچی تئاتر گت‌ترین نماینده دونّه. ونه مشهورترین نمایش‌نومه *[[کرگدن (کتاب)|کرگدن‌ها]]* هسته.

## کتاب‌شناسی

* *صندلی‌ها* (۱۹۵۲)
* *[[کرگدن (کتاب)|کرگدن‌ها]]* (۱۹۶۰)
* *شا یَنّه* (۱۹۶۲)
* *مکبت* (۱۹۷۲)
* *عابر هوایی*
* *تاس ِخونش‌کر*
* *آدم‌کاش*
* *درس*
* *دم‌بخت کیجا*
* *پاره یادداشت‌ها*

## وابسته جستارون

* فرانسه‌ی نویسندگون ره فهرست قرن بیستم میلادی
* فرانسه‌ی نویسندگون ره فهرست

## پاورقی

## منابع

* 

رج:رومانی نویسندگون
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
آلبر کامو

**آلبر کامو** یا **آلبرت کامو**  رمان‌نویس، دراماتورژ و فیلسوف قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته. آلبر کامویِ معروف‌ترین کتابون نوم *[[بیگانه]]*، *[[طاعون]]*، *[[سقوط]]*، *[[سیزیف اسطوره]]* و *[[کالیگولا]]* هستنه.

آلبر کامو شه وسّه ات‌جور فلسفه بساته که ابزوردیسم گته و شه داستان‌ها دله هم وه ره یارده. وه گته دنیایِ زندگی قطعاً پوچ هسته و آدمون تونّه این پوچی و بی‌هدفی ره دربَوِرِن. وه گته این پوچی وسّه سه جور راه دارمی: یا خِدکِشی کمبی و این پوچی ره تموم کمبی، یا شه ره دِرو زمبی که اگزیستانسیالیسم ِجواب هسته و شه وسّه اتی اَرمون و هدف سازمبی که وه هم نهایتاً پوچ هسته و آخرین راه این که دومبی زندگی پوچ هسته، ولی ونجه کنار اِمبی و پچیکِ دل‌خاش‌کنک جه شه عُمر ره پیش وَرمی. وه سیزیف ره مثال یارنه که جاودانگی دمبال دیّه و زئوس وه ره اینتی جزاء هدا که تا ابد ونه اتا صخره ره کول بکشه و تا چکل ِتِک بَوِره و اونجه که برسی‌یه، صخره قِل خِرنه و کفنه کوهِ بِن و این روند هر روز و هر روز ادامه دارنه. آلبر کامو گنه که این داستان و آسنی دله سیزیف چه شه خِد ره نکوشته؟ این پوچی جه چتی سازنه و کم نیارنه؟ ونه جواب این هسته که اتا پریک لحظه که سیزیف کوهِ چکل جه برسی‌یه، فقط اون آخرین شاب که بزو، ات لحظه خِشحال وونه و شه کار جه راضی هسته؛ آدمون هم ونه هم‌اتنده لذت و شادی جا قانع بوئن و بسازن.

## وابسته جستارون
* فرانسه‌ی نویسندگون ره فهرست قرن بیستم میلادی
* فرانسه‌ی نویسندگون ره فهرست

## منابع

* 

رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
رج:ادبیات وسه نوبل بیته‌ئون
رج:فرانسوی فیلسوفون
ژان-ادرن الیه

**ژان-ادرن الیه**  نویسنده،روزنومه‌نگار،منتقد ادبیو تلویزیون مجری قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.

## وابسته جستارون
* فرانسه‌ی نویسندگون ره فهرست قرن بیستم میلادی
* فرانسه‌ی نویسندگون ره فهرست

## منابع

Carré d'Art (Byron, Barbey d'Aurevilly, Dali, Jean-Edern Hallier), Anagramme, Jean-Pierre Thiolletژان-پیر تیوله, 2008. ISBN 2-35035-189-6
* 

رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
آنی ارنو

**آنی ارنو**  قرن بیستم میلادی ِنویسنده و دانشگاه‌استاد هسته که فرانسه کشور شنه. وه سال ۲۰۲۲ نوبل ادبیات جایزه ره بَوِرده.

## وابسته جستارون
* فرانسه‌ی نویسندگون ره فهرست قرن بیستم میلادی
* فرانسه‌ی نویسندگون ره فهرست

## منابع

* 

رج:ادبیات وسه نوبل بیته‌ئون
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
رج:زننه آدمون
ژان ماری گوستاو لوکلزیو

**ژان ماری گوستاو لوکلزیو**  رمان‌نویس و مقاله‌نویس قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته. ونه گتِ بنویشته‌ی نوم «بیابون» بی‌یه که ات‌خله زوون جه ترجمه بَیی‌یه.

## وابسته جستارون
* فرانسه‌ی نویسندگون ره فهرست قرن بیستم میلادی
* فرانسه‌ی نویسندگون ره فهرست

## منابع

* 

رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
رج:زننه آدمون
رج:گت مردمون موریس
رج:ادبیات وسه نوبل بیته‌ئون
پاتریک مودیانو

**پاتریک مودیانو**  (بزائه ۳۰ ژوئیه ۱۹۴۵) نویسنده و فیلم‌نومه‌نویس قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته. وه 2014 گادِر نوبل جایزه ره ادبیات ِسَره بَورده.

## کتابون
* (۱۹۶۸) La Place de l'étoile
* (۱۹۶۹) La Ronde de nuit
* (۱۹۷۲) Les Boulevards de ceinture 
* (۱۹۷۴) Lacombe, Lucien
* (۱۹۷۵) Villa triste 
* (۱۹۷۷) Livret de famille 
* (۱۹۷۸) Rue des Boutiques obscures - 
* (۱۹۸۱) Une jeunesse
* (۱۹۸۱) Memory Lane
* (۱۹۸۲) De si braves garçons
* (۱۹۸۴) Quartier Perdu
* (۱۹۸۶) Dimanches d'août
* (۱۹۸۸) Catherine Certitude
* (۱۹۸۸) Remise de peine
* (۱۹۸۹) Vestiaire de l'enfance
* (۱۹۹۰) Voyage de noces 
* (۱۹۹۱) Fleurs de ruine
* (۱۹۹۲) Un cirque passe
* (۱۹۹۳) Chien de printemps
* (۱۹۹۵) Du plus loin de l'oubli
* (۱۹۹۷) Dora Bruder
* (۱۹۹۹) Des inconnues
* (۲۰۰۱) La Petite Bijou 
* (۲۰۰۳) Accident nocturne
* (۲۰۰۴) Un pedigree
* (۲۰۰۷) Dans le café de la jeunesse perdue
* (۲۰۱۰) L'Horizon
* (۲۰۱۲) L'Herbe de nuit
* (۲۰۱۴) Pour que tu ne te perdes pas dans le quartier 

## وابسته جستارون
* فرانسه‌ی نویسندگون ره فهرست قرن بیستم میلادی
* فرانسه‌ی نویسندگون ره فهرست

## منابع

* 

رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
رج:زننه آدمون
رج:ادبیات وسه نوبل بیته‌ئون
ژان-فیلیپ توسن

**ژان-فیلیپ توسن** 
(فرانسوی جه :Jean-Philippe Toussaint) رمان‌نویس و کارگردان قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته. مهم‌ترین اثر او رمان حمام است که توسط فرخ صادقی کلی به فارسی ترجمه شده.

## وابسته جستارون
* فرانسه‌ی نویسندگون ره فهرست قرن بیستم میلادی
* فرانسه‌ی نویسندگون ره فهرست

## منابع

* 

رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
رج:زننه آدمون
مارک لوی

**مارک لوی**  نویسنده قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته.

حسن زختاره، دکترای زبان و ادبیات فرانسه و اهل مازدرون، شهر نکا، تا اِسا چارتا (اگر می شد از نو بنا کرد چه؟، سفر عجیب آقای دالدری، دزد سایه ها، او و او) از کتاب های مارک لوی ره به فارسی ترجمه هاکارده. این کتاب ها ره انتشارات گوتنبرگ چاپ کانده. 

## وابسته جستارون
* فرانسه‌ی نویسندگون ره فهرست قرن بیستم میلادی
* فرانسه‌ی نویسندگون ره فهرست

## منابع

* 

رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
رج:زننه آدمون
سیموس داغتکین

**سیموس داغتکین**  نویسنده قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته. ونه اصل و نَسِب ترکیه کوردستون جه وَرگِردِنه. وه فرانسوی، کوردی و ترکی جه کتاب نویسِنه.

## وابسته جستارون
* فرانسه‌ی نویسندگون ره فهرست قرن بیستم میلادی
* فرانسه‌ی نویسندگون ره فهرست

## منابع

* 

رج:ترکیه نویسندگون
رج:کوردستون نویسندگون
رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
رج:زننه آدمون
مارین دفالور

**مارین دفالور**  نویسنده قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته. وه ۲۰ اوت ۱۹۹۲ پاریس دله دنیا بموئه و سال ۲۰۰۷ پونزه سالگی گادِر شه اولین رمان ره «Du temps qu'on existait » نوم جه بنویشته و همون سال شه دیپلم ره هم بییته. اکسپرس روزنومه وه ره ادبیات دله جاستین بیبر بدونسته. وه سال ۲۰۱۱ فلور ادبی جایزه (prix de Flore) و اولین رمان جایزه (Prix du premier roman) ره فرانسه دله بییته.

## وابسته جستارون
* فرانسه‌ی نویسندگون ره فهرست قرن بیستم میلادی
* فرانسه‌ی نویسندگون ره فهرست

## منابع

* 
* فرانسوی ویکی‌پدیا

رج:فرانسه‌ی نویسندگون قرن بیستم میلادی
رج:زننه آدمون
قطعنومه ۳۸۸ امنیت شورا

**قطعنومه  ۳۸۸ امنیت شورا**
**قطعنومه  ۳۸۸ امنیت شورا** متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۰۶ آوریل ۱۹۷۶ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره جنوبی رودزیا هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۱٬۹۰۷‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.

## جستارهای وابسته
*امنیت شورا
*امنیت شورایِ قطعنامه‌ئون ۲۰۰۱ تا ۲۱۰۰ فهرست

## پانویس

رج:قطعنومه مقالات
فرانسه‌ی نویسندگون ره فهرست قرن شانزدهم میلادی

* گیوم دو لا پریر (۱۵۶۵ - ۱۵۰۳)
* موریس سو (۱۵۶۲ - ۱۵۰۵)
* میشل دو لوسپیتال (۱۵۷۳ - ۱۵۰۵)
* گیوم گوئرول (۱۵۶۹ - ۱۵۰۷)
* ژان کالون (۱۵۶۴ - ۱۵۰۹)
* بنوانتور د پریه (۱۵۴۴ - ۱۵۱۰)
* پییر ویره (۱۵۷۱ - ۱۵۱۱)
* توما سبیه (۱۵۸۹ - ۱۵۱۲)
* ژاک امیو (۱۵۹۳ - ۱۵۱۳)
* لوئی د مسور (۱۵۷۴ - ۱۵۱۵)
* گیوم بوشه (۱۵۹۴ - ۱۵۱۵)
* ژاک پولتیه دو مان (۱۵۸۲ - ۱۵۱۷)
* تئودور دو بز (۱۶۰۵ - ۱۵۱۹)
* نوئل دو فل (۱۵۹۱ - ۱۵۲۰)
* ژاک ییوه (۱۵۷۰ - ۱۵۲۰)
* ژیل دو گوبرویل (۱۵۷۸ - ۱۵۲۱)
* پونتو دو تیار (۱۶۰۵ - ۱۵۲۱)
* یواخیم دو بلی (۱۵۶۰ - ۱۵۲۲)
* پییر دو رونسار (۱۵۸۵ - ۱۵۲۴)
* فرانسوا اوتمان (۱۵۹۰ - ۱۵۲۴)
* لوئی لبه (۱۵۶۵ - ۱۵۲۶)
* رمی بلو (۱۵۷۷ - ۱۵۲۸)
* اتین پاسکیه (۱۶۱۵ - ۱۵۲۹)
* اتین دو لا بوئتی (۱۵۶۳ - ۱۵۳۰)
* کلود فوشه (۱۶۰۲ - ۱۵۳۰)
* ژان بودن (۱۵۹۶ - ۱۵۳۰)
* آنری استین (۱۵۸۹ - ۱۵۳۱)
* ژان آنتوان دو بف (۱۵۸۹ - ۱۵۳۲)
* اتین ژودل (۱۵۷۳ - ۱۵۳۲)
* میشل دو مونتنی (۱۵۹۲ - ۱۵۳۳)
* ژان دو لا تی (۱۶۱۷ - ۱۵۳۳/۱۵۴۰)
* ژان پاسرا (۱۶۰۲ - ۱۵۳۴)
* نیکولا راپن (۱۶۰۸ - ۱۵۳۵)
* ژان ووکولن دو لا فرزنه (۱۶۰۶ - ۱۵۳۶)
* سه‌وول دو سنت مارت (۱۶۲۳ - ۱۵۳۶)
* بنینی پواسونو (۱۵۸۷ - ۱۵۳۷)
* ژاک گره‌ون (۱۵۷۰ - ۱۵۳۸)
* اولیویه دو سر (۱۶۱۹ - ۱۵۳۹)
* پییر پیتو (۱۵۹۶ - ۱۵۳۹)
* پییر دو بوردی (۱۶۱۴ - ۱۵۴۰)
* پییر دو لاریوی (۱۶۱۹ - ۱۵۴۰)
* فلوران کرستین (۱۵۹۶ - ۱۵۴۰)
* پییر شارون (۱۶۰۳ - ۱۵۴۱)
* گیوم دو بارتا (۱۵۹۰ - ۱۵۴۴)
* ژان پاپیر ماسون (۱۶۱۱ - ۱۵۴۴)
* روبر گارنیه (۱۵۹۰ - ۱۵۴۵)
* فیلیپ دسپورت (۱۶۰۶ - ۱۵۴۶)
* پییر دو لستوال (۱۶۱۱ - ۱۵۴۶)
* ژان دو لاسه‌پد (۱۶۲۳ - ۱۵۴۸)
* اتین تابورو دزاکور (۱۵۹۰ - ۱۵۴۹)
* فیلیپ دو مورنه (۱۶۲۳ - ۱۵۴۹)
* فرانسوا دامبواز (۱۶۱۹ - ۱۵۵۰)
* اودت دو تورنب (۱۵۸۱ - ۱۵۵۲)
* ژان برتو (۱۶۱۱ - ۱۵۵۲)
* تئودور آگریپا دوبین‌یه (۱۶۳۰ - ۱۵۵۲)
* فرانسوا دو مالرب (۱۶۳۰ - ۱۵۵۲)
* ژاک دوی دو پرون (۱۶۱۸ - ۱۵۵۶)
* فرانسوا بروآلد دو ورویل (۱۶۲۶ - ۱۵۵۶)
* گیوم دو ور (۱۶۲۱ - ۱۵۵۶)
* ژان دو سپوند (۱۵۹۵ - ۱۵۵۷)
* ماکسیمیلین دو بثون، دوک سولی (۱۶۴۱ - ۱۵۶۰)
* الکساندر اردی (۱۶۳۲ - ۱۵۶۰/۱۵۷۰)
* فرانسوا دو سل (۱۶۲۲ - ۱۵۶۷)
* اونوره دورفه (۱۶۲۵ - ۱۵۶۷)
* ژان بتیست شسین‌یه (۱۶۳۵ - ۱۵۷۰)
* ژان اوگیه دو گومبول (۱۶۶۶ - ۱۵۷۰)
* آنتوان دو نروز (۱۶۲۲ - ۱۵۷۰)
* متورین رنی‌یه (۱۶۱۳ - ۱۵۷۳)
* آنتوان دو مون‌کرتین (۱۶۲۱ - ۱۵۷۵)
* آنری دوک روآن (۱۶۳۸ - ۱۵۷۹)
* ژان دوورژیه دو اورن (۱۶۴۳ - ۱۵۸۱)
* فرانسوا مه‌نار (۱۶۴۶ - ۱۵۸۲)
* ژان پییر کمو (۱۶۵۲ - ۱۵۸۳)
* ژان دو شولاندر (۱۶۳۵ - ۱۵۸۵)
* کلود فور دو ووژولا (۱۶۵۰ - ۱۵۸۵)
* فرانسوا دو لا موث لو ویه (۱۶۷۲ - ۱۵۸۸)
* اونورا دو بوئی (۱۶۷۰ - ۱۵۸۹)
* تئوفیل دو ویئو (۱۶۲۶ - ۱۵۹۰)
* فرانسوا لو متل دو بواس‌روبر (۱۶۶۲ - ۱۵۹۲)
* مارک آنتوان ژیرار دو سن‌امان (۱۶۶۱ - ۱۵۹۴)
* ژان شاپولن (۱۶۷۴ - ۱۵۹۵)
* ژان ده‌ماره دو سن‌سورلن (۱۶۷۶ - ۱۵۹۵)
* رنه دکارت (۱۶۵۰ - ۱۵۹۶)
* کلود ملویل (۱۶۴۷ - ۱۵۹۷)
* ونسان ووآتور (۱۶۴۸ - ۱۵۹۷)
* ژان لوئی گه دو بالزاک (۱۶۸۴ - ۱۵۹۷)
* گیوم کولت (۱۶۵۹ - ۱۵۹۸)
* مادلن دو سبله (۱۶۷۸ - ۱۵۹۹)

## جستارهای وابسته
*فهرست نویسندگان فرانسه

‏
فرانسه‌ی نویسندگون ره فهرست قرن چهاردهم میلادی

* گیوم دو ماشاو (۱۳۷۷-۱۳۰۰)
* ژان دو وونت (وُنت) (۱۳۶۸-۱۳۰۷)
* گستون سوم، کنت فوا (۱۳۹۱-۱۳۳۱)
* ژان فروسار (۱۴۰۴-۱۳۳۳)
* ژان دو کورسی (؟-۱۳۴۰)
* اوستش دشان (۱۴۰۷-۱۳۴۶)
* ژان شرلیه دی ژرسون (۱۴۲۹-۱۳۶۳)
* آلن شارتیه (۱۴۳۵-۱۳۸۵)
* ژان ژوونل دزورسین (۱۴۷۳-۱۳۸۸)
* آنتوان دو لا سل (۱۴۶۹-۱۳۸۸)
* آنگران دو مونستروله (۱۴۵۳-۱۳۹۰)
* ژوهان رنییه (۱۴۶۸-۱۳۹۲)
* شارل دورلئان (۱۴۶۵-۱۳۹۴)
* اوستش مرکده (۱۴۴۰-؟)
* میشو تیووان (۱۴۴۸-۱۳۹۰/۱۳۹۵)
* واتریگو دو کوون (۱۳۳۰-۱۳۰۰)

## جستارهای وابسته
*فهرست نویسندگان فرانسه

‏
قطعنومه ۴۰۰ امنیت شورا

**قطعنومه  ۴۰۰ امنیت شورا** متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۰۷ دسامبر ۱۹۷۶ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره سازمان ملل دبیر کل انتصاب هکردن واری هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۱٬۹۷۸‌ام دله    تصویب بَیّه.

## جستارهای وابسته
*امنیت شورا
*امنیت شورایِ قطعنامه‌ئون ۲۰۰۱ تا ۲۱۰۰ فهرست

## پانویس

رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۴۱۳ امنیت شورا

**قطعنومه  ۴۱۳ امنیت شورا** متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۰ جولای ۱۹۷۷ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره قبول هاکردن ترنه عضو متحد ملل سازمان دله: ویتنام هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۲٬۰۲۵‌ام دله    تصویب بَیّه.

## جستارهای وابسته
*امنیت شورا
*امنیت شورایِ قطعنامه‌ئون ۲۰۰۱ تا ۲۱۰۰ فهرست

## پانویس

رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۴۶۲ امنیت شورا

**قطعنومه  ۴۶۲ امنیت شورا** متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۰۹ ژانویه ۱۹۸۰ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره جهونی صلح و امنیت هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۲٬۱۹۰‌ام دله ۱۲تا موافق رای، ۲تا مخالف رای و ۱تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.

## جستارهای وابسته
*امنیت شورا
*امنیت شورایِ قطعنامه‌ئون ۲۰۰۱ تا ۲۱۰۰ فهرست

## پانویس

رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۵۰۲ امنیت شورا

**قطعنومه  ۵۰۲ امنیت شورا** متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۰۳ آوریل ۱۹۸۲ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره فالکلند وضعیت هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۲٬۳۵۰‌ام دله ۱۰تا موافق رای، ۱تا مخالف رای و ۴تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.

## جستارهای وابسته
*امنیت شورا
*امنیت شورایِ قطعنامه‌ئون ۲۰۰۱ تا ۲۱۰۰ فهرست

## پانویس

رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۵۳۷ امنیت شورا

**قطعنومه ۵۳۷ امنیت شورا** متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۲ سپتامبر ۱۹۸۳ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره قبول هاکردن ترنه عضو متحد ملل سازمان دله: سنت کیتس و نویس هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۲٬۴۷۹‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.

## جستارهای وابسته
* امنیت شورا
* امنیت شورایِ قطعنامه‌ئون ۲۰۰۱ تا ۲۱۰۰ فهرست

## پانویس

رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۶۰۵ امنیت شورا

**قطعنومه  ۶۰۵ امنیت شورا** متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۲ دسامبر ۱۹۸۷ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره سرزمینونی که اسرائیل اشغال هاکرده هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۲٬۷۷۷‌ام دله ۱۴تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۱تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.

## وابسته جستارون
*امنیت شورا
*امنیت شورایِ قطعنامه‌ئون ۲۰۰۱ تا ۲۱۰۰ فهرست

## پانویس

رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۶۱۳ امنیت شورا

**قطعنومه  ۶۱۳ امنیت شورا** متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۳۱ مه ۱۹۸۸ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره اسرائیل-سوریه عربی جوموری هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۲٬۸۱۵‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.

## جستارهای وابسته
*امنیت شورا
*امنیت شورایِ قطعنامه‌ئون ۲۰۰۱ تا ۲۱۰۰ فهرست

## پانویس

رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۹۱۱ امنیت شورا

**قطعنومه  ۹۱۱ امنیت شورا** متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۱ آوریل ۱۹۹۴ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره لیبریا وضعیت خوری هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۳٬۳۶۶‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.

## وابسته جستارون
*امنیت شورا
*امنیت شورایِ قطعنامه‌ئون ۲۰۰۱ تا ۲۱۰۰ فهرست

## بن‌بنویشت

رج:قطعنومه مقالات
رودزیا

**رودزیا** یا **رودیژا** اتا کشور بی‌یه که آفریقایِ جنوب وَری دَیّه و اسا ونه جا ره زیمبابوه بَیته. این کشور میون سال‌های ۱۹۶۵ تا ۱۹۷۹ میلادی وجود داشته. 

## منابع

رج:بریتانیا قدیمی مستعمرات
رج:زیمبابوه تاریخ
رج:رقد بورده جمهوریون
رج:سرد جنگ رقد بورده کشورون
رج:آفریقا رقد بورده کشورون
نقی (ترانه)

انگشتدان|350 پیکسل|این آهنگ ِپوستر که ونه سَره خله واکنش پیدا بیّه

«**نقی**» اتا ترانوئه که رپ سبک جه هسته ونه موضوع سیاسی و اعتراضی نقده. ونه خواننده شاهین نجفی، بی‌یه.

نجفی این ترانه دله، امام نقی، شیعیون امام ره چنتا جمله خطاب کانده و شه انتقادی نظرات ره ایران سیاسی و اجتماعی جه گانه.
این آهنگ دله شاهین علی نقی ره به چیزون مختلفی من‌جمله جنسی مسائل قسم دِنه. و ونجه خانه که مهدی موعود جای ظهور هاکنه چون وه خو دله دره.

این ترانه واکنش‌ئون مختلف جه مواجه بیی‌یه و برخی وه ره «توهین به مقدسات» دونّه و اتکه دیگه وه ره اتا خار نمونه «آزادی بیان و تابوشکنی» جه دونّه. ولی خادی شاهین نجفی بائوته که قصد توهین نداشته و ونه آهنگ اتا انتقادی چی بی‌یه.
کار تا اونجه پیشی بورده که بعضی از ایرانی خورگوزاری‌ئون ونه ارتداد حکم ِصادر بیّن خور ره اعلام هاکردنه.

این ترانه تا ۱۲ مه ۲۰۱۲، اتا نوبت دله بیش از هزار و ۷۰۰ و اتا نوبت دیگه سَره بیش از چارهزار و ۶۰۰ بار "لایک" بیی‌یه و صدها بار فیس‌بوک کارورون وه ره اشتراک بی‌یشتنه.  یوتیوب سایت دله هم تا ۱۶ مه ۲۰۱۲ نزدیک به ۴۳۰ هزار بار وه ره گوش هدانه.

## تدابیر امنیتی
شاهین نجفی اتا مصاحبه‌ی دله فارسی دویچه وله جا و راینیشه پست روزنومه جه بائوته که آلمان پلیس ره «شه تهدیدون جا آگاه هاکرده» و اسا تحت حفاظت امنیتی مأمورون قرار بییته.

## بن بنویشت

## بیرون بگردستن
* نقی، یوتیوب دله
* Rapper Faces Death Threats in Iran Over Song

رج:سیاسی ترانه‌ئون
رج:شاهین نجفی
قطعنومه ۱۴۱۴ امنیت شورا

**قطعنومه  ۱۴۱۴ امنیت شورا** متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۳ مه ۲۰۰۲ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره قبول هاکردن ترنه عضو متحد ملل سازمان دله: جوموری دموکراتیک شرقی تیمور هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۴٬۵۴۲‌ام دله    تصویب بَیّه.

## جستارهای وابسته
*امنیت شورا
*امنیت شورایِ قطعنامه‌ئون ۲۰۰۱ تا ۲۱۰۰ فهرست

## پانویس

رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۱۷۱۵ امنیت شورا

**قطعنومه  ۱۷۱۵ امنیت شورا** متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۰۹ اکتبر ۲۰۰۶ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره سازمان ملل دبیر کل انتصاب هکردن واری هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۵٬۵۴۷‌ام دله    تصویب بَیّه.

## جستارهای وابسته
*امنیت شورا
*امنیت شورایِ قطعنامه‌ئون ۲۰۰۱ تا ۲۱۰۰ فهرست

## پانویس

رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۱۹۰۷ امنیت شورا

**قطعنومه  ۱۹۰۷ امنیت شورا** متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۳ دسامبر ۲۰۰۹ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره صلح و امنیت آفریقا دله هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۲۵۴‌ام دله ۱۳تا موافق رای، ۱تا مخالف رای و ۱تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.

## جستارهای وابسته
*امنیت شورا
*امنیت شورایِ قطعنامه‌ئون ۲۰۰۱ تا ۲۱۰۰ فهرست

## پانویس

رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۱۹۲۹ امنیت شورا

**قطعنومه  ۱۹۲۹ امنیت شورا** متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۰۹ ژوئن ۲۰۱۰ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره تصویب هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۳۳۵‌ام دله ۱تا موافق رای، منع گسترش ایرانتا مخالف رای و ۲تا ممتنع رای جه Iran (orthographic projection).svg بَیّه.

## جستارهای وابسته
*امنیت شورا
*امنیت شورایِ قطعنامه‌ئون ۲۰۰۱ تا ۲۱۰۰ فهرست

## پانویس

رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۲۰۰۹ امنیت شورا

**قطعنومه  ۲۰۰۹ امنیت شورا** متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۱۶ سپتامبر ۲۰۱۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره تصویب هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۶۲۰‌ام دله ۰تا موافق رای، جنگ داخلی لیبی (۲۰۱۱)تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه Tripoli Panorama.jpg بَیّه.

## جستارهای وابسته
*امنیت شورا
*امنیت شورایِ قطعنامه‌ئون ۲۰۰۱ تا ۲۱۰۰ فهرست

## پانویس

رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۲۰۰۳ امنیت شورا

**قطعنومه  ۲۰۰۳ امنیت شورا** متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۹ جولای ۲۰۱۱ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره سودان وضعیت ره بررسی هاکردن هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۵۹۷‌ام دله ۱۵تا موافق رای، ۰تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه تصویب بَیّه.

## جستارهای وابسته
*امنیت شورا
*امنیت شورایِ قطعنامه‌ئون ۲۰۰۱ تا ۲۱۰۰ فهرست

## پانویس

رج:قطعنومه مقالات
قطعنومه ۲۰۳۸ امنیت شورا

**قطعنومه  ۲۰۳۸ امنیت شورا** متحدِ مللِ سازمان که تاریخ ۲۹ فوریه ۲۰۱۲ تصویب بَیّه، اتا بین‌المللی سند درباره دیوان جرایم بین‌المللی برای یوگسلاوی پیشین هسته. اینتا قطعنومه، نشست ۶٬۷۲۶‌ام دله ۱۵ تا موافق رای، تصویب ۰ تا مخالف رای و ۰تا ممتنع رای جه  بَیّه.

## جستارهای وابسته
*امنیت شورا
*امنیت شورایِ قطعنامه‌ئون ۲۰۰۱ تا ۲۱۰۰ فهرست

## پانویس

رج:قطعنومه مقالات
اسب‌مرز

**اسب‌مرز**، اتا روستای نوم هسته از توابع مرکزی ِبخش، سرعین ِشهرستون، اردبیل ِاوستان دله، ایران میون.

## جمعیت
اینتا روستا، آب‌گرم ِدهستون درون قرار داینه و براساس ایران ِسرشماری سال ۱۳۸۵ دله، ونه جمعیت ۴۹۲ نفر (۱۱۹خانوار) بی‌یه.

## منابع

اسب‌مرز
یاکوتی زوون

چپ|بندانگشتی|275x275پیکسل|یاکوت زوون پخشی تاریکا کئو و روشن کئو دی دالگان زوون پخشی
**یاکوتی** (یاکوتی جه: саха тыла، تلفظ: ساخا تیلا) اتا ترکیج زوون هسه کا اروس دله بوئشکر داینه و به شدت انقراش خطر دله دره.اینتا زوون یاکوتیا جومبوری دله رائج هسه.

## ممبعئون

رج:تورکی
کوردی زوونون

**کوردی زوونون** طیفی زوونونی جه هستنه که کوردون ونه جه گپ زنّه. کوردی زوون یا کوردی زوونون اتا چله ایرانیج زوونون جه هستنه که ونه غربی چله دله درننه. در واقع **«کوردی زوون»** فارسی واری به معنی اتا زوون با اتا استاندارد شکل و تعریف بیی سامون نی‌یه کوردی اتا طیف شومال‌غربی ایرانیج زوونون هستنه که گاه همدیگه ره نزدیک و گاه هم نسبت به هم از نظر زوون‌شناسی دورنه. این زوونون عبارتنه از: کورمانجی، کلهری، سورانی، گورانی و اورامانی. زازاکی زوون ره هم ویشتر کوردی دونّه.

شبیه‌ترین زوون‌ئون به کوردی بلوچی، گلکی، تالشی و تبری هستنه، این زوون‌ئون هم شومال‌غربی چله دله درنه. ات سو دیگه جا، جنوب‎غربی چله دله لوری و بختیاری و فارسی هم کوردی دسوری هستنه.

کوردی عمدتاً ایران، عراق، سوریه و ترکیه دله استفاده وونه. کوردی شه چله چله دانه. ونه گت چله‌ئون اینان هسنه: 

* شومال-غربی کوردی:کرمانجی
* مرکزی کوردی: سورانی
* جنوبی کوردی: کرماشانی، فیلی، کلهری، و لکی.   

کوردی عراق کوردستون دله رسمی‌زوون هسته در حالی که سوریه دله ممنوع بیی‌یه. تا اوت ۲۰۰۲ ترکیه دله محدودیت‌ئون شدیدی ونه سر دیی‌یه و هنتا هم این کشور دله کوردی ره لطمه زنّه.. ایران دله هم بنشنه وه ره بعضی رسانه‌ئون دله کار بزوئن ولی هنتا ننشنه وه ره مدرسه‌ئون دله درس هادئن.

## ویشته بخوندین

* کوردی ادبیات

## منابع

*
رج:ایرانیج زوون
زوون
کسوف

**خورشید بَییتی** یا **کسوف** اون گدر وونه که ماه سایه زمین سر دکفه و خورشید ِبعضی جائون بنه جا معلوم نووئه. هر ۳۵ سال و مداری مناطق دله هر ۳۷ سال ات‌بار اتفاق کفنه و هر کس بتونده ۲ بار وه ره اتجا بوینه.

## جستارهای وابسته
thumb|250px|عینک مخصوص تماشای خورشیدگرفتگی
* کلی کسوف
* جزئی کسوف
* حلقوی کسوف
* خسوف

## منابع
* انگلیسی ویکی‌پدیا

کسوف
رج:خورشیدی منظومه
آنگ سان سوچی

**آنگ سان سو چی** (به برمه‌ای: پرونده:Aung San Suu Kyi (Burmese).svg) (بزائه ۱۹ ژوئن ۱۹۴۵) سیاسی فعال، حقوق بشر مدافع، برمه نظامی حکومت ِمخالف و نوبل صلح جایزه برنده هسته. وه عمومی انتخابات سال ۱۹۹۰ دله دموکراسی ملی اتحادیه دله رهبر بیّه. وه که پیش از این شه سره دله بازداشت بی‌یه، مجموعاً ۱۵ سال شه سره دله دیّه. 

## منبع

* 
* حصر خانگی آنگ‌سان سوچی، رهبر مخالفان میانمار، برچیده شد رادیوفردا

رج:زننه آدمون
رج:گت مردمون میونمار
رج:نویسندگون
رج:حقوق بشر مدعی‌ئون
رج:صلح وسه نوبل بیته‌ئون
فرانتس کافکا

**فرانتس کافکا** (بزائه ۳ ژوئیه، ۱۸۸۳ - بمرده ۳ ژوئن، ۱۹۲۴) اتا از گت‌‎ترین نویسنده‌ئون آلمانی زوون قرن بیستم گدر بی‌یه. 

کافکا آثار، که که وه وصیت هاکرد بی‌یه ونه مرگ په بسوته بووئن ولی چاپ بیینه، تأثیرگذارترین غرب ادبیات کتابون حیساب وانّه.

ونه گت کتاب نوم مسخ (Die Verwandlung) و ونه گت رمان محاکمه و قصر (Das Schloß) هستنه. ونه سبک نوم ره اسا **کافکایی** گانّه.

## یادداشت‌ها

## مراجع

* Corngold, Stanley (1972). *Introduction to The Metamorphosis*, reissue edition. Bantam Classics. ISBN 0-553-21369-5.

* Hamalian, Leo (Ed.). [1974]. *Franz Kafka: A Collection of Criticism*. New York: McGraw-Hill. ISBN 0-07-025702-7.

* Kafka, Franz (1996). *The Metamorphosis and Other Stories*, trans. Donna Freed. New York: Barnes & Noble. ISBN 1-56619-969-7.

رج:گیاه‌خارون
رج:جهود گت آدمون
رج:آلمان نویسندگون
*
رج:چک نویسندگون
چن گوانگ چنگ

200px|left|thumb|چن گوانگ‌چنگ ِعکس.
**چن گوانگ‌چنگ** (به چینی: 陈光诚) اتا حقوق بشر مدافع هسته که چینی‌ئه. وه به «تیسا به لینگ وکیل» نوم جه مشهوره. وه که کور هسته، سال ۲۰۰۵ میلادی به دلیل افشای اجباری سقط‌جنین و عقیم‌هاکردن هفت هزار نفر شاندونگ اوستان دله توسط چین محلی دولت بازداشت بیّه و سال بعد، وه ره چارسال زندونی ونسه بَورینه. وه اون گدر جه هنتا شه سره دله حبس بی‌یه که فرار هاکرده و بورده آمریکای سفارت دله پناه بییته.

## منابع

رج:زننه آدمون
رج:چین حقوق بشر مدعی‌ئون
ژان مارک ارو

بندانگشتی
**ژان مارک ارو** یا **ژان مارک آیرو** (بزائه ۲۵ ژانویه ۱۹۵۰) فرانسه نخست‌وزیر هسته. وه رولاند رییس‌جومور بیّن په این مقوم جا برسی‌یه. وه اسا نانت شهردار هسه و پیش از این دولتی مقوم نداشته. ارو آلمانی زوون معلم هسه و ۱۵ سال سر فرانسه سوسیالیست حزب رهبر این کشور پارلمون دله بی‌یه. ارو اولاند قدیمی متحد هسه.

. 

## منبع

رج:زننه آدمون
رج:فرانسه نخست وزیرون
سوربن

**سوربن**، اتا روستا هسته که بخش میاندرود از شهر ساری دله دره.

## جمعیت
سوربن، دهستان گت میاندرود دله دره. سرشماری سال ۱۳۸۵ مرکز آمار ایران،، ونه جمعیت ره ۶۷۰نفر (۱۹۱خانوار) اعلام هاکارده.

## منابع

رج:مازرون اوستان روستائون
تنزینگ نورگای

thumb|left|230px|تِنزینگ نورگای موجستمه
**تِنزینگ نورگای** (به نپالی: तेन्जिङ नोर्गे शेर्पा) اتا تبتی بی‌یه که شرپای نپال دله گت بیّه. وه سر ادموند هیلاری همراه اولین‌بار سه اورست ره فتح هاکرده. ونه اصلی نوم **نامیگال وانگری** بی‌یه. وه شه بائوته جا سال ۱۹۱۴ تساچو منطقه‌ی سولوخمبوی نپال دله بزائه بیی‌یه.. 

وه آخرسری ۷۲ سالگی گادر، ۹ مه سال ۱۹۸۶ دارجلینگ هند دله بمرده. .

## منابع

* 
* انگلیسی ویکی‌پدیا

رج:کوهنوردون
رج:نپال گت آدمون
رج:گت مردمون تبت
محمد دنیوی

**محمد دنیوی** مازرونی خونش‌کر، شاعر و نوازنده هسته.

## منابع

## پیوند به بیرون
*قهرم ای دل- محمد دنیوی
*آهنگ گلنسا جان- محمد دنیوی
*شوپه - محمد دنیوی

رج:مازرون مردی خونش‌کرون
رج:مازرون نوازندگون
رج:ساری گت آدمون
شوونیسم

**شوونیسم** (به فرانسوی: Chauvinisme) ات‌تی افراطی میهن‌پرستی هسته که خشن‌تر از انواع دیگوئه. اتا عضو شوونیسم نسبت به بقیه‌ی نژادون و گروه‌ئون خله بدبین هسته. 

اسا ونسه اتا معنی دیگه هم دره که به این تفکر گانّه که اتا جنسیت (ویشتر مردها خَوری: male Chauvinism) شه ره برتر، باهوش‌تر و مهم‌تر از جنسیت دیگه دونن. 

## منابع

رج:ناسیونالیسم
رج:سیاسی نظریه‌ئون
امینم

**مارشال بروس مترس سوم** با مستعار نوم **امینم**  اتا از بهترین هنرمندون فعال رپ هسته. وه از ۱۹۹۵ تاسا زمینه‌ئون مختلف رپ دله فعالیت داشته و جز گت کسون موسیقی به شمار شونه. از ونه آلبوم ها تومبی آلبوم بی نهایت، اسلیم شیدی ال پی، مارشال مترز ال پی، بازگشت و . . . را یاد هاکرد. وه دی 12 عضو هم هسته. وه چند تا فیلم هم بازی هاکرده از جمله هشت مایل و وه اولین هیپ هاپ خونی هسته که بتونسته اسکار ره برنده بوه. ونه رپ گاد هم بتونسته گینس تند خوندن ره بوره.

## منابع

رج:زننه آدمون
رج:رپرون
رج:آمریکا خونش‌کرون
رضا پیشرو

**محمدرضا ناصری آزاد** که وه ره رضا پیشرو نوم جه اشناسنّه، اتا فارسی رپ خونش‌کَرون جه هسته. وه سال ۱۳۸۰ تاسا رپ ِمختلف زمینه‌ئون جا فعالیت داشته و فارسی رپ ِقدیمیون جه حیساب اِنه.

## منابع
آهنگ های رضا پیشرو + دانلود جدیدترین آهنگ های رضا پیشرو ۱۴۰۴

رج:زننه آدمون
رج:ایران مردی خونش‌کرون
رج:رپرون
عرفان

**عرفان حاج رسولی ها** معروف به **عرفان پایدار** اتا از هنرمندون فعال رپ فارسی هسته. وه از ۱۳۸۳ تاسا زمینه‌ئون مختلف رپ دله فعالیت داشته.

## منابع

رج:زننه آدمون
رج:ایران مردی خونش‌کرون
رج:رپرون
هیچکس

**سروش لشکری** با مستعار نوم **هیچکس** اتا از هنرمندون فعال رپ فارسی هسته. وه از ۱۳۷۸ تااسا زمینه‌ئون مختلف رپ دله فعالیت داشته و جز گت کسون موسیقی رپ فارسی به شمار شونه.

## منابع

رج:زننه آدمون
رج:ایران مردی خونش‌کرون
رج:رپرون
ایزل

**ایزل** (به ترکی: Ezel) اتا مجموعه تلویزیونی ترکیه‌ای هسه که جم کلاسیک شبکه و ره پخش کرده.

## منابع

رج:ترکیه سریالون
محمد مصدق

**ممد مصدق**  (۲۹ اردیبهشت یا ۲۶ خرداد ۱۲۶۱-۱۴ اسفند ۱۳۴۵) سیاست‌مدار، دولت‌مرد، چند دوره ملی شورای مجلس نماینده و ایران نخست‌وزیر ۱۳۳۰ تا ۱۳۳۲ سالون دله بی‌یه. 

وه به‌ عنوان ایران نفت صنعت ملی بین رهبر بشناسی بونه چرا که تا قبل وه ایران نفت بریتانیای دولت سلطه زیر دیه و توسط «ایران و انگلیس نفت شرکت» که (بعدتر «بریتیش پترولیوم» یا اختصارا «Bp» ره تغییر نوم هدا) اداره بی‌یه. مصدق ۲۸ مرداد سال ۱۳۲۲ کودتا بئی په، نظامی دادگاه دله محاکمه بیه و علیرغم مستند دفاعیه که شه کارون و دیدگاهون جا ارائه هاکرده، سه سال زندان ره محکوم بیه. سه سال زندان تحمل هاکرد په، به دستور ممد رضا پهلوی، دکتر مصدق شه پری ملک ره احمدآباد دله تبعید بیه و تا پایان زندگی دولت شدید نظارت زیر، انزوا و تیناری دله زندگی هاکرده؛ تا اینکه سرانجام ۱۴ اسفند ۱۳۴۵ دله سرطان بیماری سر ۸۴ سالگی سن دله چش دنیای جا فرو دوسه.

رج:ایران نخست‌وزیرون
آنتونی گائودی

**آنتونی گائودی ای کُرنت** (به کاتالانی: Antoni_Gaudí_i_Cornet)  (بزائه ۲۵ ژوئن ۱۸۵۲ - بمرده ۷ ژوئن ۱۹۲۶) کاتالونیایی معمار که یَتا از گت‌ترین معمارون دِ قرن اخیر بشناسی‌یه وونه. ونه شهرت ویشتر ونه سبک شنه که ونجه بارسلون دله ساختمون ساته.

## زندگی
thumb|right|«مسیح بزائن» ِنما
گائودی تاراگونیای کاتالونیا دله دنیا بموئه. ونه خانواده هم پییر و هم ونه مارون مسگر بینه. وه شه دبیرستون ره سال ۱۸۷۰ «پیاریست» مدرسه، رِئوس دله توم هاکرده و أی بورده «معماری مدرسه» دله که بارسلون دله دیّه. 

گائودی شه تحصیلِ دِ سال آخر، پروژه‌ئون مختلف دله گت معمارون جا کار هاکرده و سال ۱۸۷۸ شه معماری مدرک ره بییته و بارسلون دله شسّه دفتر بزوئه. همون سال «ماتارو» نقشه ره پاریس دله دکشی‌یه.

سال ۱۸۸۳ گت کلیسای طرح ره **ساگرادا فامیلیا** بارسلون دله شروع هاکرده، کاری که تا نتونسته شه بمردن گادر وه ره توم هاکنه. بین سال‌ئون ۱۸۹۰ تا ۱۸۹۴ بورده اندلس دله و اونجه ات خله سره بساته.

وه آخرسری ۲ ژوئن ۱۹۲۶ بخارده اتا تراموا ره و پنج روز بعد بمرده.


پرونده:Zagrada familia.jpg|امید ِلوش، ساگرادا فامیلیا دله
پرونده:Sagrada_familia_spiral_staircase.JPG|ساگرادا فامیلیای کاتی
پرونده:Casa battlo.JPG|کازا باتیو
پرونده:Gaudi Casa Batllo.jpg|کازا باتیو ِتلار
پرونده:Casa Battlo stair.jpg|کازا باتیو ِکاتی
پرونده:Jfader batto roof.jpg|اژدهای پشت‌مرزی و اتا از کازا باتیوی دی‌کش‌ئون
پرونده:Gaudi p2.jpg|کازا میلای بارسلون
پرونده:Barcelona Sculptures.jpg|کازا میلای ِتراس


## منابع

* Gaudi چاپ Editorial Escudo De Oro, S. A. ویرایش هشتم ISBN 84-378-1632-7

رج:معمارون
رج:گت مردمون کاتالونیا
رج:ایسپانیا گت آدمون
ولتر

**فرانسوا-ماری آروئه** (فرانسوی جه: François Marie Arouet) معروف به **ولتر** (بزائه ۲۱ نوامبر ۱۶۹۴- بمرده ۳۰ مه ۱۷۷۸) گت فیلسوف و نویسنده فرانسه، روشنگری دوره دله هسته.

وه سال ۱۷۱۵ چنتا شعر برضد (فیلیپ دوم که خاندان اورلئان جه بی‌یه) سه بخوندسته که باعث بیّه زندونی بوو. وه ره بَوردنه باستیل دله. وه ره ات گدر داشتنه و بعد ببخشینه. وه أی دِباره شه کار ره تکرار هاکرده و فرار هاکرده بریتانیا دله.

## منابع

* آی کتاب

* "Voltaire." Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online Academic Edition. Encyclopædia Britannica Inc., 2011. Web. 22 Dec. 2011. . 

رج:فرانسه نویسندگون
رج:فرانسه فیلسوفون
پشت زیک

250px|بندانگشتی|چپ
**پشت زیک** اتا مازرونی شیرینی هسته.

## درست هاکاردن روش
شَکِر یا قند ره ئو دله حل کاننه بعد یلنه اجاقِ سر. راغون و کنجی ره اضافه کاننه. بعد محلول ره سینی دله یلنه و برش دنه.

## منبع

## بيرون بگردستن

* **[http://fa.wikibooks.org/wiki/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A2%D8%B4%D9%BE%D8%B2%DB%8C/%D9%BE%D8%B4%D8%AA_%D8%B2%DB%8C%DA%A9 ونه بپتِن ِشيوه]**: فارسی ویکی‌کتاب دله.

رج:مازرونی خراک
گئورگی پلخانف

**گئورگی والنتینوویچ پْـلِخانف** (روسی جه: Георгий Валентинович Плеханов) (بزائه ۱۸۵۶ – بمرده ۱۹۱۸) مارکسیست نظریه‌پرداز روسی بی‌یه که مارکسیستی جنبش ره روسیه دله بساته. وه همینتی اتا از کسونی بی‌یه که روسیه کارگری سوسیال دموکرات حزب ره بساتنه و وه بعد انشعاب حزب، بورده مِنشویک‌ئون (اقلیتی حزب) دله.

## منبع
* مهمترین رویدادهای ایران و جهان در طول تاریخ در این روز ۳۰ می
* انگلیسی ویکی‌پدیا

رج:روسیه نویسندگون
رج:روسیه سوسیالیستون
جی‌تی‌ای

بندانگشتی|جی.تی.ای. لوگو
**گت ماشین دزدی** (به انگلیسی: Grand Theft Auto) که مختصراً وه ره **جی‌تی‌ای** یا **GTA** گنّه. ات‌سری کامپیوتری کا (بازی) هسته که دیوید جونز ونه اصلی طرح ره بنویشته. این بازی ره راک‌استار نورث بساته و راک‌استار گیمز ونه تبلیغ و تنک هاکردن ره انجوم هدائه. این بازی ره بنشنه ویندوز ِسیستم‌عامل جه کا هاکردن. جی‌تی‌ای ره ویشته گت‌آدمون وسّه بساتنه و ونه ویشتر قسمت‌ها، وچون وسّه مناسب نی‌یه چون خله خشونت، خلاف و جنسی مسائل ونه درون دره. این کا ره اتی بساتنه که کاکَرون ونه اتا آدمِ نقش بوئن و ات‌سری مأموریت ره انجام هادن ولی کاکَرِ محدودیت زیاد نی‌یه و تونده هر مسیری ره بوره یا دکّل شه مأموریت ره انجام نده. 

## منابع

* 

رج:جی‌تی‌ای
رج:کامپیوتری کائون
لانگکاوی

**لانگکاوی** اتا جزیره هسته که کداح ایالت، مالزی دله دره. این جزیره شه ره، سال 1987 به بعد، گمرکی حقوق جه معاف هاکارده.
لنکاوی اتا از گت ترین جاهایی هسته که توریستها مالزی دله، شونه اونجه.
لنکاوی ، كیش خاخر موندنه.
## دَدَ شهرون
* کیش، ایران *(2009 به بعد جه)*

## منابع

* ساده انگلیسی ویکی‌پدیا
*   لنکاوی و کیش جزایر خواهر خوانده
* کیش
رج:مالزی جزیره‌ئون
قالموقستون

**قالموقستون** (به روسی: Респу́блика Калмы́кия, Respublika Kalmykiya) اتا از روسیه جمهوری‌ئون هسته. ونه نیشتنگاء شهر الیستائه و ونه جمعیت ۲۸۹٬۴۸۱ نفره. این جمهوری ره اویغوری دله **قالماقىستان** نومنّه.

## منابع

رج:قفقاز
رج:روسیه جمهوریون
ناهواتل

**ناهواتل زوون** (ˈnaːwatɬ) معروف به **مکزیکی** اتا از زیرچلّه‌ئون بومی زوونون مرکزی آمریکا هسته که بخش‌ئونی از متحده ایالات آمریکا هم ونجه گپ زنّه. اسا اینتا زوون یک‌ و نیم میلیون نفر گنشکر دانّه. امیلیانو زاپاتا ماری‌زوون ناهواتل بی‌یه. پیش از ایسپانیولی بموئن، ناهواتل مکزیک دله مهم‌ترن زوون بی‌یه.

## جستارهای وابسته
* آزتکون
* سرخپوستون
* مایائون

## منبع
* Nahuatl
* Suárez, Jorge A. (1977). "La influencia del español en la estructura gramatical del náhuatl". Anuario de Letras. Revista de la Facultad de Filosofía y Letras (Ciudad Universitaria, México, D.F.: Universidad Nacional Autónoma de México, Centro de Linguística Hispánica) 

رج:آمریکای بومی زوونون
رج:مکزیک
مائوری

**مائوری** یا **ته رئو مائوری** نیوزیلند ِمردم بومی زوون هسته و اتا از رسمی زوونون این کشور هسته.

## منابع
* 

رج:نیوزلند
رج:آسترونزیایی زوونون
بوکمال

**بوکمال** اتا از دِتا استاندارد ِبنویشتنی زوون هسته که نروژ دله درنه. حدود ۸۵ تا ۹۰ درصد نروژی‌ئون ونجه گپ زنّه.

## جستارهای وابسته
* نروژی
* نینورسک

## منابع
* انگلیسی ویکی‌پدیا

رج:نروژی زوون
رج:ژرمنی زوونون
نینورسک

**نینورسک**، **نونورسک** یا **نونوشکیا** که وه ره **ترنه (=نو) نروژی** هم گانّه اتا چلّه ژرمنی زوونون جا هسته و اتا از دِتا رسمی زوونی هسته که نروژ دله درنه. وه ۵ میلیون گِنش‌کَر دانّه.

## دپیته چرخه‌تو
* نروژی زوون
* بوکمال

## منابع

رج:نروژی زوون
رج:ژرمنی زوونون
اوجا

اتا اوجا دار|انگشتدان

**اوجا** (به فارسی: نارون) اتا دار نوم هسته. ونه گت‌ترین هم‌چلّه نوم ملج(ملیج) هسته.

ونه گت‌ترین آفت، اتا سیس(سوسک) هسته که ونه نوم اسکلیتوس (scolytus) هسته.

## منابع

رج:دارون
هررو

**هررو** (Otsiherero) اتا زوون از چله‌ئون بانتو زوونون هسته که گروه **نیجر-کنگو** دله جا گنّه. این زوون جه هررو مردمون گپ زنّه، که کشورون نامیبیا و بوتسوانا دله درنه. این دِتا کشور جمعیت حدود ۱۳۳،۰۰۰ هسته.

## منبع

رج:بانتو زوونون
کنوری

**کنوری** اتا زوون هسته که کشورون نیجریه، نیجر، چاد و کامرون دله استفاده وونه. حدود چار میلیون نفر این زوون گنشکرنه.

## منبع
* 

رج:زوون
قره‌قالپاقی

**قره‌قالپاقی** اتا تورکی زوون هسته که قره قالپاقستون دله که ازبکستون شومال‌غربی دلوئه، ونجه گپ زنّه.

## منابع

رج:تورکی
کاباردی

**کاباردی** اتا قفقازی زوون هسته که کشورون روسیه، ترکیه، اردن، سوریه و عراق دله گنشکر دانّه. ونه گنشکرون نزدیکی یک میلیون و شیشصد و سی هزار نفرنه.

این زوون ره سیریلیک جه نویسنّه. کاباردی خله آدیغی قفقاز ره موندنه. اینتا زوون گویش‌ئون مختلفی دانّه. روسیه دله، خودمختار جمهوری کاراچای-چرکسیای رسمی‌زوون کاباردی هسته.

## الفبا

## منبع

رج:قفقازی زوونون
خوسایی

**خوسایی** (IsiXhosa ،Xhosa) اتا از رسمی زوون‌ئون جنوبی آفریقا هسته. این زوون ۷٫۹ میلیون نفر گنشکر دانّه که حدود ۱۸ درصد جمعیت جنوبی آفریقا ره سازنّه.

## پانویس

## منابع

PanAfrLoc/Xhosa، بازدید: اکتبر ۲۰۰۹.

رج:بانتو زوونون
سوتو

**سوتو** (Sesotho) اتا بانتو زوون هسته. این زوون کشورون جنوبی آفریقا و لسوتو دله رسمی‌زوون هسته.

## منابع
* فارسی ویکی‌پدیا

رج:بانتو زوونون
شونا

**شونا** اتا از بانتو زوونون هسته که زیمبابوه دله رسمی‌زوون هم هسته. این زوون زامبیا، بوتسوانا و موزامبیک دله هم گنشکر دانّه.

## منابع

*Biehler, E. (1950) A Shona dictionary with an outline Shona grammar (revised edition). The Jesuit Fathers.

رج:بانتو زوونون
رج:زیمبابوه
دزونگخا

**دزونگنخا (اینگلیسی جه: ''Dzongkha'')**، (دزونگخایی جه: རྫོང་ཁ་) اتا تبتی زوون هسته، این زوون اتا از ۵۸ زوونی هسته که تبتی خانواده دله درنه. این زوون بوتان دله رسمی زوون هسته.

## منبع
رج:تبتی زوونون
رج:دزونگخایی زوون
گوتیک

[thumb|اتا صفحه [کدکس آرجنتوس جه]]
**گوتیک** اتا بمرده زوون نوم هسته که ژرمنی زوونون دله دیی‌یه، ونه گنشکرون ره **گوت‌ئون** گاتنه. این زوون ره کدکس آرجنتوس که اتا ترجمه کتاب مقدس سده شیشم میلادی جائه جه، اشناسنه.

## جستارهای وابسته
* گوتیک کریمه

## منابع
‎

رج:ژرمنی زوونون
رج:بمرده زوونون
گالیک

**گالیک** اسکاتلند بومی زوون هسته. ونه گنشکرون ۹۲۰۰۰ نفر هستنه که وشون دله ۵۸۰۰۰ نفر اسکاتلندی هستنه.

این زوون ِالفبا ۱۸ حرف دانّه:

A, B, C, D, E, F, G, H, I, L, M, N, O, P, R, S, T, U 

## منابع
ویکی‌پدیای انگلیسی

رج:سلتی زوونون
وینارایی

**وینارایی**، **سامارنونی** یا **وارای وارایی** اتا از استرونزیایی زوونون و پنجمین بومی زوون فیلیپین هسته که حدود ۳.۴ میلیون نفر گنشکر دانّه.

## منابع

رج:استرونزیایی زوونون
ملیجه

**ملیجه** (به انگلیسی: Ants) اتا حیوون نوم هسه که حشرات رج دله جا گیرنه و فارسی دله وه ره مورچه گنّه.

## منابع

* انگلیسی ویکی‌پدیا

رج:بئو
لل

اتا حیوون نوم هسه که حشرات دسته ی دله جا گیرنه و فارسی دله وه ره پشه گنّه وره پشه . لل آدمی ره خو دله خرنه .

## منابع

رج:بئو
گل

**گَل** gal اتا حیوون نوم هسه که فارسی دله وره موش گنه . گَل جلوئی دندون همیشک گت بونه همینتا ئه وسه هسه که همیشک اتا چی ره جونه .
## منبع

رج:کاله‌دارون
کسلیان

کسلیان اتا دیهستون نوم هسه سوادکوه مرکزی بخش دله، سوادکوه شهرستون، مازرون اوستان میون.

*جمعیت : ۳۸۷۷

*مردی نوم : ۱۹۴۷

*زنی نوم : ۱۹۳۰

*خانوار : ۹۲۹
بئو دونه

بندانگشتی|مازرون بئودونه
**بئو دونه** یا **بهار دونه** اتا مازرونی شیرینی هسته که عروسی و عزا موقع درست وونه.

## درست هاکاردن روش
مراحل زیر ره بنه انجام هادیم:

# اول مرغوب بینج (تایلندی و هندی به درد نخارنه.) ره الک کاننه تا نیم دونه بینج ونه دله دنی بووئه.
# بینج ره کاننه اتا ظرف ئو دله. ئو بنه ۵ برابر بینج جه ویشتر بوئه. یلنه حسابی جوش بخوره.
# خانک ئو جه، جوش بخورده بینج ره شورنه و پارچه سر (حتما پارچه سر بنه دوْه.) پهن کاننه. نَوِنه بشستن موقع بینج ره زیر و رو هاکانیم. چون اِشکنه و خراب وونه. هرچی هوا خاشک تر بوئه، زمان خاشک هاکردن بینج کمتر وونه. اگه هوا مرطوب بوئه، دِ هفته بنه پارچه سر بمونده. اگه آفتابی بوئه، ۴ روز خاره.
# خاشک بیه بینج ره کاننه داغ راغون دله. ۵ ثانیه طول کشنه تا بینج پف هاکنه. تا پف هاکرده، سریع بنه بینج ره ظرف جه در بیاریم، چون سوزنه. قوام بیمو شربت ره بینج سر زننه و بئو دونه آماده وونه. قوام بیمو شربت هم اینتی درست وونه که اتا فنجون ئو یا گلاب ره با دِ فنجون شَکِر مخلوط کامبی یلمی اجاق سر تا محلول کشسان بَوْه. بعد بئو دونه ره کاننه سینی دله و خانک جا یلنه تا سفت بَوْه.

## نوم و مبدأ
ع.پاشایی، مازرونی نویسنده و محقق، معتقد هسته که این غِذای ِمبدأ چین و جاپون شِنه. وه اتا اینترنتی مقاله دله بنویشته که این غذا ره شرقی آسیا دله هم پَجِنّه و ونه نوم جاپون دله «کامیناری اوکوشی» هسته و جاپونی‌ها وه ره شه ملّی شیرنی دونّه. چین دله هم ونه نوم 爆米花 هسته که *bao mi huā* بخوندسته وانه و ونه جزءجزء معنی «پُف‌هاکرد/تی‌تی‌هاکرد ِدونه» هسته. ع.پاشایی این مقاله دله گانه که این غذا نوم نتونده بئو (=حشره) جه ارتباط داره و یحتمل شرقی آسیا جه اَمجه بَرسی‌یه.

## منبع

## بریم بگردستن
* ع.پاشایی ،«بئودونه»، مازندنومه.

رج:مازرونی خراک
شارلوت برونته

**شارلوت برونته**  (بزائه ۲۱ آوریل ۱۸۱۶ تورنتون، همپشایر بریتانیا - بمرده ۳۱ مارس ۱۸۵۵) اتا انگلیسی نویسنده بی‌یه. ونه گت کتاب نوم جین ایر هسته.

## منبع
* فارسی ویکی‌پدیا
* جین ایر، کتاب‌نیوز دله.

رج:بریتانیا نویسندگون
گوگل

**گوگل** (انگلیسی جه: *Google*) اتا سایت نوم هسته که اینترنت دله هرچی دمبال گردنی و چرخه‌تو کانی ره پیدا کانده. گوگل خله کارکردهای دیگه هم دارنه و ات‌سری سایت‌های دیگه ره هم پول هدا و بخری‌یه. گوگل شه آلفابت شرکت دله حیساب انه که سهامی عام هسته.

## منابع
* '''Google Ping Service'''

رج:سایت‌ئون
*
یوتیوب

یوتیوب (انگلیسی جه : YouTube) اتا از مهم‌ترین سایت‌های وب و از معروف‌ترین سایت به‌اشتراک‌گذاری ویدیو هسه.

## یوتیوب برای سایر ملل

## منابع

رج:گوگل
ایران مشروطه حرکت

[انگشتدان|ات سری مشروطه طلبون، [تبریز دله]]
**ایران مشروطه انقلاب** یا **مشروطه‌خاهی جنبش** ات سری کارونی بینه، که قرن بیستم میلادی ِاوائل گدِر، ایران دله اتفاق دکته. اینان اتفاقات مظفرالدین شاء و ممدعلی شاء قاجار زمون بی‌یه. اینتا جنبش آخرسری باعث بیّه که «مطلقه سلطنت»، «مشروطه سلطنت» ره تبدیل بوو و در نتیجه «ملی شورای مجلس» ره بساتنه و ایران ِاولین «اساسی قانون» ره بنویشتنه.

## منابع
* فارسی ویکی‌پدیا

مشروطه جنبش
*
رجب طیب اردوغان

**رجب طیب اردوغان** (ترکی جه: Recep Tayyip Erdoğan) (بزائه ۲۶ فوریه ۱۹۵۴) ترکیه‌ای سیاستمدار هسته که اینتا کشورِ نخست‌وزیر و رییس‌جمهور بی‌یه. وه ۱۴ مارس ۲۰۰۳ به عنوان این کشور ِبیست و هفتمین نخست‌وزیر انتخاب بیّه. وه آک پارتی ِرهبر هم هسته. مرداد ۱۳۹۳، اردوغان بتونسته بیش از ۵۰ درصد آرا جه ریاست‌جمهوری ِاولین انتخابات دله پیروز بَووشه و ترکیه‌ی ِدوازدهمین رییس‌جمهور بگرده ولی اتا رفراندوم جه اساسی قانون ره تغییر هدا که شه ره قدرت دله حفظ هاکنه.

## [[وچگی]]
اردوغان استامبول دله دنیا بموئه. ونه خانواده گرجی مهاجرون جه بینه که باتومی جه بموبینه (وه این قضیه ره شه گرجستون ِسفر دله سال ۲۰۰۴ اعلام هاکرده اردوغان اتا مذهبی مدرسه دله به نوم ایمام خطیب و اقتصادی عالی مدرسه و تجاری آکسارای که بعداً به علوم اقتصادی و اداری دانشکده ِمرمره دانشگاه تغییر نوم هدائه، تحصیل هاکرده وه ات گدر هم اتا محلی فوتوال تیم دله بازی کارده.

وه استانبول حمل و نقل اداره دله کار کارده. وه سال ۱۹۸۰ شه رئیس تقاضا ره ریش بنه هاکردن سه رد هاکرده و استعفاء هدائه.

## زندگی شخصی
اردوغان ۴ جولای ۱۹۷۸ امینه اردوغان جه ازدواج هاکرده و چارتا وچه، دِتا ریکا و دِتا کیجا دانّه. وه غیر از ترکی به هیچ زوونی نتونده گپ بزنه.

## سیاست دله
راست|بندانگشتی
وه اواخر دهه ۱۹۷۰ حمل و نقل استامبول دله شروع به کار هاکرده. وه اون گدر ملی رستگاری ِحزب دله دیی‌یه.
پس از اونکه حزبی سیستم دِباره سال ۱۹۸۳ احیا بیّه. وه بورده رفاه حزب دله. سال ۱۹۹۱ رفاه حزب دله رای‌ئون ِدَه درصد ره بییته و بورده پارلمون دله.

اردوغان اولین کَش روز ۱۴ مارس ۲۰۰۳ کشورِ نخست‌وزیر بیّه و اون گدر ترکیه‌یِ بیست و سومین پارلمون، عبدالله گل که پیش از وه نخست وزیر بی‌یه، ره بی‌یشتنه که رییس جمهور بوو. اردوغان سه دوره نخست‌وزیر بموندسته تا ۲۹ اوت ۲۰۱۴ کنار بکشی‌یه و احمد داوداغلو ونه جاسر هنیشته ولی اردوغان سریع بورده رییس‌جمهور بیّه و عبدالله گل ره درهاکرده. وه ۹ جولای ۲۰۱۸ به این وَر جه شه ریاست جمهوریِ اختیارات ره ویشته هاکرده و این گدر تاسا دیگه ترکیه دله نخست‌وزیر ندارنه و رییس‌جمهور همه‌کاره هسته.

## منابع

*

رج:زننه آدمون
رج:ترکیه نخست‌وزیرون
رج:ترکیه رییس‌جمهورون
توماس مان

**توماس مان** (آلمانی جه: Thomas Mann) آلمان گت نویسنده که روز ۶ ژوئن ۱۸۷۵ لوبک آلمان دله دنیابموئه و ۱۲ اوت ۱۹۵۵ اتا مریضی جه بمرده. دِ ماه پیش از اون، ونه تولد هِشتادمین سال ره جشن بَییت‌بینه و اروپای دله همه جا ونجه تجلیل هاکردنه.

## ونه کتابون
* ۱۹۰۱ : بودنبروک‌ها
* ۱۹۰۳ : تریستان
* ۱۹۰۳ : تونیوکروگر
* ۱۹۰۹ : اعلی‌حضرت
* ۱۹۱۱ : فلیکس کرول
* ۱۹۱۲ : بمردن ونیز دله
* ۱۹۱۸ : ات مردی و ونه سگ
* ۱۹۲۴ : جادوی کوهستون
* ۱۹۲۹ : ماریو و ساحر
* ۱۹۳۲ : گوته نماینده بورژوازی قدیم
* ۱۹۳۳ : یوسف و ونه برارون
* ۱۹۳۳ : یعقوب تاریخ, ریچارد واگنر رنج‌ها و عظمت
* ۱۹۳۴ : جوون یوسف 
* ۱۹۳۶ : یوسف مصر دله, فروید و آینده
* ۱۹۳۸ : شوپنهاور, اروپا هوشیار باء, درباره دموکراسی ِآینده ِپیروزی‌ئون
* ۱۹۳۹ : شارلوت  وایمار دله, آزادی مسئله 
* ۱۹۴۳ : یوسف به دست آورنده
* ۱۹۴۵ : آلمان وآلمانی‌ئون, قانون, اصالت فکر
* ۱۹۴۷ : فوستوس
* ۱۹۵۱ : مقدس گناهکار 
* ۱۹۵۴ : سیوی قوی 
* ۱۹۵۴ : اعترافات فلیکس کرول

## پیوند به بیرون

* ادبیات آلمان از توماس مان تا یولیا فرانک 
* اکران ادبیات بازآفرینی آثار ادبی

رج:آلمان نویسندگون
رج:ادبیات وسه نوبل بیته‌ئون
ستار بهلولزاده

**ستار بهلولزاده** (آذری جه: *Səttar Bəhlulzadə*) معروف به **بهلول ِریکا**، آذربایجون ِگت‌ترین نقاش بی‌یه. وه آذربایجون ِهنر ِدانشکده و مسکوی زیبا هنرون ِمؤسسه دله درس بخوندست بی‌یه.

## نگارخِنه

File:Stamps of Azerbaijan, 2009-882.jpg|
File:Stamps of Azerbaijan, 2009-883.jpg|
File:Stamps of Azerbaijan, 2009-884.jpg|
File:Stamps of Azerbaijan, 2009-885.jpg|
File:Stamps of Azerbaijan, 2009-886.jpg|
File:Stamps of Azerbaijan, 2009-887.jpg|


## منابع
* آذری ویکی‌پدیا
* ستار بهلول‌زاده: بیوگرافی م.ف.آخوندف، آدینا ِملّی کتابخنه، ۲۰۰۹

بهلول
نرماندی جنگ

**نرماندی جنگ**  اتا از جهونی جنگ دوم ِنبردون بی‌یه. این جنگ دله متفقون نیروئون ۶ ژوئن ۱۹۴۴ نرماندی ساحل دله پیاده بَینه و فرانسه آزاد هاکردن سه نازی آلمان نیروئون جه جنگ هاکردنه. این نبرد، تاریخ دله گت‌ترین دریویی-بنه‌ای نبرد محسوب وونه. این نبرد دله نازی آلمان شکست بخارده.

## منابع

* جریان‌های بزرگ تاریخ معاصر (جنگ جهانی دوم) نوشته ژاک پیرن، ترجمه مهندس رضا مشایخی، قسمت سوم، انتشارات ابن سینا، تهران ۱۳۴۰
* خاطرات چرچیل، کتاب اول از جلد ششم، خاطرات جنگ جهانی دوم (پیروزی) نوشته وینستون چرچیل، ترجمه تورج فرازمند، انتشارات نیل، تهران ۱۳۴۸
* کلیات تاریخ نوشته ه. ج. ولز، جلد دوم، ترجمه مسعود رجب نیا، انتشارات بنگاه ترجمه و نشر کتاب، تهران ۱۳۵۳
* هنر و صناعت جنگ، نوشته سرهنگ پیروزان، انتشارات دانشکده افسری، تهران ۱۳۳۹

رج:جهونی جنگ دوم
قارشی

**قارشی**، **قرشی**، **نخشب** یا **نسف** (به ازبکی: Қарши) اتا از شهرونی هسته که ازبکستون ِماوراءالنهر دله درنه. این شهر قشقه‌دریای اوستان دله دره. ونه جمعیت ۲۲۷٬۰۰۰ نفر برآورد وونه.

## منابع

رج:ازبکستون شهرون
سیریلیک الفبا

350px|farme|thumb|left|سرلیک کشورون نقشه.

**سیریلیک** یا **آزبوکا** اتا الفبایی خط هسته که مجارستون اول امپراتوری قرن ۱۰م میلادی گدر پرسلاو ادبیات مدرسه دله، بوریس اول بلغارستون که خاسته بلغارون شه بنویشتنی سیستم ره دارِن وسّه، بساته بیّه. این خط هنتا اساس اسلاوی الفبائون هسته و بعضی غیر اسلاوون هم ونجه کار زنّه.

## سیریلیک [[روسی]] دله

## منابع
* دستور تصویری زبان روسی – پهلوانوا، لبدیوا - برگردان اکبری پور ISBN-۹۶۴-۳۳۰-۰۴۰-۴

## پیوند به بیرون

* تبدیل حروف سیریلیک به حروف لاتین
* تبدیل متون فارسی نوشته شده به سریلیک (تاجیکی) به خط فارسی
* آموزش الفبای روسی (برای فارسی‌زبانان) سایت ریانووستی جه
* دسته‌بندی و تلفظ حروف سیریلیک (برای فارسی‌زبانان) سایت ریانووستی جه
* آموزش الفبای روسی (با صدا) سایت بی‌بی‌سی جه

رج:سیریلیک
رج:خطون
رج:روسی زوون
کاباردینو-بالکاریا

**کاباردینو-بالکاریا جمهوری** (به روسی: Кабарди́но-Балка́рская Респу́блика, Kabardino-Balkarskaya Respublika)  اتا از روسیه جمهوری‌ئون هسته.

ونه نیشتنگاء نعلچیکه و ونه دله ۸۵۹،۹۳۹  نفر درنه(سال ۲۰۱۰).

## جوغرافی
### روخنه‌ئون
* ترک Terek River
* مالکا Malka River
* باکسان Baksan River
* اوروخ Urukh River
* چگم Chegem River
* چرک Cherek River
* آرگودان Argudan River
* کورکوژین Kurkuzhin River
* لسکن Lesken River

### کوه‌ئون
* دیختائو ۵,۴۰۲ متر
* کوشخاتائو ۵,۱۵۱ متر
* شخارا ۵,۰۶۸ متر
* پوشکین ۵,۰۳۳ متر
* میژرگی ۵,۰۲۵ متر

### نژادون
* کاباردین
* بالکارها 
* روسون
* اوستینی‌ئون
* اوکرائینی‌ئوو

## منبع

رج:قفقاز
رج:روسیه جمهوریون