چچن

**چچن** *(روسی جه: Чеченская Республика)*، *(چچنی جه:Noxçiyn Respublika Noxçiyçö)* اتا شه‌گردون جمهوری هسته که روسیه و قفقاز دله دره. چچن جمیعت سال ۲۰۰۲ دله ۱٬۱۰۳٬۶۸۶ نفر بی‌یه و ونه مرکز شهر گروزنی هسته.

چچن مردم اکثرا مسلمون هستنه و اتی ترکی زوون جه گپ زنه. زمونی که شوروی دپاشندی بیه، چچنی‌شون خاستنه روسیه جه سیوا بوون ولی روسیه‌ی ارتش لشکر بکشی‌یه و چچن ره سرکوب هاکرده. وشون شه منطقه دله اسا شه‌گردون و خودمختار هستنه و سیوا دولت دارنه ولی هنتا روسیه‌ی قفقازی مناطق جه هستنه. رمضان قدیروف که چچن رئیس‌جمهور هسته، پوتین ِنزدیکِ متحدون و رفخون جا هسته.

### پیوندبه بیرون
thumb|200px|
#### نقشه‌ئون و جغرافیای چچن
* یو تی: نقشه‌های چچن
* نقشه‌های مکان نگاری چچن

#### وب‌گاه‌ئون غربی و مستقل روسی
* یادبود
* [(مقالات و تحلیل‌ها) [بنیاد جیمز تاون]]
* ناظر پراگ، گروه حقوق بشرچک درگیری‌های چچن را تحت پوشش قرار خواهد داد
* اخبار میانه رو چچن در لیست نامه بزبان انگلیسی
* پروفایل چچن بروی بی بی سی 

#### وب‌گاه‌ئون گروه‌ئون سِوائی طلب و هوادارون وشون
* وزارت امور خارجه جوموری چچن
* [سایت دو زبانه اخبار جوموری چچن [چچن پرس]]
* [وب‌گاه مولداوی اودوگوف [کاوکاز سنتر] ]
* جوموریچچن آنلاین
* سرویس اخبار رئیس جوموری چچن (بزبان روسی)
* کمیتت ولنی کاکاز، یک سازمان حمایتی لهستانی

#### وب‌گاه‌های طرفداران فدرالیسم
* سایت رسمی دولت جوموریچچن (به زوون روسی)
* سایت چچن آزاد (به زوون انگلیسی) – سایت کدیرف
* سایت طرفداران کدیرف (به زوون روسی)

#### سایت‌های نظامی روسیه
* جنگ در چچن ۱۹۹۹
* نیروی هوائی روسیه چچن دله

#### مقالات
* دردسر تجزیه روسیه – تاریخ جامع چچن
* – چچن: افغانستان دوم روسیه
* اخبار تفسیری سی بی سی: چچن * بلسان: چه کسانی باید سرزنش شوند؟
* روسها در چچن انتخابات برگزار می‌کنند
* گزارش وضعیت سیاسی چچن
* واشنگتن پست: آیا هیچ راه حلی برای خاتمه خونریزی‌های نه ساله در چچن وجود ندارد؟ 
* تلفات از سال ۱۹۹۴
* عین نیوز: روسیه امروز: چچن
* درگیری چچن نادیده گرفته شد
* توصیف ناپذیری تورم جمعیت چچن
* نیویورک تایمز: گروه‌های حقوق بشر از مفقود شدن هزاران چچنی خبر می‌دهند
* صعود و افول جنبش‌های استقلال طلبی در چچن
* سی اس آر سی: دریای خزر: جریان تهدید آمیز متقاطع، نفت و جئوپلوتیک
* گلچین‌های جالب آنلاین رایگان در خصوص راند 
* انتشارات سی اس آر سی در خصوص قفقاز
* میزان اعلام شده تلفات چچن توسط مقامات این کشور ۱۶۰۰۰۰ نفر اعلام گردید (بزبان روسی)
* شبکه حمایت از چچن (بزبان انگلیسی)
* ناظر امنیت: باتلاق شمال قفقاز مسکو
* کلاسه: نیروهای امنیتی چچن ۲۰۰۶-۲۰۰۰
* پارلمان اروپا اخراج چچنی‌ئون ره به‌عنوان قتل عام ایشان دونه 
* شروع جنگ چچن (ترجمه مقاله گرانی.آر یو
* حمله به بیمارستون آی سی آی سی نووی آتاگی دله
* ۱۰ سال قبل نیروئون مخصوص روسیه دزوخار دودایف رئیس جمهور چچن که اعلام استقلال نموده بود را بقتل رساندند «اخبار مسکو»
* آلاماناک «پدیده چچن» بزبان‌های انگلیسی و روسی، مقالاتی در خصوص اولین جنگ چچن و عواقب بلافصل آن
* نظرات یک گروه از سیاست‌مداران بالتیک در خصوص انتخابات ریاست جوموریچچن

#### بخوندستنی‌ئون بیشتر
* خاسان بایف. «سوگند: یک جراح زیر آتش». شابک ۸-۱۴۰۴-۸۰۲۷-۰
* ویاچسلاو میرونوف. *Ya byl na etoy voyne.* (من در جنگ شرکت داشته‌ام) بیب لایون – روسکایا کنیگا، ۲۰۰۱ بخش از ترجمه در آدرس اینترنتی http://lib.ru/MEMUARY/CHECHNYA/chechen_war.txt موجود است.
* ماتیو ایوانگلیستا، «جنگ‌های چچن:» آیا روسیه راه اتحاد جماهیر شوروی را در پیش خواهد گرفت؟". شابک ۳-۲۴۹۹-۸۱۵۷-۰
* روی کنراد. «چند روز...» قابل دسترسی بروی سایت http://lib.ru/MEMUARY/CHECHNYA/grozny_engl.txt
* اولگا اولیکر، «جنگ‌های روسیه و چچن ۲۰۰۰-۱۹۹۴: درس هائی از نبرد خیابانی» شابک ۳-۲۹۹۸-۸۳۳۰-۰ (یک تحلیل اسراتژیکی و تاکتیکی جنگ‌های چچن.)
* چارلوتا گال اند توماس دی وال، «چچن: یک جنگ با پیروزی کوچک» شابک ۷-۳۵۰۷۵-۳۳۰-۰
* پل جی. دکتر مورفی. «شیران اسلام: روسیه و ترور چچن» شابک ۷-۸۳۰-۵۷۴۸۸-۱
* آناتول لیوون. «سنگ قبر اقتدار روسیه» شابک ۱-۰۷۸۸۱-۳۰۰-۰
* جان دی. دانلوپ. «تقابلات روسیه با چچن: ریشه‌های درگیری‌های جدائی طلبانه» شابک ۱-۶۳۶۱۹-۵۲۱-۰
* پل خلبنیکوف. *Razgovor s varvarom* " (مصاحبه با بربریت) شابک ۱-۰۵۷-۸۹۹۳۵-۵. قابل دسترسی کلی بروی سایت https://web.archive.org/web/20081223212821/http://compromat.ru/main/chechya/nuhaevar.htm
* ماری بنینگ سون بروکس اپ. «موانع شمال قفقاز: روس‌ها بسمت سرزمین مسلمانان پیشروی می‌نمایند.» شابک ۱-۰۶۹-۸۵۰۶۵-۱
* آنا پلیت کوفسکایا. «یک گوشه کوچک از جهنم: برداشت هائی از چچن» شابک ۰-۶۷۴۳۲-۲۲۶-۰
* کریس برد. «گرفتن یک تاتار: یادداشت هائی از قفقاز»" [شابک ۵-۶۵۰۶-۷۱۹۵-۰]
* کارلوتا گال، توماس دی وال، «چچن: فاجعه در قفقاز» [شابک ۵-۳۱۳۲-۸۱۴۷-۰]
* یوان بورناشتاین و مارک ریبوسکی، «یازده روز جهنمی: داستان حقیقی از ربوده شدن من، ترور، شکنجه نجات تاریخی اف بی آی و کا گ ب» آتور هاوس، ۲۰۰۴. شابک ۳-۹۳۰۲-۴۱۸۴-۱

## منابع

* translated from Wikipedia article «Metasyntactic variable»

رج:قفقاز
رج:چچن
رج:روسیه جمهوریون