open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
علی رمضانی پاجی

**علی رمضانی پاچی** ا‌تا مازرونی محقق و بنویشت‌کر(=نویسنده) هسه.
وه مازرونِ تاریخ و مازرونی زوون خور تحقیق کانده.
## کارون
### کتابون
# کندلوس نگین مازندران ( سال 1385 )

# تاریخ آموزش و پرورش دودانگه  ( سال 1385 )

# تاریخ ملوک الجبال  ( پادشاهان کوهستانها   سال 1388)

# تاجیکستان دیار آشنا ( سال 1389)

# روز شمار انقلاب اسلامی در مازندران ( سال 1388)

# تاریخ مازندران  از آغاز تا انقلاب اسلامی ( سال 1392)

# عکس تاریخی ساری  1393 در حال چاپ

# عکس های تاریخی سوادکوه 1393 درحال چاپ

# تاریخ و فرهنگ بازماندگان آراد و بولا درحال چاپ

# ابوسهل کوهی منجم بزرگ تبرستان 1391 نشر رسانش

تصحیح چند کتاب در زمینه تاریخ ایران و مازندران
### مقاله‌ئون
1 – قلاع وتپه های تاریخی مازندران  -  ساری  -  استانداری  ( سال 1383)

2 – گزارشهای علمی حوزه معاونت پژوهشی  -  تهران  -  دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر ری ( سال 1384 )

3 – نقش خواص در تبیین والگو آفرینی مقاومت حسینی ملی عاشورا پژوهش مقاله برتر و سخنرانی ( سال 1384)

4 – مقاله برتر کنگره بین المللی غدیر و انسجام اسلامی ( سال 1386 )

5 – مقاله برتر کنگره عاشورا پژوهی ( سال 1387 )  ساری

6 – مقاله برتر نقش فرهنگ در توسعه مازندران ( به صورت اورال) سال 1388 دانشگاه آزاد واحد سوادکوه

7 – مقاله برتر جشنواره زخم سبز ( خاطرات دفاع مقدس ) در سال 1386) مرکز حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس

8 – مقاله برتر همایش بین المللی یکصد و چهلمین سال تولد واسیلی ولادیمیر بار تولد -  مسکو ( سال 1388)

9 – مقاله برتر کنگره ملی اصلاح الگوی مصرف نان سازمان غله استان مازندران ( سال 1388)

10 – مقاله برتر کنگره بین المللی ابو محمود خجندی ( به صورت اورال ) و ریاست صدارت همایش – تاجیکستان ( مهر ماه  1389 )

11 – مقاله برتر و سخنرانی در همایش بین المللی طالب آملی 1390

12-چاپ چندین مقاله در مورد تاریخ و فرهنگ در مجلات کشورهای تاجیکستان – پاکستان – ترکیه – هندوستان

13-استاد راهنما و مشاور 2 رساله دکتری

14-استاد راهنما و مشاور بیش از 20 پایان نامه کارشناسی ارشد در دانشگاه آزاد اسلامی واحد : تهران مرکزی – نور-نیشابور

### تحقیقون
1– بانک اطلاعات علما و اساتید استان مازندران  - صدا و سیمای مازندران

2 – تبیین جایگاه ؛ قوانین و اقدامات شوراها – صدا و سیمای مازندران

3 – قوانین و جایگاه مجلس خبرگان  - صدا و سیمای مازندران

4 – جغرافیای انقلاب و دفاع مقدس شهرستان ساری – مرکز حفظ و آثار دفاع مقدس استان مازندران

5 – توپگرافی و وجه تسمیه شهرها و روستاهای استان مازندران – استانداری مازندران

6 – مجری موزه فرهنگ ( گنجینه آموزش و پرورش استان مازندران )

7 – طرح پژوهشی یاران حضرت علی (ع) صدا و سیما مرکز مازندران 1390

8 – تاریخ آمل از آغاز تا انقلاب اسلامی ( مرکز حفظ و آثار ونشر ارزشهای دفاع مقدس )

## لینگ‌بنویشته

رج:مازرون نویسندگون
رج:تبرستون تاریخ موحققون
یوسف سلامی

یوسف سلامی ئه‌تا ایرونی خَــــوِرنگار هسته.

## بن مایه

رج:ایرونی هنرمندون
بارسلونا (گجگجی بیری)

بارسلونا اتا شهر ایسپانیا دله هسه. شاید شمه منظور اتا اینتائون جه بی‌بائه:

* بارسلونا (باشگاه فوتوال)
ویلیام والاس

**ویلیام والاس**  (بزائه ۱۲۷۲ - بمرده ۲۳ اوت ۱۳۰۵) اتا اسکاتلندی شوالیه و ملّاک بی‌یه که اسکاتلندیون مقاومت ره  اسکاتلند استقلال جنگ دله رهوری  هاکارده. ونه جه امروزه اسکاتلند دله اتا قهرمون و گت‌مردی حساب یاد وونه.

## بزائن و خانواده
## جنگون
## بمردن
[بندانگشتی|180px|ویلیام والوس موجسمه، [ادینبورگ (اسکاتلند نیشتنگا)|جایگزین=]]
وه اسکاتلندی اشراف طرف جه مورد خیانت واقع بیه و انگلیسیون وه ره بئیتنه و اعدام هاکاردنه.

## فیلم
مل گیبسون سال ۱۹۹۵ دله اتا شجاع‌دل نوم فیلم بساته و ونه زندگی ره به تصویر بکشی‌یه. شجاع‌دل اونتا سال دله اوسکار جایزه ره بَورده.
## ویشته بخوندین
* اسکاتلند
* اسکاتلند استقلال

## لینگ‌بنویشته
مازرون او ره سمنون بوردن

**مازرون او ره سمنان بَوِردن طرح** اتا طرح هسته که اغه اجرا بوۈئه مازرون دریو او ره ورننه سمنان. اینتا طرح ره احمدی‌نژاد دولت دله ابلین بار وسه بائیتنه.
 

## آینده
نیروی وزیر بائیته اینتا طرح ره بررسی هاکاردنه و مشکلی ندارنه و اجرا وونه.

## منابع

رج:مازرون دریا
دورگ

**دُورَگ** یا **بَور** یا **سِرخِ شیر** (علمی نوم:Panthera Tigris) گت‌تِرین حیوون بامشی‌واریون تیره جه هسه  گه ونه قد تا ۲متر رسنه و ونه وزن ۱۸۰ تا ۲۶۰ کیلوگرم وونه. اینتا جانور مهمترین ویجگی عمودی تیره خطون ونه قرمز-نارنجی خز سر هسه گه ونه تن بن روشندته هسه.

## دورگ نوعون
* مازرون ببر
## په‌نویس

رج:بامشی‌مونائون
پیمان طالبی

**پیمان طالبی** (بزائهٔ ۱۳۶۶ خرداد ۱۹) ئه‌تا ایرونی مجری، گزارشگر و نِوازِنده هسته. وه خاش کار ۱۹ سالگی دله اون گادر گه دانشجو بیه با گزارشگری همدون صداوسیمای دله شروع هاکارده. ۳ سال دنبالتر همکاری با رادیو جوان ره بعنوان ونه نماینده همدون دله شروع هاکارده.

## تهرون بوردن
وه سال ۱۳۸۹ در ادامهٔ همکاری رادیو جوان جه، بورده تهرون.

## خداحافظی رادیو جه
وه گونه اون گادر گه رادیوی مجری بیه معتقد بیه فقط در صورت ئه‌تا خار تهیه کانندهٔ پیشنهاد، به تلوزیون شونه. این امر با علی زاهدیِ پیشنهاد محقق بیّه و بدین ترتیب وه رادیو جه خدافظی هاکارده و بورده تلوزیون.

## برنامه ئون
**رادیو:**

اینجا شب نیست، 

جوان ایرانی سلام، 

صدا آزاد 

تیتر داغ، 

چهار چهار دو، 

پاتوق شبانه، 

کسی صدام میزنه، 

قهوه قند پهلو، 

کوک  

**تلوزیون**:

مردم چی میگن، 

زنده رود، 

مسابقه خانه ما، 

طبیب، 

صاحبخانه خوب

**دیگر**:

نریشن «خانه ما» مستندمسابقه

## بن مایه

رج:ایرون رادیو و تلویزیون مجریون
رج:ایرونی تلویزیونی مجریون
آلمان نازی حزب

بندانگشتی|220px|نازی حزب نه‌شون
بندانگشتی|220px|پرچم حزب نازی

**آلمان کارگرون ناسیونال سوسیالیست حزب** (اختصار جه: ان اس د آ پ)  که معمولاً **حزب نازی** نوم جه ئم اشناسی وونه؛ اتا سیاسی هیزب ۱۹۱۹ تا ۱۹۴۵ سالون میون بی‌یه. قبل از تبدیل به حزب سوسیالیست ملی کارگران آلمان به نام حزب کارگران آلمان (به اختصار: DAP) فعالیت کارده که در سال ۱۹۲۰ شه نوم ره تغییر هدا. آخرین رهور اینتا هیزب آدولف هیتلر، صدراعظم و پیشوای آلمان ‌بی‌یه. وی در سال ۱۹۳۳ به دست رئیس‌جمهور وقت آلمان پاول فون هیندنبورگ به صدراعظمی منصوب شد. ایدئولوژی‌های کلی حزب تأکید بر شکست کمونیسم و لیبرالیسم بی‌یه. حزب نازی بر قدرت متمرکز در یک دولت و یک حزب واحد تأکید کارده، همچنین تأکید بر اصلاح و خلوص نژادی ملت آلمان از اهداف کلی حزب به‌شمار شی‌یه.
نازی پرچم صلیب شکسته جه به عنوان آریایی نماد و همچنین قرمز، سیاه و سفید رنگون جه استفاده بئی بی‌یه گه گوننه  خون و خاک ره نمایندگی کارده و تعریفی دیگر از پرچم رایش دوم هسه. صلیب شکسته آریایی سمبولون جه نمایندگی کانده. و نشان نژاد آریایی و همچنین ترکیب رنگی که گفته شده بر گرفته از پرچم طراحی شده در سال ۱۸۷۱ متعلق به رایش دوم. آلمانی جول در واقع نمادهای قدیمی آلمان جه برگرفته  هسه گه در بالای صلیب شکسته در حلقه برگ‌های بلوط هرستائه. اونتا گادر گه جول شه سمت چپ ره اشنه حزب نازی نماد و در مقابل اونتا گادر گه شه راست ره اشنه، آلمان سمبل هسه. وشون رسمی سرود پرچم‌ئون ره توتوهاکنین! بی‌یه.

## نازی حزب نه‌شون

پرونده: Nazi_eagle_swastika.png|نشان حزب نازی، هنگامی که عقاب به سمت چپ خود نگاه می‌کند
پرونده: Reichsadler.svg|نشان رایش، هنگامی که عقاب به سمت راست خود نگاه می‌کند
پرونده: Reichsmark.jpg|یک ۵ رایش مارکی قبل و بعد از کاربرد نشان صلیب شکسته

## وابسته جستارون
*نازی آلمان
*پرچم‌ئون ره توتوهاکنین!
*آدولف هیتلر

رج:آلمان حزبون
همایون شجریان

***همایون شجریان*** اتا ایرونی خونش‌کر هسه که ونه پی‌یر محمدرضا شجریان بی‌یه.شجریان آهنگ هایی مثل آهای خبردار , هوای گریه،رگ خواب و... و انواع آهنگ های سنتی خوننه

## آلبوم‌ها

## تک‌آهنگون
* تصنیف صدای تو را دوست دارم (شعر اسماعیل خویی، آهنگ‌سازی مجید درخشانی، به همراه مژگان شجریان، به مناسبت تولد محمدرضا شجریان)
* موسیقی سریال «شهرآشوب»
* نوازندهٔ تنبک در قطعه «وصل و هجران» به خوانندگی محمد اصفهانی
* موسیقی فیلم «آتش سبز»
* اپرای عروسکی مولوی
* تصنیف خلیج پارس، تصنیف ایران
* تیتراژ سریال «رسم عاشقی» به کارگردانی «سعید سلطانی»
* بازخوانی تصنیف دلشدگان
* قطعه بار دگر فراموشی
* تصنیف «مردان خدا»
* موسیقی فیلم سینمایی «شعله‌ور»
* تصنیف «سرنوشت» (به آهنگسازی انوشیروان روحانی و تنظیم رضا روحانی)

## منابع

* فارسی ویکی‌پدیا


## بریم بگردستن

* کانال ویدئوهای همایون شجریان در mp4
* صفحه رسمی همایون شجریان در فیسبوک
* همایون شجریان در اسپاتیفای
* آلبوم «ایران من» همایون شجریان

رج:ایران مردی خونش‌کرون
پابند (بهشهر)

**پابند** اتا روستا نوم یانه‌سر بخش توابع جه بهشهر شهرستون، مازرون استون، ایران دله هسته.

اینتا روستا چشمه‌ها ، رودها ، جنگلا ، کوها و منظره ها خله زیبا دارنه.

## جمیت
این روستا شهدا دهستون دله دره و براساس سرشماری مرکز آمار ایران سال ۱۳۸۵، دله ونه جمعیت ۳۶۰ نفر (۱۴۶خانوار) بیه. روستای پابند تبدیل به اتا روستای ییلاقی تبدیل ببیه و ونه ساکنین فصل زمستون دله و پائیز در شهرهای گرگان، بندرگز، بهشهر ، ساری - گلوگاه و نکا ساکن هستنه جباری ها بزرگترین طایفه ی پابند هستنه.

## بن‌مایه

رج:بهشهر شهرستان روستائون
میانمار ۲۰۲۱ کودتا

**میانمار ۲۰۲۱ کودتا** اتا کودتا هسه گه ۱ فوریه ۲۰۲۱ اتفاق دکته.
ونه نتیجه دله نظامیون آنگ سان سوچی و میانمار دولتی مقامون ره بئیتنه.
## لینگ‌بنویشت

*اینگیلیسی ویکی‌پدیا کایری‌کرون*
رج:میانمار دعوائون
رج:کودتائون
آلفرد راسل والاس

جایگزین=آلفرد راسل والاس|بندانگشتی|آلفرد راسل والاس
آلفرد راسل والاس (Alfred Russel Wallace)، اَتا بریتانیایی بیولوژیست و جغرافی دون و کاوشگر و مردِمون شناس هستِه. وِ هرچیه بیشتر، پیدا کردِنِ طبیعی هوجی‌ین جه(داروین جِه جِدا) ، مشهور هَسته.

## کتاب ها

* My life
* Darwinism
* ?Is Mars Habitable
* Writing on Evolution
* The Malay Archipelago
* Travel on The Amazon
* Borneo, Celebes, Aru

رج:زیست‌شناسون
رج:بریتانیا گت آدمون
رج:مردم‌شناسون
آنی شرلی

جایگزین=آنی شرلی کتاب|بندانگشتی|آنی شرلی کتاب
جایگزین=لوسی ماد مونتگومری|بندانگشتی|لوسی ماد مونتگومری
**آنی‌شرلی** اتا خیالی آدم هسته که لوسی ماد مونتگومری، آنی، گرین گیبلز ِدله ره ، وه‌ره شه ذهن جه بساته. آنی شرلی جه خله فیلم بساته‌بئی‌یه.

رج:داستانی کارکترون
لوسی ماد مونتگومری

**لوسی ماد مونتگومری** اتا کانادایی بنویشت‌کر بی‌یه گه آنی، گرین ‌گیبلز ِدله‌ وسه مشهور بئی‌یه.

## نگارسره

پرونده:Lmm.jpg|جوونی گادر


رج:کانادا گت آدمون
اسپهبد

**ایسپهبود** یه‌اتا نظامی مقوم ساسانیون میون بی‌یه. اینتا مقوم ئه‌سا *سپهبد* نوم جه ایرون ِمسلح نیروئون دله کاربرد دارنه.

پتشخوارگر دله شائون شه ره ایسپهبود نوم جه شه‌ره معرفی کاردنه.

## بن‌مایه
کپنهاگن

**کپنهاگ** یا **کپنهاگن** یتا شهر دانمارک دله هسته و دانمارک نیشتگا *(=پایتخت)* هسته و ویشتر این شهرِ مردمون دانمارکی زبون گپ زندنه. 

## منابع

رج:اروپا نیشتگائون
رج:دانمارک شهرون
علی سورنا

**علی سورنا** (متولد  ۲۷ فروردین ۱۳۶۹) که ونه اصلی نوم **علی خدامی** هسته، اتا ایرانی خونش‌کر و فارسی رپر هسته. ونه آهنگون اینسه معروفنه که وشون تفسیر و معنی دپیت‌دپیت هسته و ونه بعضی آلبوم‌ها اتی داستان ره آهنگ به آهنگ پیش ورنه. ونه بخوندست‌چیون ِتم ویشته اجتماعی و فقر خَوِری هسته و اعتراضی پِی دارنه.

## آلبوم‌ها
* 《کویر》
* 《نگار》
* 《مردتنها》
* 《آوار》
*《گوزن》
* «خون خورشید»، بهرام جه کایر هاکرده
* «مجسمه»

#### مرد تنها

#### آوار

#### نگار

#### کویر

#### خون خورشید
این آلبوم رهبهرام نورایی جه کایر هاکرده و ۱۴۰۳ آبان ماه تنک بیه.

## منابع

* «علی سورنا»، میدان.

رج:زننه آدمون
رج:رپرون
فروهر

بندانگشتی

**فروهر** اتا نه‌شون هسته که درحقیقت مزدیسنا ره نه‌شون هسته ولی ئه‌سا ایرونی ناسیونالیزم دله ئم کاربورد دارنه.

## منابع

رج:زرتشت
رپ

**رپ**  ئه‌تا موسیقی سبک هسه. اینتا سبک ویشته جوونون ره خش انه.

## بن‌مایه

رج:موسیقی
سمبورو

**سمبورو**، **سامبارو** یا **سمبوره**  اتا حیوون نوم هسته که گوشتخاره و ونه پوست «خـَز» خله گرون و قیمتی هسته.  

سمبورو همه‌چیزخار هسته. وه هم عاروسک، گل، آغو، مرغون، لل و پشه و ماهی ره خارنه و هم مرغانه، میوه‌ئون و خشک‌بار ره خارنه. سمبورو پوست ره «خز» گانّه که خله ارزش دارنه و همینسه بعضی کشورون دله وه ره پرورش دِنّه تا ونه پوست جه لباس بوئفن. قدیم که پول هنتا وجود نداشته، شندِ پوست جه مردم معامله کاردنه و وه نقش پول ره داشته. معروفترین نوع این حیوون جه ئو شند هسته که ئو پلی زندگی کانده و ماهی ونه اصلی خِراکه. 

## دپیته چرخه‌تو
* شنگ

## منابع

* Wikipedia contributors, "Marten," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Marten&oldid=564589350 (accessed July 29, 2013).

رج:کاله‌دارون
ئو شند

**شِند** یا **شِنگ** یا **ئو شِند ([[اینگلیسی زوون|اینگلیسی]] جه: ''Otter'')** ات‌جور حیوون هستنه که ویشته ئو دله درنه. ئو شندِ نسل در بزه وونه چون دنیا دله اکثر شیرین ئویِ دریاچه‌ئون و روخنه‌ئون دله گند بزه بیّه و نفتی کشتیون و کشاورزی سموم ئو ره مسوم هاکردنه که ئو شندِ وسّه ضرر دارنه. شنگ تموم دنیا دله پی‌دا وونه. ونه خِراک ویشته ماهی، صدف، خرچنگ، میگو و گَل هسته.

## منابع

Wikipedia contributors, "Otter," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Otter&oldid=192648677 (accessed February 19, 2008).

رج:کاله‌دارون
بیت‌کوین

بندانگشتی|بیت‌کوین ِسمبل
**بیت کوین**  یا اختصاراً **BTC** اتا کریپتو کارنسی هسته که سال 2008 ات نفر بنوم ساتوشی ناکاموتو وه ره بساته. سال 2009 جه این پول دنیا دله قابل استفاده بیّه و وه ره اتا اوپن‌سورس نرم‌افزار دله اجرا هاکردنه.

بیت کوین ِنوم اولین بار ونه وایت پیپر دله بموئه که 31 اکتبر 2008 اینترنتی تنک بیه. این کلمه اتا ترکیبی واژه هسته که *[[بیت]]* و *[[سکه|کوین]]* جه بساته بیّه و یعنن سکه‌ای که اتا کامپیوتری واحد جه تشکیل وونه. وه ره **₿** ِسمبل جه هم سِراق دِنّه.

بیت‌کوین ِسیستم اینتی هسته که هیچ رییسی ندارنه یا هیچ مرکزی بانکی ونجه پشتی نکانده و فقط کارورونی که اینترنت پشت نیشتنه وه ره هدایت کانّه. ونه داد و ستد اتی طراحی بیّه که هچکی نتونه وه ره بی‌اینکه باقی کارورون مخبر بوئن، دستکاری یا دزدی هاکنه و هر پولی فقط ات بار تونده خرج بوو. بیت کوین دله اتا جدید سیستم بنوم بلاکچین کار بزه بیّه که این ویژگیون ره شه دله دارنه. 

این پول باقی پول ِیکائون که کشورها تولید کانّه، واری هیچ پشتوانه‌ای ندارنه و فقط عرضه-تقاضا جه ونه قیمت جوراجیر وانه ولی فرقی‌هایی هم کشورون ِرسمی پول جه دارنه. هیچکس نتونده جدیدِ بیت‌کوین ره بی‌حساب و کتاب چاپ هاکنه و ونه ارزش ره اینتی کم هاکنه. کسی وه ره شه میس دله کنترل نتونده هاکنه و هیچ کشور یا بانکی دنی‌یه که وه ره بنفع خادش دستکاری هاکنه. وه فقط دیجیتالی هسته و چاپ یا ضرب نوونه و فقط وه ره وانه اتا آنلاین پول ِکیف دله داشتن که اگه ونه پسورد ره گوم هاکنی، هچی وانه. وه ره وونه به قسمت‌های پچوک‌ته تقسیم هاکردن و کسری از اتا بیت‌کوین ره داشتن یا بخری‌ین. وقتی اتا پول ره خرج هاکردی، بهیچ وجه ننشنه وه ره وردگاردنی. شمه پول میّن نی‌یه که چنده هسته و شما وقتی اتچی خریندی یا روشنی، ناشناس هستی. ونه ارزش مدام کم و زیاد وانه و بستگی به عرضه-تقاضا دارنه.

## پانویس

بیتکوین
کاچیله

**کاچیله** یا **کچیله** ئه تا نوع مازندرونی شیرین نون هسته گه گوناگون مراسمون و مهمونی‌ئون دله سرو وونه. این شیرین نون بپتن دستور، جابجا فرق کانده ولی ونه معروف‌ترین دستور این هسته:

شیرینی‌پزی آرد: یک کیلوگرم

شیر : دِ پیمونه

شکر: ئه‌ت پیمونه

جامدِ رِغُن و او بَئی کره: ئه‌ت پیمونه

مرغانه : دِ تا

هل: ئه‌ت مرباخوری کچه

نمک: ئه‌ت پینچ

خمیر مایه: ئه‌ت سوپ‌خوری کچه

## واژه ریشه
این آیینی نون نوم فارسی پهلوی زبون دله گولاچک بیه گه کم‌کم به گولاچه دگردسته و امروزی فارسی دله وه ره کلوچه گونّه. سمنونی‌ها وه ره گولاچ گونّه. مازرونی‌ها هم وه ره کاچیله یا کچیله گونّه.

## بن مایه

رج:مازرونی خراک
تقی یاغی

**تقی یاغی** اتا مازرونی یاغی بی‌یه که رجه و دهمیان جه بی‌یه. وه کسلیان ره شه قُرُق وسه انتخاب هاکارده. وه مردمون و کشاورزون و مالدارون ره تهدید کارده و وشون جا اخاذی کارده. 
## جعفر، تقی برار
وه اتا برار داشته که ونه‌جه یاغی‌ته و شرورته بی‌یه.
## بن‌مایه

* 
تقی یاغی ره نکبت‌‌بار زندگی جوون خبرنگارون باشگا
رج:مازرون اشرار
فدایی

**اشکان سرانجام** (بزائه‌ی ۱۴ آذر ۱۳۶۸) که با نوم **فدائی** فعالیت کانده، ایرانی خونش‌کر و فارسی رپر هسته که مهدیار آقاجانی جه کایری کانده و ملتفتِ گروه دله، سال ۱۳۸۸ تاسا موسیقی ره دمبال کانده. وه تهرون وچوئه ولی إسا فرانسه دله زندگی کانده. 

فدایی ِاولین آهنگ نوم «ایران ایران» بی‌یه که وه ره سال ۸۸ اعتراضات په تنک هاکرده. سال ۱۳۸۹ ونه اولین هم‌بازی آهنگ «شک» نوم جه بیرون بمو بی‌یه که قاف وه ره «انجام وظیفه» ِآلبوم دله قرار هدا. وه شه «عدل» آلبوم، که سال ۱۳۹۱ بمو، دله هم خله خونش‌کرون دیگه جه کایری داشته و خصوصاً هیچکس جه خله همکاری کارده. وه بعضی خونش‌کرون دیگه ره هم دیس هاکرده و علیه وشون بخوندسته و اواخر هیچکس جه هم سٮوا بیّه و وه ره هم دیس هدا. ونه بخوندسته‌چیون ویشته اٮجتٮمائی مسائل و اعتراض‌هاکردن په گردنه.

## منابع
* 
* 
* 
## بریم بگردستن
* : ونه گروهِ سایت

رج:رپرون
رج:زننه آدمون
رج:ایران مردی خونش‌کرون
امیر رخت اعلا

امیر رخت اعلا| انگشتدان|300px
**امیر رخت اعلا** (بزائه ۱۳۶۹ بهشهر) ئه‌تا از تبرستون شبکهٔ هِنرمِندون هسته. وه بعنوان گزارشگری از مازندرونِ شرقی شهرستونون، مازرونی شو برنامه دله فعالیت کانده.

## وابسته جستارون
* تبرستون شبکه هنرمندون

## بن مایه

رج:بهشهر گت آدمون
رج:مازرونی مجریون
مسعود ردایی

** مسعود ردایی** ۴ شهریور ۹۹ جه، تا ۷ بهمن ۹۹، تنکابنِ شهرداریِ سرپرست بیه و بعدش استاندارِ حکم جه، شهردار و محمد زرودیِ جا ره بئیته.

## پیشینه
* تنکابنِ شهرداریِ کاربئیتن (کارگزینی) ِمسئول

* تنکابنِ شهردارِ معاون

* پسماند واحدِ مسئول

## بن مایه

رج:شهسوار گت آدمون
رج:تنکابن سیاستمدارون
ماهی

**ماهی** (اینگلیسی جه: ***Fish***) ات‌جور ئو دله حیوون هسته. ماهی جای بال شه دِ وَر پَره دارنه و اینتی هولی کانده. ماهی پوست لیز هسته و پولک دارنه. وشون ِسَر دِ وَر آبشش دارنه که ونجه نفس کشنّه. ماهیون دِ جنس نر و ما هستنه و ئو بِن تیم شندنّه و هر تیم جه اتا ماهی‌کته درنه.

## منابع
* انگلیسی ویکی‌پدیا


رج:حیوون
کانجی (جاپونی خط)

*[[کانجی]] جا اشتباه نوو.*

بندانگشتی|240px|چپ|'''کانجی'''
**کانجی** ئه‌تا خط هسه که جاپونی زوون  ره ونه جا نویسننه.

## ویشته بخوندین
* هیراگانا
* کاتاکانا
* روماجی جاپونی ره لاتيني خط جا بنویشتن.
* کانجی

## بن‌مایه

رج:جاپونی زوون
اسپاتیفای

**اسپاتیفای** اتا مبایلی اپ هسته که موزیک پخش کانده.

رج:نرم‌افزارون
مازرونی جمه‌ئون

[بندانگشتی|[مازرونی مردمون|تبری مرد و زن جمه عکس ئه‌تا تمبر سر]]
**مازرونی جمه‌ئون**، مازرونی مردمون جمه ره بررسی کانده. مازرونی مردمون ایران ره شومال دله و مازرون، سمنون، گلستون، تهرون، قزوین و البرز دله زندگی کننه.
## ریکاکون
## کیجاکون
## بن‌مایه

رج:مازرون فرهنگ
۱ (عدد)

**<big>۱</big>** یا یک اولین عدد طبیعی و دومین عدد حسابی هسته. وه فرد هسته.

## منابع

رج:صحیح اعداد
زناکان جنگ دله

**زنائون جنگ دله** (انگلیسی جا: ***Women in war***) حضور داشتنِ تجربیات متنوع بی‌یه. تاریخی دید جا زنائون اصلی نقش ره سره‌ایی جبهه دله داشتنه. تاریخ طول دله، اتی ارتشی زنائون جا ره که شه جنگی مأموریتون ره عهده داشتنه، آشپزی و لباس بشستن واری نقشون همراه جا، اردوگاه دله رابط حساب هم همراهی کاردنه. وشون پزشکی خدمات کاردنه، سربازون‌سه پزشکی تجهیزات آماده کاردنه. استرمدی (=پرستاری) هم ات‌تا مهم تقش بی‌یه که زنائون این نقش ره عهده گیتنه.
## الجزایرِ جنگ
[thumb|الجزایری زنائون پرچم جه، [الجزایر استقلال جنگ دله.]]
ویشته مسلم زنائون که فعال نقش الجزایر استقلال جنگ دله داشتنه میهنی آزادی‌بخش جبهه (الجزایر) دله بینه. فرانسویون هم مسلم زنائون ره جنگی فعالیتون دله کار زونه. ولی وشون فعالیتون میهنی آزادیبخش جبهه واری گسترده نیه. ثبت‌بئی آمارون سر، کایری‌کرون(=مشارکت‌کنندگان) زنائون در الجزایر استقلال جنگ دله به ۱۱۰۰۰ نفر رسی‌یه، البته اصلی آمار ممکن هسه خله ونه جا ویشته بائه.اینتا جنگ زنائون کایری‌کرون دِ دسته بینه، باسواد و تحصیل‌هاکرد زنائون که حدود ۲۰ درصد را تشکیل دانه و کم‌سواد و روستایی زنائون که کامل سواد بخوندستن و بنویشتن وسه نداشتنه و این دسته حدود ۸۰ درصد بقیه ره تشکیل دانه. دسته دوم زنائون همون مناطقی که زندگی کاردنه آزادی‌بخش جبهه‌سه عملیات کاردنه.

## بن‌مایه

رج:جنگ
۲۰۲۱

**۲۰۲۱** اتا معمولی سال هسته که میلادی تقویم دله بشمارست وونه. این سال وسته المپیک، یورو، کوپا آمه‌ریکا و اکسپو و... برگزار بوون که بخاطر کرونا وسّه خله‌شون لغو بَیینه یا عقب دکتنه.

سازمان ملل سال ۲۰۲۱ ره سال بین‌المللی صلح و اعتماد، سال بین‌المللی خلاق ِایقتصاد توسعه پایدارسه، سال بین‌المللی میوه و سبزیجات، و سال بین‌المللی کارگر وچون ِتموم بیّن بنومسته.

## دکته‌ئون خور
* ژانویه
* فوریه
* مارس
* آوریل
* مه
* ژوئن
* ژوئیه
* آگوست
* سپتامبر
* اکتبر
* نوامبر
* دسامبر

## منابع

رج:۲۰۲۱
رج:میلادی سال
بوریتن پمون

**پاکتو دِ فوگا** که یعنن **بوریتن پیمان** (اٮسپانیولی جا: *Pacto de fuga*) ‌ات‌تا شیلیایی فیلم ۱۵۳۲ تبری سالِ محصول هسه که ونه کارگردون داوید آلبالا بی‌یه.

## آسنی
این فیلم آسنی (داستان) اتا واقعی اتفاق شنه که تاریخ ۳۰ ژانویه ۱۹۹۰ سانتیاگو زندون جه چنتا زندونی فرار هاکردنه و دَر-بوردنه. این آسنی دله گنه چتی ۴۹تا زندانی که خله‌شون سیاسی زندونی‌هایی بینه که آگوستو پینوشه وشون ره خاسته اعدام هاکنه، فرار کنّه.

## بن‌مایه

رج:تاریخی فیلمون
رج:دل‌توآر فیلمون
رج:شیلی فیلمون
رج:ایسپانیولی فیلمون
رج:۲۰۲۰ فیلمون
داوید آلبالا

**داوید آلبالا کاردمیل** (بزائه سانتیاگو، ۱۱ نوامبر ۱۹۷۱)، شیلیایی روزنومه‌نویس، فیلمِ کارگردون، فیلمنومه‌نویس و تهیه‌کننده هسه.
## بن‌مایه

رج:زننه آدمون
رج:شیلی گت آدمون
حمید شفاهی

حمید شفاهی| انگشتدان|300px
**حمید شفاهی** (بزائه ساری) ئه‌تا از تبرستون شبکهٔ هِنرمِندون هسته گه به کار اجرا مشغوله.
## ویشته بخوندین
* تبرستون شبکه هنرمندون

## بن مایه

رج:ساری گت آدمون
رج:مازرونی مجری‌ئون
فتاح فتحی

**فتاح فتحی** (بزائهٔ ۱۳۶۶ آذر ۲۵ - اوز لارستون) گه ونه اصلی نوم **فتح الله فتحی** هسته ئه‌تا ایرونی نوازنده ، تنظیم‌کر و موسیقیِ تهیه کاننده هسته.
## همکاری‌ئون


* علی منتظری
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 



## بن‌مایه
* 

رج:گت مردمون لارستون
رج:ایرونی نوازندگون
رج:ایرانی تنظیم‌کرون
بورلی کلی‌یری

**بورلی اتلی کلی‌یری** (اینگیلیسی جا: Beverly Atlee Cleary؛ بزائه ۱۲ آوریل ۱۹۱۶ - بمرده ۲۵ مارس ۲۰۲۱) ات‌تا آمریکایی وچون داستانونِ بنویشت‌کر (=نویسنده) بی‌یه. وه اتا موفق‌ترین آمریکاِ زنده بنویشت‌کرون جه بی‌یه که ونه اولین کتاب منتشر بئی‌ین گادر جا(۱۹۵۰)، ۹۱ میلیون نسخه ونه کتابون بَروته بئینه. مشهورین کلی‌یریِ شخصیتون جا: رامونا کوییم بی و بیزس کوییم بی، هنری هاگینز و سگش ریبسی و رالف اس گَل ره تومبی نوم بَوریم.

کلی‌یری ۲۵ مارس ۲۰۲۱ دله، اونگادر ۱۸ روز ونه ۱۰۵ سالگی جا بگذشته بی‌یه، شه سنتی سره دله، اتا روستا کالیفرنیا دله، بمرده.

## بن‌مایه
بازرودی مازندرانی

بازرود اتا منطقه طالقونی دله هسه و مازنی گپ زننه.
بازرودی مازنی وشونی لهجه هسه  که بازرود اتا منطقه هسه طاقونی  دله که وشون مازرونی زوونی همرا گپ زندنه این گویش 5تا روستا دله استفاده بونه دهدر -آسکان _گته ده _گراب(گرو)-دراپی

اشونی لهجه خلی به چالوسیون و کلاردشیونی لهجه نزدیک هسه . شمه وسه چنتا کلمه بیوردمه و اینتا لهجه ره سارویونی لهجه همرا مقایسه هاکوردمه.

چنتا ضرب المثل دی اینتا لهجه جا شمه وسه بیوردمه 

1-شالی شکار شنی شیر تفنگه همرا دار

2- خنده نهن کسونه سر آنه تی وچونه

3- تلاکته بشیه شالی پیشواز

4- سگ اگه خانه ساز بیه چی واسون گزنه بته ای بن دراز بیه؟

5- سگ کته ونگ و ولا ره خودشی مار ده یاد گیرنه

6- خرچنگه بوتنه چیبه ورورا را شنی بوته می نجیبیه

7-دوسی دوسی کندنه پوسی

6- آسیه گو دوش نیه گنه زمین تچه جاله دارنه 

## بن‌بنویشت
طالقانِ بازرودِ تبری زوون و فرهنگ (اینگیلیسی جا: Jvad Sultanian 2001- Albert King and Sarah Jackson 1970 - Farhad Bakan and Zohre Bakan 1999)

رج:مازرون فرهنگ
رج:تپوری مردم‌ئون
دیلمی زوون

**دیلمی زوون** ات‌تا منقرض‌بئی زوون ایرانیج زوونون و کاسپینی زوونون دسته جا  و شمال غربی زوون جا بی‌یه. ناتل خانلری، دیلمی ره در بین ایرانیج گویشون که در بین قرون ۹ تا ۱۳ میلادی رایج بینه فهرست کانده. ولادیمیر مینورسکی اینتا زوون ره منقرض‌بئی، و تاتی را ونه بقایا دونده. در متون اسلامی مختلفی نظیر گزارش‌های ابو اسحاق صابی، مقدسی، استخری به این زبان اشاره شده‌است.
## بن‌مایه

رج:ایرانیج زوون
رج:بمرده زوونون
دوسلدورف

**دوسلدورف** (به آلمانی: Dudeldorf) یتا شهر آلمان دله هسه که نوردراین-وستفالن مرکز هسه. ۱۱ کیلومترمربع گتی/مساحت دارنه و ۱۳۰۰ نفر دباش دارنه.

## منابع

رج:آلمان شهرون
مهدی اسدی

مهدی اسدی| انگشتدان|300px
**مهدی اسدی** (بزائه آمِـــل) ئه‌تا از تبرستون شبکهٔ هِنرمِندون هسته گه ویشتر گزارشگری و اجرا کانده
## ویشته بخوندین
* تبرستون شبکه هنرمندون

## بن مایه

رج:آمل گت آدمون
رج:مازرونی مجریون
گراتس

**گراتس** (به آلمونی: Graz)  اتریش دومین گت شهر هسه و  اشتایرمارک استان نیشتینگا هسه.

## په‌نویس

رج:اتریش شهرون
الیکائی لهجه

**الیکایی لهجه** مازرونی زوون اتا لهجه هسته که سمنان استانِ آرادان و مجن و گرمسار و شاهرود شهرستانون و تهران استانِ ورامین شهرستان و شهرستان شمیرانات دله گپ بزو وونه. الیکایی فعلی ِساختمون، مازرون مرکزی لهجه ره موندنه و ونه اتی نحوی خصوصیت شمیرانی لهجه ره موندنه. کلمه‌ئون نظر جه شمیرانی لهجه، دماوندی لهجه و مازرون مرکزی لهجه، و اضافی حروف نظر جه شهمیرزادی لهجه و مازرونی مرکزی لهجه ره موندنه. دانا خوری آژانس بئوته، الیکایی لهجه مازرونی به‌ویژه ساروی لهجه ره موندنه.
علی ذبیحی، الیکایی لهجه ره مازرونی زوون اتا لهجه دونده و بائیته: الیکایی عشایر، مازرونی زوون جه گپ زننه.
الیکایی لهجه سمنان استان دله، دِتا شهرستون دله، آرادان و مجن و شاهرود شهرستون و گرمسار شهرستون دله گپ بزو وونه.

## بن‌مایه

رج:مازرونی زوون
ابی عالی

**ابی عالی** (بزائه‌ی ۱‌۳۷۰، رویان) مازرونی خونشگر هسته که مازرونی زوون جه آهنگ خوندنه.

## بخونستن
ابی عالی اول با ارائه وُیس‌های دلی به معروفیت برسی‌یه که گیتار پشتی خونسته و اسا بعد از بگذشتن حداقل ده سال از ونه فعالیت وه به یکی از پرطرفدارترین خونشخونهای مازرونی تبدیل بوی‌یه
وی خونش‌های معروفی *چلچلای خش خون*، *عروس خاندان*، *دلبر*، *جدایی، قوت قلب و* … دستوری دارنه که شه سبک دله طرفدار زیادی دارنه.

## منابع

Aali's Music

رج:رویان گت آدمون
رج:مازرون مردی خونش‌کرون
رج:مازرون پاپ خونش‌کرون
بابلی لهجه

**بابلی لهجه** مازرونی زوون اتا لهجه هسه که سه تا بابل، بابلسر و فریدونکنار شهرستون دله صحبت بونه. **بابلی لهجه** شرقی مازرونی لهجه‌ئون جمع محسوب بونه. بابلی لهجه مازرونی زوون لهجه‌ئون میون ویشترین صحبت‌کر ره دارنه. حبیب برجیان بابلی و آملی لهجه‌ئون ره مرکزی مازرونی لهجه‌ئون جمع دونه و ونه فعلی شناسه‌ئون ره ساروی، قائمشهری و بهشهری دسوری شرقی لهجه‌ئون جا متفاوت دونه. نجف زاده بارفروش و احمدی لفورکی بابلی لهجه ره مازرونی مرکزی لهجه‌ئون جمع دونسنه. ولادیمیر ایوانف بابلی لهجه ره مازرونی زوون اتا لهجه دونه.

## جغرافیایی محدوده
بندانگشتی|300x300پیکسل| مازرون استان زوونی نقشه
بابلی لهجه   آمل چلاو کوهستونی مناطق جا تا بندپی، امامزاده حسن آلاشت غرب ور و فریدونکنار، بابلسر، بهنمیر، کیاکلا جلگه‌ای نواحی سامون سر تا کهنه خط، گنج افروز و بابل کنار کوپی روستائون صحبت بونه و بابل، بابلسر و فریدونکنار سه تا شهرستون ره شامل بونه.

## زوون دستور

### ضمیر
مازرونی دله ضمیر سه حالت دارنه: فاعلی، مفعولی و ملکی.(بن ضمایر بابلی لهجه پکره هسه)

### شناسه
فارسی زوون دله دِ دسه شناسه دارمی: **دوسا** و اسا. اما بابلی لهجه دله سه دسه شناسه دارمی: دوسا، **ساده اسا** و **التزامی اسا**.( بن نمونه بابل لهجه پکره تنظیم بئی‌یه)

۱. دوسا:

* ساده ماضی بن: -biyârd = آورد
* استمراری ماضی بن: -yârd = می‌آوُرد

۲. **ساده اسا**:

* اخباری مضارع بن: -yâr = می‌آوَرد

۳. **التزامی** اسا:

* التزامی مضارع بن: -biyâr = بیار

### فعل صرف هاکردن
بدن جدول دله بیاردن فعل (biyârden) بابلی لهجه پکره در مختلف گدر دله صرف بونه.

### افعال

* بین فعل صرف هاکردن (bayen\bavien) اسا، دوسا و التزامی اسا بابلی لهجه جا.

* بی‌ین فعل صرف هاکردن (bien) دوسا و اسا گدر دله به بابلی لهجه جا.

* دین فعل صرف هاکردن (dayen\davien) اسا، دوسا و التزامی اسا مختلف گدر دله بابلی لهجه جا.

## دوازدهم قرن بابلی لهجه جا مازرونی متن
دوزادهم قرن بابلی لهجه جا بارفروش سابقه حکایت مازرونی متن:

## منابع

رج:بابل شهرستون
رج:کاسپین زوونون
رج:شمال غربی ایرانی زوونون
رج:ایرانی زوونون
رج:مازرونی زوون
رج:بابل
ساری لهجه

**ساروی لهجه** تبری زوون اتا لهجه هسه که ساری و میاندورود دِتا شهرستان دله گپ بزه وونه. ساروی لهجه "مازرونی زوون شرقی لهجه‌ئون" جمع دره و خله قائمشهری لهجه ره موندنه. اتی گننه ساروی لهجه اتا معیار لهجه مازرونی زوون دله محسوب وونه که ویشته مازرون مردمون شه لهجه پلی، توننه ساروی لهجه جه هم گپ بَزنن. حبیب برجیان، گنه ساروی، قائمشهری و بهشهری لهجه‌ئون مازرونی شرقی لهجه‌ئون هستنه و ونه فعلی شناسه‌ئون مرکزی لهجه‌ئون (آملی و بابلی واری) جه فرق کنده. ولادیمیر ایوانف ساروی لهجه ره مازرونی زوون اتا لهجه دونه.
## ویشته بخوندین
* تبری زوون
## بن‌مایه
میرکادارون

**میرکادارون** یا **مُهره‌دارون** یتا از گت‌ترین  جونورون ِرسن‌دارون ِراسته هسنه.

جونور زمونی میرکادارون ِگروه دله محسوب بونه که وشون پشت پشت‌مرزی *(=ستون فقرات)* دباشه تا وه نخاعی عزولئون جا آن  محافظت هاکنه. مهره‌دارون، " ماهی‌ون"، "دوزیستون"، "خزندگون"، "پرندگون" و" کاله‌دارون" شامل بونه. 

جونورونی که این راسته‌ دله درنه یتا رشته (نخاع) دارننه که وشون  بدنی طول به سمت جیر بکشی  بیه. مهره‌دارون دله اینتا رشته توسط مهره ستونی همرا  محافظت بونه . مهره‌دارون یتا گت بخش استخوان‌دار جونورون ره تشکیل دننه اینتا زیرشاخه بیش از ۶۴۰۰۰ گونه مهره‌دارون جا در بر گیرنه، که ۷ رده دله رَسِد بوننه:

* کاله دارون
* غضروفی ماهیون
* بی کتار (آرواره) ماهیون
* هسته دار ماهیون (ماهیان استخوانی)
* پرندگون
* خزندگون
* دوزیستون

## منابع

رج:حیوون
عرب

**عرب** اتا مردم هستنه که غربی‌ ِآسیا و شمالی ِآفریقا دله درننه. وشون عربی زوون جه گپ زننه که اینتا زوون شه چن‌تی گپ بزه وانه. عربون ِجمیعت خور گانّه حدوداً سیصد و پنجا میلیون تا چهارصد میلیون نفر هستنه.

## زوون
*گت بنویشته ره بخوندین:* عربی زوون

## لینگه

رج:عربی‌زوون کشورون
رج:عرب کشورون
رج:عرب اتحادیه
رج:عربی زوون
آ دشمند

**ای رقیب** یا **Ey Reqîb**  که وه ره «ای دوشمن» دگاردننه، اتا کوردی ناسیونالیستی سورود و کوردستون اقلیم رسمی سورود هسه.
پرونده:Ey Reqîb - ئەی ڕەقیب.oga
## تاریخچه
اینتا سورود ره کورد شاعر، دلدار، ۱۹۳۸ سال ِ دله، اونگادر زندون دله دئی‌یه، بنویشته. "Ey Reqîb" "ای دوشمن!" معنی جه، زندان نگهابانون اونتا زندون که دلدار ونه دله دئی‌یه و ونه دله شکنجه بیه ره اشاره کارده، و همچنین اشغالگر کشورون تورکیه، عیراق، ایرون و سوریه ره سراق دائه. اینتا سورود اول سورانی کوردی زوون جه بنویشته ‌بئی‌بی‌یه، ولی امروزه هردِ سورانی و کورمانجی لهجه دله بخوندسته وانه. ۱۹۴۶ ِ سال دله، اینتا ترانه ره به‌عنوان مهاباد جمهوری ِ ملی سورود تصویب هاکاردنه.

"ای رقیب" ره کوردستون اقلیم بعنوان شه رسمی سورود تصویب هاکارده.
## متن

**آ دشمند**

:*آ دشمند، کوردشون هنتا خار و چاق و سرزندونه*

:
:جآنِ چَلِ گردش نتونده ونه زاندی ر خم هاکنه

:
:کی گونه کا کورد بمرده؟ کورد زیوه(زندوئه) 

:
:زیومی و اَمه بَرم هچْگدر نکفنه

:
:کورد جوونون دلیرونه پرسانه

:
:تا شه خون جه زیوش(زندگی) تاج ر رنگین هاکنن

:کی گونه کورد بمردوئه؟ کورد زیوه(زندوئه) 
::
::

:
:جیومی و اَمه بَرم هچْگدر نکفنه

:
:اما **[[ماد]]** و '''کیخوسرویِ''' یالمی(وچومی) 

:
:کورد و کوردستون، اَمه کیش و دیما هسه

:
:کی گونه کورد بمردوئه، کورد زیوه(زندوئه) 

:زنده‌ایم و پرچممان هرگز برنخواهد افتاد
:
:زیومی و اَمه برم هچْگدر نکفنه

:
:اما دگشکار(انقلاب) آل رنگ یالمی(وچومی) 

:
:هش اَمه گذشته ر کا چنه خون دکته

:
:کی گونه کورد بمردوئه؟ کورد زیوه(زندوئه) 

:
:زیومی و امه بَرم هچْگدر نکفنه

:
:کورد یالون(وچون) حاضر و آمادونه

:
:جان فدانه و جان فدا هسنه همیشک

:
:کی گونه کورد بمردوئه؟ کورد زیوه(زندوئه) 

:
:زیومی و اَمه بَرم هچْگدر نکفنه

## بن‌بنویشت

رج:کوردستون
بنسه

*[[بنه‌سه (جاپونیج شرکت)]] جه اشتباه نوو.*

**بنسه** /Bense/ یا **بنه‌سه** /Benese/ اتا گیاه هسه که ونه میوه خورا (=قابل خوردن) نی‌یه ولی ونه سطحی ریشه خورا هسه، اینتا گیاه نشاسته زیاد داینه. بنه‌سه چارومین (=چهارمین) کشت‌بئی کشاورزی محصول جهان دله، ذرت، گندم دونه په، هسه.

وی جزو یکی از غلات محسوب وونه و فارسی دله "سیب زمینی" هسته ونه نوم.
بندانگشتی
[بندانگشتی|اتا بنسه‌جار [پرکو دله.]]

## نگارخنه

Gullauga.jpg|اتا لاپ‌بئی بنه‌سه


## بن‌بنویشت

رج:بخاردنی‌ئون
مهدی محمدی

**سید مهدی محمدی سیدکلایی** (بزائه ۱۳۰۸ - بمرده ۱۳۸۷) آتا گت خواننده مازرونی بیه که چه وچون از بهترین هنرمندون مازرونی بینه.

وه ۹ تا وچه دارنه کمال محمدی ، جمال محمدی ، جلال محمدی ، عباد محمدی ، جابر محمدی میرکا محمدی حمیده محمدی نرگس محمدی و جمیله محمدی

محمدی‌شون خله کنسرت‌ها کشورون مختلف اجرا کانّه. استامبول ترکیه دله 2006 تا 2015 کنسرت یشتنه، چار شهر استرالیا، اسکاندیناوی کشورون (سوئد ، نروژ ، دانمارک)، آلمان (هامبورگ ، برلین ، کلن ) فرانسه (پاریس ) هلند (رتردام ) ، بلاروس و ترکمنستون و... واری
## منابع

رج:مازرون نوازندگون
رج:طالبا گروه
رج:جویبار گت آدمون
تبرستون قیام

**تبرستون قیام** یا **تبرستون عومومی قیام** تبری مردمون جنگون اسپهبدون رهبری جه اشاره کانده که ۱۶۸ هجری قمری ِسال تا ۱۸۹ هجری گادر، علیه عباسیون انجام بیه.
## منبعون
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

* 
* 
*
نادر دست‌نشان

**نادر دست‌نشان** (بزائه‌ی ۳ خرداد ۱۳۳۹ – بمرده‌ی ۲۷ فروردین ۱۴۰۰) مازرون ِقدیمی فوتوالیست و مربی بی‌یه. وه شه فوتوال کا بکاردنِ تموم دوره ره نساجی قائمشهر دله دیّه و ویشترین گل‌های پشت‌هم ِرکورد ره ایران ِلیگ دله وه دانه. نادر دست‌نشان شه سرمربی‌گری گادِر ویشته دست‌اولی تیمون ره شه دس گیته و چار بار شه تیم ره بیارده لیگ برتر و ات‌بار هم تا جام‌حذفی ِفینال برسی‌یه. نادر دست نشان تاریخ ۲۷ فروردین ۱۴۰۰ کرونا بییته‌په، بیمارستان رازی قائمشهر دله بمرده.

## نساجی دله
نادر دست‌نشان ِگت‌ته برار، رحیم، هم فوتوال کا کرده و نساجی دله دیّه. نادر اوائل دروازه دیّه ولی چون ونه لباس پاره بی‌یه و وشون ِپی‌یر فوتوال جه بد داشته، شه پُست ره عوض هاکرده. نادر دست نشان نزدیک به سیزده سال نساجی دله دیّه و این تیمِ بتترین گلزنان جه حیساب وانه. دست‌نشان درحالی که تونسته شه اوج گادِر پرسپولیس وسّه هم بازی هاکنه، تموم شه فوتوال بازی هاکردن دوره ره نساجی دله بموندسته و ۸ بازی متوالی یک فصل، ۹ گل بزوئه که هنتا ونه رکورد ثبت هسته. وه همون نساجی جه تا تیم ملی هم بورده و ایران وسّه هم سابقه بازی داشته.وه نساجی ِکاپتان بی‌یه و سال ۱۳۶۴ شه تیم ِهمراهی بتترین نتیجه‌ای که نساجی بدست بیارده ره کسب هاکرده و جام قدس دله سوم بیه. همینسه نساجی ره برسنینه جام قائد اعظم پاکستان که تیم‌های ملی چین، پاکستان و بنگلادش هم دیینه ولی نساجی که ایران ِنماینده بی‌یه، قهرمون بیّه و نادر دست‌نشان آقای گل مسابقات بیه.

## افتخارات
### دوران بازی
* جام قدس
** ۱۳۶۴: سومی با منتخب مازندران
* جام قائد اعظم
** ۱۳۶۴: قهرمانی با منتخب مازندران
** ۱۳۶۴: آقای گلی با منتخب مازندران
### دوران مربی‌گری
* جام حذفی
**۸۷–۱۳۸۶: نایب قهرمان با پگاه گیلان
* صعود به لیگ برتر
** ۱۳۸۵–۱۳۸۴: مس کرمان
** ۱۳۸۸–۱۳۸۷: استیل‌آذین
** ۱۳۸۹–۱۳۸۸: نفت تهران
** ۱۳۹۵–۱۳۹۴: نفت آبادان

## بن بنویشت

## پیوند به بیرون
* سایت رسمی نادر دست‌نشان
رده:گت مردمون قائم‌شهر
رج:نساجی مربیون
رج:نساجی فوتوالیستون
دکته گپ

**دکته گپ ([[اینگلیسی زوون|اینگلیسی]] جه:** *Rumor***)** اتا دراز داستون و بلند ِگپ هاسه که اتا اتفاق خور توضیح دنه که مردمون میون رایج و مورد توجه هاسه.
## چتی نوم بی‌یشتن
دکته گپ، 《گپ دینگوئن》(*شایعه هاکاردن* معنی جه) جه انه.

## بن‌بنویشت

رج:مازرونی زوون
چرنوبیل

چپ|بندانگشتی|چرنوبیل که میر فضایی اسگا جا ۱۹۹۷ سال دله بئیت بیّه.().
بندانگشتی|چرنوبیل دله اتا فروشگا که ونه سر بنویشت بیّه: «کافه-بار»
**چُرنوبیل** (اوکراینی جا: Чорнобиль)(تلفظ tʃɔrˈnɔbɪlʲ)، یا معروفتر **چِرنوبیل** (روسی جا: Чернобыль) (تلفظ tɕɪˈrnobɨlʲ) اوکراین دله اتا شهر هسه که کیف استان دله و بلاروس سامونِ نزدیکی قرار دارنه.

این شهر ۱۴/۵ کیلومتری دله چرنوبیل هسته‌ای نیروگا قرار داشته که چرنوبیل اتفاق وسر سکنه جا خالی بیّه. این اتفاق میلادی ۱۹۸۶ سال دله دکته. این شهر دله اسا اتا کمه زندگی کننه و اوکراین دولت خانه ونه دله گردشگری را دم هاده. تقریبا ۵ میلیون نفر چرنوبیل حادثه وسر ستمه بدینه.

## منابع

* انگلیسی ویکی‌پدیا
رج:کیف استان شهرون
رج:چرنوبیل اتفاق
روستم شاه غازی

**نصیرالدوله شاه غازی روستم** (یا *رِستِم*) **رستم شاه غازی** یا **رستم چهارم** اتا باوندیون اسپهبدون اسپهبدیه چلّه جه بی‌یه. وه معروف‌ترین ایسپهبود اسپهبدیه چله باوندیون جه هاسه. شاه غازی رستم ونه پی‌یر حکومت هاکاردن گادر، علاءالدوله علی، خله جنگون دله شرکت هاکارده و خله مشهور بیه؛ اونتی که اونگادر علاءالدوله پیر بیه، بدون اینکه ونه اجازه ره بئیره لشکر کشی‌یه و حکومتی تصمیمات گیته. علاءالدوله بمردن په، اتا شاه غازی ِبرار، تاج‌الملوک مرداویج نوم داشته، که احمد سنجر پلی سلجوقیون دربار دله زندگی کارده، ادعای جانشینی هاکارده و باعث بیه سلجوقی ارتش تبرستون ره حمله هاکانه. شاه غازی رستم اول به اتا قلعه فرار هاکارده و ونه دله محاصره بیه ولی محاصره ِطولانی بین په، سلجوقیون عقب هنیشتنه و وه ائی مملکت ره صاحاب بیه. وه سنجر جه صله هاکارده و شه ولیعهد، گردبازو، ره برستی‌یه سلجوقی دربار. گردبازو ِترور بین (توسط اسماعیلیان) په، شاه غازی و سنجر روابط بهم بخرده. سنجر ِسلطنت ساقط بین په، شاه غازی قوی‌تر بیه و شه سامون‌گشائیون ره ویشته هاکارده اما ونه اتحاد خوارزمشاهیون جه علیه غُز قبیله‌ئون، شکست بخرده.

شاه غازی شه اسپهبدی گادر، باوندیون قلمرو ره ویشته هاکارده و علاوه بر تبرستون، کومس و گیلان و جرجان و استرآباد، جاجرم، فیروزکوه، دماوند، ری، بسطام و دامغان ره هم بئیته. وه برخلاف بقیه باوندیون اسپهبدون، اهل تسامح نیّه و مذهب دله متعصب بی‌یه. وه شیعه امامیه بی‌یه و خله اسماعیلیون جه دوشمنی داشته و چند بار وشون ره بصورت گسترده قتل‌عام هاکارده. رستم برخلاف اسپهبدان پیش از خود، شه حکونت ره فقط صرف جنگون و سیاسی نزاعون نکارده. اصلی شاخصه شاه غازی ِحکومت ایقتصادی و فرهنگی توسعه ونه قلمر دله هاسه، که شاه غازی ِکاذب ِامنیت و نظامی ِعملکرد په به‌دست بیمو. تجارت، مختلف عام‌المنفعه بنائون ِبساتن، زمینی و دریایی تجارت ِمسیرون ره بساتن، خارجی صنعت‌کرون و نظامیان جه دعوت هاکاردن و تبرستون دله امنیت دیّن باعث شهرنشینی ِپیشرفت و ایقتصادی شکوفایی شاه غازی قلمرو دله بئینه؛ اونتی که وه ره تبرستون «ایقتصادی مصلح» میونی قرنون دله دوننه.

## نوم و لقبون
«شاه غازی روستم» ِنوم، اتا تلفیق فارسی و عربی جا هسه. «شاه» ِعبارت که فرمانروا ره گننه و «غازی» عربی دله جنگجو ِمعنی ره دنه. ونه لقب هم «نصیرالدوله»، «حکومت ِپیروزی» معنی ره دنه. رشیدالدین وطواط اتا نومه که خوارزمشاه به رستم بنویشته، وه ره *اسپهبدون ِاسپهبد و مازرون ِمالک* بخوندسته.

## بن‌بنویشت

## منبعون
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
*  *([https://web.archive.org/web/20180208064100/http://tarikh.nashriyat.ir/node/542 پیوند جایگزین])*
* 
* 

* 
* 
* 
* 
* 

رج:باوندیون
گردبازو

**گردبازو** اتا باوندی شازده و رِستِم شاه غازی‌ِ‌ ولیعهد بی‌یه. وه موختلف جنگون دله ونه پی‌یر گادر شرکت داشته و سنجر سلطون‌ِ‌ خواسته وسه، به عنوان گروگان بورده سلجوقیون‌ِ‌ دربار تا دِ سلسله‌ِ‌ جنگون ره تموم هاکانه ولی سرخس‌ِ‌ شهر دله توسط حشاشین ترور بیه و بمرده. ونه بمردن په، وه ره «شهید» بنومستنه و امام رضا ِحرم دله مشهد دله، چال هاکاردنه. این اتفاق شاه غازی ِ‌روابط سلاجقه و الموت اسماعیلیون جه ره خراب هاکارده.  

ونه جه چن بیت شعر طبری زوون جه بموندسته که *[[تبرستون تاریخ (ابن اسفندیار کیتاب)|تبریتون تاریخ]]*‌ِ‌ کیتاپ (ابن اسفندیار‌ِ‌اثر) دله بیمو.

## منابع

رج:مازرونی‌زوون شاعرون
رج:باوندیون
کارزن (کامپیوتر)

کامپیوتر ِفرهنگ دله، **کارزن**  کسی ره گننه که اتا سیستم جه (اسا خانه نرم‌افزار بو یا سخت‌افزار) تعامل دارنه و وه ره کار زنده. ویشته موقعون دله، کارزن انسان هاسه.

هر سیستم تونده ات یا چند نوع کارزن داره؛ مثال وسه، مازرونی ویکی‌پدیا دله چندین نوع کارزن دارمبی: مدیرون، کایری‌کرون، و بازدیدکنندگون.
## چتی نوم بی‌یشتن
*کارزن* 《کار بزوئن》 جه انه.

## بن‌بنویشت

رج:کامپیوتر
شهید

**بکوشت‌بئی جنگ دله** (آنگلوساکسون‌ِ‌ کشورون دله **KIA** نشون دننه وه ره) و **شهید** اتا اسلامی نوم ونه وسه هسته. کسی ره گاننه که جنگ دله بکوشت بئی‌یه. وشون توننه سرباز بائن یا عادی‌ِ‌آدم.

رج:جنگ
رج:بمرده‌ئون
تزار

**تِزار** (روسی جه: царь) واژه‌ای اسلاوی هسه و معنا «پادشاه» دنه. این واژه  سزاری نوم جا بیته بینه. این واژه زنونی وسه به شکل **تزارینا** به کار شمبیه.

روسیه ای واپسین تزار، نیکلای دوم بی‌یه که وه و وی خانواده‌ ره سال ۱۹۱۷ و انقلاب روسیه ی جریانی دله تاج و تخت جا برکنار بینه و ژوئیه سال ۱۹۱۸ بلشویکون وشونه اعدام هاکردنه.

بندانگشتی|روسیه ای واپسین تزار:نیکولای II دودمون رومانوف
بندانگشتی|گت پتر- روسیه ای تزار و تازارینا گت کاترینی شی بیه
بندانگشتی|گت کاترین  یا کاترین IIکه پیتری زنا بیه.

به روسون و لهستونیون و اروپای خاوریی شاهونئ و امپراتورون تزار گننه.
رج:روسیه تاریخ
ددا

کیجا یا زنایی دیگری ره **دِدا** یا **خاخر** وانه که وشون اتا مار و پی‌یر جه یا کم‌دس (=حداقل) اتا مار یا اتا پی‌یر جه بائن.

## ویشته بخوندین
* گگه
* برونته ددائون

## بن‌بنویشت
صغیر

*شاید شمه منظور اینتا بی‌بائه: [[پچوک]] یا [[کچیک]]*
بندانگشتی|200px|صغیر وچون، توماس کنینگتون جه
**صغیر**  وچونی ره بائوته وانه که وشون ِ پی‌یر یا مار بمرده. معمولاً 《صغیر》 ِعبارت ره وچون سر کار زننه ولی گاهی گت‌آدمون ره هم صغیر گاننه.
## بن‌بنویشت
کورد

**کورد** یا **کارد** (کوردی جه: کورد/Kurd) اتتا ایرانیج‌تبار مردم هستنه که کوردستون دله درنه و وشون بنه‌وار ایران، ترکیه، عراق و سوریه‌ی کشورون میون رَسِد بیّه.  کوردون زوون کوردیج زوون هسته که شه چن‌تی گپ بزه وانه. کوردون ِجمیعت جه دقیق آمار دنی‌یه ولی حدود گاننه که سی تا پنجا میلیون نفر جمیعتی دارننه.

## دین
ویشته کورد مردمون دین ایسلام هسته. ویشته کوردون سوننی هستنه و شافعی چله جه پروی کاننه. ویشته غربی آذربایجون کوردون مسلم، سوننی و شافعی هستنه. کوردستون اوستان دله هم ویشته سوننی هستنه، ولی بیجار و قروه شهرستانون شرق دله شیعه کوردون و اتا اقلیت یارسان کوردون جه درننه. کرمانشا اوستان دله اتی سوننی و اتی یارسان (اهل حق) ِ آئین پرو و اتی هم شیعه هستنه؛ ایلام دله تقریباً مردم درکل شیعه هستنه. ویشته کورمانج کوردون ایران شرق ِ شومال (خورآسان) دله هم شیعه هستنه و مازرون و قزوین کوردون هم اتی شیعه و اتی یارسان نه. عیراق کوردوستون مردمون ویشته سوننی‌نه ولی ایزدی و یارسان (کاکه‌ای) اقلیتون هم درننه. تورکیه کوردستون دله علوی مذهب کوردون تونجلی و حکاری دله درننه. بقیه بجورانون، یهودی و زرتوشتی  مسیحی هستنه که ویشته اوروپایی کشورون دله درننه.
## فرهنگ

## نگارسره

Mountain child.jpg|اتتا کورد کیجا کوردیج جمه جه.


## بن‌بنویشت

رج:کوردستون
رج:ایرانی‌تبار مردمون
رج:کورد_مردمون
برونته ددائون

**برونته ددائون** یا **برونته خاخرون** ، شارلوت برونته (۱۸۱۶ – ۱۸۵۵)، امیلی برونته (۱۸۱۸ – ۱۸۴۸) و آن برونته (۱۸۲۰ – ۱۸۴۹)، سه‌تا بریتانیایی خاخر بینه که وشون کیتابون میلادی ِنوزدهم ِقرن ۴۰ و ۵۰ دهه‌ئون منتشر بئینه و وشون آثار انگلیسی ادبیات ِمفاخر جه هاسه.

## بن‌بنویشت

رج:انگلیسی زوون
اسماعیل مهجوری

**اسماعیل مهجوری** (بزائه ۱۲۷۳ - دربگذشته ۱۳۵۱ ساری) اتا مازندرونی مورخ هسته.
وه میرمشهد محله دله بزائه بیه. ون پیر روضه‌خون بیه و وه خاش درس حقیقت دبستان دله شروع هاکارده و آموزگارونی گه وه ره درس هدانه از جمله علی پرهیزگار، میرزا حشمت داوری و علی داوری بینه. اون گادر گه مشروطه شکست بخارده، حقیقت دبستان دوسته بیّه و مهجوری «سلیمانخان دبستان» بورده. همین سال‌های دله بیه گه خاش مار ره وبا وه از دست هدا. اسماعیل مهجوری سال ۱۲۹۹ اداره معارف کارمند بیّه و «تایید دبستان» دله آموزگاری هاکارده. ۳۸ سال دنبالتر بازنشست بیّه و فرصتی گه دست هدا باعث بیه بوره دنبال پژوهش درباره مازندرون فرهنگ و سرشناسون.

تاریخ مازندران اولین جلد - ۱۳۴۲ دی
تاریخ مازندران دومین جلد - ۱۳۵۴ تیر
## بعد از دربُگذشتن
دِ  کتاب «فرهنگ مازندران» و «تاریخ رجال و دانشمندان مازندران» با تلاش مهجوریِ پسر، پس از ونه دربگذشتن چاپ بیه.
## بن‌بنویشت

* https://elmnet.ir/article/31438579-39416/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D9%84-%D9%85%D9%87%D8%AC%D9%88%D8%B1%DB%8C
* https://web.archive.org/web/20210509061813/http://iribresearch.ir/paygah_marakez/cities/shakhsiat_text.aspx?id=3271&ccode=17

رج:ساری گت آدمون
رج:مازرونی تاریخدونا
سلّاریون

**سالاریون**، **آل مسافر**، **موسافریون**، **کنگریون**، **بنی‌سالار** یا **بنی‌سلّار** اتا دیلمی   و مسلمون خاندان هجریِ چهارمِ قرن دله بی‌یه که در دیلم دله تأسیس بیه و شه حاکمیت ره ایرانِ شومال‌غرب وری توسعه هدائه و آران و آذربایجان و بخشونی ارمنستان و دربند سر سلطه پیدا هاکارده.
## منبعون

* 
* 
*
مسافریان _ ایرانیکا
رج:سالاریون
آذری (قدیمی زوون)

**آذری **اتا زوون هاسه که باستانِ دوران دله آذربایجان دله رواج داشته. این زوون تاتی ره موندسته ولی اسا بمرده زوون هسه.
## بن‌بنویشت

رج:ایرانیج زوون
رج:بمرده زوونون
میسیساگا

میسیساگا  یتا شهر کانادایی دله هسته که انتاریویی جیر دره. اینتا شهر که کانادایی ششمین گت ترین شهر هسته و تورنتویی باختری دله قرار دارنه.
میسیساگا ۲۹۲٫۴۰ کیلومترمربه گتی و ۷۱۳٬۴۴۳ تن دواش(جمعیت) دارنه و ۱۵۶ متر دریا جه جورتر هسته.

بندانگشتی|ساعتگرد جور جه from top: میسیساگا،  تورنتویی دانشگا  میسیساگایی دله، ابسلوت ورد ساختمون ،  شهری میون(downtown)، میسیساگایی خدمات اجتموعی  مرکز  ، زندگونیی ساخامونون

بندانگشتی|میسیساگایی نگاره که آسمون جه بیتنه.

بندانگشتی|میسیساگایی 403یی گته راه (اتوبان)

بندانگشتی|پیرسونی فرودگاه که میسیساگایی دله دره .
## بن‌بنویشت

رج:کانادا
ایشکا

بندانگشتی
**بخاسّی** کسی ره چیزی یا کسی جه خله خش بموئن حس ره گننه.

وأجه **ایشکأ** به فارسي زؤان بۊنه عشق.

## بن‌بنویشت
اینگیلیسی ویکی‌پدیا
رج:مازرونی زوون
غلامعلی کیان

غلامعلی کیان 1316  روستای دهدر طالقانی دله زاده بیه.وه شکسته بندی ره خودشی پی بر جه یاد بیته و این دونش وشونی خانواده دله موروثی بیه و وشونه برسیه وشون جونیی تمون جه دره رایگون مردمه درمان کننه . وه زوون طبری هسه و وشون طبری گپ زننه.تا اسا وشون بیش از 1000 نفر ره رایگون درمان هاکردنه.


رج:ایرانی آدم‌ئون
بنه‌سه (جاپونیج شرکت)

**بِنه‌سه**  اتا تنک‌کری (=انتشاراتی) شرکت اوکایاما، جاپون دله کته که ۱۹۵۵ گادر تأسیس بیه.
## بن‌بنویشت

* 

رج:کومپانی
وکا

**وِکا** اتا پرندوئه که آب کنار زندگی کاندنه. وکا گِردن از دیگر پرندئون خردتره. گلکی زبون اتا اصطلاح دارنه که گوننه «چنگ هیته وکا».

## منبع

رج:پرنده
کاتیوشا (آهنگ)

**کاتیوشا**  اتا معروف روسی ترانه هسته و جهونی جنگ دوم گادر رایج بیه و تا ۱۹۹۵ معروف بی‌یه. 

## بن‌بنویشت

رج:ترانه
اشنافه

بندانگشتی|اشنافه/اشنوفه/اشنیفه هاکاردن
**اِشنافه** یا **اشنیفه** یا **اشنوفه، (اینگلیسی جه: ''sneeze'' )** ات‌جور بدنِ دفاعی عکس‌العمل تنفسیِ محرکِ مواد ره هسته. ونه مکانسیم اینتی هسته که آدمِ بازدم هِوا سریع ونه فنی جه خارج وانه.

بندانگشتی

## بن‌بنویشت

رج:فیزیولوژی
پولکیت سامرات

**پولکیت سامرات** اتا هندی بازیگر هسه و ۲۹ دسمبر ۱۹‌۸۳ به دنیا بموئه و وه در هندوستون خلی نامدار هسه.
فیلمئونی که تا اسا وه بازی هاکرده بونه اینتائون ره اشاره هاکردن:
*دیوونه بازی
*اوه منه عزیز
*جی هو
*فارنکی وگردسن
*بیتو بوس و...

## منابع

رج:هندی بازیگرون
شارلوت‌تاون

**شارلوت تاون** ( انگلیسی جه: Charlottetown) کانادایی پرنس ادوارد آیلندی اسون  نیشتینگا(پایتخت) هسه.
اینتا شهر 	۳۴٬۵۶۲ دباش(جمعیت) دارنه و ۷۷۹٫۷/کیلومتر مربع ونه گتی هسه.
آونلی راه(داستان های جزیره) داستون هم اینتا جزیره دله(پرنس اداوارد) بیه.

## په‌نویس

رج:کانادا شهرون
سلمون خون

**عبدالرشید سلیم سلمان خان** (دنیا بموئن: ۲۷ دسامبر سال ۱۹۶۵  مادیا پرادش دله) نامور بیه به  سلمون خون ؛ بازیگر، تهیه‌کننده، خونشگر(خواننده) و مجری هند هسه. وه در بیشتر جه ۹۰ هندی فیلم  دله   نقش بازی هاکرده‌. سلمان خان  هنرپیشه و فیلم‌نامه‌نویس بالیوود سینما  سلیم خان ریکا هسه . وه  یتا مسلمون بازیگر  اهل سنت هسه  که ونه پیرسمت جه مسلمون و ونه مار سمت جه هندو هسه ،ونه برارون ارباز خون و سهیل خون و ونه خاخرون آلویرا و آرپیتا خون نام دارننه (آرپیتا ناتنی خاخر هسه).[۴]. سلمان خان عزب هسه و تااسا عاروسی نکرده و وچه هم نارنه. وه عامر خان و شاهرخ خان  پلی یتا  سه گت خون(خان)  بالیوود هسه.
بندانگشتی

ونه کارون جا بونه اینتا فیلمون ره نام ببردن:
جی هو
یک همسر باید مثل این باشد (۱۹۸۸)
دوست دارم (۱۹۸۹)
باغی (۱۹۹۰)
عشق بی‌وفا (۱۹۹۱)
گل سنگ (۱۹۹۱)
قربانی (۱۹۹۱)
عشق (۱۹۹۱)
محبوب (۱۹۹۱)
سوریاوانشی (۱۹۹۲)
یک پسر یک دختر (۱۹۹۲)
ناجی (۱۹۹۲)
هدف (۱۹۹۲)
دختری از ماه (۱۹۹۳)
دلدار عاشق (۱۹۹۳)
هر کسی سبک خود را دارد (۱۹۹۴)
من برای تو چه کسی هستم؟ (۱۹۹۴)
تکه‌ای از ماه (۱۹۹۴)
عشق سنگدل (۱۹۹۴)
مرگ با شجاعت (۱۹۹۵)
کاران آرجون (۱۹۹۵)
گرداب احساسات (۱۹۹۶)
سکوت: موزیکال (۱۹۹۶)
پیروزی (۱۹۹۶)
دشمنان دنیا (۱۹۹۶)
دوقلوها (۱۹۹۷)
آزار (۱۹۹۷)
دیوانه مستانه (۱۹۹۷)
وقتی عشق برای کسی اتفاق می‌افتد (۱۹۹۸)
عاشق شدی نترس (۱۹۹۸)
پیوند (۱۹۹۸)
داره یه اتفاقایی میفته (۱۹۹۸)
فقط تو (۱۹۹۹)
جان من قبول کن (۱۹۹۹)
دلدادگان (۱۹۹۹)
ما با هم هستیم (۱۹۹۹)
سلام برادر (۱۹۹۹)
همسر شماره ۱ (۱۹۹۹)
عروس را با خود خواهم برد (۲۰۰۰)
برادر من (۲۰۰۰)
هر دلی که عاشق بشه (۲۰۰۰)
دو و نیم نامه عاشقانه (۲۰۰۰)
آهسته و مخفیانه (۲۰۰۱)
من مال تو هستم، عزیزم (۲۰۰۲)
این جادو است (۲۰۰۲)
یه وقت عاشق نشی (۲۰۰۲)
فراموشی (۲۰۰۲)
عشق در تایمز اسکوئر (۲۰۰۳)
به نام تو (۲۰۰۳)
باغبان (۲۰۰۳)
افتخار (۲۰۰۴)
با من ازدواج می‌کنی؟ (۲۰۰۴)
دوباره همدیگر را خواهیم دید (۲۰۰۴)
آنچه دل بخواهد (۲۰۰۴)
خوش شانس (۲۰۰۵)
چرا من دوست دارم؟ (۲۰۰۵)
ورود ممنوع (۲۰۰۵)
برای اینکه (۲۰۰۵)
ازدواج کردم گیر افتادم (۲۰۰۵)
ساوان....فصل عاشقی (۲۰۰۶)
بابل (۲۰۰۶)
جان من (۲۰۰۶)
شریک (۲۰۰۷)
ماریگولد (۲۰۰۷)
سلام بر عشق (۲۰۰۷)
عشق من (۲۰۰۷)
خدایا، بنازم به عظمتت (۲۰۰۸)
سلام (۲۰۰۸)
یووراج (۲۰۰۸)
قهرمانان (۲۰۰۸)
تحت تعقیب (۲۰۰۹)
من و خانم خانا (۲۰۰۹)
رؤیاهای لندن (۲۰۰۹)
ویر (۲۰۱۰)
تیز مار خان (۲۰۱۰)-حضور افتخاری
نترس (۲۰۱۰)
بادیگارد (۲۰۱۱)
آماده (۲۰۱۱)
پسر سردار (۲۰۱۲)-حضور افتخاری
زمانی ببری وجود داشت (۲۰۱۲)
نترس ۲ (۲۰۱۲)
لگد (۲۰۱۴)
جی هو (۲۰۱۴)
برادر باجرانگی (۲۰۱۵)
گنجینه‌ای به نام عشق پیدا کرد (۲۰۱۵)
سلطان (۲۰۱۶)
هانومان (۲۰۱۷)-انیمیشن
تیوبلایت (۲۰۱۷)
تایگر زنده است (۲۰۱۷)
دوقلوها ۲ (۲۰۱۷)-حضور افتخاری
مسابقه ۳ (۲۰۱۸)
زیرو (۲۰۱۸)-حضور افتخاری
بهارات (۲۰۱۹)
نترس ۳ (۲۰۱۹)
رادهه (فیلم ۲۰۲۰)
گاهی عید گاهی دیوالی (۲۰۲۱)

## منبع
رج:هندی بازیگرون
بادسری مازرونی

بادسر اتا منطقه نوم هسه که شمامل روستائون ناریان -دیزان-مهران و پراچان بونه و طالقون دله و جور طالقونی دله هسه.
از این چار روستا فقط پراچان طبری نینه.
طبری بادسری نمونه:
 نمونه جمله ساروی: بوردمه بیمه اتا کیجا دره شونه
نمونه بادسری: بشمه بیمه یه دتر دره شونه 
نمونه بازرودی: بشیمه بدیمه یه دتر دره شنه
................................
نمونه 2:
ساروی: من درمه خرمه تنه غذا ره
بادسری: من دره خرمه ته غذا ره
بازرودی: من دره خورمه تی غذا ره
...................................
واژئون:
فارسی:آری -بله     طبری بادسری: اَره
فارسی: نه-نی      طبری بادسری: نا
فارسی:خانه-سرای   طبری بادسری : خونه- سره
 


رج:مازرون
کادا

بندانگشتی|اتتا کادا.

**کادا**  اتت جا سره دله ره گننه که دله‌یی دیفار جه دیگر جائون جه جدا وانه.

رج:ساختمون
بلوچ

**بلوچ** اتا مردم هستنه که غربی ِپاکستان، شرقی ِایران و جنوبی ِافغانستان دله درننه. وشون بلوچی زوون جه گپ زننه که اینتا زوون شه چن‌تی گپ بزه وانه. بلوچون ِجمیعت خور گانّه حدوداً ده میلیون تا پانزده میلیون نفر هستنه.

## زوون

## بن‌بنویشت

رج:بلوچستون
کرمان اوستان

**کرمون اوستان** که کرمون شهر ونه نیشتنگائه، اتتا اوستان، ایران اوستانون جه هسته. ونه جمعیت ۲۰۱۶ی سال دله، ۳،۱۶۴،۷۱۸ نفر بی‌یه.

## بن‌بنویشت

رج:ایران اوستانون
آنستزیا (۱۹۹۷)

**آنستزیا** (فارسی جه :آناستازیا) (به انگلیسی: ***Anastasia***) یتا پویونمائی فیلم هسه و خنیادار(موزیکال) درام هسه ۱۹۹۷سال دله به دان بلات و گری گولدمن کارگردونی بساته بیه. اینتا کارتون دله بازیگرونی مثل مگ رایان، جان کیوسک، کلسی گرمر، کریستوفر لوید، هانک آزاریا، برنادت پیترز، آنجلا لنسبوری، کیرستن و ریک جونز بازی هاکردنه. اینتا کارتونی داستون زندگی آناستازیا نیکولائونا رومانوا سر چرخنه.

اینتا فیلمی داستون:
داستون درباره اتا کیجا که ونه نوم آنیا هسه و ونه خونواده دمال گردنه و ندونه که کی هسه وندونه کا وه شاهدتر(شاهدخت)آنستزیا هسه یا نا و.......
اصلی شخصیت:

راستکی (واقعی) جهونی دله آنستزیا نیکلونا رمانوا تزار نیکلای دومی کوچکک ترین  کیجا بیه

## منبع

سرچشمئون(منابع):


رج:انیمیشنی فیلمون
رج:انیمیشن فیلمون
رج:آمریکایی فیلمون
دچکلسن

**دچکلسّن** یا **موحاصره هاکاردن (**اینگلیسی جه**:** *Blockade***)،** اینتی هسته که ات‌‌نفر یا ات‌گروه یا ات‌شهر یا مله دور ره بئیرن و زور جه نی‌یلن که کسی یا چیزی رد بووه.
## بن‌بنویشت

رج:جنگ
دیزون

دیزون(فارسی جه:دیزان)اتا روستا هسه که وه جورطالقون (بالاطالقان)بخش هسه و طالقونی شهرسونی دله هسه.[۲] وشونی زبون طبریهسه.
اینتا روستا  ۱۳۸۵ دله ونه دباش(جمعیت) ۵۷۰ نفر بیه.
بندانگشتی|جایگزین=دیزونی عکس
رج:ایران
رج:البرز اوستان
دلکش

**عصمت باقرپور بابلی** (۳ اسفند ۱۳۰۳، بابل دله بزائه – ۱۱ شهریور ۱۳۸۳، تهران دله بمرده) **دلکشِ** هونری نوم جه، اتتا معروف خونش‌کر سنتی،  فولکلور و پاپ حوزه‌ئون دله بی‌یه. وه ره گننه «ایرانِ حنجره‌طلایی زنا»، «هونرِ قافله‌ی تش». وه شه ترکون ره فارسی و تبری جه بخوندسته‌. ونه تبری جه خونشا ربابه جان، کتکته شلواز، کیجا، بانو هسه.  وه چندتا ترک هم شه بساته و اونگادر ونه تخلوص **نیلوفر** بی‌یه.
## بن‌بنویشت

رج:مازرون زنا خونش‌کرون
رج:بابل گت آدمون
رج:ایران زنا خونش‌کرون
دله‌یی نوم و بریمی نوم

زوون‌شناسی دله، **بریمی نوم** یا خارجی نوم نومی ره گننه که دیگرون به اتتا قوم یا مله یا ات‌کشور یا ات منطقه بائورن، و**دله‌یی نوم** یا شه‌یی نوم نومی ره گننه که اهالی همون مله یا مملکت شه خد ره بائورن. مثال وسه، «چین» اونتا کشورِ بریمی نوم هسته که تبری‌زوونون این کشور ره گننه؛ ولی افرادی که چینینه و چینیدگپ زننه شه مملکت ره نائورِننه چین؛ وشون شه مملکت ره گننه «جون‌گو» . که جون‌گو، چینِ دله‌یی نوم محسوب وانه.
## بن‌بنویشت

رج:زوون