open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
د من این د های کستل

***دِ مَن این دِ های کَسِل***   که ونه نومِ معنی وونه ***مَردی که بلندِ کاخ نیشته*** اتا تخیلی تاریخ (آلترناتیوِ تاریخ) سریال هسته که گنه اگه نازی آلمان و جاپون تونست بوئن جهونی جنگ دوم ره بَوِرد بون و آمریکای متحده ایالات ره بهیت بون، چتی کردنه. ونجه چارتا سیزن (فصل) بساتنه که هرکمین دَه اپیزود هسته. ونه آسنی (داستان) ره فیلیپ کی. دیک ِرومان سر جه بساتنه.

این سریالِ آسنی اینتی هسته که آمریکا ره سه‌قسمت رَسِد هاکردنه و شرق ره آلمانِ رایش بیته و غرب وَر دکته جاپونی‌شون دَس‌بن و اتا وسط شر ره هم حائل بشتنه...

## منابع

رج:جهونی جنگ دوم سریالون
رج:آمریکایی سریالون
رج:انگلیسی سریالون
رج:۲۰۱۵ سریالون
ونجلیس

**ونجلیس** اتا یونانی مزقون‌چی و موسیقی‌دان بی‌یه که ونه بی‌گپ آهنگ خله شناسا بی‌یه و فیلم سر آهنگ هم ساته.

## منابع

رج: یونان گت آدمون
یانی

**یانی**  اتا یونانی پیانیست و مزقون‌چی هسته که شه بی‌گپ آهنگون وسّه بشناسی وونه.
## منابع

رج:زننه آدمون
رج:یونان گت آدمون
رج:مزقون‌چیون
رد وان

**رد وان**  اتا آمریکایی فیلم هسته که ۲۰۲۴ سال  جیک کاسدان وه ره بساته. فیلم دله کریس ایوانز، دوئین جانسون، کرنان شیپکا و جی کی سیمونز بازی کنّه. ونه آسنی (داستان) کریسمس خَوِری هسته که اتا جادوکر زِنا بابا نوئل ره بدزی‌یه و إسا محافظون اتا هکر کومِک جه خانه بابانوئل ره نجات هادن...

## منابع

رج:۲۰۲۴ فیلمون
رج:آمریکایی فیلمون
رج:تینیجری فیلمون
رج:کریسمس فیلمون
رج:انگلیسی فیلمون
د راک

**دواِین داگلاس جانسون** (؛ زادهٔ ۲ مهٔ ۱۹۷۲) که وه ره **دِ راک** () نوم إشناسنّه، اتا بازیگر و کشتی‌کج‌کر هسته که کاندا و آمریکا تابعیت دارنه. وه کشتی‌کج بتترین ورزشکارون جه حیساب إمو و چن کَش دبلیودبلیوئی درون مقوم بیارده. بازیگری دله هم موفق هسته و ونه فیلمون سرجمع بیش از ۱۲٫۵ میلیارد دلار فروش هاکردنه.  

## منابع

رج:زننه آدمون
رج:امریکا بازیگرون
رج:آمریکایی ورزشکارون
تالشون

**تالشی (تالشی جه:** *Tolyšon***)** ات مردمون هستنه که مازرون دریای جنوب‌غربی گوشه‌ور درنه. وشون ایران دله گیلان اوستان و آذربایجون ِچنتا شهر درنه و تالشی زىوون گپ زندنه.

## منابع

رج:ایرانی‌تبار مردمون
رج:تالش
لیبرال حزب (کاندا)

**لیبرالون** کاندای گتِ حزب هستنه که پارلمون ویشترین کارسی ره دارنه. اینتا حزب ره ۱۸۶۱ سال بساتنه و لیبرالیسم په‌روو هسته.

## منابع

رج:کاندای حزبون
رج:لیبرال حزبون
بختیاری

**بختیاری** اتا زوون‌ هسته که لوری جیرچله هسته. بختیاریون که این زوون جه گپ زنه، اتی گت ایل هستنه که ایرانیج جنوب‌غربی زوونون جیر درنه.

## منابع

رج:لوری
رج:ایرانیج زوون
جومانجی

**جومانجی** اتا تخیلی و اکشن فیلم هسته که جو جانستون بساته. فیلم آسنی اتا جمعیتی بازی خَوری هسته که وقتی بازی ره شروع کندنه، اتا جنگلی و الخی دنیا ره وارد وونه... ونه دومین قسمت ره هم چن سال په  جومانجی ۲ نومی بساتنه.

## منابع

رج:تینیجری فیلمون
رج: آمریکایی فیلمون
رج: انگلیسی فیلمون
رج:۱۹۹۵ فیلمون
رج:اکشن فیلمون
یونانیون

**یونانی** اتا نژاد نوم هسته که تاریخ إندا قدمت دارنه. وشون اتا هندو اروپایی (آریایی) دسته بینه که بالکان و آناتولی دله دئینه و إسا یونان کشور وشون بنه‌وار هسته. یونانی مردم زىوون اون باستانی دوره جه ات‌که فرق-فصل دارنه. وشون چندین قرن شه‌سر حکومت نداشتنه و روم و عثمانی و دیگرون دست‌بن دئینه. یونانی مردم إسا یونان اساطیری دین ره قائل نینه و مسیحی دین ارتدوکس چله ره په‌روو هستنه.

## منابع

رج: یونان
رج:مردمون، نژاد په
آدری هپبورن

**آدری هپبورن** اتا بلجیکی-آمریکایی بازیگر بی‌یه که سابق هالیوود دله کا کرده.

## منابع

رج:امریکا بازیگرون
رج:بلژیک گت آدمون
ویتنام جنگ

**ویتنام جنگ** اتا نزاع نوم بی‌یه که بچا جنگ گدر پیش بمو. آمریکای متحده ایالات که نخاسته مالاکا تنگه دکفه شوروی په‌روون دست‌په، ویتنام ِسوسیالیستی حکومت ره حمله هاکرده و سعی هاکرده اتا دسک دولت اونجه بساجه که ونه نوم ره جنوبی ویتنام گتنه. آمریکا تا اون‌گدر هچ‌وقت جنگ دله باخت ندا بی‌یه و همین‌سه وشون‌سه خله گرون توم بیّه که مجبور بَینه خله تلفات په، شه نیرو ره ویتنام جه در بَوِرن. آمریکایِ مردم هم این جنگ ره خله معترض بَینه و جوون‌های اعتراض باعث بیّه که دولت مزراب دکفه که جنگ ره سر هاکنه.

## منابع


رج:آمریکای تاریخ
رج:ویتنام
رج:جنگ
تورک

**تؤرک** یا **ترک** اتا نژاد نوم هسته که تؤرکی زىوونون جه گپ زنه. وشون قدیم‌ته، تا حول‌حوش هىزار سال پیش، کوچ‌نیشت بینه و عشایری زندگی کردنه و میونی آسیا دله یلاق-قشلاق شینه و متمدن مردمون ره حمله کردنه و قتل-غارت یاردنه. ولی کم‌کم قد پیدا هاکردنه که حکومت بساجن و خاورمیونه دله اتا جا هنیشن و محلی مردم جه پشو بخرن. 

تؤرک‌تبارون إسا خله مناطق آسیا و اروپا دله تنک‌ترو هستنه و چندین تؤرک کشور دارمی که وشونان سر ترک‌سوی اتحادیه دله جمع بیه. تؤرک‌های تیر-تبار آلتایی جه رسنه و مغولون جه هم‌تبار بینه. 

## منابع

رج:مردمون، نژاد په
رج:تورکی
ایران-عراق جنگ

**ایران و عراق جنگ** یا **هشت ساله جنگ** که ایران دله وه ره **دفاع مقدس** گننه، اتا الیجه بی‌یه که ایرون و عیراق ِبعث حزب میون پیش هکته. صدام حسین اینتا جنگ ره رسماً شروع هاکرده و روح‌الله خمینی که ایران رهبر بی‌یه، ونه دم هرستا. 

## منابع

رج:جنگ
رج:ایران جنگون
رج:عراق جنگون
توحید

**توحید** اتا ابراهیمی دین‌شون باور هسته که یعنن خدا اتا ویشته نی‌یه. وه ره اتی مونوتئیسم (ات‌خدایی) دونه. 

اسلام ره اولین اصل توحید هسته و هرکس وه ره قوول نداره، مُشرک بائوت وونه و اینتا دین جا خارج هسته.

## منابع

رج:ایسلام
اقلیدس

**اقلیدس** اتا یونان باستان ریاضی‌دون بی‌یه که هندسه سر کل‌کله کرده و ونه نظر دنیای مقوم و خورشید و إساره‌ئون خوری تا قرن‌ها بتترین نظریه بی‌یه که نجوم دله کاربرد داشته.

## منابع

رج:یونان گت آدمون
رج:یونان ریاضیدانون
ارشمیدس

**ارشمیدس** اتا یونان باستان ریاضی‌دون، فیزیکدون، مهندس و منجم بی‌یه که هندسه و نجوم سر کل‌کله کرده و اختراعاتی دارنه. وه سرصاب بیه که چگالی چتی هسته. اولین کسایی جه هم بی‌یه که باتنه دنیا و سیارات درنه خورشید دور چرخ گیرنه.

## منابع

رج:یونان فیزیکدون
رج:یونان ریاضیدانون
روبسپیر

**ماکسیمیلیان روبسپیر** اتا فرانسوی انقلابی، جورنالیست و وکیل بی‌یه. وه فرانسه گت انقلاب سر خله نقش داشته و ات‌گال ترور دوره بقدرت هم برسی بی‌یه که خله مخالفون ره خشونت سىراق بدا و اواخر شه هم انقلاب قربونی بیه و ونه سر ره گیوتین جه بزونه.

## منابع

رج:فرانسه فیلسوفون
رج:فرانسه گت آدمون
استرالیا کارگر حزب

**استرالیای کارگر حزب** اتا گت حزب نوم هسته که استرالیای فدرال انتخابات دله ویشترین رأی ره یارنه.

## منابع

رج:استرالیا حزبون
رج:سوسیالیستون
لئون چاردهم

**رابرت فرانسیس پریوست** که شه لقب ره **پاپ لئو چاردهوم** بی‌یشته، اتا آمریکایی کاتولیک ملا هسته که پاپ فرانسیس بمردن په، ۸ مه ۲۰۲۵، ونه جاسر هنیشته. وه اولین کاردینالی بی‌یه که آمریکای متحده ایالات جه پاپ انتخاب بیه.

## منابع

رج:پاپون
رج:آمریکا گت آدمون
رج:زننه آدمون
پاتریک ویرا

**پاتریک وِیرا** اتا فرانسوی فوتوال مربی هسته که سابق بر این فوتوالیست بی‌یه. 

وه کنز، آث میلان، آرسنال، یوونتوس، اینتر میلان و منچستر سیتی دله بازیکن بی‌یه و شه فرانسه تیم ملی وسه هم ۹۱ بازی میدون بورده و شیش‌تا گل بزو. ۲۰۱۱ فوتوال بازی هاکردن ره کنار دینگو و مربی‌کری ره جدی دست هایته. 

ات‌گال منچستر سیتی وچ-وچون تیم جه شروع هاکرده و نیویورک سیتی اف‌سی و نیس دیه و کریستال پالاس و استراسبورگ اف‌سی ره هم داشته و ۲۰۲۴ سال بمو جنوآ.

## منابع

رج: فرانسه فوتوالیستون
رج: منچسترسیتی فوتوالیستون
رج:جنوا مربیون
رج:اینتر میلان فوتوالیستون
رج:آث میلان فوتوالیستون
رج:آرسنال فوتوالیستون
رج:یوونتوس فوتوالیستون
رج:کریستال پالاس مربیون
آرنه اسلوت

**آرنه سلوت** اتا هلندی فوتوال مربی هسته که سابق بر این فوتوالیست بی‌یه. 

وه اتا معمولی بازیکن بی‌یه که هلند لیگ دله زوله و اسپارتا روتردام وسه کا کرده و اتا قهرمونی ۲۰۱۱-۱۲ فصل زوله جه شه کارنومه دارنه. ولی مربی بیه په، موفق‌تر بی‌یه و آز آلکمار و فاینورد و لیورپول نیمکت هنیشته و فاینورد جه اتا لیگ و اتا کاپ بیته و لیورپول ره هم اولین فصل که بمو قهرمون هاکرده.

## منابع

رج: هلند فوتوالیستون
رج: زوله فوتوالیستون
رج:لیورپول مربیون
رج:فاینورد مربیون
هانس فلیک

**هانس دیتر فىلیک** اتا آلمانی فوتوال مربی هسته که سابق بر این فوتوالیست بی‌یه. 

فلیک شه بازی گدر ساندهاوسن، بایر مونیخ و اف‌سی کلن دله بازیکن بی‌یه.

وه ۲۰۱۹ سال بایرن مونیخ جه مربی‌کری ره شروع هاکرده و اینتا تیم جه دی‌اف‌بی پوکال، چمپیونز لیگ، بوندسلیگا ۲۰۱۹–۲۰ و بوندسلیگا ۲۰۲۰–۲۱، یوفا سوپرکاپ، آلمان سوپرکاپ، و فیفا باشگاهون جهان کاپ ره قهرمان بیه. ات‌گال بورده تیم ملی ات‌سال دیه و أی بدی‌یه نتیجه نییرنه، بورده بارسلونا و ۲۰۲۴ـ۲۵ فصل اتا بنه‌بخرد تیم ره نو بساته و کوپا دل ری، اسپانیا سوپرکاپ ره بیته و یوفا چمپیونز لیگ ۲۰۲۴–۲۵ چارتا نهایی تیم جه برسی‌یه و اینتر جه نیمه‌نهایی ره سرجمع ۶-۷ بباخته.

## منابع

رج: آلمان فوتوالیستون
رج: آلمان مربیون
رج:بایرن مونیخ مربیون
رج:بایرن مونیخ فوتوالیستون
رج:کلن فوتوالیستون
رج:بارسلونا مربیون
سالوادور دالی

**سالوادور دالی** اتا اىسپانیایی هنرمند بی‌یه. وه نقاشی، نویسندگی، موجستمه‌ساجی، بازیگری و کارگردونی کرده. ونه سبک سوررئالیسم بی‌یه و خیالات ره بال-پر دائه و هنر ره شه زندگی درون یارده.

## منابع

رج:ایسپانیا نقاشون
رج:ایسپانیا نویسندگون
میشائیل بالاک

**بالاک** اتا آلمانی فوتوالیست بی‌یه. وه شرقی آلمان دنیا بمو. میخاییل بالاک بایرن مونیخ و آلمان تیم ملی دله چندین دور کاپتان بی‌یه.

## منابع

رج: آلمان فوتوالیستون
رج:بایرن مونیخ فوتوالیستون
رج:چلسی فوتوالیستون
رج:بایر لورکوزن فوتوالیستون
تری آنری

**تىری هانری** اتا فرانسوی فوتوالیست بی‌یه. وه آرسنال دله شه اوج دوره ره کا بکرده و اواخر بورد بی‌یه بارسلون دوی‌یه. آنری فرانسه فوتوال تیم ملی جه هم تا فوتوال جهونی جام ۲۰۰۶ فینال جه برسی‌یه. وه مربی‌کری دمباله ره هم بیته و موناکو ره ات فصل داشته و تیم ملی دله هم کومک بی‌یه و بلجیک سرمربی هم بیه ولی موفق مربی نیه. إسا ویشته مجری و فوتوالِ تلویزونی کارشناس هسته.

## منابع

رج: فرانسه فوتوالیستون
رج:آرسنال فوتوالیستون
رج:بارسلونا فوتوالیستون
رج:موناکو فوتوالیستون
رج:فرانسه مربیون
رج:یوونتوس فوتوالیستون
آنتونیو کونته

**آنتونیو کونته** اتا ایتالیایی فوتوال مربی هسته که سابق بر این فوتوالیست بی‌یه. 

وه شه شهر تیم، لچه ۱۹۰۸، جه شروع هاکرده و هافبک بی‌یه و خله توم یونتوس دله دیه.

ونه مربی‌کری مخصوص شیوه دارنه که سخت‌گیری جه مشهور هسته و بازیکنان وسه همه‌چی، تا وشون سره‌دله کارون، ره تعیین-تکلیف کنده. ونه سه‌نفره دفاع که ایتالیایی دفاع سبک جه بهیت بیه، خله دیگر مربیون سر تأثیر بشته.

## مربی‌گری کارنومه
کونته ۲۰۰۴ سال دله ایتالیای تیم ملی جه خدافظی هاکرده و ۲۰۰۶ سال بورده آرِززو دله مربی بیه و سال بعد باری وه ره بخاسته و موفق بیه باری ره سری بی جه صعود هاده. ۲۰۰۹-۲۰۱۰ دیه آتالانتا دله و أی بورده سیه‌نا و مه ۲۰۱۱ جه یونتوس مربی بیه که شه ره خوبش سىراق هدا و سه‌بار سری آ و د فصل سوپرکاپ بیته تا ۲۰۱۴ اونجه دیه. این گدر ایتالیا فوتوال تیم ملی وه ره بخاسته ولی اونجه موفق نیه و ۲۰۱۶ جه دگرسته باشگاهی و چلسی جه د سال پرایمر لیگ دله کا بکرده و اتا لیگ قهرمونی و اتا اف‌ای کاپ بدست بیارده. أی ۲۰۱۹ سال بمو اینتر میلان و ات فصل قهرمون بیه و کونته تا ۲۰۲۱ ژوئن دیه. تاتنهام هاتسپور ره هم مربی‌کری هاکرده ولی مقوم نیارده و ات‌که بی‌تیم بمونسته و باته فقط تیمی ره مربی وونه که اول فصل شه بازیکن‌ها ره دچی بوشه. ناپولی ۲۰۲۴ ژوئن ونجه دِساله قرار هاکرده و ناپولی قهرمونی وسه اینتر رقیب بیه.

## منابع

رج:ایتالیا فوتوالیستون
رج:یوونتوس فوتوالیستون
رج:یوونتوس مربیون
رج:اینتر میلان مربیون
رج:چلسی مربیون
رج:ایتالیا مربیون
رج:تاتنهام مربیون
رج:ناپولی مربیون
بارباروسا

**باربوسا عملیات** اتا حمله نوم بی‌یه که جهونی جنگ دوم دله، نازی آلمان خاسته شرق وری بئه تا شوروی بنه ره بَیره. وشون اکراین و استالینگراد ره نهب بکردنه بیرن و ات‌که پیش بمونه ولی اواخر شکست بخردنه و شرق جبهه ره شوروی دست هایته.

## منابع

رج:جهونی جنگ دوم
د تایمز

***دِ تایمز*** اتا بریتانیایی روزنومه هسته که لندن دله چاپ وونه و بریتانیا دله تنک وونه. ونه انتشار ره ۱۷۸۵ جه شروع هاکردنه و ونه اولین نوم ره ***The Daily Universal Register*** گتنه. دِ تایمز نوم ره ۱ ژانویه ۱۷۸۸ جه ونه جاسر بشتنه. *دِ تایمز* و ونه خاخِری روزنومه‌ئون *[[د ساندی تایمز]]* (که ۱۸۲۱ جه چاپ وونه)، سال ۱۹۸۱ جه تایمز مدیا دست‌بن درنه که نیوز کراپ کؤمپانی شٮنه. *تایمز* و *ساندی تایمز* هئی جه سٮوا هستنه و فقط وشون صاحاب ۱۹۶۶ سال جه اتا کؤمپانی بیه. بریتانیا دله تایمز اتا رکورد روزنومه حٮساب إنه. 

## منابع

رج:نشریه‌ئون
ساراسواتی

**ساراسواتی** یا **سرسوتی** براهمایِ زنا و مؤنثِ معادل هسته و تریدوی یعنن سه‌تا گتِ زنان خدائون جه حٮساب إنه. وه و براهما هئی جه زن-شی بینه و شه وچون ره شه ذهن دله بساتنه.

## منابع
* انگلیسی ویکی‌پدیا

رج:هندو خدائون
پارواتی

**پارواتی** شیوایِ زنا و مؤنثِ معادل هسته و تریدوی یعنن سه‌تا گتِ زنان خدائون جه حٮساب إنه. وه و شیوا هئی جه زن-شی بینه و لاکشامی انرژی و خلقت دله شیوا ره هم‌باز وونه و کومِک کنده.

## منابع
* انگلیسی ویکی‌پدیا

رج:هندو خدائون
شیوا

**شیوا** یا **شیوانا** (سانسکریت جه: शिव) اتا هندو دین خدائون جه هسته که وشون سه‌تا اصلی خدا (تریمورتی) جمع دله دره. شیوا آسمان و زمین ره إستاء دارنه، شیطون‌شون ره نابود کنده، گناهون ره بخشنه و رزق-روزی دِنه. ونه نوم ودائون دله نموئه. وه چن کَش زَن بَوِرده و ونه اصلی زنایِ نوم پارواتی هسته.

## نگارخنه

Pashupatinath Temple, Kathmandu.jpg|
Kailash north.JPG|
Gosainkunda Lake.jpg|


## منابع

رج:هندو خدائون
شرق جبهه

**شرق جبهه** ات‌سری جنگ و هکش‌دکش بی‌یه که جهونی جنگ دوم اواخر شوروی پیش بَورده که نازی آلمان ره شرق ور جه شکست هادا. غرب جبهه هم همین توم پیش إمونه تا آلمان ره کامل بیتنه و این عملیات په جنگ سر بیه و متفقون پیروز بینه. 

## منابع

رج:جهونی جنگ دوم
برلین محاصره

**برلین محاصره** اتا عملیات بی‌یه که بچا جنگ گدر شوروی پیش بَورده که غربی آلمان ره مزراب دینگنه. وشون برلینِ غربی ور ره نی‌یشتنه هچی برسه و غربی کشورون بالون جه برلین ره خراک رسندینه.

## منابع

رج:سرد جنگ
الله

**الله** نومی هسته که اسلام دین دله خدا ره دِنّه. الله تنها خدائی هسه که مسلمون‌ها قبولی هسته. الله اسلام دله هچّی هم‌باز ندارنه و شیطون ره هم وه وجود بیارده. وه نا وچه کنده و نا هچکیِ کته هسته.

## منابع
* قرآن

رج:ایسلام
رج:خدائون
اهورامزدا

[بندانگشتی|[فروهر ره اهورامزدا نشون دونّه.]]
**اهورا مزدا** نومی هسته که مزدیسنا (زرتوشتی دین) دله، خدا ره دِنّه. اهورامزدا وشونِ گتِ خدا هسته که خار و خِشی ره پیش وَرنه و انگره‌مینو (اهریمن، شیطون) جه جنگ دارنه.

## منابع
* ایران تاریخ

رج:خدائون
رج:زرتشت
علیت

**عِلّییت** اتا استقرایی اصل هسته. علیتِ اصل گنه که هر چیزی ره اتی چی دیگر بساته؛ یا بصتینکلا هر معلولی ره علتی بوجود یارنه.

## فلسفه دله
الهیات دله علیت برهان ره اىستىفاده کنه که باون خادا اول کس بی‌یه که دشت هستی ره بساته. بوعلی سینا و اتی اىسلامی فلاسفه گتنه که خادا ره ونه «واجب‌الوجود» باتن تا تنها وجودی بوئه که علیت چرخه دله علتی ندارنه. 

اتی فلاسفه دهری بینه و گتنه عالم ونه ازلی-ابدی و بی‌ابتدا بوشه تا علیت اصل ره نقض نکنه.

## نقض
اپار گنه که کوانتومی فیزیک مشاهدات و شرودینگر بامشی په، دیئر علیت نقض بئی هسته.

## منابع

* منطق اصول

رج:منطق
ویکی‌دیتا

**ویکی دیتا** اتا سایت هسته که ویکی‌مدیا شٮنه. ویکی‌دیتا ره اینتی بساتنه که اتا آزادِ پایگاه بوئه که دیتا (داده) سر ره جمع هاکنه و همه‌کس تونن ونه دله چی ره دچینن یا تغییر هادن. ویکی‌دیتا علایده‌برین، دیتایِ طبقه‌بندی و دسته‌هاکردن وسّه هم پروژه دارنه.

## منابع

رج:مدیاویکی
سرخ قلعه

**سرخ قلعه**  یا **لال قلعه** اتا تاریخی بنا هسته که دهلی شهر کته. لال قلعه ره شاه جهان دستور جه بساتنه. ونه کت-کت رنگ قرمز بی‌یه و وه ره این‌سه «لال» یعنن «سِرخ» گنه. این قلعه‌یِ معمار استاد احمد لاهوری بی‌یه و وه نُه سال بکشی‌یه کامل هاکردنه تا گورکانیون نیشتگا آگرا جه دکش بوو دهلی. لال قلعه ره ۲۰۰۷ سال جه یونسکو جهونی میراث دله لیست هاکردنه.

## منابع

رج:هند جهونی میراث
رج:دهلی
رج:گورکانیون معماری
خارکیف

**خارکوف** أتا شهر نوم هسه اکراین دله دره. 
اینتا شهر اکراین شمال دله دره. روسیه-اکراین جنگ سره خله خارکوف بلا بکشی‌یه.

## منابع

رج:اکراین شهرون
الماگوردو (نیومکزیکو)

**الماگوردو**  اتا شهر نوم هسته که آمریکای متحده ایالات دله دره و نیومکزیکو ایالت شنه. این شهر آترو شهرستان دله کـَته و ونه گتی ۵۵٫۴ کیلومترمربع هسته و سال ۲۰۲۰ میلادی اینتی که سرشماری گته، ونه جمعیت ۳۰۸۹۸ نفر بی‌یه.

## منابع

رج:آترو شهرستان (نیومکزیکو)
رج:نیومکزیکو شهرون
استقرا

**اىستىقرایی اىستىدلال** یا **إستىقرا** اتا منطق فکر هاکردن ره اصلی روش هسته.

اىستىقرا یعنن آدم اتا تکراری اتىفاق ره هارشه و ونجه نتیجه‌گیری هاکنه و اتا کُلی *حُکم* ره نتیجه بَیره.

اىستىقرایِ حُکم تا هرگدر ونه خلاف نقض نووشه، قابل قبول هسته. ولی اگه نقض مثال پیش هکشن که حُکم په نووشه، اىستىقرا باطل وونه.

## مثال
اىستىقرای اتا مثال عددون دمباله هسته که ریاضی دله کار ورنه. مثلاً تومبی اىستىقرا جه دَر بَوریم که این دمباله‌ی په چه اعدادی إنه:

۳، ۶، ۹، ۱۲، ۱۵، ۱۸، ...

اىستىقرا پزشکی دله هم خله کار بزه وونه. مثلاً اگه صدها نفر آدمِ سینه ره چاک بزنیم و همه سینه دله قلب سمت چپ دوو، تومبی اىستىقرا جه اىستىدلال هاکنیم که قلب آدمون سینه‌ی چپ‌ور دره. ولی اگه ات‌نفر إشکم ره چاک بزنن و قلب راست‌ور دوو، دیگر اینتا حکم که قلب چپ‌ور دره، باطل وونه.

## منابع
* منطق مقدمات

رج:منطق
شرودینگر بامشی

بندانگشتی
**شرودینگر بامشی** اتا مثاله هسته که آروین شرودینگر باته تا سىراق هاده که چنده کوانتومی فیزیک آدمی عقل جا غریب إنه.

شرودینگر اینتی مثاله بیارده: اتا جعبه ره درنظر بیرین که ونه دله اتا بامشی إلمی. تا زمونی که جعبه سر دَوِسته هسته، خال‌کندی بامشی ره جان دره و زنده هسته (مثلاً ونه چمر إشنونی) ولی اگه جعبه در ره وا هاکنی و دله ره هارشی، بامشی ره بمرده ویندی.

این مثاله دسوری ره نور ِدیفار و کَت‌په رد بیّن جه آزمایش هاکردنه.

## منابع

* فیزیک کوانتوم

رج:کوانتوم مکانیک
نیویورک شهرون فهرست

نیویورک شهرون و مله‌ئون فهرست که هرکمین اتا «شهرک» (تاؤن) دله کَتنه:

## منابع

* انگلیسی ویکی‌پدیا

رج:آمریکا شهرون فهرست
دی (نیویورک)

**دی **  اتا شهر نوم هسته که آمریکای متحده ایالات دله دره و نیویورک ایالت شنه. این شهر ساراتوگا شهرستان دله کـَته و ونه گتی ۶۴٫۱۱۲ مایل‌مربع هسته و سال ۲۰۲۰ میلادی اینتی که سرشماری گته، ونه جمعیت ۸۱۹ نفر بی‌یه.

## منابع

رج:ساراتوگا شهرستان (نیویورک)
رج:نیویورک شهرکون
امامعلی رحمانوف

**اٮمام‌علی رحمانوف** اتا تاجیکستانی سیاستمدار هسته که ۱۹۹۴ تاسا اینتا کشورِ ریاست جمهوری ره بعهده دارنه. وه پیش‌ته دِ سال مجلس عالیِ ریاست ره داشته و سومین کسی هسته که تاجیکونِ رییس‌جمهور بیه.

## منابع

رج:تاجیکستان گت آدمون
هان امپراتوری

**هان** (چینی جه: 汉朝 یا 漢朝; پین‌یین: Hàncháo) اتا حکومت نوم بی‌یه که چین دله، ۲۰۶ پیش از میلاد جه تا ۲۲۰ میلادی، حدود ۴۰۰ سال، حکومت داشتنه. وشونِ سلسله چین تاریخ دله خله اهمیت دارنه.

اولین توم، جین امپراتوری موفق بینه که چین مملکت ره ات‌پشت هاکنن و گردِ مناطق ره بیرن. ولی وشون امپراتور، چین شی هوانگ دکته بمرده و ونه جاسر هنیشتن وسّه جنگ بیه. هان اتا سلسله بینه که این گدر بمونه و باقی رقیبون ره شکست بدانه و چین ره دِباره ات‌پشت هاکردنه.

## منابع

* فارسی ویکی‌پدیا

رج:چین تاریخ
الکسیا پوتیاس

**الکسیا پوتیاس** ایسپانیایی فوتوالیست زنا هسته که بارسلونا و ایسپانیای فوتوال زنانه تیم ملی دله کا کنده.

## منابع

رج:راهنما جه بساته مقالات
رج:فوتوالیست زنان
پالرمو

**پالرمو** اتا ایتالیا ره شهر هسته. پالرمو، ایتالیای جنوب کته و سیسیلی جزیره دله گت‌ترین شهر هسته و پالرمو اوستان مرکز حىساب إنه.

## منابع

رج:ایتالیا شهرون
پالرمو کنوانسیون

**پالرمو کنوانسیون** اتا بین‌المللی کنوانسیون هسته که اکثر کشورون وه ره امضا بزونه و اىجرا کنه تا اسلحه و مهاجرونِ قاچاق دم ره بیرن. متحد ملل سازمان اتا دایره بساته که ونجه پشتیبونی کنده.

## منابع

رج:کنوانسیون
زین الدین زیدان

**زین الدین زیدان** فرانسوی - الجزایری فوتوالیست بی‌یه که ات‌گال مربی‌کری هم هاکرده.

وه شه بازیکنی گدر کن، بوردو، یونتوس،  و رئال مادرید دله کا بکرده و ات‌خله شخصی و تیمی مقوم بیارده و ۱۹۹۸ سال، دنیای بتترین بازیکن انتخاب بیه.

وه فرانسه تیم ملی جه هم مقوم بیارده و اتا دوره فرانسه ۱۹۹۸ جهونی جام قهرمون و أی این‌صوه ۲۰۰۶ نایب‌قهرمان بیه. وه شه آخرین ملی بازی دله آلمان ۲۰۰۶ جهونی جام ِفینال دله اتا پنالتی گل بزو ولی ماتراتزی وه ره ناموس فحش هدا په، کلّه جه ونه إشکم ره توش هدا و اخراج بیه تا وشون تیم بازی ره بباخته.

وه رئال مادرید مربی هم بیه و اینتا تیم جه دتا لالیگا و سه‌تا چمپیوز لیگ جام بیته و هیچ تیم دیگر ره مربی نیه.

## منابع

رج:فرانسه فوتوالیستون
رج:رئال مادرید فوتوالیستون
رج:یوونتوس فوتوالیستون
رج:رئال مادرید مربیون
رج:الجزایر گت آدمون
جوون فائوستینا

**فائوستینا، کِچیکی** اتا روم باستان دوره شازده بی‌یه. وه آنتونیوس پیوس کیجا بی‌یه که شه ناتنی برار، مارکوس اورلیوس، خنه بورده و ونه جا چارده‌تا وَچه هاکرده که چارتاشون دِگالی بینه.

## منابع

رج:رومی شازده‌ئون
رج:مارکوس اورلیوس
اسکندریه کتابخنه

**اسکندریه کتابخنه** اتا هلنیسم دوره‌یِ گتِ کتابخنه بی‌یه که بطلمیوسیون وه ره بسات بینه تا گردِ کتابون سر ره اونجه جمع هاکنن.

اسکندریه‌یِ کتابخنه، تاریخ دله نظیر ندارنه. ونه دله دانشگاه دسوری بی‌یه و حتا دانشمندون اونجه حقوق گیتنه که شه علم جا برسن و زندگی ره دربند نوون.

اینتا کتابخنه دیّه تا جولیوس سزار وه ره تش بزو و ونه باقی موندست دکته مسلمون‌های دست و ونه سر هم بمو.

## منابع

رج:مصر خجیر جائون
رج:مصر تاریخ
رج:کتابخنه‌ئون
باستان یونانی زوون

**باستانی یونانی** اتا بمرده زوون هسته که یونان باستان دوره جهونی زوون بی‌یه و ویشترین کتابون ره اینتا زوون جه بنویشتنه که حلا دره. یونان أی خله سال دکته خارجی حکومتون دست‌بن و همینسه وشون زوون خله دکش-وکش بیّه و إسا یونانی زوون جه فرق کنده ولی یونان باستان ادبیات هنتا مخاطب و خونش‌کر دارنه.

## منابع

رج:یونانی زوون
رج:یونان باستان دوره
جآنه کارکَرون، یَتا بَوین!

**جآنه کارکَرون یتا بوین!** ، یتا مشهورترین کمونیستی شعار هسه و پایونی جمله کمونیست مانیفست هسه که  ۱۸۴۸ دله کارل مارکس و فردریک انگلس دس بنویشت بیه

اینتا کامل گپ اتی بهوته بیه : **جآنه کارکرون یتا بوین!** **شما هچی ندارنی تا شه دس جه در بوین مگم شه زنجیلون!** 

رج:کمونیسم
جی‌جی (خونش‌کر)

**جی جی** اتا اتریشی-فیلیپینی خونش‌کر هسته که یورو ویژن جایزه ره، ۲۰۲۵ سال دله، بیته.  

## منابع

رج:اتریش مردی خونش‌کرون
رج:فیلیپین خونش‌کرون
رج:زننه آدمون
رج:یوروویژن بیته‌ئون
یووال رافائل

**یووال رافائل**  اتا اسرائیلی خونش‌کر هسته که عبری، انگلیسی و فرانسوی جه خونش کنده.  

## منابع

رج:اسرائیل زنا خونش‌کرون
رج:زننه آدمون
تامی کش

**تامی کش**  اتا آمریکایی خونش‌کر بی‌یه که شه گیتار-پشتی خونش کرده.

## منابع

رج:آمریکا مردی خونش‌کرون
تامی کش (رپر)

**تامی کش**  که شه نوم ره **TOMM¥ €A$H** نویسنه، اتا استونیایی خونش‌کر هسته که ایتالیایی زوون جه رپ خوندنه. وه یورو ویژن مسابقه دله شرکت داشته  و ات‌جور قهوه خَوِری رپ بخوندسته که اٮسم دربکرده و ایتالیا رسانه‌ئون ونجه خله گپ بزونه.

## منابع

رج:استونی خونش‌کرون
رج:زننه آدمون
سلین دیون

**سلین ماری کلودت دیون **   اتا کاندایی خونش‌کر زنا هسته که فرانسوی و انگلیسی زوون جه خوندنه. 

## فعالیتون
وه ۱۹۸۱ شه اولین البوم‌ها ره تنک هاکرده که فرانسوی خونش بینه. ۱۹۸۸ سال دله، یورو ویژن شرکت هاکرده و قهرمونی جایزه ره سوییس وسّه بدست بیارده. ۱۹۹۰ هم شه اولین انگلیسی آلبوم ره بازار راهی هاکرده. ۱۹۹۹ باته خانه دِ سال سره‌نشین بوو تا شه مردی - که سرطان بهیت بی‌یه - پَلی بمونده. ۲۰۰۲ دگرسته و لاس وگاس دله تا پنج سال اجرا کرده. ونه اتا معروف آهنگ *[[تایتانیک (فیلم)|تایتانیک فیلم]]* دله قرار بیته. ۲۰۰۹ سال، *[[لوس آنجلس تایمز]]* بنویشته که وه اون دهه‌ی پردرآمدترین هنرمند بی‌یه. سلین دیون ۲۰۲۲ سال، اعلام هاکرده که اتا ناخشی بیته که استیف-پرسن نوم دارنه و همین‌سه ات‌گال موسیقی جا کناره بیته. وه پاریس ۲۰۲۴ المپیک افتتاحیه درون آهنگ بخوندسته.

## منابع

رج:کانادا خونش‌کرون
رج:زننه آدمون
فرونتو

**مارکوس کورنلیوس فرونتو** (حدود ۱۰۰ - اواخر دهه ۱۶۰ پس از میلاد)، معروف به **فرونتو**  اتا زوون‌شناس و ادیب بی‌یه که روم امپراتوری دله دیّه و سیاسی مقوم هم بدست بیارده.

## زندگی
فرونتو سال ۱۰۰ میلادی نومیدیا، سیرتا دله دنیا بمو. اونتی که شه گته، بربری و لیبی ِبومی آدمون جه بی‌یه. وه ره وچگی، اتا یونانی معلم به‌نوم آریدلوس آموزش هدا.
وه شه درس دمباله ره بیته و بورده رم و اونجه آتنودوتوس فیلسوف و دیونیزیوس خطیب منبر-په هنیشته.  

ونه مهارت أنده گپ بزوئن و ادبیات سر زیاد بیه که وه ره فقط سیسرو جه إندا-ور-إندا کردنه. همینتی پولدار هم بیّه و  ماسنایاس باغ ره بخری‌یه. آنتونیوس پیوس، امپراتور، وه ره هوجی‌یه که ولیعهدون ره درس یاد بده. مارکوس اورلیوس که فرونتو پلی درس خوندسته، امپراتور بیّه و خله ونجه وابسته بی‌یه. فرونتو به سنۀ ۱۴۲ میلادی، دِ ماه (اوت و سپتامبر) وسّه کنسول بی‌یه. ولی شه نخاسته که بوره آسیای ولایت‌دار بوو.

اواخر ونه چنتا وچون دکتنه-بمردنه و فقط اتا کیجا ونه پلی بموندست بی‌یه. احتمالاً، اواخر دهه ۱۶۰ میلادی طاعون-دکتی دله بمرده.

## منابع
* 

رج:روم گت آدمون
رج:روم نویسندگون
رج:مارکوس اورلیوس
طلایی شال

**طلایی شال** (علمی نوم: *Canis aureus*) یا **معمولی شال** اتا ورگ‌مونا هسته که اوراسیا دله پیدا وونه. ونه پوستِ رنگ تابستون دله قراب‌بدا زرد و زمستون دله تیره قهوه‌ای هسته. وه ره عرب ورگ جه إندا-ور-إندا هاکنی، شالِ دست و لینگ پچیک‌ته هسته و ونه تنه درازی ویشته هسته و ونه سووال‌سر پئی‌ته دره و ونه تِک-پوز باریک هسته. شالِ چمر بکردن نوم ره «زوز» گنه.

بجز طلایی شال، دِ جور حیوون دیگه نوم ره هم «شال» گنّه که ونجه نسبت ندارنه. طلایی شال ره محققون گنّه که ۲۰٬۰۰۰ سال پیش هند جه بمو. شال هرچیزی ره خِرنه و همین‌سه سازگار حیوون هسته و ونه نسل تهدید نوونه.

## منابع

رج:سگ‌مونائون
کابر

**کابر**  اتا شهر نوم هسته که متحده عربی امارات کشور شنه و ام‌القوین اوستان دله دره.

## دپیته چرخه‌تو
* ام‌القوین  شهر

## منابع

* عربی ویکی‌پدیا

رج:ام‌القوین
رج:امارات شهرون
لیلی بن نعمان

**لیلی بن نُعمان** اتا دیلمی سردار و سیاستمدار بی‌یه. وه نعمان اشکوری ریکا هسته. لیلی، ناصر کبیر پشتیبون بی‌یه. اون گدر که سامانیون ره تبرستون علویون درهاکردنه، لیلی بن نعمان ساری حاکم انتخاب بیّه. وه زمونی که حسن بن قاسم عقیده هاکرده ناصر ره بنه بزنه، ناصر ره وفادار بمونسته و حسن بن قاسم دیم-به-دیم هرستا. همین‌سه ناصر وچون وه ره بعداً **المؤید لدین‌الله و المنتصر لآل رسول الله** لقب بدانه.

لیلی بن نعمان أی ات‌گال گرگان حاکم بیّه و اونجه جه دامغان ره لشکر بکشی‌یه و قراتکین که سامانیون نماینده بی‌یه ره درهاکرده و بعداً ری شهر ره حمله هاکرده و أی شرق وَری حرکت هاکرده و تا نیشابور ره بیته. وه خاسته توس شهر ره هم نهب بکانه و بیره که سامانیون اتا لشکر ره حمویه بن علی فرماندهی جه راهی هاکردنه که ونه دم ره بیره و دومین جنگی وشون میون دکته، ۳۰۹ هجری سال، مرو نزدیکی، لیلی بمرده و ونه شکست‌بخرده لشکر دگرستنه گرگان. حمویه ونه کلّه ره قطع هاکرده و برسنی‌یه بغداد، خلیفه پلی. 

## منابع
* 

رج:اشکوریون
رج:رامسر گت آدمون
دوآ لیپا

**دوآ لیپا**  اتا انگلیسی خونش‌کر هسته که آلبانیایی و کوزوویی تبار دارنه. وه خله موسیقی جایزه بیته و گرمی جایزه ره چندکش برنده بیّه و گینس دله هم رکورد دارنه.

## دیسکوگرافی
* *[[دوآ لیپا (آلبوم)|دوآ لیپا]]* (۲۰۱۷)
* *[[فیوچر نوستالوجیا]]* (۲۰۲۰)
* *[[رادیکال اوپتیمیسم]]* (۲۰۲۴)

## منابع

رج:انگلیس زنا خونش‌کرون
رج:آلبانی گت آدمون
رج:زننه آدمون
رَگ

**رَگ** بدنِ اجزاء هسته و مسیری هسته که ونه دله خون شونه-إنه. گردِ رگ ونه قلب دله وشون سر جمع بوو و قلب هسته که خون ره این مسیر دله پمپاژ کنده.

## منابع

رج:بدن
قلب

**دٮل** یا **قلب** اتا اصلی اندام نوم هسته که خله جاندارونِ زندگی ونه جا دَوِسته هسه. قلب کار این هسته که خون ره تن دله پؤمپاژ هاکنه تا اینتی جاندارِ تن جه انرجی برسنه. قلب مدام کار کنده و ونه هرستائن نوم ره سکته گنه. البته ونه کار هاکردن سرعت تونده کم‌ته-ویشته بوو. زمونی که آهسته‌ته کار کنده، انرجی هم کم‌ته مصرف وونه، مثلاً بخاتن گدر. زمونی هم که ویشترین سرعت ره دارنه و تالپه-تالپه کنده، ویشترین انرجی مصرف وونه، مثلاً ورزش گدر. سن-سال و هیکل هم اینتا سرعتِ سر تأثیر إلنه.

قدیم طبیبون خال کردنه که آدمیِ تن دِتا مرکز دارنه که مغز و قلب هستنه و همین‌سه اتا ره آدمیِ عقل و مادیاتِ مرکز دونستنه و قلب ره گتنه احساسات و غیرمادی چیونِ جاجیگاه هسه و حتا روح خنه دونستنه. خله فرهنگون دله هنتا «دِل» ره آدمِ عشق و دیگه احساساتِ مرکز إشناسنّه.

## منابع

رج:بدن
لـله شکر

**لـله شکر** (علمی نوم: *Saccharum officinarum*، فارسی جه: *نیشکر*) اتا گیاه نوم هسه که لـله خانواده جه هسته. وه ره کشاورزون کارنّه و ونجه شکر ئو گیرنه. 

لله‌شکر اوائل فقط آسیای جنوب‌شرق درإمو و نو گینه جه دنیا دله تنک بگردسته. إسا شه دشتِ دنیا دکاشت وونه.

## منابع

رج:گیاهون
امویون خلافت

**اومَوییون** یا **بنی اُمیه** اتا عربی خلافت نوم بی‌یه که راشدون خلافت په، دومین اسلامی حکومت بینه که محمد جانشینی ره ادعا داشتنه. معاویه که ابوسفیان ریکا و قریش تبار جه بی‌یه، اینتا حکومت ره بساته. معاویه - فتنه اول دله - علی و ونه ریکا حسن جه جنگ دکته. وه موفق بیّه که دمشق دله مسلمون‌هایِ حکومت ره شه دست بیره و اتا پیمون‌نومه دله حسن بن علی جه موافقت بیته که خلیفه بووشه. امویونِ حکومت موروثی بیه و یزید شه پییر جاسر هنیشته و حسین بن علی ره کربلا دله بکوشته و شه خلافت ره تثبیت هاکرده. 

امویون گدر، اسلامی خلافتِ سامون شرق وَری تا ترکستون و سیحون-جیحون برسی‌یه و غرب وَر جه تا فرانسه جنوب ره بهیت بینه و شمال وَری تلاش کردنه قسطنطنیه لوش ره وا دینگنن که موفق نینه ولی با این‌چنین، تبرستون این دوره مستقل بموندست بی‌یه و یزید بن مهلب که دمشق جه راهی بئی بی‌یه مازرون ره بَیره، چند کَش گت فرخان دست شکست بخرده و آخر ناکام بمرده. 

امویون دِتا گت دشمن داشتنه؛ ایرانی‌ها که وشونِ تبعیض دست خسته بئی بینه و بنی هاشم که قدیم جه خلافت ره شه حق دونستنه. این دِ گروه ره ابومسلم خراسانی یک‌پشت هاکرده و اینتی انقلاب راه دمبدا و عباسیون خلافت ره سفاح بساته و امویونِ جاسر ره بیته. ولی بنی امیه ات‌که ایسپانیای بنه بموندستنه و حلا اندلس دله، خلافتِ مدعی بینه؛ وشون ره اواخر مسیحی‌شون درهاکردنه.

## منابع

* دو قرن سکوت


رج:ایران تاریخ
رج:اسلام تاریخ
رج:خلافتون
نعمان اشکوری

**نعمان اشکوری** اتا تاریخی شخصیت هسته که دیلمیون جه بی‌یه و تبرستون علویون دست‌په دیّه. وه چارتا ریکا داشته که لیلی، کاکی، فیروزان و وهسودان نوم داشتنه. ونه وچون زیاریون و آل بویه گدر قِد-دار سیاستمدارون جه بینه که تاریخ دله نقش داشتنه.

## منابع
* 

رج:رامسر گت آدمون
رج:اشکوریون
روح

**روح** اتا فرهنگی و مذهبی باور هسته. ونه ریشه میّن نی‌یه دقیقاً کجه جه بمو و کمین مردمون وه ره اولین بار طرح هاکردنه ولی دنیا دله خله تنک بیه و اکثر قدیم مردمون اتی روح جه اعتقاد داشتنه.

شمنیسم دله روح اتا مرکزی تعریف بی‌یه که ویشته باورون ونه په تعریف بینه. فلسفه دله روح بی‌یه که تسئوس کشتی مسئله ره تونسته جواب هاده و غیرمادی مسائل ره حل هاکنه. دین و مذهب هم روح جه خله وابسته بی‌یه تا قیامت و بمرده‌په اتفاقون ره روح جه نسبت هادن. طبابت دله هم قلب ره روح منزل دونستنه و احساسات ره ونجه نسبت دانه؛ مثل خشی یا نارحتی ره گتنه ونه روح شاد بیه یا نارحت بیه. همین‌سه پیش از روان‌شناسی بئه، گردِ «روانی» مسائل ره «روحی» گتنه.

إسای علم و خصوصاً پزشکی، روح جه باور ندارنه. تکامل دله هر جزئی که بدن دارنه، کم‌کم تکمیل بیه و دیگه جاندارون دله هم مشاهده وونه، ولی روح هیچ‌کجه دنی‌یه و وه ره هم نوونه ات‌دقسی جاندارون تن إضافه هاکرد بون. احساسات دومبی مغز جه إنه و حتا إسا وه ره ام آر آی و— جه تونه عکس بیرن و إندا بزنن. منتها روحِ باور حلا وجود دارنه و مردم ویشته هنتا ونجه باور دارنه.

## منابع
* روح و فرگشت

رج:بدن
رج:فرهنگ
یونیسف

**یونیسف** اتا نهاد هسته که متحد ملل سازمان دست‌بن کار کنده و ونه أرمون و هدف این هسته که وچون زندگی ره دنیا دله راحت‌ته هاکنه. یونیسف کومک کنده وشنی وچون جه خراک و دوا برسنن و چابک وچون ره واکسن بزنن و....

## منابع

رج:متحد ملل سازمان
کپنهاگن شهرستان

**کپنهاگن** (دانمارکی جه: *Københavns Kommune*) اتا دانمارک ره شهرستون هسته که هوودستادن منطقه شٮنه. این شهرستونِ مرکز نوم ره کپنهاگن گنه.
این شهرستون ۶۳۳۰۲۱ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۸۶٫۷ ک‌م۲ هسته.

## منابع
* 


رج:دانمارک شهرستانون
آرهوس شهرستان

**آرهوس** (دانمارکی جه: *Aarhus Kommune*) اتا دانمارک ره شهرستون هسته که میدیولند منطقه شٮنه. این شهرستونِ مرکز نوم ره آرهوس گنه.
این شهرستون ۳۶۱۵۴۴ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۴۷۰ ک‌م۲ هسته.

## منابع
* 


رج:دانمارک شهرستانون
آلبورگ شهرستان

**آلبورگ** (دانمارکی جه: *Aalborg Kommune*) اتا دانمارک ره شهرستون هسته که نوردیولند منطقه شٮنه. این شهرستونِ مرکز نوم ره آلبورگ گنه.
این شهرستون ۲۱۰۳۱۶ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۱۱۳۸ ک‌م۲ هسته.

## منابع
* 


رج:دانمارک شهرستانون
ادنسه شهرستان

**ادنسه** (دانمارکی جه: *Odense Kommune*) اتا دانمارک ره شهرستون هسته که سیددانمارک منطقه شٮنه. این شهرستونِ مرکز نوم ره ادنسه گنه.
این شهرستون ۱۹۷۴۸۰ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۳۰۴ ک‌م۲ هسته.

## منابع
* 


رج:دانمارک شهرستانون
روسکیلده شهرستان

**روسکیلده** (دانمارکی جه: *Roskilde Kommune*) اتا دانمارک ره شهرستون هسته که شیلند منطقه شٮنه. این شهرستونِ مرکز نوم ره راسکیله گنه.
این شهرستون ۸۶۲۰۷ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۲۱۲ ک‌م۲ هسته.

## منابع
* 


رج:دانمارک شهرستانون
فاکسه شهرستان

**فاکسه** (دانمارکی جه: *Fakse Kommune*) اتا دانمارک ره شهرستون هسته که استورستروم منطقه شٮنه. این شهرستونِ مرکز نوم ره فاکسه گنه.
این شهرستون ۱۲۳۸۴ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۱۴۶٫۸۱ ک‌م۲ هسته.

## منابع
* 


رج:دانمارک شهرستانون
سولرود شهرستان

**سولرود** (دانمارکی جه: *Søllerød Kommune*) اتا دانمارک ره شهرستون هسته که کپنهاگن منطقه شٮنه. این شهرستونِ مرکز نوم ره هولته گنه.
این شهرستون ۳۱۹۲۰ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۳۹٫۷۷ ک‌م۲ هسته.

## منابع
* 


رج:دانمارک شهرستانون
گرستد-گیلهی شهرستان

**گرستد-گیلهی** (دانمارکی جه: *Græsted-Gilleleje Kommune*) اتا دانمارک ره شهرستون هسته که فردریکزبورگ منطقه شٮنه. این شهرستونِ مرکز نوم ره گیللایه گنه.
این شهرستون ۲۰۹۹۶ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۱۳۰٫۵ ک‌م۲ هسته.

## منابع
* 


رج:دانمارک شهرستانون
گرنو شهرستان

**گرنو** (دانمارکی جه: *Grenaa Kommune*) اتا دانمارک ره شهرستون هسته که آرهوس منطقه شٮنه. این شهرستونِ مرکز نوم ره گرینا گنه.
این شهرستون ۱۸۷۰۱ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۱۹۶٫۴ ک‌م۲ هسته.

## منابع
* 


رج:دانمارک شهرستانون
والنسبک شهرستان

**والنسبک** (دانمارکی جه: *Vallensbæk Kommune*) اتا دانمارک ره شهرستون هسته که هوودستادن منطقه شٮنه. این شهرستونِ مرکز نوم ره والنسبوک گنه.
این شهرستون ۱۶۵۱۵ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۹٫۵ ک‌م۲ هسته.

## منابع
* 


رج:دانمارک شهرستانون
نوردبورگ شهرستان

**نوردبورگ** (دانمارکی جه: *Nordborg Kommune*) اتا دانمارک ره شهرستون هسته که سوندرلند منطقه شٮنه. این شهرستونِ مرکز نوم ره نوردبورگ گنه.
این شهرستون ۱۳۹۵۶ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۱۲۴٫۷۸ ک‌م۲ هسته.

## منابع
* 


رج:دانمارک شهرستانون
اسکاگن شهرستان

**اسکاگن** (دانمارکی جه: *Skagen Kommune*) اتا دانمارک ره شهرستون هسته که نوردیولند منطقه شٮنه. این شهرستونِ مرکز نوم ره اسکاگن گنه.
این شهرستون ۱۲۰۲۷ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۱۴۲٫۹ ک‌م۲ هسته.

## منابع
* 


رج:دانمارک شهرستانون
بورکوپ شهرستان

**بورکوپ** (دانمارکی جه: *Børkop Kommune*) اتا دانمارک ره شهرستون هسته که ویله منطقه شٮنه. این شهرستونِ مرکز نوم ره بورکوپ گنه.
این شهرستون ۱۱۴۷۸ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۱۰۳٫۱۳ ک‌م۲ هسته.

## منابع
* 


رج:دانمارک شهرستانون
اولگود شهرستان

**اولگود** (دانمارکی جه: *Ølgod Kommune*) اتا دانمارک ره شهرستون هسته که ریبه منطقه شٮنه. این شهرستونِ مرکز نوم ره اولگود گنه.
این شهرستون ۱۱۳۹۸ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۲۴۶٫۶۸ ک‌م۲ هسته.

## منابع
* 


رج:دانمارک شهرستانون
برامسنز شهرستان

**برامسنز** (دانمارکی جه: *Bramsnæs Kommune*) اتا دانمارک ره شهرستون هسته که روسکیلده منطقه شٮنه. این شهرستونِ مرکز نوم ره کریکه هلینگه گنه.
این شهرستون ۹۳۹۱ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۷۹٫۸۸ ک‌م۲ هسته.

## منابع
* 


رج:دانمارک شهرستانون
آلینگه-گودهیم شهرستان

**آلینگه-گودهیم** (دانمارکی جه: *Allinge-Gudhjem Kommune*) اتا دانمارک ره شهرستون هسته که بورنهولم منطقه شٮنه. این شهرستونِ مرکز نوم ره تین گنه.
این شهرستون ۸۷۷۴ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۱۵۴٫۳۴ ک‌م۲ هسته.

## منابع
* 


رج:دانمارک شهرستانون
آردن شهرستان

**آردن** (دانمارکی جه: *Arden Kommune*) اتا دانمارک ره شهرستون هسته که نورلند منطقه شٮنه. این شهرستونِ مرکز نوم ره آردن گنه.
این شهرستون ۸۵۴۳ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۲۲۷٫۸۸ ک‌م۲ هسته.

## منابع
* 


رج:دانمارک شهرستانون
چله شهرستان

**چله** (دانمارکی جه: *Tjele Kommune*) اتا دانمارک ره شهرستون هسته که ویبورگ منطقه شٮنه. این شهرستونِ مرکز نوم ره اوروم، ساندرلینگ گنه.
این شهرستون ۸۵۰۳ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۲۷۳٫۴ ک‌م۲ هسته.

## منابع
* 


رج:دانمارک شهرستانون
اسکیبی شهرستان

**اسکیبی** (دانمارکی جه: *Skibby Kommune*) اتا دانمارک ره شهرستون هسته که فردریکزبورگ منطقه شٮنه. این شهرستونِ مرکز نوم ره اسکیبی گنه.
این شهرستون ۶۶۸۴ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۷۹٫۹۳ ک‌م۲ هسته.

## منابع
* 


رج:دانمارک شهرستانون
آگوستنبورگ شهرستان

**آگوستنبورگ** (دانمارکی جه: *Augustenborg Kommune*) اتا دانمارک ره شهرستون هسته که سوندرلند منطقه شٮنه. این شهرستونِ مرکز نوم ره آگوستنبورگ گنه.
این شهرستون ۶۵۷۷ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۵۳٫۳۱ ک‌م۲ هسته.

## منابع
* 


رج:دانمارک شهرستانون
ارو شهرستان

**ارو** (دانمارکی جه: *Ærø Kommune*) اتا دانمارک ره شهرستون هسته که سیددانمارک منطقه شٮنه. این شهرستونِ مرکز نوم ره اروسکبینگ گنه.
این شهرستون ۶۲۹۰ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۹۱ ک‌م۲ هسته.

## منابع
* 


رج:دانمارک شهرستانون
سامسو شهرستان

**سامسو** (دانمارکی جه: *Samsø Kommune*) اتا دانمارک ره شهرستون هسته که میدیولند منطقه شٮنه. این شهرستونِ مرکز نوم ره ترانبیرگ گنه.
این شهرستون ۳۷۱۰ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۱۱۴٫۷۱ ک‌م۲ هسته.

## منابع
* 


رج:دانمارک شهرستانون
لسو شهرستان

**لسو** (دانمارکی جه: *Læsø Kommune*) اتا دانمارک ره شهرستون هسته که نوردیولند منطقه شٮنه. این شهرستونِ مرکز نوم ره بیروم گنه.
این شهرستون ۱۸۱۷ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۱۱۸٫۴ ک‌م۲ هسته.

## منابع
* 


رج:دانمارک شهرستانون
بارسلون اوستان

**بارسلون** () اتا ایسپانیا ره اوستان هسته که کاتالونون منطقه دله دره. این اوستانِ گتِ شهر نوم ره بارسلون گنه.
این اوستان سرجمع ۵۸۹۹۰۶۳ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۷۷۲۶٫۳۶ ک‌م۲ هسته. 

## منابع
* 


رج:ایسپانیا اوستانون
هوودستادن

**هوودستادن** () اتا دانمارک ره اوستان هسته. این اوستان  گتِ شهر نوم ره هیلرود گنه.
این اوستان سرجمع ۱۸۴۸۹۸۹ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۲۵۵۹٫۴ ک‌م۲ هسته. 

## منابع
* 


رج:دانمارک اوستانون
تریسته اوستان

**تریسته** () اتا ایتالیا ره اوستان هسته. این اوستان فریولی ونتزیا جولیا منطقه دله دره و ونه گتِ شهر نوم ره تریسته گنه.
این اوستان سرجمع ۲۴۰۰۰۰ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۲۱۱٫۸۲ ک‌م۲ هسته. 

## منابع
* 


رج:ایتالیا اوستانون
موراوی-سیلزی اوستان

**موراوی-سیلزی** () اتا چک ره اوستان هسته. این اوستان  گتِ شهر نوم ره استراوا گنه.
این اوستان سرجمع ۱۱۸۹۲۰۴ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۵۴۳۰٫۵۴ ک‌م۲ هسته. 

## منابع
* 


رج:چک اوستانون
گت‌ته لهستون اوستان

**گت‌ته لهستون** () اتا لهستون ره اوستان هسته. این اوستان  گتِ شهر نوم ره پوزنان گنه.
این اوستان سرجمع ۳۴۹۵۴۷۰ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۲۹۸۲۶ ک‌م۲ هسته. 

## منابع
* 


رج:لهستون اوستانون
استکهلم اوستان

**استکهلم** () اتا سوئد ره اوستان هسته. این اوستان  گتِ شهر نوم ره استکهلم گنه.
این اوستان سرجمع ۲۴۷۵۱۶۱ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۱۶۵۴۰٫۵۲ ک‌م۲ هسته. 

## منابع
* 


رج:سوئد اوستانون
کوئوپیو اوستان

**کوئوپیو** () اتا فلاند ره اوستان هسته. این اوستان  گتِ شهر نوم ره کوئوپیو گنه.
این اوستان سرجمع ۳۲۱۸۸۵ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۴۲۷۳۰ ک‌م۲ هسته. 

## منابع
* 


رج:فلاند اوستانون
نیدراسترایش

**نیدراسترایش** () اتا اتریش ره اوستان هسته. این اوستان  گتِ شهر نوم ره زانکت پولتن گنه.
این اوستان سرجمع ۱۶۸۴۲۸۷ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۱۹۱۸۶ ک‌م۲ هسته. 

## منابع
* 


رج:اتریش اوستانون
فولکرمارکت شهرستان

**فولکرمارکت** () اتا اتریش ره شهرستون هسته که کرنتن منطقه شٮنه. این شهرستونِ مرکز نوم ره فولکرمارکت گنه.
این شهرستون ۴۱۸۷۸ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۹۰۷٫۴۹ ک‌م۲ هسته. 

## منابع
* 

رج:کرنتن اوستان
رج:اتریش شهرستانون
اینسبروک‌لند شهرستان

**اینسبروک لند** () اتا اتریش ره شهرستون هسته که تیرول منطقه شٮنه. این شهرستونِ مرکز نوم ره اینسبروک گنه.
این شهرستون ۱۸۰۴۵۳ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۱۹۹۰٫۰۹ ک‌م۲ هسته. 

## منابع
* 

رج:تیرول اوستان
رج:اتریش شهرستانون
امستیتن شهرستان

**امستیتن** () اتا اتریش ره شهرستون هسته که نیدراسترایش منطقه شٮنه. این شهرستونِ مرکز نوم ره آمشتتن گنه.
این شهرستون ۱۱۵۶۷۶ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۱۱۸۷٫۹۷ ک‌م۲ هسته. 

## منابع
* 

رج:نیدراسترایش اوستان
رج:اتریش شهرستانون
بروک مورتسوچلاگ شهرستان

**بروک مورتسوچلاگ** () اتا اتریش ره شهرستون هسته که اشتایرمارک منطقه شٮنه. این شهرستونِ مرکز نوم ره بروک آن در مور گنه.
این شهرستون ۹۸۹۸۴ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۲۱۵۵ ک‌م۲ هسته. 

## منابع
* 

رج:اشتایرمارک اوستان
رج:اتریش شهرستانون
برونو آم این شهرستان

**برونو آم این** () اتا اتریش ره شهرستون هسته که اوبراسترایش منطقه شٮنه. این شهرستونِ مرکز نوم ره برانآئو ام این گنه.
این شهرستون ۱۰۷۷۳۲ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۱۰۴۰٫۸۴ ک‌م۲ هسته. 

## منابع
* 

رج:اوبراسترایش اوستان
رج:اتریش شهرستانون
برگنتس شهرستان

**برگنتس** () اتا اتریش ره شهرستون هسته که فورآرلبرگ منطقه شٮنه. این شهرستونِ مرکز نوم ره برگنتس گنه.
این شهرستون ۱۳۱۳۵۰ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۸۶۳٫۳۴ ک‌م۲ هسته. 

## منابع
* 

رج:فورآرلبرگ اوستان
رج:اتریش شهرستانون
تامسوگ شهرستان

**تامسوگ** () اتا اتریش ره شهرستون هسته که سالزبورگ ایالت منطقه شٮنه. این شهرستونِ مرکز نوم ره تامسوگ گنه.
این شهرستون ۲۰۴۳۷ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۱۰۱۹٫۶۹ ک‌م۲ هسته. 

## منابع
* 

رج:سالزبورگ ایالت اوستان
رج:اتریش شهرستانون
ینرسدورف شهرستان

**ینرسدورف** () اتا اتریش ره شهرستون هسته که بورگنلاند منطقه شٮنه. این شهرستونِ مرکز نوم ره جنرسدورف گنه.
این شهرستون ۱۷۲۳۵ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۲۵۳ ک‌م۲ هسته. 

## منابع
* 

رج:بورگنلاند اوستان
رج:اتریش شهرستانون
هزاره بخش

**هزاره** () اتا پاکستان ره بخش هسته که خیبر پختونخوا منطقه شٮنه. این شهرستونِ مرکز نوم ره ایبتآباد گنه. این شهرستون گتی ۱۷۱۹۴ ک‌م۲ هسته .

## منابع
* 

رج:خیبر پختونخوا اوستان
رج:پاکستان بخشون
ساهیوال بخش

**ساهیوال** () اتا پاکستان ره بخش هسته که پنجاب (پاکستان) منطقه شٮنه. این شهرستونِ مرکز نوم ره ساهیوال گنه. این شهرستون گتی ۱۰۳۰۲ ک‌م۲ هسته .

## منابع
* 

رج:پنجاب (پاکستان) اوستان
رج:پاکستان بخشون
کوئته بخش

**کوئته** () اتا پاکستان ره بخش هسته که بلوچستان (پاکستان) منطقه شٮنه. این شهرستونِ مرکز نوم ره کويته گنه .

## منابع
* 

رج:بلوچستان (پاکستان) اوستان
رج:پاکستان بخشون
کراچی بخش

**کراچی** () اتا پاکستان ره بخش هسته که سند منطقه شٮنه. این شهرستونِ مرکز نوم ره کراچی گنه .

## منابع
* 

رج:سند اوستان
رج:پاکستان بخشون
بلتستان بخش

**بلتستان** () اتا پاکستان ره بخش هسته که گلگت بلتستان منطقه شٮنه. این شهرستونِ مرکز نوم ره سکاردو گنه .

## منابع
* 

رج:گلگت بلتستان اوستان
رج:پاکستان بخشون
پونچ بخش

**پونچ** () اتا پاکستان ره بخش هسته که آزاد کشمیر منطقه شٮنه. این شهرستونِ مرکز نوم ره راولا کوت گنه .

## منابع
* 

رج:آزاد کشمیر اوستان
رج:پاکستان بخشون
تیرانا شهرستان

**تیرانا** () اتا آلبانی ره شهرستان هسته . این شهرستونِ مرکز نوم ره تیرانا گنه. این شهرستون گتی ۱۶۵۲ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۹۱۹۵۱۱ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:اوستان
رج:آلبانی شهرستانون
گائوتنگ اوستان

**گائوتنگ** () اتا جنوبی آفریخا ره اوستان هسته. این اوستان  گتِ شهر نوم ره ژوهانسبورگ گنه.
این اوستان سرجمع ۱۵۰۹۹۴۲۲ نفر جمیعت دارنه و ونه گتی ۱۸۱۷۸ ک‌م۲ هسته. 

## منابع
* 


رج:جنوبی آفریخا اوستانون
فورتالزا

**فورتالزا** () اتا برزیل ره شهر هسته که سئارا منطقه شٮنه. فورتالزا گتی ۳۱۴٫۹۳ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۲۷۰۳۳۹۱ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:سئارا شهرون
مانائوس

**مانائوس** () اتا برزیل ره شهر هسته که آمازوناس منطقه شٮنه. مانائوس گتی ۱۱۴۰۱٫۰۹۲ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۶۴۲۴۹۲ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:آمازوناس شهرون
پورتو الگره

**پورتو الگره** () اتا برزیل ره شهر هسته که ریوگرانده دو سول منطقه شٮنه. پورتو الگره گتی ۴۹۶٫۸۲۷ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۱۵۰۹۹۳۹ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:ریوگرانده دو سول شهرون
ریسیف

**ریسیف** () اتا برزیل ره شهر هسته که پرنامبوکو منطقه شٮنه. ریسیف گتی ۲۱۸٫۸۴۳ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۱۴۸۸۹۲۰ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:پرنامبوکو شهرون
گویانیا

**گویانیا** () اتا برزیل ره شهر هسته که گوییاس منطقه شٮنه. گویانیا گتی 789 ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۱۴۳۷۳۶۶ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:گوییاس شهرون
کورولوس

**کورولوس** () اتا برزیل ره شهر هسته که سائوپائولو ایالت منطقه شٮنه. کورولوس گتی ۳۱۸٫۰۱۴ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۱۳۲۴۷۸۱ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:سائوپائولو ایالت شهرون
بلم

شمه منظور چچی بی‌یه؟
* بلم، پارا: اتا برزیل ره شهر.
* پلم: گیاه نوم
سائو لوئیس

**سائو لوئیس، مارانهاو** () اتا برزیل ره شهر هسته که مارانیائو منطقه شٮنه. سائو لوئیس، مارانهاو گتی ۸۲۷٫۱۴۱ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۱۰۳۷۷۷۵ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:مارانیائو شهرون
ماسیو

**ماسیو** () اتا برزیل ره شهر هسته که آلاگواس منطقه شٮنه. ماسیو گتی ۵۰۳٫۰۷۲ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۹۵۷۹۱۶ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:آلاگواس شهرون
نووا ایگواسو

**نووا ایگواسو** () اتا برزیل ره شهر هسته که ریو دو ژانیرو ایالت منطقه شٮنه. نووا ایگواسو گتی ۵۲۱٫۲۴۹ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۷۸۵۸۶۷ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:ریو دو ژانیرو ایالت شهرون
کامپوگرانده

**کامپوگرانده** () اتا برزیل ره شهر هسته که ماتو گروسو دو سول منطقه شٮنه. کامپوگرانده گتی ۸۰۹۶٫۰۵ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۷۸۶۷۹۷ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:ماتو گروسو دو سول شهرون
ترسینا

**ترسینا** () اتا برزیل ره شهر هسته که پیاوی منطقه شٮنه. ترسینا گتی ۱۳۸۱٫۹۸۱ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۸۶۸۰۷۵ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:پیاوی شهرون
ژوآو پسوآ

**ژوآو پسوآ** () اتا برزیل ره شهر هسته که پارائیبا منطقه شٮنه. ژوآو پسوآ گتی ۲۱۱٫۴۷۵ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۸۳۳۹۳۲ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:پارائیبا شهرون
ناتال

**ناتال** () اتا برزیل ره شهر هسته که ریوگرانده دو نورتی منطقه شٮنه. ناتال گتی ۱۶۷٫۲۶۴ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۷۵۱۳۰۰ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:ریوگرانده دو نورتی شهرون
سانتو آندره

**سانتو آندره** () اتا برزیل ره شهر هسته که سائوپائولو ایالت منطقه شٮنه. سانتو آندره گتی ۱۷۴٫۸۴ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۷۴۸۹۱۹ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:سائوپائولو ایالت شهرون
یوبرلاندیا

**یوبرلاندیا** () اتا برزیل ره شهر هسته که میناس گرایس منطقه شٮنه. یوبرلاندیا گتی ۴۱۱۵٫۲۰۶ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۵۰۱۲۱۴ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:میناس گرایس شهرون
جابواتاو دوس گواراراپیس

**جابواتاو دوس گواراراپیس** () اتا برزیل ره شهر هسته که پرنامبوکو منطقه شٮنه. جابواتاو دوس گواراراپیس گتی ۲۵۶٫۰۷۳ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۵۸۱۵۵۶ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:پرنامبوکو شهرون
آراکاخو

**آراکاخو** () اتا برزیل ره شهر هسته که سرژیپه منطقه شٮنه. آراکاخو گتی ۱۸۱٫۸۵۷ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۶۳۲۷۴۴ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:سرژیپه شهرون
فیرا دی سانتانا

**فیرا دی سانتانا** () اتا برزیل ره شهر هسته که باهیا منطقه شٮنه. فیرا دی سانتانا گتی ۱۳۳۷٫۹۹۳ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۵۵۶۶۴۲ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:باهیا شهرون
ژوینویل

**جوینویل** () اتا برزیل ره شهر هسته که سانتا کاتارینا منطقه شٮنه. جوینویل گتی ۱۱۲۶٫۱۰۶ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۴۲۹۶۰۴ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:سانتا کاتارینا شهرون
آپارسیدا دی گویانیا

**آپارسیدا دی گویانیا** () اتا برزیل ره شهر هسته که گوییاس منطقه شٮنه. آپارسیدا دی گویانیا گتی ۲۸۸٫۴۶۵ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۳۳۶۳۹۲ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:گوییاس شهرون
لوندرینا

**لوندرینا** () اتا برزیل ره شهر هسته که پارانا منطقه شٮنه. لوندرینا گتی ۱۶۵۳٫۰۷۵ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۵۸۰۸۷۰ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:پارانا شهرون
سررا

**سررا** () اتا برزیل ره شهر هسته که اسپیریتو سانتو منطقه شٮنه. سررا گتی ۵۵۳٫۲۵۴ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۳۲۱۱۸۱ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:اسپیریتو سانتو شهرون
کاشیاس دو سو

**کاشیاس دو سو** () اتا برزیل ره شهر هسته که ریوگرانده دو سول منطقه شٮنه. کاشیاس دو سو گتی ۱۶۴۳٫۹۱۳ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۴۳۵۵۶۴ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:ریوگرانده دو سول شهرون
کامپوس دوس گویتاکس

**کامپوس دوس گویتاکس** () اتا برزیل ره شهر هسته که ریو دو ژانیرو ایالت منطقه شٮنه. کامپوس دوس گویتاکس گتی ۴۰۲۶٫۶۹۶ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۴۰۶۹۸۹ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:ریو دو ژانیرو ایالت شهرون
پورتو ولیو

**پورتو ولیو** () اتا برزیل ره شهر هسته که روندونیا منطقه شٮنه. پورتو ولیو گتی ۳۴۰۸۲٫۳۶۶ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۳۳۴۶۶۱ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:روندونیا شهرون
جویز د فورا

**جویز د فورا** () اتا برزیل ره شهر هسته که میناس گرایس منطقه شٮنه. جویز د فورا گتی ۱۴۳۶٫۸۵ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۵۴۰۷۵۶ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:میناس گرایس شهرون
سائو ژوزه دو ریوپرتو

**سائو ژوزه دو ریوپرتو** () اتا برزیل ره شهر هسته که سائوپائولو ایالت منطقه شٮنه. سائو ژوزه دو ریوپرتو گتی ۴۳۱٫۹۶۳ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۴۰۸۲۵۸ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:سائوپائولو ایالت شهرون
انانیندعا، پرا

**انانیندعا، پرا** () اتا برزیل ره شهر هسته که پارا منطقه شٮنه. انانیندعا، پرا گتی ۱۹۰٫۵۸ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۴۷۸۷۷۸ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:پارا شهرون
ماکاپا

**ماکاپا** () اتا برزیل ره شهر هسته که آماپا منطقه شٮنه. ماکاپا گتی ۶۴۰۸٫۵۴۵ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۴۴۲۹۳۳ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:آماپا شهرون
کمپینا گرند

**کمپینا گرند** () اتا برزیل ره شهر هسته که پارائیبا منطقه شٮنه. کمپینا گرند گتی ۵۹۴٫۱۸۲ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۴۱۹۳۷۹ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:پارائیبا شهرون
بوآ ویستا

اینجاهان نوم ره **بوآ ویستا** یعنی **خارِ منظره** گنه:
;برزیل:
* بوآ ویستا، پاریبا
* بوآ ویستا، پورتو آلگری
* بوآ ویستا، رورایما
* بوا ویستا دا آپارسیدا 
* بوا ویستا داس میسسوئس 
* بوآ ویستا دو بوریکا 
* بوآ ویستا دو کادادو 
* بوا ویستا دو گوروپی 
* بوآ ویستا دو اینکرا 
* بوآ ویستا دو راموس 
* بوآ ویستا دو سول 
* بوآ ویستا دو توپیم 

;کیپ ورده:
* Boa Vista, Cape Verde
مارینگا

**مارینگا** () اتا برزیل ره شهر هسته که پارانا منطقه شٮنه. مارینگا گتی ۴۸۷٫۰۵۲ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۴۰۹۶۵۷ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:پارانا شهرون
سائو جوو دو مرتی

**سائو جوو دو مرتی** () اتا برزیل ره شهر هسته که ریو دو ژانیرو ایالت منطقه شٮنه. سائو جوو دو مرتی گتی ۳۴٫۸۳۸ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۴۴۰۹۶۲ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:ریو دو ژانیرو ایالت شهرون
آناپلیس

**آناپلیس** () اتا برزیل ره شهر هسته که گوییاس منطقه شٮنه. آناپلیس گتی ۹۱۸٫۳۷۵ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۳۹۸۸۶۹ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:گوییاس شهرون
پترولینا

**پترولینا** () اتا برزیل ره شهر هسته که پرنامبوکو منطقه شٮنه. پترولینا گتی ۴۵۶۱٫۸۷۲ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۳۸۶۷۹۱ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:پرنامبوکو شهرون
چاریاچیچا

**چاریاچیچا** () اتا برزیل ره شهر هسته که اسپیریتو سانتو منطقه شٮنه. چاریاچیچا گتی ۲۷۹٫۹۷۵ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۳۲۴۲۸۵ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:اسپیریتو سانتو شهرون
ایتاکاکیسیتوبا

**ایتاکاکیسیتوبا** () اتا برزیل ره شهر هسته که سائوپائولو ایالت منطقه شٮنه. ایتاکاکیسیتوبا گتی ۸۱٫۷۷۷ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۳۷۵۰۱۱ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:سائوپائولو ایالت شهرون
ویتوریا دا کونکیستا

**ویتوریا دا کونکیستا** () اتا برزیل ره شهر هسته که باهیا منطقه شٮنه. ویتوریا دا کونکیستا گتی ۳۲۰۴٫۲۵۷ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۲۶۲۴۹۴ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:باهیا شهرون
ریو برانکو

**ریو برانکو** () اتا برزیل ره شهر هسته که اکری منطقه شٮنه. ریو برانکو گتی ۸۸۳۵٫۵۴۱ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۳۶۴۷۵۶ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:اکری شهرون
بلومنائو

**بلومنائو** () اتا برزیل ره شهر هسته که سانتا کاتارینا منطقه شٮنه. بلومنائو گتی ۵۱۹٫۸۳۷ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۳۶۱۲۶۱ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:سانتا کاتارینا شهرون
پونتا گروسا

**پونتا گروسا** () اتا برزیل ره شهر هسته که پارانا منطقه شٮنه. پونتا گروسا گتی ۲۰۵۴٫۷۳ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۲۷۳۶۱۶ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:پارانا شهرون
کانواس

**کانواس** () اتا برزیل ره شهر هسته که ریوگرانده دو سول منطقه شٮنه. کانواس گتی ۱۳۱٫۰۹۷ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۳۴۷۶۵۷ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:ریوگرانده دو سول شهرون
چائوچایا

**چائوچایا** () اتا برزیل ره شهر هسته که سئارا منطقه شٮنه. چائوچایا گتی ۱۲۲۳٫۲۵ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۳۵۵۶۷۹ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:سئارا شهرون
یوبرابا

**یوبرابا** () اتا برزیل ره شهر هسته که میناس گرایس منطقه شٮنه. یوبرابا گتی ۴۵۱۲٫۱۳۵ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۲۵۲۰۵۱ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:میناس گرایس شهرون
سانتاری

**سانتاری** () اتا برزیل ره شهر هسته که پارا منطقه شٮنه. سانتاری گتی 17898 ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۲۹۴۵۸۰ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:پارا شهرون
سائو ویسنچه (سائو پائولو)

**سائو ویسنچه (سائو پائولو)** () اتا برزیل ره شهر هسته که سائوپائولو ایالت منطقه شٮنه. سائو ویسنچه (سائو پائولو) گتی 148 ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۳۲۹۹۱۱ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:سائوپائولو ایالت شهرون
ویتوریا، اسپریتو سانتا

**ویتوریا، اسپریتو سانتا** () اتا برزیل ره شهر هسته که اسپیریتو سانتو منطقه شٮنه. ویتوریا، اسپریتو سانتا گتی ۹۶٫۵۳۶ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۳۲۲۸۶۹ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:اسپیریتو سانتو شهرون
کاماچاری

**کاماچاری** () اتا برزیل ره شهر هسته که باهیا منطقه شٮنه. کاماچاری گتی ۷۸۴٫۶۵۸ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۲۴۲۹۷۰ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:باهیا شهرون
پالماس

**پالماس** () اتا برزیل ره شهر هسته که توکانتینس منطقه شٮنه. پالماس گتی ۲۲۱۸٫۹۴۳ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۳۰۲۶۹۲ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:توکانتینس شهرون
وارزآ گرانده

**وارزآ گرانده** () اتا برزیل ره شهر هسته که ماتو گروسو منطقه شٮنه. وارزآ گرانده گتی ۹۳۸٫۰۵۷ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۲۱۵۲۹۸ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:ماتو گروسو شهرون
گراواتای

**گراواتای** () اتا برزیل ره شهر هسته که ریوگرانده دو سول منطقه شٮنه. گراواتای گتی ۴۶۳٫۷۵۸ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۲۳۲۶۲۹ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:ریوگرانده دو سول شهرون
فوز دو لوآچو

**فوز دو لوآچو** () اتا برزیل ره شهر هسته که پارانا منطقه شٮنه. فوز دو لوآچو گتی ۶۱۷٫۷۰۱ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۲۸۵۴۱۵ نفر هسته.

## منابع
* 

رج:پارانا شهرون