Чверчакевичова, Люцина

**Люцина Чверчакевичова** (*полякокс ёвтави кода*: [luˈt͡sɨna t͡ɕfʲert͡ʂakʲeviˈt͡ʂɔva]) (чачсь 1829  даволковонь 26 чистэ — кулось 1901) — Польша масторонь сёрмадыця, куляньсёрмадей ды пидемакнигань сёрмадей. 

Люцина Чверчакевичова  чачсь Варшава ошсо, содавикс раськесэ  - фон Бакман раськесэ. 1858 иестэ сон нолдызе эсензэ васенце книганзо  - «Вейкине практикань ламбамонь ды кудонь запасонь пидема-теема лувонь пусмо» (*полякокс «Jedyne praktyczne przepisy wszelkich zapasów spiżarnianych oraz pieczenia ciast*»). 

Сон сёрмадсь кода эсензэ пидемань лув лангс неждезь, истя жо сёрмадсь 17 ды 18 пингень пидема лувтнэде, конатнеде кармась содамо польской шляхтань ледснема книгасто.  1860 иестэ нолдась лия пидемакнига «365 обидт 5 злотань питнесэ» (*полякокс «365 obiadów za pięć złotych»*). 

1865 иестэ саезь сон кармась ветямо эсь сёрмадовкс  “Bluszcz” журналсо: пидемадо ды оршнемадо. Тейнесь вейсэнь тевть  Kurier Warszawski кулялопанть марто  - сехте содавикс Варшавань кулялопась се шкане.
 
1870 иетнестэ нолдась зярыя пидема, урядамо ды цецянь озавтома книгат. Сон кармась тердеме ламо содавикс ломанть эсь салононтень, конанть кирдсь Кролевска,3 куросонть. Сонзэ инжетне ютксо ульнесть се шкань содавикс сёрмадыцят ды журналистт, саемга Болеслав Прус.

Сёрмадовксонзо теизь сонзэ сехте содавиксэкс Польша масторсто сёрмадыцякс. 1924 иес книганзо нолдазельть 23 кирда, миезельть 130 000 ламо копият эрьва кодамо масторсо. Те ульнесь  дэ ды до вейсэ саезь седе ламо. Тень коряс ламо «серьёзной» сёрмадыцятне нарьгасть лангсонзо.

Покш сталмонзо (130 кг седе ламо) ды каштанчинзэ кувалт тензэ кармасть мереме  «Ćwierciakiewiczowa», косо  ćwierć полякокс «вейке нилецестэ, цетверть». Ломантненень пек вечкевсь те од лемесь, энатой неень шкане кой-конасо сёрмадовкссо яла вастневи.

1875 иестэ саезь Люцина алтызе прянзо эрьва иестэ тейтерьаванень “Kolęda dla Gospodyń” нолдавксонтэнь  . Те ульнесь ковкерькс, конасонть сёрмалесть пидема лувт, нурькине сёрмадовкст, валморот ды теде башка тейтерьавань кочксема правадо.

Сон кулось Варшава ошсо ды калмазь Протестант-Реформатской Калмазырьсэ Варшавасо.

## Лия таркатнева
* Ewa Czerniakowska, Lucyna Ćwierczakiewiczowa.Przyczynek do historii czasopiśmiennictwa polskiego 

## Мезе ульнесь печатазь
* *365 obiadów / przez Lucynę Ćwierczakiewicz, autorkę „Kursu gospodarstwa dla kobiet”, „Jedynych praktycznych przepisów”, „Poradnika porządku” itd*. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1989. Przedruk techniką fotooffsetową z oryg.
* *Baby, placki i mazurki: praktyczne przepisy pieczenia chleba, bułek, placków, mazurków, tortów, ciastek, pierników i.t.p* */ przez Lucynę Ćwierczakiewiczową*. Warszawa: nakładem Jana Fiszera, 1909.
* *Cokolwiek bądź chcesz wyczyścić, czyli Porządki domowe* */ przez Lucynę C. Wariant tytułu Cokolwiek bądź chcesz wyczyścić*. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1982. Przedruk typograficzny z oryginału: Warszawa: Gebethner i Wolff, 1887. – Tyt. okładki.: Porządki domowe.
* *Jedyne praktyczne przepisy konfitur, różnych marynat, wędlin, wódek, likierów, win owocowych, miodów oraz ciast: według wydania z 1885 roku*. Warszawa: „Alfa”, 1985. Przedruk z oryginału: Warszawa: nakład autorki, 1885.
* *Nauka robienia kwiatów bez pomocy nauczyciela: z 239 rycinami*. Warszawa: nakład autorski: Gebethner i Wolff, 1879
* *Obiady, ciasta, konfitury*. Rzeszów: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1991. Warszawa. Lwów: nakład i własność Jana Fiszera, 1911.

## Культурасо ледснематне
W 2018 roku nakładem Wydawnictwa Literackiego ukazała się biografia Lucyny Ćwieczakiewiczowej *Pani od obiadów. Lucyna Ćwierczakiewiczowa. Historia życia* autorstwa Marty Sztokfisz.
## Библиографиясь
* Zofia Balicka, *Lucyna Ćwierczakiewiczowa*, w: *[[Polski Słownik Biograficzny]]*, t. IV, s. 385
* Izabela Wodzińska, *Kucharka niepospolita, czyli życie i twórczość Lucyny Ćwierczakiewiczowej,*, [w:] *Historia zwyczajnych kobiet i zwyczajnych mężczyzn*, red. Dobrochna Kałwa i Tomasz Pudłocki, Przemyśl 2007.
* Izabela Wodzińska, ''W walce ze stereotypami. Zdrowie i higiena kobiet w kalendarzach Lucyny Ćwierczakiewiczowej'', „Histmag.org”, 24 czerwca 2009.