ဟာလဝါ

**ဟာလဝါ **(; ) သည် အိန္ဒိယတိုက်ခွဲ၊ အလယ်အလတ်ပိုင်းနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသများတွင် ရေပန်းစားသော ရိုးရာမုန့်ချိုတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဆူးဂျီ (ဂျုံမှုန့်)၊ အခွံမာသီးများ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ သစ်သီးများ သို့မဟုတ် ပဲမျိုးစုံတို့ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော စေးကပ်ချိုမြသော မုန့်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ဟာလဝါသည် အိန္ဒိယရိုးရာပွဲတော်များ၊ မင်္ဂလာဆောင်များ၊ ဘာသာရေးအခမ်းအနားများနှင့် မိသားစုအခါသမယများတွင် မရှိမဖြစ်အစားအစာတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ၎င်း၏ထူးခြားသောအရသာနှင့် ပြုလုပ်နည်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် လူကြိုက်များလျက်ရှိသည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
ဟာလဝါ၏အစသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသများမှ စတင်ခဲ့ပြီး၊ အာရဗီဘာသာစကားတွင် "ချိုမြသောအရာ" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော "حلوى" (ဟလ်ဝါ) ဟူသောစကားလုံးမှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု ယူဆရသည်။ အလယ်ခေတ်ကာလတွင် အာရဗီခရီးသွားများနှင့် ကုန်သည်များမှတစ်ဆင့် အိန္ဒိယတိုက်ခွဲသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး၊ ဒေသခံယဉ်ကျေးမှုများနှင့် ရောစပ်ကာ အိန္ဒိယဟာလဝါအဖြစ် ပြောင်းလဲဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့သည်။ အိန္ဒိယတွင် ဟာလဝါသည် ဒေသအလိုက် ကွဲပြားသော ပါဝင်ပစ္စည်းများနှင့် ပြုလုပ်နည်းများဖြင့် ပြောင်းလဲလာခဲ့ပြီး၊ ယခုအခါ ဂျုံမှုန့်ဟာလဝါ၊ မုန်လာဥဟာလဝါ (Gajar ka Halwa)၊ ခေါက်ဆွဲဟာလဝါ (Sheera)၊ နှင့် အခွံမာသီးဟာလဝါများအထိ အမျိုးအစားပေါင်းများစွာ ရှိလာသည်။

အခြေခံပြုလုပ်နည်းမှာ အောက်ပါအဆင့်များပါဝင်သည်။
# ထောပတ်ဖြင့် ဆူးဂျီ သို့မဟုတ် အခြားပါဝင်ပစ္စည်းများကို မွှေကြော်ပြီး မွှေးရနံ့ထွက်လာသည်အထိ ချက်ပြုတ်သည်။
# သကြားရည် သို့မဟုတ် သကြားနှင့် ရေကို ရောစပ်ပြီး သကြားရည်ပြင်ဆင်သည်။
# ကြော်ထားသော ပါဝင်ပစ္စည်းများထဲသို့ သကြားရည်ထည့်ကာ သိပ်သည်းလာသည်အထိ မွှေပေးသည်။
# အခွံမာသီးများနှင့် ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်များ ထည့်ပြီး ပြီးစီးအောင် ချက်ပြုတ်သည်။

## ယဉ်ကျေးမှုအရေးပါမှု 
ဟာလဝါသည် အိန္ဒိယယဉ်ကျေးမှုတွင် အထူးအရေးပါသော အစားအစာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မင်္ဂလာရှိသောအရာတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရပြီး၊ အိန္ဒိယရိုးရာအရ အသစ်စတင်မှုများ (ဥပမာ- အိမ်သစ်ဝင်ပွဲ၊ မွေးနေ့၊ မင်္ဂလာဆောင်) တွင် ချိုမြသောအစားအစာများ စားသုံးခြင်းသည် ကံကောင်းခြင်းနှင့် သာယာဝပြောခြင်းကို ဖိတ်ခေါ်သည်ဟု ယုံကြည်သည်။
# ရမ်ဇာန်နှင့် အီဒ်ပွဲတော်များ: မွတ်စလင်လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းများတွင် အထူးသဖြင့် ခြံထွက်သစ်သီးဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော ဟာလဝါများ (ဥပမာ- သင်္ဘောသီးဟာလဝါ) ကို ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။
# အိန္ဒိယဘတ်ဂျက်အခမ်းအနား: အိန္ဒိယဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနတွင် နှစ်စဉ်ဘတ်ဂျက်စာရွက်စာတမ်းများ ပုံနှိပ်မပြီးမီ "ဟာလဝါအခမ်းအနား" (Halwa Ceremony) ကို ကျင်းပလေ့ရှိပြီး၊ ဝန်ထမ်းများအား ဟာလဝါဖြန့်ဝေကာ လျှို့ဝှက်ထိန်းသိမ်းမှုကို စတင်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဟာလဝါသည် အိန္ဒိယယဉ်ကျေးမှုလွှမ်းမိုးမှုရှိသော ဒေသများ (ဥပမာ- ရန်ကုန်၊ မန္တလေး) တွင် ပိုမိုတွေ့ရှိရပြီး၊ အိန္ဒိယစားသောက်ဆိုင်များနှင့် ဘာသာရေးပွဲလမ်းသဘင်များတွင် ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။

## ဒေသအလိုက် ကွဲပြားမှုများ 
ဟာလဝါသည် ဒေသအလိုက် ပုံစံအမျိုးမျိုးဖြင့် တွေ့ရှိရသည်။ အချို့သော ထင်ရှားသောအမျိုးအစားများမှာ-
* မုန်လာဥဟာလဝါ (Gajar ka Halwa) - မုန်လာဥကို နို့ရည်နှင့် သကြားဖြင့် ချက်ပြုတ်ပြီး အခွံမာသီးများဖြင့် အလှဆင်ထားသည်။ အထူးသဖြင့် ဆောင်းရာသီတွင် ရေပန်းစားသည်။

## ကျန်းမာရေးနှင့် အာဟာရဓာတ် 
ဟာလဝါသည် သကြားနှင့် ထောပတ်ပါဝင်မှုများသောကြောင့် စွမ်းအင်ဓာတ်မြင့်မားသော အစားအစာဖြစ်သည်။ သို့သော်၊ သင်္ဘောသီးဟာလဝါလို အချို့အမျိုးအစားများသည် သကြားထည့်ရန်မလိုအပ်ဘဲ သဘာဝချိုမြမှုရှိသည့်အတွက် ကျန်းမာရေးနှင့် ပိုမိုညီညွတ်သည်။ သက်သတ်လွတ်စားသူများအတွက် ထောပတ်အစား ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဆီများကို အသုံးပြုပြီး ပြုလုပ်သော ဟာလဝါများလည်း ရေပန်းစားလာသည်။

## ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရေပန်းစားမှု 
ဟာလဝါသည် အိန္ဒိယတိုက်ခွဲသာမက ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ အိန္ဒိယလူမျိုးများနေထိုင်ရာ နိုင်ငံများဖြစ်သည့် ယူကေ၊ အမေရိက၊ ကနေဒါ၊ နှင့် ဩစတြေးလျတို့တွင်လည်း ရေပန်းစားသည်။ အိန္ဒိယစားသောက်ဆိုင်များနှင့် အချိုပွဲဆိုင်များတွင် ဟာလဝါသည် မီနူးထဲတွင် ထင်ရှားသောနေရာယူထားပြီး၊ နိုင်ငံတကာစူပါမားကတ်များတွင် အဆင်ပြေသော ထုပ်ပိုးထားသော ဟာလဝါများကို ဝယ်ယူရရှိနိုင်သည်။ 

ထို့ပြင်၊ ဟာလဝါသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းနိုင်ငံများတွင် အာရဗီဟာလဝါပုံစံဖြင့် တွေ့ရှိရပြီး၊ ထိုဒေသများတွင် နှမ်းစေ့များနှင့် ပြုလုပ်ထားသော ဟာလဝါများ (ဥပမာ- Tahini Halwa) ကို စားသုံးလေ့ရှိသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အစားအစာ