သဟဇာတပစ္စည်း

**သဟဇာတပစ္စည်း** ဆိုသည်မှာ မြတ်ဗုဒ္ဓ၏ အဘိဓမ္မာဒေသနာတော်ဖြစ်သော ပဋ္ဌာန်း ၂၄ ပစ္စည်းတွင် ခြောက်ခုမြောက်သော ပစ္စည်းတရား ဖြစ်သည်။ "သဟဇာတ" ဟူသော စကားသည် "အတူတကွ ဖြစ်ခြင်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး အကြောင်းတရားနှင့် အကျိုးတရားတို့သည် တစ်ချိန်တည်း၊ တစ်ပြိုင်နက် ဖြစ်ပေါ်လာကြကာ အချင်းချင်း ထောက်ပံ့ကူညီ ကျေးဇူးပြုသော သတ္တိကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။

### ဥပမာ - ဆီမီးနှင့် အလင်းရောင်
သဟဇာတပစ္စည်း၏ သဘောတရားကို ရှေးဆရာတော်ကြီးများက **ဆီမီး သို့မဟုတ် ဓာတ်မီး** နှင့် ဥပမာပေးလေ့ရှိသည်။ ဆီမီးကို ထွန်းလိုက်သည့်အခါ မီးတောက်နှင့် မီးရောင်တို့သည် ဘယ်အရာက အရင်ဖြစ်သည်၊ ဘယ်အရာက နောက်မှဖြစ်သည်ဟု ခွဲခြား၍ မရနိုင်အောင် တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဖြစ်ပေါ်လာကြသည်။ မီးကြောင့် အလင်းရောင် ဖြစ်သကဲ့သို့ မီးရောင်ကြောင့်လည်း မီးတောက်ကို မြင်ရသည်ဖြစ်ရာ အပြန်အလှန် ကျေးဇူးပြုနေခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့အတူပင် စိတ်၊ စေတသိက် နာမ်တရားများနှင့် ရုပ်တရားအချို့သည် တစ်ပြိုင်နက်ဖြစ်ပေါ်ကာ ကျေးဇူးပြုကြသည်။

### ကျေးဇူးပြုပုံ အမျိုးအစားများ
ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်အရ သဟဇာတပစ္စည်းသည် အောက်ပါအတိုင်း ကျေးဇူးပြုသည် -
*   **နာမ်ခန္ဓာလေးပါး အချင်းချင်း:** ဝေဒနာ၊ သညာ၊ သင်္ခါရ၊ ဝိညာဉ် ဟူသော နာမ်ခန္ဓာလေးပါးတို့သည် တစ်ပြိုင်နက်ဖြစ်ကာ အချင်းချင်း အပြန်အလှန် ကျေးဇူးပြုကြသည်။ ၎င်းသည် ညီအစ်ကို လေးယောက် အိမ်တစ်အိမ်တည်းတွင် အတူတကွ အလုပ်လုပ်ကာ အချင်းချင်း ကူညီကြသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။
*   **မဟာဘုတ်လေးပါး အချင်းချင်း:** ရုပ်တရား၏ အခြေခံဖြစ်သော ပထဝီ၊ အာပေါ၊ တေဇော၊ ဝါယော ဟူသော မဟာဘုတ်လေးပါးတို့သည် တစ်ပြိုင်နက်ဖြစ်ကာ အချင်းချင်း ကျေးဇူးပြုကြသည်။
*   **ပဋိသန္ဓေခဏမှ နာမ်နှင့် ရုပ်:** အမိဝမ်းဝယ် ပဋိသန္ဓေတည်စ ခဏ၌ နာမ်တရား (စိတ်၊ စေတသိက်) နှင့် ရုပ်တရား (ကမ္မဇရုပ်) တို့သည် တစ်ပြိုင်နက်ဖြစ်ကာ အချင်းချင်း ကျေးဇူးပြုကြသည်။
*   **စိတ်စေတသိက်နှင့် စိတ္တဇရုပ်:** စိတ်၊ စေတသိက်တို့ ဖြစ်ပေါ်လာသည့်အခါ ထိုစိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ်များအပေါ်တွင်လည်း သဟဇာတသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုသည်။ ဤသည်မှာ မိဘများက လူမမယ် သားသမီးများကို ပြုစုသကဲ့သို့ဖြစ်ပြီး၊ ရုပ်တရားက နာမ်တရားကို ပြန်၍ ကျေးဇူးမပြုနိုင်သော်လည်း နာမ်တရားကမူ ရုပ်တရားကို ထောက်ပံ့ပေးခြင်းဖြစ်သည်။

### ထူးခြားသော သတ္တိ 
သဟဇာတပစ္စည်းသည် အကျိုးတရားများကို အတူတကွ မကွဲမပြား ဖြစ်စေတတ်သော သတ္တိရှိသည်။ ဤပစ္စည်းကို လေ့လာခြင်းဖြင့် အရာအားလုံးသည် အကြောင်းတိုက်ဆိုင်၍ တစ်ပြိုင်နက် ပေါင်းစပ်ဖြစ်ပေါ်နေခြင်းသာဖြစ်ကြောင်း သိမြင်နိုင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် စိတ်စေတနာ ထက်သန်နေသူ၏ ရုပ်အမူအရာသည်လည်း လန်းဆန်းနေခြင်းမှာ စိတ်နှင့် ရုပ်သည် သဟဇာတသတ္တိဖြင့် တစ်ပြိုင်နက် ဖြစ်ပေါ်နေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

### အနှစ်ချုပ်
သဟဇာတပစ္စည်းကို သိရှိနားလည်ခြင်းဖြင့် လောက၌ "အတ္တ" ဟုခေါ်သော အမာခံ အကောင်အထည် မရှိဘဲ၊ ရုပ်တရားနှင့် နာမ်တရားတို့သာလျှင် အပြန်အလှန် မှီတွဲကာ အတူတကွ ဖြစ်ပျက်နေခြင်း ဖြစ်ကြောင်း သမ္မာဒိဋ္ဌိ အမြင်ကို ရရှိစေနိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဤပစ္စည်းသည် အကြောင်းတရားနှင့် အကျိုးတရားတို့၏ ခွဲခြား၍မရသော ဆက်စပ်မှုကို ပေါ်လွင်စေသော တရားမြတ် ဖြစ်ပါသည်။

(နိဿယ အတ္ထိ အဝိဂတ လည်း အတူတူ)

## အတူဖြစ်တိုင်းလည်း သဟဇာတသတ္တိမရှိနိုင်
သမီးခင်ပွန်းနှစ်ယောက်နှင့်အတူ လူမမယ်သားသမီးကလေးများ အတူခရီးသွားရာ၌ သမီးခင်ပွန်း 
နှစ်ယောက်မှာ အချင်းချင်း အားကိုးနိုင်သော်လည်း လူမမယ်သားသမီးကလေးများကိုမူ အားကိုး၍မရပေ။ 
ထို့အတူ စိတ်စေတသိက်အချင်းချင်း, ပဋိသန္ဓေနာမက္ခန္ဓာနှင့် ဟဒယဝတ္ထုအချင်းချင်း, မဟာဘုတ်ရုပ် 
အချင်းချင်းသာ အားကိုးနိုင်ကြ ကျေးဇူးပြုနိုင်ကြသည်။ မဟာဘုတ်နှင့်တွဲ၍ တပြိုင်နက်ဖြစ်ရသော 
ဥပါဒါရုပ်မှာမဟာဘုတ်၏ အားကိုးစရာ မဟုတ်ပေ။ ဆိုလိုသည်မှာ ဥပါဒါရုပ်သည် အကြောင်းတရားမဖြစ်နိုင်, 
အကျိုး တရားသာ ဖြစ်နိုင်သည်။
## နာမ်အချင်းချင်း ပစ္စည်းပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်ပုံ
အရူပဘုံ၌ ပဋိသန္ဓေစိတ်နှင့် စေတသိက် ၃၀ ဟူသော နာမ်ခန္ဓာလေးပါး ဖြစ်ရာတွင် ဝိညာဏက္ခန္ဓာသည် 
ပစ္စည်း, ကြွင်းနာမ်ခန္ဓာသုံးပါးသည် ပစ္စယုပ္ပန်၊ ကြွင်းနာမ်ခန္ဓာသုံးပါးသည် ပစ္စည်း, ဝိညာဏက္ခန္ဓာသည် 
ပစ္စယုပ္ပန်၊ ဝေဒနာက္ခန္ဓာသည် ပစ္စည်း, ကြွင်းနာမ် ခန္ဓာသုံးပါးသည် ပစ္စယုပ္ပန်၊  ကြွင်းနာမ်ခန္ဓာသုံးပါးသည် 
ပစ္စည်း, ဝေဒနာက္ခန္ဓာသည် ပစ္စယုပ္ပန်၊ ဤသို့စသည် ဖြင့် ခန္ဓာတစ်ပါးသည် ပစ္စည်း, ခန္ဓာသုံးပါးသည် 
ပစ္စယုပ္ပန်၊ ခန္ဓာသုံးပါးသည် ပစ္စည်း, ခန္ဓာတစ်ပါးသည် ပစ္စယုပ္ပန်၊ ခန္ဓာ၂ပါးသည် ပစ္စည်း, ခန္ဓာ၂ပါးသည် 
ပစ္စယုပ္ပန်စသည်ဖြင့်သိပါ။

အပါယ်လေးဘုံသား လူနတ်ဗြဟ္မာတို့၏ သန္တာန်တွင် မြင်စိတ်ကြားစိတ်စသည် ဖြစ်ရာတွင်လည်း 
ဝိညာဏက္ခန္ဓာသည် ပစ္စည်း, ကြွင်းနာမ်ခန္ဓာသုံးပါးသည် ပစ္စယုပ္ပန်၊ ကြွင်းနာမ်ခန္ဓာသုံးပါးသည် ပစ္စည်း, 
ဝိညာဏက္ခန္ဓာသည် ပစ္စယုပ္ပန်၊ ဝေဒနာက္ခန္ဓာသည် ပစ္စည်း, ကြွင်းနာမ် ခန္ဓာသုံးပါးသည် ပစ္စယုပ္ပန်၊  
ကြွင်းနာမ်ခန္ဓာသုံးပါးသည် ပစ္စည်း, ဝေဒနာက္ခန္ဓာသည် ပစ္စယုပ္ပန်၊ ဤသို့စသည် ဖြင့် ခန္ဓာတစ်ပါးသည် 
ပစ္စည်း, ခန္ဓာသုံးပါးသည် ပစ္စယုပ္ပန်၊ ခန္ဓာသုံးပါးသည် ပစ္စည်း, ခန္ဓာတစ်ပါးသည် ပစ္စယုပ္ပန်၊ ခန္ဓာ၂ပါးသည် 
ပစ္စည်း, ခန္ဓာ၂ပါးသည် ပစ္စယုပ္ပန်စသည်ဖြင့်သိပါ။
## နာမ်အချင်းချင်းနှင့် စိတ္တဇရုပ်, ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ် ပစ္စည်း ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်ပုံ
ပဉ္စဝေါကာရဘုံဝယ် ပဋိသန္ဓေအခါ၌ ဆိုင်ရာ ပဋိသန္ဓေစိတ်စေတသိက် ဟူသောနာမက္ခန္ဓာနှင့် 
ကမ္မဇရုပ်တို့ဖြစ်ရာ ဝိညာဏက္ခန္ဓာသည် ပစ္စည်း, ကြွင်းနာမ်ခန္ဓာ၃ပါးနှင့် ကမ္မဇရုပ်သည် ပစ္စယုပ္ပန်၊ 
ကြွင်းနာမ်ခန္ဓာ ၃ ပါးသည် ပစ္စည်း, ဝိညာဏက္ခန္ဓာနှင့် ကမ္မဇရုပ်သည် ပစ္စယုပ္ပန်၊ ဤသို့စသည်ဖြင့် 
ခန္ဓာတပါးသည်ပစ္စည်း, ခန္ဓာ ၃ ပါးနှင့် ကမ္မဇရုပ်သည် ပစ္စယုပ္ပန်၊ ခန္ဓာ ၃ပါးသည် ပစ္စည်း, ခန္ဓာတစ်ပါးနှင့် 
ကမ္မဇရုပ်သည် ပစ္စယုပ္ပန်၊ ခန္ဓာ၂ပါးသည် ပစ္စည်း, ခန္ဓာ၂ပါးနှင့် ကမ္မဇရုပ်သည် ပစ္စယုပ္ပန် ဟု အပြန်အလှန် 
ကျေးဇူးပြုပုံသိပါ။ ပဝတ္တိအခါ၌ လောဘမူ ပထမစိတ်,စေတသိက်ဟူသော နာမက္ဓန္ဓာနှင့် ထိုစိတ်ကြောင့် 
စိတ္တဇရုပ်တို့ ဖြစ်ရာ ဝိညာဏက္ခန္ဓာသည် ပစ္စည်း, ကြွင်းနာမ်ခန္ဓာ ၃ ပါးနှင့် စိတ္တဇရုပ်တို့သည် ပစ္စယုပ္ပန်၊ 
ဤသို့စသည် ဖြင့် စိတ်ဖြစ်တိုင်း ဖြစ်တိုင်း သိပါလေ။
## မဟာဘုတ်ရုပ်အချင်းချင်းနှင့် ဥပါဒါရုပ် ပစ္စည်း ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်ပုံ
စိတ္တဇရုပ်ကလာပ်၌ ရုပ်ပေါင်း ၈ ပါး, ၉ ပါး စသည်ဖြစ်ရာ ထို၌ပါသော ပထဝီဓာတ်သည် ပစ္စည်း, 
ကြွင်းဓာတ်ကြီး ၃ပါးနှင့် ဥပါဒါရုပ်သည် ပစ္စယုပ္ပန်၊ ကြွင်းဓာတ်ကြီး၃ပါးသည် ပစ္စည်း, ပထဝီဓာတ်နှင့် 
ဥပါဒါရုပ်သည် ပစ္စယုပ္ပန်၊ ဤသို့စသည်ဖြင့် ဓာတ်တစ်ပါးသည် ပစ္စည်း, ကြွင်း ဓာတ်၃ပါးနှင့် ဥပါဒါရုပ်သည် 
ပစ္စယုပ္ပန်၊ ဓာတ်နှစ်ပါးသည် ပစ္စည်း, ကြွင်းဓာတ်နှစ်ပါးနှင့် ဥပါဒါရုပ်သည် ပစ္စယုပ္ပန်၊ စသည်ဖြင့်သိပါ။ 
ဤ၌ မဟာဘုတ်တို့သည် အချင်းချင်း အပြန်အလှန် ကျေးဇူးပြုနိုင်၏။ ဥပါဒါရုပ်တို့ကား ပစ္စည်းဘက်၌ 
မပါ, အမြဲတမ်း ပစ္စယုပ္ပန် ဖြစ်၏။ ထို့အတူ ပဋိသန္ဓေအခါ၌ ကာယဒသက ကလာပ်စသည်, ဗဟိဒ္ဓ၌ 
ဥတုဇကလာပ်, အာဟာရဇကလာပ်, ပဝတ္တိကမ္မဇကလာပ်တို့၌ ပါသော မဟာဘုတ်နှင့် ဥပါဒါရုပ်တို့ကိုလည်း 
ချဲ့ထွင်၍ ကြည့်လေ။
## ပဋိသန္ဓေနာမက္ခန္ဓာနှင့်ဟဒယဝတ္ထုတို့ အချင်းချင်း ပစ္စည်း ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်ပုံ
ပဉ္စဝေါကာရဘုံဝယ် ပဋိသန္ဓေအခါ၌ ပဋိသန္ဓေစိတ် စေတသိက်နှင့် ကမ္မဇကလာပ်ဝယ် ဟဒယဝတ္ထုတို့ 
ပါရှိလေရာ “ပဋိသန္ဓေစိတ်စေတသိက်ဟူသော နာမက္ခန္ဓာ၄ပါးသည် ပစ္စည်း, ဟဒယဝတ္ထု သည် ပစ္စယုပ္ပန်၊ 
ဟဒယဝတ္ထုသည် ပစ္စည်း, ပဋိသန္ဓေနာမက္ခန္ဓာ၄ပါးသည် ပစ္စယုပ္ပန်” ဟု ပဉ္စဝေါကာရ ဘုံသား သတ္တဝါများ၏ 
ပဋိသန္ဓေအခါတိုင်း၌ ပစ္စည်းပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်ပုံ သိပါလေ။
## သဟဇာတ ၃မျိုး
* ၁။ အချင်းချင်းအားလည်းကောင်း၊ အချင်းချင်းနာမက္ခန္ဓာ စိတ္တဇရုပ် ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ်အားလည်းကောင်း ကျေးဇူးပြုသော နာမက္ခန္ဓာ၄ပါး
* ၂။ အချင်းချင်းအားလည်းကောင်း၊ ဥပါဒါရုပ်အားလည်းကောင်း ကျေးဇူးပြုသော မဟာဘုတ်၄ပါး
* ၃။ အချင်းချင်းအား ကျေးဇူးပြုသော ပဋိသန္ဓေနာမက္ခန္ဓာ ဟဒယဝတ္ထု 
### ပြင်ပလင့်များ
* 

### ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ