open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ကေမြူး (စာရေးဆရာ)

မုံရွာခရိုင်၊ ချောင်းဦးမြို့နယ်၊ ဝါးလုံးတင်ရွာတွင် အဖဦးကြွယ်နှင့် အမိဒေါ်လယ်တို့မှ ၁၉၅၀-ခု၊ ဧပြီလ (၂၀)ရက်နေ့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးစိန်မြ ဖြစ်သည်။

ဝါးလုံးတင်ရွာ အစိုးရမူလတန်းကျောင်း၊ ချောင်းဦးအစိုးရအထက်တန်းကျောင်းနှင့် အင်းစိန်စက်မှုသိပ္ပံတို့၌ ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး စက်မှုအင်ဂျင်နီယာ သင်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် အမှတ်(၁)စက်မှုဝန်ကြီးဌာန၊ မြန်မာ့အထည်အလိပ်လုပ်ငန်းမှ စက်ရုံများတွင် ကြီးကြပ်သူအဆင့်ဆင့်မှ စက်ရုံမှူးတာဝန်တို့ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး လုပ်သက်ပြည့် အငြိမ်းစားယူ၍ ယခုအခါ Myue & Sue Garment Manufacturing Company တွင် အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ ၁၉၈၃၊ ၁၉၈၅နှင့် ၂၀၀၅-ခုနှစ်များတွင် ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံနှင့် ၂၀၀၈-ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယသမ္မတနိုင်ငံတို့ကို သွားရောက်၍ အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ နည်းပညာရပ်များ လေ့လာဆည်းပူးခဲ့သည်။
၂၀၀၄-ခုနှစ်တွင် စီမံကိန်းထူးချွန်(တတိယဆင့်)ကို ချီးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။

၁၉၇၁-ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ဖြူနီညိုပြာမဂ္ဂဇင်းမှ "ပတ္တမြားအစစ် နွံမနစ်" ဝတ္ထုမှာ ပထမဆုံးပုံနှိပ်စာမူဖြစ်ပြီး နိုင်ငံဝန်ထမ်းအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရင်း ဝါသနာအလျောက် ရှုမဝ၊ သွေးသောက်၊ ရုပ်ရှင်၊ အနုပညာကြေးမှုံ၊ မဟေသီ၊ ရုပ်ရှင်မျက်မှန်၊ မြန်မာ့ဓန၊ ရင်ခုံသံ၊ ရွှေအမြူတေးနှင့် နွယ်နီ စသည့်မဂ္ဂဇင်းများနှင့် ရုပ်ရှင်သတင်းစဉ်၊ ကြီးပွားရေးလမ်းညွှန်၊ မန္တလေးယဉ်ကျေးမှု၊ အလင်းတန်းနှင့် လျှပ်တပြက်စသည့် ဂျာနယ်များတွင် ဝတ္ထုတို၊ အခန်းဆက်ဝတ္ထုရှည်နှင့် ဆောင်းပါးများစွာ ရေးသားခဲ့သည်။ စာပေနှင့် စာနယ်ဇင်းအဖွဲ့ဝင်အမှတ် (၇၂၁၂)ဖြစ်ပြီး ၂၀၀၆-ခုနှစ်တွင် "မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုနှင့် ရုပ်ရှင်အနုပညာရှင်များ" စာမူဖြင့် စာပေဗိမာန်စာမူဆု (စာပဒေသာ) ချီးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။
၂၀၀၈-ခု၊ ပခုက္ကူဦးအုံးဖေ စာပေဆု၊ ကျမ်းစာပေ တတိယဆုရရှိခဲ့သည်။ နေရပ်လိပ်စာမှာ အမှတ်(၁၅) အကွက်(၆၀)၊ နဝဒေးဥယျာဉ်အိမ်ရာ၊ ရန်ကုန်-ပုသိမ် လမ်းမကြီး၊ လှိုင်သာယာမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်မြို့။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ရှိဘုဆွတ်တောင်

**ရှိဘုဆွတ်တောင်** (至仏山 Shifutsu/Shibutsu-san) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂွန်းမစီရင်စုအရှေ့မြောက်ဘက်တွင်တည်ရှိသည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၂၂၈.၁ မီတာ (၇၃၁၀ ပေ) မြင့်သည်။ မိနခမိမြို့နှင့် ခတရှိနရွာအကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ဤတောင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသည့် တောင် ၁၀၀ စာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ .အိုဇဲအမျိုးသားဥယျာဉ်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် တည်ရှိသည်။ ထို့အပြင် မိနခမိယူနက်စကိုသဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာဥယျာဉ်တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။

## တောင်တက်ခြင်း
ဤတောင်သို့ ဧပြီလမှ နိုဝင်ဘာလအထိ တက်ရောက်နိုင်သည်။ တောင်ထိပ်သို့ရောက်ရှိရန် ၃ နာရီခန့် ကြာမြင့်သည်။ တောင်သည် အိုဇဲအမျိုးသားဥယျာဉ်၏ အစိတ်အပိုင်းအနေဖြင့် ပါဝင်တည်ရှိနေသဖြင့် သစ်ပင်ပန်းမန်များကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်နိုင်ရန်အတွက် နှင်းများကျန်ရှိနေသေးသည့်အချိန်ကာလတွင် တက်ရောက်ခွင့်ကို တားမြစ်ထားသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် တက်ရောက်ခွင့်တားမြစ်ထားသည့်ကာလသည် မေလမှ ဇွန်အထိ ဖြစ်သည်။

## ပြင်ပလင့်များ
* The Oze Preservation Foundation english website
* 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ဟန်ရွှေ

**ဦးဟန်ရွှေ** (၉ မေ ၁၉၄၁ မွေးဖွား) သည် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမား တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး၊  မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ၏ အမွေကိုဆက်ခံယူထားသည့် တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ၏ လက်ရှိ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သည်။စစ်ဗိုလ်ချုပ်ဟောင်းများသာဦးဆောင်ခဲ့သည့် ထိုပါတီတွင် သူသည် အရပ်သားအနေဖြင့် ပထမဦးဆုံးဦးဆောင်သူဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ပါတီ၏ စတုတ္ထမြောက် ဥက္ကဋ္ဌ လည်း ဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝ နှင့် ပညာရေး 
ဦးဟန်ရွှေကို ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ဒိုက်ဦးမြို့၌ ဦးချစ်မောင်၊အမိဒေါ်သိန်းကျော့တို့က မွေးဖွားခဲ့သည်။၁၉၅၈ ခုနှစ် တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲအောင်မြင်ပြီး၊ ၁၉၆၂ ခုနှစ် တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။

## လမ်းစဉ်ပါတီနိုင်ငံရေးဘဝ 
၁၉၆၅ ခုနှစ်၊ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ် ကာလတွင် သူသည် ပဲခူးမြို့နယ် ပါတီယူနစ်အတွင်းရေးမှူး၊၁၉၆၈ ခုနှစ် တွင် သန်လျင်မြို့နယ် ပါတီယူနစ် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။  

၁၉၇၇ ခုနှစ် အရောက်တွင် ပါတီဌာနချုပ် ၏ ညီလာခံမှတဆင့်  ပါတီဗဟိုကော်မတီဝင် တစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ထိုတာဝန်ကို ၁၉၈၈ ခုနှစ် အထိ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။သူ၏ လမ်းစဉ်ပါတီနိုင်ငံရေး ဖြတ်သန်းမှုသည် ပါတီဗဟိုကော်မတီဌာနချုပ်၌သာ အများဆုံးကုန်ဆုံးခဲ့သည်။  
## ပါတီနိုင်ငံရေးဘဝ 
၁၉၈၈ ခုနှစ် တွင် မဆလပါတီမှ တိုင်းရင်းသား စည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီသို့ အမည်ပြောင်းလဲခဲ့ပြီးနောက်၊သူသည် တစညပါတီ၏ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် ကော်မ တီ၊ စည်းရုံးရေး ကော်မတီကြီး တာဝန်ခံအဖြစ် တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

၂၀၁၀ပြည့်နှစ်၊အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပြီးနောက်ပိုင်းတွင် သူသည် တစညပါတီ ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ပါတီ၏ သတင်းများအား အများသိအောင် ထုတ်ပြန်သူ အဖြစ် ထင်ရှားလာသည်။၂၀၁၄ ခုနှစ် တွင် တစညပါတီ ၏ ဒုတိယမြောက် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးထွန်းရီ ကွယ်လွန်ပြီး၊တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ ၏ ဥက္ကဋ္ဌ အသစ် အဖြစ် အသက် ၈၉ နှစ် အရွယ် အငြိမ်းစား ဗိုလ်မှူးချုပ်ဟောင်း ဦးသန်းတင်ကို ပါတီဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့က ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။

ဤနောက်ပိုင်းတွင် ဦးဟန်ရွှေ သည် ပါတီ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။သူသည် ထိုတာဝန်ကို ပါတီပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူအဖြစ်နှင့်ပါ ပူးတွဲထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ဇန်နဝါရီ ၁၄ ရက် တွင် တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးသန်းတင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။သူသည် ယင်းပါတီ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်မှ ယာယီဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာပြီး၊ဆက်လက်၍ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။  

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ
ဖါတလုံး ခေါင်းကျား

***ဖါတလုံး ခေါင်းကျား*** သည် အေဝမ်းဖလင်မှ ဒါရိုက်တာ ဦးဘရှင်မှ ရိုက်ကူးပြီး သရုပ်ဆောင်များအဖြစ် ခင်မောင်၊ ဇေယျ၊
မေရီမြင့်၊ မေဆန်း တို့ ခေါင်းဆောင်ပါဝင်ထားကြသော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။ ထိုကားကို ၁၉၅၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ မူလက အသံတိတ်အဖြစ်ရိုက်ကူးခဲ့သော ဇာတ်ကားကို ပြန်လည်ရိုက်ကူးခြင်းဖြစ်သည်။

### ဇာတ်လမ်း
ဘုရင့်သားတော် ဘုရင်လောင်း သတိုးရှိန် (ခင်မောင်)သည် တက္ကသိုလ်ကျောင်းမှ အပြန် ဖခမည်းတော် နတ်ရွာစံခဲ့သဖြင့် တိုင်းပြည်ပြန်အရောက် ဘိသိက်မခံခင် လောကလူ့သဘာဝကို သိရှိလိုက်နာ မှတ်သားမိရန်နှင့် သူ၏အိပ်မက်ထဲမှ တွေ့ရှိရသောဇနီးသည် ရူပဝတီ (မေရီမြင့်)ကို ရှာဖွေထွက်ပြီးညီ၊ အစ်မ၊ အစ်ကို၊ ကျောင်းနေဖက်သူငယ်ချင်း၊ ကျေးကျွန် အဆွေခင်ပွန်း စသည်တို့အထဲမှ အဆိုးအကောင်းခွဲခြားကာ ဆက်ဆံကြပုံများကို ဖော်ပြထားပြီး နောက်ဆုံး မေရီမြင့်နှင့် တွေ့ဆုံကာ ပန်းကုံးစွပ်ခံရပုံ၊ ပြည်တော်ပြန်ရပုံ စသော ဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။

မင်းသားသည် လူကြောင်အရူး၊ စတန့်၊ အလှ၊ အတည်၊ အလွမ်းအကြမ်း၊ အနု စသည်ဖြင့် စရိုက်အမျိုးမျိုးဖြင့် သရုပ်ဆောင်မှုတွင် တစ်ဘာသာစီ ထူးခြားပြောင်မြောက်လှသည်။ ခင်မောင်သည် သူနှင့်သူ့စရိုက် အလွန်အံကိုက်လှသော ဖာတစ်လုံးခေါင်းကျား မင်းသားအဖြစ် ဇာတ်ဆောင်မှု အထူးပြောင်မြောက်သည်။
သူ သရုပ်ဆောင် သွက်ပုံမှာ သရုပ်ဆောင်နေသည်ဟု မထင်ရဘဲ တကဲ့အဖြစ်အပျက်တစ်ခုကို တွေ့မြင်နေရသကဲ့ ဖြစ်ပါသည်။

ရုပ်ရည်ချောမောလှပသော မင်းသမီး မေရီမြင့်က ဘုရင့်သမီးတော်ဖြစ်သည်။ သူ့ကို ခုနှစ်ပြည်ထောင်မှ မင်းသားများက အလိုရှိနေသည်။ ထိုမင်းသားများအား ပန်းကုံးစွပ်၍ ကြင်ဘက်ရွေးချယ်ရာမှ ဖူးစာရှင်အမှန် အရူးအကြောင် မင်းသားနှင့် အကြောင်းဆက်ရပြီး ထိုအရူးအကြောင်၏ စေခိုင်းမှုများကို သစ္စာရှိသော မိန်းမကောင်းမိန်းမမြတ်တို့ ပြုမူကျင့်ဆောင်ရမည့် ဝတ္တရားအတိုင်းဆောင်ရွက်ပုံ သရုပ်ကို ပြသထားပေရာ အမူအရာနိုင်နင်းကြောင်း တွေ့ရသည်။

ဤဇာတ်ကားသည် ရှေးမြန်မာမင်းများခေတ်က လူ့သဘာဝ၊ ဓလေ့စရိုက်၊ ဆင်းရဲချမ်းသာ၊ အနိမ့်အမြင့်၊ ဘဝစုံလင် အပြောင်းအလဲတွင် လူတို့၏ပြောင်းလဲတတ်သော စိတ်ဓာတ်သဘောထားများကို ဖော်ထုတ်တင်ဆက်ထားသော လူ့ယဉ်ကျေးမှုကို အခြေခံသည့် ဇာတ်ကားဟု ဆိုရပေမည်။

ဤဇာတ်ကားတွင် မင်းခမ်းမင်းနား နန်းတော်အဆောက်အအုံများ တည်ဆောက်ပြသပုံမှာ မြန်မာဘုရင်လက်ထက်က အဆင့်အတန်းမြင့်မားပြီး ခမ်းနားသောယဉ်ကျေးမှု၊ အနုလက်ရာများ ပေါ်လွင်လှပါသည်။ တစ်ပြည်နှင့်တပြည် စစ်မက်ခင်းတိုက်ရာတွင် လူအနဲငယ်မျှဖြင့်မဟုတ်ဘဲ လူပေါင်းရာကျော်အထိ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားလေရာ စစ်မက်ရေးရာကို ပြသရာတွင် သဘာဝကျပါသည်။ မင်းသားမင်းသမီး ဇာတ်ဆောင်များ၏ အဝတ်အစားများကိုလည်း သေသပ်ခန့်ညားစွာ ဝတ်ဆင်သုံးစွဲ ပြသထားသည်။ ပြီးစလွယ်မဟုတ်ဘဲ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ဂုဏ်ကို မြှင့်တင်နိုင်ခဲ့သော နန်းတွင်းဇာတ်ကားကြီး တစ်ကားဖြစ်ပေသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အဖြူအမည်း ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
အမဂိတောင်

**အမဂိတောင်** (天城山, Amagi-san) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိဇုအိုခစီရင်စု၊ အိဇုကျွန်းဆွယ်အလယ်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည့် မီးတောင်တန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤတောင်သည် အိဇုမြို့နှင့် ဟိဂရှိ-အိဇုမြို့တို့၏ နယ်နိမိတ်အကြားတွင် တည်ရှိနေသည်။ ဤတောင်ကို အမဂိတောင်တန်းဟုလည်း ခေါ်ဝေါ်ကြသေးသည်။

အမဂိတောင်တန်းတွင် တောင်ထိပ်များစွာ ရှိသည်။ အမြင့်ဆုံးတောင်ထိပ်များမှာ  ဘန်းဆဘုရိုးဒခဲ (万三郎岳) ၁၃၀၀ မီတာ (၄၃၀၀ ပေ)၊ တိုးဂဆယာမ (遠笠山) ၁၁၉၇ မီတာ (၃၉၂၇ မီတာ) ဖြစ်သည်။

တောင်ထိပ်သို့တက်ရန် လမ်းကြောင်းများစွာ ရှိသည်။ ဂျပန်တော်ဝင်ရေတပ်၏ သင်္ဘောများစွာတို့သည် ဤတောင်၏ အမည်ကို အစွဲပြုကာ မှည့်ခေါ်ထားသည်လည်း ရှိသည်။ အမဂိတောင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသည့် တောင် ၁၀၀ စာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။

## ရုပ်ပုံများ

File:Mount_Amagi_20120610.jpg|မြောက်ဘက်မှ မြင်ရပုံ
File:Mount Amagi 20120218.jpg|တောင်ဘက်မှ မြင်ရပုံ
File:Izu city, Ikadaba, Wasabi fields 20111002 C.jpg|အမဂိတောင်သည် မြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက်တွင် သဘာဝအတိုင်းပေါက်ရောက်နေသည့် ဝဆဘိ (wasabi) များ ထုတ်လုပ်ရာနေရာအဖြစ် လူသိများသည်။

## ပြင်ပလင့်များ
* Amagi San - Geological Survey of Japan
* Tourist brochure - Izu city official
* Hiking Map - Izu city official  (web.archive.org)

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
အမခဇရိတောင်

**အမခဇရိတောင်** (雨飾山, Amakazari-yama) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟွန်းရှူးကျွန်းအလယ်ပိုင်း၊ ချူးဘုဒေသတွင် တည်ရှိသည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နီးဂတစီရင်စုနှင့် နဂနိုစီရင်စုအကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသည့် တောင် ၁၀၀ စာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ တောင်ပေါ်သို့တက်ရန် လမ်းကြောင်းများစွာ ရှိသည်။ ထိုလမ်းကြောင်းများတစ်လျှောက်တွင် သဘာဝရေပူစမ်း (အွန်းဆန်း) များကို မြင်တွေ့နိုင်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ဒိုင်းဘိုဆဆွတ်တောင်

**ဒိုင်းဘိုဆဆွတ်တောင်** (大菩薩嶺) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ချိချိဘုတမခိုင်အမျိုးသားဥယျာဉ်တွင် တည်ရှိသည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ယာမရှိနစီရင်စုဘက်ခြမ်းတွင် တည်ရှိနေသည်။ ဤတောင်၏ တောင်ထိပ်သည်လည်း ယာမရှိနစီရင်စု၊ ခိုးရှူးမြို့ထဲတွင် ပါဝင်သည်။ အမြင့် ၂၀၅၇ မီတာ (၆၇၄၉ ပေ) ရှိသည်။ ဤတောင်သည် ခိုးရှူးမြို့နှင့် ခိုဆုဂဲရွာကို ကြားမှခွဲခြားထားသည်။ တောင်ထိပ်သို့တက်ရာလမ်းကြောင်းများအနေဖြင့် ခိုးရှူးမြို့၊ တဘယာမရွာ၊ ခိုဆုဂဲရွာ စသည့်နေရာများ တက်ရောက်နိုင်ကြသည်။ ဤတောင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသည့် တောင် ၁၀၀ စာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။

## ပြင်ပလင့်များ
* Mount Daibosatsu - Official Travel Guide Yamanashi

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ရှင်ထွေးနာသိမ်

**ရှင်ထွေးနာသိန်**(၉၀၀ ခန့်) သည် အင်းဝခေတ်တွင် ထင်ရှားခဲ့သည့် စာဆိုတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ 

## ဘဝ 
ရှင်ထွေးနာသိန်သည် အင်းဝမြို့ ဇာတိဖြစ်၏။ ၈၈၈ ခုနှစ်တွင် အင်းဝပျက်သည့်အခါ လှော်ကား ၃၀၀၀ မှူးနှင့်အတူ အင်းဝမှ တောင်ငူသို့ ပြောင်းရွှေ့၍ တောင်ငူမင်းကြီးညိုထံ၌ ခစားခဲ့သည်။ 

## စာပေ ရေးသားခြင်း 
ရှင်ထွေးနာသိန်သည် အင်းဝမြို့ဘွဲ့ရသူများကို ရေးသားခဲ့သည်။
အဲနတောင်

**အဲနတောင်** (恵那山, Ena-san) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ချူးဘုဒေသ၊ ခိဆိုတောင်များတွင် ပါဝင်သည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ပထဝီသွင်ပြင်
အဲနတောင်သည် အမြင့် ၂၁၉၁ မီတာ (၇၁၈၈ ပေ) ရှိသည်။ နဂနိုစီရင်စုရှိ အချိရွာနှင့် ဂိဖုစီရင်စုရှိ နခဆွတ်ဂဝမြို့အကြား နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ဤတောင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသည့် တောင် ၁၀၀ စာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ခိဆိုတောင်များသည် ဟွန်းရှူးကျွန်းအလယ်ပိုင်းတွင် တည်ရှိနေသည့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လှပသည့်တောင်တန်းများအုပ်စုတွင် ပါဝင်သည်။

## တောင်တက်ခြင်း
### တောင်တက်လမ်း
အဲနတောင်ထိပ်သို့ တက်ရောက်ရန် တောင်တက်လမ်းကြောင်း လေးခုရှိသည်။
*ခုရိုအိဆဝလမ်း (黒井沢ルート)
*မိဆခဖြတ်လမ်း (神坂峠ルート)
*ဟိရိုဂဝရလမ်း (広河原ルート) 
*မအဲမိယလမ်း (前宮ルート)

### တောင်ထိပ်မြင်ကွင်း
အဲနတောင်ထိပ်ပေါ်မှ ဂျပန်နိုင်ငံ၏တောင်တန်းများတွင်ပါဝင်သည့် အွန်းတခဲတောင်၊ ဟခုတောင်နှင့် ဖုဂျိတောင်၏ တစ်စိတ်တပိုင်းကို မြင်တွေ့နိုင်သည်။

## ရုပ်ပုံများ

File:Mount Ena Relief Map, SRTM-1.jpg|Relief Map
File:Mount Fujimidai from Mount Ena 2010-12-12.jpg|The Kiso Mountains—Central Alps
File:Mount Ontake and Mount Norikura from Mount Ena 2010-12-12.jpg|Mount Ontake and Mount Norikura

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
တနိဂဝတောင်

**တနိဂဝတောင်** (谷川岳, Tanigawa-dake) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နီးဂတစီရင်စုနှင့် ဂွန်းမစီရင်စုတို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိနေသည့် တောင်ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၇ မီတာ (၆၄၈၆ ပေ) မြင့်သည်။ ဤတောင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသည့် တောင် ၁၀၀ စာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။

## တောင်တက်လမ်း
တနိဂဝတောင်ထိပ်သို့ အရှေ့၊ အနောက်၊ တောင်၊ မြောက် အရပ်မျက်နှာလေးခုစလုံးမှတက်ရောက်နိုင်သည်။ အလွယ်ကူဆုံးနှင့် လူသုံးအများဆုံးလမ်းကြောင်းမှ တောင်ဘက်လမ်ကြောင်းဖြစ်ကာ ကေဘယ်ကားဖြင့် တက်ရောက်နိုင်သည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် ပိတ်ရက်များတွင် မိသားစုများဖြင့် တောင်ထိပ်သို့တက်ရောက်ကြသူများ အသုံးပြုကြသည်။

ကျောက်ဆောင်များကို ဖြတ်ကျောက်တက်ရောက်ရသည့် လမ်းကြာာင်းသည် အရှေ့ဘက်တောင်တမ်းတစ်လျှောက်တွင် တည်ရှိသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတောင်တက်သူများအဆင့်သတ်မှတ်ချက်အရ ဤကျောက်ဆောင်များဖြတ်ကျော်တက်ရောက်ရသည့်လမ်ကြောင်းသည် အဆင့် ၁ မှ အဆင့် ၆ ရှိသည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ဤလမ်ကြောင်းသည် နွေရာသီကာလတောင်တက်ရာတွင် အသုံးပြုသည်။ ဤတောင်သည် အမြင့် ၁၈၀၀ မီတာ (၅၉၀၆ ပေ) ရှိသည်။ ဖူဂျီတောင်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်မည်ဆိုပါက နိမ့်သည်ကို တွေ့ရမည် ဖြစ်သည်။ သို့သော် အချို့သော တောင်တက်ရာလမ်းကြောင်းများ၏ အစသည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အောက် ၅၀၀ မီတာ (၁၆၄၀ ပေ) တွင် စသည်ကို တွေ့ရမည် ဖြစ်သည်။

ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အခြားသောတောင်များကဲ့သို့ပင် ဤတောင်၏ ပထမဆုံးတက်ရောက်ခဲ့သည့်မှတ်တမ်းကို မသိရှိရပေ။ တောင်များပေါ်တွင် ဘာသာရေးဆိုင်ရာအဆောက်အဦများရှိပြီး နှစ်ရာစုများစွာ ဘာသာရေးသက်ဝင်ယုံကြည်မှုဖြင့် တောင်ထိပ်သို့ တက်ရောက်ကြသည်။

## ရုပ်ပုံများ

Image:Tanigawa01.JPG|တနိဂဝတောင်ကို တောင်ဘက်မှ မြင်ရပုံ
Image:Tanigawa06.JPG|တိမ်များဖုံးနေသည့် တနိဂဝတောင်
Image:Tanigawa07.JPG|တနိဂဝတောင်ထိပ်
Image:Tanigawa03.JPG|တနိဂဝတောင်မှ ဟိုတခတောင်နှင့် အခဂိတောင်များကို မြင်ရပုံ
Image:Tanigawa02.JPG|တနိဂဝတောင်၏ တောင်ဘက်တောင်နံရံ
Image:Tanigawa04.JPG|တနိဂဝတောင်၏ တောင်ဘက်တောင်နံရံ
Image:Tanigawa05.JPG|တောင်ထိပ်သို့တက်ရာလမ်းကြောင်း
Image:Tanigawa08.JPG|တနိဂဝောာင်၏ တောင်ဘက်ဆင်ခြေလျော
20140907 095845-1 일본 타니가와산 한중일 산악구조대 합동훈련.jpg|ကိုရီးယား၊ ဂျပန်၊ တရုတ် ပူးပေါင်းကယ်ဆယ်ရေးလေ့ကျင့်မှု

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ

ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ဆိုသည်မှာ ဖက်ဒရယ်စနစ်နှင့် ဒီမိုကရေစီစနစ် နှစ်ခုတို့၏ အရေးပါသော အခြခံမူများကို ပေါင်းစပ်ထားသော အစိုးရအုပ်ချုပ်ပုံစနစ် တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဖက်ဒရယ်စနစ်ဆိုသည်မှာ ဗဟိုအစိုးရနှင့် ပြည်နယ် (သို့) ဒေသဆိုင်ရာအစိုးရများအကြား အာဏာခွဲဝေမှုကို ရည်ညွှန်းသည်။ တဖက်တွင် ဒီမိုကရေစီသည် ပြည်သူကို အာဏာအပ်နှင်းထားသည့် နိုင်ငံရေးစနသ်ဖြစ်ပြီး ပြည်သူများ၏ကိုယ်စား ရွေးကောက်ခံ ကိုယ်စားလှယ်များကတဆင့် ကျင့်သုံးသည့် နိုင်ငံရေးစနစ်ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီသည် ဗဟိုအစိုးရ၏ အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေး လိုအပ်ချက်နှင့် ပြည်နယ်(သို့) ဒေသဆိုင်ရာအစိုးရ၏ ဒေသဆိုင်ရာ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့် ရရှိရေး လိုအပ်ချက်နှစ်ခုကို ဟန်ချက်ညီစေသည့် အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်ဖြစ်သည့်အပြင် အစိုးရအဆင့် နှစ်ခုစလုံးသည် ဒီမိုကရေစီစံနှုန်းများနှင့်အညီ ပြည်သူက ရွေးချယ်တင်မြှောက်ထားသော ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်သည့် ဒီမိုကရေစီအစိုးရ ဖြစ်မှုကိုလည်း သေချာစေပါသည်။

## ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ၏ အခြေခံစည်းမျဉ်းများ
ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီသည် အာဏာမျှဝေမှုစနစ်အပေါ်တွင် အခြေခံသည်။ ဖက်ဒရယ်စနစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေသည် ဗဟို (သို့) ဖက်ဒရယ်အစိုးရနှင့် ပြည်နယ် (သို့) ဒေသဆိုင်ရာ အစိုးရများသို့ ခွဲဝေပေးသည့် သီးခြားအာဏာများကို အခိုင်အမာ ထည့်သွင်းဖော်ပြထားပါသည်။ ဤအာဏာများကို ယေဘူယျအားဖြင့် အမျိုးအစား (၃)မျိုး ခွဲခြားထားပါသည်။ 
*သီးခြားဖက်ဒရယ်အာဏာများ
*သီးသန့်ပြည်နယ်အာဏာများ
*အစိုးရအဆင့် နှစ်ခုကြားတွင် မျှဝေထားသော တပြိုင်တည်းအာဏာများ ဖြစ်သည်။ 

ဤသို့ခွဲခြားထားမှုကြောင့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရနှင့် ပြည်နယ် (သို့) ဒေသဆိုင်ရာ အစိုးရများအနေဖြင့် ၎င်းတို့၏ အခွင့်အာဏာနယ်ပယ်များတွင် လွတ်လပ်စွာစီမံအုပ်ချုပ်နိုင်သကဲ့သို့ နိုင်ငံတော်၏ အရေးကြီးသော ကိစ္စရပ်များတွင် အစိုးရအဆင့်နှစ်ရပ်လုံး၏ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကိုလည်း ရရှိပါသည်။

ဥပမာအားဖြင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ဖက်ဒရယ်အစိုးရသည် ကာကွယ်ရေး၊ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒနှင့် ကုန်သွယ်ရေး စသည့်ကဏ္ဍများကို ထိန်းချုပ်ထားပြီး ပြည်နယ်တစ်ခုချင်းစီသည် ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးနှင့် ပြည်သူ့လုံခြုံရေး ကဲ့သို့သော ဒေသဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို ကိုင်တွယ်ဆောင်ရွက်ပါသည်။ အစိုးရအဆင့် နှစ်ခုစလုံးကို ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ပြီး ပြည်သူများအနေဖြင့် အမျိုးသားအဆင့်နှင့် ဒေသအဆင့်၊ မည်သည့်အဆင့်၏ အုပ်ချုပ်မှုတွင်မဆို ပါဝင်နိုင်ပါသည်။

## စည်းလုံးညီညွတ်မှုနှင့် ဒေသဆိုင်ရာ မတူကွဲပြားမှုကို ဟန်ချက်ညီစေခြင်း
ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ၏ အဓိကအကျိုးကျေးဇူးများထဲမှ တစ်ခုမှာ မတူကွဲပြားသော ပြည်သူလူထု၊ ယဉ်ကျေးမှုများနှင့် အကျိုးစီးပွားများကို နိုင်ငံရေးစနစ်တစ်ခုအောက်တွင် စီမံဆောင်ရွက် ဖြည့်စွမ်းပေးနိုင်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဗဟိုမှ အာဏာအားလုံးကို ချုပ်ကိုင်သည့် တစ်ပြည်ထောင်စနစ်တွင် မတူကွဲပြားသော ဒေသအသီးသီး၏ လိုအပ်ချက်နှင့် အလိုဆန္ဒကို ဖြည့်စွမ်းပေးရန် ခက်ခဲမည်ဖြစ်ပါသည်။

ကဏ္ဍ:နိုင်ငံရေး စနစ်များ
ကဏ္ဍ:ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုစနစ်
အခအိရှိတောင်

**အခအိရှိတောင်** (赤石岳, Akaishi-dake) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟွန်းရှူးကျွန်းအလယ်ပိုင်း နဂနိုစီရင်စုနှင့် ရှိဇုအိုခစီရင်စုတို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် တောင်ဖြစ်သည်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဤတောင်သည် မိနမိတောင်တန်းများအမျိုးသားဥယျာဉ်တွင် ပါဝင်သည်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

## ပထဝီသွင်ပြင်
အခအိရှိတောင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များတွင် ခုနစ်ခုမြောက်အမြင့်ဆုံး ဖြစ်သည်။ အမြင့် ၃၁၂၀ မီတာ (၁၀၂၄၀ ပေ) ရှိသည်။ အခအိရှိတောင်တန်းများထဲတွင် အမြင့်ဆုံးတောင်ထိပ်လည်း ဖြစ်သည်။ ဤတောင်သည် မိနမိတောင်တန်းများအမျိုးသားဥယျာဉ်တွင် ပါဝင်တည်ရှိသည်။

တောင်ထိပ်တွင် တြိဂံဖွဲ့တိုင်းတာရေးစခန်း ရှိသည်။ တောင်တက်သမားများကို အထောက်အကူပြုရန် တည်ဆောက်ထားသည့် တဲငယ်သည် တောင်ဘက်အောက်ဘက်နားတွင် တည်ရှိသည်။

## တောင်တက်ခြင်း
၁၈၇၉ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းရေးဌာနမှ ဟရုခိနရှိဘနှင့် မဆအခိတဲရဆဝတို့သည် တောင်ပေါ်သို့ ပထမဆုံးတက်ရောက်ခဲ့ကြသူများ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့နောက် ၁၈၈၁ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် အစိုးရတိုင်းတာရေးအသင်းတစ်ခုသည် တောင်ပေါ်တွင် တြိဂံဖွဲ့တိုင်းတာရေးစခန်း (triangulation station) စခန်းတစ်ခု တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၁၈၈၆ ခုနှစ်တွင် တောင်အောက်ခြေသို့ ကားလမ်းတစ်ခုဖောက်လုပ်ခဲ့ပြီးနောက်တွင် တောင်သို့တက်ရောက်ခြင်းသည် ပိုမိုလူသိများထင်ရှားလာခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ်သာသနာပြုနှင့် တောင်တက်သမား ဝေါတာဝက်စတန် (Walter Weston) သည် ၁၈၉၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် တောင်ပေါ်သို့တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့်သူသည် တောင်ပေါ်သို့တက်ရောက်သည့် ပထမဆုံးသော အနောက်နိုင်ငံသား ဖြစ်လာခဲ့သည်။

၁၉၀၆ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံတောင်တက်ကလပ်အဖွဲ့ဝင် အုဆုအိ ခိုဂျိမ (Usui Kojima) သည် ကလပ်၏ မဂ္ဂဇင်း ဆန်းဂခု ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ သူသည် ၁၉၀၉ ခုနှစ်တွင် တောင်တက်လမ်းအသစ်ကို ရှာဖွေတင်ပြခဲ့သည်။

## ရုပ်ပုံများ

File:07 Akaishidake from Hijiridake 2001-9-25.jpg|ဟိအိဂျိရိတောင်မှ မြင်ရသည့် အခအိရှိတောင်
File:Akaishidake from Koakaishidake 1998-10-26.jpg|ခိုအခအိရှိတောင်မှ မြင်ရသည့် အခအိရှိတောင်
File:Akaishidake from Kamikochidake 2003-11-23.jpg|ခမိခိုချိတောင်မှ မြင်ရသည့် အခအိရှိတောင်။ တောင်ပေါ်တဲငယ်ကို တောင်ထိပ်တွင် မြင်ရသည်။
File:Rock Ptarmigan in Mount Akaishi 1994-7-30.jpg|Rock Ptarmigan (mother and child) and Siberian Dwarf Pine in Mount Akaishi

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ဂေါ့ရူးတောင်

**ဂေါ့ရူးတောင်** (五竜岳, Goryū-dake) သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နဂနိုစီရင်စု၊ အိုးမချိမြို့နှင့် တိုယာမစီရင်စု၊ ခုရိုဘဲမြို့တို့၏ နယ်နယ်မိတ်ပေါ် တည်ရှိသည်။ တောင်ထိပသည် တိုယာမမြို့ဘက်ခြမ်းတွင် အများစု တည်ရှိနေသည်။ ဤတောင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသည့် တောင် ၁၀၀ စာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ဤတောင်ကို တစ်ခါတရံ "ဂေါ့ရူးဒခဲ" Goryū-dake (五龍岳) ဟုရေးသားသည်။ နဂါးဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည့် 龍 စကားလုံးကို ရှေးခေတ်ရေးသားဟန်ဖြင့် ရေးသားသည်။

## ရုပ်ပုံများ 

File:Mount Goryu and Mount Kashimayari from Mount Tate 1995-08-20.jpg
File:Goryu2.JPG
File:Goryudake from Karamatsudake spring 1996-5-4.jpg
File:Goryudake from Kitazyo 1996-1-2.jpg

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ဟိဂျိရိတောင်

**ဟိဂျိရိတောင်** (聖岳, Hijiri-dake) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ချူးဘုဒေသတွင် တည်ရှိသည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နဂနိုစီရင်စု၊ အိအိဒမြို့နှင့် ရှိဇုအိုခစီရင်စု၊ ရှိဇုအိုခမြို့၊ အအိုအိစီရင်စုတွင် တည်ရှိသည့် အခအိရှိတောင်များထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤတောင်သည် ၃၀၁၃ မီတာ (၉၈၈၅ ပေ) မြင့်သည်။ ထို့အပြင် မိနမိတောင်တန်းများအမျိုးသားဥယျာဉ်၏ တောင်ဘက်ဆုံးတွင် တည်ရှိသည့်တောင်တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသည့် တောင် ၁၀၀ စာရင်းတွင်လည်း ပါဝင်သည်။ တောင်သို့တက်ရာလမ်းကြောင်းများစွာရှိပြီး တောင်ပေါ်တွင် နားခိုရာတဲငယ်များ ရှိသည်။ ထိုတဲငယ်များထဲတွင် "ဟိုဂျိရိ - ဒိုင်းရ" လည်း အပါအဝင်ဖြစ်ပြီး တောင်သို့တက်ရာ တောင်ဘက်ဖြတ်လမ်းတွင် တည်ရှိသည်။

## တိရစ္ဆာနှင့် ပန်းမန်များ
## ရုပ်ပုံများ
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ကျေးတောသူ မနု

ပထမမြန်မာ ရုပ်ရှင်ကား မေတ္တာနှင့်သူရာ ရိုက်ကူးအောင်မြင်ပြီးသောအခါ ဘားမားဖလင်မှ ဒုတိယမြောက်ကားကို ရိုက်ကူးရန် စီစဉ်လေသည်။ မြန်မာအဆွေတိုက်မှ ထုတ်ဝေသည့် ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်းမှ ရွှေသစ္စာဦးအုန်းမြိုင် ရေးသားသည့်ဝတ္ထုကို ကျေးတောသူ မနု အမည်ဖြင့် ရိုက်ကူးရန်ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ဒါရိုက်တာ ဦးပု(တုတ်ကြီး)က မင်းသား ညီပု၊ မင်းသမီး မငွေမြိုင် (ခင်ခင်နု)တို့ဖြင့် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ဤဇာတ်ကား၏ အမည်ကို (Ma Nu, the Village's Gril)ဟူ၍ အင်္ဂလိပ်လိုရေးသားထားရာ အင်္ဂလိပ်စာ၏ အဓိပ္ပါယ်နွှယ်၍ ဤကား၏ အမည်ကို "မနု ကျေးတောသူမလေး" ဟူ၍လည်း အသိအမှတ်ပြုကြသည်။ ဤကားကို ၁၉၂၁-ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် စီနီမာ ဒီပဲရစ်ရုံတွင် ရုံတင်ပြသရာ နေ့စဉ်ပွဲတိုင်း ရုံလျှံအောင် ပရိသတ်က အားပေးကြည့်ရှူကြသည်။

မင်းသမီးမငွေမြိုင်သည် ခင်ခင်နု အမည်ဖြင့် နာမည်ကျော်လူကြိုက်များသွားခဲ့သည်။ ဤကားသည် မြန်မာ့ကျေးလက် ဓလေ့ယဉ်ကျေးမှုကို ဖော်ထုတ်သော ကျေးတောသူတစ်ဦး၏ လမ်းစရာ သနားဖွယ်ရာ ဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။ ရိုးသားမှုကို အခြေခံသော မြန်မာကျေးတောသူတို့ ကြုံတွေ့ရတတ်သော ဇာတ်လမ်းဖြစ်ပါသည်။ ဤဇာတ်ကားအမည်ကို အင်္ဂလိပ်နာမည်ဖြင့် ယှဉ်တွဲဖော်ပြထားသည်။ စကားပြောစာတမ်းများကိုလည်း မြန်မာအင်္ဂလိပ် နှစ်ဘာသာဖြင့် ပူးတွဲတင်ပြထားသည်။ မေတ္တာနှင့်သူရာ ကားတွင်လည်း ဤကဲ့သို့ပင် အင်္ဂလိပ်မြန်မာ နှစ်ဘာသာဖြင့် ပူးတွဲတင်ပြလေ့ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အဖြူအမည်း ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
လီ (မျိုးရိုး)

**လီ**(李၊ တရုတ်: Lǐ; ကိုရီးယား Lee; ဗီယက်နမ်: Lý)သည် အရှေ့အာရှယဉ်ကျေးမှုစက်ဝန်း၏ မျိုးရိုးအမည် ဖြစ်သည်။ ဤမျိုးရိုးအမည်များကို တရုတ်၊ ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်နှင့် ဗီယက်နမ်တို့တွင် တွင်ကျယ်စွာ တွေ့ရှိနိုင်သည်။

## တရုတ်
* လီဖင် (၁၉၂၄ - ၂၀၁၉)၊ တရုတ်ဘူမိပညာရှင်နှင့် ငလျင်အင်ဂျင်နီယာ
* လီရှောင်လွုန် (၁၉၄၀ - ၁၉၇၃)၊ ဟောင်ကောင် သရုပ်ဆောင်၊ ဒါရိုက်တာ၊ ကိုယ်ခံပညာရှင်၊ သိုင်းနည်းပြ၊ အတွေးခေါ်ပညာရှင်

## ကိုရီးယား
* ဂျောန်ဂျူ လီနွယ် (全州 李氏)၊ ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်ကို ၁၃၉၂ ခုနှစ်မှ ၁၈၉၇ ခုနှစ်အထိ အုပ်ချုပ်ခဲ့သော မင်းဆက်
* လီဆွန်းမန်း (၁၈၇၅ – ၁၉၆၅)၊ ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ အစိုးရ၏ ပထမဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးသမ္မတ၊ ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ (တောင်ကိုရီးယား) ၏ ပထမဆုံးသမ္မတ

## ဗီယက်နမ်
* ကို့ဖပ်ကျုံ လီနွယ် (古法州 李氏)၊ ဗီယက်နမ်ကို ၁၀၀၉ ခုနှစ်မှ ၁၂၂၅ ခုနှစ်ထိ အုပ်ချုပ်ခဲ့သော မင်းဆက်
** ၁၁ ရာစုနှစ်ကတည်းက ကို့ဖပ်ကျုံ လီနွယ်မှဆင်းသက်လာသော ကျောင်‌စောင် လီနွယ် (旌善 李氏)၊ ကံဝန်းပြည်နယ် ကျောင်‌စောင်ခရိုင်   ကောင်တီတွင် တည်ရှိသောကိုးရီးယားနွယ်
** ၁၃ ရာစုနှစ်ကတည်းက ကို့ဖပ်ကျုံ လီနွယ်မှဆင်းသက်လာသော ဟွာစန် လီနွယ် (花山 李氏)၊ ဟွမ်းဟယ်မြောက်ပြည်နယ် ကွန်ချောင်ခရိုင်   ကောင်တီတွင် တည်ရှိသောကိုးရီးယားနွယ်

ကဏ္ဍ:မျိုးရိုးနာမည်များ
ကဏ္ဍ:ကိုရီးယား၏ မျိုးရိုးနာမည်များ
ကဏ္ဍ:တရုတ်၏ မျိုးရိုးနာမည်များ
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်၏ မျိုးရိုးနာမည်များ
ဟိအုချိတောင်

**ဟိအုချိတောင်** (火打山, Hiuchi-yama) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နီးဂတစီရင်စုတွင် တည်ရှိသည့် ခုဘိခိတောင်တန်များထဲတွင် ပါဝင်သည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အမြင့် ၂၄၆၂ မီတာ (၈၀၇၇ ပေ) ရှိသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသည့် တောင် ၁၀၀ စာရင်းတွင်လည်း ထည့်သွင်းဖော်ပြခံရသည်။

## ဟိအုချိတောင်ရှုခင်းများ
## ပြင်ပလင့်များ
* "Hiuchi-yama, Japan" on Peakbagger

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ဟိုးအိုးတောင်

**ဟိုးအိုးတောင်** (鳳凰山, Hōō-zan) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ယာမရှိနစီရင်စု၏ အနောက်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤတောင်သည် တောင်ထိပ်သုံးခု ပါရှိသည့်အတွက် "ဟိုးအိုးဆန်းဇန်" Sanzan (鳳凰三山) လည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ မိနမိတောင်တန်များအမျိုးသားဥယျာဉ်တွင် ပါဝင်ပြီး ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသည့် တောင် ၁၀၀ စာရင်းတွင်လည်း ဖော်ပြခြင်းခံခဲ့ရသည်။

## အကြောင်းအရာ
ဟိုးအိုးတောင်တွင် တောင်ထိပ်သုံးခု ပါရှိသည်။

## ပထဝီသွင်ပြင်
### အနီးအနားရှိတောင်များ
### မြစ်များ 
ဤတောင်သည် အောက်ပါမြစ်များ၏ ရေရရှိရာ အရင်းအမြစ် ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်များသည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်းသို့ စီးဝင်ကြသည်။
* နိုရိုမြစ်  (ဖုဂျိမြစ်၏ မြစ်လက်တက်)
* အိုးတခဲမြစ်၊ ခိုတခဲမြစ် (တန်းရူးမြစ်၏ မြစ်လက်တက်များ)

## ရုပ်ပုံများ

File:Mount_Houousan_from_Komatsumine_2001-1-4.jpg|နွေထွက်ချိန်တွင် ဟိုးအိုးတောင်နှင့် ဖူဂျီတောင်ကို ခိုမဆွတ်တောင်မှ မြင်ရပုံ
File:Houousan_from_kaikomagatake_50_1996_9_15.jpg|ဟိုးအိုးတောင်နှင့် ဖူဂျီတောင်ကို ခိုင်းခိုမတောင်မှ မြင်ရပုံ
File:Houou1.JPG|ဟိုးအိုးတောင်
File:Mount Yakushigatake from Mount Kannongatake (Mount Hō-ōsan).JPG|ယခုရှိဒခဲတောင်ကို ခန်းနွန်းဒခဲတောင်မှ မြင်ရပုံ

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ခိရိဂမိနဲတောင်

**ခိရိဂမိနဲတောင်** (霧ヶ峰, Kiri-ga-mine) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နဂနိုစီရင်စုတွင် တည်ရှိသည့် မီးတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၁၉၂၅ မီတာ မြင့်သည်။

## အကြောင်းအရာ
ခိရိဂမိနဲတောင်၏ အမြင့်ဆုံးတောင်ထိပ်သည် ခုရုမတောင် ဖြစ်သည်။ ခုရုမတောင်တွင် ရာသီဥတုဆိုင်ရာရေဒါများတပ်ဆင်ထားသည့် စခန်းတစ်ခုလည်း ရှိသည်။ တောင်၏ အစိတ်အပိုင်းအများစုသည် ကျောက်တုံးများ၊ မြက်ချုံပုတ်များဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေသည်။ တောင်၏ အရှေ့ဘက်နှင့် တောင်ဘက်ပိုင်းတို့သည် လေထီးစီးရန် သင့်လျော်သည်။ အရှေ့တောင်ဘက်ရှိ တောင်နံရံများသည် လေထီးစတင်စီးနင်းရာနေရာများ ဖြစ်ကြသည်။ မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင် နှင်းလျောစီးရန်အတွက်အသုံးပြုသည့် ကေဘယ်ကားကို တပ်ဆင်ထားသည်။

## တောင်တက်ခြင်း
ခိရိဂမိနဲတောင်သို့ အောက်ခြေမှ တက်ရောက်နိုင်ရန်အတွက် 4WD (four wheel drive)အမျိုးအစားယာဉ် မလိုအပ်ပေ။ သို့သော် နှင်းထူထပ်စွာကျဆင်းနေပါက ဘီးများတွင်ချိန်းကြိုးတပ်ဆင်ကာ မောင်းနှင်ရမည် ဖြစ်သည်။

## ရုပ်ပုံများ

File:Kurumayama04.JPG|မိနမိနိုမိမိတောင်မှ မြင်ရသည့် ခုရုမတောင်
File:Mount Kirigamine 20140929.jpg|ခိရိဂမိနဲတောင်ကို အရှေ့ဘက်မှ မြင်ရပုံ
File:Yashima04.JPG|ခိရိမဂိနဲတောင်နှင့် ယရှိမဂဟရစိမ့်မြေဒေသ
File:Kurumayama08.JPG|ခုရုမတောင်ပေါ်တွင် တပ်ဆင်ထားသည့် ရာသီဥတုဆိုင်ရာရေဒါစခန်း

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ဂျောနန်းတောင်

**ဂျောနန်းတောင်** (常念岳, Jōnen-dake) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နဂနိုစီရင်စုတွင် တည်ရှိသည့် ဟိုဒတောင်တန်းများတွင် ပါဝင်သည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤတောင်သည် ချူးဘု - ဆန်းဂခုအမျိုးသားဥယျာဉ်အတွင်း တည်ရှိသည်။ တောင်၏ ပုံသဏ္ဌာန်သည် တြိဂံပုံစံ ရှိသည်။ ၂၈၅၇ မီတာ (၉၃၇၃ ပေ) မြင့်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသည့် တောင် ၁၀၀ စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြခံရသည့်တောင်တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ဤတာင်ကို အဇုမိမြစ်ဝှမ်းမှလည်း မြင်နိုင်သည်။

## အကြောင်းအရာ
ဤတောင်ကို နှမ်းဖတ်ကျောက်များ (Granite) များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၁၉၅၉ ခုနှစ်မတိုင်မီကာလတွင် တောင်ပတ်ဝန်းကျင်တွင် လိပ်ပြာမျိုးစိတ် ၉ ခုကို တွေ့ရသည်။ လိပ်ပြာမျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်သည့် Colias erate နှင့် အခြားအမျိုးအစားများကိုလည်း ယခုအထိ တွေ့နိုင်သေးသည်။ တောင်ပေါ်တွင် နှင်းများတင်ကျန်ရစ်နေသည့် ပုံသဏ္ဌာန်ကို ကြည့်ကာ တောင်ယာလုပ်ကိုင်ရမည့်အချိန်ကို ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ တောင်၏ ပုံသဏ္ဌာန်ကို "ဂျောနန်းဘိုး" (常念坊, Jōnen-Bō) ဟု ခေါ်ကြသည်။

## သမိုင်းကြောင်း
* ၁၉၈၄ ခုနှစ် နွေရာသီ - အင်္ဂလိပ်လူမျိုး ဝေါ်တာဝက်စတန် (Walter Weston) သည် တောင်ပေါ်သို့ ပထမဆုံးရောက်သည့် ဂျပန်လူမျိုးမဟုတ်သည့် နိုင်ငံခြားသား ဖြစ်ခဲ့သည်။
*၁၉၂၂ ခုနှစ် - ခယူးယဖုခုဒ သည် ဂျောနန်းတဲငယ်တွင် တည်းခိုကာ တောင်ပေါ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
*၁၉၃၁ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ - တောင်တက်ပါတီပွဲနှင့် ကယ်ဆယ်ရေးအသင်းတို့၏ မတော်တဆမှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
*၁၉၃၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၄ ရက် - တောင်ရှိရာဧရိယာတစ်ဝိုက်ကို "ချူးဘု - ဆန်းဂခုအမျိုးသားဥယျာဉ်" နေရာ အဖြစ် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။
*၂၀၀၇ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၈ ရက် - ဂျပန်နိုင်ငံ စာတိုက်နှင့် ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးဌာနသည် ဂျောနန်းခဆနှင့်အတူ မဆွတ်မိုတိုရဲတိုက်ကို စာတိုက်တံဆိပ်ခေါင်းတွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြခဲ့သည်။
*၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၀ ရက် - NHK သည် ဂျောနန်းတောင်နှင့် ပတ်သက်သည့် တီဗွီအစီအစဉ်နှင့် တောင်ပေါ်နေ လိပ်ပြာများအကြောင်းကို ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။

## တောက်တက်ခြင်း
### တောင်တက်လမ်းကြောင်းများ
တောင်ထိပ်သို့တက်ရောက်နိုင်သည့် လမ်းကြောင်း (၃) ခု ရှိသည်။

* အိချိနိုမြစ်လမ်းကြောင်း - 
*မအဲဂျောနန်းတောင်လမ်ကြောင်း -
*ဂျောနန်းတောင်ကန့်လန့်ဖြတ်လမ်း (မြောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်သို့) -

## ပထဝီသွင်ပြင်
## ရုပ်ပုံများ

Image:071006 Jonendake frm Yari.jpg|ယရိတောင်မှ မြင်ရသည့် ဂျောနန်းတောင်
Image:Mount Jonen from Mount Yari and sunrise 2003-10-5.jpg|နေထွက်ချိန် ယရိတောင်မှ မြင်ရသည့် ဂျောနန်းတောင် Mount Jōnen and sunrise from Mount Yari
Image:Mount Jonen from Mount Cho 2001-11-11.jpg|ချောတောင်မှ မြင်ရသည့် နှင်းများဖုံးနေသည့် ဂျောနန်းတောင်
Image:Mount Jonen from MaeJonen 1999-8-1.jpg|နွေရာသီကာလတွင် မအဲ - ဂျောနန်းတောင်မှ မြင်ရသည့် ဂျောနန်းတောင်Mount Jōnen in summer from Mount Mae-Jōnen
Image:Mount Yari from Mount Jonen 2001-10-6.jpg|ဆောင်းဦးရာသီတွင် အနီရောင်သို့ပြောင်းလဲသွားသည့် ယရိတောင်ကို ဂျောနန်းတောင်မှ မြင်ရပုံ
Image:Mount Jonen from Mount Yokotoshi, Oct 2023.jpg|ယောခိုတိုရှိတောင်မှ မြင်ရသည့် ဂျောနန်းတောင်နှင့် ဂျောနန်းတဲငယ် (၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ)

## ပြင်ပလင့်များ
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
သာဆိုင်

**ဦးသာဆိုင်** (၂၄ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၆ မွေးဖွား)သည် ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် NLD လွှတ်တော်အမတ်ဟောင်း နှင့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားဟောင်းတစ်ဦး ဖြစ်သည်။NLD မှ ခွဲထွက်လာကြသူအချို့ တည်ထောင်ထားသည့် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအင်အားစုပါတီ ၏  ဥက္ကဋ္ဌ လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ 

## ငယ်ဘဝ နှင့် ပညာရေး 
၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ဒီဇင်ဘာ ၂၄ ရက် တွင် အဖဦးသာပို၊အမိဒေါ်စိန်မေ တို့က ရန်ကုန်တိုင်း၊တွံ့တေးမြို့နယ်၊ပဒါန်ရေကျော်ရွာ တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ငယ်စဉ်ဘဝ မူလတန်းပညာရေးကို မွေးရပ်ဇာတိ ပဒါန်ရေကျော်မူလတန်းကျောင်း တွင်ပင် ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။နောက်ပိုင်း အလယ်တန်း နှင့် အထက်တန်းပညာများကို ရန်ကုန်မြို့မကျောင်း ၌ သင်ယူခဲ့သည်။

၁၉၆၇ ခုနှစ် တွင် အထက ၁ စမ်းချောင်း မှ ဆယ်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ယင်းနောက် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် သို့ သမိုင်းအထူးပြုဘာသာရပ် ဖြင့် တတိယနှစ်အထိ တက်ရောက်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် သူသည် တွံတေးမြို့ ရှိ မိသားစု သစ်စက်လုပ်ငန်းကို ဦးစီးလုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။

## နိုင်ငံရေးဖြတ်သန်းမှု 
၈၈၈၈ အရေးအခင်းအပြီး တည်ထောင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် သို့ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ထဲမှာပင် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ တွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ကိုယ်စားပြုပြီး တွံ့တေးမြို့နယ်၊ပြည်သူ့လွှတ်တော် အမှတ်(၁) မဲဆန္ဒနယ်မြေ မှနေ၍ ရွေးကောက်ပွဲဝင်ခဲ့သည်။အမတ် အဖြစ် ရွေးချယ်ခံရသည်။ပါတီ တွင်လည်း ရန်ကုန်တိုင်းစည်းကော်မတီ နှင့် ဗဟိုကော်မတီဝင် တာဝန်များ ပေးအပ်ခံရသည်။

၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် တွင် စင်ပြိုင်အစိုးရအဖွဲ့ နှင့် ဆက်သွယ်မှုကြောင့် ဖမ်းဆီးခံရသည်။ပုဒ်မ -  ၁၂၂ (၁) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၂၅ နှစ် ကျခံခဲ့ရသည်။

၁၉၉၂ ခုနှစ် မေလတွင် လွတ်ငြိမ်ဖြင့် ပြန်လည် လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။

၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် အရောက်တွင် ဦးသာဆိုင် သည် ဦးခင်မောင်ဆွေ၊ ဒေါက်တာသန်းငြိမ်း၊ဦးစိန်လှဦး၊ဦးတင်အောင်အောင် တို့နှင့်အတူ   အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအင်အားစုပါတီ တည်ထောင်သူများထဲပါဝင်လာခဲ့ပြီး ပါတီပြောင်းသွားခဲ့သည်။ထိုပါတီ တွင် ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီ၊ဗဟိုကော်မတီဝင်များ အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။   

သူသည် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်၊အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ တွင်  အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအင်အားစုပါတီ ကိုယ်စားပြု၍ ဝင်ပြိုင်ခဲ့သော်လည်း အနိုင်မရခဲ့ပေ။

ယင်းနောက် ပါတီအကြီးအကဲ ဦးခင်မောင်ဆွေ သည် စစ်ကောင်စီ အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရပြီးနောက် သူသည် ပါတီကို ထိန်းကျောင်းသူများထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌဒေါက်တာဝင်းနိုင် ကျန်းမာရေးအခြေအနေအရ  ပါတီမှနုတ်ထွက်သွားနောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊မတ် ၃ ရက်တွင်  အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအင်အားစုပါတီ ၏ ဦးဆောင်သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။သူ ဦးဆောင်သည့် ပါတီသည် နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ(၅) ပုဒ်မခွဲ (စ)ပါ သတ်မှတ်ပါတီဝင်ဦးရေမပြည့်မီခြင်း အချက်ကြောင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၉ ရက် တွင် ပါတီ ဖျက်သိမ်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

## ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ 
သူသည် အိမ်ထောင်သည် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။သမီး ၂ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ
ခဆတောင်

**ခဆတောင်** (笠ヶ岳, Kasa-ga-take) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂျိဖုစီရင်စုတွင် တည်ရှိသည့် ဟိဒတောင်တန်များထဲတွင် ပါဝင်သည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤတောင်သည် ချူးဘု - ဆန်းဂခုအမျိုးသားဥယျာဉ်အတွင်း တည်ရှိသည်။ အမြင့် ၂၈၉၇ မီတာ (၉၅၀၅ ပေ) မြင့်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသည့် တောင် ၁၀၀ စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ဤတောင်၏ ပုံသဏ္ဌာန်သည် ထီး နှင့်ဆင်တူသည့် တြိဂံ ပုံစံ ရှိသည်။ ထို့အတွက် တောင်၏ အမည်ကို ထီးဟု အဓိပ္ပါယ်ရှိသည့် "ခဆ" ဟု ခေါ်ဝေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် "ခဆ" ဟူသည့်အမည်ရှိသည့် တောင်များစွာရှိပြီး ထိုအထဲတွင် ဤတောင်သည် အမြင့်ဆုံး ဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း
* ၁၆၈၃ ခုနှစ် - ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းတော် အန်းခူး (Enku) သည် တောင်ပေါ်သို့ စတင်တက်ရောက်ခဲ့သည်။
* ၁၈၂၃ ခုနှစ် - ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းတော် ဘန်းရူး သည် တောင်ထိပ်သို့တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၈၂၄ ခုနှစ်တွင် တောင်ထိပ်တွင် ကြေးဖြင့်ပြုလုပ်ထားသည့် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူကို ထားရှိခဲ့သည်။
* ၁၈၉၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂ ရက် - အင်္ဂလိပ်လူမျိုး ဝေါ်တာဝက်စတန် (Walter Weston) သည် တောင်ထိပ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ 
* ၁၉၁၃ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ - အုဆုအိခိုဂျိမ (Usui Kojima) သည် တောင်ထိပ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
* ၁၉၃၂ ခုနှစ် - တောင်ပေါ်တွင်တည်းခိုရန်တဲငယ် "ခဆတောင်ပေါ်တဲငယ်" (笠ヶ岳山荘) ကို တောင်ထိပ်အနီးအနားတွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
* ၁၉၃၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၄ ရက် - ထိုဒေသဧရိယာကို "ချူးဘု - ဆန်းဂခုအမျိုးသားဥယျာဉ်" တွင် ပါဝင်သည်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

## တောင်တက်ခြင်း
### တောင်တက်လမ်းများ
 and Mountain hut (Kasa Mountain Cottage) from the top]]
တောင်ပေါ်သို့တက်ရောက်ရန် အဓိကတောင်တက်လမ်း (၃) ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ -

;Kasa-shin-dō
:Shin-Hotaka Onsen (新穂高温泉) – Mount Nukedo – Kasa Mountain Cottage – Mount Kasa
;Valley Kuriya
:Nakao-Kōgen-guchi (中尾高原口) – Valley Kuriya – Mount Kasa
;Traverses Route of Northern Japanese Alps (Hida Mountains) from north side
:Mount Sugoroku – Mount Yumiori – Mount Nukedo – Kasa Mountain Cottage – Mount Kasa

## ရုပ်ပုံများ

File:Mount_Kasagatake_from_Mount_Nukedo_1999-8-8.jpg|နုခဲဒိုတောင်မှ မြင်ရသည့် ဆခတောင်
File:Kasagatake Takayama02s3872.jpg|ဆခတောင်ကို တောင်ဘက်မှ မြင်ရပုံ
File:Mount Kasa and Mount Yari from Mount Kurai 2005-3-21.JPG|ခုရအိတောင်မှ မြင်ရသည့် ဆခတောင်
File:Mount_Kasa_from_Mount_Suisho_2004-8-13.jpg|ဆုအိရှောတောင်မှ မြင်ရသည့် ဆခတောင်နှင့် ဟိဒတောင်တန်းများ

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
နအဲဘတောင်

**နအဲဘတောင်** (苗場山, Naeba-san) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟွန်းရှူးကျွန်းအလယ်ပိုင်း၊ နီးဂတစီရင်စုနှင့် နဂနိုစီရင်စုတို့၏ နယ်နမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိနေသည့် မီးတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤတောင်သည် တိုကျိုမြို့မှ ၂၀၀ ကီလိုမီတာ (၁၂၄ မိုင်)  ဝေးသည်။ ဤတောင်သည် နှစ် ၂ သိန်း နှင့် ၈ သိန်းအကြားကာလတွင် လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသည့် တောင် ၁၀၀ စာရင်းတွင် ပါဝင်သည့်တောင်လည်း ဖြစ်သည်။

## ရုပ်ပုံများ

File:Naeba Volcano Relief Map, SRTM-1.jpg|နအဲဘတောင်တည်နေရာပြမြေပုံ
File:Naebayama2.JPG|နအဲဘတောင်ကို အရှေ့ဘက်မှ မြင်ရပုံ
File:Moor of Mt. Naeba in the late autumn 2016.jpg|နအဲဘတောင်၏ စိမ့်မြေအရပ်

## ပြင်ပလင့်များ
* 
* 
* Naeba San - Geological Survey of Japan

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
သရက်တပင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု

**သရက်တပင် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု** သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်တော်မြို့နယ်၊ သရက်တပင်ရွာ တွင် ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၂ ရက်နေ့ တွင် တပ်မတော် (လေ)မှ အရပ်သားများအား အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ဤဖြစ်ရပ်တွင် ရွာရှိ ပညာပန်းခင်း ကိုယ်ပိုင်အထက်တန်းကျောင်း‌ပေါ် ဗုံးနှစ်လုံးကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့သည့်အတွက်  ကျောင်းသားများ အများဆုံး သေဆုံးခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်း ပြီးနောက်ပိုင်း ဒီပဲယင်းမြို့နယ်၊ အိုးတိန်တွင်းရွာတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် လေကြောင်းကြောင့် ကျောင်းသား/သူများ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သေဆုံးခဲ့ရမှုပြီးလျှင်၊ယခုဖြစ်ရပ်သည် ကျောင်းသားများ အထိအခိုက်၊အသေအပျောက်ဒုတိယ အများဆုံး တိုက်ခိုက်ခံရမှု အဖြစ် မှတ်သားခံထားရသည်။

## နောက်ခံအကြောင်းအရင်းများ 
၂၀၂၃ အောက်တိုဘာ ၂၇ ရက် တွင် ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း ၌ စတင်ခဲ့သည့် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး နှင့် တစ်ဆက်တစ်စပ်တည်း၊အာရက္ခတပ်တော် သည် နိုဝင်ဘာ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ရခိုင်ပြည်နယ် ၌ ရခိုင်တစ်ကျော့ပြန်စစ်ပွဲ အား ဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။

ရခိုင်တစ်ကျော့ပြန် တိုက်ပွဲ တစ်နှစ်ခွဲကျော်တွင် ရခိုင်ပြည်နယ်၏ မြို့နယ် ၁၇ ခုထဲမှ ကျောက်ဖြူ၊ စစ်တွေ နှင့် မာန်အောင်ကျွန်း တို့မှလွဲ၍ မြို့ ၁၄ မြို့ အပြင်၊ ချင်းပြည်နယ် ပလက်ဝမြို့နယ် တို့ကိုပါ အာရက္ခတပ်တော် သည်  စစ်တပ် လက်ထဲမှ တိုက်ခိုက်ရယူနိုင်ခဲ့သည်။  ထို့အပြင် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၀ ရက် တွင် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ အမ်းမြို့ အခြေစိုက် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် ကိုလည်း တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ထားနိုင်ခဲ့သည်။

## ဖြစ်ရပ် 
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ ၁၂ ရက်၊ နံနက် (၁) နာရီ (၀၅) မိနစ်ခန့်အချိန်တွင် စစ်ကော်မရှင် ၏ လေတပ် သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်တော်မြို့နယ်၊ သရက်တပင်ကျေးရွာ အတွင်းအား လေကြောင်းဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ပေါင် (၅၀၀) ဗုံး နှစ်လုံး ကြဲချခဲ့ရာတွင် ဗုံးသည် သရက်တပင်ရွာအတွင်းရှိ ပညာပန်းခင်း ကိုယ်ပိုင်အထက်တန်းကျောင်း ရှေ့တည့်တည့်သို့ ကျရောက်ထိမှန်ခဲ့သည်။ 

အဆိုပါ ပေါင် (၅၀၀) ဗုံး နှစ်လုံးကြောင့် ပညာပန်းခင်း၊ ကိုယ်ပိုင်အထက်တန်းကျောင်း ရှိ ကျောင်းသူ/ ကျောင်းသားများနှင့် ၎င်းအနီးအနားမှ ကလေးငယ်တချို့အပါအဝင် စုစုပေါင်း (၁၈) ဦး ရှေ့ဆင့်နောက်ဆင့် သေဆုံးကာ (၂၀) ကျော် ပြင်းထန် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)
လှမြင့် (တရားသူကြီး)

ဒေါ်လှမြင့် (၁၉၆၃ မွေးဖွား)သည် အမျိုးသမီးတရားသူကြီး တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး၊လက်ရှိတွင် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်  တရားသူကြီးချုပ် အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဖြစ်သည်။
## ဝန်ထမ်းဘဝ 
ဒေါ်လှမြင့် သည် ၁၉၈၅ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် မှ ဥပဒေဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။၁၉၈၇ခုနှစ်တွင် တရားရေးအရာရှိအဆင့် (၄)အဖြစ် တရားရေးဌာနတွင် စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ တရားရုံး အဆင့်ဆင့်တွင် တရားသူကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

သူသည်   ရှေ့နေရှေ့ရပ် နှင့် စစ်ဆေးရေးဌာန၊ ပြည်ထောင်စု တရားစီရင်ရေး ကြီးကြပ်မှုရုံး၊ ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် ၌ ဒုညွှန်ကြားရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ဝန်ထမ်းဘဝမှ အနားယူခဲ့သူဖြစ်သည်။

သူ၏ ဝန်ထမ်းလုပ်သက်မှာ စုစုပေါင်းလုပ်သက် (၃၂)နှစ်ကျော် ရှိသည်။

## တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီး 
မန္တလေးတိုင်း ဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးအဖြစ် ၂၀၁၉ခုနှစ်၊ဇူလိုင် ၁၀ ရက် တွင် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်အထူးအစည်းအဝေး၌ မန္တလေးတိုင်းဝန်ကြီးချုပ် ဒေါက်တာဇော်မြင့်မောင်က အဆိုပြုတင်သွင်းခဲ့ပြီး၊၂၀၁၉ခုနှစ်၊ဇူလိုင် ၁၁ ရက် တွင်  လွှတ်တော်က အတည်ပြုပေးခဲ့သည်။

၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် သမ္မတဦးဝင်းမြင့် က တိုင်းတရားလွှတ်တော်၏တရားသူကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်ပေးခဲ့သည်။ထိုတာဝန်ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၂ ရက် အထိ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
## တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးချုပ် 
မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် ဒေါ်ခင်သင်းဝေ သည် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ခန့်အပ်ခံရပြီးနောက် သူသည် တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးချုပ် နေရာအား တာဝန်ပေးအပ်ခံရသည်။
## ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ  
ဒေါ်လှမြင့်သည်  အိမ်ထောင်မရှိသူ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ 
## ကိုးကား
အီ (ကိုရီးယား မျိုးနွယ်)

**အီ** (李) သည် ကိုးရီးယား မျိုးနွယ်အမည် ဖြစ်သည်။ အီ (李) မျိုးနွယ်သည် တောင်ကိုရီးယားတွင် ဒုတိယမြောက် အသုံးအများဆုံး မျိုးနွယ်ဖြစ်သည်။
မယောခိုးတောင်

**မယောခိုးတောင်** (妙高山, Myōkō-san) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နီးဂတစီရင်စု၊ မယောခိုးမြို့၏ အနောက်တောင်ဘက်တွင် ရှိသည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤတောင်သည် ဟွန်းရှူးကျွန်းတွင်တည်ရှိသည့် လှုပ်ရှားနေသည့် မီးတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဂျောရှင်းနဲဆွတ်ခိုးဂန်းအမျိုးသားဥယျာ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် တည်ရှိသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသည့် တောင် ၁၀၀ စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြခြင်း ခံရသည်။ နီးဂတစီရင်စု၏ ထင်ရှားသည့် တောင်တစ်ခုအဖြစ် သိကြသည်။

## အမည်
ဤတောင်ကို အဲချိဂေါ့ဖုဂျိ (越後富士) ဟုလည်း ခေါ်ကြသေးသည်။ တောင်သည် နဂနိုစီရင်စုနယ်နိမိတ်နှင့် နီးကပ်စွာ တည်ရှိပြီး နဂနိုစီရင်စုဘက်ရှိ ဟိုခုရှင်းတောင်ငါးခု (北信五岳, hokushingogaku) ထဲမှ တစ်ခုနှင့် ချိတ်ဆက်နေသည်။ ဤတောင်၏ မူလအမည်သည် ခိုရှိနိုနခတောင်  (越の中山, koshinonakayama) ဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် မယောခိုးတောင် (名香山, Myōkōsan) ဟူသည့်အမည်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။ တောင်၏ အမည်ကို ကံကောင်းစေသည့် စကားလုံးနှစ်ခုပါဝင်သည့် 妙高山 ဟူသည့် ရေးဟန်ဖြင့်လည်း ရေးသားကြသည်။

## ပထဝီဝင်ဆိုင်ရာ
မယောခိုးတောင်သည် နှစ်သုံးသိန်းမတိုင်မီက မီးတောင်ပေါက်ကွဲရာမှ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က တောင်၏အမြင့်သည် ၂၈၀၀ မီတာ (၉၂၀၀ ပေ) နှင့် ၂၉၀၀ မီတာ (၉၅၀၀ ပေ) ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။ လက်ရှိအမြင့်မှာ ၂၄၅၄ မီတာ (၈၀၅၁ ပေ) ဖြစ်သည်။ ၁၉၀၀ နှစ်မတိုင်မီက တောင်ထိပ်တွင် အဓိကပေါက်ကွဲမှုတစ်ခု ဖြစ်ပွားသည်။ နှစ် ၆၀၀၀ ခန့်မတိုင်မီအချိန်ကာလကတည်းက တောင်၏ အဓိကမီးတောင်ဝပုံစံသည် လက်ရှိပုံစံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

## ပြင်ပလင့်များ
* Myokosan - Japan Meteorological Agency 
*  - Japan Meteorological Agency
* Myoko San - Geological Survey of Japan
* 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
နီပေါနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်

**နီပေါနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်** သည် နီပေါနိုင်ငံ  (**Federal Democratic Republic of Nepal**) ၏ အစိုးရခေါင်းဆောင် (Head of Government) ဖြစ်သည်။ဝန်ကြီးချုပ်သည် ဝန်ကြီးအဖွဲ့ (Council of Ministers) ကို ဦးဆောင်ကာ နိုင်ငံအတွင်း အကောင်အထည်ဖော်ရေး (executive function) နှင့် မူဝါဒသတ်မှတ်ရေး (policy-making) ဆောင်ရွက်ရသည်။လက်ရှိတွင် ယာယီအစိုးရအဖြစ် ယခင်  တရားသူကြီးချုပ်  ဆူရှီလာ ကာ့ရ်ကီ သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၂ ရက်မှစ၍ ယာယီ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည်။

## သမိုင်းနောက်ခံ 
နီပေါနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးသည် အစပိုင်းတွင် ဗိုလ်ချုပ်များ၊ မင်းသားများအုပ်ချုပ်စဉ်ကာလအတွင်း နာမည်သာရှိခဲ့သည့် ရာထူးတစ်ခု ဖြစ်သည်။

၁၈ ရာစုတွင် ရှား မင်းဆက်  အာဏာရပြီးနောက် ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးသည် ပိုမိုအရေးပါလာခဲ့သည်။ ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် လွတ်လပ်သော ပါလီမန် အုပ်ချုပ်မှု စတင်ဖွဲ့စည်းလာခဲ့သည်။ထိုအချိန်မှစ၍ ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးသည် နီပေါနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးဖြစ်စဉ်အဓိက အခန်းကဏ္ဍဖြစ်လာခဲ့သည်။

နီပေါနိုင်ငံသည် ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီ သမ္မတနိုင်ငံ (Federal Democratic Republic) အဖြစ် ကြေညာပြီးနောက် ဝန်ကြီးချုပ်သည် အစိုးရခေါင်းဆောင် (head of government) အဖြစ် ဆောင်ရွက်ကာ တာဝန်အများကြီးကို ဆောင်ရွက်လာရသည်။ သမ္မတ (President) သည် တရားဝင်ခေါင်းဆောင် (ceremonial head of state) အဖြစ်သာ ဆောင်ရွက်ပြီး၊ အဓိက အစိုးရဆောင်ရွက်မှုများကို ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် ဝန်ကြီးအဖွဲ့ (Council of Ministers) က လုပ်ဆောင်သည်။

## အာဏာနှင့် တာဝန်များ 
နီပေါနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ် သည် အခြား သမ္မတနိုင်ငံများရှိ ဝန်ကြီးချုပ်များထက် ပိုမိုအရေးပါသည့် အခန်းကဏ္ဍရှိသည်။နီပေါဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ တွင်  နိုင်ငံအကောင်အထည်ဖော်ရေးနှင့် စပ်လျဉ်း၍ သမ္မတ  အစား ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် ဝန်ကြီးအဖွဲ့ အား  ဆောင်ရွက်ခွင့် ပေးအပ်ထားကြသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ
မောင်ယဉ်ထွေး (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)

**မောင်ယဉ်ထွေး** (၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ ကွယ်လွန်) သည် မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးတင်ထွေး ဖြစ်သည်။ *ရွှေရင်သိမ်းသစ်* (၁၉၆၂)၊  *ရင်ဝယ်တသိမ့်သိမ့်* (၁၉၆၄)၊ *ချစ်တဲ့သူရဲ့ ရင်ခွင်* (၁၉၆၅)၊ *လေချိုတသွေးသွေး* (၁၉၆၅)၊ *လုလင်ငယ်သွေး* (၁၉၆၆)၊ *ပန်းရုံ* (၁၉၆၇)၊ *ရွှေဝတ်မှုန်* ၊ *မေတ္တာစာတပုဒ်* ၊ *ချွေးကလေးစိုစို* (၁၉၇ဝ) အပါအဝင် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများစွာ ရိုက်ကူးခဲ့သည်။

၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၃ ရက်နေ့တွင် တောင်ဥက္ကလာပမြို့နယ် နေအိမ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက်(၈၃)နှစ် ရှိပြီဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ကွယ်လွန်သူများ
ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ
ရွေးရွေး (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)

**ရွေးရွေး** (၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၄ မွေးဖွား) သည် မြန်မာအမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။

## အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး 
ရွေးရွေးကို ၁၃ဝ၆ ခု ပြာသိုလဆန်း ၇ (၁၉၄၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၀) ရက်နေ့တွင်  မုံရွာမြို့အနီး ဘုတလင်မြို့နယ်ရှိ  မင်းရွေးကျေးရွာ၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး မော်လိုက်မြို့နှင့်  မုံရွာမြို့တွင် ကြီးပြင်းခဲ့သည်။  အဖ စာတိုက်ဗိုလ်ကြီး ဦးဘအေးနှင့်  မေမေ ဒေါ်ကြင်မြတို့၏  တစ်ဦးတည်းသောသမီးဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်က မော်လိုက်မြို့ နှင့် ကလေးမြို့များ၌ မူလတန်းအဆင့်ပညာ  စတင်ဆည်းပူးခဲ့ပြီး ဖခင်စာတိုက်မှူး တာဝန်ကျမြို့များတွင်  ဆက်လက်ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ မုံရွာမြို့ အ.ထ.က (၃)တွင် အထက်တန်းပညာ တက်ရောက်သင်ကြားခဲ့သည်။

## ရုပ်ရှင်မင်းသမီးဖြစ်လာပုံ
ဒါရိုက်တာရှုမဝဦးကျော်သည်  စာရေးဆရာအောင်လင်း၏ ဝတ္ထုကို *ရွှေဝတ်မှုံ*ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးအဖြစ် ရိုက်ကူးရန် စီစဉ်ရာ မင်းသားကြီး ထွန်းဝေကို "လေးလေး" အဖြစ်၊  မင်းသား မောင်ယဉ်ထွေး ကို "အစိုး"အဖြစ်၊  မင်းသမီး ဒေစီကျော်ဝင်းကို "မမတိုး"အဖြစ်၊ နှင့် "မမတာ" နေရာတွင် မင်းသမီး ဒေစီကျော်ဝင်း ကို နှစ်ကိုယ်ခွဲ ရိုက်ကူးရန် ရည်ရွယ်ထားသော်လည်း ဒေစီ နှင့်  ရုပ်ချင်းဆင်တူသူကို ထည့်ရိုက်ကူးရန် မင်းသမီးအသစ်ကို ဒါရိုက်တာရှုမဝဦးကျော်က ရှာဖွေခဲ့သည်။ မော်လိုက်မြို့တွင် ရွေးရွေး ကို တွေ့ရှိခဲ့ပြီး ဒါရိုက်တာရှုမဝဦးကျော်မှာ *ရွှေဝတ်မှုံ* ရုပ်ရှင်ကားကို ချန်လှပ်၍ *စေလိုရာစေ*သို့ ပုံဖော်စေခဲ့သည်။ ရွေးရွေးကိုလည်း မိဘများနှင့်တိုင်ပင်စေပြီး ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရှုမဝရုပ်ရှင်သင်တန်း သို့ ကိုတာ(ဇော်ဝမ်း)၊ လင်းထင်၊ ဆွေဇင်ထိုက်၊ တင်မလတ်၊ ခင်သန်းနွယ် စသည့်  အနုပညာမျက်နှာသစ်များနှင့်အတူ  သရုပ်ဆောင်သင်တန်း တက်စေခဲ့သည်။  ၁၉၆၈-ခုတွင် မော်လိုက်မြို့သို့  ရှုမဝအဖွဲ့သားများ ရောက်ရှိလာပြီး ရှုမဝရုပ်ရှင်သင်တန်းမှ လူသစ်များနှင့် *စေလိုရာစေ* ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးကို ၁၉၆၈ နိုဝင်ဘာလ တစ်လလုံးရိုက်ခဲ့သည်။*စေလိုရာစေ* ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတွင်  မင်းသား ဇော်ဝမ်း ၊ လင်းထင် ၊  မင်းသမီး ဆွေဇင်ထိုက် နှင့် ရွေးရွေးတို့  အဓိကသရုပ်ဆောင်ရိုက်ကူးစေခဲ့သည်။  သရုပ်ဆောင်အားလုံး၏   ပထမဆုံးဇာတ်ကားဖြစ်သည်။ *စေလိုရာစေ*ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးအောင်မြင်ပြီး ဒါရိုက်တာ ရှုမဝဦးကျော်သည်  *ဘယ်ပန်းချီရေးလို့မမှီ* ဇာတ်ကား ကို   ဆက်လက်ရိုက်ကူးရန်  ကြိုးစားဆဲမှာပင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ *ဘယ်ပန်းချီရေးလို့မမှီ*ဇာတ်ကား ကို သားဖြစ်တဲ့ မောင်ဆွေတင့်က   ဆက်လက်ရိုက်ကူးခဲ့ရာ လင်းထင်၊ ဆွေဇင်ထိုက်၊ ရွေးရွေး၊  တင်မလတ်၊ ဗိုလ်ဗကို၊ ဦးကျောက်လုံး  တို့ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

## မိသားစု 
၁၉၇၅ ခုနှစ် မေလ ၂၅ ရက်နေ့၌ မုံရွာမြို့တွင် ကိုတင်ညို နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ်မှာပင်  *ဘယ်ပန်းချီရေးလို့မမှီ*ရုပ်ရှင်ကားကြီး  ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ သရုပ်ဆောင် ရွေးရွေးသည် ကိုတင်ညို နှင့် အိမ်ထောင်ကျပြီး သမီး တစ်ဦး၊ သားနှစ်ဦး ထန်းကားခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၄၄ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
အွန်းတခဲတောင်

**အွန်းတခဲတောင်**  (御嶽山, Ontake-san) သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ၁၄ ခုမြောက် အမြင့်ဆုံးတောင်နှင့် ဒုတိယမြောက်အမြင့်ဆုံး မီးတောင် ဖြစ်သည်။ ဤတောင်ကို ခိဆိုအွန်းတခဲတောင် (木曽御嶽山, Kiso Ontake-san) ဟု ခေါ်သည်။ ပထမဆုံးအမြင့်ဆုံးမီးတောင်မှ ဖူဂျီတောင် ဖြစ်သည်။ ဤတောင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသည့် တောင် ၁၀၀ စာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။

## ဖော်ပြချက်
အွန်းတခဲတောင်သည် နဂိုယမြို့မှ အရှ့မြောက်ဘက် ၁၀၀ ကီလိုမီတာ (၆၂ မိုင်) အကွာခန့်တွင် တည်ရှိသည်။ တိုကျိုမြို့မှ အနောက်ဘက် ၂၀၀ ကီလိုမီတာ (၁၂၀ မိုင်) အကွာတွင် ရှိသည်။ နဂနိုစီရင်စုရှိ  ခိဆိုမြို့နှင့် အိုးတခိရွာ၊ ဂိဖုစီရင်စုရှိ ဂဲရိုမြို့တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိနေသည်။ ဤတောင်တွင် မီးတောင်ရေကန် ငါးခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့တွင် နိနိုအိခဲ  (二ノ池) သည် အမြင့် ၂၉၀၅ မီတာ (၉၅၃၁ ပေ) တွင် တည်ရှိကာ ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များတွင် အမြင့်ဆုံးတောင်ပေါ်ရေကန် ဖြစ်သည်။

အွန်းတခဲတောင် သည် အဓိကကျသည့် အထွတ်အမြတ်ထားရာတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ တောင်ပေါ်တွင် ရှုဂန်းဒိုးတရားလေ့ကျင့်မှုများကို လေ့ကျင့်ကြသည်။

## ရုပ်ပုံများ
## ပြင်ပလင့်များ
* Ontakesan - Japan Meteorological Agency 
*  - Japan Meteorological Agency
* Ontakesan - Smithsonian Institution: Global Volcanism Program

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ယခဲတောင်

**ယခဲတောင်** (焼岳, Yake-dake) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂိဖုစီရင်စု၊ တခယာမမြို့နှင့် နဂနိုစီရင်စု၊ မဆွတ်မိုတိုမြို့တို့အကြားတွင် တည်ရှိနေသည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤတောင်သည် ဟိဒတောင်တန်းများထဲတွင် ပါဝင်သည့် လှုပ်ရှားနေသည့် မီးတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အမြင့် ၂၄၅၅ မီတာ (၈၀၅၄ ပေ) မြင့်သည်။ ဤတောင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသည့် တောင် ၁၀၀ စာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။

## ပထဝီသွင်ပြင်
ယခဲတောင် သည် ဟိဒတောင်တန်းများထဲတွင် လှုပ်ရှားမှုအများဆုံး မီးတောင်ဖြစ်သည်။ အဓိကတောင်ထိပ်နှစ်ခုရှိပြီး ၎င်းတို့မှာ တောင်ဘက်တောင်ထိပ်နှင့် မြောက်ဘက်တောင်ထိပ်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ တောင်တက်သူများအနေဖြင့် မြောက်ဘက်တောင်ထိပ်သို့သာ တက်ရောက်နိုင်ကြသည်။ တောင်ဘက်တောင်ထိပ်မှာ လက်ရှိတွင် ကန့်သတ်ထားသည်။ မီးတောင်ဝရေကန်သည် ဤတောင်ထိပ်နှစ်ခု၏ အကြားတွင် တည်ရှိသည်။

မီးတောင်၏ အထပ်ပိုင်းမှ ကျဆင်းသည့် ချောရည်များကြောင့် ယခဲတောင်သည် ချော်ရည်များဖြင့် တည်ရှိနေသည့် အမိုးခုံသဏ္ဌာန်တောင်တစ်ခုသို့ ဦးတည်ဖြစ်ပေါ်နေသည်။ ထို့အပြင် မီးတောင်မှ ထွက်ပေါ်သည့် အပူကြောင့် တောင်ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ရေပူစမ်း (အွန်းဆန်း) များလည်း များစွာတည်ရှိသည်။

## မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှု
၁၉၁၁ ခုနှစ်တွင် အသေးစားပေါက်ကွဲမှု ၂၂ ကြိမ် ရှိခဲ့သည်။ တိုင်းရှောခေတ် ၁၉၁၅ ခုနှစ်တွင် အဓိကပေါက်ကွဲမှုတစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ကျဆင်းလာသည့် ချော်ရည်များသည် အဇုဆမြစ်ကို ပိတ်ဆို့သွားစေခဲ့ပြီး ကန်တစ်ခုအသွင် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ထိုကန်ကို တိုင်းရှောကန် ဟု ခေါ်သည်။ လက်ရှိကာလတွင် အဇုဆမြစ်သည် ပြန်လည်ကာစီးဆင်းနေပြီဖြစ်သော်လည်း ထိုအချိန်က ပိတ်ဆို့မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် ရေကန်သည် လက်ရှိအချိန်အထိ တည်ရှိနေသေးသည်။

၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှုတစ်ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် မီးတောင်ဝ၏ အနီးအနားရှိ တဲငယ်တွင် ရှိနေသည့် လူနှစ်ဦး ဆုံးပါးခဲ့သည်။

၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင်၊ တောင်၏ နဂနိုစီရင်စုဘက်ခြမ်းတွင် လိုဏ်ခေါင်းတစ်ခုကို တူးဖော်ခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်၊ ညနေ ၂ နာရီ ၂၅ မိနစ်အချိန်တွင် အလုပ်သမားများသည် မီးတောင်မှထွက်ရှိသည့် ဓာတ်ငွေ့များထွက်နေသည်နှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ ထို့နောက် ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပွားကာ လူလေးဦး သေဆုံးခဲ့ရသည်။

## ရုပ်ပုံများ

File:Mount Yake from Mount Nishi-Hotake 1995-4-2.jpg|seen from Mount Hotaka
File:Volcanic craters from Mount Yake North peak 2002-6-5.jpg|crater lake between the northern and southern peaks
File:Mount Yake North peak 2011-07-06.jpg|northern peak and volcanic gases
File:Sulfur minerals in Mount Yake.jpg|sulfur

## ပြင်ပလင့်များ
* Yakedake - Japan Meteorological Agency 
*  - Japan Meteorological Agency

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ဝရှိဘတောင်

**ဝရှိဘတောင်**  (鷲羽岳, Washiba-dake) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နဂနိုစီရင်စုနှင့် တိုယာမစီရင်စုတို့တွင် တည်ရှိနေသည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အမြင့် ၂၉၂၄ မီတာ ရှိသည်။ ဂျပန်တောင်တန်းများတွင် ပါဝင်သည့် တောင်တန်းတစ်ခုဖြစ်သည့် ဟိဒတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့် မီးတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤတောင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသည့် တောင် ၁၀၀ စာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။

## ပထဝီသွင်ပြင်
ဝရှိဘတောင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ၂၉ ခုမြောက် အမြင့်ဆုံးတောင် ဖြစ်သည်။

## ရုပ်ပုံများ
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ရာမစန္ဒြ ပေါ်ဍေလ

**ရာမစန္ဒြ ပေါ်ဍေလ**(, ၆ အောက်တိုဘာ ၁၉၄၄ မွေးဖွား )သည် နီပေါနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး သမားဖြစ်ပြီး၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ်မှစတင်၍  နီပေါနိုင်ငံ ၏ သမ္မတအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဖြစ်သည်။သူသည် နီပေါကွန်ဂရက်ပါတီ၏ အကြီးတန်း ခေါင်းဆောင်ဟောင်းတစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ ၁၉၉၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၉ ခုနှစ်အထိ အောက်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ နှင့် ၁၉၉၉ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၂ ခုနှစ်အထိ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် နှင့် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။

## နိုင်ငံရေးဖြတ်သန်းမှု 
၁၉၉၁ ခုနှစ် တွင် ပါလီမန်တွင် ပထမဆုံးအရွေးခံရပြီးကတည်းက သူသည် ဝန်ကြီးရာထူးအသီးသီးကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၃ ခုနှစ်အထိ နီပေါလူထုပါတီ၏ ပါတီခေါင်းဆောင် အဖြစ် အတိုက်အခံခေါင်းဆောင် ဖြစ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ
မေထက်လူ

**မေထက်လူ** (၂၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၀၃ မွေးဖွား) သည် မြန်မာအမျိုးသမီး ဘောလုံးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး အမေရိကန်အမျိုးသမီးဘောလုံးကလပ် Semi-Pro အသင်းဖြစ်သော SFV FC Women အသင်းတွင် ကစားနေပြီး မြန်မာ့လက်ရွေးစင်အမျိုးသမီးအသင်းတွင်လည်း တိုက်စစ်မှူးအဖြစ် ပါဝင်ကစားနေသည်။

## ဘဝအစ 
မေထက်လူသည် ဘားအံမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး ငယ်စဉ်တည်းက ရန်ကုန်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး ရန်ကုန်တွင် ကြီးပြင်းခဲ့သည်။ မွေးချင်းမောင်နှစ်မ ၃ ယောက်အနက် အငယ်ဆုံးသမီးဖြစ်သည်။

## လူငယ်ကစားသမားဘဝ 
မေထက်လူသည် ငယ်စဉ်တည်းက ကျောင်းအားကစားဘောလုံးပွဲများတွင် ပါဝင်ကစားခဲ့ပြီး မြန်မာယူ-၁၆၊ ယူ-၁၉ အမျိုးသမီးလူငယ်လက်ရွေးစင်အသင်းများတွင် ပါဝင်ကစားခဲ့သည်။

၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံသို့ ပြောင်းရွှေ့ပြီး Los Angeles Pierce College ကျောင်း၏ ကောလိပ်အသင်းဖြစ်သော LA Pierce Women's Soccer အသင်းတွင် ပါဝင်ကစားခဲ့သည်။

အမေရိကန်အမျိုးသမီးဘောလုံးကလပ် Semi-Pro အသင်းများဖြစ်သော LAFC SoCal Women သို့ ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ကစားခဲ့ပြီး၊ လက်ရှိအသင်းဖြစ်တဲ့ SFV FC Women အသင်းသို့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ပြောင်းရွှေ့ကစားလျက်ရှိသည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိူင်လ၊ မြန်မာနိုင်ငံအိမ်ရှင်အဖြစ် ကျင်းပခဲ့သော 2026 AFC Women's Asian Cup Qualification ခြေစစ်ပြိုင်ပွဲတွင် ပါဝင်ကစားခဲ့ပြီး ခြေစစ်ပွဲ မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။

၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် ကျင်းပခဲ့သော ASEAN Women's Championship (MSIG Serenity Cup 2025) ပြိုင်ပွဲတွင် ပါဝင်ကစားခဲ့ပြီး ဒုတိယဆုရရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၂၀၀၃ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး အားကစားသမားများ