open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ကျော်ဆန်း၊ ကာတွန်း (က.ဆ)

thumb|က.ဆ ကျော်ဆန်း

ကာတွန်းဆရာ ကျော်ဆန်း(က.ဆ)ကို ၁၉၂၅ခုနှစ်၊ မေလ၁၂ရက်(၁၂၈၇ခုနှစ်၊ ကဆုန်လဆုပ် ၆ရက်) နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။ အဖ မီးပုံးပျံ ဦးကျော်ရင်၊ အမိ ဒေါ်မမတို့၏ သား ဖြစ်သည်။ 
ကာတွန်းပညာကို ကာတွန်းဦးဘဂျမ်းထံတွင် လေ့လာသင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၄၅ခုနှစ်၊ စစ်ပြီးခေတ် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် ကျောင်းတက်ရင်း ဗမာ့ခေတ်သတင်းစာတွင် ကာတွန်းများ စတင်ရေးဆွဲသည်။ ဦးကျော်ဆန်း(က-ဆ) မှာ လွတ်လပ်ရေး ခေတ်ဦးက နိုင်ငံပြုပြင်ရေး ကာတွန်းများဆွဲခဲ့၍ စာဖတ်သူများ နှစ်သက်ကြသည်။ နိုင်ငံရေးသမား၊ အရာရှိအရာခံ၊ ကုန်သည် စသည်တို့ကို သရော်ခဲ့သည်။ ကာတွန်းရေးဆွဲ ခြင်းအပြင် ဗမာ့ခေတ်သတင်းစာ အယ်ဒီတာ၊မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ အယ်ဒီတာ၊ လမ်းစဉ်သတင်းဂျာနယ် တာဝန်ခံအယ်ဒီတာအဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ သူရိန်အပါတ်စဉ်နှင့် ရွှေကြာလစဉ်ကာတွန်းစာစောင်များ ကိုယ်ပိုင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထားဝယ်ကျော်မင်းနှင့် ကာတွန်းဆရာမ ဒေါ်သိန်းရှင် တို့သည် မောင်နှမများ ဖြစ်ကြသည်။ (၁၉၈၈)ခုနှစ်၊ မတ်လ ၈ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။

## ကိုးကား
သဘာဝ တွင်းထွက် ကျောက်မျက်

သဘာဝ တွင်းထွက် ကျောက်မျက်ဆိုသည်မှာ ဇီဝမူလ ကျောက်မျက်များ ကဲ့သို့မဟုတ်ဘဲ တူညီသော ဓာတုဖွဲ့စည်းမှု နှင့် တိကျသော ပုံဆောင်စနစ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် အဇီဝမူလ အစိုင်အခဲ ဖြစ်သည်။ 

## သဘာဝ တွင်းထွက် ကျောက်မျက်၏ ဂုဏ်အင်္ဂါများ 
သဘာဝ တွင်းထွက် ကျောက်မျက်ဟုသတ်မှတ်နိုင်ရန် အောက်ပါအချက်များနှင့် ပြည့်စုံရန် လိုအပ်သည်။
# တိကျသော ဓာတုဖွဲ့စည်းမှုရှိခြင်း (have definite chemical composition)
# စနစ်ကျသော အဏုမြူဖွဲ့စည်းမှုရှိခြင်း (have systematic atomic structure)
# သဘာဝအလျှောက် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း (be natural product) 
# သက်မဲ့ ဒြပ်ဝတ္တုများဖြင့်သာ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားခြင်း (is made up of inorganic compound) 

## ထင်ရှားသော သဘာဝ တွင်းထွက် ကျောက်မျက်များ 
ပတ္တမြား၊ နီလာ၊ ကျောက်စိမ်း၊ မြ
အလင်းသန့် ကိရိယာ

အလင်းသန့် ကိရိယာ (ခေါ်) ပိုလာရီစကုတ် (Polariscope) သည် ကျောက်မျက်ရတနာတို့ကို အမျိုးအစားခွဲခြား စစ်ဆေးရာတွင် ထိရောက်စွာ အသုံးပြုနိုင်သည့် ကိရိယာဖြစ်သည်။ အခြေခံသဘောတရားအားဖြင့် ကျောက်မျက်တစ်မျိုးချင်းစီတွင်ရှိသည့် မတူညီသော အလင်းယိုင်ညွှန်းကိန်းနှင့် ပုံဆောင်စနစ်တို့ကို ခွဲခြားခြင်းဖြစ်သည်။ 

ဤကိရိယာတွင် ပိုလာရွိုက် (ခေါ်) အလင်းသန့်ပြား နှစ်ချက်ပါရှိပြီး တစ်ချပ်နှင့်တစ်ချပ် အလင်းတုန်ခါလမ်းကြောင်း ထောင့်မှန်ကျ တပ်ဆင်ထားသည်။ အများအားဖြင့် အောက်ခြေမှန်ချပ်ကို အသေတပ်ဆင်ထားပြီး အပေါ်မှန်ချပ်ကိုသာ လှည့်လည်နိုင်ရန် အရှင်တပ်ဆင်ထားကြသည်။ ကိရိယာအိမ်၏ အောက်ဆုံးတွင် မီးလုံးတစ်လုံးကို တပ်ဆင်သည်။

## အသုံးပြုပုံ 
# မီးခလုတ်ကိုဖွင့်ပြီး အပေါ်စီးမှကြည့်လျှင် မှောင်ကျသွားသည့် အခြေအနေရောက်သည်အထိ (အပေါ်)မှန်ချပ်ကို လှည့်ပါ။
# စမ်းသပ်မည့် ကျောက်မျက်ကို အောက်ခြေမှန်ချပ်ပေါ်တွင်တင်၍ လှည့်ပါ။
# ၃၆၀ ံ လှည့်ပြီးနောက် စမ်းသပ်နေသော ကျောက်မျက်တွင် အလင်းနှင့်အမှောင် တစ်လှည့်စီဖြတ်သန်းနေသည်ကို တွေ့ရပါမည်။

## ရလဒ် 
ထိုသို့ စမ်းသပ်ပြီးနောက် အောက်ပါ ရလဒ်များကို ရရှိနိုင်သည်။
### (က) အလင်းတစ်ခုယိုင်ခြင်း 
၃၆၀ ံလှည့်ရာတွင် ကျောက်သည် လုံးဝအမှောင် (သို့) အမှောင်အစင်းတန်းများကိုသာ တစ်ပတ်လုံးတွေ့ရမည်။

### (ခ)အလင်းနှစ်ခုယိုင်ခြင်း 
မှောင်ခြင်း နှင့် လင်းခြင်းကို ၄၅ ံ အနေအထားတိုင်းတွင် တွေ့ရမည်။

### (ဂ)ပုံဆောင်ခဲအစုအဝေး (သို့) အောင်းဝင်ကျောက်များပြားသော ကျောက် 
ကျောက်သည် ၃၆၀ ံအပြည့် လင်းနေမည်။
ဇီဝမူလ ကျောက်မျက်

ဇီဝမူလ ကျောက်မျက်ဆိုသည်မှာ သက်ရှိများဖြစ်သည့် သစ်ပင်၊ တိရစ္ဆာန် တို့ကို အမှီပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ကျောက်မျက် အမျိုးအစားများကို ဆိုလိုသည်။ မျိုးကွဲဖြစ်သည့် သဘာဝ တွင်းထွက် ကျောက်မျက်များကဲ့သို့ တိကျသော ဓာတုဖွဲ့စည်းမှုရှိရန် ခက်ခဲပြီး တိကျသော ပုံဆောင်စနစ်လည်း ရှိရန်မဖြစ်နိုင်ပေ။

## ထင်ရှားသော ဇီဝမူလ ကျောက်မျက်များ 
ပုလဲ၊ သန္တာ၊ ပယင်း၊ ဆင်စွယ်၊ အင်ကျင်းကျောက်
ကြွက်ကတိုး

**ကြွက်ကတိုး** (Muskrat)သည် မြောက်အမေရိကတိုက်၌ အများအားဖြင့် တွေ့ရသော ကတိုးနံ့ထွက်သည့် ကြွက်တမျိုးဖြစ်သည်။ ချောင်းကမ်းပါတို့တွင် တွင်းတူး၍ နေတတ်သည်။ ရေကူးအလွန် ကျင်လည်သည်။ 

ကြွက်ကတိုးသည် ၁ ပေခန့် ရှည်သည်။ ကိုယ်ပေါ်၌ တောက်ပြောင်သော အညိုရောင် သားမွေးများရှိသည်။ နောက်ခြေ ပြားသည်။ အမြီး ၈ လက်မခန့် ရှည်၍ အမွေးမရှိ။ ဦးခေါင်းသည်ကျယ်၍ လုံးသည်။ နားရွက်များသည် သေးငယ်၍ ဦးခေါင်း၌ ကပ်နေကြသည်။ 

ကြွက်ကတိုးသည် ဗီဗာဖျံများကဲ့သို့ သူတို့၏ နေအိမ်တွင် အခန်းကြီး အခန်းငယ် အမျိုးမျိုး ပြုလုပ်ထားကြသည်။ ထိုအခန်းများ၌ပင် သားမွေး၍ ဆောင်းရာသီကို ကုန်လွန်စေသည်။ နွေရာသီတွင် ရေကူးလိုက်၊ နေပူစာ လှုံလိုက်နှင့် တပျော်တပါး နေတတ်ကြသည်။ ရေ၌ပေါက်သော အပင်များ၏ အရိုးအမြစ်၊ အရွက်တို့ကို စားလေ့ရှိသည်။ အိမ်အနီးအနား၌ တွေ့သော အသီးအရွက်များကိုလည်း စားလေ့ရှိသည်။ 

ဆောင်းဦးပေါက်လာသည်နှင့် တပြိုင်နက် ဆောင်းရာသီ ခိုလှုံရန်အတွက် အိမ်ကို ပြုပြင်ဆောက်လုပ်လေ့ရှိသည်။ လူတို့သည် ကြွက်ကတိုးကို သူတို့၏ အိမ်မှ သားမွှေးရရန်အတွက် အမြောက်အမြား ရှာဖွေ ဖမ်းဆီးကြသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင်မူ မရှိသလောက် ရှားပါးသွားသော ရှားပါးသတ္တဝါတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကိုက်ဖြတ် သတ္တဝါများ
ပေါက်စည်၊ မောင် (မန်းတက္ကသိုလ်)

## မောင်ပေါက်စည် (မန်းတက္ကသိုလ်) (၁၉၃၂-၂၀၀၆) 
၁။ အမည်ရင်း - အေမြဟန်
၂။ မိဘအမည် - ဦးလုကာဘိုးကဲ + ဒေါ်လေးတင်
၃။ မွေးသက္ကရာဇ် - ၂၇၊ ၁၁၊ ၁၉၃၂
၄။ မွေးဖွားရာဒေသ - မြစ်သားမြို့

## ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ် 
မောင်ပေါက်စည်သည် အဖ မန္တလေး သာသာနာပိုင်နယ် ဂိုဏ်ထောက်ကြီး ဦးလုကာဘိုးကဲ (ဗမာ)၊ အမိ ဒေါ်လေးဆင့် (ကရင်) တို့မှ မြစ်သားမြို့တွင် ၁၉၃၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း ငါးဦး အနက် တတိယမြောက် သားဖြစ်၍ အမည်းရင်း အင်ဒရေမြဟန် ဖြစ်သည်။

ငယ်စဉ် တောင်ကျေးက ကလေးဘဝမှ ဆယ်တန်း အောင်မြင်သည် အထိ ရန်ကုန်မြို့တော် စိန်မေရီ စာသင်ကျောင်းနှင့် စိန်ဂျွန်းဒိုင်အိုစီစင် တက္ကသိုလ်ကျောင်းများတွင် ပညာ သင်ကြားသည်။ တက္ကသိုလ် ပညာကို မန္တလေး တက္ကသိုလ်တွင် ဆည်းပူးခဲ့ပြီး ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ် ကျောင်းသား မောင်ပေါက်စည်နှင့် မန္တလေး တက္ကသိုလ် ကလောင်ရှင် အသင်း ဥက္ကဋ္ဌတို့ နှစ်ယောက် ပူးပေါင်းပြီး မန္တလေးမြို့ နှစ်တရာပြည့် ပွဲတော်ကြီး ဖြစ်သော မန်းရာပြည့်ပွဲတော် အထိမ်းအမှတ် မန်းရာပြည့် ကဗျာများ စာအုပ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

၁၉၅၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်အထိ သာသနာပိုင်ကြီး ဦးဖရန်စစ်အာမြ ဦးဆောင် ပြုလုပ်သည့် ရှေ့ပြေး သာသနာပြု စီမံကိန်း တခုဖြစ်သော စိန့်ပီတာ အထက်တန်းကျောင်းတွင် ကျောင်းအုပ် အဖြစ် အမှုတော် ထမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၆၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၅ ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကားတိုင် ကျမ်းစာကျောင်းတွင် ဓမ္မပညာရပ်များ ဆက်လက် ဆည်းပူးသည်။ ၁၉၆၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၅ ရက်နေ့တွင်မူ ရန်ကုန် သာသနာပိုင်ကြီး ဗွီ၊ ဂျီ၊ ရှာဘန်းက ရန်ကုန်မြို့ ကသီဒြယ် ကျောင်းတော်ကြီးတွင်း သင်းထောက်သိက္ခာ ပေးခဲ့သည်။

၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၁ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ ရှင်မိက္ခေလ ဘုရားကျောင်းတွင် ဆရာမ ဒေါ်ဒေါ်လီနှင့် ထိမ်းမြား လက်ထပ်ခဲ့သည်။

၁၉၈၃ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာမှ စ၍ မြန်မာနိုင်ငံ ခရစ်ယာန် အသင်းတော်များ ကောင်စီ၏ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး အဖြစ် ရွေးချယ်ခြင်း ခံခဲ့ရပြီး ၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ ဧပြီလထိ ထိုတာဝန်ကို စွမ်းစွမ်းတမံ ဦးဆောင်ခဲ့သည်။

သာသနာပိုင်ချုပ် အန်ဒရေ ဦးမြဟန်ကို လူငယ်ဘဝ၊ ကျောင်းသားဘဝ၊ ဘုန်းတော်ကြီးဘဝနှင့် ရာထူးကြီးများကို လက်ခံရယူ ထမ်းရွက်ရသည့် ဘဝတလျှောက်လုံး၌ ပေါင်းသင်း ဆက်ဆံရေး ကောင်းမွန်သူ ဖြစ်သည်။ စာပေ ဖတ်ရှုခြင်း၊ စာပေကဗျာ ရေးသားခြင်းလည်း ဝါသနာထုံသူ ဖြစ်၍ ကျောင်းသား ကျောင်းဆရာ ဘဝ၌ မောင်ပေါက်စည် ကလောင် အမည်ဖြင့် ဝတ္ထု၊ ဆောင်းပါး၊ ကဗျာများ ရေးသားခဲ့သည်။

အမှုတော် ထမ်းဆောင်ရသည့် ကာလတလျှောက် ဂျမေကာ၊ ဟောင်ကောင်၊ စင်ကာပူ၊ ထိုင်း၊ အင်္ဂလန်၊ ဂျာမနီ၊ ဩစတြေးလျ၊ ဂျပန်၊ အမေရိကန်၊ ကနေဒါ၊ ဆိုက်ပရပ် စသည့် နိုင်ငံများသို့ သွားရောက်၍ ဘာသာရေး ဆိုင်ရာ အစည်းအဝေးများတွင် အတွေ့အကြုံများ တက်ရောက် ဝေမျှခဲ့သည်။ ခရစ်ယာန် ဘာသာဝင် တဦး ဖြစ်သော်လည်း မြန်မာစာပေကို နှစ်သက်ပြီး လေ့လာ လိုက်စားလိုသည့် စိတ်ရှိသူ ဖြစ်၍ စစ်ပြီးခေတ် မန္တလေး တက္ကသိုလ် သမိုင်း၌ ပထမဦးဆုံး မြန်မာစာ ဂုဏ်ထူး ရခဲ့သူတဦး ဖြစ်သည်။ လေးချိုး၊ တေးထပ်၊ ဘောလယ်၊ တျာချင်း၊ အိုင်ချင်း အစရှိသည့် ဂန္ထဝင် ပုံစံ ကဗျာများကို ကောင်းစွာ ရေးစပ် သီကုံးနိုင်သည် အထိ မြန်မာစာပေကို ဝါသနာထုံသူ ဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံ ခရစ်ယာန် အသင်းတော်၏ အနားယူ သာသနာပိုင်ချုပ်ကြီး ဖြစ်သော ဒေါက်တာ အန်ဒရေမြဟန် (ခေါ်) စာရေးဆရာ မောင်ပေါက်စည်သည် ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၃၁ ရက်နေ့ နံနက် ၁၁ နာရီ အချိန်တွင် ခရစ်တော်၌ အိပ်ပျော် သွားခဲ့သည်။
## ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ 
၁။ တထောက်နား၍ ပြန်ပါလေ ၁၉၆၁

၂။ လှိုင်းပုတ်သံကဗျာများ ၁၉၉၆

၃။ ကသစ်ပန်းကဗျာများ ၁၉၉၇

၄။ အညာကျေးက ကဗျာတေး ၂၀၀၃
 
## ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
မြစစ် ကိရိယာ

မြန်မာတို့ အခေါ်အားဖြင့် **မြစစ်ကိရိယာ** ခေါ် ချဲလ်ဆီးရောင်စစ်ကိရိယာ (Chelsea Color Filter)သည် ကျောက်မျက်ရတနာတို့၏အရည်အသွေးကို ဆုံးဖြတ်ရာတွင် အသုံးဝင်သည် ကိရိယာတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် သဘာဝမြ နှင့် ချက်ကျောက်မြ(မြ အတု)၊ ဆေးဆိုးကျောက်မျက်အချို့ကို ခွဲခြားရာတွင် အလွန်အသုံးဝင်ပါသည်။ ထို့အတူ ကျောက်စိမ်းအစစ်နှင့် ဆေးဆိုးကျောက်စိမ်းကို ခွဲခြားရာတွင်လည်း အထူးအသုံးဝင်ပါသေးသည်။

မြစစ်ကိရိယာကို ၎င်းအား အနီနှင့် စိမ်းဝါ အလင်းရောင်စဉ်တန်းများသာ ဖြတ်သန်းနိုင်ရန် ဖန် သို့မဟုတ် ပလပ်စတစ်နှစ်ချပ်ကို ပေါင်းစပ်ပြုလုပ်ထားသော ဓာတ်ပုံသုံးရောင်စစ် မှန်ချပ်မျိုးဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။ ထို့ကြောင့် ကျောက်မျက်တစ်ခု၏ အရောင်ပြောင်းလဲနိုင်မှုရှိ၊ မရှိကို ချဲလ်ဆီးရောင်စစ် ကိရိယာဖြင့်တိုင်းတာပြီး သဘာဝကျောက်မျက်နှင့် ကျောက်မျက်အတုတို့ကို ခွဲခြားနိုင်သည်။ သို့သော် အထူးသတိပြုရန်မှာ ဤရောင်စစ်ကိရိယာ တစ်ခုတည်းကိုအခြေခံ၍ ကျောက်မျက်စစ်ဆေးခွဲခြားခြင်းကို မပြုလုပ်သင့်ပေ။ အကြောင်းမှာ အချို့ချက်ကျောက်နှင့် ဆေးဆိုးကျောက်များသည်လည်း သဘာဝကျောက်မျက်အတိုင်း အရောင်ပြတတ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
မိုးဟိန်းကို

## ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ် 
ဦးခင်မောင်အုန်းက အဖ ဦးကြံထွန်း (ယစ်မျိုးဝန်ထောက်)၊ အမိ ဒေါ်ညွန့်ညွန့်တို့က ၁၉၃၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ မွေးဖွားသည်။ ငယ်စဉ်က မိဘများ ပြောင်းရွှေ့ရာ မြို့များဖြစ်သော ရန်ကုန်မြို့၊ ပြည်မြို့၊ မန္တလေးမြို့၊ စလင်းမြို့၊ မြင်းခြံမြို့နှင့် ရေနံချောင်းမြို့များတွင် ပညာသင်ယူခဲ့ပြီး တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းကို အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။

ဦးခင်မောင်အုန်းသည် ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် အထက်တန်းပြ ဆရာမ ဒေါ်သိန်းသိန်းတင်နှင့် ရေနံချောင်းမြို့၌ လက်ထပ်ခဲ့သည်။

၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၌ အုပ်ချုပ်ရေး အရာရှိ အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် မန္တလေး တက္ကသိုလ် မော်ကွန်းထိန်း အဆင့် (၂) အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့စဉ် ကာလတွင် လူတိုင်း စာတတ်မြောက်ရေး 'အ' သုံးလုံး လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး မန္တလေးမြို့ နေ့စဉ်ထုတ် သတင်းစာ၌ 'အ' သုံးလုံးနှင့် ပတ်သက်သော ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။

၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ အဆင့်မြင့် ပညာ ဦးစီးဌာန စီမံရေးရာ ဌာနတွင် ဌာနမှူး အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ်တွင် နိုင်ငံတော်မှ ချီးမြှင့်သော နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ဒုတိယအဆင့်) ကို လက်ခံ ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် စက်မှု တက္ကသိုလ် ဌာနမှူး (စီမံ) အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် အငြိမ်းစား ယူခဲ့သည်။

အစိုးရ ဝန်ထမ်းဘဝမှ အငြိမ်းစား ယူပြီးနောက် အားကစား ဂျာနယ်များတွင် အားကစား ဆောင်းပါးများ၊ Golf Magazine၊ နွယ်နီ မဂ္ဂဇင်း၊ ရနံ့သစ် မဂ္ဂဇင်းနှင့် စာရေးသူ စိတ်ကြိုက် မဂ္ဂဇင်းတို့တွင် ဘာသာပြန်များနှင့် ကိုယ်ရေး အတွေ့အကြုံများကို ခင်မောင်အုန်း၊ မိုးဟိန်းကို အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့သည်။

ဦးခင်မောင်အုန်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ အားကစား ကလောင်ရှင်များ အဖွဲ့ချုပ် အဖွဲ့ဝင်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ စာပေနှင့် စာနယ်ဇင်း အဖွဲ့၊ စာရေးဆရာ၊ သတင်းစာ ဆရာ အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။

ဦးခင်မောင်အုန်းသည် ၅၊ ၅၊ ၂၀၀၆ ရက်နေ့တွင် ၃၆ နှစ်ကျော်မျှ ခံစားခဲ့ရသော ဆီးချိုရောဂါဖြင့် ရွှေဂုံတိုင် အထူးကု ဆေးရုံ၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ၎င်းကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီး ဒေါ်သိန်းသိန်းတင်နှင့် သား ဦးဇော်သိန်းမောင်တို့သည် အမှတ် - ၁၄၄၇၊ (၄၂) ရပ်ကွက်၊ မင်းရဲကျော်စွာလမ်း၊ ဒဂုံမြို့သစ် မြောက်ပိုင်းမြို့နယ် နေအိမ်၌ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။

## ရေးသား ပြုစုခဲ့ပြီးသော စာအုပ်များ 
၁။ အနာဂတ်လှိုင်း ၂၀၀၁

၂။ အနာဂတ်ကို မျှော်ကြည့်ခြင်း ၂၀၀၂

၃။ တတိယလှိုင်း စစ်ရေး (ဘာသာပြန်) ၂၀၀၃

၄။ တတိယလှိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေး (ဘာသာပြန်) ၂၀၀၃

၅။ မြန်မာ့ ဘောလုံးသမိုင်းကြောင်း ပထမပိုင်း ၂၀၀၄

၆။ အာဂ္ဂီလာ၏ ခေါင်းဆောင်မှု လျှို့ဝှက်ချက်များ ၂၀၀၅

၇။ ကလေးတို့ သိချင်နေမယ့် ဘယ့်အတွက် ဘာကြောင့် (၁) ၂၀၀၇

လူတွေရဲ့အကြောင်း လူတွေရဲ့ သဘာဝ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
တင်မြ၊ မောင်

## ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ် 
စာရေးဆရာ မောင်တင်မြအား ၁၉၃၃ ခုနှစ်တွင် ကျိုက်လတ်မြို့နယ် ကရေချောင်း၊ လမုလေးကျေးရွာတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ စစ်အတွင်း ကော့မှူးမြို့နယ်အပိုင် ကျိုက်တော်ရွာတွင် အခြေခံပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် ဘီအက်စ်စီ အောင်ခဲ့သည်။

ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုတွင် ၁၉၅၆ မှ ၁၉၆၁ ခုနှစ်အထိ ရုရှဘာသာ သင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၆၁ ခုနှစ်မှ စ၍ ငွေတာရီ၊ ရှုမဝ၊ ဖြူနီညိုပြာနှင့် စန္ဒာ မဂ္ဂဇင်းတို့တွင် ဝတ္ထုတိုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ရှုမဝတွင် စာအများဆုံး ရေးသားခဲ့သည်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၂ ခုနှစ်အထိ လုပ်သားပြည်သူ့ (အင်္ဂလိပ်) တွင် အယ်ဒီတာ အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ယင်းအချိန်မှ စ၍ ဝတ္ထုများ စတင် ရေးသားခဲ့သည်။

ကိုလံဘို စီမံကိန်း ဗျူရို၏ ပြန်ကြားရေး အရာရှိ အဖြစ် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ ကိုလံဘိုမြို့သို့ ၁၉၇၆မှ ၁၉၇၉ ခုနှစ်အထိ အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ဥရောပနှင့် အာရှနိုင်ငံ အများအပြားသို့ ရောက်ခဲ့ဖူးသည်။ ပိုလန်၊ အနောက်ဂျာမဏီ၊ အရှေ့ဂျာမဏီ၊ အင်္ဂလိပ်၊ ပြင်သစ်၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ တရုတ်၊ ထိုင်း၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ၊ အိန္ဒိယ၊ မော်လဒိုတ်ကျွန်းစု၊ စင်ကာပူ၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ ဟောင်ကောင်၊ ဂျပန်၊ နီပေါနှင့် ကိုးရီးယား ဒီမိုကရက်တစ် ပြည်သူ့ သမ္မတနိုင်ငံများသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ကမ္ဘာသစ်တွင် ရက်ကိုးဆယ် စာအုပ်သည် စာရေးသူ၏ ပထမဦးဆုံး လုံးချင်း စာအုပ် ဖြစ်သည်။

## ရေးသားခဲ့သည့် စာအုပ်များ 
၁။ ကမ္ဘာသစ်တွင် ရက်ကိုးဆယ် ၁၉၈၃

၂။ အိမ်ပြန်ကြစို့ ဂျိမ်းရယ် ၂၀၀၂ 

 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
တာရာ၊ ဗိုလ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)

## ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ် 
၁၃ ဧပြီ ၁၉၁၉ ရက်နေ့တွင် ပျဉ်းမနားမြို့၌ အဖ သစ်စက်ပိုင်ရှင်၊ သစ်ကုန်သည် ဦးအကောက်နှင့် အမိ ဒေါ်လွန်းတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာ ခင်မောင်ဦး ဖြစ်ပြီး ရဲဘော်သုံးကျိပ် ဗိုလ်အမည်ခံရာတွင် ဗိုလ်တာရာဟု နာမည် ယူခဲ့သည်။

*၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် ပျဉ်းမနားခရိုင် တို့ဗမာအစည်းအရုံး သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ကျောင်းသားသမဂ္ဂ၊ ခရိုင် တို့ဗမာအစည်းအရုံး၊ ခရိုင် ဗမာ့လက်ရုံးတပ်ဖွဲ့၊ ခရိုင် တောင်သူလယ်သမား အစည်းအရုံး များ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ရာတွင် တက်ကြွစွာ ပါဝင်ခဲ့သည်။
*၁၉၃၇ ခုနှစ်၊ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာတောင်သူလယ်သမားအစည်းအရုံး၏ စည်းရုံးရေးမှူးနှင့် ဘဏ္ဍာရေးမှူး တာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ 
*၁၉၃၈ ခုနှစ် ပျဉ်းမနားမြို့ KEM အထက်တန်းကျောင်းမှ အင်္ဂလိပ် မြန်မာ ၁ဝ တန်း အောင်မြင်သည်။ ကျောင်းသားသပိတ်ကြီးတွင် ပါဝင် လှုပ်ရှားခဲ့သည်။
*၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံသို့ သွားရောက် စစ်ပညာ သင်ကြားခဲ့သည့် ရဲဘော်သုံးကျိပ် အနက် တဦး အပါအဝင် ဖြစ်သည်။ 
*၁၉၄၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၅ ခုနှစ်အထိ BIA ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်နှင့် ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်တို့တွင် ပါဝင် ထမ်းဆောင်ပြီး ဂျပန် တော်လှန်ရေးတွင် ဝင်ရောက် ဆင်နွှဲခဲ့သည်။
*၁၉၅၉ ကွတ်ခိုင်မြို့၊ ခရစ်ယာန် သာသာနာပြုကျောင်းမှ ကျောင်းဆရာမ ဖြစ်သူ ဒေါ်စောခင် နှင့် အိမ်ထောင်ပြုသည်။
*၁၉၆၀ ပြည်ထောင်စုပါတီ (ပထစ) မှ ပျဉ်းမနား အမတ်အဖြစ် ပါလီမန်လွှတ်တော်သို့ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသည်။
*၁၉၆၁ ရဲဘော်သုံးကျိပ် ၏ ပြည်တော်ပြန် လုံးချင်းစာအုပ်ဖြင့် စာပေဗိမာန် (သုတပဒေသာဆု) ရရှိခဲ့သည်။
*၁၉၇၈ သိုင်းနယ်မှ ကျားသောင်းကျန်း ဝတ္ထုတိုကို အထက်တန်း မြန်မာစကားပြေ စာအုပ်တွင် သင်ရိုးညွန်းတမ်း အဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းခံခဲ့ရသည်။
*၁၉၈၀ ဇန်နဝါရီ (၇) တွင် မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးအတွက် နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေး နှင့် ဖက်ဆစ်တိုက်ဖျက်ရေးတွင် သက်စွန့်ကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက် ခဲ့သောကြောင့် နိုင်ငံတော်က ချီးမြှင့်သည့် နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ပထမဆင့်) ကို ရရှိသည်။
*၁၉-- နိုင်ငံတော်က ချီးမြှင့်သည့် လွတ်လပ်ရေး မော်ကွန်းဝင် (ပထမဆင့်) ကို ရရှိသည်။
*၁၉၈၆ သူ၏ မာန်စွယ်ဖွေးဖွေး ဝတ္ထုကို ဟန္ဒီဘာသာ သို့ ပြန်ဆိုခြင်းခံရသည်။

စစ်ကြိုခေတ်ကပင် ဘားမားဂျာနယ်၊ ဒီးဒုတ်ဂျာနယ်၊ သူရိယမဂ္ဂဇင်းတို့တွင် ဝတ္ထုတိုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ရှုမဝ၊ မြဝတီ၊ ငွေတာရီ၊ သွေးသောက်မဂ္ဂဇင်းများတွင် တော်လှန်ရေး ဝတ္ထုများ၊ စစ်ဝတ္ထုများမှ စ၍ နောက်ပိုင်း အမဲလိုက်မုဆိုး ဝတ္ထုများကို တသမတ်တည်း ရေးသားခဲ့သည်။

ဗိုလ်တာရာ (ရဲဘော်သုံးကျိပ်) သည် နိုင်ငံဂုဏ်ရည် ပထမအဆင့်နှင့် လွတ်လပ်ရေး မော်ကွန်းဝင် ပထမအဆင့် ရရှိပြီး စာပေဆုရှင် စာရေးဆရာနှင့် ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင်၊ အငြိမ်းစား ဗိုလ်မှူး ဖြစ်သည်။ အသက် ၇၅ နှစ်၊ ၆၊ ၂၊ ၁၉၉၃ ရက်နေ့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

## ထုတ်ဝေခဲ့သည့် စာအုပ်များ 
## ဘဝနိဂုံး
စစ်မှုထမ်းဟောင်းအဖွဲ့ဝင်၊ စာရေးဆရာ၊ ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင် ဗိုလ်တာရာသည် ၁၉⁠၉၃ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၆)ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်၌ ဇနီး ဒေါ်စောခင်နှင့် သားနှစ်ယောက်၊ သမီးနှစ်ယောက်၊ မြေးတစ်ယောက် ကျန်ရစ်သည်။ 
## ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:ရဲဘော်သုံးကျိပ်
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ဗိုလ်ထိန်ဝင်း (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)

ဗိုလ်ထိန်ဝင်း(၁၉၁၄-၁၉၄၅) သည် ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင် တစ်ယောက် ဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ကိုဆောင်း ဖြစ်သည်။ ဂျပန် အမည်မှာ မွန်ရဟိရိုရှိ ဖြစ်သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံ ဗန်ကောက်မြို့တွင် ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင် များ ဗိုလ်အမည် ခံယူရာ တွင် ဗိုလ်ထိန်ဝင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။

## ငယ်စဉ်ဘဝ နှင့် ပညာရေး 
ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင် **ဗိုလ်ထိန်ဝင်း** ကို ၁၇ မေ ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့ ၌ ညောင်လေးပင် အမတ် ဦးလွန်းမောင်၊ ဒေါ်ပွား တို့မှ ဖွားမြင်သည်။ အမည်ရင်း ကိုဆောင်း ဖြစ်သည်။ သူ့ ဦးလေးတွေထဲက ရွှေကျင်ဦးပုဟာလည်း ဖေပုရှိန် ဆိုပြီး  မြန်မာပြည် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ရေး ရဖို့ လန်ဒန်မှာ ၁၉၁၉ ကသွားပြီး အရေးဆိုခဲ့တဲ့ ခေါင်းဆောင်တယောက် ဖြစ်သည်။

## ကျောင်းသားဘဝ နှင့် ပညာရေးရာ
ညောင်လေးပင်မြို့ အမျိုးသား အထက်တန်းကျောင်း တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး အင်္ဂလိပ် မြန်မာ ၁၀ တန်း စာမေးပွဲ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်ကတည်းက ကျောင်းသားလှုပ်ရှားမှုတွေမှာ တက်ကြွခဲ့ပြီး လူငယ်များကြီးပွားရေးအသင်းမှာလည်း သခင်သန်းထွန်းတို့နဲ့အတူ ဆောင်ရွက်ခဲ့သူ ဖြစ်ပါသည်။

## အသက်မွေးမှု ဘဝ
အသက် ၂ဝ ကျော်မှာတော့ ရန်ကုန်က သူ့အစ်ကိုဝမ်းကွဲတော်တဲ့ လူထုဦးလှဆီမှာ နေရင်း ဗိုလ်ထိန်ဝင်းဟာ မြန်မာဇာတ်သဘင်ကို ပြည်ပမှာ ကပြနိုင်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့သည်။ ၁၉၃၆−၃၇ ခုနှစ်တွင် ခေတ်သစ် သဘင်အဖွဲ့ တည်ထောင်ခဲ့သည်။ မျက်လှည့်ပညာ လည်း ပြသခဲ့သည်။

## လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှု 
ဂျပန်နိုင်ငံ တိုကျိုမြို့ လက်မှုပညာ အတတ်သင် တက္ကသိုလ် တွင် တက်ရောက်ပညာ သင်ကြားနေစဉ် ဗိုလ်မှူးကြီး စူဇူကီး နှင့် ဆက်သွယ်မိခဲ့သည်။ ကိုဆောင်းဟာ တိုကျိုက လက်မှုပညာသင် တက္ကသိုလ်မှာ သတင်းစာနဲ့ စာပုံနှိပ်ပညာ၊ ဝါဒဖြန့်ချိရေးပညာတွေ သင်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါသည်။ 

## ကိုးကား
ဗိုလ်ရဲထွဋ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)

သခင်အောင်သိန်း (ခေါ်) ဗိုလ်ရဲထွဋ်သည် ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဗိုလ်ရဲထွဋ်ကို အဖ ဦးဖိုးလွင် (လက်သမား) နှင့် အမိ ဒေါ်စောရှင် (ခြံတောင်သူ/ဈေးသည်) တို့က ၁၉၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ ၊ တာမွေလေး၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး မွေးချင်း ခြောက်ဦးအနက် အငယ်ဆုံးဖြစ်ကာ ငယ်နာမည်မှာ အောင်သိန်း ဖြစ်သည်။ 

ငယ်စဉ်က ကန်တော်လေး မြူနီစပါယ်ကျောင်း၊ ဗျိုင်းရေအိုးစင်ကျောင်း တို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး ကန်တော်လေး မြူနီစပါယ် အထက်တန်းကျောင်းမှ အထက်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။

၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် သခင်အောင်ဆန်း ဦးဆောင်သော မြန်မာလူငယ်အဖွဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံသို့ စစ်ပညာသင် သွားရောက်ရာ၌ ဒုတိယအသုတ်တွင် လိုက်ပါခဲ့ပြီး ဗမာ့လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော် (BIA) ဖွဲ့စည်း ချိန်မှစ၍ လွတ်လပ်ရေးရပြီးချိန် အထိ စစ်မှု ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဂျပန်စစ်ပညာသင်တန်းတက်စဉ်က ဂျပန်အမည်မှာ ယာယာရှိ ဖြစ်သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့တွင် ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင် ဗိုလ်အမည်မှာ ဗိုလ်ရဲထွဋ်  ဖြစ်သည်။ 

လွတ်လပ်ရေးရပြီး ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ဦးနုအစိုးရကို ဆန့်ကျင်ရန် တောခိုခဲ့ပြီး ၁၉၆၃-ခုနှစ်၊ မေလ(၂၁)ရက်နေ့တွင် အလံဖြူ ကွန်မြူနစ်ပါတီ ထိပ်သီးခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ရဲထွဋ်သည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းထံ တရားဝင် လက်နက်စွန့်၍ အလင်းဝင်ခဲ့သည်။  

၁၉၆၄ ခုနှစ်မှစ၍ မြန်မာဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ်ပါတီသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၈ ခုနှစ် အရေးအခင်း နောက်ပိုင်းတွင် မျိုးချစ်ရဲဘော်ဟောင်းများ ဖွဲ့စည်းသည့်အခါ နာယကအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ သို့သော် ၁၉၉၀ ရွေးကောက်ပွဲအပြီးတွင် အာဏာနိုင်ငံရေး မလုပ်ဟု ဆုံးဖြတ်ကာ အဆိုပါအဖွဲ့မှ နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး မည်သည့်နိုင်ငံရေး အဖွဲ့အစည်း တွင်မှ ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခြင်း မရှိတော့ပေ။ 

## နောက်ဆုံးကျန် ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင်
ဗိုလ်ရဲထွဋ် (သခင်အောင်သိန်း)သည် ၂၀၁၃-ခု၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့ (အမျိုးသားနေ့) ညက ရန်ကုန်မြို့ ကမာရွတ်မြို့နယ်ရှိ သုခကမ္ဘာ အထူးကုဆေးခန်းတွင် လူကြီးရောဂါ ဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၉၂ နှစ် ရှိပြီဖြစ်ပြီး သား နှစ်ဦး၊ မြေး လေးဦးနှင့် မြစ် နှစ်ဦး ကျန်ရစ်သည်။ 
## ကိုးကား
လင်းယုန်၊ ဗိုလ် (ရဲဘော် သုံးကျိပ်)

## ဗိုလ်လင်းယုန်(၁၉၁၇-၁၉၇၄) 
ရဲဘော်သုံးကျိပ် ဝင် **ဗိုလ်လင်းယုန်** ခေါ် သခင်ထွန်းရွှေ ကို ၁၉၁၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ တွင် တောင်ငူမြို့ ၌ ဦးအောင်သိန်း၊ ဒေါ်ဒေါ်စိမ်း တို့မှ မွေးဖွားသည်။ ဗမာလူမျိုး ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် ဖြစ်သည်။

## အသက်မွေးမှု ဘဝ
တော်လှန်ရေး အစိုးရ လက်ထက်တွင် သစ်လုပ်ငန်း ကော်ပိုရေးရှင်း ဒုတိယ မန်နေဂျာ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

## အမျိုးသား နိုင်ငံရေး ဆောင်ရွက်ချက်
သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း၊ သခင်မြ တို့၏ တို့ဗမာ အစည်းအရုံး သို့ ဝင်ရောက်၍ နိုင်ငံရေး ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ သို့ စစ်ပညာ သင်ကြားရန် စေလွှတ်သည့် မြန်မာမျိုးချစ်လူငယ် ဒုတိယ အသုတ်နှင့် အတူ ၁၃ ဧပြီ ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် ကိုင်ရှိူမာရူး သင်္ဘောဖြင့် ရန်ကုန်မြို့ မှ ထွက်ခွာခဲ့ရာ ၂၈ ဧပြီ ၁၉၄၁ ခုနှစ် တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ အိုဆာကာ မြို့သို့ ရောက်ရှိသည်။ အိုဆာကာမှ တဆင့် တိုကျိုမြို့ သို့ ရောက်ရှိပြီး ဟာကိုနီ တောင်ပေါ်စခန်း မြို့တွင် အပန်းဖြေခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် ၉ မေ ၁၉၄၁ တွင် တိုကျိုမှ လေယာဉ်ဖြင့် ထွက်ခွာလာရာ ၁၀ မေ ၁၉၄၁ တွင် ဟိုင်နန်ကျွန်းသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ဟိုင်နန်ကျွန်း နှင့် တိုင်ဝမ်ကျွန်း တို့တွင် စစ်ပညာများ သင်ကြားခဲ့သည်။

ဗမာ့လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော် (ဘီအိုင်အေ) မြန်မာနိုင်ငံ တွင်း မချီတက်မီ ပြည်တွင်းသူပုန် အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံတွင်း ဝင်ရောက်ခဲ့ရာ ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်မှူးကြီး နေဝင်း၊ ဗိုလ်မိုးညို တို့နှင့် အတူ ရန်ကုန်မြို့ သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့သို့ ရောက်ရှိပြီးနောက် ပြည်သူ့ အရေးတော်ပုံ ပါတီဝင်များနှင့် ဆက်သွယ်ကာ ရန်ကုန်မြို့၊ မင်းလှမြို့၊ ပဲခူးမြို့၊ မန္တလေးမြို့ တို့တွင် စစ်ပညာ သင်တန်းပေးခြင်း၊ လက်နက်ငယ် သင်တန်းပေးခြင်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၂၇ ဇူလိုင် ၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် ဘီအိုင်အေ ကို ဖျက်သိမ်း၍ ဗမာ့ ကာကွယ်ရေး တပ်မတော် (ဘီဒီအေ) ဖွဲ့စည်းသော အခါ ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

ဖက်ဆစ် တော်လှန်ရေးကာလ က ခရမ်း၊ သုံးခွ ဒေသတွင် ဖက်ဆစ်ဂျပန် တို့ကို တော်လှန်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

## ဆုတံဆိပ်ရေးရာ
၂၅ မတ် ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှု နောက်ဆုံးကဏ္ဍ ၌ ကိုယ်ကျိုးမငဲ့ဘဲ တိုင်းပြည်နှင့် လူမျိုးအတွက် သက်စွန့်ဆံဖျား ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ခဲ့မှုကြောင့် နိုင်ငံတော် က ကျေးဇူးဆပ်ခြင်း အထိမ်းအမှတ် အဖြစ် လွတ်လပ်ရေး မော်ကွန်းဝင် (ပထမဆင့်) တံဆိပ် ချီးမြှင့်ဂုဏ်ပြုခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

## ဘဝနိဂုံး 
၁၉၇၄-ခုနှစ်၊ ဧပြီလ(၈)ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ လေဖြတ်ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သည်။

## ကိုးကား
မြင့်ဆွေ၊ ဗိုလ် (ရဲဘော် သုံးကျိပ်)

## ဗိုလ်မြင့်ဆွေ(၁၉၁၁-၁၉၇၃)
သခင်ထွန်းခင် (ခေါ်) ဗိုလ်မြင့်ဆွေသည် ရဲဘော်သုံးကျိပ်တစ်ယောက် ဖြစ်သည်။ 

လွတ်လပ်ရေး မော်ကွန်းဝင်(ပထမဆင့်) ချီးမြှင့်ခံရသည်။

## ဘဝနိဂုံး 
၁၉၇၃-ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ(၂၄)ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ နှလုံးသွေးကြောပိတ် ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သည်။

## ကိုးကား
လရောင်၊ ဗိုလ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)

*ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ၏ အဘိုးလေး ဗိုလ်လရောင် နှင့် မှားနိုင်သည်။

## ငယ်စဉ်ဘဝ နှင့် ပညာရေး
သခင်ဗဂျမ်း (ခေါ်) ဗိုလ်လရောင်သည် ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၁၉၁၁ မေ ၂၈ (၁၂၇၅ ခုနှစ် နယုန်လဆန်း ၁-ရက်နေ့) တွင် ဦးသာဒွါး ဒေါ်သင် တို့မှ ဖွားမြင်၍ မွေးချင်း ၉ ဦးအနက်မှ ပဉ္စမမြောက်ဖြစ်သည်။ မင်းဘူး အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်းတွင် ၁၀တန်း အထိပညာသင်ကြား၍ အသက် ၁၇ နှစ် အရွယ်တွင် သက်ပန်းဆရာတော် ၏ ဂျီစီဘီအေ သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။

## နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုအစ
၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် တို့ဗမာအစည်းအရုံး ဌာနချုပ် ခေါင်းဆောင်များဖြစ်ကြသော သခင်ထွန်းအုပ်၊ သခင်လေးမောင်၊ သခင်ဗစိန် တို့ စည်းရုံးရေးအတွက် မင်းဘူးမြို့သို့ရောက်လာရာ ၁၀တန်းကျောင်းသား မောင်ဗဂျမ်းသည် တို့ဗမာအစည်းအရုံး ၏ ဝါဒ နှင် သဘောတရား တို့ကို များစွာသဘောကျ နှစ်ခြိုက်၍ အသင်းဝင်ခဲ့ရာမှ သခင်ဗဂျမ်းဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၃၃ တွင် မင်းဘူးမြို့၌ တို့ဗမာအစည်းအရုံးခွဲ ကို တည်ထောင်ရာ မြို့နယ်စည်းရုံးရေး ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး အဖြစ်တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ကျောင်းနေဘက် သူငယ်ချင်းများဖြစ်ကြသော သခင်မင်းကျောက်၊ သခင်ထွန်းအောင်၊ သခင်ကြောင်ရွှေ တို့နှင့် လက်တွဲဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

## ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင် ဖြစ်လာခြင်း
ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ် နီး၍ တို့ဗမာအစည်းအရုံးက အင်္ဂလိပ်အခက်-ဗမာ့အချက် ဟူသော ကြွေးကြော်သံဖြင့် လှုံ့ဆော်သောအခါ သခင်ဗဂျမ်း တို့ကလည်း အရေးတော်ပုံ ပေါ်လာလျှင် တော်လှန်ရန် အသင့်ဖြစ်နေခဲ့သည်။ သခင်အောင်ဆန်း ဂျပန်သို့ ရောက်သွားပြီဟု ကြားသောအခါ သခင်ဗဂျမ်းသည် ရန်ကုန်သို့ ဆင်းပြီး နဂါးနီ သခင်ထွန်းရွှေ၊ သခင်ဗဟိန်း စသည့် ဌာနချုပ် ခေါင်းဆောင်များနှင့် အတူ မြေအောက်တော်လှန်ရေး လုပ်ငန်းများ ဆောက်ရွက်ခဲ့သည်။ အစည်းအရုံးတာဝန်ဖြင့် ဒေးဒရဲ ရောက်နေစဉ် ဌာနချုပ်မှ ဂျပန်သို့စစ်ပညာ သင်သွားရန် ပြန်ခေါ်ခဲ့သည်။ သို့ဖြင့် ရဲဘော်သုံးကျိပ် ပထမ အသုတ် တွင်ပါဝင်ခဲ့လေသည်။

## ဘဝနိဂုံး 
၁၉၆၉-ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ(၉)ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ နှလုံးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သည်။ 

## ကိုးကား
မြင့်အောင်၊ ဗိုလ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)

**သခင်စိုး** (ခေါ်) **ဗိုလ်မြင့်အောင်**သည် ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင် တစ်ယောက် ဖြစ်သည်။ တို့ဗမာအစည်းအရုံး အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ပြီး ဂျပန်သို့သွားသော ဒုတိယ အသုတ်တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဂျပန်ခေတ်တွင် ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် ကို ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းသောအခါ ဗိုလ်မြင့်အောင် သည် စက်အမြောက်တပ်ရင်း ကို ခေါင်းဆောင်ပြီး စနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေး ဆင်နွဲသောအခါ စက်အမြောက်တပ်ရင်းကို ဦးဆောင်၍ တော်လှန်ရေး တိုင်းအမှတ် (၇) မှ ပါဝင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဖက်စစ်ဂျပန်များကို သုတ်သင်ရာတွင် များစွာ အောင်မြင်ခဲ့လေသည်။ 

လွတ်လပ်ရေး မော်ကွန်းဝင်(ပထမဆင့်) ချီးမြှင့်ခံရသည်။

## ဘဝနိဂုံး 
၁၉၄၅-ခုနှစ်၊ ဇွန်လ(၂၄)ရက်တွင် နတ်တလင်မြို့၌ ကိုယ်ကိုယ်ကိုယ် သတ်သေသည်။

## ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:၁၉၄၅ ကွယ်လွန်သူများ
မောင်ဇေယျာ

## မောင်ဇေယျာ (၁၉၅၈) 
၁။ အမည်ရင်း - ဦးသန်းအုန်း
၂။ မိဘအမည် - ဦးထွန်းအုံ + ဒေါ်ချော
၃။ မွေးသက္ကရာဇ် - ၁၈၊ ၄၊ ၁၉၅၈
၄။ မွေးဖွားရာဒေသ - အင်းကုန်းရွာ၊ နတ်မောက်မြို့
၅။ ကလောင်အမည်ခွဲများ - မောင်ဇေယျာ၊ မောင်သန့်စင်၊ ကိုယဉ်ကျေး၊ M.T.O.

## ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ် 
၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၈ ရက် သောကြာနေ့တွင် နတ်မောက်မြို့နယ် အင်းကုန်းရွာ၌ မွေးဖွားသည်။ အဖ ဦးထွန်းအုံ၊ အမိ ဒေါ်ချော ဖြစ်သည်။ မွေးချင်း သုံးယောက်တွင် ဒုတိယမြောက် ဖြစ်ပြီး အမည်ရင်း ဦးသန်းအုန်း ဖြစ်သည်။ အမေ့ဘက်မှ အဖိုးမှာ တို့ဗမာ အစည်းအရုံးကို စတင်ခဲ့သူ စာရေးဆရာကြီး သခင်ဘသောင်း ဖြစ်သည်။

နတ်မောက်မြို့ ဗိုလ်ချုပ် အထိမ်းအမှတ် အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်းမှ ဆယ်တန်း အောင်မြင်သည်။ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့၊ စာကြည့်တိုက် ပညာဘွဲ့လွန် ဒီပလိုမာနှင့် မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့များ ရခဲ့သည်။ ၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီးဌာနမှ ဦးဆောင် ဖွင့်လှစ်သော စာကြည့်တိုက်ပညာ လေးလ သင်တန်းတွင် ပထမ ရခဲ့သည်။ ၁၉၉၃-၉၅ ခုနှစ်၊ စာကြည့်တိုက် ပညာ ဘွဲ့လွန် ဒီပလိုမာတွင် ပထမရ၍ ပထမဆုံး 'ဆရာဇော်ဂျီဆု' ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။ စာကြည့်တိုက်ဆိုင်ရာ 'မြန်မာရာမ စာစုစာရင်း' (၁၉၉၃)၊ 'ဧချင်း စာစုစာရင်း' (၁၉၉၅)၊ 'သခင်ဘသောင်း စာစုစာရင်း' (၁၉၉၅)၊ 'ပျူစာစု စာရင်း' (၁၉၉၇)၊ 'အမျိုးသား စာကြည့်တိုက်ရှိ ၁၉၀ဝ ပြည့်နှစ် မတိုင်မီ မြန်မာ စာအုပ်များ စာစုစာရင်း' (၂၀၀၆) တို့ ပြုစုခဲ့သည်။ 'ဆရာကြီး ဦးဖေမောင်တင် စာစုစာရင်း' ပြုစုရေး အဖွဲ့တွင် ပါဝင် ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။

၁၉၉၁ ခုနှစ်မှ စတင်၍ စာနယ်ဇင်းများတွင် စာပေ - ယဉ်ကျေးမှု သမိုင်း - အတ္ထုပ္ပတ္တိဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးပေါင်း ၂၀ဝ ကျော် ရေးသားခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် မိုးမဂ္ဂဇင်းပါ 'မြန်မာပညာရှင်များ' ဆောင်းပါးများဖြင့် 'မန္တလေး ထန်းရိပ်ညို စာပေဆု' ချီးမြှင့်ခံရသည်။ ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေပြီး စာအုပ်များမှာ 'မြန်မာလူကျော် ၁၀၀' (၂၀၀၃)။ 'စာပေသမိုင်း ပုဂ္ဂိုလ်ရေး အတွေးအမြင်များ' (၂၀၀၃) တို့ ဖြစ်သည်။

ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန အမျိုးသား စာကြည့်တိုက်တွင် လက်ထောက် ညွှန်ကြားရေးမှူး အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် မိမိဆန္ဒ အလျောက် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ ယခုအခါ 'Wave' မဂ္ဂဇင်း အယ်ဒီတာ အဖွဲ့ဝင် တဦး အဖြစ် စာပေ လုပ်ငန်းများ ဆက်လက် ဆောင်ရွက်နေပါသည်။

ဆရာ မောင်ဇေယျာရေးသားသည့် ရှင်ကျော် (၁၀ဝ) စာအုပ်အား ၂၀၁၆ ခုနှစ် ထွန်းဖောင်ဒေးရှင်းမှ ရည်ညွှန်းစာပေဆု ရွေးချယ်ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။ 

## ရေးသားပြုစု ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ စာရင်း 
၁။ မြန်မာလူကျော် ၁၀ဝ (ပထမတွဲ) ၂၀၀၂
၂။ ဗုဒ္ဓသာသနာကို ကမ္ဘာသိစေခဲ့သော မြန်မာများ ၂၀၀၃
၃။ စာပေသမိုင်း ပုဂ္ဂိုလ်ရေး အတွေးအမြင်များ ၂၀၀၃
၄။ ရှင်ကျော် (၁၀ဝ) 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ကျော်မြင့်၊ မြန်စာဂုဏ်

**မြန်စာဂုဏ်ကျော်မြင့်** (၁၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၃၄ – ၇ ဇွန် ၁၉၇၃) သည် မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ မြန်စာဂုဏ်ကျော်မြင့်အား ၁၉၃၄ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ပန်းတနော်မြို့ မြေစာရင်း အင်စပက်တော် ဦးထွန်းမောင်၊ ဒေါ်စောသင်တို့က မွေးဖွားသည်။ အမည်ရင်း ဦးဖိုးကျော်မြင့် ဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်က ပန်းတနော်မြို့ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကလျာဏယုဝကျောင်းနှင့် ပန်းတနော် အမျိုးသား တန်းမြင့်ကျောင်းတို့တွင် ပညာ ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ်မှ စ၍ ရေဝန်စက်ရုံ ငွေစာရင်းအင်း မင်းကြီးရုံး၊ အကောက်ခွန်ရုံး၊ ကြေးတိုင်နှင့် မြေစာရင်း မင်းကြီးရုံးတို့တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်မြင်၍ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် ဆက်လက် ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ၁၉၅၇ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် မြန်မာစာ ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူးတန်းကို အဆင့်အမြင့်ဆုံးနှင့် အောင်သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် မြန်မာစာ မဟာဝိဇ္ဇာတန်း အောင်သည်။

ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် မြန်မာစာဌာနမှ ဒေါ်မာလေးနှင့် ၂၃၊ ၁၁၊ ၁၉၆ဝ တွင် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၇ ခုနှစ်မှ စ၍ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၌ လက်ထောက် ကထိက အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် စစ်တက္ကသိုလ် မြန်မာစာ ဌာနတွင် လည်ကောင်း၊ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်မှ ၁၉၆၁ ခုနှစ်ထိ ပုသိမ်ဥပစာ ကောလိပ် မြန်မာစာ ဌာနမှူး အဖြစ် လည်းကောင်း၊ အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ကထိကရာထူး တိုးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။

နှစ်နိုင်ငံ ယဉ်ကျေးမှု ဖလှယ်ရေး အစီအစဉ် အရ ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စု သမ္မတနိုင်ငံ၊ မော်စကိုမြို့ရှိ နိုင်ငံတကာ ဆက်သွယ်ရေး တက္ကသိုလ်တွင် မြန်မာစာ ပါမောက္ခ အဖြစ် ၁၉၆၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၈ ခုနှစ်အထိ အမှုထမ်းခဲ့သည်။

စာရေးဆရာ မြန်စာဂုဏ်ကျော်မြင့်သည် ၁၉၅၆ ခုနှစ်မှ စ၍ ကွယ်လွန်ချိန် ၁၉၇၃ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၇ ရက်နေ့ အထိ စာပေ ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။

## ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ 
# *စလေဦးပုည၏ မေတ္တာစာနှင့် မော်ကွန်း လေ့လာ ဝေဖန်ချက်* (၁၉၆၃)
# *မြန်မာ့သိုင်းပညာ* (၁၉၆၃)
# *မြန်မာ့ရိုးရာ သိုင်းပညာသမိုင်း* (၁၉၆၄)
# *စာပေရိပ်မွန်* (၁၉၆၇)
# *စာပေတာဝန်* (၁၉၆၇)
# *ဆိုရှယ်လစ်ပညာရေး အတွေ့အကြုံ* (၁၉၇ဝ) 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ဝင်းဖေ (မုံရွာ)

ဆရာ မုံရွာဝင်းဖေကို အဖ ဦးဘကို၊ အမိ ဒေါ်လေးခင် တို့က ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် မုံရွာမြို့နယ်၊ သာစည်ကျေးရွာ၌ မွေးဖွားသည်။

မုံရွာဝင်းဖေသည် ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် မိဘများနှင့် အတူ မုံရွာမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ နေထိုင်သည်။ မုံရွာမြို့ အမှတ် (၁) အခြေခံပညာ အထက်တန်းကျောင်းတွင် ပညာ သင်ယူသည်။ ဆယ်တန်း အောင်မြင်ပြီး မြစ်ကြီးနား ကောလိပ်နှင့် မန္တလေးတက္ကသိုလ်တို့တွင် ပညာ ဆည်းပူးခဲ့ရာ ၁၉၆၉ ခုနှစ်၌ မန္တလေး တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။

မုံရွာဝင်းဖေသည် ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ နေထိုင်ပြီး ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ ပုံနှိပ်ရေးနှင့် စာအုပ် ထုတ်ဝေရေး လုပ်ငန်း စာပေဗိမာန် အဖွဲ့၌ တာဝန် ထမ်းဆောင်သည်။ စာပေဗိမာန် အဖွဲ့၌ အလုပ်သင် စာပြင်၊ စာပေ လက်ထောက်၊ လက်ထောက် စာတည်း၊ စာတည်း၊ စာတည်း တာဝန်ခံ၊ စာတည်းမှူး၊ စာတည်းမှူးချုပ် စသည်ဖြင့် ရာထူး အဆင့်ဆင့်ကို နှစ်ပေါင်း ၃ဝ ကျော် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

မုံရွာဝင်းဖေသည် ၁၉၆၅ ခုနှစ်မှ စ၍ ကဗျာများ ရေးသားပြီး စာပေနယ်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ မုံရွာဝင်းဖေ၏ သင်ဆရာများမှာ လူထု ဦးလှ၊ ဆရာမကြီး ဒေါ်ခင်မြတ်သူ၊ ဆရာကြီး ဦးဘိုးသင်း၊ ဆရာကြီး မြကေတုနှင့် ဆရာကြီး ဦးဆန်းထွန်း (ဆန်းထွန်း - မန်းတက္ကသိုလ်) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ မုံရွာဝင်းဖေသည် ၁၉၆၅ ခုနှစ်၊ အမျိုးသား စာပေဆုကို "ပွင့်တမာမြိုင် ကဗျာများ" စာအုပ်ဖြင့် ဆွတ်ခူးရရှိသည်။ ကဗျာပုဒ်ရေ ၁,၂၀ဝ ကျော်၊ ဆောင်းပါး ရ၀ဝ ကျော်နှင့် ဝတ္ထုတို ၁၅ ပုဒ်တို့ကို မြဝတီ၊ ငွေတာရီ၊ ရှုမဝ၊ သွေးသောက်၊ လုံမလေး မဂ္ဂဇင်းနှင့် ရွှေသွေး ဂျာနယ်တို့တွင် ရေးသားခဲ့သည်။

မုံရွာဝင်းဖေသည် တာဝန် ထမ်းဆောင်စဉ် အတွင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ တရုတ်ပြည်သူ့ သမ္မတနိုင်ငံ၊ ရုရှားနိုင်ငံ၊ ဂျပန်နိုင်ငံနှင့် ကိုးရီးယား သမ္မတနိုင်ငံများသို့ သင်တန်း တက်ရောက်ရန်နှင့် လေ့လာရေး ခရီး အဖြစ် သွားရောက်ခဲ့သည်။

မုံရွာဝင်းဖေသည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီး ဒေါ်ခင်အုန်းမြင့်နှင့် သားဖြစ်သူ ရှင်ဧသိကဉာဏ (အမရပူရကျောင်း) တို့ ကျန်ရစ်သည်။

## ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ 
#ပွင့်တမာမြိုင် ကဗျာများ ၁၉၆၇
#ကြည်ပြာမိုး ကဗျာများ ၁၉၈၀
#လက်နက် ဖျက်သိမ်း ငြိမ်းချမ်းရေး ၁၉၈၀
#ယမုန်နာနှင့် ဗုဒ္ဓဂါယာ ခရီးသွား မှတ်တမ်း ၁၉၈၁(နတ်မောက်ဘုန်းကျော်နှင့် တွဲဖက် ရေးသားသည်)
#တက်လူတို့အတွက် ၁၉၉၀
#ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် ဘဝတက်လမ်း ၁၉၉၀
#ဘဝမွန်မြတ် စိတ်ဓာတ်မှန်စေ ၁၉၉၀
#စိတ်သတ္တိ ၁၉၉၁
#ဘဝအမြင့်သို့ တက်လှမ်းနိုင်ကြသူများ ၁၉၉၁
#ဘဝမြင့်မြင့် စိတ်မြင့်မြင့် ၁၉၉၃
#နေ့စဉ်တိုးတက် အောင်ခြင်းဆက် ၁၉၉၄
#လူအမျိုးမျိုး ဘဝအထွေထွေ ၁၉၉၅
#တက်လူတို့ အတွက် ကြီးပွား တိုးတက်ရေး နည်းလမ်းကောင်းများ ၁၉၉၈ 

## ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:၁၉၄၅ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:၂၀၀၄ ကွယ်လွန်သူများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ချစ်ဆွေ၊ မေမြို့

မေမြို့ချစ်ဆွေကို ၁၂၉၅ ခုနှစ်၊ တော်သလင်းလဆုတ် ၁၄ ရက်၊ တနင်္ဂနွေနေ့ (၁၇၊ ၉၊ ၁၉၃၃) တွင် မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်မြို့) ၌ အဖ ဦးရင်၊ အမိ ဒေါ်ဖွားရှင်တို့က မွေးဖွားသည်။ မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်မြို့) ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ၊ မြန်မာနိုင်ငံ မြေတိုင်းကျောင်းသို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ စာစစ်ဌာနက ကျင်းပသော မြေတိုင်း စာမေးပွဲကို အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် မန္တလေး စာစစ်ဌာနမှ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၅၅ ခုနှစ် အထိ မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်မြို့) ဥတ္တရတိုင်း ကြေးနန်းဝန်ရုံးတွင် ဒုတိယတန်း စာရေး အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် ပြင်ဦးလွင် တပ်နယ် စစ်ဘက် ဥပဒေ သင်တန်းကျောင်းတွင် ဥပဒေ စာကြည့်တိုက်မှူး အဖြစ် ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် အထိ တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

မေမြို့ချစ်ဆွေသည် ဟံသာဝတီ သတင်းစာ၊ ဗမာ့ခေတ် သတင်းစာ ဆိုင်ရာ မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်) မြို့နယ် သတင်းထောက် အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း စာကြည့်တိုက်ကဏ္ဍ အတွက် စာကြည့်တိုက် ဆောင်းပါးများ ရေးပေးခြင်းဖြင့် စာပေလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။

၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာတိုက် အတွက် သတင်းဆောင်းပါးများ ရေးသားရန် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ ဆေးဂုံမြို့၊ ဟောင်ကောင်နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့များသို့ စေလွှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်မြို့) စာပေ အသင်းကို တည်ထောင်ရာတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ထိုနှစ်မှာပင် မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်မြို့) စာစောင်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁၉၇၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၈ ခုနှစ်အထိ မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်) မြို့နယ် စာပေလုပ်သား အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၁၉၉၃ ခုနှစ်မှ ယနေ့ ၂၀၀၇ ခုနှစ်အထိ မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်မြို့) မြို့နယ် စာပေနှင့် စာနယ်ဇင်း ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဗဟိုဦးစီး ကော်မတီဝင် အဖြစ် လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဆရာသည် မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်မြို့) နှစ် (၁၀၀) ပြည့် အထိမ်းအမှတ် မဂ္ဂဇင်းနှင့် ပြင်ဦးလွင် (၁၀၅) နှစ်မြောက် အထိမ်းအမှတ် မဂ္ဂဇင်း ထုတ်ဝေရာ၌ ဦးဆောင် ပါဝင်ခဲ့သည်။

မေမြို့ချစ်ဆွေသည် ၂၀၀ဝ ပြည့်နှစ်တွင် မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်မြို့) မဟာအံ့ထူးကံသာ ဘုရားကြီး ဂေါပက အဖွဲ့ဝင်၊ ကျောက်တောင်ဇိနမာန်အောင် ဘုရား ဂေါပက အဖွဲ့ဝင်၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ လူမှုရေးအသင်း အတွင်းရေးမှူး၊ မေမြို့ (ပြင်ဦးလွင်) ချမ်းမြေ့ရိပ်သာ အတွင်းရေးမှူး အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ယခုအခါ မိသားစုနှင့် အတူ အမှတ် ၁၅၇၊ က၊ (၅) ရပ်ကွက်၊ လားရှိုးလမ်း၊ ရပ်ကွက်ကြီး (၃)၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့တွင် နေထိုင်လျက် ရှိသည်။
## ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ 
၁။ ပြည်သူချစ်သော ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ၁၉၇၀

၂။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှု လစဉ်မှတ်တမ်း ၁၉၈၀

၃။ မြန်မာ့ကော်ဖီ ၂၀၀၀

၄။ မြန်မာပြည်ဖွားဂေါ်ရခါး ၂၀၀၀

၅။ မဟာအံ့ထူးကံသာ ဆုတောင်းပြည့် မြတ်စွာဘုရားကြီး သမိုင်းမှတ်တမ်း ၂၀၀၀

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
မောင်လင်းယုန် (ရှမ်းပြည်)

**မောင်လင်းယုန် (ရှမ်းပြည်)** (၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၃၃–၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆) သည် ဓနုလူမျိုး စာရေးဆရာနှင့် ကဗျာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးမြင့်ဦး ဖြစ်ပြီး ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်း၊ လွယ်မွေမြို့၌ ၁၉၃၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် အဖ ကုန်သည် ဦးဘစိမ်းနှင့် အမိ ဒေါ်သန်းတင်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်း ကိုးယောက်အနက် အကြီးဆုံးသား ဖြစ်သည်။

## ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ် 
မူလတန်းမှ အထက်တန်း အထိ တောင်ကြီးမြို့တွင် ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ ဆရာအတတ်သင် သိပ္ပံကျောင်းတွင် အလယ်တန်း ဆရာဖြစ် လက်မှတ် ရခဲ့သည်။ ထိုကျောင်းတွင် ဆရာဖြစ် တက်ရောက်ရင်းနှင့် ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် ၁၀ တန်း အောင်ခဲ့သည်။ ပင်းတယမြို့တွင် အလယ်တန်းဆရာ အဖြစ် တနှစ် သွားရောက် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေး ဘာသာရပ်ကို တက်ရောက် သင်ကြားခဲ့ရာ ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် BA (IR) ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ဘာသာပြန်နှင့် စာအုပ် ထုတ်ဝေရေး ဌာနတွင် တနှစ်ခွဲကျော် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၆၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်၊ ဆိုဗီယက် သံရုံး သတင်း ဖြန့်ချိရေး ဌာနတွင် ဘာသာပြန် အယ်ဒီတာ အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ သံရုံးတာဝန် ထမ်းဆောင်နေစဉ် အတွင်း စနေ၊ တနင်္ဂနွေနေ့များတွင် လူငယ် စာရေးဆရာများအား ကမ္ဘာ့စာပေများ၊ ကဗျာများကို ဘာသာပြန်ဆိုနည်း သင်ကြားပေးသည်။ ဂန္ဓဝင်ပန်းခင်း အမည်ဖြင့် စာသင်ကြားခဲ့သည်။ ဝတ္ထုတို၊ ရှည်၊ ကဗျာ၊ ဆောင်းပါးများ၊ ပြဇာတ်ကို ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်တွင် ပညာသင်ကြားစဉ် ကတည်းက စတင် ရေးသားခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ် နှစ်လည် မဂ္ဂဇင်း ကော်မတီ၊ အိုးဝေ မဂ္ဂဇင်း ကော်မတီတို့တွင် အယ်ဒီတာ အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ကလောင်အသင်း ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်လည်း တာဝန် ထမ်းခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်တွင် ရှိစဉ်အတွင်း အဏုမြူစစ် ဆန့်ကျင်ရေး၊ စစ်မုန်းသူ ကဗျာများ၊ မြကျွန်းသာ ကဗျာများ၊ ချယ်ရီပွင့်လျာ ကဗျာများ၊ ရှမ်းရိုးမ ကဗျာများကို စုပေါင်း ရေးသားခဲ့သည်။ သံရုံးတွင် တာဝန် ထမ်းဆောင်စဉ် အတွင်း ဂီတကောင်စီနှင့် ထုတ်သည့် ဂီတာပဒေသာ မဂ္ဂဇင်း၊ ဂီတ သတင်းစဉ် ဂျာနယ်တို့ကို ဦးစီး နာယက အဖြစ် ဆောင်ရွက် ပေးခဲ့သည်။ ချယ်ရီ မဂ္ဂဇင်းတွင် နာယက လုပ်ခဲ့သည်။ ဆောင်းပါးအပုဒ် ၁၀၀ ကျော်၊ ဝတ္ထုတို ၃၀ ခန့်၊ ကဗျာအပုဒ် ၅၀၀ ကျော်ခန့်၊ ပြဇာတ်အပုဒ် ၃၀ ခန့် ရေးသားခဲ့သည်။ စစ်မုန်းသူ ကဗျာများထဲမှ ကေသီလှိုင် ကလောင် အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့သော "သံသယ" ကဗျာအား ၁၀ တန်း ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်တွင် ဖော်ပြခြင်း ခံရသည်။
 
အသုံးပြုခဲ့သော ကလောင်အမည်ခွဲများမှ တောင်ကြီးမြင့်ဦး၊ တောင်ကြီးမြင့်ဝေ၊ မြင့်ဝေ၊ မြတ်မွန်ဦး၊ သက်နိုင်ဦး၊ သက်မွန်ဦး၊ ကေသီလှိုင်၊ နှင့် လင်းယုန် ပျို (ရှမ်းပြည်) တို့ ဖြစ်သည်။

## နိုင်ငံရေး 
၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် ရှမ်းပြည်နယ်အရေးနှင့် ပတ်သက်၍ အင်းစိန်ထောင်တွင် တစ်ကြိမ်၊ ၁၉၈၈ တော်လှန်ရေး နှင့် ပတ်သက်၍ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင်တစ်ကြိမ် အင်းစိန်ထောင်၊ တောင်ငူထောင်တို့တွင် အထိန်းသိမ်း ခံခဲ့ရသည်။

## ရေးသားခဲ့သော စာအုပ်များ 
# *စွမ်းသူအားမာန်* (ဘာသာပြန်) ၁၉၆၇
# *အားသစ် အင်သစ် မာန်သစ်* (ပြဇာတ်ပေါင်းချုပ်) ၁၉၆၉
# *ပွင့်ဦးမြေခကြွေလွင့်ရလေပြီ* (ပြဇာတ်ရှည်) ၁၉၇၂
# *(ထရန်ဒင်ဗန်) ငုရင်းဗန်ထရိုင်း* (ဘာသာပြန်) ၁၉၇၆

## ဘဝနိဂုံး 
၂၀၁၆ ​ခု​နှစ် ​ဖေ​ဖော်​ဝါ​ရီ​လ ၂၆ ​ရက် ​နေ့​လည် ၂ နာရီ ၁၈ မိနစ်တွင်​ ဝိတိုရိယဆေးရုံကြီး၌ ကွယ်​လွန်​ခဲ့​သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကဗျာဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ
ညွန့်ဝေ (ကသာ)

## ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ် 
ကဗျာဆရာကြီး ညွန့်ဝေ (ကသာ) ၏ အမည်ရင်းမှာ ဦးသိန်းညွန့် ဖြစ်သည်။ အဖ ဦးလေးမောင် (သစ်ကုန်သည်) နှင့် အမိ ဒေါ်အိမ်တို့၏ တတိယမြောက် သားဖြစ်သည်။ တောင်တွင်းကြီး ဇာတိ ဖြစ်သော်လည်း ဖခင် အခြေချရာ ကသာမြို့၌ ကြီးပြင်းခဲ့သည်။ မွေးသက္ကရာဇ်မှာ ၁၂၉၄ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လဆန်း ၁၁ ရက် (၁၂၊ ၈၊ ၁၉၃၂) သောကြာနေ့ဖြစ်သည်။

ကသာမြို့တွင် အထက်တန်း ပညာ သင်ခဲ့ပြီး ရန်ကုန် တက္ဗသိုလ် ဆေးပညာ မဟာဌာနမှ M.B.B.S. ဘွဲ့ကို ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ရရှိခဲ့သည်။ အထက်တန်း ကျောင်းသား ဘဝမှ စ၍ ကဗျာအထုံ စွဲခဲ့ပြီး ကဗျာများ စပ်ဆိုလာရာ အသက် တဆယ့်လေးနှစ် အရွယ် သတ္တမတန်း ကျောင်းသားဘဝတွင် ညွန့်ဝေ (ကသာ) အမည်ဖြင့် မနှင်းဆီ ကဗျာမှာ ပထဆုံး ပုံနှိပ်ကဗျာ အဖြစ် ပါရှိခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်သို့ ရောက်သော အခါ ဆေးကျောင်း တဖက်ဖြင့် ကဗျာများ ဆက်တိုက် ရေးသားခဲ့သည်။

ကလောင်စုံ၊ ပဒေသာ၊ သွေးတောက်၊ ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်းတွင် ဆိုးမားဆက်မွမ်၏ စာပေအမြင် ဆောင်းပါးများကို တနှစ်ကျော် ဆက်တိုက် လစဉ် ရေးသားခဲ့သည်။ ဆေးသိပ္ပံ မဂ္ဂဇင်း၊ အိုးဝေ မဂ္ဂဇင်း၊ တက္ကသိုလ် မဂ္ဂဇင်းတို့တွင်လည်း ကဗျာများ၊ ဆောင်းပါးများနှင့် ဝတ္ထုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ဆေးပညာပေး ဆောင်းပါးများကို စာပေဗိမာန် မဂ္ဂဇင်း၊ ရှုမဝမဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ရေးသားခဲ့သည်။ ဆရာဝန်ဘဝ အတွေ့အကြုံ အသိပညာများကို အခြေခံသော သိမှတ်ဖွယ်ရာ ဆောင်းပါး ပေါင်းချုပ်နှင့် "ဇော" ပညာပေး ဝတ္ထုရှည်တို့ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ဆေးကျောင်းသား ဘဝ၊ ဆရာဝန် ဘဝ အတွေ့အမြင်များသည်ပင် ညွန့်ဝေ (ကသာ) ၏ ခံစားမှု ကဗျာများစွာကို မွေးဖွားခဲ့သည်။

၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံခြား ပညာတော်သင် အဖြစ် မျက်နှာ မေးရိုး ခွဲစိတ်မှုနှင့် အစားထိုး ပြုပြင်ခွဲစိတ်မှု ဘာသာရပ်ကို လေ့လာ သင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပါရဂူဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် အတိုင်ပင်ခံ ဆရာဝန်ကြီး၊ ကထိက ဌာနမှူးနှင့် ပါမောက္ခ ဌာနမှူး ရာထူး တာဝန် အဆင့်ဆင့် ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည်။ ဆေးပညာ လေ့လာ ဆည်းပူးရေး ခရီး အနေဖြင့် ဆိုဗီယက်ယူနီယံ၊ ပြင်သစ်၊ ဆွစ်ဇာလန်၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ စင်ကာပူတို့တွင် သွားရောက် ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံ အစားထိုး ခွဲစိတ်မှု ဆရာဝန်များ အသင်း၏ အဝေးရောက် ဂုဏ်ထူးဆောင် အသင်းဝင် အဖြစ် ရွေးချယ် တင်မြှောက်ခြင်း ခံရသည်။ ဆေးပညာ တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ရင်း အခြား တဖက်မှလည်း စာပေကဗျာများကို ဆက်လက်လိုက်စား ရေးသားခဲ့သည်။ စာပေ ခရီးအဖြစ် တရုတ်ပြည်သူ့ သမ္မတနိုင်ငံ၊ ယူနန်ပြည်နယ်သို့ စာရေးဆရာ ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် သွားရောက်ခဲ့သည်။

၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် အမျိုးသား စာပေ ကဗျာဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်ဝေဝေလွင် ကွယ်လွန် သွားခဲ့သည်။ ယခုတိုင် ကလောင်နှင့် ခွဲစိတ်ဓားကို ပြိုင်တူ ကိုင်ဆွဲဆဲ ဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံ ဆေးပညာရှင် အဖွဲ့ အမှုဆောင် အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ၁၉၉၃ ခုနှစ်မှ စ၍ တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ အမျိုးသား စာပေဆု၊ စာပေဗိမာန် စာမူဆု၊ ပခုက္ကူ ဦးအုန်းဖေ စာပေဆု၊ အမျိုးသားဆောင်ပုဒ် စာပေဆုနှင့် တပ်မတော်နေ့ ကဗျာပြိုင်ပွဲ အကဲဖြတ် အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ၁၉၉၂ ခုနှစ်မှ ယနေ့တိုင် ရွေးချယ်ရေး တာဝန်များ ထမ်းဆောင်လျက် ရှိသည်။

## ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ 
၁။ ဆိုးမားဆက်မွမ်၏ စာပေအမြင် ဆောင်းပါးများ ၁၉၅၆

၂။ သိမှတ်ဖွယ်ရာ ဆေးပညာ ၁၉၆၇

၃။ ဇော

၄။ စိတ်ပြတင်း ကဗျာများ ၁၉၉၂

၅။ ရင်မှဆင်းသော မြစ်တစင်း ၁၉၉၈

၆။ ဆေးပညာဆိုင်ရာ သုတေသန ၂၀၀၂ 

 

## ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကဗျာဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
တင်ရီ (တယော)

**တယော ကိုတင်ရီ** (၁၀ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၂–၆ မတ်၂၀၂၀) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ဂီတပညာရှင်ဖြစ်သည်။ မြန်မာပြည်၌ သံစုံတီးဝိုင်းဖြစ်ရေးကို ကြိုးပမ်းခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး 
၁၉၄၂ ခု၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၀ ရက်တွင် ဦးလှမြင့်၊ ဒေါ်တင်ညွှန့်တို့မှ မွေးသည်။ မွေးချင်း ၅ ဦး ရှိသည်။ နာရီပြင်ဆရာ မိဘမှ မွေးဖွားသော်လည်း ထူးထူးခြားခြား တေးဂီတကို ဝါသနာ ထုံသည်။

ကလေးအရွယ်တွင် မိဘ ၂ ပါးနှင့် အတူ ဓနုဖြူမှ ရန်ကုန်မြို့ ကပ္ပလီကွက်သစ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ နေထိုင်ခဲ့ပြီး၊ မိဘ ၂ ပါးသည်လည်း ဆင်းဆင်းရဲရဲဖြင့် ကြုံရာကျပန်း လုပ်ကိုင် စားသောက် ခဲ့ကြရသည်။ ကလေး အရွယ်သာ ရှိသေးသော ကိုတင်ရီကိုလည်း ကျောင်းမထားနိုင်ဘဲ၊ သေစာ ရှင်စာ ဖတ်တတ်ရုံသာ ပညာ သင်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။

ကိုတင်ရီလည်း ဆင်းရဲစွာ ရုန်းကန် နေရရှာသည့် မိဘ ၂ ပါး အခြေအနေကို မကြည့်ရက်သဖြင့်၊ ရန်ကုန်မြို့တွင် မြေပဲဆားလှော်၊ ပြောင်းဖူးပြုတ်တို့ကို လည်ရောင်းခဲ့ပြီး၊ ညနေပိုင်းထုတ် ကြယ်နီ သတင်းစာကိုလည်း မြို့ထဲ လိုက်လည် ရောင်းခဲ့ရသည်။

ဂီတဗီဇ ပါရှိသော ကိုတင်ရီသည် ရပ်ကွက် အတွင်းမှ မယ်ဒလင် ဆရာနောက် တကောက်ကောက် လိုက်ကာ မယ်ဒလင်တီး သင်ခဲ့သည်။ ထိုဆရာ၏ အကြံပေး တိုက်တွန်းမှုကြောင့် ၁၉၆ဝ ခုနှစ်၊ အသက် ၁၈ နှစ် အရွယ်တွင် ရန်ကုန် ပန်တျာကျောင်းသို့ တက်ရောက် ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။

ပန်တျာကျောင်းတွင် စတိုင်ပင် (ပညာသင် ထောက်ပံ့ကြေး) ၅ဝ ကျပ် ရရှိသဖြင့်၊ ကိုယ်ဝါသနာ ပါသော ဂီတ ပညာရပ်ကို သင်ယူနိုင်ခဲ့သလို၊ မိဘများကိုလည်း စတိုင်ပင်ကနေ ပြန်လည် ထောက်ပံ့ ပေးနိုင်ခဲ့သည်။

တယောကိုတင်ရီသည် ပန်တျာကျောင်း၌ တယော ဦးရှုမောင်၊ ဂီတာ ဦးစိမ်းမောင်၊ ရကန် ဦးတင်၊ မြန်မာညွှန့် ဦးချစ်မောင်၊ ဂီတသင်္ကတ ဦးစောသာထာ၊ အဆို ဦးဘသက် စသည့် ဆရာများထံတွင် ဂီတ ပညာရပ်များ ဆည်းပူ လေ့လာခဲ့သည်။

ပန်တျာ ဒုတိယနှစ် ပညာ သင်ကြားနေစဉ်၊ ကမ္ဘာအေး ပြိုင်ပွဲ၌ ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ရာ တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် ဒုတိယ ရရှိခဲ့ပြီး၊ တတိယနှစ်တွင် ကနေဒီကျွန်း စဖွင့်သည့် အထိမ်းအမှတ် ပြိုင်ပွဲသို့ ပထမဆု ဆွတ်ခူး ရရှိခဲ့သည်။

ကျောင်းပြီးနောက် ပထမဆုံးပွဲ အဖြစ် စန္ဒယားအောင်ကြီး၏ တီးဝိုင်းတွင် တယော လိုက်ထိုးခဲ့ရာ အနုပညာကြေး ငွေ အစိတ် ရရှိခဲ့သည်။ ကိုတင်ရီသည် ထိုအချိန်မှ စ၍ တယောပညာ သင်ကြားခြင်းနှင့် တီးခတ်ခြင်းတို့ ဖြင့်သာ ရပ်တည် အသက်မွေးတော့သည်။

သူ၏ အတွေ့အကြုံ ခံယူချက်နှင့် ပတ်သက်ပြီး၊ "အသက်အရွယ် အရ ဂီတကို ဒီလို သမ္ဘာနဲ့ ဖြတ်သန်းမှုအရ ပြောစရာ စကား အချို့တော့ ကျနော်မှာ ရှိပါတယ်။ မည်သည့် ပညာရပ် မဆို အတွေးအခေါ် ရှိတဲ့ လူက သာတယ်။ ကိုယ်လိုက်စားတဲ့ ပညာ အပေါ်မှာ အထင်ကြီး လေးစားရတယ်။ နောက်ကိုယ့်ရဲ့ ဗီဇက ဘယ်မှာ အားသာသလဲ။ ကိုယ့်ဗီဇရှိတဲ့ ပညာကို ကိုယ်လုပ်တာ အထွန်းကားနိုင်ဆုံးပဲ" ဟု ပြောကြား ခဲ့ဖူးသည်။

## မိသားစုဘဝ 
ဒေါ်အေးအေးထိန်နှင့် အိမ်ထောင်ပြုကာ ကမာရွတ်မြို့နယ်၊ လှည်းတန်း ၁ လမ်း၌ နေထိုင်ခဲ့သည်။  သမီး တင်မေမျိုးကို ရသည်။

## ဘဝနိဂုံး 
၂၀၂၀ ပြည့်၊ မတ်လ ၆ ရက်တွင် စစ်ဆေးရုံ၌ ကွယ်လွန်သည်။ မကွယ်လွန်ခင်  တောင်ဥက္ကာလာပမြို့နယ်၊ ၁၅ ရပ်ကွက်၊ မြင်သာဈေးအနောက် ၄ လမ်းတွင် နေထိုင်သွားခဲ့သည်။  

## ကိုးကား 

## ပြင်ပလင့်များ 
*

ကဏ္ဍ:၁၉၄၂ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:၂၀၂၀ ကွယ်လွန်သူများ
စိန်စိန် (စာရေးဆရာမ)

***စိန်စိန်*** (၁၉၂၈-၁၉၇၂) သည် စစ်ပြီးခေတ်တွင် ထင်ရှားသော စာရေးဆရာမတစ်ဦးဖြစ်သည်။
= အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျဉ်း =
သာယာဝတီမြို့ ၌ အဖ လယ်သမားကြီး ဦးမိုးသီး၊ အမိ ဒေါ်ကျီးညိုတို့မှ ၁၉၂၈ ခု ဇန်နဝါရီလ ၁၂ (ကြာသပတေးနေ့) ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်းရှစ်ယောက်အနက် အငယ်ဆုံးသမီးဖြစ်သည်။ ငယ်မည် “အပု”၊ အမည်ရင်း “စိန်စိန်” ဖြစ်သည် ။

= ပညာရေး =
ဦးကျောက်လုံး မြန်မာ မူလတန်းကျောင်း (သာယာဝတီမြို့)၊ ဦးသာဇံ မြန်မာအလယ်တန်းကျောင်း (ဇီးကုန်းမြို့)၊ အေဘီအမ် အထက်တန်းကျောင်း (သာယာဝတီမြို့) များတွင် ဆယ်တန်းအထိပညာသင်ယူ ခဲ့သည် ။ ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် ကျောင်းမှထွက်ခဲ့ရသည်။

အတန်းပညာလေ့လာသင်အံယူသော ကျောင်းမှစောစီးစွာထွက်ခွါခဲ့ရသော်လည်း စာပေဖတ်ရှုခြင်းဖြင့်ပညာဆည်းပူးလေ့လာမှုမပြတ်စေခဲ့သောကြောင့် မိမိကျမ်းမာရေးအပေါ်ငဲ့ကွက်စိတ်အားငယ်ခြင်းမဖြစ်ပဲ စိတ်ဓာတ်ခွန်အားမြင့်မားစွာဖြင့် စာကောင်းပေမွန်များကို လေးစားချီးမွမ်းဖွယ် ရေးသားပြုစုနိုင်ခဲ့သည်။

= နိုင်ငံရေး နှင့် စာပေဘဝ =
အသက် ၁၁ နှစ်အရွယ်တွင် ၁၃၀ဝ ပြည့် အရေးတော်ပုံနှင့် ကြုံကြိုက်ကာ နိုင်ငံရေး စိတ်ဓာတ်မျိုးစေ့ ရခဲ့သည်။ ဂျပန်ခေတ် အေဘီအမ်ကျောင်းတွင် ကျောင်းနေရင်း တို့ဗမာ အစည်းအရုံး သို့ဝင်ကာ နိုင်ငံရေး စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည် ။ မြို့နယ်အမျိူးသမီး ဌာနအတွင်းရေးမှူးအဖြစ် စွန့်လွှတ်စွန့်စား ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ “ရဲရဲတောက် စိန်စိန်” ဟု အမည်တွင်ခဲ့သည်။
စာလုံးများကို ပေါင်းဖတ်တတ်သည့်အရွယ်မှစကာ စာနယ်ဇင်းများဖတ်ခဲ့သည်။ ၁၂ နှစ်သမီး အရွယ်တွင် ဝတ္ထုတို၊ ကဗျာများ စတင်ရေးစမ်းခဲ့သည် ။ ၁၉၄၇ တွင် အာဇာနည်ကြီးများ ကျဆုံးစဉ် “ဂနိုင်မေ” ကလောင်အမည်ဖြင့်ရေးသည့် “ခရီးဆက်ကြပါစို့” လေးချိုးကြီးမှာ ၁၉၄၇ ခုဇူလိုင်လထုတ် “တိုင်းရင်းသူ ဂျာနယ်” တွင်ပါဝင်သည့် ပထမဆုံး ပုံနှိပ်စာမူပင်ဖြစ်သည်။ စစ်ပြီးခေတ် စာနယ်ဇင်းများတွင် “ဂနိုင်မေ”၊ "အထွေး"၊ "စိန်စိန်" ကလောင်အမည်များဖြင့် ဝတ္ထုတို၊ ဝတ္ထုရှည်၊ ဆောင်းပါး၊ ကဗျာ၊ စာညွန့်ပေါင်း ၁၀ဝ ကျော်မျှရေးခဲ့သည် ။

၁၉၇၂-ခု ဇွန်လ ၆ ရက် ညနေ ရး၄၅ နာရီတွင် သာယာဝတီမြို့ ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

## ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်စာရင်း 
### လုံးချင်းဝတ္ထုများ 
* သားလိမ္မာ (၁၉၅၄)
* ချစ်ငြိုးချစ်မာန် (၁၉၆၂)
* လွမ်းသစ္စာတိုင် (၁၉၆၃)
* နှင်းသက်ဆယ်ပြန် (၁၉၆၆)
* မလင်းတဖုံ့ လင်းတစ်ပုံ (၁၉၇၀)
* ရိုးမတောင်ကြီးသာ ဖြိုလိုက်ချင်တော့ (၁၉၆၆)
* အောင်နိုင် (၁၉?)
* ရွှေနှင်းဆီ (၁၉?)
* မြေစာပြုန်းမှ ဆုံးမှာလားရှင် (၁၉?)
* အရှက် (၁၉?)

### ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ် 
* သိစေချင်ပါသည် (၁၉၆၄) 
* ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်းဝတ္ထုတိုများ (၂၀၀၃)

### အခြား 
* ခရီးဝင်္ကပါ (၁၉၇၀) 
* စွမ်းလွန်းသောဆေးနည်း (၁၉၆၂)
* ကြုံဖူးမှ ယုံစဖွယ် (၁၉၆၂)

## စာပေဆုများ 
* ၁၉၅၄ - ရှုမဝတစ်ထောင်ဆု - "သားလိမ္မာ"
* ၁၉၅၇ - ဘားမားစတား ဝတ္ထုရှည်ဆု - "လွမ်းသစ္စာ"
* ၁၉၆၃ - အမျိုးသားစာပေဆု (ဝတ္ထုရှည် - ပထမဆု) - "လွမ်းသစ္စာတိုင်"
* ၁၉၆၆ - အမျိုးသားစာပေဆု (ဝတ္ထုရှည်) - "ရိုးမတောင်ကြီးသာ ဖြိုလိုက်ချင်တော့"
* ၁၉၇ဝ - အမျိုးသားစာပေဆု (စာပဒေသာ) - "ခရီးဝင်္ကပါ"

"ခရီးဝင်္ကပါ" ကို ဂျပန်ဘာသာသို့ပြန်ဆိုထုတ်ဝေခဲ့သည် ။ "ရိုးမတောင်ကြီးသာ ဖြိုလိုက်ချင်တော့" နှင့် "ခရီးဝင်္ကပါ" တို့သည် စာဆို၏ အံ့ဩဖွယ်လက်ရာများ ဖြစ်သည်ဟု စာရေးဆရာ"မလိခ" က မြန်မာဝတ္တုအညွှန်းစာအုပ်တွင် ညွှန်းဆိုခဲ့သည် ။

= စာညွှန်း =
* ရွှေမျှား၊ဒဂုန် ။ *မြန်မာနိုင်ငံစာပေဆုများ*
* မလိခ ။ *မြန်မာဝတ္ထုအညွှန်း*
* တင်ဦး၊ စံပြ ။ *မြန်မာစာရေးဆရာ အဘိဓာန်* 
* သင်းသင်းအေး၊ဒေါ် ။ *စိန်စိန့်စာစုစာရင်း*

ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
မောင်ခွန်နွယ် (အင်းလေး)

၁။ အမည်ရင်း - ဦးခွန်စိန်ဝင်း
၂။ မိဘအမည် - ဦးချစ်ရီ + ဒေါ်လှရင်
၃။ မွေးသက္ကရာဇ် - ၃၁၊ ၈၊ ၁၉၄၈
၄။ မွေးဖွားရာဒေသ - အင်းယားမြောက်ရွာ၊ ညောင်ရွှေမြို့
၅။ ကလောင်အမည်ခွဲများ - ကမ္မောဇ မောင်ပြုံရည်

## ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ် 
အဖ ဦးချစ်ရီ၊ အမိ ဒေါ်လှရင်တို့က ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ညောင်ရွှေမြို့နယ်၊ အင်းယားမြောက်ရွာတွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ပအိုဝ်း တိုင်းရင်းသား ဖြစ်သည်။ မန္တလေး ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံ တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။

နဝမတန်း ကျောင်းသားဘဝကပင် စာပေ လိုက်စားကာ စာပေများ စတင် ရေးသားခဲ့သည်။ ၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ မြန်မာနိုင်ငံလုံး ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီ ဆောင်းပါးပြိုင်ပွဲ (အထက်တန်းအဆင့်) တွင် 'ဆွတ်ေ့ခလိုစိတ် နှစ်သိမ့်ဖြေမယ်' စာညွှန်းဖြင့် တတိယဆု ရရှိခဲ့ပြီး အချစ်တော် စာစောင် နံရံကပ် ဆောင်းပါး ပြိင်ပွဲဆု (၆) ကြိမ် ရရှိခဲ့သည်။

၁၉၇၃ ခုနှစ်၊ စာပေဗိမာန်ဆု ပြိုင်ပွဲတွင် 'မြစိမ်းညိုရွက် သနပ်ဖက်' စာမူဖြင့် သုတပဒေသာ (ဝိဇ္ဇာ တတိယဆု)၊ ၁၉၈ဝ ပြည်နှစ်၊ စာပေဗိမာန် စာမူဆုပြိုင်ပွဲတွင် 'ပအိုဝ်း သွေးချင်းညီနောင်ရင်း' စာမူဖြင့် (လူငယ်စာပေ) တတိယဆု၊ ၁၉၈၇ ခုနှစ်၊ စာပေဗိမာန် ပြိုင်ပွဲတွင် 'စွမ်းအားရှင် ရွက်နုစိမ်းလေးများ' စာမူဖြင့် (ကလေးစာပေဆု) စာမူဆု တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၉ဝ ပြည်နှစ်တွင် 'စွမ်းအားရှင် ရွက်နုစိမ်းလေးများ' စာမူဖြင့်ပင် အမျိုးသားစာပေဆု (လူငယ်စာပေဆု)၊ ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် 'ပအိုဝ်း သွေးချင်းညီနောင်ရင်း' စာအုပ်ဖြင့် အမျိုးသားစာပေဆု (စာပဒေသာဆု) တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။

မြဝတီ၊ ငွေတာရီ၊ ရှုမဝ၊ စာပေလုပ်သား၊ မြတ်မင်္ဂလာ၊ ဒို့ကျောင်းသား စာအုပ်များတွင် ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။ ၁၉၉၃ ခုနှစ်မှ ယခု အချိန်အထိ တောင်ကြီးမြို့နယ် စာပေနှင့် စာနယ်ဇင်း အဖွဲ့တွင် ဥက္ကဋ္ဌ၊ ရှမ်းပြည်နယ် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေး ကောင်စီက ကြီးကြပ် လမ်းညွှန်ထုတ်ဝေသော 'ကမ္မောဇသတင်းစဉ်' တွင် စာတည်း အဖွဲ့ဝင်၊ ရှမ်းပြည်နယ် အမျိုးသမီးရေးရာ လုပ်ငန်း ကော်မတီဝင် အဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။

ယခုအခါ တောင်ကြီးမြို့တွင် နေထိုင်ရင်း စာပေကို လေ့လာ ရေးသားလျက် ရှိသည်။

## ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ 
၁။ မြစိမ်းညိုရွက် သနပ်ဖက် ၁၉၇၆

၂။ ပအိုဝ်းသွေးချင်း ညီနောင်ရင်း ၁၉၈၄

၃။ စွမ်းအားရှင် ရွက်နုစိမ်းကလေးများ ၁၉၈၇ 

## ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:ပအိုဝ်းလူမျိုး
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
မဇ္ဈိမလှိုင်း တေးဂီတ

**မဇ္ဈိမလှိုင်း**(Medium Wave) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တီးဝိုင်းအဖွဲ့ တစ်ဖွဲ့ ဖြစ်သည်။ တခြားအဖွဲ့များကဲ့သို့ အတီးသမားများချည်းသာမဟုတ်ဘဲ အဆို၊ အရေး၊ အတီးသမားများဖြင့်ပါ အဖွဲ့တစ်ခုအနေနှင့် စတင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ မဇ္ဈိမလှိုင်းဟု စတင်ဖြစ်မလာခင်ကတည်းက အဖွဲ့သားများက **လိစ္ဆဝီများ** အဖွဲ့နာမည်ဖြင့် အယ်လ်ဘမ် သုံး လေးချပ် အရင်ထွက်ရှိခဲ့သည်။ 
အဆိုနှင့် ရစ်သမ်ဂစ်တာ ခင်မောင်တိုး၊ လိဒ်ဂစ်တာဇော်မျိုးထွဋ်၊ ဘေ့စ်ဂစ်တာ ကိုရဲလွင်၊ ဒရမ် တွတ်ကီ၊ ကီးဘုတ် မျိုးခင်တို့ပါဝင်သော မဇ္ဈိမလှိုင်း၏ အခြေခံမှာ ကိုရဲလွင်၊တေးရေး ကိုနေဝင်း၊ တေးရေး ကိုမောင်မောင် (အဉ္ဇလီ မောင်မောင်)၊ ခင်မောင်တိုးတို့ ဖြစ်ကြသည်။ ပင်တိုင်အဆိုတော်မှာ ခင်မောင်တိုး ဖြစ်သည်။ ဇော်မျိုးထွဋ်က ကီးဘုတ်နှင့် ဂစ်တာကို တွဲတီးခဲ့သည်။ အဖွဲ့၏ ကီးဘုတ်သမားမှာ မျိုးခင်ဖြစ်ပြီး ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ အကယ်ဒမီသုံးထပ်ကွမ်း ကိုဇော်မျိုးထွဋ်သည် ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၅) ရက်၊ ည ၈:၃၀ ကျော်ကျော်တွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့ပြီး ဘေ့စ်ဂစ်တာကိုရဲလွင်မှာလည်း ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ (၁၀) ရက်နေ့၊ ညနေ ၄:၁၀ တွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။

အဖွဲ့နာမည်ကို မဇ္ဈိမလှိုင်းဟု ပေးပြီးနောက် ပရိသတ်များ ပထမဆုံး နားဆင်ခဲ့ရသည့် အခွေမှာ ၁၉၈၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁ ရက်နေ့တွင် ထွက်ရှိခဲ့သည့် ခင်မောင်တိုး၏ *မဟာဆန်သူ* တေးစီးရီး ဖြစ်သည်။ မူကွဲမှာ ၁၉၈၀ ဝန်းကျင်က ထွက်ရှိခဲ့သည့် မွန်းအောင်၏ စိဉ္ဏမာနဉာဏ် တေးစု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
မင်းမော် (တက္ကသိုလ်)

တက္ကသိုလ် မင်းမော်ကို ရန်ကုန်တိုင်း၊ တွံတေးမြို့တွင် အဖ ဦးတင်မောင်၊ အမိ ဒေါ်စိန်မြတို့မှ ၁၉၃၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၉ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။

၁၉၆၀-၆၁ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရခဲ့သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် မြန်မာစာ ဌာနတွင် နည်းပြဆရာ အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် မဟာဝိဇ္ဇာ ရေးဖြေ စာမေးပွဲ အောင်မြင်သည်။ ၁၉၆၈-၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ လန်ဒန် တက္ကသိုလ်သို့ ဘာသာဗေဒနှင့် သတ္တဗေဒ ပညာရပ်များ သင်ယူရန် ပညာတော်သင် အဖြစ် သွားရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ဘာသာဗေဒ၊ သတ္တဗေဒ ပညာရပ်များဖြင့် လန်ဒန် တက္ကသိုလ်မှ M.Phil. ဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။

ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၊ မော်လမြိုင် ကောလိပ်၊ မန္တလေး တက္ကသိုလ်၊ လုပ်သားများ ကောလိပ်၊ အဝေးသင် တက္ကသိုလ်၊ နိုင်ငံခြားဘာသာ သိပ္ပံတို့တွင် နည်းပြ၊ လက်ထောက် ကထိက၊ ကထိက၊ တွဲဖက် ပါမောက္ခ အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။

၁၉၉၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၄ ခုနှစ် အထိ ဂျပန်နိုင်ငံ တိုကျို နိုင်ငံခြားဘာသာသင် တက္ကသိုလ်သို့ သွားရောက်၌ ဧည့်ပါမောက္ခ အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ထိုတက္ကသိုလ်တွင် The Sound System in Burmese နှင့် Morphology of Burmese Words စာအုပ် နှစ်အုပ် ရေးသား ပြုစု ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ကျောင်းသား ဘဝကပင် ကဗျာများ ရေးစပ်ခဲ့ပြီး သုတေသန စာတမ်းများ၊ ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။

၁၉၉၅ ခုနှစ်မှ စတင်၍ နိုင်ငံခြားဘာသာ တက္ကသိုလ် မြန်မာစာ ဌာနတွင် ဂုဏ်ထူးဆောင် တွဲဖက် ပါမောက္ခ အဖြစ် အမှုထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ကဗျာ၊ မဂ္ဂဇင်း၊ ချယ်ရီ၊ ဂီတပဒေသာ၊ ငွေတာရီ၊ စာပေဂျာနယ်၊ စာပေလုပ်သား၊ စာပန်းခင်း၊ စံပယ်ဖြူ စသည့် ဂျာနယ်၊ မဂ္ဂဇင်း မျိုးစုံတို့တွင် ကဗျာများ အပုဒ် ၅၃၈ ပုဒ်ကျော်၊ ဆောင်းပါး အပုဒ် ၆ဝ နီးပါးနှင့် လုံးချင်းကဗျာ စာအုပ် သုံးအုပ် ရေးသားခဲ့သည်။ ဝတ္ထုတို ဘာသာဗေဒ စာအုပ်များလည်း ရေးသားခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်မင်းမော်သည် ကဗျာများ အပြင် ဘာသာဗေဒနှင့် ပတ်သက်သော ဆောင်းပါးများကိုလည်း မဂ္ဂဇင်းများတွင် အခန်းဆက် ရေးသားခဲ့သည်။

## ဘဝနိဂုံး 
တက္ကသိုလ်မင်းမော်သည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂ဝ ရက်နေ့၌ ရန်ကုန်မြို့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်၌ ဇနီး ဒေါ်တင်တင်ဌေး ကျန်ရစ်သည်။

## ရေးသားပြုစု ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ 
# ဘဝတေးသံ ကဗျာများ ၁၉၆၅
# သူငယ်ချင်း ကဗျာစု (၁) ၁၉၈၉
# သူငယ်ချင်း ကဗျာစု (၂) ၁၉၉၀
# ဘာသာဗေဒ
# သဒ္ဒဗေဒ
# သူငယ်ချင်း ကဗျာစု (၃) ၂၀၀၄
# သူငယ်ချင်း ကဗျာစု (၄) ၂၀၀၅ 

## ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကဗျာဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ