open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ

"စိတ္တ" သည် စိတ်ကို ဆိုလိုပြီး "ဝိသုဒ္ဓိ" သည် စင်ကြယ်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ထို့ကြောင့် **စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ** ဆိုသည်မှာ အခြေခံအားဖြင့် **စိတ်၏ စင်ကြယ်ခြင်း** ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။

### အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက် အမျိုးမျိုး
ကျမ်းဂန်များတွင် စိတ္တဝိသုဒ္ဓိကို ရှုထောင့်အမျိုးမျိုးမှ ဖွင့်ဆိုကြပါသည်-

#  **စိတ်၏ အ‌ခြေအနေ:** နီဝရဏတရားတည်းဟူသော ဘေးရန်အညစ်အကြေးတို့မှ ကင်းစင်နေသော စိတ်၏ အအ‌ခြေအနေကို ဆိုလိုသည်။ (အထူးသဖြင့် မဂ်၏ ရှေ့အဖို့၌ဖြစ်သော ဂေါတြဘူအထိ ဇောစိတ်များ၏ စင်ကြယ်မှု)။
#  **စင်ကြယ်စေသော တရား :** စိတ်ကို နီဝရဏ အညစ်အကြေးများမှ စင်ကြယ်အောင် သုတ်သင်ပေးတတ်သော တရားကို ဆိုလိုသည်။ ထိုတရားမှာ **သမာဓိ** (ဥပစာရသမာဓိ နှင့် အပ္ပနာသမာဓိ နှစ်မျိုးလုံး) ပင် ဖြစ်သည်။ 
#  **စင်ကြယ်သော တရား:** နီဝရဏ အညစ်အကြေးမှ မူလကတည်းက စင်ကြယ်နေသော တရားကို ဆိုလိုသည်။ ထိုတရားများမှာ **သမာဓိ** နှင့် **သမာပတ် ၈ ပါး** (ဈာန် ၈ ပါး) ဖြစ်ကြသည်။ ဤ၌ "စိတ္တ" ဆိုသည်မှာ စိတ်၏ အထွတ်အထိပ်ဖြစ်သော သမာဓိကို ကိုယ်စားပြု သုံးနှုန်းခြင်း ဖြစ်သည်။
#  **စင်ကြယ်စေတတ်သော တရား:** ကာမစ္ဆန္ဒ စသော စိတ်၏ အညစ်အကြေးများကို သုတ်သင် စင်ကြယ်စေတတ်သော တရားကို ဆိုလိုသည်။ ထိုတရားများမှာ ဝိပဿနာ၏ အခြေခံဖြစ်သော **သမာပတ် ၈ ပါး** ပင် ဖြစ်သည်။

### ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဆို
ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဋ္ဌကထာက စိတ္တဝိသုဒ္ဓိကို အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့်-

`စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ နာမ သဥပစာရာ အဋ္ဌ သမာပတ္တိယော။`

"ဥပစာရသမာဓိနှင့်တကွ ဖြစ်သော သမာပတ် ၈ ပါးသည် စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ မည်၏" ဟု ဖွင့်ဆိုပါသည်။

### ဥပစာရသမာဓိကို ထည့်သွင်းရခြင်း
အပ္ပနာဈာန်သမာဓိများသာမက ဥပစာရသမာဓိကိုပါ စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ၌ ထည့်သွင်းရခြင်းမှာ ဥပစာရသမာဓိသည်လည်း အပ္ပနာသမာဓိကဲ့သို့ပင် ဝိပဿနာဉာဏ်၏ တည်ရာအခြေခံ (`အဓိဋ္ဌာနဘာဝတော`) ဖြစ်နိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု မဟာဋီကာက ရှင်းပြပါသည်။

### စိတ္တဝိသုဒ္ဓိကို သိခြင်း
စိတ္တဝိသုဒ္ဓိကို "သိရမည်" (`ဝေဒိတဗ္ဗာ`) ဆိုသည်မှာ-

* စာတွေ့ ဗဟုသုတအဖြစ် သိရုံမျှ မဟုတ်။
* မိမိ၏ သန္တာန်၌ ဥပစာရသမာဓိ သို့မဟုတ် သမာပတ် ၈ ပါးကို **အမှန်တကယ် ဖြစ်ပေါ်စေခြင်း** (`နိဗ္ဗတ္တနဝသေန`) ဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် (`ပစ္စက္ခတော`) သိခြင်း။
* ထိုသမာဓိ/သမာပတ်တို့၏ ချမ်းသာကို **ကိုယ်တိုင် ခံစားသိရှိခြင်း** (`အနုဘဝိတဗ္ဗာ`)။

ဤသို့ ကိုယ်တိုင်ရရှိ ခံစားဖူးမှသာ စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ၌ တည်သည် (`ပတိဋ္ဌိတော`) မည်ပါသည်။

### ဝိပဿနာအတွက် အရေးပါမှု
* စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ၌ မတည်ဘဲ (ဆိုလိုသည်မှာ အနည်းဆုံး ဥပစာရသမာဓိမျှ မရရှိသေးဘဲ) အထက်အဆင့်ဖြစ်သော ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ စသော ဝိသုဒ္ဓိများကို ပြည့်စုံအောင် အားထုတ်၍ မရနိုင်ပါ။
* ထို့ကြောင့် ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ စသည့် အထက်ဝိသုဒ္ဓိများသို့ တက်လှမ်းလိုသော ယောဂီသည် ရှေးဦးစွာ သီလဝိသုဒ္ဓိကို ပြည့်စုံစေပြီးနောက်၊ စိတ္တဝိသုဒ္ဓိကို (အနည်းဆုံး ဥပစာရသမာဓိ သို့မဟုတ် အပ္ပနာဈာန်သမာဓိ တစ်ခုခုကို) ဝိပဿနာ၏ အခြေခံအဖြစ် ရရှိအောင် ကြိုးပမ်းအားထုတ်ရမည် ဖြစ်သည်။

အချုပ်အားဖြင့် စိတ္တဝိသုဒ္ဓိသည် နီဝရဏများ ကင်းစင်သည့် ဥပစာရသမာဓိ သို့မဟုတ် အပ္ပနာဈာန်သမာဓိကို ဆိုလိုပြီး၊ ၎င်းသည် ဝိပဿနာဉာဏ်များ ဖြစ်ပေါ်ရန်အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အခြေခံအုတ်မြစ် ဖြစ်ပါသည်။

ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ
 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ
သပြေဖြူ

**သပြေဖြူ**(**Syzygium cumini**)သည် မာတေးစီးအီး(Myrtaceae)ဟုခေါ်သည့် ပန်းပွင့်သောအပင်မျိုးရင်းဖြစ်ပြီး၊  အမြဲစိမ်းအပူပိုင်းအပင်ဖြစ်သည်။ ၎င်းအပင်ကို သူ၏အသီး၊ သစ်သားနှင့် ပန်းဥယျာဉ်အလှဆင်မှုတို့အတွက် အသုံးပြုရန် ကြိုက်နှစ်သက်ကြသည်။ ၎င်းသည် အိန္ဒိယတိုက်ငယ်နှင့် အရှေ့တောင်အာရှ ဇာတိဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အမြင့်မီတာ ၃၀ (၁၀၀-ပေ) အထိ ရောက်ရှိနိုင်ပြီး နှစ် ၁၀၀ ကျော် အသက်ရှည်နိုင်သည်။ အကြီးမြန်အပင်ဖြစ်ပြီး ၎င်းကို ကမ္ဘာ့ဒေသများစွာတွင် ကျူးကျော်ဝင်ရောက်လာသော မျိုးစိတ်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။

## ပုံပြခန်း 

File:Syzygium cumini plants.jpg|ပျိုးပင်ပေါက်များ
File:Jaam tree2.JPG|သပြေဖြူပင်တန်း
File:Kalo jam foliage1.JPG|အရွက်များ၏ အနီးကပ်ပုံ
File:Syzygium cumini plant.jpg|အပင်ပေါက်တစ်ပင်
File:Jamun Seeds.jpg|အစေ့များ
File:Java plum (Syzygium cumini) seeds.jpg|အစေ့များ
File:Flower of Jamblang (Syzygium cumini) 01.JPG|သပြေဖြူပန်းဖူးနှင့်ပန်းပွင့်များ
File:Kalo jaam.JPG|အသီးများကို အနုမှအရင့်ထိ အဆင့်ဆင့် ပုံစံမျိုးစုံတွေ့ရပုံ
File:Syzygium cumini 03.JPG|သပြေဖြူသီးများ
File:Syzygium cumini.jpg|သပြေဖြူသီးများ
File:Ripe jamun fruits.jpg|ဈေးတွင် ရောင်းချရန်ပြထားသော သပြေဖြူသီးမှည့်များ
File:Phaledo.jpg|နီပေါနိုင်ငံရှိ ဈေးတစ်ခုတွင် ရောင်းချရန်ပြထားသော သပြေဖြူသီးမှည့်များ

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အပင်များ
သပြေရွက်ကြီး

**သပြေရွက်ကြီး**(**Syzygium thumra**) သည် မာတေးစီးအီး(Myrtaceae)ဟုခေါ်သည့် ပန်းပွင့်သောအပင်မျိုးရင်းဖြစ်ပြီး၊ ဆိုင်ဇစ်ဂျီယမ်မျိုးစု(Syzigium genus)ဝင် အပင်မျိုးစိတ် တစ်ခုဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အပင်များ
စည်သူဝင်း

**စည်သူဝင်း** (; ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၁၉၉၅ တွင် မွေးဖွား ) သည် မြန်မာ့ ရုပ်မြင်သံကြား သရုပ်ဆောင် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ MRTV-4 ဇာတ်လမ်းတွဲများ စွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်မှုများကြောင့် နာမည်ကြီးသူ ဖြစ်ပြီး မိုးကောင်းကင်အိပ်မက် (၂၀၁၈) နှင့် နှင်းဆီ (၂၀၁၉) ဇာတ်လမ်းတွဲများဖြင့် ပရိသတ်ကြားရေပန်းစားလာခဲ့သည် ။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၁၉၉၅ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
ကဏ္ဍ:အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
ကဏ္ဍ:၂၁ ရာစု သရုပ်ဆောင်များ
ခင်ညွန့်ရည်

**ခင်ညွန့်ရည်** (၇ ဇန်နဝါရီ ၁၉၅၁-၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅) သည် မြန်မာသံ အမျိုးသမီးတေးသံရှင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ချစ်အရိပ် တေးသီချင်းဖြင့်    မြန်မာ့ဂီတလောကတွင် စတင်လူသိများ ထင်ရှားအောင်မြင်လာသူဖြစ်သည်။သူသည် ဆန်းသစ်လာသည့် မြန်မာသံများကို ကြိုဆိုတတ်သူ၊ ရှေးမူအတိုင်းလာသည့် မြန်မာသံများကိုလည်း မပစ်ပယ်တတ်သူအဖြစ် ထင်ရှားသည်။ယင်းအပြင် အညာသူ တစ်ဦး အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို ပြောဆို ဂုဏ်ယူတတ်သည့် တေးသံရှင်တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။

## ဘဝအစ 
မန္တလေးတိုင်း၊ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊မြစ်သားမြို့ တွင် ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးငြိမ်းရ+ မိခင်ဖြစ်သူ ဒေါ်တင်လှ တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။မွေးချင်း ၈ဦး အနက် သတ္တမမြောက် သမီးဖြစ်သည်။မြန်မာသံကို ချစ်မြတ်နိုးသူ အညာသူ ခင်ညွန့်ရည် သည် ၁၉၈၀ခုနှစ် ဝန်းကျင်ကာလကစပြီး မြန်မာ့ဂီတလောကထဲသို့ စတင်ဝင်ရောက်လာသည်။ စန္ဒရားချစ်ဆွေ ၏ ချစ်အရိပ် သီချင်းဖြင့် ပထမဦးဆုံး ဓာတ်ပြားရသည်။စတူဒီယိုခေတ်ကာလ မြန်မာသံ ပထမဦးဆုံး မိုးမခတေးစီးရီး ဖြင့် လူပိုသိ စပေါက် ခဲ့သည်။ထိုတေးစီးရီးကို လွစ္စလမ်း နေ မဟာနန္ဒာမောင်မျိုးဝင်းက ငွေကြးစိုက်ထုတ်စီးရီးသွင်းကာ ကုမုဒြာတေးသံသွင်းက ဖြန့်ချိပေးခဲ့သည်။  ထိုကာလသည် ကက်ဆက်ခွေခေတ်ဦးကာလလည်းဖြစ်ရာ မြန်မာသံ သီးသန့်သီဆိုသူ တေးသံရှင် ခင်ညွန့်ရည်သည် ကက်ဆက်ခွေပေါင်း ၁၀၀ ကျော်အထိ ထွက်ရှိခဲ့သည်။တေးရေးဆရာ အလွမ်းသီချင်းရေးတဲ့မောင်ကျော်ဇော ရေးသည့် သီချင်းစာသား၊စန္ဒရား တင်ဝင်းလှိုင် ၏ သံစဉ်များနှင့် တွဲဖက်ခြင်းကြောင့်လည်း သီဆိုတေးသီချင်းများမှာ ပိုမိုအောင်မြင်ခဲ့သည်။ခင်ညွန့်ရည်သည် ပရိသတ်၏ အားပေးမှုကို အရှိန်တန့်ခြင်းမရှိ၊အနိမ့်အမြင့် အတက်အကျမရှိဘဲ ခံခဲ့ရသည်။ထိုထဲ ဗိုလ်ရှုသဘင်၊ ပါတော်မူ၊အာရှသူရဲကောင်း ဗိုလ်အောင်ဆန်း၊ ဇာတိမာန် နှင့် သုံးရောင်ခြယ် စသည့် အမျိုးသားရေးတေးသီချင်းများသည် လူပိုသိများသည်။ ချစ်အရိပ်၊ ဆောင်းအမီ၊ တိမ်ပလီ နွေနှောင်း၊ လက်ပံပွင့်ကောက် အရောက်လာမယ်၊ နှင်းဆီမလေး ချစ်ပုံပြင်၊ ပန်းနဲ့ပေါက်တာလည်းနာချင်တယ် အစရှိသည့်   တေးသီချင်းများ သီဆိုမှုကလည်း ပရိသတ်၏ နှစ်ခြိုက်အားပေးမှု ရရှိခဲ့သည်။သူသည်  အလွမ်းသီချင်း‌ရေးသည့် တေးရေး မောင်ကျော်ဇော ၏ တေးသီချင်းများကို အများစု သီဆိုတတ်သည်။

## ဘဝနိဂုံး 
သူသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် နှစ်ဆန်းပိုင်းကစပြီး ကျန်းမာရေးချို့ယွင်းလာသည်။၂၀၂၄ ခုနှစ် မေလ ၂၉ရက်က ရန်ကုန်မြို့၌ ပြုလုပ်သည့် သူ နှင့် အလွမ်းသီချင်း‌ရေးသည့် တေးရေး မောင်ကျော်ဇော တို့၏ ဂီတဂုဏ်ပြုပွဲသို့ ကိုယ်တိုင် နောက်ဆုံးတက်ရောက်ခဲ့ပြီး  ထိုဂုဏ်ပြုပွဲတွင် ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် သီချင်းတစ်ပုဒ်လုံးကိုပင် အပြည့်အဝမသီဆိုတော့ဘဲ ရပ်တန့်ခဲ့ရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ကျန်းမာရေးအခြေအနေ ပိုမိုဆိုးရွားလာခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀ရက် ည ၁၁ နာရီ ၅မိနစ် တွင် ရန်ကုန်ဆေးရုံကြီး၌ အဆုတ်ကင်ဆာဝေဒနာဖြင့် ကွယ်လွန်သည်။

## ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ 
သူသည် အိမ်ထောင်သည် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ဦးထွန်းထွန်း နှင့် အိမ်ထောင်ကျပြီး သမီးတစ်ဦး ထွန်းကားသည်။  ပိုးအိဖြူ (ခ) တေးသံရှင် အိုပြည့်ရှင် မှာ ၎င်း၏ သမီးဖြစ်သည်။

## သီဆိုခဲ့သောသီချင်းများ နှင့် တေးစုများ 
## ကိုးကား
Jang Won-young

**ဂျန်ဝန်ယောင်း** (; ၃၁ ဩဂုတ် ၂၀၀၄ မွေးဖွား) ကို **Wonyoung** ဟုလည်း လူသိများပြီး၊ တောင်ကိုရီးယား အဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူမသည် Starship Entertainment လက်အောက်ရှိ ကေပေါ့ပ် အမျိုးသမီးအဆိုတော်အဖွဲ့ IVE ၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။

၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် Mnet ၏ အမျိုးသမီးအဆိုတော်အဖွဲ့ ရုပ်သံပြိုင်ပွဲ *Produce 48* တွင် ပထမဆု ရရှိခဲ့ပြီး၊  အမျိုးသမီးအဆိုတော်အဖွဲ့ Iz*One ၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးအဖြစ် yးခံခဲ့သည်။
 
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:၂၀၀၄ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ
ကဏ္ဍ:ကိုးကားမဲ့အဆိုများပါ ဆောင်းပါးများ
ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာနှင့် ကွဲပြားသော ဖော်ပြချက်တိုများ
ကဏ္ဍ:ဖော်ပြချက်တို ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ
ရွှေဂူရှင်ကျင့်ဝတ်

ရွှေဂူရှင့်ကျင့်ဝတ်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာ သာသနာတော်တွင် အလွန်တန်ဖိုးရှိသော ကျမ်းတစ်စောင်ဖြစ်သည်။ ဤကျမ်းကို ရွှေဂူဆရာတော်ဘုရားကြီးက ရေးသားပြုစုခဲ့ပြီး သာမဏေများနှင့် ရဟန်းတော်များအတွက် အထူးအသုံးဝင်ပါသည်။

### ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း
ဤကျမ်းသည် ဗြိတိသျှခေတ်နှောင်းပိုင်းနှင့် ဂျပန်ခေတ်အတွင်း တောင်စွန်းမြို့ ဓမ္မိကာရာမ ရွှေဂူကျောင်းတိုက်၌ သီတင်းသုံးနေထိုင်ခဲ့သော ရွှေဂူဆရာတော်ဘုရားကြီးက ရေးသားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်အခါ ဆရာတော်သည် တိုက်နယ်တဝိုက်ရှိ ရဟန်းများနှင့် သာမဏေများအား ရှင့်ကျင့်ဝတ်နှင့် ဒွေမာတိကာ (ဝိနယစာမေးပွဲ) များကို ကျင်းပပေးခဲ့ပါသည်။ ထိုစာမေးပွဲများအတွက် သာမဏေများအတွက် လိုအပ်သော ပါဠိအနက် ရှင့်ကျင့်ဝတ်စာအုပ် ရှားပါးသောကြောင့် ဆရာတော်က ရွှေဂူရှင့်ကျင့်ဝတ်ကျမ်းကို ရေးသားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

### ကျမ်းပြု မဟာထေရဂုဏ်ရည်
ဤကျမ်းကို ရေးသားခဲ့သော ရွှေဂူဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် သီလသိက္ခာကို အလွန်မြတ်နိုးသူဖြစ်သည်။ ဆရာတော်သည် သာသနာတော်အတွက် များစွာ အမှုပြုခဲ့ပြီး အဂတိတရားကို အရှင်းပယ်ရှားကာ စာမေးပွဲများတွင် ပုဂ္ဂိုလ်မှန် နေရာမှန်ကျအောင် အထူးစိစစ်ခဲ့ပါသည်။ ဆရာတော်သည် သက်တော် ၇၀ ရှိသည့်တိုင်အောင် စာမေးပွဲ၊ စာပြန်ပွဲ စသော ပရိယတ္တိသာသနာပြုလုပ်ငန်းတို့၌ မနားမနေ အမြဲ လှုပ်ရှားခဲ့ပါသည်။

### ကျမ်း၏ အကျယ်ကျမ်းအဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်း
မူလ ရွှေဂူရှင့်ကျင့်ဝတ်ကျမ်းသည် စာသားကျဉ်းဖြစ်ပြီး သာမဏေများအတွက် ရည်ရွယ်ရေးသားထားခြင်းဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆရာတော်သည် ယင်းကျမ်းကို အကျယ်ဖွင့်ဆို ရေးသားခဲ့ပြီး ရွှေခြူးဝိနယပရိယတ္တိစာမေးပွဲအတွက် ပြဋ္ဌာန်းကျမ်းစာအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ပါသည်။ ထိုကျမ်းကို "ရွှေဂူရှင့်ကျင့်ဝတ် အကျယ်ကျမ်း" ဟု အမည်ပေးခဲ့ပြီး အကြိမ်ကြိမ် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့ပါသည်။

### ကျမ်း၏ တန်ဖိုး
ရွှေဂူရှင့်ကျင့်ဝတ် အကျယ်ကျမ်းသည် သာမဏေများအတွက်သာမက ရဟန်းတော်များအတွက်ပါ လေ့လာရန် အလွန်တန်ဖိုးရှိသော ကျမ်းဖြစ်သည်။ ယင်းကျမ်းတွင် ဝိနည်းဆိုင်ရာ ဆောင်ပုဒ်လင်္ကာများ၊ ပါဠိ၊ အဋ္ဌကထာ၊ ဋီကာများ၊ ယောဇနာကျမ်းများ၊ သုတ္တန်ပိဋကတ်ဆိုင်ရာများ စသည်တို့ကို စုစည်းထားပါသည်။ ထို့အပြင် ထေရဝါဒ သရဏဂုံခန်း ဝိနိစ္ဆယတို့တွင် နိုင်ငံ၌ ထိတ်ထိတ်ကြဲ ဆရာတော်ဘုရားကြီး ၅ ပါးတို့၏ အယူအဆ အဆုံးအဖြတ်များကို တိတိကျကျ ထည့်သွင်းဖော်ပြထားပါသည်။
## ကိုးကား
သမုဒယဓမ္မသုတ်

၄-သုတ်ရှိပါသည်။
* (က) ဖြစ်ခြင်းသဘောရှိသောတရား (ခန္ဓာငါးပါး)တို့ကို ဟုတ်တိုင်း မှန်စွာမသိခြင်းသည် အဝိဇ္ဇာမည်၏၊ သိခြင်းသည် ဝိဇ္ဇာမည်၏-ဟု ဟောကြားရာသုတ်။ 
* (ခ) ဖြစ်ခြင်းသဘောရှိသောတရား (ခန္ဓာငါးပါး)တို့ကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မသိခြင်းသည် အဝိဇ္ဇာ မည်၏-ဟု ဟောရာသုတ်။ 
* (ဂ) ဖြစ်ခြင်းသဘောရှိသောတရား (ခန္ဓာငါးပါး)တို့ကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာသိခြင်းသည် ဝိဇ္ဇာမည်၏-ဟု ဟောကြားရာသုတ်။ 
* (ဃ) ဖြစ်ခြင်းသဘောရှိသော တရား (ခန္ဓာငါးပါး)တို့ကို ဟောကြားရာသုတ်။    
 ကိုးကား
ယောရှိဒနတ်ကျောင်း

**ယောရှိဒနတ်ကျောင်း** (吉田神社, Yoshida jinja, ယောရှိဒဂျင်းဂျ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုမြို့တွင်တည်ရှိသည့် ရှင်တိုနတ်ကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျောင်းတော်ကို ၈၅၉ ခုနှစ်တွင် ဖုဂျိဝရမိသားစုက တည်ထောင်ခဲ့သည်။

## သမိုင်းကြောင်း
ကျောင်းတော်သည် ဟဲအိအန်ခေတ်ကာလတွင် နန်းတော်၏ ထောက်ခံအားပေးမှုကို ရရှိခဲ့သည်။ ၁၈၇၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၆ ခုနှစ်အထိ ဤကျောင်းတော်သည် ခန်ပဲအိချူးရှကျောင်းတော်(官幣中社) တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ခန်ပဲအိချူးရှကျောင်းတော်ဆိုသည်မှာ အစိုးရက ထောက်ပံ့ပေးထားသည့် နတ်ကျောင်းများထဲတွင် ဒုတိယတန်းစာရင်းဝင် နတ်ကျောင်းဖြစ်ခဲ့သည်။ ကျောင်းတော်ကို တည်ထောင်သူဖြစ်သည့် ယောရှိဒခနဲတိုမိုကိုကို ကျောင်းတော်တွင် သင်္ဂြိုဟ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ နတ်ကျောင်းများ
ပရော့ယီဆန် တိုင်းပြည်

**ပရော့ယီဆန် ဘုရင့်နိုင်ငံ**()၊ အများသိသော အမည်အားဖြင့် **ပရုရှား**()သည် ဟိုးအန်စော့လန် အိမ်တော်မှ တည်ထောင်ခဲ့သော ဂျာမနီနိုင်ငံ မြောက်ဘက်ဒေသတွင် တည်ရှိခဲ့သည့် ဘုရင့်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ ၁၇၀၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၈ ရက်မှ ၁၉၁၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့အထိ တည်တံ့ခဲ့သည်။ ဤ ဘုရင့်နိုင်ငံသည် ၁၇၀၁ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်၍ ၁၉၁၈ ခုနှစ်အထိ တည်တံ့ခဲ့သော ဂျာမန် အင်ပါယာ၏ အချက်အချာကျသော ဒေသဖြစ်ခဲ့သည်။

## မှတ်စု 
ကဏ္ဍ:ပရော့ယီဆန် တိုင်းပြည်
ကဏ္ဍ:ဂျာမန် အင်ပါယာ၏ တိုင်းပြည်
ကဏ္ဍ:ရှေးဟောင်း ဘုရင့်နိုင်ငံ
ဟိုးအန်စော့လန် အိမ်တော်

**ဟိုးအန်စော့လန် အိမ်တော်**()သည် ဂျာမနီနိုင်ငံ တောင်ပိုင်း ရှဗာဘင် ဒေသတွင် အခြေတည်သော ဥရောပ၏ တော်ဝင် မိသားစု ဖြစ်သည်။

ဘရန်ဒင်ဘူ့ရ်ခ်၏ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံများ၊ ပရော့ယီဆင် ဘုရင်များ၊ ဂျာမန် ဧကရာဇ်များ(ဖရန်ကင်နွယ်များ)၊ ဟိုးအင်စော့လန် နိုင်ငံငယ်များကို အုပ်စိုးသူများနှင့် ရိုမေးနီးယားဘုရင်များ(ရှဗာဘင်နွယ်များ)ကို မွေးထုတ်ပေးရာ မိသားစု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဂျာမနီနိုင်ငံ၏ သမိုင်း
ကဏ္ဍ:ဟိုးအန်စော့လန် အိမ်တော်
ကဉ္စနဒေဝီ

ကဉ္စနဒေဝီအမည်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ် ၂ ဦး ရှိပါသည်။

### ၁။ ကဉ္စနဒေဝီ (ဗာရာဏသီဘုရင့်သမီး)
*   ဗာရာဏသီပြည်၏ ဘုရင်မင်းမြတ်၏ သမီးတော်ဖြစ်ပြီး မဟာကဏှညီနောင်တော်၏ ညီမတော်လည်း ဖြစ်တော်မူ၏။
*   မိဘတို့ ကွယ်လွန်တော်မူပြီးနောက် မောင်နှမများနှင့်အတူ လူ့ဘောင်ကို စွန့်ခွာ၍ တောရကျောင်း၌ နေထိုင်တော်မူသည်။
*   ဤအကြောင်းကို ဘိသဇာတ်  တွင် ရှုနိုင်သည်။
*   အရှင်မဥပ္ပလဝဏ်ထေရီ ၏ ရှေးဘဝ ဖြစ်တော်မူ၏။ 

### ၂။ ကဉ္စနဒေဝီ (ဒေဝပုတ္တဘုရင့်သမီး)
*   ဒေဝပုတ္တပြည်၏ ဘုရင်မင်းမြတ်၏ သမီးတော် ဖြစ်တော်မူ၏။
*   မွေးဖွားသောနေ့၌ မိုးကောင်းကင်မှ ရတနာတို့ ရွာသွန်းကာ ကိုယ်ရောင်ကိုယ်ဝါ အလွန်တောက်ပသဖြင့် ၎င်းရှိသောအရပ်၌ မီးအိမ် မလိုအပ်တော့ပေ။
*   အရွယ်ရောက်သောအခါ ရဟန်းမပြု၍ အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ရောက်တော်မူ၏။
*   ရှေးဘဝ၌ ဒေဝပုတ္တပြည်တွင် Bowlဓာတ်တော်အား ဂုဏ်ပြုပူဇော်သော ပွဲတော်၌ တရားနာစဉ် နဂါးမင်းသည် ၎င်းအား ချစ်စိတ်ဝင်လေ၏။ ငြင်းပယ်သောအခါ နဂါးမင်းသည် ကိုယ်ကို ရစ်ပတ်စေကာမူ မတုန်မလှုပ် တရားနာမြဲ နာတော်မူ၏။ သီလတန်ခိုးကြောင့် နဂါးမင်းသည် ရှုံးနိမ့်၍ ဥဒကပူဇာဖြင့် အထူးပူဇော်လေ၏။ 

ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်

 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ရဟန္တာများ
မိုနီရို

**မိုနီရို** (အင်္ဂလိပ်: Monero) သည် သီးသန့်ကိုယ်ရေးအချက်အလက် ကိုအလေးထားသော ကျပ်တိုကျပ် (cryptocurrency) တစ်ခုဖြစ်သည်။ သုံးစွဲသူများ၏ အမည်မဖော်ပြမှု ကိုသေချာစေရန် ဝိုင်းလှုံရေးလက်မှတ်များ (Ring Signatures)、လျှို့ဝှက်ငွေလွှဲမှုများ (Confidential Transactions) နှင့် လျှို့ဝှက်လိပ်စာများ (Stealth Addresses) ကိုအသုံးပြုသည်။

မိုနီရို ကို ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၈ ရက်တွင် Bytecoin ၏ ဖောက်ကွဲမှု (fork) အနေနဲ့ စတင်ဖြန့်ချိခဲ့ပြီး၊ မြင့်မားသော လုံခြုံရေးနှင့် သီးသန့်ကိုယ်ရေးအချက်အလက် ထိန်းသိမ်းမှုကြောင့် အလျင်အမြန် နာမည်ကြီးလာခဲ့သည်။

မိုနီရို ကို "ဘစ်ကွိုင် ၏ မူလ ဆန့်ကျင်စနစ်ဝါဒ ကို ဆက်လက်ဖြန့်ဖြူးသော ဝိညာဉ်ဆက်ခံသူ" ဟု ယုံကြည်သူများက ဖော်ပြကြသည်။ သို့သော် မိုနီရို သည် ရာဇဝတ်မှုလုပ်သူများ၊ အကြမ်းဖက်သမားများနှင့် အာဏာရှင်အစိုးရများမှ ပိတ်ဆို့မှုများကို ရှောင်ရှားရန် အသုံးပြုမှုကြောင့် ဝေဖန်ခြင်းများ ခံရခဲ့သည်။

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်များ 
* တရားဝင်ဝက်ဘ်ဆိုက်  (အင်္ဂလိပ်လို)

ကဏ္ဍ:သုံးစွဲနေဆဲ ငွေကြေးများ‎
ဖရိဒရစ်ရှ် ၁ (ပရော့ယီဆန်)

**ဖရိဒရစ်ရှ် ၁**(; ၁၁ ဇူလိုင် ၁၆၅၇ ~ ၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇၁၃)သည် ပရော့ယီဆန် ဟိုးအန်စော့လန် အိမ်တော်၏ ပထမဆုံး ဘုရင်ဖြစ်သည်။

ကဏ္ဍ:ပရော့ယီဆန် ဘုရင်
ပရိန်မြို့

**ပရိန်မြို့**သည် ၁၁၀၃/၁၁၀၆ ခုနှစ်မှ ၁၁၆၇ ခုနှစ်အထိ ရခိုင်ပြည် လေးမြို့ခေတ်၏ မြို့တော်ဟောင်း တစ်ခုဖြစ်ခဲ့ပါသည်။  မြို့တော်ဟောင်းနေရာသည် မြောက်ဦးမြို့နယ်အတွင်းရှိသည်။ မြောက်ဦးမြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက် လောင်ကြက်မြို့ မြောက်ဘက် မိုင်အနည်းငယ်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ 

## ပထဝီ 
ပရန်မြို့ဟောင်းသည်  အရှေ့ဘက်ရှိ လေးမြို့မြစ်ကို မျက်နှာမူထားသည်။ မြို့နောက်ဘက်တွင် ကုလားတန်မြစ် နှင့် လေးမြို့မြစ်များကြားရှိသော မိုင်းဆွေတောင်ကြောနှင့်အပြိုင်ရှိသော တောင်ကြောတစ်ကြောရှိသည်။ တောင်ဘက်မှာ လောင်းကြက်မြို့ရှိပြီး ပေါက်ဒုတ်ချောင်းက မြို့နှစ်မြို့အလယ်ကို ပိုင်းခြားထားသည်။  မြောက်ဘက်တွင် အလေးဇီချောင်းရှိသည်။

## သမိုင်း 
၁၁ ရာစုနှာ ဝေသာလီပြည် ဆုတ်ယုတ်သွားခဲပြီး လေးမြို့ခေတ်သို့ ရခိုင်သမိုင်း ကြရောက်ခဲ့သည်။ ဤခေတ်သမိုင်းရာဇဝင်အရ ဆမ်ဘာဝက် ခေါ်သောနေရာသို့ မြို့တော်ရွှေ့ခြင်းမှစပြီး ကစ္ဆပနဒီ ခေါ် ကုလားဒန်းမြစ်ဒေသမှာ ရှိသည့် ဝီသာလီမြို့မှ လေးမြို့မြစ်ဒေသသို့ အာဏာပြောင်းသွားခဲ့၍ မြို့တော်အသစ်ကို ပြင်စာမြို့သို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည်။ ပြင်စာမြို့သည် နှစ် ၈၀ ခန့် တိုးတက်လာပြီးနောက် မြို့တော်ကို ပရိန်သို့ ထပ်မံပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ရာဇဝင်အရ ပုဂံဘုရင် အလောင်းစည်သူ၏အကူအညီဖြင့် အဘိုးဖြစ်သူ၏ ထီးနန်းကို ပြန်လည်ရယူခဲ့သော လက်ျာမင်းနန်လက်တက်အတ္ငင် ပါရိန်မြို့တည်ထောင်ခဲ့သည်။

လေးမြို့ခေတ် နောက်ပိုင်းမှာ မြို့တော်သည် ခရတ်မြို့ နှင့် နရိမ်ဇာရ တောင်ငူမြို့ သို့ခေတ္တာ ရွှေ့ပြောင်းပြီးနောက် လောင်းကြည်မြို့မှာ မြို့တော်ကို နှစ်တစ်ရာကျော်ကြာ အခြေချခဲ့သည်။ လေးမြို့မြစ်ဝှမ်းရှိ မြို့တော်များသည် ဝေသာလီ နှင့်အခြား ယခင်မြို့တော်များထက် သေးငယ်ခဲ့သည်။ ပရန်မြို့ အပါအဝင် ဤမြို့တော်တွေအများစုသည် လေးမြို့မြစ်၏ အနောက်ဘက် မြေနိမ့်ပိုင်း ကမ်းရိုးတန်းနားမှာ တည်ဆောက်ခဲ့သောကြောင့် အချိန်နှင့်အမျှ မြို့ပြနံရံများ ပျောက်ကွယ်သွားကြသည်။ 

## ဘာသာတရား၌ 
ရခိုင်ဒဏ္ဍာရီနှင့် ရာဇဝင်တွင် နတ်မယ်တော် မြဆွမ်းသည် ပါရိန်မြို့၏ အုပ်ထိန်းသော မြို့ဆောင့်နတ်သမီးတစ်ပါးဖြစ်ပါသည်။ မြဆွမ်းမယ်တော်အကြောင်း ကဗျာတစ်ပိုဒ်ရှိသည်။

၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် မြန်မာစစ်တပ် စစ်သားများ နန်တော်ဟောင်းရှိခဲ့သည့်နေရာ အနောက်ဘက်သို့ မျက်နှာမူထား၍ မြဆွမ်းရုပ်တုကို လယ်ရာကွင်းပြင်အလယ်တွင် ကြီးမားသော နတ်ဆောင်အသစ်ကြီး တည်ဆောက်ခဲ့သည်။။ မြောက်ဦးမြို့နယ်တွင် ပရိန်နတ်ဆောင် စသော နတ်ငယ်များကိုးကွယ်ရာနေရာများ ပြန်လည်ပေါ်လာခြင်းသည် မြန်မာစစ်တပ်အရာရှိများ လေးမြို့မြစ်ဝှမ်းသမိုင်းတွင် ပုဂံနိုင်ငံတော်၏ ပတ်သက်မှုကို ပုံဖော်ခြင်းဖြင့် အမှတ်အသားပြုရန် ကြိုးပမ်းသည့်နည်းလမ်းတစ်ခု ဖြစ်နိုင်သည်။ 

## ကိုးကား 
## ကျမ်းကိုးစာရင်း 
* 
* 

ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ
ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ မြို့များ
ကဏ္ဍ:မြို့တော်များ
သမုဒယဓမ္မာနုပဿီ

သမုဒယဓမ္မာနုပဿီ  ဟူသည် (ဝင်သက်ထွက်သက်တို့၏) ဖြစ်ရာ-ဖြစ်ကြောင်း-ဟူသောအကြောင်း (ကရဇကာယစသည်)ကို အဖန်ဖန်ရှုလေ့ရှိသော၊ သူ။  ကို ဆိုလိုသည်။

ဘုရားရှင်သည် မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ္တန် တွင် သတိပဋ္ဌာန်ကျင့်စဉ်ကို သုံးမျိုးခွဲ၍ ညွှန်ကြားထားသည်-
# **သမုဒယဓမ္မာနုပဿီ** (ဖြစ်ကြောင်းသဘောနှင့် ဖြစ်ခြင်းသဘောကို ရှုခြင်း)
# **ဝယဓမ္မာနုပဿီ** (ပျက်ကြောင်းသဘောနှင့် ပျက်ခြင်းသဘောကို ရှုခြင်း)
# **သမုဒယဝယဓမ္မာနုပဿီ** (ဖြစ်ခြင်း-ပျက်ခြင်း နှစ်မျိုးလုံးကို ရှုခြင်း)

ဤသုံးမျိုးကို သတိပဋ္ဌာန် အခန်းတိုင်း (ကာယ၊ ဝေဒနာ၊ စိတ္တ၊ ဓမ္မ) တွင် ခွဲ၍ ရှုရန် ညွှန်ကြားထားပြီး၊ သမုဒယဓမ္မာနုပဿီသည် သင်္ခါရတရာများ၏ ဖြစ်ပေါ်လာမှု (သမုဒယ) ကို ဉာဏ်ဖြင့် မြင်အောင် ကြည့်ရှု အာရုံပြုရသည်။ ဤသဘောကို ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂပါဠိတော် တွင် အရှင်သာရိပုတ္တရာက “အဝိဇ္ဇာသမုဒယာ ရူပသမုဒယော” (အဝိဇ္ဇာဖြစ်ခြင်းကြောင့် ရုပ်ဖြစ်ခြင်း) ဟု ရှင်းပြထားသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ အကြောင်းတရားများကြောင့် အကျိုးတရားများ ဖြစ်ပေါ်လာပုံကို သိမြင်ရခြင်း ဖြစ်သည်။

### သမုဒယဓမ္မာနုပဿီ ရှုနည်း
ယောဂီသူတော်ကောင်းတစ်ဦးသည် **ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်** (ဖြစ်ခြင်း-ပျက်ခြင်း ဉာဏ်) ကို အကျယ်ရှုပွားရာတွင် သမုဒယဓမ္မာနုပဿီကို ကျင့်သုံးရသည်။ ၎င်းသည် **ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်** (အကြောင်းအကျိုး ဆက်နွယ်မှု) သဘောတရားကို အခြေခံပြီး၊ အကြောင်းတရားများက အကျိုးတရားများကို ဖြစ်စေပုံကို ဉာဏ်ဖြင့် ကြည့်ရှုရသည်။ ဤရှုနည်းတွင် **ခန္ဓာငါးပါး** (ရုပ်၊ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ သင်္ခါရ၊ ဝိညာဏ်) ၏ ဖြစ်ပေါ်မှုကို အာရုံပြုသည်။

### ဥပမာ- ရူပက္ခန္ဓာ၏ ဖြစ်ခြင်းသဘော
# **အဝိဇ္ဇာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့်** ကမ္မဇရုပ် (ကံကြောင့် ဖြစ်သော ရုပ်) ဖြစ်သည်။  
# **တဏှာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့်** ကမ္မဇရုပ် ဖြစ်သည်။  
# **ဥပါဒါန် ဖြစ်ခြင်းကြောင့်** ကမ္မဇရုပ် ဖြစ်သည်။  
# **သင်္ခါရ ဖြစ်ခြင်းကြောင့်** ကမ္မဇရုပ် ဖြစ်သည်။  
# **ကံ ဖြစ်ခြင်းကြောင့်** ကမ္မဇရုပ် ဖြစ်သည်။  
# **စိတ် ဖြစ်ခြင်းကြောင့်** စိတ္တဇရုပ် (စိတ်ကြောင့် ဖြစ်သော ရုပ်) ဖြစ်သည်။  
# **ဥတု ဖြစ်ခြင်းကြောင့်** ဥတုဇရုပ် (ဥတုကြောင့် ဖြစ်သော ရုပ်) ဖြစ်သည်။  
# **အာဟာရ ဖြစ်ခြင်းကြောင့်** အာဟာရဇရုပ် (အာဟာရကြောင့် ဖြစ်သော ရုပ်) ဖြစ်သည်။

### နာမ်ခန္ဓာ၏ ဖြစ်ခြင်းသဘော (ဥပမာ- ပဋိသန္ဓေ ဝေဒနာက္ခန္ဓာ)
# **အဝိဇ္ဇာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့်** ပဋိသန္ဓေ ဝေဒနာ (ခံစားမှု) ဖြစ်သည်။  
# **တဏှာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့်** ပဋိသန္ဓေ ဝေဒနာ ဖြစ်သည်။  
# **ဥပါဒါန် ဖြစ်ခြင်းကြောင့်** ပဋိသန္ဓေ ဝေဒနာ ဖြစ်သည်။  
# **သင်္ခါရ ဖြစ်ခြင်းကြောင့်** ပဋိသန္ဓေ ဝေဒနာ ဖြစ်သည်။  
# **ကံ ဖြစ်ခြင်းကြောင့်** ပဋိသန္ဓေ ဝေဒနာ ဖြစ်သည်။  
# **ဝတ္ထု (ဟဒယဝတ္ထု) ဖြစ်ခြင်းကြောင့်** ပဋိသန္ဓေ ဝေဒနာ ဖြစ်သည်။  
# **အာရုံ ဖြစ်ခြင်းကြောင့်** ပဋိသန္ဓေ ဝေဒနာ ဖြစ်သည်။  
# **ဖဿ ဖြစ်ခြင်းကြောင့်** ပဋိသန္ဓေ ဝေဒနာ ဖြစ်သည်။  

အလားတူ၊ သညာက္ခန္ဓာ၊ သင်္ခါရက္ခန္ဓာ၊ ဝိညာဏက္ခန္ဓာတို့၏ ဖြစ်ခြင်းသဘောကိုလည်း အကြောင်းတရားများနှင့် ဆက်စပ်၍ ရှုရသည်။
### ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ပဉ္စမနည်းနှင့် ရှုခြင်း
ဤတွင် **ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ပဉ္စမနည်း** (အကြောင်းအကျိုး ဆက်နွယ်မှု ပဉ္စမနည်း) ကို အခြေခံထားသည်။ ဤနည်းတွင် အကြောင်းတရား (ဥပမာ- အဝိဇ္ဇာ၊ တဏှာ၊ ကံ) များက အကျိုးတရား (ရုပ်၊ နာမ်) များကို ဖြစ်စေပုံကို ဉာဏ်ဖြင့် မြင်အောင် ကြည့်ရှုရသည်။ ယောဂီသည် ဤရှုကွက်ကို ကျွမ်းကျင်ပြီးပါက၊ **စိတ္တက္ခဏ** (စိတ်အခိုက်အတန့်) တစ်ခုချင်းစီတွင် တည်ရှိသော ခန္ဓာငါးပါးကိုလည်း နည်းတူ ရှုနိုင်သည်။ ဥပမာ- ဘဝင်၊ စုတိ၊ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း၊ စက္ခုဝိညာဏ် စသည့် စိတ္တက္ခဏများတွင် ဖြစ်ပေါ်သော ခန္ဓာငါးပါးကို အကြောင်းအကျိုး ဆက်နွယ်မှုဖြင့် ဆက်လက် ရှုရပါသည်။

ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* ၁။ သမုဒယဓမ္မာနုပဿီ = ဥဒယဒဿန = အဖြစ်သက်သက်ရှုနည်း
 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ
ဒီဂျောင်မြို့

**ဒီဂျောင်**သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းရှိ မြို့ တစ်မြို့ ဖြစ်ပြီး ဘူရ်ဂေါ်ညီ-ဖရံရှ်-ကောင်တေတိုင်း ကုတ်ဒေါရ်တိုက်၏ မြို့တော် ဖြစ်သည်။

ဒီဂျောင်မြို့၏ နယ်နိမိတ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော အစောဆုံး ရှေးဟောင်း သုတေသန တွေ့ရှိမှုသည် ကျောက်ခေတ်သစ်မှ ဖြစ်သည်။ ဒီဂျောင်သည် နောက်ပိုင်းတွင် ပါရီနှင့် လီအောင်ကို ဆက်သွယ်ထားသော လမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသော ဒီ‌ဗီအို (Divio)ဟု ခေါ်သော ရောမ မြို့ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ 

မုန်ညင်း စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ရာ နေရာအဖြစ် လူသိများသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဒီဂျောင်မြို့
ကဏ္ဍ:ပြင်သစ်နိုင်ငံရှိ မြို့များ
ကဏ္ဍ:ပြင်သစ်နိုင်ငံရှိ မြို့တော်များ
ဒလသင်္ဘောကျင်း

ရန်ကုန်တဖက်ကမ်း ဒလမြို့ရှိ ဒလသင်္ဘောကျင်း သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှေးအကျဆုံးခေတ်မီ သင်္ဘောကျင်းများတွင် ပထမဆုံး တည်ဆောက်အသုံးပြုခဲ့သော သင်္ဘောကျင်း ဖြစ်သည်။ 

## သမိုင်းကြောင်း 
ဒလသင်္ဘောကျင်း ကို ၁၈၅၂ ခုနှစ် ခန့်ကပင် အင်္ဂလိပ် အစိုးရမှ စတင် တည်ဆောက် အသုံးပြု ခဲ့ကြောင်း တရားဝင် အထောက်အထားများတွေ့ရပါသည်။ ထိုနှစ်မတိုင်မီကပင် သင်္ဘောကျင်းမှာ တည်ရှိနေသည်ဟုလည်း ဆိုပါသည်။

၁၈၇၅ ခုနှစ်တွင် ဧရာဝတီ ဖလိုတီလာ ကုမ္ပဏီ လီမိတက်သို့ နှစ်ရှည် လုပ်ပိုင်ခွင့်ဖြင့် ငှါးရမ်းခဲ့သည်။ ယခုအထိ တည်ရှိ အသုံးပြုနေသော ဒီဇယ်စက်ပြင်အလုပ်ရုံမှာ ၁၈၇၅ ခုနှစ် ကတည်းက တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ကုမ္ပဏီသည် ဒလသင်္ဘောကျင်းကို ၁၈၇၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၁) ရက်နေ့တွင် ကုမ္ပဏီ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် စတင်ထည့်သွင်းခဲ့သည်။

၁၉၀၈ ခုနှစ်တွင် ဧရာဝတီ ဖလိုတီလာ ကုမ္ပဏီမှ သင်္ဘောကျင်းအား အပြီးအပိုင် ဝယ်ယူ၍ လွန်းကျင်းများအား တိုးချဲ့ တည်ဆောက်ခဲ့ပါသည်။ ယခု အမှတ် (၁) လွန်းလမ်းမှာ ၁၉၀၈ ခုနှစ်က တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။

လက်ရှိအသုံးပြုနေသည့် လွန်းကျင်း၊ အလုပ်ရုံ၊ အဆောက်အအုံအများစုမှာ ၁၉၂၀ မတိုင်မီက တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ကိုလိုနီခေတ်တစ်လျှောက် ဝန်ထမ်းအင်အား တစ်ထောင်ကျော် ဖြင့် သင်္ဘောတည်ဆောက်ရေး နှင့် သံရည်ကြိုလုပ်ငန်းများ အကြီးအကျယ်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။

၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ (၁) ရက်နေ့တွင် ဧရာဝတီဖလော်တီလာကုမ္ပဏီကို နိုင်ငံပိုင်ပြုလုပ်ခဲ့သည့်အတွက် ဒလသင်္ဘောကျင်းသည် ပြည်တွင်း ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးပိုင်သင်္ဘောကျင်း တစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။

ဒလ သင်္ဘောကျင်းသည် ပြည်တွင်းရေကြောင်း ပို့ဆောင်ရေး၏ သက်တမ်း ရှည်ကြာဆုံးနှင့် ရေယာဉ်ကြီးများ ပြုပြင် တည်ဆောက်ရာ နေရာ ဖြစ်သည်။

ဒလသင်္ဘောကျင်းသည်  ကြေးသွန်းလုပ်ငန်း ဖြင့်လည်း ထင်ရှားခဲ့သည်။

၂၀ဝ၂ ခုနှစ်တွင် ရေယာဉ်များ ပြုပြင်နိုင်သည့် ရေလုံကျင်း တစ်ခုအား တည် ဆောက် ပြီးစီးခဲ့သည်။

၂၀ဝ၈ ခုနှစ်၊ လေမုန်တိုင်း တိုက်ခတ်စဉ်က နှစ်မြုပ် ကမ်းတင်ခဲ့သည့် ဌာနပိုင် ရေယာဉ်ကြီးများကို အချိန်မီ ပြုပြင် မွမ်းမံကာ သက်ဆိုင်ရာ ခရီးစဉ်များတွင် ပြေးဆွဲနိုင်ရန် ပြင်ဆင်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။

ဌာန လုပ်ငန်းသုံး ရေယာဉ်၊ တွဲယာဉ်သစ်များ တည်ဆောက်ခြင်း၊ ပုဂ္ဂလိက လုပ်ငန်းရှင်များမှ အပ်နှံသည့် ရေယာဉ်နှင့် ကုန်တင်တွဲများ တည်ဆောက်ပေးခြင်းများ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်၊ 

၁၉၈၈ မှ ၂၀၂၂ အတွင်း ရေယာဉ်/တွဲယာဉ် (၃၇) စင်းအား တည်ဆောက်ခဲ့သည်။

## တည်နေရာ အကျယ်အဝန်း 
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ဒလမြို့နယ်၊ တမာအောင်ချောင်းဘေးတွင် တည်ရှိပါသည်။ ဧက (၃၀) ကျယ်ဝန်းပါသည်။

## လုပ်ဆောင်နိုင်မှု 
လွန်းကျင်းလမ်းပေါင်း (၁၄) လမ်း ရှိပြီး တစ်ချိန်တည်း ရေယာဉ် (၃၂) စီးထိ ပြိုင်တူ ကျင်းတင်နိုင်ပါသည်။

## သင်တန်းကျောင်း 
ဒလသင်္ဘောကျင်းတွင် ရေယာဉ် များ ပြုပြင် တည်ဆောက်ခြင်း သာမက  သင်္ဘောကျင်း လုပ်ငန်းသင်တန်းများလည်း ဖွင့်လှစ်ပါသည်။

### လုပ်ငန်းပြ ပညာသင် (Docker Service) သင်တန်း 
၂၀ဝ၀ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်အထိ လုပ်ငန်းပြ ပညာသင် (Docker Service) (၉၆၈) ဦး လေ့ကျင့်ပေးခဲ့သည်။

### လူ့စွမ်းအား အရင်းအမြစ် ဖွံ့ဖြိုးရေး သင်တန်း 
လူ့စွမ်းအား အရင်းအမြစ် ဖွံ့ဖြိုးရေး သင်တန်းတွင် ၁၈၈၉ မှ ၂၀၁၀ အထိ သင်တန်း (၁၅) ခု နှင့် သင်တန်းသား (၆၀၅) ဦးတို့အား လေ့ကျင့်ပေးခဲ့သည်။

### ရည်ညွှန်းကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်မြို့
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေး
ပါရီ ရဲဌာနချုပ်

**ပါရီ ရဲဌာနချုပ်**()သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပါရီမြို့နှင့် ၎င်း ပတ်ဝန်းကျင် နယ်မြေများကို ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲသည့် ရဲတပ်ဖွဲ့ ဖြစ်သည်။ ရုံးချုပ်သည် စီတယ်ကျွန်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ၁၈၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။

ကဏ္ဍ:ပါရီမြို့
ခုနစ်ရွာ မိဖုရား

**ခုနစ်ရွာ မိဖုရား** မိဖုရားသည် မင်းတုန်းမင်း‎၏ မိဖုရား‎တစ်ပါး ဖြစ်သည်။ ထိုင်းနွယ်ဖွားဖြစ်ပြီး  အယုဒ္ဓယ နောက်ဆုံးဘုရင် ၏ အဆက်နွယ်ဖြစ်သည်။  မင်းတုန်းမင်းနှင့် ကိုယ်ဝန် တစ်ဆယ့်သုံးကြိမ်ဆောင်ခဲ့ပြီး သားတော်သမီးတော် ကိုးဦး မွေးဖွားခဲ့ကာ လေးဦးမှာ ပျက်ကျခဲ့သည်။ သားတော်သမီးတော်များမှာ သားတော် မဟာသီရိဓမ္မာရာဇာ ခေါ် သုံးဆယ်မင်းသား မောင်မျိုးထွေး၊ သမီးတော် မြင်ကွန်းမင်းသမီး၊ သားတော် ပင်လယ်မင်းသား၊ သမီးတော် တောင်သာမင်းသမီး၊ သမီးတော် ပန်းထိမ်း မင်းသမီး၊ သားတော် သတိုးမင်းရဲမင်းထင် ခေါ် သန္တီမင်းသား၊ သမီးတော် မြို့ကြီးမင်းသမီး၊ သားတော် ပင်းယမင်းသား နှင့် သမီးတော် မင်းထပ် မင်းသမီး တို့ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
လူရည်ချွန် စီမံကိန်း

**လူရည်ချွန် ရွေးချယ်ရေး စာမေးပွဲ**()သည် ဆယ်စုနှစ်များစွာ သန္ဓေတည် ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့၍ နိုင်ငံ့သားကောင်း ရတနာများစွာ မွေးထုတ်ပေးခဲ့သည့် အစဉ်အလာကောင်း ရှိခဲ့သော ပညာရေး စီမံကိန်း လုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။

## သမိုင်း 
"လူရည်ချွန် စီမံကိန်း"ကို ၁၉၆၃-၁၉၆၄ ပညာသင်နှစ်မှ စတင်ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံး လူရည်ချွန် မောင်မယ်များ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ စတင်နှစ်တွင် သတ္တမတန်းမှ ဒသမတန်းအထိ ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ နောက်နှစ်များတွင် တက္ကသိုလ်၊ ကောလိပ်၊ သိပ္ပံများမှ ကျောင်းသားကျောင်းသူများကိုပါ တိုးမြှင့်ရွေးချယ်သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် *(၂၅) ကြိမ်မြောက် ငွေရတု လူရည်ချွန် စီမံကိန်း*အထိ နှစ်စဉ် ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်မှစပြီး ခေတ္တရပ်နားခဲ့သည့် **လူရည်ချွန် စီမံကိန်း**ကို ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် **ဘက်စုံပညာ ထူးချွန်လူငယ် စီမံကိန်း**အဖြစ် ပြန်လည်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ်မှ လူရည်ချွန် စီမံကိန်းစတင်သည့် နှစ် (၅၀) မြောက် ရွှေရတုနှစ် ဖြစ်သည့် ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတစ်လွှားမှ လူရည်ချွန် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသူများကို စုစည်း၍ လူရည်ချွန် (၁၉၆၄-၁၉၈၈) အဖွဲ့ တစ်ခုကို  ထူထောင်သည်။ ၂ဝ၁၈ ခုနှစ်တွင် **လူရည်ချွန် စီမံကိန်း** အမည်နှင့် ပြန်လည် ပြင်ဆင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ - ၂၀၂၀ ပညာသင်နှစ်မှ စ၍ ကိုဗစ် ၁၉ ရောဂါ ကူးစက်ပြန့်ပွားမှု ထိန်းချုပ်ရသည့် အခြေအနေကြောင့် လူရည်ချွန် စီမံကိန်းကို ခေတ္တရပ်နားခဲ့ရာမှ ၂၀၂၂ - ၂၀၂၃ ပညာသင်နှစ်တွင် ပြန်လည်အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည်။ စနစ်သစ်ပညာရေးအရ ၂၀၂၃-၂၀၂၄ ပညာသင်နှစ်မှ စ၍ နဝမတန်းမှ ဒွါဒသမတန်းအထိ ပြန်လည်ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၄-၂၀၂၅ ပညာသင်နှစ်တွင် တက္ကသိုလ် ပထမနှစ် လူရည်ချွန်ကိုပါ ထည့်သွင်း ရွေးချယ်ခဲ့သည်။

၂၀၂၄-၂၀၂၅ ပညာသင်နှစ်တွင် ‌‌ဗဟိုအဆင့် လူရည်ချွန် ရွေးချယ်ရေး စာမေးပွဲကို အောင်မြင်စွာ ကျင်းပပြုလုပ်ပြီး၍ ရွေးချယ်လိုက်သော လူရည်ချွန် ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူများကို နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာများတွင် တရားဝင် ကြေညာပြီးဖြစ်သော်လည်း လတ်တလော ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် မန္တလေးငလျင်ကြီး၏ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများကြောင့် နှစ်စဉ် မေလဆန်းတွင် ကျရောက်သည့် လူရည်ချွန် မောင်မယ်များအား အပန်းဖြေစခန်း အသီးသီးသို့ ပို့ဆောင်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်ကို ပယ်ဖျက်လိုက်သည်။

၂၀၂၅-၂၀၂၆ ပညာသင်နှစ်တွင် အ​​​ခြေခံပညာအဆင့်တွင် နဝမတန်းမှ ဒွာဒသမတန်းအထိလည်း​ကောင်း၊ အဆင့်မြင့်အဆင့်တွင် တက္ကသိုလ် ပထမနှစ်နှင့် ဒုတိယနှစ်တို့တွင်လည်း​ကောင်း လူရည်ချွန်​ ​ရွေးချယ်ခြင်းလုပ်ငန်း ​ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။

## ရည်ရွယ်ချက် 
နိုင်ငံတော်၏ လူမှုရေး ဦးတည်ချက် တစ်ရပ်ဖြစ်သည့် "ခေတ်မီ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံတော် တည်ဆောက်ရေးအတွက် လိုအပ်သည့် လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်များ မွေးထုတ်နိုင်ရန် ဘက်စုံပညာရေးကဏ္ဍမြှင့်တင်ရေး"ဟူသည့် ဦးတည်ချက်ကို ပေါက်မြောက် အောင်မြင်ရန်အတွက် လာမည့် ပညာသင်နှစ်များတွင်လည်း အနာဂတ်မျိုးဆက်သစ်များ စဉ်ဆက်မပြတ် ဖော်ထုတ်နိုင်ရေး ဆက်လက် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်သွားကြရမည် ဖြစ်သည်။

## နှစ်အလိုက် လူရည်ချွန် စာရင်း 
### လူရည်ချွန် စီမံကိန်း (၁၉၆၃ ~ ၁၉၈၈) 
#### ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်များ 
#### ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်များ 
#### ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များ 
### ဘက်စုံပညာ ထူးချွန်လူငယ် စီမံကိန်း (၂၀၁၄ ~ ၂၀၁၇) 
#### ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်များ 
### လူရည်ချွန် စီမံကိန်း (၂၀၁၈ ~ ) 
#### ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်များ 
#### ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်များ 
## အခြား ဖတ်ရှုရန်
* ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန
* မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပညာရေး
* ကင်းထောက်ခြင်း

## ကိုးကား
နွမ်ဂျာသိုင်း

**နွမ်ဂျာသိုင်း** (၁၉ နိုဝင်ဘာ ၁၉၅၂ - ၂၇ ဇွန် ၂၀၂၀) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ကဗျာဆရာ၊ စာရေးသူနှင့် ဇာတ်ညွှန်းရေးသူဖြစ်သည်။ ဒေါင်းယဉ်ပျံဘုံနံဘေးမှာ စာရေးလို့ထားချင်တယ်  အစရှိသည့် ထင်ရှားသော ဝတ္ထုများကို ဖန်တီးခဲ့သူဖြစ်သည်။
## ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး 
၁၉၅၂ ခု၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၉ ရက်တွင် ဦးမြ၊ ဒေါ်မမကြီးတို့က သာစည် ၌ မွေးသည်။ မွေးချင်း ၇ ယောက်အနက် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။၁၉၇၂ ခုနှစ် တွင် အထက(၂)အင်းစိန်မှ ဆယ်တန်းအောင်သည်။ ရန်ကုန်စက်မှုတက္ကသိုလ်၌ ပဉ္စမနှစ် လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာဘာသာရပ်အထူးပြုအား သင်ယူစဉ် မှိုင်းရာပြည့်အရေးအခင်း တွင် ပါဝင်မှုဖြင့် ကျောင်းထုတ်ခံရသည်။ ရူပဗေဒဘွဲ့ကို စာပေးစာယူဖြင့် ရသည်။ယင်းနောက် ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံတက္ကသိုလ်တွင် မဟာသိပ္ပံ (ရူပဗေ ဒ) ဆက်လက်သင်ယူခဲ့ကာ နောက်ဆုံးနှစ် အပိုင်း-က အထိ တက်ရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။  

## စာပေခရီး 
၁၉၆၉ ခုနှစ်ကစပြီး အဟိ၊ သင့်ဘဝ၊ တိုင်းရင်းမေတို့တွင် ကဗျာ နှင့် ဝတ္ထုတိုများ စရေးပြီး စာပေလောကထဲ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ၁၉၇၃ ခုနှစ်၌ "ပါးကွက်ကြားနှင့်လပြည့်ဝန်း" ကဗျာစာအုပ်ထွက်သည်။ ၁၉၇၉ ခုနှစ်ထုတ် "အချစ်ဆုံးသူ၏အတ္ထုပ္ပတ္တိ" ဖြင့် လူသိများလာ၏။စာရေးဆရာအသင်း၏ ဗဟိုအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါဝင်ဖူးသည်။၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုနှင့် အမျိုးသားစာပေဆုရွေးချယ်ရေးအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ 

## ရေးသားခဲ့သောစာအုပ်များ 
မှတ်ချက်= ကွင်းအတွင်းရှိ အမည်များမှာ ရုပ်ရှင်၊ ဗီဒီယိုရိုက်ကူးရာတွင် ပြောင်းသုံးသောအမည်များဖြစ်သည်။

## ဘဝနိဂုံး 
၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်၊ ဇွန်လ ၂၇ ရက်တွင် နှလုံးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သည်။ 

## ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ 
သူသည် အိမ်ထောင်သည် တစ်ဦးဖြစ်ပြီး နေခြည်ဝင်းလဲ့ရည်၊ အောင်ဆည်းဆာ၊ မေမြတ်ဝါဆိုဟူသော သားသမီး ၃ ဦး ထွန်းကားသည်။  
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
သပြေကျွဲခေါင်း

**သပြေကျွဲခေါင်း**(**Syzygium claviflorum**) သည် မာတေးစီးအီး(Myrtaceae)ဟုခေါ်သည့် ပန်းပွင့်သောအပင်မျိုးရင်းဖြစ်ပြီး၊ ဆိုင်ဇစ်ဂျီယမ်မျိုးစု(Syzigium genus)ဝင် အပင်မျိုးစိတ် တစ်ခုဖြစ်သည်။

## ပုံသဏ္ဌာန် ဖော်ပြချက်များ
၎င်းသည် အမြဲစိမ်းသစ်ပင်ဖြစ်ပြီး၊ အရှေ့တောင်အာရှတွင် အမြင့်မီတာ ၁၀ မှ ၂၀ အထိရောက်ရှိနိုင်ကာ၊ တရုတ်နိုင်ငံတွင်မူ ၃-မီတာမှ ၁၅-မီတာအထိ မြင့်လေ့ရှိသည်။ ဩစတြေးလျနိုင်ငံ၊ ကွင်းစလန်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းရှိ မိုးသစ်တောများတွင်မူ ၎င်းသစ်ပင်များသည် အကြီးမြန်ဆန်လေ့ရှိပြီး၊ လုံးပတ် ၁၈၀ မှ ၂၇၀ စင်တီမီတာအထိ လျင်မြန်စွာကြီးထွားလာနိုင်သည်။ အခေါက်သည် အများအားဖြင့် ဖြူဖျော့ဖျော့အရောင်တွေ့ရရတတ်ပြီး၊ မီးခိုးရောင်သန်းသောအဖြူမှ မီးခိုးရောင်သန်းအညိုရောင်အထိ တွေ့ရှိနိုင်သည်။

## အသုံးပြုပုံများ
၎င်းအပင်ထွက် သစ်သားသည် အလေးခံနိုင်သော အဆောက်အဦးသုံးသစ်(structural timber)အဖြစ် အသုံးဝင်ပြီး၊ ဩစတြေးလျတွင် မီးခိုးရောင် ဆက်တင်နှက်ရှ် (satinash) အမည်ဖြင့် ဈေးကွက်တင်ရောင်းချကြသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်းခုန်လုံးအမဲလိုက်တားဧရိယာ(Bueng Khong Long Non-Hunting Area)တွင်နေထိုင်သူများသည် အခေါက်ကို ပိုက်ကွန်များ ဆေးဆိုးရန်နှင့် အသီးအနှံများကို နွားစာအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။ ကမ္ဘောဒီးယားတွင် သစ်သီးကို စားကြပြီး သစ်သားကို ထင်းအဖြစ်အသုံးပြုကြသည်။ စစ်တကောင်းဒေသ(Chittagong region)၊ ကေရလပြည်နယ်(Kerala, India) နှင့် ဆစ်ကင်ပြည်နယ် (Sikkim Himalaya) တို့တွင်လည်း သပြေကျွဲခေါင်းသီးကို စားသုံးကြသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သစ်ပင်များ
မော်လမြိုင်အချုပ်ထောင်

**မော်လမြိုင်အချုပ်ထောင်**သည် ‌‌‌‌‌‌‌ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ အကျဉ်းဦးစီးဌာနအောက် မွန်ပြည်နယ်ဦးစီးမှူးရုံးမှ ကွပ်ကဲနေသော မော်လမြိုင်မြို့၊ ဖက်တန်းရပ်ရှိ အချုပ်ထောင်တခု ဖြစ်သည်။

## နောက်ခံသမိုင်း
၁၈၂၉ ခုတွင် မော်လမြိုင်အား မြို့တော်အဖြစ် ထားသည်နောက် သစ်လုံးကာ‌သော အချုပ်ထောင်အဖြစ် ဆောက်သည်။ ၁၈၃၁ ခုတွင် အုတ်တံတိုင်းကာပြီး သစ်တန်းလျားလုပ်သည်။ နေ့ပိုင်းတွင် ဝါဒါ (ထောင်ကြပ်) များက ကြီးကြပ်ပြီး ညပိုင်းကို တပ်က စောင့်ကြပ်သည်။ အရေးပိုင်သည် ထောင်ပိုင်အဖြစ်လည်း တာဝန်ယူရသည်။ 

၁၈၃၄ ခုတွင် ပြင်ပအလုပ်များ စခိုင်းသည်။ ထွက်ပြေးသူများသဖြင့် ၁၈၄၄ ခုတွင် ဝန်ရှင် ဘရုတ်ဖု (Broadfoot) က ပြင်ပအလုပ်ခိုင်းခွင့် ပိတ်သည်။

၁၈၄၀-၅၀ ကာလတွင် ယခုမြင်ရသည့် အုတ်ကြွပ်မိုး၊ နှစ်ထပ်ဆောင်များ ဆောက်သည်။ ၁၈၄၄ ခုတွင် ထောင်ကို တရားသူကြီးက တာဝန်ယူရသည်။ ၁၈၅၆ ခုတွင် အကျဉ်းသားများအား ပန်းပဲ၊ လက်သမားပညာများ သင်ပေးပြီး လူသုံးကုန်ထုတ်ရာ ၆၈၁၄.၂၉ ရူပီး ရခဲ့သည်။

၁၈၆၄ ခုတွင် အကျဉ်းဌာန (Jail Department) ဖွဲ့ပြီးနောက် အခြားထောင်များနည်းတူ မင်းကြီး ပလန့် (C. Plank) အောက်သို့ ရောက်သွားသည်။ ဘင်္ဂလား၊ မလေးနှင့် ဗမာထောင်သားတို့အား ထားသည်။ အရူးများကိုလဲ ထား၏။ ဘင်္ဂလီအမျိုးသမီးများအား လက်ခံပြီးနောက် အုပ်ချုပ်မှုပြဿနာများ ပေါ်ပေါက်လာသဖြင့် ဝန်ရှင် ဘလန်ဒယ် (E.A. Blundell) က ထပ်မပို့ရန် ပိတ်ရသည်။ ၁၈၅၇ ခုအထိ ၇ နှစ်နှင့်အောက်အား ထားဝယ်ထောင်၊ ၁၄ နှစ်နှင့်အောက်အား မြိတ်ထောင်၊ တသက်တကျွန်းအထိအား မော်လမြိုင်ထောင်တွင် ထားသည်။ သက်ကြီးအကျဉ်းသားများကို ကျိုက္ခမီထောင်သို့ ပို့သည်။

## တာဝန်ခံများ
ကဏ္ဍ:မော်လမြိုင်မြို့
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အကျဉ်းထောင်များ
ပရောဗံ့စ်-အာလ်ပ်-ကို့တ် ဒါဂျူရ်တိုင်း

**ပရောဗံ့စ်-အာလ်ပ်-ကို့တ် ဒါဂျူရ်တိုင်း**()သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ အရှေ့တောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသော ရေဂျောင် တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဗဟိုမြို့တော်သည် မာရ်ဆယ်ယီ ဖြစ်သည်။ ဧရိယာသည် ၃၁,၄၀၀ km2 ဖြစ်ပြီး လူဦးရေမှာ ၄,၉၃၅,၅၇၆ ဦး(၂၀၁၂ ခုနှစ် စာရင်း) ဖြစ်သည်။

*
အော့က်ဆီတာနီတိုင်း

**အော့က်ဆီတာနီတိုင်း**()သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ တောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသော တိုင်း ဖြစ်သည်။ ဗဟိုမြို့တော်သည် တောလူးဇ် ဖြစ်သည်။ ဧရိယာ ၇၂,၇၂၄ km2 နှင့် လူဦးရေ ၅,၆၂၆,၈၅၈(၂၀၁၂ ခုနှစ်စာရင်း) ရှိသည်။

*
ပယ်အီ ဒ လာ လွာရ်တိုင်း

**ပယ်အီ ဒ လာ လွာရ်**()သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ အနောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသော ရေဂျောင် တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဗဟိုမြို့တော်သည် နံ့တ် ဖြစ်သည်။ ဧရိယာ  ၃၂,၀၈၂ km2 နှင့် လူဦးရေ ၃,၅၅၃,၃၅၃ ဦး (၂၀၁၀ ခုနှစ်စာရင်း) ရှိသည်။

*
အီလ်-ဒ-ဖရံ့စ်တိုင်း

[thumb|Yvelines ရှိ [ဗာဆိုင်းနန်းတော်|ဗယ်ရ်ဆာယီ နန်းတော်၊ ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ]]
[thumb|[အီဖယ်လ် မျှော်စင်]]

**အီလ်-ဒ-ဖရံ့စ်**(; )သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ ရေဂျောင် တစ်ခု ဖြစ်ပြီး သမိုင်းဝင်ဒေသ တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခွန်ပေါရန်း

**ခွန်ပေါရန်း** (ပအိုဝ်း : ခွန်ပေါရင်း) သည် ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသား တေးသံရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ပအိုဝ်းသီချင်းသာမက မြန်မာဘာသာဖြင့်ပါ တေးသီချင်းများ ရေးစပ်သီဆိုခဲ့ခြင်းကြောင့် နာမည်ရသောအဆိုတော်တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။ တိုတောင်းလှသော အနုပညာသက်တမ်းအတွင်း  *လှတာမက်ရင် ညစာခက်* သီချင်းအပါအဝင် နာမည်ရသီချင်းအချို့ကို ရေးစပ်ခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာ **ခွန်သန်းရွှေ**ဖြစ်ပြီး ပအိုဝ်းဘာသာနှင့် သီဆိုထားသော သီချင်းများကို အသံသွင်းရာ၌ ဂစ်တာအတီးသမား ငှားရမ်းတီးခတ်ခြင်းမပြုပဲ ကိုယ်တိုင်ဝင်ရောက်တီးခတ်ခဲ့သည်။ မွေးချင်းမောင်နှမ ၉ ယောက်ရှိသည်။

## သီဆိုခဲ့သော သီချင်းများ
# ကုလအလွမ်း
# သူလက်ထပ်ပွဲ
# ပပအနမ်း
# နေညိုညိုအလွမ်း
# နောင်း
# လွမ်းစိတ်သူ့ထံ
# အားငယ်မိတယ်
# မျှော်လင့်ချက်နဲ့ ရည်မှန်းချက်
# နှလုံးသားရင်ပြင်
# ဆောင်းမမ
# နှလုံးသားချစ်သူ
# လှတာမက်ရင် ညစာခက်တတ်တယ်
# စောင်းလုလင်
# သိလိုက်ပြီမေ
# အချစ်နဲ့ကို
# မောင့်အချစ်ဖူး
# တို့တိုင်းရင်းသား
# လှည့်ကြည့်ပါဦး
# အချိုဆုံးစကားသံ
# အချစ်တေးရထား
# တောင်ယာဝင်ချိန်အတွေး
# ချစ်ဆရာမ

## ငယ်ဘဝ
ခွန်ပေါရန်းကို ၁၉၅၉ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်း၌ အဖ
ဦးမောင်ငယ်၊ အမိ ဒေါ်အေးတင်တို့မှ တောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ဘုရားဖြူရွာတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ အခြေခံပညာရေးတွင် သတ္တမတန်းအောင်သည်အထိသာ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ မွေးချင်းမောင်နှမ ၉ ဦးအနက် ခွန်ခမ်းခြိုင်ꩻနှင့် ခွန်ပေါရန်းနှစ်ယောက်မှာ ပအိုဝ်းခေတ်ဦးအဆိုတော် တေးရေးသူ ခွန်သာဒွန်း၏ လက်တွဲခေါ်မှုဖြင့် ဂီတနယ်ပယ်တွင် စတင်ခြေလှမ်းခဲ့ကြသည်။ 

## မိသားစု
ခွန်ပေါရန်းသည် မနန်းအေး (ခ) ငဲမူႏနှင့် အိမ်ထောင်ကျခဲ့ပြီး ခွန်ရန်းထင်ႏအပါအဝင် သားနှစ်ယောက်၊ သမီးတစ်ယောက် ထွန်းကားခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၁၉၅၉ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:၁၉၈၆ ကွယ်လွန်သူများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ
ကဏ္ဍ:ပအိုဝ်းလူမျိုး
သရုပ်ပြဓမ္မပဒကျမ်း

***သရုပ်ပြဓမ္မပဒကျမ်း***သည် ဓမ္မပဒအဖွင့်ကျမ်းတစ်မျိုးပင် ဖြစ်သည်။

ဤကျမ်းကို ရေးသားပြုစုသူမှာ ပထမကျော်၊ ဓမ္မာစရိယနှင့် ဘီအေဘွဲ့ရထားသူ၊ သရုပ်ပြသင်္ဂြိုဟ်ကျမ်းပြု သီလရှင်ဆရာလေး ဒေါ်ဝိဇ္ဇေသီ ဖြစ်သည်။ ဒေါ်ဝိဇ္ဇေသီသည် ပထမငယ်၊ လတ်၊ ကျော်နှင့် ဓမ္မာစရိယဘွဲ့များ ရရှိပြီး၊ လောကီပညာဖြစ်သော ဘီအေဘွဲ့ကိုပါ ဆည်းပူးခဲ့သူဖြစ်သည်။ သူမသည် ဓမ္မပဒပါဠိတော်ကို အဋ္ဌကထာနှင့်တွဲ၍ လေ့လာခဲ့ပြီး၊ အခြားပညာရှင်များ၏ ကျမ်းများကို လေ့လာကာ ဆရာသမားထံ မေးမြန်းဖြေရှင်းခဲ့သည်။ ထို့ပြင် တပည့်သီလရှင်များကို နှစ်ပေါင်းများစွာ ဓမ္မပဒပညာကို အကြိမ်ကြိမ် ပို့ချခဲ့သူဖြစ်ရာ၊ ဤဘာသာတွင် ကျွမ်းကျင်သူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။

### ကျမ်းပြုစုရခြင်း အကြောင်း
ဒေါ်ဝိဇ္ဇေသီသည် အသက် ၅၀ ကျော်အရွယ်တွင် ကျန်းမာရေး ချွတ်ယွင်းလာခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်က စာမေးပွဲများအတွက် ကြိုးစားခဲ့ရသည့်ဒဏ်၊ ကြီးလာသောအခါ တပည့်များကို ပို့ချရင်း ထပ်ခံရသည့်ဒဏ်တို့ကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာ ညှိုးနွမ်းလာခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် မိမိတတ်သိထားသည့် ဓမ္မပဒပညာများ မပျောက်မီ၊ ပထမပြန်စာမေးပွဲဖြေဆိုရသည့် သီလရှင်စာသင်သားများအတွက် ဤကျမ်းကို ပြုစုရန် စဉ်းစားခဲ့သည်။ အခြားပညာရှင်များ၏ တိုက်တွန်းမှုနှင့် ရှေးကျမ်းများကို စာမေးပွဲအတွက် အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်အောင် ပေါင်းစပ်ရေးသားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

### ကျမ်းပြုစုထားပုံ
ဤကျမ်းကို စာသင်သားသီလရှင်များ၏ အသိဉာဏ်နှင့် အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်အောင် ရေးသားထားပြီး၊ (၁) နိဒါန်းဝတ္ထု အကျဉ်းချုပ်၊ (၂) ဂါထာအနက်ပေးခြင်း၊ (၃) ပါဠိသဒ္ဒါခက်ဆစ် ရှင်းပြခြင်း၊ (၄) ပါဠိအနက်နည်း ရှင်းပြခြင်း၊ (၅) မှတ်သားဖွယ် အဓိပ္ပာယ် အကျဉ်းထုတ်ပြခြင်း၊ (၆) အဋ္ဌကထာ ညွှန်ပြခြင်းတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ဤအချက်များကို ကျမ်းတွင် လေ့လာပါက ထင်ရှားစွာ တွေ့မြင်နိုင်သည်။

### ကျမ်း၏ ထူးခြားချက်များ
ဤကျမ်းသည် ပထမပြန်စာမေးပွဲဖြေဆိုရန် ရည်ရွယ်ထားပြီး၊ ရှေးကျမ်းများတွင် မပါသော စာမေးပွဲမေးခွန်းများအတွက် အဋ္ဌကထာမှ ခက်ဆစ်များကို ထုတ်နုတ်ဖော်ပြထားသည်။ ဥပမာ၊ “မနောပုဗ္ဗင်္ဂမာ” ကို ဗဟုဗ္ဗီဟိသမာသ်အဖြစ် ဝိဂြိုဟ်ဆို၍ ပုဒ်ခွဲပြခြင်း၊ အဓိပ္ပာယ်ရှင်းရာတွင် ဥပမာသာဓကများ အသုံးပြုခြင်း၊ မှတ်သားဖွယ် အကြောင်းအရာများ (ဥပမာ၊ စက္ခုပါလထေရ၏ မျက်စိကွယ်ရခြင်း) ကို အဋ္ဌကထာကိုးကား၍ ဖော်ပြခြင်းတို့မှာ ထူးခြားချက်များဖြစ်သည်။

### ကိုးကား
### ပြင်ပလင့်ခ်များ 
*
သောဒုံနှင့် ဂေါမောရ

))]]
))]]
**သောဒုံ**(, )နှင့် **ဂေါမောရ**(, )တို့သည် ကမ္ဘာဦးကျမ်းတွင် ပါဝင်လာသော ဒုစရိုက်တရားများကြောင့် ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသော မြို့ နှစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ဓမ္မဟောင်းနှင့် ဓမ္မသစ်ကျမ်းတို့တွင် လူသားတို့၏ ဒုစရိုက်တရားများနှင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာ၏ တရားမျှတမှုကို ဖော်ကျူးရာ၌ မကြာခဏ ရည်ညွှန်းဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ ကုရ်အာန်တွင်လည်း သမ္မာကျမ်းစာနှင့် မတူညီသော နည်းလမ်းဖြင့် မြို့ နှစ်မြို့၏ ဇာတ်လမ်းကို ဖော်ပြထားသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:သမ္မာကျမ်းစာပါ စကားစု
ကဏ္ဍ:ကမ္ဘာဦးကျမ်း
ကဏ္ဍ:ဖျက်ဆီးခံရသော မြို့
ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး နယ်မြေဒေသများ

**ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ ပိုင်နက် နယ်မြေ**ကို ၁၉၈၂ ခုနှစ် ဒေသန္တရ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု ဥပဒေအရ အုပ်ချုပ်ရေး အဆင့်အလိုက် ဒေသဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်ရေး ဌာနများအဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၎င်းတို့သည် ဒေသန္တရ အုပ်ချုပ်ခွင့်ကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးနိုင်ရန် ပြုပြင်ပြောင်းလဲထားပြီး ၎င်းတို့၏ အုပ်ချုပ်မှုကို ပြည်သူလူထုမှ ရွေးကောက်တင်မြှောက်သည့် ဒေသန္တရ အစိုးရအဖွဲ့များနှင့် အမျိုးသားအစိုးရမှ ခန့်အပ်သည့် ကိုယ်စားလှယ်များတို့မှ ထိန်းညှိဆောင်ရွက်သည်။

ပြင်သစ်နိုင်ငံကို ကော်မျူးန်၊ တိုက်နှင့် တိုင်းဟူသော ဒေသန္တရ အုပ်ချုပ်ရေးအဆင့် ၃ ဆင့်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းသည်။ ၎င်းတို့သည် ပြင်သစ်၏ တရားဥပဒေအောက်ရှိ ဒေသန္တရ အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့များ ဖြစ်သည်။

## ပြင်သစ်၏ ဒေသဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့အစည်းများ 
### တိုင်းများ 
 ဖြစ်ပြီး ယခင်က ဒေသများ၏ အခန်းကဏ္ဍကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။]] 

ယခင်က ပြိုဝင်စီနှင့် သမိုင်းဝင် ဒေသများ၏ အစိတ်အပိုင်းများကို ဆက်ခံထားသည့် အုပ်ချုပ်ရေး ဒေသများ (région administrative) ကို 1960 ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ 1982 ခုနှစ်တွင် ဒေသဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့အစည်း၏ အခြေအနေကို ရရှိခဲ့သည်။ 2003 ခုနှစ်မှ စတင်၍ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒ်တွင် တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ 2015 ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ 16 ရက်နေ့ ဥပဒေအရ၊ အုပ်ချုပ်ရေး ဒေသများ၏ အရေအတွက်ကို 2016 ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ 1 ရက်နေ့မှ စတင်၍ 27 ခုမှ 18 ခု (ပြင်သစ် မိခင်မြေတွင် 13 ခု၊ ပင်လယ်ရပ်ခြားတွင် 5 ခု) သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

### ဒေပါ့ထ်မန်များ 
### ကော်မြူန်းများ 
*
မဖွါးရှင်

**မဖွါးရှင်** (၁၈၈၀ - ၁၉၅၇) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ပုံနှိပ်တိုက်ရှင်နှင့် စာရေးသူဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ပထမဆုံး အမျိုးသမီးစာတည်းလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။
## ငယ်ဘဝ
၁၈၈၀ ပြည့်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက်တွင် မော်လမြိုင်မြို့၊ ဒိုင်းဝန်ကွင်းရပ်နေ ဦးနေဒွန်း၊ ဒေါ်မေတို့က မွေးသည်။
## သက်မွေးဝမ်းကြောင်း
အသက် ၂၁ နှစ်အရွယ်တွင် သုံးဆယ်မှ ကျောင်းအုပ် မောင်ဇံနှင့် အိမ်ထောင်ကျကာ သုံးဆယ်သို့ လိုက်နေသည်။ ထိုမြို့၌ စကြဝဠာပုံနှိပ်တိုက်ထောင်သည်။ ပီမိုးနင်းရေးသော *ဘီအေမောင်တင့်နှင့် ကချေသည်မယ်မြင့်* ကို ဤတိုက်မှ ထုတ်၏။ မောင်ဇံက သိပ္ပံဘဏ်တိုက်မဂ္ဂဇင်းထုတ်သော် ယင်း၌ ၁၉၁၃ ခု၊ ဇန်နဝါရီလမှစ၍ မြန်မာ့အကျိုးစီးပွားဆောင်းပါးကို အခန်းဆက်ရေးသည်။ ပြီးနောက် ၃ အုပ်တွဲကာ စာအုပ်ထုတ်၏။ ၁၉၁၇ ခု၊ အောက်တိုဘာလ၌ သာယာဝတီသတင်းစာ (Tharawaddy Record) ထုတ်သော် အယ်ဒီတာလုပ်သည်။ နောက် ရန်ကုန်ပြောင်းနေကြသည်။

## ဘဝနိဂုံး
၁၉၅၇ ခု၊ ဧပြီလတွင် လွန်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:၁၈၈၀ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:၁၉၅၇ ကွယ်လွန်သူများ
တက္ကသိုလ်ဂွမ်းပုံ

**တက္ကသိုလ်ဂွမ်းပုံ** (၁၉၆၄ -) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် ဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး 
၁၉၄၆ ခုတွင် တပ်ကြပ်ကြီး လှမြင့်၊ ဒေါ်ရင်သန်းတို့က ရန်ကုန်၌ မွေးသည်။ အမည်ရင်းမှာ စမ်းစမ်းကြည် ဖြစ်သည်။ 

အလက(၃)ဒဂုံ၌ အလယ်တန်းပညာသင်ပြီး အထက်တန်းကို အထက(၂)ဒဂုံမှ အောင်သည်။ လှိုင်နယ်မြေ၌ ဥပစာတန်းတက်သည်။ ဝိဇ္ဇာတန်းကို ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံတက္ကသိုလ်၌ တက်ရသည်။

## သရုပ်ဆောင်ခရီး 
၁၉၈၆ ခု၊ နောက်ဆုံးနှစ် တက်နေစဉ် ဒါရိုက်တာ နန္ဒက မိတ်ဆက်ပေးသဖြင့် ဒါရိုက်တာ ဇော်မြင့်ဦးရိုက်သော *ရင်ခုန်မိတာအချစ်လား* ဇာတ်ကားတွင် စသရုပ်ဆောင်သည်။ တက္ကသိုလ်အနုပညာအသင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့စဉ်က သုံးသည့် တက္ကသိုလ်ဂွမ်းပုံ အမည်ကို ယူခဲ့သည်။ နဝမတန်းတက်စဉ်က ဒါရိုက်တာ စိန်တင်ရိုက်သော *ပဝါနီနီ* ဇာတ်ကားအတွက် လူရွေးပွဲ ဝင်ပြိုင်ဖူးသည်။ ထိုစဉ်က အရွေးမခံခဲ့ရ။ 

## မိသားစုဘဝ 
၂၀၀၃ ခုတွင် မြတ်ထွန်းရွှေ(ခေါ်)အိုက်ရွှေနှင့် စတင်ချစ်ကြိုက်ရာ ၂၀၁၁ ခု၊ ဧပြီလ ၁ ရက်၌ အိမ်ထောင်ပြုသည်။ သားသမီး မရှိ။ ကြည့်မြင်တိုင်၊ ပိတောက်အောက်လမ်းတွင် နေသည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၁၉၆၄ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး သရုပ်ဆောင်များ
မောင်မောင်တင့်

**ဦးမောင်မောင်တင့်** (၁၉၅၉ မွေးဖွား) သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ လှိုင်မြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်မှ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံရသည့် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် တစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ လက်ရှိတွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန (၃) ၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ယင်းမတိုင်မီက နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန (၃) ၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးအဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

## ပညာရေး 
၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် (စာပေးစာယူသင်တန်း)မှ စီးပွားရေးဘာသာရပ် ဖြင့် ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။

## ဝန်ထမ်းဘဝ 
သူသည် ၁၉၇၆ ခုနှစ်၊ဇန်နဝါရီတွင် လှည်းကူးမြို့နယ်၊မြေစာရင်းဦးစီးဌာန တွင် မြေတိုင်းစာရေးရာထူးဖြင့် ဝန်ထမ်းဘဝကို စတင်ခဲ့သည်။၁၉၈၅ ခုနှစ်၊နိုဝင်ဘာလတွင် စီမံကိန်းရေးဆွဲရေးဦးစီးဌာန သို့ ဒုတိယစီမံကိန်းမှူးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ထိုမှ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်အထိ ရုံးချုပ်၊ဝန်ကြီးရုံး၊ လှည်းကူး၊ရန်ကုန်မြောက်ပိုင်းခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံ၊ရှမ်းရှေ့ပြည်နယ်ရုံး စသည်တို့တွင် ဖြတ်သန်းတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် အရောက်တွင် စီမံကိန်းရေးဆွဲရေးဦးစီးဌာန(ရုံးချုပ်)သို့ ပြောင်းရွှေ့ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး၊၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၃ ခုနှစ် အထိ ဒုတိယညွန်ကြားရေးမှူးချုပ်(ရုံးအဖွဲ့မှူး)ရာထူးဖြင့် အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့်စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဝန်ကြီးဌာန တွင် ထမ်းဆောင်သည်။

၂၀၁၃ ခုနှစ် တွင် ညွန်ချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ဦးမောင်မောင်တင့်သည်  နိုင်ငံဝန်ထမ်းဘဝ တွင် နှစ်ပေါင်း ၃၅နှစ်ကျော် နီးပါးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ဝန်ထမ်းဘဝတွင် အမြင့်ဆုံးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် ရာထူးမှာ အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့်စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဝန်ကြီးဌာန နှင့် စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန တို့ရှိ စီမံကိန်းစိစစ်ရေးနှင့်တိုးတက်မှုအစီရင်ခံရေးဦးစီးဌာန  နှင့် စီမံကိန်းရေးဆွဲရေးဦးစီးဌာန  တို့၏ ညွန်ကြားရေးမှူးချုပ်တာဝန်များဖြစ်သည်။စီမံကိန်းရေးဆွဲရေးဦးစီးဌာန ညွန်ကြားရေးမှူးချုပ် တာဝန်ကို ၂၀၁၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၅ရက်တွင် အစမ်းခန့်ခံရပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၃ရက်နေ့တွင် အတည်ပြုခန့်အပ်ခံရသည်။  ထိုတာဝန်များကို ၂၀၁၉ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်းအထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။  
## ၂၀၂၁ နောက်ပိုင်းအခြေအနေ 
၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် သူ့ကို နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ က ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀ ရက်တွင် အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးသည်။ထိုတာဝန်ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၃၁ ရက်နေ့အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။ပြီးနောက် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥ က္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန (၃) ၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၃၁ ရက် တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန (၃) ၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး အဖြစ် တာဝန်ပေးခံခဲ့ရသည်။ 

## နိုင်ငံရေးဖြတ်သန်းမှု 
ဦးမောင်မောင်တင့် သည် ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီကိုယ်စားပြုပြီး ၂၀၂၅-၂၀၂၆ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ 

၎င်းသည် မဲပေးခဲ့ကြသူများ၏ ခိုင်လုံမဲ ၃၄၃၉၀ မဲတွင် ၁၂၇၀၇ မဲရရှိပြီး အနိုင်ရခဲ့သည်။ ၎င်းနှင့်အတူ ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည့် ပြိုင်ဘက်များမှာ ပြည်သူ့ပါတီ၊ တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ၊ ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ၊ ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ၊ တစ်သီးပုဂ္ဂလအမတ်လောင်း ဦးခင်မောင်ကြည် နှင့် မြန်မာနိုင်ငံတောင်သူလယ်သမားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ တို့ ဖြစ်ကြသည်။

## ကိုးကား  
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ
ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ
နီညိုရင့်ရောင်

**နီညိုရင့်ရောင်** သို့မဟုတ် အင်္ဂလိပ်အမည် မရူး (US/UK  , Australia  ) ဟုခေါ်သောအရောင်သည် 
သည် အညိုသန်းသော ကြက်သွေးရောင် ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အင်္ဂလိပ်အမည် မရူး (maroon) သည် ပြင်သစ်စကားလုံး သစ်အယ်သီးဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည့် မားဟွန် (marron) မှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းစကားလုံး မားဟွန်သည် ပြင်သစ်ဘာသာတွင် အညိုရောင်ဟုလည်း အဓိပ္ပါယ်ရသေးသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရောင်များ
ကော်ရ်ဆီကာကျွန်း

thumb|ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး နယ်မြေဒေသများ အနက် ကော့ရ်စ်
right|thumb|270x270px|ကော့ရ်စ် အလံ
right|thumb|235x235px|ကော့ရ်စ် စည်းတံဆိပ်

**ကော့ရ်စ်**() သို့မဟုတ် **ကော်ရ်ဆီကာ**()သည် မြေထဲပင်လယ်တွင် တည်ရှိသော ပြင်သစ်ပိုင် ကျွန်းနှင့် ရေဂျောင် တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဗဟိုမြို့တော်သည် အာဂျက်ရှို ဖြစ်ပြီး ဧရိယာ ၈,၆၈၀ km2 နှင့် လူဦးရေ ၃၂၂,၁၂၀ (၂၀၁၃ ခုနှစ် စာရင်း) ရှိသည်။
ကန်းမြို့

**ကန်း**()သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ တောင်ပိုင်း ပရောဗံ့စ်-အာလ်ပ်-ကို့တ် ဒါဂျူရ်တိုင်း အာလ်ပ်-မာရီတီးမ်တိုက်ရှိ မြို့ ဖြစ်သည်။ နိစ်မြို့ တောင်ဘက် မြေထဲပင်လယ် ကမ်းခြေတွင် တည်ရှိသော ကျော်ကြားသည့် အပန်းဖြေမြို့ ဖြစ်သည်။ နှစ်စဉ် မေလတွင် ကျော်ကြားသော နိုင်ငံတကာ ရုပ်ရှင်ပွဲတော် ဖြစ်သည့် ကန်း ရုပ်ရှင်ပွဲတော်ကို ကျင်းပသည်။

## ပြင်ပ လင့်ခ်များ 
* The City Hall official website  
* Cannes Tourist Office official website 
* Cannes Film Festival official website 
* Cannes Today guide 


ကဏ္ဍ:ပြင်သစ်နိုင်ငံရှိ မြို့များ
ပဉ္စမပါရာဇိက

မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် ဝိနည်းစည်းကမ်းများကို ချမှတ်ပေးထားရာ၊ အထူးသဖြင့် ပါရာဇိကသိက္ခာပုဒ် (၄) ခုသည် ရဟန်းအဖြစ်မှ ရှုံးနိမ့်စေသည့် အပြစ်ကြီးများအဖြစ် သတ်မှတ်ခံထားရသည်။ သို့သော် တစ်ခါက ဘုရားရှင်သည် ရဟန်းတော်များ၏ အာဟာရသုံးဆောင်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ စဉ်းစားတော်မူရင်း “ပဉ္စမပါရာဇိက” ဟူသည့် ငါးခုမြောက် ပါရာဇိကသိက္ခာပုဒ်တစ်ခုကို ဆင်ခြင် ခဲ့သည်။

တစ်နေ့၌ ဘုရားရှင်သည် ဆိတ်ငြိမ်ရာအရပ်၌ တစ်ပါးတည်း သမာပတ်ဝင်စားပြီး သာသနာတော်အတွင်းရှိ ရဟန်းတော်များအား စူးစမ်းကြည့်တော်မူသည်။ ထိုအခါ ဘုရားရှင်၏ သာသနာတွင် ရဟန်းတော်များသည် လာဘ်လာဘ၊ ဂုဏ်သတင်း၊ အခြွေအရံပရိသတ်များဖြင့် အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိနေကြသည်ကို တွေ့ရသည်။ ဤလာဘ်ပူဇော်သက္ကာရများသည် မြစ်ကြီးနှစ်ခု ပေါင်းဆုံစီးဆင်းလာသကဲ့သို့ များပြားလှသည်။ သို့သော် ဤများပြားသော လာဘ်လာဘများကို ရဟန်းတော်များက ဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်ပိုင်းခြားမှု မရှိဘဲ သုံးဆောင်နေကြသည်ကို ဘုရားရှင် မြင်တော်မူလေသည်။

ဤအချက်ကို မြင်တော်မူသောအခါ ဘုရားရှင်၏ စိတ်ထဲ၌ ဓမ္မသံဝေဂ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ဘုရားရှင်က စဉ်းစားတော်မူသည်မှာ - “ငါဘုရားသည် လေးသင်္ချေကမ္ဘာတစ်သိန်းကာလပတ်လုံး ပါရမီ (၃၀) တည်းဟူသော ဒါန၊ သီလ၊ နှင့် အခြားကုသိုလ်များကို ဖြည့်ကျင့်ခဲ့ရာ၊ သင်္ကန်း၊ ဆွမ်း၊ ကျောင်း၊ ဆေးပစ္စည်းများကို ရလိုသောဆန္ဒဖြင့် ဖြည့်ကျင့်ခဲ့ခြင်း မဟုတ်ဘဲ၊ အရဟတ္တဖိုလ်တည်းဟူသော အမြတ်ဆုံးအကျိုးကိုသာ ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ယခုရဟန်းတော်များသည် အရဟတ္တဖိုလ်ရည်မှန်းချက်ဖြင့် သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ကြသော်လည်း၊ အာဟာရအပေါ်၌ တပ်မက်မှု မကင်းဘဲ၊ ဉာဏ်ဖြင့် မဆင်ခြင်ဘဲ သုံးဆောင်နေကြသည်။ ဤသည်မှာ အနှစ်မရှိသည်ကို အနှစ်သာရဟု မှတ်ယူပြီး၊ အကျိုးမရှိသည်ကို အကျိုးရှိသည်ဟု ပြုမူနေခြင်းပင် ဖြစ်သည်။”

ဤသို့ စဉ်းစားတော်မူပြီးနောက် ဘုရားရှင်သည် အကယ်၍ ပဉ္စမပါရာဇိကသိက္ခာပုဒ်တစ်ခုကို ပညတ်ခွင့်ရှိခဲ့လျှင်၊ “အာဟာရကို ဉာဏ်ဖြင့် မဆင်ခြင်ဘဲ သုံးဆောင်ခြင်း” ကို ပါရာဇိကအဖြစ် သတ်မှတ်ချင်သည်ဟု ဆင်ခြင်တော်မူသည်။ သို့သော် သတ္တဝါတို့သည် အာဟာရမှီဝဲမှုမှ လွတ်ကင်းရန် မဖြစ်နိုင်သည်ကို သိတော်မူသဖြင့်၊ ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပါရာဇိကအဖြစ် မပညတ်ဘဲ၊ ရဟန်းတော်များအား သတိသမ္ပဇဉ်ဖြင့် ဆင်ခြင်သုံးဆောင်ရန် လမ်းညွှန်သည့် “ဓမ္မာဒါသ” (တရားကြေးမုံ) အဖြစ် ချန်ထားခဲ့သည်။ 

ထို့ကြောင့် ဘုရားရှင်သည် “ပုတ္တမံသူပမသုတ်” ကို ဟောကြားခဲ့ပြီး၊ ရဟန်းတော်များအား အာဟာရသုံးဆောင်ရာတွင် သတိထားကာ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ ကင်းရှင်းစွာ ကျင့်ကြံရန် ဆုံးမခဲ့သည်။

ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
***ပုတ္တမံသူပမသုတ္တန်ပိုင်း**
 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ပြင်သစ်ပိုင် ဂီယာနာ

**ပြင်သစ်ပိုင် ဂီယာနာ**() သို့မဟုတ် **ဂွီယန်**()သည် တောင်အမေရိကရှိ ပြင်သစ် ပြည်ပ နယ်မြေ(ရေဂျောင်) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့တော်မှာ ကာယဲန် ဖြစ်သည်။ ဧရိယာ ၈၃,၈၅၄ km2 နှင့် လူဦးရေ ၂၆၀,၀၀၀ ဦး ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကြက်သွေးရောင်

**ကြက်သွေးရောင်**သည် ခရမ်းရောင်ဘက်သန်းသည့် ရွှန်းစိုနက်ရှိုင်းသော အနီရင့်ရောင်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မူလက ကားမစ်အင်းဆက်များမှ ထုတ်လုပ်သော ကားမစ်ဆိုးဆေး၏အရောင်ကို ရည်ညွှန်းလေ့ရှိသော်လည်း

## အသုံးပြုမှုများ
### နိုင်ငံသင်္ကေတ
၎င်းသည် နီပေါနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားအရောင်ဖြစ်ပြီး၊ နီပေါအလံ၏ နောက်ခံတွင်လည်း အသုံးပြုထားသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရောင်များ
ပံသုကူအသား

ပံသုကူအသား = “**ပဝတ္တမံသ**” ဆိုသည်မှာ အလိုလိုဖြစ်ပေါ်သော၊ ပကတိအားဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော၊ သို့မဟုတ် ဈေးဆိုင်များတွင် ရောင်းချရန် ပြင်ဆင်ထားသော သေပြီးသတ္တဝါ၏ အသားကို ဆိုလိုသည်။  

လူအချို့တို့က “ဤအသားသည် ရဟန်းတော်များအတွက် ရည်ရွယ်ပြီး ပြုလုပ်ထားခြင်း မဟုတ်ပါ၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ ကိုယ်ပိုင်အတွက် သို့မဟုတ် ဧည့်သည်များ၊ မင်္ဂလာပွဲများအတွက် ပြင်ဆင်ထားခြင်းဖြစ်ပါသည်၊ သို့မဟုတ် ဈေးဆိုင်မှ ဝယ်ယူထားသော ပံသုကူအသားကို ရဟန်းတော်များအတွက် စီမံပေးထားခြင်းဖြစ်ပါသည်” ဟု ပြောကြားခဲ့လျှင် ထိုအသားသည် အပ်စပ်သည်ဟု ဆိုသည် ။

ပံသုကူအသား၏ အဓိကအချက်မှာ ၎င်းကို ရဟန်းတော်များအတွက် သီးသန့်ရည်ရွယ်၍ သတ်ဖြတ်ပြင်ဆင်ထားခြင်း မဟုတ်ဘဲ၊ ပကတိအားဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော သို့မဟုတ် ဈေးဆိုင်များတွင် ရောင်းချနေသော အသားဖြစ်ရမည် ဖြစ်သည်။ ဥပမာ၊ ကွယ်လွန်သူများအတွက် ပေတကိစ္စ (ကုတ်ဟီးထမင်း) သို့မဟုတ် မင်္ဂလာပွဲများအတွက် ပြင်ဆင်ထားသော အသားများသည်လည်း ဤသဘောတူညီပြီး၊ ရဟန်းတော်များအတွက် ရည်ရွယ်ချက်မပါဘဲ ဆွမ်းအဖြစ် လှူဒါန်းခဲ့လျှင် အပ်စပ်သည်။ သို့သော် ရဟန်းတော်များအတွက် သတ်ဖြတ်ထားသည်ဟု သံသယဖြစ်ဖွယ်ရှိလျှင် သို့မဟုတ် ရဟန်းများနှင့် မင်္ဂလာပွဲစသည့် အခြားရည်ရွယ်ချက်များ ရောထွေးနေလျှင် ထိုအသားသည် မအပ်ဟု သတ်မှတ်သည် 

သို့သော် ယနေ့ခေတ်တွင် စဉ်းစားကြည့်ပါက၊ ဈေးဆိုင်များတွင် အလိုလိုသေသော သတ္တဝါများ၏ အသားထက် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် သတ်ဖြတ်ပြင်ဆင်ထားသော အသားများသာ များပြားလှသည်။ နိဂုံးချုပ်အားဖြင့်၊ ပံသုကူအသားသည် ရဟန်းတော်များအတွက် ရည်ရွယ်ချက်မပါဘဲ၊ ပကတိဖြစ်ပေါ်လာသော အသားဖြစ်မှသာ အပ်စပ်သည်ဟု ဆိုနိုင်ပါသည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* သုပ္ပိယာ၏ အံ့ဩလောက်သော ဒါနစေတနာ
* အလိုလိုဖြစ်‌ပေါ်သာ အသား
 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ
ရန်ကုန်ကင်မရာပြတိုက်

ရန်ကုန်ကင်မရာပြတိုက် (Yangon Camera Museum) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တစ်ခုတည်းသော ကင်မရာပြတိုက် ဖြစ်ပြီး၊ ရန်ကုန်မြို့၊ ​မြောက်ဒဂုံမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။ ဤပြတိုက်သည် ဓာတ်ပုံပညာနှင့် ကင်မရာများ၏ သမိုင်း ကြောင်းကို စိတ်ဝင်စားသူများအတွက် သွား​ရောက်လည်ပတ်သင့်​သော နေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။

Yangon Camera Museum တွင် ကမ္ဘာ့သမိုင်းတစ်လျှောက် အသုံးပြုခဲ့သော ရှားပါးကင်မရာများ၊ ဓာတ်ပုံဆိုင်ရာ ပစ္စည်းကိရိယာများ၊ ဓာတ်ပုံပညာ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသမိုင်းကြောင်းများကို ပြသထားသည်။ ပြတိုက်သည် ဓာတ်ပုံပညာကို ချစ်မြတ်နိုးသူများ၊ သမိုင်းဝင်ပစ္စည်းများကို စိတ်ဝင်စားသူများအတွက် အကောင်းဆုံးလေ့လာရာနေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
*

ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပြတိုက်များ
ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်မြို့ရှိ ပြတိုက်များ