open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
လဲကယ်စာ

**လဲကယ်စာ** () ကို ယခင်က **ကရင်ကြက်ယက်စာ** ဟု သိကြပြီး၊ မြန်မာနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့တွင် ပိုးကရင်ဘာသာစကား နှင့် စကောကရင်ဘာသာစကား တို့ကို ရေးသားရန် အသုံးပြုသည့် အဘူဂီဒါ (abugida) အက္ခရာတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင် ဗျည်း ၂၅ လုံး၊ သရ ၁၇ လုံး နှင့် အသံနေအသံထား ၃ မျိုး ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် ဤအက္ခရာတွင် ပုဒ်မ နှင့် ကော်မာ ကဲ့သို့သော ကိုယ်ပိုင်သီးသန့် ကိန်းဂဏန်းများနှင့် ပုဒ်ဖြတ်ပုဒ်ရပ်များလည်း ရှိသည်။

လဲကယ်စာသည် စကားလုံးများကို အသံထွက်သည့်အတိုင်း ရေးသားသည့် အက္ခရာဖြစ်သည်။ ခေတ်သစ် လဲကယ်အက္ခရာတွင် ဗျည်းများကို ဦးစွာရေးသားပြီးနောက် သရများနှင့် အသံများကို ၎င်းတို့၏ ပတ်လည်တွင် ရေးသားသည်။ ကွန်ပျူတာစာလုံးပေါင်းတွင်မူ *dwia thwai* နှင့် *ri ya*h ကဲ့သို့သော ဗျည်း၏ ဘယ်ဘက်တွင် ရေးသားရသည့် သရနှစ်လုံးပင်လျှင် ဝဏ္ဏတစ်ခု၏ သရများသည် ဗျည်း၏နောက်တွင် အမြဲလိုက်ရသည်။

## သမိုင်းကြောင်း
ကရင်လူမျိုးတို့၏ ရိုးရာသမိုင်းအရ လဲကယ်အက္ခရာကို ကရင်ကြက်ယက်စာ ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ရှေးကရင်လူမျိုးများက ဤအက္ခရာကို ကြက်ယက်စာဟု အမည်ပေးခဲ့ရခြင်းမှာ မျိုးဆက်တစ်ဆက်မှတစ်ဆက်သို့ လက်ဆင့်ကမ်းပြောကြားခဲ့သော ပုံပြင်တစ်ပုဒ်ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုပုံပြင်အရ ဤကမ္ဘာလောကတွင် ပထမဆုံးနေထိုင်ခဲ့သော လူသားမှာ ဘုရားသခင်၏ အရိယ နှင့် သူ၏ သားတော်ခုနစ်ပါး ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။

## အနှစ်ချုပ်
လဲကယ်စာကို ၁၈၃၀ နှင့် ၁၈၆၀ ခုနှစ်ကြားတွင် တီထွင်ခဲ့ပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ လဲကယ်ဂိုဏ်းဝင်များက အသုံးပြုကြသည်။ ၎င်းသည် ရှေးဟောင်းမြန်မာအက္ခရာများ၏ ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များကို အခြေခံ၍ ရှေးဟောင်းမွန်အက္ခရာမှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ဤအက္ခရာကို အခြားဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ၊ ခရစ်ယာန်များနှင့် ထူးခြားသော လဲကယ်အရိယာဘာသာဝင်များကလည်း အသုံးပြုကြသည်။ လဲကယ်ဂိုဏ်းချုပ်ဆရာတော်၏ အဆိုအရ ဤအက္ခရာကို သင်ကြားပေးသော လေ့ကျင့်ပြီးသား ဆရာ ၃,၂၀၀ ကျော် ရှိသည်ဟု သိရသည်။

လဲကယ်များသည် မွန်နှင့် မြန်မာအက္ခရာများ အပါအဝင် အခြားသောအက္ခရာများကိုလည်း အသုံးပြုကြပြီး၊ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်များကမူ အသုံးပြုမှုနည်းပါးသော ထိုင်းအက္ခရာတစ်မျိုးကို ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗြာဟ္မီ စာများ
အိဝခိတောင်

**အိဝခိတောင်** (岩木山, Iwaki-san) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုးဟိုခုဒေသ၊ အအိုမိုရိစီရင်စုအနောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည့် မီးတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဖူဂျီတောင်နှင့် ဆင်တူသည့်ပုံစံရှိသဖြင့် "ဆွတ်ဂရုဖုဂျိ" (津軽富士) လည်း ခေါ်ဆိုကြပြီး၊ "အိုခုဖုဂျိ" (奥富士) ဟုလည်း အနည်းငယ် ခေါ်ဆိုကြသည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၁၆၂၅ မီတာ (၅၃၃၁ ပေ) မြင့်သည်။ အအိုမိုရိစီရင်စုတွင် အမြင့်ဆုံးတောင်လည်း ဖြစ်သည်။

အိဝခိတောင်သည် ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် တောင်တက်သမားနှင့် စာရေးဆရာဖြစ်သည့် ခယူးယဖုခုဒ ရေးသားခဲ့သည့် "ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသည့် တောင် ၁၀၀" စာရင်းတွင် ဖော်ပြရေးသားခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ တောင်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဧရိယာများသည် ဆွတ်ဂရု - ခိုခုတဲအိအမျိုးသားပန်းခြံတွင် ပါဝင်သည်။

## အမည်
"အိဝခိ" ဟူသည့် အမည်ဖြစ်ပေါ်လာပုံနှင့် ပတ်သက်၍ အယူအဆအမျိုးမျိုးရှိသည်။ အအိနုဘာသာစကားမှ ဆင်းသက်လာသည့် အမည်မူလဇာစ်မြစ်သည် နှစ်မျိုး ရှိသည်။ တစ်ခုမှာ カムィ イワキ (ခမုအိအိဝခိ) ဟူသည့် စကားလုံးမှ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး၊ အခြားတစ်ခုမှာ အအိနုဘာသာစကားဖြင့် "ကျောက်ဆောင်" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည့် イワーケ (အိဝါးခဲ) ဟူသည့် စကားလုံးမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ အခြားသော နောက်ထပ်သီအိုရီတစ်ခုမှာ "ကျောက်ဆောင်ရဲတိုက်" ဟုအဓိပ္ပါယ်ရသည့် 石の城 (အိရှိနော့ရှိရို, ishi no shiro) မှ ဆင်းသက်ဖြစ်ပေါ်လာသည်ဟုလည်း ဆိုကြသည်။

## တောင်တက်ခြင်း
တောင်ထိပ်သည် ၁၆၂၅ မီတာမြင့်သည်။Rowthorne, C. et al.: "Japan (8th edition)", Lonely Planet Publications, 2003 ပိုမို၍ တက်ရလွယ်ကူပြီး လူသုံးများသည့် လမ်ကြောင်းမှာ ဆွတ်ဂရုအိဝခိကောင်းကင်ကေဘယ်ကားလိုင်း ဖြစ်သည်။ ဤကေဘယ်ကားသည် အိဝခိတောင်၏ တောင်ဘက်ခြမ်း အအိုမိုရိခရိုင်လမ်းမအမှတ် (၃) တွင် စတင်သည်။ ကေဘယ်ကားဖြင့်တက်ရောက်ပြီးအဆုံးတွင် ဓာတ်လှေကားစီးနင်းရမည် ဖြစ်သည်။ ထို့နောက်တွင် တောင်ထိပ်သို့ ခြေလျင်သွားရမည်ဖြစ်ပြီး မိနစ် ၃၀ -၄၀ ကြာမြင့်သည်။

## ပြင်ပလင့်များ
*   - Japan Meteorological Agency
* Iwakisan - Smithsonian Institution: Global Volcanism Program

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ဒိုင်ထန်းမင်းဧကရာဇ်

**ဒိုင်ထန်းမင်းဧကရာဇ်**(ဗီယက်နမ်: Đại Thắng Minh Hoàng đế / 大勝明皇帝)သည် ဗီယက်နမ်ဧကရာဇ်ဖြစ်သည်။ အခြားဘွဲ့များမှာ- **ဒင်တျန်ဧကရာဇ်**(Đinh Tiên Hoàng / 丁先皇; အဓိပ္ပါယ်မှာ- ဒင်မင်းဆက်၏ ပထမဆုံးဧကရာဇ်)ဖြစ်သည်၊ ဗီယက်နမ်ဧကရာဇ်ဖြစ်သည်။ 

တရုတ်ပဒေသရာဇ်မင်းဆက်များ နှစ်ပေါင်းတစ်ထောင် အုပ်ချုပ်ပြီးနောက် ဗီယက်နမ်ဘုရင် ငိုးမင်းသည် တောင်ပိုင်းဟန်မင်းဆက်ကို အနိုင်ယူပြီး ၉၃၈ ခုနှစ်တွင် လွတ်လပ်ရေးရခဲ့ပြီး ဗီယက်နမ်လူမျိုးများအတွက် ကာလရှည်ကြာ လွတ်လပ်ရေးပေးခဲ့သည့် ဘုရင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ငိုးမင်းကွယ်လွန်ပြီးနောက် တိုင်းပြည်သည် လျင်မြန်စွာ ဖရိုဖရဲပြိုလဲသွားကာ ပြည်တွင်းစစ်ဘုရင်များစွာ ပေါ်ထွက်လာပြီး ၎င်းတို့ကိုယ်ကိုရှူကွမ်(ဟုခေါ်ဝေါ်ကြပြီး မတူညီသော နယ်မြေများစွာကို အုပ်ချုပ်ကာ အချင်းချင်း အဆက်မပြတ် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြကာ ဤကာလကို၁၂ ရှူကွမ်၏ပြည်တွင်းစစ်ဟုသမိုင်းကခေါ်ဆိုခဲ့သည်။

၉၆၈ ခုနှစ်တွင် ဟွမ်းကျုံးခရိုင် ဘုရင်ခံ ဒင်းကုန်းကျူး(丁公著)၏သား ဒင်းဘိုလင့်(丁部領)သည် ပြည်တွင်းစစ်ကို ချေမှုန်းရန် စစ်တပ်ကို ထူထောင်ကာ ဗီယက်နမ်ကို တစ်နိုင်ငံတည်းအဖြစ် ပေါင်းစည်းကာ သူ့ကိုယ်သူ ဧကရာဇ်အဖြစ် ကြွေးကြော်ကာ နိုင်ငံအမည်ကို "ဒိုင်ကိုဗျတ်" ဟု ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
 

## မရဏ 
### Đinh Bộ Lĩnh လုပ်ကြံခံရမှု 
သို့သော် Đinh Bộ Lĩnh ၏ အုပ်စိုးမှုသည် ကြာရှည်မခံပေ။ 979 တွင် အိပ်မက်ဖြင့် မှုတ်သွင်းထားသော နန်းတော်အရာရှိတစ်ဦးသည် နန်းတော်ဝင်းအတွင်း အိပ်နေချိန်တွင် ဒိုင်းဘွယ်လီနှင့် သားကြီး ဒိုင်းလီအန်တို့ နှစ်ဦးလုံးကို သတ်ပစ်ခဲ့သည်။ လူသတ်သမားကို ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ငုယင်ဘặc က အလျင်အမြန် ဖမ်းဆီး ကွပ်မျက်ခဲ့သည်။ Bộ Lĩnh သည် အသက်ခြောက်နှစ်သာရှိသေးသော သားဖြစ်သူ Dinh Phe De ဖြင့် ဆက်ခံခဲ့သည်။

Song မင်းဆက်သည် Đại Cồ Việt ၏ တုန်လှုပ်ချောက်ချားသော အခြေအနေမှ အခွင့်ကောင်းကို ရယူလို၍ ဗီယက်နမ်ကို ကျူးကျော်ရန် စစ်တပ်ကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ဤအကျပ်အတည်းတွင် Đinh Bộ Lĩnh ၏တပ်ဦးစီးချုပ် လီဟိုအန် သည် အာဏာလစ်ဟာမှုထဲသို့ ဝင်ရောက်ကာ ဧကရာဇ်မင်းမြတ်ကို နန်းချကာ ပြိုင်ဘက်များကို တရားရုံးတွင် ဖယ်ရှားကာ ဧကရီ Dowager Dưong Vân Nga နှင့် တရားမဝင် ဆက်ဆံရေးသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ Lê Hoàn သည် သီချင်းကျူးကျော်မှုကို အနိုင်ယူပြီး သူ့ကိုယ်သူ ဧကရာဇ်ဟု ကြွေးကြော်ကာ အစောပိုင်း Lê မင်းဆက်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ သူက တိုင်းပြည်ကို "ဒိုင်းကồ Việt" ဟု ဆက်လက်ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။

* Vietsciences.free.fr တွင် Đinh Bộ Lĩnh အကြောင်း ဆောင်းပါး

ကဏ္ဍ:၉၇၉ ကွယ်လွန်သူများ
ကဏ္ဍ:၉၂၄ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်ဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ
အိဝတဲတောင်

**အိဝတဲတောင်** (岩手山, Iwate-san) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟွန်းရှူးကျွန်းမြောက်ပိုင်း၊ တိုးဟိုခုဒေသ၊ အိဝတဲစီရင်စုအနောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည့် အိုးအုတောင်များထဲတွင်ပါဝင်သည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၂၀၃၈ မီတာ (၆၆၈၆ ပေ) ရှိသည်။ အိဝတဲစီရင်စုတွင် အမြင့်ဆုံးတောင် ဖြစ်သည်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် ခယူးယဖုခုဒ ရေးသားခဲ့သည့် "ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသည့် တောင် ၁၀၀" စာရင်းတွင် ဖော်ပြရေးသားခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ တောင်သည် အိဝတဲစီရင်စု၏ မြို့တော် မိုရိအိုခမြို့၏ အနောက်ဘက်ရှီ ရှိဇုခုအိရှိမြို့၊ တခိဇဝမြို့နှင့် ဟချိမန်းတိုင်းမြို့တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ တောင်၏ နေရာအတော်များများသည် တိုဝဒ - ဟချိမန်းတိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်နယ်နိမိတ်အတွင်းတွင် တည်ရှိနေသည်။ ဤတောင်သည် ဖူဂျီတောင်နှင့် ဆင်တူသည့်သဏ္ဌာန်ရှိသည့်အတွက် "နန်းဘုဖုဂျိ" ဟု ခေါ်ကြသည်လည်း ရှိသည်။

## ရုပ်ပုံများ

File:春子谷地からの岩手山 Mt. Iwate from Haruko-Yachi Marshland - panoramio.jpg|အရှေ့တောင်ဘက်မှ မြင်ရပုံ春子谷地湿原付近から
File:Iwate-san.JPG|တောင်ဘက်မှ မြင်ရပုံ小岩井農場から
File:Mt.Iwate from Mt.Akitakoma.jpg|အနောက်တောင်ဘက်မှ မြင်ရပုံ秋田駒ヶ岳から
File:Mt.Iwate from Mt.Mitsuishi.jpg|အနောက်ဘက်မှ မြင်ရပုံ三ツ石山から
File:Mt.Iwate from Mt.Hachimantai.jpg|အနောက်မြောက်ဘက်မှ မြင်ရပုံ八幡平から
File:Yakehashiri lava flow Aerial photograph A.jpg|焼走り熔岩流
File:Iwatesan Kagura.jpg|山頂での神楽
File:岩手山お鉢巡り.jpg|岩手山お鉢巡り
File:薬師岳から火口内の妙高岳.jpg|薬師岳から火口内の妙高岳
File:岩手山八合目避難小屋.jpg|八合目避難小屋
File:姫神山からの岩手山.jpg|姫神山からの岩手山

## ပြင်ပလင့်များ
*  - Japan Meteorological Agency
* Iwate Volcano - Geological Survey of Japan
* Iwatesan - Smithsonian Institution: Global Volcanism Program
* Mt. Iwate - Hiking in Japan
* Iwate Prefectural Tourism site
* 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ဘိုရို-ဂါရို ဘာသာစကားများ

**ဘိုရို-ဂါရို ဘာသာစကားများ**သည် ပင်မ တရုတ်-တိဗက်ဘာသာစကားမိသားစု ကိုင်းခွဲဘာသာစကားအုပ်စုတစ်ခုဖြစ်ပြီး အရှေ့မြောက်အိန္ဒိယ၊ဘူတန်နိုင်ငံ၊ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတို့တွင်ပြောဆိုကြသည်။

  

ဤဘာသာစကားမိသားစုတွင် Boro ဘာသာစကား၊ Garo ဘာသာစကား၊ Kokborok (Tripuri)၊ Dimasa၊ Rabha၊ Tiwa စသည်တို့ ပါဝင်သည်။  
ဘိုရို-ဂါရို ဘာသာစကားများသည် တူညီသည့် အုပ်စုတစ်ခုတည်းမှဆင်းသက်လာသော သုတေသနများက ညွှန်းပြသည်။ထို ဘာသာစကားများကို စုပေါင်းအားဖြင့် **၁၀ မီလီယံကျော်**သော လူဦးရေများက သုံးစွဲနေကြပြီး အဓိကအားဖြင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ အာသံ, မီဇိုရမ်, မေဂါလာယ၊ နာဂလန်နှင့် တရစ်ပူရာ ပြည်နယ်များတွင် တွေ့ရသည်။

ဘိုရို-ဂါရိုဘာသာစကားအုပ်စုအတွင်း အုပ်စု၄ခုပါဝင်ပြီး ဘိုရို၊ဂါရို၊ကိုချ် နှင့် ဒီအိုရီ ဘာသာစကားများဖြစ်သည်။ဘိုရို-ဂါရို ဘာသာစကားများသည် သမိုင်းကြောင်းအရ ဗြဟ္မပုတ္တရချိုင့်ဝှမ်းတစ်လျှောက်နှင့် ယခုဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်မြောက်ပိုင်းဒေသများတွင် အလွန်ပျံ့နှံ့ခဲ့ပြီး၊ ရှေးဟောင်း-ဘိုရို-ဂါရိုဘာသာစကားသည် အာသံဘာသာစကား ဖြင့်အစားထိုးခြင်းမပြုမီ ဗြဟ္မပုတ္တရချိုင့်ဝှမ်း၏မူရင်းဘာသာစကားများ ဖြစ်သည်ဟု ယူဆရသည်။

## ဆက်စပ် 
* တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ
* တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ
* တိဘက်-ဗမာနွယ်များ အိန္ဒိယပြည်သို့ ရွှေပြောင်းနေထိုင်မှု

## အရင်းအမြစ်များ 
 Burling, Robbins (2003). "The Tibeto-Burman Languages of Northeastern India". In Thurgood, Graham; LaPolla, Randy J. (eds.). The Sino-Tibetan Languages. Routledge.   
 Joseph, U.V. (2007). "Rabha Language of Assam". Assam Institute of Research.   
 van Driem, George (2001). Languages of the Himalayas. Brill Academic Publishers.
အဆမတောင်

**အဆမတောင်** (浅間山, Asama-yama) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟွန်းရှူးကျွန်းအလယ်ပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး လှုပ်ရှားနေသည့် မီးတောင်အုပ်စု ဖြစ်သည်။ ဤမီးတောင်သည် ဟွန်းရှူးကျွန်းတွင် လှုပ်ရှားမှုအများဆုံးမီးတောင် ဖြစ်သည်။ ဤတောင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသည့် တောင် ၁၀၀ စာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။

## ရုပ်ပုံများ

File:Mt.Asama2 (From saku city).jpg|Viewed from the south
File:220929 Mt Asama Karuizawa Nagano pref Japan01s3.jpg|Viewed from the southeast
File:Mt asama.jpg|Viewed from the SSE
File:Mt.Asama (From onioshidashi).jpg|Viewed from the north
File:Kisokaido03 Urawa.jpg|Hiroshige

## ပြင်ပလင့်များ
* Asamayama – Japan Meteorological Agency 
*  – Japan Meteorological Agency
* Asama Volcano – Geological Survey of Japan
* Asamayama – Smithsonian Institution: Global Volcanism Program

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
အဇုမယတောင်

**အဇုမယတောင်** (四阿山, Azumaya-san) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂွန်းမစီရင်စုနှင့် နဂနိုစီရင်တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် မီးတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤတောင်သည် ၂၃၅၄ မီတာ (၇၇၂၃ ပေ) မြင့်သည်။ ဤတောင်၏ အမည်ကို အခြားသောစာလုံးပေါင်း 吾妻山 နှင့် 吾嬬山 ကို အသုံးပြုကြသည်။ ဤစာလုံးပေါင်းကို "အဂဆွတ်မ - ယာမ" (အဂဆွတ်မတောင်) ဟု ဖတ်သည်။ ဆွတ်မဂိုအိရွာတွင် ဤတောင်ကို 吾妻山 ဟု စာလုံးပေါင်းသည်။

အဇုမယတောင်  (四阿屋山, Azumaya-san) ဟူသည့်အမည်ဖြင့် နဂနိုစီရင်စုတွင်သာမက ဆိုင်းတမစီရင်စုတွင်လည်း ဤအမည်ဖြင့်လည်း တောင်တစ်ခု ရှိသည်။ ဖတ်ပုံအသံထွက်တူညီသော်လည်း ရေးသားသည့် ခန်ဂျိစကားလုံးသည် ကွာခြားသည်။

## တောင်တက်လမ်းများ
ဤတောင်သည် များစွာသောတောင်တက်လမ်းများနှင့် ကောင်းမွန်စွာချိတ်ဆက်ထားသည်။
*  -  - Mount Azumaya
*  - Mount Azumaya
*  - Mount Azumaya
*  - Mount Azumaya
: ()

## အနီးအနားရှိ တောင်များ
*  (2,207m)

## ရုပ်ပုံများ
## ပြင်ပလင့်များ
* Azumaya San - Geological Survey of Japan

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ဟိရဂတခဲတောင်

**ဟိရဂတခဲတောင်** (平ヶ岳, Hira-ga-take) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နီးဂတစီရင်စုနှင့် ဂွန်းမစီရင်စုအကြား နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤတောင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသည့် တောင် ၁၀၀ စာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
နောင်ကျော်

**နောင်ကျော်** (၈ မေ ၁၉၅၇ - ၂၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၅) သည် မြန်မာစာရေးဆရာ၊ကဗျာဆရာ နှင့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားဟောင်းတစ်ဦး ဖြစ်သည်။တက္ကသိုလ် သူပုန်ကျောင်းဆရာ ဟုလည်း စာရေးဆရာလောက၌  အမည်ထင်ရှားသည်။လက်ဝဲစာပေ ကို လက်ခံပြီး၊ ဗကပခေါင်းဆောင်ကလာပ်စည်း (ဗမာပြည်ကွန်မြုနစ်ပါတီ)ဆိုသည့် စွပ်စွဲချက်ဖြင့် ၁၉၈၉ ခုနှစ် တွင် ထောင်အနှစ် (၂၀) ချမှတ်ခံခဲ့ရသူလည်း ဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝ 
၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ဒေါပုံမြို့နယ် ၌ စာရေးဆရာ နောင်ကျော်ကို အဘ  ဦးညွန့် မောင်၊ အမိ ဒေါ်ခင်သိန်းတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်း ငါးဦးအနက် ဒုတိယမြောက်သားဖြစ်ပြီး၊အမည်အရင်းမှာ ဌေးသိန်း ဖြစ်သည်။

## ပညာရေး 
ဒေါပုံမြို့၊အထက်တန်းကျောင်း တွင် အခြေခံပညာများ ဆည်းပူးခဲ့ပြီး၊ထိုမှ ဆယ်တန်း အောင်မြင်ကာ ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ဒေသကောလိပ်(၁)၌ ဒုတိယနှစ်အထိ လူထု ဆက်သွယ်ရေးပညာ အထူးပြုတက်ရောက်ခဲ့သည်။

၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ၌ မြန်မာစာ အထူးပြု ဘာသာရပ်ဖြင့် တတိယနှစ် သင်တန်း စတင် တက်ရောက်ပြီး ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ 

ထို့နောက် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊ မြန်မာစာဌာန တွင် မဟာဝိဇ္ဇာတန်း ဆက်လက် သင်ယူခဲ့သည်။ဆရာမောင်သာချို ၊ ကဗျာဆရာ ဇောင်းထက် တို့ နှင့် ကျောင်းနေဘက်သူငယ်ချင်းများ ဖြစ်ကြသည်။၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် “ကြည်အောင်၏ ကဗျာများ လေ့လာချက်” ကျမ်းဖြင့် မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိ ခဲ့သည်။

## ဘဝဖြတ်သန်းမှု 
၁၉၈၄ ခုနှစ် တွင် စာရေးဆရာ နောင်ကျော် သည် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊မြန်မာစာဌာန တွင် အချိန်ပိုင်းနည်းပြ အဖြစ် တက္ကသိုလ်ဆရာဘဝကို စတင်ခဲ့သည်။ 

၁၉၈၆ ခုနှစ် တွင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၊ မြန်မာစာဌာန၌ နည်းပြ စတင် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။

ယင်းမတိုင်မီ ၁၉၇၆ ခုနှစ် တွင် ဒေသကောလိပ်(၁)၊ ဒုတိယနှစ် တက်ရောက်နေစဉ် မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာတိုက်တွင် သတင်းထောက်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

## စာရေးဆရာ၊ကဗျာဆရာဘဝ 
၁၉၇၆-၇၇ ပညာသင်နှစ်၊ ဒေသကောလိပ် အမှတ် (၁) နှစ်ပတ်လည် မဂ္ဂဇင်း တွင်  “အဆိပ်ကောင်”အမည်ရှိ စာပေဖြင့် စာရေးဆရာလောကထဲသို့ စတင်ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။

၁၉၈၂ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းကစ၍   “တပြုံလုံး လေလွင့်ခြင်း”၊  “တခိုင်လုံးရွှေ”စသည့် စုပေါင်း လက်ရေးကဗျာ စာအုပ်များထုတ်ဝေခဲ့ပြီး၊ကဗျာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ထောင်မှ ထွက်လာပြီးနောက် ၎င်းရေးသားခဲ့သည့် "တက္ကသိုလ်ကို မြတ်နိုးစွာ လွမ်းပြန်တော့" စာအုပ်မှာ ထင်ရှားခဲ့သည်။

## ရရှိသောဆုများ 
၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် တွင် ကျွန်တော်နှင့်အလှူခံများ ရသစာတမ်းဖြင့်  ပဉ္စမအကြိမ်မြောက် ရွှေအမြုတေ စာပေ ဆု ရရှိခဲ့သည်။

၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် “လွတ်လပ်ရေးခေတ် အိုးဝေမဂ္ဂဇင်းထဲက ခွပ်ဒေါင်း” စာအုပ်ဖြင့် တော်ကလေးဘုရားစာပေဆု ရရှိခဲ့သည်။

## ထောင်ကျခံရခြင်း 
၈၈၈၈ အရေးတော်ပုံ ကာလတွင် စာရေးဆရာ နောင်ကျော် သည် တက္ကသိုလ်ဆရာတစ်ဦးအနေဖြင့် တက်ကြွစွာ ပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ၁၉၈၉ခုနှစ် တွင် ဖမ်းဆီးခံရပြီး၊ လက်ဝဲစာပေ ကို လေ့လာဖတ်ရှုခဲ့သူ၊ဗကပအယူအဆကို လက်ခံယုံကြည်သူ၊ ဗကပခေါင်းဆောင်ကလာပ်စည်း (ဗမာပြည်ကွန်မြုနစ်ပါတီ) ဆိုသည့် စွပ်စွဲ ချက်များနှင့် ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ဤသို့ဖြင့် ၎င်းသည် ပုဒ်မ ၅(ည)၊ ၁၇ (၂) တို့ဖြင့် ထောင်ဒဏ် အနှစ် ၂၀ ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။

နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ ကပြုလုပ်ခဲ့သည့် ဗကပယူဂျီတို့၏ နိုင်ငံတော်အာဏာသိမ်းရန် ကြိုးစားမှုများ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ တွင် သူ၏ စစ်ဆန့်ကျင်ရေး အကြောင်းသည် ဖော်ထုတ်ပြောဆိုပုံနှိပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။

စာရေးဆရာနောင်ကျော် သည် အကျဉ်းထောင် ထဲတွင် ၁၄ နှစ်နီးပါးကြာ ဖမ်းဆီး ထိန်းသိမ်းခံရပြီး နောက် ၂၀၀၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလကုန်တွင် မန္တလေး အကျဉ်းထောင်မှပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ 

## ဘဝနိဂုံး 
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ဩဂုတ် ၂၁ ရက် မနက် ၅ နာရီ တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ဒေါပုံမြို့နယ် ရှိ ၎င်း၏ နေအိမ်၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကဗျာဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ကြွယ်ကြွယ်

**ဒေါ်ကြွယ်ကြွယ်**  (၁၈ ဧပြီ ၁၉၃၂ - ၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃) သည် ပခုက္ကူဦးအုံးဖေ တစ်သက်စာ စာပေဆုရှင်၊ ကန်တော့ခံသက်ကြီးစာပေပညာရှင် ဖြစ်သည်။တစ်သက်တာလုံး စာပေကဏ္ဍနှင့် သတင်းစာအလုပ်များတွင် ပါဝင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။ကလောင် အမည် မှာ မကြွယ်ကြွယ် ဖြစ်သည်။ 

## မွေးဖွားမှုနှင့် ပညာရေး 
၁၉၃၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၈ ရက် တွင် ပဲခူးမြို့နယ် ၊ ဝမ်းဘဲအင်းရွာ၌ ဖခင် ဦးဘိုးချစ် (ကျောင်းအုပ်) နှင့် မိခင် ဒေါ်စိန်မေ တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။မွေးချင်းခုနစ်ဦး ရှိသည့်အနက် ခြောက်ဦးမြောက် ဖြစ်သည်။

ပဲခူးမြို့၊ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းတွင် ၁၀ တန်းအထိ သင်ကြားခဲ့သည်။

## နိုင်ငံဝန်ထမ်းဘဝ 
ဆယ်တန်းအောင်မြင်ပြီးသည့်နောက်တွင်  ပညာရေးဝန်ထမ်း ကျောင်းဆရာမ အဖြစ် ဘဝကို စတင်ခဲ့သည်။နောင်တွင် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ ဌာနချုပ် တွင် သတင်းထောက်၊ အယ်ဒီတာအဖွဲ့ဝင် အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

## စာပေဘဝ 
၁၉၅၀ ခုနှစ်၊ မတ် ၁၄ ရက် တွင် လင်းယုန်ဂျာနယ် တွင် ဖော်ပြခံရသည့်  “မောင်းသံ” ဝတ္ထုတို ဖြင့် စာပေလောက သို့  စတင်ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။စာရေးသူအမည် ကို နာမည်ရင်း ကြွယ်ကြွယ် ဖြင့်သာ အသုံးပြုခဲ့သည်။

ထိုစဉ် ခေတ်ပြိုင် အနေဖြင့် စာပေလောက က မဟုတ်သည့် တေးဂီတလောက မှ မန္တလေး၊ဈေးချိုသူ ကြွယ်ကြွယ် ဆိုသည့် တေးသံရှင် တစ်ဦး ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။အဆိုပါ တေးသံရှင် သည် တေးဂီတလောက တွင် အထူးအောင်မြင်နေချိန်လည်းဖြစ်၍ စာရေးဆရာမ ကြွယ်ကြွယ် သည်  ၁၉၇၁ ခုနှစ်၊မတ်လအတွင်း ထုတ်ဝေသည့် ဗိုလ်တထောင်သတင်းစာ မှစကာ မူလ ကြွယ်ကြွယ် အစား ရှေ့တွင် မ တစ်လုံးအပို ထည့်၍ ကလောင်အမည် ကို မကြွယ်ကြွယ် ဟု ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

သူသည် သတင်းစာနှင့် မဂ္ဂဇင်းများတွင် ဆောင်းပါး ၁၅၀၀ ခန့်၊ ဝတ္ထုတို ၆၀၀ ကျော်၊ ဝတ္ထုရှည် ၃၀ ကျော်နှင့် ကဗျာ ၂၀၀ ခန့် ရေးသား ဖော်ပြခဲ့သည့် မှတ်တမ်းရှိခဲ့သည်။

ထို့အပြင် လုံးချင်းဝတ္ထုရှည် ၆ အုပ်၊ ကဗျာစာအုပ်များ၊ ဘာသာရေး၊ ဘုရားသမိုင်းနှင့် ထေရုပ္ပတ္တိစာအုပ်များ တိုက်ရိုက်ရေးသားခဲ့သည်။

## ဆုရရှိမှု 
၂၀၁၉ ခုနှစ် အတွက် ပခုက္ကူဦးအုန်းဖေ စာပေဆု (တစ်သက်တာဆု)ကို ၂၀၂၁ ခုနှစ် တွင် ချီးမြှင့်ခံရသည်။ 

## ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ 
၁၉၅၈ ခုနှစ် တွင် စာရေးဆရာ သက်မောင် (ဦးမောင်မောင်လတ်) နှင့် အိမ်ထောင်ပြုသည်။သား ၂ ဦး၊သမီး ၁ ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။

## ဘဝနိဂုံး 
အသက်(၉၁)နှစ်အရွယ် ၂၀၂၃-ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၁၉)ရက် ညနေ ၆ နာရီ ၁၅ မိနစ် တွင် ရန်ကုန်မြို့ ၌  ကွယ်လွန်သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ဟိအုချိဂတခဲတောင်

**ဟိအုချိတောင်** သို့မဟုတ် ဟိအုချိဂတခဲ (燧ヶ岳) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုရှီးမားစီရင်စု၊ မိနမိ-အအိဇုဂွန်း၊ ဟိနိုအဲမတရွာတွင် တည်ရှိသည့် မီးတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤမီးတောင်သည် ၂၃၅၆ မီတာ (၇၇၃၀ ပေ) မြင့်သည်။ ဤတောင်သည် အိုဇဲအမျိုးသားဥယျာဉ်အတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။ တိုးဟိုခုဒေသတွင် အမြင့်ဆုံးတောင် ဖြစ်သည်။ ဤမီးတောင်ကြောင့် မြောက်ဘက်တွင် အိုဇဲနုမရေကန် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ဤတောင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသည့် တောင် ၁၀၀ စာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။

ဟိအုချိတောင်သည် မူလအစဖြစ်ပေါ်လာသည်မှာ နှစ်ပေါင်းသုံးသိန်းငါးသောင်း မတိုင်မီက ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ နှစ် တစ်သိန်းခြောက်သောင်းနှင့် တစ်သိန်းခုနစ်သောင်းကြားကာလတွင် ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ တောင်ထိပ်တွင် ချော်ရည်များထွက်၍ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် တောင်ခုံးနှစ်ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ အခနဂုရဲ Akanagure (赤ナグレ)  နှင့် မိအဲ - အိခဲ တို့ ဖြစ်ကြသည်။ Mi-ike (御池岳) အခနဂုရဲသည် တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည့် တောင်ခုံး ဖြစ်ပြီး များစွာသော ချော်ရည်များကို နှးစ် ၃၅၀၀ ခန့်ကာလက ထုတ်လွှတ်ခဲ့သည်။ ၎င်းချော်ရည်များသည် မီးတောင်၏ တောင်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်အရပ်များသို့ စီးဆင်းသွားကြသည်။ မိအဲ - အိခဲမှာမူ လှုပ်ရှားခဲ့သည်ဟူသည့် မှတ်တမ်းသာရှိသည်။

## ပေါက်ကွဲမှုအကြိမ်များ
### ၁၅၄၄ ခုနှစ်ပေါက်ကွဲမှု
၁၅၄၄ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ပေါက်ကွဲခဲ့သည်ဟု မှတ်တမ်းတင်နိုင်ခဲ့သည်။

## ပြင်ပလင့်များ
* National catalogue of the active volcanoes in Japan: Hiuchigatake - Japan Meteorological Agency
* Quaternary Volcanoes: Hiuchigatake - Geological Survey of Japan, AIST
* 
* Volcanolive.com

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
အခဂိတောင်

**အခဂိတောင်** (赤城山, Akagi-yama; Red Castle) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂွန်းမစီရင်စုတွင် တည်ရှိသည့် မီးတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
အိအိဒဲတောင်

**အိအိဒဲတောင်** (飯豊山, Iide-san) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ယာမဂတစီရင်စု၊ နီးဂတစီရင်စုနှင့် ဖုခုရှီးမားစီရင်စုတို့တွင် ဖြန့်ကျက်တည်ရှိနေသည့် တတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤတောင်သည် အိအိဒဲတောင်တန်းများထဲမှ တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ တောင်ထိပ်တွင် အိအိဒဲတောင်နတ်ကျောင်း (飯豊山神社) တည်ရှိသည်။ အိအိဒဲတောင်သည် တောင်တန်းတွင်ပါဝင်သည့် အခြားသောတောင်များနည်းတူ ခယူးယဖုခုဒ၏ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသည့် တောင် ၁၀၀ စာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။

ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၂၁၀၅ မီတာတွင်တည်ရှိသော်လည်း အိအိဒဲတောင်တန်း၏ အမြင့်ဆုံးတောင်ထိပ်မဟုတ်ပေ။ အမြင့်ဆုံးတောင်သည် ဒနိခိတောင် (大日岳, Dainichi-dake) ဖြစ်ပြီး ၂၁၂၈ မီတာ မြင့်သည်။ ဤတောင်သည် နီးဂတစီရင်စုနှင့် ယာမဂတစီရင်စုတို့၏ နယ်နိမိတ်အကြားတွင် တည်ရှိနေသည်။ သို့သော် တောင်ထိပ်နှင့် အိအိဒဲတောင်နတ်ကျောင်း၊ တောင်ထိပ်သို့သွားရာလမ်ဖြစ်သည့် တစ်မီတာခန့်ကျယ်သည့် လမ်းတို့မှာမူ ဖုခုရှီးမားစီရင်စု၊ ခိတခတမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ 

## ရုပ်ပုံများ

Mt_IIDE_1.JPG |大朝日岳から飯豊本山と大日岳を望む
dainiti_onisi.JPG |疣岩山から大日岳と御西岳を望む
white_whale.JPG |厳冬の飯豊連峰
Mt. Iide.JPG |右が飯豊本山、中央左が御西岳、左が大日岳
梅花皮岳から見た北股岳.jpg | 梅花皮岳から見た北股岳（手前は梅花皮小屋）
冬の飯豊連峰.jpg|安達太良山から見た厳冬の飯豊連峰

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
အုပ်စိုးခန့်

**အုပ်စိုးခန့်** () သည် မြန်မာလူငယ် သရုပ်ဆောင် နှင့် အဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။

၂၀၁၉ ခုနှစ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရောင်းအားအကောင်းဆုံး တစ်ကိုယ်တော်အယ်လ်ဘမ်ဖြစ်ခဲ့သော နံပါတ်တစ် ပေါ့ပ်အယ်လ်ဘမ် *The Number One* နှင့် ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ပွဲဦးထွက်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် *The Greatest Love* ဇာတ်ကားတွင်  ကေကေမိုးနှင့်အတူ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ *The Mask Singer Myanmar* ပြိုင်ပွဲတွင် ပြိုင်ပွဲဝင်တစ်ဦးအဖြစ်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၀ ခုနစ်တွင် *အိပ်မက်တွေ မိုးထားတဲ့အိမ်* တီဗီဒရာမာဇာတ်လမ်းတွဲတွင် ပထမဆုံးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

၂၀၂၀ ခုနှစ် မေလတွင် သူသည် "ပိုင်ရှင်" ဟူသော ဇော်ဝင်းရှိန် ၏ ၁၉၈၀ ခုနှစ်များက ဂန္ထဝင်သီချင်းကို ပြန်လည်ဖန်တီး သီဆိုခဲ့သည်။ ၂၀၂၀ခုနစ် ဇွန်လတွင် သူသည် မေလသံစဉ် ၏ *ပြန်လည်ဆန်းသစ် နှောင်းတခေတ်* အယ်လ်ဘမ်တွင် "ရုန်းတော်လွှတ်တော်" သီချင်းတွင် ပါဝင်သီဆိုခဲ့သည်။

## Discography 
### အယ်လ်ဘမ်များ 
* *The Number One* (2018)

### Singles 
* "ပိုင်ရှင်" (၂၀၂၀)
* "မင်းအချစ်တစ်ခုတည်း" (၂၀၂၀)
* "မျှော်နေတယ်" (၂၀၂၀)
* "Instagram" (2020)
* "မမ" (၂၀၂၀)
* "ခက်မိုက်မိုက်ချစ်ကြစို့" (၂၀၂၀)
* "ရာစုသစ်ချစ်သူ" (၂၀၂၁)၊
* "မန္တလေးသူပျိုဖြူချော" (၂၀၂၂)၊

## ရိုက်ကူးခဲ့သောရုပ်ရှင်များ 
* *အိပ်မက်တွေ မိုးထားတဲ့အိမ်* (၂၀၂၀)

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* 
* 

ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:၂၀၀၂ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ
မေလသံစဉ်

**မေလသံစဉ်** (၂၃ မေ ၂၀၀၃ မွေးဖွား)သည် မြန်မာနိုင်ငံမှအဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။

## ဘဝအစပိုင်း 
မေလသံစဉ်ကို ၂၀၀၃ ခုနှစ် မေလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ ပြင်ဦးလွင်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ကိုးနှစ်သားတွင် မေလသံစဉ်သည် အေသင်ချိုဆွေနှင့် ဆိုတေးတို့ကဲ့သို့သော အဆိုတော်များ၏ ဂီတအယ်လ်ဘမ်များတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် မေလသံစဉ်ကိုယ်တိုင်ရေးသားပြီး "မြန်မာ့သူရဲကောင်းများ" သီချင်းကို ဩဂုတ်လ ၁၉ ရက်နေ့အထိ ကြည့်ရှုသူ ၆၀၀,၀၀၀ကျော် ရရှိခဲ့သည်။

## Discography 
### အယ်လ်ဘမ်များ 
* *ပြန်လည်ဆန်းသစ် နှောင်းတစ်ခေတ်* (၂၀၂၀)

## ဆုများ 
* ၂၀၂၀ - City FM အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးတေးသံရှင်ဆု

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* 
* 
* 

ကဏ္ဍ:၂၀၀၃ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
အဲန်လူမျိုး

**အဲန်** ‌‌သို့မဟုတ် **အင်**လူမျိုးများသည် မြန်မာတိုင်းရင်းသား ၁၃၅ မျိုးတွင်ပါဝင်သည်။ အဲန်လူမျိုးများသည် ရှမ်းလူမျိုးစုကြီး ၃၂ မျိုး အနက် ပါဝင်သည့် ပျောက်ကွယ်လုနီးပါးဖြစ်နေသော လူမျိုးစုတစ်စုဖြစ်သည်။

## နေထိုင်ရာဒေသ
အဲန်လူမျိုးများသည် ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့ပိုင်း) ရှိ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်၊ မိုင်းခတ်မြို့နယ်၊ မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်တို့တွင် အများဆုံးနေထိုင်ကြပြီး အခြားလူမျိုးစုများနှင့် ရောနှောနေထိုင်လေ့မရှိဘဲ တောင်ကုန်းတောင်စောင်းများတွင် ရွာတည်ကာ နေထိုင်သော လူမျိုးစုဖြစ်သည်။ အဲန်လူမျိုးများသည် တောင်ယာစပါးစိုက်ပျိုးခြင်း၊ သီးနှံစိုက်ပျိုးခြင်း နှင့် အမဲလိုက် ခြင်းများပြုလုပ်ကြသည်။ အဲန်လူမျိုးများ နေထိုင်သည့် ရွာစုစုပေါင်း ၄၀ ရှိ ၂၀၁၇ ခုနှစ် လူဦးရေစာရင်းအရ လူဦးရေ ၃၆၀၀ နီးပါးခန့်ရှိသည်။

## ယဉ်ကျေးမှု့
အဲန်လူမျိုးများသည် အနက်ရောင်ဝတ်စုံကိုသာ ကိုယ်တိုင်ဖန်တီးရက်လုပ်ပြီးဝတ်ဆင်ကြသည်။ အဲန်လူမျိုးများသည် သွားမည်းမှလှသည့်ဟု ယူဆကြပြီးသူတို့၏ သွားများကို မည်းအောင်မိုက်ကော်သစ်ပင်မှ အခေါက်ကို အဆီရရှိအောင် မှိုင်းတိုက်ပြီး သူတို့ရဲ့အသက် ၁၂ ၊ ၁၃ နှစ် အရွယ်မှာကတည်းက စတင်သုတ်လိမ်းကြပြီး သစ်ရွက်ခြောက်၊ ဆေးနီသစ်ခေါက်ကို အခွံခွာ၍ ကွမ်းယာကဲ့သို့ အမြဲတစ်စေဝါးလေ့ရှိသည်။ အမျိုးသား အမျိုးသမီးအားလုံးသည် နားပေါက်ဖောက်ကြပြီး သူတို့၏ရိုးရာပွဲနေ့များတွင် ပန်းများပန်ကြပြီး ငွေလက်ကောက် ဝတ်ဆင်လေ့ရှိသော်လည်း ဖိနပ်စီးလေ့မရှိပေ။

## ဘာသာစကား
အဲန်လူမျိုးများသည် အဲန်ကိုယ်ပိုင်ဘာသာစကားနဲ့ ရှမ်းဘာသာစကားကို အဓိကပြောဆိုကြသည်။ အဲန်းလူမျိုးများအနက် ဗုဒ္ဓဘာသာကိုးကွယ်ကြသောသူများသည် ဂုံရှမ်းစာပေကိုအသုံးပြုကြပြီး ခရစ်ယာန်ဘာသာကို ကိုးကွယ်ကြ‌သောသူများသည် ဝ စာပေကို အသုံးပြုကြသည်။ ယခုလက်ရှိတွင် ‘ဝ’ဗျည်းအက္ခရာကို အသုံးပြုပြီး အဲန်ဘာသာစာပေ အဖြစ် အသုံးပြုလျက်ရှိသည်။

## ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှု့
အဲန်လူမျိုးများသည်မိရိုးဖလာ နတ်ကိုးကွယ်ကြပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာ ၊ ခရစ်ဘာသာ အပြင် တောစောင့်နတ်၊ တောင်စောင့်နတ်နှင့် သေဆုံးသွားသော ဘိုးဘေးနတ်များကို ကိုးကွယ်ယုံကြည်ကြသည်။ ရိုးရာနတ်ပွဲကိုလည်း ဆောင်းအကုန် နွေအကူးကာလတွင် အမဲလိုက်ကြပြီး ရရှိလာသောသားကောင်ဖြင့် ပူဇော်ပွဲပြုလုပ်ကြသည်။ 

## ကိုးကား
;

ကဏ္ဍ:ရှမ်းလူမျိုးစု
ဟင်္သပဒါး

[thumb|[ဗင်းနစ်မြို့|ဗင်းနစ်ပန်းချီဆရာ တစ်ရှန်သည် ဇာတ်လမ်းသရုပ်ဖော် ပန်းချီများရေးဆွဲရာတွင် ဇာတ်လိုက်များပေါ်လွင်မှုရှိစေရန် ဟင်္သပဒါးအနီရောင်ကိုအသုံးပြုခဲ့သည်။ သူရေးဆွဲခဲ့သော *Assumption of the Virgin* (၁၅၁၆ – ၁၈ ခုနှစ်) အမည်ရသည့် ပန်းချီကားတွင် ဟင်္သပဒါးအနီရောင်ဖြင့် ရေးဆွဲထားသော ဝတ်ရုံများဖြင့် ပန်းချီတွင် ရုပ်လုံးဖော်ထားသော အဓိကဇာတ်ကောင်များထံသို့ ကြည့်ရှုသူ၏ အမြင်အာရုံကို ဆွဲဆောင်ထားနိုင်သည်။]]
thumb|"ဟင်္သပဒါး အနီရောင်" အဓိပ္ပာယ်ရသော အမည်ဖြင့် ချင်မင်းဆက်ခေတ်မှ တရုတ်ရှေးဟောင်းယွန်းထည်ပစ္စည်း (၁၇၃၆–၁၇၉၅)။ တရုတ်အမျိုးသားပြတိုက်၊ ဘေကျင်း။

ရှေးယခင် ၁၉ ရာစုမတိုင်မီက လူတို့သည် ပန်းချီရေးဆွဲရာ၌လည်းကောင်း၊ အရာဝတ္တုပစ္စည်းများအား အရောင်ခြယ်သရာ၌လည်းကောင်း တောက်ပသောအနီရောင် အရောင်အဆင်းရရှိရန် ဓာတ်သတ္တုတွင်းထွက်ပစ္စည်းတစ်မျိုးဖြစ်သည့် ဟင်းရိုင်း (မာကျူရီဆာလဖိုက်ဒြပ်ပေါင်း၏ အသွင်တစ်မျိုး) ကို ကြိတ်ထားသော အမှုန့်မှရရှိသော **ဟင်္သပဒါးအနီရောင်** () ကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ထိုအရောင်ကို *လိမ္မော်အနီရောင် (Reddish orange)* ဟူ၍ ခေါ်ဆိုလေ့ရှိကြသော်လည်း အမှန်စင်စစ်၌ ၎င်းသည် လိမ္မော်အနီထက် ၁၁%  ပိုမိုတောက်ပ၏။

## ဝေါဟာရဇာစ်မြစ် 
**ဟင်္သပဒါး**ဟူသည့် စကားလုံးသည် ပါဠိစကားလုံးများဖြစ်သော '*"*ဟံသ*"**(ဟင်္သာ) နှင့် **"*ပါဒ*"*'(ခြေထောက်) တို့ကို ပေါင်းစပ်၍ မွေးစားထားသော စကားလုံးဖြစ်ပြီး *"ဟင်္သာ၏ခြေအဆင်းကဲ့သို့ နီသော အရောင်ခြယ်ဆေးမှုန့်တစ်မျိုး"*ဟု မြန်မာစာလုံးပေါင်းသတ်ပုံကျမ်းတွင် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားသည်။

## ဓာတုဗေဒ နှင့် ထုတ်လုပ်မှု 
ဟင်္သပဒါးသည် ထင်ရှားပြတ်သားစွာမြင်နိုင်သည့် အရောင်အသွေးတောက်ပသော အနီဘက်သန်းသည့်လိမ္မော်ရောင် အရောင်ခြယ်ပစ္စည်းတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ၎င်းအရောင်ခြယ်ပစ္စည်းသည် ကြိတ်ထားသော ဟင်းရိုင်းအမှုန့် (ဟင်္သပဒါးရိုင်း) ဖြင့် ပြုလုပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ 

အခြားသော ပြဒါးဒြပ်ပေါင်းအများစုကဲ့သို့ပင် ဟင်္သပဒါးတွင် လူတို့အတွက် အဆိပ်သင့်ခြင်းဖြစ်စေသော ဓာတ်သတ္တိရှိသည်။

## သမိုင်း 
ဟင်္သပဒါးအနီရောင်ကို ရှေးဟောင်းရောမခေတ် နှင့် အရှေ့ရောမအင်ပါယာခေတ်တို့တွင် အနုပညာလက်ရာများနှင့် အလှဆင်မှုများ၌ တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ထိုမျှမက သရုပ်ဖော်ပုံနှင့်တကွ ရှင်းလင်းရေးသားပြုစုခဲ့သော အလယ်ခေတ် ရှေးဟောင်းကျမ်းစာအချို့၌လည်း ဟင်္သပဒါးအနီ သုံးစွဲမှုကို တွေ့မြင်ရပြီး  ရီနေးဆန့်ခေတ် ပန်းချီများနှင့် တရုတ်ရှေးဟောင်း ယွန်းထည်များတွင်လည်း တွင်တွင်ကျယ်ကျယ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။

## ဆင်တူဟန်ရှိသော အရောင်ကွဲများ 
### လိမ္မော်ရောင်အနီ 
### လိမ္မော်အနီရောင် 
### ဟင်္သပဒါးအနီရောင်ဖျော့ 
### တရုတ်အနီရောင် 
## နောက်ထပ်ကြည့်ရန် 
* အနီရောင်
** ကြက်သွေး (အရောင်)
* အရောင်များစာရင်း
* ဓာတ်လုံး

## ရှင်းလင်းချက် မှတ်စုများ 
## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်များ 
ကဏ္ဍ:အဂ္ဂိရတ်ပစ္စည်းများ
ကဏ္ဍ:ဆိုးဆေးများ
ကဏ္ဍ:အရောင်များ
ကဏ္ဍ:မာကျူရီ(II) ဒြပ်ပေါင်းများ
ကဏ္ဍ:ဆာလဖိုက်များ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထွက်ပစ္စည်း-မဟုတ်သော အရောင်ခြယ်ပစ္စည်းများ
သဉ္ဇာရွှန်းလဲ့ရည်

**သဉ္ဇာရွှန်းလဲ့ရည်** (၁၄ နိုဝင်ဘာ ၁၉၉၁ မွေးဖွား) သည် မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီရေး လှုပ်ရှားသူနှင့် ရုပ်မြင်သံကြား အစီအစဉ်တင်ဆက်သူဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းပြီး နောက်ပိုင်း (မြန်မာ့တပ်မတော်) ကို ဆန့်ကျင်သော လူထုဆန္ဒပြပွဲများတွင် ကူညီပေးခဲ့သည်။ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်ပညာရေးတက္ကသိုလ် မှ ဘွဲ့ရရှိခဲ့ပြီး အထက်တန်းပြဆရာမအဖြစ် လေ့ကျင့်သင်ကြားခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၆ ခုနှစ်အတွင်း သဉ္ဇာရွှန်းလဲ့ရည်သည် လူငယ်အဖွဲ့အစည်းများ၏ အမှုဆောင်ရာထူးများတွင် နိုင်ငံရေးအရ ပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် လူငယ်ဆန်သော ရုပ်မြင်သံကြားအစီအစဉ်တစ်ခုဖြစ်သည့် *Under 30 Dialogue* ကို တင်ဆက်သူအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ရိုဟင်ဂျာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုအား ဥပဒေမဲ့ဆန္ဒပြမှုဖြင့် တရားစွဲဆိုခံခဲ့ရပြီး ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းပြီးနောက် တပ်မတော်အား ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြမှုများ ပြုလုပ်ပြီးနောက် တောတွင်းသို့ ထွက်ပြေးကာ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် ပူးပေါင်းခဲ့သည်။ သူမသည် ၂၀၂၂ ခုနှစ်အထိ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် နေထိုင်ပြီး စစ်ပွဲအတွင်း လိင်အကြမ်းဖက်မှုဆန့်ကျင်ရေးလှုပ်ရှားမှု *#Sisters2Sisters* ကို လုပ်ဆောင်နေသူဖြစ်သည်။ သူမသည် Magnitsky Human Rights Award နှင့် Women of the Future၊ Obama Foundation နှင့် US နိုင်ငံခြားရေးဌာန တို့မှ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ရရှိခဲ့သည်။

## မှတ်စုများ 
## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်များ 
* Thinzar Shunlei Yi နှင့် ExtremeLives အင်တာဗျူး  ။

ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၉၁ မွေးဖွားသူများ
ဩဂုတ် ၂၀၂၅ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ ဆန္ဒပြပွဲများ

၂၀၂၅ ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် စတင်ခဲ့သော စီးပွားရေးဆိုင်ရာ မကျေနပ်မှုများနှင့် လွှတ်တော်အမတ်များအတွက် အိမ်ရာထောက်ပံ့ကြေး တိုးမြှင့်ရန် အဆိုပြုချက်တို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော လူထုမငြိမ်မသက်မှု၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၌ ဆန္ဒပြပွဲများ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အဓိကအားဖြင့် မြို့တော်ဂျကာတာပတ်ဝန်းကျင်တွင် အခြေပြုခဲ့သော ဆန္ဒပြပွဲများသည် ဩဂုတ်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် အရပ်ဘက်ဆန့်ကျင်မှုများအား အင်အားသုံး အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းမှုတစ်ခုအတွင်း အွန်လိုင်းဆိုင်ကယ်တက္ကစီမောင်းသူ အာဖန် ကာနီယာဝမ်အား Brimob ရဲတပ်ဖွဲ့၏ နည်းဗျူဟာယာဉ်တစ်စီးက တိုက်သတ်ခဲ့ပြီးနောက် ပိုမိုပြင်းထန်လာကာ တစ်နိုင်ငံလုံးသို့ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။

ကနဦးတွင် ဆန္ဒပြသူများက ၎င်းတို့၏ ထောက်ပံ့ကြေးအစီအစဉ်များကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းရန်နှင့် ထိလွယ်ရှလွယ်ဖြစ်စေသော ပြောဆိုမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည့် လွှတ်တော်အမတ်များကို အပြစ်ပေးရန်၊ ထို့အပြင် အဂတိလိုက်စားမှုဖြင့် ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခံရသော ဥပဒေပြုအမတ်များအတွက် ပိုင်ဆိုင်မှုများ သိမ်းဆည်းရေးအက်ဥပဒေကို အတည်ပြုပြဋ္ဌာန်းပေးရန် ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်များလွှတ်တော်အား တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ အာဖန်၏ သေဆုံးမှုအပြီးတွင် ကျောင်းသားများဦးဆောင်သော ဆန္ဒပြသူများသည် ၎င်းတို့၏ တောင်းဆိုချက်များကို တိုးချဲ့ကာ အင်ဒိုနီးရှားအမျိုးသားရဲတပ်ဖွဲ့ကို အလုံးစုံနှင့် စေ့စပ်သေချာစွာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရန်နှင့် ရဲချုပ် လစ္စတို ဆီဂစ် ပရာဘိုဝို အား ရာထူးမှနုတ်ထွက်ခြင်း သို့မဟုတ် ထုတ်ပယ်ခြင်း ပြုလုပ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။

ဂျကာတာမြို့ပြင်ပရှိ မြို့များတွင်လည်း ဆန္ဒပြပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး၊ ဆန္ဒပြသူများက အာဖန် ကာနီယာဝမ် သေဆုံးမှုအတွက် ဒေါသထွက်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ကြသည့်အပြင် ပိုမိုမျှတသော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဒေသခံရဲတပ်ဖွဲ့မှ ဖမ်းဆီးထားသော ဆန္ဒပြသူများကို ပြန်လွှတ်ပေးရေးကဲ့သို့သော ဒေသဆိုင်ရာတောင်းဆိုချက်များကိုပါ ထပ်လောင်းတောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ မာကပ်ဆာ နှင့် ဆူရာဘာယာ ကဲ့သို့သော မြို့အများအပြားတွင် အစိုးရအဆောက်အအုံအများအပြား မီးရှို့ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ထို့အပြင် လွှတ်တော်အမတ်များနှင့် ဆက်စပ်သော သို့မဟုတ် ၎င်းတို့ပိုင်ဆိုင်သော နေအိမ်များလည်း လုယက်တိုက်ခိုက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

## မှတ်စုများ
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး
ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ခုနှစ် ဆန္ဒပြပွဲများ
ချောရတနာ

**ချောရတနာ** (၂၉ စက်တင်ဘာ ၁၉၈၀ မွေးဖွား) သည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု အကယ်ဒမီဆု ရှင် မြန်မာမင်းသမီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူမသည် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် *ဥ* ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြင့် ပထမဆုံး မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု အကယ်ဒမီဆုကို ရရှိခဲ့သည်။

အနုပညာသက်တမ်းတစ်လျှောက် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားပေါင်း ၁၇၀ ကျော် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

## ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး 
သန္တာဘိုကို ၁၉၈၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။သူမသည် ဒဂုံတက္ကသိုလ်  တွင်ဘွဲ့ရရှိ ခဲ့သည်။

## အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း 
၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် *၃၉ဗိုက်ပူ* ဇာတ်ကား၌ မင်းနေတိုး ၊ ဝေလူကျော် ၊ ရဲ‌အောင် ၊ စိုးမြတ်သူဇာ ၊ ဝတ်မှုံရွှေရည်တို့ နှင့်အတူ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ကားကြီးတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

### 2012-2013- ရုပ်ရှင်နှင့် အသိအမှတ်ပြုမှု 
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ချောရတနာသည် *ဥ* ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတွင် ခန်စည်သူ ၊ ကျော်ရဲအောင်၊ စိုးမြတ်နန္ဒာ ၊ စိုးမြတ်သူဇာ ၊ သဉ္ဇာဝင့်‌ကျော်  ၊ ထွန်းထွန်းတို့ နှင့်အတူ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့အကယ်ဒမီဆုကိုရရှိခဲ့သည်။

## ရိုက်ကူးခဲ့သောရုပ်ရှင်များ 
### ရုပ်ရှင် 
ဇာတ်ကားပေါင်း ၁၇၀ ကျော် ပါဝင်ခဲ့သည်။

### ရုပ်မြင်သံကြား‌ဇာတ်လမ်းတွဲများ 
## ရရှိခဲ့သောဆုများနှင့်ဆန်ကာတင်စာရင်းများ 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၁၉၈၇ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ
ဟိုတခတောင် (ဂွန်းမ)

**ဟိုတခတောင်** (武尊山 ဟိုတခယာမ, 上州武尊山 ဂျောရှုဟိုတခယာမ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂွန်းမစီရင်စုရှိ ခတရှိနရွာ၊ ခဝဘရွာနှင့် မိနခမိ-မချိရွာတို့အနီးတွင် တည်ရှိသည့် မီးတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤတောင်၏ အမြင့်ဆုံးတောင်ထိပ်သည် ၂၁၅၈ မီတာ ရှိသည်။ ဂွန်းမစီရင်စုရှိ ခတရှိနရွာ၊ ခဝဘရွာနှင့် မိနခမိ - မချိမြို့တို့၏ အနီးအနားတွင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်တွင်တည်ရှိသည့် ဟိုတခဒခဲတောင်နှင့် ခွဲခြားနိုင်ရန်အတွက် ဤတောင်ကို "ဂျောရှုဟိုတခယာမ" (上州武尊山) ဟုလည်း ခေါ်ကြသေးသည်။ ဤတောင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသည့် တောင် ၁၀၀ စာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။

## တောင်ထိပ်များ
* အိုခိဟိုတခ, Okihotaka (沖武尊 2,158m, main peak）
* နခနိုဒခဲ, Nakanodake (中ノ岳 2,144m）
* အိအဲနိုခုရှိ,  Ienokushi (家ノ串 2,103m）
* မအဲဟိုတခ, Maehotaka (前武尊 2,040m）
* ခန်းဂမိနဲ, Kengamine (剣ヶ峰 2,083m）
* ခန်းဂမိနဲယာမ, Kengamineyama (剣ヶ峰山 2,020m）
* ရှိရှိခိုဂဟနယာမ, Shishikogahanayama (獅子ヶ鼻山1,875m）
* နိရှိမိနဲ, Nishimine (西峰 1,871m)

## ရုပ်ပုံများ

File:Mount_Hotaka_from_Mount_Tanigawa_2016-03-26_(2).jpg|ဟိုတခတောင်ကို NNW မှ မြင်ရပုံ（谷川岳から）
File:Hotaka2010.07.19.JPG|နခနိုဒခဲ
File:剣ヶ峰（武尊山）.jpg|ခန်းဂမိနဲ
File:Milestone (9047654956).jpg|တောင်ထိပ်
File:武尊山からの谷川連峰.jpg|ဟိုတခတောင်မှ မြင်ရသည့်တောင်တန်းများ
File:Shrine in Gunma (9047434844) May 2013.jpg|ဟိုတခနတ်ကျောင်း

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ခုမိုတိုရိတောင်

**ခုမိုတိုရိတောင်** (雲取山, Kumotori-san) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟွန်းရှူးကျွန်းတွင် တည်ရှိသည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤတောင်သည် ဆိုင်းတမစီရင်စု၊ တိုကျိုမြို့နှင့် ယာမနရှိစီရင်စုတို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိနေသည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၂၀၁၇ မီတာ (၆၆၁၇ ပေ) ရှိသည်။ ဤတောင်သည် တိုကျိုမြို့ရှိ အမြင့်ဆုံးနေရာလည်း ဖြစ်သည်။ ဤတောင်သည် အိုခုတမတောင်များနှင့် အိုခုချိချိဘုတောင်များကို ပိုင်းခြားပေးထားသည်။ ဤတောင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသည့် တောင် ၁၀၀ စာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။

ခုမိုတိုရိတောင်တွင် ညအချိန်ကာလတွင် တောင်တက်သမားများတည်းခိုနိုင်သည့် အရေးပေါ်တဲငယ်ရှိသည်။ တောင်တက်သမားများသည် တိုကျိုမြို့မှ လာရောက်ကြပါက အမြင့်သို့ မတက်ရောက်ကြသေးဘဲ နိမ့်သည့်နေရာတွင် ညအချိန် တည်းခိုကြသည်။ ခုမိုတိုရိတောင်ထိပ်သည် ရာသီဥတုကောင်းမွန်သည့်နေ့တွင် ဖူဂျီတောင်၏ လှပသည့်မြင်ကွင်းကို ကြည့်ရှုနိုင်သည့်နေရာလည်း ဖြစ်သည်။

၁၈၈၂ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် တောင်ထိပ်တွင် တောင်၏အမြင့်ကို တိုင်းတာနိုင်မည့် triangulation point စခန်းကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပထမဆုံးတည်ဆောက်ခဲ့သည့် စခန်းများထဲမှ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။

## ပိုမိုကြည့်ရှုရန်
* အိုခုတမ
* အိုခုချိချိဘုတောင်တန်း
* ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသည့် တောင် ၁၀၀

## ပြင်ပလင့်များ
* 
* Geospatial Information Authority of Japan's Topographic map 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ခုဆဆွတ်ရှိရနဲတောင်

**ခုဆဆွတ်ရှိရနဲတောင်**  (草津白根山, Kusatsu Shirane-san) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂွန်းမစီရင်စု၊ ခုဆဆွတ်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် လှုပ်ရှားနေသည့် မီတောင်ဖြစ်သည်။ အမြင့် ၂၁၆၅ မီတာ (၇၁၀၃ ပေ) ရှိသည်။ ဤတောင်ကို ဂွန်းမစီရင်စု၏ အခြားတစ်ဖက်တွင် တည်ရှိနေသည့် နစ်ခိုးရှိရနဲတောင်နှင့် ခွဲခြားမှတ်သားနိုင်ရန် "ခုဆဆွတ်ရှိရနဲတောင်" ဟု ခေါ်ခဲ့ကြသည်။ ခုဆဆွတ်ရှိရနဲတောင်ထိပ်သည် အဆမတောင်၏ မြောက်ဘက်အနီးဆုံးတွင် တည်ရှိသည်။ 

၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် အသေးစားပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ တစ်ဦးသေဆုံးကာ အခြာသူများသည် ဒဏ်ရာရခဲ့ကြသည်။ နောက်နေ့တွင် မီးတောင်လှုပ်ရှားမှုများဖြစ်ပေါ်လာသဖြင့် ရဲများသည် ရှာဖွေမှုများကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။ ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပြီး တစ်လအကြာတွင် စီရင်စုအာဏာပိုင်များသည် တောင်ထိပ်သို့ အများပြည်သူ တက်ရောက်မှုကို ပိတ်ပင်တားမြစ်ခဲ့သည်။

File:Kusatsu-Shirane Volcano Relief Map, SRTM-1.jpg|Relief map of Kusatsu-Shirane Volcano
File:Kusatsu-Shiranesan01s5s4272.jpg|ယုဂမမီးတောင်ဝ

## ပြင်ပလင့်များ
* Kusatsu-Shiranesan - Japan Meteorological Agency 
*  - Japan Meteorological Agency
* Kusatsu-Shirane Volcano - Geological Survey of Japan

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ငွိအန့်ကွမ်ဟိုင့်

**ငွိအန့်ကွမ်းဟိုင့်** (ဗီယက်နမ်- Nguyễn Quang Hải; ဧပြီလ ၁၂ ရက်၊ ၁၉၉၇ ဖွား) သည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ ဘောလုံးအသင်း အတွက် တိုက်စစ်ကွင်းလယ် သို့မဟုတ် တောင်ပံကစားသမား အဖြစ် လက်ရှိကစားနေသည့် ဗီယက်နမ် ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ဘောလုံးကစားသမား ဖြစ်ပြီး V.League 1 ကလပ် ဟနွိုင်းရဲတပ်ဖွဲ့၏ အကြီးအကဲ ဖြစ်သည်။ သူ့မျိုးဆက်ရဲ့ အကောင်းဆုံး ဗီယက်နမ်ဘောလုံးကစားသမားတွေထဲက တစ်ဦးအဖြစ် သတ်မှတ်ခံထားရသူဖြစ်ပြီး သူ့ရဲ့ နည်းစနစ်ပိုင်းကစားဟန်၊ ထူးချွန်တဲ့ ဖရီးကစ်ကန်သွင်းနိုင်စွမ်းနဲ့ နည်းဗျူဟာပိုင်းအမြင်ကောင်းတွေကြောင့် ကျော်ကြားပါတယ်။

လူငယ်အဆင့်တွင်၊ ကွမ်းဟိုင့် သည် ၂၀၁၄ နှင့် ၂၀၁၅ အရှေ့တောင်အာရှ U-19 ချန်ပီယံရှစ်ပြိုင်ပွဲတွင် ဒုတိယရရှိခဲ့သည့် ဗီယက်နမ်လူငယ်အသင်း၏အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၆ အာရှ U-19 ချန်ပီယံရှစ် ဆီမီးဖိုင်နယ်သို့ ရောက်ရှိလာသည့် အသင်းနှင့်အတူ ၎င်း၏ အောင်မြင်မှုများသည် 2017 ဖီဖာ U-20 ကမ္ဘာ့ဖလား တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် ပါဝင်သည့် ဗီယက်နမ် U-20 အသင်း၏ အသင်းခေါင်းဆောင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင်ကျင်းပမည့် ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင်ကျင်းပမည့် 2018 U-23 အာရှချန်ပီယံရှစ်ပြိုင်ပွဲတွင် အသင်းအတွက် ၅ ဂိုး သွင်းယူပေးခဲ့သည်။ သူသည် ဗီယက်နမ် အိုလံပစ်အသင်းကို ကူညီပေးခဲ့ပြီး Asiad 2018 တွင် အမျိုးသားဘောလုံး ဆီမီးဖိုင်နယ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ပြိုင်ပွဲ၏ ပုံမှန်လူစာရင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ကွမ်ဟိုင့် သည် ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ဗီယက်နမ်လက်ရွေးစင်အသင်း အတွက် ပထမဆုံးပါဝင်ကစားခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် သူနှင့် နိုင်ငံအသင်းတို့သည် 2018 AFF Suzuki Cup ချန်ပီယံဆုရရှိခဲ့ပြီး ပြိုင်ပွဲ၏အကောင်းဆုံးကစားသမားအဖြစ် မဲပေးရွေးချယ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ထို့အပြင် သူနှင့်အဖွဲ့သည် 2019 AFC Asian Cup ကွာတားဖိုင်နယ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး 2022 ဖီဖာကမ္ဘာ့ဖလား တတိယအဆင့် ခြေစစ်ပွဲ သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

## အကိုးအကား
ခင်မောင် (သရုပ်ဆောင်)

**ခင်မောင်**သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ရိုက်ကူးပြသခဲ့သော *ဖာတစ်လုံး ခေါင်းကျား* ဇာတ်ကားတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ
Miss Grand Myanmar 2025

**Miss Grand Myanmar 2025 သည်**  ဇွန်လ  က ရန်ကုန်မြို့ တာမွေမြို့နယ် ရှိ ရွှေထွဋ်တင် ကွင်းတွင် ကျင်းပသည့် တတိယအကြိမ်မြောက် Miss Grand Myanmar ၏ အလှမယ်ပြိုင်ပွဲ ဖြစ်သည်။  

Miss Grand Myanmar 2023 ဆုကို မုဒုံမြို့ မှ နီနီလင်းအိမ်းက န မ့်ခမ်းမြို့ ကိုယ်စားပြု အသက် ၂၁ နှစ်အရွယ် Jawkang Sophia Nawaug က အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။  

အဆိုပါပြိုင်ပွဲကို ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ Miss Grand International 2024 CJ Opiaza နှင့် Miss Grand International ၏ ဒုဥက္ကဋ္ဌ Teresa Chaivisut တို့လည်း တက်ရောက်ခဲ့သည်။ 

## နောက်ခံ 
### နေ့ရက်နှင့်နေရာ 
လိုင်စင်ရရှိပြီးနောက် Maran Seng Naw ဦးဆောင်သော *M Entertainment သည်* နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာပြိုင်ပွဲအတွက် ၎င်းတို့၏မြို့ကိုယ်စားပြုအမည်ဖြင့် ကျင်းပမည့် ပြည်တွင်းပြိုင်ပွဲစီစဉ်သူများအား ပြိုင်ပွဲလိုင်စင်များကို စတင်ခွင့်ပြုခဲ့ပြီး ကို ဇွန်လ ၂၁ ရက် ၂၀၂၅ ခုနှစ် 2025 ခုနှစ်၊  ရက်နေ့တွင် တရားဝင်ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်အကောင့်တွင် ကြေညာခဲ့သည် ။ 

အောက်ပါပြိုင်ပွဲများသည် ယခုနှစ်ပြိုင်ပွဲ၏ အဓိကပွဲစာရင်းများဖြစ်သည်။

* ဇွန်လ ၈ ရက် - ရေကူးဝတ်စုံပြိုင်ပွဲ
* ဇွန်လ ၁၀ - ပြေးလမ်းစိန်ခေါ်မှု
* ဇွန်လ ၁၂ ရက် - စွမ်းရည်ပြိုင်ပွဲ
* ဇွန်လ ၁၆ ရက်- အမျိုးသားဝတ်စုံပြိုင်ပွဲ
* ဇွန်လ ၁၉ ရက် - အကြိုပြိုင်ပွဲ
* ဇွန်လ ၂၁ ရက် - ဗိုလ်လုပွဲ

### ပြိုင်ပွဲဝင်များရွေးချယ်ခြင်း 
ယခုနှစ်အတွက် ဒေသတွင်းပြိုင်ပွဲခြောက်ခုကို ကျင်းပခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ရန်ကုန်၊ တာချီလိတ်နှင့် မော်လမြိုင် အပါအဝင် တိုင်းဒေသကြီး ၃ မှ အရည်အချင်း။

; မှတ်စုများ

## ရလဒ်များ 
### အဓိက နေရာများ 
|}

### အထူးဆုများ 
; မှတ်စုများ 

## ပြိုင်ပွဲဝင်များ 
အောက်ဖော်ပြပါ ပြိုင်ပွဲဝင်များကို အတည်ပြုပြီးဖြစ်ပါသည်။

 

; ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။

Miss Grand Myanmar ဒေသတွင်း ခြေစစ်ပွဲများတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရန် မျှော်မှန်းထားသော်လည်း နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ အပြောင်းအလဲကြောင့် နုတ်ထွက်ခဲ့ရသည့် Miss Grand Myanmar ဒေသဆိုင်ရာ ခြေစစ်ပွဲများစာရင်းဖြစ်သည်။

## ဒေသဆိုင်ရာညှိနှိုင်းရေးမှူးများစာရင်း 
အောက်ဖော်ပြပါသည် ယခုနှစ်ပြိုင်ပွဲအတွက် ဒေသဆိုင်ရာ ကိုယ်စားလှယ်များကို ရွေးချယ်ရန် နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ လိုင်စင်ရရှိသူမှ အသိအမှတ်ပြုထားသော ပြည်တွင်းပွဲစီစဉ်သူများ စာရင်းဖြစ်သည်။
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အလှမယ်ပြိုင်ပွဲများ
ဦးစိုးမြင့်(စိုးလွင်မြင့်)

"ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုကို ထင်ဟပ်ပြသသော ရုပ်ရှင်ကားများ" စာတမ်းငယ်ကို ပြုစုရေးသား၍ ရန်ကုန်တိုင်း၊ စမ်းချောင်းမြို့နယ်၊ ပဒုမ္မာဇာတ်ရုံ၌ ၂၇-၈-၁၉၉၅ ရက်နေ့က ဖတ်ကြားတင်သွင်းသူ ဦးစိုးမြင့် (စိုးလွင်မြင့်)သည် အတွင်းရေး အတွင်းဝန်ဟောင်း ဦးဖေခင်၊ ဒေါ်တင်အိတို့မှ ၁၉၄၃-ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရန်ကုန်မြို့၌ မွေးဖွားသည်။

၁၉၆၆-ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရပြီး ၁၉၆၇-ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့သတင်းစဉ်(ပြည်တွင်း)၌ စတင်၍ စာတည်းအဖြစ် စာပေဗိမာန် သို့ ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။

၁၉၆၉-ခုနှစ်၊ ဧပြီလထုတ် ငွေတာရီမဂ္ဂဇင်း၌ ဖော်ပြပါရှိသော "သုံ့ပန်းဗိုလ်ချုပ်" ဘာသာပြန်ဝတ္တုဖြင့် စာပေနယ်ထဲသို့ စတင်ရောက်ရှိသည်။ အိုးဝေ၊ ငွေတာရီ၊ တို့ကျောင်းသား၊ သုတစွယ်စုံ၊ စန္ဒာ၊ သုတပဒေသာတို့တွင် ပါဝင်ရေးသားခဲ့သည်။ အာရှရိုးရာပုံပြင်များ အတွဲ-၄တွဲနှင့် ငှက်တစ်ရာ စာအုပ်များ ရေးသားခဲ့သည်။ ၁၉၈၃-ခု၊ ဂျပန်နိုင်ငံ တိုကျိုမြို့၌ ဖွင့်လှစ်သော အာရှနှင့်ပစိဖိတ်ဆိုင်ရာ စာအုပ်ထုတ်ဝေရေးသင်တန်း၊ အမှတ်စဉ်(၁၆)သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
## ကိုးကား
နဆုတောင်

**နဆုတောင်** (那須岳, Nasu-dake) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟွန်းရှူးကျွန်းတွင် တည်ရှိသည့် နစ်ခိုးအမျိုးသားဥယျာဉ်၏ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည့် မီးတောင်အုပ်စု ဖြစ်သည်။ ဆန်းဘွန်းယရိတောင်ထိပ်သည် အမြင့်ဆုံးဖြစ်ကာ ၁၉၁၆.၉ မီတာ (၆၂၈၉ ပေ) မြင့်သည်။ ဤတောင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသည့် တောင် ၁၀၀ စာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။

## တောင်ထိပ်များ
နဆုတောင်တွင် အောက်ပါတောင်ထိပ်များ ပါဝင်သည်။
* ဆန်းဘွန်းယရိတောင်ထိပ် – 1916.9 m
* ချအုဆုတောင်ထိပ် – 1915 m
* အဆဟိတောင်ထိပ် – 1896 m
* မိနမိဂဆွတ်ဆန် – 1776 m
* ခုရိုအိုယတောင်ထိပ် – 1589 m

ဤတောင်ထိပ်များကို အားလုံးစုပေါင်းကာ  ဟု ခေါ်ကြသည်။

## ရာသီဥတု
## မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှု
နဆုတောင်သည် လွန်ခဲ့သည့် နှစ် ၆ သိန်းမတိုင်မီက ပေါက်ကွဲခဲ့သည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။ ပေါက်ကွဲမှုသည် တောင်တန်း၏ မြောက်ဘက်အဆုံး ခရှိ-အဆဟိတောင်ထိပ်မှ စတင်ခဲ့သည်။ လက်ရှိအချိန်တွင် ချအုဆုတောင်ထိပ်တစ်ခုသည် လှုပ်ရှားမှုရှိတော့သည်။

## သွားရောက်မှု
*နဆုဆန်းချောစခန်း နဆုကေဘယ်ကားလမ်း
*ဆန်းဒိုဂိုယအွန်းဆန်းဘတ်စကားမှတ်တိုင်၊ ခန်တိုပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး

## ရုပ်ပုံ

File:Mt.Chausu&Mt.Asahi.jpg|Chausu lava dome and Asahi Peak
File:Nasu chausudake.jpg|Chausu lava dome and fumes
File:Nasu asahidake.jpg|Asahi Peak
File:Nasudake02.JPG|West view from Sanbonyari Peak
File:Nasudake03.JPG|Sanbonyari Peak and snow in summer
File:Nasudake08.JPG|At the Sanbonyari Peak
File:Nasu Volcano Group Relief Map, SRTM-1.jpg|Topographic map
File:Nasudake01.JPG|To Asahi Peak

## ပြင်ပလင့်များ
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
အောင်ဇံ၊ ဦး(ဒါရိုက်တာ)

ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာ ဦးအောင်ဇံသည် ဖျာပုံမြို့တွင် မိဘများဖြစ်ကြသော ဦးဖိုးကျားနှင့် ဒေါ်ယဉ်တို့မှ ၁၈၉၄-ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ(၂)ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ မွေးချင်းလေးယောက်အနက် အငယ်ဆုံးဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ မောင်အောင်ဇံ ပင်ဖြစ်သည်။
## ငယ်ဘဝ
ဖျာပုံမြို့မှ ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီး ဦးကျော်လှ ဦးစီးဖွင့်လှစ်သည့် တိုင်းရင်းမြန်မာ အလယ်တန်းကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ သတ္တမတန်း အောင်မြင်ပြီးနောက် ဆရာကြီးဦးကျော်လှ၏ အကူအညီဖြင့် လက်ထောက်ကျောင်းဆရာအဖြစ် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ရင်း မြန်မာစာအထက်တန်းစာမေးပွဲကို ဝင်ရောက်ဖြေဆို အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ကျောင်းသားဘဝနှင့် ကျောင်းဆရာဘဝတွင် ဖျာပုံနန်းတွင်းရာမာယဏဇာတ်
များတွင် ဝါသနာအလျောက် ပါဝင်ကပြခဲ့သည်။

မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ခေတ်ဦးကာလတွင် ထင်ရှားခဲ့သော ဆင်မြူရယ် ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီ ကရိုက်ကူးထုတ်လုပ်သော ရုပ်ရှင်ကား (၆)ကားခန့်တွင် ဇာတ်ဆောင်မင်းသားအဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ရာမှ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်း၏ တတိယမြောက် ဇာတ်ဆောင်မင်းသားအဖြစ် ပြောဆိုသတ်မှတ်ခံခဲ့ရသည်။ ဗြိတိသျှဘားမားရုပ်ရှင်၊ မြန်မာအဆွေ(အေဝမ်း)ဖလင်နှင့် အခြားကုမ္ပဏီများတွင် ဒါရိုက်တာအဖြစ် ရုပ်ရှင်ကားများစွာကို ရိုက်ကူးပေးခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ပြီးချိန်တွင် စာရေးဆရာ၊ ဒါရိုက်တာ ဦးဉာဏ ညွှန်ကြားရေးဝန်အဖြစ် ဦးစီးသည့် ရုပ်ရှင်နှင့်ပြဇာတ်ဌာနခွဲတွင် ဖလင်အယ်ဒီတာအဖြစ် တစ်နှစ်နီးပါးခန့် ဝင်ရောက်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် မြန်မာအဆွေ(အေဝမ်း)ဖလင်တွင် ဒုတိယအကြိမ် ပြန်လည်ဝင်ရောက်ကာ ဒါရိုက်တာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၂-ခုနှစ်တွင် ကိုယ်ပိုင် အောင်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်ကာ ထုတ်လုပ်သူအဖြစ်ရော ဒါရိုက်တာအဖြစ်ပါ လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဦးအောင်ဇံရိုက်ကူးခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကား တစ်ရာကျော်ခန့် ရှိသည်ဟု ရုပ်ရှင်သုတေသီများက ခန့်မှန်းကြပြီး ၁၉၅၈-ခုနှစ်တွင် အောင်ရုပ်ရှင်မှ "ပဋာစာရီ" အသံထွက်ရုပ်ရှင်ကားကို ဒုတိယအကြိမ် ပြန်လည်ရိုက်ကူးပြီး ဒါရိုက်တာအဖြစ်မှ အနားယူကာ ကြီးကြပ်သူနှင့် ထုတ်လုပ်သူအဖြစ်သာ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။

## ကိုးကား
နန်းတိုင်းတောင်

**နန်းတိုင်းတောင်** (男体山, Nantai-san)  သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုချိဂိစီရင်စု၊ နစ်ခိုးအမျိုးသားဥယျာဉ်အတွင်းတွင် တည်ရှိသည့် မီးတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤတောင်ကို ဖုတရတောင် (二荒山, Futāra-san) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ၂၄၈၆ မီတာ (၈၁၅၆ ပေ) မြင့်သည်။ ဤတောင်သည် ထင်ရှားသည့်အမှတ်အသားတစ်ခုဖြစ်ပြီး ရာသီဥတုသာယာသည့်နေ့များတွင် ၁၀၀ ကီလိုမီတာ (၆၂ မိုင်) အကွာ ဆိုင်းတမမြို့မှ မြင်ရသည်။

## ပြင်ပလင့်များ
*Nantai-Nyoho Volcano Group – Geological Survey of Japan
*

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ဆင်းဒဟက် စစ်တက္ကသိုလ်

**ဆင်းဒဟက် တော်ဝင်စစ်တက္ကသိုလ်** (သို့) **ဆင်းဒဟက် ဘုရင့်စစ်တက္ကသိုလ်** (ခေါ်) **ဆင်းဒဟက် စစ်တက္ကသိုလ်** () သည် ယူနိုက်တက် ကင်းဒမ်းရှိ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အကယ်ဒမီကျောင်းများ (စစ်တက္ကသိုလ်များ) ထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဗြိတိသျှ ကြည်းတပ်၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်မည့် ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိများကို လေ့ကျင့်သင်ကြား မွေးထုတ်ပေးလျှက်ရှိသည်။ ၎င်းသည် ဘာ့ခ်ရှိုင်းယား နယ်၊ ဆင်းဒဟက် အရပ်တွင်တည်ရှိပြီး ၎င်း၏ မင်္ဂလာဂိတ်တံခါးပေါက်သည် လန်ဒန် အနောက်တောင်ဘက်ရှိ ကမ်ဘာလေ၊ ဆာရေး အရပ်တွင်တည်ရှိသည်။ ဗြိတိသျှ ကြည်းတပ်၏ ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိအားလုံး (ယခင် ပြန်တမ်းဝင်–မဟုတ်သော အရာရှိအဖြစ်မှ ဗိုလ်သင်တန်းတက်ရောက်အောင်မြင်၍ ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိဖြစ်လာသူများ အပါအဝင်) သည် ဤကျောင်းမှဆင်းသည့် ကျောင်းဆင်းအရာရှိများသာဖြစ်၏။ ဤကျောင်းတွင် သမရိုးကျ ဗိုလ်လောင်းသင်တန်းများသာမက ဘွဲ့ရဗိုလ်လောင်းသင်တန်းများကိုလည်း ဖွင့်လှစ်သင်ကြားလေ့ကျင့်ပေးသည်။ ဆင်းဒဟက် စစ်တက္ကသိုလ်အပါအဝင် ဦးစီးအရာရှိလေ့ကျင့်ရေးဌာနချုပ် နှင့် စစ်ဘက်ခေါင်းဆောင်မှုလေ့ကျင့်ရေးဌာနချုပ်တို့ကို ပေါင်းစည်း၍ ဆင်းဒဟက် စစ်တက္ကသိုလ်များအဖွဲ့ ဟူသော အမည်ဖြင့် ပြည်ထဲရေးစစ်ဌာနချုပ်အောက်တွင် ထည့်သွင်းဖွဲ့စည်းထားသည်။

ဆင်းဒဟက် စစ်တက္ကသိုလ်သည် ဗြိတိသျှ ကြည်းတပ်အတွက် ဗြိတိန်ရေကြောင်းစစ်တက္ကသိုလ် နှင့် ကရမ်ဝဲလ် လေကြောင်းစစ်တက္ကသိုလ်တို့နှင့် အဆင့်အတန်းခြင်း တူညီသော စစ်တက္ကသိုလ်အဖြစ် မှတ်ယူနိုင်သည်။
thumb|ကျောင်းဆင်းပွဲ စစ်ရေးပြတစ်ခု
thumb|တော်ဝင်မင်းသား ဟယ်ရီ (မြင်း၏ဝဲဖက်ကပ်ရပ်မှ ဗိုလ်လောင်း)ကို စစ်ရေးပြတစ်ခု၌ တွေ့မြင်ရပုံ။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်များ 
* Royal Military Academy Sandhurst တရားဝင် ဝဘ်ဆိုဒ်

ကဏ္ဍ:ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းရှိ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အကယ်ဒမီများ
ရောခမိတောင်

**ရောခမိတောင်** (両神山, Ryōkamisan) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဆိုင်းတမစီရင်စု (ချိချိဘုခရိုင်) တွင် တည်ရှိသည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အိုခုချိချိဘုတောင်များ၏ မြောက်ဘက်ဆုံးအပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
လီလာဝတီကျမ်း

လီလာဝတီကျမ်းသည် ဂဏန်းသင်္ချာတွက်ပုံကျမ်းဖြစ်သည်။ လီလာဝတီကျမ်းကို သင်္ချာပညာရှင် ဘာသ္ကရ (Bhaskara) (1114-1185) ဆိုသူက ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။

ဆိုရိုးများအရ လိလာဝတီသည် ဘာသ္ကရ၏ ချောမောလှပသော သမီးပျို၏အမည်ဖြစ်သည်။ နက္ခတ်ဗေဒင်အရ လီလာဝတီ မင်္ဂလာဆောင်ရန် နေ့ရက်ကောင်းသော နေ့တစ်နေ့၏ အချိန်တစ်ချိန်မှလွဲ တခြားအချိန်တွင် လက်ထပ်ရန် မသင့်ဟု ဆိုသည်။ အဆိုပါအချိန်ကို သိရှိနိုင်ရန် ရေနာရီကလပ်ကို လီလာဝတီ သတို့သမီးသည် စောင့်ကြည့်နေစဉ် ဦးခေါင်းတွင် ပန်ဆင်ထား ပုလဲကုံးမှ ပုလဲတစ်လုံးသည် ပြုတ်ကျ၍ ရေနာရီကို ပိတ်ဆို့သွားသည်။ ရေနာရီရပ်တန့်သွားပြီး မင်္ဂလာအချိန်ကို မသိရှိလိုက်ရဘဲ အချိန်ကျော်သွားသောကြောင့် လီလာဝတီသည် ဘယ်သောအခါမှ အိမ်ထောင်မပြုရတော့ပေ။ ဖခင်ဖြစ်သူ ဘာသ္ကရသည် ကံဆိုးသူ လီလာဝတီကို စိတ်ဖြေသိမ့်စေရင် သင်္ချာကျမ်းတစ်စောင်ပြုစု၍ လီလာဝတီဟု အမည်ပေးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
တန်းဇဝတောင်

**တန်းဇဝတောင်** (丹沢山, Tanzawa-san, -yama) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အအိခိုးခရိုင်တွင် တည်ရှိသည့် ခိယောခဝရွာ၊ ခနဂဝစီရင်စုရှိ ဆဂမိဟရမြို့၊ အရှိဂရခမိခရိုင်ရှိ ယာမခိတမြို့  စသည့်နေရာများ၏ နယ်နိမိတ်များအကြားတွင် တည်ရှိနေသည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၁၅၆၇.၁ မီတာ (၅၁၄၁ ပေ) ရှိသည်။ ဤတောင်သည် တန်းဇဝတောင်တန်းများတွင် ပါဝင်သည့်တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရုပ်ပုံများ

Image:Tanzawa01.jpg|တန်းဇဝတောင်ထိပ်
Image:Tanzawa02.jpg|တန်းဇဝတောင်ထိပ်
Image:Tanzawa03.jpg|တန်းဇဝတောင်ထိပ်မှ ဖူဂျီတောင်ကို မြင်ရပုံ
Image:Tanzawa04.jpg|တောင်ဘက်မှ တန်းဇဝတောင်ကို မြင်ရပုံ
Image:Tanzawa05.jpg|တိုးတောင်မှ တန်းဇဝတောင်ကို မြင်ရပုံ
Image:Tanzawa06.jpg|ဆန်းနိုတိုးတောင်မှ တန်းဇဝတောင်ကို မြင်ရပုံ
Image:Tanzawa07.jpg|တိုးတောင်မှ ဟိရုတောင်၊ ဖုဒိုးတောင်နှင့် တန်းဇဝတောင်ကို မြင်ရပုံ

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ဗုဒ္ဓဝင်ဇာတ်ကား

၁၉၂၂-ခုနှစ်မှ ၁၉၂၅-ခုနှစ်အတွင်း ဗြိတိသျှဘားမားမှ ဘာသာသာသနာကို အခြေခံသည့် ဗုဒ္ဓဝင်ဇာတ်ကားကို မန္တလေးတွင် ခမ်းနားစွာရိုက်ကူးခဲ့၍ စရိတ်အကုန်အကျ များပြားခဲ့သည်။ ဒါရိုက်တာ ဆရာခန့် ၊ မင်းသား မောင်ဘဦး၊ မင်းသမီး ခင်ခင်ကြည်တို့ ပါဝင်ကြသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အဖြူအမည်း ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ဦးတုတ်ကြီး(ဒါရိုက်တာ)

ဦးတုတ်ကြီးအား ဟင်္သာတမြို့၊ တာငါးဆယ်ရပ်ကွက်တွင် အဖ အဆောက်အဦကန်ထရိုက်နှင့် တရားသူကြီး ဦးရွှေအေးနှင့် အမိ ဒေါ်ရွှေတို့မှ ခရစ်နှစ် ၁၈၉၀-ပြည့်နှစ်၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ သားသမီး ဆယ်ယောက်တွင် အကြီးဆုံးသားဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ မောင်ပုဖြစ်သည်။ 

မောင်ပုသည် ငယ်စဉ်ကပင် ဆိုင်းသံ၊ ဗုံသံနှင့် တီးသံမှုတ်သံကြားတွင် သီဆိုမှုနှင့် ကခုန်မှုတို့ဖြင့် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်ခဲ့ရသည်။ ထိုစဉ်က ဟင်္သာတမြို့တွင် ရပ်ကွက်အလိုက် ဝါသနာအလျောက် အရပ်သူအရပ်သားများ စုပေါင်းပါဝင်ကပြကြသည့် အပျော်တမ်း ဇာတ်သဘင်အဖွဲ့ (အရပ်ဇာတ်)များ အပြိုင်အဆိုင် ပေါ်ထွန်းလျှက် ရှိကြသည်။ ရပ်ကွက်ဘုရားပွဲ၊ ဝါဆိုပွဲ၊ သီတင်းကျွတ်၊ တန်ဆောင်တိုင်ပွဲနှင့် သင်္ကြန်ပွဲစသည့် ပွဲလမ်းသဘင်များ၊ အလှူမင်္ဂလာပွဲတွင် အခွင့်သာလျင် သာသလို အရပ်ဇာတ်အဖွဲ့များသည် ဝင်ရောက်ကပြလေ့ ရှိကြသည်။ မောင်ပု၏ ဖခင်ဦးရွှေအေးသည် ညောင်ပင်သာရပ်ကွက် အရပ်ဇာတ်ကို ဦးဆောင်စီစဉ်သူဖြစ်သလို မောင်ပု၏ဦးလေး ဦးဘကြည်သည် တာငါးဆယ်ရပ်ကွက် အရပ်ဇာတ်ကို ဦးစီးစီမံသူဖြစ်ကြ၍ ဇာတ်တိုက်လေ့ကျင့်မှုနှင့် ကပြမှုတို့ဖြင့် ထိတွေ့ကြားမြင်ရဖန်များပြီး မောင်ပုသည် သဘင်အနုပညာရပ်များကို အလိုလိုဆည်းပူးခွင့် ရခဲ့သည်။ ရပ်ကွက်အလိုက် ဖွဲ့စည်းထားကြသော အရပ်ဇာတ်အဖွဲ့များသည် သူ့ထက့်ငါ ကောင်းအောင် အပြိုင်အဆိုင်ကြိုးပမ်းကပြရာ၌ တင်ဆက်ကပြမှု အမျိုးမျိုးအား လေ့လာဆည်းပူး တီထင်ကြံဆကြရသည်။ 

ဘမျိုးဘိုးတူဆိုသကဲ့သို့ လူငယ်ဘဝတွင် အဖေနှင့်ဦးလေး၏ သဘင်အနုပညာအမွေကို ဆက်ခံခဲ့ပြီးနောက် ရွှေပြောင်ပြောင်ရပ်ကွက် အရပ်ဇာတ်ပွဲ အဖွဲ့ကို၎င်း၊ ကိုပု၏ညီမဖြစ်သူ မသန်းရင်က ဘာရဲချောင်ရပ်ကွက် အရပ်ဇာတ်အဖွဲ့ကို၎င်း ဦးစီးစီစဉ်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ ကပြသည့်အခါတွင် မိမိရပ်ကွက်မှ ပရိသတ်အပြင် အခြားရပ်ကွက်မှ ပရိသတ်များပါ လာရောက်ကြည့်ရှုပြီး ကောင်းလျှင်ကောင်းသလို ချီးကျူးထောပနာပြုကြပြီး မကောင်းလျှင် မကြိုက်လျှင်လည်း ဝေဖန်ကဲ့ရဲ့မှု ပြုကြသည်။ မိမိရပ်ကွက်မှ အရပ်ဇာတ်အဖွဲ့၏ ကပြမှုအား အခြားရပ်ကွက်မှ ပရိသတ်များက မကောင်းဟုကောက်ချက်ချပြီး ကဲ့ရဲ့ဝေဖန်လျှင်မူ ရပ်ကွက်ချင်းအချင်းများသည့်အဖြစ်သို့ မကြာခဏရောက်လေ့ရှိကြသည်။ မိမိဦးစီးစီစဉ်သည့် အရပ်ဇာတ်အဖွဲ့အား ချီးကျူးထောပနာ ပြုခံရပြီး ကဲ့ရဲ့ဝေဖန်မှု ကင်းဝေးအောင် ကြိုးပမ်းရခြင်းကြောင့်ပင် ကိုပုမှာ တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ် ဇာတ်သဘင်အနုပညာရည်များ ပိုမိုပြည့်ဝလာခဲ့ရသည်။

## တစ်ရွာမပြောင်း သူကောင်းမဖြစ်
ကိုပုသည် ဟင်္သာတမြို့မှတဆင့် ရန်ကုန်မြို့သို့ သွားရောက်ပြီး သင့်ရာအလုပ်ကို လုပ်ကိုင်အခြေချရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့သို့ရောက်၍ ပညာအလင်း မဂ္ဂဇင်းတိုက်၌ အလုပ်ရရှိခဲ့သည်။ ကိုပု၏ လုပ်ရည်ကိုင်ရည် ပြည့်ဝမှု၊ ကြိုးစားအားထုတ်မှုကြောင့် မန်နေဂျာတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခွင့် ရခဲံသည်။ 

## ကိုးကား