open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ကလော-ရပ်စောက် ရထားလမ်း

**ကလော-ရပ်စောက် မီးရထားလမ်း** သည် ၁၀၀၀ mm (3 ft 3 3⁄8 in) ဂေ့ချ်ရထားလမ်းဖြစ်ပြီး ရွှေညောင်မြို့ မှ တစ်ဆင့် ရပ်စောက်မြို့များသို့ ဖောက်လုပ်ထားသော လမ်းပိုင်းဖြစ်သည်။ ရထားလမ်း အရှည်သည် ၃၇.၅ မိုင်။ အများဆုံးကွေ့ဒီဂရီ ၁၂ဒီဂရီ၊ အများဆုံး ဆင်ခြေလျှော ၁:၄၀ ရှိသည်။ 

= သမိုင်းကြောင်း =
၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် ရွှေညောင်မှ သီပေါအထိ (မန္တလေးမှ လားရှိုးလမ်း) လမ်းပိုင်းနှင့် ချိတ်ဆက်ဖောက်လုပ်ရန် ဗြိတိသျှတို့မှ စီစဉ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ဖြစ်ပေါ်လာ၍ အကောင်အထည်မဖော်ခဲ့ပေ။ ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် နဝတ အစိုးရသည် ရထားလမ်းအသစ်များကို တိုးချဲ့ဖောက်လုပ်ရန် ခဲ့သည်။ ယင်းတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအနေဖြင့် ရွှေညောင်မှ ရပ်စောက်အထိ ရထားလမ်းပိုင်းအသစ် ဖောက်လုပ်ခဲ့ပြီး မတ်လ ၂၇ ရက်နေ့ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ 

= ဘူတာများ =

* (1) ကလောမြို့ ၃၆၉
* (18) အောင်ပန်း ၃၇၆ *(ရထားလမ်းဆုံ) လွိုင်ကော်သို့ ၄၇၈*
* (52) ကန်းနား ၃၈၄ ၃/၄
* (53) ဟဲဟိုးမြို့ ၃၉၂ ၃/၄ *Spiral railroad*
* (54) ရွှေညောင် ၄၀၄ *(ရထားလမ်းဆုံ) မိုးနဲသို့*
* (55) ဟတ်တယ်၄၀၇ ၁/၄
* (56) တောင်နီ ၄၁၀ ၁/၂
* (57) ရေပူ -
* (58) ကွန်းလုံ ၄၁၈ ၃/၄
* (59) ဘန်းကန် -
* (60) ထီးကန် ၄၂၂ ၃/၄
* (61) ပင်ပြစ် ၄၂၆ ၁/၄
* (62) ရတနာပုံ ၄၃၀ ၁/၄
* (63) ညောင်သုံးပင် -
* (64) ရေဖြူ ၄၃၅ ၁/၄
* (65) ရပ်ဆောင်မြို့ ၄၄၁ ၁/၂

= ကိုးကား =

ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရထားလမ်းများ
ကလော-လွိုင်ကော် ရထားလမ်း

**ကလော-လွိုင်ကော် ရထားလမ်း** သည် ၁၀၀၀ mm (3 ft 3 3⁄8 in) ဂေ့ချ်ရထားလမ်းဖြစ်ပြီး ကလောမြို့ မှ ကယားပြည်နယ်မြို့တော် လွိုင်ကော်မြို့အား ဆက်သွယ်ထားသော ရထားလမ်းဖြစ်သည်။ အောင်ပန်းဘူတာမှ ပင်လောင်းမြို့ နှင့် လွိုင်ကော်မြို့များသို့ ချိတ်ဆက် ဖောက်လုပ်ထားခြင်းဖြစ်ကာ ရထားလမ်းသည် ၁၀၂ မီတာ ရှည်လျားသည်။ ယင်းရထားလမ်း၏ ထူးခြားချက်မှာ ပြည်နယ်နှစ်ခုကို ဆက်စပ်ဖောက်လုပ်ထားခြင်းဖြစ်သောကြောင့် ထိုစဉ်က ရှမ်းနှင့်ကယားပြည်နယ်ပြည်ထောင်စုရထားလမ်းဟူ၍ အမည်ပေးခဲ့သည်။ ဘူတာကြီးများမှာ ကလောဘူတာ ၊ ပင်လောင်းဘူတာ နှင့် လွိုင်ကော်ဘူတာတို့ဖြစ်သည်။ 

= သမိုင်းကြောင်း =
အောင်ပန်း-ပင်လောင်းလမ်းပိုင်းသည် ရထားလမ်း၏ ပထမဆုံးလမ်းပိုင်းဖြစ်ကာ သာစည်-ရွှေညောင်လမ်းပိုင်းမှ အောင်ပန်းမြို့နှင့် ပင်လောင်းမြို့တို့ကို ချိတ်ဆက်ဖောက်လုပ်ထားသည်။  ရထားလမ်းပိုင်း အရှည် ၄၈.၅၈မိုင်၊ တံတား ၁၃၉စင်း၊ အများဆုံးကွေ့ဒီဂရီ ၁၇ဒီဂရီနှင့် အများဆုံးဆင်ခြေလျှော ၁:၂၅ ရှိကာ စုစုပေါင်း ကျပ် ၂၀၀.၁၅သန်း ကုန်ကျခဲ့သည်။ 

ထို့နောက် ဒုတိယလမ်းပိုင်းဖြစ်သော ပင်လောင်း - လွိုင်ကော်လမ်းပိုင်းသည် ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်း ပင်လောင်းမြို့မှ ကယားပြည်နယ် လွိုင်ကော်မြို့သို့ ဆက်သွယ်ဖောက်လုပ်ထားသော လမ်းပိုင်းဖြစ်ကာ ရထားလမ်းအရှည် ၅၄.၃၄မိုင်ရှိသည်။ စုစုပေါင်း ကုန်ကျငွေ ကျပ် ၄၀၀.၆၉သန်းကုန်ကျခဲ့သည်။ 

လမ်းပိုင်းအသီးသီး၏ တည်ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းများကို ၁၉၉၁ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့ပြီး အောင်ပန်း - ပင်လောင်း လမ်းပိုင်းအား ၁၉၉၃ခုနှစ်  ဇန်နဝါရီလ ၇ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း ၊ ပင်လောင်း - လွိုင်ကော်လမ်းပိုင်းအား ၁၉၉၃ခုနှစ်  ဇန်နဝါရီလ ၂၇ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း ရထားပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီး ဦးဝင်စိန်မှ အသီးသီး ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ 

တောင်ငူ နှင့် ပျဉ်းမနားမြို့များမှ လွိုင်ကော်မြို့သို့ ပင်လောင်းမြို့မှ တစ်ဆင့် တိုက်ရိုက်ရထားလမ်းသစ် ချိတ်ဆက်ဖောက်လုပ်ရန်လျာထားကာ ဆင်သေရထားလမ်းခွဲမှ တောင်ခြေအထိ လမ်းအူကြောင်း ဖောက်လုပ်ပြီး ဖြစ်သည်။ 

= ဘူတာများ =

* (1) ကလောမြို့ ၃၆၉
* (18) အောင်ပန်း ၃၇၆ *(ရထားလမ်းဆုံ) ရပ်စောက်မြို့နှင့် မိုးနဲမြို့သို့*
* (19) နန်းတွမ် ၃၈၀
* (20) အင်းဝ ၃၈၄ ၁/၂
* (21) ဘော်နင်းကုန်း ၃၈၉
* (22) နန်းတိုင်း ၃၉၁ ၁/၂
* (23) ဆောင်းဘွဲ့ -
* (24) သီရိ ၃၉၇
* (25) နောင်ပွဲ -
* (26) တီကျစ် ၃၉၈ ၁/၂
* (27) လှည်းကုန်း -
* (28) ဘုရားမဲ ၄၀၀
* (29) သံတဲ ၄၀၄
* (30) နောင်တရာ ၄၁၀ ၁/၂
* (31) ဉာဏ်ပင် ၄၁၂ ၁/၄
* (32) တကူမှို့ ၄၁၃ ၁/၂
* (33) ထီယွန်း ၄၁၅
* (34) သစ်ပင်ကြီး ၄၁၆ ၃/၄
* (35) ဆောင်းဆီး ၄၁၈
* (36) ပင်လောင်းဈေး -
* (37) ပင်လောင်းမြို့ ၄၂၄ ၁/၂
* (38) ဝါးလီ ၄၂၈ ၁/၂
* (39) ပင်ခွံ ၄၃၀ ၃/၄
* (40) နန်းထာ -
* (41) ဆောင်းပြောင်း ၄၃၉ ၃/၄
* (42) ကရား ၄၄၅ ၁/၂
* (43) မယ်ဇလန် ၄၄၈ ၁/၄
* (44) ကသည်း ၄၅၃
* (45) ဖယ်ခုံ ၄၅၅ ၃/၄
* (46) ခေါင်မှိုင်း ၄၆၃ ၁/၂
* (47) မိုးဗြဲ ၄၆၇ ၁/၂
* (48) ဝါးလီဆူပလိုင်း -
* (49) ဝိသဲသူ ၄၇၀
* (50) နန်းမယ်ခုံ ၄၇၃ ၁/၄
* (51) လွိုင်ကော်မြို့ ၄၇၈

= ကိုးကား =

ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရထားလမ်းများ
မြစ်ဆုံမန္တလာ မီးရထား

**မြစ်ဆုံမန္တလာ မီးရထား** သည် မန္တလေးမြို့နှင့် မြစ်ကြီးနားမြို့ကို ပြေးဆွဲခဲ့သော ပုဂ္ဂလိကမီးရထားလိုင်း တစ်ခုဖြစ်သည်။ မြန်မာ့မီးရထားနှင့် အကျိုးတူလုပ်ဆောင်ခြင်း ဖြစ်ကာ ကချင်ပြည်နယ်အများပိုင်ကုမ္ပဏီမှ ပိုင်ဆိုင်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
၂၀၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ကချင်ပြည်နယ်အများပိုင်ကုမ္ပဏီမှ တာဝန်ယူပြီး အမှတ်(၃၇/၃၈) အစုန်အဆန် မြစ်ဆုံမန္တလာအထူးအမြန်ရထားများ အဖြစ် စတင်ပြေးဆွဲခဲ့သည်။ စတင်ပြေးဆွဲစဉ်က မြစ်ကြီးနား-မန္တလေး အသွားအပြန် တစ်ခေါက်အတွက် ငွေကျပ် ၆၉ သိန်း မြန်မာ့မီးရထားကို ပေးဆောင်ရကာ ၂၀၁၈-၁၉ ခုနှစ် သက်တမ်းကာလတွင် ငွေကျပ် ၅၉ သိန်း ပေးဆောင်ခဲ့ရသည်။ သို့သော် ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ကုမ္ပဏီဘက်က ထပ်မံသက်တမ်းတိုးခြင်း မရှိတော့ဘဲ ရပ်နားခဲ့သည်။ 

## ရပ်ဆိုင်း 
မြစ်ဆုံမန္တလာအထူးမြန်ရထားသည် မြန်မာ့မီးရထားမှ လေအိတ်ရထားပြေးဆွဲပြီးနောက်ပိုင်း ခရီးသည်စီးနင်းမှုနည်းပါးခြင်းကြောင့် တင်ဒါသက်တမ်းကုန်ဆုံးသွားသော ကချင်အများပိုင်ကုမ္ပဏီမှ ထပ်မံသက်တမ်းခြင်း မပြုလုပ်တော့သဖြင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။

## ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် 
* ရွှေမန်းမေ မီးရထား
* ကော့ဆိုင်း မီးရထား
* ဒဂုံမန်း မီးရထား
* မတ္တရာမီးရထား

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရထားပို့ဆောင်ရေး
ဒဂုံမန်း မီးရထား

**ဒဂုံမန်း မီးရထား** သည် ရန်ကုန်မြို့ မှ မန္တလေးမြို့ သို့ အစုန်အဆန်ပြေးဆွဲခဲ့သော ပုဂ္ဂလိမီးရထားလိုင်း တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၁၉၉၀ခုနှစ်နောက်ပိုင်း မှစတင်ပြီး မြန်မာ့မီးရထား နှင့် အကျိုးတူလုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
ရွှေမန်းမေမီးရထားမှ ဂျပန်စစ်လျော်ကြေး မှ ရရှိသော ရထားတွဲအဟောင်းများကို မြန်မာ့မီးရထားထံမှ ငှားရမ်းကာ ကုမ္ပဏီဘက်မှ အကုန်ကျခံ ပြန်လည်ပြုပြင်ပြီး ရန်ကုန်-မန္တလေး အမြန်ရထားခရီးစဉ်အဖြစ် ပြေးဆွဲခဲ့သည်။ ရထားတွဲများမှာ တီဗီ၊ ရေခဲသေတ္တာနှင့် အထူးတွဲများတွင် လေအေးပေးစနစ်များ ပါဝင်လာခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်း ၁၉၉၄ခုနှစ်တွင် အမှတ်(၁၇) အဆန် အမြန်ရထား အဖြစ် ပြောင်းလဲ ပြေးဆွဲခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က အထက်တန်းတွဲ ၊ အထက်တန်းအိပ်စင်တွဲ နှင့် စားသောက်တွဲများသာ ပါဝင်ကာ လမ်းဘူတာအဖြစ် တောင်ငူ၊ ပျဉ်းမနားနှင့် သာစည်တွင်ရပ်တန့်ပြီး ပြေးဆွဲကြာချိန် (၁၂)နာရီဖြင့် ပြေးဆွဲနိုင်ခဲ့သည်။

## ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် 
* ရွှေမန်းမေ မီးရထား
* ကော့ဆိုင်း မီးရထား
* မြစ်ဆုံမန္တလာ မီးရထား
* မတ္တရာမီးရထား

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရထားပို့ဆောင်ရေး
ကော့ဆိုင်း မီးရထား

**ကော့ဆိုင်း မီးရထား** သည် ရန်ကုန်မြို့ ၊ မန္တလေးမြို့ နှင့် တောင်ကြီးမြို့တို့ကို ပြေးဆွဲခဲ့သော ပုဂ္ဂလိကမီးရထားလိုင်း တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၁၉၉၇ခုနှစ်မှစပြီး မြန်မာ့မီးရထားနှင့် အကျိုးတူ ပူးပေါင်းပြေးဆွဲခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
၁၉၉၇ခုနှစ် နောက်ပိုင်း ရန်ကုန်-မန္တလေး နှင့် ရန်ကုန်-တောင်ကြီး ခရီးစဉ်များဖြင့် စတင်ခဲ့ပြီး အမှတ်(၁၅/၁၆) အစုန်အဆန် အထူးအမြန်ရထား (SE) ရထားတွဲ၏ နောက်ဆုံးမှ အထက်တန်းတွဲနှင့် အထူးအထက်တန်းတွဲ တွဲဆိုင်း(၂)တွဲချိတ်ဆွဲ ပြေးဆွဲခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ရထားတွဲဆိုင်းများမှာ လေအေးပေးစနစ်ပါဝင်သော တွဲဆိုင်းများဖြစ်ပြီး မနက်စာ ၊ ညစာ အကျွေးအမွေးများနှင့်တကွ ဝန်ဆောင်မှု ပေးခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မှမန္တလေးကို ရထားဖြင့် ပြေးဆွဲပြီး ရန်ကုန်-တောင်ကြီး ခရီးစဉ်စီးနင်သူများအနေဖြင့် သာစည်ဘူတာမှ တစ်ဆင့် ကားဖြင့် ပို့ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

## ရပ်ဆိုင်း 
နှစ်နှစ်ကြာ ဝန်ဆောင်မှုပေးပြီးနောက် ၁၉၉၉ခုနှစ်တွင် လုပ်ငန်းအရှုံးပေါ်၍ စိုင်အောင်မိန်း မီးရထားအား လက်လွှဲရောင်းချကာ ၎င်းမှာ ၁၉၉၉ခုနှစ်ကုန်အထိ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။

## ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် 
* ရွှေမန်းမေ မီးရထား
* ဒဂုံမန်း မီးရထား
* မြစ်ဆုံမန္တလာ မီးရထား
* မတ္တရာမီးရထား

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရထားပို့ဆောင်ရေး
မြအေး (တရားသူကြီး)

**ဒေါ်မြအေး** သည် တရားသူကြီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။လက်ရှိတွင် ရခိုင်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် ၏ တတိယမြောက်တရားသူကြီးချုပ်တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်နေသည်။   ထိုတာဝန်မတိုင်ခင်က တရားရေးဌာနတွင် ပြည်နယ်တရားရေးဦးစီးမှူးအဖြစ် နောက်ဆုံးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ 

## ဝန်ထမ်းဘဝ 
သူမသည် တရားရေးဌာနတွင် နှစ်ပေါင်း၃၀ကျော် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ 

## တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးဘဝ 
သူမကို နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက ရခိုင်ပြည်နယ်တရားရေးဦးစီးမှူးအဖြစ်မှ အငြိမ်းစားပေးပြီး တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးအဖြစ် ၂၀၂၃ မေလ ၇ရက်တွင် ခန့်အပ်သည်။ ထိုတာဝန်ကို ၁လကျော်သာ ထမ်းဆောင်ရပြီးနောက် သူမကို ရခိုင်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးချုပ်အဖြစ် ရာထူးတိုးမြှင့်လိုက်၍ ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်၏ တတိယမြောက်တရားသူကြီးချုပ်ဖြစ်လာသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ (သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ)
ကနောင်စစ်ဆင်ရေး

**ကနောင်စစ်ဆင်ရေး**သည် ပလောင်ပြည်နယ် လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး/တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် နှင့် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (မန္တလေး) တို့ ပူးပေါင်းဆင်နွှဲသော စစ်ဆင်ရေးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ စစ်ဆင်ရေးကို ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လမှ စတင်ခဲ့ရာ စက်တင်ဘာလအထိ စစ်ကောင်စီတပ်မှ အရာရှိအဆင့်များ အပါအဝင် ၈၀ ဦးခန့် သေဆုံးကာ ၁၉ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး လက်နက်ခဲယမ်းမီးကျောက်အမြောက်အမြား သိမ်းဆည်းရမိသည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသည်။

ကနောင်စစ်ဆင်ရေးသည် တပ်မ ၉၉၊ တပ်မ ၁၀၁ လက်အောက်ခံ ခလရ ၂၅၂၊ ခလရ ၂၅၇ နှင့် အမှတ်(၁)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်လက်အောက်ခံ ခမရ ၅၀၂ တို့နှင့် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေဆဲ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)မှ စစ်ဆင်ရေးများ
လမ်းညွှန်ဆိုင်းဘုတ်

**လမ်းညွှန်ဆိုင်းဘုတ်များ**သည် ယာဉ်အသွားအလာဆိုင်ရာ သင်္ကေတများနှင့် လမ်းသင်္ကေတများ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး အဆင်ပြေချောမွေ့စေရန်နှင့် တစ်ပြေးညီ ယာဉ်စည်းကမ်းများ ချမှတ်ခြင်းဖြင့် လမ်းအန္တရာယ်ကင်းရှင်းစေရန် လမ်းပြဆိုင်းဘုတ်သင်္ကေတများနှင့် လမ်းအမှတ်အသားများသည် လိုအပ်ပါသည်။ ဘေးကင်းရေးအန္တရာယ်သတိပေးဆိုင်းဘုတ်များသည် ယာဉ်မောင်းများနှင့် လမ်းသွားလမ်းလာများအား ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည့်အန္တရာယ်များကို သတိပေးရန် ဖြစ်သည်။

## ကိုးကားချက်
ကဏ္ဍ:လမ်းသွားလမ်းလာ လုံခြုံရေး
ရွှေမန်းမေ မီးရထား

thumb|အထက်တန်းလူစီးတွဲအတွင်းပိုင်းအား ၁၉၆၀ခုနှစ်တွင် မြင်တွေ့ရစဉ်။
**ရွှေမန်းမေ မီးရထား** သည်  မန္တလေးမြို့ မှ ရန်ကုန်မြို့ သို့ ပြေးဆွဲခဲ့သော အမှတ်(၂) အစုန်စာပို့ မီးရထားလိုင်း တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၁၉၅၉နှစ် နှစ်ဆန်းပိုင်းမှစတင်ပြီး မြန်မာ့မီးရထား မှပြေးဆွဲခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ အိပ်စင်၊ အထူးတန်း၊ ရိုးရိုးတန်းတွဲဆိုင်းများ၏ သန့်ရှင်းသပ်ရပ်မှုမှာလည်း တိုးတက်ခဲ့သည်။ 

## သမိုင်းကြောင်း 
မြန်မာ့မီးရထားမှ အထက်တန်းမီးရထားခရီးသည်များ သက်သာချောင်ချိစေရန်နှင့် သက်တောင့်သက်သာ ဖြစ်စေရန် ရည်ရွယ်၍ အထက်တန်းလူစီးတွဲသစ်များကို ဂျပန် စစ်လျော်ကြေးများဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံမှ မှာယူခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါ တွဲသစ်များကို ယခင် ပထမတန်းတွဲ နှင့် ဒုတိယတန်းတွဲများတွင် အစားထိုးပြီး ရန်ကုန်-မန္တလေး အစုန်အဆန် စာပို့ရထားများ အဖြစ် ပြေးဆွဲစေခဲ့သည်။  ထိုစဉ်က လူစီးများပြားလာသောကြောင့် ဒဂုံညွန့်/ရွှေမန်းညွန့် နှင့် ဒဂုံလွင်/ရွှေမန်းလွင် အမြန်ရထားလိုင်းများလည်း ထပ်တိုးပြေးဆွဲခဲ့ရသည်။

အထက်တန်းတွဲသစ်ကြီးများတွင် ရွှေမန်းမေ ၊ ဒဂုံမေ စာတမ်းများချိတ်ဆွဲထားခဲ့သည်။ အတွင်းပိုင်းတွင် ကတီပါဖုံးများ ၊ အိပ်ရာထိုင်ခင်းများ၊ အရောင်တောင်ပသော အတွင်းသစ်သားများ၊ ရေခလုတ်၊ ကြည့်မှန်၊ အိမ်သာ၊ မီးဆိုင်း၊ ပန်ကာ စသည့်ဖြင့် ခရီးသည်များ သက်တောင့်သက်တာရှိ၍ စိတ်တိုင်းကျခဲ့ကြသည်။ အဆိုပါတွဲများ၏ တန်ဖိုးသည် ထိုခေတ်ကျပ်ငွေ တစ်သိန်းခွဲ ဖြစ်သည်။thumb|လွတ်လပ်ရေးခေတ်ကာလ လူစီးရထားတွဲဆိုင်းများ 

## ရွှေမန်းမေ သီချင်း 
သက်ဆိုင်ရာဌာနမှ တေးရေးဆရာရွှေပြည်အေးအား ရထားအတွက် သီချင်းအပ်ရာ ဆရာရွှေပြည်အေးက ရွှေမန်းမေဇာတ်ကားတွင် မာမာအေးသီဆိုခဲ့သောသီချင်းကို ခင်ယုမေနှင့် ပြန်လည်အသံသွင်းစေခဲ့ပါသည်။ ခင်ယုမေ ထပ်မံသီဆိုသောသီချင်းတွင် မီးရထားနှင့်လိုက်ဖက်အောင် မီးရထားခုတ်မောင်သံများ၊ မီးရထားဥဩသံများကို သီချင်းသံစဉ်နှင့်အညီ ထည့်သွင်းတီးမှုတ်စေခဲ့ပါသည်။

ထိုသီချင်းကို ရွှေမန်းမေ မီးရထားကြီး မန္တလေး-ရန်ကုန် ခုတ်မောင်းစဉ် ဖွင့်ခဲ့ပြီး လူကြိုက်များကာ အထူးအောင်မြင်ကျော်ကြားခဲ့ပါသည်။ ရွှေမန်းမေသီချင်း မူရင်းသီဆိုသူကိုလည်း ခင်ယုမေဟုပင် ပရိသတ်အများက ထင်မှတ်ခဲ့ကြသည်။

## ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် 
* ဒဂုံမန်း မီးရထား
* ကော့ဆိုင်း မီးရထား
* မတ္တရာ မီးရထား

## ကိုးကား
လူကူးမျဉ်းကျား

**လူကူးမျဉ်းကျား**များသည် လမ်းအသွားအလာများ‌သောနေရာများလမ်းဆုံများတွင် အမှတ်အသားပြုထားသည့် လူကူးမျဉ်းများပြုလုပ်ထားသည်။ ‌လူကူးမျဉ်းကျားများကို ကျောင်းရှေ့၊ဈေးရှေ့ တို့တွင်အများဆုံးတွေ့ရသည်။
မီးပွိုင့်

**မီးပွိုင့်များ**သည် လမ်းဆုံများ ၊ လူကူးမျဉ်းကျားများ နှင့် ယာဉ်အသွားအလာများသောနေရာများတွင် ယာဉ်တိုက်မှုအန္တရာယ်ကင်းရှင်းစေရန်နှင့် ယာဉ်ကြောစီးဆင်းမှုကို ထိန်းချုပ်ရန် အတွက် အသုံးပြုသော အချက်ပြမီးဖြစ်သည်။

မီးပွိုင့်များတွင် ပုံမှန်အားဖြင့် အချက်ပြသုံးမျိုးပါရှိပြီး လမ်းအသုံးပြုသူများအား အဓိပ္ပာယ်ရှိသော အချက်အလက်များကို အရောင်များ၊ မြားနှင့် စက်ဘီးပုံများ ပါဝင်သော သင်္ကေတများဖြင့် ထုတ်လွှင့်သည်။ ပုံမှန်မီးပွိုင့်တစ်ခုတွင် ပါဝင်သော အရောင်များမှာ အနီ၊ အဝါနှင့် အစိမ်းရောင်တို့ဖြစ်ပြီး အလျားလိုက် သို့မဟုတ် ဒေါင်လိုက် တပ်ဆင်ထားသည်။ ယင်းသည် နိုင်ငံတကာ စံဖြစ်သော်လည်း အချို့သော နိုင်ငံများနှင့် ဒေသများတွင် မီးပွိုင့်အစီအစဉ်များနှင့် ဥပဒေကြောင်းအရ မူကွဲများလည်း ရှိသည်။

မီးပွိုင့်စနစ်ကို ယဉ်ကြောထိန်းသိမ်းရာတွင် ယဉ်ထိန်းအရာရှိများလိုအပ်ချက်ကို လျော့ချရန် ရည်ရွယ်၍ လန်ဒန်မြို့ လွှတ်တော်ရင်ပြင်တွင် ၁၈၆၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစကာ မီးပွိုင့်နည်းပညာသည် လျှပ်စစ်စနစ်နှင့် ကွန်ပျူတာထိန်းချုပ်စနစ်များဖြင့် တိုးတက်လာခဲ့သည်။ မီးပွိုင့်စနစ်ကို လူသွားလူလာ ထိန်းကြောင်းရန်နှင့် ယာဉ်ကြောစနစ်များ ထိန်းသိမ်းရန်နှင့် ရထားလမ်းဖြတ်သန်းမှုများကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက်လည်း မီးပွိုင့်စနစ်ကို အသုံးပြုသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယာဉ်ကြော သင်္ကေတများ
ကဏ္ဍ:ယာဉ်ကြော ဥပဒေ
ကဏ္ဍ:ကုန်းကြောင်းပို့ဆောင်ရေး
မင်းမောင်

**တပ်ကြပ်ကြီးမင်းမောင် **သည် မန္တလေးမြို့ သမိုင်းတွင် အရေးပါသော ပုဂ္ဂိုလ်များထဲ ပါဝင်သည့် သူဖြစ်သည်။ မန္တလေးမြို့ ရှိ  မဟာမုနိဘုရားကြီးအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်သိမ်းပိုက်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော ဖက်ဆစ်ဂျပန်တပ်ဖွဲ့ဝင် တို့ကို ခုခံ တိုက်ခိုက်ရင်း ကျဆုံးခဲ့သူဖြစ် သည်။ သူ၏ အထိမ်းအမှတ်ကျောက်စာတိုင်ကို ဘုရားကြီးပုရဝိုဏ် အတွင်းရှိ ရှင်မာလဲဘုရား မျက်နှာချင်းဆိုင်နေရာတွင် စိုက်ထူထားသည်။

## လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှု 
သူသည် ဗိုလ်မှူးဗထူး မန္တလေးတိုင်းတွင် စစ်တိုင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ် တပ်ကြပ်ကြီးတာဝန်ဖြင့် ထမ်းဆောင်နေသည်ဟု သမိုင်းမှတ်တမ်းများကဖော်ပြသည်။  ဂျပန်ဖက်ဆစ်များနှင့်ဖြစ်ပွားနေသော တိုက်ပွဲ တွင် သူသည် ဗိုလ်လှညွှန့် တို့အဖွဲ့ ဖြင့် တိုက်ပွဲဝင်ရင်း ကျဆုံးခဲ့သည်။ဗိုလ်မှူး ဗထူး မှတ်တမ်းစာအုပ်ထဲ တပ်ကြပ်ကြီးမင်းမောင်နှင့်ဗိုလ်လှညွှန့် တို့ အုပ်ချုပ်သော အဖွဲ့သည် ဂျပန် ၃၀၀ တပ်နှင့် ရင်ဆိုင်ရာ၊ဂျပန် ၁၅ယောက် ကျဆုံးခဲ့ရာတွင် တပ်ကြပ်ကြီးမင်းမောင်လည်း ကျဆုံးသွားကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

## အထိမ်းအမှတ်ကျောက်စာတိုင်စိုက်ထူခြင်း 
၁၉၄၅ခုနှစ် မတ်လ ၁၈ ရက်တွင် တပ်ကြပ်ကြီးမင်းမောင် ကျဆုံးခဲ့သည်။သူကျဆုံးခဲ့ရာ နေရာတွင် အထမ်းအမှတ်ကျောက်စာတိုင် စိုက်ထူခဲ့သည်။ထိုသမိုင်းဝင် ကျောက်စာတိုင်ကို မဟာမြတ်မုနိ ဂေါပကအဖွဲ့က ၂၀၂၀ မတ်လ ၁၈ရက်တွင် ပြန်လည် ထိန်းသိမ်းပြုပြင်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ
ကဏ္ဍ:၁၉၄၅ ကွယ်လွန်သူများ
ဥပက

ဥပကမည်သူ။ ပါဠိအဋ္ဌကထာတို့၌ ဥပကမည်သူ သုံးဦးတွေ့ ရ၏။ 
    

## (ဂ) ဥပကဒွန်းစဏ္ဍား
ကထံ ဥပကစဏ္ဍာလံ ပဋိကုလေသု ဓမ္မေသု အပ္ပဋိကူလသညီ ဝိဟရတိ။ ပေဋကော။ ၂၉၅။ 
### ကိုးကား
မန္တလေးဓာတ်ရထား

thumb| မန္တလေးတွင် ပြေးဆွဲခဲ့သော ဓာတ်ရထားအား မြင်တွေ့ရစဉ်
**မန္တလေးဓာတ်ရထား** သည် လန်ဒန်မြို့၌ တည်ထောင်ခဲ့သော မန္တလေးလျှပ်စစ်ကုမ္ပဏီ (Mandalay Electric Company) က ပိုင်ဆိုင်ကာ ၁၉၀၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလမှာ ပေါင် ၂၀၀၀,၀၀၀ မတည်ငွေဖြင့် စတင်လည်ပတ်ခဲ့သည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
thumb|မန္တလေးလျှပ်စစ်ကုမ္ပဏီ၏ ဓာတ်ရထား ရပ်ဝန်း
ဒစ်၊ကယ်နှင့်ကုမ္ပဏီမှ တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများကို ၁၉၀၂ ဒီဇင်ဘာလတွင် စတင်ခဲ့သည်။  ပပထမဆုံး ဓာတ်ရထားကို ၁၉၀၄ ဇွန် ၁၇ တွင် ဈေးချိုတော် မှ ဆိပ်ကမ်း ၊ တရားရုံးတော် နှင့် မဟာမုနိ ရုပ်ရှင်တော်ဘုရား များသို့ ပြေးဆွဲခဲ့သည်။

thumb|ဂျင်နရယ်တာအခန်း အတွင်းပိုင်း
ဓာတ်ရထား ၂၄ စီးဖြင့် ပြေးဆွဲခဲ့သည်။ ခရီးသည်များ စီးနင်းနိုင်မည့် ခုံတန်းရှည်ပုံစံပါရထားများ ဖြစ်ကာ ပရက်စတန်, လန်ကာရှိုင်း မှ  လျှပ်စစ်ရထားနှင့်ထရမ်းကားရထားလမ်းလုပ်ငန်းများ မှတည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ရထားကိုယ်ထည်သည် အရှည် ၊ အမြင့်  ရှိကာ ခရီးသည် ၄၈ ယောက် စီးနင်းနိုင်သည်။

Babcock & Wilcox ရေငွေ့သုံး ဓာတ်အားပေးရုံနှင့် လိုအပ်သောရုံးခန်းများ၊ ရပ်ဝန်းများနှင့် ပြင်ဆင်ရေးစက်ရုံများကို ၇၈ လမ်းတွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။

၁၉၄၂ ခုနှစ် ဧပြီ ၃ ရက်နေ့က လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း ရထားလမ်းနှင့် ဓာတ်ကြိုးများ ပြင်းထန်စွာ ပျက်စီးခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်း ဖျက်သိမ်းခံခဲ့ရသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မန္တလေး
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရထားလမ်းများ
မဟာဝဇိရဝိပဿနာဉာဏ်

မဟာဝဇိရဝိပဿနာဉာဏ်တော်မြတ်ကြီးသည် စကြဝဠာကုဋေတစ်သိန်းဖြင့် ပိုင်းခြားအပ်သော နယ်မြေအတွင်း၌ အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန်ဟူသော ကာလသုံးပါး အဇ္ဈတ္တ ဗဟိဒ္ဓဟူသော သန္တာန်နှစ်ပါးအတွင်း၌ တည်ရှိကြသော ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်အင်္ဂါ (၁၂)ရပ်တို့ကို ကလာပသမ္မသနနည်းအားဖြင့် ပေါင်းစုခြုံငုံ၍ လက္ခဏာယာဉ်သုံးချက်တင်ကာ ဝိပဿနာရှုပွားသုံးသပ်တော်မူသော ဉာဏ်တော်မြတ်ကြီးပင် ဖြစ်တော်မူပေသည်။ 

ဘုရားအလောင်းတော်သည် ကဆုန်လပြည့်နေ့ မိုးသောက်ယံ (ညဉ့်၏ နောက်ပိုင်း)အချိန်၌ မဟာဝဇိရ ဝိပဿနာတရား ပွါးများ အားထုတ်တော်မူလေသည်။ 

ဘုရားအလောင်းတော်တိုင်းပင်လျှင် ဘုရားဖြစ်ခါနီး၌ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားကို အနုလုံ ပဋိလုံအားဖြင့် သုံးသပ် ဆင်ခြင်တော်မူကြမြဲ ဓမ္မတာဖြစ်သည်။ ငါတို့မြတ်စွာဘုရား အလောင်းတော်သည်လည်း ရှေးဘုရားအလောင်းတော်တို့နည်းတူပင် (ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသည့်အတိုင်း) ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားကို အနုလုံ ပဋိလုံ သုံးသပ် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။ ထိုအခါ ဇာတိခေတ် စကြဝဠာတိုက်ပေါင်း လောကဓာတ်တသောင်းလုံး ရေဆုံးအောင် တုန်လှုပ်လေသည်။

မြတ်စွာဘုရား အလောင်းတော်သည် ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသည့်အတိုင်း ဘုရားရှင်တိုင်း၏ဓမ္မတာ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်အင်္ဂါ တဆယ့်နှစ်ပါး တရားအစု၌ ကုဋေ သုံးသန်း ခြောက်သိန်းသော မဟာဝဇိရ ဝိပဿနာ သမ္မသနဉာဏ်ကို ဖြစ်စေတော်မူပြီးသောအခါ အာနာပါန စတုတ္ထဈာန်ကို တဖန် ဝင်စားတော်မူပြန်လေသည်။ (ထိုသို့ ဝင်စားတော်မူခြင်းမှာ ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ် အစရှိသော အထက် ဝိပဿနာဉာဏ်ပညာ အသွားထက်စိမ့်သောငှါ အာနာပါန စတုတ္ထဈာန်သမာပတ် တည်းဟူသော ဓားသွေးသည့် ကျောက်ကောင်း၌ တဖန် သွေးတော်မူပြန်ခြင်းဖြစ်သည်။) ထိုသို့ အာနာပါန စတုတ္ထဈာန်ကို တဖန် ဝင်စားတော်မူပြီးလျှင် (= အထက် ဝိပဿနာ ဉာဏ်ပညာ အသွားထက်အောင် သွေးတော်မူပြီးလျှင်) ထိုဈာန်မှထ၍ ခန္ဓာငါးပါး တရားအစုတို့၌ ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ် အစရှိသော အထက် အထက် ဝိပဿနာဉာဏ်ပညာများကို အလွယ်တကူ ဖြစ်ပွါးစေတော်မူလေသည်။

(ဤ၌။ ။အလောင်းတော်သူမြတ်သည် ရှေးရှေးသော ဘုရားရှင်တို့၏အထံ၌ ရဟန်းပြု၍ ပိဋကသုံးပုံကို သင်ကြားတတ်မြောက်ပြီးလျှင် ဝိပဿနာအလုပ် အားထုတ်တော်မူခဲ့ရာ ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်, ဘင်္ဂဉာဏ်, ဘယဉာဏ်, အာဒီန၀ဉာဏ်, နိဗ္ဗိဒါဉာဏ်, မုစ္စိတုကမျတာဉာဏ်, ပဋိသင်္ခါဉာဏ်, သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်တိုင်ရောက်အောင် လေ့လာပွါးများ အားထုတ်တော်မူခဲ့ဘူးသောကြောင့်၎င်း- ရှေးဖော်ပြရာပါ မဟာဝဇိရ ဝိပဿနာ သမ္မသနဉာဏ်တော်ပေါင်း ကုဋေ သုံးသန်း ခြောက်သိန်းတို့ဖြင့် လေ့လာပွါးများ ဉာဏ်ပညာအား အလွန်တရာ ကြီးမားလှသောကြောင့်၎င်း-
အထက် အထက် ဝိပဿနာ ဉာဏ်ပညာများကို အလွယ်တကူ ရရှိတော်မူသည်ဟု ယုံကြည်စွာ မှတ်သားရာ၏။ ဇိနာလင်္ကာရဋီကာနှင့် သုတ်မဟာဝါဋီကာ မျက်နှာ ၅၅-ကို မှီငြမ်းပြုသည်။)

#### ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
အောင်ကြည်ညွန့်

**ဦးအောင်ကြည်ညွန့်** (၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၀) သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ အမှတ် (၄) မဲဆန္ဒနယ်မှ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်ပြီး ကြားကာလ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၏ နာယက ဟုလည်း ယူဆလို့ရသည်။  အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ၏ ပါတီဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်လည်းဖြစ်သည်။ 

## နိုင်ငံရေးဘဝ 
ဦးအောင်ကြည်ညွန့်သည် ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် မကွေးတိုင်းဒေသကြီးမဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၄) မှ အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ် ဝင်ပြိုင်ခဲ့ရာ ရွေးကောက်ခံခဲ့သည်။ 

အခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ရေးလုပ်ငန်းများ စတင်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၌ အဆိုတင်သွင်းဆောင်ရွက်ခဲ့သူလည်းဖြစ်၊ ၄၅ ဦး ပူးပေါင်းကော်မတီ အဖွဲ့ဝင်လည်းဖြစ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ

ကဏ္ဍ:၁၉၅၀ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်များ
ရွှေညောင်-မိုးနဲ ရထားလမ်း

**ရွှေညောင်-မိုးနဲ မီးရထားလမ်း** သည် ၁၀၀၀ mm (3 ft 3 3⁄8 in) ဂေ့ချ်ရထားလမ်းဖြစ်ပြီး ရွှေညောင်မြို့ မှ တစ်ဆင့် တောင်ကြီးမြို့ ၊ ဘန်းယဉ်နှင့် မိုးနဲမြို့များသို့ ဖောက်လုပ်ထားသော လမ်းပိုင်းဖြစ်သည်။ မိုးနဲမြို့မှ ကျိုင်းတုံမြို့အထိ ရထားလမ်း ဆက်လက်ဖောက်လုပ်ရန် လျာထားခဲ့သည်။ 

= သမိုင်းကြောင်း =
၁၉၉၀ပြည်လွန်နှစ်များတွင် အစိုးရမှ  သာစည်-ရွှေညောင် လမ်းပိုင်းနှင့်  ရွှေညောင်-တောင်ကြီး၊ ဘန်ယဉ်-နမ့်ဆန်နှင့် နမ့်ဆန်-ကျိုင်းတုံ လမ်းပိုင်းများနှင့် ချိတ်ဆက်ဖောက်လုပ်ရန် အစီအစဉ်ရှိခဲ့သည်။ ရွှေညောင်အထိ ရထားလမ်းဖောက်လုပ်ပြီး ဖြစ်သော်လည်း  မြင့်မားသောတောင်တန်းကြောင့် တည်ဆောက်ရေး မပြီးစီးသေးပေ။ နောက်ပိုင်း ၁၉၉၆ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ပြန်လည် စတင်ခဲ့ပြီဂ ဖားပွန်း-ဘန်းယဉ် လမ်းပိုင်းအား ၁၉၉၆ခုနှစ် ဧပြီလ ၄ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း ၊ ဖားပွန်း-တောင်ကြီးလမ်းပိုင်းအား ၁၉၉၆ခုနှစ် ဇူလှိုင်လ ၂၇ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း ၊ ဘန်းယဉ်-နမ့်ဆန် လမ်းပိုင်းအား ၂၀၀၆ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း ဖောက်လုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ 

ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ မိုးနဲမြို့နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်း၊ ကျိုင်းတုံမြို့ကို ဆက်သွယ်မည့် မိုးနဲ -ကျိုင်းတုံရထားလမ်း ဖောက်လုပ်ရေးစီမံကိန်း၏ ကျိုင်းတုံလမ်းပိုင်းမှ ရထားလမ်းအရှည် ( ၅.၆) မိုင်၊ သံလမ်းမိုင် (၆.၆) မိုင်ကို ၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၄ )ရက်နေ့တွင် စတင်ဖောက်လုပ်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ (၁၉) ရက်နေ့ တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သော်လည်း ရထားပြေးဆွဲနိုင်ခြင်း မရှိသဖြင့် မြန်မာ့မီးရထားလုပ်ငန်းက သံလမ်းများကို ပြန်လည်ဖယ်ရှားခဲ့ပြီး ယင်းသံလမ်းတစ် လျှောက် မြို့ပတ်လမ်းဖောက်လုပ်ရန် အတွက် ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဦးသန့်စင်မောင်၏ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၃) ရက်နေ့ ကျိုင်းတုံခရီးစဉ်တွင် ခွင့်ပြုပေးခဲ့ကြောင်းသိရသည်။

အဆိုပါလမ်းပိုင်းကို နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ၏ လမ်းညွှန်ချက်အရ ရထားပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၄) ရက်နေ့တွင် စတင်ဖောက်လုပ်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ (၁၉) ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော်လည်း အသုံးပြုနိုင်ခြင်းမရှိဘဲ ပြန်လည်ဖျက်သိမ်းခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။ 

= ဘူတာများ =

* (54) ရွှေညောင်မြို့ ၄၀၄ *(ရထားလမ်းဆုံ) လွိုင်ကော်သို့ ၄၄၁ ၁/၂*
* (66) အေးသာယာ 408 3/4
* (67) ပေါမူ 413 1/2
* (68) ထီသိမ် -
* (69) ရေထွက်ဦး -
* (70) တောင်ကြီးမြို့ 424 1/2
* (71) ဖားပွန်း -
* (72) နောင်ကား -
* (73) ဟမ်းဆီး -
* (74) ကက္ကူ -
* (75) နောင်အယ် -
* (76) ဘန်းယဉ် 459 3/4
* (77) လွယ်ဆမ်ဆစ် -
* (78) ဆိုက်ခေါင် -
* (79) လွယ်ပွတ် -
* (80) တောင်ကေး -
* (81) ပြင်သာယာ -
* (82) မီးရယ် -
* (83) ထိရိ -
* (84) ပွန်းချောင်း -
* (85) ပူရာစမ်း -
* (86) ထီပင် -
* (87) နမ့်ဟိတ် -
* (88) တောင်စိုင်း -
* (89) နောင်မို -
* (90) ဟွေ့ဆိုင် -
* (91) မိုင်းစိတ် -
* (92) ဟိုင်းနားလေး -
* (93) မလန်းခန်း -
* (94) အမှတ် ၉ ရွာ -
* (95) နမ့်စန် -
* (96) အမှတ် ၆ ရွာ -
* (97) နန်းကြုတ် -
* (98) ဟိုင်းဖတ် -
* (99) ဝမ်ရေး -
* (100) ပန်သူ -
* (101) နားခံ -
* (102) မိုးနဲမြို့  -

= ကိုးကား =

ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရထားလမ်းများ
ဒုတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်

**ဒုတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်** သည် ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလမှ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလအထိ ကျင်းပခဲ့သော အမျိုးသားလွှတ်တော်သက်တမ်းဖြစ်သည်။  ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို နေပြည်တော်၌ ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်ကျင်းပခဲ့သည်။ ထိုနေ့တွင် စတင်ကျင်းပရန် ဇန်နဝါရီ ၆ ရက်တွင် အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးခင်အောင်မြင့်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
## ရွေးကောက်ခံ လွှတ်တော်အမတ်များ 
ဒုတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲတွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်က နေရာ ၁၃၅ နေရာအထိ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီသည် ၁၁ နေရာသာ အနိုင်ရခဲ့ပြီး အတိုက်အခံပါတီ ဖြစ်သွားခဲ့သည်။

### တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ်များမှ ပါတီအလိုက် ကိုယ်စားလှယ်များ 
## ၂၀၁၇ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ 
၂၀၁၇ခုနှစ် ဧပြီ ၁ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားလွှတ်တော် လစ်လပ်နေရာ ၃နေရာအတွက် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ ကို ကျင်းပခဲ့သည်။ထို ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲတွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်သာ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။

## ၂၀၁၈ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ 
၂၀၁၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၃ရက်တွင် အမျိုးသားလွှတ်တော် လစ်လပ် ၁နေရာအတွက် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ထိုရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ က အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အမျိုးသားလွှတ်တော်
ကြယ်ကြွင်း

**ကြယ်ကြွင်း** (အင်္ဂလိပ်: **stellar remnant**) ဆိုသည်မှာ အပြင်လွှာများ လွင့်စဉ်ကွာထွက်ပြီးနောက် ကြယ်ပွကြီး၏ ကြွင်းကျန်ရစ်သော အတွင်းပိုင်း ဒြပ်ထု ဖြစ်သည်။
* ဒြပ်ပမာဏ နေထက် လျော့နည်းသော ကြယ်များမှသည် နေဒြပ်၏ ၈ ဆခန့်ရှိသော ကြယ်များအထိတို့၏ ကြယ်ကြွင်းမှာ ကြယ်ဖြူပု၊
* ဒြပ်ပမာဏ နေ၏ ၈ ဆမှ ၂၅ ဆ ခန့်အထိ ရှိသော ကြယ်တို့၏ ကြယ်ကြွင်းမှာ နျူထရွန်ကြယ်၊
* ဒြပ်ပမာဏ နေ၏ ၂၅ဆ အထက် ရှိသော ကြယ်တို့၏ ကြယ်ကြွင်းမှာ တွင်းနက်အဖြစ် အသီးသီး ကျန်ရစ်ပေမည်။

## အကိုးအကား 
ကဏ္ဍ:ကြယ်အမျိုးအစားများ
နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ

**နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ**သည် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ လက်ထက်တွင် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ပြည်ထောင်စုအဆင့်ရှိ ကော်မတီဖြစ်သည်။ ကော်မတီသည် နိုင်ငံခြားသုံးငွေအား စိစစ်ခွင့်ပြုပေးရသည့် လုပ်ငန်းအား အဓိကဆောင်ရွက်သည်။ ကော်မတီကို လက်ရှိတွင် ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော က ဦးဆောင်သည်။
## သမိုင်းကြောင်း 
စစ်အာဏာသိမ်းမှု၏ နောက်ဆက်တွဲ ဂယက်ကြောင့်  နိုင်ငံအတွင်း နိုင်ငံခြားငွေလဲလှယ်နှုန်း များ ဖြစ်သင့်ဖြစ်ထိုက်သည့် ဈေးထက် အဆမတန် မြင့်တက်သွားခဲ့၍ ကုစားနိုင်ရန် ဖွဲ့စည်းခြင်းဖြစ်သည်။၂၀၂၂ ခုနှစ် ဧပြီ ၄ရက်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။  ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦးက ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဆောင်ရွက်နေသော နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှု ကော်မတီကိုပါ ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။ 

သို့သော် အမျိုးသားကားကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီက ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ယင်းကော်မတီကို နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အသစ် ဦးညိုစောက ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်လက် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

၂၀၂၅ ဩဂုတ်လပိုင်းက ဆေးဝါးနှင့်လူသုံးကုန်များ အပါအဝင် ကုန်ပစ္စည်းအမျိုးအစားပေါင်း ၃၅ မျိုး တင်သွင်းခွင့်ကို နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီက ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။

## ကော်မတီ(၄ ဧပြီ ၂၀၂၂-၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၅) 
## ဦးညိုစောအစိုးရအဖွဲ့ 
## လုပ်ငန်းတာဝန်များ 
*  နိုင်ငံအတွင်းရှိ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုလုပ်ငန်းများ၊ ကုန်ထုတ်လုပ်မှုလုပ်ငန်းများက လိုအပ်သည့် စက်ပစ္စည်းများ၊ လုပ်ငန်းသုံးယာဉ်ယန္တရားများ၊ ကုန်ထုတ်လုပ်မှုအတွက် လိုအပ်သည့် အသုံးအဆောင်များနှင့် ကုန်ကြမ်းပစ္စည်းများစသည်တို့ တင်သွင်းရာတွင် လိုအပ်သည့် နိုင်ငံခြားသုံးငွေအား စိစစ်ခွင့်ပြုပေးခြင်း၊ 

* ပြည်သူအများ စားဝတ်နေရေးအတွက် လိုအပ်သည့် စက်သုံးဆီ၊ ဆေးဝါး၊ စားသုံးဆီ၊ ဓာတ်မြေဩဇာ၊ ပိုးသတ်ဆေး၊ ပြည်တွင်း၌ဝယ်ယူရရှိနိုင်ခြင်းမရှိသည့် တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းသုံးပစ္စည်းများ အစရှိသည်တို့ ဝယ်ယူတင်သွင်းရာတွင် လိုအပ်သည့် နိုင်ငံခြားသုံးငွေအား စိစစ်ခွင့်ပြုပေးခြင်း၊

* နိုင်ငံသားများ လူမှုရေးကိစ္စအလို့ငှာ ပြည်ပသို့သွားရောက်ဆေးဝါးကုသခြင်း၊ ပညာရေးကိစ္စများအတွက် သွားရောက်ခြင်းနှင့် ဘာသာရေးကိစ္စများအတွက် သွားရောက်ခြင်း စသည်တို့အတွက် လိုအပ်သည့် နိုင်ငံခြားသုံးငွေအား စိစစ်ခွင့်ပြုပေးခြင်း၊

* အထွေထွေဆိုင်ရာပစ္စည်းများ ပြည်ပမှတင်သွင်းခြင်း၊ ပြည်ပသို့ချေးငွေနှင့် အတိုးများပြန်လည်ပေးဆပ်ခြင်း၊ ဝန်ဆောင်ခများပေးချေခြင်း၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုလုပ်ငန်းများမှ အမြတ်ငွေများ ပြန်လည်လွှဲပို့ခြင်းစသည့် ကိစ္စများတွင် အသုံးပြုရန် လိုအပ်သည့် နိုင်ငံခြားသုံးငွေအား စိစစ်ခွင့်ပြုပေးခြင်း၊

* လူမှုအသုံးအဆောင် ဇိမ်ခံပစ္စည်းများ တင်သွင်းမှုအတွက် မဖြစ်မနေတင်သွင်းရန် လိုအပ်မှုအပေါ် နိုင်ငံခြားသုံးငွေစိစစ်ခွင့်ပြုပေးခြင်း၊

* နိုင်ငံအတွင်းရှိ ပြည်တွင်း ပြည်ပ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုလုပ်ငန်းများ၊ ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများ၊ ပို့ကုန်/သွင်းကုန် လုပ်ငန်းများနှင့် ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးအပါအဝင် ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများအတွက် နိုင်ငံခြားသုံးငွေ လည်ပတ်မှုဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များအား ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲခြင်း။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ
ဇီးကုန်းမြို့၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်

**ဇီးကုန်းမြို့**သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ် အတွင်း တည်ရှိသည်။ ရွှေဘို-မြစ်ကြီးနား ကားလမ်း၏ အနောက်ဘက် (၅)မိုင်အကွာတွင်တည်ရှိသည်။ မြို့အဖြစ် အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန၊ မြို့အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံး၊ တိုက်နယ်ပြည်သူ့ဆေးရုံ၊ အထကနှင့်အမက ကျောင်းများလဲတည်ရှိသည်။ ရှေးယခင် ရထားလမ်းဖောက်လုပ်ကတည်းက ယနေ့တိုင် ထန်းတပင်ဘူတာ တည်ရှိသည်။ ‌မြေဒူးမြို့မှသည် ရွှေဘိုမြို့ရှိ မဟာနန္ဒာကန်အထိ မူးမြစ်လည်း တည်ရှသည်။

ဇီးကုန်းမြို့တွင် စည်ပင်သာယာဈေးလည်းရှိသည်။ ဇီးကုန်းမြို့ကို ရန်ကြီးအောင်၊ ရန်နိုင်အေး၊ အောင်သိဒ္ဓိ၊ ချမ်း‌အေးသာယာ၊ နဂါး‌ပေါ်၊ လက်ဆည် ဟူ၍ ရပ်ကွက်ကြီး (၆)ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ အရှေ့ဘက်တွင် မြန်မာသက္ကရာဇ် (၉၉၉) ခုနှစ်ကတည်ခဲ့သော ထန်းတပင်မြို့ဟောင်းတည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ခိုင်ရဲခိုင်

**ခိုင်ရဲခိုင်** သည် ရခိုင်ပြည်လွတ်မြောက်ရေးပါတီ ၏ ဥက္ကဋ္ဌ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။

၁၉၇၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့ ကရင်ပြည်နယ်တွင် ရခိုင်ပြည် လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် ကို ခိုင်မိုးလင်းက ဦးဆောင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး စစ်ဦးစီးချုပ်နှင့် ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်တို့ကိုယူခဲ့ကာ ခိုင်ရဲခိုင် က ဒုဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ (သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ)
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ
ကဏ္ဍ:ရခိုင် တိုင်းရင်းသားများ
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးမှ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များစာရင်း

## ပထမအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် 
### ၂၀၁၀ ခုနှစ် အထွေအထွေရွေးကောက်ပွဲ  
၂၀၁၀ ခုနှစ် အထွေအထွေရွေးကောက်ပွဲရလဒ်အရ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၏ အမျိုးသားလွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်များမှ အနိုင်ရလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်။ 

### ၂၀၁၂ ခုနှစ် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ 
၂၀၁၂ ခုနှစ် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲတွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးမှ လစ်လပ်သော အမျိုးသားလွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ်များ မရှိပါ။

## ဒုတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် 
### ၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ 
၂၀၁၅ ခုနှစ်ပါတီစုံအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်အရ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၏ အမျိုးသားလွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်များမှ အနိုင်ရလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်။ 

### ၂၀၁၇ ခုနှစ် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ 
၂၀၁၇ ခုနှစ် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲတွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးမှ လစ်လပ်သော အမျိုးသားလွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ်များ မရှိပါ။

### ၂၀၁၈ ခုနှစ် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ 
၂၀၁၈ ခုနှစ် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲတွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးမှ လစ်လပ်သော အမျိုးသားလွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ်များ မရှိပါ။

### ၂၀၂၀ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ 
#### မဲဆန္ဒနယ်အပြောင်းအလဲ 
၂၀၂၀ ခုနှစ်အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၏ မဲဆန္ဒနယ်သတ်မှတ်ချက်တွင် အပြောင်းအလဲများရှိသည်။ 

* ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး မြောက်ပိုင်းခရိုင်ရှိ လှိုင်သာယာမြို့နယ်ကို အရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်း မြို့နယ် (၂)ခုအဖြစ် ခွဲခြားပြီးနောက်၊ ယခင် မဲဆန္ဒနယ် အမှတ်(၁၁) မှ အမှတ်(၄) သို့ ပြောင်းထားသည်။ 
* ဆိပ်ကမ်းမြို့နယ်ကို နှစ်ပိုင်းခွဲ၍ လမ်းမတော်နှင့် ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်သို့ ထည့်သွင်းလိုက်သည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ
စောမြရာဇာလင်း

**ဒေါ်စာမြေရာဇာလင်း** သည် သူဦးဆောင်သော ရခိုင်ပြည်လွတ်မြောက်ရေးပါတီ (စောမြရာဇာလင်းအဖွဲ့) ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သည်။ 

## ALP နှစ်ခြမ်းကွဲခြင်း 
၂၀၂၃ ခုနှစ် မတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင်  ပါတီဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကို ရယူလိုက်ပြီး ပါတီအသစ်ကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းသည်။ ဒေါ်စောမြရာဇာလင်းသည် သူ့သဘောနှင့်သူ ပါတီကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပါတီအတွင်းရေးမှူး ခိုင်ကျော်ခိုင်က ဆိုသည်။ ဒေါ်စောမြရာဇာလင်းသည် ပါတီစည်း မျဉ်းစည်းကမ်းများအား ချိုးဖောက်ခြင်းကြောင့် ပါတီမှ ယာယီ ထုတ်ပယ်ကြောင်း မတ်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ရခိုင်ပြည်လွတ်မြောက်ရေးပါတီက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

## ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း 
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် (၃) ရက်တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌက မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသမီးများနေ့ကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်ရာတွင် စောမြရာဇာလင်းကို စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့၊ ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ (သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ)
ဟွန်မာနက်

**ဟွန်မာနက်**(,  သည် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည်။ ဝန်ကြီးချုပ်မဖြစ်မီက ကမ္ဘောဒီးယားတော်ဝင်တပ်မတော်၏ ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဖြစ်ကာ ကြည်းတပ်၏ စစ်ဦးစီးချုပ်ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ဖခင်သည် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံကို နှစ်(၄၀)​နီးပါး အုပ်ချုပ်ခဲ့သော ဝန်ကြီးချုပ် ဟွန်ဆန် ဖြစ်သည်။ သူသည် ဟွန်ဆန်၏ ဒုတိယအကြီးဆုံးသားဖြစ်သည်။

## အစောပိုင်းဘဝနှင့်ပညာရေး
ဟွန်မာနက်ကို ၁၉၇၇ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ (၂၀)ရက်နေ့တွင် ကမ်ပွန်ချန်ပြည်နယ်တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ မာနက်သည် ဖနွမ်းပင်မြို့တွင် ကြီးပြင်းခဲ့ပြီး  ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၉၅ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘောဒီးယားတော်ဝင်တပ်မတော်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင်ပင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ နယူးယောက်ရှိ အမေရိကန်စစ်တက္ကသိုလ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့ကာ ၁၉၉၉ခုနှစ်တွင် ဒီပလိုမာရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် စီးပွားရေးဘာသာဖြင့် ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၀၂ခုနှစ်တွင် နယူးယောက်တက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့လွန်ဘွဲ့ကိုလည်းကောင်း၊ ၂၀၀၉ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ ဘရစ်စတွန်တက္ကသိုလ်မှ ပါရဂူဘွဲ့ကိုလည်းကောင်း ရရှိခဲ့သည်။ ထိုကြေညာချက်ကို နိုင်ငံတကာက ဝေဖန်ခဲ့ကြပြီး ထိန်းချုပ်ထားသော ရွေးကောက်ပွဲများ၊ အတိုက်အခံပါတီနှင့် အတိုက်အခံခေါင်းဆောင်အား နှိပ်ကွပ်ဖမ်းဆီးခြင်းတို့ကို ဝေဖန်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၃ခုနှစ် ဩဂုတ်လ (၇)ရက်နေ့တွင် ဘုရင် နိုရိုဒွန် သီဟမုနိက ဟွန်မာနက်ကို ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ကြောင်း တရားဝင်အမိန့်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ဩဂုတ်လ (၂၂)ရက်နေ့တွင် အစိုးရအဖွဲ့အသစ် စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ကြသည်။ ဟွန်မာနက်၏အစိုးရအဖွဲ့တွင် လူငယ်များ ပါဝင်လာ​သော်လည်း ၎င်းတို့သည် အနားယူကြမည့် ဝန်ကြီးများနှင့် ​ခေါင်း​ဆောင်များ၏ သားသမီးများ၊ ​ဆွေမျိုးသားချင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ဟွန်ဆန်၏အငယ်ဆုံးသား ဟွန်မာနီသည်လည်း ဝန်ကြီးဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဟွန်မာနက်သည် ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်ပြီး နှစ်ပတ်အကြာတွင် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၊ ဂျာကာတာမြို့၌ ကျင်းပသော အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး အာဆီယံနှင့် မိတ်ဖက်နိုင်ငံတကာခေါင်းဆောင်များကို ပထမဆုံးအကြိမ် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ သူသည် ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်ပြီး တစ်လအတွင်း အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအ​ဝေး၊ တရုတ်နိုင်ငံသို့ နိုင်ငံ​တော်အဆင့်ခရီးစဉ်၊ ကုလသမဂ္ဂ အ​ထွေ​ထွေညီလာခံများသို့ သွား​ရောက်ရမည်ဖြစ်သည်။ အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေးအပြီးတွင် ဟွန်ဆန်က ၎င်း၏သားသည် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ပြည်တွင်းရောပြည်ပမှာပါ မျှော်မှန်းထားသည်ထက် ပို၍ကောင်းမွန်စွာလုပ်ဆောင်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေးတွင် အာဆီယံနှင့် ဆက်စပ်နိုင်ငံများမှ ခေါင်းဆောင်များ၊ တရုတ်နိုင်ငံသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ်၊ စက်တင်ဘာလနှောင်းပိုင်းတွင် ကျင်းပမည့် ကုလသမဂ္ဂညီလာခံအတွက် ပြင်ဆင်နေမှုများကို အားရကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ 
## ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ
ဟွန်မာနက်သည် ပစ်ချ် ချာမိုနီနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ
အက်တမ်၏ အချင်းဝက်

ဓာတုဒြပ်စင် တစ်ခု၏ **အက်တမ်အချင်းဝက်** သည် ၎င်း၏ အက်တမ် အရွယ်အစားကို တိုင်းတာခြင်းဖြစ်ပြီး များသောအားဖြင့် နျူကလိယ ၏အလယ်ဗဟိုမှ အပြင်ဘက်ဆုံး သီးခြားဖြစ်နေသော အီလက်ထရွန် ဆီသို့ရှိသော ပျမ်းမျှ သို့မဟုတ် သိသာသောအကွာအဝေးဖြစ်သည်။ အပြင်ဖက်နယ်နိမိတ်သည် ကောင်းစွာပုံဖော်မရသော ထင်ရှားစွာရှိနေသောအရာတစ်ခုမဟုတ်သောကြောင့်၊ အက်တမ်အချင်းဝက်၏ မတူညီသော အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ အမျိုးမျိုးရှိသည်။ အက်တမ်အချင်းဝက်၏ ကျယ်ပြန့်စွာအသုံးပြုနေသော အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက် လေးခုမှာ- Van der Waals radius ၊ ionic radius ၊ metallic radius နှင့် covalent radius တို့ဖြစ်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့်၊ ၎င်းတို့၏ အချင်းဝက်ကို သီးခြားတိုင်းတာရန်အတွက် အက်တမ်များကို သီးခြားခွဲထုတ်ရန် ခက်ခဲခြင်းကြောင့်၊ အက်တမ်အချင်းဝက်အား ဓာတုဗေဒအရ ပေါင်းစပ်ထားသော အခြေအနေတွင် တိုင်းတာသည်။ သို့ရာတွင် သီအိုရီဆိုင်ရာ တွက်ချက်မှုများသည် သီးခြားအက်တမ်များကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားသောအခါ ပိုမိုရိုးရှင်းပါသည်။ ပတ်ဝန်းကျင်၊ စူးစမ်းလေ့လာမှုနှင့် အခြေအနေတို့အပေါ် မှီခိုမှုများသည် အဓိပ္ပါယ်များစွာကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်ပေါ်မူတည်၍ ဝေါဟာရသည် condensed matter တွင်ရှိသော အက်တမ်များ၊ မော်လီကျူး များတွင် covalenty bonding ၊ သို့မဟုတ် ionized နဲ့excited states များတွင် သက်ရောက်နိုင်သည်။ ၎င်းတန်ဖိုးကို စမ်းသပ်တိုင်းတာမှုများမှတစ်ဆင့် သို့မဟုတ် သီအိုရီဆိုင်ရာ မော်ဒယ်များမှ တွက်ချက်နိုင်သည်။ အချင်းဝက်၏တန်ဖိုးသည် အက်တမ်၏အခြေအနေနှင့် contextအပေါ် မူတည်ပါသည်။ 

အီလက်ထရွန်များသည် တိကျသောပတ်လမ်းများ သို့မဟုတ် ပြတ်သားစွာသတ်မှတ်ထားသော အပိုင်းအခြားများမရှိပါ။ ယင်းအစား၊  ပြတ်ပြတ်သားသား ဖြတ်တောက်ခြင်းမရှိဘဲ နျူကလိယမှ ရွေ့လျားသွားသောအခါတွင် ၎င်းတို့၏ နေရာများကို ဖြစ်နိုင်ခြေ ဖြန့်ဝေမှုများ အဖြစ် ဖော်ပြရပါမည်။ ၎င်းတို့ကို အက်တမ်ပတ်လမ်းကြောင်းများ သို့မဟုတ် electron cloudsအဖြစ် ရည်ညွှန်းသည်။ ထို့အပြင်၊ condensed matterနှင့် မော်လီကျူးများ၊ အက်တမ်များ၏ electron clouds များသည် များသောအားဖြင့် အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ထပ်နေလေ့ရှိပြီး အချို့သော အီလက်ထရွန်များသည် အက်တမ်နှစ်ခု သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပိုသော ကျယ်ဝန်းသည့် ဧရိယာတစ်ခုအပေါ်တွင် သွားလာနေနိုင်သည်။

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်အများစုအောက်တွင် သီးခြားကြားနေအက်တမ်များ၏ အချင်းဝက်သည် 30 မှ 300 pm (တစ်မီတာ၏ ထရီလျံယံ ) အကြား သို့မဟုတ် 0.3 နှင့် 3 ångströms အကြားဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်၊ အက်တမ်တစ်ခု၏အချင်းဝက်သည် ၎င်း၏နျူကလိယ၏အချင်းဝက် (1-10 fm ) ထက် အဆ10000ဆပိုကြီးပြီး   အလင်း ၏ လှိုင်းအလျား ထက် 1/1000ဆ နည်းသည် (400-700 nm )။

 ၏ မော်လီကျူးတစ်ခု၏ ခန့်မှန်းခြေပုံသဏ္ဌာန်၊ CH 3 CH 2 OH။ အက်တမ်တစ်ခုစီကို ဒြပ်စင်၏ Van der Waals အချင်းဝက် ဖြင့် စက်လုံးဖြင့် ပုံစံပြထားသည်။]]
ရည်ရွယ်ချက်များစွာအတွက်၊ အက်တမ်များကို စက်လုံးများအဖြစ် ပုံသွင်းနိုင်သည်။ ၎င်းသည် အကြမ်းဖျင်း အနီးစပ်ဆုံးမျှသာဖြစ်သော်လည်း၊ အရည်များနှင့် အစိုင်အခဲများ၏သိပ်သည်းဆ၊ molecular seives https://en.m.wikipedia.org/wiki/Molecular_sieve မှတစ်ဆင့် အရည်များ ပျံ့နှံ့ခြင်း ၊ပမာဏဆိုင်ရာ ရှင်းလင်းချက်များနှင့် ခန့်မှန်းချက်များကို ပေးစွမ်းနိုင်ပြီး အရည်များနှင့် အစိုင်အခဲများ ၊ ပုံဆောင်ခဲ များတွင် အက်တမ်နှင့် အိုင်းယွန်းများနေရာချထားခြင်း နှင့် အရွယ်အစားနှင့် မော်လီကျူး ပုံသဏ္ဌာန်းများ ကဲ့သို့သောဖြစ်စဉ်များတွင် ပမာဏဆိုင်ရာ ရှင်းလင်းချက်များနှင့် ခန့်မှန်းချက်များကို ပေးစွမ်းနိုင်သည်

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အက်တမ်များ
ထွန်းအုံ

**ဦးထွန်းအုံ** (၁၉၆၂ မွေးဖွား)သည် တာမွေမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန (၄) ၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျှက်ရှိသည် ။ယင်းမတိုင်မီက  စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဖြစ်ခဲ့သည်။  

## ဝန်ထမ်းဘဝ 
သူသည် ပြင်ဦးလွင်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ငယ်စဉ်ဘဝပညာရေးအား မွေးရပ်ဒေသတွင် ဖြတ်သန်းသင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ် တွင် ရန်ကုန်(ဗဟန်း)သို့ ပြောင်းရွေ့နေထိုင်၍ အမှတ်(၃)ဒေသကောလိပ် (ကြည့်မြင်တိုင်) နှင့် ရန်ကုန် ဝိဇ္ဇာ၊သိပ္ပံတက္ကသိုလ် တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။သမိုင်းအထူးပြုဘာသာရပ် ဖြင့် ကျောင်းပြီးခဲ့သည်။

ထို့နောက် သူသည် အလုပ်သင်ဗိုလ်လောင်းသင်တန်းအမှတ်စဉ်(၁၁) သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဝန်ကြီး ဦးအောင်နိုင်ဦး နှင့် တစ်ပတ်စဉ်ထဲ ဖြစ်သည်။ တပ်မတော် တွင် ၁၉၈၃ ခုနှစ်ကစပြီး ၂၀၀၇ ခုနှစ် အထိ စစ်မှုထမ်းခဲ့သည်။

ယင်းနောက် ၂၀၀၇ တွင် စစ်ဘက် မှ အရပ်ဘက် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန၊ယဉ်ကျေးမှုဗိမာန်ဦးစီးဌာန သို့ ညွှန်ကြားရေးမှူးအဆင့်ဖြင့် ပြောင်းရွှေ့သည်။ထိုနှစ်ထဲမှာပင် ယဉ်ကျးမှုဝန်ကြီးဌာန၏ ဒုတိယရုံးအဖွဲ့မှူး ဖြစ်လာခဲ့သည်။၂၀၀၈ ခုနှစ် တွင် အနုပညာဦးစီးဌာန ၏ ဒုတိယညွန်ကြားရေးမှူးချုပ်၊၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် တွင် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန ရုံးအဖွဲ့မှူး၊၂၀၁၁ ခုနှစ် တွင်    အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှုနှင့်အနုပညာတက္ကသိုလ်(ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်(စီမံ) အဖြစ် ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ 

၂၀၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၁၀ရက်နေ့တွင် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန၊ အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှုနှင့်အနုပညာတက္ကသိုလ်(ရန်ကုန်) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်(စီမံ) တာဝန်မှ ယင်းဝန်ကြီးဌာန  အနုပညာဦးစီးဌာန သို့ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် အဖြစ် အစမ်းခန့်အပ်ခံရပြီး သမ္မတဦးထင်ကျော် လက်ထက် ၂၀၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၁၃ ရက်တွင် ၎င်းအား သာသနာရေးနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန အနုပညာဦးစီးဌာန ၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် အဖြစ် အတည်ပြုခန့်အပ်သည်။ 

၂၀၁၇ ဇူလိုင် ၂၈ ရက်တွင် သာသနာရေးနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန ၏ အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်ဖြစ်လာသည်။ ထိုတာဝန်ကို စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီးသည့် နောက်ပိုင်းကာလအထိ တာဝန်ထမ်းခဲ့သည်။

## ဝန်ကြီးဘဝ 
သူ့ကို နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ က ၂၀၂၁ ဧပြီလ ၂၃ ရက်တွင် သာသနာရေးနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန၏ ဒုတိယဝန်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ် တာဝန်ပေးသည်။ 

၂၀၂၂ မေလ ၂ရက်နေ့တွင် ထိုဝန်ကြီးဌာနမှ နေ၍ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ခန့်အပ်သည်။ 

၂၀၂၃ စက်တင်ဘာ ၂၅ရက်တွင် ဦးထွန်းအုံသည် စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၃၁ ရက် တွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့၌ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန (၄)၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး အဖြစ် ပြောင်းလဲတာဝန် ပေးအပ်ခံရသည်။

## နိုင်ငံရေးဖြတ်သန်းမှု 
၂၀၂၅-၂၀၂၆ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ဦးထွန်းအုံသည် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (USDP) ကိုယ်စားပြုကာ တာမွေမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

## ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း 
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၇  ရက် တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ မင်းအောင်လှိုင်က ၎င်းအား စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ဖြစ်သည့် သီရိပျံချီဘွဲ့ကို အပ်နှင်းချီးမြှင့်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ
ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ
သုခုမအနုပညာ

ပန်ချီကား]]

အခြား၂ မျိုး ဖြစ်သည့် အလှဆင်အနုပညာ၊ အသုံးချ အနုပညာ တို့နှင့် ကွဲပြားလျက်သော **သုခုမအနုပညာ** () ဆိုသည်မှာ ရလဒ်လက်ရာတို့ကို ကြည့်ရှုခံစားမှုအတွက်သာ အဓိက သီးသန့် ရည်ရွယ်သော အနုပညာဖန်တီးမှုများကို ဆိုလိုသည်။
"ပန်းချီ၊ ပန်းပုစသည်တို့ ကဲ့သို့ စဉ်းစားကြည့်ရှု ခံစားနည်းကို သိသူတို့ကသာ အလှခံစားဖွယ်ရာသော အရှုခံ အနုပညာ (:en:Visual Art) တို့ကို" ခေါ်သည် ဟု အချို့က အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုသည်။

သမိုင်းတလျောက် အဓိက သုခုမအနုပညာငါးရပ်မှာ ပန်းချီ၊ ပန်းပု၊ ဗိသုကာ၊ ဂီတနှင့် ကဗျာလင်္ကာတို့ ဖြစ်သည်။ အခြားသော သုခုမုအနုပညာရပ်ခွဲတို့တွင် ရှေးအကျဆုံးနှင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် တည်ရှိသော အကပညာနှင့် ဇာတ်သဘင် ကဲ့သို့သော တင်ဆက်ပြသသော အနုပညာများ ပါဝင်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အနုပညာ
ကဏ္ဍ:အနုသုခုမဒဿန
ဦးနှောက်ကြီး

**စယ်ရီဘရမ်** (ခေါ်) **အထက်ဦးနှောက်** (သို့) **ထိပ်စွန်းဦးနှောက်**  (:en:cerebrum or **endbrain**) သည် ကျောရိုးရှိသတ္တဝါများ၏ ဦးနှောက်ရှိ အကြီးမားဆုံး အစိတ်အပိုင်းအဖြစ်ပြီး၊ အပေါ်ပိုင်းကျနေသည့် မျက်နှာပြင် ပျော့ပျော့ရှုံ့ရှုံ့နှင့် တွေ့ရမည့် အပိုင်း ဖြစ်သည်။ အပြင်ပန်း အသွင်အပြင်အားဖြင့် ကျန်တခြမ်း၏ မှန်ဟပ်ပုံရိပ် သဖွယ် တခြမ်းစီ ဖြစ်နေသော နျူရွန်အစုအဝေးသား အိအိ ၂ခြမ်း ပါရှိနေ၏။ ဘက်ဘက်ခြမ်းဖြစ်စေ ညာဘက်ခြမ်း ဖြစ်စေ ဦးနှောက်တခြမ်းခြမ်း၏ အထက်ဦးနှောက် (စယ်ရီဘရမ်) တခုတွင် အဖု ၄ဖု ပါရှိနေမည် ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့မှာ -
# အရှေ့ဖု (:en:fronal lobe)
# အထက်ကာဖု (:en:parietal lobe)
# အောက်ခိုဖု (:en:temporal lobe)
# အမြင်ဖု (:en:occipital lobe)
တို့ ဖြစ်သည်။

## ဆက်စပ် ကြည့်ရှုဖွယ် 
* စယ်ရီဘက်လမ် (ခေါ်) အောက်ဦးနှောက် (:en:cerebellum)
* ဦးနှောက်ငုတ်တိုင် (:en:brain stem)

## အကိုးအကား 
ကဏ္ဍ:ဦးနှောက်ကြီး
ကဏ္ဍ:ဦးနှောက်
ကဏ္ဍ:ခန္ဓာဗေဒ
ကဏ္ဍ:ဇီဝဗေဒ
ဦးနှောက်ငယ်

**စယ်ရီဘက်လမ်** (ခေါ်) **အောက်ဦးနှောက်** (:en:cerebellum) ဆိုသည်မှာ ဦးနှောက်၏ အပိုင်းကဏ္ဍတခု ဖြစ်ပြီး လူတို့တွင်မူ အထက်ဦးနှောက်ထက် သေးငယ်လျက် အထက်ဦးနှောက်၏ အောက်တွင် ရှိနေသည့် အပိုင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် အခြား သတ္တဝါများကိုပါ လိုက်ကြည့်လျှင်မူ အချို့ ငါးအမျိုးအစားများတွင်မူ အထက်ဦးနှောက်နှင့် ရွယ်တူမျှသော၊ အထက်ဦးနှောက်ထက် ကြီးသော အောက်ဦးနှောက် (cerebellum) တို့ကို တွေ့ရသည်။
ခန္ဓာကိုယ် လှုပ်ရှားမှုကို ဟန်ချက်ထိန်းပေးခြင်း လုပ်ငန်းကို ဦးနှောက်၏ ဤ အောက်ဦးနှောက် အပိုင်းက အဓိက ဆောင်ရွက်ပေးသည်။

## ဆက်စပ် ကြည့်ရှုဖွယ် 
* စယ်ရီဘရမ် (ခေါ်) အထက်ဦးနှောက် (:en:cerebellum)
* ဦးနှောက်ငုတ်တိုင် (:en:brain stem)

## အကိုးအကား
ဦးနှောက်မြီး

ကျောရိုးရှိသတ္တဝါတို့၌ ဦးနှောက်၏ အစိတ်အပိုင်းတခု ဖြစ်သော **ဦးနှောက်မြီး** () သည် ကျောရိုးအတွင်းရှိ ကျောရိုးအာရုံကြောမကြီး (spinal chord)နှင့် ဦးနှောက်ကို တံတားသဖွယ် ဆက်စပ်ထားသည့် အပိုင်း ဖြစ်သည်။ ဦးနှောက်မြီးကို ပိုမိုအနီးကပ်ကြည့်လျှင် အစိတ်အပိုင်း ၃ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်ကို တွေ့ရမည်။

ကဏ္ဍ:ဦးနှောက်
ဂီဂျာအို

**ဂီဂျာအို**(၁၂၆၆ ~ ၁၃၂၈)သည် ဝန်းနိုင်ငံ ဧကရီဂီ၏ ခမည်းတော်၊ ဂိုလျောပြည်၏ ရာဇဝတ်မင်းကြီး ဖြစ်သည်။ သူသည် အင်ဂျူ(ယခုခေတ် အင်ချောန်)တွင် တပ်မှူးအဖြစ် တပ်စွဲခဲ့သည်။ ဧကရီဂီသည် ဝန်းနိုင်ငံတွင် စိုးစံတော်မူစဉ်အတွင်း ဂီဂျာအိုအား မင်းသားဘွဲ့ကို အပ်နှင်းခဲ့သည်။

ကဏ္ဍ:၁၂၆၆ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:၁၃၂၈ ကွယ်လွန်သူများ
ကဏ္ဍ:ကိုရီးယား ဗိုလ်ချုပ်များ
အထက်ကာဖု

ရှိ **အထက်ကာဖု** ဖြစ်၏။]]

ဦးနှောက်ကြီး တခြမ်းစီ၏ တစိတ်တပိုင်းသော **အထက်ကာဖု** (သို့) **ပရိုင်ယက်တယ် အဖု** (**parietal lobe**) ဆိုသည်မှာ သက်ရှိက မိမိပတ်ဝန်းကျင်ရှိ အကျယ်အဝန်းနှင့် တည်နေရာတို့ ဆိုင်ရာ အခြင်းအရာများကို ဖတ်ရှုနားလည်ခြင်း စသည့် အလုပ်များ၌ အဓိက ပါဝင်ဆောင်ရွက်ရာ အဖုအပိုင်းဟု အကြမ်းဖျင်း မှတ်သားနိုင်သည်။

ကဏ္ဍ:ဦးနှောက်ကြီး
ကဏ္ဍ:ခန္ဓာဗေဒ
ကဏ္ဍ:ဇီဝဗေဒ
အရှေ့ဖု

၏ **အရှေ့ဖု (frontal lobe)** ဖြစ်၏။]]

ဦးနှောက်ကြီး တခြမ်းစီ၏ ရှေ့ဆုံးပိုင်း ဖြစ်သော **အရှေ့ဖု** (အင်္ဂလိပ်: **frontal lobe**) သည် အဆင့်မြင့်သော စဉ်းစားမှုများ ဆောင်ရွက်ရာနေရာ ဖြစ်သည်။ အချက်အလက် အသစ်များကို ဆင်ခြင်မှတ်ရှုခြင်း၊ တွက်ချက် အဖြေရှာခြင်း စသည်တို့ကို ဆောင်ရွက်နေခြင်းမှာ ဦးနှောက်၏ ဤအပိုင်းအတွင်း၌ နျူရွန်များအကြား လျှပ်လှိုင်းအချက်အလက်တို့ ပျားပန်းခတ် ကူးလူးသွားလာနေကြခြင်းပင် ဖြစ်နေပေသည်။

ကဏ္ဍ:ဦးနှောက်ကြီး
နှာမောင်းမီးရထား

***နှာမောင်းမီးရထား*** () သည် ဘရာဇီး အန်နီမေရှင်းရုပ်မြင်သံကြားစီးရီးဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ၇ ဧပြီလ ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် တီဗွီ ကူလတူရာနှင့် တီဗွီ ဘရာဇီး ရုပ်သံလိုင်း တွင် ထုတ်လွှင့် ပြသခဲ့သည်။

## ဇာတ်ကောင်များ 
### အဓိကဇာတ်ကောင်များ 
* **ဂါဂျာ** (၊ ) အဝါရောင်အိန္ဒိယဆင်တစ်ကောင်။
* **အက်ဒွာဒာ တမန်ဒူးအာ ဘန်ဒီရာ အီး ဆီးလ်ဗား "ဒူဒါ"** (၊ ) သက်သတ်လွတ်အနီရောင်ပုရွက်ဆိတ်စားကောင်တစ်ကောင်။
* **ခြဘုရင်မ** (၊ ) အစိမ်းရောင်ခြတစ်ကောင်။
* **ကက်ပတိန်** (၊ ) မျက်စိအကာပါသော အစိမ်းရောင်ခြတစ်ကောင်။
* **ဂျူနီယာ** (၊ ) အစိမ်းရောင်ခြတစ်ကောင်။ သူသည် ခြဘုရင်မ၏အသိဉာဏ်ရှိသောသားဖြစ်သည်။
* **ဆရာကြီးလင်းတ** (၊ ) ခရမ်းရောင်လင်းတတစ်ကောင်။

### အခြားဇာတ်ကောင်များ 
* **ဂျာကာရီနာ** (၊ ) စိမ်းပြာရောင်မိကျောင်းတစ်ကောင်။

## အပိုင်းများ 
### ရာသီ ၁ 
# O Estrangeiro
# O Grande Rudinei
# O Mistério de Meia-Treta
# A Ilha de Búfalos
# Na Boca do Sapo
# Um Dia de Inseto
# Rédeas da Paixão
# El Duderino
# Chinchila e Alpaca
# Vizinhos das Estrelas
# Estação Fim do Mundo
# Incidente em Varginha
# Machu Picchu

### ရာသီ ၂ 
# Bela e Banguela
# Jornada Indigesta
# Bicho Monarca
# Baratocracia
# Fenômeno Astral
# Prima Minha
# Ouvindo Vozes
# Selvagem
# Hic, Hic, Hurra!
# Desengordamento
# Mamute Monocelha
# Inimizade Colorida
# Festa no Cé

### ရာသီ ၃ 
# Rima Bolada
# Panda Amarelo
# Mistério do Mingau
# Wasabi
# Taturana Show
# Silêncio, Por Favor
# Sem Título
# Deserto Esquecido
# Vamp Duda
# Acne Júnior
# Máquinas Voadoras
# Pelotão Lobinho
# Pon-te Que-bra-da
# Amor Predador
# Carruagem Mística
# Morango e Chocolate
# Rejuvelhescer
# Moeda Banana
# Besouro Hércules
# Criando Planta
# Simbora Praia!
# Fundo Profundo
# Ilhas Galápagos
# Natal Encalhado
# Guerreiros de Dudadriel
# Manual de Roteiro

## ရုပ်ရှင် 
၎င်း၏ နောက်ဆက်တွဲ ဇာတ်ကားဖြစ်သည့် *နှာမောင်းမီးရထား - ရုပ်ရှင်* ကို ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ထပ်မံရိုက်ကူးဖြန့်ချိခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ် 
* ဘလော့ဂ်
* 
* Cake Entertainment ပေါ်ရှိ *နှာမောင်းမီးရထား*
* 
* 

ကဏ္ဍ:ဘရာဇီး ရုပ်မြင်သံကြား ဇာတ်လမ်းတွဲများ
ကဏ္ဍ:ပေါ်တူဂီဘာသာ တီဗွီဇာတ်လမ်းတွဲ အစီစဉ်
ကဏ္ဍ:ကာတွန်းရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ
သန်းသန်းဆွေ

**ဒေါ်သန်းသန်းဆွေ**သည် မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်၏ ၁၃ ဦးမြောက် ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သည်။ သူသည် ဗဟိုဘဏ်၏ သမိုင်းတွင် ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို တာဝန်ယူသည့် ပထမဦးဆုံးသော အမျိုးသမီး ဖြစ်သည်။ ဗဟိုဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ထမ်းဆောင်ပြီး ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာသူ ဖြစ်သည်။ ထိုတာဝန်များ မခန့်အပ်ခံရမီ သူသည် မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်တစ်ဦးအဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ 

## ဝန်ထမ်းဘဝ 
ဒေါ်သန်းသန်းဆွေသည် မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်တွင် ဝန်ထမ်းဘဝဖြင့်  သူ၏အချိန်များ ကုန်ဆုံးခဲ့သည်။ ရာထူးအဆင့်ဆင့်တိုးပြီး ၂၀၁၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၀ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်၊ ၆၁/၂၀၁၅ ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ငွေရေးကြေးရေးကြပ်မတ်ကွပ်ကဲမှုဌာန၏  ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဖြစ်လာသည်။  ယင်းနောက်  ဗဟိုဘဏ်မှာပင်  ဌာနများ ပြောင်းလဲပြီး ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်များအဖြစ်လည်း ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၃ ရက်နေ့အထိ ထမ်းဆောင်သည်။

သူမကို စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက အမိန့်အမှတ် (၂၆/ ၂၀၂၁) ဖြင့် ဗဟိုဘဏ်ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးသည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၉ ရက်နေ့ ရက်စွဲ အမိန့်အမှတ် (၅၄/ ၂၀၂၂) ဖြင့် နစက က ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ ရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခံရသဖြင့် (၁၃) ဦးမြောက် ဗဟိုဘဏ်၏ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာပြီး ယင်းဘဏ်၏ ပထမဆုံးသော အမျိုးသမီးအဖြစ် သမိုင်းပြုသည်။ 

## ထင်ရှားဖြစ်ရပ် 
၂၀၂၂ ခုနှစ် ဧပြီလ ၇ ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ သူ၏နေအိမ်အတွင်း ရှိနေစဉ် သေနတ်ဖြင့် ပစ်ခတ် လုပ်ကြံခံရသည်။   ပြင်းထန်ဒဏ်ရာသာ ရရှိခဲ့၍ အသက်မဆုံးခဲ့ပေ။  ဒေါ်သန်းသန်းဆွေဟာ ဒဏ်ရာ အပြင်းအထန် ရရှိခဲ့ပေမယ့် အသက်မသေဘဲ လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းမှာ စစ်ကောင်စီက သူ့ကို ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ရာထူးတိုးပေးခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဥက္ကဋ္ဌများ

ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)မှ လုပ်ကြံမှုများ
ဂီဧကရီ

**ဂီဧကရီ**(ဟန်ဂုလ်: 기황후၊ ဟန်ဂျာ: 奇皇后; ၁၃၁၅ ~ ၁၃၇၀(?)) သို့မဟုတ် **အူလ်ဂျေအီ ကူတူ့က်**()သည် ဂိုလျောပြည်ဖွား ဝန်းနိုင်ငံ၏ ဧကရီဖြစ်သည်။

ကဏ္ဍ:၁၃၁၅ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:၁၃၇၀ ကွယ်လွန်သူများ
ကဏ္ဍ:တရုတ် ဧကရီများ
ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားနွယ်ဖွား တရုတ်လူမျိုးများ
တာနာရှီလီ

**တာနာရှီလီ**(? ~ ၁၃၃၅)သည် ဝန်းတိုင်းပြည် ဧကရာဇ် ဝန်းချစ်ဆောင်၏ ကြင်ယာတော် ဧကရီ ဖြစ်သည်။ သူမသည် အမတ်ချုပ်ကြီး ယောန်ချောလ်၏ သမီးတော် ဖြစ်သည်။ သူမတွင် *မဟာ*မည်သော သားတစ်ယောက်ရှိခဲ့သော်လည်း  နို့စို့အရွယ်တွင် ဝက်သက်ရောဂါကြောင့် ဆုံးပါးသွားခဲ့သည်။

ကဏ္ဍ:၁၃၃၅ ကွယ်လွန်သူများ
ကဏ္ဍ:တရုတ် ဧကရီများ
မြင်တိုင်းပြည်

**မြင်တိုင်းပြည်**သည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ မင်းဆက်ဖြစ်ပြီး မွန်ဂိုဦးဆောင်သော ဝန်းတိုင်းပြည် ပြိုကွဲပြီးနောက် ၁၃၆၈ ခုနှစ်မှ ၁၆၄၄ ခုနှစ်အထိ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ဇီးရော့

**ဇီရိုကီစ** (/ˈzɪərɒks/, ZEER-ocks) သည် နိုင်ငံပေါင်း 160 ကျော်တွင် ပရင့်နှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်စာရွက်စာတမ်း ထုတ်ကုန်များနှင့် ဝန်ဆောင်မှုများကို ရောင်းချသည့် အမေရိကန်ကော်ပိုရေးရှင်းဖြစ်သည်။ ဇီရိုကီစ သည် ရုံးချုပ်ရှိသည် နော်ဝဲလ်ခ်, ကွန်နက်တီကပ် တွင်။ ကုမ္ပဏီသည် စတန်းဖို့ဒ်မှ, ကွန်နက်တီကပ် ပြောင်းရွှေ့ 2007 အောက်တိုဘာလတွင်။ ကုမ္ပဏီသည် ရိုချက်စတာ တွင် အခြေစိုက်သည့် အကြီးဆုံးဝန်ထမ်းများဖြင့် နယူးယောက်တွင် ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်၊ ကုမ္မဏီ တည်ထောင်ခဲ့တဲ့ ဧရိယာ။ ဖွံ့ဖြိုးပြီး ကုမ္ပဏီကြီးတစ်ခုအနေဖြင့် ၎င်းကို ဖော်ရတူနီ 500 ကုမ္ပဏီများစာရင်းတွင် တသမတ်တည် ထည့်သွင်းထားသည်။

ဇီရိုကီစ သည် ၎င်း၏ စာရွက်စာတမ်းနည်းပညာနှင့် စာရွက်စာတမ်းပြင်ပစီးပွားရေးလုပ်ငန်းကို အာရုံစိုက်ထားပြီး NYSE  1961 မှ 2021 နှင့် 2021 ခုနှစ်မှ  Nasdaq  တို့တွင် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ခဲ့သည်။

ဇီရိုကီစ နှင့် ၎င်း၏ Palo Alto သုတေသနဌာနမှ သုတေသီများသည်  ဒက်စတော့ ဥပစာ GUI၊ ကွန်ပြူတာမောက်စ် နှင့်  ဒက်စတော့ ကွန်ပြူတင်ဂ် ကဲ့သို့သော ကိုယ်ရေးကိုယ်တာတွက်ချက်ခြင်း၏ အရေးကြီးသောအစိတ်အပိုင်းအများအပြားကို တီထွင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
အိန္ဒိယ-မြန်မာ ရထားလမ်း

**အိန္ဒိယ-မြန်မာ ရထားလမ်း** သည် ဗြိတိသျှတို့မှ ဖောက်လုပ်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော ရထားလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံအား မီးရထားလမ်းဖြင့်ချိတ်ဆက်နိုင်ရန် အမျိုးမျိုးကြံစည်အားထုတ်ခဲ့ကြရုံ သာမက လမ်းဖောက်လုပ်နိုင်ရေး မြေတိုင်တာများ လုပ်ငန်းများကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်၊

## သမိုင်းကြောင်း 
အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံအား မီးရထားလမ်းဖြင့်ချိတ်ဆက်နိုင်ရန် အန်းတောင်ကြားလမ်း ခေါ် စစ်တကောင်း-စစ်တွေ-မင်းလှလမ်းပိုင်း အား ပထမဆုံးအကြိမ် မြေတိုင်းတာမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါလမ်းပိုင်းမှာ မိုင်ပေါင်း(၄၅၈)မိုင်ခန့်ရှည်လျားမည်ဖြစ်ကာ ရူးပီးကျပ်ငွေ(၇၀)သန်း ကုန်ကျမည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် အာသံနယ်ရှိ မခွန်-မိုင်းကောင်းလမ်းပိုင်းအား ဒုတိယအကြိမ် တိုင်းတာမှုခြင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ရထားမှာ (၂၈၄)မိုင်ခန့် ရှည်လျားမည်ဖြစ်ပြီး ရူးပီးကျပ်ငွေ(၃၈)သန်း ကုန်ကျမည်ဖြစ်သည်။

တတိယအကြိမ် တိုင်းတာခဲ့သော လမ်းပိုင်းမှာ မဏိပူရတောင်ကြားလမ်းဖြစ်သည်။ ထိုလမ်းမှာ လန်ချိုလီယက်-မဏိပူရ-ယောချပ်သင်းသို့ ဖောက်လုပ်မည့် လမ်းပိုင်းဖြစ်ပြီး အရှည်နိုင်(၃၁၅) မိုင် ရှိမည်ဖြစ်သည်။ အဆိုပါလမ်းပိုင်းအတွက် ရူးပီးကျပ်ငွေ(၆၅)သန်း ကုန်ကျမည်ဖြစ်ကြောင်း ခန့်မှန်းခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှတို့မှ လမ်းပိုင်းများကို တိုင်းတာခြင်း လုပ်ငန်းများကို အိန္ဒိယပြည်အစိုးရမှ စေလွှတ်သော အရာရှိများနှင့် ၁၈၉၃ခုနှစ် နှင့် ၁၈၉၆ခုနှစ်များတွင် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

တိုင်းတာခြင်း လုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်ပြီး ၁၈၉၆ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်တင်ပြသောအခါတွင် ဘုရင်ခံချုပ်နှင့်ကောင်စီမှ စီးပွားရေး အရ အောင်မြင်နိုင်သည့် အလားအလာမရှိသည့်အပြင် ထိုခေတ်နိုင်ငံရေးအခြေအနေများအရ အလောတကြီး ဖောက်လုပ်ရန် မလိုအပ်သေးဟူသော အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ပယ်ချခဲ့ရာ ဖောက်လုပ်ခြင်း မပြုနိုင်ခဲ့ပေ။

အိန္ဒိယဘုရင်ခံချုပ်နှင့်ကောင်စီမှ ပယ်ချလိုက်ပြီးနောက် ၁၉၀၅ခုနှစ်တွင် စစ်တကောင်း-ဇီးတပင်-ဇီးကုန်း လမ်းပိုင်း ဖောက်လုပ်ရန် မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရမှ ထပ်မံကြိုးစားခဲ့သည်။ အဆိုပါလမ်းပိုင်းအား ဒေသခံရန်ပုံငွေမှ ကျခံပြီး မြေတိုင်းတာခြင်း လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ အရှည်နိုင်(၄၉၀) ရှိပြီး ရူးပီးငွေကျပ် (၈၄)သန်း ကုန်ကျမည်ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ပထမကမ္ဘာစစ် ဖြစ်ပွားလာရာ စီမံကိန်း ရပ်စဲခဲ့ရသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရထားလမ်းများ
ကျားတိုင်းပြည်

**ကျားတိုင်းပြည်**()သည် တရုတ်သမိုင်းအရ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး မင်းဆက် ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား