open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
.mm

**.mm** သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် နိုင်ငံကုဒ် ထိပ်ဆုံးအဆင့် ဒိုမိန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းကို ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် စတင်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်မတိုင်မီက မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ISO 3166 alpha-2 ကုဒ်မှာ BU ဖြစ်သော်လည်း  နိုင်ငံကုဒ် ထိပ်ဆုံးအဆင့်ဒိုမိန်း **.bu** အား သတ်မှတ်ခဲ့ခြင်း မရှိပေ။ ccTLD တွင် အသုံးပြုထားသော MM နှင့် ကိုက်ညီစေရန်အတွက် ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ISO 3166-1 ကုဒ်ကို ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

## သမိုင်းကြောင်း
၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ပထမဆုံး အင်တာနက်လိုင်းကို မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဩစတြေးလျကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သော Eagle Group က စတင်တပ်ဆင်ခဲ့သည်။ သူတို့အား ဗြိတိသျှကုမ္ပဏီဖြစ်သော Digiserve က .mm အတွက် DNS ဝန်ဆောင်မှုကို ထောက်ပံ့ပေးခဲ့သည်။ .mm အတွက် DNS ကို Digiserve ၏ ဆာဗာနှစ်ခုဖြစ်သော *ns1.digiserve.com* နှင့် *ns2.digiserve.com* က ကိုင်တွယ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် Eagle Group ၏ ဝန်ဆောင်မှုများကို မြန်မာအစိုးရက ပိတ်သိမ်းခဲ့သည်။

ယင်းနောက် အဆိုပါ ဆာဗာနှစ်ခု၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် .com.mm, .net.mm, .edu.mm နှင့် org.mm တို့၏ SOA authority ဖြစ်သော မြန်မာ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန၏ အမည်ဆာဗာနှစ်ခုဖြစ်သော ရန်ကုန်အခြေစိုက် *ns0.mpt.net.mm* နှင့် *ns1.mpt.net.mm* သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ 

၂၀၀၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် DigiServe ၏ ဒိုမိန်းအမည်စနစ် ဆာဗာများကို ဒီမိုကရေစီအရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူများက ဖောက်ထွင်းခဲ့ကာ www.gov.mm အပါအဝင် .mm ဒိုမိန်းအားလုံး၏ လမ်းကြောင်းကို ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် မင်းကိုနိုင် လွှတ်ပေးရေးအတွက် တောင်းဆိုသော ဝဘ်ဆိုဒ်တစ်ခုဆီသို့ သုံးရက်ကြာ လမ်းကြောင်းလွှဲခဲ့သည်။

၂၀၀၅ ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် .mm ၏ ထိန်းချုပ်မှုများကို MPT က ပြန်လည်ရယူခဲ့ပြီးနောက် Digiserve အမည်ဆာဗာများကို MPT ကိုယ်ပိုင်ဆာဗာများဖြင့် အစားထိုးခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင်းရှိ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအနေဖြင့် **.net.mm** နှင့် **.com.mm** ဒိုမိန်းများကို မြန်မာတယ်လီပို့ (ယခင် ပုဂံဆိုင်ဘာတက်ခ်) သို့မဟုတ် မြန်မာ့ဆက်သွယ်ရေးတွင် တိုက်ရိုက် လျှောက်ထားရယူနိုင်သည်။ **.edu.mm**, **.org.mm**, **.gov.mm** ဒိုမိန်းများကိုမူ အစိုးရသုံးအနေဖြင့် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ မြန်မာတယ်လီပို့ကိုလည်း အစိုးရမှပင် တဖန် ပိတ်သိမ်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အင်တာနက်
အမှောင်ခေတ်

**အမှောင်ခေတ်** () ဆိုသည်မှာ အနောက်ဥရောပ၌ ရောမအင်ပိုင်ယာ ပျက်သုဉ်းပြီးနောက် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် စီးပွားရေးတို့ တိုးတက်မှုမရှိဘဲ ယိုယွင်းခဲ့သော ခေတ်ကာလကို ဆိုလိုသည်။ အလယ်ခေတ် အစောပိုင်း ၁၃ ရာစုမှ ၁၅ ရာစုကြား ကြာခဲ့ပြီး ၁၆၀၂ တွင် အမှောင်ခေတ်ဟူသော အသုံးအနှုန်းကို စသုံးသည်။ "အမှောင်ခေတ်" ဟူသော အယူအဆကို ၁၃၃၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် အီတလီအတွေးအခေါ်ပညာရှင် ပီးထရာ့ခ် ကစတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ သူသည် ဂန္ထဝင်ခေတ်ကို အလင်းခေတ်ဟုခေါ်ပြီး ရောမခေတ်နှောင်းပိုင်းရှိ ရာစုနှစ်များကို အမှောင်ခေတ် ဟုမှတ်ယူခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
အေ (အက္ခရာ)

A (ဝါ) a သည် အင်္ဂလိပ် လက်တင်အက္ခရာစဉ်၏ ပထမဆုံးသော အက္ခရာဖြစ်သည်။ အေ() ဟူ၍ အသံထွက်သည်။

## ရာဇဝင်
A သည် ရှေးဟောင်းဂရိဘာသာ အယ်လဖာ(A or α) နှင့်လည်းဆင်တူသည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ဂရိဘာသာကို အခြေခံရေးသားထားသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ A ၏ သမိုင်းကို ရှာဖွေရာ၌ အလယ်ခေတ်( ဘီစီ ၁၆၀၀ ခန့်) အီဂျစ်တို့ ရေးဆွဲခဲ့သော အီဂျစ်အရုပ်စာသင်္ကေတမှ နွားခေါင်းပုံ သို့မဟုတ် ဖနီးရှဲန်းအက္ခရာ(Phoenician alphabet)မှ ဆင်းသက်လာသည်ဟုဆိုနိုင်သည်။

ဤ ဇယားသည် ဖြစ်ပေါ်လာပုံနှင့် အသုံးပြုသော ဘာသာများတွင် ရေးသားထားပုံများ ဖြစ်ကြသည်။

## အသုံးပြုမှုများ 
* ဂီတပညာတွင် A သည် ဂီတင်္ကေတ တစ်ခုအဖြစ်ပါဝင်သည်။ ဂီတနည်းပညာတွင်မူ A # ကို A-sharp ဟုခေါ်သည်။
* လျှပ်စစ်နည်းပညာတွင် A ကို အမ်ပီယာသင်္ကေတအဖြစ် အသုံးပြုသည်။
* သင်္ချာဘာသာရပ်တွင် ဧရိယာအဖြစ်အသုံးပြုသည်။
* "A"သင်္ကေတ အကြီးကို ကို ကွန်ပျူတာ၌ ယူနီကုဒ်အမှတ် U+0041 အဖြစ်အသုံးပြုပြီး "a"အသေးကို ယူနီကုဒ်အမှတ် U+0061အဖြစ်အသုံးပြုထည့်သွင်းထားသည်။
* ထို့အပြင် အုပ်စုဖွဲ့ရာ၌ လည်းကောင်း၊ အဆင့်အတန်းခွဲခြားရာ၌လည်းကောင်း ၎င်းကို ပထမ အနေဖြင့်သာ အသုံးပြုသည်။

## ပုံနှိပ်စာလုံးပုံစံများ
ယနေ့ခေတ် မော်ဒန်စာလုံးစတိုလ်များတွင် A အား လှပစေရန် အတွက် အောက်ပါပုံများအတိုင်း ရေးသားကြလေသည်။ 

## ကွန်ပျူတာသုံးကုဒ်များ
: 1 

## ကို အခြားနည်းဖြင့် ဖော်ပြချက်များ
## ကိုးကား
## ကိုးကားအကျယ် 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
ကျောင်း

ကျောင်းဟူသည့် အဓိပ္ပာယ် အဓိကအရင်းအမြစ်မှာ သတ္တဝါ တစ်ဦး တစ်ယောက် (လူအပါအဝင်) သို့မဟုတ် ထိုထက်များသော သူတို့အား လိုချင်သည့် ပုံစံ ရယူရန် သို့မဟုတ် အမှားပြုလုပ်ခြင်းမှ ကင်းလွတ်စေရန် ထိန်းကျောင်းခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ဥပမာ အနေဖြင့် နွားတစ်ကောင်အား ထိန်းကျောင်းရာတွင် သူတပါး၏ လယ်မြေသို့ မှားယွင်းမဝင်စေရန်၊ သူတပါးလယ်ယာမြေမှ စပါးပဲတို့ကို မစားမိစေရန်အတွက် ထိန်းကျောင်းပေးခြင်းကဲ့သို့သော အဓိပ္ပာယ်ကို ဆိုလိုသည်။ ထိုစကား၏အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်မှု ရှိသော နေရာ အဆောက်အဦးကို ကျောင်း ဟုခေါ်သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုန်းကြီးကျောင်း သို့မဟုတ် ခရစ်ယာန် ချာ့ချ်ကျောင်းတို့သည် လူသားတို့အား အမှားများမပြုလုပ်မိစေရန်နှင့် ကောင်းမှုများပြုလုပ်ကြရန် တိုက်တွန်း၍ ပြဿနာများအား အကောင်းဆုံးဖြေရှင်းနိုင်စေရန် ဆိုဆုံးမပေးသော နေရာဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့် ကျောင်းဟူသည့်အဓိပ္ပာယ် သက်ရောက်မှုရှိသည့်အတွက် ကျောင်းဟုခေါ်သည်။ ထိုသို့ သင်ကြား ပြသပေးသူကို ဆရာဟုခေါ်သည်။ ထို့အပြင် မြန်မာစကား၌ ကျောင်းဟူသည့် အဓိပ္ပာယ်ပေါင်း မြောက်မြားစွာရှိသည်။ သို့သော် ဤနေရာတွင် ပညာသင်ကြားသော ကျောင်းကိုသာ အဓိကထားလိုသည်။ 

ကျောင်းဆိုသည်မှာ စာသင်ပြပေးသော ဆရာတစ်ဦး၏ လက်အောက်တွင်ရှိသော အဖွဲ့အစည်းပုံစံ တစ်ခုဖြစ်သည်။ နိုင်ငံအများစုတွင် ပညာသင်ကြားနိုင်ရန်အတွက် ဖွဲ့စည်းပုံ၊ နည်းစနစ်များရှိကြသည်။ ဤအဖွဲ့အစည်းများ၏ နည်းစနစ်များသည်ကား ကျောင်းသားတစ်ယောက်သည် အတန်းတစ်ခု တက်ရန်အတွက် အတန်းတင် စာမေးပွဲကို ဖြေဆိုရမည် ဖြစ်သည်။ ထိုအတန်းတင် စာမေးပွဲကို ဖြေဆိုအောင်မြင်ပါက နောက်ထပ် အဆင့်မြင့်သော အတန်းသို့ တက်လှမ်းနိုင်ခွင့် ရှိသည်။ ထိုသို့သော အဆင့်အတန်း ခွဲခြားထားသည့် ကျောင်းများကို အ﻿မျိုးမျိုး ခေါ်ဆိုကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်မူ မူလတန်းကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း၊ အထက်တန်းကျောင်း၊ ကောလိပ်၊ တက္ကသိုလ် ဟူ၍ ခေါ်ဆိုကြသည်။ 

ထိုအထဲတွင် အစိုးရထောက်ပံ့သော ကျောင်းများရှိသကဲ့သို့ အစိုးရ၏ အထောက်အပံ့ကို မယူသော ကျောင်းများလည်း ရှိသည်။ ထိုသို့သော ကျောင်းမျိုးကို ပုဂ္ဂလိက ကျောင်းဟူ၍ ခေါ်ဆိုသည်။ ထိုကျောင်းများသည် ခလေးသူငယ်များ မှစ၍ အရွယ်ရောက်ပြီးသူများကိုလည်း သင်ကြားပေးကြသေးသည်။ဥပမာအနေဖြင့် မူလတန်းကြိုကျောင်း၊ ကွန်ပျူတာသင်တန်းများ၊ အီလက်ထရောနစ်သင်တန်းများ အစရှိသည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေ မည်သည့်ကျောင်းတွင်မဆို ကျောင်း၌ အထူးချွန်ဆုံးသော ကျောင်းသားများအား ဆုချီးမြှင့်ကြသည်။ 
အစိုးရထောက်ပံ့သော ကျောင်းများ၌ ကျောင်းသား ကျောင်းသူများသည် ငွေကြေးမတတ်နိုင်ပါက ပညာသင်ဆုများ လျှောက်ထားနိုင်သည်။

## ကိုးကား
ရောက်တာ

in 1987.]]

**ရောက်တာ** () ဆိုသည် နှစ်ခု သို့မဟုတ် နှစ်ခုထက်ပိုသော ကွန်ပျူတာ ကွန်ယက်များကို ချိတ်ဆက်ပေးပြီး ထိုကွန်ယက်တို့ ကြားတွင် ဒေတာ ပက်ကက်များကို လက်ဆင့်ကမ်း ဖလှယ်ပေးသော ကိရိယာ တစ်မျိုးပင် ဖြစ်သည်။ ဒေတာ ပက်ကက်တိုင်းတွင် အိုင်ပီလိပ်စာ နှင့် သက်ဆိုင်သည့် အချက်အလက်များ ပါဝင်ပြီး ရောက်တာအနေနှင့် ပေးပို့ရမည့် အိုင်ပီလိပ်စာ သည် ပေးပို့သူ၏ အိုင်ပီ လိပ်စာနှင့် တူညီသော ကွန်ယက်တစ်ခုတည်းမှာ ပင် ရှိသဖြင့် အခြား ကွန်ယက်သို့ ဆက်လက် ပို့ဆောင်ရန် မလို သို့မဟုတ် ပေးပို့ရမည့် အိုင်ပီလိပ်စာသည် ပေးပို့သည့် အိုင်ပီလိပ်စာနှင့် ကွဲပြားခြားနားသော အခြားကွန်ယက်တစ်ခုတွင် ရှိနေသဖြင့် အခြားကွန်ယက်သို့ ဆက်လက်ပို့ဆောင်ပေးရမည် စသည်တို့ကို ဆုံးဖြတ်ချက်ချပေးနိုင်သည်။ ရောက်တာအများအပြားကို ဆက်စပ်ချိတ်ဆက်ထားသော ကွန်ယက် အစုအစည်းတစ်ခုတွင် အသုံးပြုမည် ဆိုပါက ရောက်တာများ အနေနှင့် ပေးပို့လိုသော အိုင်ပီ လိပ်စာနှင့် ပတ်သက်သော အချက်အလက်များကို အချင်းချင်း ဖလှယ်နိုင်ပြီး ရောက်တာတိုင်း အနေဖြင့် ပေးပို့ရမည့် လိပ်စာသို့ ပို့ဆောင်ရာတွင် အသင့်လျော်ဆုံး လမ်းကြောင်းများကို ရွေးချယ်နိုင်သော ဇယားများကို တည်ဆောက်ထားနိုင်မည် ဖြစ်သည်။
ဒေါ့ကွန်း ဘပ်ဘယ်လ်

**ဒေါ့ကွန်း ဘပ်ဘယ်လ်** (Dot-com bubble) ဆိုသည်မှာ အမေရိကန် စတော့ဈေးကွက်အတွင်း အင်တာနက်နှင့် ပတ်သက်ဆက်နွယ်နေသော ကုမ္ပဏီများ၏ ဈေး တရှိန်ထိုး တက်သွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး ၁၉၉၅ နှင့် ၂၀၀၀ ခုနှစ်ကြား ကာလတွင် ဖြစ်သည်။
စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်

**စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်** () ၏ အမည်အပြည့်အစုံမှာ **လေလန် စတန်းဖို့ဒ် ဂျူနီယာ တက္ကသိုလ်** (Leland Stanford Junior University) ဖြစ်သော်လည်း အများစုက စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်ဟုသာ ရည်ညွှန်းခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် စတန်းဖို့ဒ်တွင် တည်ရှိသည်။ ၁၈၉၁ ခုနှစ်တွင် မီးရထားလမ်း သူဌေး လေလန် စတန်းဖို့ဒ်က တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ကွယ်လွန်ခဲ့သော သူ၏ သားအမည်ကို ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ် ကျောင်းဆင်းများသည် ကမ္ဘာကျော် ကုမ္ပဏီကြီးများဖြစ်သော ဟျူးလက် ပက်ကက်၊ ဆန်း မိုက်ခရို စစ်စတမ်၊ အင်န် ဗီဒီယာ၊ ရာဟူး၊ စစ်စကို စစ်စတမ် နှင့် ဂူဂဲလ် စသော ကုမ္ပဏီကြီးများကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသူများတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
*
* 
* 
* စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်၏ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်စာမျက်နှာ

ကဏ္ဍ:စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်
ဆန်း မိုက်ခရို စစ်စတမ်

ဆန်း မိုက်ခရို စစ်စတမ် (Sun Microsystems) သည် ယခုအချိန်တွင် အော်ရကယ် ကော်ပိုရေးရှင်း၏ ကုမ္ပဏီခွဲ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဆန်း မိုက်ခရို စစ်စတမ် (Sun Microsystems) သည် ကွန်ပျူတာ, ကွန်ပျူတာ အစိတ်အပိုင်းများ၊ ဆော့ဖ်ဝဲ ရောင်းချခြင်းနှင့် IT (Information Technology)ဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှုများ ပေးသော အမေရိကန်ကုမ္ပဏီဖြစ်သည်။ IT (Information Technology)ဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ ဆန်း မိုက်ခရို စစ်စတမ် (Sun Microsystems) သည် Java Programming, Solaris operating system နှင့် Network fIle System (NFS) တို့ကို ဖန်တီးခဲ့သည်။ ဆန်း မိုက်ခရို စစ်စတမ် (Sun Microsystems) သည် Unix, RISC processors, thin client computing နှင့် virtualized computing အစရှိသော key computing technologies အများအပြား၏ ပြောင်းလဲတိုးတက်မှုများ အတွက်ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဆန်း မိုက်ခရို စစ်စတမ် (Sun Microsystems) ကို ၁၉၈၂ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ရက် နေ့တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ဂျွန် မောဂရစ်

ဂျွန် ပီ မောဂရစ်ချ် (John P. Morgridge) (၁၉၃၃ ခုနှစ်မွေး) သည် အမေရိကန် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင် တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး စစ်စကို စစ်စတမ် (Cisco Systems) ဘုတ်အဖွဲ့တွင် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင် ခဲ့ဖူးသူ ဖြစ်သည်။ သူသည် ဝစ္စကွန်စင် ပြည်နယ်မှဖြစ်ပြီး ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ဝစ္စကွန်စင်ပြည်နယ် တက္ကသိုလ် မှ ဘွဲ့ရခဲ့ကာ ၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်မှ အမ်ဘီအေ ဘွဲ့ ရခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ဆဲရင့် ကော်ပိုရေးရှင်း

**ဆဲရင့် ကော်ပိုရေးရှင်း** () သည် ကယ်လီဖိုးနီးယား တွင် အခြေစိုက်သော အလင်းနည်းပညာ ဆိုင်ရာ ပစ္စည်းကိရိယာ (optical equipment) ထုတ်လုပ်သော ကုမ္ပဏီ ဖြစ်သည်။
ဗွီအိုအိုင်ပီ

ဗွီအိုအိုင်ပီ (VoIP) ဆိုသည်မှာ ကွန်ပျူတာ ကွန်ယက်ကို အသုံးပြု၍ အသံကို ပို့လွှတ်သော ပရိုတိုကောလ် တစ်ခုဖြစ်ပြီး ယနေ့ခေတ် တယ်လီဖုန်း ဆက်သွယ်ရေး စနစ်တွင် ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုလေ့ ရှိကြသည်။
ဆလမ်ဘာဂျာ

ဆလမ်ဘာဂျာ လီမိတက်သည်  ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံး ရေနံတူးရာတွင် ဝန်ဆောင်မှုပေးသည့် ကော်ပိုရေးရှင်း ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံပေါင်း ၈၀ ကျော်တွင် လုပ်ငန်း ရှိသည်။ လက်ရှိတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တက်ဆပ် ပြည်နယ် ဟူစတန် မြို့တွင် အခြေပြုထားသည်။  ဆလမ်ဘာဂျာကို ၁၉၂၆ ခုနှစ်တွင် ကွန်နရက် နှင့် မာဆယ် ဆလမ်ဘာဂျာ ဆိုသည့် ညီအစ်ကို နှစ်ဦးမှ စတင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
 
## သမိုင်းကြောင်း 
 was opened in 1985.]]

## ရုံးခွဲနှင့် ကုမ္ပဏီခွဲများ 
## စီးပွားရေး အခြေအနေ 
## ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းမှု ဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းများ 
## ကိုးကား 
## ပြင်ပ စာမျက်နှာ အညွှန်း 
* Schlumberger
* http://biz.yahoo.com/ic/11/11327.html
လင့်ခ်စစ်

wireless Linksys router with a wired 4-port switch.]]
လင့်ခ်စစ် (Linksys) သည် အိမ်သုံးနှင့် ရုံးသုံး ကွန်ပျူတာ ကွန်ယက် များတွင် အသုံးပြုသော ပစ္စည်းများကို ထုတ်လုပ်ရောင်းချသော ကုမ္ပဏီ ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် စစ်စကို စစ်စတမ် မှ ဝယ်ယူပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။
ခုံမှိုင်း

**ခုံမှိုင်း** သည် အုန်းဘောင် (သီပေါ) စော်ဘွားဖြစ်ပြီး အင်းဝဘုရင် ရွှေနန်းကြော့ရှင် နရပတိ၏ မိတ်ဆွေဖြစ်သည်။ 
• အုန်းဘောင်ခုံမှိုင်းကို အုန်းဘောင်ခွန်မိုင်း၊ အုန်းဘောင်ခွန်မိန်း ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ 

မိုးညှင်းစလုံသည်  ပြည်ဘုရင် ဆင်ဖြူရှင်သတိုးမင်းစောနှင့် ပေါင်း၍ အင်းဝသို့ချီသည်။ အင်းဝဘုရင်ရွှေနန်းကြော့ရှင် နရပတိသည် အုန်းပေါင်ခွန်မိန်းငယ်နှင့် ပူးပေါင်း၍ ခုခံသည်။ မခံနိုင်သဖြင့် ယခု မေမြို့အနီး ဆင်ခေါင်း၊ ဝက်ဝံသို့ ဆုတ်ရလေသည်။ အင်းဝတွင် မိုးညှင်းစလုံနှင့် သတိုးမင်းစောတို့ မရှိသောအခါ ရွှေနန်းကြော့ရှင်သည် အင်းဝသို့ပြန်၍ အင်အား ထူထောင်ပြန်သည်။ ထိုအကြောင်းကို ကြားသော မိုးညှင်းစလုံသည် သက္ကရာဇ် ၈၈၈ ခုနှစ်(AD၁၅၂၇)တွင် သား သိုဟန်ဘွားနှင့်အတူ အလုံးအရင်းကြီးစွာနှင့် အင်းဝသို့ ချီလာပြန်သည်။ အင်းဝမြို့ ပေါက်၍ ရွှေနန်းကျော့ရှင်သည် ရွှေစာတိုက်ဟူသော ဆင်ကို စီး၍ ထွက်တော်မူသောအခါ မိုးညှင်းစလုံ၏ သားတော် သိုဟန်ဘွားသည် ဆင်နှင့်ခံ၍ တိုက်လေသည်။ ရွှေနန်းကျော့ရှင်နရပတိမင်းသည် ဦးခေါင်းတွင် အမြောက်ဆံသင့်ကာ နတ်ရွာစံလျှင် မိုးညှင်းစလုံသည် သားတော် သိုဟန်ဘွားအား အင်းဝတွင် မင်းပြုစေသည်။ 

အင်းဝတွင်မင်းမူနေသော ရှမ်းမင်းသိုဟန်ဘွားကို မင်းကြီးရန်နောင်က လုပ်ကြံပြီးနောက်တွင် အမတ်များက မင်းကြီးရန်နောင် အား မင်းပြုရန် တိုက်တွန်းကြသည်။ မင်းကြီးရန်နောင်က ဘုရင်ဟောင်း ရွှေနန်းကြော့ရှင်၏ မိတ်ဆွေဖြစ်သူ ခွန်မိုင်းအား ပင့်ချီကာ နန်းအပ်ခဲ့သဖြင့် အင်းဝမင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အေဒီ−၁၅၄၃ တွင် အုန်းဘောင်ခွန်မိုင်းသည် အင်းဝမင်းဖြစ်သောအခါ ညောင်ရွှေ၊ မိုးနဲ၊ ဗန်းမော်၊ မိုးမိတ်၊ မိုးညှင်းစော်ဘွားများနှင့် တိုင်ပင်၍ ကြည်းအားရေအားဖြင့် ပြည်သို့ ချီတက်လာသည်။ ပြည် သတိုးဓမ္မရာဇာလည်း အင်အားမမျှသောကြောင့် ထွက်၍ မတိုက်ဝံ့၊ မင်းတရားတပင်ရွှေထီးသည်လည်း ရေအားကြည်းအား ဆင်မြင်းအလုံးအရင်းနှင့် ဟံသာဝတီမှ ပြည်သို့ ချီတက်လာသည်။ ထိုတိုက်ပွဲတွင် တပင်ရွှေထီးတပ်က ရှမ်းစော်ဘွားများ၏ ရေတပ်ကို စတင်တိုက်ခိုက်ရာ ရှမ်းရေတပ်ပျက်၍ ရိက္ခာများ မလုံမလောက်ဖြစ်ရသည်။ ရှမ်းစော်ဘွားများ ပြန်ဆုတ်သည့် အကြောင်းကို သိ၍ တပင်ရွှေထီးသည် ဘုရင့်နောင်ကျော်ထင်နော်ရထာနှင့် တကွ ငါးတပ်လုံး ဆင်ပါ၊ မြင်းပါနှင့် လိုက်၍ တိုက်လေရာ စော်ဘွားများတပ်ပျက်၍ အင်းဝသို့ ဝင်လေသည်။ တပင်ရွှေထီးသည် အင်းဝပိုင်နယ်မြေအချို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ 

မြန်မာသက္ကရာဇ် ၉၀၇-ခု၊ အေဒီ ၁၅၄၅ တွင် အုန်းဘောင်ခုံမှိုင်း ကွယ်လွန်အနိစ္စရောက်လေသည်။ ထို့နောက် အင်းဝနန်းကို ၎င်း၏ သားတော် မိုးဗြဲနရပတိမင်း နန်းတက်တော်မူသည်။ 

## မှတ်စု
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်းဝခေတ်
ကဏ္ဍ:အင်းဝမင်းဆက်
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း
၂၀၁၄ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား

**၂၀၁၄ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား** ဘောလုံးပွဲသည် အကြိမ်(၂၀) မြောက် ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲဖြစ်ပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၂ ရက်နေ့မှ ဇူလိုင်လ ၁၃ ရက်နေ့အထိ ဘရာဇီးနိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည်။ 

နှစ်ပေါင်း ၆၀ ကျော်ကြပြီးနောက် ဘရာဇီးနိုင်ငံမှ ဒုတိယအကြိမ် ကြီးမှူးကျင်းပခြင်းဖြစ်သည်။ ပထမအကြိမ်မှာ ၁၉၅၀ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား ဖြစ်သည်။ ဘရာဇီးသည်လည်း မက္ကစီကို၊ အီတလီ၊ ပြင်သစ်နှင့် ဂျာမနီနိုင်ငံများ ပြီးနောက် ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲ နှစ်ကြိမ်ကျင်းပခွင့်ရသည့် ပဉ္စမမြောက် နိုင်ငံဖြစ်သည်။  ၁၉၇၈-ခုနှစ်က အာဂျင်တီးနားတွင် ကျင်းပခဲ့ပြီးနောက် ပထမဆုံးအကြိမ် တောင်အမေရိကတိုက်တွင် ကျင်းပခြင်းဖြစ်သလို တောင်ကမ္ဘာခြမ်းတွင် နှစ်ကြိမ်ဆက်တိုက် ကျင်းပခြင်းလည်းဖြစ်သည်။

## ပြိုင်ပွဲကျင်းပခဲ့သည့် ဘောလုံးကွင်းများ 

## ကိုးကား
စီ၊ ဦး၊ ဆောမြို့စား

ပျိုလေးတို့ ကောက်စိုက်ရာ-ချီ ကောက်စိုက်သမဖွဲ့ ဗုံကြီးသံရေးသူ သံတော်ဆင့် ဆောမြို့စားဦးစီမှာ သက္ကရာဇ် ၁၁၈၁-ခုနှစ်တွင် နန်းတတ်တော်မူသော စစ်ကိုင်းမင်းခေါ် ဘကြီးတော်(စစ်ကိုင်းမင်း)လက်ထက်တွင် ရွှေတိုက်ဝန်ရာထူးဖြင့်လည်းကောင်း၊ သာယာဝတီမင်း၊ ပုဂံမင်းများ လက်ထက်တွင် ဗြဲတိုက်သံတော်ဆင့် ရာထူးဖြင့်လည်းကောင်း၊ မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး လက်ထက်တွင် သံတော်ဆင့်အရာ, လယ်ဝန်အရာ တို့ဖြင့်လည်းကောင်း ထမ်းရွက်ရ၍ စဉ့်ကူးမြို့နှင့် ဆောမြို့ အသီးသီးကို အပိုင်စား သနားတော်မြတ်ခံရသည်၊ သို့ဖြစ်၍ သံတော်ဆင့် ဦးစီ၊ လယ်ဝန်ဦးစီ၊ ဆောမြို့စားဦးစီ ဟူ၍ ကျော်စောထင်ရှားခြင်း ဖြစ်သတည်း။ 

## ကိုးကား
၁၉ ဇူလိုင်

ဇူလိုင်လ၊ (၁၉)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၂၀၁)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၂၀၂)ရက်မြောက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၁၆၅) ရက် ကျန်သေးသည်။ 

## ဖြစ်စဉ်များ 
* ၁၉၄၇ &ndash; မြန်မာတစ်မျိုးသားလုံး၏ ခေါင်းဆောင်ကြီး နှင့် လွတ်လပ်ရေးဖခင်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း အပါအဝင် အာဇာနည် ကိုးဦး နယ်ချဲ့လက်ပါးစေ ဂဠုန်ဦးစော၏လက်ချက်ဖြင့် ကျဆုံးခဲ့ရသည်။

## မွေးဖွားသူများ 
*၁၈၉၆ &ndash; အေ ဂျေ ကရိုနင်၊ စကော့လူမျိုး သမားတော်နှင့် စာရေးဆရာ (၁၉၈၁ ကွယ်လွန်)

## ကွယ်လွန်သူများ 
*၁၉၄၇  &ndash; ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၊ မြန်မာ အမျိုးသားခေါင်းဆောင်၊ ဗိုလ်ချုပ် နှင့် နိုင်ငံရေးသမား (၁၉၁၅ မွေး)
*   ၁၉၄၇    &ndash; သခင်မြ၊ မြန်မာ အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်၊ နိုင်ငံရေးသမားနှင့် ဝန်ကြီး (၁၈၉၇ မွေး)
*   ၁၉၄၇    &ndash; ဒီးဒုတ်ဦးဘချို၊ မြန်မာ အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်၊ သတင်းစာထုတ်ဝေသူ၊ နိုင်ငံရေးသမားနှင့် ဝန်ကြီး (၁၈၉၃ မွေး)
*   ၁၉၄၇    &ndash; ဦးရာဇတ်၊ မြန်မာ အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်၊ ကျောင်းဆရာ၊ နိုင်ငံရေးသမားနှင့် ဝန်ကြီး (၁၈၉၈ မွေး)
*   ၁၉၄၇    &ndash; မန်းဘခိုင်၊ မြန်မာ အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်၊ နိုင်ငံရေးသမားနှင့် ဝန်ကြီး (၁၉၀၃ မွေး)
*   ၁၉၄၇    &ndash; ဦးဘဝင်း၊ မြန်မာ အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်၊ နိုင်ငံရေးသမားနှင့် ဝန်ကြီး (၁၉၀၁ မွေး)
*   ၁၉၄၇    &ndash; ဦးအုန်းမောင်၊ မြန်မာ အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်၊ နိုင်ငံရေးသမားနှင့် အတွင်းဝန် (၁၉၁၃ မွေး)
*   ၁၉၄၇    &ndash; ရဲဘော် ကိုထွေး၊ မြန်မာ အာဇာနည်ရဲဘော်၊ ဝန်ကြီးဦးရာဇတ်၏ သက်တော်စောင့် (၁၉၂၉ မွေး)
*   ၂၀၂၄ - ငုယင် ဖူထျောင်၊ ဗီယက်နမ် ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးဟောင်း (၁၉၄၄ မွေးဖွား)

## ပွဲတော်ရက်များ 
* အာဇာနည်နေ့ - ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်
*
*

## ပြင်ပလင့်ခ်များ
၁ မေ

မေလ၊ (၁)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၁၂၁)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၁၂၂)ရက်မြောက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၂၄၄) ရက် ကျန်သေးသည်။ 

## ဖြစ်စဉ်များ 
*
*
*

## မွေးဖွားသူများ 
*
*
*

## ကွယ်လွန်သူများ 
*
*
*

## ပွဲတော်ရက်များ 
* ကမ္ဘာ့အလုပ်သမားနေ့ - ကမ္ဘာ့နိုင်ငံပေါင်း (၈၀)ကျော် အတွက် ကမ္ဘာ့အလုပ်သမားနေ့ ဖြစ်သည်။ အချို့နိုင်ငံများမှာ တရားဝင် မသတ်မှတ်သော်လည်း အလုပ်သမားနေ့အဖြစ် ကျင်းပကြသည်။ 
*
*

## ပြင်ပလင့်ခ်များ
အီး (အက္ခရာ)

**∈ (element)** နှင့် **ㅌ(ဟန်ဂယ်)** တို့ကို ရှုပ်ထွေးစေရန် မဟုတ်။
E သည် အင်္ဂလိပ် လက်တင် ဘာသာ သရ ၅ ခုတွင် ဒုတိယမြောက် သရဖြစ်သည်။ မည်သို့ပင် ဖြစ်စေကာမူ အင်္ဂလိပ်ဘာသာတွင် ပဉ္စမမြောက် အက္ခရာဖြစ်သည်။E သည် ( ee ) ဟုအသံထွက်ပြီး၊ ees ကို အများကိန်းအဖြစ်အသံထွက်ကြသည်။ E ကို ဒတ်ခ်ျ၊ ပြင်သစ်၊ အင်္ဂလိပ်၊ ဟန်ဂေရီ၊ ဒိန်းမတ်၊ လက်တင်၊ နော်ဝေ၊ စပိန်၊ ကတ်နှင့် ဆွီဒင်ဘာသာများ၌ အများဆုံး တွေ့ရသည်။ E သည် မူလဂရိဘာသာ epsilon မှ အနည်းငယ်ကွဲထွက်လာသည်။ ပထမဆုံးအနေဖြင့်  စီမီတစ်ဘာသာတွင်  လူတစ်ဦးတစ်ယောက်အား လက်ယက်ခေါ်သည့်ပုံစံ သို့မဟုတ် ဆုတောင်းခြင်းပုံစံကို ကိုယ်စားပြုသည့် ပုံ ( Hê  ) မှ ပေါ်ပေါက်လာခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ဘာသာဗေဒ ပညာစာအုပ်တွင် ဆိုထားသည်။ ထို့အပြင်  အီဂျစ်တို့၏ အရုပ်စာသင်္ကေတကို အခြေခံထားခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ စီမိတစ်ဘာသာတွင် H ကိုကိုယ်စားပြုပြီး ဂရိဘာသာတွင် Hê သည် epsilon (epsilon သည် ဂရိဘာသာE ဖြစ်သည်။) ဖြစ်လာသည်။ ဩပ်ရုစကမ်နှင့် ရောမအက္ခရာတို့သည်လည်း နောက်ပိုင်း၌ ထည့်သွင်း အသုံးပြုလာခဲ့ကြသည်။ 
အောက်ပါပုံကိုကြည့်ပါ။။။

## အသုံးပြုပုံ 
* E ကို ကွန်ပျူတာနယ်ပယ်တွင် E-mail ဟူ၍လည်းကောင်း၊ e-commerce ဟူ၍လည်းကောင်း အသုံးပြုကြသည်။ 
* ငွေကြေး ကဏ္ဍတွင် e သည် Euro ငွေကြေး ဖြစ်သည်။ 
* ဂီတပိုင်းဆိုရာတွင် E သည် ဂီတသင်္ကေတ တစ်ခုဖြစ်သည်။
* သင်္ချာပိုင်းဆိုင်ရာတွင် ∈ကို element ဟု သုံးကြသေးသည်။
* ကွန်ပျူတာ ယူနီကုဒ်တွင် **E** ကို U+0045 ဟုအသုံးပြုကြသည်။
* **e** ကို ယူနီကုဒ် အမှတ် U+0065 အဖြစ်အသုံးပြုကြသည်။

## ကိုးကား
ဂွတ်ဟုပ်အငူ

**ဂွတ်ဟုပ်အငူ** သည် အာဖရိကတိုက်၊ တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ၏ အနောက်တောင်စွန်းတွင် တည်ရှိပြီး မြို့တော် ကေ့ပ်တောင်းနှင့် ၄၈ ကီလိုမီတာကွာဝေးသည်။ ဆူးအက် တူးမြောင်း မဖောက်လုပ်မီ ကာလ၌ ဥရောပနှင့် အာရှအကြား ကူးသန်းသွားလာသည့် ရေယာဉ်များ ဖြတ်သန်းရသည့် နေရာလည်းဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင်လည်း အရွယ်အစား အဆမတန်ကြီးမားသည့် ရေနံတင်သင်္ဘောများသည် ဂွတ်ဟုပ်အငူကို ဖြတ်သန်းမောင်းနှင်နေရဆဲ ဖြစ်သည်။ ဂွတ်ဟုပ်အငူကို အာဖရိကတိုက်၏ တောင်ဘက်အကျဆုံး အစွန်းဟု အထင်မှားကြလေ့ရှိသည်။ လက်တွေ့မှာ အဂူလာအငူသာလျှင် တောင်ဘက်အကျဆုံး အမှတ်ဖြစ်သည်။

ဂွတ်ဟုပ်အငူမှာ ကမ္ဘာ့ရာဇဝင်အားဖြင့် အထူးထင်ရှားကျော်စောလေရာ ယင်းကိုအစွဲပြု၍ ယခင်က 'ကိပ်ကိုလိုနီ' တွင်ခဲ့သောနယ်ကိုပင် 'ကိပ်-အော့-ဂွတ်ဒဟုပ်'ဟု ခေါ်ကြလေသည်။ ထိုနယ်မှာ တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသဖြစ်၍ မူလကိုလိုနီနယ်၊ အရှေ့ ဂရီကွာလင်နယ်၊ တင်ဗျူလန်နယ်၊ ထရန်စကေးနယ်၊ ဝေါလဗစ်ဗေးနယ်၊ ပွန်ဒိုလန်နယ်၊ ဗက်ချူ အားနားလန်းနယ် စသော နယ်ပယ်တို့ ပါဝင်ကြသည်။ ထိုနယ်သည် မြေဩဇာ အတော်အသင့် ကောင်းမွန်၍ သစ်သီးများကို စိုက်ပျိုးနိုင်သည့်အပြင် ကျယ်ပြန့်သော လွင်ပြင်များ၊ ကုန်းမြေမြင့်များ ရှိသောကြောင့်လည်း သိုးမွေးခြင်းလုပ်ငန်းနှင့် ကျွဲနွား၊ ဆိတ်တို့မှ နို့၊ ဒိန်၊ ထောပတ်များ ထုတ်ယူခြင်း လုပ်ငန်းများ အကြီးအကျယ် လုပ်ကိုင်ကြ၏။ သတ္တုများလည်းထွက်၍ အဖိုးထိုက်တန်လှသော စိန်ကို ကင်ဗာလီခရိုင်မှ ရရှိလေရာ၊ ကင်ဗာလီစိန်တွင်းများမှာ ကမ္ဘာကျော် ဖြစ်လေသည်။

## သမိုင်းကြောင်း
အာဖရိကတောင်ပိုင်းကို ဥရောပတိုက်သားများ တွေ့ရှိပြီးနောက် နှစ်ပေါင်း ၁၅ဝ ခန့်ကြာသည့်တိုင်အောင် အာဖရိကတိုက်၏ တောင်ဘက်ရှိ ဤအငူကြီးအကြောင်းကို ကောင်းစွာ မသိကြချေ။
ထိုနေရာတစ်ဝိုက်တွင် လေပြင်းမုန်တိုင်းများ အလွန်ပေါများရကား မကြာမကြာပင် သင်္ဘောများသည် လေမုန်တိုင်းဒဏ်ဖြင့် ပျက်စီးကြရလေသည်။ ထိုအငူကြီးကို ခရစ် ၁၄၈၇ ခုနှစ်တွင် ပေါ်တူဂီလူမျိုး ပင်လယ်ခရီးသွား ဗာတူးလူးမေယုဒီအတ်ဆိုသူက ပထမဆုံး တွေ့ရှိ၍ သူသည် အငူကြီး၏ ပတ်ဝန်းကျင်၌ ပြင်းထန်စွာ တိုက်ခတ်သော ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းလှသည့် လေမုန်တိုင်းကြီးများကို အစွဲပြုကာ ထိုအငူကို 'လေမုန်တိုင်းအငူ'ဟု အမည်ပေးလေသည်။ ဤအကြောင်းများကို မြေပုံနှင့်တကွ ပေါ်တူဂီနိုင်ငံ ဒုတိယဂျွန်ဘုရင်ထံ ဆက်သရာ ဘုရင်က ဤအငူကြီး အရှေ့ဘက် တိုင်းကြီးပြည်ကြီးများနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့သွားရာ ဗဟိုစခန်း၌ ရှိသည့်အတိုင်း ဤအငူတွေ့ရှိရခြင်းအားဖြင့် အရှေ့နိုင်ငံများမှပစ္စည်း ဘဏ္ဍာရတနာ ရွှေငွေများသည် မိမိတို့တိုင်းပြည်တွင်းသို့ ဝင်ရောက်ရန် မျှောက်လင့်ချက်များရှိကြောင်းဖြင့် နိမိတ်ကောင်းယူပြီးလျှင် လေမုန်တိုင်းအငူဟူသော အမည်ကိုပြင်၍ ကောင်းသောမျှော်လင့်ချက်အငူ 'ကိပ်-အော့-ဂွတ်ဒဟုပ်'ဟု ပြောင်းလဲ ခေါ်တွင်စေခဲ့သည်။ ၁၄၉၇ ခုနှစ်၌ ဗတ်ရှကူးသဂါမဆိုသူ ပေါ်တူဂီလူမျိုး ခရီးလှည့် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးတစ်ယောက်သည် အာဖရိကတိုက်ကြီးကို ထိုအငူမှကွေ့၍ အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ ကာလိကတ်မြို့သို့ သွားရောက်နိုင်ခဲ့ရာ ဥရောပတိုက်မှ အိန္ဒိယသို့ ဤအငူကိုပတ်လျက် သွားသည့် လမ်းတွင် သူသည် ပထမဆုံး ခရီးသည်ပင် ဖြစ်၏။

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်ခ်များ
* ဂွတ်ဟုပ်အငူ သဘာဝကြိုးဝိုင်းရှိ ငှက်များစာရင်း 
* ဂွတ်ဟုပ်အငူ မြင်ကွင်းကျယ်ပုံ
* ၁၈၄၂ ခုနှစ်က ဂျွန်အေရိုစမစ် ရေးဆွဲခဲ့သော ဂွတ်ဟုပ်အငူမြေပုံ
အက်ဖ် (အက္ခရာ)

F သည်  ၆ ခုမြောက် အခြေခံ ခေတ်သစ် လက်တင် အက္ခရာ ဖြစ်သည်။အင်္ဂလိပ်ဘာသာတွင် (/ɛf/) သည်  (ef) သို့မဟုတ် F ဟု အသံထွက်သည်။
စီမီတစ်ဘာသာ၌ vâv သည် /v/ ကို ကိုယ်စားပြုပြီး ယေဘူယျအားဖြင့် တင်းပုတ် သို့မဟုတ် ချိတ်ပုံစံလေးဖြင့် ဖော်ပြကြသည်။ F သည် ထိုပုံစံလေးများမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။  ထို့အပြင် ၎င်းသည် အီဂျစ်အရုပ်စာ သင်္ကေတလေးများကို အခြေခံထားခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ဥပမာ- အောက်ပါပုံလေးကို အခြေခံထားခြင်းသည်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။T3

ဖိုနီးရှင်းဘာသာမှ F ၏ပုံစံကို ဂရိဘာသာသို့ မွေးစားထားခဲ့ပြီး အသံထွက်ကို upsilon (၎င်းသည်  ဂရိဘာသာတွင် Yကို ကိုယ်စားပြုသည်၊ နောက်ပိုင်း၌ ရောမအက္ခရာတွင်လည်း ,,  ဖြစ်ပေါ်လာစေသည်။) ဟုခေါ်သည်။ ထို့အပြင် ဂရိဘာသာမှ digamma (၎င်းသည် F ပုံစံဖြစ်သော်လည်းအသံထွက်မှာ /w/ ဖြစ်သည်။)F ကိုအတုခိုး ရေးသား ထားခြင်းသည်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။
ဩရုစကမ် ဘာသာတွင် -- ကို wအဖြစ်သာ ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ရောမအက္ခရာတွင် digraph (FH) ကို /f/ ကို ဖော်ပြရန်အတွက် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။  ၎င်းစကားလုံးကို ဩရုစကမ် ဘာသာတွင် wအဖြစ်သာ  အသုံးပြုခြင်းမှာ ၎င်းတို့သည် ဂရိဘာသာမှ U ကို w အဖြစ်ဖော်ပြရန်အတွက် အသုံးပြုထားပြီးသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်တွင် ဂရိဘာသာမှ ဖိုင်(Phi)‹Φ› ကို နှုတ်ခမ်းဟသံထွက်ရန်အတွက် အသုံးပြုခဲ့ကြပြီးဖြစ်သော်လည်း လက်ရှိ ခေတ်သစ်ဂရိဘာသာတွင်မူ ထိုအသံထွက်သည် F နှင့် အနီးစပ်ဆုံးတူသော အသံထွက်ဖြစ်သည်။ 
## အသုံးပြုပုံ 
* F ကို ဖေဖော်ဝါရီလ နှင့် Friday (သောကြာနေ့) အဖြစ် ပြက္ခဒိန်တွင် ဖော်ပြကြသည်။ 
* ဓာတုဗေဒ ဘာသာရပ်တွင် Fကို ဖလိုရင်း ဒြပ်စင်တစ်ခု၏ သင်္ကေတအဖြစ်ဖော်ပြကြသည်။ 
* ပညာရေးနယ်ပယ်တွင် Fသည် ကျဆုံးခြင်း အဓိပ္ပာယ် ဖြစ်သည်။ 
* ထို့အပြင် ဂီတသင်္ကေတွင် Fသည် နုတ်တစ်ခုပင်ဖြစ်သည်။
* အပူချိန်တိုင်းတာရာ၌လည်း F ကို ဖာရင်ဟိုက် အဖြစ်အတိုကောက် ဖော်ပြခဲ့သည်။ 
* ယုတ္တိဗေဒတွင် F ကို (False) *အမှားအဖြစ်ကိုယ်စားပြုပြီး T ကို (True)အမှန်ဟူ၍ ဖော်ပြကြသည်။
* ယူနီကုတ်တွင် F အကြီးကို U+0046 အဖြစ်လည်းကောင်း၊  f အသေးအား U+0066 အဖြစ်သတ်မှတ်ထားသည်။

## ကိုးကား
ရေဒီယိုဂျပန် မြန်မာဘာသာ

**ရေဒီယိုဂျပန် မြန်မာဘာသာ**သည် ဂျပန်နိုင်ငံမှ မြန်မာဘာသာဖြင့် ထုတ်လွှင့်သည့်ရေဒီယို အစီအစဉ် ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ NHK သတင်းဌာနမှ ထုတ်လွှင့်ခြင်း ဖြစ်သည်။ အသံလွှင့်ခြင်းကို ဂျပန်လူမျိုးနှင့် မြန်မာလူမျိုး ဝန်ထမ်း (၂၀) ဦးခန့်က စီစဉ် ထုတ်လွှင့်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။

ရေဒီယိုဂျပန် မြန်မာဘာသာ အစီအစဉ်ကို နေ့စဉ် ထုတ်လွှင့်ပေးခြင်း ဖြစ်ပြီး ဂျပန်နိုင်ငံ သတင်းနှင့် ကမ္ဘာ့သတင်းများကို ထုတ်လွှင့်ကာ အပတ်စဉ် ဂျပန် စကားပြော သင်ခန်းစာများကို ထုတ်လွှင့်သည်။

## အသံထုတ်လွှင့်မှု 
အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသသို့ မြန်မာစံတော်ချိန် နံနက် (၆) နာရီ (၁၀) မိနစ်မှ (၆) နာရီခွဲအထိ လှိုင်းတို (၁၃၆၅၀) ကီလိုဟာ့(ဇ်) တွင် ထုတ်လွှင့်သည်။ ညနေ (၅) နာရီမှ (၅) နာရီခွဲအထိနှင့် ည (၉) နာရီမှ (၉) နာရီခွဲအထိ လှိုင်းတို (၁၁၇၄၀) ကီလိုဟာ့(ဇ်) တွင် ထုတ်လွှင့်သည်။

မြန်မာ စံတော်ချိန်နှင့် ဂျပန်စံတော်ချိန် ကွာဟချက်မှာ (၂) နာရီခွဲဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ စံတော်ချိန်သည် မြန်မာနိုင်ငံ စံတော်ချိန်ထက် (၂) နာရီခွဲ စောသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် နံနက် (၈) နာရီ မိနစ် (၄၀) ၌ မြန်မာစံတော်ချိန် (၆) နာရီ (၁၀) မိနစ်ဖြစ်သည်။

## အစီအစဉ်များ 
နေ့စဉ်နေ့တိုင်း နောက်ဆုံးရ ဂျပန်နိုင်ငံ သတင်းနှင့် ကမ္ဘာ့ သတင်းများကို ထုတ်လွှင့်သည်။

တနင်္လာနေ့တိုင်း “နည်းပညာ ကဏ္ဍ” ကို ထုတ်လွှင့်သည်။ “နည်းပညာ ကဏ္ဍ” သည် ဂျပန်နိုင်ငံမှ နည်းပညာ အသစ်များကို နားလည်လွယ်ရန် ရှင်းပြသည့် အစီအစဉ် ဖြစ်သည်။ တနင်္လာနေ့တိုင်း “ဂျပန်စကားပြော သင်ခန်းစာ” ကိုလည်း ထုတ်လွှင့်သည်။

“ဂျပန်စကားပြော သင်ခန်းစာ” ကို တစ်ကြိမ်ထုတ်လွှင့်ချိန် (၄) မိနစ် ကြာမြင့်ပြီး ဂျပန် ဘာသာစကား စတင် လေ့လာလိုသူများ အတွက်ဖြစ်ကာ တစ်နှစ်စာ သင်ခန်းစာများ ဖြစ်သည်။

အင်္ဂါနေ့တိုင်း “တံတိုင်းမခြားတဲ့ ကမ္ဘာမြေ” အစီအစဉ်ကို ထုတ်လွှင့်သည်။ “တံတိုင်းမခြားတဲ့ ကမ္ဘာမြေ” အစီအစဉ်မှာ နိုင်ငံရပ်ခြားတွင် ရောက်ရှိနေကြသည့် ဂျပန်လူမျိုးများနှင့် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ရောက်ရှိနေကြသည့် နိုင်ငံခြားသားများ၏ ဘဝ တစိတ်တပိုင်းကို တင်ပြပေးခြင်း ဖြစ်သည်။

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တိုင်း “သံစဉ်ညီ မိုးကုတ်စက်ဝိုင်း” အစီအစဉ်နှင့် “ဂျပန်စကားပြော သင်ခန်းစာ” ကို ထုတ်လွှင့်ပေးသည်။

ကြာသပတေးနေ့တိုင်း “မျက်မှောက်ရေးရာ” နှင့် “ယဉ်ကျေးမှု” အစီအစဉ်များကို ထုတ်လွှင့်သည်။

သောကြာနေ့တိုင်း၌ “မျက်မှောက်ရေးရာ” နှင့် “ယဉ်ကျေးမှု” အစီအစဉ်တို့အပြင် “ဂျပန်စကားပြော သင်ခန်းစာ” ကိုလည်း ထုတ်လွှင့်သည်။

စနေနေ့တိုင်း “တေးဂီတ အစီအစဉ်” ကို ထုတ်လွှင့်သည်။

တနင်္ဂနွေနေ့တိုင်း “သိကောင်းစုံလင် ပြုံးပျော်ရွှင်” အစီအစဉ်ကို ထုတ်လွှင့်သည်။ “သိကောင်းစုံလင် ပြုံးပျော်ရွှင်” အစီအစဉ်မှာ ပရိသတ်များ ကိုယ်တိုင် စကားပြောနိုင်သော အစီအစဉ် ဖြစ်သည်။

## အခြားကြည့်ရန်
ရေဒီယို အသံလွှင့်ဌာနများ စာရင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ
ဗူးခရက်မြို့

**ဗူးခရက်မြို့**သည် ရူမေးနီးယားနိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဖြစ်၍ ဒန်းညုမြစ်လက်တက် တစ်ခုဖြစ်သော ဒမ်ဗိုဗစ်ဇား မြစ်ပေါ်တွင် ခွ၍ တည်ရှိသည်။ ဗူးခရက်မြို့သည် နိုင်ငံ၏ အရှေ့တောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး ထုတ်ကုန်လုပ်ငန်းများ၊ ယဉ်ကျေးမှု ဆိုင်ရာ ဗဟိုမြို့ တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ ဒန်းညုမြစ် မြောက်ဘက် ၃၃ မိုင် ကွာဝေးသည်။ ဒမ်ဗိုဗစ်ဇား မြစ်ဝမှ ၃၇ မိုင် ဝေးသည်။ မြို့၏ အဆောက်အအုံများနှင့် တကွ လမ်းပန်းတိုကို ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပါရီမြို့ နမူနာအတိုင်း တည်ဆောက်ထားသဖြင့် ယင်းမြို့ကို ဥရောပအရှေ့ပိုင်း၏ ပါရီမြို့ဟူ၍လည်း ခေါ်ကြသည်။ 

## အခေါ်အဝေါ် 
ဗူးခရက်ဟူသော အမည်သည် ဗူးကာ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းကလေးကို အစွဲပြု၍ တွင်သည်ဟု အချို့ကဆို၍ အချို့ကမူ ရူမေးနီယန်းဘာသာဖြင့် ပျော်မြူးဖွယ်ရာ မြို့ ဟု အဓိပ္ပာယ် ရသော ဗူးကာရက်စီဟူသော စကားမှ လာသော အမည်ဟုဆိုကြသည်။ ယင်းမြို့၏ အစိုးရသုံး အမည်မှာ ဗူးကာရက်စတီမြို့ဖြစ်သည်။ ဗူးခရက်မြို့သည် ရူမေးနီးယန်းအစိုးရ ရုံးစိုက်ရာ မြို့ဖြစ်သည်။

ဗူးခရက်မြို့သည် ယခုအခါ တွင် ခေတ်မှီအဆောက်အဦးများဖြင့် တိုးတက်လျက် ရှိသောလည်း အချို့နေရာများတွင် ရှေးခေတ် အဆောက်အအုံအချို့နှင့် လမ်းကျဉ်းကလေးများလည်း ရှိသေးသည်။ စင်စစ် ဗူးခရက်မြို့သည် ရူမေးနီးယားနိုင်ငံ ပေါ်ပေါက်မလာမီကပင် တည်ရှိပြီး ဖြစ်သော မြို့ဖြစ်သော်လည်း၊ ၁၄ ရစုနှစ်ကပင် စတင်တည်ထောင် သော မြို့ဖြုစ်သဖြင့် အကောင်းဆုံးမြို့တမြို့ဟုကား မခေါ်နိုင်ချေ။ 

## သမိုင်း 
၁၈၆၁ ခုနှစ်တွင် ဝေါ့လေ့ကီးယားနှင့် မော်လဒေးဗီးယားနယ် ၂ နယ်ကို ပေါင်း၍ ရူမေးနီးယားနိုင်ငံ ထူထောင်သောအခါ ဝေါ့လကီးယားနယ်၏ မြို့တော် ဗူးခရက်ကို မြို့အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ဗူးခရက်မြို့သည် အခြား ဘော်လကန်မြို့များကဲ့သို့ စစ်ဒဏ်ကို အကြိမ်ကြိမ် ခံခဲ့ရသည်။ ပထမ ကမ္ဘာစစ်အတွင်း ၁၉၁၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၁၈ ခုနှစ်အထိ နှစ်များအတွင်း ဂျာမာန်တို့ သိမ်းပိုက်ထားခြင်း ခံရ၍၊ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်း ကမူ ရူမေးနီးယားအစိုးရ၏ ဘက်ပြောင်းမှုကြောင့် ဗူးခရက်မြို့သည် မဟာမိတ်ရော ဂျာမန်တို့ကပါ တိုက်ခိုက်ခြင်း ခံရလေသည်။  
## စီးပွားရေး 
ဗူးခရက်မြို့သည် ဒုတိနှစ်များအတွင်း စက်မှု၊ လက်မှု လုပ်ငန်းများကို ချဲ့ထွင်လုပ်ကိုင် လာခဲ့သည်။ နိုင်ငံခြားမှ ချည်မျှင်ကို မှာယူ၍ အထည်ရက်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းသည် တိုးတက်ထွန်းကား လာ၏။ ဗူးခရက်မြို့၏ ထင်ရှားသော စက်မှုလုပ်ငန်းများမှာ မြေထည်လုပ်ငန်း၊ သံထည်လုပ်ငန်း၊ အထည်အလိပ်လုပ်သန်း၊ သားရေ၊ ဆပ်ပြာ၊ စက္ကူ၊ အရက်၊ စသော လုပ်ငန်းများဖြစ်သည်။ ဗူးခရက်မြို့သည် ဓာတ်ဆီ အမြောက်အမြား ဖြန့်ဖြူးရာ မြို့ကြီးလည်း ဖြစ်သည်။ 

## လူမှုရေး 
၁၉၆၁ ခုနှစ်၏ ခန့်မှန်းခြေအရ ဗူးခရက်မြို့၏ လူဦးရေသည် ၁,၂၂၉,၁၃၅ ယောက်ဖြစ်သည်။ မြို့သူမြို့သားများသည် အရှေ့တိုင်း၏ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံကို လိုက်နာကြသော်လည်း အထူးသဖြင့် အထက်တန်းလွှာတို့ကမူ အနောက်တိုင်း ယဉ်ကျေးမှုကို လိုက်နာကြသည်။ 

## ပညာရေး 
၁၈၄၆ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်သော ဗူးခရက် တက္ကသိုလ်သည် ဥရောပတိုက် အရှေ့ပိုင်း၍ အကောင်းဆုံးတက္ကသိုလ်များအနက် တစ်ခု အပါအဝင်ဖြစ်သည်။။ 

## ကိုးကား
မိတ္ထီလာစီးပွားရေးတက္ကသိုလ်

မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း စီးပွားရေးတက္ကသိုလ် သုံးခုရှိသည့်အနက် နောက်ဆုံးဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် တက္ကသိုလ်ဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း မိတ္ထီလာမြို့ နှင့် ၁၀မိုင်ခန့်အကွာ သပြေ၀ကျေးရွာအနီးတွင် တည်ရှိသည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၈တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည့် ကျောင်းသားများကို စတင်လက်ခံသင်ကြားပေးခဲ့ပြီး ပထမဆုံး ပါမောက္ခချုပ်မှာ ဦးသန်းဆွေဖြစ်သည်။

## နယ်မြေခွဲများ 
မိတ္ထီလာ စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်သည် မိတ္ထီလာမြို့တွင် တည်ရှိသော်လည်း မန္တလေးမြို့နှင့် နေပြည်တော်တို့တွင် တက္ကသိုလ်နယ်မြေခွဲများ တည်ထောင်ထားရှိသည်။

မန္တလေးနယ်မြေခွဲသည် မန္တလေးတက္ကသိုလ်အတွင်းတွင် တည်ရှိပြီး နေပြည်တော်နယ်မြေခွဲသည် နေပြည်တော် အမှတ် (၁၈) အထက်တန်းကျောင်းတွင် တည်ရှိသည်။ 

## ပါမောက္ခချုပ်များ 
မိတ္ထီလာစီးပွားရေးတက္ကသိုလ် စတင်တည်ထောင်ချိန်မှစ၍ ယခုအချိန်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ကြသော ပါမောက္ခချုပ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။​
* ဦးသန်းဆွေ (၂၀၀၁ - ၂၀၀၅)​
* ဒေါက်တာ စန်းလွင် (၂၀၀၅ - ၂၀၁၂)​
*​ ဒေါက်တာ တင်ဝင်း (၂၀၁၂ - ၂၀၁၈)​
*​ ဒေါက်တာ ထွန်းအောင် (၂၀၁၈ - ၂၀၂၂)​
*​ ဒေါက်တာ ဖြူဖြူအိ (၂၀၂၂- ၂၀၂၄)​
*​ ဒေါက်တာ မြသန္တာ (၂၀၂၄- ယနေ့အထိ)​

## ကိုးကား
ဒန်ညုမြစ်

**ဒန်းညုမြစ်**သည် ဥရောပတိုက်တွင် တည်ရှိသည်။ ဗော်လ်ဂါ မြစ်ပြီးလျှင် ဥရောပတိုက်၏ ဒုတိယအရှည်ဆုံးမြစ်ကြီးတစ်ခုဖြစ်သည်။
ဂျာမနီနိုင်ငံ၏ တောနက်ကြီးမှ မြစ်ဖျားခံလာသော မြစ်လက်တက်များမှတဆင့် ဂျာမနီနိုင်ငံ၏ မြို့တစ်ခုဖြစ်သော Donaueschingen မြို့တွင် ပေါင်းဆုံကြသည်။ ထိုမှတဆင့် အရှေ့ဘက်သို့ ၂၈၅၀ ခန့် ( ၁၇၇၁ မိုင် ) ခန့် ဥရောပတိုက်ရှိ မြို့ကြီး ၄မြို့ကို ဖြတ်သန်းပြီး ရူမေးနီးယားနိုင်ငံ နှင့် ယူကရိန်းနိုင်ငံ ကို ပိုင်းခြားပြီး ဒန်းညုမြစ်အဖြစ် ပင်လယ်နက်အတွင်းသို့ စီးဝင်လေသည်။

## ကိုးကား
ကျွန်း

**ကျွန်း** ဟူသည် အောက်ပါတို့အနက် တစ်ခုခု ဖြစ်နိုင်သည်။

* ကျွန်း (ကုန်းမြေ) - ရေပတ်လည်ဝိုင်းနေသော ကုန်းမြေ
* ကျွန်းပင်
* ကျွန်းသစ်
လွတ်လပ်စွာ စုဝေးခြင်း

လွတ်လပ်စွာ စုဝေးခြင်း၊ တစ်ခါတစ်ရံ အစည်းအရုံး၏လွတ်လပ်ခြင်း ဟူ၍လည်း ဖလှယ်၍ သုံးစွဲခြင်း သည် အများ၏စိတ်ဝင်စားမှုများကို တစ်စုတစ်ဝေးတည်း ဖော်ပြရန်၊ မြှင့်တင်ရန်၊ ဆက်လက်လုပ် ဆောင်ရန်နှင့် ကာကွယ်ရန်အတွက် အတူတကွလာရန် တစ်ဦးချင်းစီ၏ အခွင့်အရေးဖြစ်သည်။ အစည်းအရုံး၏ လွတ်လပ်ခြင်း အခွင့်အရေးသည် လူ့အခွင့်အရေးတစ်ရပ်၊ နိုင်ငံရေးလွတ်လပ်ခွင့်နှင့် လူမှုရေး လွတ်လပ်မှုတစ်ရပ် ဖြစ်သည်ဟု ခံယူထားကြသည်။

လွတ်လပ်စွာ စုဝေးခြင်း နှင့် အစည်းအရုံးလွတ်လပ်ခွင့် တို့ကို လူအများ စုဝေးရာနေရာများတွင် လွတ်လပ်စွာ စုဝေးခွင့်နှင့် အသင်းအဖွဲ့ကို လွတ်လပ်စွာ ဝင်ရောက်ခွင့်တို့အကြား ခွဲခြားရန် အသုံးပြုနိုင်သည်။ လွတ်လပ်စွာ စုဝေးခြင်းကို ဆန္ဒပြရန် အခွင့်အရေးဟူသော စကားစပ်တွင် အသုံးပြုလေ့ရှိသော်လည်း အသင်းအဖွဲ့ လွတ်လပ်ခွင့်ကို အလုပ်သမားအခွင့်အရေးများနှင့် အလုပ်သမားသမဂ္ဂနှင့် အလုပ်ရှင်တို့ ဆွေးနွေး ညှိနှိုင်းခြင်း အခွင့်အရေးတို့တွင် အသုံးပြုသည်၊ ဥပမာ အလုပ်သမား အစည်းအရုံးသို့ ဝင် ရောက်ခြင်းဖြစ်သည်။ လွတ်လပ်စွာ စုဝေးခြင်းသည် ကနေဒီယန် အခြေခံဥပဒေ နှင့် အမေရိကန်အခြေခံဥပဒေတို့တွင် အာမခံချက်ပေးထားသည့်အတိုင်း လွတ်လပ်စွာ စုဝေးခြင်းနှင့် အသင်းအဖွဲ့ တစ်ခုကို လွတ်လပ်စွာဝင်ရောက်ခြင်း နှစ်ခုစလုံးကို အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်စေရန် ဖော်ပြထားသည်။

## လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ပြဋ္ဌာန်းပေးသော စာချုပ်စာတမ်းများ 
လွတ်လပ်စွာ စုဝေးခြင်းသည် အောက်ပါ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာပြဋ္ဌာန်းပေးသော စာချုပ်စာတမ်း များတွင် အမြတ်တနိုးထား၍ ထိန်းသိမ်းထားသည်-

* ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေး ကြေညာစာတမ်း - ပိုဒ်ခွဲ ၂၀
* အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အများပြည်သူနှင့် နိုင်ငံရေးအခွင့်အရေးများ ပဋိညာဉ်စာချုပ် - ပိုဒ်ခွဲ ၂၁
* လူ့အခွင့်အရေး ဆိုင်ရာ ဥရောပ သဘောတူညီချက် – ပိုဒ်ခွဲ ၁၁-
* လူ့အခွင့်အရေး ဆိုင်ရာ အမေရိကန် သဘောတူညီချက် - ပိုဒ်ခွဲ ၁၅

**လွတ်လပ်စွာ စုဝေးခြင်းကို အသိအမှတ်ပြုထားသော နိုင်ငံတော်နှင့် ဒေသတွင်း ဖွဲ ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေ ဥပမာများမှာ**-

# အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု - အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေ ကို ပထမအကြိမ် ပြင်ဆင်ခြင်း
# ဂျာမနီ - ပိုဒ်ခွဲ ၈ ဂျီဂျီ ( 8 GG)
# ကနေဒါ - ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေ ၁၉၈၂- ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သော အခွင့်အရေး များနှင့် လွတ်လပ်မှုများဆိုင်ရာ ကနေဒီယန် ပဋိညာဉ်စာတမ်း ၏ အက်စ် - ၂ (S. 2)
# ပြင်သစ် - Nouveau Code Pénal (နော်ဗွီယူ ပီနယ် ဥပဒေ) ၏ ပိုဒ်ခွဲ ၄၃၁ - ၁
# ဟောင်ကောင် အခြေခံ ဥပဒေ အပိုင်း ၂၇
# မက်ကူးယား အခြေခံ ဥပဒေ ပိုဒ်ခွဲ ၂၇
# အိန္ဒိယ- အိန္ဒိယရှိ အခြေခံအခွင့်အရေးများ
# အိုင်ယာလန် သမ္မတနိုင်ငံ - အိုင်ယာလန် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေ ၏ ပိုဒ်ခွဲ ၄၀.၆.၁ အရ အာမခံချက်ပေးထားသည်
# တူရကီ - တူရကီ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေ ၏ ပိုဒ်ခွဲ ၃၃ နှင့် ၃၄ သည် လွတ်လပ်စွာ အစည်းအရုံးဖွဲ ့ခြင်း နှင့် စုဝေးခြင်းကို အာမခံချက်ပေးထားသည်။
# ထိုင်ဝမ် (တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ) - ပိုဒ်ခွဲ ၁၄ သည် လွတ်လပ်စွာစုဝေးခွင့်နှင့် အသင်းအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်းကို အာမခံချက်ပေးထားသည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* OSCE-ODIHR Guidelines on Freedom of Peaceful Assembly 
* Freedom of assembly and association
ဘီးလင်းမြို့

**ဘီးလင်းမြို့** (; ) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မွန်ပြည်နယ်၊ ကျိုက်ထိုခရိုင်တွင် တည်တည်ရှိ၍ ဘီးလင်းမြို့နယ်၏ မြို့နယ်ရုံးစိုက်မြို့ဖြစ်သည်။ ကျိုက်ထိုမြို့မှ ၂၂မိုင်ခန့် ကွာဝေးပြီး ရန်ကုန်-မော်လမြိုင် အဝေးပြေး ကားလမ်းဘေးတွင် တည်ရှိသည်။ 

ဘီးလင်းမြို့သည် ကျိုက်ထိုမြို့နှင့် သထုံမြို့အကြား အလယ်ခန့်တွင် ဘီးလင်းမြစ်၏ လက်ဝဲကမ်းပေါ်၌ တည်ရှိသည်။ ဘီးလင်းမြို့နယ်သည် ၇၂၇ စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်း၍ ကျေးရွာပေါင်း ၅၈ ရွာပါဝင်သည်။  မြို့ပေါ်ရှိ လူဦးရေသည် ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၁၈,၃၉၂ ယောက် 

## ပညာရေး 
ဘီးလင်းမြို့၌ အထက်တန်းကျောင်း ၂ ကျောင်း ရှိသည်။ မူလတန်းကျောင်းပေါင်း များစွာရှိသည်။ ထို့ပြင် ဘုန်းတော်ကြီးသင်ပညာရေးကျောင်းများစွာလည်း ရှိသည်။

## ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု 
အများစုမှာဗုဒ္ဓဘာသာကိုးကွယ်သူများ ဖြစ်ကြသည်။ မြောက်ဘက်တွင် ကုသိနာရုံတောင်၊ ဒေးခင်တောင်တို့ ရှိသည်။ ဘီလင်းမြို့ အလယ်ပိုင်းတွင် ဘီးလင်းချောင်းရှိပြီး မိုးရာသီ၌ ရေကြီးလေ့ရှိသည်။
မြို့၏ မြောက်ဘက်မှ ကရင်ပြည်နယ် ဖားအံမြို့သို့ သွားရာလမ်းရှိသည်။

## စီးပွားရေး နှင့် လူမျိုးများ 
မြေပြန့်မြေနိမ့်ဒေသများသည် မြေဩဇာကောင်း၍ စပါးစိုက်ပျိုး ဖြစ်ထွန်းသည်။ တောင်ကုန်း တောင်တန်းဒေသများတွင် ကရင်လူမျိုးများ၊ ပအိုဝ်းလူမျိုးများသည် တောင်ယာများ လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ဘီးလင်းနယ်တွင် ကြံများကိုလည်၊ အကြီးအကျယ် စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြလေသည်။ ဗမာလူမျိုး၊ ကရင်လူမျိုးများ အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။ ပအိုဝ်းလူမျိုးများလည်း နေထိုင်ကြသည်။ အများစုမှာ ဥယျာဉ်ခြံမြေ ကို လုပ်ကိုင်ကြပြီး ရာဘာစိုက်ပျိုးရေ:လည်း ထွန်းကားသည်။ မြို့၏ အနောက်ဘက်တွင် သကြားစက်၊ တာယာစက်ရုံ၊ တို့ ရှိသေးသည် ( အခု‌တော့ မရှိတော့ပါ)။ အဓိက ထွက်ကုန်များမှာ ရော်ဘာ၊ တောင်ထန်း၊ သစ်၊ ဆီအုန်း၊ တာယာ၊ ကြံ၊ သကြား စသည်တို့နှင့် အခြား လူသုံးကုန် ပစ္စည်းများ ဖြစ်ကြသည်။

## ကိုးကား
ဂျပန့်ရင်သွေး

**ဂျပန့်ရင်သွေး** ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားသည် ၁၉၃၅ ခုနှစ်၊ ဂျပန်နိုင်ငံ တိုကျိုမြို့၌ ရိုက်ကူးထားသော မြန်မာရုပ်ရှင်တစ်ကားဖြစ်သည်။ ဒါရိုက်တာ ဦးညီပုမှ ရိုက်ကူးခဲ့ပြီး ဂျပန်အမည်မှာ *Nippon Musume* ဖြစ်သည်။ မြန်မာကုမ္ပဏီ အေဝမ်းဖလင် ကုမ္ပဏီနှင့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ပီစီအယ်လ် ကုမ္ပဏီတို့ ပူးပေါင်းရိုက်ကူးခဲ့သည်။

## စတင်ရိုက်ကူးခြင်း 
ဒါရိုက်တာ မောင်ညီပု နှင့် မောင်မောင်စိုး တို့က ဂျပန်သို့ ရုပ်ရှင်ပညာသင်ယူစဉ် ရိုက်ကူးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၃၄ ခုနှစ်၊ မေလအတွင်း စတင်ရိုက်ကူးပြီး ဂျပန်အစိုးရ၏ အကူအညီ များစွာရခဲ့သည်ဟု နိုဝင်ဘာလ ၂၉ ရက် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ပြောကြားသည်။ ဂျပန်၌ ပထမဆုံးရိုက်ကူးသည့်ဇာတ်ကား ဖြစ်သကဲ့သို့ နိုင်ငံရပ်ခြား၌ ရိုက်ကူးသည့် ပထမဆုံးမြန်မာရုပ်ရှင်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ 

## ရုံတင် ပြသခြင်း 
၁၉၃၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၃၀ ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့ အိုလံပီယာနှင့် ဘုရင့်ရုံတို့တွင်  လေးလရာသီ ဂျပန်ပြည် ဇာတ်ကားနှင့် တွဲ၍ တစ်ပြိုင်နက် ပြသခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရုံတင်ချိန်၌ ဂျပန်နှင့် ထိုင်းတို့တွင်လည်း တစ်ပြိုင်နက် ပြသသည်။ ဂျပန်ပရိသတ်များ စိတ်ဝင်တစား အားပေးကြကြောင်း ဂျပန်သတင်းစာများတွင် တခမ်းတနားပါရှိသည်။

၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပြုလုပ်သည့် အရှေ့တောင်အာရှ ရုပ်ရှင်ပွဲတော်တွင် ထိုဇာတ်လမ်းအား ပြန်လည်ပြသခဲ့သည်။

## ဇာတ်လမ်း အကျဉ်း 
မြန်မာ ယောက်ျားပျိုကလေးနှင့် ဂျပန် မိန်းမပျိုကလေးတို့၏ အချစ်ဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။ ကောင်းကင်ယံတွင် စွန့်စားပြလိုသော မြန်မာလူငယ် ညီအစ်ကိုနှစ်ယောက် ဂျပန်နိုင်ငံ တိုကျိုမြို့သို့ ရောက်လာသည်။ တိုကျိုမြို့မှ ရန်ကုန်မြို့သို့ လေယာဉ်ဖြင့် မနားတမ်းပျံသန်းရန်ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ရောက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ဂျပန်ပြည်၌ အစမ်းလေ့ကျင့် ပျံသန်းကြသည်။ တစ်နေ့ လေ့ကျင့် ပျံသန်းစဉ် လေယာဉ်စက် ချို့ယွင်းသဖြင့် တစ်နေရာသို့ ထိုးချလိုက်ရသည်။ လေယာဉ်မှာ ပျက်စီးသွားသော်လည်း ညီအစ်ကို နှစ်ဦးမှာ အသက်ချမ်းသာရာ ရရှိခဲ့သည်။ ၎င်းတို့အား ဂျပန်မိန်းကလေး အေးမိစံက ပြုစုသည်။ မကြာမီ အစ်ကို (မောင်ညီပု)နှင့် အေးမိစံတို့ မေတ္တာမျှကြသည်။ ဤတွင် အစ်ကိုသည် မိမိတို့ လာရင်း အကြံဖြစ်သည့် ကောင်းကင်ယံတွင် စွန့်စားခြင်းအလုပ်ကို စွန့်ကာ အေးမိစံအနားတွင် နေလေသည်။ ထိုအခါ အေးမိစံက အနစ်နာခံလျက် ညီအစ်ကို နှစ်ဦး၏ ရည်ရွယ်ချက်အကြံ အောင်မြင်စေရန် ဖန်တီးပေးခဲ့သည်။ သို့ဖြင့် ညီအစ်ကိုနှစ်ဦးသည် ကောင်းကင်ယံစွန့်စားခြင်းကို အောင်မြင်စွာပြုကာ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ချောမောစွာ ပြန်ရောက်သွားကြလေသည်။ ထိုအချိန်တွင် ချစ်သူ၏ အောင်မြင်မှုသတင်းကို ကြားသိရင်း အေးမိစံ လွမ်းနာကျ၍ ကွယ်လွန်ရှာသည်။

## ပါဝင်သရုပ်ဆောင်သူများ 
* မောင်ဘဌေး အဖြစ် မောင် ညီပု
* မောင်မောင်စိုး အဖြစ် မောင် တင်ဖေ
* ဦး စံညွှန့် အဖြစ် မောင် စံညွန့်
* အေးမိစံ အဖြစ် မိဆုကို တကာအို

## မင်းသမီးဟု အထင်မှားခြင်း 
ဂျပန်၌ ပညာသင်ကြားစဉ် ၁၉၃၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၂ ရက်တွင် တိုကျိုမြို့တွင် မောင်ညီပု လက်ထပ်ခဲ့သည့် ဂျပန်မင်းသမီး တာကာကို ဆူဇူကီး (မ စန်းရင်) ကို အေးမိစံဟုထင်မှတ်ကာ လာရောက်ကြည့်ရှု့သူများ ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။

## ကိုးကား
ဘီးလင်းမြို့နယ်

**ဘီးလင်းမြို့နယ်** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မွန်ပြည်နယ်၊ ကျိုက်ထိုခရိုင်တွင် ပါဝင်သော မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ဘီးလင်းမြို့ ဖြစ်သည်။

## အခြားဖတ်ရှုရန် 
* ဘီးလင်းမြို့နယ်တိုက်ပွဲများ

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မွန်ပြည်နယ်ရှိ မြို့နယ်များ
နေတိုး (သံတူကြောင်းကွဲ)

နေတိုးအမည်သည် အောက်ပါတို့အနက်မှ တစ်ခုခု ဖြစ်နိုင်သည်။
* နေတိုး (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)
* နေတိုး (စစ်မဟာမိတ်စာချုပ်အဖွဲ့)
မေတ္တာ နှင့် သူရာ

မေတ္တာနှင့် သူရာသည် မြန်မာ့ ရုပ်ရှင်လောက၏ ပထမဦးဆုံးသော အသံတိတ် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား တစ်နည်းအားဖြင့် မြန်မာ့ ပထမဆုံးသော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။ မြန်မာစာရေးဆရာကြီး ပီမိုးနင်း ပိုက်ဆံကြီး ရေးသားသော ဝတ္ထုကို နောင်တွင် မြန်မာ့ရုပ်ရှင် ဖခင်ကြီး လန်ဒန်အတ် ဦးအုန်းမောင်က ရိုက်ကူးပြီး သရုပ်ဆောင်အဖြစ် ဦးညီပု၊ ဒေါ်ရီရီတို့က ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသည့် အင်္ဂလိပ်ကိုလိုနီခေတ် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ကား တစ်ကားဖြစ်သည်။ ထိုရုပ်ရှင်ကားကိုအောက်တိုဘာလ၊ ၁၃ ရက်နေ့၊ ၁၉၂၀ ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ကာပြသခဲ့သည်။ ယခုအခါ ထိုနေ့ကို မြန်မာ့ ရုပ်ရှင်နေ့ အဖြစ် အထိမ်းအမှတ်ပွဲများ ပြုလုပ်ကြသည်။ ထိုဇာတ်လမ်းသည် လောင်းကစားနှင့် သေရည်သေရက်သည် လူတစ်ယောက်၏ ဘဝကိုပင် ဖျက်ဆီးပစ်ကြောင်း ပုံဖော်ထားသော ဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။ 

## ပါဝင် သရုပ်ဆောင်သူများ 
* ညီပု
* ရီရီ
* အေးကြည်
* မောင်မောင်ချစ်
* မောင်မောင်ကလေး
* ကိုငြိမ်း
* ပါကြီး
* ဘကလေး သို့ ရွှေရိုး
* ဦးပု(ဦးတုတ်ကြီး)

## ထုတ်လုပ်ခြင်းနှင့် ပြသခြင်း 
ဦးအုန်းမောင်ဟု ခေါ်သော နောင်တွင် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ဖခင်ကြီး ဖြစ်လာမည့် လန်ဒန်အတ် ဦးအုန်းမောင်သည် မြန်မာရုပ်ရှင်ကို ရှေ့ဦးစွာ တီထွင်ရန်အတွက် ဘားမားဖလင် ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးရေး ကုမ္ပဏီကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဦးညီပုကို ဆက်သွယ်ကာ ပထမဆုံး အသံတိတ်ရုပ်ရှင် မေတ္တာနှင့်သူရာ ကို ရိုက်ကူးရန် စီစဉ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဗမာ့ရုပ်ရှင် မေတ္တာနှင့်သူရာ ဟူသော ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ရုံတင်ကာ ပြသခဲ့သည်။ သို့သော် ယနေ့ကဲ့သို့ ပါဝင်သော သရုပ်ဆောင်များ၊ ဇာတ်ပို့ဇာတ်ရံများ၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာများ ၏ အမည်ကိုမူ ဖော်ပြထားခြင်း မရှိခဲ့ချေ။
ထို့နောက် အောက်တိုဘာလ ၁၃ ရက်၊ ၁၉၂၀ ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ကာ ပြသခဲ့ပြီး ထိုအချိန်ကပင် မြန်မာရုပ်ရှင်နေ့ ဟူ၍ သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ထိုရုပ်ရှင်သည် မှုန်၏။ တုန်၏။ အရည်အသွေးညံ့ဖျင်းလေသည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ဦးအုန်းမောင်သည် ထိုအချိန်က တပတ်ရစ် ကင်မရာကို အသုံးပြုထားခြင်း နှင့် နည်းပညာပိုင်းအရ ဆရာမရှိ၊ ပြသမည့်သူ့မရှိ၊ မိမိထင်သလို ကောင်းအောင် ပြုလုပ်ထားခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်လေသည်။ သို့သော်လည်း မြန်မာတို့က မြန်မာရုပ်ရှင်ပေါ်လေပြီဟူသော အသိဖြင့် အပြည့်အဝ ထောက်ခံခဲ့ပြီး ပရိသတ် လက်ခံမှုရရှိကာ အောင်မြင်ခဲ့လေသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အဖြူအမည်း ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
၁၈၅၇

## ဇန်နဝါရီလ 
(၁) ရက်။
::* 
## ဖေဖော်ဝါရီလ 
(၁) ရက်။
::* 
## မတ်လ 
(၁) ရက်။
::* 
## ဧပြီလ 
(၁) ရက်။
::* 
## မေလ 
(၁) ရက်။
::* 
## ဇွန်လ 
(၁) ရက်။
::* 
## ဇူလိုင်လ 
(၁) ရက်။
::* 
## ဩဂုတ်လ 
(၁) ရက်။
::* 
## စက်တင်ဘာလ 
(၁) ရက်။
::* 
## အောက်တိုဘာလ 
(၉) ရက်။
::*

## နိုဝင်ဘာလ 
(၁) ရက်။
::*

## ဒီဇင်ဘာလ 
(၁) ရက်။
::*
ကမ္ဘာ့ကြက်ခြေနီနေ့

အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီအဖွဲ့အစည်းနှင့် လခြမ်းနီ အဖွဲ့အစည်း လူမှုရေး လှုပ်ရှားမှု အဖွဲ့အစည်းကြီးသည်  နိုင်ငံတကာဆိုင်ရာ လူသားခြင်း စာနာသော လှုပ်ရှားမှုတစ်ခုဖြစ်ပြီး အထိုအဖွဲ့အစည်းတွင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အဖွဲ့ဝင်ပေါင်း ၉၇ သန်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ထိုအဖွဲ့အစည်းအား လူသားတို့၏ ဘဝနှင့် ကျန်းမာရေး ကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ဖွဲ့စည်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။ သက်ရှိလူသားတို့အတွက် ပိုမိုသေချာသော လေးစားမှု၊ ဝေဒနာခံစားနေရသော ဒုက္ခများမှ ကာကွယ်တားဆီးပေးရန် တို့အတွက် အသားအရောင်၊ အသက်အရွယ်၊ အဖိုအမ၊ လူမျိုးနှင့် ဘာသာရေး၊ အဆင့်အတန်း စသည်တို့အား ခွဲခြားခြင်း မရှိသည့် အခြေခံ အခြေအနေများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။

နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း မေလ ၈ ရက်နေ့သည် ကမ္ဘာ့ကြက်ခြေနီနေ့ ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအသီးသီးတွင် ကြက်ခြေနီနေ့ အခမ်းအနားများကို ကျင်းပပြုလုပ်ကြသည်။ လူသားများ ကြုံခဲ့ရသည့် ကမ္ဘာစစ်ကြီး နှစ်ခုစလုံးတွင် ကြက်ခြေနီများသည် အရေးပါသည့် အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့ကြသည်ကို အားလုံးသိပြီး ဖြစ်သည်။ မိမိအသက်ကို ပဓာနမထားဘဲ မွန်မြတ်သည့်စိတ်ဓာတ်ဖြင့် ဒဏ်ရာရသူများကို ကူညီကယ်တင်ပေးခဲ့သည့် ကြက်ခြေနီအဖွဲ့ဝင်များ၏ လုပ်ရပ်များကလည်း သမိုင်းမှတ်တမ်းတွင် အထင်အရှား ဖြစ်သည်။

ကြက်ခြေနီနေ့ အခမ်းအနားများကို မေလ ၈ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပပြုလုပ်ရခြင်းမှာ ထိုနေ့သည် ဟင်နရီဒူးနန့်၏ မွေးနေ့ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဟင်နရီဒူးနန့်ကို ၁၈၂၈ ခုနှစ်၊ မေလ ၈ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး ကြက်ခြေနီအဖွဲ့ကြီး ဖြစ်ပေါ်လာအောင် စတင်အုတ်မြစ်ချ တည်ထောင်ခဲ့သည့် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်ပင် သူ၏မွေးနေ့ဖြစ်သည့် မေလ ၈ ရက်နေ့တွင် ကြက်ခြေနီနေ့ အထိမ်းအမှတ် အခမ်းအနားများကို ကျင်းပပြုလုပ်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။

## ဆက်စပ် ဖတ်ရှုရန် 
* ကြက်ခြေနီအသင်း
* နိုင်ငံတကာ ကြက်ခြေနီ ကော်မတီ
* မြန်မာနိုင်ငံ ကြက်ခြေနီ အသင်း

## ကိုးကား
နီကိုလပ်စ် ဆာကိုဇီ

**နီကော်လာ ပေါလ် စတေဖန် ဆာရ်ကော်ဇီ ဒ နဂျီ-ဘော်ချာ**(, ; ၂၈ ဇန်နဝါရီ ၁၉၅၅ ~ )သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ ၂၃ ဦးမြောက် သမ္မတဖြစ်သည်။

၂၀၀၇ မေလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ရာထူးဆက်ခံခဲ့သည်။ သမ္မတရာထူးမတိုင်မီ ဆာရ်ကောဇီသည် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ၂၀၀၂ မှ ၂၀၀၄ အထိ တစ်ကြိမ်၊ ၂၀၀၅ မှ ၂၀၀၇ အထိ တစ်ကြိမ်၊ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ၂၀၀၄ မှ ၂၀၀၅ အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသည်။

## ကိုးကား
အုန်းမြင့်၊ သခင်

**သခင်အုန်းမြင့်** သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမား တစ်ဦး ဖြစ်သည်။

သခင်အုန်းမြင့်ကို (၁၉၁၈) ခုနှစ် ဧပြီလ (၂၈) ရက်နေ့က အဘ ဦးမိုးကောင်း၊ အမိ ဒေါ်အေးတင်တို့က ပဲခူးတိုင်း လက်ပံတန်းမြို့နယ်တွင် မွေးဖွား ခဲ့သည်။ (၁၉၃၃) ခုနှစ်တွင် ဒို့ဗမာ အစည်းအရုံး၌ တက်တက်ကြွကြွ ပါဝင် ဆောင်ရွက်ရင်း နိုင်ငံရေး လောကထဲသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။

(၁၉၃၄) ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်သို့ ပြောင်းလာပြီး ဂျာနယ်ကျော် ဦးချစ်မောင်နှင့် အတူ နေထိုင်ရင်း သတင်းစာများတွင် ဆောင်းပါးနှင့် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည်များ ရေးသားခဲ့သည်။ *ဆယ့်နှစ်ရာသီ ပြုံး မြင့်အုန်း*၊ *ဆီမီးခွက်* စသော ကလောင်အမည်များကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ တိုးတက်ရေး သတင်းစာ၏ သတင်း အယ်ဒီတာအဖြစ်လည်း လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ဒို့ဗမာ အစည်းအရုံးဝင် ဖြစ်ပြီး ဖက်ဆစ် ဆန့်ကျင်ရေးတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။

အိမ်စောင့် အစိုးရ လက်ထက်တွင် နိုင်ငံရေး ပုဒ်မများဖြင့် ကိုကိုးကျွန်းသို့ အပို့ ခံခဲ့သည်။ (၁၉၈၉) နှင့် (၁၉၉၆) ခုနှစ်များတွင်လည်း စစ်အစိုးရ၏ ဖမ်းဆီး ထိန်းသိမ်းခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ သူသည် ထင်ပေါ်လိုသူ မဟုတ်သော်လည်း နိုင်ငံရေး လောက စာပေ လောကတို့တွင် လူအများ လေးစားခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

၂၀၁၀ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၇ တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီး ရေဝေးသုသာန်တွင် သင်္ဂြိုဟ် ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ဘန်ကီမွန်း

ဘန်ကီမွန်း သည် ကုလသမဂ္ဂ၏ ရှစ်ယောက်မြောက် အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ကိုဖီအန်နန် ထံမှ တာဝန်ကို လွှဲပြောင်းရယူခဲ့သည်။ ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးချုပ် အဖြစ် တာဝန်မထမ်းဆောင်မီ အချိန်က ဘန်ကီမွန်းသည် သံတမန် တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် ကုလသမဂ္ဂ တို့တွင် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ သူသည် တက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသည့် နှစ်တွင်ပင် သံတမန်လောက သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ပထမဆုံး တာဝန်ကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ နယူးဒေလီမြို့တွင် စတင်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်ကပင် သူသည် အရည်အချင်းရှိမှုနှင့် ရိုးရှင်းမှုတို့ကြောင့် နာမည်ကျော်ခဲ့သည်။

ဘန်ကီမွန်းသည် တောင်ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ၂၀၀၄ ဇန်နဝါရီလမှ ၂၀၀၆ ဒီဇင်ဘာလ အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ဖေဖော်ဝါရီလမှ စတင်၍ သူသည် အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်ရုံးအတွက် ကန်ပိန်းကို စတင်ခဲ့သည်။ အစပထမက ထိုရာထူးသည် သူ့အတွက် မဖြစ်နိုင်ဟု အများက တွက်ဆခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း သူသည် ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး ဖြစ်သဖြင့် ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ အားလုံးသို့ ခရီးလှည့်လည် သွားနိုင်ခဲ့ပြီး သူ့အား ထိုရာထူး အတွက် ထိပ်ဆုံးမှ ပြေးသူ တစ်ဦးဖြစ်အောင် အလှည့်အပြောင်း လုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ သူ့အား အများစုက ယုံကြည်ကိုးစားလောက်သော သူ အဖြစ် လက်ခံကြပြီး သူသည် လှိုက်လှိုက်လဲလဲ ပြုံးတတ်သော အပြုံးကြောင့် နာမည်ကျော်ကြားသည်။

## ကိုးကား
လက်ပံတန်းရွာ

**လက်ပံတန်း**

## ကိုးကား
လက်ပံတန်းမြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်း
ရန်ကင်းမြို့နယ်

**ရန်ကင်းမြို့နယ်** () သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ သင်္ဃန်းကျွန်းခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ရန်ကင်းမြို့နယ်သည် ရန်ကုန် မြောက်ဘက်၊ အလယ်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။မြောက်ဘက်တွင် မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊  အနောက်ဘက်တွင် မရမ်းကုန်းမြို့နယ် နှင့် ဗဟန်းမြို့နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် တောင်ဥက္ကလာပ နှင့် သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် တာမွေမြို့နယ် တို့ တည်ရှိကြသည်။

## သမိုင်းအကျဉ်း 
ရန်ကင်းကို Free of Strife ဟု Wikiတွင် ဘာသာပြန်ထားပြီး ခြင်ပေါသော ရာဘာတောဖြစ်ခဲ့သည့် ရန်ကင်းမြို့ကို ၁၉၅၂ ခုနှစ် တွင် ရန်ကုန်မြို့တိုးချဲ့ရပ်ကွက်များ အဖြစ် ရန်ကင်းတိုက်တန်းများကို  တည်‌ဆောက်ခဲ့ပြီးနောက် တော်လှန်ရေးကောင်စီအစိုးရ က မြို့နယ် အဖြစ် စတင်သတ်မှတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

မြို့နယ် အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီး ၏ အချက်အလက်များတွင် ရန်ကင်းမြို့သည် စစ်ကြီးမဖြစ်မီကာလက ရန်ကုန်မြူနီစီပယ်နယ်နမိတ် အပြင်ဘက်ရှိ ကဲဘဲ့မြို့မ Town Committe ဖြစ်ခဲ့ကာ၊အင်းစိန်ခရိုင် ထဲတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်ဟု မှတ်တမ်းပြုစုထားသည်။ထိုစဉ်ကာလက မြူနီစီ ပယ်ပြင်ပမှ  မြို့နယ်၊မြို့မ များကို Town Committe ဟူ၍ ဖွဲ့စည်းပြီး စီမံအုပ်ချုပ်သည်။ 

## ရာဇဝင်
၁၇၅၅-ခုနှစ်၊ ကုန်းဘောင်မင်းဆက်၊ အလောင်းမင်းတရားကြီး သံလျင်တံငါရွာလေးကိုအောင်နိုင်ပြီး ရန်အပေါင်းကင်းဝေးစေရန် တည်‌ဆောက်ခဲ့သော ပဲခူးမြစ်တစ်ဘက်ကမ်း၊ ဒဂုံမြို့(ရန်ကုန်)မြို့၏ မြောက်ဘက် ၆ မိုင်အကွာ ရာဘာတောမှ အခုရန်ကင်းမြို့ကိုတည်ခဲ့သည်။

ကျောက်ကုန်း၊ ဘောက်ထော်၊ ကံဘဲ့ ဟူသည် ရန်ကင်းမြို့မတည်ခင်ထဲက ရှိနေသော ရွာကြီးများဖြစ်သည်။ သူကြီးအုပ်ချုပ်ပြီးအင်းစိန်စီရင်စုထဲတွင် ပါဝင်သည်။ ရန်ကင်း(၁၆)ရပ်ကွက်၊ ဘောက်ထော်တွင် နေထိုင်သော ကံဘဲ့သူကြီး ဦး‌ကျော်လှမှာ ထင်ရှားခဲ့သည်။

ရန်ကင်းတိုက်ခန်းများမဖြစ်ခင် ကန်ကုန်း၊ ရွာသစ်ကုန်းရွာငယ်လေးများရှိပြီး ရွာသစ်ကုန်းဆိုသည်မှာ အခုရန်ကင်းဈေးနှင့် ရန်ငြိမ်းအိမ်ရာနေရာ၊ ပညာဝတီဘုန်းကြီးကျောင်းဘေးဖြစ်သည်။ ကန်ကုန်းကဖျက်သိမ်းလိုက်သော ရန်ကင်း(၁၀)ရပ်ကွက်​ဖြစ်သည်။​ ဘဲကန် (ဆည်မြောင်းရုံး)နှင့် တပ်‌ဟောင်းသနက(၄) ကြားတွင် တည်ရှိသည်။

ရန်ကင်းမြို့နယ် အတွင်းရှိ ရပ်ကွက် (၁၅) ခုအနက် အမှတ်(၁)၊(၂)၊(၃)၊(၄)၊(၅)၊(၆) ရပ်ကွက်များသည် ပါလီမန်ခေတ်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနု လက်ထက်အကောင်အထည်ဖေါ်ခဲ့သော ပြည်တော်သာစီမံကိန်းအရ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အိုးအိမ်ဦးစီးဋ္ဌာနပိုင် တိုက်တန်းလျားများ နှင့်  လူနေတိုက်အိမ်ရာများ ဖြစ်ကြသည်။ပါလီမန်ခေတ်၊ မဆလခေတ်၊ နဝတခေတ်နှင့် နအဖခေတ်အဆက်ဆက် အရပ်ဘက်စစ်ဘက် လူကြီးအများစုသည် ရန်ကင်းတွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။
## အကျယ်အဝန်း
၂၀၀၀-ခုနှစ်၊ စာရင်းအရ ရန်ကင်းအကျယ်အဝန်းမှာ ၁.၉၄၂ စတုရန်းမိုင်၊ လူသိပ်သည်းဆ တစ်စတုရန်းမိုင်လူအယောက် ၈၀၀၀၀၊ လူစုစုပေါင်း ၁၅၅၀၀၀ ရှိခဲ့သည်။

၁၉၇၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၀ ရက်နေ့ တွင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန က  ရန်ကင်းမြို့နယ်ကို  ရပ်ကွက် (၁၆) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

ဘဲကန်၊ ကန်ကုန်း ဟု ခေါ်သော ရန်ကင်း(၁၀)ရပ်ကွက်ကို နဝတစစ်အစိုးရခေတ် ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၆ရက်နေ့တွင် ဖျက်သိမ်းပြီး၊ထို ၁၀ရပ်ကွက်သည် ဒိုက်ဦး အေးသုခကျေးရွာနှင့် ဒဂုံမြို့သစ်(မြောက်ပိုင်း) ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ရ၍ ယခုအခါ ရပ်ကွက် (၁၅) ရပ်ကွက်သာ ကျန်တော့သည်။

## ပညာရေး 
ရန်ကင်းမြို့နယ်တွင် မူလတန်းကျောင်း (၁၃)ကျောင်း၊အလယ်တန်းကျောင်း (၇)ကျောင်း၊အထက်တန်းကျောင်း (၂)ကျောင်း တည်ရှိသည်။ ကံဘဲ့ ဆရာအတတ်သင်သိပ္ပံ(ခေါ်) ရန်ကင်းပညာရေးကောလိပ်(ရန်ကင်း TTC) မှာ ထင်ရှားသည်။

ရန်ကင်းမြို့နယ်သည် စီးပွားရေးမြို့တော်ဖြစ်ပြီး (၂)ရပ်ကွက်ရှိ ရန်ကင်းစင်တာ၊ အနောက်ရန်ကင်းမှာရှိသော Space Condo, Sky Suite Condo နှင့် ခေတ်မှီအိမ်ရာအသစ်များ၊ ဆောက်လုပ်ဆဲမိုးမျော်တိုက်စီမံကိန်းများ ခေတ်မှီအဆောက်အဦး ဈေးဝယ်စင်တာများသည် ရန်ကုန်မြို့ရှိဈေးဝယ်သူများကို ဆွဲဆောင်​ရာ အဓိကနေရာတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ဆိုက်ရောက်ဗီဇာ

ဆိုက်ရောက်ဗီဇာဆိုသည်မှာ သတ်မှတ်ထားသော နိုင်ငံကူးလက်မှတ် ကိုင်ဆောင်သူကို သတ်မှတ်ထားသော နိုင်ငံတစ်ခုမှ လေဆိပ်တွင်ပင် ချက်ခြင်း ပြည်ဝင်ခွင့်ပေးခြင်း (ဗီဇာ) ဖြစ်သည်။ 
ဥပမာ မြန်မာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်တွင် ၂၀၁၀ ခုနှစ်က နိုင်ငံခြားသားများကို ဆိုက်ရောက်ဗီဇာ ပေးခဲ့ဖူးသည်။ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမည့် နိုဝင်လာလမရောက်မှီ ဆိုက်ရောက်ဗီဇာပေးနေခြင်းကို ပြန်လည်စိစစ်မည်ဟူသော အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။ 
- ရန်ကုန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်
- မန္တလေး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်
ဆိုင်ကလုန်းလိုင်လာ

ဆိုင်ကလုန်းလိုင်လာ မုန်တိုင်းသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ကမ်းရိုးတမ်းတလျောက်ရှိ ကုန်းပိုင်းဒေသတွင် ၁ နာရီလျင် ၁၄၀ ကီလိုမီတာ နှုန်းဖြင့် တိုက်ခတ်ခဲ့သည်။

ဆိုင်ကလုန်း လိုင်လာသည် ၂၀၁၀ ခုနစ် မေလ ၁၇ ရက်နေ့က ဘင်္ဂလားပင်လယ်တောင်ပိုင်း လေဖိအားနည်း ရပ်ဝန်းမှ စတင်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး ၁၈ ရက်နေ့တွင် မုန်းတိုင်းငယ်အဖြစ်သို့ အင်းအားကြီးထွားလာခဲ့ကာ “လိုင်လာ” ဟု အမည် တပ် နိုင်လောက်သည့် အားကောင်းသော အဝါရောင်အဆင့် ရောက်ရှိခဲ့သည်။

“မုန်တိုင်းအန္တရာယ် ကြိုတင်ကာကွယ်ရေး သတိပေးနှိုးဆော်ချက်” များ ပါဝင်သည့် သတင်းစာများတွင်မူ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် အနောက်တောင်ပိုင်းနှင့် အနောက်အလယ်ပိုင်းတွင် ဖြစ်ပေါ်နေသည့် ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း လိုင်လာ Laila သည် အားကောင်းသည့်အဆင့် ရောက်နေသော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံသို့ ဝင်မည် မဟုတ်ဟု ဖော်ပြထားသည်။

ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းအမည် “Laila” သည် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံက အကြံပြုထားသည့် အမည်ဖြစ်ပြီး ယခု မုန်တိုင်းပြီး နောက်တကြိမ် မုန်တိုင်းဖြစ်လျှင် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံက အကြံပြုထားသော “Bandu” ဟု သတ်မှတ်မှာဖြစ်သည်။

ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် တောင်းပိုင်းမှ စခဲ့သည့် လိုင်လာ ‘Laila’ ဆိုင်ကလုန်း မုန်တိုင်းသည် မေ ၂၃ ရက် တွင် မြန်မာနိုင်ငံ စစ်တွေမြို့ဘက်သို့ ဝင်ရောက်နိုင်ကြောင်း မိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒ ပညာရှင် ဦးထွန်းလွင်က ပြောခဲ့သည်။
ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်

အန်ဒရာပရာဒေ့ရှ် ဗိစကပတ်နမ်ရှိ တနမ်တီဥယျာဉ်မှ မြင်ရသော နေထွက်ချိန် မြင်ကွင်း]]
**ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်** () သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံးသော ပင်လယ်အော်ဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ၏ အရှေ့မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ တြိဂံပုံသဏ္ဌာန် နှင့် ဆင်တူပြီး အနောက်ဘက်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အရှေ့ဘက် ကမ်းရိုးတန်း၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ နှင့် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ တောင်ဘက် ကမ်းရိုးတန်း၊ အရှေ့ဘက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၊ အန်ဒမန်ကျွန်းနှင့် နီကိုဘာကျွန်းတို့ တည်ရှိကြသည်။

ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်သည် ဧရိယာ စတုရန်း ကီလိုမီတာ ၂,၁၇၂,၀၀၀ ကီလိုမီတာ ရှိသည်။ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် အတွင်းသို့ စီးဝင်သော မြစ်များမှာ ပတ်ဒ်မာမြစ် (ဂင်္ဂါမြစ်၏ မြစ်လက်တက်)၊ မဂ်နာမြစ် နှင့် ဂျမူနာမြစ် (ဗြဟ္မပုတ္တရမြစ်၏ မြစ်လက်တက်များ)၊ ဧရာဝတီမြစ်၊ ဂိုဒဗာရီမြစ်၊ မဟာနဒီမြစ်၊ ခရစ်ရှနမြစ်၊ ကာဗရီမြစ် တို့ ဖြစ်ကြသည်။

## ကိုးကား
ဒလမြို့နယ်

**ဒလမြို့နယ်**သည် ရန်ကုန်မြို့နှင့် မြစ်တစ်စင်းသာခြားပြီး သင်္ဘောနှင့် သွားပါက ဆယ်မိနစ်အတွင်း ရောက်ရှိနိုင်သည်။ ရှေးမြန်မာမင်းလက်ထက်က မြန်မာနိုင်ငံ၏ တောင်ဘက်စွန်း ခံတပ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ယခင်က ကျေးရွာအုပ်စု ဖြစ်ခဲ့ပြီးနောက် မြို့နယ်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၄-ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ နယ်နိမိတ်အတွင်း ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ဒလမြို့ အနောက်ဘက်တွင် တွံတေးတူးမြောင်းနှင့် မြောက်ဘက်တွင် ရန်ကုန်မြစ်တို့ ဆက်သွယ်စီးဆင်းနေသည်။

ဒလမြို့သည် ၁၀.၉၃ စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းပြီး ရပ်ကွက်ပေါင်း (၂၃)ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စုပေါင်း (၂၃)အုပ်စု၊ ရွာပေါင်း (၄၅)ရွာဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ဒလမြို့မှတဆင့် တွံတေး၊ ကော့မှူး၊ ကွမ်းခြံကုန်း၊ ဒေးဒရဲ၊ ဖျာပုံ၊ ကျိုက်လတ်မြို့များသို့ပါ ဆက်သွယ်သွားလာနိုင်သည့် အဓိက မြို့နယ်တစ်နယ် ဖြစ်သည်။ 

## အထင်ကရပုဂ္ဂိုလ်များ 
* မောင်မောင်လွင် - မြန်မာ့လက်ရွေးစင်နှင့် ပရောဖက်ရှင်နယ် အမျိုးသားဘောလုံး အားကစားသမား

## ကိုးကား
ဒီဇယ်ဆီ

**ဒီဇယ်ဆီ**သည် ရေနံမှ ဓာတ်ဆီကို သန့်စင်ယူပြီးနောက် ကျန်ရှိသည့် ပစ္စည်းမှ ထုတ်လုပ်သော ဒီဇယ်အင်ဂျင်စက်များတွင် အသုံးပြုနိုင်သည့် လောင်စာဆီ တစ်မျိုးဖြစ်သည်။