ဂျပန်ဒဏ္ဍာရီ

**ဂျပန်ဒဏ္ဍာရီ ()** သည် ဂျပန်ကျွန်းစုတွင် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သော 
ရိုးရာပုံပြင်များ၊ ပါးစပ်ပြော ပုံပြင်ဇာတ်လမ်းများနှင့် ယုံကြည်မှုအယူအဆများ၏ အစုအဝေးဖြစ်သည်။ ရှင်တိုဘာသာနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ ရိုးရာအစဉ်လာများသည် ဂျပန်ဒဏ္ဍာရီ၏ အဓိကအခြေခံအကြောင်းရာများဖြစ်သည်။ တရုတ်၊ ကိုရီးယား၊ အိုင်းနု(လူမျိုးများ) (Ainu)၊ အိုကီနာဝမ်(လူမျိုးများ)(Okinawan) စသည့်ဒဏ္ဍာရီများနှင့် နှစ်ထောင်ပေါင်းများစွာ ထိတွေ့လာခဲ့သည့်သမိုင်းကြောင်းသည် ဂျပန်ဒဏ္ဍာရီ၌ အဆိုပါဒဏ္ဍာရီများ၏ အဓိကလွှမ်းမိုးမှုများလည်းဖြစ်သည်။

ဂျပန်ဒဏ္ဍာရီများသည် စိုက်ပျိုးရေးအရ အခြေခံသော ရိုးရာဘာသာတရား၊ ကျွန်းစု၏ မြေမျက်နှာသွင်ပြင်အနေအထားနှင့် ပတ်သက်ဆက်နွယ်ကာ ရှင်တိုနတ်ကိုးကွယ်မှုအယူဝါဒတွင် ရေတွက်မရသော နတ်များစွာရှိကြသည်။ ဂျပန်ဘာသာစကားဖြင့် ကာမီ (神) ဟုခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ ထပ်မံ၍ *ရှင်တိုရှူ*(Shintōshū) စာပေကလည်း ဗုဒ္ဓဘာသာရှုထောင့်မှ ဂျပန်နတ်ဒေဝါများ၏ ဇာစ်မြစ်များကို ဖော်ပြထားသည်။

ဂျပန်ဒဏ္ဍာရီ၏ သိသာသောအသွင်အပြင်တစ်ခုမှာ ဂျပန်တော်ဝင်မိသားစု၏ မူလဇာစ်မြစ်ကို ရှင်းလင်းပြသခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုတော်ဝင်မိသားစုဇာစ်မြစ်ကို ဂျပန်နန်းဆက်တွင် နတ်ဘုရားအရည်အသွေးရှိသည်ဟူ၍ သမိုင်းကြောင်းအရ သတ်မှတ်သုံးစွဲခဲ့ကြသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ သမိုင်းတလျှောက်တွင် မျိုးနွယ်အုပ်စုများသည် တသီးတခြား တည်ရှိကြသည်။ ထိုသို့တသီးတခြားဖြစ်ခြင်းသည်ပင် ဒေသဆိုင်ရာ ရာဇဝင်ပုံပြင်များ၊ ဒဏ္ဍာရီများကို ဇာတ်လမ်းပုံပြင်ပြောသူများနေထိုင်ကြသော နယ်မြေများ၏ တမူထူးခြားသော အသွင်ပြင်များဝန်းကျင်၌ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေခဲ့သည်။ အဆုံး၌ မောင်နှမများဖြစ်သော အီဇာနာဂီ(Izanagi) နှင့် အီဇာနာမီ(Izanami) တို့မွေးဖွားလာကာ ၎င်းတို့ကိုလက်ဆောင်အဖြစ်ပေးထားသော အေမီ-နို-နုဘိုကို(Ame-no-nuboko) အမည်တွင်သည့် တိမ်လွှာလှံရတနာကို အသုံးပြု၍ အီဇာနာဂီက လောကအစရေပြင်၌ ထိုလှံကိုနှစ်လျှက် ပထမဆုံးဂျပန်ကျွန်းများကို ဖန်တီးခဲ့သည်။ အီဇာနာမီ၏ နောက်ဆုံးကလေးသည် မီးနတ် ကာဂုစုချိ ( မီး၏သရုပ်သကန်) ကာ ၎င်း၏မီးတောက်များက သူမကိုသေစေခဲ့သဖြင့် အီဇာနာဂီသည် ပရိဒေဝတောက်လောင်သည့် ဒေါသဖြင့် ထိုကလေးကို သတ်ခဲ့သည်။

ဂျပန်ဒဏ္ဍာရီလေ့လာသော ပညာရှင်များသည် ကိုဂျိကိတွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ဖန်တီးခြင်းဆိုင်ရာဒဏ္ဍာရီ၏ သွေးသားရင်းစပ်ယှက်မှုအကြောင်းအရာများကို ဂရုပြုကြ၍ မောင်နှမများအဖြစ် အီဇာနာဂီနှင့် အီဇာနာမီတို့အကြောင်းရေးသားသော ပထမဆုံး ပညာရှင်မှာ *အိုကာ မာစာအို*ရဖြစ်သည်။ *အီဇာနာမီ*ကို ကိုဂျိကိတွင် *အီဇာနာဂီ*၏ ဂျပန်အခေါ် 'အီမို' (ဇနီးသည် (သို့) ညီမ) အဖြစ်ရည်ညွှန်းထားကာ အခြားပညာရှင်များက ထိုစုံတွဲသည် မောင်နှမများဖြစ်သည်ဟု ငြင်းခုံပြောဆိုကြသည်။ အမတဲရာစုကို ဂူမှပြန်လည်ထွက်လာစေရန် ကြိုးပမ်းမှု၌ နတ်များစွာ၏ ကြိုးပမ်းမှုဖြစ်ကာ လိင်စိတ်နိုးကြွစေသော အကတစ်မျိုးကို အေမီ နို ယူဇူမီက ကပြခဲ့သည်။ ယာမာတိုခရိုင်ကို သိမ်းပိုက်အုပ်ချုပ်ပြီးနောက် တော်ဝင်ထီးနန်းကိုတည်ထောင်ကာ ကာနိုတို တိုရီခေတ် (ရိုးရာအားဖြင့် ၆၆၀ ဘီစီ) တွင်နန်းတက်ခဲ့သည်။

## ဂျပန် နတ်ဘုရားများ 
ကာမီဟုအမည်တွင်သည့် ဂျပန်နတ်ဘုရား/မ အပေါင်းတို့သည် မြောက်မြားစွာရှိကြ၍ စွမ်းအားရှိမှု၊ အရေးပါမှုအနေထားမှာလည်း အမျိုးမျိုးအဖုံဖုံဖြစ်ကြသည်။ နတ်အပေါင်းမှာ အနည်းဆုံး ရှစ်သန်းခန့်ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။

သူရဲကောင်းများနှင့်ပတ်သက်သော ရိုးရာဇာတ်လမ်းပုံပြင်များတွင် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ သင်ခန်းစာများ (သို့) ဇာတကကဲ့သို့သော ပုံပြင်များပါရှိသည်။ ရှီတာ-ကီရီ-စုဇူမီဇာတ်လမ်းသည် ဝိသမလောဘ၊ မစ္ဆရိယစိတ်များ၏ အန္တရာယ်ကို သတိပေးဆုံးမထားသည်။ ပုံပြင်မှာ စာငှက်အဖြစ်အသွင်ပြောင်းထားသော နတ်သမီးက အအသက်ရွယ်ကြီးရင့်သောလင်မယားမှ အဘိုးအို၏ စိတ်ဓာတ်ကို စမ်းသပ်ခြင်းပုံ ဖြစ်သည်။ အတင်းအဓမ္မ မဖွယ်မရာပြုကျင့်ခြင်းဌာတ်လမ်းများသည် ဂျပန်ဗုဒ ဓဘာသာစာပေ Nihon Ryōiki တွင်များစွာပါဝင်၍ တောင်သောင့်နတ်များမှ လူသားများအား စားသောက်ခြင်းအကြောင်းအရာများကို ဖူဒိုကိစာပေတွင် တွေ့ရသည်။ ဂျပန်ရိုးရာပုံပြင်များ၌ မိုမိုတာရိုကဲ့သို့သော သူရဲကောင်းများသည် နတ်ဆိုးများ၊ ဘီလူးသဘက်မျညးထံမှ အမျိုးသမီးများကို ကယ်ဆယ်သည်။ အမျိုးသား သူရဲကောင်းများအကြောင်းပါဝင်မှုများပြားသော်လည်း အမျိုးသမီးသူရဲကောင်းများကိုလည်း ဖော်ပြထားမှုရှိ၏။ ယာမာတို တာကဲရု၏ ဇနီး 'အိုတိုတာချီဘာနာ'သည် သူမအမျိုးသား၏ လှေကိုကယ်ဆယ်ရန် သူမကိုယ်သူမ ပင်လယ်ထဲသို့ ခုန်ချခဲ့ရာ ခြိမ်းချောက်နေသော မုန်တိုင်းဧ အမျက်ဒေါသကို ပြေလျော့စေခဲ့သည်။ ယာမာတို တာကဲရုသည် သူမအတွက် အုတ်ဂူတစ်ခုတည်ပေးခဲ့ကာ ဇနီးသည်အတွက် ၎င်း၏ငိုကြွေးသံများသည် အရှေ့ကျွန်းဟုခေါ်သော (အဇူမာ) ဟွန်ရှူးကျွန်း ဖြစ်စေခဲ့သည်။. 

## အခြားကြည့်ရန်
*ရှင်တိုဘာသာ
*ဂျပန်နိုင်ငံ၌ ကျင့်သုံးသောဗုဒ္ဓဘာသာ
*ကံကြမ္မာနတ်ဘုရား ခုနစ်ပါး

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်ဒဏ္ဍာရီ