လိင်ဆက်ဆံခြင်း

**လိင်ဆက်ဆံခြင်း** (; coitus သို့မဟုတ် copulation ဟုလည်းခေါ်သည်) သည် များသောအားဖြင့် ထောင်မတ်နေသော အမျိုးသားလိင်တံကို အမျိုးသမီးမိန်းမကိုယ်အတွင်းသို့ ထည့်သွင်းပြီး လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ သာယာမှု၊ မျိုးပွားမှု သို့မဟုတ် နှစ်မျိုးစလုံးအတွက် ထိုးသွင်းလှုပ်ရှားမှုများပါဝင်သော လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုဖြစ်သည်။ ၎င်းကို မိန်းမကိုယ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း သို့မဟုတ် မိန်းမကိုယ် လိင်မှုကိစ္စဟုလည်း လူသိများသည်။ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိုးသွင်းခြင်းကို လူသားများက အချိန်ကာလအစကတည်းက သိရှိခဲ့ကြပြီး လူသားများအကြားတွင် အလိုအလျောက်ဖြစ်ပေါ်သော လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အပြုအမူနှင့် စိတ်ပညာပုံစံတစ်ခုဖြစ်သည်။ အခြားသော ထိုးသွင်းသည့် လိင်ဆက်ဆံမှုပုံစံများတွင် စအိုဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း (လိင်တံဖြင့် စအိုကို ထိုးသွင်းခြင်း)၊ ပါးစပ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း (လိင်တံဖြင့် ပါးစပ်ကို ထိုးသွင်းခြင်း သို့မဟုတ် အမျိုးသမီးလိင်အင်္ဂါကို ပါးစပ်ဖြင့် ထိုးသွင်းခြင်း)၊ လက်ဖြင့် ပွတ်သပ်ခြင်း (လက်ချောင်းများဖြင့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိုးသွင်းခြင်း) နှင့် လိင်တံအတု (အထူးသဖြင့် strap-on dildo) နှင့် တုန်ခါစက်များဖြင့် ထိုးသွင်းခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ဤလုပ်ဆောင်မှုများသည် လူနှစ်ဦး သို့မဟုတ် နှစ်ဦးထက်ပို၍ ကိုယ်ထိလက်ရောက် ရင်းနှီးမှုပါဝင်ပြီး များသောအားဖြင့် လူသားများအကြား ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သို့မဟုတ် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သာယာမှုအတွက်သာ အသုံးပြုကြသည်။ ၎င်းတို့သည် လူသားတို့၏ ချစ်ခင်ရင်းနှီးမှု တိုးပွားစေရန် အထောက်အကူပြုနိုင်သည်။

လိင်ဆက်ဆံခြင်း သို့မဟုတ် အခြားလိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုများကို မည်သည့်အရာများဖြင့် ဖွဲ့စည်းသည်နှင့်ပတ်သက်၍ မတူညီသော အမြင်များရှိပြီး ၎င်းသည် လိင်ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အမြင်များကို သက်ရောက်မှုရှိနိုင်သည်။ *လိင်ဆက်ဆံခြင်း*၊ အထူးသဖြင့် *coitus* ဟူသောအသုံးအနှုန်းသည် ယေဘုယျအားဖြင့် လိင်တံဖြင့် မိန်းမကိုယ်ကို ထိုးသွင်းခြင်းနှင့် မျိုးဆက်ပွားနိုင်ခြေကို ညွှန်ပြသော်လည်း၊ ၎င်းသည် များသောအားဖြင့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိုးသွင်းခြင်းကို လွှမ်းခြုံထားပြီး၊ ထိုးသွင်းမှုမရှိသော လိင်ဆက်ဆံမှုကို *outercourse* ဟု သတ်မှတ်ထားသော်လည်း၊ ထိုးသွင်းမှုမရှိသော လိင်ဆက်ဆံမှုကိုလည်း လိင်ဆက်ဆံမှုဟု ယူဆနိုင်သည်။ *လိင်ဆက်ဆံခြင်း*အတွက် အတိုကောက်အဖြစ် မကြာခဏ အသုံးပြုသော *လိင်* (sex) သည် မည်သည့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုကိုမဆို ဆိုလိုနိုင်သည်။

အမျိုးမျိုးသော တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်များသည် လူကြီးမဟုတ်သူများနှင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း၊ ပြည့်တန်ဆာလုပ်ခြင်း၊ အဓမ္မပြုကျင့်ခြင်း၊ တိရစ္ဆာန်နှင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း၊ စအိုဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း၊ အိမ်ထောင်မပြုမီ လိင်ဆက်ဆံခြင်းနှင့် အိမ်ထောင်ပြင်ပ လိင်ဆက်ဆံခြင်းကဲ့သို့သော အချို့သော လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ရပ်များကို ကန့်သတ်ထားသည်။ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ယုံကြည်ချက်များသည် အပျိုစင်ဘဝဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်များ သို့မဟုတ် တရားဥပဒေနှင့် ပြည်သူ့မူဝါဒဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကဲ့သို့သော လိင်ဆက်ဆံခြင်း သို့မဟုတ် အခြားလိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုများနှင့်ပတ်သက်သော ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ချက်များတွင်လည်း အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာဆိုင်ရာ ဘာသာရေးအမြင်များသည် မတူညီသော ဘာသာများနှင့် ဘာသာတူ၏ ဂိုဏ်းခွဲများအကြား သိသိသာသာ ကွဲပြားခြားနားသော်လည်း၊ အိမ်ထောင်ရေးဖောက်ပြန်မှုကို တားမြစ်ခြင်းကဲ့သို့သော ဘုံအကြောင်းအရာများရှိသည်။

လူမဟုတ်သော တိရစ္ဆာန်များအကြား မျိုးပွားခြင်းဆိုင်ရာ လိင်ဆက်ဆံခြင်းကို *copulation* ဟု မကြာခဏ ခေါ်ဆိုကြပြီး၊ သုက်ပိုးသည် မိန်းမ၏ မျိုးပွားလမ်းကြောင်းအတွင်းသို့ မိန်းမကိုယ်မဟုတ်သော နည်းလမ်းများဖြင့် တိရစ္ဆာန်များအကြား ထည့်သွင်းနိုင်သည်၊ ဥပမာ cloacal copulation ဖြင့်ဖြစ်သည်။ လူမဟုတ်သော နို့တိုက်သတ္တဝါအများစုအတွက် မိတ်လိုက်ခြင်းနှင့် copulation သည် estrus (အမျိုးသမီး၏ မျိုးပွားသံသရာတွင် အကျိုးဖြစ်ထွန်းဆုံးအချိန်) တွင် ဖြစ်ပွားပြီး ၎င်းသည် အောင်မြင်စွာ ကိုယ်ဝန်ဆောင်နိုင်ခြေကို တိုးစေသည်။ သို့သော် လူဝံ၊ လင်းပိုင်များနှင့် ချင်ပန်ဇီများသည် အမျိုးသမီး estrus တွင်ရှိသည်ဖြစ်စေ မရှိသည်ဖြစ်စေ လိင်ဆက်ဆံခြင်းကို ပြုလုပ်ကြပြီး လိင်တူလက်တွဲဖော်များနှင့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ရပ်များကို ပြုလုပ်ကြသည်ဟု သိရသည်။ လူသားများကဲ့သို့ပင် အဓိကအားဖြင့် သာယာမှုအတွက် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုကို ပြုလုပ်ခြင်း၊ ဤတိရစ္ဆာန်များတွင် ဤအပြုအမူသည် သာယာမှုအတွက်လည်းကောင်း၊ ၎င်းတို့၏ လူမှုဆက်ဆံရေးကို ခိုင်မာစေရန်အတွက် အထောက်အကူဖြစ်စေသော အကြောင်းရင်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်ဟု ယူဆရသည်။

## အပြုအမူများ
### အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ
*လိင်ဆက်ဆံခြင်း*ကို *coitus*၊ *copulation*၊ *coition* သို့မဟုတ် *intercourse* ဟုခေါ်နိုင်သည်။ *Coitus* သည် လက်တင်စကားလုံး *coitio* သို့မဟုတ် *coire* မှ ဆင်းသက်လာပြီး "အတူတကွလာခြင်း သို့မဟုတ် ပူးပေါင်းခြင်း" သို့မဟုတ် "အတူတကွသွားရန်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး အမျိုးမျိုးသော လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုများအတွက် မတူညီသော ရှေးဟောင်းလက်တင်အမည်များဖြင့် လူသိများသော်လည်း များသောအားဖြင့် လိင်တံဖြင့် မိန်းမကိုယ်ကို ထိုးသွင်းခြင်းကို ရည်ညွှန်းသည်။ ၎င်းကို မကြာခဏ မိန်းမကိုယ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း သို့မဟုတ် *မိန်းမကိုယ် လိင်မှုကိစ္စ*ဟုခေါ်သည်။ *မိန်းမကိုယ် လိင်မှုကိစ္စ*နှင့် အနည်းငယ်သာ *မိန်းမကိုယ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း*သည် အထူးသဖြင့် ထိုးသွင်းပါက လိင်တူချစ်သူ စုံတွဲများအကြား လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုအပါအဝင် မည်သည့် မိန်းမကိုယ် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုကိုမဆို ညွှန်ပြနိုင်သည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် *copulation* သည် လူမဟုတ်သော တိရစ္ဆာန်များအတွက် အထူးသဖြင့် မိတ်လိုက်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်ကို ပို၍ ညွှန်ပြသည်။ ၎င်းသည် လိင်တူ သို့မဟုတ် လိင်မတူ စုံတွဲများအကြား အမျိုးမျိုးသော လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုများကို ဆိုလိုနိုင်သော်လည်း ယေဘုယျအားဖြင့် အမျိုးသားမှ အမျိုးသမီးသို့ သုက်ပိုးလွှဲပြောင်းခြင်း သို့မဟုတ် အမျိုးသားနှင့် အမျိုးသမီးအကြား လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ မျိုးပွားခြင်း၏ လုပ်ရပ်ကို ဆိုလိုသည်။

*လိင်*နှင့် *လိင်ဆက်ဆံခြင်း*ဟူသောအသုံးအနှုန်းများသည် လိင်တံဖြင့် မိန်းမကိုယ်ကို ထိုးသွင်းခြင်းကို အများဆုံးရည်ညွှန်းသော်လည်း *လိင်*ဟူသောအသုံးအနှုန်းသည် အဓိပ္ပာယ်အားဖြင့် သိသိသာသာ ကျယ်ပြန့်နိုင်ပြီး လူနှစ်ဦး သို့မဟုတ် နှစ်ဦးထက်ပို၍ ထိုးသွင်းသည့် သို့မဟုတ် ထိုးသွင်းမှုမရှိသော လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုများကို လွှမ်းခြုံနိုင်သည်။ အချို့နိုင်ငံများ၏ ဥပဒေများသည် carnal knowledge ဟူသော ယဉ်ကျေးသော စကားကို အသုံးပြုသည်။ ထောင်မတ်နေသော လိင်တံဖြင့် မိန်းမကိုယ်ကို ထိုးသွင်းခြင်းကို *intromission* ဟုလည်းကောင်း၊ လက်တင်အမည် * * (လက်တင်ဘာသာဖြင့် "လိင်တံထည့်သွင်းခြင်း") ဟုလည်းကောင်း သိကြသည်။ ပထမဆုံး လိင်ဆက်ဆံသည့် အသက်အရွယ်ကို *sexarche* ဟုခေါ်သည်။

မိန်းမကိုယ်၊ စအိုနှင့် ပါးစပ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းတို့ကို အခြားလိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အပြုအမူများထက် လိင်ဆက်ဆံခြင်းအဖြစ် ပိုမိုအသိအမှတ်ပြုကြသည်။ လိင်တံဖြင့် မိန်းမကိုယ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း သို့မဟုတ် အခြားလိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိုးသွင်းခြင်းမပါဝင်သော လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုကို အပျိုစင်ဘဝကို ထိန်းသိမ်းရန် (တစ်ခါတစ်ရံ *နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ အပျိုစင်ဘဝ*ဟုခေါ်သည်) သို့မဟုတ် *outercourse* ဟု သတ်မှတ်ရန်အတွက် အသုံးပြုနိုင်သည်။ အပျိုစင်ဘဝဆုံးရှုံးခြင်းသည် လိင်တံဖြင့် မိန်းမကိုယ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းကို အခြေခံလေ့ရှိသော အကြောင်းရင်းတစ်ခုမှာ အမျိုးသားနှင့်အမျိုးသမီး စုံတွဲများသည် မျိုးပွားခြင်းဆိုင်ရာ coitus ကို မပြုလုပ်သောကြောင့် ၎င်းတို့သည် အပျိုစင်များဖြစ်ကြောင်း ထိန်းသိမ်းထားစဉ် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ တက်ကြွမှုရှိရန် နည်းလမ်းတစ်ခုအဖြစ် စအို သို့မဟုတ် ပါးစပ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းကို ပြုလုပ်နိုင်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ လိင်တူချစ်သူ အမျိုးသားအချို့သည် frot သို့မဟုတ် ပါးစပ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းကို ၎င်းတို့၏ အပျိုစင်ဘဝကို ထိန်းသိမ်းရန် နည်းလမ်းတစ်ခုအဖြစ် ယူဆကြပြီး၊ လိင်တံဖြင့် စအိုကို ထိုးသွင်းခြင်းကို လိင်ဆက်ဆံခြင်းနှင့် အပျိုစင်ဘဝဆုံးရှုံးခြင်းအတွက် အသုံးပြုကြပြီး၊ အခြားလိင်တူချစ်သူ အမျိုးသားများသည် frot သို့မဟုတ် ပါးစပ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းကို ၎င်းတို့၏ အဓိက လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုပုံစံများအဖြစ် ယူဆနိုင်သည်။ အမျိုးသမီးချင်း ချစ်သူများသည် ပါးစပ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း သို့မဟုတ် လက်ဖြင့် ပွတ်သပ်ခြင်းကို လိင်ဆက်ဆံခြင်းနှင့် နောက်ဆက်တွဲ အပျိုစင်ဘဝဆုံးရှုံးခြင်း၏ လုပ်ရပ်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်သည်။  သို့မဟုတ် tribadism ကို အဓိက လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုပုံစံတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်သည်။

သုတေသီများသည် လိင်တံဖြင့် မိန်းမကိုယ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းကို ညွှန်ပြရန်အတွက် *လိင်ဆက်ဆံခြင်း*ဟူသော အသုံးအနှုန်းကို အများအားဖြင့် အသုံးပြုကြပြီး၊ အခြားလိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အပြုအမူများအတွက် *စအိုဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း* သို့မဟုတ် *ပါးစပ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း*ကဲ့သို့သော သီးခြားစကားလုံးများကို အသုံးပြုကြသည်။

### လှုံ့ဆော်မှု
လိင်ဆက်ဆံခြင်း သို့မဟုတ် အခြားလိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုများသည် အမျိုးမျိုးသော လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လှုံ့ဆော်မှုအချက်များ (ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လှုံ့ဆော်မှု သို့မဟုတ် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လှုံ့ဆော်မှု) ကို လွှမ်းခြုံနိုင်ပြီး၊ မတူညီသော လိင်ဆက်ဆံသည့် ကိုယ်နေဟန်ထားများ (လူတို့ ပြုလုပ်မှုအများဆုံး လိင်ဆက်ဆံသည့် ကိုယ်နေဟန်ထား missionary ကဲ့သို့) သို့မဟုတ် လိင်ကစားစရာများ အသုံးပြုခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ အချို့သော လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုများမတိုင်မီ အကြိုကစားခြင်း ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပြီး၊ များသောအားဖြင့် လက်တွဲဖော်များ၏ လိင်စိတ်နိုးကြားမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေကာ လိင်တံ ထောင်မတ်ခြင်း သို့မဟုတ် မိန်းမကိုယ်၏ သဘာဝချောဆီထွက်ရှိခြင်းကို ဖြစ်စေသည်။ လူများသည် လိင်ဆက်ဆံစဉ် ခံစားရသကဲ့သို့ နမ်းရှုံ့ခြင်းခံရခြင်း၊ လိင်အာရုံခံစားမှုရှိသော နေရာများကို ထိတွေ့ခံရခြင်း သို့မဟုတ် ပွေ့ဖက်ခံရခြင်းဖြင့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျေနပ်မှုရရှိခြင်းသည်လည်း အဖြစ်များသည်။

မျောက်ဝံမဟုတ်သော တိရစ္ဆာန်အမများသည် estrus တွင်ရှိနေမှသာ မိတ်လိုက်ကြပြီး၊ လိင်ဟော်မုန်းများသည် အမျိုးမျိုးသော သတ္တဝါများတွင် မိတ်လိုက်ခြင်းဆိုင်ရာ တုံ့ပြန်မှုများကို အားပေးသော်လည်း လူသားများတွင် ဟော်မုန်းများကို သိရှိနိုင်စွမ်းသည် အားနည်းပြီး အနည်းငယ်သာ ကျန်ရှိသော သက်ရောက်မှုများရှိသည်။

လိင်ဆက်ဆံစဉ် လက်တွဲဖော်များသည် လိင်ဆံကို မိန်းမကိုယ်အတွင်းသို့ အရှေ့အနောက် ရွေ့လျားစေပြီး ပွတ်တိုက်မှုဖြစ်စေရန် တင်ပါးများကို ချိန်ညှိကြပြီး၊ များသောအားဖြင့် လိင်တံကို အပြည့်အဝ မဖယ်ရှားဘဲ ပြုလုပ်ကြသည်။ ဤနည်းဖြင့် ၎င်းတို့သည် မိမိကိုယ်ကိုနှင့် အချင်းချင်း လှုံ့ဆော်ကြပြီး၊ တစ်ဦး သို့မဟုတ် နှစ်ဦးစလုံးတွင် အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်သည်အထိ ဆက်လက်ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။

အမျိုးသမီးများအတွက် မလိင်စေ့ကို လှုံ့ဆော်ခြင်းသည် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်၊ အမျိုးသမီး ၇၀-၈၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် အထွတ်အထိပ်သို့ရောက်ရန် မလိင်စေ့ကို တိုက်ရိုက်လှုံ့ဆော်ရန်လိုအပ်သည်။ သို့သော် မလိင်စေ့ကို သွယ်ဝိုက်လှုံ့ဆော်ခြင်း (ဥပမာ မိန်းမကိုယ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းမှ) လည်း လုံလောက်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် အချို့စုံတွဲများသည် အမျိုးသမီးက အပေါ်မှနေသော ကိုယ်နေဟန်ထား သို့မဟုတ် coital alignment technique ကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ ၎င်းသည် missionary ပုံစံ၏ "riding high" ဟူသော ကွဲပြားသောပုံစံနှင့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိုးသွင်းမှုနှင့်အညီ လက်တွဲဖော်တစ်ဦးစီက ဖိအား-ဆန့်ကျင်ဖိအား လှုပ်ရှားမှုများကို ပေါင်းစပ်ထားသော နည်းလမ်းဖြစ်ပြီး မလိင်စေ့ကို အမြင့်ဆုံး လှုံ့ဆော်ရန်ဖြစ်သည်။

၏ဘဝတွင် ပါးစပ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းကို အဲဒူအာ-ဟင်နရီ အေဗရီလ်၏ ပုံဖော်ချက်]]
စအိုဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းတွင် စအို၊ စအိုဝအတွင်း၊ sphincter valve သို့မဟုတ် စအိုလမ်းကြောင်းကို လှုံ့ဆော်ခြင်း ပါဝင်သည်။ ၎င်းသည် အများအားဖြင့် အမျိုးသားတစ်ဦး၏ လိင်တံကို အခြားသူတစ်ဦး၏ စအိုလမ်းကြောင်းအတွင်းသို့ ထည့်သွင်းခြင်းကို ဆိုလိုသော်လည်း စအိုကို ထိုးသွင်းရန်အတွက် လိင်ကစားစရာများ သို့မဟုတ် လက်ချောင်းများ အသုံးပြုခြင်း၊ သို့မဟုတ် စအိုကို ပါးစပ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း (anilingus) သို့မဟုတ် pegging ကိုလည်း ဆိုလိုနိုင်သည်။

ပါးစပ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းတွင် လိင်အင်္ဂါ သို့မဟုတ် စအိုကို လှုံ့ဆော်ရန်အတွက် ပါးစပ်နှင့် လည်ချောင်းကို အသုံးပြုခြင်း ပါဝင်သော လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုအားလုံး ပါဝင်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံ အခြားသော လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုပုံစံအားလုံးကို ဖယ်ထုတ်၍ ပြုလုပ်လေ့ရှိပြီး သုက်ရည် (အမျိုးသားလိင်တံ စုပ်နေစဉ် အတွင်း) သို့မဟုတ် မိန်းမကိုယ်အရည် (မိန်းမကိုယ်စုပ်နေစဉ်အတွင်း) ကို မျိုချခြင်း သို့မဟုတ် စုပ်ယူခြင်း ပါဝင်နိုင်သည်။

လက်ဖြင့်ပွတ်သပ်ခြင်းတွင် လိင်စိတ်နိုးကြားမှုနှင့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လှုံ့ဆော်မှုအတွက် မလိင်စေ့၊ အမျိုးသမီးအပြင်လိင်အင်္ဂါ၊ မိန်းမကိုယ် သို့မဟုတ် စအိုကို လက်ဖြင့် ကိုင်တွယ်ခြင်း ပါဝင်သည်။

### မျိုးပွားခြင်း
သဘာဝလူသားမျိုးပွားခြင်းတွင် လိင်တံဖြင့် မိန်းမကိုယ်ကို ထိုးသွင်းခြင်း ပါဝင်ပြီး၊ ထိုစဉ် အမျိုးသားမျိုးပွားဆဲလ်များ သို့မဟုတ် သုက်ပိုးများပါဝင်သော သုက်ရည်သည် လိင်တံမှတစ်ဆင့် မိန်းမကိုယ်အတွင်းသို့ ပန်းထွက်သည်။ သုက်ပိုးသည် မိန်းမကိုယ်အဝ၊ သားအိမ်ခေါင်းကို ဖြတ်ကာ သားအိမ်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ပြီးနောက် သားဥပြွန်များအတွင်းသို့ ရောက်ရှိသည်။ သန္ဓေအောင်နိုင်ခြေကို တိုးမြှင့်ရန် သန်းပေါင်းများစွာသော သုက်ပိုးများ ပန်းထွက်သော်လည်း  မမျိုးဥ သို့မဟုတ် မျိုးဥတစ်ခုကို သန္ဓေအောင်ရန် သုက်ပိုးတစ်ကောင်တည်းသာ လိုအပ်သည်။ အမျိုးသမီးမှ မျိုးအောင်နိုင်သော မျိုးဥသည် သားဥပြွန်များတွင် ရှိနေသောအခါ အမျိုးသားမျိုးပွားဆဲလ်သည် မျိုးဥကို သန္ဓေအောင်စေပြီး သားလောင်းတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ သန္ဓေအောင်ပြီးသော မျိုးဥသည် သားအိမ်နံရံ (endometrium) တွင် စွဲကပ်ပြီးနောက် ကိုယ်ဝန်စတင်သည်။

လိင်ဆက်ဆံခြင်းအတွက် ကိုယ်ဝန်ရနိုင်ခြေသည် မျိုးဥကြွေပြီးနောက် တစ်ရက်ခန့်အထိ မျိုးဥမကြွေမီ ငါးရက်ခန့်မှ ရာသီစက်ဝန်းအတွင်း အမြင့်ဆုံးဖြစ်သည်။ (၎င်းကို တစ်ခါတစ်ရံ မျိုးအောင်နိုင်သော ကာလဟုခေါ်သည်) အကောင်းဆုံး ကိုယ်ဝန်ရနိုင်ခြေအတွက် တစ်ရက် သို့မဟုတ် နှစ်ရက်ခြားတစ်ကြိမ် သို့မဟုတ် နှစ်ရက် သို့မဟုတ် သုံးရက်ခြားတစ်ကြိမ် မိန်းမကိုယ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံရန် အကြံပြုချက်များရှိသည်။

ကိုယ်ဝန်ရရန် ကြိုးစားနေသူအချို့သည် မျိုးအောင်နိုင်သော ကာလနှင့်အညီ မိန်းမကိုယ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံရန် ရွေးချယ်နိုင်ပြီး၊ ၎င်းကို တစ်ခါတစ်ရံ 'အချိန်ကိုက် လိင်ဆက်ဆံခြင်း' ဟုခေါ်သည်။

### လုံခြုံသော လိင်ဆက်ဆံခြင်းနှင့် သန္ဓေတားခြင်း
အမျိုးသားနှင့်အမျိုးသမီး စုံတွဲများနှင့် လိင်တူစုံတွဲများ လေ့ကျင့်လေ့ရှိသော လုံခြုံသော လိင်ဆက်ဆံမှုနည်းလမ်းများစွာရှိပြီး မထိုးသွင်းသော လိင်ဆက်ဆံမှုများ ပါဝင်ကာ အမျိုးသားနှင့်အမျိုးသမီး စုံတွဲများသည် ကိုယ်ဝန်တားဆီးရန် နည်းလမ်းတစ်ခုအဖြစ် ပါးစပ်ဖြင့် သို့မဟုတ် စအိုဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း (သို့မဟုတ် နှစ်မျိုးလုံး) ကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ သို့သော် လိင်တံသည် မိန်းမကိုယ်အနီးတွင်ရှိနေပါက (ဥပမာ ပေါင်ကြားလိင်ဆက်ဆံခြင်း သို့မဟုတ် အခြားလိင်အင်္ဂါချင်း ပွတ်တိုက်ခြင်းကဲ့သို့) နှင့် ၎င်း၏သုက်ပိုးသည် မိန်းမကိုယ်အဝအနီးတွင် စွန့်ထုတ်ခံရပြီး မိန်းမကိုယ်၏ ချောဆီအရည်များအတိုင်း ရွေ့လျားပါက စအိုဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း သို့မဟုတ် အခြားလိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုများဖြင့် ကိုယ်ဝန်ရရှိနိုင်သေးသည်။ လိင်တံသည် မိန်းမကိုယ်အနီးတွင် မရှိဘဲလည်း ကိုယ်ဝန်ရနိုင်ခြေရှိသည်၊ အကြောင်းမှာ သုက်ပိုးသည် သုက်ရည်နှင့် ထိတွေ့ထားသော လက်ချောင်းများ သို့မဟုတ် အခြားလိင်အင်္ဂါမဟုတ်သော ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းများနှင့် မိန်းမကိုယ် ထိတွေ့ခြင်းဖြင့် မိန်းမကိုယ်အဝသို့ ရောက်ရှိနိုင်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။

လုံခြုံသော လိင်ဆက်ဆံမှုသည် သက်ဆိုင်ရာ ထိခိုက်မှုလျှော့ချရေး အတွေးအခေါ် ဖြစ်ပြီး ကွန်ဒုံးများကို လုံခြုံသော လိင်ဆက်ဆံမှုနှင့် ကိုယ်ဝန်တားဆီးနည်းတစ်ခုအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။ လိင်မှတဆင့် ကူးစက်တတ်သော ရောဂါများ (STIs) ကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ကွန်ဒုံးများကို သုံးစွဲရန် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အကြံပြုထားသည်။ ပါးစပ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံရာတွင် ကွန်ဒုံးကို ရှားရှားပါးပါးသာ အသုံးပြုကြပြီး စအိုနှင့် ပါးစပ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံရာတွင် ကွန်ဒုံးအသုံးပြုမှုနှင့်ပတ်သက်သော အပြုအမူများအပေါ် သုတေသနပြုမှု အလွန်နည်းပါးသည်။ လိင်မှတစ်ဆင့် ကူးစက်တတ်သော ရောဂါများကို ရှောင်ရှားရန် အထိရောက်ဆုံးနည်းလမ်းမှာ လိင်ဆက်ဆံခြင်း၊ အထူးသဖြင့် မိန်းမကိုယ်၊ စအိုနှင့် ပါးစပ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ရန်ဖြစ်သည်။ အဓိကအားဖြင့် ကက်သလစ်ဘာသာဝင်များသော အိုင်ယာလန်၊ အီတလီနှင့် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတို့တွင် မျိုးပွားနိုင်စွမ်းကို သိရှိခြင်းနှင့် ရက်ရှောင်ခြင်းနည်းလမ်းကို အလေးပေးထားပြီး အခြားသော ကိုယ်ဝန်တားဆီးနည်းလမ်းများနှင့်ပတ်သက်၍ မနှစ်မြို့ဖွယ်သဘောထားကို ဖော်ပြကြသည်။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်းနှင့် ကိုယ်ဝန်တားဆီးခြင်းသည် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများတွင် ရှင်သန်ခြင်းနှင့် သေဆုံးခြင်း အခြေအနေတစ်ခုလည်းဖြစ်ပြီး အမျိုးသမီးသုံးဦးတွင် တစ်ဦးသည် အသက် ၂၀ မတိုင်မီ ကလေးမွေးဖွားကြသည်။ သို့သော် ထိုနိုင်ငံများရှိ မလုံခြုံသော ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချမှု ၉၀% ကို ထိရောက်သော ကိုယ်ဝန်တားဆီးနည်း အသုံးပြုခြင်းဖြင့် ကာကွယ်နိုင်သည်။

### အဖြစ်များမှု
လိင်တံဖြင့် မိန်းမကိုယ်ကို ထိုးသွင်းခြင်းသည် အဖြစ်အများဆုံး လိင်ဆက်ဆံမှုပုံစံဖြစ်သည်။ ဝိုက်တန်နှင့် အခြားသူများက ၎င်းသည် "ကျွန်ုပ်တို့၏ လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် အကျယ်ပြန့်ဆုံး ထောက်ခံအားပေးပြီး ပြုလုပ်လေ့ရှိသည့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ရပ်ဖြစ်သည်" ဟု ဆိုသည်။ ဒုတိယအုပ်စုတွင် အချက်အလက်များအရ မိသားစုများသည် သမီးများကို အိမ်ထောင်ပြုခြင်းကို နှောင့်နှေးရန်နှင့် ထိုအချိန်မတိုင်မီ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုကို ရှောင်ကြဉ်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ သို့သော် သားများကို အိမ်ထောင်မပြုမီ အသက်ကြီးသော အမျိုးသမီးများ သို့မဟုတ် ပြည့်တန်ဆာများနှင့် အတွေ့အကြုံရရှိရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ဤလူ့အဖွဲ့အစည်းများတွင် အမျိုးသားများ၏ လိင်ဆက်ဆံမှုစတင်သည့် အသက်အရွယ်သည် အမျိုးသမီးများထက် ငယ်သည်။ ဤအုပ်စုတွင် တောင်ဥရောပနှင့် လက်တင်ယဉ်ကျေးမှုများ (ပေါ်တူဂီ၊ ဂရိနှင့် ရိုမေးနီးယားတို့ကို မှတ်သားထားသည်) နှင့် လက်တင်အမေရိကမှ (ဘရာဇီး၊ ချီလီနှင့် ဒိုမီနီကန်သမ္မတနိုင်ငံ) တို့ ပါဝင်သည်။ လေ့လာမှုတွင် အာရှလူ့အဖွဲ့အစည်းများစွာကိုလည်း ဤအုပ်စုတွင် ပါဝင်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသော်လည်း ကိုက်ညီသော အချက်အလက်များကို ထိုင်းနိုင်ငံမှသာ ရရှိနိုင်ခဲ့သည်။ CDC က ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် မိန်းကလေး ၄၅.၅ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ယောက်ျားလေး ၄၅.၇ ရာခိုင်နှုန်းသည် အသက် ၁၉ နှစ်တွင် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပြီး၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ၂၀၀၆ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၀ ခုနှစ်အတွင်း ၎င်းတို့၏ သုတေသနကို ဖော်ပြရာတွင် အမေရိကန်အပျိုစင် ဆယ်ကျော်သက်မိန်းကလေး ၄၃% နှင့် အမေရိကန်အပျိုစင် ဆယ်ကျော်သက်ယောက်ျားလေး ၄၂% သည် လိင်ဆက်ဆံမှု ပြုလုပ်ဖူးကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ CDC က အမေရိကန်မိန်းကလေးများသည် ၎င်းတို့ထက် ၁ နှစ်မှ ၃ နှစ်အထိ အသက်ကြီးသော ယောက်ျားလေးတစ်ဦးနှင့် ၎င်းတို့၏ အပျိုစင်ဘဝကို ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေ အများဆုံးဖြစ်ကြောင်းလည်း ဖော်ပြထားသည်။

## ကျန်းမာရေး အကျိုးသက်ရောက်မှုများ
### အကျိုးကျေးဇူးများ
လူသားများတွင် လိင်ဆက်ဆံခြင်းနှင့် ယေဘူယျအားဖြင့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုသည် ခန္ဓာကိုယ်၏ ပဋိပစ္စည်းထုတ်လုပ်မှုကို တိုးမြှင့်ခြင်းဖြင့် ခုခံအားတိုးမြှင့်ခြင်းနှင့် နောက်ဆက်တွဲ သွေးပေါင်ချိန်ကျဆင်းခြင်းနှင့် ဆီးကျိတ်ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေ လျော့နည်းခြင်း အောက်ဆီတိုဆင်သည် အမျိုးသားများထက် အမျိုးသမီးများအပေါ် ပိုမိုသိသာထင်ရှားသော သက်ရောက်မှုရှိသည်ဟု ယူဆရပြီး၊ ၎င်းသည် အမျိုးသမီးများသည် အမျိုးသားများထက် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဆွဲဆောင်မှု သို့မဟုတ် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုကို အချစ်နှင့် ရိုမန်တစ်ဆန်မှုနှင့် ပိုမိုဆက်စပ်စေသော အကြောင်းရင်းဖြစ်နိုင်သည်။

ပထမဆုံးအကြိမ် မိန်းမကိုယ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းသည် မိန်းမကိုယ်၏ ခုခံအားလုပ်ဆောင်မှုကို တိုးမြှင့်ပေးသည်။

### အန္တရာယ်များ
လိင်မှတဆင့် ကူးစက်တတ်သော ရောဂါများ (STIs) သည် လိင်ဆက်ဆံခြင်း၊ အထူးသဖြင့် မိန်းမကိုယ်၊ စအို သို့မဟုတ် ပါးစပ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း သို့မဟုတ် အကာအကွယ်မဲ့ လိင်ဆက်ဆံခြင်းဖြင့် ပျံ့နှံ့သော ဘက်တီးရီးယား၊ ဗိုင်းရပ်စ် သို့မဟုတ် ကပ်ပါးပိုးများဖြစ်သည်။ ပါးစပ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းသည် မိန်းမကိုယ် သို့မဟုတ် စအိုဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းထက် အန္တရာယ်နည်းသည်။ STIs အများအပြားသည် အစပိုင်းတွင် ရောဂါလက္ခဏာများ မပြတတ်သောကြောင့် ရောဂါပိုးကို လိင်ဆက်ဆံဖော် သို့မဟုတ် အခြားသူများထံ မသိဘဲ ကူးစက်နိုင်ခြေကို တိုးစေသည်။

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် နှစ်စဉ် လိင်မှတစ်ဆင့် ကူးစက်တတ်သော ရောဂါများ ၁၉ သန်းခန့် ဖြစ်ပွားနေပြီး၊ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) က အသက် ၁၅-၄၉ နှစ်ကြား လူပေါင်း ၄၄၈ သန်းသည် နှစ်စဉ် ပျောက်ကင်းနိုင်သော STIs (ဥပမာ ဆစ်ဖလစ်၊ ဂနိုရီးယားနှင့် ကလာမီဒီယာ) ကူးစက်ခံနေရသည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့သည်။ အချို့ STIs များသည် လိင်အင်္ဂါတွင် အနာဖြစ်စေနိုင်သလို မဖြစ်စေသည့်တိုင် HIV ကူးစက်နိုင်ခြေနှင့် ကူးစက်စေနိုင်ခြေကို ဆယ်ဆအထိ တိုးစေသည်။ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် အသည်းရောင်အသားဝါ B ရောဂါ၏ နာတာရှည်သယ်ဆောင်သူ သန်းပေါင်း ၂၅၇ သန်းခန့်ရှိသည်။ HIV သည် အသက်သေစေနိုင်သော ကမ္ဘာ့ဦးဆောင် ကူးစက်ရောဂါများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ကူးစက်ရောဂါ စတင်ချိန်မှစ၍ လူပေါင်း ၃၀ သန်းခန့် သေဆုံးခဲ့သည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း၌ ဖြစ်ပွားသည်ဟု ခန့်မှန်းထားသော HIV ကူးစက်မှုအသစ် ၂.၇ သန်းအနက် ၁.၉ သန်း (၇၀%) သည် အာဖရိကတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ကလည်း "၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် HIV နှင့်ဆက်စပ်သော ရောဂါများဖြင့် သေဆုံးခဲ့သော အာဖရိကန် ၁.၂ သန်းခန့်သည် ကူးစက်ရောဂါကြောင့် သေဆုံးခဲ့သော ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ၁.၈ သန်း၏ ၆၉% ကို ဖြစ်သည်" ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၎င်းကို သွေးစစ်ဆေးမှုဖြင့် ရောဂါရှာဖွေနိုင်ပြီး ကုသဆေးမတွေ့ရှိသေးသော်လည်း ရောဂါအတွက် antiretroviral ဆေးဝါးများဖြင့် စီမံခြင်းဖြင့် ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး လူနာများသည် ကျန်းမာပြီး အကျိုးရှိသော ဘဝများကို ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်နိုင်သည်။

ကူးစက်ရောဂါကို သံသယရှိသော ကိစ္စများတွင် စောစီးစွာ ဆေးကုသမှုခံယူခြင်းသည် အားလုံးသော ကိစ္စများတွင် အလွန်အကျိုးရှိသည်။ CDC က "ပါးစပ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းမှ ကူးစက်ခံရသော လက်တွဲဖော်ထံမှ HIV ကူးစက်နိုင်ခြေသည် စအို သို့မဟုတ် မိန်းမကိုယ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းမှ HIV ကူးစက်နိုင်ခြေထက် များစွာနည်းပါးသည်" ဟု ဖော်ပြခဲ့သော်လည်း "ပါးစပ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းကြောင့် HIV ကူးစက်နိုင်ခြေကို တိကျစွာ တိုင်းတာရန် အလွန်ခက်ခဲသည်" နှင့် ၎င်းသည် "လိင်တက်ကြွသော လူအများစုသည် ပါးစပ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းအပြင် မိန်းမကိုယ် သို့မဟုတ် စအိုဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းကဲ့သို့သော အခြားသော လိင်ဆက်ဆံမှုပုံစံများကို ပြုလုပ်သောကြောင့် ကူးစက်မှုဖြစ်ပွားသောအခါ ပါးစပ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း သို့မဟုတ် ပိုမိုအန္တရာယ်များသော လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုများကြောင့် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဟုတ်မဟုတ် ဆုံးဖြတ်ရန် ခက်ခဲသည်" ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၎င်းတို့က "ပါးစပ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းမှ HIV ကူးစက်နိုင်ခြေကို တိုးစေနိုင်သော အကြောင်းရင်းများစွာ ရှိနိုင်သည်" ဟု ထပ်လောင်းဖော်ပြခဲ့သည်။ ၎င်းတွင် အနာများ၊ သွေးထွက်နေသော သွားဖုံးများ၊ လိင်အင်္ဂါတွင် အနာများ နှင့် အခြား STIs များရှိနေခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် နှစ်စဉ် အမျိုးသမီး ၆ သန်းခန့် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ကြသည်။ သိရှိထားသော ကိုယ်ဝန်ဆောင်မှုများအနက် သုံးပုံနှစ်ပုံသည် ကလေးအရှင်မွေးဖွားခြင်းနှင့် အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် ၂၅% သည် ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်သည်၊ ကျန်သည်မှာ ကိုယ်ဝန်ပျက်ကျခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။ သို့သော် အမျိုးသမီးများစွာသည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ကြပြီး ကိုယ်ဝန်ပျက်ကျခြင်းကို ပုံမှန်မဟုတ်သော အများအပြား ရာသီလာခြင်းဟု မှားယွင်းစွာ ထင်မှတ်ကာ မသိလိုက်ဘဲ ကိုယ်ဝန်ပျက်ကျကြသည်။ အမေရိကန်ဆယ်ကျော်သက် ကိုယ်ဝန်ဆောင်နှုန်းသည် ၁၉၉၀ နှင့် ၂၀၀၀ ခုနှစ်ကြားတွင် ၂၇ ရာခိုင်နှုန်း လျော့ကျသွားပြီး အသက် ၁၅-၁၉ နှစ်ကြား မိန်းကလေး ၁,၀၀၀ လျှင် ကိုယ်ဝန်ဆောင်နှုန်း ၁၁၆.၃ မှ ၈၄.၅ သို့ လျော့ကျသွားသည်။ ဤအချက်အလက်တွင် ကလေးအရှင်မွေးဖွားခြင်း၊ ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းနှင့် သန္ဓေသားဆုံးရှုံးခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ အမေရိကန်ဆယ်ကျော်သက် အမျိုးသမီး ၁ သန်းနီးပါး၊ အသက် ၁၅-၁၉ နှစ်ကြား အမျိုးသမီးအားလုံး၏ ၁၀% နှင့် လိင်ဆက်ဆံဖူးကြောင်း ပြောကြားသူများ၏ ၁၉% သည် နှစ်စဉ် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ကြသည်။

လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုသည် အထူးသဖြင့် နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာ နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကြောင့် သေဆုံးခြင်းကို တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေနိုင်ပြီး၊ ၎င်းကို တစ်ခါတစ်ရံ *coital death*၊ *coital sudden death* သို့မဟုတ် *coital coronary* ဟုခေါ်သည်။ သို့သော် coital death များသည် အလွန်ရှားပါးသည်။ လူများ၊ အထူးသဖြင့် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု နည်းပါးသော သို့မဟုတ် လုံးဝမရှိသောသူများသည် လိင်ဆက်ဆံခြင်း သို့မဟုတ် မကြာခဏ ပြုလုပ်သော ပြင်းထန်သော ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုများကို ပြုလုပ်သောအခါ ရုတ်တရက် နှလုံးရပ်တန့်ခြင်း ဖြစ်နိုင်ခြေ အနည်းငယ် တိုးလာသည်။ ပုံမှန်လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းသည် တိုးလာသော အန္တရာယ်ကို လျှော့ချပေးသော်လည်း လုံးဝဖယ်ရှားပေးနိုင်ခြင်း မရှိပါ။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မျိုးအောင်ခြင်း
ကဏ္ဍ:လူသား မျိုးပွားခြင်း
ကဏ္ဍ:မိတ်လိုက်ခြင်း
ကဏ္ဍ:လိင်အပြုအမူများ