မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းရင်းသားများ

အလွန်ရှေးကျသော အချိန်ကတည်းက မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူများနေထိုင်လာခဲ့ကြ သည်။ ရှေးအကျဆုံး နေထိုင်ခဲ့သူတို့မှာ ကျောက်အသုံးအဆောင် လက်နက်ပစ္စည်းတို့ကိုသာ အသုံးပြု၍ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းသော ကျောက်ခေတ် လူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုလူမျိုးတို့နောက်၊ အနည်းငယ်မျှသာ ယဉ်ကျေးမှုအဆင့်အတန်း တိုးတက်ရရှိခဲ့သည့် နီဂရီတို ခေါ် နီဂရိုး အငယ်စား လူမျိုးများ နေထိုင်သွားခဲ့ကြ၏။

ကျောက်ခေတ်လူမျိုးတို့၏ အဆက်အနွယ်သည် အခြားသော နိုင်ငံများမှာကဲ့သို့ ကွယ်ပျောက်ခဲ့ပြီ ဖြစ်သော်လည်း နီဂရီတိုတို့၏အနွယ်ကား မြန်မာနိုင်ငံတောင်ဘက် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်
အတွင်းရှိ အန္ဒမန်ကျွန်း ခေါ်ကပ္ပလီကျွန်းတွင် ယနေ့တိုင် 
တွေ့ရသေးသည်။

နီဂရီတိုတို့၏နောက် ရောက်ရှိလာသော လူတို့မှာ 
အမျိုးအားဖြင့် များပြားလှ၏။ မြန်မာနိုင်ငံ သမိုင်း၏ အစပိုင်း 
ခေတ်မှာ အမှန်အားဖြင့် ထိုမြောက်မြားလှသော 
လူမျိုးတို့ဝင်ရောက် ရွှေ့ပြောင်းသွားလာနေထိုင်ခြင်း 
အကြောင်းသာဖြစ်ပေ၏။ အချို့လူမျိုးများသည် မိမိတို့ 
ရောက်ရှိရာဒေသတွင် အခြေစိုက် နေထိုင်၍ ယဉ်ကျေးမှု 
အချက်အလက်တို့၌ တိုးတက် ဖွံ့ဖြိုးလျက် ရှိကြ၏။ 
အချို့သည် ယဉ်ကျေးမှုနယ်နှင့် ကွာလှမ်းရာ ဒေသတို့၌ 
တိုးတက်မှု လုံးဝမရှိဘိသကဲ့သို့ ရှေးအခါက 
အဆင့်အတန်းနှင့်ပင် ရပ်တန့် တည်မြဲလျက်ရှိ၏။ အချို့ကား 
လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ၂ဝ အထိ ဆက်လက်ရွှေ့ပြောင်း 
နေထိုင်ဆဲပင် ရှိသေး၏။
၁၉၆၄ ခုနှစ် ခန့်မှန်း သန်ခေါင်စားရင်းအရ 
မြန်မာနိုင်ငံ၏ လူဦးရေမှာ ၂၄ သန်းကျော်ဖြစ်၏။ အထက်ပါ 
၂၄သန်းကျော်မျှသော လူဦးရေတွင် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးပေါင်းစုံ 
အကျုံးဝင်နေ၏။ ထိုသူတို့ကို လူမျိုးအလိုက် ခွဲခြားရာတွင် 
ပြောဆိုသော ဘာသာစကားကို လိုက်၍ ခွဲခြား 
ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်းရှိ တိုင်းရင်းသားတို့ 
ပြောဆိုသည့်ဘာသာ စကားများကို အမျိုးအလိုက် ခွဲခြားလျှင် 
အစုကြီးနှစ်စု ရသည်။ တစ်စုမှာ ဩစထရစ်အစုကြီး(ဝါ)
ရှေးကျသော တောင်ပိုင်း အစုကြီးဖြစ်၏။ အခြားတစ်စုမှာ 
တိဗက် - တရုတ်အစုကြီးဖြစ်သည်။
ဩစထရစ် အစုကြီးတွင် အစုခွဲ နှစ်ခုကွဲ၏။ တစ်စုမှာ 
ပင်လယ်ပိုင်းတွင် ပြောဆိုသော ဩစထရိုနီးရှ အစုခွဲဖြစ်၏။ 
အခြားအစုခွဲမှာ ကုန်းပိုင်းတွင် ပြောဆိုသော ဩစထရိုအာရှ 
အစုခွဲဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ဩစထရိုနီးရှ အစုခွဲတွင် ပါဝင် 
သည့် ဘာသာစကားရပ်များကို ပြောဆိုသူတို့သည် 
မလေးလူမျိုးများနှင့် ဆလုံလူမျိုးများဖြစ်သည်။ ထိုသူတို့သည် 
မြန်မာနိုင်ငံ တောင်ဘက်ဆုံးအပိုင်းလောက်တွင် နေထိုင်ကြ၏။ 
မလေးလူမျိုး ဦးရေမှာ ၄…၄ဝဝ မျှရှိ၍၊ မြိတ်ခရိုင် 
တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် တွေ့ရသည်။ ထိုသူတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ 
တောင်ဘက်ပိုင်းနှင့် ဆက်လျက်ရှိသော မလ္လာယု ကျွန်းဆွယ်ရှိ 
မလေးလူမျိုးများနှင့် တစ်ဆက်တည်းဖြစ်၏။ 

ထားဝယ်ကျွန်းစု၊ တောင်ဘက် 
ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်း တစ်လျှောက်ရှိ မြိတ်ကျွန်းစုများတွင် 
မိမိတို့ကိုယ်ကို မော်ကင်ဟုခေါ်သော ဆလုံလူမျိုးများရှိသည်။ 
လူဦးရေအားဖြင့် မြန်မာ နိုင်ငံတွင်း၌ ၅…ဝဝဝ ကျော်မျှရှိ၏။
ဩစထရိုအာရှ အစုခွဲတွင် ဘာသာစကားများကို 
ပြောဆိုသူတို့အနက် မြန်မာနိုင်ငံ၌ တိုင်းရင်းသားအဖြစ် 
နေထိုင်ကြ သူတို့မှာ မွန်လူမျိုး၊ ပလောင်လူမျိုးနှင့် ဝလူမျိုးများ 
ဖြစ်သည်။ 

၁၉၃၁ ခုနှစ် သန်ခေါင်စာရင်းအရ မြန်မာနိုင်ငံရှိ 
မွန်လူမျိုးဦးရေမှာ ၃၃၆…၇၂၈ ဖြစ်၏။ ပလောင် - ဝ 
လူမျိုးတို့၏ ဦးရေမှာ ၁၇၆…၃၂၈ ဖြစ်၏။ ဤဩစထရစ် 
အစုကြီးဝင် ဘာသာစကားများကို ပြောဆိုသူတို့သည် 
တစ်ကြိမ်က အနောက် ဘက် အာသံနယ် ခါစီတောင်များမှ 
အရှေ့ဘက် တရုတ်ပင်လယ်ရှိ ဟိုင်နံကျွန်းအထိဖြစ်သော 
မျဉ်းကြောင်း၏ တောင်ဘက် အာရှတိုက် အရှေ့တောင်ပိုင်း 
ဒေသတစ်ခုလုံးတွင် နေထိုင်ခဲ့ဘူးဟန် ရှိလေသည်။ 
အကြောင်းမှာ ဩစထရိုအာရှ အစုဝင် ဘာသာစကားများကို 
ပြောဆိုသူတို့အား ဤဒေသအတွင်း အနှံ့အပြား တွေ့ရှိှရသော
ကြောင့် ဖြစ်၏။ အထူးသဖြင့် ထိုအစုခွဲ ဝင် မွန်လူမျိုးတို့သည် 
မြန်မာနိုင်ငံတွင်သာမက ယိုးဒယားနိုင်ငံတွင်း၌လည်း 
ခရစ်ခုနစ်ရာစု နှစ်လောက်မှစ၍ စိုးမိုးအုပ်ချုပ်ခဲ့ သော 
လူမျိုးတစ်မျိုးဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုသူတို့နှင့် အနွယ်တူသော 
ခမာလူမျိုးတို့သည်လည်း ယိုးဒယားနိုင်ငံ အရှေ့ဘက် 
ဒေသများ တွင် ထိုခေတ်လောက်မှစ၍ ကြီးစိုးခဲ့၏။ ထို့ပြင် 
ဤအစုခွဲဝင် ဘာသာစကားတစ်မျိုးကို ပြောဆိုသော 
လူမျိုးအချို့ကို အိန္ဒိယ နိုင်ငံတောင်ပိုင်း၌ တွေ့ရှိရလေသည်။ 
ထိုသူတို့မှာ မွန်ဒ ( မုဏ္ဍ ) စကားများကို 
ပြောဆိုသူများဖြစ်၏။ အာသံနယ် ခါစီတောင်များတွင် 
နေထိုင်သော ခါစီလူမျိုးတို့သည်လည်း ဤအစုခွဲဝင် 
လူမျိုးများဖြစ်သည်။
မွန်၊ ပလောင်နှင့် ဝလူမျိုးတို့အပြင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ 
နေထိုင်သော ဤအစုခွဲဝင် အခြားလူမျိုးများလည်း ရှိသေး၏။ 
ထို သူတို့အား ယင်း ( ရိယန်း (ဝါ) ယန်းလည်းဟူ၏။ ) 
လူမျိုးနှင့် ဓနော၊ သို့မဟုတ် ဂနောခေါ် လူမျိုးများဖြစ်သည်။ 
ပထမ အမျိုးမှာ လူဦးရေ ၁၄…ဝဝဝ ခန့်ရှိ၍ 
ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း အထူးသဖြင့် မိုးနဲနယ်၌ ပါဝင်သော 
သံလွင်မြစ် အနောက်ဘက် တောင်များပေါ်တွင် အများဆုံး 
တွေ့ရသည်။
ယင်းလူမျိုး

ဒုတိယ လူမျိုးမှာ လူဦးရေအားဖြင့် ၁…၁၆ဝ ခန့်ရှိ၍ ယခုအခါတွင် 
ရှမ်းပြည်နယ် မြေလတ်ပိုင်းတွင် ဓနုလူမျိုးများနှင့် 
ရောနှောလျှက် ပင်းတယ၊ သမခမ်း၊ ပင်မှီစသော 
ဒေသများတွင် တွေ့ရသည်။

## မြန်မာနိုင်ငံသို့ တရုတ်-တိဗက်အုပ်စုများ ရွေ့ပြောင်းလာပုံ 
မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ တရုတ်-တိဗက်လူမျိုးစုများသည် ရာစုနှစ်များစွာကြာ တောင်တရုတ်နှင့် တိဗက်ဒေသမှ သမိုင်းတလျှောက်တွင် အစဉ်အဆက် ရွေ့ပြောင်းခဲ့ကြသည်။ 

တိဗက်-ဗမာအုပ်စုထဲမှ ဗမာများ၊ ကချင်၊ချင်း များကဲ့သို့သော တိဗက်-ဗမာလူမျိုးစုများသည် တောင်တရုတ်နှင့် တိဗက်ဒေသများမှအရှေ့တောင်အာရှသို့ ၁၀ ရာစုမှ ၁၆ ရာစုအတွင်း ရွေ့ပြောင်းလာကြသည်။

တရုတ်လူမျိုးများအနေနှင့် တောင်တရုတ်မှ ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းသို့ ရွေ့ပြောင်းမှုများသည် မင်းဆက်တော်လှန်ရေးနှင့် စီးပွားရေးအကြောင်းအရာများကြောင့် ၁၈ရာစုနှောင်းပိုင်းမှ ၁၉ရာစုအစောပိုင်းအထိ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ တချို့သော ဟန်တရုတ်လူမျိုးများသည် ကုန်သည်အဖြစ်သက်မွေးဝမ်းကြောင်းပြုခဲ့ပြီး မြို့ပြဒေသများတွင်အခြေချခဲ့ကြသည်။

## ခရာ-ဒိုင်အုပ်စုများ၏ ရွေ့ပြောင်းမှု 
ခရာ-ဒိုင်အုပ်စုများတွင် ရှမ်းလူမျိုးများသည် တရုတ်အရှေ့တောင်ဘက် ယန်ဇီမြစ်ဝှမ်းဒေသမှ တောင်ဘက်သို့ ပြောင်းရွှေ့လာခဲ့ကြသည်။ တောင်တရုတ်မှ ယင်းအုပ်စုများသည် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ချီနင်းခေတ်နှင့်ဟန်ခေတ်အတွင်း (1000 BCE - 200 CE) တာဝန်ခံမှုများ၊ တိုက်ပွဲများနှင့် အရှေ့တောင်အာရှသို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ရွေ့ပြောင်းမှုများဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

ရှမ်းများသည် ၁၂ ရာစုတွင် သုကာဖာ (Sukaphaa) ခေါင်းဆောင်လျှောက်တော်မူကာ မြန်မာပြည်မြောက်ဖက်မှတဆင့် အာသံအချိုင့်သို့ ရွေ့ပြောင်းသွားသည်။ ယင်းခေတ်အတွင်း ရှမ်းတောင်တန်းများတွင် ရှမ်းလူမျိုးစုအခြေချနေထိုင်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။

== အညွှန်းများ ==

## ကိုးကား