နှာခေါင်းအကြည်

**ဃာနပသာဒ**သည် ရုပ် (၂၈) ပါးတွင် တစ်ပါးအပါအဝင် ဖြစ်ပြီး၊ နှာခေါင်းအကြည်ဓာတ်ဟုလည်း ခေါ်သည်။ ၎င်း၏ သဘောသဘာဝ၊ အလုပ်ကိစ္စ၊ ထင်ရှားပုံ နှင့် အကြောင်းတရားတို့ကို အောက်ပါအတိုင်း လေးမျိုးခွဲခြား၍ နားလည်နိုင်ပါသည်-

### ၁။ လက္ခဏာ
ဃာနပသာဒ၏ ပင်ကိုသဘောလက္ခဏာကို နှစ်မျိုးဖြင့် ဖွင့်ဆိုပါသည်-

* **(က) ဂန္ဓာရုံ၌ ထိခိုက်ခြင်းငှာ ထိုက်သော မဟာဘုတ်တို့၏ ကြည်လင်ခြင်းသဘော:** ဂန္ဓာရုံ (အနံ့) နှင့် တွေ့ထိရန်၊ ရိုက်ခတ်ရန် သင့်လျော်သော (ဂန္ဓာဘိဃာတာရဟ)၊ မိမိနှင့်အတူဖြစ်သော မဟာဘုတ်ဓာတ်ကြီးလေးပါးကို ကြည်လင်စေသော (ဘူတပ္ပသာဒ) သဘော ဖြစ်သည်။
* **(ခ) နမ်းရှူလိုသောတဏှာလျှင် အကြောင်းရှိသော ကံကြောင့်ဖြစ်သော မဟာဘုတ်တို့၏ ကြည်လင်ခြင်းသဘော:** အတိတ်ဘဝက ဂန္ဓာရုံကို နမ်းရှူလိုသော တဏှာ (ဃာယိတုကာမတာ = ဂန္ဓတဏှာ) ကို အရင်းခံ၍ ပြုခဲ့သော ကံကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် (ကမ္မသမုဋ္ဌာန)၊ မိမိနှင့်အတူဖြစ်သော မဟာဘုတ်ဓာတ်ကြီးလေးပါးကို ကြည်လင်စေတတ်သော (ဘူတပ္ပသာဒ) သဘော ဖြစ်သည်။

### ၂။ ရသ
* **ဂန္ဓာရုံဘက်သို့ ဆွဲဆောင်ခြင်း:** ဃာနပသာဒသည် ဝီထိစိတ်အစဉ်ကို ဂန္ဓာရုံများဘက်သို့ ဆွဲဆောင်ခြင်း (အာဝိဉ္ဆန) ကိစ္စကို ပြုလုပ်သည်။

### ၃။ ပစ္စုပဋ္ဌာန်
* **ဃာနဝိညာဏ်၏ တည်ရာဖြစ်ခြင်း:** ဃာနပသာဒသည် ၎င်းကိုမှီ၍ ဖြစ်သော ဃာနဝိညာဏ်စိတ်အတွက် တည်ရာ (အာဓာရဘာဝ = ဝတ္ထုရုပ်) အဖြစ် ယောဂီ၏ ဉာဏ်တွင် ရှေးရှုထင်လာသည်။

### ၄။ ပဒဋ္ဌာန် 
* **ကံကြောင့်ဖြစ်သော ကလာပ်တူ မဟာဘုတ်:** ဃာနပသာဒသည် ဂန္ဓာရုံကို နမ်းရှူလိုသော တဏှာလျှင် အကြောင်းရင်းခံရှိသော ကံကြောင့်ဖြစ်သည့် (ဃာယိတုကာမတာနိဒါနကမ္မဇ)၊ မိမိနှင့်အတူ တစ်ကလာပ်တည်း၌ ဖြစ်သော မဟာဘုတ်ဓာတ်ကြီးလေးပါး (ဘူတ) ကို အနီးကပ်ဆုံးသော အကြောင်းအဖြစ် မှီ၍ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

### တည်နေရာ နှင့် အထောက်အပံ့
* **တည်နေရာ:** ဃာနပသာဒသည် နှာခေါင်းအတွင်းဘက်၌ ဆိတ်ခြေခွာသဏ္ဌာန်ရှိသော အရပ်၌ တည်ရှိသည်။ (၎င်းသည် ပသာဒဃာနဖြစ်ပြီး၊ နှာခေါင်းတစ်ခုလုံး အဆောက်အဦကို သသမ္ဘာရဃာနဟု ခေါ်သည်။)
* **အထောက်အပံ့:** ၎င်းသည် ကလာပ်တူ ဓာတ်ကြီးလေးပါး (ပထဝီ၊ အာပေါ၊ တေဇော၊ ဝါယော) တို့၏ ကျေးဇူးပြုမှု၊ စိတ်-ဥတု-အာဟာရတို့၏ ထောက်ပံ့မှု၊ ရုပ်ဇီဝိတ၏ စောင့်ရှောက်မှု၊ ဝဏ္ဏ-ဂန္ဓ-ရသ-ဩဇာတို့၏ ခြံရံမှုတို့ဖြင့် တည်ရှိနေပြီး၊ ဃာနဝိညာဏ်၏ မှီရာ (ဝတ္ထု) နှင့် ဃာနဒွါရဝီထိစိတ်တို့၏ ဖြစ်ရာ (ဒွါရ) ကိစ္စကို ဆောင်ရွက်သည်။

### ရှုမှတ်ပုံ နည်းစနစ်
(နှာခေါင်းအတွင်း၌ ကာယဒသကကလာပ်၊ ဘာဝဒသကကလာပ်များလည်း ရှိပြီး ၎င်းတို့ကို မျက်စိ၌ ရှုသကဲ့သို့ ရှုပါ။ ဤတွင် ဃာနဒသကကလာပ် ရှုပုံကို အဓိကထား ဖော်ပြပါမည်။)

# **နေရာရှာဖွေခြင်း:** နှာခေါင်းအတွင်းဘက် နှာနုရှိရာ အရပ်၌ ဓာတ်ကြီးလေးပါးကို စူးစိုက်ရှုပါ။
# **ကလာပ်မြင်ခြင်း:** ကြည်လင်သော ရုပ်ကလာပ်တစ်ခုကို တွေ့ရှိသောအခါ ဉာဏ်ဖြင့် သိမ်းဆည်းပါ။
# **ပသာဒခွဲခြားခြင်း:** ထိုကလာပ်အတွင်းရှိ ရုပ်များကို ဓာတ်ခွဲ၍ အကြည်ဓာတ် (ပသာဒ) ကို ဉာဏ်ဖြင့် ပိုင်းခြားယူထားပါ။
# **ဃာနပသာဒ ဟုတ်မဟုတ် စမ်းသပ်ခြင်း:**

* မိမိအနီးအနားရှိ ရုပ်ကလာပ်တစ်ခုခုမှ အနံ့ (ဂန္ဓာရုံ) ကို အာရုံယူပါ။
* ထိုအနံ့သည် မိမိပိုင်းခြားထားသော အကြည်ဓာတ်ကို လာ၍ ရှေးရှုရိုက်ခတ်ခြင်း (ထိခတ်ခြင်း) ရှိ၊ မရှိ ကြည့်ပါ။
* အကယ်၍ အနံ့က လာ၍ ရိုက်ခတ်လျှင် ထိုအကြည်ဓာတ်သည် **ဃာနပသာဒ** ဖြစ်ပြီး၊ ထိုကလာပ်သည် **ဃာနဒသကကလာပ်** ဖြစ်သည်။
* အကယ်၍ အနံ့က လာ၍ မရိုက်ခတ်လျှင် ထိုအကြည်ဓာတ်သည် ဃာနပသာဒမဟုတ်ဘဲ ကာယပသာဒသာ ဖြစ်နိုင်သည်။ ဤသို့စစ်ဆေးရန် ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ (ထိတွေ့မှု) ကို အာရုံယူ၍ စမ်းသပ်ကြည့်ပါ။ မှန်ကန်သော ဃာနပသာဒကို တွေ့သည်အထိ ကြိမ်ဖန်များစွာ ဆန်းစစ်ပါ။
၅။  **ကလာပ်ဓာတ်ခွဲခြင်း:** ဃာနဒသကကလာပ်ကို မှန်ကန်စွာ တွေ့ရှိသောအခါ ၎င်းအတွင်းရှိ ရုပ်ပရမတ် (၁၀) မျိုးကို ဉာဏ်ဖြင့် ခွဲခြားစိတ်ဖြာပါ။

၆။  **လက္ခဏာရှုခြင်း:** ရုပ်တစ်လုံးချင်းစီ၏ ကိုယ်ပိုင်သဘာဝလက္ခဏာကို ခွဲခြား၍ ရှုပါ။

၇။  **ပြိုင်တူဖြစ်မှု ရှုခြင်း:** ကျေပွန်လာသောအခါ ရုပ်ကလာပ်တစ်ခုကို ရှုလိုက်တိုင်း အတွင်းရှိ ရုပ် (၁၀) မျိုးလုံး ပြိုင်တူဖြစ်နေသည့် သဘောကို ဉာဏ်ဖြင့် မြင်အောင် ဆက်လက် လေ့ကျင့်ပါ။

ဤနည်းလမ်းအတိုင်း ကျင့်ကြံခြင်းဖြင့် ဃာနပသာဒ၏ ပရမတ်သဘောကို ထိုးထွင်းသိမြင်နိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* [၇။ ဃာနပသာဒ](https://my.wikisource.org/wiki/နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ-စတုတ္ထတွဲ/ရုပ်_(၂၈)_ပါး_=_ရူပက္ခန္ဓကထာ_အခန်း#၇။_ဃာနပသာဒ)
* နှာခေါင်း၌ တည်ရှိသော ကမ္မဇကလာပ်များကို ရှုပုံ

 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ