open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ချားလ်စ် ရစ်ခ်တာ

**ချားလ်စ် ဖရန်စစ္စ ရစ်ခ်တာ**(, ၁၉၀၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလ ၂၆ ရက် ~ ၁၉၈၅ ခုနှစ်  စက်တင်ဘာလ ၃၀ ရက်)သည် အမေရိကန်လူမျိုး ငလျင်ဗေဒ ပညာရှင် ဖြစ်သည်။ စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်တွင် ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် ကယ်လီဖိုးနီးယား တက္ကသိုလ် ငလျင် သုတေသနဌာန၌ သုတေသနပြုခဲ့ပြီး ၁၉၃၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်ထိ ထို တက္ကသိုလ်တွင် ပါမောက္ခအဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ မြေမျက်နှာပြင်ပေါ်ရှိ တုန်ခါမှုများကို အလိုအလျောက် မှတ်တမ်းတင်နိုင်သော ရစ်ခ်တာ စကေးကို တီထွင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ငလျင်ဗေဒပညာရှင်များ
ကျော်ကျော်ဗိုလ်

**ကျော်ကျော်ဗိုလ်** (၁၇ ဧပြီ ၁၉၇၈ ဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုရ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် နှင့် ဇာတ်မင်း သား တစ်ဦးဖြစ်သည်။ အဆိုတော်တစ်ဦး အဖြစ်လည်း အသက်မွေးခဲ့သည်။

## ငယ်ဘဝ 
ဇာတ်သဘင်မျိုးရိုးမှ ဆင်းသက်လာသူတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး  ဇာတ်သဘင်သမိုင်း၏ အထင်ကရကပုဂ္ဂိုလ် အလင်္ကာကျော်စွာ ရွှေမန်းတင်မောင် ၏ မြေးဖြစ်သည်။ သူ၏ ဖခင်မှာ မင်းသားဦးဝင်းဗိုလ် ဖြစ်ပြီး မိခင်မှာ ဒေါ်ခင်သန်းမြင့် ဖြစ်သည်။ သူသည် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းစာမေးပွဲ အောင်မြင်ပြီးချိန်နောက်ပိုင်း မစ္စတာဂစ်တာကဖေး တွင် တေးသီချင်းဆိုသည့် အလုပ်ကို လေးနှစ်ကြာလုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ယင်းနောက် ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးဝင်းဗိုလ် နှင့် ဦးလေးဖြစ်သူ ဦးချမ်းသာတို့၏ ဇာတ်သဘင်တို့တွင် ပါဝင်ကပြသည်။ ပြဇာတ်များဘက်တွင် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဇာတ်သဘင်လောကမှနေ၍ သရုပ်ဆောင်ဘက်သို့ ကူးပြောင်းသည်။ 

## ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်ဘဝ 
မင်းဗီဒီယိုထုတ်လုပ်ရေးက ခေါင်းဆောင်မင်းသားအဖြစ် စတင်တင်မြှောက်ရိုက်ကူးမှုများမှတဆင့် သူသည် ရုပ်ရှင်နှင့် ဗီဒီယိုလောကတွင် နေရာတစ်ခုရလာခဲ့သည်။ *ပင်ပျိုမှတ်စု*၊ *ခဏခဏမပြောရဘူး*၊ *ရွှေနားတော်သွင်း ချစ်ခြင်းစကား* စသည့် ဇာတ်ကားတို့မှာ အောင်မြင်မှုရခဲ့ပြီး  ဇာတ်ဟန်ပန်အမူအယာပျောက်သည့် သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးအဖြစ် ပရိသတ်က လက်ခံခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်အတွက်ပေးအပ်ခဲ့သည့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုပေးပွဲတွင်  *မုန်းစွဲ* ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြင့် အကောင်းဆုံးအမျိုးသားဇာတ်ပို့ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။

## လူရွှင်တော်ဘဝ 
ဒါရိုက်တာ အကယ်ဒမီ မောင်မျိုးမင်း (ရင်တွင်းဖြစ်)၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် သရုပ်ဆောင် မင်းမော်ကွန်း၊ နေတိုး၊  ထွန်းထွန်း၊ ရဲလေးတို့ပါဝင်သည့် နှင်းဆီအငြိမ့်အဖွဲ့တွင် သူသည် လူရွှင်တော်အဖြစ် အတွဲညီညီပါဝင်ခဲ့သည်။  

## ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ 
သူသည် အိမ်ထောင်သည်တစ်ဦးဖြစ်သည်။သမီး တစ်ဦးရှိသည်။ဇနီးဖြစ်သူမှာ ဖက်ရှင်ဒီဇိုင်နာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ
၂၀၂၅ မြန်မာ ငလျင်ကြောင့် ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့သော နေရာများ စာရင်း

၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့ ဒေသစံတော်ချိန် မွန်းလွဲ ၁၂ နာရီ ၅၀ မိနစ်အချိန်ခန့်တွင် ရစ်ခ်ျတာစကေး ၇ ဒသမ ၇ အဆင့်ရှိ ငလျင်တစ်ခုသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယအကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သည့် မန္တလေး နှင့်အနီးတွင် ဗဟိုပြု၍ လှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။ ကနဦးငလျင်လှုပ်ပြီးနောက် ဆယ့်တစ်မိနစ်ခန့်တွင် ပြင်းအား ရစ်ခ်ျတာစကေး ၆.၇ အဆင့်ရှိ နောက်ဆက်တွဲငလျင် ထပ်မံလှုပ်ခတ်သွားခဲ့သည်။ အဆိုပါငလျင်ကြောင့် အရှေ့တောင်အာရှ တလွှား နေရာဒေသများစွာ ထိခိုက်ခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ တို့တွင် သိသိသာသာ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများ ရှိခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဆက်သွယ်ရေးကွန်ရက်များနှင့် လျှပ်စစ်အခြေခံအဆောက်အအုံများ သိသာထင်ရှားစွာ ပျက်စီးမှုများ ကြုံတွေ့ခဲ့ရပြီး အကဲဖြတ်မှုနှင့် ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများကို ရှုပ်ထွေးစေခဲ့သည်။ ငလျင်ဘေးသင့်ဒေသများ အထူးသဖြင့် မန္တလေးတွင် နေထိုင်သူ အများအပြားသည် ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုနှင့် အဆောက်အအုံများ မတည်မငြိမ်ဖြစ်မည်ကို စိုးရိမ်သောကြောင့် ၎င်းတို့၏ နေအိမ်များကို စွန့်ခွာကာ အိမ်ပြင်သို့ အိပ်စက်ခဲ့ကြရသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုမှ ကြိုတင်ကာကွယ်မှုအဖြစ် ဘန်ကောက်မြို့ကို အရေးပေါ်ဧရိယာအဖြစ် သတ်မှတ်ကြောင်း ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ် ပေထုံတန် ရှင်နာဝပ်က ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ဒေသခံများအား ငလျင်ဘေးအန္တရာယ်မှ ကြိုတင်ကာကွယ်ရန်အတွက် အထပ်မြင့်အဆောက်အအုံများထံမှ ရွှေ့ပြောင်းရန် တိုက်တွန်းထားသည်။ ငလျင်လှုပ်ခတ်ပြီးနောက် မြို့တော်၏ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစနစ်များဖြစ်သည့် မိုးပျံရထားနှင့် မြေအောက်ရထားများကို ယာယီပိတ်ထားခဲ့သည်။ မြို့အနှံ့အထပ်မြင့် အဆောက်အဦများပေါ်ရှိ ခေါင်မိုးပေါ်ရှိ ရေကူးကန်များမှ ရေများ တဟုန်ထိုးတက်လာသည့် မြင်ကွင်းများကို ရိုက်ကူးထားသည့် ဗီဒီယိုမှတ်တမ်းများ ရရှိထားသည်။

## လူနေထူထပ်သောနေရာများ 
### မြန်မာနိုင်ငံ 
### ထိုင်းနိုင်ငံ 
### တရုတ်နိုင်ငံ 
### ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ 
### လာအိုနိုင်ငံ 
### အိန္ဒိယနိုင်ငံ 
## အဆောက်အဦများ 
### မြန်မာနိုင်ငံ 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ မြန်မာ ငလျင်
သဇင်နွယ်ဝင်း

**သဇင်နွယ်ဝင်း**(၁၅ စက်တင်ဘာလ ၁၉၈၉) တွင် မွေးဖွားသည် မြန်မာ့ ရုပ်မြင်သံကြား အစီအစဉ် တင်ဆက်သူ ၊ အစီအစဉ် တင်ဆက်သူ ၊ MC နှင့် ဆက်စီမင်းသမီးချော်ဖြစ်သည်။ သူမသည် ထင်ရှားသော MRTV-4 တီဗီအစီအစဉ်များ တွင် ပါဝင်တင်ဆက်ပေးသော ခေတ်သစ်ပျိုမေ နှင့် MasterChef Myanmar တို့တွင် လူသိများသည်။
= ငယ်ဘ၀နှင့်ပညာရေး =
သဇင်နွယ်ဝင်းကို ၁၉၈၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။အမှတ် (၄) တာမွေ အခြေခံပညာ အထက်တန်းကျောင်းတွင် အထက်တန်းကျောင်းတက်ခဲ့သည်။သူမသည် ရန်ကုန်နိုင်ငံခြားဘာသာတက္ကသိုလ်မှ အင်္ဂလိပ်စာဒီပလိုမာဘွဲ့ရခဲ့ပြီး ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ဒဂုံတက္ကသိုလ်မှ BA (English) ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
= အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း =
၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် Forever Group မှ MRTV-4 နှင့် Channel 7 တို့အတွက် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်သူ ၃၀၀၀ နီးပါးထဲမှ တီဗီတင်ဆက်သူအဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။ သူမ၏ ပထမဆုံး တီဗွီအစီအစဉ်မှာ Gita Lay Nyin ဖြစ်သည်။ထို့နောက် MRTV-4 ၏ နံနက်ခင်းသတင်းအစီအစဉ် တွင် တင်ဆက်ခဲ့သည်။၂၀၁၂ ခုနှစ်ကတည်းက သူမသည် ထူးထူးခြားခြား Talk Show အစီအစဉ်တွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ခေတ်ကာလသစ်တွင် မိန်းကလေးများ ဟု အမည်ပေးထားသော ခေတ်သစ်ပျိုမေ အစီအစဉ်သည် လှပပြီး ထက်မြက်သော အမျိုးသမီးများနှင့် ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များနှင့် ကျော်ကြားသူများနှင့် မကြာခဏ ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။သူမသည် ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပသော ၂၀၁၇ ခုနှစ် မြန်မာ့ အကယ်ဒမီ ဆုပေးပွဲ အခမ်းအနား ကို အစီအစဉ်တင်ဆက်သူအဖြစ် လက်ခံကျင်းပခဲ့ပါသည်။ 

၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၈ ခုနှစ်အထိ Miss World Myanmar 2018 ကို အစီအစဉ်တင်ဆက်သူအ‌ေနဖြင့်ကျင်းပခဲ့သည်မှာ 5 နှစ်ရှိပြီဖြစ်သည်။၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် သူမအား MasterChef Myanmar တွင် လက်ခံကျင်းပရန် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရပြီး Dancing with the Stars Myanmar season-1 ပါဝင်ယှဉ် ပြိုင်သူအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည် ။သူမသည် လက်ရှိတွင် Let's Go and Eat , No Challenge No Change , Make Me Beautiful , Forever Group Myanmar Countdown နှင့် Channel 7 ၏ Beauty Studio အပါအဝင် MRTV-4 တီဗီအစီအစဉ် များစွာတွင် တင်ဆက်နေပါသည် ။

သဇင်နွယ်ဝင်းသည် MPT ၊ Yo Yar Hin Noodle ၊ Happy Coffee ၊ Ready Sardine စသည့် တီဗီကြော်ငြာများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။သူမသည် 2017 ခုနှစ်မှ 2018 ခုနှစ်အထိ Yo Yar Hin Noodle အတွက် Brand Ambassador အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် Escape ဇာတ်ကားတွင် မင်းဖုန်းမြတ်၊ တေဇာကျော်၊ မှူးသီဟသူနှင့် စုမွန်တို့က ဒါရိုက်တာ ဟိန်းကိုကိုတို့နှင့်အတူ ပွဲဦးထွက်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
= ကိုးကားချက် =

ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
ကဏ္ဍ:၂၁ ရာစု သရုပ်ဆောင်များ
ဘလင်စီယာဂါ

**ဘလင်စီယာဂါ** (,  ၊  ,) သည် ပါရီမြို့အခြေစိုက် စပိန်ဇိမ်ခံဖက်ရှင်လုပ်ငန်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ရယ်ဒီမိတ် အဝတ်အထည်များ၊ ဖိနပ်များ၊ လက်ကိုင်အိတ်များနှင့် ဆက်စပ်ပစ္စည်းများ ဒီဇိုင်းရေးဆွဲ၍  ထုတ်လုပ်ရောင်းချခြင်းလုပ်ကိုင်လျှက်ရှိပြီး  ရေမွှေးများအတွက် Coty ကုမ္ပဏီသို့ ၎င်း၏အမှတ်တံဆိပ်နှင့် ထုတ်လုပ်ခွင့်လိုင်စင်ထုတ်ပေးထားသည်ဟု သိရသည်။ ဘလင်စီယာဂါသည် Kering လုပ်ငန်းစုကြီးမှ ပိုင်ဆိုင်သော ဇိမ်ခံအမှတ်တံဆိပ်များထဲမှ တစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။

၎င်းသည် မူလက စပိန်အမှတ်တံဆိပ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး စပိန်လူမျိုး အထက်တန်းလွှာ အဝတ်အထည် ဖန်တီးချုပ်လုပ်သူ Cristóbal Balenciaga ဆိုသူမှ ၁၉၁၉ ခုနှစ်တွင် စပိန်နိုင်ငံ၊ ဆန်ဆီဘက်စတီးယန်းမြို့ (San Sebastián) ၌ စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။

## ရှင်းလင်ချက် မှတ်စုများ 
## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်များ 
* တရားဝင် ဝဘ်ဆိုက်
* Paris Fashion Show 2007: Balenciaga Catwalk 
* ခရစ္စတိုဘယ် ဘလင်စီယာဂါပြတိုက်၊ စပိန်
* Professor Aiko Beall of Otis College of Art and Design on Balenciaga
* Balenciaga – brand and company profile at Fashion Model Directory

ကဏ္ဍ:တန်ဖိုးကြီး ဖက်ရှင် အမှတ်တံဆိပ်များ
ကဏ္ဍ:ဖက်ရှင် အသုံးအဆောင် အမှတ်တံဆိပ်များ
ကဏ္ဍ:ပြင်သစ် အမှတ်တံဆိပ်များ
ကဏ္ဍ:အဝတ်အစား ကုမ္ပဏီများ
ကဏ္ဍ:ဒီဇိုင်း ကုမ္ပဏီများ
ကဏ္ဍ:ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ ကုမ္ပဏီများ
ကဏ္ဍ:ဖိနပ် ကုမ္ပဏီများ
ကဏ္ဍ:ပါရီမြို့အခြေစိုက် အဝတ်အစား ကုမ္ပဏီများ
ရှေ့ပြေးငလျင်

**ရှေ့ပြေးငလျင်** () ဆိုသည်မှာ ကြီးမားသော ငလျင်လှုပ်ခတ်မှု မတိုင်မီ ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည့် ငလျင်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်း ပင်မငလျင်ဖြစ်ပေါ်သည့် အချိန်နှင့်နေရာ နှစ်ခုလုံးနှင့် ဆက်စပ်ပြီး "ရှေ့ပြေး"ဖြစ်ပေါ်မှုကို ညွှန်းဆိုနိုင်သည်။ မြေငလျင်တစ်ခုကို ရှေ့ပြေးငလျင်၊ ပင်မငလျင် သို့မဟုတ် နောက်ဆက်တွဲငလျင်အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းမှာ ၎င်းငလျင်ဖြစ်စဉ်တစ်ခုလုံး လုံးဝဖြစ်ပျက်ပြီးမှသာ ဆုံးဖြတ်နိုင်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ငလျင် အမျိုးအစားများ
ကဏ္ဍ:ငလျင်ဗေဒ
ထားထက်ထက်

**ထားထက်ထက်**သည် ၂၀၁၃ ခုနှစ် ထိုင်းနိုင်ငံ၌ ကျင်းပသော Miss Grand International အလှမယ်ပြိုင်ပွဲတွင် မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြု ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည့် မြန်မာမင်းသမီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့တွင် ကျင်းပသည့် Miss Grand International 2013 အလှမယ်ပြိုင်ပွဲတွင် Miss Popular Award ကို ရရှိခဲ့သည်။

## ငယ်ဘ၀နှင့် ပညာရေး 
ထားထက်ထက်ကို ၁၉၈၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ကလေးမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်းလေးယောက်တွင် အငယ်ဆုံးဖြစ်သည်။

## အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း 
ထားထက်ထက်သည် Miss Grand International 2013 တွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ပြီးနောက် ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် သရုပ်ဆောင်လောကကို စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။သူမ၏ ပွဲဦးထွက်သည် မြန်မာရုပ်ရှင် *လူကြမ်းတစ်ယောက်ရဲ့ ဒိုင်ယာရီ*တွင် လူမင်း နှင့် ယုန်လေး တို့ နှင့်အတူ အဓိကနေရာမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ သားညီ မှ ဒါရိုက်တာအဖြစ်ရိုက်ကူးထားပြီး ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် မြန်မာရုပ်ရှင်ရုံများတွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် အာဏာသိမ်းမှု ကြောင့် ရန်ကုန်မှ ထွက်ပြေးလာကာ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလနှောင်းပိုင်းတွင် စစ်သင်တန်းများ စတင်ရန် ကရင်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးအဖွဲ့(KNDO) တို့ ပူးပေါင်း၍ စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှု စတင်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံ နယ်စပ်ဒေသရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်များ နှင့် ပူးပေါင်းကာ တိုင်းပြည်၏ စစ်ခေါင်းဆောင်များကို လက်နက်ကိုင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

## ပါဝင်ခဲ့သည့် ဇာတ်ကားများ 
* *လူကြမ်းတစ်ယောက်ရဲ့ ဒိုင်ယာရီ* (၂၀၁၈)
* **Special Force**
* **၂၅%**
* **အယူတော်မင်္ဂလာ**

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အလှမယ်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၈၉ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး သရုပ်ဆောင်များ
ကဏ္ဍ:Miss Grand Myanmar အနိုင်ရရှိသူများ
သက်စံအန်ဒါဆန်

**သက်စံအန်ဒါဆန်** (;၂၃ မေ ၂၀၀၀ မွေးဖွား) သည် မြန်မာ-ဆွီဒင် အလှမယ်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး Miss Universe Myanmar 2024 ဆုရှင် ဖြစ်သည်။မက္ကဆီကို နိုင်ငံ၌ ကျင်းပသော Miss Universe 2024 တွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။

ပြိုင်ပွဲကာလအတွင်း သက်စံအန်ဒါဆန်သည် သူမ၏ လူမှုအကျိုးပြု လုပ်ငန်းစီမံချက်များ (Advocacy projects) နှင့် လူမှုကွန်ရက်ပေါ်မှ လှုပ်ရှားမှုများကြောင့် လူသိများ ထင်ရှားခဲ့သည်။ သူမသည် Miss Universe ပြိုင်ပွဲ၏ "Voice for Change" ပရိသတ်မဲပေးမှုကဏ္ဍတွင် အဆင့် (၁၆) ချိတ်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် နိုင်ငံတကာပြိုင်ပွဲသို့ မသွားရောက်မီ သူမ၏ လူမှုအကျိုးပြု လုပ်ဆောင်ချက်များကြောင့် ထိုင်းနိုင်ငံရှိ မဟီဒေါတက္ကသိုလ် (Mahidol University) ၏ ဂုဏ်ပြုဆုကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။ သူမ၏ ခေတ်ရေစီးကြောင်းအပေါ် လိုက်လျောညီထွေရှိမှုနှင့် ပတ်သက်၍လည်း ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းကဲ့သို့သော သတင်းဌာနများတွင် ဖော်ပြခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

= ဘ၀အစပိုင်း =
သက်စံသည် ဆွီဒင်နိုင်ငံ၊ Malmö တွင် ကြီးပြင်းခဲ့သည်။ သူမသည် ဒီဇိုင်နာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
= ကိုးကားချက် =

ကဏ္ဍ:မြန်မာ အလှမယ်များ
အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်များ၏လျှို့ဝှက်ချက်

***အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်များ၏လျှို့ဝှက်ချက်*** () သည် ၂၀၁၆ ခုနှစ်က ထုတ်လုပ်သော အမေရိကန် ကွန်ပြူတာ-အန်နီမေးရှင်းရုပ်ရှင်ဖြစ်သည်။ Illumination Entertainment မှ ထုတ်လုပ်ပြီး ဒါရိုက်တာ ခရစ် ရေနော့မှ ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ၎င်း၏ နောက်ဆက်တွဲ ဒုတိယဇာတ်ကားဖြစ်သည့် *အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်များ၏လျှို့ဝှက်ချက်* *၂* ကို ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ထပ်မံရိုက်ကူးဖြန့်ချိခဲ့သည်။

## သရုပ်ဆောင်များနှင့် ဇာတ်ကောင်များ 
* မက်စ် (Max) အဖြစ် လူဝီ စီ. ကေ.
* Duke အဖြစ် Eric Stonestreet
* Snowball အဖြစ် ကီဗင် ဟာ့တ်
* ဂစ်ဂျစ် (Gidget) အဖြစ် ဂျန်နီ စလိတ်ထ်
* ကေတီ (Katie) အဖြစ် Ellie Kemper
* ခလိုအေး (Chloe) အဖြစ် Lake Bell
* Pops အဖြစ် ဒါနာ ကာဗေး
* ဘာဒီ (Buddy) အဖြစ် Hannibal Buress
* မယ်လ် (Mel) အဖြစ် Bobby Moynihan
* Sweetpea အဖြစ် Tara Strong
* အိုဇုန်း (Ozone) အဖြစ် စတိဗ် ကူဂန်
* တီဗာရီယက်စ် (Tiberius) အဖြစ် Albert Brooks
* နော်မန် (Norman) အဖြစ် ခရစ် ရေနော့
* တာတူ (Tattoo) အဖြစ် မိုက်ကယ် ဘီတီ
* မာရီယာ (Maria) အဖြစ် စန်ဒရာ အီချီဗီရီယာ
* ဖာနန်ဒို (Fernando) အဖြစ် ဂျိမ်း ကာမီလ်
* မိုလီ (Molly) အဖြစ် ကီလီ ရေနော့

## ဝေဖန်တုံ့ပြန်မှု 
## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ် 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

ကဏ္ဍ:၂၀၁၆ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ကာတွန်းရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
နောက်ဆက်တွဲငလျင်

ငလျင်ဗေဒတွင်၊ **နောက်ဆက်တွဲငလျင်** ()တစ်ခုသည် ပင်မငလျင်နှင့် တူညီသောဧရိယာတွင် ၎င်းပင်မငလျင်၏ နောက်တွင်ဖြစ်လေ့ရှိသော ၎င်းပင်မငလျင်ထက် သေးငယ်သောငလျင်တစ်ခုကို ဆိုလိုသည်။

## အိုမိုရီနိယာမ
နောက်ဆက်တွဲငလျင်၏ ကြိမ်နှုန်း(frequency)သည် အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် ပင်မငလျင်လှုပ်ခတ်ပြီးနောက် ကြာသည့်အချိန်နှင့် ပြောင်းပြန်အချိုးကျပြီး လျော့နည်းသွားလေ့ရှိသည်။ ၎င်းလက်တွေ့မျက်မြင်ကို အခြေခံသော ဆက်နွယ်မှုကို ၁၈၉၄-ခုနှစ်တွင် ဖူဆာကီချီ အိုမိုရီ (Fusakichi Omori) မှပထမဆုံးဖော်ပြခဲ့ပြီး အိုမိုရီနိယာမ (Omori's law) ဟုလူသိများသည်။ ၎င်းနိယာမကို

: n(t) = \frac {k} {c+t}

ဤညီမျှခြင်းတွင် *k* နှင့် *c* မှာ ကိန်းသေဖြစ်ပြီး၊ ငလျင်ဖြစ်စဉ်အပေါ်လိုက်၍ ပြောင်းလဲသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ငလျင် အမျိုးအစားများ
ကဏ္ဍ:ငလျင်ဗေဒ
ပင်မငလျင်

ငလျင်ဗေဒတွင် **ပင်မငလျင်**(**Mainshock**)ဆိုသည်မှာ ငလျင်‌များ အတွဲလိုက် ဆက်တိုက်လှုပ်ရာတွင် အကြီးဆုံးငလျင်ကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်ပြီး၊ တစ်ခါတစ်ရံတွင် တစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခုထက်ပိုသော ရှေ့ပြေးငလျင်များ ရှေ့တွင်လှုပ်ခတ်လေ့ရှိပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် နောက်ဆက်တွဲငလျင်များစွာ အမြဲလိုလို လှုပ်ခတ် လိုက်ပါလာလေ့ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ငလျင် အမျိုးအစားများ
ကဏ္ဍ:ငလျင်ဗေဒ
ဥပါဒ်

ရုပ်, နာမ် ခန္ဓာတို့၏ ဖြစ်မှု**ဥပါဒ်** ဟူသော-မှတ်ကြောင်း–လက္ခဏာကို ဇာတိဟု ခေါ်သည်။ တစ်ခုတစ်ခုသောရုပ် နာမ် ပရမတ္ထတရား၌ ဖြစ်ပေါ်မှု “ဇာတိ”, ရင့်ယော်မူ “ဇရာ” ချုပ် ပျောက်မှု “မရဏ”ဟူ၍ အခိုက်အတန့် ၃-ပါး ရှိရာ ယင်း ၃-ပါးတို့သည် “သင်္ခတတရား” ဟု သိစေနိုင်သော အမှတ်အသား “လက္ခဏာ”များ ဖြစ်ကြသည်၊ 

ထိုသင်္ခတလက္ခဏာများသည် ပရမတ္ထသဘာဝ အစစ်တို့ကား မဟုတ်ကြပေ၊ သို့ဖြစ်သော်လည်း ရုပ်တရားတို့၏	ဇာတိ, ဇရာ, မရဏတို့ကို ဖောက်ပြန်ခြင်း သဘောဖြစ်သောကြောင့် ရူပက္ခန္ဓာ၌ ထည့်သွင်းရေတွက်၍ နာမ်တရားတို့၏ ဇာတိ, ဇရာ မရဏတို့ကို ပြုပြင်အပ်သော သဘော ဖြစ်သောကြောင့် သင်္ခါရက္ခန္ဓာ၌ ထည့်သွင်းရေတွက်ရလေသည် ။ 

ထိုတွင် ရုပ်၏ ဇာတိနှင့် နာမ်၏ဇာတိသည် ကာလအတိုင်း အရှည်အားဖြင့် အတို အရှည် မရှိ တူညီပေသည် ။ ရုပ်၏ဇာတိကိုပင် တင်စားမှု “ဥပစာ”အားဖြင့် “ဇာတိရုပ်”ဟူ၍ ခေါ်ဆိုရပြန်သည်၊ ယင်း “ဇာတိရုပ်”တစ်ခုကိုပင် ရုပ်တရားတို့ကိုအကျယ် ဝေဖန်ဟောပြရာ၌ “ဥပစယရုပ်, သန္တတိရုပ်” ဟူ၍ ရုပ် ၂-ပါးအနေအားဖြင့် ဝေနေယျတို့ အလိုကျအောင် ဟောပြတော်မူသည် ။ 
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်

 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ
တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့

**တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြား‌ရေးအဖွဲ့** သည် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ တရားဝင် ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် သ တင်းအချက်အလက်များကို ထုတ်ပြန်ရာတွင် တာဝန်ယူသော အဖွဲ့ ဖြစ်သည်။ ဤအဖွဲ့သည် တပ်မတော် ၏ ထုတ်ပြန်ကြေညာချက်များကို ဖြန့်ချိခြင်း၊ စွပ်စွဲချက်များကို ဖြေရှင်းခြင်းနှင့် မီဒီယာနှင့် ပြည်သူ လူထုတို့နှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံရေးဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲခြင်းတို့၌ အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍ တစ်ခုအနေဖြင့် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

## တည်ထောင်မှုနှင့် ရည်ရွယ်ချက် 
တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့ကို ၂၀၁၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် တပ်မတော်၏ ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေး မဟာဗျူဟာကို ခေတ်နှင့်အညီဖြစ်စေရန် ကြိုးပမ်းမှုအနေဖြင့် တည်ထောင်ခဲ့ သည်။ ဤအဖွဲ့၏ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်မှာ စစ်ရေးဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများကို တိကျ မှန်ကန်သော သတင်းအချက်အလက်များဖြင့် အချိန်နှင့်တပြေးညီ ထုတ်ပြန်ခြင်း၊ သတင်းမှားများကို ဖြေရှင်းခြင်းနှင့် နိုင်ငံရေးနှင့် လုံခြုံရေး အဖြစ်အပျက်များအပေါ် တပ်မတော်၏ ရပ်တည်ချက်များကို ထုတ်ပြန်ရန်ဖြစ်သည်။

## ခေါင်းဆောင်မှု 
ဤအဖွဲ့ကို တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ချုပ် စိုးနိုင်ဦး က ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဦးဆောင်ပြီး၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဗိုလ်ချုပ် ထွန်းထွန်းညီ ၊အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းထွန်း တို့မှ အဓိက ဦးဆောင်ခဲ့သည်။နောက်ပိုင်းတွင် ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း သည် တပ်မတော်၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး၊ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုအပြီးတွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ အဖြစ်သာမက၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ်လည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

## လှုပ်ရှားမှုများ 
 (ညာဘက်မှ တတိယ), ဗိုလ်ချုပ် စိုးနိုင်ဦး (အလယ်မှ ပထမ) နှင့် ဗိုလ်ချုပ် ထွန်းထွန်းညီ (ဘယ်ဘက်မှ ဒုတိယ)]]
တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့သည် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများကို ပုံမှန်ကျင်းပခြင်း၊ တရားဝင် ထုတ်ပြန်ကြေညာချက်များ ထုတ်ပြန်ခြင်းနှင့် ရုပ်/သံ မေးမြန်းမှုများတွင် ပါဝင်ခြင်းတို့မှတဆင့် အမျိုးသား လုံခြုံရေးမှစ၍ နိုင်ငံတကာ ဝေဖန်မှုများအထိ အကြောင်းအရာများကို ဖြေရှင်းခဲ့သည်။ ဤအဖွဲ့သည် တပ်မတော် နှင့် ပြည်သူအကြား ဆက်သွယ်မှုအတွက် အဓိက ချန်နယ်အဖြစ် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

## ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် ပိတ်ပင်မှု  
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ ရက်နေ့တွင် Facebook သည် တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့၏ တရားဝင် စာမျက်နှာကို ၎င်းတို့၏ မူဝါဒများကို မကြာခဏ ချိုးဖောက်မှုများ၊ အထူးသဖြင့် အကြမ်းဖက်မှု လှုံ့ဆော်ခြင်းနှင့် သတင်းမှားများဖြန့်ဝေခြင်း စသည့် အကြောင်းပြချက်များဖြင့် ဖယ်ရှားခဲ့သည်။

## ပျောက်ကွယ်မှု 
၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုနှင့် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဖွဲ့စည်းခြင်းအပြီး၊ အဖွဲ့သည် လုပ်ငန်းများကို ရပ်ဆိုင်းလိုက်ပြီး ၎င်း၏ လုပ်ဆောင်မှုများကို နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ အချက်အလက် လှုပ်ရှားမှုများထဲသို့ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် တပ်မတော် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့သည် ထိုအချိန်မှစ၍ သီးခြားအဖွဲ့အဖြစ် လည်ပတ်ခြင်း မရှိတော့ပေ။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:တပ်မတော်
ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေးတပ်ဖွဲ့
ကျော်စိုးဦး (သံတူကြောင်းကွဲ)

**ကျော်စိုးဦး** အမည်ရှိ လူပုဂ္ဂိုလ်များမှာ 

* ကျော်စိုးဦး (ရိုက်တာ)
* ကျော်စိုးဦး (People Media)
ဗိုလ်ပီတာ

**ဗိုလ်ပီတာ** (၁၉၃၄ - ၁၉၆၁) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး လေကြောင်းတိုက်ပွဲတွင် ပါဝင်ကာ အသက်စွန့်သွားသော လေသူရဲတဦး ဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး
၁၉၃၄ ခု၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၆ ရက်တွင် ကျိုင်းတုံအထက ကျောင်းအုပ် ဂျီပီတာ (George Peter) နှင့် တောင်ကြီး စိန့်အန်နီမိန်းခလေးအထက်တန်းကျောင်းမှ အထက်တန်းပြ လီအိုနီပီတာတို့မှ တောင်ကြီး၌ မွေးသည်။  မောင်နှမ ၃ ယောက်အနက် အကြီးဆုံးဖြစ်၏။ မွေးချင်းများမှာ ညီ အာရ်အီးပီတာ (R E Peter)၊ ညီမ အေပီတာ (A Peter) တို့ ဖြစ်သည်။

တောင်ကြီး စိန့်အန်နီကျောင်းတွင် ပညာသင်သည်။

## ဝမ်ပန်ဆန်း လေကြောင်းတိုက်ပွဲ
၁၉၆၁ ခု၊ ဖေဖေါ်ဝါရီလ ၁၅ ရက်တွင် အမှတ် ၅၀၁ လေတပ်စခန်းနှင့် အမှတ် ၁ တိုက်‌လေယာဉ်အုပ်မှူး ဗိုလ်မှူး တင်မောင်အေး၏ အမိန့်အရ တရုပ်ဖြူတို့အား လက်နက်ရိက္ခာထောက်ပံ့ရန်လာသော အမျိုးအမည်မသိလေယာဉ်ကို ဟန့်တားဖျက်ဆီးရန် ဗိုလ် မောင်သိန်း (လေ ၁၂၀၁)၊ ဗိုလ် ချစ်ခိုင် (လေ ၁၂၁၆)၊ ဒုတိယဗိုလ် ပီတာ (လေ ၁၂၉၂) တို့ ဆီးဖျူရီလေယာဉ် (Hawker Sea Fury) ကိုယ်စီဖြင့် ပျံတက်သည်။  လေထုတွင် အတန်ကြာနေသည်နောက် ဗုံးကျဲလေယာဉ်တစီး (B24 Liberator) ကို တွေ့ရ၍ အုပ်ဖွဲ့တိုက်ခိုက်ရာ ပီတာ၏ လေယာဉ် ပစ်ချခံရပြီး ချစ်ခိုင်၏လေယာဉ် အမြီးပိုင်း ထိခိုက်သည်။ မောင်သိန်းက တရုပ်ဖြူလေယာဉ်ကို အပြီးသတ်ပစ်ချနိုင်ခဲ့၏။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ
မောင်တောတိုက်ပွဲ

၂၀၂၄ မေလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် အာရက္ခတပ်တော် (AA) သည် မောင်တောမြို့နယ်တွင် ထိုးစစ် စတင်ခဲ့သည်။ ဤစစ်ဆင်ရေးသည် ခန့်မှန်းခြေအရ ခြောက်လကြာမြင့်ခဲ့ပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ၂၀၂၄ ဒီဇင်ဘာ ၈ ရက်နေ့တွင် မြို့နယ်ကို သိမ်းပိုက်ရာတွင် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ထိုကြောင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နှင့် တိုင်းနယ်စပ် အလျား ၂၇၁ ကီလိုမီတာလုံး၌ အာရက္ခတပ်တော်က ထိန်းချုပ်မှု အပြည့်အဝ ရရှိလာခဲ့သည်။

## နောက်ခံ
မောင်တောမြို့နယ်သည် ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံနှင့် နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေသော အဓိကမြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်ကာ ရိုဟင်ဂျာအသိုက်အဝန်းများ အများစုနေထိုင်သည်။ တိုက်ပွဲမဖြစ်ပွားမီက မြန်မာ့တပ်မတော်သည် မောင်တောတွင် နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့များမှ တဆင့် စခန်းငယ်များစွာကို ထိန်းချုပ်ထားခဲ့သည်။

## အချိန်မှတ်တမ်း
တိုက်ပွဲသည် အာရက္ခတပ်တော် မှ မောင်တောမြို့ကို ထိန်းချုပ်ရန် အကြီးစား ထိုးစစ်တစ်ရပ် စတင်ခဲ့သည့် ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သည်။ မောင်တောမြို့၏ နယ်နိမိတ်အနားရှိ နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့စခန်းနှစ်ခုဖြစ်သော လေးမိုင်ရွာရှိ တပ်ရင်း ၄ နှင့် မြို့သူကြီးရပ်ရှိ တပ်ရင်း ၅ တို့ကို တိုက်ပွဲများ ဦးတည်ခဲ့သည်။ AA တပ်သည် မောင်တောမြို့ကို အဖက်ဖက်မှ ဝန်းရံထိုးစစ်ဆင်ပြီး စစ်ကောင်စီတပ်များကို ကြိတ်အနယ်ဖြစ်စေခဲ့သည်။ ပထမနေ့တွင် အစိုးရ စစ်တပ်က မိုးမလင်းမီ ရွှေဗဟိုနှင် ဗောဓိကုန်းရွာများအပါအဝင် မောင်တော၏ အနီးနားရှိကျေးရွာများကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး AA တပ်၏ လှုပ်ရှားမှုများကို တားဆီးရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။ ထိုတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ပြည်သူများသို့ထိခိုက်မှုရှိသော်လည်း အေအေတပ်၏ လှုပ်ရှားမှုများကို ရပ်တန့်စေနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပါ။

ဇွန်လတွင် AA သည် တိုက်ပွဲများကို ပိုမိုအရှိန်မြင့်စွာ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး၊ မောင်တောရှိ ကျန်ရစ်သော ပြည်သူ ၂၀,၀၀၀ ကို ဇွန် ၁၆ ရက်နေ့ ည ၉ နာရီနောက်ဆုံးထားကာ ထွက်ခွာရန် သတိပေးခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီတပ်များသည် လမ်းမများ၊ အိမ်များတွင် အတားအဆီးများ၊ ကတုတ်ကျင်းများ ပြုလုပ်ပြင်ဆင်ထားခဲ့သည်။ ဇွန်လနှောင်းပိုင်းတွင် မြို့ပတ်လည်ရှိ စခန်းများအားလုံးကို အေအေက သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး မြို့အား သီးခြားဖြစ်စေခဲ့သည်။

ဩဂုတ်တွင် တိုက်ပွဲများ ပိုမိုပြင်းထန်လာခဲ့ပြီး ဩဂုတ် ၂၄ မှ ဩဂုတ် ၂၆ အထိ သုံးရက်ကြာ တိုက်ပွဲ အကြီးအကျယ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အဆိုပါကာလအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၀၀ ကျော်သေဆုံးကာ ဒါဇင်ခန့် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ ဖမ်းဆီးရမိသော လက်နက်များအသုံးပြုကာ လက်ကျန် စစ်စခန်းများကို အေအေက ဆက်လက် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

၅၅ ရက်ကြာ တိုက်တွဲများ ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ၂၀၂၄ ဒီဇင်ဘာ ၇ ရက်နေ့တွင် အပြင်ဖက် ခံစစ်စခန်းများကို အေအေက ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။ နောက်တစ်ရက်ဖြစ်သော ဒီဇင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် အမှတ် ၅ နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့စခန်းကို သိမ်းပိုက်ကာ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးသူရိန်ထွန်းအား ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။ လက်နက်ချသော စစ်ကောင်စီတပ်သားများမှာ ဒဏ်ရာရနေကြပြီး အဝတ်ဖြူများဝှေ့ရမ်းလျက်ရှိသည်ကို ဗီဒီယိုတစ်ခုတွင် မြင်တွေ့ရသည်။ အမှတ်၅ နယ်ခြားစောင့်စခန်း ကျဆုံးခြင်းနှင့်အတူ အေအေသည် ၂၇၁ ကီလိုမီတာအရှည်ရှိသော ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်-မြန်မာ နယ်စပ်နှင့် မောင်တောမြို့ကို အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်ရရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)မှ တိုက်ပွဲများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ပါဝင်သော တိုက်ပွဲများ
ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်-မြန်မာ နယ်စပ်
ဘာသာစကားထိန်းသိမ်းခြင်း။

**ဘာသာစကားထိန်းသိမ်းခြင်း** ဆိုသည်မှာ ပျောက်ကွယ်လုနီးပါးဖြစ်နေသော သို့မဟုတ် သေဆုံးသွား‌သောဘာသာစကားများကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဘာသာစကားသေဆုံးမှု နှင့်အတူ ဘာသာဗေဒ ၊ မနုဿဗေဒ ၊ သမိုင်းမတင်မီ နှင့် စိတ်ပညာ တို့ကို လေ့လာရန် ကွဲပြားမှုများ ဆုံးရှုံးသည်။   ဘာသာစကားထိမ်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်းသည် သမိုင်းထိန်းသိမ်းမှုတွင် ကူညီသလို ပျောက်ကွယ်လုနီးပါး နှင့်ပျောက်ကွယ်ပြီးသော ဘာသာစကားများ ကို အနာဂတ်တွင်လေ့လာနိုင်ရန် ထိန်းသိမ်းပေးသည်။ 7,000 Languages နှင့် Living Tongues Institute for Endangered Languages ကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းများသည်ပျောက်ကွယ်လုနီးပါးဖြစ်နေသော ဘာသာစကားများကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ရန် ထိုဘာသာစကားများကို မှတ်တမ်းတင်ခြင်းနှင့် ပြန်လည်သင်ကြားပေးခြင်း တို့ကိုပြုလုပ်ပေးကြသည်။ Mesopotamia မှ Cuneiform အရေးအသားပါရှိသော တက်ဘလက်များကိုထိန်းသိမ်းထားသလို တစ်ခါတစ်ရံတွင် ဘာသာစကားများ၏ အစိတ်အပိုင်းများကို ပြတိုက်များတွင် ထိန်းသိမ်းထားသည်။ ထို့အပြင်၊ အော်ရီဂွန်ရှိ Siletz လူမျိုးနွယ်မှထုတ်ဝေသော Kalapuya အဘိဓာန်  ကဲ့သို့သော ဘာသာစကားများ၏မှတ်တမ်းများကို ထိန်းသိမ်းရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်စေရန်အတွက် အဘိဓာန်များကို ထုတ်ဝေထားပါသည်။
ကဏ္ဍ:ဘာသာဗေဒ

## ဘာသာစကားမျိုးသုဉ်းရန်အန္တရာယ်ဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် မျိုးသုဉ်းခြင်းအတွက် အကြောင်းရင်းများ 
ဘာသာစကားတစ်ခုကို မျိုးသုဉ်းရန်အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သည့် အကြောင်းရင်းများစွာရှိသည်။ အကြာင်းရင်းတစ်ခုမှာ ထိုဘာသာစကားပြောဆိုသည့် လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းသည် ကလေးများ သို့မဟုတ် ကလေးအများစုကို ထိုဘာသာစကား သင်မပေးတော့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဤအခြေအနေမျိုးတွင် ကျန်ရှိသော ဘာသာစကားကျွမ်းကျင်သူများသည် အများအားဖြင့် အသိုင်းအဝန်း၏ အသက်ကြီးပိုင်းများသာဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့နောက်ဆက်တွဲတွင် ဘာသာစကားသည် ပျောက်ကွယ်သွားသည်။&#x5B; *ကိုးကားလိုအပ်သည်* &#x5D;

သို့သော် ဘာသာစကားတစ်ခု၏ရှင်သန်မှုကို သေချာစေရန် ကလေးများထိုစကားကိုပြောဆိုခြင်းသည် မလုံလောက်ပါ။ ထိုဘာသာစကားပြောဆိုသည့် ကလေးများသည် ထိုစကားမပြောသော အခြားနေရာသို့ ပြောင်းရွှေ့သွားပါက ဘာသာစကားသည်ပျောက်ကွယ်လုနီးပါး ဖြစ်နိုင်သေးသည်။ နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေးမတည်ငြိမ်မှုများသည်လည်း ဘာသာစကားကို ပျောက်ကွယ်လုနီးပါးဖြစ်စေရန်အန္တရာယ်ပေးနိုင်သည်။  လူများကို ၎င်းတို့၏ နေရပ်မှ နယ်မြေသစ်များသို့ အတင်းအကြပ် ပြောင်းရွှေ့ခိုင်းစေပါက ၎င်းတို့သည် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် နယ်မြေသစ်၏ ဘာသာစကားကို သင်ယူရမည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့၏ ဘာသာစကား ဆုံးရှုံးသွားနိုင်သည်။ အလားတူ၊ နိုင်ငံ သို့မဟုတ် နယ်မြေတစ်ခုကို ကျူးကျော်ဝင်ရောက်သိမ်းပိုက်ပါက ထိုဒေသနေပြည်သူများသည် ကျူးကျော်သူ၏ဘာသာစကားကို သင်ယူရန် ဖိအားပေးခံရနိုင်သည်။&#x5B; *ကိုးကားလိုအပ်သည်* &#x5D;

ဘာသာစကားများသည် နိမ့်ကျသည်ဟုယူစခံရ‌သော လူမှုလူတန်းစား နှင့်လည်း ဆက်စပ်မှုရှိလာနိုင်သည်။  ဤအခြအနေတွင်၊ မိဘများသည် မိမိတို့၏သားသမီးများကို လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင်နိမ့်ကျသည်ဟုယူစခံရ‌သောသူများ နှင့် ကင်းကွာစေရန်အတွက် ၎င်းတို့ အသုံးပြုသော ဘာသာစကားကို အသုံးမပြုရန် အားပေးလိမ့်မည်။ ဤကဲ့သို့ဖြစ်လျှင် မျိုးဆက်တစ်ဆက် သို့မဟုတ် နှစ်ဆက်အတွင်း ဘာသာစကား အလွယ်တကူ ပျောက်ဆုံးသွားနိုင်သည်။&#x5B; *ကိုးကားလိုအပ်သည်* &#x5D;
မယ်လနင်

**မယ်လနင်** () သည် သက်ရှိများစွာ၏ အရောင်ကို ပေးစွမ်းနိုင်သည့် ဇီဝမော်လီကျူးများ၏ မိသားစုတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊  အိုလီဂိုမာများ(oligomers) သို့မဟုတ် ပိုလီမာများ(polymers)အဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ (ဥပမာအားဖြင့် သစ်နက် (black panther)၏ အမည်းရောင်သည် ၎င်းမယ်လနင်ကြောင့်ဖြစ်သည်။)

ယူမယ်လနင် ( eumelanin)၊ ဖီယိုမယ်လနင် (pheomelanin)၊ နယူရိုမယ်လနင် (neuromelanin)၊ အယ်လိုမယ်လနင် (allomelanin))နှင့် ပိုင်ယိုမယ်လနင် (pyomelanin)ဟူ၍ မယ်လနင် အခြေခံအုပ်စု ၅-ခု ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆံပင် အရောင်
ကဏ္ဍ:အရေပြား ခန္ဓာဗေဒ
ကဏ္ဍ:လူအရေပြား အရောင်
ပါစိတ်အာပတ်

**ပါစိတ်အာပတ်**သည် အာပတ် ၅-ပုံ (၇-ပုံ)တွင် တစ်ပုံအပါအဝင် ဖြစ်သည်။  ကုသိုလ်စိတ်ကို လျောကျစေတတ်သောကြောင့် ပါစိတ်အာပတ်ဟု ခေါ်သည်။  ဝိပတ္တိ-၄-ပါးတွင် **အာစာရဝိပတ္တိ** ဖြစ်သည်။  ဘိက္ခုပါစိတ်, ဘိက္ခုနီပါစိတ်အားဖြင့် ၂-မျိုးပြားသည်။ 

### သုဒ္ဓပါစိတ်
နိဿဂ္ဂိယသဘော မပါသောကြောင့် ဤပါစိတ်အာပတ်တို့ကို ‘သုဒ္ဓပါစိတ်’ဟု ခေါ်သည်။ ပါစိတ်သက်သက် (ပါစိတ်ချည်းသန့်သန့်)ဟု ဆိုသည်။ ကုသိုလ်စိတ်ကို လျော့ကျစေတတ်၏၊ ထို့ကြောင့် ပါစိတ်မည်၏၊ စေတနာနှင့်တကွ သင့်အပ်သော ပါစိတ်အာပတ်ဖြစ်သည့်အခါ ကုသိုလ်စိတ်များ ကွယ်ပျောက်သောကြောင့် ‘ကုသိုလ်စိတ်’ကို လျော့ကျစေတတ်သော အာပတ်ဟု ဆိုသည်။

ပါရာဇိက စသော အခြားသော အာပတ်တို့လည်း ကုသိုလ်စိတ်ကို လျော့ကျစေတတ်သည်ပင်။ သို့သော် ၎င်းတို့မှာ ‘ပါရာဇိက’ စသော နာမည်ထူးကို ရပြီးဖြစ်၍ ဤအာပတ်များကိုသာ ‘ပါစိတ္တိယ’ဟု ခေါ်ရလေသည်။
### ပါစိတ်အာပါတ် အမျိုးအစားများ
၁။ နိဿဂ္ဂိယပါစိတ်၊

၂။ [သုဒ္ဓပါစိတ်](https://my.wikisource.org/wiki/ဝိနည်းဥပဒေတော်ကြီး/သုဒ္ဓပါစိတ်%20(၉၂))၊

၃။ ဘေဒနကပါစိတ်၊

၄။ ဥဒ္ဓါလနကပါစိတ်၊

၅။ ဆေဒနကပါစိတ် စသည်ဖြင့် ပါစိတ်အာပတ်များကို ခွဲခြားမှတ်သား သင့်သည်။

ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* ၄။ သုဒ္ဓပါစိတ်အခန်း
* [သုဒ္ဓပါစိတ်](https://my.wikisource.org/wiki/ဝိနည်းပဒေသာသင်တန်း/မုသာဝါဒဝဂ်_သိက္ခာပုဒ်_(၁၀)ပါး#သုဒ္ဓပါစိတ်)
 ကိုးကား
ရာမ ၄

**မကိုဋ်မင်း** (၁၈ အောက်တိုဘာ ၁၈၀၄၁ အောက်တိုဘာ ၁၈၆၈) (ပါဠိ: **မကုဋ**; ထိုင်း: '***; အင်္ဂလိပ်: **Mongkut**) သည် **ရာမ ၄*' ဟူသော စကြီမင်းဆက်၏ စတုတ္ထမြောက်ဘုရင် ဖြစ်သည်။  ၁၈၅၁ ခုနှစ် မှ ၁၈၆၈ ခုနှစ်အထိ (နန်းသက် (၁၇)နှစ်) နတ်ရွာစံလွန်တော်မူသည်အထိ စိုးစံခဲ့သည်။

ရာမ (၄) ဘုရင်လက်ထက်တွင် ခေတ်မီပြုပြင်ရေးလုပ်ငန်းများနှင့် နိုင်ငံခြားရေးဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို အရှိန်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးရေးနှင့် နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးတို့အတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်ချပေးခဲ့သူဖြစ်သည်။ သူ့လက်ထက်တွင် အနောက်နိုင်ငံများ၏ ချဲ့ထွင်မှုဖိအားကို သယမ်ပြည် ပထမဆုံး ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ ရာမ (၄)ဘုရင်သည် အနောက်တိုင်းသိပ္ပံနှင့်နည်းပညာကို လက်ခံကျင့်သုံးကာ နိုင်ငံကို ခေတ်မီအောင် ဦးဆောင်ခဲ့သဖြင့် "သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာ၏ ဖခင်" ဟု အမည်တွင်ခဲ့သည်။

သူသည် သူ၏ ညီတော် စူဠာမဏိမင်းသား (ဖင်ကလောင်)အား ၁၈၅၁ ခုနှစ်တွင် ဥပရာဇာ (အိမ်ရှေ့မင်း)တစ်ပါးအဖြစ် တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ မကိုဋ်မင်းက ဖင်ကလောင်အား သူနှင့်အညီ ဂုဏ်ပြုရန် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သည် (၁၅၈၃ ခုနှစ်က နရဲစွမ်မင်းက သူ၏ညီတော်မင်းသား ဧကထို့စရို့ အား ပြုခဲ့သည့်နည်းတူ)။ သူ့လက်ထက်တွင် ဘန်နက်တော်ဝင်မျိုးနွယ်စုသည် သယမ်ပြည်၏ အစွမ်းထက်ဆုံး တော်ဝင်မင်းမျိုးမင်းနွယ်အဖြစ် ဩဇာအရှိဆုံးကာလကို ရောက်ရှိခဲ့သည်။

အနောက်တိုင်းဒေသများတွင် မကိုဋ်မင်းကို ၁၉၅၁ ခုနှစ်ထုတ် "The King and I" ဂီတဇာတ်နှင့် ၁၉၅၆ ခုနှစ်ရုပ်ရှင်မှတစ်ဆင့် အထင်ကရသိရှိကြသည်။
[thumb| [တော်ဝင်နန်းတော် (ဘန်ကောက်)|တော်ဝင်နန်းတော်ရှိ မကုဋဘုရင်၏ ပုံတူ ပန်းချီး]]
Mongkut (  အဓိပ္ပါယ်မှာ *သရဖူ* ) သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး Chakri ဘုရင် (ပထမမြောက် ရာမ)နှင့် မင်းသမီး Bunrot တို့၏ သားတော် မင်းသား Itsarasunthon ၏ ဒုတိယသားတော်ဖြစ်သည်။  Mongkut သည် ၁၈၀၄ ခုနှစ်တွင် သွန်ဘူရီနန်းတော်ဟောင်း ၌ ဖွားမြင်ခဲ့ပြီး ပထမသားတော်သည် ၁၈၀၁ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားပြီး မကြာမီ သေဆုံးသွားခဲ့သည်။ သူ့နောက်တွင် မင်းသား Chutamani (  1808 ခုနှစ်) ။ 1809 ခုနှစ်တွင် မင်းသား Itsarasunthon သည် Phuthaloetla Naphalai (နောက်ပိုင်း ဘုရင် Rama II ပုံစံ) အဖြစ် သရဖူ ဆောင်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် တော်ဝင်မိသားစုသည် မဟာနန်းတော် သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ထိုမှစ၍ ညီအကိုတို့  အဖြစ်သို့ မရောက်မှီတိုင်အောင်၊  Chao Fa  (  ) ဟုခေါ်ကြသည်။ ) နှင့် Chao Fa  (  )  
ကဏ္ဍ:၁၈၆၈ ကွယ်လွန်သူများ
ကဏ္ဍ:၁၈၀၄ မွေးဖွားသူများ

ကဏ္ဍ:စကြီမင်းဆက်
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဘုရင်စနစ်
မယ်တော်သခင်မစိပ်ပုတီးဘုရားကျောင်း (ဘန်ကောက်)

**မယ်တော်သခင်မစိပ်ပုတီးဘုရားကျောင်း** (အင်္ဂလိပ်: Holy Rosary Church, ထိုင်း: วัดแม่พระลูกประคำ; Kalwar Church ဟုလည်း လူသိများသည်) သည် ဘန်ကောက်မြို့ရှိ ရိုမန်ကက်သလစ် ဘုရားကျောင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကျောက်ဖရားမြစ် အရှေ့ဘက်ကမ်းရှိ Samphanthathong မြို့နယ် တွင် တည်ရှိသည်။ 

အယုဒ္ဓယပြည် ကျဆုံးပြီးနောက်တွင် ပေါ်တူဂီ ကက်သလစ်သာသနာပြုအုပ်စုတို့သည် ဤဘုရားကျောင်းအရပ်တွင် ပြန်လည်ပြောင်းရွေ့ နေထိုင်ကြပြီး ၁၇၆၉ ခုနှစ်လောက်က ဘုရားကျောင်းကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ မူလဘုရားကျောင်း အုပ်မြစ်ရှိတဲ့ နေရာတွင် ပြန်လည်တည်ဆောက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြပြီး လက်ရှိဘုရာကျောင်းကို Gothic Revival ဗိသုကာပုံစံဖြင့် ၁၈၉၁-၁၈၉၇ ခုနှစ်အတွင်း ပြန်လည် တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ 

## သမိုင်း 
အယုဒ္ဓယပြည်ကျဆုံးပြီးနောက် ၁၇၆၇ ခုနှစ်တွင် သက်ဆင်မင်းက သွန်ဘူရီပြည်ကို ပြန်လည်ထူထောင်ချိန် အယုဒ္ဓယနေပြည်တော်ရှိ ပေါ်တူဂီလူမျိုးများသည် ယနေ့ခေတ် ဘန်ကောက်၏ နယ်မြေနှစ်ခုတွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ 

အချို့က Father Jacques Corre ၏ ဦးဆောင်မှုကို လိုက်နာကြပြီး Santa Cruz ဘုရားရှိခိုးကျောင်း တည်ထောင်သည့် ကူဒီချင်းရပ်ကွက်ဟု သိကြသည့် ကျောက်ဖရားမြစ် အနောက်ဘက်ကမ်းတွင် ဧရိယာမှာ အခြေချနေထိုင်ကြသည်။ 

ပြင်သစ်သာသနာပြု၏ အခွင့်အာဏာကို လက်ခံရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သော အခြားအဖွဲ့ခွဲတစ်ခုသည် ယခုအခါ သမ္ဗန်တောဝိုင်းခရိုင် အတွင်းရှိ တာလတ်လေးဟု ခေါ်သော အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၎င်းတို့နှင့်အတူ သန့်ရှင်းသောရုပ်တုနှစ်ခုကို ယူဆောင်လာခဲ့သည်။ ဒါပေမယ့် ဒေသခံဘုန်းကြီးတွေ မပါဘဲ၊ Santa Cruz မှာ ဝတ်ပြုဖို့ကလွဲလို့ ရွေးချယ်စရာမရှိခဲ့ကြဘူး။ 
left|thumb| ဘုရားကျောင်းအတွင်းပိုင်း
ဘုရားကျောင်းကို မူလနေရာ၌ ၁၇၈၇ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် သစ်သားအုတ်တံတိုင်းပုံစံဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ဒေသခံများသည် တဖြည်းဖြည်း ပြင်သစ်ဘုန်းကြီးများကို လက်ခံ အားကိုးနေခဲ့ကြသည်။ ၁၈၂၂ ခုနှစ်တွင် ဘုရားကျောင်းသည် ဗာတီကန် (Holy See) နှင့် ပေါင်းစည်းခဲ့ပြီး သယမ်ပြည် ဗာတီကန်ကိုယ်စားလှယ် ဆရာတော် Esprit-Marie-Joseph Florens ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရောက်ရှိခဲ့သည်။ 

ထိုအချိန်တွင် ပေါ်တူဂီအသိုက်အဝန်းသည် တဖြည်းဖြည်း ပြန့်ကျဲလာကာ မကြာမီတွင် တရုတ်လူမျိုး ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများသည် ဘုရားကျောင်း၏ အဓိက တက်ရောက်သူများ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

၁၈၃၈ ခုနှစ်တွင် ပျက်စီးသွားသော အဆောက်အဦဟောင်းကို အစားထိုးရန်အတွက် သစ်သားဖြင့် ဆောက်လုပ်ထားသော ဘုရားကျောင်း အဆောက်အဦးအသစ်ကို ၁၈၃၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် သီတင်းသုံးခဲ့ပြီး မယ်တော်သခင်မ စိပ်ပုတီးအတွက် တရားဝင် အပ်နှံခဲ့သည်။ ၁၈၉၀ ခုနှစ်တွင် အဆောက်အဦ ပြိုကျပျက်စီးသွားပြီး သင်းအုပ်ဆရာ ဖခင်ကြီး ဒက်စလက်စ်က အဆောက်အဦအသစ် ဆောက်လုပ်ရန် စီစဉ်ခဲ့သည်။ ၁၈၉၁ မှ ၁၈၉၇ အထိ ဆောက်လုပ်ရေး၊ ဘုရားကျောင်းအသစ်ကို ၁၈၉၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် သန့်ရှင်းစေခဲ့ပြီး ဆက်လက်လည်ပတ်နေဆဲဖြစ်သည်။

## ဗိသုကာပညာ 
လက်ရှိဘုရားကျောင်းကို Gothic Revival ပုံစံဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။ ပင်မမျက်နှာစာသည် မြစ်ကိုမျက်နှာမူသည့် လက်ဝါးကပ်တိုင်ကြမ်းပြင် အစီအစဉ်ကို လိုက်နာသည်။ မတ်စောက်သော အတက်အဆင်းရှိသော မြှပ်နှံကို Gothic မြင်းမိုရ်နောက်တွင် မျက်နှာစာ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် တည်ဆောက်ထားသည်။ ဘုရားကျောင်းတွင် Gothic ခုံးခုံး တံခါးများနှင့် ပြတင်းပေါက်များကို အသုံးပြုထားပြီး ၎င်း၏ ရောင်ခြယ်မှန်ချပ်လက်ရာသည် ထိုင်းနိုင်ငံတွင် အလှဆုံးဖြစ်သည်။

ဘုရားကျောင်းသည် မှတ်ပုံမတင်ရသေးသော ရှေးဟောင်းအထိမ်းအမှတ် တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် Siamese Architectural Conservation Award ကို ရရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
* 
* 
ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ
စင်ကာပူစီမံခန့်ခွဲမှုပညာတက္ကသိုလ်

**စင်ကာပူ စီမံခန့်ခွဲမှုပညာ တက္ကသိုလ်**()သည် စင်ကာပူနိုင်ငံရှိ အစိုးရမှ အထောက်အပံ့ပေးသော်လည်း၊ ကိုယ်တိုင်ဆုံးဖြတ်အုပ်ချုပ်နိုင်သော ပုဂ္ဂလိက တက္ကသိုလ်တစ်ခုဖြစ်သည်။  ၂၀၀၀-ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဝှာတန်စီမံခန့်ခွဲမှုပညာကျောင်း (Wharton School)၏ ပညာသင်ကြားမှုပုံစံကို စံနမူနာအဖြစ် အတုယူသုံးခဲ့ပြီး၊ စင်ကာပူနိုင်ငံ၏ တတိယမြောက် သက်တမ်းအရှည်ဆုံး ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ တက္ကသိုလ်ဖြစ်သည်။
ဤတက္ကသိုလ်ကို **အက်စ်အမ်ယူ**(**SMU**)ဟုလည်း အတိုကောက်ခေါ်ကြသည်။

## ဖွဲ့စည်းပုံ
စင်ကာပူ စီမံခန့်ခွဲမှုပညာ တက္ကသိုလ်ကို အောက်ပါ အဓိကကျောင်း ၈-ကျောင်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
* စာရင်းကိုင်ပညာကျောင်း  (School of Accountancy)
* လီကုန်းချန်စီးပွားရေးပညာကျောင်း (Lee Kong Chian School of Business or LKCSB)
* ဘောဂဗေဒပညာကျောင်း (School of Economics)
* ကွန်ပျုတင်းနှင့် အချက်အလက်နည်းစနစ်ပညာကျောင်း (School of Computing and Information Systems)
* ရန်ပန်းဟောင်ဥပဒေပညာကျောင်း (Yong Pung How School of Law)
* လူမှုရေးသိပ္ပံပညာကျောင်း (School of Social Sciences)
* ပညာရပ်နယ်ပယ်စုံပေါင်းစပ်လေ့လာခြင်းကောလိပ် (College of Integrative Studies)
* ဘွဲ့လွန်သုတေသနပညာကောလိပ် (College of Graduate Research Studies)

## ပညာရေး
### ကျောင်းဝင်ခွင့်လိုအပ်ချက်များ
စင်ကာပူ စီမံခန့်ခွဲမှုပညာ တက္ကသိုလ်သည် စင်ကာပူ-ကိန်းဘရစ်ချ် ဂျီစီအီး(အေ)အဆင့် (Singapore-Cambridge GCE Advanced Level) အောင်လက်မှတ်ဖြစ်စေ၊ စင်ကာပူနိုင်ငံရှိ ပိုလီတက်ကနစ် ၅-ခုနှင့် အနုပညာကျောင်း ၂-ခုတို့မှ ဒီပလိုမာအောင်လက်မှတ်များ ဖြစ်စေ၊ အိုင်ဘီဒီပလိုမာ (International Baccalaureate diploma) စသည်တို့ပါဝင်သော တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း သို့မဟုတ် အထက်တန်းကျောင်း အောင်မြင်မှု အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်များတင်ပြနိုင်သော ကျောင်းသားများမှ တစ်နှစ်တစ်ကြိမ် ရွေးချယ်ဝင်ခွင့်ပြုသည်။ ဘွဲ့လွန် သို့မဟုတ် မာစတာပရိုဂရမ်များသို့ ဝင်ခွင့်အတွက် စင်ကာပူ စီမံခန့်ခွဲမှုပညာ တက္ကသိုလ်သည် အဓိကဘာသာရပ်အများစုအတွက် ဂျီမက်(GMAT) နှင့် တိုဖယ်လ်(TOEFL) သို့မဟုတ် အိုင်အဲလ်စ်(IELTS) လိုအပ်သည်။ အချို့သော မေဂျာများသည် စာစီစာကုံးများ၊ ထောက်ခံစာများ တင်ပြခြင်းနှင့် လုပ်ငန်းအတွေ့အကြုံ အနည်းဆုံးမည်မျှရှိရမည်ဟူသော လိုအပ်ချက်တို့လည်း တောင်းဆိုတတ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စင်ကာပူနိုင်ငံရှိ တက္ကသိုလ်များ
ရဝေအောင်

**ရဝေအောင်** (; အင်္ဂလိပ်ရေးသားမှု **Yawai Aung**၊ ၂၂ စက်တင်ဘာ ၁၉၇၆ ခုနှစ်  ဖွား) သည် ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် နာမည်ကျော်ကြားခဲ့သော မြန်မာသရုပ်ဆောင်နှင့် မော်ဒယ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် တစ်ချိန်က မြန်မာနိုင်ငံတွင် အောင်မြင်မှုအရှိဆုံး သရုပ်ဆောင်များထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။

## အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး
ရဝေအောင်သည် ၁၉၇၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၂ ရက်တွင် မြစ်ကြီးနား၊ ကချင်ပြည်နယ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နဝမမြောက်ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း သူရ ထွန်းတင် ၏ တူမြေး ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ရန်ကုန်အဝေးသင်တက္ကသိုလ် မှ ရူပဗေဒဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။

## အလုပ်အကိုင်
၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် ၎င်းသည် ဓာတ်ပုံမော်ဒယ်အဖြစ် စတင်လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး ဒေသဆိုင်ရာ မဂ္ဂဇင်းများ၏ မျက်နှာဖုံးဓာတ်ပုံများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် တင်မိုးလွင် ၏ မော်ဒယ်သင်တန်းအေဂျင်စီ Talent & Models သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ မော်ဒယ်နှင့် ကြောင်လျှောက်တို့တွင် ပရော်ဖက်ရှင်နယ်သင်တန်းများ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ Talent & Models International ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် ဖက်ရှင်ပြပွဲများနှင့် ကြော်ငြာပြပွဲများစွာတွင် လမ်းလျှောက်မော်ဒယ်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ပြက္ခဒိန်များစွာတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ၎င်း၏ ဓာတ်ပုံများသည် အိမ်တိုင်းလိုလို၏ ပြက္ခဒိန်များတွင် နေရာယူခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရုပ်သံကြော်ငြာများနှင့် ဂီတဗီဒီယိုများအတွက် ကမ်းလှမ်းမှုများ ရရှိခဲ့သည်။ မော်ဒယ်အဖြစ် ၎င်း၏ ကြိုးစားအားထုတ်မှုနှင့် ဂီတဗီဒီယိုများနှင့် ရုပ်သံကြော်ငြာများတွင် သရုပ်ဆောင်မှုများသည် ရုပ်ရှင်လုပ်ငန်းက သတိပြုမိခဲ့ပြီး မကြာမီ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်အတွက် ကမ်းလှမ်းမှုများ ရရှိခဲ့သည်။

၎င်းသည် လွင်မိုး၊ ထွန်းအိန္ဒြာဗို နှင့် မေသန်းနု တို့နှင့်အတူ *တစ်ခါကဧရာဝတီညများ* ရုပ်ရှင်ဖြင့် ပွဲဦးထွက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၎င်း၏ ဒုတိယရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် *သမီးမိုက်* တွင် လွင်မိုးနှင့် ထက်ထက်မိုးဦး တို့နှင့်အတူ ပါဝင်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၀ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၂ ရက်တွင် မြန်မာရုပ်ရှင်ရုံများတွင် ပြသခဲ့သည်။ ဤရုပ်ရှင်သည် ၎င်းအား ပို၍ထင်ရှားလာစေခဲ့သည်။ ၎င်းသည် *ဤမှန်သောသစ္စာစကားကြောင့်*၊ *မြစ်နှစ်စင်းရဲ့ပင်လယ်*၊ *မျက်ရည်တံခါး*၊ *မမ မောင်မောင် မို့မို့*၊ *တံငါရွာပုံပြင်*၊ *ငွေဗျိုင်းဖြူ*၊ *ရွှေအိုး*၊ *သိမ်မွေ့* အစရှိသည့် မြန်မာရုပ်ရှင်များစွာတွင် အဓိကဇာတ်ဆောင်အဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

## ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်များ
* *တစ်ခါကဧရာဝတီညများ*
* *သမီးမိုက်* (၂၀၀၀)
* *ဤမှန်သောသစ္စာစကားကြောင့်*
* *မြစ်နှစ်စင်းရဲ့ပင်လယ်*
* *မျက်ရည်တံခါး*
* *မမ မောင်မောင် မို့မို့*
* *တံငါရွာပုံပြင်*
* *ငွေဗျိုင်းဖြူ*
* *ရွှေအိုး*
* *သိမ်မွေ့*
* *မွေးရှင်*
* *ရွှေပြည်သူ*
* *မိခင်*
* *ဗုံးပေါလအော*

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
သိရိမာ

**သိရိမာ** သည် ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာ စာပေများတွင် ထင်ရှားသော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ အဓိကအားဖြင့် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်တော်အခါ သာဝတ္ထိမြို့တွင် ထင်ရှားသော ပြည်တန်ဆာမတစ်ဦးအဖြစ် လူသိများသည်။ သို့သော်လည်း ပါဠိတော်နှင့် အဋ္ဌကထာများတွင် သိရိမာအမည်ရှိသော အခြားပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် နေရာဌာနများကိုလည်း တွေ့ရှိရသည်။

### ပြည်တန်ဆာမ သိရိမာ
သာဝတ္ထိမြို့တွင် နေထိုင်သော သိရိမာသည် သာလဝတီ၏ သမီးဖြစ်ပြီး နာမည်ကျော် ဆေးဆရာ ဇီဝက၏ ညီမလည်းဖြစ်သည်။ သူမသည် ပြည်တန်ဆာလုပ်ငန်းဖြင့် အသက်မွေးမြူခဲ့ပြီး အလွန်အလှအပနှင့် ပြည့်စုံကာ လူအများ၏ ချစ်ခင်မြတ်နိုးမှုကို ခံယူရရှိခဲ့သည်။ 

တစ်နေ့တွင် သူမသည် သူဌေးသမီး ဥတ္တရာကြောင့် တရားနာခွင့်ရခဲ့ပြီး တရားတော်ကို နာကြားပြီးနောက် သောတာပန်အရိယာပုဂ္ဂိုလ် အဆင့်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ 

သိရိမာသည် သောတာပန်ဖြစ်ပြီးနောက် မြတ်စွာဘုရားနှင့် သံဃာတော်များကို ပင့်ဖိတ်၍ နေ့စဉ် ဆွမ်းကပ်လှူဒါန်းခဲ့သည်။  သူမသည် အသက်ထက်ဆုံး ကုသိုလ်ကောင်းမှုများ ပြုလုပ်ကာ နောက်ဆုံးတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီး ယာမာနတ်ဘုံသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထိုဘုံတွင်လည်း သူမသည် အနာဂါမ်အရိယာပုဂ္ဂိုလ် အဆင့်သို့ တက်လှမ်းနိုင်ခဲ့သည်။ 

### အခြား သိရိမာများ
ပါဠိစာပေများတွင် သိရိမာအမည်ရှိသော အခြားပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် နေရာများကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်၊ ၎င်းတို့အထဲတွင် အချို့မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။

* **သိရိမာမထေရ်** - ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာတွင် ရဟန္တာတစ်ပါးဖြစ်သည်။ 
* **သိရိမာမိဖုရား** - အနောမဒဿီမြတ်စွာဘုရားအလောင်း၏ကြင်ယာတော် ၊ သုမနဘုရားရှင်၏ မယ်တော်  နှင့် ဖုဿဘုရားရှင်၏ မယ်တော်  တို့ဖြစ်သည်။
* **သိရိမာဥပါသိကာမ** - ရေဝတဘုရားရှင် ၊ သုမေဓာဘုရား ၊ ဒီပင်္ကရာမြတ်စွာဘုရား ၊ ဝိပဿီမြတ်စွာဘုရား  နှင့် ဝေဿဘူမြတ်စွာဘုရား  တို့၏ မြတ်သောအလုပ်အကျွေးဖြစ်သည်။
* **(ဝိပဿီဘုရားလောင်း၏) သိရိမာပြာသာဒ်**  နှင့် **(မင်္ဂလဘုရားလောင်း၏) သိရိမာပြာသာဒ်**  တို့ဖြစ်သည်။
* **သိရိမာနတ်သမီး** - နတ်ဘုံတွင် ရှိသော နတ်သမီးတစ်ပါးဖြစ်သည်။ 
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* သိရိမာပြည့်တန်းဆာမအကြောင်း အကျဉ်းချုပ်
* သိရိမာဝတ္ထု
* ဥတ္တရာဥပါသိကာဝတ္ထု
* ဥတ္တရာ၏ ကြီးစွာသော သဒ္ဓါဆန္ဒ
 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ဥတ္တရထေရ်

**ဥတ္တရထေရ်**သည် ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် ထင်ရှားသော ရဟန်းတော်တစ်ပါးဖြစ်ပြီး အရှင်သာရိပုတ္တရာ၏ တပည့်ဖြစ်သည်။ ဥတ္တရလည်း ကြည့်။

### ဘဝအစ
ဤဥတ္တရထေရ်သည် သုမေဓမြတ်စွာဘုရား ပွင့်တော်မူစဉ်အခါက ဝိဇ္ဇာဓိုရ်တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။ ကောင်းကင်ခရီးဖြင့် လှည့်လည်သွားလာစဉ် မြတ်စွာဘုရားကို ဖူးမြင်ရသောအခါ ကြည်ညိုသဒ္ဓါပွားကာ မဟာလှေကားပန်းတို့ဖြင့် ပူဇော်ခဲ့သည်။ ထိုကုသိုလ်ကောင်းမှုကြောင့် သေလွန်သောအခါ တာဝတိံသာနတ်ပြည်၌ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုနတ်ဘဝမှ စုတေပြီးနောက် လူ့ပြည်နှင့် နတ်ပြည်တို့၌ ကျင်လည်ခဲ့သည်။ ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား ပွင့်တော်မူသောအခါ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ငယ်တွင် ပစ္စည်းဥစ္စာပေါများကြွယ်ဝသော ပုဏ္ဏားမျိုး၌ ဖွားမြင်ခဲ့ပြီး ဥတ္တရဟု အမည်တွင်ခဲ့သည်။

အရွယ်ရောက်သောအခါ ပုဏ္ဏားတို့၏ အတတ်ပညာများကို အပြီးတိုင် တတ်မြောက်ခဲ့သည်။ ဇာတ်မြင့်ခြင်း၊ အဆင်းလှခြင်း၊ အဝတ်အစားပညာ တတ်ကျွမ်းခြင်း၊ အရွယ်ကောင်းခြင်းနှင့် အကျင့်သီလ မြင့်မြတ်ခြင်းတို့ကြောင့် လူအများ၏ ချီးကျူးမှုကို ခံယူရရှိခဲ့သည်။ ထိုသို့ ပြည့်စုံသော ဂုဏ်သတင်းကြောင့် ဝဿကာရမည်သော မဂဓအမတ်ကြီးက သူ၏သမီးနှင့် ထိမ်းမြားလက်ထပ်လိုကြောင်း ကမ်းလှမ်းပြောဆိုခဲ့သော်လည်း ဥတ္တရသည် ဝဋ်ဒုက္ခမှ လွတ်မြောက်လိုသော အလိုဆန္ဒ ကြီးမားသူဖြစ်သောကြောင့် လက်မခံခဲ့ပေ။

### ရဟန်းဘဝ
ရံဖန်ရံခါ အရှင်သာရိပုတ္တရာထံ ချဉ်းကပ်လျက် တရားနာယူရသဖြင့် သဒ္ဓါတရားတိုးပွားကာ သာမဏေပြုခဲ့သည်။ ထို့နောက် အရှင်သာရိပုတ္တရာကို ဝတ္တရားကျေပြွန်စွာ ပြုစု လုပ်ကျွေးခဲ့သည်။

တစ်နေ့သောအခါ အရှင်သာရိပုတ္တရာသည် အနာရောဂါဖြစ်၍ ဆေးအလို့ငှါ သွားစဉ် လမ်းခရီးတွင် ရေကန်တစ်ခု၏ ကမ်း၌ သပိတ်ကို ထားခဲ့ကာ မျက်နှာသစ်နေခိုက် သူခိုးတစ်ယောက်ကို အစောင့်တို့က လိုက်ဖမ်းရာ ထိုသူခိုးသည် ခိုးယူလာသော ပစ္စည်းဥစ္စာထုပ်ကို ဥတ္တရသာမဏေ၏ သပိတ်တွင် ထည့်၍ ထွက်ပြေးလေ၏။ သာမဏေသည် မိမိသပိတ်ရှိရာသို့ အလာတွင် အစောင့်တို့က သာမဏေကို ဖမ်း၍ ဝဿကာရအမတ်ကြီးထံ ပြကြသည်။

ရှေးက မိမိသမီးနှင့် လက်ထပ်ရန် စေ့စပ်စဉ်က ငြင်းပယ်ပြီး ရဟန်းပြုသွားခဲ့သည်ကို မကျေနပ်၍ ရန်ငြိုးရှိခဲ့ဘူးသော ထိုအမတ်ကြီးသည် ဥတ္တရကို သူခိုးဟု ဆုံးဖြတ်ကာ အရှင်လတ်လတ် တံကျင်လျှိုသွင်းစေခဲ့သည်။

### ရဟန္တာဖြစ်ခြင်း
ထိုနေရာသို့ မြတ်စွာဘုရား ရောက်ရှိလာတော်မူပြီး တရားဟောတော်မူရာ ဥတ္တရသည် ထိုနေရာ၌ပင် ဆဠဘိညရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူခဲ့သည်။ တံကျင်လျှိုထားရာမှ လွတ်မြောက်ပြီးနောက် လူအပေါင်းတို့အား တန်ခိုးပြာဋိဟာများကို ပြတော်မူသည်။ ထိုအခါ၌ တံကျင်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော အနာသည်လည်း အသားနုတက်ကာ ပျောက်ကင်းသွားလေသည်။

အရှင်ဥတ္တရထေရ်သည် ထိုသို့သော အံ့ဖွယ်ဖြစ်ရပ်များ ကြုံတွေ့ခဲ့ပြီးနောက် ဂါထာအချို့ကိုလည်း မိန့်ကြားတော်မူခဲ့သည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်

 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ရဟန္တာများ
ဥတ္တရာ နန္ဒမာတာ

**ဥတ္တရာ နန္ဒမာတာ** သည် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ထင်ရှားသော ဥတ္တရာအမည်ရှိ ဒါယိကာမတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဈာန်အဘိညာဉ်၌ အလွန်ထူးချွန်သဖြင့် ဈာယီဧတဒဂ်ကို ရရှိခဲ့သည်။ ရာဇဂြိုဟ်မြို့မှ ပုဏ္ဏသူဌေး၏ သမီးဖြစ်ပြီး ငယ်စဉ်ကပင် မိဘများနှင့်အတူ သောတာပန်အရိယာသာဝက ဖြစ်ခဲ့သည်။ သူမကို **နန္ဒမာတာ** ဟုလည်း ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ ဝေဠုကဏ္ဍကီနန္ဒမာတာလည်းကြည့်။

### အိမ်ထောင်ဘဝ
အရွယ်ရောက်သောအခါ ဥတ္တရာသည် ရာဇဂြိုဟ်မြို့မှပင် မိစ္ဆာအယူရှိသော သူဌေးသားတစ်ဦးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ရသည်။ ထိုသူ၏ အယူဝါဒကြောင့် ဥတ္တရာသည် ဘုရားဖူးခွင့်၊ တရားနာခွင့်၊ လှူဒါန်းခွင့်နှင့် ဥပုသ်စောင့်ခွင့်တို့ကို မရရှိခဲ့ပေ။

### သိရိမာနှင့် ပတ်သက်သော အဖြစ်အပျက် 
မိမိ၏ အိမ်ထောင်ရေးအခက်အခဲများကြားမှ ကုသိုလ်ကောင်းမှုများ ပြုလုပ်လိုသော ဆန္ဒပြင်းပြမှုကြောင့် ဥတ္တရာသည် မိဘများထံမှ အသပြာတစ်သောင်းငါးထောင်ကို ရယူကာ သိရိမာမည်သော ပြည့်တန်ဆာမကို ငှားရမ်းခဲ့သည်။ ထိုငွေဖြင့် သိရိမာအား သူမ၏ ယောက်ျားကို (၁၅) ရက်ပတ်လုံး ပြုစုစေပြီး ထိုကာလအတွင်း ဥတ္တရာသည် မြတ်စွာဘုရားအမှူးရှိသော သံဃာတော်တို့အား အကြီးအကျယ် လှူဒါန်းပူဇော်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

တစ်နေ့သောအခါ ဥတ္တရာ၏ ယောက်ျားသည် သိရိမာနှင့်အတူ ရှိနေစဉ် ပြူတင်းပေါက်မှ အပြင်သို့ ကြည့်လိုက်ရာ ချွေးများလိမ်းကျံကာ ပြာများပေကျံလျက် အစားအစာများ ချက်ပြုတ်စီမံနေသော ဥတ္တရာကို မြင်လေသည်။ ထိုအခါ သူသည် မိမိ၏ စည်းစိမ်ဥစ္စာများကို မသုံးစွဲဘဲ ကုသိုလ်ကောင်းမှုများ ပြုလုပ်နေသော ဥတ္တရာကို မိုက်မဲသည်ဟု ထင်ကာ ပြုံးခဲ့သည်။ ဥတ္တရာကလည်း သူ့ယောက်ျားကို ကြည့်ကာ တမလွန်ဘဝအတွက် အကျိုးရှိမည့် ကုသိုလ်ကောင်းမှုများကို မပြုလုပ်သော သူ့ယောက်ျားကို မိုက်မဲသည်ဟု ကြံစည်ကာ ပြုံးခဲ့သည်။

ထိုအဖြစ်အပျက်ကို မြင်သော သိရိမာသည် မိမိကိုယ်ကို အိမ်ရှင်မဟု ထင်မှတ်ကာ ဥတ္တရာကို အမျက်ထွက်ပြီး ပြာသာဒ်အောက်သို့ ဆင်းလာခဲ့သည်။ ဥတ္တရာသည် သိရိမာကို မြင်သောအခါ မေတ္တာစိတ်ကို ပွားများစေခဲ့သည်။ သို့သော် သိရိမာသည် ဒေါသအလျောက် ကျိုက်ကျိုက်ဆူနေသော ထောပတ်ပူများကို ဥတ္တရာ၏ ဦးခေါင်းပေါ်သို့ လောင်းချလိုက်လေသည်။ အံ့ဩဖွယ်ကောင်းစွာပင် ဥတ္တရာ၏ မေတ္တာတန်ခိုးကြောင့် ထိုထောပတ်ပူများသည် အေးမြသောရေကဲ့သို့ လျှောကျသွားခဲ့သည်။

မိမိ၏ အမှားကို သိမြင်သွားသော သိရိမာသည် ဥတ္တရာထံမှ သည်းခံခွင့်ကို တောင်းပန်ခဲ့သည်။ ဥတ္တရာသည်လည်း သိရိမာအား မြတ်စွာဘုရားရှေ့တော်၌ တောင်းပန်စေပြီးနောက် သည်းခံခွင့်လွှတ်ခဲ့သည်။

### မိသားစု၏ သာသနာဝင်ခြင်း
ထို့နောက် ဥတ္တရာသည် သူမ၏ ယောက်ျားနှင့် ယောက္ခမများကို မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ မြတ်စွာဘုရားသည် “အက္ကောဓေန ဇိနေ ကောဓံ” အစရှိသော တရားတော်ကို ဟောကြားတော်မူရာ ဥတ္တရာ၏ ယောက်ျား၊ ယောက္ခမများနှင့် သိရိမာအပါအဝင် အမျိုးသမီးငါးဦးတို့သည် သောတာပန်အရိယာသာဝကများ ဖြစ်သွားကြသည်။

### နောက်ပိုင်းဘဝ
ဂါထာ၏အဆုံး၌ ဥတ္တရာသည် သကဒါဂါမိဖိုလ်၌ တည်ခဲ့ပြီး ကွယ်လွန်သောအခါ တာဝတိံသာနတ်ပြည်၌ ဥတ္တရာအမည်ရှိသော နတ်သမီးတစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည်ဟု ဝိမာနဝတ္ထုအဋ္ဌကထာတွင် ဆိုထားသည်။ ထို့ပြင် ဥတ္တရာ၏ မိခင် (ပုဏ္ဏသူဌေး၏ ဇနီး) ၏ အမည်မှာလည်း ဥတ္တရာပင်ဖြစ်သည်ဟု အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်အဋ္ဌကထာတွင် ဖော်ပြထားသည်။

**နန္ဒမာတာ** ဟူသောအမည်သည် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ မြတ်သောအလုပ်အကျွေး ဒါယိကာမများတွင် တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်သောကြောင့် ခေါ်တွင်ခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* ဥတ္တရာ နန္ဒမာတာ ဥပါသိကာအကြောင်း
* ဥတ္တရာဥပါသိကာဝတ္ထု

 ကိုးကား
သိရိမာမထေရ်

သိရိမာမထေရ်သည် ရှေးရှေးဘုရားတို့ထံတော်၌ အဓိကာရကုသိုလ်များကို ပြုလုပ်ပြီး ထိုထိုဘဝတို့၌ ကုသိုလ်ကောင်းမှုများကို ပြုလုပ်ဆည်းပူးခဲ့ရာ ကမ္ဘာတစ်သိန်းထက်၌ ပဒုမုတ္တရဘုရား မပွင့်မီကပင် ပုဏ္ဏားမျိုး၌ဖြစ်ပြီး ဝေဒကျမ်း, နိဃဏ္ဍုကျမ်း, အလင်္ကာကျမ်းစသည်တို့ကို ပါရဂူမြောက် အပြီးအဆုံးထိ အောင် တတ်မြောက်ကျွမ်းကျင်သူဖြစ်သည်။

ထို့နောက် (၈၄၀၀၀) သော ရသေ့များ ခြံရံလျက် ဟိမဝန္တာအရပ်၌ ရသေ့ရဟန်းပြုလုပ်နေထိုင်ပြီး ဈာန်, အဘိညာဉ်တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။

ရှေးရှေးဘုရားရှင်တို့၌ ကုသိုလ်ကောင်းမှု ပြုခဲ့သည်အားလျော်စွာ ဘုရားရှင်တို့၏ ဂုဏ်တော်တို့ကို အဖန်ဖန်အောက်မေ့ပြီး လွန်လေပြီးသော ရှေးဘုရားရှင်တို့ကို ရည်ညွန်း၍ သဲပုံစေတီတည်ပြီးလျှင် ပူဇော်သက္ကာရပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုအကြောင်းကိုမြင်၍ အခြံအရံရသေ့တို့သည်လည်း အလားတူ ပူဇော်မှုပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။

ထို့နောက် ပဒုမုတ္တရဘုရားရှင် ပွင့်ပေါ်လာပြီး ဘုရားရှင်၏ဂုဏ်တော်တို့ကို တပည့်ဖြစ်သူ ရသေ့တို့အား ပြပြီးလျှင် အတိုင်းထက်အလွန် ဘုရားရှင်တို့၌ ထိုတပည့်ရသေ့တို့၏ ကြည်ညိုမှုသဒ္ဓါတရားကို ပွားစေပြီး သေဆုံးရာ ဗြဟ္မာ့ပြည်သို့ရောက်ရှိသည်။
ထို့နောက် နတ်ပြည်, လူ့ပြည့်တို့၌ အဖန်ဖန်ကျင်လည်ကာ ဂေါတမဘုရားရှင် လက်ထက်တော်၌ သာဝတ္ထိပြည် သူကြွယ်မျိုး၌ ဖြစ်သည်၊ ကျက်သရေမင်္ဂလာအပေါင်းနှင့် ပြည့်စုံသောကြောင့် “သိရိမာ” ဟု အမည်မှည့်ကြသည်။

မတ်တတ်ပြေးအရွယ်တွင် နောက်ထပ် “သိရိဝဍ္ဎ” မည်သော ညီငယ်တစ်ယောက် မွေးဖွားသည်။

နှစ်ဦးစလုံး ဇေတဝန်ကျောင်းရေစက်ချပွဲကြီး၌ ရှင်ရဟန်းပြုကြသည်။ သိရိဝဍ္ဎသည် ရဟန္တာမဖြစ်ဘဲ ပစ္စည်း (၄)ပါးပေါများကာရှင်လူရဟန်းတို့၏ လေးစားခြင်းကို ခံရသည်။

သိရိမာထေရ်သည် ရဟန်းပြုချိန်မှစ၍ ရှေးအကုသိုလ်ကံကြောင့် လာဘ်လာဘနည်းပါးကာ လူအများ၏ ချီးမွမ်းခြင်းမခံရဘဲ ကဲ့ရဲ့မှုကိုသာ ခံရသည်။ သို့သော် သမထ, ဝိပဿနာ တရားတို့၌ ကျိုးစားအားထုတ်ကာ မကြာမီ ဆဠဘိည ရဟန္တာဖြစ်လေသည်။

ထို့နောက် ထိုအရှင်သည် “မချီးမွမ်းထိုက်သူကို ချီးမွမ်းခြင်း, ချီးမွမ်းထိုက်သူကို ကဲ့ရဲ့ခြင်းသည် ပုထုဇဉ်အဖြစ်၏ အပြစ်” ဟု ပုထုဇဉ်အဖြစ်ကို ကဲ့ရဲ့လိုသည်ဖြစ်၍-ပရေ စ နံ ပသံသန္တိ-စသော ၂-ဂါထာကို ဟောကြားခဲ့ လေသည်။

ထိုအကြောင်းကိုကြား၍ ညီငယ်ဖြစ်သူ သိရိဝဍ္ဎထေရ်သည် သံဝေဂဖြစ်ပွားပြီး ဝိပဿနာကိုအားထုတ်ကာ မကြာမီ ရဟန္တာဖြစ်ပြီး ကဲ့ရဲ့ကြသောပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်လည်း သိရိမာထေရ်ကို ကန်တော့ကြလေသည်။  
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်

 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ရဟန္တာများ
၁၀၁ ဒယ်​​မေးရှင်း

***၁၀၁ ဒယ်​​မေးရှင်း*** () သည် ၁၉၆၁ ခုနှစ်က ထုတ်လုပ်သော အမေရိကန် အန်နီမေးရှင်းရုပ်ရှင်ဖြစ်သည်။ Walt Disney Productions မှ ထုတ်လုပ်ပြီး ဒါရိုက်တာ Wolfgang Reitherman၊ Hamilton Luske နှင့် ကလေဒီ ဂျီရိုနီမီမှ ရိုက်ကူးခဲ့သည်။

## သရုပ်ဆောင်များနှင့် ဇာတ်ကောင်များ 
* ပေါင်ဂို (Pongo) အဖြစ် ရော့ဒ် တေလာ
* ဂျက်စပါ (Jasper) နှင့် ဟော်ရက်စ် ဘာဒွန် (Horace Badun) အဖြစ် J. Pat O'Malley နှင့် ဖရက်ဒ် ဝိုလော့
* Cruella de Vil အဖြစ် ဘက်တီ လူ ဂါဆန်
* နာနီ (Nanny) အဖြစ် Martha Wentworth
* ရော်ဂျာ ရက်ဒ်ကလစ်ဖ် (Roger Radcliffe) အဖြစ် ဘင် ရွိုက်
* ပါဒီတာ (Perdita) အဖြစ် Cate Bauer နှင့် Lisa Daniels
* Sergeant Tibbs အဖြစ် Dave Frankham
* အန်နီတာ ရက်ဒ်ကလစ်ဖ် (Anita Radcliffe) အဖြစ် လီဆာ ဒေးဗစ်
* ကော်လီ (Collie) အဖြစ် တွမ် ကွန်ဝေး
* Old Towser အဖြစ် တူဒေါ အိုဝင်
* ဒယ်နီ (Danny) အဖြစ် George Pelling
* လာဘရာဒေါ (Labrador) အဖြစ် Ramsay Hill
* မင်းသမီး (Princess) နှင့် Duchess အဖြစ် Queenie Leonard နှင့် မာဂျိုရီ ဘင်းနက်

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ် 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

ကဏ္ဍ:၁၉၆၁ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ကာတွန်းရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
စင်ကာပူနည်းပညာနှင့်ဒီဇိုင်းတက္ကသိုလ်

**စင်ကာပူနည်းပညာနှင့်ဒီဇိုင်းတက္ကသိုလ်** ()သည် စင်ကာပူနိုင်ငံ၏ စတုတ္ထမြောက် အစိုးရထောက်ပံ့ကြေးရ (publicly-funded) ကိုယ်တိုင်ဆုံးဖြတ်အုပ်ချုပ်နိုင်သော (autonomous) တက္ကသိုလ်တစ်ခုဖြစ်သည်။၎င်းတက္ကသိုလ်ကို အတိုကောက်အားဖြင့် **အက်စ်ယူတီဒီ** (**SUTD**)ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။

## သမိုင်းကြောင်း
မှ တက္ကသိုလ်သို့ လှူဒါန်းခဲ့သည့် ရှေးဟောင်း တရုတ်နွေရာသီအဆောင်တစ်ခု။]]
မက်ဆာချူးဆက် စက်မှုတက္ကသိုလ်၏ "အင်စတီကျုပါမောက္ခ"တစ်ယောက်ဖြစ်သည့် သောမတ်စ် မက်ဂနန်တီ (Thomas Lee Magnanti)သည် စင်ကာပူနည်းပညာနှင့်ဒီဇိုင်းတက္ကသိုလ်ကို စတင်တည်ထောင်သည့် တက္ကသိုလ်ဥက္ကဋ္ဌ (founding president) ဖြစ်သည်။ စင်ကာပူနည်းပညာနှင့်ဒီဇိုင်းတက္ကသိုလ်၏ စတင်တည်ထောင်သည့် အုပ်ချုပ်ရေးအရာရှိချုပ် (founding provost)ဖြစ်သည့် ချုန်းတိုးချုန်း (Chong Tow Chong)မှ ၂၀၁၈-ခုနှစ်တွင် ဤကျောင်း၏ ဒုတိယမြောက် တက္ကသိုလ်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ပြောင်းလဲတာဝန်ယူခဲ့သည်။ လက်ရှိ တက္ကသိုလ်ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သည့် ဖူးကော့ကွမ်း (Phoon Kok Kwang)သည် ၂၀၂၄-ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁-ရက်နေ့တွင် တာဝန်လွဲပြောင်းယူခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စင်ကာပူနိုင်ငံရှိ တက္ကသိုလ်များ
ဥဂ္ဃဋိတညူပုဂ္ဂိုလ်

ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းဂန်များအရ မြတ်စွာဘုရား၏ တရားတော်များကို နာကြားခြင်းဖြင့် သစ္စာလေးပါးကို သိမြင်နိုင်သော ပုဂ္ဂိုလ် (၄)မျိုးတွင် ပထမဦးဆုံး အမျိုးအစားမှာ ဥဂ္ဃဋိတညူပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်သည်။ ဥဂ္ဃဋိတညူဟူသည် "အကျဉ်းမျှ ဖွင့်ပြအပ်သော တရားစကားကို သိလွယ်သော ပုဂ္ဂိုလ်" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။

အဓိပ္ပါယ်နှင့် လက္ခဏာ

ဥဂ္ဃဋိတညူပုဂ္ဂိုလ်သည် သစ္စာလေးပါးနှင့် သက်ဆိုင်သော တရားစကား သို့မဟုတ် ဂါထာတစ်ခုကို အကျဉ်းချုပ် နာကြားလိုက်ရုံမျှဖြင့် သစ္စာတရားကို ထိုးထွင်းသိမြင်ပြီး မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို လျင်မြန်စွာ ရရှိနိုင်သော သူတော်ကောင်း အမျိုးအစားဖြစ်သည်။

ဤပုဂ္ဂိုလ်များသည် များသောအားဖြင့် ပဋိသမ္ဘိဒါပတ္တ (ပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏ်) ကို ရရှိထားသူများ ဖြစ်တတ်ကြသည်။ ပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏ် ရရှိထားခြင်းသည် ယခင်ဘုရားရှင်တို့၏ သာသနာတော်များ၌ ကတည်းက ဝိပဿနာဘာဝနာကို ကြိုးစားအားထုတ်ခဲ့ဖူးသော **ပုဗ္ဗယောဂ**နှင့် ပြည့်စုံခြင်း၏ အမှတ်အသားတစ်ခုဖြစ်သည်။

**ပုဗ္ဗယောဂ**၏ အရေးပါပုံ

ဥဂ္ဃဋိတညူပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ရှေးဘုရားရှင်တို့၏ လက်ထက်တော်များကတည်းက ဝိပဿနာဘာဝနာ ကမ္မဋ္ဌာန်းများကို **သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်** အဆင့်အထိ ထူးထူးခြားခြား အားထုတ်ကျင့်ကြံခဲ့ဖူးသော ခိုင်မာသည့် **ပုဗ္ဗယောဂ**ရှိကြသည်။ ထိုသို့ အားကောင်းသော **ပုဗ္ဗယောဂ**ရှိနေသည့်အတွက် ယခုဘဝတွင် သစ္စာလေးပါးနှင့်စပ်သော ရုပ်နာမ် **ဓမ္မသင်္ခါရတရား**တို့၏ **အနိစ္စ**သဘော၊ **ဒုက္ခ**သဘော၊ **အနတ္တ**သဘော စသည့် အနက်အဓိပ္ပါယ်တို့ကို ညွှန်ပြသော တရားဒေသနာတော်ကို အကျဉ်းမျှ ကြားနာလိုက်ရုံဖြင့် အလွယ်တကူ ထိုးထွင်းသိမြင်ကာ ကျွတ်တမ်းဝင်နိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။   
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
*ဥဂ္ဃဋိတညူပုဂ္ဂိုလ်
*ဝိပဉ္စိတညူပုဂ္ဂိုလ်
 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ
နေယျပုဂ္ဂိုလ်

ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းဂန်များအရ မြတ်စွာဘုရား၏ တရားတော်များကို နာကြားခြင်းဖြင့် သစ္စာလေးပါးကို သိမြင်နိုင်သော ပုဂ္ဂိုလ် (၄)မျိုးတွင် တတိယအမျိုးအစားမှာ **နေယျပုဂ္ဂိုလ်** ဖြစ်သည်။ နေယျပုဂ္ဂို်  ဟူသည် "တရားတော်ကို အရဆောင်၍ ကျင့်သူ၊ ကျွတ်ထိုက်သူ" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။

အဓိပ္ပါယ်နှင့် လက္ခဏာ

**နေယျပုဂ္ဂိုလ်**တို့သည် **ဥဂ္ဃဋိတညူပုဂ္ဂိုလ်**နှင့် **ဝိပဉ္စိတညူပုဂ္ဂိုလ်**တို့ကဲ့သို့ တရားနာရုံမျှဖြင့် ချက်ချင်း ကျွတ်တမ်းဝင်နိုင်သော ပုဂ္ဂိုလ်မျိုး မဟုတ်ကြပေ။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်များသည် တရားတော်ကို နာယူပြီးသည့်အခါ နာယူရရှိထားသော တရားတော်များကို ကျကျနန မှတ်သား ဆောင်ထားရသည်။ ထို့နောက် ထိုတရားတော်များအတိုင်း လက်တွေ့ ကျင့်ကြံအားထုတ်ရသည်။

ဤသို့ တရားတော်ကို နာယူမှတ်သားပြီး လက်တွေ့ ကျင့်ကြံလိုက်သည့်အခါမှသာ **သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ပညာ**ဖြင့် ကိုယ်တိုင် မျက်မှောက် ထွင်းဖောက်သိမြင်ပြီး ကျွတ်တမ်းဝင်နိုင်သော သူတော်ကောင်းများကို **နေယျပုဂ္ဂိုလ်**ဟု ခေါ်ပါသည်။

နေယျပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ သဘောမှာ **သီလ**၊ **သမာဓိ**၊ **ပညာ**ဆိုသော **သိက္ခာသုံးရပ်** အကျင့်မြတ်ကို အစဉ်အတိုင်း စနစ်တကျ ကျင့်ကြံအားထုတ်ရန် လိုအပ်သည်။

မိမိကိုယ်ကို ဆန်းစစ်ခြင်း

မိမိသည် မည်သည့် ပုဂ္ဂိုလ်အမျိုးအစားတွင် ပါဝင်သည်ကို မိမိကိုယ်တိုင် ဆန်းစစ်နိုင်ပါသည်။ တရားတော်များကို အကြိမ်များစွာ နာကြားဖူးသော်လည်း တရားနာရုံမျှဖြင့် မဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ်ကို မရရှိသေးပါက မိမိသည် လက်တွေ့ ကျင့်ကြံအားထုတ်ရန် လိုအပ်သည့် **နေယျပုဂ္ဂိုလ်** စာရင်းတွင် ပါဝင်နေပြီဟု နားလည်နိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် **နေယျပုဂ္ဂိုလ်**တို့သည် သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ အကျင့်များကို စနစ်တကျ အားထုတ်ခြင်းဖြင့် ကျွတ်တမ်းဝင်နိုင်ရေးကို ကြိုးစားကြရသည်။  
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* နေယျပုဂ္ဂိုလ်
* ပဒပရမပုဂ္ဂိုလ်
 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ