open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ဂျွန် ဆစ်ဒန်ဟမ် ဖာနီဗယ်

**ဂျွန် ဆစ်ဒန်ဟမ် ဖာနီဗယ်** () (၁၈၇၈-၁၉၆၀) သည် ဗြိတိသျှသား ကိုလိုနီအရာထမ်းနှင့် စာရေးသူ ဖြစ်သည်။  

## ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး 
ဖာနီဗယ်ကို ၁၈၇၈ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်တွင် အက်ဆက်နယ်၊ ဂရိတ်ဘန်တလေ၌ မွေးသည်။

တော်ဝင် ဆေးပညာ ကျေးဇူးတော်ကောလိပ် (ယခု အက်ပဆမ် ကောလိပ်) ၌ ပညာသင်ရာ ကိန်းဘရစ်တက္ကသိုလ်ဝင်ရန် ပညာတော်သင်ဆု ရသည်။ ကိန်းဘရစ်၌ ထရီနတီဟော၌ သင်ရသည်။ ၁၈၉၆ ခုတွင် သဘာဝသိပ္ပံဘာသာနှင့် ဘွဲ့ရသည်။

## အရာထမ်းဘဝ 
၁၉၀၁ ခုတွင် အိန္ဒိယပဋိညာဉ်ခံ ပြည်သူ့ဝန်ထမ်း (Indian Civic Service) အဖြစ် ဝင်ရာ မြန်မာသို့ သွားရန် တာဝန်ကျသည်။ ၁၉၀၂ ခု၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၆ ရက်တွင် ရန်ကုန်သို့ ရောက်လာသည်။ လက်ထောက်အရေးပိုင်နှင့် အိုးအိမ်အရာရှိအဖြစ် လုပ်ရသည်။

၁၉၁၅ ခုတွင် ဒုတိယအရေးပိုင် ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၂၀ ပြည့်သော် မြေယာအိုးအိမ်နှင့် မြေစာရင်းဌာန၏ အရေးပိုင် ဖြစ်လာသည်။

၁၉၂၃ ခုတွင် အရာထမ်းဘဝမှ အနားယူသည်။

## စာပေဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှု 
၁၉၀၆ ခုတွင် ဗမာပြည်သုတေသနအသင်းကို မြန်မာကျောင်းသားများနှင့် ပေါင်းထောင်သည်။ ထိုအသင်းမှာ ၁၉၀၆ ခုမှစ၍ ဗမာပြည်သုတေသနအသင်း ဂျာနယ်ကို ထုတ်နိုင်လာသည်။

အနားယူပြီးနောက် ၁၉၂၄ ခုတွင် ဗမာပြည်စာအုပ်အသင်း (ဘားမားဘွတ်ကလပ်) ကို ထောင်သည်။ ထိုအသင်းသည် ခေတ်စမ်းစာပေကို အားပေးပြီး ဂန္ထလောကကို ထုတ်ခဲ့သည်။

၁၉၂၈ ခုတွင် ဗမာပြည် ပညာပြန့်ပွားရေး အသင်း (Burma Education Extension Association, BEEA) ကို ထောင်သည်။ ထိုအသင်းသည် နောင်တွင် ဗမာပြည် ဘာသာပြန်အသင်းဖြစ်လာမည့် ရှေ့ဦးအသင်း ဖြစ်သည်။

၁၉၃၁ ခုတွင် အင်္ဂလန်သို့ ပြန်နေသည်။ ၁၉၃၃-၃၅ ကာလကို ကိုလိုနီအုပ်ချုပ်ရေးဘာသာအား လေးဒန်တက္ကသိုလ်၌ သင်ယူခြင်းဖြင့် ကုန်ဆုံးစေသည်။

၁၉၃၆ ခုတွင် ကိန်းဘရစ်တက္ကသိုလ်၌ မြန်မာ ဘာသာစကား၊ သမိုင်းနှင့် ဥပဒေ ဘာသာရပ်အား နည်းပြလုပ်သည်။ ၁၉၄၁ ခုအထိ ဖြစ်သည်။

နည်းပြလုပ်စဉ် မစ္စတာ ဒွန် (C. W. Dunn) နှင့် တွဲကာ ဗမာ-အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်ကို ထုတ်ဝေသည်။

၁၉၄၂ တွင် ထုတ်သည့် ဗမာပြည် ပြန်လည်ထုတ်ထောင်ရေး (Reconstruction in Burma) စာအုပ်သည် ၁၉၄၈ လွတ်လပ်ရေးရသော မြန်မာနိုင်ငံအတွက် မှီးငြမ်းစရာစာအုပ် ဖြစ်လာသည်။

ဦးနု၏ ဖိတ်ခေါ်ချက်ကြောင့် ၁၉၄၈ ခုတွင် မြန်မာသို့ ပြန်လာသည်။ အမျိုးသားစီမံကိန်းအကြံပေးအဖြစ် လုပ်သည်။ 

၁၉၅၇ ခုတွင် ဗြိတိသျှအစိုးရ၏ ပန်ကြားချက်အရ ကိုလိုနီဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် မူဝါဒ (Colonial Practice and Policy) ကို ရေးသည်။ ထိုစာအုပ်တွင် ကိုလိုနီဆိုင်ရာ မူဝါဒတို့ကြောင့် မြန်မာ့ လူမှုအဖွဲ့အစည်း မည်သို့ယိုယွင်းသွားကြောင်း ဆွေးနွေးထားသည်။

၁၉၆၀ ပြည့်တွင် အိမ်စောင့်အစိုးရ တက်လာပြီးနောက် နိုင်ငံခြားသားများအား နှင်ရာ ဖာနီဗယ်လည်း အင်္ဂလန်သို့ ပြန်ရသည်။

### ရေးသားသော စာများ 
* *ဗမာပြည် နိုင်ငံရေးနွယ် စီးပွားရေးမိတ်ဆက်* (၁၉၃၁)
* *ဗမာပြည်ရှိ ခရစ်ယာန်နှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ* (၁၉၃၀)
* *နယ်သာလန်အိန္ဒိယသမိုင်း မိတ်ဆက်* (၁၉၃၃)
* *ဗမာပြည်ရှိ ကြွယ်ဝမှု* (၁၉၃၇)
* *နယ်သာလန်အိန္ဒိယ* (၁၉၃၉)

## မိသားစုဘဝ 
ရန်ကုန်ရောက်သည့် ၁၉၀၂ ခုတွင်ပင် တောင်ငူသူ မာဂရက် (ခ) မညွန့်နှင့် လက်ထပ်သည်။ သမီးနှစ်ယောက်ရှိသည်။

## ဘဝနိဂုံး 
၁၉၆၀ ခု၊ ဇူလိုင်လ ၇ ရက်တွင် ကိန်းဘရစ်၌ ကွယ်လွန်သည်။

## ဘွဲ့ထားဂုဏ်ထူးများ 
* ဦးနုအစိုးရက သတိုးသီရိသုဓမ္မဘွဲ့ ပေးသည်။
* ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်က စာပေပါရဂူ ဒီလစ်ဘွဲ့ ပေးသည်။

## ကိုးကား
လှည့်စား (ရုပ်ရှင်)

***လှည့်စား*** သည် ၂၀၀၆ ခုထွက် မြန်မာ ဟာသဒရာမာကား ဖြစ်သည်။ နီကိုရဲ၏ ဝတ္ထုကို သိန်းဟန် (ဖီးနစ်) ရိုက်ကူးပြီး ဒွေး၊ ကျော်ရဲအောင်၊ ခိုင်သင်းကြည်တို့ အဓိက ပါဝင်ထားသည်။ ဇူလိုင်လ ၁၄ ရက်တွင် ရုံတင်သည်။

## ဇာတ်ကောင်များ 
* မင်းထက်အဖြစ် ကျော်ရဲအောင်
* ဇော်လတ်အဖြစ် ဒွေး
* ခိုင်မြဇင်အဖြစ် ခိုင်သင်းကြည်
*မိုးဒီ
*ခင်လှိုင်
*ချစ်ဖွယ်
*မင်းမင်း
*ဆိုနီ
*မိုးကျော်
*ကြူကြူသင်း
*အေးသီတာ
*စန်းစန်းလွင်
*ဦးစိန်ရိုး
*ပြည့်ဖူးခိုင်
*ချစ်စရာ

## ကိုးကား
ဂျီဟက်

**Jihad** (;  ''* ) ဆိုသည်မှာ အာရေဗျ ဝေါဟာရတစ်ခု ဖြစ်ပြီး *ခက်ခဲစွာ လုပ်ဆောင်ခြင်း*၊ *အားထုတ်ခြင်း'' ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဤဝေါဟာရသည် အများအားဖြင့် စစ်ပွဲများနှင့် ဆက်စပ်နေသော်လည်း အစ္စလာမ်စကားရပ်အရ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအရနှင့် လူမှုရေးဘဝတို့တွင် ဘုရားသခင်၏ လမ်းညွှန်မှုများနှင့် အညီ ပြုမူခြင်းကို ခေါ်ဆိုသည်။ မယုံကြည်သူများအပေါ်တွင် လက်နက်ဖြင့် ကြိုးပမ်းအားထုတ်ခြင်းဟု အစ္စလာမ်ဥပဒေတွင် ဤဝေါဟာရကို ရည်ညွှန်းသည်။ အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်းများ၏ သုံးစွဲလာမှုကြောင့် ဤဝေါဟာရကို မကြာသေးသော ဆယ်စုနှစ်များတွင် ပိုမိုအာရုံပြုမိလာခဲ့ကြသည်။

## ကိုးကား
Islamization

**Islamization** ( '**) သို့မဟုတ် **Islamicization** သို့မဟုတ် **Islamification'* ဆိုသည်မှာ ဆူဒန်နိုင်ငံ၊ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ အီရန်နိုင်ငံ၊ မလေးရှားနိုင်ငံနှင့် အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ တို့တွင် တွေ့ရှိခဲ့ရသော လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ်ရပ်အား အစ္စလာမ်ဘာသာအဖြစ် ကူးပြောင်းစေသော ဖြစ်စဉ်ကို ခေါ်သည်။ ထို့အပြင် ဒေသခံ လူမှုရေးနှင့် နိုင်ငံရေးနောက်ခံ မတူညီသော လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုအပေါ်တွင် အစ္စလာမ်ဘာသာရေးအရ လူမှုရေးနှင့် နိုင်ငံရေး စနစ်ကို လိုက်နာစေရန် ပြုလုပ်ခြင်းကိုလည်း Islamization ဟု သုံးနှုန်းကြသည်။

အင်္ဂလိပ်ဝေါဟာရများဖြစ်သော *muslimization* နှင့် *arabization'' တို့ကို ၁၉၄၀ မတိုင်မီက သုံးနှုန်းခဲ့ကြပြီး အလားတူအဓိပ္ပာယ်ပင် ဖြစ်သည်။ အသစ်ရရှိထားသော ဘာသာရေး အထောက်အထားကို ပိုမိုအားကောင်းခိုင်ခန့်စေရန် အလို့ငှာ မွတ်စလင်အမူအကျင့်များကို အစ္စလာမ်ဘာသာသို့ ကူးပြောင်းလာသူအသစ်များ ပြုမူကျင့်ကြံခြင်းကို **Muslimization** ဟု မကြာသေးမီက ဖော်ပြသုံးနှုန်းခဲ့ကြသည်။

## ကိုးကား
Microsoft Edge

**Microsoft Edge** သည် မိုက်ခရိုဆော့မှ ထုတ်လုပ်ထားသည့် ဝဘ်ဘရောက်ဆာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ဝင်းဒိုး ၁၀ နှင့် Xbox One တို့အတွက် ပထမဆုံးအကြိမ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် Android နှင့် iOS တို့အတွက် ဖြန့်ဝေခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် macOS အတွက် ဖြန့်ဝေခဲ့သည်။

Microsoft Edge သည် Cortana နှင့် ပူးပေါင်းကာ အလုပ်လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ ထို့အပြင် မိုက်ခရိုဆော့စတိုး၌လည်း extensions များ ရှိသည်။ Internet Explorer နှင့် မတူသည်မှာ Microsoft Edge  သည် ActiveX နှင့် BHO နည်းပညာများကို အထောက်အပံ့ပေးထားမှု မရှိခြင်း ဖြစ်သည်။

အချက်အလက်များအရ Microsoft Edge သည် ဈေးကွက်တွင် Internet Explorer ထက် ပိုမိုကာ ဝေစုရရန် စီစဉ်ထားသည်။ သို့သော်လည်း ဈေးကွက်ဝေစုတွင် Microsoft Edge  သည် နိမ့်ကျလျက်ပင် ရှိသည်။ မိုက်ခရိုဆော့မှ ထုတ်လုပ်ထားသည့် ဘရောက်ဆာများ ပူးပေါင်းထားသည့် ဈေးကွက်ဝေစုသည်ပင်လျှင် Firefox ၏ အနောက်၌ ရပ်တည်ကာ နံပါတ်စဉ် ၃ ဖြစ်သည်။

## အင်္ဂါရပ်များ
Microsoft Edge  သည် ဝင်းဒိုး ၁၀၊ Windows 10 Mobile and Xbox One တို့တွင် ပုံသေဘရောက်ဆာအဖြစ် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ Microsoft Edge သည် Internet Explorer 11 နှင့် Internet Explorer Mobile တို့ကို အစားထိုးနိုင်ရန် ထုတ်ဝေထားခြင်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
APKPure

**APKPure** သည် .apk ဖိုင်နှင့် ဖိုင်အရွယ်အစားကြီးမားသည့် .xapk ကို အန်းဒရွိုက်ကိရိယာများတွင် ထည့်သွင်းအသုံးပြုနိုင်ရန် ဒေါင်းလုတ်ပြုလုပ်နိုင်သည့် ဝဘ်ဆိုက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဂူဂဲပလေးစတိုး (Google play store) မရှိသည့် ကိရိယာများအတွက် အဆင်ပြေစေသည့် ဝဘ်ဆိုက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ APKPure ကို Mr. Amine Sekkach ကဖန်တီးခဲ့သည်။ ၎င်းသည် အန်းဒရွိုက် Custom ဗားရှင်း အသုံးပြုထားပြီး ပလေးစတိုးမရှိသည့် ဖုန်းအသုံးပြုသူများအကြားတွင် APKMirror, Aptoide,  F-Droid နှင့် Uptodown စသည့် ဝဘ်ဆိုက်များကဲ့သို့ ရေပန်းစား လူသိများသည်။

၂၀၁၉ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် ဂူဂဲနှင့် အက်ပဲသည် တစ်တော့ (TikTok) ကို ဖယ်ရှားပစ်ခဲ့သည်။ ထိုအခါ ဝဘ်ဆိုက်များစွာသည် တစ်တော့ကို ဒေါင်းလုတ်ပြုလုပ်ရန်အတွက် APKPure နှင့် APKMirror တို့ကဲ့သို့သော ဝဘ်ဆိုက်များကို အသုံးပြုကြရန် တိုက်တွန်းပြောကြားကြသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝဘ်ဆိုဒ်များ
ခင်စန်းဝင်း

**ခင်စန်းဝင်း** (၈ ဇွန် ၁၉၆၅ မွေးဖွား) သည် မြန်မာလူမျိုး မိတ်ကပ်ပညာရှင်၊ ဖက်ရှင်ဒီဇိုင်နာ၊ ဆံပင်ဖန်တီးရှင်နှင့် သရုပ်ဆောင်ဖြစ်သည်။ **မကြီးစန်း** ဟူ၍လည်း လူသိများသည်။

## ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး 
၁၉၆၅ ခု၊ ဇွန်လ ၈ ရက်တွင် ရန်ကုန်၌ မွေးသည်။ မွေးချင်းမှာ ယောက်ျားလေး ၃ ယောက်၊ မိန်းကလေး ၁ ယောက်ဖြစ်သည်။ ယောက်ျားအဖြစ် မွေးသော်လည်း မိန်းမဘဝကို ခင်တွယ်သဖြင့် ငယ်စဉ်ကပင် အသိုင်းအဝိုင်း၌ အနှိမ်ခံရသည်။

အခြေခံပညာကို ဒဂုံ (၂) ၌ လည်းကောင်း၊ အဆင့်မြင့်ပညာကို ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၌ လည်းကောင်း သင်ယူခဲ့သည်။

## သက်မွေးဝမ်းကြောင်း 
### မိတ်ကပ်ပညာရှင် 
၁၉၈၃ ဝန်းကျင်တွင် မိတ်ကပ်ပညာရှင် ကိုတိုးနှင့် စန္ဒီထံ၌ ပညာသင်ခဲ့သည်။ အသက် ၂၁ နှစ်တွင် ကိုယ်ပိုင် အလှပြင်ဆိုင်ကို ၃၄ လမ်းတွင် ဖွင့်နိုင်ခဲ့သည်။ သရုပ်ဆောင်များအား အလှပြင်ပေးရသည်။

ထက်ထက်မိုးဦး၊ ထူးမွန်၊ မျိုးသန္တာထွန်း အစရှိသော သရုပ်ဆောင်များအား ဆံပင်၊ မိတ်ကပ် အပြင်အဆင်များ စီစဉ်ဆောင်ရွက်ပေးရာမှ နာမည်ရလာခဲ့သည်။

အသက် ၂၆ နှစ်တွင် အဝတ်အစား ဆင်သည့် လုပ်ငန်းကို စတင်ခဲ့သည်။

### သရုပ်ဆောင် 
သရုပ်ဆောင်ဘဝကို *မကြီးစန်းနှင့် သူ၏ချစ်သူများ* ဇာတ်ကားဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားမှာ ထက်အောင်ရှိုင်း၊ ဇွဲပြည့်တို့ တွဲသရုပ်ဆောင်ပြီး မြတ်ခိုင် ရိုက်ကူးခဲ့ပြီး ၂၀၁၆ ခုတွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။               ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင်လည်း   "ကျားကျား ကြိုက်ကြိုက်"   ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတွင် မိတ်ကပ်ပညာရှင်များဖြစ်သော (ညီညီမောင်) ( ထက်ထက်)တို့နှင့် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

## ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသည်များ 
### ရုပ်ရှင်
**မကြီးစန်းနှင့် သူ၏ချစ်သူများ* (၂၀၁၆)
**တစ်နေ့မှမောင့်ကို ဒီအကြောင်းတွေပြောပြရဦးမယ်* (၂၀၁၈)                                                                            *"ကျားကျားကြိုက်ကြိုက်"(၂၀၁၉)

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
အုံးဖြန်မိုင် ဒုက္ခသည်စခန်း

**အုံးပြန့် မိုင်** (**အုံးပြန့်** ဟုလည်း ခေါ်) သည် မြန်မာနယ်စပ်နှင့် ၁၂ ကီလိုမီတာအကွာ ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်းရှိ ဒုက္ခသည်စခန်း ဖြစ်သည်။ ၇၉ ဟက်တာ ကျယ်ပြီး တာ့ (ตาก) ပြည်နယ်အတွင်းရှိ ဖုတ်ဖ (พบพระ) ခရိုင်၊ ခီရီရပ် (คีรีราษฎร์) ခရိုင်ခွဲ၌ တည်ထားသည်။

၂၀၁၄ ဇွန်လတွင် လူဦးရေ ၁၂၉၀၀ ရှိပြီး အများစုမှာ စစ်ဘေးရှောင် ကရင်များ ဖြစ်သည်။

## စခန်းအခြေအနေ 
ရေ၊ မီး၊ နှင့် ဖုန်းလိုင်း၊ အင်တာနက်လိုင်းများ ရနိုင်သည်။

## စခန်း မြေမျက်နှာသွင်ပြင် 
တောင်နှစ်ခုကြားတွင် ဆောက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ကနဦးက သစ်ပင်အနည်းငယ်ရှိသော တောဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် မီတာ ၁၂၀၀ တွင် ရှိသည်။ မိုးကာလတွင် ရွှံ့ထူပြီး ဘေးရှိ တောင်နံရံများ ပြိုတတ်သည်။ နွေအခါ၌ ရေအခက်အခဲ ရှိသည်။ အချို့အခါများတွင် ရေအတွက် ခိုက်ရန်ဖြစ်ရသည်။

ပတ်ဝန်းကျင်မှာ သာယာသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးရေတံခွန်ဖြစ်သော တီလောဆု ရေတံခွန်မှာ စခန်းအနီးတွင်ပင် ဖြစ်သည်။ ရေတံခွန်အမြင့် မီတာ ၂၀၀-၃၀၀ ခန့် ရှိပြီး အကျယ်မှာ ၄၀၀-၅၀၀ ခန့် ဖြစ်သည်။ ဒီဇင်ဘာမှ ဧပြီအတွင်း ရေတံခွန် ဖွင့်သည်။

## စခန်းဖွဲ့စည်းပုံ 
နှစ်ပိုင်းခွဲထားပြီး ဇုန်(က) နှင့် ဇုန်(ခ) ဟူ၍ ရှိသည်။ ဇုန်တစ်ခုစီ၌ အပိုင်းနံပါတ်၊ အိမ်နံပါတ်များ ထားသည်။ ခန်းမကျယ်၌ လှောင်ထားသော ရိက္ခာတို့ကို လစဉ် ထုတ်ပေးသည်။ ထိုရိက္ခာတို့ကို ထိုင်း-ဗမာနယ်စပ် အကျိုးတူအဖွဲ့ (Thai-Burma Border Consortium) က ထောက်ပံ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ပုံမှန်ရိက္ခာစာရင်းတွင် ဆန်၊ ကျောက်မီးသွေး၊ စားဆီ၊ ပဲဝါခြမ်းနှင့် ဂျုံတို့ ပါသည်။ မိသားစုအရွယ်အလိုက် ထုတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။

## ထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ 
* **ခလော ဟေး** (lang-th| เกลอร์ เฮห์) - ကရင်တိုင်းရင်းသား၊ ဗြိတိန်နိုင်ငံသားအဖြစ် ၂၀၀၆ ခုတွင် ရသည်။ ရှက်ဖီးယူနိုက်တက်တွင် တောင်ပံကစားသမား ဖြစ်လာသည်။ ယခု လစ်သူယေးနီးယားရှိ ဘောလုံးကလပ် ဂျိုနာဗာတွင် ကစားနေသည်။

## ကိုးကား
.au

**.au** သည် ဩစတြေးလျနိုင်ငံ အတွက် အင်တာနက် နိုင်ငံကုဒ် ထိပ်ဆုံးအဆင့် ဒိုမိန်း ဖြစ်သည်။ ယင်းကို ၁၉၈၆ ခုနှစ် မတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် စတင်ဖန်တီးခဲ့သည်။

## ကိုးကား
အာပုံ

**အာပုံ** () သည် အိန္ဒိယတောင်ပိုင်းလာ အိုးကပ်မုန့် ဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယတိုက်ငယ်တခုလုံးတွင် မြင်ရပြီး သီရိလင်္ကာမှ စသည်ဟု ယုံကြည်ရသော အထောက်အထားများ ရှိသည်။ သီရိလင်္ကာ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ ကီရာလာနှင့် တမီးနာဒူ ပြည်နယ်တို့တွင် မနက်စာ (သို့) ညစာအဖြစ် အစားများသည်။
ပိုင်ကလာဒုံရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်

**ပိုင်ကလာဒုံရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်၊ ပိုင်ကလာဒုံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၈၅၁ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပိုင်ကလာဒုံကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၃၂၅ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၇၃၈ ဦး နေထိုင်သည်။ ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာန ရှိသည်။ ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာနခွဲလည်း ရှိသည်။
 ထိုင်းနိူင်ငံနှင့် ထိစပ်နေသော ရွာတစ်ရွာလည်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နမ်လော့ခလုတ်

**နမ်လော့** သို့မဟုတ် **နူးမရစ်လော့** (⇭) သည် ကွန်ပျူတာကီးဘုတ်အများစုတွင် ပါဝင်သည့် ခလုတ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကပ်လော့ (Caps Lock) နှင့် စခရိုးလော့ (Scroll lock)ကဲ့သို့ပင် အဖွင့်အပိတ်ပြုလုပ်ရသည့် ခလုတ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။  ၎င်းသည် ကိန်းဂဏန်းခလုတ်၏ လုပ်ဆောင်မှုများ ပြုလုပ်နိုင်ရန်အတွက် အဖွင့် သို့မဟုတ် အပိတ် စသည့် အခြေအနေနှစ်ခုကို ဖော်ပြသည်။ ထိုသို့ဖော်ပြရာတွင် များသောအားဖြင့် အသုံးပြုသူအား မြင်သာစေရန် အဖွင့်အပိတ် အခြေအနေကို ဖော်ပြသည့် LED မီးတစ်ခုကို ကွန်ပျူတာကီးဘုတ်တွင် တပ်တင်ထားသည်။

အစောပိုင်း ခလုတ် ၈၄ ခုပါဝင်သည့် IBM PC ကီးဘုတ်များတွင် Cursor control သို့မဟုတ် Arrow ခလုတ်များသည် ကိန်းဂဏန်းခလုတ်အကွက်နှင့် တသီးတခြား မတည်ရှိပေ။ ထို့အတွက်ကြောင့် နမ်လော့ခလုတ်ကို ထည့်သွင်းလာကြသည်။ အစောဆုံးသောကီးဘုတ်များတွင်မူ ကိန်းဂဏန်းခလုတ်များ၊ Cursor control ခလုတ်များ (မြားခလုတ်များ) သည် သီးခြားစီ တည်ရှိခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း IBM သည် ‌အစောပိုင်းကာလ PC ကီးဘုတ်များတွင် ကုန်ကျစရိတ်လျှော့ချရန် ထိုနှစ်ခုကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။ အချို့လပ်တော့များတွင် နမ်လော့ခလုတ်သည် ပါဝင်လာမှု မရှိဘဲ ကီးများကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုရသည်။

ယခုခေတ်ကာလ ကီးဘုတ်များတွင် ကိန်းခဏန်းခလုတ်အကွက် (Numeric pad) နှင့် မြားခလုတ်တို့သည် သီးခြားပါဝင်လာကြသည်။ သို့သော်လည်း နမ်လော့ခလုတ်ကို အသုံးပြုမှုနည်းပါးကြပြီး အမြဲတမ်း ဖွင့်ထားကြသည်က များသည်။ လပ်တော့ကွန်ပျူတာများတွင် ကြုံတွေ့ရသည်မှာ နမ်လော့ကို ဖွင့်ပိတ်ပု့ရန်အတွက် Fn ကီးကို တွဲထက်အသုံးပြုရခြင်း ဖြစ်သည်။ လပ်တော့တစ်ခုသို့ ပြင်ပမှ full-size ကီးဘုတ်တစ်ခု ချိတ်ချက်အသုံးပြုသည့်အခါတွင် နမ်လော့သည် ပုံမှန်အားဖြင့် ပွင့်နေမည် ဖြစ်သည်။ အက်ပဲကီးဘုတ်များသည် မြားခလုတ်နှင့် ကိန်းဂဏန်းများကို အတူတကွ ပေါင်းစပ်ထားမှု မရှိပေ။ အက်ပဲမှ ထုတ်လုပ်သည့် ကီးဘုတ်များတွင် ကိန်းဂဏန်းအကွက် ပါဝင်သော်လည်း နမ်လော့ခလုတ် ပါဝင်မှု မရှိပေ။ ထိုအစား Clear ခလုတ်ကို ဤကီးဘုတ်များတွင် ထည့်သွင်းထားသည်။

## ကိုးကား
ဘိုး

**ဘိုး** () သည် အရစ်ဖော်ထားသော တွဲဆက်ပစ္စည်း (fastener) ဖြစ်ပြီး အပြင်ရစ် အဖိုသွားများ ပါသည်။ ဝက်အူနှင့် သဘောတရား နီးစပ်သည်။

## ဘိုးနှင့် ဝက်အူ 
ဘိုးနှင့် ဝက်အူမှာ အသွင်တူပြီး အသုံးသာ ကွဲသည်။ ဘိုး၏ အလုပ်မှာ အရစ်မပါသော ပစ္စည်းငယ် (component) များကို နပ်အကူအညီနှင့် တွဲပေးရန် ဖြစ်သည်။ ဝက်အူမှာမူ အရစ်ပါသော ပစ္စည်းငယ်ကို အရစ်မပါသော ပစ္စည်းငယ်နှင့် တွဲပေးသည်။

ဘိုးကို ဘိုးဆက် (bolted joint) အဖြစ် သုံးလေ့ရှိသည်။ ဘိုးနှင့်နပ်ကို တွဲကာ ညှပ်အားယူပြီး ဘိုး၏ ကိုယ်ထည်ကို ထိုးပင် (dowel) အနေနှင့် သုံးခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုသို့သုံနိုင်ရန်လည်း ဘိုးများတွင် အသွားမဖော်သော ကိုယ်ထည်ကို ထည့်ပေးထားသည်။ ထိုအပိုင်းကို ဆုပ်သွား (grip length) ဟု ခေါ်သည်။ ထိုအပိုင်းပါမပါ ကြည့်ကာ ဘိုးနှင့်ဝက်အူကို ခွဲသည်လည်း ရှိသည်။

## ဘိုးခေါင်း 
ဝက်အူကဲ့သို့ပင် ဘိုးများသည်လည်း ခေါင်းပုံစံ အများအပြား ရှိသည်။ အသုံးများပုံစံတို့မှာ ခြောက်ထောင့် (hex)၊ မြောင်းပါခြောက်ထောင့် (slotted hex) နှင့် အခွက်ဖော်ခေါင်း (socket cap) တို့ ဖြစ်သည်။

ကဏ္ဍ:ဝက်အူများ
နပ်

**နပ်** () ဆိုသည်မှာ အရစ်ဖော်ထားသော အပေါက်ပါသည့် တွဲဆက်ပစ္စည်း (fastener) ဖြစ်သည်။ ဘိုးနှင့် တွဲသုံးရသည်။ 

တုန်၍ ဖြစ်စေ၊ လည်၍ ဖြစ်စေ နပ်ချောင်မည်ဆိုလျှင် လော့ဝါရှာ (lock washer)၊ ဂျမ်းနပ် (jam nut)၊ အရစ်ပိတ်ရည် (thread-locking fluid)၊ လုံထိန်းပင် (safety pin) စသော ပစ္စည်းများပါ တွဲသုံးရသည်။

ကဏ္ဍ:ဝက်အူများ
အခြေပစ္စည်း

**အခြေပစ္စည်း** ဆိုသည်မှာ လုပ်ငန်းတခု၏ မတည်ပစ္စည်းကို စာရင်းကိုင်သဘောအရ ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ အလုံးအထည်ရှိပစ္စည်း ဖြစ်စေ၊ အလုံးအထည်မဲ့ပစ္စည်းဖြစ်စေ လုပ်ငန်းတခုက ပိုင်ဆိုင်ပြီး ထိုအရာမှ စီးပွားရေးဆိုင်ရာ တန်ဖိုးတခုခု ထုတ်ယူနိုင်လျှင် အခြေပစ္စည်း ဖြစ်လာသည်။ အလွယ်ဆိုရသော် ငွေဖော်နိုင်သည့် ပစ္စည်းပင် ဖြစ်သည်။

ကဏ္ဍ:ဘဏ္ဍာရေး
လီလီကြာညွန့်

**လီလီကြာညွန့်** (၁၉၂၈-၂၀၁၇) သည် မြန်မာလူမျိုး အားကစားသမားနှင့် တေးသံရှင် ဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝ 
စက်ရှင်တရားသူကြီး ဦးကြာညွန့်၊ ဒေါ်စောညွန့်တို့မှ ၁၉၂၈ ခု၊ ဧပြီလ ၁၉ ရက်တွင် ရန်ကုန်၌ မွေးသည်။

စိန့်ဖိလစ် အင်္ဂလိပ်အလယ်တန်းကျောင်း၌ ပညာသင်ခဲ့သည်။ ကျောင်းရှိ အားကစားပွဲများတွင် ဝင်ပြိုင်သည်။

## အားကစားခြေလှမ်း 
၁၉၄၈ ခု၊ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ပထမဆုံးလုပ်သည့် အမျိုးသမီး ဘားကျွမ်းပြိုင်ပွဲတွင် မြေပြင်ကျွမ်း၊ သေတ္တာဘား၊ တန်းဘား သုံးမျိုးဝင်ပြိုင်ရာ ပထမချည်း ရသည်။ ၁၉၄၉၊ ၁၉၅၀ များတွင်လည်း ဗိုလ်စွဲရာ ဖလားပိုင် ရခဲ့သည်။

ဖခင်ပြောင်းသည့် ပြည်သို့ လိုက်နေစဉ် ပြည်မြို့ လွတ်လပ်ရေးအားကစားပွဲ၌ လှံတံပစ်နှင့် မီတာ ၁၀၀ ပြေးပွဲတို့တွင် ပထမရသည်။ ပြည်တော်သာစီမံကိန်းပြပွဲတွင် ပြည် မြို့မတူရိယာအဖွဲ့နှင့် ဖျော်ဖြေရသေးသည်။

ရန်ကုန်တိုင်း အမျိုးသမီး ကိုယ်လက်ကြံ့ခိုင်ရေးမှူးအဖြစ် ခန့်ထားခံရပြီးနောက် ညွှန်ကြားရေးမှူး ဦးမောင်မောင်ကလေး၊ ဦးဇော်ဝိတ်၊ ဒေါ်ထွားကြူ၊ ဒေါ်ကြင်စီ၊ ဆရာဝန် ဒေါ်ပိုပို၊ ဦးနွဲ့ (ဘောလီဘော)၊ ဦးသံချောင်း (ဘတ်စကတ်ဘော)၊ ဦးလှမြင့် (ဘားကျွမ်း) တို့ထံ သင်တန်းတက် ပညာယူသည်။

နယ်မြို့များသို့ လှည့်ကာ ပြေးခုန်ပစ်၊ လက်ဝှေ့၊ ဘောလီဘော၊ ဘတ်စကတ်ဘော၊ ဘောလုံး စသည့် အားကစားနည်းတို့ကို ရက်တိုသင်တန်း ပေးသည်။

၁၉၅၄ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် အမျိုးသားတံခွန်စိုက် အားကစားပြိုင်ပွဲတွင် သံလုံးပစ်နှင့် လှံတံပစ်တို့၌ အကောင်းဆုံးစံချိန် ရ၍ အာရှအားကစားပွဲအတွက် အရွေးခံရသည်။ ပြည်ပသို့ သွားပြိုင်ရသော ပထမဆုံးအမျိုးသမီး ဖြစ်လာသည်။

## သီဆိုသော တေးများ 
ဟယ်ရီစံတင့်နှင့် တွဲဆိုသည့် *တရွာစီနေ* မှာ ပထမဆုံး အသံလွှင့်တေး ဖြစ်သည်။

## မိသားစုဘဝ 
၁၉၅၈ ခုတွင် ဦးအောင်ကျော် နှင့် လက်ထပ်သည်။ ၁၉၈၇ ခုတွင် ခင်ပွန်းဖြစ်သူ အမှုထမ်းရာ အမေရိကန်သို့ လိုက်သွားရာ ၁၉၉၁ ခုတွင် ပြန်လာသည်။

မင်းခေါင်ကျော်၊ ရတနာကျော်၊ အာသာဝတီကျော်၊ သတိုးကျော်၊ ပုဏ္ဏမီကျော် ဟူသော သားသမီး ၅ ယောက် ရသည်။

## ဘဝနိဂုံး 
၂၀၁၇ ခု၊ ဩဂုတ်လ ၂၆ ရက်တွင် ရန်ကုန်၌ လွန်သည်။

## ကိုးကား 
* မြန်မာစွယ်စုံကျမ်း နှစ်ချုပ် ၂၀၁၈
နစ်တန်းဒိုး

**နစ်တန်းဒိုး ကုမ္ပဏီ** သည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ လျှပ်စစ်လူသုံးကုန်နှင့် ဗီဒီယိုဂိမ်း ထုတ်လုပ်သည့် ကုမ္ပဏီ ဖြစ်သည်။ တိုကျိုမြို့တွင် အခြေစိုက်သည်။ နစ်တန်းဒိုးသည် ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်အမြတ်အစွန်း အများဆုံး ကုမ္ပဏီတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် မာရီယို၊ The Legend of Zelda နှင့် ပိုကီမွန် တို့ကဲ့သို့သော ထင်ရှားကျော်ကြားပြီး ရောင်းအားအကောင်းဆုံး ဗီဒီယိုဂိမ်းများကို ထုတ်လုပ်ဖန်တီးခဲ့သည့် ကုမ္ပဏီလည်း ဖြစ်သည်။

ကုမ္ပဏီကို ၁၈၈၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ဖူဆဂ်ဂျိရို ယာမအုချိ (Fusajiro Yamauchi) က တည်ထောင်ခဲ့သည်။ မူလက ဟနဖုဒဟု ခေါ်သည့် ဖဲကစားနည်းတွင် အသုံးပြုသည့် ကဒ်များကို လက်ဖြစ် (လူဖြင့် ပြုလုပ်) ပြုလုပ်သည့် အလုပ်ဖြစ်သည်။ ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် တက္ကစီဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများ၊ love hotels များ စသည်တို့ကဲ့သို့သော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းအသေးများစွာကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် အများ၏ ထောက်ခံမှုကို ရရှိခဲ့သည် ယခင်က တီထွင်ပြုလုပ်မှုများကို စွန့်လွှတ်ကာ ကုမ္ပဏီသည် ၁၉၇၀ ခုနှစ်တွင် ဗီဒီယိုဂိမ်းတစ်ခုကို တီထွင်ခဲ့သည်။

၁၉၈၀ ခုနှစ် ရောက်သောအခါတွင် နစ်တန်းဒိုးသည် အမေရိကနှင့် ဥရောပတွင် အဓိကဌာနခွဲများကို တိုးချဲ့ခဲ့ပြီး ၎င်းသည် အဆုံးတွင် အရှိန်အဝါအကြီးမားဆုံး လုပ်ငန်းနှင့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကုမ္ပဏီများတွင် ၂၀၁၈ ခုနှစ်၌ ဒေါ်လာ ၃၇ဘီလီယံကျော် ဈေးကွက်တန်ဖိုးရှိလာခဲ့ပြီး တန်ဖိုးအရှိဆုံးကုမ္ပဏီတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည် (Fernanfloo)။

## သမိုင်း
### ၁၈၈၉ - ၁၉၅၆ ကဒ်ကုမ္ပဏီတစ်ခု အဖြစ်
နစ်တန်းဒိုးကို ကတ် ကုမ္ပဏီတစ်ခုအဖြစ် ဖုဆဂျရိုယာမအိချိသည် ၁၈၈၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘလ၊ ၂၃ ရက်နေ့တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ကုမ္ပဏီသည် ကျိုတိုတွင် အခြေစိုက်ပြီး လုပ်ငန်းသည် ဟနဖုဒ (hanafuda) ကတ်များကို ထုတ်လုပ်ပြီး ဈေးကွက်တွင် ရောင်းချခဲ့သည်။ လက်ဖြင့် ပြုလုပ်သည့် ကတ်များသည် မကြာမီပင် လူသိများထင်ရှားလာခဲ့ပြီး ယာမအိချိသည် အကူများကို ငှားရမ်းကာ ကတ်များကို များစွာထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး ဝယ်လိုအားကို ဖြည့်ဆည်းခဲ့သည်။ ကုမ္ပဏီကို ပုံမှန်ပင် ယာမအုချိ နစ်တန်းဒိုး နှင့် ကုမ္ပဏီလိမိတက်ဟု အမည်တပ်ကာ ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ကုမ္ပဏီ၏ အမည်ကို ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် Nintendo Playing Card Co.Ltd ဟု ပြောင်းလဲခဲ့ပြန်သည်။ နစ်တန်းဒိုးသည် ကတ်များထုတ်လုပ်မှုကို ဆက်လက်ကာ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး “Nintendo Cup” ပြိုင်ပွဲကို ကျင်းပပေးခဲ့သည်။ နစ်တန်းဒိုး(Nintendo) ဟူသည့် စကားလုံးကို “Leave luck to heaven” ဟု ဘာသာပြန်နိုင်သည်။

## မှတ်စု 
## ကိုးကား
အပ်ငွေ အသိအမှတ်ပြုစာရွက်

**အပ်ငွေ အသိအမှတ်ပြုစာရွက်** () သည် ဘဏ်များ၊ ငွေစုငွေချေးလုပ်ငန်းများနှင့် ငွေစုချေးသမဂ္ဂ (Credit Union) တို့မှ ထုတ်ပေးသော အချိန်ပိုင်းအပ်ငွေအတွက် ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ထွက်ကုန်တခု ဖြစ်သည်။

ဤစာရွက်သည် ငွေစုစာရင်း (saving account) နှင့် သဘောဆင်ပြီး အရှုံးမရှိသလောက်နည်းသည်အထိ အာမခံပေးသည်။ ဘဏ်များအတွက် ဗဟိုအပ်ငွေအာမခံကော်ပိုရေးရှင်းက အာမခံပေးပြီး ငွေစုချေးသမဂ္ဂများအတွက် အမျိုးသားငွေစုချေးအုပ်ချုပ်မှုအသင်း (National Credit Union Administration) က အာမခံပေးသည်။ ငွေစုစာရင်းနှင့် ကွာခြားချက်မှာ ဤစာရွက်တွင် တင်ကြိုသတ်မှတ်သော အချိန်ပိုင်းနှင့် အတိုးနှုန်း ပါပြီးဖြစ်သည်။ သက်တမ်းပြည့်လျှင် အတိုးနှင့်အတူ အပ်ငွေကို ပြန်ထုတ်နိုင်သည်။

တင်ကြိုသတ်မှတ်သော အချိန်ပိုင်းပါသဖြင့် ဘဏ်များက ငွေစုစာရင်းထက် အတိုး ပိုပေးလေ့ ရှိသည်။ သို့သော်လည်း အချိန်မပြည့်မီ ထုတ်ယူက အတိုး လုံးဝရမည်မဟုတ်။ အတိုးနှုန်း ပုံသေရှိသကဲ့သို့ ကာလရှည်လေ အတိုးနှုန်းမြင့်လေလည်း ရှိတတ်သည်။
ပိုင်ဆိုင်မှု (ဘဏ္ဍာရေး)

**ပိုင်ဆိုင်မှု** () ဆိုသည်မှာ စာရင်းကိုင်သဘောအရ အခြေပစ္စည်းမှ ပေးရန်ရှိသည်များကို နှုတ်ပြီးနောက် ကျန်သည်ကို ဆိုလိုရင်း ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် လူတယောက်သည် သိန်း ၁၅၀ တန်ကား (အခြေပစ္စည်း) ကို ပိုင်ပြီး ထိုကားဝယ်ရန် သိန်း ၅၀ ချေးထားသည် (ပေးစရာ) ဆိုပါက ထိုကားမှ ပိုင်ဆိုင်မှုသည် သိန်း ၁၀၀ ရှိမည် ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ပေးစရာသည် အခြေပစ္စည်းထက် များလျှင် အနှုတ်တန်ဖိုး ဖြစ်လာနိုင်သည်။

စတော့ရှင်၏ ပိုင်ဆိုင်မှု (stockholder's equity) ဆိုသည်မှာ ကုမ္ပဏီ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုမှ လက်ဝယ်ရှိ စတော့ပမာဏအလိုက် ခွဲရမည့် ပမာဏ ဖြစ်သည်။ အနှုတ်ပြသော စတော့ရှင်၏ ပိုင်ဆိုင်မှုကို စတော့ရှင်၏ အရှုံး (stockholder's deficit) ဟု ခေါ်သည်။

ပိုင်ဆိုင်မှုသည် ကော်ပိုရေးရှင်း၏ စတော့ငွေရင်း (capital stock) တွင် ပါပြီး ကော်ပိုရေးရှင်း၏ အနာဂတ် စီးပွားရေးလားရာကို လိုက်၍ အတက်အကျ ရှိနိုင်သည်။ ကုမ္ပဏီဖျက်လျှင် ပေးရန်ရှိသည်များ ပေးပြီးမှ ကျန်သည်ကို ပိုင်ဆိုင်မှု ခေါ်လေသည်။
ရီဟာနား

**ရော်ဘင် ရီဟာနား ဖန်းတီ** NH (,  ; ၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၈၈ ဖွား) သည် ဘာဘေးဒီးယန်း အဆိုတော်၊ သရုပ်ဆောင်၊ နှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်ဖြစ်သည်။ စိန့် မိုက်ကယ်တွင် မွေးဖွားပြီး ဘရစ်တောင်းတွင် ကြီးပြင်းလာသူ ရီဟာနားသည် အမေရိကန် တေးသံသွင်းထုတ်လုပ်သူ Evan Rogers မှ ဒီမိုတိပ်ခွေရိုက်ကူးရန် သူမကို အမေရိကန်သို့ဖိတ်ခေါ်ပြီးစမ်းသပ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် Def Jam နှင့် စာချုပ်ချုပ်ဆိုပြီးနောက် သူမ၏ ပထမဆုံးစတူဒီယိုအယ်လ်ဘမ်နှစ်ခုဖြစ်သည့် Music of the Sun (2005) နှင့် A Girl Like Me (2006) တို့အား ကာရစ်ဘီယံ ဂီတပုံစံဖြင့် သီဆို ဖြန့်ချိခဲ့ပြီး ၎င်းနောက်မကြာမီတွင် သူမသည် US Billboard ဇယား၏ အယောက် ၂၀၀ ထဲတွင် ထိပ်ဆုံး ၁၀ ယောက် စာရင်းဝင်ခဲ့သည်။

## မှတ်စုများ 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၈၈ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:ဘာဘေးဒီးယန်း အမျိုးသမီး အဆိုတော်များ
ဂရီတာ သွန်းဘာ့

**ဂရီတာ သွန်းဘာ့** () (၂၀၀၃-) သည် ဆွီဒင်လူမျိုး သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားသူဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာကြီးပူနွေးလာမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော ဘေးအန္တရာယ်တို့ကို အဓိကထား လုပ်သည်။

၂၀၁၈ ခု၊ ဩဂုတ်လတွင် ကျောင်းချိန်၌ ကျောင်းမတက်ဘဲ ဆွီဒင်လွှတ်ရုံးရှေ့တွင် တကိုယ်တော် ဆန္ဒပြသည်။ မကြာမီပင် သူ့သပိတ်သို့ အခြားကျောင်းသားများလည်း ဝင်ရောက်လာသည်။ ထိုသို့ သပိတ်မှောက်သူများ စုပေါင်းကာ ကျောင်းသားသပိတ် လှုပ်ရှားမှုကို *အနာဂတ်အတွက် သောကြာနေ့* အမည်ဖြင့် ဖော်ဆောင်သည်။ ၂၀၁၈ ခု၊ ကုလသမဂ္ဂ ဥတုပြောင်းလဲခြင်းဆိုင်ရာ နှီးနှောပွဲ (2018 UN Climate Change Conference) တွင် သွန်းဘာ့က စကားပြောခွင့်ရပြီးနောက် ထိုကျောင်းသားလှုပ်ရှားမှုမှာ ကမ္ဘာအနှံ့သို့ ပျံ့သွားသည်။ ၂၀၁၉ ခုတွင် အနည်းဆုံး မြို့နှစ်မြို့ပါသည့် မြို့ပေါင်းစုံ ဆန္ဒပြပွဲများ လုပ်နိုင်လာပြီး တမြို့လျှင် ကျောင်းသား ၁၀ သိန်းကျော်ပါသည့် လှုပ်ရှားမှုများ ဖြစ်သည်။

ရှင်းရှင်းပြောတတ်ခြင်းကြောင့် သွန်းဘာ့ကို လူသိများသည်။ ပြောလိုရာကို အချက်ကျကျ ထောက်တတ်သည်။ လူထုတွေ့ဆုံပွဲများတွင်သာမက နိုင်ငံခေါင်းဆောင်များနှင့် တွေ့လျှင်လည်း ကပ်ဆိုက်နေသည့်အခြေအနေကို အလေးထား၍ လက်ငင်းအကောင်အထည်ဖော်ရန် တောင်းဆိုလေ့ ရှိသည်။ အိမ်တွင်လည်း မိဘများကို ကာဘွန်လျှော့သုံးရန်၊ အသားမစားရန် စည်းရုံးထားသည်။

ကမ္ဘာသိပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်လာခြင်းကြောင့် ၂၀၁၉ ခု၊ မေလထုတ် တိုင်းမ်မဂ္ဂဇင်းတွင် *နောင်အနာဂတ်ခေါင်းဆောင်* အမည်နှင့် မျက်နှာဖုံးရှင် ဖြစ်လာသည်။ အချို့မီဒီယာများက ယခုဖြစ်လာသည့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ကျောင်းသားလှုပ်ရှားမှုများကို *ဂရီတာ ဖြစ်စဉ်* ဟု ခေါင်းစဉ်ပေးကြသည်။
စားခြင်း

**စားခြင်း** (**စားသုံးခြင်း**ဟုလည်း သိကြသည်) သည် အစားအစာကို မြိုချခြင်း ဖြစ်သည်။ စားသုံးခြင်းသည် သက်ရှိဇီဝရုပ်အမျိုးမျိုးအတွက် စွမ်းအင်များကို ထောက်ပံ့ပေးသည်။ ထို့အပြင် ထိုသက်ရှိများကို ကြီးထွားဖွံ့ဖြိုးမှု ဖြစ်စေသည်။ တိရစ္ဆာန်များနှင့် သက်ရှိသတ္တဝါတို့သည် အသက်ဆက်လက်ကာ ရှင်သန်နေထိုင်ရေးအတွက် အစားစားကြရသည်။ အသားစားတိရစ္ဆာန်များသည် အသားများကို စားကြသည်။ အပင်များကို စားသုံးသည့်သတ္တဝါများသည် အပင်များကို စားသုံးကြသည်။ အစုံစားသတ္တဝါများသည် အပင်များ၊ တိရစ္ဆာန်များ၊ အခြားသော အစိုင်အခဲပစ္စည်းများကိုလည်း စားသုံးကြသည်။ လူသားများအတွက် စားခြင်းသည် နေ့စဉ်အသက်ရှင်မှုအတွက် လုပ်ဆောင်ချက်မှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဘင် ဘန်လူရီ

**ဘင် ဘန်လူရီ** (, ; ၂၇ မေ ၁၉၆၂ မွေးဖွား) သည် ထိုင်း ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာနှင့် သရုပ်ဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထိုင်း အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
သောက်ခြင်း

.]]

**သောက်ခြင်း** ဆိုသည်မှာ ရေ သို့မဟုတ် အခြားသော အရည်များကိုပါးစပ်မှတစ်ဆင့် မျိုချသည့် လုပ်ဆောင်မှု ဖြစ်သည်။

## နည်းလမ်းများ - လူနှင့် တိရစ္ဆာန်
### လူသားများတွင်
လူသားတစ်ဦး၏ ပါးစပ်အတွင်းသို့ ရေသည်ရောက်ရှိလာသည့်အခါတွင်  ကြွက်သားများက မျိုချသည့်လုပ်ငန်းစဉ်ကို ပြီးမြောက်အောင် ဆောင်ရွက်ပေးသည်။ ကမ္ဘာမြေဆွဲအားသည်လုပ်ဆောင်မှုများစွာကို  ကူညီထောက်ပံ့ပေးသည်။

### ရေနေတိရစ္ဆာန်များ
ကုန်းနေရေနေသတ္တဝါနှင့် သန့်ရှင်းသည့်ရေတွင် နေထိုင်သည့် ရေနေသတ္တဝါတို့သည် ရေသောက်သုံးရန် မလိုအပ်ပေ။ ၎င်းတို့၏ အရေပြားများသည် စိမ့်ဝင်ပျံ့နှံ့သည့်နည်းဖြင့် ရေကို တဖြည်းဖြည်းစုပ်ယူသည့်အတွက်ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ရေငန်တွင် နေထိုင်သည့် ငါးများမှာမူ ရေကူးသည့်အခါတွင် ပါးစပ်မှ တစ်ဆင့်သောက်တတ်ကြသည်။ သူတို့သည် ပိုနေသည့် ဆားများကို ၎င်းတို့၏ ပါးဟပ်မှတစ်ဆင့် ထုတ်ပယ်ပစ်ကြသည်။

## အယ်ကိုဟောပါဝင်သည့် အဖျော်ယမကာများ
သောက်ခြင်းဟူသည့် စကားကို အရက်ပါသည့် အဖျော်ယမကာများ သောက်သုံးရာတွင်လည်း မကြာခဏ အသုံးပြုကြသည်။ ယဉ်ကျေးမှုအများစုတွင်လည်း အစားအစာများ၊ ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲများ၊ အခမ်းအနားများ စသည်တို့တွင် အဖျော်ယမကာများကို ကျယ်ပြန့်စွာ သောက်သုံးကြသည်လည်း ရှိသည်။

## ကိုးကား
အိုင်ဝေဝေ

**အိုင်ဝေဝေ** () (၁၉၅၇-) တရုတ်လူမျိုး ခေတ်ပေါ် (contemporary) အနုပညာရှင် နှင့် နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားသူ ဖြစ်သည်။ 

နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုအနေဖြင့် တရုတ်အစိုးရ၏ ဒီမိုကရေစီနှင့် လူ့အခွင့်အရေးအား မျက်ကွယ်ပြုမှုများကို ဖော်ထုတ်သည်။ ဆီချွမ်းကျောင်းများ၌ ခြစားမှုများကို အစိုးရက ဖုံးထားခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ ၂၀၀၈ ခု ဆီချွမ်းငလျင်တွင် ပြိုကျသော တန်ဖိုးနည်းအိမ်ရာများ၏ နောက်ကွယ်မှ ဇာတ်ရှုပ်များကို လည်းကောင်း စုံစမ်းသည်။ ၂၀၁၁ ခု၊ ဧပြီလ ၃ ရက်တွင် ဘေဂျင်း နိုင်ငံတကာလေဆိပ်၌ အဖမ်းခံရပြီး  စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုကို စစ်ဆေးရန်ဟု ခေါင်းစဉ်ပြကာ ပြစ်မှုမရှိဘဲ ၈၁ ရက်ကြာ ချုပ်ထားသည်။

၂၀၁၅ ခုတွင် တရုတ်ပြည်မှ ထွက်လာနိုင်ခဲ့ပြီး ဘာလင်မြို့၌ မိသားစုနှင့်အတူ နေထိုင်လျက် ရှိသည်။
ကော်ရဲလ်ကာ

**ကော်ရဲလ်ကာ** (ဒေသအခေါ်အဝေါ်အားဖြင့် *Coraca* သို့မဟုတ် *Corica*)သည် အီတလီနိုင်ငံ ခွန်စန်ဇာပြည်နယ် အဲလ်မန်တယ်ယာမြို့ ကော်ရဲလ်ကာပင်လယ်ကွေ့အနားတွင် တည်ရှိပြီး  ပျမ်းမျှ လူဦးရေ ၇၀၀ ရှိသော ကျေးလက်ဒေသတစ်ခုဖြစ်သည်။

## ဓာတ်ပုံပြခန်း

File:Coreca - Chiesa della Madonna degli Angeli settembre 2019.jpg|ကော်ရဲလ်ကာ ရှိ စောင့်ရှောက်ပေးသည့် သူတော်စင် ဘုရားကျောင်း 
File:Interno della Chiesa di Coreca.jpg|ဘုရားကျောင်း၏ အတွင်းပိုင်းအားတွေ့မြင်ရစဉ်
File:Statua della Madonna degli Angeli a Coreca.jpg| ဘုရားကျောင်းတွင်းရှိ သူတော်စင် ရုပ်တု
File:Coreca - Piazza vista serale.JPG| ကော်ရဲလ်ကာ ရင်ပြင် ညနေပိုင်းမြင်ကွင်း
File:Coreca Veduta Notturna dalla Piazza - luglio 2019.jpg| ကော်ရဲလ်ကာ ရင်ပြင် ညပိုင်းမြင်ကွင်း
File:Turriella di Coreca vista dalla Piazza anno 2019.jpg|"Turriella"တာဝါ
File:Baia di Coreca 2.jpg|ကော်ရဲလ်ကာပင်လယ်ကွေ့
File:Coreca - Spiaggia la Scogliera.jpg|Coreca Beach seen from La Scogliera
File:Scogli Coreca.jpg|ကော်ရဲလ်ကာပင်လယ်အငူ
File:Coreca - Grotta du Scuru primo piano.jpg|ကော်ရဲလ်ကာ ပင်လယ်ဂူ
File:Coreca - Salto da Zita.jpg|*Salto da Zita* (Bride's Jump)

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်များ
လင်ပန်းမိဖုရား

**လင်ပန်းတိုက်စားမိဖုရား**သည် စစ်ကိုင်းမင်း (ဝါ) ဘကြီး​တော် လက်ထက်က က​နောင်-မြန်​အောင် နှစ်မြို့ဝန် ဦးသာဖြူ (မူကွဲ ဦးမင်းယုန်)နှင့် ဒုတိယဝန်က​တော် သခင်ကြီး ၏ သမီးဖြစ်သည်။ သက်ပန်းမိဖုရား၏ အစ်မရင်း ဖြစ်သည်။ ဦးသာဖြူ၏ ပထမဝန်က​တော် သခင်ကြီး(မူကွဲ ​ဒေါ်မင်းလှ) မှ​မွေး​သော ​​​မြောက်နန်းမိဖုရား ခင်သဲ၏ အမိကွဲညီမလည်းဖြစ်သည်။ တစ်ဖန် ​ဦးသာဖြူဆုံး​သောအခါ ဒုတိယ ဝန်က​တော်သခင်ကြီးမှာ ပုဂံမင်းလက်ထက်က ​ကျောက်ပန်း​တောင်းမင်းကြီး ဦး​​​​ရွှေကြည်နှင့် ​နောက်အိမ်​ထောင်ပြုရာ သရစိမ်းမိဖုရား၊ ​မောင်​လေးငယ်နှင့် ​မောင်သူ​တော်တို့ကို ​မွေးဖွား​သော​​​​ကြောင့် သရစိမ်းမိဖုရား၏ အဖကွဲအစ်မလည်းဖြစ်သည်။

၁၆ နှစ်အရွယ်တွင် မင်းတုန်းမင်းနှင့်စုံဖက်သည်။ ဘွဲ့​တော်မှာ သီရိသုစန္ဒာ​ဒေဝီ ဖြစ်သည်။

## သားတော်၊ သမီးတော်များ 
သား​တော်၊ သမီး​တော်တို့မှာ သုသီရိမြတ်စွာ ရတနာ​ဒေဝီဘွဲ့ခံ စလင်းမြို့စား စုဖုရား (တပင်တိုင်စံ)၊ သီရိမဟာ ဓမ္မရာဇာဘွဲ့ခံ ကျပင်းမြို့စား မင်းသား၊ သီရိ သုဓမ္မရာဇာဘွဲ့ခံ ရ​နောင်မြို့စား မင်းသားတို့ဖြစ်သည်။ စုစု​ပေါင်း သား ၄ ဦး၊သမီး ၁ ဦး ​မွေးဖွား​ခဲ့သော်လည်း ဒုတိယနှင့် တတိယသား​တော်တို့မှာ အဖတ်မတင်ခဲ့​ပေ။ "သားကျပင်း၊သမီးစလင်း"ဟုဆိုရ​လောက်​အောင်ပင် လင်ပန်းမိဖုရားမှဖွား​သော သား​တော် ကျပင်းမင်းသားနှင့် သမီး​တော် စလင်းစုဖုရားတို့မှာ ခမည်း​တော် မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး၏ အချစ်ဆုံးသားနှင့်သမီးပင် ဖြစ်သည်။

## ကွယ်လွန်ခြင်း 
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၅၅ တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့ရာ ငါးထပ်ကြီးဘုရား ဝင်္ကပါတောင်ကုန်းပေါ်တွင် ဂူသွင်းသင်္ဂြိုဟ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
သံပုရာရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်

**သံပရာရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်၊ သံပရာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၆၇၇ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သံပရာကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၈၈၉ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၁၇၂ ဦး နေထိုင်သည်။ ရွှေပြည်သာယာဈေး ရှိသည်။ ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာန ရှိသည်။

သံပရာသည် ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၄၁၇၂ ဦးရှိပြီး၊ ကျေးရွာအုပ်စုအနေဖြင့် ကျေးရွာနှစ်ရွာဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသော ကျေးရွာအုပ်စုရွာတစ်ရွာဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် မက်ဆင်ဂျာ

**ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် မက်ဆင်ဂျာ** (English: **Facebook Messenger**, Messenger ဟုလည်း သိကြသည်) သည် မက်ဆေ့စာပို့သည့် အပ်ပလီကေးရှင်း (Application) (အတိုကောက်: အပ်) နှင့် ပလက်ဖောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဖေ့ဘွတ်သည် တီထွင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ကုမ္ပဏီသည် မက်ဆေ့ပို့သည့် ဝန်ဆောင်မှုကို ပြုပြင်မွမ်းမံခဲ့သည်။ ဆက်တိုက်ဆိုသလိုပင် ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် iOS နှင့် အန်းဒရွိုက်အတွက် ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ နှစ်များစွာကြာပြီးနောက်တွင် ဖေ့ဘွတ်သည့် မက်ဆေ့ပို့သည့် အပ်တစ်ခုကို စက်လည်ပတ်မှုစနစ်အမျိုးမျိုးအတွက် ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ ၎င်းအတွက် (Messenger.com) ဟူသည့် ဝဘ်ဆိုက်ကိုလည်း တည်ထောင်ထားခဲ့သည်။ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ဖေ့ဘွတ်အပ်၏ လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် မက်ဆေ့စာပို့သည့် လုပ်ဆောင်ချက်ကို သပ်သပ်စီ ခွဲခြားထားရန် ဖြစ်သည်။ အသုံးပြုသူသည် ထိုဝန်ဆောင်မှုများကို ဝဘ်ဆိုက်မှ တစ်ဆင့် အသုံးပြုခြင်းဖြင့် လည်းကောင်း၊ အပ်ကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း ရယူနိုင်သည်။

အသုံးပြုသူသည် မက်ဆေ့များ ပေးပို့ခြင်း၊ ရုပ်ပုံများ၊ ဗီဒီယိုများ၊ စတစ်ကာများနှင့် အသံများ၊ ဖိုင်များ ပေးပို့ခြင်းတို့အပြင် အသုံးပြုသူအချင်းချင်း တစ်ယောက်နှင့်တစ်ယောက် အပြန်အလှန် ချိတ်ဆက်ဆက်သွယ်ရန်အတွက်လည်းကောင်း၊ ဘော့ (bots) များကို အသုံးပြု၍ ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်ရန်အတွက်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ပေးထားသည်။ အသံနှင့် ဗီဒီယိုဖြင့် ဖုန်းခေါ်ဆိုခြင်းကိုလည်း အထောက်အပံ့ပေးထားသည်။ မိုဘိုင်းဖုန်းအတွက် အပ်သည် အကောင့်များစွာကို အသုံးပြုနိုင်အောင် စီစဉ်ပေးထားပြီး အပြန်အလှန်စကားပြောခြင်းများ၊ ဂိမ်းကစားခြင်းများကို ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။ ထို့အပြင် End to end encryption ဖြင့် စကားပြောဆိုနိုင်အောင်လည်း ပြုလုပ်ထားသည်။

## ဖီချာများ 
အောက်ဖော်ပြပါ ဇယားကွက်တွင် ဖေ့စ်ဘွတ်မက်ဆင်ဂျာ၌ ပါဝင်သည့် ဖီချာများကို ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်ကုမ္ပဏီမှ စတင်ထည့်သွင်းပေးသည့် အချိန်အလိုက်စီကာ ဖော်ပြထားသည်။

## ကိုးကား
ပြည်နယ်နှင့်တိုင်း အသက် ၁၂ နှစ်အောက် ဘောလုံးပြိုင်ပွဲ (အမျိုးသမီး)

### ရလဒ်များ
## ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးများ
အင်စတာဂရမ်

**အင်စတာဂရမ်** (အိုင်ဂျီ IG ဟုလည်း သိကြသည်။) သည် ဖေ့ဘွတ်မှ ပိုင်ဆိုင်သည့် ရုပ်ပုံနှင့် ဗီဒီယိုများ မျှဝေသည့် ကွန်ယက်ဝန်ဆောင်မှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို Kevin Systrom နှင့် Mike Krieger တို့သည်  ၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် iOS တစ်ခုတည်း၌သာ စတင်ခဲ့သည်။ အန်ဒရွိုက်အတွက်ကိုမူ နှစ်ဝက်ခန့်ကြာမြင့်ပြီးသည့် ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် ထုတ်ဝေခဲ့   သည်။ ထို့နောက်တွင် feature – limited ဝဘ်ဆိုက်တစ်ခုကို ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် ဝင်းဒိုး 10 မိုဘိုင်းနှင့် ဝင်းဒိုး 10 တို့အတွက် ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလနှင့် ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် အသီးသီး ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ အင်စတာဂရမ်တွင် အသုံးပြုသူအား ရုပ်ပုံများနှင့် ဗီဒီယိုများကို upload တင်ခြင်းကို ခွင့်ပြုထားသည်။ ထိုတင်မည့် ရုပ်ပုံနှင့် ဗီဒီယိုများကို filter အသုံးပြုကာ ပြင်ဆင်ခြင်း၊ tag ဖြင့် ထိန်းသိမ်းစုစည်းခြင်း နှင့် တည်နေရာ အချက်အလက်များ ပြုပြင်ခြင်း စသည်တို့ကို ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။

၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် iOS အတွက် အင်စတာဂရမ် app ကို App Store မှ တရားဝင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ 

၂၀၁၂ ခုနှစ် ဧပြီလ ၃ ရက်နေ့တွင် အင်စတာဂရမ် သည် အန်းဒရွိုက်အတွက် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုအပ်ပလီကေးရှင်းအား တစ်ရက်တည်းတွင်ပင် ဒေါင်းလုပ်ပြုလုပ်မှုအရေအတွက်သည် တစ်သန်းကျော် ရှိခဲ့သည်။ 

၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ဝေါစထရိ (Wall Street) ဂျာနယ်သည် အင်စတရာဂရမ်၏ ငွေကြေးသည် ဒေါ်လာသန်း ၅၀၀ အထိ မြင့်တက်လာသည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။

ထိုလတွင်ပင် အင်စတာဂရမ်အား ဖေ့ဘွတ်သည့် ဒေါ်လာ ၁ ဘီလီယံဖြင့် ဝယ်ယူခဲ့သည်။

## ကိုးကား
သွားလာပို့ဆောင်ရေးဌာန (မြန်မာ့မီးရထား)

မြန်မာ့မီးရထား သွားလာပို့ဆောင်ရေးဌာနကို အထွေထွေမန်နေဂျာ(သွားလာပို့ဆောင်ရေး)မှ အုပ်ချုပ်ကွပ်ကဲပါသည်။

## ကိုးကား 
မြန်မာ့မီးရထား
အက္ခရာသင်္ချာ၏ အခြေခံသီအိုရမ်

ကိန်းထွေ (complex numbers) များ မြှောက်ဖော်ကိန်း (coefficients) ဖြစ်နေသော ပိုလီနိုမီရယ်ကိန်စဉ်တန်း တစ်ခုတွင် အနည်းဆုံး ကိန်းထွေတစ်ခု သည် အဖြေ (root) အဖြစ်ရှိသည်ဟု **အက္ခရာသင်္ချာ၏ အခြေခံသီအိုရမ်** (Fundamental theorem of algebra) က ဖော်ပြသည်။

ဥပမာ ix^2 +2x - i  တွင် အဖြေ သို့မဟုတ် သုညဖြစ်စေသော x တန်ဖိုးတစ်ခုသည် i ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
အန်းဖီး

**အန်းဖီး** () သည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ လီဗာပူးမြို့တွင် တည်ရှိသော ဘောလုံးအားကစားကွင်းတစ်ခု ဖြစ်ပြီး ပွဲကြည့်ခုံ ၅၄,၀၇၄ ရှိကာ အင်္ဂလန်နိုင်ငံရှိ သတ္တမြောက်အကြီးဆုံး ဘောလုံးကွင်း ဖြစ်သည်။ ၁၈၉၂ ခုနှစ်တွင် လီဗာပူးလ် ဘောလုံးအသင်း စတင်တည်ထောင်စဉ်မှစ၍ လီဗာပူးလ်အသင်း၏ အိမ်ကွင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မူလက ၁၈၈၄ ခုနှစ်မှ ၁၈၉၁ ခုနှစ်အထိ အဲဗာတန်ဘောလုံးအသင်း၏ အိမ်ကွင်းဖြစ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
Königsberg မြို့၏ တံတားခုနစ်စင်းပြဿနာ

**Königsberg မြို့၏ တံတားခုနစ်စင်းပြဿနာ**သည် သင်္ချာ၏သမိုင်းကြောင်းတွင် ထင်ရှားသည့် ပြဿနာပုစ္ဆာတစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။ ပုစ္ဆာတွင် အဖြေမရှိကြောင်းကို လီယွန်ဟတ် အွိုင်လာ  က ၁၇၃၆ ခုနှစ်  တွင် သက်သေပြနိုင်ခဲ့သည်။ ယင်းဖြေရှင်းချက်မှ ဂရပ်သီအိုရီ နှင့် တိုပေါ်လော်ဂျီ တို့အတွက် အခြေခံ idea များဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။  

Prussia ရှိ Königsberg မြို့သည် (ယခု ကာလင်နင်ဂရတ်မြို့၊ ရုရှားနိုင်ငံ )  မြစ်လယ်ကျွန်းများဖြစ်သော Kneiphof နှင့် Lomse ကျွန်းများအပါအဝင် Pregel မြစ် ကိုခွလျက်တည်ရှိသည်။ မြို့၏ကုန်းမြေများ (ကျွန်းများဟုသုံးမည်) ကို တံတားခုနစ်စင်းဖြင့်ဆက်သွယ်ထားသည်။ ပြဿနာပုစ္ဆာမှာ တံတားအားလုံးကို အတိအကျတစ်ကြိမ်စီဖြတ်၍ မြို့ကိုပတ်လျှောက်ရန်ဖြစ်သည်။ 

ဤတွင် မလိုလားအပ်သော ပြဿနာများမဖြစ်စေရန်အတွက် 

# သတ်မှတ်ထားသောတံတားများမှ မဖြတ်ဘဲ ကျွန်းတစ်ခုနှင့်တစ်ခု ကူးခြင်း၊ 
# တံတားများကို အစအဆုံးမလျှောက်ခြင်း၊ 

စသည်တို့ကို ကန့်သတ်ထားသည်။ 

Euler က ဤပြဿနာတွင် အဖြေမရှိကြောင်း သက်သေပြနိုင်ခဲ့သည်။

## Euler ၏ ဖြေရှင်းချက် 
ပထမဦးစွာ Euler က မြေကြီးပေါ်တွင်သွားသည့် လမ်းကြောင်း၏ ပုံစံသည် အရေးမကြီးကြောင်း ထောက်ပြခဲ့သည်။ ဤပြဿနာအတွက် အမှန်တကယ်အရေးပါသည်မှာ တံတားများကို ဖြတ်ရမည့် အစီအစဉ်သာဖြစ်သည်။ ထိုအချက်ကြောင့် Euler သည် ပြဿနာပုစ္ဆာအား abstract term များသုံး၍ ပြန်လည်ဖော်ပြနိုင်ခဲ့သည်။ (ယင်းအသုံးပြုချက်ကပင် ဂရပ်သီအိုရီ ၏မျိုးစေ့ဖြစ်ခဲ့သည်။) တစ်နည်းအားဖြင့် ထိုအချက်ကြောင့် မည်သည့်တံတားများက မည်သည့်ကျွန်းများကို ဆက်သွယ်ထားကြောင်းကိုသာ အာရုံစိုက်ရန်လိုကြောင်း သိခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်သုံး သင်္ချာဝေါဟာရများနှင့်ရေးသော် ကျွန်းတစ်ခုစီကို vertex သို့မဟုတ် node တစ်ခုနှင့် ဖော်ပြ၍ တံတားတစ်စင်းစီကိုမူ အစွန်း တစ်ခု (vertex စုံတွဲတစ်ခု) နှင့် ဖော်ပြသည်ဟု ရေးနိုင်သည်။ ရရှိလာသည့် သင်္ချာ structure ကို ဂရပ် ဟုခေါ်သည်။ 

 →  → 

မည်သည့်တံတား (edge) များက မည်သည့်ကျွန်း (vertex) များကို ဆက်သွယ်သည်ဟူသော ဆက်သွယ်ချက်ကသာ အရေးပါသည့်အတွက်ကြောင့် graph ၏ပုံကိုဆွဲရာတွင် ပုံစံမျိုးစုံဖြင့်ဆွဲနိုင်လေသည်။ Vertex နှစ်ခုအကြားတွင် edge ဖြင့်ဆက်ထားခြင်း မထားခြင်းကသာ အရေးပါသည်။ ဆက်ထားသည့်ဆက်ကြောင်း၏ ကောက်ခြင်းဖြောင့်ခြင်း၊ vertex နှစ်ခုဘယ်ညာလွဲနေခြင်း စသည်တို့လျစ်လျူရှုထားနိုင်ပေသည်။ 

ထို့နောက် လမ်းကြောင်းတိုင်းသည် စလျှောက်သည့်ကျွန်းနှင့် လမ်းကြောင်းဆုံးသည့်ကျွန်းမှအပ ကျန်သောကျွန်းတိုင်းကို တံတားတစ်စင်းသုံး၍ဝင်ခဲ့ပါက ပြန်ထွက်ရန်အတွက် အခြားတံတားတစ်စင်းကို သုံးကိုသုံးရမည်ဖြစ်ကြောင်း Euler က သတိထားမိခဲ့သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုသော် လမ်းကြောင်းတစ်ခုတွင် (စသည့် vertex နှင့် ဆုံးသည့် vertex မှအပ) vertex များအားလုံး၌ အဝင်အဖြစ်အသုံးပြုခဲ့သော တံတားအရေအတွက်နှင့် အထွက်အဖြစ်အသုံးပြုခဲ့သော တံတားအရေအတွက်သည် အတူတူပင်ဖြစ်ရမည်ဖြစ်သည်။ သို့အတွက်ကြောင့် တံတားအားလုံးကို အတိအကျတစ်ကြိမ်သာဖြတ်သွားသည် လမ်းကြောင်းရှိပါက ထိုလမ်းကြောင်း၏ အစနှင့် အဆုံးကျွန်းများမှအပ ကျန်ကျွန်းအားလုံးတွင်ရှိရမည့် တံတားအရေအတွက်သည် စုံကိန်းသာဖြစ်ရလိမ့်မည်။ (တံတားတိုင်းကို အဝင်တံတားနှင့် အထွက်တံတားဟူ၍ ညီညီမျှမျှအသုံးပြုခဲ့သောကြောင့်။) သို့ရာတွင် လက်တွေ့၌ မြေကျွန်းအသီးသီးရှိ တံတားအရေအတွက်သည် မကိန်းများ ဖြစ်နေလေသည်။ (အလယ်ခေါင်ရှိကျွန်းတွင် တံတား ၅ စင်းနှင့် ကျန်ကျွန်းများတွင် ၃ စင်းစီ။) ထို့ကြောင့် တံတားအားလုံးကို အတိအကျတစ်ကြိမ်စီဖြတ်သောလမ်းသာ ရှိနေခဲ့ပါက နှစ်ခုသောကျွန်းတို့၌ ရှိရမည့်တံတားအရေအတွက်သည် စုံကိန်းရော၊ မကိန်းပါ ဖြစ်ရတော့မည့်သဘော သက်ရောက်သွားသည်။ သို့ဖြစ်၍ တံတားအားလုံးကို အတိအကျတစ်ကြိမ်စီဖြတ်သောလမ်း ဆိုသည်မှာ မရှိနိုင်ဟူ၍ ကောက်ချက်ဆွဲနိုင်လေသည်။

## ကိုးကား
ရုံပိုင်

**ရုံပိုင်** () ဆိုသည်မှာ ရထားသွားလာပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းများကို ဘူတာနယ်နိမိတ်အတွင်း သတ်မှတ်အချိန်ကာလတွင် တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ရသော ဝန်ထမ်းကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည့်အပြင် တာဝန်ပေးအပ်သည့် အချိန်ကာလအတွင်း တစ်ဦးတည်းလွတ်လပ်စွာတာဝန်ခံ၍ အချက်ပြနှင့် အချက်ပေးကိရိယာများကို တာဝန်ယူလုပ်ကိုင်ရခြင်း၊ ရထားချဉ်းကပ်ခွင့်ကို လက်ခံခြင်း၊ တောင်းခံခြင်းနှင့် ထွက်ခွင့်ပေးခြင်းတို့ကို မိမိကိုယ်တိုင် တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ရသော ဝန်ထမ်းတစ်ဦးတစ်ယောက်ကိုပါ ဆိုလိုသည်။

## ရုံပိုင်များ 
*ရုံပိုင်ချုပ်ကြီး
*ရုံပိုင်ချုပ်
*ဒုရုံပိုင်ချုပ်၊ ရုံပိုင်ကြီး(အထူးတန်း)
*ရုံပိုင်ကြီး၊ "က"တန်းရုံပိုင် (ဝါ) ရုံပိုင်(အထူး)
*ရုံပိုင်
*ဒုရုံပိုင်
*လက်ထောက်ရုံပိုင်

### ဒုတိယရုံပိုင် 
ဒုတိယရုံပိုင်သည် ရုံပိုင်/ရုံပိုင်ကြီး၏ တာဝန်တစိတ်တ‌ဒေသကို အထောက်အကူပြုသည်လည်းရှိ၏။ ရုံပိုင်/ ရုံပိုင်ကြီးမရှိခိုက် ရုံပိုင်/ရုံပိုင်ကြီး၏ တာဝန်ဝတ္တရားကို တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ရသူလည်း ဖြစ်‌လေသည်။ သို့သော် အချို့သောကိစ္စရပ်များတွင် နည်းဥပဒေဖြင့် ရုံပိုင်ကိုယ်တိုင်ပြုလုပ်ရမည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသော မ‌တော်တဆမှုအ‌ရေးပေါ်ကိစ္စများ၊ အဆက်အသွယ်လုံးဝပြတ်သွားသောအခါ လမ်းရှင်းမဲ့ရထားထွက်ခွင့်ထုတ်ပေးခြင်းကိစ္စနှင့် ငွေပို့လွှာတွင် လက်မှတ်‌ရေးထိုးခြင်းကိစ္စ အစရှိသည်တို့ကို လုပ်ပိုင်ခွင့်မရှိပေ။ သို့ရာတွင် ရုံပိုင်/ရုံပိုင်ကြီးမရှိခိုက်တွင် တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ရပြီး ပြန်လည်တင်ပြရသည်။

## ကိုးကား 
မြန်မာ့မီးရထား
Cauchy's inequality

ကိန်းစစ် n လုံးစီပါသော ကိန်းအတွဲ နှစ်တွဲ

* a_1, a_2, \dots, a_n

* b_1, b_2, \dots, b_n  ရှိပါက

(a_1b_1+a_2b_2+ \cdots +a_nb_n)^2 \leq (a_1^2 +a_2^2 + \cdots + a_n^2)(b_1^2 + b_2^2 + \cdots + b_n^2)

မညီမျှချက်ကို Cauchy ၏ inequality ဟု ခေါ်သည်။

## ကိုးကား
တပ်မတော် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအကြီးအကဲများ

**မြန်မာ့တပ်မတော်**တွင် လက်ရှိတာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော အရာရှိကြီးများ စာရင်းဆောင်းပါးဖြစ်သည်။

## ထိပ်တန်းအရာရှိကြီးများ 
## စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးများ 
## အရာရှိချုပ်များ 
## အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ 
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်အနေဖြင့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးဌာနများ၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး – ဒုတိယဝန်ကြီးများအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော တပ်မတော်အရာရှိကြီးများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -

## အခြားတပ်မတော်အရာရှိကြီးများ 
## စစ်လက်ရုံး/ဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူးများ 
## ကိုးကား 
*
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ
ခယေားအိခုခန်ဂျိ

**ခယေားအိခုခန်ဂျိ** (教育漢字, ပညာရေးခန်ဂျိ) ကို ဂခုနင်းဘဲဆွတ်ခန်ဂျိဟိုင်းတိုးဟယေား (学年別漢字配当表, ပညာသင်နှစ်အလိုက်ခန်ဂျိစာရင်း) ဟုလည်း သိကြသည်။ စုစုပေါင်းခန်ဂျိအလုံးရေ ၁၀၀၆ လုံးဖြစ်ပြီး ဂျပန်နိုင်ငံပညာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ စီမံခန့်ခွဲထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မူလတန်းကျောင်းများတွင် ကလေးငယ်များသည် နှစ်တစ်နှစ်ချင်းဆီအလိုက် ဆိုင်ရာခန်ဂျိများကို လေ့လာသင်ယူကြရသည်။ ဤခန်ဂျိသင်ကြားလေ့လာမှုပုံစံသည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကလေးများအတွက် စီစဉ်ထားခြင်း ဖြစ်သေည်လည်း ဂျပန်ဘာသာစကားကို အသုံးပြုမှုမရှိသည့် လေ့လာသူများအတွက် လေ့လာမှုအစီအစဉ်အဖြစ် အသုံးပြုနိုင်သည်။

## List by grade
### First grade (80 kanji)
### Second grade (160 kanji)
### Third grade (200 kanji)
### Fourth grade (200 kanji)
### Fifth grade (185 kanji)
## ကိုးကား
ယူဒမိ

**ယူဒမိ** သည် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး သင်ကြားရေးပလက်ဖောင်းဖြစ်ပြီး သက်မွေးပညာအဖြစ် သင်ယူလိုသည့် လူရွယ်များနှင့် ကျောင်းသားတို့အတွက် ရည်ရွယ်သည်။ သင်ယူသူ သန်း ၃၀ ကျော် ရှိပြီး နည်းပြပေါင်း ၅ သောင်းခန့်က ဘာသာစကား ၆၀ ကျော်ဖြင့် သင်ကြားလျက် ရှိသည်။ သင်ခန်းစာပေါင်း ၂၄၅ သန်းကျော် ရှိသည်။ နိုင်ငံပေါင်း ၁၉၀ ကျော်မှ ကျောင်းသားများ၊ နည်းပြများ သင်ယူမှု သင်ကြားမှု လုပ်ကြသည်။ ကျောင်းသားအရေအတွက် သုံးပုံနှစ်ပုံမှာ အမေရိကန်အပြင်ဘက်မှ ဖြစ်သည်။ လုပ်ငန်းပေါင်း ၄ ထောင်ကျော်တို့က ၎င်းတို့ဝန်ထမ်းများ၏ အရည်အသွေးမြှင့်သင်တန်းအဖြစ် ယူဒမိကို သုံးသည်။ ဖော်ကျွန်း ၁၀၀ စာရင်းဝင် လုပ်ငန်းတို့၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းမှာ ယူဒမိ၏ ဖောက်သည်များ ဖြစ်သည်။ ကျောင်းသားများမှာမူ လုပ်ငန်းခွင်နှင့် ဆက်စပ်သော စွမ်းရည်ရရန် သင်တန်းယူသည်က များသည်။ အချို့သင်ခန်းစာများမှာ အောင်လက်မှတ်ပေးသည်။

၂၀၁၉ ခု စာရင်းအရ လက်ရှိ၌ သင်ကြားသင်ယူနေသည့် သင်ခန်းစာပေါင်း ၁၃၀၀၀၀ ကျော် ရှိသည်။

## ကိုးကား
အ.ထ.က၊ ကျောက်တံတား

**အခြေခံပညာ အထက်တန်းကျောင်း၊ ကျောက်တံတား** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်တံတားမြို့နယ်၊ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းလမ်းနှင့် ၃၇ လမ်းထောင့်တွင် တည်ရှိသည်။ မြို့နယ်တစ်ခုလုံးတွင် အထက်တန်း‌ကျောင်းတစ်ကျောင်းတည်းသာရှိ၍ အမှတ်စဉ်မတပ်ဘဲ ရေးသားခေါ်ဆိုသည်။ ယခင် ‌မူလခရေပင်ကုန်း-မော်လမြိုင် ဘုန်းကြီးကျောင်းအား မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ် ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် သာသနာတော် သန့်ရှင်းရေးအတွက် ပြည်သူပိုင်သိမ်းဆည်း၍ အထက်တန်းကျောင်းအဖြစ် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ယင်းကျောင်းဝန်းအတွင်း ရှေးဟောင်းရဟန္တာသိမ်ဖြစ်သည့် ဝိမုတ္တိသုခရဟန္တာသိမ်တော်ကြီးနှင့် အခြားသာသနိက အဆောက်အအုံများတည်ရှိသည်။ ပြည်သူပိုင်သိမ်းပြီးနောက် အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း၊ ကျောက်တံတားမြို့နယ်အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။

၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ကျောက်တံတားမြို့နယ် ဘုန်းကြီးကျောင်း ဖြစ်မြောက်ရေး ကော်မတီက တိပိဋက နိကာယ မော်လမြိုင်ကျောင်းတိုက်အဖြစ် ကျောင်းပိုင်မြေအတွင်းမှ သာသနိကအဆောက်အဦများတည်ရှိသည့် နေရာနှင့် အဆောက်အဦးများအား ရွှေရတု တိပိဋကရဓရ တိပိဋကကောဝိဒ၊ တိပိဋကဓရ ဓမ္မဘဏ္ဍာဂါရိက ဘဒ္ဒန္တဝံသပါလာလင်္ကာရ (မြင်းမူဆရာတော်)နှင့် တိပိဋကဓရ ဘဒ္ဒန္တပညာသီရိလင်္ကာရ (မြင်းမူဆရာတော်)တို့ထံ လွှဲပြောင်းအပ်နှံခဲ့သည်။ အဆိုပါကျောင်းအပ်လှူဒါန်းပွဲသို့ သာသနာရေးနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး သူရဦးအောင်ကို၊ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဒေါက်တာမျိုးသိမ်းကြီး၊ ရန်ကုန်တိုင်းဝန်ကြီးချုပ် ဦးဖြိုးမင်းသိန်းနှင့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ တက်ရောက်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
* အ.ထ.က ‌ကျောက်တံတား သမိုင်းအကျဉ်း
ဇဝန ဗုဒ္ဓအကယ်ဒမီ

ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း၌ ပထမဆုံးဖြစ်သော သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဇဝန ဗုဒ္ဓအကယ်ဒမီကို ဒက္ခိဏာရုံ(မဟာဒွါရ) စာသင်တိုက်၏ ဦးစီး ပဓာန နာယကဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တဇဝနဝံသမဟာထေရ်၏ ဩဝါဒကို ခံယူလျက် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၀ ပြည့်နှစ်၊ နယုန်လပြည့်နေ့ ၂၀၁၈ခုနှစ်၊ မေလ(၂၉)ရက်တွင် စတင်တည်ထောင်ပြီး သင်ကြားစီမံရေးရာများကို မန္တလေး-ရန်ကုန် ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်မှစေလွှတ်သော ကထိကများမှ တာဝန်ယူသင်ကြားပေးပါသည်။

ဇဝနဗုဒ္ဓအကယ်ဒမီသည် မန္တလေး-ရန်ကုန် ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်၏ ပညာရေးဌာနခွဲလည်းဖြစ်သည်။

ပထမကြီးတန်းအောင်မြင်ထားသူများနှင့် မအောင်မြင်ထားသူဟူ၍ သင်တန်းကို နှစ်မျိုးခွဲခြားမည်ဖြစ်သည်။

ဒီပလိုမာတန်းများ ၊ B.A, M.A တန်းများအားလုံးကို ပထမပိုင်း၌ နှစ်စဉ် နတ်တော်လပြည့်ကျော် (၁)ရက်မှ စတင်ဖွင့်လှစ်၍ ဒုတိယပိုင်း၌ နယုန်လဆန်း (၁) ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ပါမည်။

တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် (၁)ရက်နေ့တွင် စာမေးပွဲများကို ကျင်းပပါမည်။ လူပုဂ္ဂိုလ်များလည်း တက်ရောက် သင်ကြားနိုင်သည်။

အင်္ဂလိပ်စာအရည်အချင်းဖြည့်ဆည်းလိုသော ရဟန်းနှင့် လူဂ္ဂိုလ်များအတွက်လည်း အင်္ဂလိပ်စာသင်တန်းများဖွင့်လှစ်ထားသည်။

## တက္ကသိုလ်ဖွင့်လှစ်ရခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်များ 
(က) B.A, M.A ဘွဲ့ရ ရဟန်းတော်များကို မွေးထုတ်ပေးရန်။

(ခ) ထိုဘွဲ့ရ ရဟန်းတော်များက ဦးစီး၍ အခြားမြို့များ၌ ကာလရှည် သာသနာပြုသင်တန်းများကို မအောင်သေးသည့် ရဟန်းရှင်လူ သီလရှင်တို့အား သင်ကြားပေးရန်၊

(ဂ) ထိုဘွဲ့ရ ရဟန်းတော်များ ဦးစီး၍ အမြို့မြို့အနယ်နယ်တွင် ကာလတို သာသနာပြုသင်တန်းများကို ဖွင့်လှစ်၍ ဗုဒဘာသာနှင့် အင်္ဂလိပ်စာတို့ကို လူပုဂ္ဂိုလ်များအားသင်ကြားပေးရန်။

(ဃ) ဗုဒ္ဓဓမ္မများကို ကောင်းစွာတတ်ကျွမ်းပြီး တူညီသော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဆရာဒကာလက်တွဲ၍ ဗုဒ္ဓသာသနာတိုးတက်ပြန့်ပွားရေးကို စုပေါင်းလုပ်ဆောင်ရန်။

(င) ဤသို့ လက်တွဲ၍ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ခြင်းဖြင့် တည်ငြိမ်အေးချမ်းသာယာသည့် စံပြမြန်မာနိုင်တော်ကြီးဖြစ်လာစေရန် ရည်ရွယ်ပါသည်။
Text messaging

**Text messaging** သို့မဟုတ် **texting** ဆိုသည်မှာ ကွန်ပျူတာ သို့မဟုတ် မိုဘိုင်းဖုန်းမှတဆင့် ပေးပို့သော အီလက်ထရောနစ် ပေးစာ ဖြစ်သည်။ အင်တာနက်မှ ပေးနိုင်သကဲ့သို့ ဆယ်လူလာကွန်ယက်မှလည်း ပို့၍ရသည်။ 

ယခင်က ဂဏန်းနှင့် အက္ခရာများသာပါ၍ စာတို (SMS) ဟု ခေါ်ကြသည်။ နောင်သော် ပုံများ၊ ဗီဒီယိုတိုများနှင့် အီမိုဂျီများပါ ပို့နိုင်လာပြီး စာစုံ (MMS) ဟူ၍ ဖြစ်လာသည်။ ထို့နောက်မှ Text messaging ဟူသောအသုံး တွင်ကျယ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ 

၂၀၁၀ ဝန်းကျင်တွင် အချို့နိုင်ငံများ၌ အီးမေးလ်ကဲ့သို့ပင် အညွှန်းခံစာအဖြစ် သတ်မှတ်လာကြသည်။
ခွန်ဒါလီဇာရိုက်စ်

**ခွန့်ဒါလီဇာရိုက်စ်** (; ၁၄ နိုဝင်ဘာ ၁၉၅၄ မွေးဖွား)သည် အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးသိပ္ပံပညာရှင်နှင့် သံတမန် ဖြစ်ပြီး၊ ၆၆ ဦးမြောက် အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။သမ္မတဂျော့ချ် ဝေါလ်ကာ ဘုရှ် လက်ထက်တွင် ဒုတိယမြောက် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး၊ ပထမဆုံး အာဖရိကန်-အမေရိကန်အမျိုးသမီးအဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။

ထို့အပြင် **အာဖရိကန်-အမေရိကန်မျိုးနွယ်** အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး  ကောလင်း ပေါင်ဝဲလ် ပြီးနောက် ဒုတိယမြောက် အာဖရိကန်-အမေရိကန်မျိုးနွယ် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ခံရသည်။ယင်းမတိုင်မီက ဘုရှ်၏ ပထမသမ္မတသက်တမ်းတွင် ပထမဆုံး နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးအကြံပေးအဖြစ်လည်း ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

## ငယ်ဘဝ နှင့် ပညာရေး 
သူသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ အယ်လဘာတာပြည်နယ်၊ ဘာမင်ဂမ်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် အမေရိကန်တောင်ပိုင်းတွင် လူမျိုးရေးခွဲခြားမှု (Racial Segregation) ရှိနေစဉ်ကာလဖြစ်ပြီး၊ အဆိုပါကာလအတွင်း သူသည် ကြီးပြင်းခဲ့သည်။

ဒင်ဗာတက္ကသိုလ်မှ ရိုးရိုးဘွဲ့ နှင့် နိုထရေဒိမ်းတက္ကသိုလ် မှ နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ ဘွဲ့လွန်ရခဲ့သည်။၁၉၈၁ခုနှစ်တွင် ဒင်ဗာတက္ကသိုလ် နိုင်ငံတကာလေ့လာရေးဌာနမှ ပါရဂူဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ 

## နိုင်ငံရေးဖြတ်သန်းမှုများ 
သမ္မတ ဂျင်မီ ကာတာ လက်ထက်တွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊သံတမန်ဌာန၌ စတင် လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး၊ စတန်းဖို့တ်တက္ကသိုလ် ၏ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဝင်အဖြစ်လည်း  ၁၉၉၃ခုနှစ် မှ ၁၉၉၉ ခုနှစ် အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

ဆိုဗီယက်ယူနီယံပြိုကွဲပြီး အရှေ့နှင့်အနောက်ဂျာမနီပေါင်းစည်းသည့်အချိန် ၁၉၈၉ ခုနှစ် မှ ၁၉၉၁ ခုနှစ် အထိ သမ္မတ ဂျော့ချ် ဟားဘတ် ဝေါလ်ကာ ဘုရှ် လက်ထက်တွင် နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးကောင်စီ၌ ဆိုဗီယက်နှင့်အရှေ့ဥရောပရေးရာအကြံပေးအဖြစ် ထမ်းရွက်ခဲ့သည်။ 

၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၇ တွင် ထိုရာထူးမှနုတ်ထွက်ပြီး နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးအကြံပေးအဖြစ် ဘုရှ်အစိုးရအဖွဲ့ထံ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ဘုရှ် ဒုတိယသက်တမ်း၌ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဖြစ်လာခဲ့သည်။

## ထင်ရှားဖြစ်ရပ်များ 
ခွန်ဒါလီဇာရိုက်စ်သည်  နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဖြစ်ပြီးနောက် တကမ္ဘာလုံး၌ အထူးသဖြင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် တာဝန်သိသည့် ဒီမိုကရေစီနည်းကျအစိုးရ အရေအတွက်တိုးလာစေရန်ဦးတည်သည့် အသွင်ကူးပြောင်းရေးသံတမန်ရေးရာ မူဝါဒကို ရှေ့ဆောင်လမ်းပြခဲ့သည်။ 

ပါလက်စတိုင်းရွေးကောက်ပွဲများတွင် ဟားမားစ်အဖွဲ့က လူများစုမဲ ရခဲ့သည့်အပြင် (အမေရိကန်၏ကျောထောက်နောက်ခံဖြင့်) ဆော်ဒီအာရေးဗျနိုင်ငံနှင့် အီဂျစ်နိုင်ငံများတွင် အာဏာရှင်စနစ် ဆက်လက်တည်မြဲနေသည့်အတွက် ထိုမူဝါဒမှာ စိန်ခေါ်မှုများနှင့် ကြုံတွေ့ရသည်။  

အခြားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများထက် ခရီးမိုင်ပိုများများ သွားခဲ့သူအဖြစ်လည်း မှတ်တမ်းတင်ခံရသည်။ ရာထူးလက်ရှိဖြင့်ပင် ရာစုနှစ်စိန်ခေါ်မှုကော်ပိုရေးရှင်း၏ ဒါရိုက်တာများဘုတ်အဖွဲ့တွင် ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ယူခဲ့သည်။ 

နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးအဖြစ်မှ အနားယူပြီးနောက် ၂၀၀၉ခုနှစ် မတ်လတွင် နိုင်ငံရေးသိပ္ပံပါမောက္ခအဖြစ် စတန်းဖို့တ်တက္ကသိုလ်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ 

၂၀၁၀ခုနှစ် စက်တင်ဘာတွင် စတန်းဖို့တ်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ် မဟာဌာနအဖွဲ့ဝင် နှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းနှင့်စီးပွားရေးဈေးကွက်ဆိုင်ရာ ဂလိုဘယ်စင်တာ၏ ဒါရိုက်တာဖြစ်လာခဲ့သည်။ 

၂၀၂၀ပြည့်နှစ်၊စက်တင်ဘာ ၁ရက်တွင် ဟူးဗာ အင်စတီကျူးရှင်း၏ ဒါရိုက်တာ အဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခံရသည်။ 

## ကိုးကား
ည (အချိန်)

**ည** သည် တစ်နေ့တာ ၂၄ နာရီကာလ၏ နေဝင်သည့်အချိန်မှ နေထွက်သည့် အချိန်ကာလအပိုင်းအခြားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိကျသည့် ညအချိန်ကာလသည် တည်နေရာအပေါ်တွင် မူတည်ပြီး နှစ်အလိုက် ကွာခြားပြောင်းလဲမှု ရှိသည်။ ညအချိန်ကာလကို ညနေကာလပြီးသည့်ကာလဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ ၎င်းညကာလကို များသောအားဖြင့် ည ၉ နာရီမှ မနက် ၅ နာရီဟု သတ်မှတ်ထားလေ့ ရှိသည်။ ညအချိန်ကာလသည် နေထွက်လာသည့်အချိန်တွင် ကုန်ဆုံးသည်။

အိပ်စက်ချိန်နှင့် မနက်ခင်းအချိန်အကြားတွင် ည (Night) ဟူသည့် စကားလုံးကို မတူညီသည့် အမျိုးမျိုးသော အဓိပ္ပာယ်ရည်ရွယ်ချက်များဖြင့် အသုံးပြုကြသည်။ ခွဲခါကာလနီး အခါမျိုးတွင် Good Night ဟု ပြောဆိုကြသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ Night ဟုသည် အတိုချုံ့ ပြောကြသည်။ Good Morning, Good Afternoon စသည့် စကားလုံးများနှင့် မတူသည်မှာ Good Night ကို နှုတ်ခွန်းဆက်စကားအနေဖြင့် အသုံးမပြုခြင်း ဖြစ်သည်။

ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပျှမ်းမျှအားဖြင့် ညကာလသည် နေ့ကာလထက် ကြာမြင့်ချိန် တိုတောင်းသည်။

## ကိုးကား
ညနေ

, British Columbia, Canada]]
, India]]

**ညနေ** ဆိုသည်မှာ နေ့တနေ့၏ အချိန်အပိုင်းအခြားတစ်ခု ဖြစ်ကာ၊ နံနက်နှင့် ဆန့်ကျက်ဘက် ဖြစ်သည်။ မွန်းလွဲပိုင်းပြီးဆုံးချိန်မှ ညကာလ စတင်ချိန်အပိုင်းခြားသည် ညနေဖြစ်သည်။ တိကျသည့် ညနေအချိန် အစနှင့်အဆုံးမှာ ယဉ်ကျေးမှု၊ တည်နေရာနှင့် နှစ်အလိုက် ပြောင်းလဲမှုများ ရှိသည်။ ညနေအချိန်၏ တိုတောင်းသည့် အစောပိုင်းအချိန်အပိုင်းအခြားသည် နေဝင်ဆည်းဆာအချိန် ဖြစ်သည်။ နာရီအချိန်များဖြင့် သေချာတိကျစွာ သတ်မှတ်ထားမှု မရှိပေ။ သို့သော်လည်း ညနေအချိန်အား ညနေ ၆ နာရီမှ ညအချိန် (သို့မဟုတ်) အိပ်ချိန်မတိုင်မီဟု များသောအားဖြင့် သတ်မှတ်ထားလေ့ရှိကြသည်။

ညနေတွင် လူအများ အလုပ်ဆင်းကြသည် ဖြစ်ရာ၊ မြို့ကြီးများတွင် ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှုများ ဖြစ်လေ့ရှိသည်။ ညနေနှင့် ည အချိန်ကာလ နှစ်ခုကြားတွင် နေဝင်ဆည်းဆာနှင့် နေဝင်ရီတရော ဟူ၍ ရှိသေးသည်။ နေအေးချိန်ဟုလည်း သုံးတတ်ကြသေးသည်။

## ကိုးကား
Lapassalan Jiravechsoontornkul

**မိုင်းလ်ဒ်** () ဟုလူသိများသော Lapassalan Jiravechsoontornkul () သည် ထိုင်းနိုင်ငံသား  သရုပ်ဆောင် ၊ မော်ဒယ် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူမသည် Ugly Duckling : Don't  Series တွင်  **Maewnam** အဖြစ်အထူးကျော်ကြားသည်။  မိုင်းလ်ဒ် သည် ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ကျော်ကြားသော သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။.

### ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား
### ရုပ်ရှင်ဇာတ်လမ်းတွဲ 
### Ads 
* Farmhouse
* Penny Wafer Roll

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထိုင်း အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
မွန်းလွဲ

during the early afternoon]]

**မွန်းလွဲ** သည် နေ့တစ်နေ့၏ သတ်မှတ်ထားသည့် အချိန်ကာလတစ်ခု ဖြစ်သည်။ နေ့လယ် ၁၂ နာရီအချိန် သို့မဟုတ် ထမင်းစားချိန်မှ ညနေအချိန် (သို့) ညနေ ၅ (သို့) ၆ နာရီ မတိုင်မီကာလသည် မွန်းလွဲ ဖြစ်သည်။ မွန်းလွဲဆိုသည့် စကားလုံးကို တိုက်ရိုက်ကောက်လျှင် မွန်းတည့်ချိန်ပြီးနောက်ဖြစ်ပေါ်သည့် အချိန်ကိုကိုယ်စားပြုသည်။

## ဝေါဟာရ
Afternoon ဟူသည့် ဝေါဟာရသည် “after” နှင့် “noon” မှ ဆင်းသက်လာသည်။

## ဖြစ်ရပ်များ
မွန်းလွဲချိန်သည် နေ၏ အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရနေရာမှ အကျဘက်သို့ ရောက်ရှိသည့် ကာလ ဖြစ်သည်။ မွန်းလွဲအချိန်ကာလတွင် နေသည် အနောက်ဘက်ဆီသို့ ကောင်းကင်၏ အလယ်ဗဟိုနေရာမှ အနောက်ဘက်ဆီသို့ ရွေ့လျားသည်။ မွန်းလွဲချိန်၏ နောက်ပိုင်းကာလတွင် နေသည် အထူးတောက်ပပြီး ဖိတ်ဖိတ်တောက်လျက်ရှိသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် နေသည် ကောင်းကင်၌ ထောင့်ကျဉ်းတစ်ခုတွင် ကျရောက်နေချိန် ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ စက်မှုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ပြီးသော နိုင်ငံအများစုတွင် စံသတ်မှတ်ထားသည့် အလုပ်လုပ်ချိန်သည် မနက်ခင်းမှ မွန်းလွဲချိန် နောက်ပိုင်း (သို့မဟုတ်) ညနေခင်းပိုင်းအထိ ဖြစ်သည်။ မနက် ၉ နာရီမှ ညနေ ၅ နာရီ (အချို့နိုင်ငံများတွင် ၆ နာရီ) ဖြစ်သည်။ စာသင်ကျောင်းများသည် မွန်းလွဲပိုင်းအချိန်တွင် ကျောင်းဆင်းလေ့ရှိကြသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နေ့ရက်တစ်ခု၏ အစိတ်အပိုင်းများ
နံနက်

on a farm in Namibia (2014)]]

**နံနက်** သည် နေထွက်ချိန်မှ နေမွန်းတည့်ချိန်အထိ ကာလကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ နံနက်ခင်းအတွက် မည်သည့်အချိန်တွင် စတင်ပြီး မည်သည့်အချိန်တွင် ပြီးဆုံးသည်နှင့် ပတ်သက်၍ တိကျသည့် အချိန်သတ်မှတ်ထားချက် မရှိပေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် လူတစ်ဦးတစ်ယောက်၏ ဘဝနေထိုင်မှုပုံစံနှင့် နေ့ခင်းအချိန်များသည် နှစ်အလိုက် ပြောင်းလဲမှုများ ရှိနေသည့်အတွက် ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း နံနက်သည် နေမွန်းတည့်သည့်အချိန်တွင် ပြီးဆုံးပြီး မွန်းလွဲအချိန် စတင်သည်။ နံနက်ခင်းကို ညသန်းခေါင်အချိန်မှ နေမွန်းတည့်အချိန်၊ နေထွက်ချိန် (နေထွက်ချိန်သည် နှစ်အလိုက် ပြောင်းလဲမှု ရှိသည်။) မှ နေမွန်းတည့်အချိန်၊ အိပ်ရာထသည့်အချိန်မှ နေမွန်းတည့်အချိန် စသည်ဖြင့် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်နိုင်သည်။

## ရုပ်ပုံများ

File:The bay of Sorrento during the morning.jpg|The bay of Sorrento during the morning
File:Misty morning02.jpg|Morning mist
File:Yosemite Morning.jpg|Yosemite Valley in the morning
File:Oxford Circus tube station - Rush hour.jpg|The first rush hour of the day is during the morning, London, April 2012
File:Udusse mattuv harilik vaher, punaste sügislehtedega. Läänemaa.jpg|Maple tree with red leaves in the morning mist. Western Estonia

## ကိုးကား
ကျောက်ဘီလူးရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်

**ကျောက်ဘီလူးရွာ**() သည် ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပါဝင်သည့် ကျေးရွာအုပ်စုရွာကြီးတစ်ရွာဖြစ်သည်။

ကျေးရွာအုပ်စုရွာအဖြင့် ကျေးရွာ(၄) ရွာဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသော ကျောက်ဘီလူးကျေးရွာအုပ်စုသည် (၂၀၁၄) သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၈၃၅၀ ဦးရှိသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ