open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ခင်မောင်ရီ

**ဦးခင်မောင်ရီ** (၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၆၅ ဖွား) သည် လက်ရှိ မင်းဘူးမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သည်။သူသည် ဦးညိုစောအစိုးရ နှင့် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီလက်ထက် ၂ခုစလုံးတွင်  သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန ၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဖြစ်ခဲ့သည်။ သူ့ကို စစ်ကောင်စီက ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂ရက်နေ့တွင် ထိုတာဝန်ကို ခန့်အပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ အဆိုပါရာထူးတွင် ခန့်အပ်မခံရမီက ဦးခင်မောင်ရီသည် ယင်းဝန်ကြီးဌာနတွင် အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်(ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့်သစ်တောရေးရာ) အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ 

## စစ်မှုထမ်းဘဝ 
ဦးခင်မောင်ရီသည် ၁၉၈၆ တွင် ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်းသို့ တက်ရောက်ကာ ၂၀ဝ၃ ခုနှစ် မတိုင်ခင်အထိ စစ်မှုထမ်းသည်။ ယင်းနောက်  သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန သို့ အရပ်သား အရာရှိဘဝ ဖြင့် ကူးပြောင်းလာသည်။ထိုမှ တဆင့် ရာထူးအဆင့်ဆင့်တိုးပြီး သမ္မတဦးသိန်းစိန်အစိုးရအဖွဲ့ လက်ထက် တွင် မြန်မာ့သစ်လုပ်ငန်း ၏ အကြီးအကဲ ဦးဆောင်ညွှန်ကြားရေးမှူးဖြစ်လာသည်။   သူသည် သမ္မတဦးထင်ကျော် လက်ထက်၊ သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့် လက်ထက် တို့တွင် သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန ၏ အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။

## ဝန်ကြီးဘဝ 
သူ့ကို စစ်ကောင်စီက  စစ်အာဏာသိမ်းပြီး ၁ရက်အကြာ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂ရက်နေ့တွင် သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်ရာထူးမှ နေ၍ ယင်းဝန်ကြီးဌာန ၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး အဖြစ်ခန့်အပ်သည်။ 

၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၃၁ ရက်တွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့၌ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီး အဖြစ် ဆက်လက် ခန့်အပ်ခံရသည်။  

## နိုင်ငံရေးဖြတ်သန်းမှု 
အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၅-၂၀၂၆ တွင် ကြံ့ခိုင်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ ကိုယ်စားပြုပြီး မင်းဘူးမဲဆန္ဒနယ်မှနေ၍ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဥ်ပြိုင်ခဲ့သည်။အဆိုပါမဲဆန္ဒနယ်တွင် ပြည်သူ့ပါတီ၊တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ၊ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ၊ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ၊တောင်သူလယ်သမားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီတို့ပါ ဝင်ပြိုင်ခဲ့ကြသည်။ဦးခင်မောင်ရီသည် မင်းဘူးမြို့နယ်အတွင်း  မဲပေးကြသူများ၏ ခိုင်လုံမဲ စုစုပေါင်း ၇၁၅၀၁ မဲ ရှိရာတွင် ၃၅၄၂၇မဲ ဖြင့်  (မဲပေးကြသူများ၏ ရာခိုင်နှုန်း ၄၉.၅၅ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့်)အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ဤသို့ဖြင့် တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။

## ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ 
ဩစတြေးလျနိုင်ငံ ဆစ်ဒနီမြို့တွင် နေထိုင်နေသည့် ယွန်းနဒီ မှာ ဦးခင်မောင်ရီ ၏ သမီးဖြစ်သည်။ 

## အရေးယူပိတ်ဆို့ခံရမှု 
၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ နိုင်ငံခြားသားပိုင် ပိုင်ဆိုင်မှုများ ထိန်းချုပ်ရေးဌာနက ဦးခင်မောင်ရီကို စီးပွားရေး ပိတ်ဆို့ခံ လူပုဂ္ဂိုလ် အထူးစာရင်းထဲ ထည့်သွင်းသည်။  အလားတူ ဥရောပသမဂ္ဂ အဖွဲ့ကလည်း ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇွန် ၂၁ ရက်နေ့တွင် ဦးခင်မောင်ရီ ကို အရေးယူပိတ်ဆို့ ကြောင်း ကြေညာသည်။ ထို့အပြင်  ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁ရက်နေ့တွင် ဆွစ်ဇာလန် အစိုးရက ဒဏ်ခတ်အရေးယူသည်။  

## ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း 
သူ့ကို နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက ၂၀၂၂ ခုနှစ် ၊ မတ်လ  ၂၇  ရက် တွင် သီရိပျံချီဘွဲ့ အပ်နှင်းသည်။ 

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂) ရက်နေ့တွင် အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၄၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော စည်သူဘွဲ့ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား  
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ
အီလက်ထရောနစ် ဆွဲငင်အား

**Electronegativity** သည် *χ* အဖြစ် အမှတ်အသားပြုသည့် ၊ ဓာတုဒြပ် ပေါင်းတစ်ခုဖွဲ့စည်းသောအခါ မျှဝေထားသော အီလက်ထရွန် (သို့မဟုတ် အီလက်ထရွန်သိပ်သည်းဆ ) ကို ပေးထားသော ဓာတု ဒြပ်စင်တစ်ခု၏ အက်တမ် တစ်ခုအတွက် ဆွဲငင်အားဖြစ်သည်။  အက်တမ်တစ်ခု၏ အီလက်ထရွန်နစ်အားသည် ၎င်း၏ အက်တမ်နံပါတ် နှင့် လျှပ်စစ်အားရှိသော နျူကလိယမှ ၎င်း၏ valence အီလက်ထရွန်များ တည်ရှိသည့် အကွာအဝေးနှစ်ခုစလုံးဖြင့် သက်ရောက်မှုရှိသည်။ Electronegativity သည် ပေါင်းစပ်မှုစွမ်းအင် အရေအတွက်အား ခန့်မှန်းရန် ရိုးရှင်းသောနည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်ပြီးcovalent မှ ionic bonding အထိ စဉ်ဆက်မပြတ်စကေးတစ်လျှောက်တွင် ပေါင်းစပ်မှုတစ်ခုအသွင်ဆောင်သည့်ပေါင်းစည်းမှု၏ ဓာတုဝင်ရိုးစွန်း တစ်ခု၏ အတိုင်းအတာနှင့် ပမာဏဖြစ်သည်။ ဖြည်းညှင်းစွာသတ်မှတ်ထားသော **electropositivity** သည် electronegativity နှင့်ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်- ၎င်းသည် valence electrons ကိုပေးရန်ဒြပ်စင်တစ်ခု၏ဆွဲငင်မှုကိုဖော်ပြသည်။

အခြေခံအကျဆုံးအဆင့်တွင်၊ electronegativity ကို နျူကလီးယားလျှပ်စစ်စွမ်းအင်  (အက်တမ်တစ်ခုတွင် ပရိုတွန်များ များလေလေ၊ ၎င်းတွင် အီလက်ထရွန်များကို ဆွဲယူလေလေ) နှင့် အက်တမ် ပတ်လမ်း ရှိ အခြားအီလက်ထရွန်များ၏ အရေအတွက်နှင့် တည်နေရာ (အီလက်ထရွန်များလေလေ၊ အက်တမ်တစ်ခုတွင်valance အီလက်ထရွန်များသည် နျူကလိယ နှင့် ဝေးလေလေ။ ရလဒ်အနေဖြင့် အဖိုစွမ်းအင်သက်ရောက်မှုနှုန်းနည်းလာသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းတို့သည် နူကလိယမှ အကွာအဝေး တိုးလာခြင်း​နှင့် စွမ်းအင်နည်းသော ပတ်လမ်းကြောင်း ရှိ အခြားအီလက်ထရွန်များသည် valance အီလက်ထရွန်များကို အကာအရန် သဖွယ်ဖြစ်နေသောကြောင့်ဖြစ်သည်။)

"electronegativity " ဟူသော ဝေါဟာရကို 1811 ခုနှစ်တွင် Jöns Jacob Berzelius မှ မိတ်ဆက်ခဲ့သည်၊  ၎င်းသည် အခြားသော ဓာတုဂုဏ်သတ္တိများစွာနှင့် ဆက်စပ်နေကြောင်း ပြသထားသည်။ Electronegativity ကို တိုက်ရိုက်တိုင်းတာ၍မရပါ၊ အခြားသော အက်တမ် သို့မဟုတ် မော်လီကျူးဂုဏ်သတ္တိများမှ တွက်ချက်ရပါမည်။ အနည်းငယ်သောတွက်ချက်မှုများကို အဆိုပြုခဲ့ကြသည်၊ electronegativity ၏ ဂဏန်းတန်ဖိုးများတွင် အနည်းငယ်ကွဲလွဲမှုများရှိနိုင်သော်လည်း နည်းလမ်းအားလုံးသည် ဒြပ်စင်များ ကြားရှိ periodic tableရှိလမ်းကြောင်းများကို တူညီစွာပြသကြသည်။ 

အသုံးအများဆုံး တွက်ချက်နည်းမှာ Linus Pauling မှ မူလအဆိုပြုချက်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် 0.79 မှ 3.98 ( ဟိုက်ဒရိုဂျင် စကေး) တွင် အများအားဖြင့် **Pauling scale** ( *χ* r ) ဟုရည်ညွှန်းသော အတိုင်းအတာမဲ့ပမာဏကို ပေးသည်။&nbsp;= ၂.၂၀)။ အခြားတွက်ချက်နည်းများကိုအသုံးပြုသောအခါ၊ တူညီသောကိန်းဂဏန်းတန်ဖိုးများကိုဖုံးလွှမ်းသည့်စကေးတစ်ခုပေါ်တွင်ရလဒ်များကိုကိုးကားရန်၊ ၎င်းကို *Pauling ယူနစ်* ရှိ electronegativity ဟုလူသိများသည်။

အများအားဖြင့် တွက်ချက်ထားသည့်အတိုင်း၊ electronegativity သည် အက်တမ်တစ်ခုတည်း၏ ဂုဏ်သတ္တိမဟုတ်ဘဲ မော်လီကျူး တစ်ခုအတွင်းရှိ အက်တမ်တစ်ခု၏ ဂုဏ်သတ္တိဖြစ်သည်။  မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ၊ အက်တမ်တစ်ခု၏ electronegativity သည် ပထမဆုံး ionization စွမ်းအင် နှင့် ပြင်းထန်စွာ ဆက်စပ်နေသည်။ electronegativity သည်အီလက်ထရွန် affinity နှင့် အနုတ်လက္ခဏာ(အမဓာတ်)တွင်အနည်းငယ်ဆက်စပ်နေပြီး (သေးငယ်သော electronegativity တန်ဖိုးများ အတွက်)  အပေါင်းလက္ခဏာ(အဖိုဓာတ်)တွင် အီလက်ထရွန် affinity နှင့် ခိုင်မာစွာ ဆက်နွယ်နေပါသည်(အများစုနှင့် ပိုကြီးသော electronegativity တန်ဖိုးများအတွက်)။  ဒြပ်စင်တစ်ခု၏ electronegativity သည် ၎င်း၏ ဓာတုပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ကွဲပြားလိမ့်မည်၊  သို့သော် ၎င်းအား လွှဲပြောင်းနိုင်သော ဂုဏ်သတ္တိ တစ်ခုအဖြစ် ယူဆလေ့ရှိသည်၊ ဆိုလိုသည်မှာ အခြေအနေအမျိုးမျိုးတွင် အလားတူတန်ဖိုးများ အကျုံးဝင်မည်ဟု ယူဆရသည်။

Cesium သည် အနည်းဆုံး electronegative ဒြပ်စင် (0.79); ဖလိုရင်း (၃.၉၈) အများဆုံးဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဓာတုဂုဏ်သတ္တိများ
ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံး၊ အဖွဲ့အစည်းများ

**ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံး၊ အဖွဲ့အစည်းများ **  () သည်  မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈) အရပေါ်ပေါက်လာသော ရုံးနှင့်အဖွဲ့အစည်းများဖြစ်သည်။ သီးခြားလွတ်လပ်သောအဖွဲ့အစည်း နှင့် အစိုးရအဖွဲ့လက်အောက်ခံ အဖွဲ့အစည်း ဟူ၍ ကွဲပြားသည်။အချို့သော ဦးဆောင်သူများသည်   ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ် အမြင့်ပိုင်း တွင် နေရာသတ်မှတ်ပေးခံရသည်။  လက်ရှိတွင် ရုံးနှင့် အဖွဲ့အစည်း (၉) ခု အား ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံးနှင့်အဖွဲ့အစည်းများ ဟု သတ်မှတ်သည်။ 

## သမိုင်းကြောင်း 
၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ အတည်ပြုပြီးနောက် အုပ်ချုပ်ရေး၊ဥပဒေပြုရေးနှင့် တရားစီရင်ရေး အပိုင်းများ သီးခြားစီ ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ပထမအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် အစည်းအဝေးမှ တဆင့်  သမ္မတဦးသိန်းစိန်အစိုးရအဖွဲ့ နှင့်အတူ ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်ရုံး အပါအဝင် နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး စသည်တို့ပေါ်ပေါက်လာသည်။ စာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး၊ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ စသည်တို့မှာမူ နဂိုမူလကတည်းက ရှိနှင့်နေပြီးဖြစ်သော်လည်း ၂၀၀၈ ခြေဥအရ ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံးနှင့်အဖွဲ့အစည်းများဖြစ်သွားကြသည်။ 

## ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံး၊အဖွဲ့အစည်းများ 
# ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်ရုံး
# နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး
# ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရုံး
# ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး
# ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့
# နေပြည်တော်ကောင်စီ
# မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်
# အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ရုံး
# မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်ရုံး

## အကြီးအကဲများ  
၂၀၁၀ ခုနှစ် နောက်ပိုင်း ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံး၊ အဖွဲ့အစည်းများ၏ အကြီးအကဲများမှာ -

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများ
ကဏ္ဍ:ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံး၊ အဖွဲ့အစည်းများ
ပဋိပတ်

(၁) (က) **အကျင့်၊ ပဋိပတ်၊ ကျင့်ကြံ-အားထုတ်–မှု၊ ကျင့်ကြံ-အားထုတ်-အပ်သော အမှုအလုပ်, တရား၊ လိုအပ်သော အကျိုး-ကို-သို့-ရောက်ကြောင်း ရကြောင်း-ဖြစ်သော အမှုအလုပ်, တရား**။ သီလ, သမာဓိ, ပညာ သိက္ခာသုံးရပ်ကို ကျင့်ကြံအားထုတ်မှုကို သို့မဟုတ် ကျင့်ကြံအားထုတ်အပ်သော သီလ, သမာဓိ, ပညာ သိက္ခာ သုံးရပ်ကို “အကျင့်ပဋိပတ်”ဟု ခေါ်၏ ။ 

၁၃-ပါးသော ဓုတင်အကျင့်များ၊ ဝတ္တက္ခန္ဓက, ကမ္မက္ခန္ဓက, ပါရိဝါသိကက္ခန္ဓက တို့၌ ဟောတော်မူအပ်သော ကျင့်ဝတ်များနှင့် သီလ သမာဓိ ဝိပဿနာပညာတို့ကို “အကျင့်ပဋိပတ်”ဟု ခေါ်၏ ။

လောကုတ္တရာတရားကို ရစေနိုင်သည့် မှန်ကန်သော အကျင့်, လောကုတ္တရာတရားအား ထိုက်တန်လျော်ကန်သော အကျင့် စသည်နှင့် သတိပဋ္ဌာန်, သမ္မပ္ပဓာန်, ဣဒ္ဓိပါဒ်, ဣန္ဒြေ, ဗိုလ်, ဗောဇ္ဈင် လောကီအဋ္ဌင်္ဂိကမဂ် တရားတို့ကို “အကျင့်ပဋိပတ်”ဟု ခေါ်၏ ။ 

အချုပ်အားဖြင့် လောကုတ္တရာတရားကိုရရန် ကျင့်ကြံအားထုတ် ပြုလုပ်အပ်သည့် အမှုအလုပ် တရားမှန်သမျှကို “အကျင့်ပဋိပတ်”ဟု ခေါ်ဆိုအပ်သည် ။ 

လူလူ ရှင်ရှင် အစဉ်သဖြင့်အား ထားကိုးစားရမည့်အရာသည် မှန်ကန်သော အကျင့်ပဋိပတ်သာဖြစ်၏ ။ 

အကျင့်ပဋိပတ်၏ အခြေခံ အကြောင်းရင်းသည် ပရိယတ်ဖြစ်၍ အကျိုးတရားကားမဂ်, ဖိုလ်, နိဗ္ဗာန်ဖြစ်၏၊ ထိုအကျိုးတရားကို အကျင့်ပဋိပတ်ဖြင့်သာ ရရှိနိုင်သည်။ 

ဤသာသနာတော်၌ ပဋိပတ်၏ အရသာကို သာယာခံစားလိုသူသည် ပဋိပတ်လုပ်ငန်းကို နောက်မဆုတ်တမ်း ကြိုးပမ်းအားထုတ် အပ်၏ ။ 

ပဋိပတ်လုပ်ငန်းကို တကယ်တမ်း ကြိုးပမ်းအားထုတ် ပြုလုပ်၍ သောတာပန်အရိယာစသည့် အထက်တန်းစား ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ်သို့ ရောက်ပြီးသူတို့သည် ပြုလုပ်အားထုတ်ခဲ့သည့် ပဋိပတ်လမ်းစဉ်ကို အစဉ်အဆက်ဆက်လက်ဟောပြနေ သမျှ ကာလပတ်လုံး ပဋိပတ်မပျောက်ကွယ်ဘဲ ဤကမ္ဘာလောကကြီးသည် အရိယာသူတော်ကောင်းတို့ဖြင့် တင့်တယ်လှပနေမည်သာဖြစ်သည်      

(၃) သွားခြင်း။  

(၄) ဗိုလ်၊ ဗိုလ်တရား။   
## အကျင့်-ပဋိပတ်၏ ကွယ်ပျောက်ခြင်း
(အကျင့်ပဋိပတ်ကွယ်ပျောက်မှု “ပဋိပတ္တိအန္တရဓာန”သည် မဂ်ဖိုလ်ကွယ်ပျောက်မှု “ပဋိဝေဓအန္တရဓာန” ဖြစ်ပြီးနောက်မှ ဖြစ်သည်၊ မဂ်ဖိုလ်ကွယ်ပျောက်မှု “ပဋိဝေဓအန္တရဓာန” ဖြစ်ပြီးနောက် “တမဂ်တဖိုလ် ရရှိအောင် မကျင့်သုံး မစွမ်းဆောင်နိုင်ကြ၍ သီလ စင်ကြယ်မှုမျှလောက်ကိုသာ ကျင့်ဆောင် ကြကုန်၏၊ ကာလကြာညောင်း နောက်ပိုင်းခေတ်၌ သီလစင်ကြယ်မှုကိုပင် ပြည့်စုံအောင် မကျင့်သုံးမစောင့်ထိန်းနိုင် ကြတော့ဘဲ သေးငယ်သော သိက္ခာပုဒ်များကို လွန်ကျူးကျော်နင်းလာကြကုန်၏၊ တဖြည်း ဖြည်းနှင့် ပါစိတ်, ထုလ္လစည်း, သံဃာဒိသိသ် အပြစ်များသို့ တိုင် ရောက်ကြကုန်၏၊ ပါရာဇိက သိက္ခာပုဒ်မျှကိုသာ ကျင့်သုံး စောင့်ထိန်း ကြတော့၏၊ ပါရာဇိကသိက္ခာပုဒ်ကို ကျင့်သုံး စောင့်ထိန်းသူ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ ရှိနေသေးလျှင် “အကျင့်ပဋိပတ်ကွယ်ပျောက် ပြီ”ဟု မဆိုရသေး၊ ပါရာဇိကသိက္ခာပုဒ်ကို ကျင့်သုံးစောင့်ထိန်းသူ နောက်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ်၏ သီလပျက်စီးခြင်း သို့မဟုတ် သေဆုံးကွယ်လွန် ခြင်းဖြစ်သောအခါမှသာလျှင် အကျင့်ပဋိပတ်ကွယ်ပျောက်ပြီဟု ဆိုရသည်။ 
### ကိုးကား
ခင်နိုင်ဦး

**ဒေါက်တာခင်နိုင်ဦး**(၁၉၅၈ ဖွား) သည် အငြိမ်းစားပါမောက္ခချုပ်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၃ဦးမြောက် ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ် အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဖြစ်သည်။  ထိုတာဝန်ကို ၂၀၂၃ ဩဂုတ် ၃ ရက်တွင် ခန့်အပ်ခံရသည်။ယင်းမတိုင်မီ သူသည် မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ၏ ဒါရိုက်တာတစ်ဦးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။

## ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး 
ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ပုသိမ်မြို့တွင် မွေးဖွားသည်။ငယ်စဉ်အခါက ပုသိမ်မြို့တွင် ပညာဆည်းပူးသည်။ယင်းနောက် စီးပွားရေးတက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) ၊ ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) တို့တွင် အဆင့်မြင့်ပညာများဆည်းပူးခဲ့သည်။

## ဝန်ထမ်းဘဝ 
၁၉၈၀ ခုနှစ် ကစ၍ သူသည် ဝန်ထမ်းဘ၀ ကို စတင်ခဲ့သည်။ပထမဦးဆုံးအလုပ်အကိုင်မှာ  ရန်ကုန်စာပေးစာယူတက္ကသိုလ် တွင် စာစဉ်နည်းပြ တာဝန်ဖြစ်သည်။ယင်းနောက် ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ် သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး  ၁၉၈၀ ခုနှစ် မှ ၂၀၀၁ ခုနှစ်  နည်းပြမှ ကထိက အထိ အဆင့်ဆင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။မုံရွာစီးပွားရေးတက္ကသိုလ် တွင်တွဲဖက်ပါမောက္ခ မှ ဒုတိယပါမောက္ခချုပ် အထိ လည်းကောင်း၊ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ် တွင်  တာဝန်ခံပါမောက္ခချုပ် မှ ပါမောက္ခချုပ် အထိ လည်းကောင်း ဆက်လက် တာဝန်ထမ်းဆောင်ကာ ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် အငြိမ်းစား ယူသည်။ သူသည်  မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားပညာရေးကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် (၂၀၁၈ - ၂၀၂၁) အထိလည်းကောင်း၊မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ၏  ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင် တစ်ဦးအဖြစ် (၂၀၂၁ - ၂၀၂၃) အထိ လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။

## ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ် 
သူ့ကို နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ က ၂၀၂၃ ဩဂုတ် ၃ ရက်တွင် ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ် အဖြစ် ခန့်အပ်လိုက်၍  မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၃ ဦးမြောက် ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ဖြစ်လာသည်။ယင်းအပြင် ပထမဦးဆုံးသော အမျိုးသမီး ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ် အဖြစ်လည်း မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။

## ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း 
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၇  ရက် တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ မင်းအောင်လှိုင်က ၎င်းအား စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ဖြစ်သည့် သီရိပျံချီဘွဲ့ကို အပ်နှင်းချီးမြှင့်သည်။

## ကိုးကား
Jennifer Aniston

Jennifer Joanna Aniston (ဖေဖော်ဝါရီ 11, 1969 မွေးဖွား) သည်အမေရိကန်သရုပ်ဆောင်၊ ထုတ်လုပ်သူနှင့်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်ဖြစ်သည်။ သူမသည် Primetime Emmy၊ Golden Globe နှင့် Screen Actors Guild ဆုများ 1994 မှ 2004 အထိ Friends ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲတွင် Rachel Green အဖြစ် နိုင်ငံတကာတွင် ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် သူမ၏ အနုပညာအလုပ်များ တိုးတက်လာပြီးကတည်းက သူမသည် ကမ္ဘာ့လစာအများဆုံး မင်းသမီးများထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့သည်။

သရုပ်ဆောင်များဖြစ်ကြသည့် John Aniston နှင့် Nancy Dow တို့၏သမီးဖြစ်ပြီး 1988 ခုနှစ် Mac and Me ဇာတ်ကားတွင် အယုံအကြည်မရှိသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ သူမ၏ပထမဆုံးအဓိကဇာတ်ရုပ်သည် 1993 ထိတ်လန့်စရာဟာသ Leprechaun တွင်ပါဝင်ခဲ့သည်။ သူမသည် Office Space (1999), Bruce Almighty (2003), The Break-Up (2006), Marley & Me (2008), Just Go with It (2011), Horrible Bosses ကဲ့သို့သော အောင်မြင်သော ဟာသဇာတ်ကားများစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ (၂၀၁၁)၊ We're the Millers (2013)၊ Dumplin' (2018)၊ နှင့် Murder Mystery (2019)။ Aniston သည် ကျော်ကြားသော လွတ်လပ်သောဇာတ်ကားများဖြစ်သည့် The Good Girl (2002)၊ Friends with Money (2006) နှင့် Cake (2014) တို့တွင်လည်း ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ သူမသည် Screen Actors Guild Award ကိုရရှိခဲ့သည့်အတွက် 2019 ခုနှစ်တွင် ရုပ်သံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာပြီး Apple TV+ ဒရာမာစီးရီး The Morning Show တွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

niston သည် ကမ္ဘာ့အလှဆုံးအမျိုးသမီးများစာရင်းတွင် မဂ္ဂဇင်းပေါင်းများစွာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ သူမ၏ အသားတင်ပိုင်ဆိုင်မှုမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း 300 ခန့်ရှိပြီး ၎င်း၏ Box Office စုစုပေါင်းသည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် $1.6 ဘီလီယံကျော်ရှိသည်။ သူမသည် Hollywood Walk of Fame တွင်ကြယ်ပွင့်တစ်ပွင့်ကိုလက်ခံရရှိပြီး 2008 ခုနှစ်တွင်တည်ထောင်ခဲ့သော Echo Films ၏ထုတ်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီ Echo Films ၏ပူးတွဲတည်ထောင်သူဖြစ်သည်။ သူမသည် 2 ကြိမ်တိုင်တိုင်လက်ထပ်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်- ပထမဆုံးသောမင်းသား Brad Pitt နှင့်ငါးနှစ်ကြာလက်ထပ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် 2015 ခုနှစ်တွင် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး 2017 ခုနှစ်တွင် ကွဲကွာခဲ့သော မင်းသား Justin Theroux ထံသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၆၉ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:အချက်အလက် စိစစ်ရန်လိုအပ်နေသော စာမျက်နှာများ အားလုံး
မျိုးသန့်

**ဦးမျိုးသန့်** (၁၉၆၄ ဖွား) သည် လက်ရှိ ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဖြစ်သည်။ သူသည် ထိုတာဝန်ကို ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက် တွင် စတင်ထမ်းဆောင်သည်။ ထိုမတိုင်မီက စစ်အင်ဂျင်နီယာညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး ညွှန်ကြားရေးမှူး အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

## စစ်မှုထမ်းဘဝ 
၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်စက်မှုတက္ကသိုလ်(RIT) မှနေ၍ အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ ရရှိသည်။ ယင်းနောက် ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်း (မှော်ဘီ) အမှတ်စဉ် ၇၇ သို့ တက်ရောက်ပြီး စတင်စစ်မှုထမ်းသည်။ တပ်မတော်တွင် ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်အထိ ရာထူးရရှိခဲ့ကာ နောက်ဆုံးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် ရာထူးမှာ  စစ်အင်ဂျင်နီယာညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး ညွှန်ကြားရေးမှူး ဖြစ်သည်။ ထိုတာဝန်ကို ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခံရသည့် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက် နေ့ မတိုင်ခင်အထိ တာဝန်ထမ်းသည်။ 

## ဝန်ကြီးဖြစ်လာပုံ 
သူသည် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက် တွင် ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဖြစ်လာသည်။ 

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီက အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် ဦးညိုစောအစိုးရတွင် ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီး အဖြစ် ပြန်လည် ပါဝင်ခဲ့သည်။

## ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း 
၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက တည်ထားသည့် မာရဝိဇယဗုဒ္ဓ ရုပ်ပွားတော် တည်ဆောက်ရေးကိစ္စတွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့မှုနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး  နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌက ၎င်းအားနိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ /၂၀၂၃ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော စည်သူဘွဲ့ ပေးအပ်သည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂) ရက်နေ့တွင် အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၄၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော သရေစည်သူဘွဲ့ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား  
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ
ဒီမှာ ပညာရေး

ဤနေရာတွင် ပညာရေး သို့မဟုတ် ဤတွင် ကလေးသူငယ်များ[1] သည် ကလေးများနှင့် လူငယ်များအတွက် ရည်ရွယ်ထုတ်လွှင့်သည့် အများသူငှာ ရုပ်မြင်သံကြားချန်နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ချန်နယ်သည် အစ္စရေးပြည်သူ့အသံလွှင့်ဥပဒေနှင့်အညီ အစ္စရေးပညာရေးရုပ်မြင်သံကြား (ချန်နယ် 23) ကို အစားထိုးခဲ့ပြီး "Kan" ကော်ပိုရေးရှင်း၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် 2018 ခုနှစ် ဩဂုတ်လ 15 ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါသည်။

၎င်း၏လုပ်ဆောင်ချက်စတင်ချိန်မှစ၍၊ ချန်နယ်ကို HD အရည်အသွေး (TV ရှိ Yes နှင့် HOT ထုတ်လွှင့်မှုများတွင်)၊ ဝဘ်ဆိုက်နှင့် "Kan" အက်ပ်တွင် HD အရည်အသွေးဖြင့် ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။

2021 ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ 5 ရက်နေ့တွင် "Educational Here" ချန်နယ် 80 သို့ပြောင်းခဲ့ပြီး 25 နှစ်ကြာပညာရေးဆိုင်ရာရုပ်မြင်သံကြားကိုချန်နယ် 23 တွင်အပြည့်အဝထုတ်လွှင့်ခဲ့ပြီးနောက် "Kaan" ၏ချန်နယ်အသစ်သည် "ကန်း" ချန်နယ်အထိတစ်ခုတည်းချန်နယ်တွင်ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။ Educational Here" သည် HOT နှင့် YES ကေဘယ်လ်နှင့် ဂြိုဟ်တုလိုင်းများမှ ကလေးသူငယ်များနှင့် လူငယ်ချန်နယ်များဖြစ်သည့် အကြို 8 ပါသော ချန်နယ်များနှင့် ချန်နယ်များကို မိတ်ဆက်ပေးရန် ချန်နယ် 80 သို့ လွှဲပြောင်းခဲ့သည်။

## နောက်ခံ 
Israel Public Broadcasting Corporation Law ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအနေဖြင့်၊ နှစ်များတစ်လျှောက် အစ္စရေးရှိ အသံလွှင့်ချန်နယ်များ၏ အချိန်ဇယားသည် အသံလွှင့်အာဏာပိုင်၏ အနေအထားနှင့် လုပ်ဆောင်မှုတွင် ဆိုးရွားစွာ ယိုယွင်းသွားခဲ့သည်။ ဒေတာနှင့် အစီရင်ခံစာများစွာကို စုဆောင်းပြီးနောက်၊ ၎င်းသည် အာဏာကိုပိတ်ရန် ထိုက်တန်မည်ဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီး ဤရည်ရွယ်ချက်အတွက် ဥပဒေပြုရန် လိုအပ်ပါသည်။ ပညာရေးဆိုင်ရာ ရုပ်မြင်သံကြားနှင့် အသံလွှင့်အာဏာပိုင် (အသံလွှင့်အာဏာပိုင်နှင့် IDF အကြား ဆက်ဆံရေးကဲ့သို့)၊ ထုတ်လွှင့်ချိန်နှင့် ချန်နယ်၏ ကြိမ်နှုန်းတို့မှ လွဲ၍ နှစ်ပေါင်းများစွာ ချိတ်ဆက်မှု မရှိခဲ့သော်လည်း (ထိုအချိန်အထိ၊ 2000 ခုနှစ်များအစပိုင်း) တွင် ပြည်သူ့အသံလွှင့်ဥပဒေအသစ်ကို အတည်ပြုပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး အစ္စရေးပညာရေးဆိုင်ရာ ရုပ်မြင်သံကြားကိုလည်း ထည့်သွင်းဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။

လိုအပ်သော ဥပဒေများကို ရေးဆွဲရန်အတွက် Knesset မှ Knesset အဖွဲ့ဝင် Karin Elharer မှ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်သော အများသူငှာ အသံလွှင့်ဥပဒေမူကြမ်းကို ဆွေးနွေးရန် အထူးကော်မတီကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ကဏ္ဍ:အစ္စရေးနိုင်ငံ၏ ပညာရေး
သံဃဥပုသ်

လပြည့်နေ့, လကွယ်နေ့နှင့် သံဃာ၏ ညီညွတ်ခြင်းကို ပြုသောနေ့များတွင် ရဟန်းသံဃာတော်များသည် ဥပုသ်ပြုကြပြီး မိမိတို့၏ သီလကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်ကြသည်။ ထိုသို့ ဥပုသ်ပြုရာတွင် သံဃာအားလုံး စုဝေးကာ ပြုလုပ်ကြသော ဥပုသ်ကို သံဃဥပုသ်ဟု ခေါ်သည်။ သံဃာ့ဥပုသ်ဟူသည် အယုတ်ဆုံးအားဖြင့် ၄-ယောက်သော ရဟန်းတို့ ပြုအပ်သောဥပုသ်တည်း၊ 
### သုတ္တုဒ္ဒေသဥပုသ်
ထိုသံဃာ့ဥပုသ်ကို ပါတိမောက် ပါဠိဟူသော သုတ္တကို ရွတ်ဆို၍ ပြု အပ်သောကြောင့် “သုတ္တုဒ္ဒေသဥပုသ်” ဟု လည်းခေါ်သည်။ 

သံဃာ့ဥပုသ်သည်— (၁) စာတုဒ္ဒသိက ဥပုသ်, (၂) ပန္နရသိကဥပုသ်, (၃) သာမဂ္ဂီ ဥပုသ်ဟု သုံးပါးရှိသည်။   ဥပုသ်နေ့လည်း ကြည့်။

စာတုဒ္ဒသီ ၆-ဥပုသ်, ပန္နရသီ ၁၈-ဥပုသ်တို့ကိုထား၍ တစ်ပါးတည်း လည်းဖြစ်သော အမှတ်မဲ့သောနေ့သည် သာမဂ္ဂီဥပုသ်နေ့မည်သည်။

### သံဃဥပုသ် ပြုရခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်
သံဃဥပုသ် ပြုရခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ရဟန်းသံဃာတော်များ အချင်းချင်း အပြန်အလှန် သတိပေးတိုက်တွန်းကြရန်၊ သီလကို ထိန်းသိမ်းကြရန်၊ သံဃာ့စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ထိန်းသိမ်းရန်နှင့် သာသနာတော်ကို ထောက်ပံ့ရန် ဖြစ်သည်။  ဥပုသ်အမေးအဖြေ လည်းကြည့်။

### သံဃဥပုသ် ပြုပုံ
သံဃဥပုသ်ကို သိမ်အတွင်း၌ ပြုလုပ်ကြသည်။ သိမ်ဆိုသည်မှာ ရဟန်းတော်များ စုဝေးကာ ကံကြီးကံငယ် ပြုလုပ်ရာ နေရာဖြစ်သည်။ ဥပုသ်နေ့တွင် ရဟန်းတော်များသည် သိမ်၌ စုဝေးကြပြီး ပါတိမောက်ကို ရွတ်ဖတ်ကြသည်။ ပါတိမောက်ဆိုသည်မှာ ရဟန်းတော်များ လိုက်နာရမည့် သိက္ခာပုဒ်များဖြစ်သည်။ ပါတိမောက်ကို ရွတ်ဖတ်ပြီးနောက် ရဟန်းတော်များသည် မိမိတို့၏ သီလကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်ကြသည်။ တစ်စုံတစ်ရာ ဖောက်ဖျက်ကျူးလွန်မိပါက ထုတ်ဖော်ပြောကြားပြီး ပြန်လည် ဖြေရှင်းကြသည်။  သံဃဥပုသ်ပြုပုံ လည်းကြည့်။ 

### သံဃဥပုသ်၏ အကျိုးကျေးဇူး
သံဃဥပုသ် ပြုခြင်းဖြင့် ရဟန်းတော်များသည် မိမိတို့၏ သီလကို စင်ကြယ်စေနိုင်ပြီး သံဃာ့စည်းလုံးညီညွတ်မှုကိုလည်း ထိန်းသိမ်းနိုင်ကြသည်။ ထို့အပြင် သံဃဥပုသ်သည် သာသနာတော်ကို ထောက်ပံ့ရာတွင်လည်း အထောက်အကူ ဖြစ်စေသည်။ 

### ကိုးကား
ကိုရီးယားဇာတ်လမ်းတွဲများ

ကိုရီးယားဒရာမာများ သို့မဟုတ် K-drama များသည် ကိုရီးယားရုပ်မြင်သံကြားဇာတ်လမ်းတွဲများဖြစ်ပြီး ကိုရီးယားဘာသာစကားဖြင့် ထုတ်လွှင့်ကာ အများစုမှာ မီနီစီးရီးပုံစံဖြင့် တောင်ကိုရီးယားတွင် ထုတ်လုပ်သည်။ ကိုရီးယားဒရာမာဇာတ်လမ်းတွဲများသည် အနောက်တိုင်းတီဗီရှိုးများနှင့် ဇာတ်လမ်းတွဲများနှင့် ခွဲခြားထားသည့် ကိုယ်ပိုင်ထူးခြားသောအစိတ်အပိုင်းများရှိသည်။ ကိုရီးယားဒရာမာဇာတ်လမ်းတွဲများကို ဒရာမာများဟု အမှန်တကယ်ခေါ်ဝေါ်ကြသော်လည်း အမျိုးအစားအလိုက် ကွဲပြားသည်- ၎င်းတို့ကို ကိုရီးယားလူမျိုးများ၏ သမိုင်းဖြစ်ရပ်များကို ဖော်ပြသည့် စီးရီးများ (သမိုင်းဝင်ဒရာမာများ၊ sagasuk ဒရာမာများ) တို့ကို ဖော်ပြသည့် စီးရီးများအဖြစ် ပိုင်းခြားထားသည်။ အမျိုးအစားများစွာရှိသော ရုပ်မြင်သံကြားအမျိုးအစားများ - အချစ်ဟာသများ၊ အက်ရှင်စီးရီးများ၊ သိပ္ပံစိတ်ကူးယဉ်နှင့် အခြားအရာများမှအစပြုပါသည်။

ကိုရီးယားဇာတ်လမ်းတွဲများကို 20 ရာစု၏ ခြောက်ဆယ်ကျော်တွင် စတင်ထုတ်လွှင့်ခဲ့ပြီး ယနေ့ခေတ် ကိုးဆယ်ကျော်တွင် စတင်သည့်ပုံစံအတိုင်း လက်ခံရရှိခဲ့သည်။ ကိုရီးယားဒရာမာတွေကို အချိန်ဇယားနဲ့ အရမ်းတင်းကျပ်စွာ ရိုက်ကူးနေပါတယ်။
ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယား ယဉ်ကျေးမှု
ရိရှုန် လေဇယွန်

Rashon LeZion သည် အစ္စရေးနိုင်ငံ၏ စတုတ္ထအကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သည်။ မြို့တော်သည် တောင်ပိုင်းကမ်းရိုးတန်းလွင်ပြင်နှင့် ယုဒမြေနိမ့်ဒေသ၏ မြောက်ပိုင်းဒေသ၊ အဝေးပြေးလမ်း 44၊ Bat Yam နှင့် Holon (မြောက်ဘက်တွင်) Palmahim (အနောက်တောင်ဘက်)၊ Nes Ziona  (တောင်ဘက်တွင်)၊ Tsripin စခန်း၊ (အရှေ့ဘက်တွင်) နှင့် အနောက်ဘက်တွင် မြေထဲပင်လယ်တစ်လျှောက် ကျယ်ပြန့်သည်။ မြို့သည် Gush Dan မြို့ကြီးပြကြီး၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ပြီး 15th Forum အဖွဲ့အစည်း၏ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သည်။

မြို့တော်ကို ၁၈၈၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်၊ ၁၈၈၂ တွင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် မြို့အဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။ ၎င်းကို ဇီယွန်ဝါဒီ စိုက်ပျိုးရေး ကိုလိုနီအဖြစ် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၎င်းသည် ပထမ အလီယဟ်၏ လူတို့ ထူထောင်ခဲ့သော ပထမဆုံး ကိုလိုနီဖြစ်သည်။ [4] Rishon Lezion တွင်၊ အစ္စရေးနိုင်ငံ၏ အလံကို ဒီဇိုင်းဆွဲထားပြီး၊ အထူးသဖြင့် ဘာသာစကားနှင့် ပညာရေးတွင် ဟေဗြဲယဉ်ကျေးမှုကို အသစ်တဖန် ပြန်လည်ပြုပြင်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ဘာသာစကားနှင့် ပညာရေးကို ၁၉၂၀ ခုနှစ်တွင် ဒေသဆိုင်ရာကောင်စီအဖြစ် ကြေညာခဲ့ပြီး ၁၉၅၀ တွင် အစ္စရေးနိုင်ငံ၌ မြို့နှင့်မိခင်အဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။ အနောက်နှင့် မြောက်ဘက် သိသိသာသာ ကြီးထွားလာကာ အစ္စရေးနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးမြို့များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်လာသည်။

Rishon Lezion ကို 1882 [5] တွင် မြေယာဝယ်ယူရန်နှင့် မြေလုပ်သားများ၏ ကိုလိုနီနယ်မြေများထူထောင်ရန် တည်ထောင်ခဲ့သည့် Maale ဖောင်ဒေးရှင်း ရှေ့ဆောင်ကော်မတီ၏ အစပြုမှုဖြင့် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ Jaffa ရှိ ဗြိတိသျှလက်ထောက်ကောင်စစ်ဝန် Haim Amzlag သည် Jaffa ဟောင်း၏တောင်ဘက် 12.5 ကီလိုမီတာအကွာတွင်တည်ရှိသော Eyon-Kara ၏အမည်ဖြင့်ဝယ်ယူခဲ့သည်။ ဤဧရိယာတွင် Rishon LeZion အခြေချနေထိုင်မှုကိုတည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဇိအုန်မြို့ကို ပြန်လာလိုသော ဆောက်လုပ်သူများ၏ ရည်မှန်းချက်ကို ဖော်ပြသည့် အခန်းငယ်မှ ဆင်းသက်လာပြီး “ဇိအုန်မြို့၏ အဦးဆုံးသောသူတို့သည် ဤအရပ်၌ရှိ၍၊ ယေရုရှလင်မြို့သို့ ဧဝံဂေလိတရားကို ငါဆောင်ခဲ့၏” (ဟေရှာယကျမ်း အခန်းကြီး ၁၁၊ အခန်းငယ် ၂၇)၊

ကိုလိုနီတည်ထောင်ခြင်း။ 

Jaffa ရှိ ဗြိတိသျှ ဒုတိယကောင်စစ်ဝန် Haim Amzlag သည် Mustafa Abdullah Ali Dejan ထံမှ Ayun-Kara မြေများကို ဝယ်ယူခဲ့သည်။ အော်တိုမန်အာဏာပိုင်များသည် အခြေချနေထိုင်သူများကို အခက်အခဲများ တိုးပွားစေပြီး အဆောက်အအုံ ပါမစ်များ မပေးဘဲ ဆောက်လုပ်မှု မပြီးမချင်း နှာစေးနေသဖြင့် မြေယာအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ထားသော ဒု-ကောင်စစ်ဝန်မှ မကျေနပ်မှာကို စိုးရိမ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Rishon Lezion ရှိ Great Synagogue ကို အင်ဂျင်နီယာနှင့် ဗိသုကာပညာရှင် Baruch Papiermeister ၏ ဒီဇိုင်းအရ 1885-1889 တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ကိုလိုနီဘဝတွင် အရေးကြီးသော အချက်အခြာတစ်ခုဖြစ်သည်။ Rothschild လမ်း၏အဆုံးနှင့်အကွာအဝေးတွင်ထင်ရှားသောတောင်ကုန်းတစ်ခုပေါ်တွင်ရပ်တည်သောတရားဇရပ်သည်နှစ်ပေါင်းများစွာသေးငယ်သောအခြေချနေထိုင်သူများအတွက်အခမ်းနားဆုံးအဆောက်အဦများနှင့်၎င်း၏အခြေချနေထိုင်သူများအတွက်လူမှုရေးစင်တာတစ်ခုဖြစ်သည်။

ကဏ္ဍ:အစ္စရေးနိုင်ငံရှိ မြို့များ
အမရာဘို

**အမာရာဘို** (; ၂၄ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၉၉) မွေးဖွား သည် မြန်မာနိုင်ငံမှ မော်ဒယ်နှင့် အလှမယ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူမသည် Miss Universe Myanmar 2023 ပြိုင်ပွဲတွင် အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး၊  အယ်ဆာဗေဒိုနိုင်ငံ၊ ဆန်ဆာလဗဒိုးမြို့၌ ကျင်းပသည့် Miss Universe 2023 ပြိုင်ပွဲတွင် မြန်မာနိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုပါဝင်ခဲ့သည်။

## ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး 
အမာရာဘို သည် မန္တလေးမြို့၊ အမရပူရတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူမသည် မန္တလေးကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်၌ ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး၊ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ ဘွဲ့ရရှိထားသည်။

၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် သူမသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ မော်ဒယ်ပြိုင်ပွဲတစ်ခုဖြစ်သော The Model Academy season 3 တွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး Top 5 အတွင်းသို့ဝင်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။

## အလှမယ်
### Miss World Myanmar 2019 
အမရာဘို သည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ Myanmar Convention Center တွင် ကျင်းပသော Miss World Myanmar 2019 ပြိုင်ပွဲတွင် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ထိုပြိုင်ပွဲတွင် ပထမဆုအဖြစ် ကိုကလစ်လင်းလတ်ယွန်းက အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ အမရာဘို အတွက် ၎င်းသည် ပထမဆုံးအလှမယ်ပြိုင်ပွဲဝင်ခြင်းဖြစ်သည်။

### Miss Universe Myanmar 2022 
၂၀၂၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁ ရက်နေ့တွင် အမရာဘို သည် မန္တလေးကိုယ်စားပြုပြီး Miss Universe Myanmar 2022 ပြိုင်ပွဲတွင် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ထိုပြိုင်ပွဲကို ရန်ကုန်မြို့ရှိ Novotel Yangon Max Hotel Grand Ballroom တွင် ကျင်းပခဲ့ပြီး သူမသည် နောက်ဆုံးအဆင့် ဆန်ကာတင် ၁၄ ဦးထဲသို့ ဝင်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။ ထိုပြိုင်ပွဲတွင် Miss Universe Myanmar 2022 အဖြစ် ဇာလီမိုးသည် အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။

### Miss Universe Myanmar 2023 
၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၄ ရက်နေ့တွင် အမရာဘို သည် ကျိုင်းတုံမြို့ကိုယ်စားပြုပြီး Miss Universe Myanmar 2023 ပြိုင်ပွဲတွင် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ပြိုင်ပွဲကို ရန်ကုန်မြို့ရှိ Novotel Max Yangon Hotel တွင် ကျင်းပခဲ့ပြီး ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၃၁ ဦးအနက်မှ သူမသည် အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ Miss Universe Myanmar 2022 ဖြစ်သူ ဇာလီမိုးက ဆုကို ဆက်လက်ပေးအပ်ခဲ့သည်။

### Miss Universe 2023 
Miss Universe Myanmar 2023 အဖြစ်အနိုင်ရရှိပြီးနောက်၊ အမရာဘို သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၈ ရက်နေ့တွင် အယ်လ်ဆာဗေဒိုနိုင်ငံ၊ San Salvador မြို့၌ ကျင်းပသော Miss Universe 2023 ပြိုင်ပွဲတွင် မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြုပြီး ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* 
* 

ကဏ္ဍ:မြန်မာ အလှမယ်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၉၉ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
မိမိမော်

**ဒေါ်မိမိမော် ** (၁၉၆၂ ဖွား)သည် မြန်မာတရားသူကြီးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။သူသည် လက်ရှိတွင် မကွေးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် ၏ တရားသူကြီးချုပ် တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်နေကာ ထိုတာဝန်ကို ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၀ရက်တွင် ပေးအပ်ခံရသည်။  ယင်းမတိုင်မီ ခရိုင်တရားသူကြီးတာဝန်၊မွန်ပြည်နယ်တရားရေးဦးစီးမှူး တာဝန်များထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ 

## ပညာရေး 
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဥပဒေဘွဲ့ကို ၁၉၈၄ ခုနှစ် တွင် ရရှိခဲ့သည်။  

## ဝန်ထမ်းဘဝ 
တရားသူကြီး ဒေါ်မိမိမော် သည် ၁၉၈၅ ခုနှစ် ကစပြီး  တရားရေးဝန်ထမ်းအဆင့်(၄)အဖြစ် တရားရေးဌာန သို့ ရောက်ရှိလာပြီး  အဆင့်ဆင့်ရာထူးတိုးမြှင့်ခံရကာ မွန်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်တွင် ပြည်နယ်တရားရေး ဦးစီးမှူး အဆင့်အထိ တရားရေးဝန်ထမ်းလုပ်သက် (၃၆) နှစ်တိတိတာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ထိုကာလများအတွင်း သူသည် ရွှေဘိုခရိုင်တရားရုံး၊ ဖျာပုံခရိုင်တရားရုံး၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်တရားရုံးတို့တွင် ခရိုင်တရားသူကြီး အဖြစ်ပါ တာဝန်ထမ်းသည်။ 

## တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးဘဝ 
မကွေးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်၊ တိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးအဖြစ် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၈ရက်တွင် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံရကာ  ၂၀၂၃ အောက်တိုဘာ ၁၀ ရက်တွင် တိုင်းတရားလွှတ်တော်၏ တတိယမြောက် တရားသူကြီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ 

## မိသားစုဘဝ 
၎င်းသည် အိမ်ထောင်ရှိသူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားဟောင်းများ
မြွေညံ့

**မြွေညံ့**သည် ငန်းမြွေမျိုးဖြစ်ပြီး အဆိပ်ရှိသော မြွေမျိုးစိတ်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ မြွေညံ့များအား တောင်အာရှဒေသများတွင် အများအပြားတွေ့ရှိရသည်။

## ပုံပန်းသွင်ပြင် 
မြွေညံ့သည် ခန္ဓာကိုယ် အတန်အသင့် ရှည်လျားပြီး တြိဂံပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည့် သေးသွယ်သော ကိုယ်လုံးနှင့် တိုတောင်း၍ ချွန်သော အမြီးရှိသည့် မြွေဖြစ်သည်။ မြွေညံ့သည် ခန္ဓာကိုယ်အရှည် (အမြီးအပါအဝင်)  ခန့်အထိ ကြီးထွားနိုင်သည်။ သို့ရာတွင် အရွယ်ရောက်ပြီး အကောင်အများစုသည် ပျမ်းမျှအားဖြင့်  ဝန်းကျင်သာ တွေ့ရလေ့ရှိသည်။

## တွေ့ရှိရသော ကျက်စားရာ ဒေသများနှင့် ဒေသရင်းနယ်မြေများ 
မြွေညံ့များအား အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အရှေ့မြောက်နှင့် မြောက်ပိုင်းဒေသများ (အာသံ၊ ဆစ်ကင်း၊ Arunachal Pradesh၊ Uttarakhand)၊ နီပေါနိုင်ငံ၊ ဘူတန်နိုင်ငံ နှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။

## ပြုမူပုံ အလေ့အထနှင့် ဂေဟဗေဒ 
မြွေညံ့သည် ညအချိန်တွင် ကျက်စားသော ကုန်းနေမြွေမျိုးဖြစ်ပြီး အရိုင်းစိတ်ရှိသည်။ နှောက်ယှက်ခံရသောအခါတွင် ၎င်း၏ ခန္ဓာကိုယ်အား ဖြည်းညှင်းစွာခွေ၍ ခန္ဓာကိုယ်အောက်တွင် ခေါင်းကို ဝှက်ထားတတ်သည်။ အဆက်မပြတ် နှောက်ယှက်နှိုးဆွခံရသည့် အချိန်မျိုးမှလွဲ၍ ပေါက်ခဲသည်။ ၎င်းသည် မြွေများ၊ နို့တိုက်သတ္တဝါငယ်များ၊ တွားသွားသတ္တဝါငယ်များ၊ ဖားများနှင့် ငါးများအား ဖမ်းယူစားသောက်လေ့ရှိသည်။

## အဆိပ် 
မြွေညံ့၏အဆိပ်တွင် အကိုက်ခံရချိန်နှင့် အကိုက်ခံရချိန်နောက်ပိုင်း နှစ်မျိုးလုံးတွင် လက္ခဏာပြသော neurotoxins အဆိပ်နှစ်မျိုးလုံးပါဝင်ပြီး myotoxins အဆိပ်လည်းပါဝင်နိုင်သည်။ ဤမြွေမျိုးစုအား လူအများစုမှ သတိမူမိလေ့ မရှိသော်လည်း မကြာခဏအကိုက်ခံရခြင်းကြောင့် ဆေးပညာအရ အရေးကြီးသော မြွေမျိုးစိတ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းနှင့်ဆက်စပ်သော သေဆုံးမှုနှုန်းကို မသိရသေးသော်လည်း အလွန်မြင့်မားသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။

## ကိုးကား 
## နောက်ထပ်ဖတ်ရှုလေ့လာရန် 
*Das I (2002). *A Photographic Guide to Snakes and other Reptiles of India*. Sanibel Island, Florida: Ralph Curtis Books. 144 pp. . (*Bungarus niger*, p.&nbsp;51).
*Grosselet O, Vauche M, Gupta A, Gupta S (2004). "*Bungarus niger* Wall, 1908 (Reptilia: Serpentes: Elapidae): Extension of range to Cachar district, Assam, India". *Russian J. Herpetol.* **11** (1): 10-11. 
*Slowinski JB (1994). "A phylogenetic analysis of *Bungarus* (Elapidae) based on morphological characters". *Journal of Herpetology* **28** (4): 440-446.
*Smith MA (1943). *The Fauna of British India, Ceylon and Burma, Including the Whole of the Indo-Chinese Sub-region. Reptilia and Amphibia. Vol. III.—Serpentes*. London: Secretary of State for India. (Taylor and Francis, printers). xii + 583 pp. (*Bungarus niger*, p.&nbsp;417).
*Tillack, Frank; Grossmann, Wolfgang (2001). "*Ein neuer Nachweis zur Schlangenfauna Nepals: *Bungarus niger* Wall, 1908 (Reptilia: Serpentes: Elapidae)* ". *Sauria* **23** (1): 3-9. (in German).
*Wall F (1908). "A Popular Treatise on the Common Indian Snakes. Part VIII". *J. Bombay Nat. Hist. Soc.* **18** (4): 711-735 + Plate VIII. (*Bungarus niger*, new species, pp.&nbsp;715–716).

ကဏ္ဍ:ငန်းမြွေ မျိုးစုဝင်များ
ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်၏ မြွေများ
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ဘူတန်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ဥရုဝေလ

(၁) ကြီးမားသော-များပြားသော-သဲ၊ သဲအစု၊ သဲပုံ၊ သဲသောင်ပြင်။ 

(၂) သီလအပိုင်းအခြားကို လွန်ကျူးခြင်းကြောင့် ဆောင်ထားအပ်သော သဲပုံ။ 

(၃) ကြီးစွာသောသဲသောင်ကမ်းနှင့်တူသော သဲအစု သဲပုံကြီး။ 

(၄) သဲအစုသဲပုံကြီးအနီး၌ တည်သောရွာ၊ ဥရုဝေလရွာ။ 

ထိုဥရုဝေလ အရပ်၌ ဘုရားရှင်သည် ခြောက်နှစ်တိုင်တိုင် ဒုက္ကရ စရိယာ ကျင့်တော်မူခဲ့လေသည်။  

ထိုသဲပုံကြီးအနီးရှိရွာကိုလည်း ဥရုဝေလ ဟု ခေါ်သည်။  
## ဥရုဝေလတော
ဘုရားအလောင်းသည် တောအုပ်၌ နေ့သန့်နေတော်မူ၍ ညချမ်းအခါ၌ သောတ္တိယလှူအပ်သော မြက်ရှစ်ဆုပ်ကိုယူ၍ ဗောဓိမဏ္ဍိုင်သို့ ကြွတော်မူသည် ဟု-မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၈-၌ လာသည်ကိုထောက်၍ ထိုသဲစုသဲပုံကြီး အနီး၌လည်း တောအုပ်ရှိကြောင်း သိရသည်၊ ထိုတောအုပ်ကိုပင် ရည်ရွယ်၍ “ဥရုဝေလတော၌ ဒုက္ကရစရိယကျင့်တော်မူသည်”ဟု စာဖွဲ့ကြသည်။ (သာသနာ ပါဠိ, အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌မူ ဥရုဝေလတောဟု တိုက်ရိုက်မတွေ့ချေ။ ဗုဒ္ဓသာသနိကပထဝီဝင် ကျမ်း၊ နှာ။ ၁၁၆-၌ " ဗုဒ္ဓသာသနာယတ္တတော်နှင့်စပ်သော) သင်္ခတကျမ်းများ၌ကား ဤ တောကို ဥရုဝေလွှာ” ဟု ခေါ်ဆိုရေးသားရာ ဟု အဓိပ္ပါယ်အားဖြင့် ဥသျှစ်သီးကြီးများ ရရှိနိုင်သော တော ဟုဆိုလိုသည်၊ ၎င်းဥရုဝေလာကို ယခု ဣန္ဒြိယတိုင်းသားများက (ဍ္ဎုံဂသျှရိ) ဟု ခေါ် ကြသည်၊ တည်ရာကား မဟာဗောဓိမှ အရှေ့ ဘက်အနီး နေရဉ္ဇရာမြစ်ရှိရာ၎င်းနေရဉ္ဇရာမြစ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းမှာ တည်ရှိသည်”ဟု လာသည်။ 
### ကိုးကား
အာချန်ဘာသာစကား

**အာချန်ဘာသာစကား** (အာချန်: ''*; ) သည် တိဗက်-ဗမာနွယ်ဘာသာစကားတစ်ခုဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံ၊ ယူနန်ပြည်နယ်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းတွင် နေထိုင်ကြသော အာချန်လူမျိုး (မိုင်းသာလူမျိုးနှင့် ငေ့ါချမ်းလူမျိုး ဟူ၍လည်း သိကြ) တို့ ပြောဆိုကြသော ဘာသာစကား ဖြစ်သည်။

**Longchuan* 陇川方言
**Lianghe* 梁河方言
**Mangshi* 芒市方言 (ယခင်အမည် *Luxi'' 潞西方言) တို့ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
## ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်
* 
* 
* 
*  (3,023-item comparative word list of the Longchuan, Lianghe, and Mangshi dialects)
* 

## ပြင်ပလင့်ခ်များ
*
*Bible in Achang
*Listen to a sample of Achang from Global Recordings Network
ဘရာဇီး အန်နီမာဒို

***ဘရာဇီး အန်နီမာဒို*** () သည် Imagem Filmes ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေးမှ ဖြန့်ချိခဲ့သည့် ၂၀၁၁ ခုနှစ်ထွက် ဘရာဇီး အန်နီမေးရှင်း စွန့်စားမှုဟာသ ရုပ်ရှင်ဖြစ်သည်။ ဤသည် ၃ဒီ နည်းပညာ မှ ထုတ်လုပ်ပြီး ပထမဆုံး ဘရာဇီး အန်နီမေးရှင်း ရုပ်ရှင်ဖြစ်သည်။

## သရုပ်ဆောင်များ 
*အက်ဒွာဒို ဂျဒိမ်
*ဖာနန်ဒို မေရီလီစ
*ဒိုင်ယန် ဒို့စ် ဆန်းတို့စ်
*မာရီယာနာ ကယ်လ်တာဘီယာနို
*အဲရီယယ် ဝူလင်ဂါ

## ဝေဖန်တုံ့ပြန်မှု 
## ဆုများ 
## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ် 
*  
* 
* 
ကဏ္ဍ:၂၀၁၁ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ကဏ္ဍ:ဘရာဇီး ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ကဏ္ဍ:ပေါ်တူဂီဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ကဏ္ဍ:ဘရာဇီး ကာတွန်းရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
လိုင်ဇာ အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု

**လိုင်ဇာ အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု** သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၉ ရက်နေ့ည ၁၁ နာရီဝန်းကျင်တွင် ကချင်ပြည်နယ်၊ လိုင်ဇာမြို့အနီး မုန်လိုင်ခက် စစ်ရှောင်စခန်းအား လက်နက်ကြီးဖြင့် ပစ်ခတ်ခံရမှုကြောင့် ကလေးသူငယ် ၁၁ ဦးအပါအဝင် စစ်ဘေးဒုက္ခသည် ၂၉ ဦး သေဆုံးပြီး ၅၇ ဦး ထိခိုက် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သော ဖြစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ သေဆုံးသူ ကလေးငယ် ၁၁ ဦးတွင် ၁၂ နှစ်အောက် မိန်းကလေး ၃ ဦးနှင့် ယောက်ျားလေး ၃ ဦး ပါဝင်ခဲ့သည်။ မုန်လိုင်ခက်အနီး KIA သင်တန်းကျောင်းရှိ အမိုနီယမ် နိုက်ထရိတ် (ယမ်း) သိုလှောင်ရုံ ပေါက်ကွဲခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဖြစ်စဉ်အပြီးနှစ်ရက်အကြာ အောက်တိုဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံးက သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ပုံမှန်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင်လည်း အမြောက်ပစ်ခတ်မှုကြောင့်ဟု တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဝမ်ဝင်ပင်က ပြောကြားခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ဗြိတိန်သံရုံးကလည်း မြန်မာစစ်တပ်၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အပြစ်မဲ့ပြည်သူအများအပြား အသက်ဆုံးရှုံးကြသောသတင်းကို ကြားသိရသည့်အတွက် ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်မိကြောင်း ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်စာမျက်နှာတွင် ရေးသားဖော်ပြခဲ့သည်။

ကချင်လူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်အဖွဲ့ (KHRW) က စစ်ကောင်စီ၏ ယခုလုပ်ရပ်အား ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက် ရှုတ်ချခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီ၏ အကြမ်းဖက်မှုကို ပံ့ပိုးကူညီပေးနေသော အဖွဲ့အစည်းများနှင့် လူပုဂ္ဂိုလ်များအား ထိထိရောက်ရောက် အရေးယူ ဆောင်ရွက်ပေးရန်နှင့် စစ်ကောင်စီကို နိုင်ငံတကာခုံရုံးကို အမြန်ဆုံးအရေးယူ ဆောင်ရွက်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။

## ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် 
* ဖားကန့် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကချင်ပြည်နယ်
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ
နာဂက်စ်မိုဟာမက်ဒီ

**နာဂက်စ် မိုဟာမက်ဒီ**(; ; ၁၉၇၂ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၁ရက် ~ )သည် အီရန်နိုင်ငံသူ လူ့အခွင့်အရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ၊ ၂၀၂၃ခုနှစ် နိုဘယ် ငြိမ်းချမ်းရေးဆုရှင်နှင့် သိပ္ပံပညာရှင် ဖြစ်သည်။

## တက်ကြွလှုပ်ရှားမှု 
သူသည် နိုဘယ်လ်ငြိမ်းချမ်းရေးဆုရှင် Shirin Ebadi ဦးဆောင်သော လူ့အခွင့်အရေးကာကွယ်သူများစင်တာ (DHRC) ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သည်။  

၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မေလတွင် တီဟီရန်မြို့တွင် သေဒဏ်အမိန့်ဖျက်သိမ်းရေး လှုံ့ဆော်သည့် လူ့အခွင့်အရေး လှုပ်ရှားမှုကို ထူထောင်ပြီး လုပ်ဆောင်ခြင်းအတွက် သူမအား ထောင်ဒဏ် ၁၆ နှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။  သူသည် ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် လွတ်မြောက်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ထောင်သို့ ပြန်ပို့ခဲ့ပြီး အဖမ်းခံထားရသော အမျိုးသမီးများအား ညှင်းပန်းနှိပ်စက်မှု အစီရင်ခံစာများ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

## ဂုဏ်ပြုခံခြင်း 
၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် အကျဉ်းကျနေစဉ်တွင် သူသည် "အီရန်ရှိ အမျိုးသမီးများ၏ ဖိနှိပ်မှုကို တွန်းလှန်ရန်နှင့် လူသားအားလုံးအတွက် လူ့အခွင့်အရေးနှင့် လွတ်လပ်မှုကို မြှင့်တင်ရန် သူ၏ တိုက်ပွဲအတွက်" ၂၀၂၃ ခုနှစ်  ငြိမ်းချမ်းရေး နိုဘယ်လ်ဆုကို ချီးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။  

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:နိုဘယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဆုရ ပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၇၂ မွေးဖွားသူများ
မြင့်နောင်

**ဦးမြင့်နောင်** (၁၉၆၀ ဖွား) သည်  အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန၏ ၃၆ဦးမြောက်ဝန်ကြီး ဖြစ်သည်။  ထိုတာဝန်ကို ၂၀၂၃ ဩဂုတ်၃  ရက်တွင် စတင်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။သူသည် ယခင်က တပ်မတော်တွင် ဗိုလ်မှူးချုပ်အဆင့်အထိတာဝန်ထမ်းခဲ့ပြီး သံအမတ်ကြီးအဖြစ်လည်း ဆယ်စုနှစ်တစ်ခု ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ 

## တပ်မတော်သားဘဝ 
သူသည် စစ်တက္ကသိုလ်ကျောင်းဆင်းတစ်ဦးဖြစ်သည်။တပ်မတော်တွင် ဗိုလ်မှူးချုပ်အဆင့်အထိတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။တပ်မတော်အစိုးရလက်ထက် တပ်မတော်သားအဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ်  ကရင်ပြည်နယ် စစ်ဆင်ရေး အတွင်း ဒေသခံများ အိုးအိမ်ထွက်ပြေး စွန့်ခွာစေသည့် အမှုတွင်  တာဝန်ရှိသူတဦးဟု KHRD(Karen Human Rights Group)က စွပ်စွဲသည်။   သူ့ကို   တောင်အာဖရိက အခြေစိုက် Mail and Guardian သတင်းစာက ၂၀၀၇ ရွှေဝါရောင် တော်လှန်ရေးအပေါ် ပါဝင်နှိမ်နင်းခဲ့သူတစ်ဦးဟု ၂၀၁၁ ခုနှစ်က ဖော်ညွှန်းသည်။  

## သံအမတ်ကြီးဘဝ 
သမ္မတဦးသိန်းစိန်အစိုးရလက်ထက် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်မှူးချုပ်အဆင့်ဖြင့် အငြိမ်းစားယူပြီး  နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနသို့ သံအမတ်ကြီးရာထူးနှင့် ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင်  ကူးပြောင်းသည်။ထိုနှစ်ထဲမှာပင် တောင်အာဖရိကဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး အဖြစ်ခန့်အပ်ခံရသည်။ ယင်းနောက် အီတလီနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် နောက်ဆုံးတာဝန်ထမ်းဆောင်ကာ ၂၀၁၉ ခုနှစ် မေလ ၉ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန သို့ ပြောင်းရွှေ့လာပြီး  သက်ပြည့်အငြိမ်းစားယူသည်။  

### ကန့်ကွက်ခံရမှုများ 
တောင်အာဖရိကနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရစဉ် ၎င်း၏ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှု နောက်ကြောင်းများ စုံစမ်းဖော်ထုတ်ပေးရန် အရပ်ဘက်လူမှုအဖွဲ့အစည်းများအပါအဝင် တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ အတိုက်အခံပါတီ တို့က  တောင်းဆိုခြင်းပြုခဲ့ကြသည်။သံအမတ်ကြီးအဖြစ် လက်မခံရန်လည်း ကန့်ကွက်မှုလည်း ကြုံခဲ့ရသည်။  

## အလုပ်သမားဝန်ကြီးဖြစ်လာပုံ 
နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ က ၎င်းအား အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် ၂၀၂၃ ဩဂုတ် ၃ရက်တွင် ခန့်အပ်သည်။ 

## ရရှိသည့်ဘွဲ့များ 
နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက ၂၀၂၂ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့ အပ်နှင်းသည်။  

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ သံအမတ်ကြီးများ
နယူးဂျင်းစ်

**နယူးဂျင်းစ်** (; ) သည် ADOR မှဖွဲ့စည်းထားသော တောင်ကိုရီးယားအမျိုးသမီး ကေပေါ့ပ်တေးဂီတအဖွဲ့ဖြစ်သည်။ အဖွဲ့တွင် မင်ဂျီ၊ ဟန်နီ၊ ဒန်နီရယ်၊ ဟယ်ရင်း နှင့် ဟယ်အင်း စသော အဖွဲ့ဝင်ငါးဦးပါဝင်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယား အမျိုးသမီး အဆိုတော်များ
ကဏ္ဍ:ကေပေါ့ပ် ဂီတ အဖွဲ့များ
ဇိုဘာသာစကား

**ဇို** (**ဇိုမီး** သို့မဟုတ် **ဇိုခမ်**)ဘာသာစကားသည် မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်းနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ပိုင်း မီဇိုရမ်နှင့် မဏိပူရပြည်နယ်တို့တွင် ပြောဆိုကြသော ကူကီး-ချင်း-မီဇို ဘာသာစကား တစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
## ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်
* 
* 
* 
* 

## ပြင်ပလင့်ခ်များ
*https://www.academia.edu/735120/Zo_Tonology
*https://www.omniglot.com/writing/zou.htm
အယ်စပါ

**အယ်စပါ** (;  ; ) သည် SM ဖျော်ဖြေရေးလုပ်ငန်းက ဖွဲ့စည်းထားသော တောင်ကိုရီးယား အမျိုးသမီးကေပေါ့ပ်တေးဂီတအဖွဲ့ဖြစ်သည်။ အဖွဲ့တွင် ကာရီနာ၊ ဂျီဆဲလ်၊ ဝင်းတား နှင့် နင်းနင်း စသည့် အဖွဲ့ဝင်လေးဦး ပါဝင်သည်။ အယ်စပါသည် ပြည်တွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာတွင် အောင်မြင်မှုရရှိထားသော တောင်ကိုရီးယား အမျိုးသမီးအဖွဲ့များအနက် တစ်ခု အပါအဝင် ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယား အမျိုးသမီး အဆိုတော်များ
ကဏ္ဍ:ကေပေါ့ပ် ဂီတ အဖွဲ့များ
အာသာ ရက်ခမ်

thumb|အာသာ ရက်ခမ်
**အာသာ ရက်ခမ်**(; ၁၉ စက်တင်ဘာ ၁၈၆၇ ~ ၆ စက်တင်ဘာ ၁၉၃၉)သည် ဗြိတိသျှ ကလေးစာအုပ် သရုပ်ဖော်သူ ဖြစ်သည်။
မြိုလူမျိုး

**မြို**
* မြို(ခမိ)လူမျိုး - ရခိုင်ပြည် ဌာနေတိုင်းရင်းသားလူမျိုးဖြစ်ပါတယ်။

မြို့ (ခမိ) လူမျိုး လူဦးရေဇာလောက်ရှိလဲဆိုစွာ ဖော်ပြချက်မရှိစွာ ဝမ်းနည်းစရာဖြစ်တေ
နောဓိဉာဏ

**ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တနောဓိဉာဏ** သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းတော်တစ်ပါးဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာပြုတက္ကသိုလ် ၏ ဒုပါမောက္ခချုပ် ဆရာတော်(သင်ကြား)အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းတော်များ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ (သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ)
Chester Bennington

**Chester Charles Bennington** (မတ်လ ၂၀၊ ၁၉၇၆&nbsp;- ဇူလိုင် 20 ရက်၊ 2017) သည် ရော့ခ်ဂီတအဖွဲ့ Linkin Park ၏ ထိပ်တန်းတေးသံရှင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် အမေရိကန် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ 

Bennington သည် ကမ္ဘာနှင့်အဝှမ်း စီးပွားဖြစ်အောင်မြင်ခဲ့သည့် Linkin Park ၏ ပွဲဦးထွက်အယ်လ်ဘမ်ဖြစ်သည့် *Hybrid Theory* (2000) ထွက်ရှိပြီးနောက် တေးသံရှင်အဖြစ် ပထမဆုံး ထင်ရှားကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ *Meteora* ( 2003 ) မှ *One More Light* (2017) အထိ ၎င်းတို့၏ နောက်လာမည့် စတူဒီယိုအယ်လ်ဘမ် ခြောက်ခုအတွက် အဖွဲ့၏ ထိပ်တန်းတေးသံရှင်အဖြစ် ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။  

Bennington သည် ၎င်း၏ကိုယ်ပိုင်တီးဝိုင်းဖြစ်သော Dead by Sunrise ကို 2005 ခုနှစ်တွင် side project အဖြစ် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ကိုယ်ပိုင်အသံသွင်းတံဆိပ်ဖြစ်သော Play Pen မှတစ်ဆင့် 2013 ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ 8 ရက်နေ့တွင် တိုးချဲ့တီးခတ်မှု စံချိန်သစ် *High Rise ကို* ထုတ်ပြန်ရန် 2013 ခုနှစ်တွင် Stone Temple Pilots ၏ခေါင်းဆောင်ဖြစ်လာခဲ့သော်လည်း Linkin Park ကိုသာအာရုံစိုက်ရန် 2015 ခုနှစ်တွင်ထွက်ခွာခဲ့သည်။ သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးအနေဖြင့် *Crank* (2006), *Crank: High Voltage* (2009), နှင့် *Saw 3D* (2010) ကဲ့သို့သော ဇာတ်ကားများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။

Bennington သည် ငယ်စဉ်ကလေးဘဝမှစတင်ကာ သူ့ဘဝတစ်လျှောက်လုံး စိတ်ကျရောဂါနှင့် မူးယစ်ဆေးဝါးသုံးစွဲမှုတို့ဖြင့် ရုန်းကန်ခဲ့ရသည်။ 2017 ခုနှစ် ဇူလိုင်လ 20 ရက်နေ့တွင် ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် Palos Verdes Estates ရှိ ၎င်း၏နေအိမ်တွင် သေဆုံးနေသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ *Hit Parader* မဂ္ဂဇင်းက Bennington သည် "Top 100 Metal Vocalists" စာရင်းတွင် Bennington ကို နံပါတ် 46 နေရာတွင် ထားရှိခဲ့သည်။  Bennington သည် ၎င်း၏မျိုးဆက်၏ အကြီးကျယ်ဆုံး ရော့ခ်အဆိုတော်များထဲမှ တစ်ဦးအဖြစ် စာပေများစွာမှ အဆင့်သတ်မှတ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။  *ဘေလ်ဘုတ်* အတွက်ရေးတဲ့ Dan Weiss က Bennington က Nu-metal universal ကို ပြောင်းလဲသွားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ကိုကိုလွင်

**ဦးကိုကိုလွင်** (၁၉၆၁ ဖွား) သည် ပန်းတောင်းမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်သည်။  စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန ၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး အဖြစ် လည်း ထမ်းဆောင်လျှက်ရှိသည်။ ထိုတာဝန်မတိုင်မီက သူသည်  တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်ရုံး၏ ဒုတိယကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်ဖြစ်ခဲ့သည်။

## ငယ်ဘဝ 
၁၉၆၁ ခုနှစ် တွင် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ပန်းတောင်းမြို့နယ် တွင် အဖ ဦးဝင်းလွင်၊အမိ ဒေါ်ခင်အေးလှိုင် တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ငယ်စဉ်ဘဝ ပညာရေးကို မွေးရပ်ဇာတိတွင် ဖြတ်သန်းခဲ့ပြီး၊ ၁၉၇၈ ခုနှစ် တွင် ဆယ်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်.

## စစ်မှုထမ်းဘဝ 
ဦးကိုကိုလွင်သည် ရန်ကုန်စက်မှုတက္ကသိုလ်ကျောင်းဆင်းတစ်ဦးဖြစ်သည်။၁၉၈၄ ခုနှစ် တွင်  အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့(စက်မှု) ရရှိပြီးနောက်၊၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင်  ဗိုလ်လောင်းသင်တန်းအမှတ်စဉ်(၇၁)သို့ တက်ရောက်သည်။

၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယဗိုလ်(အလုပ်ရုံခွဲမှူး)ဖြင့်  စစ်မှုစထမ်းသည်။သူ၏ စစ်မှုထမ်းကာလသည် နှစ် ၃၀ကျော် ရှိသည်။၎င်းသည် တိုက်ကြီးအခြေစိုက် ကပစ ၁၁ စက်ရုံမှူး၊ နေပြည်တော် ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်ရုံး ဌာနကြီးမှူး အစရှိသည့် တာဝန်များထမ်းဆောင်ပြီးနောက် ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်ရုံး၏ ဒုတိယကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ထိုတာဝန်ကို ၂၀၂၃ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၃ရက်နေ့ မတိုင်မီအထိ ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်ဖြင့်  နောက်ဆုံးထမ်းဆောင်ကာ အငြိမ်းစားယူသည်။သူသည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် နှင့် နီးကပ်သော ဆက်ဆံရေးရှိသူဖြစ်သည်။ နေပြည်တော်  မာရဝိဇယဘုရား တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းတွင်  ဦးဆောင်တည်ဆောက်ပေးခဲ့သူများထဲတွင် ၎င်းလည်း ပါဝင်သည်။

## ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး 
သူ့ကို နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက ၂၀၂၃ ဩဂုတ် ၃ ရက်တွင် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးသည်။ 

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို ဖျက်သိမ်းပြီး အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော ဦးညိုစောအစိုးရတွင် စွမ်းအင်ဝန်ကြီး ရာထူးကို ဆက်လက် ခန့်အပ်ခံရသည်။ 

## နိုင်ငံရေးဖြတ်သန်းမှု 
အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၅-၂၀၂၆ တွင် ပန်းတောင်းမြို့နယ် မှ ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ခဲ့ပြီး အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။၎င်းသည် မဲပေးခဲ့ကြသူများ၏ ခိုင်လုံမဲ ၇၄၀၀၆ မဲတွင် ၄၁၀၂၂ မဲရရှိပြီး အနိုင်ရခဲ့သည်။ ၎င်းနှင့်အတူ ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည့် ပြိုင်ဘက်များမှာ ပြည်သူ့ပါတီ၊ တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ၊ ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ၊ ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ၊ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ နှင့် မြန်မာနိုင်ငံတောင်သူလယ်သမားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ တို့ ဖြစ်ကြသည်။

## ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း 
သူ့ကို ၂၀၁၆ ခုနှစ် မတ်လ ၁ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးက အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၄ /၂၀၁၆ ဖြင့် ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့ ချီးမြှင့်သည်။ 

ယင်းအပြင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ မင်းအောင်လှိုင်က အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်  ၁၂၅ /၂၀၂၃ ဖြင့်  ၂၀၂၃ ခုနှစ် ၊ ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်တွင်လည်း သရေစည်သူဘွဲ့ ထပ်မံချီးမြှင့်သည်။

## မိသားစုဘဝ 
သူသည် အိမ်ထောင်သည်တစ်ဦးဖြစ်သည်။၁၉၈၈ ခုနှစ်၊နိုဝင်ဘာ တွင် ဒေါ်မိုးမိုးလွင် နှင့် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့ပြီး သားသမီး ၃ ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ

ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ
တခဆွတ်ခိ - ရှိဘူတာ

တခဆွတ်ခိ - ရှိဘူတာ (高槻市駅 *တခဆွတ်ခိ- ရှိ - အဲခိ* ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာခရိုင်၊ တခဆွတ်ခိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ
တခဆွတ်ခိဘူတာရုံ

**တခဆွတ်ခိဘူတာ** (高槻駅 *တခဆွတ်ခိ - အဲခိ* ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာခရိုင်၊ တခဆွတ်ခိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ
ဝိတက်

(၁) ဝိတက် -- 
*(က) အာရုံကို ကြံကြောင်း ဖြစ်သော တရား။ 
*(ခ) အာရုံကို ကြံတတ်သော တရား။ 
*(ဂ) အာရုံကို ကြံခြင်းမျှ ဖြစ်သောတရား။ 
*(ဃ) သမ္ပယုတ်တရားတို့ကို အာရုံသို့ ရှေ့ရှု တင်ပေးတတ်သော တရား။ 
*(င) ဆုံးဖြတ်ကြောင်းဖြစ်သော ဝိတက်။

(၂) ဝိတက်, ဝိစာရ။ 

(၃) ဝိတက္ကသုတ် ၃-သုတ်။ 

### ဝိတက်၏ လက္ခဏာစသည်
*ဝိတက်သည် အာရုံ၌ စိတ်ကို ရှေးရှုတင်ပေးခြင်းလျှင် မှတ်ကြောင်း လက္ခဏာရှိ၏။ 
*အာရုံကို အစမှခေါက်ခြင်း, ရှေးရှုခေါက်ခြင်း,ထက်ဝန်းကျင် ခေါက်ခြင်း, လှည့်လည်၍ ခေါက်ခြင်း, ပြန်လှန်၍ ခေါက်ခြင်း, ဟူသော ကိစ္စရှိ၏။ 
*အာရုံ၌ စိတ်ကို ရှေးရှုဆောင် တတ်, ဆွဲငင်တတ်သော တရားဟူ၍ ယောဂီ ရှေးရှုထင်တတ်၏။ 
*ပုဂ္ဂိုလ်၏ဉာဏ်အား ထင်ခြင်းသို့ ရောက်သောအာရုံလျှင် နီးစွာသော အကြောင်းရှိ၏။  

### ဝိတက်မပါဘဲ စိတ်က အာရုံယူနိုင်ပုံ
အချို့သောစိတ်များသည် ဝိတက်၏ အကူအညီမပါဘဲ အာရုံကို ယူနိုင်ကြသည်။

၁။  **ဒွေးပဉ္စဝိညာဏ်:** မျက်စိ၊ နား၊ နှာခေါင်း၊ လျှာ၊ ကိုယ် ဟူသော အာရုံခံများ၌ ရူပါရုံ၊ သဒ္ဒါရုံ စသည့် အာရုံတို့ လာရောက်ထိခိုက်မှုသည် အလွန်ထင်ရှားသောကြောင့် ဝိတက်က သီးသန့်တင်ပေးစရာမလိုဘဲ အာရုံကို တိုက်ရိုက်သိနိုင်သည်။
၂။  **ဒုတိယဈာန်အထက် ဈာန်စိတ်များ:** ဤဈာန်စိတ်များတွင် ဝိတက်မပါဝင်တော့သော်လည်း အာရုံကို ကောင်းစွာယူနိုင်သည်။ အကြောင်းမှာ **ဘာဝနာ၏ စွမ်းအား (ဘာဝနာဗလ)** ကြောင့်ဖြစ်သည်။ ရှေးဦးစွာ ပထမဈာန်ကို အထုံ (ဝသီဘော်) နိုင်အောင် လေ့ကျင့်ထားသည့် **အလေ့အကျင့် (ပရိစယ)** ၏ စွမ်းအားကြောင့် နောက်ပိုင်းတွင် ဝိတက်မပါဘဲ စိတ်သည် မိမိဘာသာ အာရုံပေါ်သို့ တက်ရောက်နိုင်စွမ်းရှိလာသည်။ ဥပမာအားဖြင့် နန်းတော်သို့ မိတ်ဆွေ၏အကူအညီဖြင့် အကြိမ်ကြိမ်ဝင်ထွက်ဖူးသူသည် နောက်ပိုင်းတွင် ထိုမိတ်ဆွေမပါဘဲ ယုံကြည်မှုအပြည့်ဖြင့် ဝင်ထွက်နိုင်သကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။

### စေတနာ၊ မနသိကာရ၊ ဝိတက်တို့၏ ကွာခြားချက်
ဤစေတသိက်သုံးပါးစလုံးသည် စိတ်ကိုအာရုံနှင့် ဆက်စပ်ပေးရာတွင် အရေးပါသော်လည်း လုပ်ငန်းတာဝန် ကွဲပြားသည်။ လှေပြိုင်ပွဲ ဥပမာဖြင့် ခွဲခြားမှတ်သားနိုင်သည်-

* **ဝိတက်:** လှေကို ပန်းတိုင် (အာရုံ) သို့ အမြန်ရောက်အောင် အားကုန်လှော်ခတ်ပေးသော **လှေဝမ်းရှိ လှော်သမား** နှင့်တူသည်။ သမ္ပယုတ်တရားများကို အာရုံဆီသို့ တွန်းပို့တင်ပေးသည်။
* **မနသိကာရ:** လှေကို ပန်းတိုင် (အာရုံ) သို့ တည့်တည့်မတ်မတ်ရောက်အောင် ထိန်းကျောင်းပေးသော **ပဲ့ကိုင်** နှင့်တူသည်။ သမ္ပယုတ်တရားများကို အာရုံပေါ်သို့ လမ်းကြောင်းမလွဲအောင် ဖြောင့်ပေးသည်။
* **စေတနာ:** လှေအဖွဲ့သားအားလုံးကို ညီညွတ်အောင် ဦးဆောင်၍ ပန်းတိုင် (အာရုံ) ကို အတိအကျ ဆွတ်ခူးနိုင်ရန် စေ့ဆော်စီမံပေးသော **ဦးစီးသူ (သို့မဟုတ်) ပန်းဆွတ်သူ** နှင့်တူသည်။ မိမိနှင့်ယှဉ်ဖက်တရားများကို အာရုံ၌ စုစည်းဖွဲ့စပ်ပေးသည်။

### ဝိတက် ၂-ပါး
ဝိတက်သည် — 
*(၁) **ခေမဝိတက်-**ဘေးကင်းခြင်းကို ပြုတတ်သော ကြံစည်ခြင်း။ 
*(၂) **ပဝိဝေကဝိတက်-**ကိလေသာတို့ မှ ကင်းဆိတ်ခြင်းနှင့် တကွဖြစ်သော ကြံစည်ခြင်း ဟူ၍ ၂-ပါး အပြားရှိ၏။    
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* ဝိတက္က = ဝိတက်
#### ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ဇနပုဒ်

ဇနပဒဟူသော ပါဠိမှ ဇနပုဒ်ဖြစ်လာသည်။ ဇနပဒ  

(၁) လူတို့၏-နေရာ-အရပ်၊ ဇနပုဒ်။ 
*(က) စကြဝဠာ။ 
*(ခ) ဇမ္ဗူဒိပ်။ 
*(ဂ) တိုင်း၊ နိုင်ငံ၊ ပြည်၊ တိုင်းကြီး၊ ကာသိတိုင်း ကောသလတိုင်း အစရှိသော**တိုင်းကြီး**။ 
*(ဃ) ခရိုင်၊ နယ်ပယ်၊ တိုင်းငယ်၊ ကာသိတိုင်း, ကောသလတိုင်း စသော တိုင်းကြီးတို့၏ တစိတ်တဒေသအရပ်။  
*(င) အရပ် ဒေသ။ 

(၂) လူ၊ လူအပေါင်း။ 
*(ခ) နယ်ပယ်၌ နေသောသူ။ နယ်သူ နယ်သား။ 
### ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
မြန်မာနိုင်ငံရှိ မီဇိုလူမျိုးများ

**မြန်မာနိုင်ငံရှိ မီဇိုးလူမျိုးများသည်** သမိုင်းကြောင်းအရ 
မြန်မာနိုင်ငံသား**လူရှိုင်း(လူရှေ/လူရှည်)**တို့သည်'* မီဇိုး မျိုးရိုး အပြည့် သို့မဟုတ် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ရှိသော မြန်မာနိုင်ငံသားများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် မီဇိုးလူမျိုးစုများ နှင့် ပိုကြီးသော ဇိုအသိုင်းအဝိုင်း၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်။ မီဇိုးမျိုးနွယ်စုအသီးသီးသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် လွန်ခဲ့သည့်ရာစုနှစ်များကတည်းက နေထိုင်ခဲ့ကြသော်လည်း မီဇိုးအမျိုးသားတပ်ဦး အရေးအခင်းကြောင့် ၁၉ ရာစုအလယ်ပိုင်းမှ ၂၀ ရာစုအထိ မီဇိုးလူမျိုး ပထမအသုတ်သည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ပြောင်းရွှေ့လာခဲ့သည်။ 

မီဇိုးလူမျိုးများသည် ကျန်မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုအရ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု မရှိသော်လည်း မီဇိုးရမ်ပြည်နယ်၏ မွေးရပ်မြေဖြစ်သော မီဇိုးရမ်ပြည်နယ် သည် နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်မှုများ ပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံမှ ဒုက္ခသည်များကို ကူညီနေပါသည်။  သူတို့လည်း ရန်ပုံငွေရှာတယ်။ Chinlung Chuak Artists ၊ Mizo နှင့် Burmese (Chin) အဆိုတော်များ သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ စစ်ဘေးရှောင်များအတွက် ရန်ပုံငွေရှာဖွေခြင်း ၊

တနိုင်ငံလုံးအတွက် မီဇိုးလူဦးရေ အတိအကျ မသိရသေးသော်လည်း ကလေးမြို့တွင် ၂၀,၀၀၀ ကျော်ရှိသည်။

## သမိုင်း 
၁၈၉၆ ခုနှစ်တွင် ချင်းတောင်တန်း၌ ပထမဆုံး ကောက်ယူခဲ့သော သန်းခေါင်စာရင်းအရ မီဇိုကျေးရွာ နှစ်ဆယ်တွင် အိမ်ခြေ ၆၀၈ ရှိသည်။ ထို့နောက် 1914 ခုနှစ်တွင် Champhai ခရိုင် မှ Kapmawia ဦးဆောင်သော မီဇို့စ်အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ မြန်မာ မီဇို အများစုသည် စစ်ရေး နောက်ခံရှိသည်။ 1940 ခုနှစ်များလောက်တွင် လူရှိုင်းတောင်များ (ယနေ့ မီဇိုရမ်) တွင် ဗမာ့တပ်မတော် သို့ ဝင်ရောက်ရန် ရေပန်းစားသည်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။  ထို့ကြောင့် ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် မြန်မာစစ်တပ်တွင် မီဇိုး ၅၀၀ ရှိခဲ့ကာ ၁၉၆၀ တွင် ၃၀၀၀ အထိ တိုးလာခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် မီဇိုရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများ တည်ထောင်ခဲ့သည့် ပထမဆုံး မီဇိုမြို့သည် စစ်ကိုင်းတိုင်း လက်ပန်ကုန်း သို့မဟုတ် *ဆိုင်းငွောင်းဗာ ခွါး'' ဟု လူသိများသော မီဇိုတွင် ဖြစ်သည်။

၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် အစိုးရဦးဆောင်သော ခန့်မှန်းချက်အရ မြန်မာနိုင်ငံတွင် မီဇိုကျေးရွာ ၈၃ ရွာရှိပြီး လူပေါင်း ၃၃,၅၅၄ ၏ အိမ်ခြေ ၅,၇၃၆ ရှိသည်။ 

## ယဉ်ကျေးမှု 
မြန်မာ မီဇို အများစုသည် ခရစ်ယာန်များ ဖြစ်ကြပြီး မီဇိုနှင့် ဗမာစကား ပြောဆိုကြသည်။ နာမည်ကြီး မီဇိုပွဲတော် Chapchar Kut နှင့် အခြားပွဲတော်များကို ကလေးမြို့တွင် လူသိရှင်ကြား ကျင်းပကြသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် မီဇိုဟင်းလျာအချို့ကို မိတ်ဆက်ပေးခဲ့သည်။

* ဆာဗူ့သွီး
* ဘိုင်
* ဆမ်းတော့ ကန်

## နိုင်ငံသား 
မြန်မာနိုင်ငံရှိ မီဇိုးအများစုသည် ချင်းမျိုးနွယ်စုများ နှင့် တရားဝင်သတ်မှတ်ထားသည်။ သို့သော်လည်း ယခင်က ဖဆပလ ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ်သည် မီဇိုရမ်ပြည်နယ် မှ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်သို့ လာရောက်၍ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အခြေချနေထိုင်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ အချို့က ၎င်းကို နည်းပရိယာယ်တစ်ခုအဖြစ် ထင်မြင်ယူဆပြီး ပါတီကို မဲရစေခဲ့သည်။ ဤသည်မှာလည်း မဏိပူရမြို့အတွက် အလားတူကိစ္စဖြစ်သည်။  

## ထင်ရှားသော မြန်မာနွယ်မီဇိုများ 
* အေးငြိမ်းသူ
* အေးအေးမူ (နိုင်ငံရေးသမား)
* လားဒင့်ထားရီ
* စန်းယုထွေး
* Sasa (နိုင်ငံရေးသမား)

## ကိုးကား
ခြံ(မြေ)၊

**ခြံ** သည် အဆောက်အဦ တစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခုထက်ပိုသော အဆောက်အအုံနှင့် ချက်ချင်းကပ်လျက် မြေဧရိယာဖြစ်သည်။ အလုံပိတ် သို့မဟုတ် ဖွင့်နိုင်သည်။  စကားလုံးသည် *ဥယျာဉ်* ဟူသော စကားလုံးကဲ့သို့ တူညီသော ဘာသာစကား အရင်းမြစ်မှ ဆင်းသက်လာကာ တူညီသော အဓိပ္ပါယ်များစွာ ရှိသည်။

အများအားဖြင့် သီးခြားအသုံးပြုမှု သို့မဟုတ် တည်ဆောက်မှုအမျိုးအစားနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသော ဆင်းသက်လာသော စကားလုံးများစွာရှိသည်။ အချို့က ရှေးရိုးဆန်သည် သို့မဟုတ် ယခုအသုံးပြုမှုနည်းသွားနိုင်သည်။ ထိုကဲ့သို့သောစကားလုံးများ၏ဥပမာများမှာ- ဝင်း ၊ စပါးကျီ ၊ ဟင်းလင်းပြင် ၊ သင်္ချိုင်းကုန်း ၊ ဘုရားကျောင်းဝင်း ၊ အုတ်ကျင်း ၊ ထောင်ခြံ ၊ မီးရထား ၊ အမှိုက်ကျင်း ၊ တဲအိမ် ၊ နှင့် တံခါးခြံ။