ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန

**ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန** (အင်္ဂလိပ်: Ministry of Finance and Revenue) သည် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမိန့်အမှတ် ၃/၂၀၂၅ ဖြင့် "ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့" အသစ်ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ပြီး ယခင် ပြန်လည်ပေါ်ပေါက်လာသော ဝန်ကြီးဌာန ဖြစ်သည်။  

ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန သည် မြန်မာ့အုပ်ချုပ်ရေးသမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ပထမအကြိမ်အနေဖြင့် ၁၉၄၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၂ ခုနှစ်အထိ၊ ဒုတိယအကြိမ်အနေဖြင့် ၁၉၉၃ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၃ ခုနှစ်အထိနှင့် တတိယအကြိမ်အနေဖြင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်မှ လက်ရှိအချိန်အထိ တည်ရှိခဲ့ပါသည်။

လက်ရှိ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးသည် ဒေါက်တာကံဇော် ဖြစ်သည်။

## နောက်ခံသမိုင်း 
၁၉၇၂ ခုနှစ် မတိုင်မီ က  အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာနနှင့် ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်တော်ဝန်ကြီးဌာနဟူ၍ ဝန်ကြီးဌာန (၂) ဌာနအဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးစတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး အခြေအနေကို ပြန်လည်ထူထောင် ရန် နိုင်ငံ၏စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးတို့နှင့် စပ်လျဉ်းသော ဖွံ့ဖြိုးမှုစီမံကိန်းအရပ်ရပ်ကို စိစစ်ပြုစု ရေးဆွဲရန်အတွက် အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါသည်။ သို့သော် အမျိုးသား စီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာနသည် စက်မှုလက်မှုဝန်ကြီးဌာနနှင့် တွဲ၍လည်းကောင်း၊ သာသနာရေးနှင့် ပြည်ထောင်စု ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာနနှင့် တွဲ၍လည်းကောင်း၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် တွဲ၍လည်းကောင်း တည်ရှိခဲ့ပါသည်။

၁၉၇၂ ခုနှစ်မတိုင်မီ အမျိုးသား စီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာနကို ဦးစီးဌာန/ အဖွဲ့အစည်း (၅) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားရှိပြီး အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာနသည် နိုင်ငံတော်၏ စီးပွားရေးစာချုပ်များ ကို စိစစ်ခြင်း၊ စီမံကိန်းများ ညှိနှိုင်းခြင်း၊ နိုင်ငံခြားမှ စီးပွားရေးပူးပေါင်းမှု အကူအညီများနှင့် ကုလသမဂ္ဂ ကျွမ်းကျင်မှု အကူအညီများ ရယူရန် ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက် ပေးခဲ့ပါသည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်မတိုင်မီကာလတွင် ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်တော်ဝန်ကြီးဌာနကို ဝန်ကြီး ရုံး၊ ငွေစာရင်းစစ်ရုံးများအပါအဝင် ဦးစီးဌာန/အဖွဲ့အစည်း/လုပ်ငန်း(၁၇) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားရှိပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ ငွေကြေး စနစ်နှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုရှိစေရန် အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါသည်။

တော်လှန်ရေးကောင်စီအစိုးရလက်ထက် ၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်သစ် ဖော်ထုတ် ရေး အစီအစဉ်အရ အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာနနှင့် ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်တော် ဝန်ကြီးဌာန တို့ကို ပေါင်းစပ်၍ စီမံကိန်းနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနဟု ခေါ်တွင်ခဲ့ပြီး ဝန်ကြီးဌာန၏ ပင်ရင်း လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ရန် ဦးစီးဌာန/ အဖွဲ့အစည်း/ လုပ်ငန်း(၁၅)ခု ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါသည်။ 

၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်မှ ပြောင်းလဲကျင့်သုံးသော စီးပွားရေးစနစ်သစ်နှင့် လိုက်လျောညီထွေစွာ စီးပွား ရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုလုပ်ငန်းများကို ထိရောက်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက်  စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနအား အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့်စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်မှုဝန်ကြီးဌာနနှင့် ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာနများအဖြစ် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါ သည်။ အမျိုးသားစီမံ ကိန်းနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဝန်ကြီးဌာနအောက်တွင် ဦးစီးဌာန/ အဖွဲ့အစည်း (၇) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားရှိခဲ့ပြီး ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာနအောက်တွင် လုပ်ငန်းဌာနကြီး (၆)ခုနှင့် ဦးစီးဌာန (၆)ခု စုစုပေါင်းဌာနကြီး (၁၂)ခုတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်း၍ လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါသည်။

၂ဝ၁၃ ခုနှစ်တွင် ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာနကို ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနအဖြစ် အမည် ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်ကိုလည်း ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနအောက်မှ ခွဲထွက်၍ သီးခြားဖွဲ့စည်းခွင့်ပြုခဲ့ပါသည်။ ပြင်ဆင်ပြောင်းလဲသည့် ဖွဲ့စည်းပုံအရ ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်တွင် လုပ်ငန်း (၁) ခုနှင့် ဦးစီးဌာန (၂) ခုတိုးချဲ့၍ လုပ်ငန်းဌာနကြီး (၅) ခုနှင့် ဦးစီးဌာန (၈) ခု စုစုပေါင်းဌာနကြီး (၁၃) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပါသည်။

၂ဝ၁၆ ခုနှစ်တွင် လုပ်ငန်းများ ကျစ်လျစ်သိပ်သည်းစွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် လုပ်ငန်း သဘော သဘာဝချင်းဆက်စပ်တူညီသည့် ဝန်ကြီးဌာနများကို ပေါင်းစည်းမှုအရ အမျိုးသား စီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဝန်ကြီးဌာနနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန (၂) ခုတို့အား စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန (၁) ခုတည်းအဖြစ် ပြန်လည်ပူးပေါင်း၍ ဦးစီးဌာန/လုပ်ငန်း/ အဖွဲ့အစည်း (၂ဝ)ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါသည်။

၂ဝ၁၈ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ(၂၈) ရက်တွင် စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန အောက်တွင် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် ကုမ္ပဏီများညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာနနှင့် နိုင်ငံခြား စီးပွား ဆက်သွယ်ရေးဦးစီးဌာနတို့ကို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဌာန အောက်သို့ ပြောင်းရွှေ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သဖြင့် စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနအောက်တွင် ဦးစီးဌာန/ လုပ်ငန်း/ အဖွဲ့အစည်း (၁၈) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါသည်။

၂ဝ၁၉ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၂၉) ရက်နေ့တွင်  စီမံကိန်းနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန နှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာနတို့ကို ပူးပေါင်း၍ စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာနအဖြစ် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးရုံး အပါအဝင် ဦးစီးဌာန/ လုပ်ငန်း/ အဖွဲ့အစည်း စုစုပေါင်း  (၂၅) ခု ဖြင့်  ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါသည်။

၂ဝ၂ဝ ပြည့်နှစ်၊ ဇူလိုင်လ (၂၁) ရက်နေ့တွင် စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန အောက်တွင် ဖွဲ့စည်းထားသည့် အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့ရုံးကို ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံး ဝန်ကြီးဌာန အောက်တွင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သဖြင့် စီမံကိန်း၊ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာနအောက်တွင် ပြည်ထောင်စု ဝန်ကြီးရုံး အပါအဝင် ဦးစီးဌာန/ လုပ်ငန်း/ အဖွဲ့အစည်း စုစုပေါင်း (၂၄) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါသည်။

၂ဝ၂၁ ခုနှစ်၊ မေလ (၃) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီသည် စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာနကို  စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာနဟူ၍ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သဖြင့် စီမံကိန်းနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန အောက်တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးရုံး အပါအဝင် ဦးစီးဌာန/ လုပ်ငန်း/ အဖွဲ့အစည်း စုစုပေါင်း (၁၈) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါသည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမိန့်အမှတ် ၃/၂၀၂၅ ဖြင့် "ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့" အသစ်ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ပြီး စီမံကိန်းနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန အစား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးနှင့် အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန နှင့် ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန ဟု ဝန်ကြီးဌာန နှစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာသည်။ 

## ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ 
### ဒုတိယဝန်ကြီးများ 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးဌာနများ