open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
မြင်းခေါင်းတယော

***မြင်းခေါင်းတယော*** သို့ မောလင်ကွာ(  ;   ) သည် မွန်ဂိုဘိုးတံတင်ကြိုးတပ်တူရိယာ ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မွန်ဂိုလူမျိုး တို့၏အရေးအကြီးဆုံးဂီတတူရိယာတစ်ခုဖြစ်ပြီး မွန်ဂိုလူမျိုး တို့၏သင်္ကေတတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုတယောဟသည် ယူနက်စကို မှဖော်ထုတ်ထားသော ခံတွင်းနှင့်ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာမဟုတ်သည့်အမွေအနှစ်များ၏လက်ရာတစ်ခုဖြစ်သည် ။ 
[alt=WOMADelaide festival Adelaide, Australia 2012|thumb| ၂၀၁၂ ခုနှစ် [အက်ဒလိတ်မြို့|၊ ဩစတြေးလျနိုင်ငံ၊ Adelaide ရှိ WOMADelaide ပွဲတော်တွင်။ ]]

right|thumb|267x267px|  တရုတ်ပြည်ရှိ အတွင်းပိုင်းမွန်ဂိုလူမျိုးများအသုံးပြုသည့် မြင်းခေါင်းတယောပုံစံ
မြင်းခေါင်းတယော၏ ဇာစ်မြစ်နှင့်ပတ်သက်သည့် ဒဏ္ဍာရီတစ်ခုမှာ Namjil the Cuckoo အမည်ရှိသည့် သိုးကျောင်းသားတစ်ဦး သည်မြင်းပျံတစ်ကောင်၏ လက်ဆောင်ကိုရရှိခဲ့သည်။ သူသည် ညအချိန်တွင် ၎င်းကိုတပ်ဆင်ပြီးချစ်မြတ်နိုးမှုနှင့်တွေ့ရန်ပျံသန်းလိမ့်မည်။ မနာလိုသောအမျိုးသမီးတစ်ဦး သည် မြင်းတောင်ပံများကိုဖြတ်တောက်ပစ်လိုက်သဖြငမြင်းသည်လေထဲမှကျပြီးသေဆုံးခဲ့သည်။ ဝမ်းနည်းပူဆွေးနေသောသိုးကျောင်းသားသည် ယခုအတောင်မရှိသောမြင်း၏အသားအရေနှင့်မြင်းမြီးတို့ဖြင့် မြင်းခေါင်းတစ်ခုကို ပြုလုပ်၍ သူ့မြင်းနှင့်ပတ်သက်သည့် ဝမ်းနည်းခြင်းသီချင်းများကိုသီဆိုဖွင့်ပြခဲ့သည်။ 

## တီးခတ်နည်း 
thumb| Buryatia ရှိ Zakamensky ခရိုင်ရှိ Buryat ကျေးရွာများမှ မြင်းခေါင်းတယောပုံစံ

## ကြည့်ရှုပါ 
* မွန်ဂိုလီးယားဂီတ 
* မွန်ဂိုဂီတတူရိယာများစာရင်း 
* Topshur 

## ကိုးကားချက်များ 
* နားမှာ, ပီတာ K. (2004) ။ မြင်းခေါင်းဆံနှင့်မွန်ဂိုလီးယား၏နာမည်ကျော် Reimagination ။  ISBN &nbsp; 0-415-97156-X ကို ။ 
* Santaro, Mikhail (၁၉၉၉) ။ စိတ္တဇရှိရရှိနိုင်МоринХуур - Хялгасныэзэрхийгч (     ) နှင့်ဂန္ထဝင်မွန်ဂိုအက္ခရာ (     ) 
* Luvsannorov, Erdenechimeg (2003) МоринХуурын     
* Pegg, Carole (2003) မွန်ဂိုဂီတ၊ အကနှင့်ခံတွင်းပုံပြင် - ဖျော်ဖြေတင်ဆက်မှုရိုးရာ (အသံ CD ဖြင့်)     

## ပြင်ပလင့်များ 
* မွန်ဂိုအနုပညာနှင့်ယဉ်ကျေးမှု ရိုးရာတူရိယာ 
* မွန်ဂိုလီးယားသံရုံးရှိဆိုးလ်  မွန်ယဉ်ကျေးမှု။ 
* Music Tales မွန်ဂိုယဉ်ကျေးမှု၊ မွန်ဂိုစာသား၏နိယာမများနှင့်မွန်ရိုးရာသီချင်းများနှင့်မိတ်ဆက်ပေးသည် 
* Chuurqin ကစားခြင်း (တစ်ကိုယ်တော် ၅ း ၅၈ မှ ၁၅ း ၃၇) (ပူးတွဲပါ ၁၅ း ၃၇ မှ ၁၈ း ၄၉) 
* ပုံမှန် Chuurqin  
* Chuur huur ရိုးရာသီချင်း (မျိုးကွဲပုံရသည်၊ သို့သော် Xinagan Chuur မူကွဲမဟုတ်ပါ) 
* Morin huur နှင့် Chuurqin အကြားဆက်စပ်မှု 
* Mu ။ Burenchugula ၏ Harchin မော်ကွန်း“ Manggusuyin Wulige'er” ( *မကောင်းမှုဇာတ်လမ်း* ) သည် Morin huur's Chuur နည်းစနစ်ဖြင့်တီးခတ်သည်
မမလေး (နိုင်ငံရေးသမား)

**ဒေါ်မမလေး** (၇ ဖေဖော်ဝရီ ၁၉၆၂ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဒုတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်တွင် ရှမ်းပြည်နယ်မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် ၈ ကိုယ်စားပြု၍ တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။ သူမသည်အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီဝင်ဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး
ဒေါ်မမလေးကို ၁၉၆၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ ပင်းတယမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူမသည် ဓနုလူမျိုးဖြစ်သည်။ သူမသည် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဓာတုဗေဒပညာဖြင့် ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ သူမ၏ယခင်အလုပ်သည် လယ်သမားတစ်ယောက်ဖြစ်သည်။

## နိုင်ငံရေး
သူမသည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီဝင်ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်နေရာအတွက် ရှမ်းပြည်နယ် အမှတ် ၈ မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ မဲအရေအတွက် ၄၀၃၃၄ မဲရရှိခဲ့ပြီး ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံရသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၁၉၆၂ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်များ
အမ်ဖမ်မုန်တိုင်း

ဆူပါဆိုင်ကလုန်း အမ်ဖမ် (Super Cyclonic Storm Amphan)သည် အလွန့်အလွန်အားကောင်းပြီး အပျက်အစီးအသေပျောက်များဖြစ်စေခဲ့သည့် အပူပိုင်းမုန်တိုင်းတစ်လုံးဖြစ်ကာ မေလ ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် တိုက်ခတ်ခဲ့ပြီး အရှေ့အိန္ဒိယနှင့် ဘင်္ဂလား‌ဒေ့ရှ်နိုင်ငံအပေါ် အပျက်အစီးများစွာဖြစ်စေခဲ့သည်။ ဂင်္ဂါမြစ်ဝှမ်းဒေသအား ၂၀၀၇ ခုနှစ်က တိုက်ခတ်ခဲ့သည့် စီဒါ ဆိုင်ကလုန်းနှင့် ၁၉၉၉ခုနှစ်တွင် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်ကို တိုက်ခတ်ခဲ့သည့် ပထမဆုံး ဆူပါဆိုင်ကလုန်းဖြစ်သည့် ဩရိသ ဆိုင်ကလုန်းမုန်းတိုင်း တို့နောက်ပိုင်းတွင် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အပြင်းထန်ဆုံး အပူပိုင်းဆိုင်ကလုန်းဖြစ်သည်။ အပျက်အစီးများကြောင့် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၃ ဘီလျံကျော်ခန့် ဆုံးရှုံးစေပြီး မြောက်အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာအတွင်း အကုန်အကျအများဆုံး မုန်တိုင်းအဖြစ်မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ရကာ ၂၀၀၈ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံတွင် တိုက်ခတ်ခဲ့သည် နာဂစ်ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းကြောင့် ဆုံးရှုံးရသည့်တန်ဖိုးထက် သာလွန်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
အင်ကာဒဏ္ဍာရီ

ဒေသ]]
**အင်ကာဒဏ္ဍာရီ ()** တွင်  အင်ကာလူမျိုးတို့၏ ယုံကြည်မှုများအကြောင်း ရှင်းလင်းဖော်ပြတင်ဆက်ရန် အားထုတ်ထားသည့် ပုံပြင်၊ ရာဇဝင်များစွာ ပါဝင်သည်။

## အခြေခံ ယုံကြည်မှုများ
ပညာရပ်ဆိုင်ရာ သုတေသနများက အင်ကာတို့၏ ယုံကြည်မှုစနစ်များသည် ၎င်းတို့၏ စကြဝဠာအယူအဆအမြင်များနှင့် ပေါင်းစပ်ခဲ့ကြသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ အထူးသဖြင့် မြို့တော် *ခွတ်စ်ကို* (Cuzco) မှနေ၍ နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီတို့၏ ရွေ့ရှားမှုများကို အင်ကာတို့၏ လေ့လာမှုများနှင့် ပတ်သက်သည့် စကြဝဠာအယူအဆ အထင်အမြင်များဖြစ်ကြသည်။ ထိုအင်ကာမြို့တော်ကို *ခွတ်စ်ကို* ဟုခေါ်တွင်ကြ၍ အဓိပ္ပာယ်မှာ 'ကမ္ဘာ့အလယ်' ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ဤရှုထောင့်အမြင်မှ အင်ကာပုံပြင်များသည် နတ်က္ခတာယာ ဂြိုဟ်များ၏ ရွေ့ရှားမှု၊ ဖွဲ့စည်းပုံများကို သရုပ်ဖော်တင်ပြကြ၍ ထိုနတ်က္ခဂြိုဟ်များအကြောင်းအရာများသည် ၎င်းတို့၏ စိုက်ပျိုးရေး ရာသီစက်ဝန်းနှင့် ဆက်စပ်ပတ်သက်လျက် ရှိသည်။ ထပ်တလဲလဲဖြစ်တတ်သည့် စိုက်ပျိုးရေး ရာသီကာလများအပေါ်တွင် မှီခိုနေရသောကြောင့် အင်ကာတို့အတွင် ထိုနတ်က္ခတာယာ ဂြိုဟ်များသည် လွန်စွာမှ အရေးပါအရာရောက်ကြ၏ ။  (တစ်ကြိမ်တွင် နှစ်ပေါင်း (၈၀၀)) ဟုဆိုသော ပို၍ကြီးမားကျယ်ပြန့်သည့် ရာသီစက်ဝန်း၊ တစ်နှစ်စီတွင်ဖြစ်တတ်သည့် ရာသီစက်ဝန်းများနှင့် စိုက်ပျိုးရေးရာသီကာလများသည် ဆက်စပ်လျှင်ရှိနေကြသည်။ မင်းဆက်အပြောင်းအလဲ၊ လူမှုရေးရာ ကပ်ဘေးများရှိလင့်ကစား ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အဓိကအချက်အလက်ပြောင်းလဲခြင်း(တစ်ခေတ်မှ နောက်တစ်ခေတ်သို့ ကူးပြောင်းခြင်း)ကို သေချာခိုင်မာစေရန် ဤနည်းဖြင့် အချိန်ကာလထိန်းသိမ်းထားခြင်းကို အသုံးချကြသည်။

ဖရန့်စစ္စကို ပစ်ဇားရို၏ ပီရူးနိုင်ငံ(ပရူး) ကို စပိန်တို့သိမ်းပိုက်ယူခဲ့ခြင်းပြီးနောက် အင်ကာတို့ ထိန်းသိမ်းထားသော မှတ်တမ်းများကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့ကြသည်။ ဂယ်ရီ အာတန်(Gary Urton) တင်ပြသော အယူအဆတစ်ခုရှိရာ ထိုအချက်မှာ ကွီးပူး (Quipu) ကိရိယာသည် ဘာသာစကားအသံထွက် (phonological) (သို့) စကားလုံး/စကားစုများကို ဖော်ပြသည့် အက္ခရာ (သို့) လက္ခဏာအမှတ်အသား (logographic) အချက်အလက်များကို မှတ်တမ်းပြုရာ၌ သုံးစွဲနိုင်ခဲ့သော ဒွိစုံကိန်း (binary) စနစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု တင်ပြသည်။ ယခုအထိသိရှိရသမျှမှာ ဘုန်းတော်ကြီးများ၏ မှတ်တမ်းများအပေါ်တွင်အခြေခံသည်။ ထိုမှတ်တမ်းများသည် အင်ကာကဗျာလင်္ကာများ၊ ဗိသုကာများမှပါသော ပုံများနှင့် အမှတ်လက္ခဏာများ၊ ထို့နောက် အန်ဒီးဇ် တောင်တန်းကြီး၏ မူလနေထိုင်သူများအကြား ယခုထိ ရှင်သန်လျက် ရှိသော ဒဏ္ဍာရီနှင့် ရာဇဝင်တို့မှ ဖြစ်ကြသည်။

## ကိုးကား
နော့ဆူဘာသာစကား

'''*နော့ဆူ သို့မဟုတ် (နောဆူ   *Nuosuhxop)*ကို ****မြောက်ပိုင်းယီ၊** *'လျန်ရှန်ယီနှင့် စီချွမ်ယီလူမျိုးဟု လူသိများသည်။'' ယီလူမျိုးတွင် ယီဘာသာစကားကို တရုတ်အစိုးရကတိုင်းရင်းသားဘာသာအဖြစ်ရွေးချယ်ထားပြီး စာသင်ကျောင်းများ၌ တရုတ်ဘာသာနည်းတူပြောဆိုသုံးစွဲခွင့်ပေးထားသည်။ ၎င်းဘာသာကို (၁၉၉၄ခုနှစ်ခန့်မှန်း တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ သန်းခေါင်စာရင်း)အရ လူ၂သန်းခန့်ရှိပြီး လူဦးရေ၏ ၆၀ရာခိုင်နှုန်းသည် မိခင်ဘာသာကိုသာပြောဆိုနိုင်ကြသည်။ နော့ဆူတို့၏ ဘာသာစကားတွင်နော့ဆူ / ယီ အမည်ဖြစ်ပြီး မန်ဒရင်းတရုတ်ဘာသာ၌ အသုံးမပြုပါ။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် အသံထွက်အတွက်စာလုံးပေါင်းဖြစ်နိုင်သော်လည်း နော့ဆူဆိုသည့်စကားလုံးသည် တရုတ်စာလုံးများတွင်အဓိပ္ပာယ် မရှိပါ။  

## အရေးအသားစနစ် 
**ယီရှေးဟောင်းစာ**သည် သင်ရိုးညွှန်းတမ်းဆိုင်ရာ ဂရပ်ဖစ် စနစ် ၈၀၀၀ &#x2013; ၁၀,၀၀၀ အထိရှိသည်။ စာသားတည်ဆောက်ပုံသည် တရုတ်စာလုံးများ နှင့်ဆင်တူသော်လည်း အရုပ်စာသင်္ကေတများသည်ပုံစံချင်းမတူဘဲတိုက်ရိုက်ဆက်စပ်မှုအနည်းငယ်သာရှိသည်။ 

ယီစာအသစ် (     ) တစ်ဦးစံတစ်ခုဖြစ်သည် သင်ရိုးညွှန်းတမ်း ၏ဒေသန္တရအစိုးရတို့က 1974 ခုနှစ်အတွက်ဂန္ script ကိုမှဆင်းသက်လာ တရုတ် ။ ၎င်းကို ၁၉၈၀ ခုနှစ်တွင်ယီဘာသာ၏တရားဝင်စာဖြင့်ရေးသားခဲ့သည်။ လျင်ရှန်စကားပေါ်တွင်အခြေခံသည့် အရုပ်စာသင်္ကေတ ၇၅၆ ခု၊ တရုတ်မှ မွေးစားစာလုံးများတွင်သာတွေ့ရှိသော syllables ၆၃ ခုရှိသည်။ 

၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင်တရုတ်အစိုးရသည်ရောမအက္ခရာကို အခြေခံသည့်စကားလုံးဖြစ်သောဂလင်းစတုတ် Porteous အက္ခရာကို တီထွင်ပေးခဲ့သည်။  (သည်နောက်ပိုင်း၌ ယီစာပေဖြင့် ပြန်လည်အစားထိုး အသုံးပြုခဲ့သည်။ ) 
right|thumb|302x302px| အများပြည်သူပန်းခြံတစ်ခုအတွင်း  ယီခေတ်သစ်ဘာသာစကားကို တရုတ်၊ အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားတို့ဖြင့် ပူးတွဲဖော်ပြထားခြင်း။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ
ကဏ္ဍ:ရိုးရာတရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ
ကဏ္ဍ:ရိုးရှင်းသော တရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သည့် ဆောင်းပါးများ
အခရိ နနဝို့

**အခရိ နနဝို့**  ( မွေးဖွား နိုဝင်ဘာ ၁၂ ၁၉၉၅ - ) သည် ဂျပန်အမျိုးသမီးအဆိုတော် အို့ဆကကနေ

## အလုပ်ရှာဖွေရေး 
### တစ်ခုတည်းဂီတ 
* ဩဂုတ်လ ၂၂ ၂၀၁၈ - One room sugar life/Nanto ka naruku nai/ Ai no uta nante (ワンルームシュガーライフ/なんとかなるくない？/愛の歌なんて)
* ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ၂၀၂၀ - Turing love (チューリングラブ) Feat. Sou / Piyo

### အယ်လ်ဘမ် 
* အောက်တိုဘာ ၃ ၂၀၁၈ - Flying best Shiranai no? Chimata de uwasa no dame tenshi (フライングベスト〜知らないの？巷で噂のダメ天使〜)

### မိနိအယ်လ်ဘမ် 
* ဇူလိုင်လ ၄ ၂၀၁၇ - Shiawase ni naritai (しあわせになりたい)
* ဇူလိုင်လ ၄ ၂၀၁၇ - Neclaroid no tsukuri kata (ネクラロイドのつくりかた)
* ပြီလ ၂၉ ၂၀၁၇ - Dadada tenshi (ダダダダ天使)
* ဩဂုတ်လ ၂၂ ၂၀၁၇ - Neclaroid no Aishi kata (ネクラロイドのあいしかた)
* ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ၂၀၁၈ - Iroiro iukedo "Iine" Ga hoshii (いろいろいうけど「♡（いいね）」がほしい)
* ပြီလ ၁၀ ၂၀၁၉ - Shiawase syndrome (しあわせシンドローム)
* အောက်တိုဘာ ၂ ၂၀၁၉ - DAMELEON
* ပြီလ ၄ ၂၀၂၀ - Manga mitaina Koibito ga hoshii (マンガみたいな恋人がほしい)

### Tie up 
* ၂၀၁၈ - One room sugar life (ဖွင့်ပွဲအခင်းအကျင်း Happy sugar life ရုပ်မြင်သံကြားအန်နီမဲ)
* ၂၀၁၉ - Yes man is death (အဓိကသီချင်း Shibou Flag ga tachimashita တီဗီဒရာမာ)
* ၂၀၂၀ - Turing love Feat.Sou (အဆုံးသတ်ခေါင်းစဉ် *Rikei ga Koi ni Ochita no de Shōmei Shite Mita* ရုပ်မြင်သံကြားအန်နီမဲ) 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဂျပန် အဆိုတော်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၉၅ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ

## ပြင်ပလင့်များ 
* တရားဝင်ဝက်ဘ်ဆိုက်
* အခရိ နနဝို့- Youtube အပေါ်
* အခရိ နနဝို့ - Twitter အပေါ်
* အခရိ နနဝို့- Instragram အပေါ်
အချစ်ဖွဲ့လေညင်း

***အချစ်ဖွဲ့လေညင်း*** သည် မြန်မာဒရမ်မာ ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲဖြစ်ပြီး ကျော်ထက်ဇော်၊ သံသာမိုးသိမ့်၊ ခန့်သီရိဇော် ၊ ခင်သဇင် ၊ မိုက်မိုက်တို့က ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသည်။ ကျော်ထက်ဇော်သည် အမွှာနှစ်ယောက်အဖြစ် နှစ်ကိုယ်ခွဲ သရုပ်ဆောင်ထားသည်။ဤဇာတ်လမ်းတွဲအား MRTV-4ရုပ်သံလိုင်းမှ ည ၇ နာရီတွင် ပြသနေသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ
မန္န (သရုပ်ဆောင်)

SM Aslam Talukder (၁၉၆၄ ခုနှစ်64ပြီ ၁၄ ရက်မှ ၂၀၀၈ ခုနှစ်ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇ ရက်) ကိုသူ၏ဇာတ်စင် Manna ဟုလူသိများသည်မှာဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်နှင့်ထုတ်လုပ်သူဖြစ်သည်။ သူ၏ ၂၄ နှစ်တာကာလအတွင်းသူသည်ရုပ်ရှင်ကားပေါင်း ၃၀၀ ကျော်တွင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ သူ့ကိုနောက်ဆုံးပေါ် မိုးဟေကို (သူရဲကောင်း) နှင့် Dhaliwood ရွှေမျိုးဆက်မှ Megastar ဟုခေါ်သည်။ 1 National Film Awards၊ 3 Meril Prothom Alo ဆုများ၊
ကဏ္ဍ:၂၀၀၈ ကွယ်လွန်သူများ
ကဏ္ဍ:၁၉၆၄ မွေးဖွားသူများ
## ကိုးကား
လက်ဖက်ရည်

**လက်ဖက်ရည်** ( လ္ဘက်ရည် / tea drink ) ကို လက်ဖက် မှ ပြုလုပ်သည်။ လက်ဖက် အချိုခြောက်ကို ရေနွေးကရားအိုးထဲ ထည့်နှပ်ကာ အဖက်များစစ်၍သော်လည်းကောင်း သို့မဟုတ် ပိတ်ဖြူဖြင့် ထည့်နှပ်ကာ ရလာသည့် အရည်ကို နို့ဆီ၊ နို့စိမ်း၊ နွားနို့ ၊မလိုင် စသည်တို့ဖြင့်ရောကာ ဖျော်ကြသည်။ မြန်မာ့ လက်ဖက်ရည်သည် မြန်မာပြည်ရှိ လူတိုင်းနီးပါးနှင့် ရင်းနှီးနေပြီးသောအရာဖြစ်သည်။ နေရာတိုင်းလိုလိုတွင် လက်ဖက်ရည်ရောင်းသော လက်ဖက်ရည်ဆိုင် ရှိသည်။  လက်ဖက်ရည်ကို ချိုစိမ့်၊ ကျစိမ့်၊ ပေါ့ကျ၊ ပေါ့စိမ့် စသဖြင့် အရသာပေါင်းစပ်နည်းမျိုးစုံဖြင့် သောက်သုံးကြသည်။

## လက်ဖက်ရည်နှင့်ကျန်းမာရေး 
လက်ဖက်ရည်အား သင့်တင့်မျှတသော ပမာဏ သောက်သုံးပါက အကျိုးအာနိသင်အနေဖြင့်  ဦးနှောက် စွမ်းအင်မြင့်စေသည့်အပြင် စိတ်အာရုံစူးစိုက်မှုကိုပါ ကောင်းမွန်စေသည်။သို့သော် လိုသည်ထက်ပို၍ သောက်သုံးလျှင်မူ လက်ဖက်ရည်တွင် ပါဝင်သော ကဖင်းဓာတ်ကြောင့်  စွဲလမ်းခြင်းအပြင် ကဖင်းဓာတ်၏ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများပါ ရနိုင်သည်။

အိပ်ရာမဝင်ခင် ၆နာရီအတွင်း လက်ဖက်ရည်များများ သောက်တတ်သူများသည် အိပ်မပျော်ခြင်းဝေဒနာကို ခံစားရသည်။ ထို့ပြင် တချို့တွင် အိပ်ပျော်ရန်ခက်ခဲခြင်းနှင့်တကွ ကဖင်းဓာတ်ကြောင့် စိတ်လှုပ်ရှားခြင်း၊ ဂနာမငြိမ်ဖြစ်ခြင်းနှင့် အစာအိမ်ဝေဒနာများကိုလည်း ခံစားရသည်။

လက်ဖက်ရည်တစ်ခွက်ကို ၃ကြိမ်မှ ၄ကြိမ် ခွဲ၍ သောက်သုံးခြင်းဖြင့် လည်းကောင်း၊ လက်ဖက်ရည်ကို ခဏတာ နှပ်၍သော်လည်းကောင်း၊ လက်ဖက်ရည်သောက်မည့် ရေနွေး၏အပူချိန်ကို လျှော့၍လည်းကောင်း ကဖင်းဓာတ် ပမာဏကိုလျှော့ချ၍ ရသည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:လက်ဖက်
မကိုခင်မှ ဥကိုခင်

**မကိုခင်မှ ဥကိုခင်** သည် မြန်မာစကားပုံ တစ်ခုဖြစ်သည်။

## အဓိပ္ပာယ်
ငှက်ဖိုသည် ငှက်မကို ခင်တွယ်မှ ဥနှင့် အသိုက်အမြုံကို ခင်တွယ်သကဲ့သို့ ယောက်ျားများသည် မိမိ၏ အိမ်သူဇနီးအပေါ် ချစ်ခင်တွယ်တာမှုရှိမှ သားသမီးများအပေါ်တွင်လည်း ချစ်ခင်တွယ်တာမှုရှိသည်။

"*မကိုခင်မှ ဥကို ခင်သတဲ့။ ငါ့ကိုမုန်းရင် ကလေးကို ဒါလောက် ယုယပါ့မလား*"

ကဏ္ဍ:မြန်မာစကားပုံများ
ဝိနည်းတတ် ကြက်သတ်

**ဝိနည်းတတ် ကြက်သတ်** ဆိုသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## အဓိပ္ပာယ် 
ဝိနည်းတတ်သူသည် ဝိနည်းလွတ်အောင် လက်တစ်လုံးခြားရှောင်၍ ကြက်သတ်သည်ဆိုသကဲ့သို့ ဥပဒေစည်းကမ်းတတ်ကျွမ်းသူက ဥပဒေလွတ်အောင် လက်တစ်လုံးခြားရှောင်၍ အပြစ်ကျူးလွန်သည်။ 

## မူလရင်းမြစ် 
*"ဝိနည်းတတ်ရင် ကြက်သတ်၊ ပရိယာယ်ပိုင်ရင် နိုင်ချင်တိုင်းနိုင်လို့ ဆိုကြပေမဲ့ အတိအကျဝေဖန်ချက် ချကြည့်လိုက်လျှင် ... အကောင်းစုထဲမှာတော့ ထည့်ပြီးတွက်ချက်ဖို့ မထားထိုက်ပေဘူးပေါ့။" (၁၃၀၈-ခန့်) ချစ်ပြိုင်။ ၁၀၀။
ဒွါရဝတီ

မြန်မာဘာသာတွင် **ဒွါရဝတီ**အမည်ဖြင့် ရှေးဟောင်းမြို့ပေါင်းများစွာကိုဖော်ပြထားသည်။ 

အောက်ပါတို့ကို ရှူပါ။ 

*အယုဇ္ဈပူရတိုင်း - ဒွါရဝတီမြို့
*သုရဋ္ဌတိုင်း - ဒွါရာဝတီမြို့
*အယုဒ္ဓယတိုင်း - ဒွါရဝတီမြို့

တို့ဖြစ်ကြသည်။
သမ္ဘူလ

**သမ္ဘူလ** (**တိလောကဝဋံသိကာ**, **ဦးဆောက်ပန်း**) သည် ပုဂံခေတ် ကျန်စစ်သားမင်း၏ မိဖုရားခေါင် ဖြစ်သည်။ [မဏိစန္ဒာ]]မင်းသမီးအ‌ရေးနှင့်ပတ်သက်၍ အနော်ရထာမင်းကြီးသည် ကြီးစွာအမျက်ထွက်သဖြင့် ကျန်စစ်သားထွက်ပြေးစဉ် သမ္ဘူလနှင့် တွေ့ဆုံချစ်ကြိုက်ခဲ့ကာ ရာဇကုမာရ်ကို မွေးဖွားခဲ့သည်။ အနော်ရထာမင်းနတ်ရွာစံပြီးနောက် သားတော်စောလူးမင်းနန်းတက်၏။ ထိုအခါ မှူးမတ်တို့၏ ပန်ကြားချက်အရ ကျန်စစ်သားကို နန်းတော်သို့ ပြန်လည်ခေါ်ယူခဲ့လေသည်။ ကျန်စစ်သားက အဖိုးအနဂ္ဃထိုက်တန်သော လက်စွပ်ကို သမ္ဘူလအား ပေးခဲ့၏။ သမီးမိန်းကလေးမွေးသော် ဤလက်စွပ်ကို ထုခွဲရောင်းချစားသောက်လေ။ သားယောက်ျားလေးမွေးသော် ဤလက်စွပ်နှင့်တကွ နန်းတော်သို့ လိုက်လာခဲ့လေဟု အမှာထားခဲ့၏။ ကျန်စစ်သားနန်းတက်၍ နှစ်နှစ်ကြာသော် သမ္ဘူလလည်း သားငယ်လက်ကိုဆွဲ၍ လက်စွပ်နှင့်တကွ နန်းတော်သို့လိုက်လာ၏။ ကျန်စစ်သားလည်း သမ္ဘူလကို 'ဦးဆောက်ပန်း' အမည်ပေး၍ မိဖုရားမြှောက်လေ၏။ သားတော်ကို ဇေယျခေတ္တရာ' ဟူသောအမည်နှင့် ရခိုင်ပြည်ဘက်ရှိ တောင်စဉ်ခုနှစ်ခရိုင် စားစေ၏။

## ကိုးကား
## ကျမ်းပြုစာရင်း
* 
* 

ကဏ္ဍ:ပုဂံခေတ် မိဖုရားခေါင်များ
ကဏ္ဍ:၁၁ ရာစု မြန်မာ အမျိုးသမီးများ
မေယုတောင်တန်း

**မေယုတောင်တန်း** () သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၏ အနောက်ဘက်နယ်ခြားတွင်တည်ရှိပြီး တည်နေရာအားဖြင့် အရေးကြီးသော တောင်တန်းလည်းဖြစ်သည်။ မေယုမြစ်နှင့် နတ်မြစ်အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ စစ်တကောင်းတောင်တန်း၏ အဆက်ဖြစ်သည်။ မြောက်၊ အနောက်မြောက်မှ အရှေ့တောင်ဘက်ဆီသို့ သွယ်တန်းလျက်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်တွင် မင်္ဂလာဂီရိ အမည်တွင်၍ ၎င်းတောင်၏ အမြင့်ဆုံးအပိုင်းသည် ပေပေါင်း ( ၂၁၇၄)ခန့် မြင့်သည်။ ၎င်းတောင်နှင့် မေယုတောင်၏ အစပ်တွင် မတ်စောက်၍ ပြတ်တောက်နေသလိုရှိသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် မောယုတောင်တန်းအမည်ဖြင့် မေယုမြစ်ဝတိုင်အောင် (၅၂) မိုင်ခန့် ရှည်လျား သွယ်တန်းနေပေသည်။ အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် မြောက်ဘက်တွင် ခြောက်မိုင်ခန့်ကျယ်၍ တောင်ဘက်တွင် သန်လျက်သွားကဲ့သို့ မတ်စောက်ပြီး အချို့နေရာတွင် မိုင်ဝက်ခန့်သာ ကျယ်သည်။ မယုတောင်တန်းသည် မြောက်ဘက်မှ တောင်ဘက်သို့ အဆင့်ဆင့် တောင်ထိပ်များရှိပြီး ပေ - ၂၁၅၅ ၊ ၁၉၇၅ ၊ ၁၄၄၀ ၊ ၁၃၃၀ ၊ ၁၁၇၁ ၊ ၇၂၇ ၊ ၄၃၆ ၊ ဖောလ်ပွိုင့် မေယုကျွန်းနှင့် မျဉ်းပြိုင်လောက်အနီးတွင် ပင်လယ် အောက်သို့ ငုပ်ဆင်းသွားသည်။ အချို့နေရာတွင် ကျောက်ဆောင်များအသွင်ဖြင့် ကမ်းအနီးတွင် ပေါ်နေသည်။ ရှေးယခင်က မရူတောင်တန်း၊ မရူမြစ် ဟုခေါ်ပြီး တဖန် မယူတောင်တန်း ၊ မယူမြစ် ဟုပြောင်းလဲလာသည်။ ယခုအခါမှာ မေယုတောင်တန်း၊ မေယုမြစ် ဟုခေါ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်
ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်
ဘူးနားပင်း ရေသွင်း၍မဝင်

**ဘူးနားပင်း ရေသွင်း၍မဝင်** ဆိုသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## အဓိပ္ပာယ် 
အပေါက်မရှိသောဘူး၌ ရေထည့်ပါသော်လည်း မဝင်သကဲ့သို့ ခံယူလိုစိတ် မရှိသူအား မည်မျှဆုံးမပြောဆိုကာမူ နားမဝင်ဘဲ ရှိသည်။

"လူသွပ်လူရိုင်း၊ လူ့ရုန့်ထိုင်းတို့၊ ရိုင်းရိုင်းပင်းပင်း၊ တရားသွင်းလည်း၊ ဘူးနားပင်းတွင်၊ ရေမဝင်သို့၊ နားပြင်မကြား၊ အလွတ်သွား၍၊ ကျွဲပါးစောင်းတီး"

## ကြောင်းတူသံကွဲ 
*ဝါးနားပင်း ရေသွင်း၍မဝင်
အင်တာနေရှင်နယ် (သီချင်း)

**အင်တာနေရှင်နယ်** () သည် လက်ဝဲစွန်းရောက် အမျိုးသားရေး သီချင်း ဖြစ်သည်။ ဒုတိယ အင်တာနေရှင်နယ် အဖြစ် သတ်မှတ်ပြီးချိန် ၁၉ရာစုနှစ်နောင်းပိုင်း  ဆိုရှယ်လစ် လှုပ်ရှားမှုများ အတွက် အမျိုးသားရေး သီချင် တစ်ပုဒ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ပထမ အင်တာနေရှင်နယ် သီချင်းမှာ ၁၈၆၄ခုနှစ် တွင် ကျင်းပသော ပြင်သစ် အလုပ်သမား ကွန်ဂရက်မှ တစ်ဆင့် ပေါ်ပေါက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ အင်တာနေရှင်နယ်အား ရေးသားခဲ့ သူမှာ ယင်း ကွန်ဂရက်အား တက်ရောက်သူ တော်လှန်ရေးသမား ယူဂျင်း ပေါ်တီယဲ ဖြစ်သည်။

သီချင်း၏ မူရင်း ပြင်သစ်အမည်မှာ  ''C'est la lutte finale / Groupons-nous et demain / L'Internationale / Sera le genre humain'' ဖြစ်ပြီး အင်္ဂလိပ် လိုအားဖြင့် "This is the final struggle / Let us group together and tomorrow / The Internationale / Will be the human race." အဓိပ္ပာယ် သက်ရောက်သည်။ အင်တာနေရှင်နယ် သီချင်းအား ဘာသာစကားပေါင်း များစွာသို့ ပြန်ဆိုထားသည်။အင်တာနေရှင်နယ် သီချင်းအား  မင်းမဲ့စရိုက် ၊ ကွန်မြူနစ်များ ၊ ဆိုရှယ်လစ်များ ၊ ဒီမိုကရေစီဆိုရှယ်လစ် များနှင့် ဆိုရှယ်ဒီမိုကရက် လှုပ်ရှားမှုများတွင် အသုံးပြုကြသည်။

၁၉၄၄ ခုနှစ် မတ်လ ၁၅ရက်နေ့ မတိုင်ခင် အထိ ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စု ၏ အမျိုးသား နိုင်ငံတော် သီချင်းဖြစ်ခဲ့သည်။ထို့ပြင် ယင်းမတိုင်မီက၎င်းကို  တရုတ်ဆိုဗီယက်သမ္မတနိုင်ငံ ၊ Bavarian ဆိုဗီယက်သမ္မတနိုင်ငံ ၊ စလိုဗက်ဆိုဗီယက်သမ္မတနိုင်ငံ နှင့်ဟန်ဂေရီဆိုဗီယက်သမ္မတနိုင်ငံတို့ကနိုင်ငံတော်သီချင်းအဖြစ်အသုံးပြု ခဲ့သည်။

## မူရင်း သီချင်း စာသား 
## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်များ
*
*အခြား  ဒေါင်းလုတ်လုပ်နိုင်သော အသံဖိုင်များ 
*"The Internationale": lyrics and tabs
*ဘာသာစကား ၄၀ ကျော် ပါဝင်သော ဒေါင်းလုတ်နိုင်သော အသံဖိုင်များ 
*[အင်တာနေရှင်နယ် (မြန်မာ) ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ(https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%B0%E1%80%94%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%AB%E1%80%90%E1%80%AE) ]
*Piano arrangements and orchestral MIDI file of "The Internationale"

ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်သီချင်းများ
စေတနာ့ဝန်ထမ်းများ၏ ချီတက်ပွဲ

**စေတနာ့ဝန်ထမ်းများ၏ ချီတက်ပွဲ** သည်  တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ နှင့် ၎င်း၏ အထူးအုပ်ချုပ်ရေးဒေသများဖြစ်သည့် ဟောင်ကောင် နှင့် မကာအိုတို့တွင် လွှမ်းမိုးသော တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ အမျိုးသား နိုင်ငံတော်သီချင်း ဖြစ်သည်။ ယခင်တရုတ်နိုင်ငံတော်သီချင်းများနှင့်မတူပဲ ဤသီချင်းကို ဂန္ထဝင်တရုတ်ဘာသာစကား(ရှေးရိုးစာပေဟန်ဘာသာစကား)ဖြင့်ရေးသားခြင်းမပြုဘဲ ဒေသန္တရ တရုတ်ဘာသာစကားဖြင့်သာ ရေးထားသည်။

## သမိုင်းကြောင်း
## သီချင်းစာသား
### လက်ရှိမူရင်း ဗားရှင်း
### ၁၉၇၈–၁၉၈၁ ခုနှစ် ဗားရှင်း
## မှတ်စုများ 
## ကိုးကားချက်များ 
## ပြင်ပလင့်များ
* 
* တရုတ်အမျိုးသား  နိုင်ငံတော်သီချင်း (အင်္ဂလိပ်)
* တရားဝင် တေးဂီတ ဗားရှင်း, တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ အစိုးရ ၏ စီစဉ်မှု
* တရားဝင် အသံ ဗားရှင်း, တရုတ် အင်တာနက် အချက်အလက် စင်တာ ၏ စီစဉ်မှု
* "March of the Volunteers"  at *National Anthems*
* *Children of Troubled Times* in its entirety and the climactic march
* Paul Robeson recorded on *Chee Lai!* (May 1941), live at Prague (April 1949), and live at Moscow (14 June 1949)
* The intro to *Why We Fight: The Battle of China* (1944), featuring the "March of the Volunteers" as its theme
* National Day performances from 1949 to 2009
* The 1978&ndash;1982 version in two renditions
* APIs in Hong Kong from 2006, 2008, 2009, and 2012
*ဟောင်ကောင် ၁၉၉၇
*မကာအို ၁၉၉၉

ကဏ္ဍ:တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်သီချင်းများ
ကဏ္ဍ:တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ အမျိုးသားရေးတေးသီချင်းများ
နမ်းဘာသာစကား

* နမ်း ဘာသာစကား (တရုတ် - တိဘက်) ၊ နမ်းဂိသျှ ဘာသာစကား 
* နာင်ဘာသာစကား (Tai) ၊ တိုင်ဘာသာစကား
နမ်းဘာသာစကား (တရုတ်- တိဘက်နွယ်)

**ဖှုချေနော** သို့မဟုတ် **အနုင်**   (Derung: Vnung [ə˧˩nuŋ˥˧]) သည် မြန်မာနိုင်ငံ ကချင်ပြည်နယ် ၊ တရုတ်ပြည် ဖှူကုင်းခရိုင်ရှိ နမ်းလူမျိုးများသည် တရုတ် - တိဘက်ဘာသာစကားကို ပြောဆိုကြသည်။ အနုင်းဘာသာစကားသည် သရန် နှင့် ရဝင် ဘာသာစကားများနှင့် ဆက်နွယ်မှုရှိသည်။ နူစကားပြောလူမျိုးအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော်လည်း တရုတ်ပြည်မှ အနုင်လူမျိုးအများစုသည် လီဆူသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ကြသည်။ 

## လူဦးရေ 
### တရုတ်ပြည် 
တရုတ်နိုင်ငံရှိ အောက်ဖော်ပြပါမြို့နယ်များအနုင်စကားပြောသူဦးရေ ၇၀၀၀ ကျော်ရှိသည် (Sun & Liu 2005) 

* ရှန်ဖ  帕镇: ၂၂၀၀ဦး 
* လီကျာ: ၁၀၀၀၀ဦး 
* လူမာဒေအ် 鹿马登乡:  ၂,၁၀၀ဦး 
* လီရှသီ: ၂၂၀၀ဦး 

### မြန်မာ 
အိမ်နီးချင်း မြန်မာနိုင်ငံ ကချင်ပြည်နယ်တွင် အနုင် စကားပြောသူများစွာရှိနိုင်သေးသည်၊ သို့သော်သူတို့၏လက်ရှိအနေအထားကိုမသိရသေးသော်လည်း 

* မြန်မာနိုင်ငံတွင် နော (အနုင်) လူမျိုး ၅၀၀၀ ကျော် 
* ပူတာအို ၂၀၀၀ဦး 
* မြစ်ကြီးနား ၃၀၀၀ဦး 
* တနိုင်း ၅၀၀ ဦး 

## အသံထွက်ပုံစနစ် 
နမ်းဘာသာတွင် တွင်ဗျည်းအက္ခရာ ၄၃ ခုရှိသည်။  

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နမ်းဘာသာစကားအနွယ်များ
ဂစ်တ်ဟပ်ဘ်

ဂစ်တ်ဟပ်ဘ်(GitHub, Inc.) သည်အမေရိကန်အခြေစိုက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာကုမ္ပဏီတစ်ခု ဖြစ်ပြီး ဆော့ဖ်ဝဲတည်ဆောက်ရေး၏ ရင်းမြစ်ထိန်းချုပ်မှုအတွက် လိုအပ်သောဂစ်တ်ရီပိုစစ်တရီများ ကို ထိန်းသိမ်းပေးပြီး အင်တာနက်ကို အသုံးပြု၍ ဝက်ဘ်မှတစ်ဆင့် ဖြန့်ချိပေးနိုင်ရန် နေရာနှင့်လိပ်စာ ထောက်ပံ့ပေးသည်။ 
၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ၎င်းသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၇.၅ ဘီလီယံဖြင့် မိုက်ခရိုဆော့ဖ်（Microsoft） ပိုင် ကုမ္ပဏီခွဲတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ 
၎င်းသည် ဖြန့်ဝေထားသော ရင်းမြစ်ထိန်းချုပ်မှုစနစ် နှင့် ရင်းမြစ်စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာအလုပ်များ(source code management -SCM)ကို ဂစ်တ်ကိုသုံး၍ ထောက်ပံ့ပေးပြီး အဆိုပါ စနစ်များနှင့် ဆက်စပ်ရာ အခြားလိုအပ်ချက်များကိုလည်း ထပ်ပိုးပေးသည်။ ၎င်းသည် ဆော့ဖ်ဝဲတည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများအတွက် လိုအပ်သော မည်သူက မည်သည့်နေရာကို ဝင်ရောက်သုံးစွဲနိုင်သည်ကို ထိန်းသိမ်းခြင်း(Access Control)လုပ်ငန်းနှင့် ဆော့ဖ်ဝဲတည်ဆောက်သူအချင်းချင်း ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်နိုင်အောင် ကူညီပေးခြင်းတို့ကိုလည်း ပြုလုပ်သည်။ ထိုသို့ ကူညီရာတွင် ပရောဂျက်တိုင်းအတွက် ဆော့ဖ်ဝဲအမှားပြင်မှုရာဇဝင်မှတ်ခြင်း(bug tracking)၊ ဆော့ဖ်ဝဲလုပ်နိုင်စွမ်းအသစ် တောင်းဆိုခြင်း(feature requests)၊ ဆော့ဖ်ဝဲအလုပ်ငယ်များကို စီမံခန့်ခွဲခြင်း(task management) နှင့် ဝီကီသုတစာမျက်နှာဖွင့်ပေးခြင်း တို့ကိုထောက်ပံ့ပေးသည်။

ဂစ်တ်ဟပ်ဘ်ကို အခမဲ့သော်လည်းကောင်း၊ စီးပွားဖြစ်သော်လည်းကောင်း၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းကြီးများအတွက်သော်လည်းကောင်း သင့်တော်ရာ အသုံးပြုမှုပလန်(plan)များကို ရွေးချယ်ကာ အကောင့်များဖွင့်၍ သုံးစွဲနိုင်သည်။
ရင်းမြစ်မြင် ဆော့ဖ်ဝဲတည်ဆောက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် ဂစ်တ်ဟပ်ဘ်၏ အခမဲ့အကောင့်ကို အများအားဖြင့် အသုံးပြုကြသည်။
၂၀၁၉ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ဂစ်တ်ဟပ်ဘ်သည် အခမဲ့အကောင့်များအပါအဝင် ပလန်(plan)အားလုံးအတွက် အကန့်အသတ်မဲ့ ရင်းမြစ်ကွယ် ရီပိုစစ်တရီများကို ထားသိုခွင့်စပေးသော်လည်း၊ အခမဲ့ပလန်တွင် ထိုရင်းမြစ်ကွယ် ရီပိုစစ်တရီများအတွက် ပူးပေါင်းပါဝင်လုပ်ဆောင်သူ သုံးယောက်အထိသာ ခွင့်ပြုခဲ့သည်။
၁၅-ဧပြီ-၂၀၂၀မှစပြီး အခမဲ့ပလန်၏ ရင်းမြစ်ကွယ် ရီပိုစစ်တရီများအတွက် ပူးပေါင်းပါဝင်လုပ်ဆောင်သူ အရေအတွက်ကို အကန့်အသတ်မရှိ ခွင့်ပြုခဲ့သော်လည်း၊ ထိုရီပိုစစ်တရီများကို ဆက်သွယ်လှုပ်ရှားချိန် မိနစ် ၂၀၀၀ သာ ခွင့်ပြုတော့သည်။
၂၀၂၀၊ ဇန်နဝါရီလတွင် ဂစ်တ်ဟပ်ဘ် တွင်သုံးစွဲသူသန်း ၄၀ ကျော်ရှိပြီး၊ (အနည်းဆုံး ၂၈ သန်းသောအများပြည်သူများ ဆက်သွယ်ကြည့်ရှုရယူနိုင်သော ရီပိုစစ်တရီများ
 အပါအဝင်) ရီပိုစစ်တရီ သန်း ၁၀၀ ကျော် ရှိသည်။ ထိုကြောင့်လည်း ဂစ်တ်ဟပ်ဘ်ကို ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးရင်းမြစ်ကုဒ် သိုလှောင်ထိန်းသိမ်းရာ နေရာအဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်သည်။

## အခြားဖတ်ရှုရန် 
* ဆန်းသစ်တီထွင်ရန်အတွက် စုပေါင်းလုပ်ဆောင်ကြသော ကွန်ယက် (အင်္ဂလိပ်ဝီကီ)
* ပြဿနာဖြေရှင်းမှုအတွက် စုပေါင်းထားသော အသိဉာဏ် (အင်္ဂလိပ်ဝီကီ)
* လူအများ အင်တာနက်သုံး ပူးပေါင်းထုတ်လုပ်ခြင်း(ဥပမာ - ဤဝီကီပီးဒီးယားပရောဂျက်လိုမျိုး) (အင်္ဂလိပ်ဝီကီ)
* ရင်းမြစ်ကုဒ်သိုလှောင်နေရာဌာနများအား ယှဉ်ကြည့်ခြင်း (အင်္ဂလိပ်ဝီကီ)

## ကိုးကား
နမ်းဘာသာစကားအနွယ်များ

**နမ်း** သို့မဟုတ် **နမ်းဂစ်ဘာသာအနွယ်ဝင်စကားပြောသူများသည်**   (ယူနန်ပြည်နယ်) တရုတ်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပြောဆိုသော တရုတ် - တိဘက်ဘာသာစကားများနှင် မရေရာမသေချာသောဆက်နွှယ်မှုရှိသည့် ဘာသာစကားအနွယ်ဝင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ 

အောက်ပါလူမျိုး၃မျိုး:

*သရင် (ထြန်၊ ထုလုင်၊ တြန်၊ ထဗရန်)
*ရဝမ်
*နမ်း (အလုင်၊ အနုင်၊ အနမ်း)တို့ပါဝင်သည်။

တရုတ်အမည် *အာလုင်* 阿龙 ( အာယီ*ဟု* တခါတရံနအမှန်မှားတတ်သည်)သည် နမ်း (အနုင်) ကိုရည်ညွှန်းသည်။ နမ်းဂိသျှ မျိုးနွယ်စုလက်အောက်တွင် အခြားဘာသာ၂မျိုးမှာ နော(r)အာ နှင့် လာမာဟု ဖော်ပြသည်။ သို့သော် နောရာ သည်မကြာသေးမီကဖယ်ရှားခံလိုက်ရပြီဖြစ်သောကြောင့် နောရာသည် အာသံပြည်နယ်၏ခမ်းနားထည်ဝါသည့် Khamyang Tai ၏အမည်နောက်တစ်ခုဖြစ်သည်။  နှင့် Lama (သို့မဟုတ် Laemae) သည်မြောက်ပိုင်း ပိုင် မျိုးနွယ်စုဖြစ်ပြီးတရုတ်ပြည် လီဆူးတိုင်းရင်းသားအုပ်စုတွင်ပါဝင်သည်။ 

## ကိုးကား
ဒူရုံဘာသာစကား

**ဒူရုံဘာသာစကား** (; ) ကို **ဒရုမ်း** (Drung)၊ **ဒယ်ရုမ်း** (Derung)၊ **ရဝမ်** (Rawang) သို့မဟုတ် **ထရုမ်း** (Trung) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြပြီး၊ ၎င်းသည် တရုတ်နိုင်ငံရှိ တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစုဝင် ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဒူရုံဘာသာစကားသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရဝမ်ဘာသာစကား နှင့် အလွန်နီးကပ်ဆက်နွယ်သည်။ ဒူရုံတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ အားလုံးနီးပါးသည် ဤဘာသာစကားကို အနည်းငယ်မျှ ပြောဆိုနိုင်သော်လည်း၊ အသက်အလွန်ကြီးသော လူအချို့မှလွဲ၍ အများစုမှာ ဘာသာစကားမျိုးစုံ ပြောဆိုနိုင်သူများ ဖြစ်ကြပြီး၊ မြန်မာ၊ လီဆူ နှင့် မန်ဒရင် တရုတ်ဘာသာစကား

## ဘာသာစကား အမျိုးအစား ခွဲခြားမှု
ဒူရုံဘာသာစကားသည် တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု၏ တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားခွဲ၊ ဗဟိုတိဗက်-ဗမာနွယ်အခွဲ အတွင်းရှိ နုမ်း ဘာသာစကားမိသားစုတွင် ပါဝင်သည်။ ဤဘာသာစကားမိသားစုအတွင်းရှိ အခြားဘာသာစကား နှစ်မျိုးမှာ အာနုမ်း နှင့် ရဝမ် တို့ ဖြစ်ကြသည်။

## သမိုင်းကြောင်း
ဒူရုံ/ရဝမ် ဘာသာစကား စုဖွဲ့မှုသည် တိဗက်၏ တောင်ဘက်နှင့် အရှေ့ဘက် တရုတ်/မြန်မာ နယ်စပ်နှစ်ဖက်စလုံးတွင် ပြောဆိုသော တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း၌ ဒူရုံဘာသာစကား ပြောဆိုသူများ (လူဦးရေ ၁၀၀,၀၀၀ အထိ ရှိနိုင်သည်) သည် ကချင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းတွင်၊ အထူးသဖြင့် မေခနှင့် မလိခမြစ်ဝှမ်းတလျှောက်တွင် နေထိုင်ကြသည်။ အတိတ်ကာလက ၎င်းတို့ကို 'ခနုမ်း' (Hkanung) သို့မဟုတ် 'နုမ်း' (Nung) ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြပြီး၊ ကချင် (ဂျိန်းဖော)၏ လူမျိုးစုခွဲတစ်ခုအဖြစ် မကြာခဏ မှတ်ယူခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်ခန့်တွင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဤဘာသာစကား ပြောဆိုသူများသည် ၎င်းတို့၏ ပြောဆိုသူအားလုံးကို ကိုယ်စားပြုရန်အတွက် /rəwɑŋ/ ရဝမ် ဟူသော အမည်ကို အသုံးပြုရန် လှုပ်ရှားမှုတစ်ခု စတင်ခဲ့သည်။ သို့သော် တရုတ်နိုင်ငံရှိ ပြောဆိုသူများသည် 'ဒူရုံ' ဟူသော အမည်ကို ဆက်လက်အသုံးပြုနေဆဲ ဖြစ်သည်။

## ပထဝီဝင်ဆိုင်ရာ ပျံ့နှံ့မှု
ဒူရုံဘာသာစကား ပြောဆိုသူ ၁၄,၀၀၀ (၂,၀၀၀ ပြည့်နှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ) ရှိပြီး ဒေသန္တရစကားနှစ်မျိုးဖြင့် ပြောဆိုကြသည်။ နူးမြစ် ဒေသန္တရစကား ပြောဆိုသူ ၈,၅၀၀ နှင့် ဒူလုံမြစ် ဒေသန္တရစကား ပြောဆိုသူ ၅,၅၀၀ တို့ ဖြစ်သည်။ ဒူလုံလူမျိုးများ နေထိုင်ရာ ဒေသများမှာ ယူနန်ပြည်နယ် (ကုန်းရှန် ဒူလုံ-နူ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ကောင်တီ)၊ ရှီကျန့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ (ချာယုကောင်တီ၊ ချာဝါလုံမြို့) နှင့် ပင်ကျုန်းလော့ တို့ ဖြစ်သည်။

### ဒေသန္တရစကားများ
ဒူရုံဘာသာစကားတွင် ဒေသန္တရစကား နှစ်မျိုးရှိပြီး၊ ၎င်းတို့မှာ ဒူလုံမြစ် ဒေသန္တရစကား (ဗဟိုဒူလုံကျန်း၊ ဒယ်ရုမ်းမြစ်၊ မြောက်ပိုင်းဒူလုံကျန်း၊ တောင်ပိုင်းဒူလုံကျန်း) နှင့် နူးမြစ် ဒေသန္တရစကား (နူကျန်း ဒူလုံ) တို့ ဖြစ်သည်။ ဤဒေသန္တရစကားများသည် အပြန်အလှန် နားလည်နိုင်စွမ်းရှိသည်။ အခြား ဒေသန္တရစကား အမည်များမှာ မေလမ် (Melam)၊ မေတူ (Metu)၊ တာမာလူး (Tamalu) နှင့် တူးကီယူးမူ (Tukiumu) တို့ ဖြစ်ကြသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ
အမိတာဘ

**အာမိတာဘ (သို့) အာမိတာယုသ (, )** ဟု ဘွဲ့​တော် ရှိသော ဘုရားကို မဟာယာန နှင့် ဝဇီရာယာန ဗုဒ္ဓဘာသာဂိုဏ်းများတွင် အဓိကကိုးကွယ်ကြသည်။ အမိတာဘ ဟူ​သော ဘွဲ့​တော်မှာ အနန္တ​ ရောင်ခြည် ဟု အဓိပ္ပာယ်ရှိ​၍ အမိတာယုသ ဟူသည်မှာ အနန္တ အသက်ရှည်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ အမိတာဘ ဘုရားသည် မဟာယာနဂိုဏ်းခွဲတစ်ခုဖြစ်သည့် ဗုဒ္ဓခေတ္တရာဂိုဏ်းများ(Pureland buddhism)  ၏ ပင်တိုင်ကိုးကွယ်​သော ဘုရားလည်း ဖြစ်သည်။

## ဖြစ်တော်စဉ်
သုခဝတီဝယူဟ သုတ်​တော်အရ အမိတာဘဘုရား၏ ဖြစ်​တော်စဉ်မှာ ဤသို့ဖြစ်သည်။

လွန်​လေပြီး​သော ကာလများစွာက တခြား စကြဝဠာတစ်ခုတွင် ဓမ္မကာရ အမည်ရှိ ဘုရင် တစ်ပါး ရှိ​လေသည်။ သူသည် ယင်းအချိန်က ပွင့်ထွန်း​နေ​သော ​လောကေၐွရရာဇာ အမည်ရှိ ဘုရားရှင်ထံတွင် တရားတော်များ နာကြားပြီး​နောက် ဘုရားဆု ပန်ခဲ့​လေသည်။ ထီးနန်းကိုလည်း စွန့်လွှတ်၍ ပါရမီ​တော်များ ဖြည့်ကျင့်တော်မူခဲ့သည်။ သူသည် ဘဝ​ပေါင်း များစွာ ကုသိုလ်​ကောင်းမှုတို့ကို ပြုလုပ်ကာ ပါရမီ​တော်တို့ကို ဖြည့်ဆည်းပြီး​နောက်တွင် အမိတာဘ အမည်ဖြင့် ဘုရားဖြစ်လာခဲ့​လေသည်။

ဘုရားဖြစ်ပြီးသည့်​နောက်တွင် သုခဝတီ ဟူ​သော ဘုံတစ်ခုကို ဖန်ဆင်း၍ စံပါယ်​တော်မူ​နေသည်။ သုခဝတီ ဟူသည်မှာ သုခချမ်းသာအ​ပေါင်းနှင့် ပြည့်စုံ​သောဘုံဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ မဟာယာန အယူအဆများအရ အမိတာဘ ဘုရားရှိရာ သုခဝတီဘုံသည် ဤစကြဝဠာမှ အ​နောက်ဖက် စူးစူးတွင် သီးခြား တည်ရှိ​နေသည်။ အမိတာဘ ဘုရား၏ အမည်ကို တမ်းတရွတ်ဆိုသူ ဟူသမျှတို့သည် ​သေလွန်​သောအခါ သုခဝတီဘုံ၌ ဝင်စားကြလိမ့်မည်။ အမိတာဘ ဘုရား​ရှေ့တွင် တရား​တော်များ နာကြားကာ နိဗ္ဗာန်သို့ မျက်​မှောက် ပြုနိုင်မည် ဟုဆိုသည်။

## ပုံဖော်ခြင်း
thumb|အမိတာဘုရားပုံတော်အား တိဗက်ရိုးရာမူဖြင့် ပုံဖော်ရေးဆွဲထားပုံ။

အမိတာဘ ဘုရားကို ပုံ​ဖော်​ရေးဆွဲရာတွင် နီမြန်း​သော အသားအ​ရောင်ဖြင့် ​ရေးဆွဲကြသည်။ အမိတာဘ ဘုရားကို အများအားဖြင့် တရားထိုင်​နေဟန် သမာဓိ မုဒြာဖြင့် ပုံ​ဖော်ထားကြသည်။ လက်ယာဘက်တွင် အဝလောကိတေသွရ ဘုရားလောင်း၊ လက်ဝဲဘက် တွင် မဟာသထာမပြာပတ ဘုရား​လောင်းတို့ဖြင့် တွဲ၍လည်း သုံးဆူတွဲ ထုလုပ်ကိုးကွယ်ကြသည်။

## အခေါ်အဝေါ်
အမိတာဘ ဘုရားကို ဘာသာများစွာဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ရေးသား ခေါ်ဆိုကြသည်။
*သက္ကတ (သင်္သကရိုက်) - अमिताभ (Amitābha)
*တရုတ် - 阿弥陀佛 (Āmítuófó)
*ဂျပန် - 阿弥陀仏 (Amida Butsu)
*ကိုရီးယား - 아미타불 (Amita Bul) 
*မွန်ဂိုလီးယား - Цаглашгүй гэрэлт
*တိဘက် - འོད་དཔག་མེད་ (Öpakmé)
*ဗီယက်နမ် - A Di Đà Phật

## မန္တာန်များ
အမိတာဘ ဘုရားကို ပူ​ဇော်သော မန္တရားများမှာ-

သင်္သကရိုက်ဘာသာပုံစံအားဖြင့် - (ॐ अमिताभ ह्रीः (ဒေဝနာဂရီဘာသာစကား : oṃ amitābha hrīḥ (ဥုံ အမိတာဘ ဟရီး))) ဖြစ်သည်။

တိဗက်မူအားဖြင့် 'ဥုံ အမိ​ဒေဝ ဟရီး' ဟုအသံထွက်ကာ [သက္ကတ (သင်္သကရိုက်) မူဖြင့်([သင်္သကရိုက် : oṃ amideva hrīḥ ( ဥုံ အမိ​ဒေဗ ဟရီး)) ဖြစ်သည်။

ရှင်ကုန်းဗုဒ္ဓဘာသာ မန္တာန်ပုံစံမှာ oṃ amṛta-teje hara hūṃ (ဥုံ အမိရိတ တေးဇေး ဟရ ​တေ​ဇေ ဟရ ဟူးန်) ဖြစ်၍ ဂျပန်ဘာသာဖြင့် 'オン・アミリタ・テイゼイ・カラ・ウン' ဖြစ်သည်။

## ယေဘုယျကိုးကားများ 
Amitabah Buddhism article from Britannica

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားများ
ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၈

လစ်လပ်လျက်ရှိသော လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်နေရာများ အတွက် **ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ** ကို ၂၀၁၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ လစ်လပ်နေရာ ၁၃ ခုရှိပြီး အမျိုးသားလွှတ်တော်တွင် ၁ နေရာ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်တွင် ၄ နေရာ၊ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်များတွင် ၈ နေရာတို့ ဖြစ်သည်။ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ နုတ်ထွက်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် ကွယ်လွန်ခြင်းတို့ကြောင့် လစ်လပ်နေရာများ ရှိလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

## ရလဒ်များ
### အမျိုးသားလွှတ်တော် 
### ပြည်သူ့လွှတ်တော် 
### ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်များ 
### မဲဆန္ဒနယ်မြေအလိုက် ရလဒ်များ 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွေးကောက်ပွဲများ
မြွေမြွေချင်း ခြေမြင်

**မြွေမြွေချင်း ခြေမြင်** သည် မြန်မာစကားပုံ တစ်ခုဖြစ်သည်။
## အဓိပ္ပာယ်
မြွေအချင်းချင်းသာ မြွေ၏ခြေလှမ်းကို သိမြင်သည် ဆိုသကဲ့သို့ အကြံတူသူ အချင်းချင်းသာ တစ်ဦး၏ အရိပ်အခြည်ကို တစ်ဦးက သိမြင်သည်။ 

ဥပမာဝါကျ။   ။*"ဖိုးလူလှကား သူဘယ်အချိုးချိုးနေသည်ကို မြွေမြွေချင်းသာ ခြေမြင်ပြီးသား ဖြစ်နေသည်။*"

## ကျမ်းကိုး
အခိုင်ကြီးလည်း အဖီးလှမှ တင့်တယ်သည်

**အခိုင်ကြီးလည်း အဖီးလှမှ တင့်တယ်သည်** သည် မြန်မာစကားပုံ တစ်ခုဖြစ်သည်။

## အဓိပ္ပာယ်
ငှက်ပျောပင်သည် အခိုင်ကြီးရုံသာမက အဖီးပါလှမှ တင့်တယ်သကဲ့သို့ တိုင်းပြည်နိုင်ငံတို့တွင် စည်ပင်ဝပြောသော မြို့ကြီးခရိုင်ကြီးများ ရှိမှသာ တင့်တယ်သည်။ 

*"အခိုင်လှလည်း အဖီးလှရှိမှ တင့်တယ်သည် ဟူသကဲ့သို့ တိုင်းကြီးပြည်ရှင် မင်းတို့သည် မြို့ခရိုင်ကြီးရှိမှ တင့်တယ်လျက် အာနုဘော် ကြီးရာသတည်း။"* (၁၁၄၃။ ဏိပုံ။ ၇၃။)

ကဏ္ဍ:မြန်မာစကားပုံများ
ရွှေတုတ်၊ ဦး(ယင်းတောဝန်ကြီး)

ယင်းတောဝန်ကြီး ဦးရွှေတုတ်သည် ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက်တွင် ရွှေပြည်ဝန် လက်ဝဲဝင်းတော်မှူး အမတ်ကြီး၏သမီး ဒေါ်တရုတ်နှင့် လွှတ်တော်စာရေးကြီး ဦးပိုး (အချို့သော မှတ်စုမှတ်တမ်းတို့တွင် ဦးတောဟု ပြဆိုသည်။) တို့မှ ဦးရွှေတုတ်ကို ဖွားမြင်သည်။ ငယ်စဉ်က ကိုယ်လုံးကိုယ်ပေါက် တောင့်တင်းသောကြောင့် မောင်တုတ်ကြီးဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ 

မောင်တုတ်ကြီးမှာ ငယ်စဉ်ကပင် ဓားခုတ်၊ လှံထိုး ကျွမ်းကျွင်လှသည်။ အဖမှာလည်း နန်းတွင်းမှ ဖြစ်သောကြောင့် ဓားရေးလှံရေးကို စနစ်တကျ သင်ကြားခွင့်ရသည်။ မောင်တုတ်ကြီးအရွယ်ရောက်လာသောအခါ သူ၏ဖခင် ဦးတောက စစ်ဘက်တွင် အမှုထမ်းရန် လမ်းညွှန်တိုက်တွန်းသောကြောင့် စစ်ဘက်တွင် အမှုထမ်းခဲ့ပြီး ရဲစွမ်းရှိသောကြောင့် မကြာမီပင် စစ်သူကြီးအဆင့် ရောက်ရှိလာလေသည်။ ဘကြီးတော်မင်း လက်ထက်တွင် သတိုးမင်းလှကျော်ထင်ဘွဲ့ဖြင့် စစ်သူကြီးမြှောက်တော်မူသည်။ ထိုအခါ သူ့အား လေးစားသမှုဖြင့် ဦးရွှေတုတ်ဟု ခေါ်ဆိုကြလေသည်။ 

ဦးရွှေတုတ်သည် ယောမင်းကြီးဦးဘိုးလှိုင်၏ ဖခင်ဖြစ်သည်။  ဦးရွှေတုတ်တွင် ကတော်သုံးပါး ရှိလေရာ ဝန်ကတော်မယ်ငြိမ်းနှင့် ရသောသားသည် ယောမင်းကြီး အလောင်းလျာပင်ဖြစ်သည်။ 

မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၀၇-ခုနှစ်တွင် သာယာဝတီမင်းသည် သားတော်ပြည်မင်း ပုန်ကန်လိမ့်မည် ဟူ၍ သင်္ကာယနံ့မကင်း ဖြစ်တော်မူ၏။ ထို့ကြောင့် ထိုကိစ္စကို စုံစမ်းသည်တွင် သားတော်ပြည်မင်းနှင့် ယင်းတော်ဝန်ကြီး၊ ဆင်ဝန်၊ ညောင်ပင်ကြီးဗိုလ်၊ အဝမြို့ဝန်၊ စစ်ကိုင်းဗိုလ်၊ ဗိုလ်နတ်ကျော်၊ ဆောအတွင်းဝန်ဟောင်း ငရစ်၊ သံတော်ဆင့် လက်ဝဲတို့ နှီးနှောတိုင်ပင်သည်ဟု သတင်းရရှိတော်မူသည်။ ထို့ကြောင့်  ဆောအတွင်းဝန်ဟောင်း ငရစ်နှင့် သံတော်ဆင့် လက်ဝဲတို့ကို ဦးစွာပထမ ကွက်မျက်တော် မူသည်။ ယင်းတော်ဝန်ကြီးကို မူကား မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၀၇-ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် (၆)ရက်နေ့တွင် ရွှေနန်းတော်သို့ ခေါ်ယူစစ်မေးတော် မူ၏။ ယင်းတော်ဝန်ကြီးလည်း ပြည်မင်းနှင့်တိုင်ပင်ကြံစီရာ ပါကြောင်း ဖြောင့်ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် သာယာဝတီမင်းသည် ယင်းတော်ဝန်ကြီးအား စံနန်းတော်ဦး မြောက်လှေကားအဆင်းတွင် ကိုယ်တော်တိုင် လက်သုံးတော်လှံဖြင့် ထိုး၍ စံနန်းတော်ပြင်သို့ ယူသွားစေရာ ယင်းတော်ဝန်ကြီးလည်း လက်ဝဲတံခါးပြင်ရောက်လျှင် သေဆုံးသည်။ 

ဦးဆုပန်၏ ရွှေပြည်ဝန်ကြီး အတ္ထုပ္ပတ္တိ၌ ၁၂၀၆-ခု၊ နယုန်လဆန်း (၇)ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့၊ ဘဝရှင်မင်းတရားကြီးဘုရား မင်းတဲဒေးဝန်းရပ် စံနန်းတော်သို့ ထွက်စံတော်မူခိုက်အခါ ယင်းတော်ဝန်ကြီးသည် ကမ္မက္ခယ အနိစ္စသဘော ရွှေ့လျှောပျက်စီးချိန် ရောက်လတ်ရကား၊ အသျှင်ကွက်မျက်၊ ကျေးဇူးတော် ရပ်၊ သက်ပိုင် ဆပ်၍၊ ရုပ်ကလာပ် ဟောင်း၊ လဲပြောင်းကွယ်လွန်ပြီးနောက် ဟူ၍ ဆိုထားလေသည်။ 

ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ယောမင်းကြီးဦးဘိုးလှိုင်မှာ အသက် ၁၇-နှစ် အရွယ်သာ ရှိသေးသည်။

## ကိုးကား
တင်အောင်စိုး (ပန်းမြို့တော်)

**တင်အောင်စိုး(ပန်းမြို့တော်)** သည် မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာနှင့် ဒါရိုက်တာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၀ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၆ ရက်တွင် ပြင်ဦးလွင်မြို့၌မွေးဖွားသည်။ ၂၀၀၂ခုနှစ်တွင် စာပေလောကသို့ စတင်ဝင်ရောက်လာခဲ့ပြီး မြဝတီမဂ္ဂဇင်းတွင် အယ်ဒီတာအဖြစ် ၆ နှစ်မျှထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ရုပ်ရှင်နယ်သို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့ပြီး ဇာတ်လမ်း ဇာတ်ညွှန်းများစတင်ရေးသားခဲ့သည်။

လုံးချင်းဝတ္ထု ၂ အုပ်နှင့်အတူ ဝတ္ထုတို ဝတ္ထုရှည် နှင့် အနုပညာဆိုင်ရာဆောင်းပါးပေါင်း ၂၀၀ ခန့်ရေးသားခဲ့သည်။ ထင်ရှားသောလုံးချင်းဝတ္ထုများမှာ *ကျွန်းတစ်ထောင်နှလုံးသား* (၂၀၀၅)၊ *နေမင်းသံလွင် လမင်းသံလွင်* (၂၀၀၆) တို့ ဖြစ်သည်။

ဒါရိုက်တာအဖြစ် ရိုက်ကူးခဲ့ပြီး ထင်ရှားသော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများမှာ *အလင်းရောင်* (၂၀၁၀)၊ *အညတရမိုးကောင်းကင်* (၂၀၁၆)၊ *ပြည်ထောင်စုသစ္စာ* (၂၀၁၇)၊ *စစ်ကိုမုန်း၍တိုက်ခဲ့သည်* (၂၀၁၈)၊ *နာရီတစ်ရာ့တစ်ဆယ်* (၂၀၁၉)၊ *တစစ်တမက် ကိုယ်နှင့်သက်ကို* (Legends Of Warriors) (၂၀၂၀) တို့ ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်အတွင်းရိုက်ကူးခဲ့သောကြယ်နှင့်အတူ ဇာတ်လမ်းတွဲ ၊ ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် အနောက်မြောက်ယွန်းယွန်းမှသည်တိမ်ယံဆီသို ဇာတ်ကားများ ဆက်တိုက်ရိုက်ကူးခဲ့သည် ။ ကြယ်နှင့်အတူ ဇာတ်လမ်းတွဲမှာ အထူးအောင်မြင်ခဲ့ပြီး လူမှုထူးချွန်တံဆိပ်( တတိယအဆင့်) အား ချီးမြှင့်ခံခဲ့ရသည် ။ ရုပ်ရှင် နှင့် ရုပ်မြင်ဇာတ်ကားပေါင်း ၂၆ ကားတွင်ပါဝင်ရေးသားရိုက်ကူးခဲ့သည် ။

လက်ရှိအချိန်တွင် မြဝတီရုပ်မြင်သံကြားတွင်ဌာနမှူးအဖြစ်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။  ဇနီး ဒေါ်ယဉ်ယဉ်နွဲ့ နှင့်အတူ သားသမီး ၃ ဦးထွန်းကားခဲ့သည်။

၂၀၂၃ ခုနှစ်အတွက် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု အကယ်ဒမီဆု ကို စောင်နီလေးတထည် ဇာတ်ကားဖြင့်ရရှိခဲ့သည် ။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ဆုထက်

**ဆုထက်** သည် သရုပ်ဆောင် ၊မော်ဒယ် နှင့် ဂိမ်း streamerတစ်ဦးဖြစ်သည်။

၂၀၁၉တွင် ထုတ်လွှင့်သော *အဆောင်* ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲဖြင့် သူမအား လူသိများသည်။

## အစောပိုင်းဘဝ နှင့် ပညာရေး
ဆုထက်ကို စက်တင်ဘာ ၅၊ ၁၉၉၄တွင် ရန်ကုန်၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူမတွင် အစ်ကိုတစ်ယောက်ရှိသည်။ အထက ၁ ဒဂုံမှ အထက်တန်းအောင်မြင်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံခြားဘာသာတက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်)တွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာရပ်ကို သင်ကြားခဲ့ကာ ၂၀၁၅ခုနှစ်တွင် ဘီအေဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။၂၀၁၉တွင် *ဥတုမှားတဲ့ဆောင်း* ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးတွင် ငြိမ်းသော်၊ နန်းဆုဦး၊ ခင်ဇာခြည်ကျော်တို့နှင့် တွဲဖက်၍ အဓိကသရုပ်ဆောင်အဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

## ရိုက်ခဲ့သော ဇာတ်ကားများ
### ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
* အိမ်ထောင်(၂၀၁၇)
* ဥတုမှားတဲ့ဆောင်း(၂၀၂၀)
* Yangon In Love

### ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ
## ကိုးကား
ပိုလီယိုရောဂါ

**ပိုလီယိုရောဂါ**သည် ပိုလီယိုဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် ဖြစ်ပွားသော ကူးစက်ရောဂါတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ၀.၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ရှိသော ရောဂါသည်များတွင် ကြွက်သားအားနည်းခြင်းကြောင့် မလှုပ်ရှားနိုင်သည့် လက္ခဏာများဖြစ်ပေါ်သည်။
လေဆင်ကြည့် ရွက်တိုက်

ပင်လယ်၊ မြစ်၊ ချောင်းတို့၌ ရွက်လှေ၊ ရွက်သ​င်္ဘောတို့ဖြင့် ခရီးသွားလာသူများသည် လေအဆင်အပြင် လေတိုက်ပုံကို ကြည့်၍ ရွက်တိုက်သွားလာရသကဲ့သို့ အခြေအနေကို ကြည့်ကာ ပြုမူလုပ်ကိုင်သည်။ 

"လေဆင်ပုံကြည့်ပြီး ရွက်တိုက် ရမယ်ဆိုတဲ့စကားလို လျှောက်လွှာများ ဘယ်လိုရေးသော်လည်း အကဲကလေးခတ်ပြီး အလုပ်ခန့်တာပေါ့"
ဆေးသုတေသနဦးစီးဌာန

မြန်မာနိုင်ငံ**ဆေးသုတေသနဦးစီးဌာန**သည် ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်ရှိ ဦးစီးဌာနတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဆေးသုတေသနဦးစီးဌာနကို ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
*

ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ
ပိုင်လင်ဘာသာစကား

## ဝေါဟာရ 
ဘကဝစ် (၂၀၀၈: ၁၀၆-၁၀၇) တွင် တိဗက် - ဗမာတို့၏ တိကျသောသွင်ပြင်လက္ခဏာများဖြင့် အောက်ပါဖန်းစကားကဖော်ပြထားသည်။ 
*bi, bei  'ပေးရန်'
*bjar 'ပျံရန်'
*ča  'နေ'
*či, čei 'ဘာလဲ၊ ဘယ်လဲ'
*gjoʔ (gjok) 'ကောက်သည်
*jẽw (jim) 'မိသားစု၊ အိမ်'
*kun 'တူသည်၊ အတူတူ'
*liŋŋa 'နေရာ၊ ဦးတည်ချက်'
*lo 'Lo [အချစ်ဇာတ်လမ်း]'
*loʔ (lok) 'ပြန်ရောက်ပြီ'
*maʔ (mak) 'သား၊ မြေးကြီး '
*maʔ (mak) 'မေမေ '
*maʔ (mak) 'အနုတ်လက္ခဏာ'
*mew 'ကောင်းကင်'
*ni, nei 'နေရာ၊ နေထိုင်သူ'
*njiɴ 'နှလုံးသား၊ စိတ်'
*pa 'အဝတ်'
*raɴ 'မြင့်သော၊ ရှည်သော'
*roʔ (rawk) 'ကျောက်တုံး'
*riɴ 'ရှည်လျားသော'
*rja 'ရာဂဏန်း'
*rwiɴ 'တောင်တန်း'
*sa 'လတ်ဆက်သော'
*siʔ (sik) 'သစ်ပင်၊ သစ်သား'
*tʰwi 'ချိုသည်'
*ti, tei 'ကြီးမြတ်သည်၊ ကြီးသည်'
*war 'အစားအစာ'

ကဏ္ဍ:လိုလို-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ
ကောင်းကင်ယံမှ ပျော်ရွှင်ခေါင်းလောင်းသံ

**"ကောင်းကင်ယံမှ ပျော်ရွှင်ခေါင်းလောင်းသံ ()"** သည် ခရစ်စမတ် သီချင်းတစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။ ဘာသာရေးမဆန်သည့် အကတေးသွားပုံစံဖြစ်၏ ။ Jehan Tabourot (၁၅၁၉-၁၅၉၃) မှရေးသားသည့် အကစာအုပ် Orchésographie မှ Branle de l'Officialal” ခေါင်းစဉ်တွင်ပါရှိသည်။

သီချင်းစာသားများကို ရေးသူမှာ အင်္ဂလိပ်တေးရေးသူ ဂျော့ ရတ်ကလစ်ဖ် ဝတ်ဝါ့ဒ် (၁၈၄၈-၁၉၃၄) ဖြစ်၍  ဤခရစ်စမတ်သီချင်းကို ၁၉၂၄တွင် ၎င်း၏ *ကိန်းဘရစ်ချ် ခရစ်စမတ်သီချင်းစာအုပ် : ခရစ်စမတ်၊ အီစတာ နှင့် အခြားရာသီလိုက်ပွဲတော်များအတွက် သီချင်း (၅၂)ပုဒ်* တွင် ပထမဆုံး ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသည်။ ဝတ်ဝါ့ဒ်သည် ဘုရားကျောင်းခေါင်းလောင်းမြည်သံကို စိတ်ဝင်တစားရှိကာ ဤသီချင်းကိုရေးရာ၌လည်း ထိုခေါင်းလောင်းသံများက မလွဲမသွေ အကူအညီဖြစ်စေခဲ့သည်။ အခြားသော ခရစ်စမတ်သီချင်းစာအုပ်များစွာကိုလည်း ရေးသားခဲ့ကာ ဓမ္မတေးကဗျာသီချင်များ (Songs of Syon)၊ ကောင်းလီ ခရစ်စမတ်သီချင်းစာအုပ် (The Cowley Carol Book) စသည်တို့ပါဝင်သည်။ နိုင်ငံခြားဘာသာစကားလုံးများ ပါဝင်ရေးသားသောပုံစံသည် ဝတ်ဝါ့ဒ်၏ ရှေးဟောင်းကဗျာလင်္ကာများကို နှစ်သက်မြတ်နိုးသော ဝိသေသတစ်ခုဖြစ်သည်။ *ချားလ်စ်ဝတ်*ဆိုသူက ကိန်းဘရစ်ချ် ခရစ်စမတ်သီချင်းစာအုပ်မှ ဝတ်ဝါ့ဒ်၏ စာသားကို သံစဉ်သွင်းခဲ့သည်။ များမကြာသေးမီက ဆာ ဒေးဗစ် ဝစ်လ်ကော့ခ်မှ *အုပ်စုဖွဲ့အပြိုင်သီဆိုရန် ခရစ်စမတ်သီချင်းများ* ဒုတိယစာအုပ်အတွက် ပြုပြင်စီစဉ်မှုတစ်ခုပြုခဲ့သေးသည်။ 

ဤသီချင်း၌ လက်တင်ဘာသာစကားဖြင့် သံပြိုင်ထပ်ကျော့ပိုဒ်ပါဝင်သည်။  ထိုစာသားများမှာ :

ဤ၌ *Gloria* တွင်ပါရှိသော *o* အိုသရသံကို အတက် အကျ မစ်လစ်ဇ်မာ သံစဉ်အသွား တစ်လျှောက် ချောမွေ့စွာ အသံရှိန်ဆွဲယူထားသည်။

## အင်္ဂလိပ်စာသား
Ding Ding! merrily on high in heav'n the bells are  ringing:
## မှတ်စု
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂီတ
ကဏ္ဍ:သီချင်းများ
ပါးပုတ်၍ လက်ဝှက်သည်

**ပါးပုတ်၍ လက်ဝှက်သည်** သည် မြန်မာ စကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## အဓိပ္ပာယ် 
ပါးကို ပုတ်၍ ကိုယ်မလုပ်လေဟန်နှင့် လက်ကို ဝှက်၍ နေသကဲ့သို့ အမှုတစ်ခုကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် မိမိမပြုလေဟန် မသိကျိုးကျွန်ပြု၍နေသည်။

## ကြောင်းတူသံကွဲ 
*သခွားစား၍ ဖရုံပြသည် -နှင့် အတူတူ။

## မူလအသုံး 
"ပါးပုတ်၍ လက်ဝှက်သကဲ့သို့ သခွားစား၍ ဖရုံပြသော ဟူသကဲ့သို့ ငါမသိ ငါမပါ၊ ငါမသိ ငါမကြားဟူ၍"။ ၁၁၄၃၊ ဏိပုံ။ ၉၂။
ပန်းဆိုးတန်းလမ်း

**ပန်းဆိုးတန်းလမ်း** (အင်္ဂလိပ်- Pansodan Street) သည် ရန်ကုန်မြို့ရှိ သမိုင်းဝင်လမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ကိုလိုနီခေတ် သမိုင်းပုံရိပ်များ၏နေရာတိုင်းတွင် တွေ့ရတတ်သော ရန်ကုန်မြို့၏ အထင်ကရလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ကမ်းနားလမ်း မဟာဗန္ဓုလလမ်း ကုန်သည်လမ်း ဗိုလ်ချုပ်လမ်း(ရန်ကုန်မြို့)တို့နှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ရှေးယခင် ဗြိတိသျှအစိုးရလက်ထက်က ပဲခူးတိုင်း၏ ပထမဆုံး ဝန်ရှင်တော်မင်းကြီး ဆာအာသာ ဖယ်ယာ ( Sir Arthur Phayre )ကို အစွဲပြု၍ ဖယ်ယာလမ်း(Phayre Street )ဟု ခေါ်သည်

## ကိုးကား
ချစ်မင်းလွင် (ဘောလုံးသမား)

**ချစ်မင်းလွင်** (၂၀၀၀ ဇူလိုင် ၃ မွေးဖွား) သည် ဟံသာဝတီယူနိုက်တက် လူငယ်အသင်း မှ ကစားသမားဖြစ်သည်။ သူသည် ဟံသာဝတီယူနိုက်တက် လူငယ်အသင်းနှင့်  မြန်မာနိုင်ငံတက္ကသိုလ်လူငယ်လက်ရွေးစင် အသင်း တို့တွင် ဗဟိုနောက်ခံ ကစားသမားတစ်ယောက်အဖြစ် ပါဝင်ကစားသည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်မှစ၍  ဟံသာဝတီယူနိုက်တက် လူငယ်အသင်းတွင် ကစားလျက်ရှိသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာဘောလုံးသမားများ
အရင်းလဲ အဖျား ထင်းဖြစ်

**အရင်းလဲ အဖျား ထင်းဖြစ်** သည် မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက် 
သစ်ပင်၏အရင်းပိုင်း ပြိုလဲသည့်အခါ အဖျားပိုင်းသည် အလိုအလျောက် ထင်းဖြစ်ရသကဲ့သို့ မူလအရင်းခံပျက်စီးလျှင် အဆွယ်အပွားတို့သည် အလိုအလျောက် ပျက်စီးကြသည်။

## မူရင်းအသုံး 
"တဏှာတစ်ခုကို ဖြုတ်နိုင်တဲ့ အတွင်းမှာဖြစ် အရင်းလဲ၊ အဖျားထင်းဖြစ် ဆိုတာလို အပိုအမို ကိလေသာတွေဟာ တစ်ခါတည်း ကွာကျပါလိမ့်မယ်။"
ချေလှောင် (အကြီး)

**ချေလှောင်** အကြီးစားမျိုးကို ဆူမားတြားကျွန်း၊ ဘော်နီယိုကျွန်း တို့ ပါဝင်သော မလေး အင်ဒိုနီးရှားကျွန်းစုများ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံ စသည့် မလေးကျွန်းဆယ်တဝိုက်တွင် တွေ့နိုင်သည်။ အပူပိုင်းတောအုပ်များ၏ မြေနိမ့်ပိုင်းများတွင် နေထိုင်ကြသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချေလှောင်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ
ချေလှောင် (အသေး)

**ချေလှောင်** ကို ယုန်သမင် ဟုလည်း ခေါ်သည်။ ဘေးမဲ့ပေးထားသော မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်ခါနီး ရှားပါးသတ္တဝါ ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ခွာရှိသော အသေးဆုံးသတ္တဝါ ဖြစ်သည်။ 

အရွက်နှင့် အပင်အစိတ်အပိုင်းများကိုစားသော သတ္တဝါဖြစ်သည်။ အုပ်လိုက်၊ မိသားစုလိုက် သို့မဟုတ် စုံတွဲလိုက် နေထိုင်ကြသည်။​ အရှေ့တောင်အာရှနှင့် တောင်အာရှ တောစပ်များတွင် ၎င်းမျိုးကွဲများကို တွေ့မြင်နိုင်ပြီး အာဖရိက အနောက်နှင့် အလယ်ပိုင်းတွင် ချေလှောင်မျိုးစိတ် တစ်မျိုးကို တွေ့နိုင်သည်။ ချေလှောင်မျိုးစိတ် အနည်းငယ်သာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ကျန်ရှိပြီး အခြားမျိုးစိတ်အများစုမှာ ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းများအဖြစ်သာ တွေ့မြင်နိုင်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချေလှောင်များ
ချေနက်

**ချေနက်** (Gongshan muntjac)

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချေ၊ (ဂျီ)
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ
ဗြဟ္မဇာလသုတ် စူဠသီလခန်း

ဗြဟ္မဇာလသုတ် စူဠသီလခန်း၌ ပုထုဇဉ်တစ်ယောက်သည် ဘုရား၏ဂုဏ်ကို အနိမ့်ဆုံးအနေဖြင့် စောင့်ထိန်းအပ်သော သီလစောင့်ထိန်းမှု ဆိုင်ရာ ဂုဏ်အင်္ဂါများဖြင့် ချီးမွမ်းပြောဆိုနိုင်သည်ကို အကျယ်ရှင်းပြထားသည်။ အကျဉ်းအားဖြင့်ဆိုသော် (မိစ္ဆာကမ္မန္တဖြစ်သော) ပါဏာတိပါတ၊ အဒိန္နာဒါန နှင့် အဗြဟ္မစရိယအမှု၊ (မိစ္ဆာဝါစာဖြစ်သော) မဟုတ်မမှန်ပြောဆိုခြင်း၊ ကုန်းတိုက်စကား ပြောခြင်း၊ ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းသော စကားကို ပြောခြင်း၊ အကျိုးမရှိ ပြိန်ဖျင်းသော စကားကို ပြောဆိုခြင်း၊ မျိုးစေ့အပင်တို့ကို ဖျက်ဆီးခြင်း၊ နေလွဲညစာစားခြင်း၊ ပွဲကြည့်ခြင်း၊ ပန်းနံ့သာတို့ဖြင့် ဖြီးလိမ်းပြင်ဆင်ခြင်း၊ မြင့်သောနေရာ မြတ်သောနေရာ၌ နေခြင်း၊ ရွှေငွေတို့ကို ခံယူခြင်း၊  (မိစ္ဆာအာဇီဝဖြစ်သော) မမှန်ကန်သော အသက်မွေးမှု ပြုခြင်းတို့မှ မြတ်စွာဘုရားသည် လုံးဝရှောင်ကြဉ်ခြင်း ဟူသည့်ဂုဏ်နှင့်ပြည့်စုံကြောင်းကို ပုထုဇဉ်တစ်ယောက်မှ ချီးမွမ်းပြောဆိုနိုင်သည်ဟု ဟောပြထားသည်။ အသေးစိတ်ကို အောက်မှမြန်မာပြန်တွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။

## ဗြဟ္မဇာလသုတ် စူဠသီလခန်း ပါဠိနှင့် မြန်မာပြန်
## မှတ်စု
## အခြားအဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက်များ
ဗုဒ္ဓဂုဏ်တော်ကို ချီးမွမ်းရာတွင် အကျယ်ချဲ့၍ ပြောခြင်းမဟုတ်ပဲ အကျဉ်းမျှသာ ပြောနိုင်သူတို့အတွက် ထို အကျဉ်းပြောအပ်သောသီလကို
"စူဠသီလ = သီလငယ်"ဟု နာမည်တပ်၍ ကန့်သတ်ခွဲခြားထားသည်။"ရဟန်းဂေါတမသည် သူ့အသက်ကို မသတ်၊ မိစ္ဆာဇီဝမှုကို မပြု"စသော ဂုဏ်ကလေးများကား သစ္စာလေးပါးစသောတရားထူးများကို 
ဟောကြားသော သဗ္ဗညုတာဉာဏ်တော်နှင့်ယှဉ်ကြည့်လျှင် အလွန်အောက်ကျသော ကိုယ်ကျင့်သီလကလေးမျှသာ ဖြစ်သည်။ ထိုဂုဏ်ကလေးများဖြင့် ချီးမွမ်းနေခြင်းကား သာသနာ့အပြင်ဘက်က ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် မဟုတ်သူတို့၏ အမြင်ဖြင့် အပေါ်ယံ ချီးမွမ်းခြင်းသာ ဖြစ်လေသည်။

## ဆက်စပ်စာမျက်နှာများ
* ဗြဟ္မဇာလသုတ်
* ဗြဟ္မဇာလသုတ် နိဒါန်း
* ဗြဟ္မဇာလသုတ် မဇ္ဈိမသီလခန်း
* ဗြဟ္မဇာလသုတ် မဟာသီလခန်း
* ဗြဟ္မဇာလသုတ် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိပြခန်း

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒီဃနိကာယ်
ရေခဲတောင်ဆိတ်

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခွာစုံပါသော တိရစ္ဆာန်များ
ကင်းနားသန်

**ကင်းနားသန်** (သို့) **ပိုးနားသန်** (အရပ်ခေါ်) **ရထားကောင်** () များသည် ခူကောင်နဲ့ ပုံသဏ္ဌာန်တူသော်လည်း အင်းဆက်လောင်း မဟုတ်ပါ။ ကင်းခြေများကောင် အသေးစားများ ဖြစ်ပြီး ကင်းခြေများကောင်အစစ်ထက် အကောင်အရွယ်အစား များစွာသေးငယ်သည်။ အသွားအလာလည်း ကင်းခြေများထက် ပိုနှေးကွေးသည်။ မတော်တဆ ထိမိလျှင် ကြိုးခွေကဲ့ကို ကိုယ်ခန္ဓာကို ဝိုင်းစေ၍ ဦးခေါင်းကို ကွယ်ဝှက်တတ်သည်။ ရွက်ခြောက်၊ အရွက်ရိုးခြောက်၊ သစ်ပင်အစိတ်အပိုင်းများကို စားတတ်သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခြေဆစ်များ သတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ခြေဆစ်များသတ္တဝါ မျိုးပေါင်းများ
လိုင်ဂီယာ

လိုင်ဂီယာ (Line Clear, လမ်းရှင်းစာရွက်)ကို ရထားဘူတာများတွင် တွေ့နိုင်သည်။ တချို့ အမြန်ရထားမျာသည် ဘူတာ အသေးလေးများတွင် ရပ်လေ့မရှိပေ။ သို့သော် မီးရထားဥပဒေအရ ထိုဘူတာနှင့် အရှေ့ လာမည့်ဘူတာအကြား လမ်းကြောင်းရှင်းပါကြောင်းထောက်ခံစာကို ဘူတာငယ်၏ ရုံပိုင်က မောင်းနေသာ ရထားပေါ်သို့ပို့ပေးရသည်။ ၂ ပေခန့် အချင်းရှိသော ကြိမ်ကွင်းတွင် လမ်းကြောင်းရှင်းစာရွက်ကို ပတ်ချည်ထားရသည်။ ရထားလမ်းဘေးကပ်လျက်ရပ်ပြီး ကြိမ်ကွင်းကို ထောင်ထားလိုက်ရသည်။ ရထားပေါ်မှလူက သူ၏လက်ကို ကြိမ်ကွင်းထဲဝင်အောင်ချန်ပြီး စွပ်လိုက်ရသည်။ ယင်းကို "Line clear ဆွဲသည်။" မြန်မာဆန်ဆန် "လိုင်ဂီယာဆွဲသည်။" ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။

ထိုလမ်းရှင်းစာရွက်မရပါက စက်ခေါင်းမောင်းက ရှေ့ဘူတာသို့ ဆက်မောင်းသွားခွင့်မရှိပေ။ ထို လမ်းရှင်းစာရွက်တွင် မိမိဘူတာမှ ရှေ့ဘူတာကြားရှိ လမ်းတံတားတို့၏ ထူးခြားမှုရှိလျှင်လည်း ထည့်ရေးပေးရသည်။ ဥပမာ - မိုင်တိုင်အမှတ် ၁၃၂ နှင့် ၁၄၀ ကြားတွင် လမ်းပြုပြင်နေသဖြင့် အရှိန်လျှော့မောင်းရန် စသည် ပုံစံမျိုးဖြစ်သည်။ ထိုသို့ လမ်းရှင်းကြောင်းပေးနိုင်ရန်အတွက် မိမိဘူတာသို့ဝင်လာမည်ရထားအတွက် ထွက်ခွာလာသည့် ဘူတာက လမ်းရှင်းကြောင်းတောင်းလျှင် ပေးရသကဲ့သို့ ရှေ့ဘူတာကိုလည်း လမ်းရှင်းကြောင်း တောင်းထားရသည်။

လမ်းရှင်းကြောင်းပေးနိုင်ရန်အတွက် လမ်းလုပ်သားခေါင်းနှင့် လမ်းလျှောက်တို့က လမ်းအခြေအနေကို ရုံပိုင်ထံ မပြတ်သတင်းပို့ရသည်။ လမ်းလုပ်သားခေါင်း(မယ်ဇလီ) နှင့် လုပ်လျှောက်လုပ်သားတို့က မိမိနယ်မြေ(ဖိုင်)အတွင်း လမ်းကြံ့ခိုင်မှု၊ တံတားများ ကြံ့ခိုင်မှုကို အမြဲ ကြည့်ရှုစစ်ဆေးရပြီး ရုံပိုင်ကို တာဝန်ခံရသည်။

လိုင်ဂီယာပေးမည့် ဘူတာဝန်ထမ်းသည် စာရွက်ညှပ်ပေးမည့်ကြိမ်ကွင်းကိုကိုင်ပြီး လက်ကိုဆန့်လိုက်ရသည်။ ကြိမ်ကွင်းထိပ်ကို ရထားလမ်းဇလီဖားတုံးထိပ်နှင့် ထိလိုက်ပြီး လက်ကို ၄၅ ဒီကရီအပေါ်သို့ မြှောက်လိုက်ရသည်။ ထိုအခါ စက်ခေါင်းမီးထိုး(အလံပြ)က သူ့လက်မောင်းနှင့် အလွယ်တကူ ချိတ်ယူနိုင်ပြီဖြစ်သည်။ ထိုသို့မဟုတ်ပါက ကြိမ်ကွင်းကို ရထားစက်ခေါင်းနှင့် တိုက်မိခြင်း၊ ကြိမ်ကွင်းလွတ်ကျခြင်းတို့ဖြစ်တတ်ပြီး ရထားသည် မရပ်သင့်ဘဲ ရပ်ရတတ်သည်။ ထိုသို့ မရပ်သင့်ဘဲ၊ ရပ်ခွင့်မရှိဘဲ လမ်းရှင်းကြောင်းမရသဖြင့် (ပြုတ်ကျသဖြင့်)ရထားရပ်လိုက်ရပါက ရုံပိုင်အနေဖြင့် အထက်ကို ထုချေလွှာ(ဖြေရှင်းချက်)ပေးရသည်။

ရထားစက်ခေါင်းမောင်းသည် လမ်းရှင်းကြောင်းကိုရရှိပြီးလျှင် စာကို သေချာဖတ်ပြီး ကြိမ်ကွင်းကို ရုံမကျော်မီ ပြန်ပစ်ချပေးခဲ့သည်။ ဘူတာ၌ ရထားရပ်ပါက စက်ခေါင်းထံသို့ စာရွက်သွားပေးရန်သာလိုသည်။

## အကိုးအကား
https://web.facebook.com/photo.php?fbid=575425006713477&set=p.575425006713477&type=3&theater
ဗြဟ္မဇာလသုတ် နိဒါန်း

ဗြဟ္မဇာလသုတ် နိဒါန်းပိုင်းတွင် မြတ်စွာဘုရားသည် သူ၏ တပည့် ရဟန်းသံဃာများနှင့်အတူ ရာဇဂြိုဟ်(ပြည်)နှင့် နာဠန္ဒာ (မြို့) အကြား၌ ခရီးရှည်ကြွနေစဉ်၊ သုပ္ပိယပရိဗိုဇ်နှင့် သူ၏တပည့်ဖြစ်သော ဗြဟ္မဒတ်လုလင်တို့သည်လည်း ခရီးလမ်းတူနေကြသဖြင့် မြတ်စွာဘုရားနှင့် ရဟန်းသံဃာများ၏ နောက်မှ အစဉ်လိုက်ကုန်၏။ ထိုခရီးစဉ်အတွင်း သုပ္ပိယပရိဗိုဇ်သည် ဘုရား တရား သံဃာ၏ အပြစ်ကို များစွာပြောပြီး၊ ဗြဟ္မဒတ်လုလင်မှာကား ဘုရား တရား သံဃာ၏ ဂုဏ်ကို များစွာပြော၏။ ဤသို့ဆရာတပည့်နှစ်ဦး တိုက်ရိုက်ဆန့်ကျင်သော စကားကိုပြောဆိုမှုကို ရဟန်းသံဃာများအချင်းချင်း စုဝေးပြောဆိုနေသည်ကို မြတ်စွာဘုရားကတွေ့သဖြင့်၊ ဘုရား တရား သံဃာတို့အား အပြစ်ပြောခြင်းအပေါ်  စိတ်နှလုံးမသာကြလျှင် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်ပင် အန္တရာယ် ဖြစ်စေပြီး၊  သူတစ်ပါးတို့၏ စကားကောင်းဆိုးကိုလည်း မခွဲနိုင်၊ ထိုကြောင့် မဟုတ်သည်ကို မဟုတ်သည့်အတိုင်းဖြေရှင်းရန် ထိုရဟန်းတို့အား ဟောကြားသည်။ ထို့အတူ ဘုရား တရား သံဃာတို့၏ ဂုဏ်ကိုပြောခြင်းအပေါ်လည်း စိတ်တက်ကြွခြင်းဖြင့် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အန္တရာယ် မဖြစ်စေသင့်၊ ဟုတ်မှန်သည်ကို ဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း ဝန်ခံလိုက်ရန်သာ ထိုရဟန်းတို့အား ဟောကြားသည်။ 
 
## ဗြဟ္မဇာလသုတ် ပရိဗ္ဗာဇကကထာနှင့် မြန်မာပြန် (နိဒါန်း)
## မှတ်စု
## ဆက်စပ်စာမျက်နှာများ
* ဗြဟ္မဇာလသုတ်
* ဗြဟ္မဇာလသုတ် စူဠသီလခန်း
* ဗြဟ္မဇာလသုတ် မဇ္ဈိမသီလခန်း
* ဗြဟ္မဇာလသုတ် မဟာသီလခန်း
* ဗြဟ္မဇာလသုတ် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိပြခန်း

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒီဃနိကာယ်
တရုတ်သင်းခွေချပ်

**တရုတ်သင်းခွေချပ်** (Chinese Pangolin)

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နို့တိုက်သတ္တဝါများ
တနင်္သာရီ သစ်ရွက်စားမျောက်

**တနင်္သာရီ သစ်ရွက်စားမျောက်** (*ထရေ့ခီဖိသေဂက်စ် barbei*)သည် သီးရွက်စားမျောက်မျိုးစိတ် တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ၎င်းကို မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရသည်။

တနင်္သာရီ တောင်တန်းတွင် တွေ့ရသောကြောင့် တနင်္သာရီ သစ်ရွက်စားမျောက်ဟု အမည်ပေးရခြင်းဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မျောက်များ
အနောက်ပိုင်း မျက်ခုံးဖြူ မျောက်လွှဲကျော်

အနောက်ပိုင်း မျက်ခုံးဖြူ မျောက်လွှဲကျော် သည် မျောက်လွှဲကျော် မျိုးနွယ် Hylobatidae မှဆင်းသက်လာသည်။ မျိုးစိတ်များကို အိန္ဒိယ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ Assam၊ Mizoram၊ Meghalaya နှင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ချင်းတွင်းမြစ်၏ အနောက်ဘက်တွင်တွေ့ရသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မျောက်ဝံ
မျောက်လွှဲကျော်မျက်ကွင်းဖြူ

**မျောက်လွှဲကျော်မျက်ကွင်းဖြူ** ဆိုသည်မှာ အောက်ပါအကြောင်းအရာများကို ဆိုလိုနိုင်သည်။
*အနောက်ပိုင်း မျက်ခုံးဖြူ မျောက်လွှဲကျော်
*အရှေ့ပိုင်း မျက်ခုံးဖြူ မျောက်လွှဲကျော်
*မျောက်လွှဲကျော် လက်ဖြူ
စကိုင်းဝေါ့ကာ မျောက်လွှဲကျော်

**စကိုင်းဝေါ့ကာ မျောက်လွှဲကျော်** (Skywalker hoolock gibbon)

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မျောက်ဝံ
ကတိုးချေ

**ကတိုးချေ** (Black Musk Deer)

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကတိုးကောင်များ
မြေခွေးနီ

**မြေခွေးနီ**သည် တောခွေးတစ်မျိုးပင်ဖြစ်၏။ ခွေးမျိုးရင်းတွင် ပါဝင်၍ ယင်း၏ ပါဏဗေဒအမည်မှာ *"ဗာလပီး ဗာလပီး (Vulpes vulpes)"* ဖြစ်၏။ မြေခွေးမျိုးများသည် ကိုယ်အလျားရှည်သော်လည်း တိုသောခြေထောက်များရှိသည်။ ချွန်သောနှုတ်သီး၊ ထောင်သောနားရွက်၊ ဖွားသောအမြီးနှင့် မျက်လုံးမှာ ကြောင်မျက်စိကဲ့သို့ အလင်းရောင်ကို လိုက်၍ ပြောင်းလဲတတ်သော သူငယ်အိမ်ရှိသည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခွေးမျိုးရင်းဝင် တိရစ္ဆာန်များ
ချောင်းဖျားဖျံ

**ချောင်းဖျားဖျံ**

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖျံများ
အပ်ဝင် ပုဆိန်ထွက်

**အပ်ဝင် ပုဆိန်ထွက်**သည် မြန်မာစကားပုံ တစ်ခုဖြစ်သည်။

## အဓိပ္ပာယ်
အပ်ကလေးတစ်ချောင်း ဝင်သည့်အတွက် ပုဆိန်ထွက်သွားသကဲ့သို့ မဆိုစလောက် တန်ဖိုးရှိသည့်အရာ ရသည့်အတွက် အဆပေါင်းများစွာ တန်သည့်အရာ ဆုံးရှုံးရသည်။
**"အပ်ဝင် ပုဆိန်ထွက်ဆိုသော စကားအရ မတရားသော ပစ္စည်းအနည်းငယ် ဝင်ရုံမျှဖြင့် မိမိ၌ ရှိပြီးသော ပစ္စည်းများစွာ နောက်တော်ပါ ခေါ်ဆောင်၍ သွားတတ်ပုံများကိုလည်း သတိထားသင့်သည်။"*

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာစကားပုံများ