သပ္ပါယ

**သပ္ပါယ** ဆိုသည်မှာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကမ္မဋ္ဌာန်းတရား အားထုတ်ရာတွင် တရားထူး တရားမြတ်များ ရရှိစေရန် လျော်ကန်လျောက်ပတ်သော အထောက်အကူပြု အကြောင်းတရားများကို ဆိုလိုသည်။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဋ္ဌကထာအရ ယောဂါဝစရ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးသည် မလျောက်ပတ်သော **အသပ္ပါယ** များကို ရှောင်ကြဉ်၍ လျောက်ပတ်သော **သပ္ပါယ** များကို မှီဝဲခြင်းဖြင့် မကြာမီ ကာလအတွင်း အပ္ပနာဈာန်သို့ ဆိုက်ရောက်နိုင်သည်ဟု ဆိုထားသည်။

### သပ္ပါယ (၇) ပါး
ဘာဝနာ ကျင့်စဉ်အတွက် အရေးကြီးသော သပ္ပါယ (၇) မျိုး ရှိသည်  -

### ၁။ အာဝါသသပ္ပါယ (နေရာထိုင်ခင်း)
တရားအားထုတ်ရန် လျောက်ပတ်သော ကျောင်း၊ အိပ်ရာ၊ နေရာကို ဆိုလိုသည်။ မလျောက်ပတ်သော နေရာတွင် နေထိုင်ပါက မဖြစ်ပေါ်သေးသော နိမိတ်များ မဖြစ်ပေါ်နိုင်ခြင်း၊ ဖြစ်ပေါ်ပြီးသော နိမိတ်များ ပျောက်ပျက်သွားခြင်းတို့ ဖြစ်တတ်သည်။ သပ္ပါယဖြစ်သော နေရာတွင်မူ သတိတည်ကြည်ပြီး သမာဓိရလွယ်သည်။ 
* **စံနမူနာ:** သီဟိုဠ်ကျွန်းရှိ **စူဠနာဂလိုဏ်** နှင့် **စိတ္တလတောင်ကျောင်း** တို့တွင် သပ္ပါယဖြစ်၍ ရဟန်းအများအပြား ရဟန္တာဖြစ်ခဲ့ကြဖူးသည်။ နေရာတစ်ခု သပ္ပါယဖြစ်မဖြစ်ကို သိနိုင်ရန် ကျောင်းဆောင်တစ်ခုစီတွင် (၃) ရက်ခန့်စီ နေထိုင်၍ စမ်းသပ်ကြည့်နိုင်သည်။

### ၂။ ဂေါစရသပ္ပါယ (ဆွမ်းခံရွာ)
မိမိနေထိုင်ရာ ကျောင်းမှ မဝေးလွန်းသော အရပ် (အလံတစ်ထောင်ခန့်) တွင်ရှိပြီး၊ ဆွမ်းရလွယ်ကူသော ရွာသည် သပ္ပါယဖြစ်သော ဆွမ်းခံရွာ ဖြစ်သည်။

### ၃။ ဘဿသပ္ပါယ (စကားပြောဆိုမှု)
တရားအားထုတ်သူများအနေဖြင့် မပြောသင့်သောစကား (**အသပ္ပါယဘဿ**) နှင့် ပြောသင့်သောစကား (**သပ္ပါယဘဿ**) ကို ခွဲခြားသိမြင်ရမည်။
* **အသပ္ပါယဘဿ:** မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသော **တိရစ္ဆာနကထာ (၃၂) ပါး** (ဥပမာ- မင်းစကား၊ ခိုးသူစကား၊ စစ်သည်စကား၊ အစားအသောက်၊ အဝတ်အထည်၊ ဆွေမျိုး၊ ရွာ၊ မြို့၊ တိုင်းပြည် စသည့် အကြောင်းအရာများ) ဖြစ်သည်။
* **သပ္ပါယဘဿ:** အလိုနည်းခြင်း၊ ရောင့်ရဲခြင်း၊ ဝိဝေကရှိခြင်း၊ ဝီရိယရှိခြင်း၊ သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ၊ ဝိမုတ္တိ စသော **ကထာဝတ္ထု (၁၀) ပါး** နှင့် စပ်သော စကားများသည် သပ္ပါယစကားများ ဖြစ်သည်။

### ၄။ ပုဂ္ဂလသပ္ပါယ (ပုဂ္ဂိုလ်)
သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ ဂုဏ်တို့နှင့် ပြည့်စုံပြီး မိမိ၏ သမာဓိကို တိုးပွားစေနိုင်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည် သပ္ပါယပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်သည်။ အိပ်စက်ခြင်းကိုသာ မွေ့လျော်ပြီး တိရစ္ဆာနကထာ စကားများကိုသာ ပြောဆိုနေသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် အသပ္ပါယပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်ပြီး ၎င်းကို မှီဝဲပါက မိမိရရှိထားသော ဈာန်သမာပတ်များပင် ပျောက်ပျက်သွားနိုင်သည်။

### ၅။ ဘောဇနသပ္ပါယ (အစာအာဟာရ)
မိမိနှင့် သင့်တော်သော အရသာရှိသည့် အာဟာရကို ဆိုလိုသည်။ အချို့အတွက် အချို၊ အချို့အတွက် အချဉ် အရသာသည် သပ္ပါယ ဖြစ်တတ်သည်။ မိမိအား သမာဓိရစေရန် ကျေးဇူးပြုသော အာဟာရသည်သာ သပ္ပါယဖြစ်သည်။

### ၆။ ဥတုသပ္ပါယ (ရာသီဥတု)
အေးသော ရာသီဥတု သို့မဟုတ် ပူသော ရာသီဥတုသည် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး အဆင်ပြေပုံ မတူညီကြပေ။ မိမိ၏ စိတ်ကို တည်ကြည်စေသော ဥတုသည်သာ သပ္ပါယဖြစ်သည်။

### ၇။ ဣရိယာပထသပ္ပါယ (ဣရိယာပုထ်)
စင်္ကြံ၊ အိပ်ခြင်း၊ ရပ်ခြင်း၊ ထိုင်ခြင်း ဟူသော ဣရိယာပုထ် (၄) ပါးတွင် မိမိအတွက် သမာဓိ အဖြစ်ဆုံး ဣရိယာပုထ်ကို (၃) ရက်ခန့်စီ စမ်းသပ်ကြည့်၍ ရွေးချယ်ရမည်။

 အကျိုးကျေးဇူး
အထက်ပါ သပ္ပါယ (၇) မျိုးကို စနစ်တကျ မှီဝဲပြီး အသပ္ပါယများကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်းဖြင့် အာနာပါနကမ္မဋ္ဌာန်း စသည့် ဘာဝနာလုပ်ငန်းများကို အားထုတ်သူသည် မကြာမီ အချိန်အတွင်း **အပ္ပနာဈာန်** သို့ ဆိုက်ရောက်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ 
### ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* [နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ-ပထမတွဲ](https://my.wikisource.org/wiki/နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ-ပထမတွဲ/သပ္ပါယ_အသပ္ပါယ_(၇)_ပါး)
* ပဏ္ဍိတဝေဒနိယဒီပနီကျမ်း
* သုတေသနသရုပ်ပြအဘိဓာန်
* နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ-ဒုတိယတွဲ
* မဟာသတိပဋ္ဌာန်တရားတော်
* [ပရမတ္ထဒီပနီ_(တတိယတွဲ)](https://my.wikisource.org/wiki/ပရမတ္ထဒီပနီ_(တတိယတွဲ)#သပ္ပါယဘေဒ)
* ဝိသုဒ္ဓိမဂ်-မြန်မာပြန်
* ပရမတ္ထသရူပဘေဒနီကျမ်း-ဒုတွဲ
* ဓုတင်္ဂသပ္ပါယအဓိပ္ပါယ်
* ပိဋကတ်သုံးပုံ_သရုပ်စုံအဘိဓာန်
* [ကမ္မဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီး](https://my.wikisource.org/wiki/ကမ္မဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီး#(ခ)_သပ္ပါယ_အပြား)

### ပြင်ပလင့်များ
* 
### ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ