ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ

**ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ** ဆိုသည်မှာ ဝိသုဒ္ဓိ ၇ ပါးတွင် ၆ ခုမြောက် ဝိသုဒ္ဓိဖြစ်ပြီး၊ **အရိယမဂ်သို့ ရောက်ကြောင်း အကျင့်ဖြစ်သော စင်ကြယ်သော ဉာဏ်အမြင်**ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ၎င်းသည် နိစ္စသညာ စသည့် ဆန့်ကျင်ဘက် အညစ်အကြေးများမှ စင်ကြယ်သော ဉာဏ်အမြင်ဖြစ်ပြီး အရိယမဂ်ကို ရရှိစေရန် အထောက်အပံ့ပြုသော ဝိပဿနာဉာဏ်များကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။

### ပါဝင်သော ဝိပဿနာဉာဏ် ၉ ပါး
ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိတွင် အောက်ပါ ဝိပဿနာဉာဏ် ၉ ပါး ပါဝင်သည် -
၁။ **ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်** (ဖြစ်ပျက်မှုကို ရှုသောဉာဏ်)
၂။ **ဘင်္ဂဉာဏ်** (အပျက်သက်သက်ကို ရှုသောဉာဏ်)
၃။ **ဘယဉာဏ်** (သင်္ခါရတရားတို့ကို ကြောက်မက်ဖွယ်အဖြစ် မြင်သောဉာဏ်)
၄။ **အာဒီနဝဉာဏ်** (သင်္ခါရတရားတို့၏ အပြစ်ကို မြင်သောဉာဏ်)
၅။ **နိဗ္ဗိဒါဉာဏ်** (သင်္ခါရတရားတို့အပေါ် ငြီးငွေ့သောဉာဏ်)
၆။ **မုစ္စိတုကမျတာဉာဏ်** (သင်္ခါရတရားတို့မှ လွတ်မြောက်လိုသောဉာဏ်)
၇။ **ပဋိသင်္ခါဉာဏ်** (တစ်ဖန်ပြန်၍ အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် ရှုသောဉာဏ်)
၈။ **သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်** (သင်္ခါရတရားတို့အပေါ် လျစ်လျူရှုနိုင်သောဉာဏ်)
၉။ **အနုလောမဉာဏ်** (မဂ်ဉာဏ်အား လျောက်ပတ်သောဉာဏ်)

### ဝိပဿနာ ရှုပွားနည်းစနစ်များ
ဤဝိသုဒ္ဓိအဆင့်သို့ ရောက်ရှိရန် ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်သည် ရုပ်တရား နာမ်တရားတို့၏ ဖြစ်မှု ပျက်မှု (ဥဒယ-ဝယ) သဘောကို ခဏပစ္စုပ္ပန်သို့ ဆိုက်အောင် ရှုရမည်ဖြစ်သည်။ ရှုပွားရာတွင် မိမိနှစ်သက်ရာ နည်းလမ်းများဖြစ်သော **ခန္ဓာငါးပါးနည်း၊ အာယတန ၁၂ ပါးနည်း၊ ဓာတ် ၁၈ ပါးနည်း၊ သို့မဟုတ် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နည်း** တို့ဖြင့် ရှုပွားနိုင်သည်။

*   **လက္ခဏာယာဉ်တင်ခြင်း:** ရုပ်နာမ်တို့၏ ဖြစ်ပျက်မှုကို မြင်အောင်ကြည့်၍ **အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ** ဟူသော လက္ခဏာရေးသုံးပါး တစ်လှည့်စီတင်၍ ရှုရသည်။
*   **ကာလနှင့် သန္တာန်:** အတိတ်၊ အနာဂတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် ဟူသော ကာလသုံးပါးနှင့် မိမိသန္တာန် (အဇ္ဈတ္တ)၊ သူတစ်ပါးသန္တာန် (ဗဟိဒ္ဓ) နှစ်ပါးလုံး၌ ရှုပွားရန် လိုအပ်သည်။
*   **သတိပဋ္ဌာန် ၄ ပါးသို့ သက်ဝင်ပုံ:** ရုပ်ကို အဓိကထားရှုလျှင် ကာယာနုပဿနာ၊ ဝေဒနာကို အဓိကထားလျှင် ဝေဒနာနုပဿနာ၊ စိတ်ကို အဓိကထားလျှင် စိတ္တာနုပဿနာ နှင့် ဖဿ သို့မဟုတ် အခြားတရားများကို ရှုလျှင် ဓမ္မာနုပဿနာ သတိပဋ္ဌာန်သို့ သက်ဝင်သည်။

### ဘင်္ဂဉာဏ် အဆင့်
ဝိပဿနာဉာဏ် ရင့်ကျက်လာသောအခါ သင်္ခါရတရားတို့၏ အဖြစ် (ဥပါဒ်) ကို နှလုံးမသွင်းတော့ဘဲ **အပျက် (ဘင်) သက်သက်** ကိုသာ တစ်ဖက်သတ် နှလုံးသွင်း ရှုပွားရသည်။ ဤအဆင့်တွင် ရုပ်ကလာပ်များ ပျောက်ကွယ်သွားပြီး ပရမတ်သဘောတရားတို့၏ ခဏမစဲ တသဲသဲ ကုန်ဆုံး ပျက်စီးနေမှုကိုသာ တွေ့မြင်ရသည်။ 

**ပဋိဝိပဿနာ:** ရှုခံရသော သင်္ခါရတရားတို့၏ အပျက်ကို ရှုရုံသာမက၊ ထိုအပျက်ကို ရှုနေသော **ဝိပဿနာဉာဏ် (ရှုသည့်စိတ်)** ၏ အပျက်ကိုလည်း တစ်ဖန်ပြန်၍ ဝိပဿနာ ရှုရသည်။

### သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်နှင့် လမ်းဆုံးအဆင့်
ဘယဉာဏ်မှ စတင်ကာ သင်္ခါရတရားတို့၏ အပြစ်ကို မြင်၍ ငြီးငွေ့လာကာ လွတ်မြောက်လိုစိတ်များ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် အဖန်ဖန် ပြန်လည်ရှုပွားခြင်း (ပဋိသင်္ခါဉာဏ်) ဖြင့် ကြိုးစားလာသောအခါ သင်္ခါရတရားတို့အပေါ် ကြောင့်ကြမှု မရှိတော့ဘဲ အညီအမျှ လျစ်လျူထားနိုင်သော **သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်** သို့ ရောက်ရှိသည်။

ဤအဆင့်တွင် ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် သဒ္ဓါနှင့် ပညာ၊ ဝီရိယနှင့် သမာဓိ ဟူသော **ဣန္ဒြေ ၅ ပါး** ကို သတိဖြင့် အထူးညီမျှအောင် ကြိုးစားရသည်။ ဣန္ဒြေများ ညီမျှလာသောအခါ ဝိပဿနာဘာဝနာ စွမ်းအားသည် အလွန်အားကောင်းလာပြီး အပြင်အသံများကိုပင် မကြားတော့ဘဲ သင်္ခါရတို့၏ အပျက်အာရုံ၌သာ ငြိမ်ဝပ်စွာ တည်နေကာ အရိယမဂ်သို့ ဆိုက်ရောက်ရန် အဆင်သင့် ဖြစ်လာသည်။
### ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* ဝိပဿနာ_ဉာဏ်စဉ်ကျမ်းကြီး
* နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ-ပဉ္စမတွဲ
* [ပရမတ္ထဒီပနီ_(တတိယတွဲ)](https://my.wikisource.org/wiki/ပရမတ္ထဒီပနီ_(တတိယတွဲ)#ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ)
* ပရမတ္ထသရူပဘေဒနီကျမ်း-ဒုတွဲ
* ဝိသုဒ္ဓိမဂ်-မြန်မာပြန်

### ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ