open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ရှင်ပင်မဟာလာဘမံဘုရား

**ရှင်ပင်မဟာလာဘမံဘုရား** သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ စလေမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘုရားတစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ ဘုရားတွင် ရှင်ပင်မဟာလာဘမံ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်သည် ကိန်းဝပ်စံပယ်လျက်ရှိသည်။

ရုပ်ပွားတော်သည်  ပေ  ၂၀ နီးပါး (၆.၁ မီတာ) အမြင့်ရှိ၏။ ထိုဒေသတွင် ရေကြီးမှုရေလွှမ်းမှုများ ဖြစ်ခဲ့သည့်အတွက် မုံရွာမှ စလေသို့ ရုပ်ပွားတော်သည် မျောလာခဲ့သည်ဟု အဆိုရှိသည်။ အခေါင်းပေါက်ပုံစံ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကို ရွှေရောင်အရောင်တင်ဆီများဖြင့် သုတ်လိမ်းထားသည်။ ရွှေရောင်အရောင်တင်ဆီ သုတ်လိမ်းထားသည့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရုပ်ပွားတော်များတွင် ဤရုပ်ပွားတော်သည် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ၁၃၀၀ ပြည့်နှစ်ပတ်ဝန်းကျင်က ရုပ်ပွားတော်ကြီးကို ပြုလုပ်တော်မူခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ပခန်းငယ်ကျောင်း

**ပခန်းငယ်ကျောင်း** သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ ပခန်းငယ်ရွာတွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သမိုင်းဝင်နေရာတစ်ခုဖြစ်ပြီး ကုန်းဘောင်ခေတ်လက်ရာ ကျွန်းသစ်သားကျောင်းတော်များတွင် အကြီးဆုံးကျောင်းလည်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် မြန်မာအစိုးရသည် ကျောင်းတော်ကို အခြားသော ကုန်းဘောင်ခေတ်၏ စံပြကျောင်းတော်များနှင့်အတူ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်းတွင် ပါဝင်နိုင်ရန် တင်ပြခဲ့သည်။ ကျောင်းတော်ကို မင်းတုန်းမင်းကြီး၏ ဦးလေးတော်စပ်သူ ပခန်းမင်းကြီးဦးရန်ဝေးက ပန်းဒူးဆရာတော် ဦးဝိသုဒ္ဓအား ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ဆရာတော်သည် မင်းတုန်းမင်း၏ ဆရာဘုန်းကြီး ဖြစ်ပြီး ကုန်းဘောင်ခေတ်ရဟန်းများတွင် ထင်ရှားသူတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။

ကျောင်းတော်ကို ဆောက်လုပ်ရာတွင် ခုနစ်နှစ်ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး လက်သမား ၁၀၀ က ရိုးရာဗိသုကာနည်းပညာများဖြင့် ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ကျွန်းတိုင်လုံးပေါင်း ၃၃၂ တိုင်ကို အသုံးပြုထားကာ မြန်မာ့ဗိသုကာပညာရှင် Tha Gyi က လမ်းညွှန်မှုများအတိုင်း ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ နှစ်များစွာ ကျောင်းတော်ကို ဂရုမစိုက်ဘဲ ပစ်ထားသည့်အတွက် ကျောင်းတော်ကြီးသည် ကျွန်းတိုင်များနှင့် အင်္ဂတေလက်ရာများသာ ကျန်ရှိတော့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘုန်းကြီးကျောင်းများ
ကင်းဝန်မင်းကြီးကျောင်း

**ကင်းဝန်မင်းကြီးကျောင်း** (သာကဝန်ကျောင်းဟုလည်း သိကြ) သည် မန္တလေးမြို့၊ မဟာအောင်မြေမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ သစ်သားကျောင်း ဖြစ်ကာ ၁၈၇၉ ခုနှစ်တွင် ကင်းဝန်မင်းကြီးဦးကောင်းက တည်ဆောက်ခဲ့သည်။

တည်ဆောက်မှုအာလုံးကို ကျွန်းသားဖြင့်သာ ဆောက်လုပ်ထားသည်။ ကျောင်းတော်တွင် ကင်းဝန်မင်းကြီးသည် ဥရောပသို့ သံတမန်အဖြစ် သွားရောက်သည့်အခါတွင် တွေ့ရှိခဲ့သည့် အနောက်နိုင်ငံမှ အလှတန်ဆာများဖြစ်သည့် Corinthian တိုင်များ၊ ပန်းတန်းများ (Friezes) နှင့် အခုံးများ စသည်တို့ပါဝင်သည်။ ကျောင်းတော်သည် အမိုးခုံးပါဝင်ပြီး တိုက်တန်းများဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ ကျောင်းတော်ကို ဥရောပဗိသုကာပညာရှင်များဖြစ်ကြသည့် အီတလီလူမျိုး M. Comodo  နှင့် ပြင်သစ်လူမျိုး M. Bonvallein တို့က ဒီဇိုင်းရေးဆွဲထားသည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန္တလေးမြို့ရှိ လည်ပတ်စရာ နေရာများ
ညီတော်ပုထိုးတော်

**ညီတော်ပုထိုးတော်** သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မြောက်ဦးတွင် တည်ရှိသည့် စေတီပုထိုးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အေဒီ ၁၄၃၃ တွင် မြောက်ဦးဘုရင့်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြောက်ဘုရင် မင်းခရီက တည်ထားခဲ့သည်။ ဤပုထိုးတော်သည် သူ၏ အစ်ကိုဖြစ်သူ မင်းစောမွန် တည်ခဲ့သည့် လေးမျက်နှာ ပုထိုးတော်ကြီး၏ အနီးတွင် တည်ရှိသည်။ မင်းစောမွန်သည် မြောက်ဦးဘုရင့်နိုင်ငံတော်ကို တည်ထောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

## ပုံများ

File:Nyi Taw Temple.jpg|ညီတော် ပုထိုးတော်
File:Nyi Taw Temple and Le Myet hna Temple - Mrauk U.jpg|လေးမျက်နှာ ပုထိုးတော်ကြီးနှင့် ညီတော် ပုထိုးတော်

## ကိုးကား
* 

ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ စေတီပုထိုးများ
ဦးနာအောက်ကျောင်း

**ဦးနာအောက်ကျောင်း** (;  **ဦးနာအောက်သိမ်တော်ကြီး**ဟုလည်း သိကြ) သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်မြို့နယ်၊ ကော့နှတ်ရွာတွင် တည်ရှိသည့် သမိုင်းဝင်ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းဝင်းသည်  မြန်မာ့ဗိသုကာပညာရပ်များနှင့် နိုင်ငံခြား ဗိသုကာလက်ရာတို့ကို ရောနှောကာတည်ဆောက်ထားသည့်အတွက် လူသိများသည်။ သိမ်အဆောင်တစ်ခုကို ၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ဗိမာန်သုံးခုနှင့် ဘုရားနှစ်ဆူကိုလည်း ၁၉၀၂ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၀၄ ခုနှစ်ကြားတွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူဝတ်တန်ဆောင်း သည် မျက်နှာကြက်တွင်  ဖန်အပြောက်အမွမ်းခြယ်သထားသည့် ဗိသုကာများ၊ ကနုတ်ပန်းမုခ်ခုံးများ၊ ကျွန်းသားပေါ်တွင် ထွင်းထားသည့် ပန်းပုအပြားအချပ်များကြောင့် ထင်ရှားသည်။ ကျောင်းတော်ရှိ အဆောက်အဦနှစ်ခုတွင် အိန္ဒိယ - ဥရောပနှင့် တရုတ် အနုပညာလက်ရာများကို ထည့်သွင်းတည်ဆောက်ထားသည်။ ထိုအဆောက်အဦနှစ်ခုကို သစ်ထုတ်လုပ်ရေးအကြီးအကဲများဖြစ်သည့် ထော်အိနှင့် ထွန်းကျော်တို့က လှူဒါန်းခဲ့သည်။ 

ကျောင်းတော်၏ အမည်သည် မွန်လူမျိုး ကျွန်းသစ်ထုတ်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းရှင် (၁၈၃၂-၁၉၁၃) ၏ အမည် ဦးနာအောက်ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဝေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘုန်းကြီးကျောင်းများ
## ကိုးကား
ဦနာအောက်၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိစာအုပ်
ရတနာပုံဘုရား

**ရတနာပုံဘုရား**  သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မြောက်ဦးမြို့တွင် တည်ရှိသည့် အခေါင်းပိတ်ပုံစံ တည်ရှိသည့် စေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ ဒေသသမိုင်းများအရ စေတီတေော်တွင် ရတနာများနှင့် ရုပ်ပွားတော်များကို စေတီတော်၏ အလယ်တွင် ဌာပနာထားသည်ဟု ဆိုကြသည်။ သို့သော်မည်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်ကမျှ တွေ့ရှိရခြင်း မရှိသေးပေ။

စေတီတော်ကို ၁၆၁၂ ခုနှစ်တွင် ဘုရင် မင်းခမောင်း နှင့် ဇနီးတို့က တည်ထားခဲ့သည်။

## ကိုးကား
*Pamela Gutman (2001) ''Burma's Lost Kingdoms: splendours of Arakan''. Bangkok: Orchid Press

ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ စေတီပုထိုးများ
စလင်းကျောင်း

စလင်းကျောင်းတော် သည် တော်ဝင်ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်ကာ မန္တလေးတွင် တည်ရှိသည်။ ရိုးရာသစ်သားရုပ်တုများကြောင့် ကျော်ကြားသည်။ စလင်းစုဖုရား၏ လှူဒါန်းမှုဖြင့် ကျောင်းတော်ကို ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ စလင်းကျောင်းတော်သည် ပြေးလမ်းအနီး မန္တလေးနန်းတော်၏ မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
*
*
* Tilly, Harry L.; *Wood-carving of Burma;* Rangoon 1903 (Gov. Pr., Burma), photographs P. Klier
သမာဓိသုတ်

သမာဓိသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် ရင့်ကျက်သော ပညာနှင့် သတိ ရှိကုန်ကြသည်ဖြစ်၍ နှိုင်းယှဉ်ကြောင်း (ကိလေသာတို့မှ) ကင်းသော  သမာဓိကို ပွားများကြရန် ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
## သမာဓိသုတ် 
သာဝတ္ထိနိဒါန်း။ပ။ ချစ်သား ရဟန်းတို့... စိတ်တည်ကြည်မှု **သမာဓိ**ကို ပွားများကြကုန်လော့၊ ချစ်သား ရဟန်းတို့... စိတ်တည်ကြည်မှု သမာဓိရှိသော ရဟန်းသည် ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိမြင်၏၊ အဘယ်သို့လျှင် ဟုတ်တိုင်း မှန်စွာ သိသနည်း?

၁။ “ဤကား ဒုက္ခဖြစ်သည့် အရိယာတို့၏ အမှန်တရား **ဒုက္ခအရိယသစ္စာတရား**တည်း”ဟု ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ဉာဏ်ပညာဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက် သိမြင်၏၊

၂။ “ဤကား ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်းဖြစ်သည့် အရိယာတို့၏ အမှန်တရား **ဒုက္ခသမုဒယ အရိယသစ္စာတရား**တည်း”ဟု ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ဉာဏ်ပညာဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက် သိမြင်၏၊ 

၃။ “ဤကား ဒုက္ခချုပ်ရာဖြစ်သည့် အရိယာတို့၏ အမှန်တရား **ဒုက္ခနိရောဓ အရိယသစ္စာတရား**တည်း”ဟု ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ဉာဏ်ပညာဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက် သိမြင်၏၊

၄။ “ဤကား ဒုက္ခချုပ်ရာ (နိဗ္ဗာန်) သို့ ရောက်ကြောင်း အကျင့်ဖြစ်သည့် **ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ အရိယသစ္စာ (= မဂ္ဂအရိယသစ္စာ)တရား**တည်း”ဟု ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ဉာဏ်ပညာဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက် သိမြင်၏၊

ချစ်သား ရဟန်းတို့ ... စိတ်တည်ကြည်မှု **သမာဓိ**ကို ပွားများကြကုန်လော့၊ ချစ်သား ရဟန်းတို့ ... စိတ်တည်ကြည်မှု သမာဓိရှိသော ရဟန်းသည် ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိမြင်၏၊

## ကြိုးစားအားထုတ်ရမည်
ချစ်သား ရဟန်းတို့...ထို့ကြောင့် ဤသာသနာတော်၌ ..

၁။ “ဤကား ဒုက္ခဖြစ်သည့် အရိယာတို့၏ အမှန်တရား **ဒုက္ခအရိယသစ္စာတရား**တည်း”ဟု သိအောင် ကြိုးစား အားထုတ်ရမည်။

၂။ “ဤကား ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်းဖြစ်သည့် အရိယာတို့၏ အမှန်တရား **ဒုက္ခသမုဒယ အရိယသစ္စာတရား**'တည်း”ဟု သိအောင် ကြိုးစားအားထုတ်ရမည်။

၃။ “ဤကား ဒုက္ခချုပ်ရာဖြစ်သည့် အရိယာတို့၏ အမှန်တရား **ဒုက္ခနိရောဓ အရိယသစ္စာတရား**တည်း”ဟု သိအောင် ကြိုးစားအားထုတ်ရမည်။

၄။ “ဤကား ဒုက္ခချုပ်ရာ (နိဗ္ဗာန်) သို့ ရောက်ကြောင်း အကျင့်ဖြစ်သည့် **ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ အရိယသစ္စာ (= မဂ္ဂအရိယသစ္စာ)တရား**တည်း”ဟု သိအောင် ကြိုးစားအားထုတ်ရမည်”ဟု မိန့်ကြားတော်မူ၏၊

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
စုန္ဒီသုတ်

-အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ ပဉ္စကနိပါတ၊ ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၄-သုမနဝဂ္ဂ၊ ဒုတိယသုတ်။

ဘုရားရှင်သည် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့တော် ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် အခြံအရံအမျိုးသမီး ငါးရာနှင့်အတူ ရထားငါးရာစီး၍ စုန္ဒီမင်းသမီး ရောက်ရှိလာပြီးလျှင် မောင်တော်စုန္ဒမင်းသားနှင့် ဆွေးနွေးခဲ့သော သရဏဂုံသုံးပါးနှင့် ငါးပါးသီလကို မေးလျှောက်သဖြင့် အပါယ်လေးပါးသို့ မကျ မရောက် သုဂတိဘဝသို့ရောက်စေနိုင်သော သရဏဂုမ်သုံးပါးနှင့် ငါးပါးသီလ အမျိုးအစားများကို ရှင်းလင်းဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ အရိယကန္တသီလသည် မဂ္ဂဖလသီလ ဖြစ်ကြောင်း ဖွင့်ပြထားပါသည်။

---------
စုန္ဒီသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် စုန္ဒီမင်းသမီးအား တရား ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
သုမနသုတ်

သုမသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် သုမနာမင်းသမီအား ပေးလှူတတ်သူနှင့် မပေးလှူတတ်သူနှစ်ဦးတို့၏ ခြားနားချက်၊ ထူးခြားချက်ကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
## သုမနသုတ် 
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
စတုတ္ထ ဟိတသုတ်

စတုတ္ထ ဟိတသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် တရားငါးမျိုးနှင့် ပြည့်စုံသောရဟန်းသည် မိမိ၏ အစီးအပွားအလို့ငှါလည်း ကျင့်၏ သူတပါး၏ အစီးအပွားအလို့ငှါလည်း ကျင့်သည့် အကြောင်းကို   ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
## စတုတ္ထ ဟိတသုတ်
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
ဒုတိယ ဟိတသုတ်

ဒုတိယ ဟိတသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် တရားငါးမျိုးနှင့် ပြည့်စုံသောရဟန်းသည် သူတပါး၏ အစီးအပွားအလို့ငှါသာ ကျင့်၏၊ မိမိ၏  အစီးအပွားအလို့ငှါ မကျင့်သည့် အကြောင်းကို   ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
## ဒုတိယ ဟိတသုတ်
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
ဥပက္ကိလေသသုတ်

(၄)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသမ္ဗီမြို့ ဃောသိတာရုံကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် (ဒသမဝါမဆိုမီ) ကောသမ္ဗီမြို့၌ ရဟန်းတော်များ အချင်းချင်း မသင့်မမြတ် ဖြစ်နေကြသည်ဟု ရဟန်းတစ်ပါး၏ လျှောက်ထားချက်အရ ထိုရဟန်းများရှိရာသို့ ဘုရားရှင်ကြွရောက်တော်မူပြီး ခိုက်ရန်မဖြစ်ဖို့ရန် တားမြစ်တော်မူသည်၊ ဘုရားရှင်၏ အကျိုးကို လိုလားသောရဟန်းတော်တစ်ပါးက ဒေါသနှိပ်စက်နေကြသဖြင့် ဘုရားရှင်၏ စကားတော်ကို မနာယူမည်ကို သိရှိသဖြင့် ဘုရားရှင်အား “ချမ်းချမ်းသာသာ သီတင်းသုံးတော်မူပါရန်”လျှောက်ထားခဲ့လေသည်။ ဘုရားရှင်သည် ကောသမ္ဗီမြို့သို့ ဆွမ်းခံဝင်ကြွတော်မူပြီး ကျောင်းအိပ်ရာ နေရာတော်များကို သိမ်းဆည်း၍ ရပ်တော်မူလျက် “ပုထုသဒ္ဒေါ”အစရှိသော ၁၀-ဂါထာကို မိန့်တော်မူ၍ ကောသမ္ဗီမြို့မှ ဗာလကလောဏကာရရွာ အရှင်ဘဂုထေရ် ရှိရာသို့ကြွတော်မူ၍ တရားဟောတော်မူပြီး ပါစီနဝံသတော အရှင်အနုရုဒ္ဓါ, အရှင်နန္ဒိယ, အရှင်ကိမိလထေရ်တို့ထံ ကြွတော်မူသည်၊ ဘုရားရှင်က မေးတော်မူသဖြင့် အရှင်မြတ်သုံးပါးတို့က မိမိတို့ အချင်းချင်း အညီအညွတ် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ စိတ်သဘောတစ်မျိုးတည်းဖြင့် နေထိုင်ကြပုံကို လျှောက်ထားကြပါသည်၊ ဘုရားရှင်က သာဓုခေါ်တော်မူ၍ မေးတော်မူသဖြင့် မမေ့မလျော့ ပြင်းထန်စွာ အားထုတ်လျက် နိဗ္ဗာန်သို့ စိတ်ကိုစေလွှတ်နေပုံကိုလည်း လျှောက်ထားကြပါသည် ထိုသို့နေသည့်အခါ ပရိကမ်အလင်းရောင်နှင့် ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်ဖြင့် ရူပါရုံကိုမြင်မှု၏ ဘေးရန်တို့ကို မေးလျှောက်ကြပါသည်၊ ဘုရားရှင်က ယင်းတို့၏ ဥပက္ကိလေသတရား ၁၁-ပါးတို့ကို မိန့်ကြားတော်မူပါသည်၊ ဘုရားရှင်က ဆက်လက်၍ ယင်းဥပက္ကိလေသ ၁၁-ပါးကို ပယ်နိုင်အောင် အားထုတ်တော်မူခဲ့ပုံနှင့် အရဟတ္တဖိုလ်ကို ရရှိတော်မူသည့်တိုင်အောင် ဟောကြားတော်မူပါသည်။ ဘုရားရှင်သည် ထိုနှစ်ဝါကို ပါလိလေယျကတော၌ ပါလိလေယျကဆင်မင်း၏ ပြုစုမှုကို ခံတော်မူ၍ ဝါကပ်တော်မူပါသည်။
----------

ဤသုတ်၌ သံ, ကြေး, ခဲမဖြူ ခဲပုတ်, ငွေ-ဟူသော ရွှေ၏အညစ်ကြေးငါးမျိုး နှင့် ကာမစ္ဆန္ဒ, ဗျာပါဒ, ထိန မိဒ္ဓ, ဥဒ္ဓစ္စ ကုက္ကုစ္စ, ဝိစိကိစ္ဆာ-ဟူသော စိတ်၏အညစ် အကြေး နီဝရဏငါးပါးတို့ကို ဟောတော်မူပါသည်။
-----------

ဤသုတ်၌ အဗ္ဘ, မဟိကာ, ဓူမ, ရာဟု-ဟူသော လ, နေတို့၏ ဥပက္ကိလေသ လေးမျိုးနှင့် သုရာမေရယပါန, မေထုနဓမ္မပဋိသေဝန, ဇာတရူပရဇတသာဒိယန, မိစ္ဆာဇီဝ-ဟူသော သမဏ, ဗြာဟ္မဏတို့၏ ဥပက္ကိလိဋ္ဌတရားလေးပါးတို့ကို ဟောတော်မူပါသည်။
-------------

ရွှေ၏အညစ်အကြေးငါးမျိုးမှ မကင်းသောရွှေ၏အသုံးမဝင်ပုံနှင့် ကင်းသော ရွှေ၏အသုံးဝင်ပုံ၊ စိတ်၏အညစ်အကြေးနီဝရဏငါးပါးတို့မှ မကင်းသောစိတ်နှင့် ကင်းသောစိတ်တို့ကွာခြားပုံကို ဝိဇ္ဇာသုံးပါးတိုင်အောင် ဆိုက်ရောက်နိုင်ပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

----------------

ဥပက္ကိလေသသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် ရွှေ၏ အညစ်အကြေးငါးမျိုးနှင့် စိတ်၏ အညစ်အကြေးငါးမျိုးတို့ကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
ဒုတိယ အဂါရဝသုတ်၊ ပဉ္စင်္ဂိကဝဂ်

ဒုတိယ အဂါရဝသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ 
## ဒုတိယ အဂါရဝသုတ် 
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
ဝိမုတ္တာယတနသုတ်

ဝိမုတ္တာယတနသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် လွတ်မြောက်ကြောင်းတရား ငါးမျိုးတို့ကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
## ဝိမုတ္တာယတနသုတ် 
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
ဒုဿီလသုတ်

(၄)သုတ် ရှိပါသည်။

(က) အသဒ္ဓ, အဟိရိက, အနောတ္တပ္ပီ, ဒုဿီလ, ဒုပ္ပည၊

(ခ) သဒ္ဓ, ဟိရီမန, ဩတ္တပ္ပီ, သီလဝန္တ, ပညဝန္တ ဓာတ်(သဘော)တူသူ ပုဂ္ဂိုလ်အချင်းချင်းသာ ပေါင်းဆုံညီညွတ်ကြပုံကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
--------------

အသဒ္ဓ, အဟိရိက, အနောတ္တပ္ပီ, ဒုဿီလ, ဒုပ္ပည ဟူသော ဓမ္မငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော မာတုဂါမသည် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် အပါယ, ဒုဂ္ဂတိ, ဝိနိပါတ, နိရယသို့ ရောက်ရသည်ဟု အရှင်အနုရုဒ္ဓါအား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
--------------

အသဒ္ဓ, ဒုဿီလ, ကုသီတ, ဒုပ္ပည ဟူသော ဓမ္မလေးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသောပုဂ္ဂိုလ်သည် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ငရဲသို့ရောက်ရပုံ၊ သဒ္ဓ, သီလဝန္တ, အာရဒ္ဓဝီရိယ, ပညဝန္တ ဟူသော ဓမ္မလေးမျိုးနှင့် ပြည့်စုံသောပုဂ္ဂိုလ်သည် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရပုံကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခ ဒေသနာတော်အားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
---------------

ဒုဿီလ သီလဝိပန္နပုဂ္ဂိုလ်အား သမ္မာသမာဓိပျက်စီးပုံ၊ သမ္မာသမာဓိမရှိ၊ သမ္မာသမာဓိ ပျက်စီးသူအား ယထာဘူတဉာဏဒဿန၊ နိဗ္ဗိဒါဝိရာဂ, ဝိမုတ္တိဉာဏ ဒဿနတို့ အဆင့်ဆင့်ပျက်စီးပုံ၊ သီလဝန္တပုဂ္ဂိုလ်အား ယင်းဓမ္မများ အားကြီးသော ပြည့်စုံပုံတို့ကို သစ်ပင်ဥပမာဖြင့် ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

-------------------------------

ဒုဿီလသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် သီလပျက်စီးသော ဒုဿီလပုဂ္ဂိုလ်အကြောင်းနှင့် သီလနှင့် ပြည့်စုံသော သီလဝန္တပုဂ္ဂိုလ်အကြောင်းကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
နာဂိတသုတ်

(၂) သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ဣစ္ဆာနင်္ဂလပုဏ္ဏားရွာအနီး ဣစ္ဆာနင်္ဂလတောအုပ်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ်

(က) နေက္ခမ္မသုခ, ပဝိဝေကသုခ, သမ္မာသုခ,

(ခ) မီဠှသုခ, မိဒ္ဓသုခ, လာဘသက္ကာရသိလောကသုခ, အချင်းချင်းဆန့်ကျင်ပုံ

(က) သုခသုံးပါးကို ရရှိနေသောပုဂ္ဂိုလ်

(ခ) သုခသုံးမျိုးကို မသာယာတော့ပုံ၊

(က) ကျင်ကြီး ကျင်ငယ်သည် စား သောက် ခဲလျက်အပ်သော ခဲဖွယ်, ဘောဇဉ်၏ အကျိုးဆက်၊

(ခ) သောက ပရိဒေဝ ဒုက္ခ ဒေါမနဿတို့သည် ဝိပရိဏာမ, အညထာဘာဝကြောင့်ဖြစ်သော ချစ်ခင်စုံမက် နှစ်သက်အပ်သော သတ္တဝါသင်္ခါရတို့၏ အကျိုးဆက်၊

(ဂ) သုဘနိမိတ်၌ စက်ဆုပ်ရွံရှာခြင်းသည် အသုဘနိမိတ်ကို အဖန်ဖန် အားထုတ်မှု၏ အကျိုးဆက်၊

(ဃ) တွေ့ထိ(ပေါင်းဆုံ)မှု၌ စက်ဆုပ်ရွံရှာခြင်းသည် ဖဿယတန (၆)ပါးတို့၌ အနိစ္စဟု ရှုမှု ဝိပဿနာဉာဏ်၏အကျိုးဆက်၊

(င) ဥပါဒါန်တရားတို့၌ စက်ဆုပ်ရွံရှာခြင်းသည် ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ (၅)ပါးတို့၌ ဖြစ်မှု ပျက်မှုကို ရှုမှတ်နေသော ဝိပဿနာဉာဏ်၏ အကျိုးဆက်ဖြစ်ပုံကို အရှင်နာဂိတအား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။
-------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ဣစ္ဆာနင်္ဂလပုဏ္ဏားရွာအနီး ဣစ္ဆာနင်္ဂလ တောအုပ်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဘုရားရှင် နှစ်သက်တော် မမူသော ဂါမန္တဝိဟာရီ ပုဂ္ဂိုလ်နှင့် နှစ်သက်တော်မူသော အရညဝိဟာရီပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို မိန့်ကြားတော်မူပြီး အဖော်မပါဘဲ ခရီးသွားခြင်း၏ ချမ်းသာပုံကို အရှင်နာဂိတထေရ်အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ဤသုတ်နှစ်သုတ်လုံး၌ ရှေ့ပိုင်းအကြောင်းအရာများ တူညီပါသည်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

-----------
နာဂိတသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် အသျှင်နာဂိတအား တရား ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
ပဉ္စင်္ဂိကသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အရိယပဉ္စင်္ဂိကသမ္မာသမာဓိဘာဝနာပွားများပုံ၊ သမ္မာသမာဓိဘာဝနာ၏ အကျိုးဖြစ်သော ရူပါဝစရသမာပတ်, ပစ္စဝေက္ခဏာနိမိတ္တတို့ကို ဆိုင်ရာဥပမာ အသီးသီးဖြင့် တွဲဖက်၍လည်းကောင်း၊ ဥပမာသုံးမျိုးတို့ဖြင့် ပဂုဏသမာပတ္တိအကျိုး ဖြစ်သော အဘိညာဉ် (၅) မျိုးနှင့် အာသဝက္ခယဉာဏ်တို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

------------
ပဉ္စင်္ဂိကသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် အင်္ဂါငါးမျိုးရှိသည့် မြတ်သော  သမာဓိကို ပွားများကြရန် ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
ရတနာဘုံမြင့်ကျောင်း

**ရတနာဘုံမြင့်ကျောင်း** သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် သမိုင်းဝင် ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုန်းကြီးကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သီပေါမင်းပိုင် အထက်မြန်မာပြည်မှ ဗြိတိသျှပိုင် အောက်ပြည်ကို စုန်ဆင်းကာ ကိုလိုနီခေတ် မော်လမြိုင်မြို့တွင် နေထိုင်ခဲ့သော မင်းတုန်းမင်း၏ စတုတ္ထမြောက်မိဖုရားတစ်ပါးဖြစ်သည့် စိန်တုံးမိဖုရား၏ လမ်းညွှန်မှုဖြင့် မန္တလေးမှ ဗိသုကာပညာရှင်တို့တို့ကို ခေါ်ယူကာ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ တည်ဆောက်မှု ကုန်ကျစရိတ်အားလုံးကို သူဌေးမ ဒေါ်ရွှေပွင့်က လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ကျောင်းတော်သည် တော်ဝင်လက်မှုပညာလက်ရာများကြောင့် ထင်ရှားသည်။ ကျောင်းတော်ကို ခရစ်နှစ် ၁၈၈၆ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ရာမဆရာတော်ကို လှူဒါန်းခဲ့သည်။

ဤရတနာဘုံမြင့်ကျောင်းဝင်းရှိ ခဏ္ဏသိမ်သည် သာမညဆရာတော် လောင်းလျာ ခရစ်နှစ် ၁၉၃၀ ခုနှစ်၊ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၉၂ ခုနှစ်၊ ကဆုန်လပြည့်ကျော် ၁၅ရက်၊ သောကြာနေ့ နံနက်၇နာရီတွင် မော်လမြိုင်မြို့ ကြံခင်းကျောင်း ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တ အာစရကို ဥပဇ္ဇျယ်ပြုလျက် ခမည်းတော်ဦးတောက်အို၊ မယ်တော် ဒေါ်အုံးတို့၏ ပစ္စယာနုဂ္ဂဟကို ခံယူကာ မြင့်မြတ်သော ရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သော နေရာလည်းဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘုန်းကြီးကျောင်းများ
ကဏ္ဍ:မော်လမြိုင်မြို့
ဥဂ္ဂဟသုတ်

ဘဒ္ဒိယမြို့ မု (မြတ်)လေးတော၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူသော ဘုရားရှင်အား သံဃာတော်သုံးပါးနှင့် အတူ ဆွမ်းဘုဉ်းပေးကြွတော်မူပါရန် ပင့်ဖိတ်ပြီး မေဏ္ဍက သူဌေး၏ မြေးဖြစ်သော ဥဂ္ဂဟသူဌေးက လျှောက်ထားသဖြင့် ကျင့်ဝတ် ၅-မျိုးတို့ကို ဘုရားရှင်က ဥဂ္ဂဟသူဌေး၏ သမီးများအား ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

----------------

ဥဂ္ဂဟသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် မေဏ္ဍကသူဌေး၏မြေး ဥဂ္ဂဟကို တရား ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
ပခန်းကြီးကျောင်း

**ပခန်းကြီးကျောင်း** (ကျောင်းတော်ကြီးဟု သိကြ) သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရေစကြိုမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဦးဖိုးတုတ်နှင့် ဒေါ်ဖဲတို့က တည်ဆောက်ခဲ့သည့် သစ်သားကျောင်းတော်ကြီး ဖြစ်သည်။ ကျောင်းတော်ကြီးတွင် ကျွန်းတိုင်လုံးပေါင်း ၂၅၄ တိုင် ပါဝင်ပြီး တိုင်လုံးများ၏ အမြင့်သည် ရှိကြသည်။ ကျောင်းတော်ကို ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် ပြုပြင်မွမ်းမံမှုများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် မြန်မာအစိုးရသည် ကျောင်းတော်ကို အခြားသော ကုန်းဘောင်ခေတ်၏ စံပြကျောင်းတော်များနှင့်အတူ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်းတွင် ပါဝင်နိုင်ရန် တင်ပြခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘုန်းကြီးကျောင်းများ
ဒါနာနိသံသသုတ်

အလှူရှင်များ၏ မျက်မှောက်ဘဝ၌ ခံစားရသော အကျိုး(၄)ပါး တမလွန် ဘဝ၌ခံစားရမည့် အကျိုး(၁)ပါးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌လည်း ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

---------------

ဒါနာနိသံသသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် အလှူပေးခြင်း၏ အာနိသင်ငါးမျိုးတို့ကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
## ဒါနာနိသံသသုတ် 
ရဟန်းတို့ အလှူပေးခြင်း၌ အာနိသင်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်း  ဟူမူ - 
*လူများစွာတို့ ချစ်ခင်မြတ်နိုးကြ၏။
*ငြိမ်သက်သော စိတ်နှလုံးရှိသည့် သူတော်ကောင်းတို့ ချဉ်းကပ်ကြ၏။
*ကောင်းသော ကျော်စောသံသည် ပြန့်နှံ့၍ ထွက်၏။
*လူတို့၏ အကျင့်တရား (ငါးပါးသီလ) မှ မလွတ်ကင်းနိုင်။
*ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသောလားရာ နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရ၏။

ရဟန်းတို့ အလှူပေးခြင်း၌ အာနိသင်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း ဟု(မိန့်တော်မူ၏)။

သူတော်ကောင်းတို့၏ တရားကို အစဉ်လိုက်၍ အလှူပေးသောသူကို ချစ်ခင်ကြ၏၊ ကိုယ်နှုတ်နှလုံးကိ စောင့်သုံးလျက် မြတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်သုံးကြကုန်သော သူတော်ကောင်းတို့သည် ထိုသူ့ထံသို့ အခါခပ်သိမ်း  ချဉ်းကပ်ကြကုန်၏။
ထိုသူတော်ကောင်းတို့သည် (ပေးလှူတတ်သော) ထိုသူအား ဆင်းရဲဒုက္ခအလုံးစုံကို ဖျက်ဆီးတတ်သော မြတ်သောတရားကို ဟောကြားကုန်၏၊ ထိုသူသည် ဤလောက၌ ယင်းတရားကိုသိ၍ အာသဝေါကင်းလျက် ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုရလေသတည်း။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
ထိုးမုန့်

**ထိုးမုန့်** သည် မြန်မာ့ရိုးရာ အချိုပွဲ စားစရာမုန့်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုးမုန့်ကို ကောက်ညှင်းဆန်အပါအဝင် စပျစ်သီးခြောက်၊ သီဟိုဠ်စေ့၊ အုန်းသီးကြော်တို့ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။ ထိုးမုန့်နှင့် အလားတူသော မြန်မာ့ရိုးရာ အခြားမုန့်များမှာ မုန့်ကုလားမဲနှင့် ပုသိမ်ဟလဝါတို့ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုးမုန့်ကို မန္တလေးမြို့မှ အဓိကပြုလုပ်ပြီး မန္တလေးမြို့၏ ထင်ရှားသော လက်ဆောင်မုန့်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ဇာစ်မြစ်
မြေဒူးမင်းခေါ် ဆင်ဖြူရှင်မင်းသည် အယုဒ္ဓယကို အောင်မြင်သောအခါ ယင်းမှ လက်မှုပညာသည်များ ပါလာခဲ့ရာ ရွှေပန်းထိုးခြင်းအတတ်သာမက မုန့်ပဲသရေစာလုပ်နည်း အတတ်ပညာများပါ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ထိုးမုန့်၊ ဆနွင်းမကင်း၊ မာဆကပ် ကဲ့သို့သော မန္တလေးမှ နာမည်ကြီးမုန့်များသည် အယုဒ္ဓယဇာစ်မြစ်များဖြစ်၍ မန္တလေး၏ မြက်ဖျားရပ်ခေါ်သော ရပ်ကွက်မှ စတင်ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ မြက်ဖျားရပ်သည် အယုဒ္ဓယသားများ အခြေချခဲ့သောနေရာဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ထိုးမုန့် ဇာစ်မြစ်မှာ အယုဒ္ဓယဖြစ်၍ ထိုးမုန့်အစမှာ မြက်ဖျားရပ်ဟုဆိုနိုင်သည်။ ယခုအခါ ထိုးမုန့်မှာ မြန်မာ့သရေစာအဖြစ် လုံးလုံးလျားလျားပြောင်းလဲသွားခဲ့ပြီဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
မီခေးလ် ကလာစနီကော့ဗ်

thumb
**မီခေးလ်  ကလာစနီကော့ဗ်** (ရုရှားဘာသာစကား: Михаи́л Кала́шников; နိုဝင်ဘာ ၁၀ ရက် ၁၉၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၃ ရက်သည်ရုရှားဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီး၊ တီထွင်သူ၊ စစ်အင်ဂျင်နီယာ၊ စာရေးဆရာနှင့်လက်နက်ငယ်ဒီဇိုင်းပညာရှင်ဖြစ်သည်။ သူသည် AK-47 ချေမှုန်းရေးရိုင်ဖယ်နှင့်၎င်း၏တိုးတက်မှုများဖြစ်သော AKM နှင့် AK-74 အပြင် PK စက်သေနတ်နှင့် RPK light machine gun တို့တွင်ကျော်ကြားသည်။

Kalashnikov သည်သူ့ဟာသူအဆိုအရစစ်မြေပြင်တွင်နေရာအနှံ့ရောက်ရှိနေသောလက်နက်များကိုဒီဇိုင်းပြုလုပ်ရန်လက်နက်ကိရိယာများကိုလေ့လာခြင်းနှင့်ပင်သဘာဝစက်မှုစွမ်းရည်များကိုပေါင်းစပ်ထားသည့်မိမိကိုယ်ကိုသင်ကြားပေးသောလက်မှုပညာရှင်တစ် ဦး ဖြစ်သည်။ Kalashnikov သည်လက်နက်များထိန်းချုပ်မှုမရှိသောဖြန့်ဖြူးမှုကို ၀ မ်းနည်းမိသော်လည်းသူသည်သူ၏တီထွင်မှုများနှင့်ယုံကြည်စိတ်ချရမှုအတွက်ဂုဏ်သတင်းကျော်ကြားခဲ့သည်။ သူ၏ရိုင်ဖယ်သည်ကာကွယ်ရေးလက်နက်ဖြစ်ပြီးပြစ်မှုအတွက်လက်နက်မဟုတ်ကြောင်းအလေးအနက်ပြောကြားခဲ့သည်။
ကဏ္ဍ:၁၉၁၉ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:၂၀၁၃ ကွယ်လွန်သူများ
ဒသမတန်း ပင်ရင်းမြန်မာစကားပြေလက်ရွေးစင်

ဒသမတန်း ပင်ရင်းမြန်မာစကားပြေလက်ရွေးစင်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ အထက်တန်းပညာရေး ဒသမတန်းအတွက် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန အခြေခံပညာသင်ရိုးညွှန်းတမ်း၊ သင်ရိုးမာတိကာနှင့် ကျောင်းသုံးစာအုပ် ကော်မတီက ပြဋ္ဌာန်းပေးထားသော စကားပြေစာအုပ် ဖြစ်သည်။ ဖိုတိုလစ်သိုပုံနှိပ်တိုက်တွင် ရိုက်နှိပ်သည်။ ခေတ်ဟောင်း ခေတ်ပေါ် စာကောင်း လက်ရာမွန်များမှ ကောင်းနိုးရာရာ ရွေးနုတ်ထားသော မြန်မာ စကားပြေ အပုဒ် ၂၀ ပါဝင်သည်။ စာမျက်နှာ ၂၆၁ ရှိသည်။ မာတိကာ၊ အမှာစာ၊ စကားပြေစာကိုယ်၊ ခက်ဆစ်အဖွင့်တို့ဖြင့် စဉ်ထားသည်။

## မာတိကာ
# သိင်္ဃသူ့သမီး
# မိဖုရားဖွားစော
# တိုင်းပြည်စည်ကားကြောင်း
# စီးချင်းတိုက်ပွဲ
# ဦးပေါင်းကျားနှင့် မြင်းကျားရှင်
# ကုန်းဘောင်နီတိ
# မိခင့်သောက
# သောနုတ္တရမုဆိုးနှင့် ဆဒ္ဒန်ဆင်မင်း
# ဗဟုသုတစကားဝိုင်း
# ပညာရှိစကား နည်းခြင်းအကြောင်း
# လူကြီးနှင့် လူငယ်
# ပညာသင်ခါ မရှက်ရာ
# မိတဆိုးရှင်ပြု
# အမျိုးသားနေ့
# အားလပ်သောအချိန်ကလေးများ
# လေလံပွဲ
# ချစ်သမျှကိုပတ်ပျိုး
# အိမ်ရှေ့ကိုယ်တော်ကြီး
# အရာရာတွင်ကျယ် တို့လူငယ်
# ပြည်သူ့ညီလာခံ

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သင်ထောက်ကူ ပစ္စည်းများ
လုမ္ဗိနီသဘာဝပန်းခြံ

**လုမ္ဗနီသဘာဝပန်းခြံ** (Taman Alam Lumbini ) သည် မြောက်ဆူမားတြား၊ ဘီရာစတာဂီ (Berastagi)၊ ဒီဆာဒိုလတ်ရာယက် (Desa Dolat Rayat) တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓစေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ ဖွင့်ပွဲကို ၂၀၁၀ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ စေတီတော်ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားသို့ ရဟန်းပေါင်း ၁၃၀၀ ကျော် ကြွရောက်ခဲ့ကြပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှ လူ၂၀၀ ကျော် တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ ဤစေတီတော်သည် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရွှေတိဂုံစေတီတော်ကို ပုံစံတူယူကာ တည်ဆောက်ထားသည်။ တည်ဆောက်ထားသည့် ဗိသုကာပုံစံသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘုရားများနှင့် ဆင်တူပြီး ရွှေဖြင့် မွမ်းမံခြယ်သထားသည်။ ဆင်ရုပ်တုနှင့် တံခါးကို မြန်မာ့လက်မှုပညာရှင်တစ်ဦးက ပြုလုပ်ထားသည်။

## သမိုင်း
ဘုရားသည် ရွှေတိဂုံစေတီတော်ကို အခြေခံကာ တည်ဆောက်ထားသည်။ တည်ဆောက်မှုများကို ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင်  စတင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်မှုသည် အလုံးစုံ ပြီးစီးခဲ့သည်။ ဤစေတီတော်သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီများမှလွဲ၍ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဒုတိယမြောက် ဉာဏ်တော်အမြင့်ဆုံး  ဖြစ်သည်။ ဉာဏ်တော်သည် ၄၆.၈ မီတာ၊ အလျား ၆၈ မီတာ နှင့် အကျယ် ၆၈ မီတာ ရှိသည်။

*ဘုရားကြီး (တစ်ဆူတည်းသာ) သည် အမြင့် ၄၂ မီတာ၊ အလျား ၂၅.၈ မီတာ၊ အကျယ် ၂၅.၈ မီတာ ရှိသည်။
*သေးငယ်သည့် ဘုရား (ရှစ်ဆူရှိ) သည် အမြင့် ၇.၁၈မီတာ၊ အလျား ၅.၃၈ မီတာ၊ အကျယ် ၅.၃၈ မီတာ ရှိသည်။
*အသောကျောက်စာတိုင် (တစ်ခုတည်းသာ) သည် အမြင့် ၁၉.၈ မီတာ၊ တိုင်၏ အချင်းသည် ၀.၈ မီတာ ရှိသည်။
*မြန်မာနိုင်ငံမှ ကျောက်စိမ်းဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် စကြာမုနိဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်သည် လေးဆူရှိသည်။

## ကိုးကား
ဘောဇနသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ဆွမ်းအလှူရှင်၏ ဒါနလေးမျိုးနှင့် အလှူရှင် အလှူခံ နှစ်ဦးလုံးရနိုင်သော အကျိုးလေးမျိုးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ဆွမ်းအလှူရှင်၏ ဒါနငါးမျိုးနှင့် အလှူရှင်, အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်နှစ်ဦးလုံး ရရှိခံစားနိုင်သော အကျိုးငါးမျိုးကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

------------

ဘောဇနသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် ဘောဇဉ်ကို ပေးလှူသူသည် အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ငါးမျိုးသော အရာဌာနတို့ကို ပေးလှူသည်မည်ကြောင်းကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
## ဘောဇနသုတ် 
ရဟန်းတို့ ဘောဇဉ်ကို ပေးလှူသူသည် အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ငါးမျိုးသော အရာဌာနတို့ကို ပေးလှူသည်မည်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်း ဟူမူ - 
*အသက်ကို ပေးလှူသည် မည်၏။
*အဆင်းကို ပေးလှူသည် မည်၏။
*ချမ်းသာကို ပေးလှူသည် မည်၏။
*ခွန်အားကို ပေးလှူသည် မည်၏။
*ပညာကို ပေးလှူသည် မည်၏။

အသက်ကို ပေးလှူသည်မည်ခြင်းကြောင့် နတ်သက်သော်လည်းကောင်း လူသက်သော်လည်းကောင်း ရှည်ရန် ဖြစ်၏။ အဆင်းကို ပေးလှူသည် မည်ခြင်းကြောင့် နတ်အဆင်းကိုသော်လည်းကောင်း လူအဆင်းကိုသော်လည်းကောင်း လှရန် ဖြစ်၏။ ချမ်းသာကို ပေးလှူသည် မည်ခြင်းကြောင့် နတ်ချမ်းသာသော်လည်းကောင်း လူချမ်းသာသော်လည်းကောင်း ရရန်ဖြစ်၏။ ခွန်အားကို ပေးလှူသည် မည်ခြင်းကြောင့် နတ်ခွန်အားသော်လည်းကောင်း လူခွန်အားသော်လည်းကောင်း ကြီးရန်ဖြစ်၏။ ပညာကို ပေးလှူသည် မည်ခြင်းကြောင့် နတ်ပညာသော်လည်းကောင်း လူပညာသော်လည်းကောင်း ရှိရန်ဖြစ်၏။

ရဟန်းတို့ ဘောဇဉ်ကို ပေးလှူသူသည် အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ဤငါးမျိုးသော အရာဌာနတို့ကို ပေးလှူသည်မည်၏ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

ပညာရှိ ပုဂ္ဂိုလ်သည် အသက်အလှူကို ပေးလှူ၏၊ ခွန်အားအလှူကို ပေးလှူ၏၊ အဆင်းကို ပေးလှူ၏၊ ပညာအလှူကို ပေးလှူ၏၊ ထက်မြက်သော ပညာနှင့် ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် ချမ်းသာကို ပေးလှူ၏၊ ထိုပညာရှိသည် ချမ်းသာကို ရရှိ၏။

အသက်ကို၎င်း ခွန်အားကို ၎င်း အဆင်းကို၎င်း ချမ်းသာကို၎င်း ပညာကို၎င်း ပေးလှူသောကြောင့် ဖြစ်လေရာရာဘုံဘဝ၌ အသက်ရှည်ခြင်း အခြံအရံပေါများခြင်း ဖြစ်ရာသတည်း။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
ကာလဒါနသုတ်

အာဂန္တုကဒါန၊ ဂမိကဒါန၊ ဂိလာနဒါန၊ ဒုဗ္ဘိက္ခဒါန၊ နဝသဿ, နဝဖလ-ဟု ကာလဒါန ငါးမျိုးတို့ကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ဤသုတ်၌ အလှူဒါန၌ အနုမောဒနာပြုသူဝေယျာဝစ္စပြုလုပ်သူတို့လည်း အလှူရှင်နည်းတူ ကုသိုလ်ရကြောင်း ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူပါသည်။

------------

ကာလဒါနသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် ကာလဒါန ငါးမျိုးတို့ကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
## ကာလဒါနသုတ် 
ရဟန်းတို့ ကာလဒါနတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်း ဟူမူ - 

*ဧည့်သည်  ‘အာဂန္တုက’ အား အလှူကို ပေးလှူ၏။
*ခရီးသည်အား အလှူကို ပေးလှူ၏။
*လူနာအား အလှူကို ပေးလှူ၏။
*ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးသောအခါ၌ အလှူကို ပေးလှူ၏။
*ကောက်ဦး သစ်ဦးတို့ကို သီလရှိသူတို့အား ရှေးဦးစွာ ပေးလှူ၏။

ရဟန်းတို့ ကာလဒါနတို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်းဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

အလှူခံ၏စကားကို သိတတ်ကုန်သော နှမြောဝန်တိုမှုကင်းသော ပညာရှိတို့သည် လျှောက်ပတ်သောအခါ၌ ပေးလှူကြကုန်၏၊ ဖြူစင်ဖြောင့်မတ်သည့် တာဒိဂုဏ်ရှိသောပုဂ္ဂိုလ်တို့၌ အထူးကြည်လင်သော စိတ်ဖြင့် လျောက်ပတ်သောအခါ၌ ပေးလှူ၏၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏ အလှူသည်ပြန့်ပြော၏။

အကြင်သူတို့သည် ထိုအလှူ၌ ဝမ်းမြောက်လည်း ဝမ်းမြောက်ကြကုန်၏၊ အမှုကြီးငယ် ‘ဝေယျာဝစ္စ’ ကို ပြုလည်းပြုလုပ်ကုန်၏၊ ထိုသို့ ဝမ်းမြောက်ခြင်း အမှုကြီးငယ်ကို ပြုခြင်းကြောင့် အလှူသည် မယုတ်လျော့နိုင်၊ ထိုဝမ်းမြောက်သူ (ဝေယျာဝစ္စ) ပြုသူတို့သည်လည်း ကုသိုလ်၏ အဖို့အစုကို ရကြကုန်၏။

ထို့ကြောင့် တွန့်တိုခြင်းကင်းသော စိတ်ရှိသူသည် အလှူပေးသည်ရှိသော် ကြီးကျယ်သော အကျိုးရှိနိုင်မည့် ပုဂ္ဂိုလ်၌ ပေးလှူရာ၏၊ ကောင်းမှုကုသိုလ်တို့သည် တမလွန်ဘဝတို့၏ ထောက်တည်ရာ ဖြစ်ကုန်၏။
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
ရတနာပုံ (သံတူကြောင်းကွဲ)

**ရတနာပုံ** ဆိုသည်မှာ မန္တလေးမြို့ကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်ပြီး အခြားအသုံးအနှုန်းများမှာ -

* မန္တလေးမြို့
* ရတနာပုံ ဘောလုံး အသင်း - မန္တလေးမြို့ အခြေစိုက် မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ် ဘောလုံးအသင်း
* ရတနာပုံတက္ကသိုလ် - အမရပူရရှိ ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံတက္ကသိုလ်
*ရတနာပုံဘဏ်
*ရတနာပုံဈေး
*ရတနာပုံ တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်
*ရတနာပုံ နည်းပညာ မြို့သစ်
*ဧရာဝတီတံတား (ရတနာပုံ)
* ရတနာပုံခေတ်
* ရတနာပုံ စက်ရုံများ
* ရတနာပုံခန်းမ
* ရတနာပုံ ဥယျာဉ်

## လူပုဂ္ဂိုလ်များ 
* ရတနာပုံမိဖုရား (ပုဂံ) -  အလောင်းစည်သူမင်းကြီး၏ မိဖုရား
* ဒုတိယ ရတနာပုံမိဖုရား (ပုဂံ) -  နရသီဟပတေ့မင်းကြီး၏ မိဖုရား
* ရတနာပုံမိဖုရား (ပင်းယ) - တစ်စီးရှင် သီဟသူ၏ မိဖုရား

## ထုတ်ဝေမှုများ 
* *မဏိရတနာပုံကျမ်း*, a 1781 court treatise on precedents
* *ရတနာပုံ သတင်းစာ* - မန္တလေးမြို့ရှိ နေ့စဉ်ထုတ်သတင်းစာ

## နေရာဒေသများ 
* ရတနာပုံရွာ - ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်တော်မြို့နယ်ရှိ ရွာ
* ရတနာပုံဘုရား - ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မြောက်ဦးမြို့ရှိ စေတီ
Access to Insight

Access to Insight သည် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝဘ်ဆိုက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤဝဘ်ဆိုက်တွင် ပိဋကတ်သုံးပုံမှ ဘာသာပြန်များ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာထုတ်ဝေရေးအဖွဲ့ (Buddhist Publication Society) နှင့် ထိုင်းတောရ (Thai Forest Tradition) မှ ဆရာများ ထုတ်ဝေသည့် ခေတ်ကာလစာအုပ်များ စသည်တို့ကို ရရှိနိုင်အောင် ထောက်ပံ့ပေးထားသည်။

## သမိုင်း
Access to Insight ကို ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် Barre Center for Buddhist Studies ၏ ထောက်ပံ့မှုဖြင့် စေတနာ့ဝန်ထမ်းတစ်ဦးက Bulletin Board System (BBS) စနစ်ဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။ မူလက Access to Insight သည် ဓမ္မနက်ဓမ္မစာပေများစီမံကိန်း၏ ရလဒ်များဖြစ်ကြသည့် များစွာသော ထုတ်ဝေမှုများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။ အင်တာနက်အသုံးပြုမှု ကြီးထွားလာသည့်အခါတွင် Access to Insight (ATI) သည် ဝဘ်ကို အခြေခံသည့်ဘက်သို့ ကူးပြောင်းခဲ့သည်။ ၁၉၉၅ ခုနှစ် မတ်လတွင် ဝဘ်ဆိုက်သည် ATI ၏ အဓိကကျသည့် အရာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုနှစ်အကုန်ပိုင်းမတိုင်မီအထိ BBS စနစ်ကို ရပ်တန့်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ATI သည် ဝဘ်ဆိုက်ခေါင်းစဉ် အား A Handful of Leaves ဟု အမည်ပေးထားသည့် စီဒီဗားရှင်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

၂၀၀၅ ခုနှစ် နွေဦးရာသီတွင် တည်းဖြတ်သူသည် ဓမ္မစာပေကူးယူမှုစီမံကိန်းကို စတင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတွင် ယခင်နှစ်အနည်းငယ်က လေ့လာထားသည့် တရားစာပေများကို ဖောမတ် (format) ပြောင်းကာ ကူးယူခဲ့သည်။

၂၀၁၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် တည်းဖြတ်သူသည် to Access to Insight အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲလိုက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အခြားသော ကိုယ်ရေးကိုယ်တာဆောင်ရွက်မှုများကို ရပ်နားလိုက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် သူသည် ဓမ္မလေ့လာသူများအား အွန်လိုင်းကိရိယာများ (Online Tools) ဖြင့် လေ့လာနိုင်အောင် လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် ဖြစ်သည်။ သူသည် သူ၏ နှစ်ပတ်လည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၅၀၀ ငွေကြေးထောက်ပံ့မှု ကို ရပ်နားခဲ့ကြောင်းလည်း ပြောကြားခဲ့သသည်။ သူသည် လွတ်လပ်စွာရှာဖွေနိုင်မည့် ငွေရေးကြေးရေးကင်းရှင်းသည့် ထိန်းသိမ်းမှုနှင့် အနာဂတ်ကာလ ထောက်ပံ့မှုများကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

၂၀၁၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ဘာရီဓမ္မလေ့လာသူများစင်တာ ဝဘ်ဆိုက်၏ ထိန်းသိမ်းမွမ်းမံမှုများနှင့် ဒိုမိန်းအမည်၏ ပိုက်ဆိုင်သူအဖြစ် ခံယူခဲ့သည်။

## အကြောင်းအရာ
ATI ဝဘ်ဆိုက်ပေါ်ရှိ အရာအားလုံးကို အခမဲ့ ဖြန့်ဝေနိုင်သည်။ ပြင်ဆင်ခြင်းမရှိ၊ အခကြေးငွေဖြင့် ရောင်းစားခြင်း မရှိဘဲ ကူးယူးမှု၊ ဖြန့်ဝေမှုတို့ကို ခွင့်ပြုထားသည်။ သို့သော် မူပိုင်ခွင့်ဖြင့်မူ ကာကွယ်ထားသည်။

ATI တွင် နေ့စဉ်လူနေမှုဘဝအတွက် အသုံးဝင်သည့် သင်ကြားပြသမှုများ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အခြေခံသင်ကြားပြသမှုများကို လေ့လာနိုင်သည့် ပိဋကတ်သုံးပုံမှ ဓမ္မစာပေများကို ရရှိနိုင်သည်။ ထို့ပြင် သုတ္တန်ပိဋကတ်မှ ပါဠိစာပေများကိုလည်း ရရှိနိုင်သည်။ အခြားသော ဝိနည်းပိဋကတ်များ၊ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်များ စသည်တို့ကိုလည်း ရရှိနိုင်ပေသည်။ ATI တွင် ဗုဒ္ဓစာပေဖြန့်ဝေရေးအဖွဲ့မှ ဖြန့်ဝေထားသည့် ပါဠိစာပေများလည်း ရှိသည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ ကယ်လီဖိုးနီးပြည်နယ်၊ San Diego အနီးရှိ မေတ္တာတောရကျောင်းတော်၏ ကျောင်းထိုင် born Thanissaro Bhikkhu က ထိုင်းဘာသာမှ ပြန်ဆိုထားသည့် သင်ကြားပြသမှုများကိုလည်း ရရှိနိုင်သည်။

၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ဝဘ်ဆိုက်တွင် ရရှိနိုင်သည်များသည် သုတ္တန်ပေါင်း ၉၀၀ ကျော်နှင့် မျာစွာသောစာအုပ်နှင့် ဆောင်းပါးပေါင်း ရာပေါင်းများစွာ၊ ဘာသာပြန်စာပေများ နှင့် ရဟန်းများနှင့် ပညာရှင်တို့မှ ထုတ်ဝေခဲ့သည့် စာအုပ်များကို ရရှိနိုင်သည်။ စာအုပ်များအားလုံးကို HTML နှင့် plain text စသည့် ပုံစံများဖြင့် ရရှိနိုင်သည်။

## ဗုဒ္ဓဘာသာအဖွဲ့တွင် အသုံးပြုမှု
Access to Insight ကို ဗုဒ္ဓဘာသာကို လေ့လာကြသည့် ကမ္ဘာတစ်လွှားရှိ ကျောင်းသားများသည် ကောင်းစွာသိကြသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝဘ်ဆိုက်များ
သဒ္ဓသုတ်

သဒ္ဓသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် သဒ္ဓါတရားရှိသော အမျိုးကောင်းသား၏ အာနိသင်ငါးမျိုးတို့အကြောင်းကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
## သဒ္ဓသုတ် 
ရဟန်းတို့ သဒ္ဓါတရားရှိသော အမျိုးကောင်းသား၌ အာနိသင်တို့သည် ဤငါးမျိုတို့တည်း။ အဘယ်ငါမျိုးနည်း ဟူမူ -
*ရဟန်းတို့  ငြိမ်သက်သော စိတ်ရှိသော သူတော်ကောင်းတို့သည် သနားစောင့်ရှောက်ကုန်သည်ရှိသော် သဒ္ဓါတရားနှင့် ပြည့်စုံသောသူကိုသာလျှင် ရှေးဦးစွာ သနားစောင့်ရှောက်ကုန်၏။ သဒ္ဓါတရားနှင့် မပြည့်စုံသောသူကို ထိုကဲ့သို့ မစောင့်ရှောက်ကုန်။
*ချဉ်းကပ်ကုန်သည်ရှိသော် သဒ္ဓါတရားနှင့် ပြည့်စုံသောသူကိုသာလျှင် ရှေးဦးစွာ ချဉ်းကပ်ကုန်၏၊ သဒ္ဓါတရားနှင့် မပြည့်စုံသောသူကို ထိုကဲ့သို့ မချဉ်းကပ်ကုန်။
* အလှူခံကုန်သည်ရှိသော် သဒ္ဓါတရားနှင့် ပြည့်စုံသောသူကိုသာလျှင် ရှေးဦးစွာ အလှူခံကုန်၏၊ သဒ္ဓါတရားနှင့် မပြည့်စုံသောသူကို ထိုကဲ့သို့ အလှူမခံကုန်။
* တရားဟောကုန်သည်ရှိသော် သဒ္ဓါတရားနှင့် ပြည့်စုံသောသူကိုသာလျှင် ရှေးဦးစွာ သနားစောင့်ရှောက်ကုန်၏။ သဒ္ဓါတရားနှင့် မပြည့်စုံသောသူကို ထိုကဲ့သို့ မဟောကြားကုန်။
* သဒ္ဓါတရားရှိသူသည် ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်၌ ကောင်းသောလားရာ နတ်ပြည်လောကသို့ ရောက်ရ၏။

ရဟန်းတို့ သဒ္ဓါတရားနှင့် ပြည့်စုံသော အမျိုးကောင်းသား၌ အာနိသင်တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။

ရဟန်းတို့ ညီညွတ်သော မြေအပြင်ဝယ် လမ်းလေးခုဆုံရာ၌ ပေါက်ရောက်သော ပညောင်ပင်ကြီးသည် ထက်ဝန်းကျင်မှ ငှက်အပေါင်းတို့၏ မှီခိုရာဖြစ်သကဲ့သို့ ရဟန်းတို့ ထို့အတူပင် သဒ္ဓါတရားရှိသော အမျိုးကောင်းသားသည် ရဟန်း ရဟန်းမိန်းမ ဥပါသကာ ဥပါသိကာမ ဖြစ်ကုန်သော များစွာသော လူအပေါင်း၏ မှီခိုရာဖြစ်၏ ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

အကိုင်းအခက်အရွက်အသီးနှင့် ပြည့်စုံ၍ ပင်စည် လုံးပတ်ကြီးမားပြီးလျှင် အမြစ်အရင်းခိုင်ခံ့လျက် အသီးနှင့် ပြည့်စုံသော သစ်ပင်ကြီးသည် ငှက်အပေါင်းတို့၏ နားနေရာ ဖြစ်သကဲ့သို့။

ပျော်မွေ့ဖွယ်ကောင်း၍ (ငှက်အပေါင်းတို့) စုဝေးရာအရပ်၌ ထိုသစ်ပင်ကြီးကို ငှက်အေပါင်းကို မှီဝဲကုန်ဘိသကဲ့သို့ အရိပ်အလိုရှိသော ငှက်တို့သည် ကပ်ရောက်ကုန်ဘိသကဲ့သို့ အသီးအလိုရှိသော ငှက်တို့သည် အသီးကို စားလျက် သွားကုန်ဘိသကဲ့သို့။

ထို့အတူသာလျှင် သီလနှင့် ပြည့်စုံသော နှိမ့်ချသော အကျင့်ရှိ၍ မခက်မထန်သော တင့်တယ်ကောင်းမြတ်သောအမှု၌ မွေ့လျော်သော ပြေပြစ်နူးညံ့သော သဒ္ဓါတရားနှင့် ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို။

စွဲမက်မှုရာဂကင်းသော အမျက်ထွက်မှုကင်းသော တွေဝေမှုကင်းသော အာသဝေါကင်းစင်မှုကြောင့် လောက၌ ကုသိုလ်ကောင်းမှုစိုက်ပျိုးရာ လယ်မြေကောင်းသဖွယ်ဖြစ်သော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ထိုသို့သဘောရှိသူကို မှီဝဲချဉ်းကပ်ကြကုန်၏။

ထိုရဟန္တာတို့သည် ထိုသူအား ဒုက္ခခပ်သိမ်း ပယ်ဖျောက်ကြောင်းဖြစ်သော တရားကို ဟောကြားတော်မူကုန်၏၊ ထိုသူသည် ဤဘဝ၌ ယင်းတရားကို သိရ၍ အာသဝေါကင်းလျက် ပရိနိဗ္ဗာန် ပြုရလေသတည်း။
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
မဟာသာလပုတ္တသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ဟိမဝန္တာတောင် မင်းကို အမှီပြု၍ သစ်ပင်ကြီးတို့သည် အကိုင်းအခက်အရွက်, အခေါက်, အပွေး အကာ, အနှစ်ဟူသောငါးမျိုးတို့ဖြင့် ကြီးပွားကြကုန်သကဲ့သို့၊ ထို့အတူ သဒ္ဓါတရား ရှိသော အမျိုးကောင်းသားကိုအမှီပြု၍ အိမ်သူအိမ်သားအပေါင်းသည် သဒ္ဓါ, သီလ, သုတ, စာဂ, ပညာဟူသော ကြီးပွားခြင်းငါးမျိုးတို့ဖြင့် ကြီးပွားကြကုန်၏-ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

-----------------

မဟာသာလပုတ္တသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် ဟိမဝန္တာတောင်မင်းကို အမှီပြု၍ သစ်ပင်ကြီးတို့သည် ကြီးပွားခြင်း ငါးမျိုးတို့ဖြင့် ကြီးပွားကုန်သကဲ့သို့ သဒ္ဓါတရားရှိသော အမျိုးကောင်းသားကို မှီ၍ အိမ်တွင်းနေ လူအပေါင်းတို့သည် ကြီးပွားခြင်း ငါးမျိုးတို့ဖြင့် ကြီးပွားကြကြောင်းကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
## မဟာသာလပုတ္တသုတ် 
ရဟန်းတို့ ဟိမဝန္တာတောင်မင်းကို မှီ၍ သစ်ပင်ကြီးတို့သည် ကြီးပွားခြင်း ငါးမျိုးတို့ဖြင့် ကြီးပွားကြကုန်၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတိုနည်းဟူမူ - 
*အကိုင်း အခက် အရွက်တို့ဖြင့် ကြီးပွားကြကုန်၏။
*အခေါက်ဖြင့် ကြီးပွားကြကုန်၏။
*အပွေးဖြင့် ကြီးပွားကြကုန်၏။
*အကာဖြင့် ကြီးပွားကုန်၏။
*အနှစ်ဖြင့် ကြီးပွားကုန်၏။

ရဟန်းတို့ ဟိမဝန္တာတောင်မင်းကို မှီ၍ သစ်ပင်ကြီးတို့သည်  ဤကြီးပွားခြင်း ငါးမျိုးတို့ဖြင့် ကြီးပွားကုန်သကဲ့သို့ ဤအတူသာလျှင် သဒ္ဓါတရားရှိသော အမျိုးကောင်းသားကို မှီ၍ အိမ်တွင်းနေ လူအပေါင်းတို့သည် ကြီးပွားခြင်း ငါးမျိုးတို့ဖြင့် ကြီးပွား၏။ အဘယ်ငါးမျိုးတို့နည်း ဟူမူ -
*သဒ္ဓါတရားဖြင့် ကြီးပွား၏။
*သီလဖြင့် ကြီးပွား၏။
*အကြားအမြင်ဖြင့် ကြီးပွား၏။
*စွန့်ကြဲခြင်းဖြင့် ကြီးပွား၏။
*ပညာဖြင့် ကြီးပွား၏။

ရဟန်းတို့ သဒ္ဓါတရားရှိသော အမျိုးကောင်းသားကို မှီ၍ အိမ်တွင်းနေ လူအပေါင်းသည် ဤကြီးပွားခြင်းငါးမျိုးတို့ဖြင့် ကြီးပွား၏ ဟု(မိန့်တော်မူ၏)။

တောအုပ်ကြီး၌ ရှိသည့် ကျောက်တောင်ကို အမှီပြု၍ တောစိုးသစ်ပင်ကြီးတို့သည် ကြီးပွားစည်ပင်ကြကုန်သကဲ့သို့။

ထို့အတူ သီလနှင့် ပြည့်စုံ၍ သဒ္ဓါတရားရှိသော ဤအမျိုးကောင်းသားကို မှီ၍ သားမယားတို့သည်၎င်း အဆွေအမျိုးတို့သည်၎င်း မိတ်ဆွေ ခင်ပွန်းတို့သည်၎င်း ဆွေမျိုးအပေါင်းတို့သည်၎င်း ထိုအမျိုးသားကို အမှီပြု၍ အသက်မွေးသူတို့သည်၎င်း သီလစသည်ဖြင့် ကြီးပွားကြကုန်၏။

ထိုသီလရှိသူ၏ သီလကို၎င်း စွန့်ကြဲခြင်းကို၎င်း ကောင်းသောအကျင့်စရိုက်တို့ကို၎င်း ကောင်းစွာမြင်ကြရကုန်သည်ဖြစ်၍ အတုလိုက်၍ ပြုလုပ်ကြကုန်၏။

ပညာရှိသူတို့သည် ဤသာသနာတော်၌ ကောင်းသော လားရာ(ဂတိ) သို့ သွားရောက်သူတို့၏ လမ်းကြောင်းခရီးသဖွယ်ဖြစ်သော တရားကို ကျင့်ကြကုန်၍ နတ်လောက၌ ကာမဂုဏ်တို့ကို လိုတိုင်းရကုန်လျက် နှစ်နှစ်သက်သက် ဝမ်းမြောက်ရလေကုန်သတည်း။
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
ကိုဗာဆစ်

'*မာတီရို ကိုဗာဆစ်* (ခရိုအေးရှားအသံထွက် [matěokǒʋatʃitɕ]; [၄] ၁၉၉၄ မေ ၆ တွင်မွေးဖွားသည်)   ခရိုအေးရှား ဘောလုံးသမားတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး အင်္ဂလိပ်ကလပ်ချယ်လ်ဆီးနှင့်ခရိုအေးရှားအသင်းအတွက် ကွင်းလယ်လူအဖြစ်ကစားသည်။ ကိုဗာဆစ်သည် များသောအားဖြင့်အလယ်တန်းကွင်းလယ်ကစားသမား သို့မဟုတ် နက်ရှိုင်းသောကစားကွက်ဖော် ကစားသမားအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသော်လည်း သူသည် ဘက်စုံကွင်းလယ်ကစားသမားတစ်ဦး အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရပြီး နေရာအမျိုးမျိုးတွင်ကစားနိုင်ခဲ့ပြီး ဘယ်ဘက်တွင်ကျယ်ပြန့်စွာကစားရန်သို့မဟုတ် တိုက်ခိုက်ဆင်သည့်ကွင်းလယ်လူအဖြစ် အံဝင်ခွင်ကျရှိခဲ့သည်။

ကိုဗာဆစ်သည် အသက် ၁၆ နှစ်တွင် ဒိုင်နမို ဇာဂရဖ်အသင်းနှင့်စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သူသည် ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် အင်တာအသင်းသို့  မပြောင်းခင် လိဂ်ဖလားနှစ်ခုဆက်တိုက်ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၄-၂၀၁၅ရာသီပြီးနောက် ရီးရဲလ်အသင်းသို့ ပြောင်းခဲ့ပြီး ချိန်ပီယံလိဂ်သုံးကြိမ်ရခဲ့သည်။ သူသည်ချဲလ်ဆီးကိုတစ်နှစ်အငှားအဖြစ် ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ ယူရိုပါလိဂ်ဖလားရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ်မှစပြီး ခရိုအေးရှားနိုင်ငံ အသင်းကစားသမား ကိုဗာဆစ်သည် ၂၀၁၄ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား၊ ယူအီးအက်ဖ်အေ ယူရို ၂၀၁၆ နှင့် ၂၀၁၈ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် နိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုခဲ့သည်။ သူ့ကို အားကစားဂျာနယ်လစ်များက Il Professore (ပါမောက္ခ) ဟုအမည်ပြောင်ပေးခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ဘော့စ်ကို

** ဦးဘော့စ်ကို** (၁၄ အောက်တိုဘာ ၁၉၇၄-၂၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁) သည် ကယားပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့ ခေတ္တဝန်ကြီးချုပ်၊ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် စက်တင်ဘာ ၃ ရက်နေ့တွင် ကယားပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် ဦးအယ်လ်ဖောင်းရှိုအား ရာထူးမှ ရပ်စဲလိုက်ပြီးနောက် ဦးဘော့စ်ကိုအား ကယားပြည်နယ် ခေတ္တဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်က ခန့်အပ်ခဲ့သည်။

၂၀၂၁ခုနှစ် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီလ ၁ရက်​နေ့တွင် တပ်မ​တော်မှ အာဏာသိမ်းယူမှု ဖြစ်ပွားပြီး​နောက် အခြားဝန်ကြီးချုပ်များနည်းတူ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သို့​သော် လအနည်းငယ်အကြာတွင် ပြန်လည်လွတ်​မြောက်လာခဲ့သည်။  ထို့​နောက် ဒီး​မော့ဆိုမြို့နယ်တွင် ​နေထိုင်ကာ ဒီး​​မော့ဆို ပြည်သူ့ကာကွယ်​ရေးတပ်ဖွဲ့များကို အကူအညီ​ပေးလျက် စစ်အာဏာသိမ်းခြင်းကို ဆန့်ကျင်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ (၂၄) ရက်နေ့ နံနက် (၅)နာရီ (၁၅) မိနစ်အချိန်တွင် ရုတ်တရက်ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။

## အစောပိုင်းဘဝ 
ဦးဘော့စ်ကို ကို ၁၉၇၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ကယားပြည်နယ်၊ ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်၊ ပူဖားကျေးရွာတွင် ဖခင် ဦးသောင်းနှင့် မိခင် ဒေါ်မူရှိတို့က မွေးဖွားခဲ့ပြီး ကယန်းလူမျိုးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ အထကခွဲ (သေးဆူလဲ)၊ အထက(နန်းမယ်ခုံ)၊ အထက(၂) လွိုင်ကော်မြို့တို့တွင် ဆယ်တန်းအထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ထို့နောက် ကယားပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့တွင် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၂၀ပြည့်နှစ်တွင် ဝန်ကြီးချုပ် ဦးအယ်လ်ဖောင်းရှို စွပ်စွဲပြစ်တင်ခံရပြီး တာဝန်မှ ရပ်စဲခံရပြီးနောက် ဦးဘော့စ်ကိုအား ယာယီဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် သမ္မတရုံးမှ ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ (၁)ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းယူခဲ့ရာ အခြားသော ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်များနည်းတူ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ သို့သော်မကြာမီတွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။

ဦးဘောစ့်ကိုသည် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဝင်ရောက်အရွေးမခံသော်လည်း စစ်အာဏာသိမ်းပြီး နောက်ပိုင်း ပြည်သူလူထုများ ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒထုတ်ဖော်ချိန်တွင်သော်လည်ကောင်း ရရာလက်နက်စွဲကိုင်တော်လှန်ချိန်တွင်လည်းကောင်း ပြည်သူနှင့်အတူ တစ်သားတည်းပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။အထူးသဖြင့် လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးကာလတွင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ် ဒီးမော့ဆို (DMO-PDF)အား အကြံပေးခြင်း၊ စိတ်ဓာတ်များမြင့်တင်ပေးခြင်း၊ စည်းကမ်းများကြပ်မတ်ပေးခြင်းတို့ကို တတ်နိုင်သည့်ဘက်မှ အကူအညီပေးခြင်းများကို မကွယ်လွန်ခင် အချိန်ထိ ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ အနီးကပ်ကူညီဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သူဟု ဆိုသည်။

## ကွယ်လွန်ခြင်း
ဦး​ဘော့စ်ကိုသည် ၂၀၂၁ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ (၂၄) ရက်​နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် (၄၇)နှစ်ရှိပြီဖြစ်သည်။ သူသည် အသည်း​ရောဂါအခံရှိသူလည်းဖြစ်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်​ရောဂါ​ သံသယဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်ဟု သတင်းများတွင် ​ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ဦးဘောစ့်ကို၏ ကျန်ရစ် ရုပ်ကလာပ်အား ကက်သလစ်ထုံးတမ်းအစဉ်အလာနှင့်အညီ ၂၀၂၁ခုနှစ်၊ဒီဇင်ဘာ(၂၄)ရက် ညနေ (၃း၃၀)နာရီ အချိန်တွင် ဂူသွင်းသင်္ဂြိုဟ်ခဲ့ကြသည်။
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကယားပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်များ
ကဏ္ဍ:ကယားပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးများ
အာဒိယသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ၊ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဘုရားရှင်သည် အနာထပိဏ်သူဌေးအား စည်းစိမ်ဥစ္စာရကြောင်း တရား ငါးပါးနှင့် အရိယာသာဝကအား ယင်းတရားငါးမျိုးဖြင့် စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ ကုန်သွား သည်ဖြစ်စေ၊ တိုးပွားလာသည်ဖြစ်စေ စိတ်နှလုံးသာယာခြင်း ဖြစ်ပုံကို ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်၊

----------------

အာဒိယသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် အနာထပိဏ်သူဌေးအား စည်းစိမ်ရကြောင်းငါးမျိုးတို့ကို ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
အက်ဇ်ပီလီကွဲတား

**ဆီဇာ အက်ဇ်ပီလီကွဲတား တန်ကို** (စပိန်အသံထွက် [ˈθesaɾ aθpiliˈkweta ˈtaŋko]; ၁၉၈၉ ဩဂုတ်လ ၂၈ တွင်မွေးဖွားသည်) သည် စပိန် ပရော်ဖက်ရှင်နယ်ဘောလုံးသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူသည် ပရီးမီးယားလိဂ်ကလပ် ချဲလ်ဆီး၏ အသင်းခေါင်းဆောင်ဖြစ်ပြီး စပိန်အမျိုးသားအသင်းအတွက် ဗဟိုနောက်တန်း(သို့)လေးနောက်တန်းကစားသမားအဖြစ် ကစားသည်။

အိုစာဆူနာအသင်း၏လူငယ်ထုတ်ကုန်တစ်ခုဖြစ်သော သူသည် လာလီဂါတွင် သုံးနှစ်ကစားပြီး ပြင်သစ်ကလပ် မာဆေးလ်သို့ ပြောင်းရွေ့ပြီး ဖလားလေးခုရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်နွေရာသီတွင် သူသည် ချယ်လ်ဆီးသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး သူ၏ပထမရာသီတွင် ယူရိုပါလိဂ်ဖလားရခဲ့ပြီး နှစ်နှစ်အကြာတွင် ပြည်တွင်းဖလားနှစ်လုံး ရခဲ့သည်။ သူသည် ချဲလ်ဆီးအသင်းအတွက် ပွဲပေါင်း ၃၅၀ ကျော် ကစားပေးခဲ့ပြီး၊ ၂၀၁၉ မှာယူရိုပါလိဂ်ကို အသင်းခေါင်းဆောင်အဖြစ်ဖြင့် ထပ်မံအနိုင်ရခဲ့သည်။

အက်ဇ်ပီလီကွဲတားသည် လူငယ်အဆင့်၌ စပိန်အတွက် ၅၅ ပွဲ ကစားခဲ့ပြီး၊ ဥရောပချန်ပီယံနှစ်ခုတွင် အသက် ၂၁ နှစ်အောက်လူငယ်များကို ကိုယ်စားပြုကစားခဲ့ပြီး ၂၀၁၁ခုနှစ်တွင် ဥရောပဖလားရခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် လက်ရွေးစင်အသင်းကြီးတွင် ကစားခဲ့ရပြီး ကမ္ဘာ့ဖလားနှစ်ခုနှင့်ယူရို ၂၀၁၆ အတွက် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။

## ကိုးကား
မနာပဒါယီသုတ်

ဘုရားရှင် ဝဇ္ဇီနိုင်ငံ ဝေသာလီမြို့တော်အနီး မဟာဝုန်တော ကူဋာဂါရသာလာ ကျောင်းတော်ဝယ် သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ်-ဘုရားရှင် နံနက်ခင်း၌ ဝေသာလီမြို့ ဥဂ္ဂသူကြွယ်၏နေအိမ်သို့ကြွတော်မူ၍ ခင်းထားအပ်သောနေရာ၌ သီတင်းတော်မူသည်။ ဥဂ္ဂသူကြွယ်သည် ဘုရားရှင်ထံချဉ်းကပ်၍ အပြစ်ကင်းလွတ်ရာနေရာ၌နေ၍ အလွန် ရိုသေစွာရှိခိုးပြီး မိမိအလွန်နှစ်သက်မြတ်နိုးအပ်သော ဖော်ပြပါပစ္စည်းများကို ဘုရားရှင်အား လှူဒါန်းပါသည်။

“မြတ်စွာဘုရား နှစ်ခြိုက်ဖွယ်ဝတ္ထုကို ပေးလှူသူသည် နှစ်ခြိုက်ဖွယ်အကျိုး ကိုရ၏”ဟူသောတရားတော်ကို မြတ်စွာဘုရားအထံတော်၌ တပည့်တော်နာယူ မှတ်သားဖူးပါသည်။ တပည့်တော်နှစ်ခြိုက်အပ်သော

-အင်ကြင်းပွင့်အဆင်းရှိသော ခဲဘွယ်ဘောဇဉ်၊

-ဆီးသီးဖြင့်စီမံထားသော ဝက်သားဟင်း၊

-ကန်စွန်းရွက်ဆီပြန်ကြော်၊

-ဆံမည်းကို ရွေးချယ်ပြီး၍ များစွာသောအရည်သောက်ဟင်း၊ စားမဲဟင်းလျာ ရှိသော သလေးဆွမ်း-တို့ကို သနားစောင့်ရှောက်သမှု အကြောင်းပြု၍ အလှူ ခံတော်မူပါ-ဟု လျှောက်ထားပြီး လှူဒါန်းပါသည်။

-မိမိအလွန်နှစ်ခြိုက်အပ်သော ကာသိတိုင်းဖြစ်အဝတ်၊

-ပလ္လင်မွေးရှည်ကော်ဇောကြီး ပန်းပြောက်ခြယ်သားမွေးအခင်း၊ ဝံပိုင်ရေအခင်း၊ နီသောမျက်နှာကြက်နှင့် အုံးနီနှစ်ဖက်ရှိနေရာသည် မြတ်စွာဘုရားအား မအပ်-ဟု သိပါကုန်၏။

-ဤစန္ဒကူးနှစ်ထိုင်ခုံသည် တစ်သိန်းကျော်တန်ပါ၏။ ထိုအသုံးအဆောင်ဝတ္ထုတို့ကို အကျွန်ုပ်အား ချီးမြှောက်သောအားဖြင့် အလှူခံတော်မူပါလျှောက်ထား၏။

မြတ်စွာဘုရားသည် ချီးမြှောက်သောအားဖြင့် အလှူခံတော်မူ၏။

ဘုရားရှင်သည် ဥဂ္ဂသူကြွယ်အား “မနာပဒါယီ လဘတေ မနာပံ” အစရှိသောနှစ်ဂါထာဖြင့် အနုမောဒနာပြုတော်မူပြီး ပြန်ကြွတော်မူ၏။

မကြာမီ ဥဂ္ဂသူကြွယ်ကွယ်လွန်ပြီး ဈာန်စိတ်ဖြင့်ပြီးသော သုဒ္ဓါဝါသဗြဟ္မာ ဘုံ၌ဖြစ်လေ၏။

ဘုရားရှင် သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဥဂ္ဂဗြဟ္မာ ဘုရားရှင်ထံ အဖူးအမြော်ရောက်လာခဲ့ပါသည်။ ဘုရားရှင်က “ဥဂ္ဂအလို ရှိတိုင်း ပြည့်သလော-ဟု မေးတော်မူရာ အလိုရှိတိုင်းပြည့်ပါပြီ မြတ်စွာဘုရားဟု လျှောက်ထားလေသည်။ ဘုရားရှင်သည် ဥဂ္ဂဗြဟ္မာအား “မနာပဒါယီ လဘတေ မနာပံ” အစရှိသော နှစ်ဂါထာဖြင့် မိန့်ကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

-------------

မနာပဒါယီသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
သပ္ပုရိသသုတ်

သပ္ပုရိသသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် အမျိုး၌ သူတော်ကောင်း ဖြစ်ထွန်းသည်ရှိသော် များစွာသော လူအပေါင်း၏ အကျိုးရှိရန် အစီးအပွားဖြစ်ရန် ဖြစ်ကြောင်းကို  ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
## သပ္ပုရိသသုတ် 
ရဟန်းတို့ အမျိုး၌ သူတော်ကောင်း ဖြစ်ထွန်းသည်ရှိသော် များစွာသော လူအပေါင်း၏ အကျိုးရှိရန် အစီးအပွားဖြစ်ရန် ချမ်းသာရန် ဖြစ်၏။ အမိအဖတို့၏ အကျိုးရှိရန် အစီးအပွားဖြစ်ရန် ချမ်းသာရန် ဖြစ်၏။ သားမယား၏ အကျိုးရှိရန် အစီးအပွားဖြစ်ရန် ချမ်းသာရန် ဖြစ်၏။ ကျွန်အမှုလုပ်တို့၏ အကျိုးရှိရန် အစီးအပွားဖြစ်ရန် ချမ်းသာရန် ဖြစ်၏။ အဆွေခင်ပွန်းတို့၏ အကျိုးရှိရန် အစီးအပွားဖြစ်ရန် ချမ်းသာရန် ဖြစ်၏။ သမဏဗြာဟ္မဏတို့၏ အကျိုးရှိရန် အစီးအပွားဖြစ်ရန် ချမ်းသာရန် ဖြစ်၏။ 

ရဟန်းတို့ ကြီးစွာသောမိုးသည် ခပ်သိမ်းသော ကောက်စပါးတို့ကို ကောင်းစွာပြည့်စုံစေသည်ဖြစ်၍ လူများစွာ၏ အကျိုးရှိရန် ချမ်းသာရန် ဖြစ်သကဲ့သို့ ရဟန်းတို့ ဤအတူပင် အမျိုး၌ သူတော်ကောင်း ဖြစ်ထွန်းသည်ရှိသော် များစွာသောလူအပေါင်း၏ အကျိုးရှိရန် အစီးအပွားဖြစ်ရန် ချမ်းသာရန် ဖြစ်၏။ အမိအဖတို့၏ အကျိုးရှိရန် အစီးအပွားဖြစ်ရန် ချမ်းသာရန် ဖြစ်၏။ သားမယား၏ အကျိုးရှိရန် အစီးအပွားဖြစ်ရန် ချမ်းသာရန် ဖြစ်၏။ ကျွန်အမှုလုပ်၏ အကျိုးရှိရန် အစီးအပွားဖြစ်ရန် ချမ်းသာရန် ဖြစ်၏။ အဆွေခင်ပွန်းတို့၏ အကျိုးရှိရန် အစီးအပွားဖြစ်ရန် ချမ်းသာရန် ဖြစ်၏။ သမဏ ဗြာဟ္မဏတို့၏ အကျိုးရှိရန် အစီးအပွားဖြစ်ရန် ချမ်းသာရန် ဖြစ်၏ ဟု (မိန့်တော်မူ၏)။

အကျိုးစီးပွားကို ရွက်ဆောင်သူသည် လူများစွာတို့၏ စည်းစိမ်ကို ဖြစ်စေ၏၊ တရားစောင့်၍ အကြားအမြင် များသော အကျင့်သီလနှင့် ပြည့်စုံသော သူတော်ကောင်းကို နတ်အပေါင်းသည် စောင့်ရှောက်၏၊ တရား၌ တည်သူကို ကျော်စောထင်ရှားခြင်းသည် မစွန့်လွှတ်နိုင်။

တရား၌တည်သော သီလနှင့်ပြည့်စုံသော မှန်သောစကားကို ဆိုလေ့ရှိသော မကောင်းမှုမှ ရှက်သောစိတ်ရှိသော ထိုသူကို တနိက္ခရှိ ဇမ္ဗူရာဇ်ရွှေစင်ကဲ့သို့ အဘယ်သူသည် ကဲ့ရဲ့ခြင်းငှါ ထိုက်ပါအံ့နည်း၊ ထိုသူကို နတ်တို့သည်လည်း ချီးမွမ်းကုန်၏၊ ဗြဟ္မာကလည်း ချီးမွမ်း၏။
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
နာရဒသုတ်

အရှင်နာရဒ မဂဓနိုင်ငံ ပါဋလိပုတ္တမြို့ ကုက္ကုဋာရာမကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ချစ်ခင်စုံမက် နှစ်သက်မြတ်နိုးအပ်သော ဘဒ္ဒါဒေဝီ ကွယ်လွန်ခြင်းကြောင့် ရေမချိုးနိုင် မစားမသောက်နိုင် လုပ်ငန်းများ မဆောင်ရွက် နိုင်အောင် သောကဒဏ်ချက် ပြင်းထန်စွာ နှိပ်စက်ခံနေရသော မုဏ္ဍဘုရင်အား ကောသာရက္ခ အမတ်ခေါ်ဆောင်၍ အရှင်နာရဒထံသို့ ပို့ဆောင်ခဲ့ရာ အရှင်နာရဒထေရ်က “လောက၌ သမဏ ဗြဟ္မဏ ဒေဝ မာရ ဗြဟ္မာ တစ်စုံတစ်ယောက်မျှ တောင့်တ၍ မရနိုင်သော ဇရာ ဗျာဓိ မရဏ ခယဓမ္မ နဿနဓမ္မ တရားငါးမျိုးတို့၌ အဿုတဝတ ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ် ခံစားရပုံနှင့် သုတဝန္တအရိယာပုဂ္ဂိုလ်၏ ရှုမြင် သုံးသပ်မှုကြောင့် သောကတည်းဟူသော အဆိပ်ဆူးကို နတ်ပယ်နိုင်ပုံကို ဟောကြားတော်မူသဖြင့် မုဏ္ဍမင်း၏ သောကကင်းပျောက်ပြီး မိဖုရား၏ ရုပ်ကလာပ်ကို မီးသင်္ဂြိုဟ်ခိုင်းပုံ၊ ဤတရားတော်၏ “သောကသလ္လ ဟရဏ” မည်ပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

----------------
နာရဒသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
ဣဋ္ဌသုတ်

အာယု၊ ဝဏ္ဏ၊ သုခ၊ ယသ၊ သဂ္ဂ-ဟူသော အလိုရှိအပ် နှစ်သက်အပ်မြတ်နိုးအပ်သော ဒုလ္လဘတရားငါးပါးနှင့် ယင်းတရားတို့ကို တောင်းခံခြင်း ဆုတောင်းနေခြင်းဖြင့် မရနိုင်ပုံ၊ ယင်းတရားငါးပါးတို့ကို ဖြစ်စေနိုင်သောအကျင့်ကို ကျင့်သုံးပါမှ နတ်, လူ၌ဖြစ်သော ယင်းတရားငါးပါးတို့ကို ရနိုင်ပုံကို အနာထပိဏ်သူဌေးအား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌-ယင်းတို့၏ ပဋိပဒါသည် ဒါန, သီလ အစရှိသော ကောင်းမှု များဖြစ်ပုံကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

ဋီကာ၌-အပ္ပမာဒံ ပသံသန္တိ-ပါဠိတော်ကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

-------------

ဣဋ္ဌသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် အနာထပိဏ်သူဌေးအား အလိုရှိအပ်၊ နှစ်သက်အပ်၊ မြတ်နိုးအပ်သည်ဖြစ်၍ လောက၌ ရခဲသောတရားငါးမျိုးအကြောင်းကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
ဓနသုတ်

သဒ္ဓါ, သီလ, သုတ, စာဂ, ပညာ ဟူသော ဓန(၅)မျိုးရှိသူသည် အဒလိဒ္ဒ, အမောဃဇီဝိတဖြစ်ပုံအကျယ်ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

----------------

ဓနသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် သဒ္ဓါဥစ္စာ၊ သီလဥစ္စာ၊ သုတဥစ္စာ၊ စာဂဥစ္စာ၊ ပညာဥစ္စာ စသည့် ဥစ္စာ ‘ဓန’ ငါးမျိုးတို့ကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
ဌာနသုတ်၊ မုဏ္ဍရာဇဝဂ်

ဌာနသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် သမဏဖြစ်စေ ဗြာဟ္မဏဖြစ်စေ နတ်ဖြစ်စေ မာရ်ဖြစ်စေ လောက၌ မည်သူမဆို တောင့်တ၍ မရကောင်းသော အရာငါးမျိုးအကြောင်းကို  ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
## ဌာနသုတ် 
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်
သမ္ပဒါ

သမ္ပဒါဆိုသည်မှာ ပြည့်စုံခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ပြည့်စုံခြင်း ‘သမ္ပဒါ’ သည် ငါးမျိုးရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ သဒ္ဓါ၏ ပြည့်စုံခြင်း၊ သီလ၏ ပြည့်စုံခြင်း၊ သုတ၏ ပြည့်စုံခြင်း၊ စာဂ၏ ပြည့်စုံခြင်း၊ ပညာ၏ ပြည့်စုံခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ 
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
မလ္လိကာ

**မလ္လိကာ** သည် ကောသလမင်းကြီး၏ မိဖုရားကြီး ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
သမ္ပဒါသုတ်

သမ္ပဒါသုတ် သည် မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် သုတ္တန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် ပြည်စုံခြင်း ‘သမ္ပဒါ’ ငါးမျိုးတို့အကြောင်းကို  ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
## သမ္ပဒါသုတ် 
ရဟန်းတို့ ပြည့်စုံခြင်း ‘သမ္ပဒါ’ တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း။ အဘယ်ငါးမျိုးနည်း ဟူမူ - သဒ္ဓါ၏ ပြည့်စုံခြင်း၊ သီလ၏ ပြည့်စုံခြင်း၊ သုတ၏ ပြည့်စုံခြင်း၊ စာဂ၏ ပြည့်စုံခြင်း၊ ပညာ၏ ပြည့်စုံခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။

ရဟန်းတို့ ပြည့်စုံခြင်း ‘သမ္ပဒါ’ တို့သည် ဤငါးမျိုးတို့တည်း ဟု  မိန့်တော်မူ၏။
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်