open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ဘရာဂါ

**ဘရာဂါ** ( ) သည် ပေါ်တူဂီ အနောက်မြောက်ပိုင်းရှိ သမိုင်းဝင် မင်ဟိုပြည်နယ်၊ ဘရာဂါခရိုင်ရှိ မြို့တမြို့ ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ စာရင်းအရ မြို့နေ ၁၉၃,၃၃၃ ယောက် ရှိ၏။ ပေါ်တူဂီရှိ မြူနီစပယ်များအနက် သတ္တမအများဆုံးနေသည့် မြို့တည်း။ ဧရိယာမှာ ၁၈၃.၄ ကီလိုမီတာ ရှိသည်။ မြို့ပြနေရာမှာအစ်ဆီမြစ် (Este River) နှင့် ကာဗါ့ဒိုမြစ်တို့အကြားတွင် ဖြစ်၏။ လစ်စဘွန်းနှင့် ပေါ်တိုမြို့များနောက် ပေါ်တူဂီတွင် တတိယအကြီးဆုံး မြို့ပြနေရာပင်။

ပေါ်တူဂီ၏ ရှေးအကျဆုံးဘုရားကျောင်းများ ရှိသည်။ ဘရာဂါ ဂိုဏ်းထောက်ဘုရားကျောင်း (Archdiocese of Braga) ရှိပြီး စပိန်ဂိုဏ်းချုပ်ဘုန်းကြီး ကျောင်းထိုင်၏။ (ထိုရာထူးကို အလယ်ခေတ်က အစ်ဘီရီယန်ကျွန်းဆွယ်ဒေသအတွက် ဘရာဂါသည် ကတ်သလစ်ဂိုဏ်းထောက်ဘုရားကျောင်း ဖြစ်စဉ်က ရခဲ့သော ရာထူးတည်း။ ယခုမူ ပေါ်တူဂီကသာ ထိုအမည်ဖြင့် ဆက်သုံးသည်) 

ဘရာဂါသည် ရောမအင်ပါယာခေတ်ရောက်သော် *ဘရာကာရာ ဩဂတ်စတာ* အမည်ဖြင့် ဂယ်လယ်စီယာပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်လာသည်။ မြို့တွင်း၌ ထိုခေတ်က ရဲတိုက်မှ ယနေ့တိုင်ရှိသေးပြီး ခရီးသွားတို့ လည်ပတ်နိုင်၏။ မြောက်ပိုင်း ကုန်းတွင်းပိုင်းမြို့များအတွက် ဝင်ပေါက်မြို့ဖြစ်ပြီး ပေါ်တူဂီလမ်းကြောင်း (the Portuguese Way) ခေါ် စိန့်ဂျိမ်း ဘုရားဖူးခရီးစဉ်၏ တထောက်နားရာလည်း ဟူ၏။ ၂၀၁၂ ခုတွင် ဥရောပလူငယ့်မြို့တော်အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။

## ကိုးကား
NGC 2020

**NGC 2020** သည် ဒိုရဒို ကြယ်စုတန်းရှိ Wolf-Rayet အမျိုးအစား ကြယ်များဖြင့် ပတ်လည်ဝန်းရံထားသည့် နက်ဗျူလာဖြစ်ပြီး ကြီးမားသော မစ်ဂျစ်လန်နစ် တိမ်တိုက်ထဲတွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းအား နက္ခတ္တပညာရှင် ဂျွန် ဟာရှယ်မှ ၁၈၃၆ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ NGC 2014 နှင့်အတူဆိုပါက Cosmic Reef ဟု အမည်တွင်သည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* 

ကဏ္ဍ:ကြီးမားသော မစ်ဂျစ်လန်နစ် တိမ်တိုက်
ကဏ္ဍ:ဒိုရဒို (ကြယ်စုတန်း)
NML Cygni

**NML Cygni** သို့မဟုတ် **V1489 Cygni** (အတိုကောက် NML Cyg သို့မဟုတ် V1489 Cyg) သည် ဆိုင်နပ် ကြယ်စုတန်းမှ ဟိုက်ပါဂျိုင်းယင့် ကြယ်နီကြီး (red hypergiant) သို့မဟုတ် ဆူပါဂျိုင်းယင့် ကြည်နီကြီး (red supergiant) တစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းသည် လက်ရှိတွင် နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီရှိ အတောက်ပဆုံးကြယ်များထဲမှတစ်ခု၊ အချင်းဝက်အကြီးဆုံးကြယ်များထဲမှတစ်ခု၊ အတောက်ပဆုံး ဟိုက်ပါဂျိုင်းယင့်ကြယ်များထဲမှတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ကမ္ဘာမြေမှ ခန့်မှန်းခြေ အလင်းနှစ် ၅၃၀၀ ကွာဝေးသည်။ NML Cygni ၏ အချင်းဝက်မှာ မသေချာပေ။ သို့သော် နေ၏အချင်းဝက်ထက် အဆပေါင်း ၁၁၈၃ မှ ၂၇၇၀ ကြားရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ ယင်းအား နေအဖွဲ့အစည်း၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ထားလိုက်ပါက မျက်နှာပြင်သည် ဂျူပီတာဂြိုဟ် သို့မဟုတ် စနေဂြိုဟ်၏ ပတ်လမ်းအထိ ထိုးထွက်နေမည်ဖြစ်သည်။ 

## မှတ်စု
{{notelist|refs=

{{efn | name=radius | Applying the :en:Stefan-Boltzmann Law with a nominal solar :en:effective temperature of 5,772&nbsp;K:
:\sqrt{(5772/3250)^4 * 270,000} = 1638.96\ R\odot
:\sqrt{(5772/2500)^4 * 270,000} = 2769.84\ R\odot}}

}}

## ကိုးကား
ဘာ့သိုလိုမျူး (ဘရာဂါ)

**ဘာ့သိုလိုမျူး ဖာနန်ဒတ်** (Bartolomeu Fernandes) သည် **ဘရာဂါမှ ဘာ့သိုလိုမျူး** ( ၁၅၁၄ မေ ၃ - ၁၅၉၀ ဇူလိုင် ၁၆) အမည်ဖြင့် ထင်ရှားသော ပေါ်တူဂီသား ရိုမန်ကတ်သလစ်ဘာသာဝင်ဖြစ်ပြီး တရားဟောရှင်တံဆိပ်တော်ရ ဘရာဂါရှိ ဂိုဏ်းထောက်ဘုရားကျောင်း၏ ဂုဏ်ထူးဆောင် ဂိုဏ်းထောက်ဘုန်းကြီးတည်း။ ထရန့်ကောင်စီ (Council of Trent) တွင် ပါဝင်ပြီး အလားတူကောင်စီဝင် ချား ဘော်ရိုမီယိုနှင့် ပူးတွဲကာ ဆေးရုံနှင့် လူနာဆောင် အများကို ဘရာဂါတွင် ဆောက်ခဲ့သည်။ ထိုကာလတွင် ခရစ်ယာန်ဘာသာအကြောင်း အမေးအဖြေစာအုပ်များအပါအဝင် အခြားစာအုပ်တို့ကို ထုတ်ဝေ၏။

ဖာနန်ဒတ်ကို သူတော်စင်အဖြစ် စာရင်းသွင်းသည့် အစမှာ ၁၇၅၄ ခု၊ စက်တင်ဘာလ ၁၁ ရက်တွင် ပုပ်ရဟန်းမင်း ဘန်နတ်ဒစ် (၁၉) က ဘုရားသခင်၏အလုပ်အကျွေးအဖြစ် သတ်မှတ်စဉ်က ဖြစ်သည်။ နောက် ၁၈၄၅ ခု၊ မေလ ၂၃ ရက်တွင် ပုပ်ရဟန်းမင်း ဂရီဂိုရီ (၁၆) က လေးစားဘွယ်ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် စာရင်းပြောင်းထည့်၏။ ပုပ်ရဟန်းမင်း ဂျွန်ပေါ (၂) က ဖာနန်ဒတ်ကို ၂၀၀၁ ခု၊ နိုဝင်ဘာလ ၄ ရက်တွင် စိန့်ပီတာရင်ပြင်၌ ကောင်းချီးပေးသည်။ ရိုမန်ကတ်သလစ်ဘာသာလုံးဆိုင်ရာ သူတော်စင်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုရန် လိုသေးသည့်အတွက် ပုပ်ရဟန်းမင်း ဖရန်စစ်က ၂၀၁၉ ခု၊ ဇူလိုင်လ ၅ ရက်တွင် ကောင်းချီးပေးပွဲ လုပ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၁၅၁၄ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:၁၅၉၀ ကွယ်လွန်သူများ
တင် စလီဖီး

**ထင်မသီ ဂျိမ်း စလီဖီး** (၁၉၇၅ ဇန် ၃၀ ဖွား) သည် နယူးဇီလန် ဂျူဒိုခ ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၂ ဓနသဟာယပြိုင်ပွဲဝယ် ၇၃-၈၁ ကီလိုတန်း (အလတ်-မစ်ဒယ်ဝိတ်) ၌ ကြေးတံဆိပ် ရသည်။ ၂၀၁၄ ဓနသဟာယပြိုင်ပွဲတွင် ကျား ၁၀၀ ကီလို၌ နောက်ထပ် ကြေးတံဆိပ်ဆု ရပြန်သည်။ 

ဆစ်ဒနီမြို့၌ ပြုလုပ်သော ၂၀၀၀ နွေအိုလံပစ်ပွဲတော်တွင် နယူးဇီလန်နိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုသည်။

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်
*

ကဏ္ဍ:၁၉၇၅ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:နယူးဇီလန် ဂျူဒိုမောင်
ဘီးထရစ် ပေါ်တာ

thumb|ယုန်ပိုက်ထားသော ၁၅ နှစ်အရွယ် ပေါ်တာ
**ဟယ်လန် ဘီးထရစ် ပေါ်တာ** ( ၁၈၆၆ ဇူလိုင် ၂၈ - ၁၉၄၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၂) သည် အင်္ဂလိပ်လူမျိုး စာရေးဆရာ၊ သရုပ်ဖော်ပုံဆွဲသူ၊ သဘာဝသိပ္ပံပညာရှင်နှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်သူ ဖြစ်သည်။ တိရစ္ဆာန်များ ဇာတ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်သည့် သူ၏ကလေးစာအုပ်များကြောင့် လူသိပိုများ၏။ နာမည်ကျော် *ယုန်ကလေးပီတာပုံပြင်* ကို ရေးဆွဲသူ ဖြစ်သည်။

ပညာတတ်လူလတ်တန်းစားမိသားစုမှ မွေးပြီး ပေါ်တာကို မြို့အုပ်ကတော်များက စာသင်ပေးကြသည်။ အခြားကလေးများနှင့် ရောရောနှောနှောမနေခဲ့ရ။ အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန် အများရှိပြီး အားလပ်ရက်များကို စကော့တလန်နှင့် လိတ်ဒိစတြိတ်တွင် အချိန်ကုန်စေခဲ့သည်။ ယင်းငယ်ဘဝကြောင့် ပတ်ဝန်းကျင်ကို၎င်း၊ ပန်းမန်တို့ကို၎င်း၊ တိရစ္ဆာန်တို့ကို၎င်း ချစ်ခင်တတ်လာ၏။ အားလုံးကို ဂရုတစိုက် စူးစမ်းကာ ပုံတူဆွဲခဲ့သည်။

ပေါ်တာ၏ မှိုအကြောင်းလေ့လာချက်နှင့် ရေဆေးဖြင့်ဆွဲထားသည့် မှိုပုံများကြောင့် နှောင်းပိုင်း ဆတြဗေဒ (မှိုအကြောင်း လေ့လာသောပညာ) နယ်ပယ်မှ အထူးလေးစားခြင်းကို ခံရ၏။ အသက် ၃၀ တန်းတွင် ကိုယ်တိုင်ရေး ကိုယ်တိုင်ထုတ်သည့် နာမည်ကျော် ကလေးစာအုပ် ယုန်ကလေးပီတာပုံပြင် ထွက်လာသည်။ ထိုနောက်တွင် ပေါ်တာသည် ကလေးစာအုပ်များအတွက် စာရေးခြင်းနှင့် ပုံဆွဲခြင်းကို ဇောက်ချလုပ်တော့၏။

စာအုပ် ၃၀ ရေးခဲ့ရာ ကလေးစာအုပ် ၂၃ အုပ်မှာ ပို၍ ထင်ရှားသည်။ စာမူခများနှင့် အဒေါ်တဦးထံမှရသော အမွေတို့ဖြင့် နီးယားဆော်ရေး (Near Sawrey) ရှိ ကုန်းထိပ်ခြံကို ၁၉၀၅ ခုတွင် ဝယ်၏။ နီးယားဆော်ရေးမှာ သူ ငယ်စဉ်က အလည်သွားဖူးသည့် လိတ်ဒိစတြိတ်ရှိ ကမ်ဘရီယာစီရင်စုမှ ရွာတခုတည်း။ နောင်နှစ်များတွင်လည်း အခြားခြံများကို ဝယ်ကာ တောင်ကုန်းသွင်ပြင်ကို မပျက်စီးအောင် ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၁၃ ခု၊ အသက် ၄၇ နှစ်တွင်မှ အနီးရှိ ဟော့စဟတ်ရွာ (Hawkshead) မှ ဒေသခံရှေ့နေ ဝီလီယံဟီးလစ်နှင့် လက်ထပ်၏။ ဟာ့ဒဝစ်သိုးကို ဆုချိတ်အောင် သားဖေါက်နိုင်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး သူ၏ မြေယာထိန်းသိမ်းနည်းကို ကြွယ်ဝသော ဒေသခံလယ်သမားတို့ကလည်း စိတ်ဝင်စားဟန် ပြသည်။ ဗြိတိန်ပုံနှိပ်တိုက် ဝမ်း (Warne) က သူ့ကလေးစာအုပ်များကို ရုပ်ပြတွဲအသွင် ရောင်းချရန် ညှိနှိုင်းလာသည်နောက် ပုံဆွဲခြင်း၊ စာရေးခြင်းကို ဆက်လုပ်သည်။ သို့သော် မြေယာစီမံရေးမှာ တာဝန်ကြီးသည့်အတွက်၎င်း၊ မျက်စိမကောင်းတော့သည့်အတွက်၎င်း၊ ယခင်သို့ လုံးလုံး အာရုံမစိုက်နိုင်။

၁၉၄၃ ခု၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်တွင် နီးယားဆော်ရေးရှိ နေအိမ်၌ပင် အဆုတ်ရောင်ရောဂါ၊ နှလုံးရောဂါတို့ဖြင့် လွန်သည်။ သူပိုင်ပစ္စည်းဥစ္စာတို့ကို အမျိုးသားဘဏ္ဍာထိန်းအဖွဲ့သို့ လွှဲခဲ့သည်။ ယခု လိတ်ဒိစတြိတ်ရှိ အမျိုးသားဥယျာဉ်မြေ အများစုမှာ သူ ထိန်းသိမ်းခဲ့သော မြေများတည်း။ ပေါ်တာ၏ ကလေးစာအုပ်များမှာ ကမ္ဘာအနှံ့တွင် ဘာသာစကားအမျိုးမျိုးဖြင့် ထုတ်ဝေကြသည်။ သီချင်း၊ ရုပ်ရှင်၊ ကာတွန်းရုပ်ရှင်၊ ဘဲလေးဖျော်ဖြေပွဲတို့လည်း လုပ်သည်။ သူ့ဘဝဇာတ်ကြောင်းကို ရုပ်ရှင် ၂ ကား၊ ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ ၁ ခုဖြင့် တင်ဆက်ဖူးသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၁၈၆၆ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:၁၉၄၃ ကွယ်လွန်သူများ
ပန်းပုဆရာ (ကြယ်စုတန်း)

**ပန်းပုဆရာ** ကြယ်စုတန်းသည် မြောက်ကမ္ဘာခြမ်းကောင်းကင်ရှိ မေးမှိန်ပြီး သေးငယ်သော ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ပန်းပုသည်အား ကိုယ်စားပြုသည်။ ယင်းအား ၁၈ ရာစုနှစ်တွင် Nicolas Louis de Lacaille ဆိုသူမှ မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ မူလက Apparatus Sculptoris (ပန်းပုဆရာ၏ စတိုဒီယို) ဟု မှည့်ခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် အမည်သည် တိုသွားသည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
မယ်ဗမာ

**Miss Supranational Myanmar** ဟုလည်းလူသိများသော **မယ်ဗမာ** သည် Miss Supranational အလှမယ်အတွက်မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြုရွေးချယ်ရန်အမျိုးသားအလှမယ်ပြိုင်ပွဲ ဖြစ်သည်။ ဤအလှမယ်သည် Miss Universe Myanmar, Miss International Myanmar, Miss World Myanmar သို့မဟုတ် ရွှေမြေမြန်မာအလှမယ် အမျိုးသားပြိုင်ပွဲများနှင့် မသက်ဆိုင်ပေ။ 

## သမိုင်း 
၂၀၁၃ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၉ ခုနှစ်ထိ Miss Supranational ပြိုင်ပွဲအတွက်မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြုများကိုရွေးချယ်ရာမှ ရွှေမြေမြန်မာအလှမယ်အဖွဲ့အစည်း မှ Miss Supranational သို့မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြုများကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။

## Titleholders 
### မယ်ဗမာ
### ရွှေမြေမြန်မာအလှမယ် (၂၀၁၃-၂၀၁၉)
### Winners by City/Town
## International pageants 
;Color key

### Miss Supranational
## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်ခ်များ
*
ဖော်နပ်စ် (ကြယ်စုတန်း)

**ဖော်နပ်စ်** (Fornax ) () သည် တောင်ကမ္ဘာခြမ်းကောင်းကင်မှ ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ပြင်သစ် နက္ခတ္တပညာရှင် Nicolas Louis de Lacaille မှ ၁၇၅၆ ခုနှစ်တွင် အမည်မှည့်ခဲ့သည်။ ဖော်နပ်စ်သည် ခေတ်သစ် ၈၈ ကြယ်စုတန်းစာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ အတောက်ပဆုံး ကြယ်သုံးစင်းမှာ —Alpha Fornacis, Beta Fornacis နှင့် Nu Fornacis တို့ဖြစ်ကြသည်။ ဖော်နပ်စ် ဂလက်ဆီပုသည် နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီ၏ အရံဂလက်ဆီဖြစ်သည်။ NGC 1316 သည် ရေဒီယို ဂလက်ဆီနှင့် နီးစပ်သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
အဲရိဒနပ်စ် (ကြယ်စုတန်း)

**အဲရိဒနပ်စ်** (Eridanus) () သည် တောင်ကမ္ဘာခြမ်းကောင်းကင်မှ ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး တော်လမီ၏ ကြယ်စုတန်း ၄၈ ခု စာရင်းနှင့် ခေတ်သစ် ၈၈ ကြယ်စုတန်းစာရင်းတွင်လည်း ပါဝင်လျက်ရှိသည်။ ယင်းသည် မြစ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အဲရိဒနပ်စ်သည် ခေတ်သစ်ကြယ်စုတန်းများထဲတွင် ဧရိယာအားဖြင့် ဆဌမမြောက် အကြီးဆုံးကြယ်စုတန်းဖြစ်ပြီး မြောက်ဘက်ကောင်းကင်မှ တောင်ဘက်သို့ ထိုးထွက်လျက်ရှိသည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
တူကင်နာ

**တူကင်နာ** (Tucana) သည်  တောင်ကမ္ဘာခြမ်းကောင်းကင်၏ ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး တောင်အမေရိက toucan ငှက်ကို အစွဲပြု၍ မှည့်ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ သေးငယ်သော မစ်ဂျစ်လန်နစ် တိမ်တိုက်သည် တူကင်နာ ကြယ်စုတန်းအတွင်း တည်ရှိသည်။ 

## မှတ်စု 
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒဏ္ဍာရီလာငှက်များ
ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
အောတန် (ကြယ်စုတန်း)

**အောတန်** (Octans)  သည် တောင်ဘက်ကောင်းကင်၏ မေးမှိန်သော ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ လက်တင်ဘာသာစကားဖြင့် စက်ဝိုင်း၏ ၈ ခုမြောက်အပိုင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး Nicolas Louis de Lacaille ဆိုသူက ၁၇၅၂ ခုနှစ်တွင် မှတ်တမ်းခဲ့သည်။ ယင်းသည် ခေတ်သစ် ၈၈ ကြယ်စုတန်းများစာရင်းတွင် ပါဝင်လျက်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
ကိန်း ဗီနိုက်တီစိုင်

**ကိန်း ဗီနိုက်တီစိုင်** (Canes Venatici)  သည် ခေတ်သစ် ၈၈ ကြယ်စုတန်းစာရင်းမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၁၇ ရာစုနှစ်တွင် Johannes Hevelius ဆိုသူက ဖန်တီးခဲ့ပြီး လက်တင်ဘာသာစကားဖြင့် *အမဲလိုက်ခွေး*ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ အနီးအနားတွင် ဘိုးတီ ကြယ်စုတန်းတည်ရှိပြီး အတောက်ပဆုံးကြယ်မှာ Cor Caroli ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
ဝတ်ပြုခန်း

thumb|လန်ဒန်ရှိ စိန့်မိုက်ကယ်နှင့်စိန့်ဂျော့ဘုရားကျောင်းအတွင်းမှ စိန့်ပေါအတွက် ဝတ်ပြုခန်း
**ဝတ်ပြုခန်း** () သည် ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်တို့ ဝတ်ပြုဆုတောင်းသည့် နေရာဖြစ်သည်။ အများအားဖြင့် အခန်းငယ် ဖြစ်၏။ အပူဇော်ခံစင်ရှိသော ဘုရားကျောင်းအတွင်းရှိ အခန်းငယ်ကို ဝတ်ပြုခန်း ခေါ်သည်။ ဘုရားကျောင်းများ၌ လေဒီချာပယ် (Lady chapel) ခေါ်သော မယ်တော်မာရီအား ဝတ်ပြုသည့်နေရာမှာ ဝတ်ပြုခန်း ဖြစ်လေ၏။ ဝတ်ပြုနိုင်သော်လည်း အပူဇော်ခံစင်မရှိ၊ သတ်သတ်မှတ်မှတ် ပူဇော်ရမည့် ရည်ညွှန်းမရှိသော အခန်းငယ်ကိုလည်း ဝတ်ပြုခန်းပင် ခေါ်သေးသည်။  ထိုနေရာမျိုးမှာ အဆောက်အဦကြီး၊ နေရာကြီးတို့၏ အစိတ်အပိုင်းငယ်အဖြစ် ထည့်ထားတတ်၏။ ဥပမာ ဆေးရုံ၊ ကောလိပ်၊ ကျောင်း၊ သင်္ချိုင်း၊ လေဆိပ်၊ ခရီးသည်တင်သင်္ဘော စသည်တို့တွင်ဖြစ်၏။  တဖန် အလှမ်းဝေးပြီး ဘုရားကျောင်းနှင့်လှမ်းသော နေရာမျိုးတွင် ဘုရားကျောင်းကဖြစ်စေ၊ ဘုရားစာသင်ကျောင်းမှဖြစ်စေ ဦးစီး၍ ၎င်းအလှမ်းဝေးနေရာ၌ ဆောက်သည့် အဆောက်အဦငယ်ကို ဝတ်ပြုခန်း တနည်း ဝတ်ပြုလွယ်ခန်း (chapel of ease) ပင် ခေါ်သည်။ ဤအမျိုးအစားတို့၏ အဓိကလက္ခဏာမှာ ဦးဆောင်ပေးသည့် အမြဲတမ်းနေ ဘုန်းတော်ကြီး မရှိခြင်း ဖြစ်၏။

သမိုင်းကြောင်းအရ ဝတ်ပြုခန်းဟူသည့် ဝေါဟာရကို ဗြိတိန်၌ အစိုးရအား အသိမပေးဘဲ တည်ဆောက်ထားသော ဘုရားကျောင်းကိုလည်း ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲဖူး၏။ သို့သော် ယင်းဘုရားကျောင်းတို့မှာ အခမ်းအနားဝင်ဘုရားကျောင်းမျှပင် ကြီးကျယ်နေတတ်သည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ခရစ်ယာန်ဝတ်ပြုကျောင်း အမျိုးအစားများ
အင်းဒတ် (ကြယ်စုတန်း)

**အင်းဒတ်** (Indus) သည် တောင်ကမ္ဘာခြမ်းကောင်းကင်ရှိ ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
ဟိုက်ဒရပ် (ကြယ်စုတန်း)

**ဟိုက်ဒရပ်** (Hydrus)  သည် တောင်ကမ္ဘာခြမ်းကောင်းကင်မှ သေးငယ်သော ကြယ်စုတန်းဖြစ်ပြီး Petrus Plancius ဖန်တီးသော ကြယ်စုတန်း ၁၂ ခုထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ အဓိပ္ပာယ်မှာ ဟိုက်ဒရာနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော *ရေမြွေအထီး* ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် မြောက်ကမ္ဘာခြမ်းမှ လေ့လာသူများအတွက် မိုးကုတ်စက်ဝိုင်းအောက်တွင် တည်ရှိနေသည်။ အတောက်ပဆုံးကြယ်မှာ Beta Hydri ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ

.
တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (ရုပ်ရှင်)

**တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ** သည် ၁၉၇၁ခုနှစ်က ထွက်ရှိခဲ့သော အဖြူအမဲခေတ် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။စန္ဒာရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေးမှ ထုတ်လုပ်ပြီး ဒါရိုက်တာ ထွန်းညွန့်ဦး (ဝင်းဦး)နှင့် ထွန်းထွန်းတို့မှ ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ အဓိကသရုပ်ဆောင်များအဖြစ် ဝင်းဦး၊ တင်တင်မြ၊ ချိုပြုံး၊ ​​ဒေါ်ခင်ရီ၊ ​ဒေါ်​မေနွဲ့တို့က သရုပ်ဆောင်ထားသည်။ဤဇာတ်ကားသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ဂီတဇာတ်ကားကောင်းအဖြစ် တင်ကျန်ခဲ့သည်။ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သော *တကျော့ နှစ်ကျော့တေးကိုသီ*မှာလည်း ထင်ရှားဆဲဖြစ်သည်။ဤဇာတ်ကားထွက်ရှိပြီး​နောက် ချိုပြုံးမှာ လူပိုသိလာခဲ့သည်။

## ရိုက်ကူးခြင်း
*ကျော်စွာ - ဝင်းဦး
*ဝေဝေစိုး - တင်တင်မြ
*သင်းသင်းထွေး - ချိုပြုံး
*မအေးကြည် - ခင်လေးဆွေ
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ကဏ္ဍ:၁၉၇၁ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
NGC 7060

**NGC 7060** သည် မိုက်ခရိုစကော်ပီယမ် ကြယ်စုတန်းရှိ အလယ်အလတ်တန်း ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး အလင်းနှစ် ၂၀၀ မီလီယံ ကွာဝေးသည်။  ယင်းအား နက္ခတ္တပညာရှင် ဂျွန် ဟာရှယ်က ၁၈၃၆ စက်တင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်
ဂျက်စတင် ထရူးဒိုး

thumb|ထရူးဒိုးအား (2023)
**ဂျက်စတင် ပီရာ့ ဂျိမ်း ထရူးဒိုး** ( ၁၉၇၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၅ ဘွား) သည် ကနေဒါလူမျိုး နိုင်ငံရေးသမားဖြစ်ပြီး (၂၃) ယောက်မြောက် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ၂၀၁၅ ခု၊ နိုဝင်ဘာလကမှ ယနေ့အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည်။ သူသည် ၂၀၁၃ ခုကပင် လစ်ဘရယ်ပါတီ၏ခေါင်းဆောင် ဖြစ်လာ၏။ ကနေဒါသမိုင်းတလျှောက် ဂျိုးကလက် နောက် ဒုတိယအသက်အငယ်ဆုံး ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်သည်။ ယခင်ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်းများ၏ မျိုးနွယ်တို့မှ ပထမဆုံး ဤရာထူးကို ဆက်ခံရသူတည်း။ သူ့ဖခင် ပီးရာ့ထရူးဒိုးမှာ (၁၅) ယောက်မြောက် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ယူဖူး၏။

ထရူးဒိုးကို ဥတ္တဝါတွင် မွေးပြီး ဂျွန်းဒူဘရေးဖက်ကောလိပ် (Collège Jean-de-Brébeuf) သို့ တက်သည်။ ၁၉၉၄ ခုတွင် မက်ဂေးတက္ကသိုလ် (McGill University) မှ စာပေအဓိကဖြင့် ဘွဲ့ရ၏။ နောက် ဗြိတိသျှကိုလံဘီယာတက္ကသိုလ်သို့ ဆက်တက်ရာ ၁၉၉၈ ခုတွင် ပညာရေးဖြင့် ဒီဂရီဘွဲ့ ယူသည်။ ၂၀၀၆ ခုတွင် လစ်ဘရယ်ပါတီ၏ လူငယ်သွေးသစ်လောင်းအထူးအဖွဲ့တွင် ခေါင်းဆောင်အဖြစ် နေရာရ၏။

၂၀၀၈ ခု အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ဝင်ပြိုင်ကာ ပါပင်နိုး (Papineau) နယ်ကိုယ်စားပြု အောက်လွှတ်တော်အမတ် ဖြစ်လာသည်။ ၂၀၀၉ ခုတွင် လစ်ဘရယ်ပါတီ၏ လူငယ်ရေးရာနှင့် ယဉ်ကျေးမှုစုံကိစ္စတို့အတွက် တရားဝင်အတိုက်အခံပြောဆိုရေးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် တာဝန်ယူရ၏။ နောက် ၂၀၁၀ ခုတွင် နိုင်ငံသားဖြစ်ရေးနှင့် လူဝင်မှုကိစ္စတို့အတွက် ပြောင်းလဲတာဝန်ယူသည်။ ၂၀၁၂ ရောက်သော် ပညာရေးနှင့် အားကစားကိစ္စများကို ခေါင်းစဉ်လွှဲယူ၏။ ၂၀၁၃ ခု၊ ဧပြီလတွင် လစ်ဘရယ်ပါတီဦးဆောင်သူရွေးပွဲကို အနိုင်ရကာ ပါတီခေါင်းဆောင် ဖြစ်လာသည်။ ၂၀၁၅ ခု အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ၃၈ နေရာဖြင့် တတိယနေရာရောက်နေသည့် လစ်ဘရယ်ပါတီကို ၁၈၄ နေရာရအောင် စီမံနိုင်ခဲ့သည်။ ယင်းအရေအတွက်မှာ ကနေဒါ၏ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲသမိုင်းတွင် တပါတီတည်းမှရသော အများဆုံးအရေအတွက် ဖြစ်ခဲ့၏။

နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒအဖြစ် ၂၀၂၀ ပြည့်တွင် ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီ ယာယီအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် အဆိုသွင်းသော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကနေဒါနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ
ပိုက်ဆစ် ဩစထရေးနပ်စ်

**ပိုက်ဆစ် ဩစထရေးနပ်စ်** (Piscis Austrinus) သည် တောင်ကမ္ဘာခြမ်းကောင်းကင်မှ ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး လက်တင်ဘာသာစကားဖြင့် *တောင်ပိုင်းငါး*ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ၂၀ ရာစုမတိုင်ခင်က ယင်းသည် Piscis Notius ဟု သိထားသည်။ ၂ ရာစုနှစ် နက္ခတ္တပညာရှင် တော်လမီက ၄၈ ကြယ်စုတန်းစာရင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး ခေတ်သစ် ၈၈ ကြယ်စုတန်းစာရင်း၌လည်း ပါဝင်လျက်ရှိသည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
ဂရပ်စ် (ကြယ်စုတန်း)

**ဂရပ်စ်** (Grus) ( သည် တောင်ကမ္ဘာခြမ်းကောင်းကင်ရှိ ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ လက်တင်ဘာသာစကားဖြင့် crane ငှက်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး Petrus Plancius ဆိုသူက အမည်ပေးခဲ့သည်။ အတောက်ပဆုံးကြယ်မှာ Alpha Gruis ကြယ်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
ဗြိစ္ဆာ နက္ခတ်တာရာ

**ဗြိစ္ဆာ နက္ခတ်တာရာ** (Scorpius) သည် တောင်ကမ္ဘာဘက်ခြမ်းတွင်တည်ရှိသော ရာသီခွင် ကြယ်စုတန်းများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ လက်တင်ဘာသာစကားဖြင့် ကင်းမြီးကောက်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး သင်္ကေတမှာ  (Unicode ♏) ဖြစ်သည်။ ၂ ရာစုနှစ် ဂရိလူမျိုး နက္ခတ္တပညာရှင် တော်လမီပြုစုသော ကြယ်စုတန်းများစာရင်း ၄၈ ခုထဲတွင် ပါဝင်သောကြောင့် ရှေးကျသော ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းသည် အနောက်ဘက်တွင် တူ နက္ခတ်တာရာ၊ အရှေ့ဘက်တွင် ဓနု နက္ခတ်တာရာကြား၌ တည်ရှိသည်။ ဗြိစ္ဆာ နက္ခတ်တာရာသည် ကြီးမားသော ကြယ်စုတန်းဖြစ်ပြီး နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီ၏ဗဟိုအနီး တောင်ကမ္ဘာဘက်ခြမ်းတွင် တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗြိစ္ဆာ နက္ခတ်တာရာ
ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
မိုက်ခရိုစကော်ပီယမ်

**မိုက်ခရိုစကော်ပီယမ်** (Microscopium)  ("မိုက်ခရိုစကုပ်") သည် တောင်ကမ္ဘာခြမ်းကောင်းကင်ရှိ အငယ်စား ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၁၈ ရာစုနှစ် ပြင်သစ်နက္ခတ္တပညာရှင် Nicolas-Louis de Lacaille ဆိုသူက ဖန်တီးခဲ့သည်။ ရှေးခေတ်ဂရိစကားလုံး မိုက်ခရိုစကုပ်အား လက်တင်ဘာသာစကားပြုထားခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းကြယ်စုတန်းရှိကြည်များသည် မေးမှိန်သောကြောင့် မြောက်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းမှ မြင်ရခဲသည်။

ကြယ်စုတန်း၏ အတောက်ပဆုံးကြယ်မှာ Gamma Microscopii ဖြစ်ပြီး နေထက် ၂.၅ ဆပိုကြီးကာ 223 ± 8 အလင်းနှစ် ကွာဝေးသည်။ ယင်းသည် လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၃.၉ မီလီယံအကွာက နေအနီးသို့  ၃.၄၅ အလင်းနှစ်အကွာတွင် ဖြတ်သန်းခဲ့ဖူးသည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ (သီချင်း)

**တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ**သည် ၁၉၇၁ခုနှစ်တွင် ထုတ်လုပ်ခဲ့သည့် မြန်မာရုပ်ရှင် *တကျော့ နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ*၏ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည်။ ထိုရုပ်ရှင်၏ အဆုံးသတ်တွင် တေးသံရှင် တင်တင်မြမှ သီဆိုထားသည်။

ဂီတလုလင်မောင်ကိုကိုမှ ရေးစပ်ပေးထားသည်။ သီချင်း၏ အစပိုင်းကို ဆရာကြီးမင်းသုဝဏ်၏ ပန်းသည်ကဗျာ၏ ပထမ (၂)ပိုဒ်ကို ယူ၍ ရေးစပ်ထားသည်။နောက်ပိုင်းတွင် တေးသံရှင်များမှ ပြန်လည်သီဆိုခဲ့ကြပြီး လူကြိုက်များနေဆဲ ဇာတ်ဝင်တေးဖြစ်သည်။

၂၀၁၉ခုနှစ်တွင် The Voice Myanmar အဆိုပြိုင်ပွဲ၏ နောက်ဆုံးပွဲစဉ်တွင် ပြိုင်ပွဲဝင်တစ်ဦးသည် ဤသီချင်းဖြင့် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ သီချင်း၏ မူလပုံစံနှင့် ကွဲထွက်ပြီး အဓိပ္ပာယ်လွဲမှားစွာ သီဆိုခဲ့သည်ဟုဆိုကာ ဝေဖန်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

မူရင်းအဆိုရှင် တင်တင်မြသည် ၂၀၂၀ပြည့်နှစ်တွင် ပြုလုပ်သည့်မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ရာပြည့် အထိမ်းအမှတ် အစီအစဉ်များတွင် ဤသီချင်းအား ပြန်လည်သီဆိုခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာသီချင်းများ
ကိုရိုနာ ဘော်ယာလစ်

**ကိုရိုနာ ဘော်ယာလစ်** သည် မြောက်ကမ္ဘာခြမ်းကောင်းကင်မှ သေးငယ်သော ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ တော်လမီ ပြုစုသော ၄၈ ကြယ်စုတန်းစာရင်းတွင်ပါဝင်ပြီး ခေတ်သစ် ၈၈ ကြယ်စုတန်းစာရင်း၌လည်း ပါဝင်လျက်ရှိသည်။ အတောက်ပဆုံးကြယ်မှာ Alpha Coronae Borealis ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
ကိုရိုနာ အော်စထရေးလစ်

**ကိုရိုနာ အော်စထရေးလစ်** သည် တောင်ကမ္ဘာခြမ်းကောင်းကင်ရှိ ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ကိုရိုနာ ဘော်ယာလစ်၏ ပြိုင်ဘက်ဖြစ်သည်။ တော်လမီ ပြုစုသော ၄၈ ကြယ်စုတန်းစာရင်းတွင်ပါဝင်ပြီး ခေတ်သစ် ၈၈ ကြယ်စုတန်းစာရင်း၌လည်း ပါဝင်လျက်ရှိသည်။ ကြယ်စုတန်းတွင် Alpha Coronae Australis နှင့် Beta Coronae Australis တို့သည် အတောက်ပဆုံးကြယ်များဖြစ်ကြသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
အယ်ရာ (ကြယ်စုတန်း)

**အယ်ရာ** () (လက်တင်: "the Altar") သည် တောင်ဘက် ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၂ ရာစုနှစ် နက္ခတ္တပညာရှင် ပြုစုသော ၄၈ ကြယ်စုတန်းစာရင်းမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဗြိစ္ဆာ နက္ခတ်တာရာ၊ တယ်လီစကော်ပီယမ်နှင့် နော်မာ ကြယ်စုတန်းတို့ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ နဂါးငွေ့တန်းသည် အယ်ရာကြယ်စုတန်း၏ အနောက်မြောက်ပိုင်းကို ဖြတ်သန်းသွားသည်။ 

## မှတ်စု 
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
ဆာပန် (ကြယ်စုတန်း)

**ဆာပန်** ("မြွေ", ) သည် မြောက်ကမ္ဘာလုံးခြမ်း၏ ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၂ ရာစုနှစ် နက္ခတ္တပညာရှင် တော်လမီက ပြုစုခဲ့သည်။ ယင်းသည် ခေတ်သစ် ၈၈ ကြယ်စုတန်းစာရင်းတွင်လည်း ပါဝင်လျက်ရှိသည်။ ကြယ်စုတန်းများထဲတွင် ဆာပန်၏ ထူးခြားချက်မှာ အနောက်ဘက်အား မြွေခေါင်းပိုင်း အရှေ့ဘက်ပိုင်းအား မြွေအမြီးဟု ၂ ပိုင်းခွဲထားသည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
ပီးရာ့ ထရူးဒိုး

[thumb|နယ်သာလန်ဘုရင်မ [ဂျူလီယာနာ၏ ဧည့်ခံပွဲတွင် တွေ့ရသော ထရူးဒိုး (၁၉၇၅ ဖေဖော်ဝါရီ)]]
**ဂျိုးဆက် ဖိလစ် ပီးရာ့ အိဗါ အီးလီးယော့ ထရူးဒိုး** ( ၁၉၁၉ အောက်တိုဘာ ၁၈ - ၂၀၀၀ စက်တင်ဘာ ၂၈) သည် ကနေဒါနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားဖြစ်သည်။ လစ်ဘရယ်ပါတီမှ ဝင်ပြိုင်ကာ ကနေဒါ၏ (၁၅) ယောက်မြောက် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ၁၉၆၈-၈၄ ကာလများတွင် ဝန်ကြီးချုပ်သက်တမ်း ၂ ဆက် တာဝန်ထမ်းဆောင်၏။

ခူဘက်နိုင်ငံရေးလောကတွင် ရှေ့နေ၊ ပညာတတ်နှင့် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူအဖြစ် သူ့နိုင်ငံရေးလမ်းကြောင်းကို စသည်။ ကနဦးတွင် ဆိုရှယ်ဒီမိုကရစ်တစ်ဖြစ်သည့် နယူးဒီမိုကရက်တစ်ပါတီသို့ ဝင်သည်။ သို့သော် ထိုပါတီမှာ လိုလားသောအခြေအနေသို့ မရောက်နိုင်မှန်း သိသည်နောက် လစ်ဘရယ်ပါတီသို့ ပြောင်း၏။ ၁၉၆၅ ခုတွင် ပါလီမန်အမတ် ဖြစ်လာပြီး မကြာမီပင် ဝန်ကြီးချုပ် လက်စတာ ပီယာဆန်၏ ပါလီမန်အတွင်းဝန်အဖြစ် ရွေးချယ်ခံရသည်။ ၁၉၆၇ ခုတွင် တရားရေးဝန်ကြီးနှင့်အစိုးရရှေ့နေချုပ် ရာထူးကို လက်ခံရ၏။ ထရူးဒိုး၏ ထိုးထွက်နေသောကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးနှင့် လူချစ်လူခင်များရန် နေထိုင်တတ်မှုကြောင့် မီဒီယာတို့က သူ့သတင်းကို အထူးတလည် ဖော်ပြကြသည်။ ယင်းသည်ပင် ၁၉၆၈ ခု၌ ပါတီခေါင်းဆောင်ရွေးပွဲကို အနိုင်ရစေရန် အထောက်အကူဖြစ်ခဲ့၏။ နောက် ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာသည်။ ထရူးဒိုး၏ ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးကြောင့် နိုင်ငံရေးအမြင်ကို လွှမ်းမိုးခြင်းမှာ ကနေဒါရှိ မည်သည့်နိုင်ငံရေးသမားမျှ ဤသို့ မဖြစ်ဖူးခဲ့။ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည့် ၁၉၆၈၊ ၁၉၇၂၊ ၁၉၇၄ ရွေးကောက်ပွဲများကို တောက်လျှောက်နိုင်လာသည်။ ၁၉၇၉ ရွေးကောက်ပွဲတွင် မဲအနည်းငယ်ဖြင့်သာ ရှုံး၏။ ၁၉၈၀ ပြည့်တွင် ထပ်နိုင်ပြန်ရာ ၁၉၈၄ ခု ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီ နိုင်ငံရေးလောကမှ အနားယူသည်အထိပင်။ ထရူးဒိုးသည် သူ့ဝန်ကြီးချုပ်သက်တမ်းအတွင်း လူများစုအစိုးရဖွဲ့ရန် ၃ ကြိမ်၊ လူနည်းစုအစိုးရဖွဲ့ရန် ၁ ကြိမ် အခွင့်ရသည်။ သက်တမ်း ၃ ကြိမ်ထက်ပို၍ နေရာရသည့် နောက်ဆုံးဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်၏။

သူ၏ အကြီးဆုံးသား ဂျက်စတင်ထရူးဒိုးသည်လည်း ၂၀၁၅၊ ၂၀၁၉ နှင့် ၂၀၂၁ ရွေးကောက်ပွဲများတွင် အနိုင်ရကာ ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်သည်။ ဂျက်စတင်သည် ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း အမျိုးအနွယ်ထဲမှ ဝန်ကြီးချုပ်ထပ်ဖြစ်သည့် ပထမဆုံးသူ ဖြစ်၏။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၁၉၁၉ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:၂၀၀၀ ကွယ်လွန်သူများ
ကဏ္ဍ:ကနေဒါနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ
ထရိုင်ဂူလယ် ဩစထရေး

**ထရိုင်ဂူလယ် ဩစထရေး** သည် တောင်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းကောင်းကင်၏ ကြယ်စုတန်းငယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ လက်တင်ဘာသာစကားဖြင့် တောင်ဘက် တြိဂံဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ကြယ်စုတန်း၏ အတောက်ပဆုံးကြယ်မှာ Alpha Trianguli Australis ဖြစ်သည်။ ကြယ်စုတန်းသည် နဂါးငွေ့တန်းထဲတွင် တည်ရှိပြီး ကြယ်ပေါင်းများစွာပါဝင်ကာ ကြယ်အစုအဝေး NGC 6025 နှင့် နက်ဗျူလာ NGC 5979 တို့သည် ထင်ရှားသည်။ နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီတည်ရှိသည့် Laniakea Supercluster ၏ ဒြပ်ဆွဲငင်အားဗဟိုချက် Great Attractor သည် ထရိုင်ဂူလယ် ဩစထရေး ကြယ်စုတန်းနှင့် အိမ်နီးချင်းကြယ်စုတန်းများဖြစ်သော နော်မာ ကြယ်စုတန်းတို့နှင့် ဘေးချင်းကပ်လျက်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
စီလန်

**စီလန်** (Caelum)  သည် တောင်ပိုင်းကောင်းကင်၏ မေးမှိန်သောကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းအား ၁၇၅၀ ခုနှစ်များတွင် Nicolas Louis de Lacaille ဆိုသူမှ စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး ခေတ်သစ် ၈၈ ကြယ်စုတန်းများစာရင်းတွင်လည်း ပါဝင်လျက်ရှိသည်။ လက်တင်ဘာသာစကားအားဖြင့် ဆောက် (chisel) ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ယင်းသည် အဌမမြောက် အသေးငယ်ဆုံး ကြယ်စုတန်းတစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။ နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီ၏ပြင်ညီနှင့် ဝေးကွာပြီး သေးငယ်သောအရွယ်အစားကြောင့် ကြယ်စုတန်းတွင် စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းသော အရာဝတ္ထု များစွာ မတွေ့ရပေ။ ကြယ်စုတန်း၏ အတောက်ပဆုံးကြယ်မှာ Alpha Caeli ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
ဓနု နက္ခတ်တာရာ

**ဓနု နက္ခတ်တာရာ ** (Sagittarius) သည် ၁၂ ရာသီခွင်၏ နက္ခတာရာတစ်ခုဖြစ်ပြီး တောင်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းသည် နက္ခတ္တပညာရှင် တော်လမီပြုစုသော ကြယ်စုတန်း ၄၈ ခုစာရင်းတွင်ပါဝင်ပြီး ခေတ်သစ် ၈၈ ကြယ်စုတန်းများစာရင်း၌လည်း ပါဝင်လျက်ရှိသည်။ ဆာဂျစ်ထယ်ရီယပ်စ် (Sagittarius) ဆိုသည်မှာ လက်တင်ဘာသာစကားဖြင့် မြားပစ်သမားဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ သင်္ကေတမှာ  () မြားပုံစံဖြစ်သည်။ ဓနု နက္ခတာရာဓနုသည် မြင်းတပိုင်းလူတပိုင်း သတ္တဝါ စန်းတောမှ လေးမြားကိုဆွဲတင်နေသည့်ပုံစံဖြင့် ဖော်ပြသည်။ ဓနု နက္ခတာရာသည် အနောက်ဘက်တွင် ဆကော်ပီယပ်နှင့် အော်ဖီယူကပ် ကြယ်စုတန်းတို့၏ကြား၊ အရှေ့ဘက်တွင် ကာပရီကော်နပ်နှင့် မိုက်ခရိုစကော်ပီယမ် တို့၏ကြား၌ တည်ရှိသည်။

နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီ၏ အလယ်ဗဟိုသည် ဓနု နက္ခတ်တာရာ၏ အနောက်ဘက်အကျဆုံးအပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ (ဆာဂျစ်ထယ်ရီယပ်စ် အေ ကိုကြည့်ပါ)

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
ဆာစီနပ်စ်

**ဆာစီနပ်စ်** (Circinus) သည် တောင်ဘက်ကောင်းကင်၏ မေးမှိန်သော ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၁၇၅၆ ခုနှစ် ပြင်သစ် နက္ခတ္တပညာရှင် Nicolas-Louis de Lacaille ဆိုသူက ပထမဆုံး သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။ လက်တင်ဘာသာစကားအားဖြင့် စက်ဝိုင်းပုံဆွဲရာတွင်သုံးသော ကိရိယာ compass ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ကြယ်စုတန်းရှိ အတောက်ပဆုံးကြယ်မှာ Alpha Circini ဖြစ်ပြီး အေဒီ ၁၈၅ ခုနှစ်တွင် ဆူပါနိုဗာ SN 185 ပေါက်ကွဲခဲ့ဖူးသည်။ ၂၀ ရာစုနှစ်တွင် ဆူပါနိုဗာ ၂ ခုကို မြင်တွေ့ခဲ့ရသေးသည်။

## ကိုးကား
အန်းနက်ဂရတ် ခရမ့်ခါရန်ဘောယာ

thumb|ခရမ့်ခါရန်ဘောယာ (၂၀၁၆)
**အန်းနက်ဂရတ် ခရမ့်ခါရန်ဘောယာ** (၁၉၆၂ ဩဂုတ် ၉ ဘွား) သည် အမည်အတိုကောက် **အေကေကေ** (AKK) ဖြင့် ထင်ရှားသည့် ဂျာမနီနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားဖြစ်ပြီး ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ၂၀၁၉ ခု၊ ဇူလိုင်လမှစ၍ တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။ သူသည် ခရစ်ယာန်ဒီမိုကရက်တစ်ယူနီယံ (Christian Democratic Union) ပါတီခေါင်းဆောင် ဖြစ်၏။

၂၀၂၀ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်တွင် ၂၀၂၁ ခုတွင် ပြုလုပ်မည့် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို ဝင်မပြိုင်လို၍ ခရမ့်ခါရန်ဘောယာက ပါတီခေါင်းဆောင်အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်မည်ဟု ကြေညာသည်။ ၂၀၂၁ ခုတွင် ကျင်းပသော ပါတီတွင်း ခေါင်းဆောင်ရွေးပွဲ၌ သူ့နေရာကို အာမင်လက်စချတ်က ယူ၏။ 

ခရမ့်ခါရန်ဘောယာသည် ယခင်က ပါတီ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူရစဉ် ၂၀၁၁ ခုမှ ၂၀၁၈ ခုအထိ ဆာလန်းပြည်နယ်၏ ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆာလန်းအစိုးရအဖွဲ့ကို ဦးဆောင်ရသည့် ပထမဆုံး အမျိုးသမီးဖြစ်၏။ တက်ကြွသော ကတ်သလစ်ဘာသာဝင်ဖြစ်ပြီး ဂျာမန်ကတ်သလစ်များဗဟိုကော်မတီ၌ အဖွဲ့ဝင်အနေနှင့် ပါသည်။ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းရသော ဒုတိယအမျိုးသမီးတည်း။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၁၉၆၂ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:ဂျာမနီနိုင်ငံ၏ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးများ
စောလားထော်ဝါး

**စောလားထော်ဝါး** () သည် ၂၀၁၆ ခုနှစ် မှ စတင်၍ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရန်ကုန်မြို့တွင် ပထမဦးစွာ ကျင်းပသော မြန်မာ အိုင်ဒေါ ရာသီ ၁ တွင် အနိုင်ရ ဗိုလ်စွဲသူ ပထမဆုရှင် ဖြစ်သည်။ အမ်ဇော်ရိန်၊ နင်ဇီမေတို့နှင့်အတူ ထိပ်ဆုံး သုံးဦးတွင် ယှဉ်ပြိုင်သည်။ ပထမဆုံးသော မြန်မာအိုင်ဒေါ ဆုရှင် ဖြစ်လာသည်။ ဆုရစဉ် ပြိုင်ပွဲဝင် သီချင်းမှာ *မင်းသိနိုင်မလား* ဟု အမည်ရသည်။ မဲပေးနံပါတ်မှာ ၇ ဖြစ်သည်။

## အယ်လ်ဘမ်များ
* အထင်မလွဲနဲ့ (၂၀၂၁)
* တော်လောက်ပြီ (၂၀၂၀)
* မိုးညထဲမှာ (၂၀၂၀)

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ
တင်ဦး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)

ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မဟာသရေစည်သူ **တင်ဦး** (၁၃ မေလ ၁၉၃၃ – ၁၉ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀၀၁) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား၊ တပ်မတော်သား တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူသည် တပ်မတော်တွင် စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့ချိန် ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၀၁ ခုနှစ်ထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ‘စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး’ နှင့် ‘စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ကြည်း)’ ရာထူးတာဝန်များအထိ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် တပ်မတော်အရာရှိကြီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၎င်းအပြင် ယခင် တပ်မတော်စစ်အစိုးရလက်ထက်များဖြစ်သော နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ နှင့် နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ တို့၏ ‘အတွင်းရေးမှူး(၂)’ တာဝန်ကိုလည်း ထမ်းဆောင်ခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။ သူ့အား သာယာဝတီခရိုင်၊ လက်ပံတန်းမြို့တွင် မိဘများဖြစ်ကြသည့် ဦးသူငယ်လေး+ဒေါ်ခင် တို့မှ ၁၉၃၃ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။

## စစ်မှုထမ်းခြင်း 
ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်ဦးသည် တပ်မတော်သို့ ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်၌ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်လောင်းသင်တန်းအမှတ်စဉ်(၂၂)သို့ တက်ရောက်အောင်မြင်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိအဖြစ် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။ သူသည် ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယဗိုလ် အဆင့်နှင့် ဗိုလ် အဆင့်၊ ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကြီး အဆင့်၊ ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်မှူး အဆင့်၊ ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး အဆင့်၊ ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်မှူးကြီး အဆင့်၊ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်မှူးချုပ် အဆင့်၊ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ် အဆင့်နှင့် ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်သို့ အဆင့်ဆင့်တိုးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။

ထိုသို့ တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသော အဆင့်၊ ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသော ရာထူးတာဝန်နှင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသော တပ်များအား အောက်ပါဇယားတွင် ဖော်ပြထားသည် –

## ကိုယ်ပိုင်ဘဝ 
သူသည် ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ဦးလှသောင်း (အဖ) နှင့် ဒေါ်မြကြည်(အမိ)တို့၏ သမီးဖြစ်သူ  *ဒေါ်ခင်သန်းနွဲ့* နှင့် လက်ထပ်ထိမ်းမြားခဲ့သည်။ သူတို့ ဇနီးမောင်နှံနှစ်ဦးတွင် *သား (၂)ဦး* နှင့် *သမီး (၃)ဦး* ထွန်းကားခဲ့သည်။

## တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ် ကွယ်လွန်ခြင်း 
ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်ဦး သည် ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်မှစ၍ ၂၀၀၁ ခုနှစ်အထိ နှစ်ပေါင်း ၅၀ကျော် နိုင်ငံတော်နှင့် တပ်မတော်အတွက် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ၏ *အတွင်းရေးမှူး(၂)* ၊  တပ်မတော်၏ *စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးနှင့် စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ကြည်း)* တာဝန်များအား ထမ်းဆောင်နေစဉ် *၂၀၀၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉ ရက်* နေ့တွင် ရုတ်တရက်ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

သူ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်ခင်သန်းနွဲ့၊ သားများဖြစ်ကြသော- ဦးဇော်ထွန်းဦး၊ ဦးနေထွန်းဦး၊ သမီးများဖြစ်ကြသော- ဒေါ်ဖြူဖြူဦး၊ ဒေါ်ယဉ်မာဦး တို့နှင့် မြေး(၄)ဦး ကျန်ရစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၁၉၃၃ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:၂၀၀၁ ကွယ်လွန်သူများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးခေတ် အကြီးအကဲများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ
ဂျေ ပီ မော်ဂန်

thumb
**ဂျွန် ပိုင်ယာပွန့် မော်ဂန်** (၁၈၃၇ ဧပြီ ၁၇ - ၁၉၁၃ မတ် ၃၁) သည် အမေရိကန်နိုင်ငံသား ဘဏ္ဍာရေးလုပ်ငန်းရှင်နှင့် ဘဏ်သူဌေးဖြစ်ပြီး အမေရိကန်ရွှေခေတ်တွင် ဝေါလမ်းရှိ ကော်ပိုရိတ်ဘဏ္ဍာရေးရာကို လွှမ်းမိုးခဲ့သူ ဖြစ်၏။  နောင်တွင် ဂျေပီမော်ဂန် (J.P. Morgan & Co.) အမည်ရှိ လုပ်ငန်းကြီးဖြစ်လာမည့် ဘဏ်လုပ်ငန်းတခုကို ခေါင်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းရှိ အမေရိကန်၏ စက်မှုလုပ်ငန်းများပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းရေးလှိုင်း၏ အဓိကတွန်းအား ဖြစ်၏။

ဝေါလမ်းမ၌ ကျင်လည်စဉ် မော်ဂန်သည် နာမည်ကြီး နိုင်ငံတကာကော်ပိုရေးရှင်းများဖြစ်သော ယူအက်စတီး၊ အင်တာနေရှင်နယ်ဟာဗက်စတာနှင့် ဂျန်နရယ်အီလက်ထရစ်သို့သော လုပ်ငန်းတို့ကို သူ၏ကြီးကြပ်မှုအောက်ရောက်အောင် စီမံနိုင်ခဲ့သည်။ သူ၏ သူ့လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များသည် အခြား အမေရိကန်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကိုလည်း ထိန်းချုပ်ရာ ၎င်းတို့တွင် အက်တနာ (ဆေးနှင့်ဆေးဘက်အာမခံလုပ်ငန်း)၊ ဝက်စတန်းယူနီယံ (ဘဏ္ဍာရေးလုပ်ငန်း)၊ ပူးမန်း (ကားကုမ္ပဏီ) နှင့် ရထားလုပ်ငန်း ၁၂ ခုတို့ ပါဝင်သည်။  အမေရိကန်၏ဘဏ္ဍာရေးကို မိမိပိုင်ပိုင် အုပ်ကွပ်နိုင်သောကြောင့် မော်ဂန်သည် နိုင်ငံရေးမူဝါဒနှင့် ဈေးကွက်အင်အားကိုလည်း ခြယ်လှယ်နိုင်ခဲ့၏။ ၁၉၀၇ ခု၌ ဈေးကွက်လန့်မှုဖြစ်သော် ဘဏ္ဍာရေးလုပ်ငန်းရှင်များအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းကာ အမေရိကန်၏ ငွေကြေးစနစ် ပြိုလဲမသွားရန် ကာကွယ်သည်။

၁၉၁၃ ခုတွင် အီတလီနိုင်ငံ၊ ရောမမြို့၌ ရောက်နေစဉ် အိပ်ပျော်ရင်း လွန်သည်။ အတ္ထုပ္ပတ္တိရေးဆရာ ရွန်ချာနိုး၏ အဆိုအရ သူ့သား မော်ဂန်ငယ်ကို ဒေါ်လာ သန်း ၈၀ (၂၀၁၉ ငွေတန်ဖိုးဖြင့် ၁.၂ ဘီလီယံ) မျှ ချန်ထားခဲ့ကြောင်း သိရ၏။ ထိုပမာဏကို ရော့ဖဲလာကမူ "သူဌေးတောင် မဟုတ်ဘူး" ဟု ပြောခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၁၈၃၇ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:၁၉၁၃ ကွယ်လွန်သူများ
ဒယ်ဖိုင်းနပ်စ်

**ဒယ်ဖိုင်းနပ်စ်** (Delphinus) (အသံထွက်  or ) သည် မြောက်ကမ္ဘာခြမ်းကောင်းကင်ရှိ သေးငယ်သော ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ဂရိဘာသာစကား စကားလုံး လင်းပိုင်ကို လက်တင်ဘာသာဖြင့် ခေါ်ဆိုသည့်စကားလုံးဖြစ်သည်။ ယင်းအား ၂ ရာစု နက္ခတ္တပညာရှင် တော်လမီက ပြုစုခဲ့ပြီး ခေတ်သစ် ၈၈ ကြယ်စုတန်းစာရင်း၌လည်း ပါဝင်လျက်ရှိသည်။ ဒယ်ဖိုင်းနပ်စ် ကြယ်စုတန်း၏ အတောက်ပဆုံး ကြယ်ငါးစင်းကို လင်းပိုင်ပုံစံဖြင့် ဖော်ပြကြသည်။ ကြယ်စုတန်းသည် ဗာပီကျူလာ၊ ဆာဂျီတာ၊ အော်ကွိလာ၊ ကုံ နက္ခတ်တာရာ၊ အီကွိလိယပ်စ်၊ ပီဂါဆု ကြယ်စုတန်းများဖြင့် နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်သည်။

## ကိုးကား
NGC 7003

**NGC 7003** သည် ဒယ်ဖိုင်းနပ်စ် ကြယ်စုတန်းရှိ ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာမြေမှ အလင်းနှစ် ၂၂၀ မီလီယံ ကွာဝေးသည်။ ဂလက်ဆီ၏ အချင်းသည် အလင်းနှစ် ၈၀၈၀၀ ခန့်ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းရပြီး ယင်းဂလက်ဆီ၌ ဆူပါနိုဗာ အနည်းဆုံး တစ်ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဒယ်ဖိုင်းနပ်စ် (ကြယ်စုတန်း)
ထိုင်ဝမ်ရေလက်ကြား

**ထိုင်ဝမ်ရေလက်ကြား** သည် ကီလိုမီတာ ၁၈၀ (မိုင် ၁၁၀) ကျယ်သော ရေလက်ကြားဖြစ်ပြီး ထိုင်ဝမ်ကျွန်းနှင့် အာရှတိုက်ကို ခြားထားသည်။ တောင်တရုပ်ပင်လယ်ကို မြောက်ဘက်ရှိ အရှေ့တရုပ်ပင်လယ်နှင့် ဆက်ပေး၏။ အကျဉ်းဆုံးအပိုင်းတွင် ကီလိုမီတာ ၁၃၀ (၈၁ မိုင်) သာ ကျယ်သည်။ 

## စီးပွားရေး 
တံငါသည်တို့ ဤရေလက်ကြားတွင် ငါးဖမ်းခဲ့သည်မှာ မမှန်းဆနိုင်အောင် ကြာမြင့်ခဲ့ပြီ။ ယနေ့ခေတ်တွင် အဓိက ရေကြောင်းကုန်သွယ်ရေးလမ်းအဖြစ် တာဝန်ထမ်းနေသည်။ ၂၀၂၀ ပြည့်တွင် တရုပ်ကုန်တင်သင်္ဘောတို့သည် တရားမဝင်ငါးဖမ်းခြင်း၊ သဲတူးခြင်းတို့ကို ထိုင်ဝမ်ဘက်တွင် လုပ်ကိုင်၏။  ထိုင်ဝမ်တို့က ဤရေလက်ကြားအတွင်း လေရဟတ်များဆင်ကာ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကို အဓိက ရယူသည်။ 

## ကိုးကား
တောင်တရုတ်ပင်လယ်

**တောင်တရုတ်ပင်လယ်** ဟု လူသိများသော **ဆောက်ချိုင်းနားပင်လယ်** သည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအနောက်ပိုင်း၏ အနားသတ်ပင်လယ် ဖြစ်သည်။ မြောက်ဘက်တွင် တရုပ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်းမှ ကမ်းရိုးတန်း ရှိပြီး ယင်းကပင် တောင်တရုပ်ပင်လယ်ဟူသောအမည်ကို ရ၏။ အနောက်ဘက်တွင် အင်ဒိုချိုင်းနားကျွန်းဆွယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ထိုင်ဝမ်ကျွန်းစု၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ (အထူးသဖြင့် လူဇွန်၊ မင်ဒိုရိုနှင့် ပလဝမ်ကျွန်းများ)၊ တောင်ဘက်တွင် ဘော်နီယိုကျွန်း၊ အရှေ့ဆူမတြားကျွန်းနှင့် ဘန်ကာဘယ်လီတန်းကျွန်းများ အသီးအသီး ရှိသည်။ အကျယ်အဝန်း ခန့်မှန်းဧရိယာမှာ ၃,၅၀၀,၀၀၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁,၄၀၀,၀၀၀ စတုရန်းမိုင်) ပတ်ဝန်းကျင် ရှိ၏။  ထိုင်ဝမ်ရေလက်ကြားကို ဖြတ်ကာ အရှေ့တရုပ်ပင်လယ်ဖြင့်၎င်း၊ လူဇွန်ရေလက်ကြားကိုဖြတ်ကာ ဖိလစ်ပိုင်ပင်လယ်ဖြင့်၎င်း၊ မင်ဒိုရိုရေလက်ကြားနှင့် ဘယ်လာဘက်ရေလက်ကြားတို့ကို ဖြတ်ကာ ဆူလူပင်လယ်ဖြင့်၎င်း၊ စင်္ကပူရေလက်ကြားကို ဖြတ်ကာ မလက္ကာရေလက်ကြားသို့၎င်း၊ ကရီမတာရေလက်ကြားနှင့် ဘန်ကာရေလက်ကြားတို့ကို ဖြတ်ကာ ဂျာဗားပင်လယ်ဖြင့်၎င်း၊ ဆက်သွယ်နေသည်။ ထိုင်းပင်လယ်ကွေ့နှင့် တုံကင်ပင်လယ်ကွေ့တို့သည်လည်း ဤပင်လယ်၏ အစိတ်အပိုင်းများ ဖြစ်၏။ ရီအူကျွန်းစုများ၏ တောင်ဘက်ရှိ ရေတိမ်ပိုင်းကို နတ်တူနာပင်လယ်ဟု အမည်သီးခြားဖြင့် လူသိများသည်။

တောင်တရုပ်ပင်လယ်သည် စီးပွားရေးအရ၎င်း၊ ပထဝီဝင်မဟာဗျူဟာအရ၎င်း အချက်အချာကျသော နယ်ပယ်ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေကြောင်း၏ သုံးပုံတပုံမှာ ဤပင်လယ်တွင်း၌ ဖြတ်သန်းနေ၏။ တနှစ်လျှင် ဒေါ်လာ ၃ ထရီလျံဖိုး ကုန်သွယ်နေသော ပင်လယ်တည်း။  ရေအောက်ကြမ်းပြင်တွင် များစွာသော ရေနံနှင့်သဘာဝဓာတ်ငွေ့တို့ ရှိနိုင်ကြောင်း ယုံကြည်ကြသည်။  အမြတ်အစွန်းများသော ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းတို့ ကျက်စားရာပင်လယ်ဖြစ်ပြီး အရှေ့တောင်အာရှဒေသရှိ သန်းပေါင်းများစွာသော သူတို့၏ စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံရေးအတွက် အလွန်အရေးပါသည်။

တောင်တရုပ်ပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများမှာ ကျွန်းစုအလိုက် အများအပြား ရှိနေပြီး များသောအားဖြင့် လူမနေ။ ရေတိမ်ကျောက်တန်း၊ ကျွန်းမွှားတို့မှာ ရာချီ၍ ရှိသည်။ ယင်းကျွန်းတို့ကို နယ်နိမိတ်နီးစပ်ရာ နိုင်ငံအသီးသီးက ယင်းတို့ပိုင်အဖြစ် အဆိုပြုကြသည်။ ယင်းသို့ ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ကြသဖြင့် ကျွန်းတခုတွင် နာမည်အမျိုးမျိုး ရှိနေ၏။

## ကိုးကား
အီကွိလိယပ်စ်

**အီကွိလိယပ်စ်** (Equuleus) ( ) သည် ညဘက်ကောင်းကင်တွင် မြင်ရသည့် ကြယ်များ၏ ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ လက်တင်ဘာသာစကားအမည်မှာ မြင်းအသေး ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး ၂ ရာစု နက္ခတ္တပညာရှင် တော်လမီက ၄၈ ကြယ်စုတန်းစာရင်းတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ခေတ်သစ် ၈၈ ကြယ်စုတန်းစာရင်း၌လည်း ဆက်လက်ပါဝင်လျက်ရှိသည်။ ကြယ်စုတန်းသည် ခေတ်သစ်ကြယ်စုတန်းစာရင်းတွင် အင်မတန်မေးမှိန်ပြီး ကြက်ခြေခတ် ကြယ်စုတန်းပြီးလျင် ဒုတိယအသေးဆုံးတစ်ခုဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အီကွိလိယပ်စ်
ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
အော်ဖီယူကပ်

**အော်ဖီယူကပ်** (Ophiuchus) () သည် ကြီးမားသော ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဂရိဘာသာစကားအားဖြင့်  လူတစ်ယောက်မြွေကိုဖမ်းထားသည့်ပုံ (သင်္ကေတ ⛎, Unicode U+26CE) ဖြင့် ဖော်ပြသည်။ ၂ ရာစု နက္ခတ္တပညာရှင် တော်လမီက ၄၈ ကြယ်စုတန်းစာရင်းတွင် မှတ်သားခဲ့ပြီး ခေတ်သစ် ၈၈ ကြယ်စုတန်းစာရင်း၌လည်း ပါဝင်လျက်ရှိသည်။ ယခင်နာမည်ဟောင်း ကြယ်စုတန်းအမည်မှာ **Serpentarius** () ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အော်ဖီယူကပ် (ကြယ်စုတန်း)
ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
ကေနိစ် မိုင်နာ

**ကေနိစ် မိုင်နာ** (Canis Minor)  သည် မြောက်ကမ္ဘာခြမ်းရှိ သေးငယ်သော ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ တော်လမီ ပြုစုသည့် ၄၈ ကြယ်စုတန်းစာရင်းတွင်ပါဝင်ပြီး ခေတ်သစ်ကြယ်စုတန်း ၈၈ စာရင်း၌လည်း ပါဝင်လျက်ရှိသည်။ လက်တင်ဘာသာစကားဖြင့် "lesser dog" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး ကေနိစ် မေဂျာနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်အဓိပ္ပာယ်ဖြစ်သည်။ ကြယ်စုတန်း၏ အတောက်ပဆုံးကြယ်မှာ ဒွိကြယ်စနစ်ဖြစ်သော ပရိုစီယွန် ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
ဆာဂျီတာ

**ဆာဂျီတာ** (Sagitta) သည် မြောက်ဘက်ကောင်းကင်ရှိ ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ လက်တင်ဘာသာဖြင့် *မြား* ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး ၂ ရာစု နက္ခတ္တပညာရှင် တော်လမီ၏ ၄၈ ကြယ်စုတန်းစာရင်းတွင် ပါဝင်ကာ ခေတ်သစ် ၈၈ ကြယ်စုတန်းစာရင်း၌လည်း ဆက်လက်ပါဝင်လျက်ရှိသည်။ ကြယ်စုတန်းရှိ အတောက်ပဆုံးကြယ်မှာ Gamma Sagittae ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
အော်ကွိလာ (ကြယ်စုတန်း)

**အော်ကွိလာ** သည် အီကွေတာကောင်းကင်ယံရှိ ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ လက်တင်ဘာသာဖြင့် ဝန်လူငှက်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ယင်းငှက်သည် ဂရိ-ရောမ ဒဏ္ဍာရီအရ ဇူးနတ်ဘုရား၏ မိုးကြိုးလက်နက်ကို ကိုင်ဆောင်သည်ဟုဆိုသည်။ ကြယ်စုတန်းသည် နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီနှင့်အတူတည်ရှိသောကြောင့် မြောက်ကမ္ဘာလုံးခြမ်း နွေရာသီတွင် အကောင်းဆုံးမြင်ရသည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
ခမီးလီယန် (ကြယ်စုတန်း)

**ခမီးလီယန်** (Chamaeleon) () သည် သေးငယ်သော ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းအား ၁၆ ရာစုနှစ်တွင် စတင်ဖော်ပြခြင်းဖြစ်ပြီး လက်တင်ဘာသာဖြင့် ပုတ်သင်ညို ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
ဆမ်းမားဆတ်

ယခင်က **ဆမ်းမားဆတ်ရှိုင်းယား** (Somersetshire) ဟု အမည်တွင်သော **ဆမ်းမားဆတ်** () သည် အင်္ဂလန်အနောက်တောင်ပိုင်းရှိ စီရင်စုတခု ဖြစ်သည်။  မြောက်ဘက်တွင် ဂလော့စတာရှိုင်းယားနှင့် ဘရစ္စတို၊ အရှေ့ဘက်တွင် ဝေ့ရှိုင်းယား၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် ဒေါဆတ် နှင့် အနောက်တောင်ဘက်တွင် ဒဗွန် တို့ဖြင့် နယ်နိမိတ် ထိစပ်နေ၏။ မြောက်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်ကို ဆဗန်မြစ်ဝနှင့် ဘရစ္စတိုရေလက်ကြားတို့ ရှိသည်။ ကမ်းရိုးတန်းမှာ ဝေလနယ်၏ အရှေ့တောင်ဘက်ကို မျက်နှာမူ၏။ သမိုင်းကြောင်းအရ ဆမ်းမားဆတ်ရှိုင်းယားနှင့် ဂလော့စတာရှိုင်းယားကို ခွဲခြားသည်မှာ အဗွန်မြစ်နှင့် ဖြစ်သည်။  စီရင်စု၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ထန့်တန် ဟူ၏။

အင်္ဂလန်သို့ လူတို့ စတင်နေထိုင်စဉ်က ဆမ်းမားဆတ်တွင် နေကြောင်း အထောက်အထားများ ရှိ၏။ ဆဲလတစ်များသည်၎င်း၊ ရောမသားတို့သည်၎င်း၊ အင်္ဂလိုဆက်ဆွန်တို့သည်၎င်း နိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက်စဉ်က ဤနေရာတွင် အခြေချဖူးသည်။ အဲဖရတ်မင်းတရားကြီး အာဏာထူထောင်ရာတွင်လည်း အရေးပါသောကဏ္ဍ ဖြစ်ခဲ့သည်။ နောက် အင်္ဂလိပ်ပြည်တွင်းစစ်၌၎င်း၊ မွန်းမောက်ပုန်ကန်မှု၌၎င်း အချက်အချာနေရာတည်း။ ဂျော့ဘုရင်ခေတ် ဗိသုကာလက်ရာများရှိသည့် ဤစီရင်စုမှ ဘာ့မြို့မှာ ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်းတွင် ဝင်သည်။

## ကိုးကား
ပစ်ဆစ်

**ပစ်ဆစ်** (Pyxis)  သည် တောင်ဘက်ကောင်းကင်ရှိ မေးမှိန်သော ကြယ်စုတန်းဖြစ်သည်။ ယင်းအား ၁၈ ရာစုနှစ်တွင် Nicolas-Louis de Lacaille ဆိုသူက စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး ခေတ်သစ် ၈၈ ကြယ်စုတန်းစာရင်းတွင်လည်း ပါဝင်လျက်ရှိသည်။ နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီ၏ ဂယ်လက်တစ်ပြင်ညီသည် ပစ်ဆစ်ကြယ်စုတန်းအား ဖြတ်သန်းသွားသည်။ ကြယ်စုတန်း၏ အတောက်ပဆုံးကြယ်များမှာ Alpha Pyxidis, Beta Pyxidis နှင့် Gamma Pyxidis တို့ဖြစ်ကြသည်။

## မှတ်စုများ 
=

## ကိုးကား
အေပက်စ်

**အေပက်စ်** သည် တောင်ကမ္ဘာခြမ်းကောင်းကင်ရှိ သေးငယ်သော ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
အန်သလီယာ

**အန်သလီယာ** (Antlia) (; ရှေးဟောင်းဂရိ *ἀντλία*) သည် တောင်ကမ္ဘာခြမ်းကောင်းကင်ရှိ ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး လက်တင်ဘာသာဖြင့် လေစုတ်စက်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ၁၈ ရာစုနှစ်တွင် Nicolas-Louis de Lacaille ဆိုသူက မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ အန်သလီယာသည် မေးမှိန်သော ကြယ်စုတန်းဖြစ်ပြီး အတောက်ပဆုံးကြယ်မှာ လိမ္မော်ရောင်ကြယ်ဘီလူး Alpha Antliae ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
ကားစင်တင်သတ်ခြင်း

thumb|ခိုးသူ ၂ ဦးနှင့်အတူ ကားတင်ခံရသော ယေရှု
**ကားတင်ခြင်း** သည် ပြစ်ဒဏ်ကြီးတို့ကို စီရင်သောနည်းတခု ဖြစ်သည်။ ယင်းတွင် အပြစ်သားကို ကိုယ္လုံးတီးျဖင့္ကားစင်တွင် ကြိုးဖြင့်ချည်၍သော်လည်းကောင်း၊ သံဖြင့်နှက်၍သော်လည်းကောင်း တင်ဆွဲထားပြီး အစာရေစာငတ်မွတ်၍ သေလွန်အောင် ထား၏။ ရောမတို့သုံးသောနည်း ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့နေရာအနှံ့တွင် ၂၀ ရာစုအထိ သုံးကြသေးသည်။

## ပါးရှန်းနှင့်ရောမ 
အစ္စလာမ်ဘာသာပျံ့နှံ့သော ပါးရှန်းနှင့် ရောမအင်ပါယာသို့သော လူမှုပတ်ဝန်းကျင်တို့တွင် သစ္စာဖေါက်များ၊ သူပုန်များ၊ ခိုးဆိုးလုယက်များနှင့် အပြစ်ရှိသောကျွန်တို့ကို ဤနည်းဖြင့် စီရင်သည်။ ကိုရန်ကျမ်းတွင် ကားစင်တင်သည့်အကြောင်းကို စာပိုဒ် ၆ ခုတွင် ဖော်ပြထား၏။ 

ရိုးရာအရ ဂျူရီလူကြီးတို့သည် ကားတင်ရက်ကို ၃ ရက် သတ်မှတ်သည်။ သစ်လုံးတွင်သော်လည်းကောင်း၊ ပင်စည်တွင်သော်လည်းကောင်း ချည်ခြင်း၊ နှက်ခြင်းကိုလည်း ကားတင်သည်ဟုပင် ပြဋ္ဌာန်း၏။ ကားတင်သည်ကို တရားဝင်အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ မှတ်တမ်းတင်ခြင်းမှာ အစ္စလာမ်သမိုင်းတွင် ရှိခဲ့ပြီး နိုင်ငံရေးအရ ဘာသာရေးအရ သဘောမညီသူတို့ကိုလည်း ကားတင်ကာ လူထုအားပြခြင်းမှာလည်း မဆန်းသောကိစ္စပင်။

## ဂျပန် 
thumb|မေဂျီခေတ်အစောပိုင်းတွင် သခင့်သားကိုသတ်ကာ ပစ္စည်းယူသည့် ၂၅-နှစ်အရွယ် ဆိုကီချီအား ယိုကိုဟားမား၌ ကားတင်ထားပုံ
ဆန်ဂိုကုခေတ် (၁၄၆၇-၁၅၇၃) အတွင်း ဂျပန်တွင် ကားတင်ခြင်းကို စသည်။  အလားတူအပြစ်ပေးခြင်းကို အစောပိုင်းကာလဖြစ်သော ကာမူကူရာခေတ်ကပင် စခဲ့သော်လည်း ခရစ်ယာန်ဘာသာကို ဂျပန်၌ စတင်မိတ်ဆက်စဉ်က ကားတင်ခြင်း ပို၍များ၏။ ဂျပန်ဘာသာဖြင့် ဟာရီဆုကီ (磔) ခေါ်ပြီး တိုကူဂါဝါရှိုးဂန်းတို့ကာလနှင့် ၎င်းမတိုင်မီတို့တွင် သုံးခဲ့သည်။ 

၁၅၉၇ ခုတွင် နာဂါဆာကီ၌ ခရစ်ယာန် ၂၆ ယောက်ကို ကူးတင်သည်။ ၎င်းတို့အနက် တဦးမှာ ဖိလစ်ပိုင်၌ (၁၀) နှစ်ကျော် သာသနာပြုခဲ့သည့် စပိန် ဖရန်စစ်ကျောင်းတော်သား ပီဒရိုဘော်တစ္စတာ ဖြစ်၏။  ခရစ်ယာန်ဘာသာကို ယုံကြည်သဖြင့် ကားတင်မှုကို တရားမဝင်ဟု ၁၈၇၁ ခုကမှ ပိတ်ပင်သည်။

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်တွင်လည်း သုံ့ပန်းတို့ကို ကားတင်ဖူးသည်။ ဩစတေးလျသုံ့ပန်း ရင်းဂါအက်ဒွပ်ကို အခြားနှစ်ဦးနှင့်အတူ နွားသတ်မှုဖြင့် ကားတင်ရာ ၆၃ နာရီကြာ နေရ၏။

## မြန်မာ 
မြန်မာသို့ သာသနာပြုအဖွဲ့ဖြင့် ၁၈၀၆-၁၂ ကာလတွင် နေခဲ့သည့် ဖိလစ်ကာရေး (Felix Carey) က ကားစင္တင်သော အကျဉ်းသား ၄-၅ ယောက်ကို လျှာနားဖြတ်၊ တံစို့ထိုး၊ ဝမ်းခွဲသည်ကို မြင်ရကြောင်း၊ အခြား ၆ ယောက်ကို ခြေလက်တို့၌ မယ်နနှက်၊ မျက်လုံးထုတ်ရာ ၂ ယောက်မှာ လေးရက်အတွင်းသေ၍ ကျန်သူတို့မှာ တပတ်ခန့်တွင် သေကြောင်း၊ အခြား ၄ ယောက်မှာ အထက်သို့ ညှဉ်းပန်းခြင်းမျိုး မပြုသော်လည်း ခြေလက်တို့ကို ကြိုးဖြင့်ဆွဲထားရာ နှစ်ပတ်အကြာတွင် အစာငတ်၊ ပင်ပန်း၍ သေကြောင်း၊ အချို့ကိုမူ ၃-၄ ရက်ဖြင့် လွှတ်တတ်ကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ 

## ကိုးကား
ကြက်ခြေခတ် (ကြယ်စုတန်း)

**ကြက်ခြေခတ်** (Crux) () သည် တောင်ကမ္ဘာခြမ်းကောင်ကင်ရှိ နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီ၏ ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ လက်တင်ဘာသာဖြင့် ကြက်ခြေခတ်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး အသေးငယ်ဆုံး ကြယ်စုတန်းဖြစ်သော်လည်း ခေတ်သစ် ၈၈ ကြယ်စုတန်းစာရင်းတွင် ပါဝင်လျက်ရှိသည်။ 

## ကိုးကား
သွား၊ ခွေး သွား (တီဗွီဇာတ်လမ်းတွဲ)

***သွား၊ ခွေး သွား*** () သည် ပီ. ဒီ. အီစမန်၏ အမည်တူစာအုပ်ကို ကျောရိုးခံကာ ကနေဒါ အမေရိကန်ကွန်ပျူတာအန်နီမေးရှင်းရုပ်မြင်သံကြားဇာတ်လမ်းတွဲဖြစ်သည်။

DreamWorks Animation Television နှင့် WildBrain Studios မှ ထုတ်လုပ်သည်။ ၎င်းကို ၂၀၂၁ ဇန်နဝါရီ ၂၆ တွင် နက်ဖလစ် တွင် ထုတ်လွှင့် ပြသခဲ့သည်။ အတွဲ ၄ ကို ၂၀၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၇ တွင် ထုတ်လွှင့် ပြသခဲ့သည်။

အရှေ့တောင်အာရှတွင် ၂၀၂၃ မေ ၁ တွင် DreamWorks Channel တွင် ထုတ်လွှင့် ပြသခဲ့သည်။

## အကျဉ်းချုပ် 
*သွား၊ ခွေး သွား* ခြောက်နှစ်သား တက်ဂ် ဘာကာ (Tag Barker) သည် ပေါစတန် (Pawston) မြို့၌သူမ၏အပျော်ခရီးများကိုသွားရင်းခွေးများနှင့်သွားလာနေစဉ်ပျော်စရာကောင်းသောခွေးများဖြစ်သည်။ တက်ဂ် သည်ကျွမ်းကျင်သောစက်ပြင်ဆရာတစ် ဦး ဖြစ်ပြီးမည်သည့်အရာကိုမဆိုနှစ်သက်သည်။ သူမ၏လိမ္မာမှုနှင့်တီထွင်ဖန်တီးနိုင်မှုတို့ကြောင့် တက်ဂ် သည်သူမ၏အကောင်းဆုံးသူငယ်ချင်း စကော့ ပုလုတ် (Scooch Pooch) နှင့်အတူသူမအားမည်သည့်အစီအစဉ်မဆိုသွားနိုင်သည်။

## ဇာတ်ကောင်များ 
### အဓိကဇာတ်ကောင်များ 
* **တက်ဂ် ဘာကာ** (၊ အသံသရုပ်ဆောင်: မီချီလာ လူစီ; မိုင်စီ မာရှ် (ဗြိတိသျှဗားရှင်)) သည် အသက် ၆ နှစ်အရွယ် လိမ္မော်ရောင်ခွေးမနှင့် ဇာတ်လမ်းတွဲ၏အဓိကဇာတ်ကောင်ဖြစ်သည်။ သူမတွင် ဖလိုပီနားရွက်၊ အသားရောင်ရင်ဘတ်နှင့် အနက်ရောင်နှာခေါင်းရှိတယ်။ သူမသည် အရိုးပေါ်တွင် ချိတ်ထားသော အလံကဲ့သို့ တံဆိပ်ပုံစံ ခရမ်းရောင်ကော်လာကို ဝတ်ဆင်ထားသည်။ သူမသည် ချက်ဒါ ဘီစကွတ်၊ ဂီလ်ဘာ၊ စပိုက် နှင့် ယီပီ ဘာကာ တို့၏ညီမဖြစ်သည်။ သူမသည် အရာများကို တီထွင် ပြုပြင်ရန် နှစ်သက်သည်။ သူမတွင် ခရမ်းရောင်နှင့် အဝါရောင်စကူတာရှိတယ်။ သူမသည် အလွန်အလုပ်များသော ခွေးတစ်ကောင်ဖြစ်ပြီး သူငယ်ချင်းများစွာရှိသည်။
* **စကော့ ပုလုတ်** (၊ အသံသရုပ်ဆောင်: ကယ်လမ် ရှိုနီကာ;)) သည် အဝါရောင်ခွေးထီးဖြစ်သည်။ သူ့လည်ပင်းမှာ အပြာရောင်စစ်တုရင်လည်စည်းကို ဝတ်ထားတယ်။ သူ့မှာ အသားရောင်ဗိုက်နှင့် ဖလိုပီနားရွက်ရှိတယ်။ သူသည် ဘာကာများ၏အကြံအစည်ဖြစ်ပြီး တက်ဂ် ၏လွတ်လပ်မှုဖြစ်သည်။ သူသည် တက်ဂ်၊ ချက်ဒါ ဘီစကွတ်၊ စပိုက် နှင့် ယီပီ ဘာကာ တို့၏ညီဖြစ်သည်။ သူသည် တက်ဂ် နှင့် ဖျော်ဖြေသည့်အခါတိုင်း ချက်ဒါ ဘီစကွတ် နှင့်တွဲလုပ်လေ့ရှိသည်။ ဂီလ်ဘာ သည် တက်ဂ်၏ အစ်ကိုများထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ မူလက ၂၀၂၀ နှောင်းပိုင်းတွင် ထွက်ရှိရန် စီစဉ်ထားသော်လည်း နောက်နှစ် ဇန်နဝါရီလအထိ ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့သည်။ ပထမရာသီတွင် အပိုင်း ကိုးပိုင်း ပါဝင်ပြီး တစ်ခုစီသည် ၂၄ မိနစ် ကြာမြင့်သည်။

## ဂီတ 
မူရင်းသီချင်းကို ပေါလု ဘာကလေက ရေးစပ်ထားပါတယ်။

## ဝေဖန်တုံ့ပြန်မှု 
## ဆုများ 
## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ် 
*  
*
*
*
*
*
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်မြင်သံကြား ဇာတ်လမ်းတွဲများ
ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ်ဘာသာ တီဗွီဇာတ်လမ်းတွဲ အစီစဉ်
ကဏ္ဍ:ကာတွန်းရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ
လောင်းအိုင်စလန်

**လောင်းအိုင်စလန်** () သည် အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ နယူးယောက်မြို့ အရှေ့တောင်တွင်ရှိသော လူနေထူထပ်သည့် ကျွန်းဖြစ်ပြီး နယူးယောက်မြို့ပြဧရိယာတွင် ပါသည်။ နယူးယောက်ဆိပ်ကမ်းမှတွက်လျှင် မန်ဟတ်တန်ကျွန်း၏အရှေ့ဘက် ၃ ဖာလုံခန့်တွင် ကျွန်း၏အဖျားတဘက် ရှိ၏။ ၎င်းနောက် အရှေ့ဘက် အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်းသို့ မိုင် ၁၀၀ ကျော် (၁၆၀ ကီလိုမီတာ) ထိုးထွက်သွားသည်။ ကျွန်းပေါ်၌ စီရင်စု ၄ ခုရှိသည်။ နယူးယောက်မြို့၏ ဘာရိုများဖြစ်သော ဘရွက်ကလင်နှင့် ကွင်းစီရင်စုများ (ကင်းနှင့်ကွင်း ခေါ်သည်)၊ နက်ဆာစီရင်စုနှင့် ဆက်ဖေါ့စီရင်စုတို့ ဖြစ်သည်။ ရှေ့စီရင်စု ၃ ခုမှာ ကျွန်းအနောက်ဘက် သုံးပုံတပုံကို၎င်း၊ ဆက်ဖေါ့မှာ ကျွန်းအရှေ့ဘက် သုံးပုံနှစ်ပုံကို၎င်း နေရာယူသည်။ နယူးယောက်မြို့၏ လူဦးရေ တဝက်ခန့်မှာ လောင်းအိုင်စလန်တွင်ရှိ ဘရွက်ကလင်နှင့် ကွင်းတို့တွင် နေ၏။  ဘရွက်ကလင်နှင့် ကွင်းမှာ လောင်းအိုင်စလန်တွင် ရှိသော်လည်း နယူးယောက်မြို့ပြဧရိယာတွင်း နေသူတို့က "လောင်းအိုင်စလန်" (အတို "အိုင်စလန်") ဟု သုံးနှုန်းလျှင် နက်ဆာနှင့် ဆက်ဖေါ့တို့ကို ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။  ထို့အတူပင် "မြို့" ဟု သုံးနှုန်းလျှင် မန်ဟတ်တန်သီးသန့်ကိုသာ ဆိုလိုပြန်၏။  နက်ဆာနှင့် ဆက်ဖေါ့တို့ကိုမူ နယူးယောက်ပြည်နယ်ဝင် စီရင်စုများအဖြစ်သာ သတ်မှတ်ကြသည်။ 

၂၀၂၀ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျွန်းပေါ်တွင် လူဦးရေ ၈,၀၃၆,၂၃၂ ယောက် ရှိပြီး နယူးယောက်ပြည်နယ်၏ ၄၀% မျှသောသူတို့ နေသည်။  အမေရိကန်ပိုင်နက်အတွင်း လူနေအများဆုံးကျွန်း ဖြစ်၏။ ကမ္ဘာပေါ်၌မူ (၁၈) ခုမြောက် လူနေအများဆုံးအဖြစ် နံပါတ်ချိတ်သည်။ အမေရိကတိုက်တွင် ဟစ္စပန်နီယိုလာနှင့် ကျူးဘားတို့နောက် တတိယလိုက်၏။ လူနေသိပ်သည်းမှုမှာ ၁ စတုရန်းမိုင်တွင် ၅,၅၉၅.၁ ယောက် ဖြစ်သည်။

ယဉ်ကျေးမှုအရသော်လည်းကောင်း၊ အမျိုးအနွယ်အရသော်လည်းကောင်း ကွဲပြားသူတို့ ယှဉ်တွဲနေထိုင်ကြသည်။ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အချမ်းသာဆုံးသူတို့က ဈေးအမြင့်ဆုံးပတ်ဝန်းကျင်ရှိသော ကမ်းရိုးတန်းပိုင်းတွင် နေ၏။ လက်လုပ်လက်စားတို့လည်း စီရင်စုအားလုံးတွင် ရှိသည်။

## ကိုးကား
ပစ်တာ (ကြယ်စုတန်း)

**ပစ်တာ** (Pictor) သည် တောင်ကမ္ဘာခြမ်းကောင်းကင်ရှိ ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ကနိုးပတ်ကြယ်နှင့် ကြီးမားသော မစ်ဂျစ်လန်နစ် တိမ်တိုက်ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ လက်တင်ဘာသာစကားဖြင့် ပန်းချီဆရာဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ကြယ်စုတန်းအား ၁၈ ရာစုနှစ် Nicolas-Louis de Lacaille ဆိုသူက အမည်ပေးခဲ့သည်။ ကြယ်စုတန်း၏ အတောက်ပဆုံးကြယ်မှာ ကမ္ဘာမြေမှ အလင်းနှစ် ၉၇ ဝန်းကျင်ကွာဝေးသည့် Alpha Pictoris ကြယ်ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
မလက္ကာရေလက်ကြား

**မလက္ကာရေလက်ကြား** သည် အလျား ၅၈၀ မိုင် (၉၃၀ ကီလိုမီတာ) ရှိသော ရေလက်ကြားတခုဖြစ်ပြီး အင်ဒိုနီးရှားပိုင် ဆူမတြားကျွန်းနှင့် မလေးကျွန်းဆွယ်တို့ အကြားတွင် ရှိသည်။  အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာနှင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကို ကူးသော အဓိကလမ်းကြောင်း ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့ရေကြောင်းကုန်သွယ်ရေးတွင် အရေးပါသော ရေလမ်းတခုတည်း။ မလက္ကာစူလတန်တို့က ၁၄၀၀ မှ ၁၅၁၁ ကာလအတွင်း ဤဒေသကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ပါဗို (ကြယ်စုတန်း)

‘’’ပါဗို’’’  သည် တောင်ကမ္ဘာခြမ်းကောင်းကင်မှ ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး လက်တင်ဘာသာဖြင့် ဥဒေါင်းငှက်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ပါဗို၊ ဂရပ်၊ ဖီးနစ်နှင့် တူကင်နာ ကြယ်စုတန်းတို့သည် တောင်ပိုင်းငှက်များဟု လူသိများသည်။ ပါဗိုကြယ်စုတန်း၏ အတောက်ပဆုံးကြယ်မှာ Alpha Pavonis ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကော်ဘတ်စ် (ကြယ်စုတန်း)

**ကော်ဘတ်စ်** (Corvus) သည် တောင်ကမ္ဘာခြမ်းကောင်းကင်ရှိ ‌သေးငယ်သော ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ လက်တင်ဘာသာဖြင့် ကျီးကန်းနွယ်ဝင်ငှက် (Crow) ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး ၂ ရာစုနှစ်တွင် နက္ခတ္တပညာရှင် တော်လမီက ပြုစုခဲ့သည်။ ယင်းသည် ခေတ်သစ် ၈၈ ကြယ်စုတန်းစာရင်း၌လည်း ပါဝင်လျက်ရှိသည်။ ကြယ်စုတန်းရှိ အတောက်ပဆုံး ကြယ်များမှာ Gamma Corvi, Delta Corvi, Epsilon Corvi နှင့် Beta Corvi တို့ဖြစ်ကြသည်။

## ကိုးကား
ခရေးတာ (ကြယ်စုတန်း)

**ခရေးတာ** (Crater) သည် တောင်ကမ္ဘာခြမ်းကောင်းကင်ရှိ သေးငယ်သော ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ဂရိဘာသာစကား *krater* စကားလုံးကို လက်တင်ဘာသာမှုပြုထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဖန်ခွက် (သို့မဟုတ်) ခွက် (Cup) ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ၂ ရာစု နက္ခတ္တပညာရှင် တော်လမီပြုစုသော ၄၈ ကြယ်စုတန်းစာရင်းတွင် ပါဝင်ပြီး ခေတ်သစ် ၈၈ ကြယ်စုတန်းစာရင်း၌လည်း ပါဝင်လျက်ရှိသည်။ ကြယ်စုတန်းရှိ အတောက်ပဆုံးကြယ်များမှာ Delta Crateris နှင့် Alpha Crateris တို့ဖြစ်ကြပြီး လိမ္မော်ရောင် ကြယ်ဘီးလူးများဖြစ်ကြကာ နေထက် သက်တမ်းပိုရင့်ကြသည်။

## ကိုးကား
လီပက်စ် (ကြယ်စုတန်း)

**လီပက်စ်** (Lepus) (,  ) သည် အီကွေတာအနားတည်ရှိသော ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ လက်တင်ဘာသာဖြင့် ယုန်သတ္တဝါ (hare) ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ယင်းသည် အိုရိုင်ယွန် ကြယ်စုတန်း၏ တောင်ဘက်ပိုင်းအောက်ခြေ၌ တည်ရှိပြီး အိုရိုင်ယွန်၏ အမဲလိုက်ခွေးများက ယုန်အား လိုက်လံနေသယောင် ပုံဖော်ကြသည်။ ဂရိဒဏ္ဍာရီတွင် ယုန်အကြောင်း မပြောဆိုကြသော်လည်း တော်လမီ၏ ၄၈ ကြယ်စုတန်းစာရင်းတွင်ပါဝင်ပြီး ခေတ်သစ် ကြယ်စုတန်း ၈၈ စာရင်းတွင်လည်း ဆက်လက်ပါဝင်လျက်ရှိသည်။ 

## ကိုးကား
လူးပက်စ် (ကြယ်စုတန်း)

**လူးပက်စ်** သည် တောင်ကမ္ဘာခြမ်းကောင်းကင်ရှိ ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ လက်တင်ဘာသာဖြင့် ဝံပုလွေဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး ၂ ရာစု နက္ခတ္တပညာရှင် တော်လမီက ၄၈ ကြယ်စုတန်းစာရင်းတွင် မှတ်သားခဲ့သည်။ ယင်းသည် ခေတ်သစ်ကြယ်စုတန်း ၈၈ စာရင်းတွင်လည်း ပါဝင်လျက်ရှိသည်။ 

## ကိုးကား
ဆဇ်တန်

**ဆဇ်တန်** (Sextans) သည် အီကွေတာ ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၁၆၈၇ ခုနှစ်တွင် Johannes Hevelius ဆိုသူက စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ လက်တင်ဘာသာစကားဖြင့် နက္ခတ္တလေ့လာရာတွင်အသုံးပြုသော ထောက်တိုင် (sextant) ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ 

## ကိုးကား
ပါးပတ်စ်

**ပါးပတ်စ်** (Puppis)  သည် တောင်ဘက်ကောင်းကင်ရှိ ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ကြယ်စုတန်းသည် မူလက အာဂို နာ့ဗစ်ကြယ်စုတန်း၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ကရိနာ၊ ဗီလာအဖြစ် ၃ ခု ကွဲသွားခဲ့သည်။ ပါးပတ်စ် ကြယ်စုတန်းသည် ခေတ်သစ် ကြယ်စုတန်း ၈၈ စာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။

## ကိုးကား
အာဂို နာ့ဗစ်

**အာဂို နာ့ဗစ်** (Argo Navis) သည် တောင်ဘက်ကောင်းကင်ရှိ ကြယ်စုတန်းကြီးတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရှေးခေတ် နက္ခတ္တပညာရှင်များက Navis (သင်္ဘော)ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ ဂရိဒဏ္ဍာရီတွင် *အာဂိုသင်္ဘော*မှ ဆင်းသက်လာသည့် စကားလုံးဖြစ်သည်။ ကြယ်စုတန်းသည် ယခင်က ၂၈ ရာခိုင်နှုန်း ပိုမိုကြီးမားခဲ့ပြီး အလွယ်တကူမြင်နိုင်သောကြယ်ပေါင်း ၁၆၀ ထက်မက ရှိခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် Nicolas Louis de Lacaille ဆိုသူက ခေတ်သစ် ကြယ်စုတန်း ၃ ခုအဖြစ် ပိုင်းခြားခဲ့သည်။ ယင်းတို့မှာ ကရိနာ၊ ပါးပတ်စ်‎နှင့် ဗီလာ ကြယ်စုတန်းများဖြစ်ကြသည်။ 

## ကိုးကား
NGC 2613

**NGC 2613** သည် ပစ်ဆစ် ကြယ်စုတန်းရှိ ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး နက္ခတ္တပညာရှင် ဝီလီယံ ဟာရှယ်က ၁၇၈၄ ခုနှစ် ဣိုဝင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပစ်ဆစ် (ကြယ်စုတန်း)
မုန်းပါတယ်မောင့်ကို

**မုန်းပါတယ်မောင့်ကို** သည် ၁၉၇၃ခုနှစ်က ထွက်ရှိခဲ့သော အဖြူအမဲခေတ် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။စန္ဒာရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေးမှ ထုတ်လုပ်ပြီး ဒါရိုက်တာ တင်ထွန်းနိုင် (ဝင်းဦး) ရိုက်ကူးခဲ့သည်။အဓိကသရုပ်ဆောင်များအဖြစ် ဝင်းဦး၊ မြင့်မြင့်ခင်၊ ဖိုးပါကြီးနှင့် အောင်လွင်တို့မှ သရုပ်ဆောင်ထားသည်။မြင့်မြင့်ခင်သည် ဤဇာတ်ကားနှင့် ၁၉၇၃ခုနှစ်အတွက် အကောင်းဆုံးအမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု ရရှိခဲ့သည်။ချိုပြုံးနှင့် တင်တင်မြတို့က တေးသီချင်းများ သီဆိုထားကြပြီး ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်များလည်းဖြစ်ကြသည်။
## ရိုက်ကူးခြင်း
*ဝင်းဦး
*မြင့်မြင့်ခင်
*အောင်လွင်
*အောင်ဝင်းသန်း
*ဖိုးပါကြီး
*မေနု
*ကျော်ဖေ
*ခင်လေးဆွေ
### ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်
*ချိုပြုံး
*တင်တင်မြ
*အေးအေးသင်း
*ဥမ္မာ
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ကဏ္ဍ:၁၉၇၃ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ကီလိုနိုဗာ

**ကီလိုနိုဗာ** (**မက်ခရို နိုဗာ**) သည် နယူထရွန်ကြယ် ၂ စင်း သို့မဟုတ် နယူထရွန်ကြယ်တစ်စင်းနှင့် တွင်းနက်တစ်ခုတို့ ပေါင်းစပ်မိသော ဒွိကြယ်စနစ်တစ်ခုတွင် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည်။ ကီလိုနိုဗာများသည် ရေဒီယိုသတ္တိကြွပြိုကွဲမှုကြောင့် လျှပ်စစ်သံလိုက်ဖြာထွက်ခြင်းနှင့် တိုတောင်းသောဂါမာရောင်ခြည်တန်းများကို ထုတ်လွှတ်သည်ဟု တွေးထားကြသည်။ 

ကီလိုနိုဗာဆိုသည့်အခေါ်ကို Metzger ဆိုသူက ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ကီလိုနိုဗာများ ဖြစ်ပေါ်သောအခါ ယေဘုယျ နိုဗာများထက် အဆပေါင်း ၁၀၀၀ အထိ တောက်ပကြသည်။ သို့သော် ယင်းတို့သည် ဆူပါနိုဗာများ၏ တောက်ပမှု ၁၀ ပုံ ၁ ပုံမှ ၁၀၀ ပုံ ၁ ပုံအထိသာ ရှိကြသည်။ ပထမဆုံး ကီလိုနိုဗာကို တိုတောင်းသော ဂါမာရောင်ခြည်ထုတ်လွှတ်မှု SGRB 130603B ဖြစ်စဉ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဟာဘယ် အာကာသ တယ်လီစကုပ်က ယင်းဖြစ်စဉ်အား လေ့လာစောင့်ကြည့်ခဲ့သည်။

## ဆက်စပ်ကြည့်ရန်
*ဟိုက်ပါနိုဗာ
*ဆူပါနိုဗာ
*နိုဗာ

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆူပါနိုဗာများ
ကဏ္ဍ:နိုဗာများ
ကဏ္ဍ:နက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ ဖြစ်ရပ်များ
ကဏ္ဍ:နယူထရွန်ကြယ်များ
ကဏ္ဍ:ကြယ်အမျိုးအစားများ
ကြွေ (ရုပ်ရှင်)

**ကြွေ** သည် ၂၀၁၈ခုနှစ်က ထွက်ရှိခဲ့သည့် မြန်မာရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။ ဘိုဘိုရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေးမှ ထုတ်လုပ်ပြီး ဒါရိုက်တာ သားညီက ရိုက်ကူးခဲ့သည်။လွှမ်းပိုင်၊ အိချောပို၊ တိုင်ရွန်၊ ရဲအောင်နှင့် စိုးမြတ်သူဇာတို့က အဓိကသရုပ်ဆောင်ထားသည်။၂၀၁၈ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၀ရက်နေ့တွင် ရုံတင်ခဲ့သည်။
## ရိုက်ကူးခြင်း
*နေမင်းမောင် အဖြစ် လွှမ်းပိုင်
*ခင်ယဉ်သင်းအဖြစ် အိချောပို
*စိုးထက်အဖြစ် တိုင်ရွန်
## ဇာတ်ဝင်တေး
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ကဏ္ဍ:၂၀၁၈ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
စင်ကာပူ ရေလက်ကြား

thumb|စင်္ကာပူရေလက်ကြားမြေပုံ
**စင်္ကာပူရေလက်ကြား** သည် ရီအူးကျွန်းစုနှင့် စင်္ကာပူကျွန်းအကြားရှိ ရေလက်ကြားဖြစ်ပြီး ၁၁၄ ကီလိုမီတာ (၇၁ မိုင်) မျှ ရှည်ပြီး ၁၆ ကီလိုမီတာ (၁၀ မိုင်) ခန့် ကျယ်သည်။ အနောက်ဘက်တွင် မလက္ကာရေလက်ကြားရှိပြီး အရှေ့ဘက်တွင် တောင်တရုတ်ပင်လယ် တည်၏။ မြောက်ဘက်တွင် စင်္ကာပူရှိပြီး တောင်ဘက်ရှိ ရီအူးကျွန်းစုမှ အင်ဒိုနီးရှားပိုင် ဖြစ်သည်။ ရေပိုင်နယ်ကို ဤရေလက်ကြားအား မျှ၍ ခွဲခြား၏။

စင်္ကာပူပိုင် ဂျူရောင်းကျွန်းနှင့် အခြားကျွန်းငယ်များမှာ ဤရေလက်ကြားအတွင်း ရှိသည်။ နေ့စဉ် ကုန်ကူးသင်္ဘော ၂,၀၀၀ မျှ အဝင်အထွက်ပြုသည့် စင်္ကာပူသင်္ဘောဆိပ်အတွက် ရေနက်လမ်းကြောင်းအဖြစ် ထောက်ပံ့နေ၏။ 

## ကိုးကား