နန္ဒပုရီပြည်နယ်

**နန္ဒပုရီ** (ထိုင်းအသံထွက်: **နွန်ထဘူရီ**၊ ၊ ) ကိုဗဟိုတစ်ခုဖြစ်သည်ပြည်နယ်၏ *(ချမ်ဝတ်)* ထိုင်းနိုင်ငံကစတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်၊ ၊ အရာ ၁၉၄၆ခုနှစ် မေလ ၉ရက်နေ့တွင်အင်အားသုံးသို့ကြွတော်မူသည်။  

အိမ်နီးချင်းပြည်နယ်များသည်မြောက်ဘက်မှနာရီလက်မဲ့ ( နခွန်းစီအယုဒီဘုရား )၊ ပထုံထာနီး၊ ဘန်ကောက် နှင့် နခွန်းပထုံများ ဖြစ်သည်။ နန္ဒပုရီသည်ဘန်ကောက်ပြီးလျှင်လူဦးရေထူထပ်သောပြည်နယ်ဖြစ်သည်။ ဘန်ခွမ်းဗဟိုအကျဉ်းထောင်သည်ပြည်နယ်အတွင်းတွင်ရှိသည်။ 

## ပထဝီဝင် 
နန္ဒပုရီသည်ဘန်ကောက်အနောက်မြောက်ဘက် ကျောက်ဖယားမြစ်ပေါ်တွင်တည်ရှိသည်။ အဆိုပါပြည်နယ်သည်သာကြီးမြတ်ဘန်ကောက်မြို့ပြဧရိယာ ၏အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ ဒေသအများစုတွင်မြို့ပြ  ကဲ့သို့မြို့ပြအဖြစ်သတ်မှတ်ထားပြီးပြည်နယ်နှစ်ခုအကြားရှိနယ်နိမိတ်ကိုသိရှိနိုင်ရန်နီးပါးရှိသည်။ 

## သမိုင်း 
နန္ဒပုရီသည် ၁၆ ရာစုအလယ်ပိုင်းတွင်မြို့တစ်မြို့ဖြစ်ခဲ့သည်။ ယခင်ကခွမ်းဇျေးအမည်ရှိသောရွာတစ်ရွာဖြစ်သည်။ ရွှေရဲတိုက်ဘုရင်လက်ထက်တွင်ကျောက်ဖယားစီးဆင်းမှုအတွက်ဖြတ်လမ်းတစ်ခုဖန်တီးရန်တူးမြောင်းတူးခဲ့သည်။ မြစ်၏စီးဆင်းမှုကိုတူးမြောင်းအသစ်အဖြစ်ပြောင်းလဲခဲ့ပြီးယနေ့တိုင်မြစ်ကြမ်းပြင်ဖြစ်နေသည်။ ၁၆၆၅ခုနှစ်တွင်ဘုရင်ကနာရိုင်းဟာတိုတောင်းမြစ်သင်တန်းရန်သူများကိုမြို့တော်အယုဒ္ဓယဖို့ပိုမိုလွယ်ကူလမ်းကြောင်းပေးခြင်းခံခဲ့ရသည်အဖြစ်တစ်ခံတပ်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်ထိုမြို့ကိုရဲတိုက်အနီးသို့ပြောင်းရွှေ့လိုက်သည်။ 

၁၉၄၃ မှ ၁၉၄၆ အထိပြည်နယ်သည်ဘန်ကောက်သို့ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ 

## သင်္ကေတများ 
ပြည်နယ်တံဆိပ်ခတ်ခြင်းသည်ရိုးရာမြေထည်ပစ္စည်းများဖြစ်သောရိုးရာနန္ဒပုရီထုတ်ကုန်ဖြစ်သည်။ ပြည်နယ်ပန်းပွင့်နှင့်သစ်ပင်သည် အဝါရောင်လျှံပင်*နွန်စီ* ဖြစ်သည်။ 

စီရင်စု၏ဆောင်ပုဒ်မှာကရမ်းတော်ဝင်အိမ်ကြီး၊ ကျော်ကြားသောဘုရင်ပန်းခြံ၊ ကော့ကရစ်အိုးခွက်၊ ရှေးဟောင်းဘုရားစေတီကျောင်းတော်များ၊ အရသာရှိသောဒရီယန်များနှင့်လှပသောအစိုးရရုံးခန်း။ တော်ဝင်အိမ်တော်မင်းသားဝဇိရာလင်္ကရဏ၏ယခင်နေရာဖြစ်သောနန္ဒပုရီခရိုင်ရှိ နန္ဒပုရီဘုရားစေတီ ကိုရည်ညွှန်းသည်။ တော်ဝင်မင်းသမီးဥယျာဉ် ဘုရင်ပန်းခြံသည်ပါ့ကရစ်ခရိုင်အတွင်းရှိမင်းသမီးသိရီနဂရီန္ဒြာ၏ရုပ်တုနှင့်အတူဥယျာဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ တစ်ချိန်ကပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးအဆောက်အအုံကိုပြည်ထဲရေး၀ န်ကြီးဌာနမှအလှပဆုံးသောအဆောက်အဦး အဖြစ်ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ 

## အုပ်ချုပ်ရေးဌာနခွဲများ 
right|thumb|334x334px| ခရိုင်၆ခုပါဝင်သည့်နန္ဒပုရီမြေပုံ
right|thumb|334x334px

### ပြည်နယ်အစိုးရ 
အဆိုပါပြည်နယ်တွင်ခြောက်ဦးခရိုင်သို့ကွဲပြား *ကုန်းတွင်းပိုင်း*အဆိုပါခရိုင်နောက်ထပ် ၅၂ ခရိုင်သို့ခွဲခြားနိုင်သည်နှင့်၄၃၃ ကျေးရွာပေါင်းရှိသည်။ 
#နန္ဒပုရီခရိုင်
#ဘန်ကလွေး
#ဘန်ယိုင်း
#ဘန်ဘူးထော်
#ဆိုင်လ်နွယ့်
#ပါ့ကရစ်

### ဒေသန္တရအစိုးရ 
၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၉ ရက်တွင်  နန္ဒပုရီပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ PAOနှင့်ပြည်နယ်အတွင်းရှိစည်ပင်သာယာဒေသ ၂၁ ခုရှိသည်။ မြို့တော်နန္ဒပုရီနှင့်ပါ့ကရစ်တို့သည်မြို့ အဆင့်အတန်းရှိသည်။ နောက်ထပ် ၁၀မြို့ အဆင့်နှင့်ခရိုင်ခွဲ ၁၀ ခုရှိသည်။  

စည်ပင်သာယာမဟုတ်သောဒေသများအား SAOအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ ၂၃မှအုပ်ချုပ်သည်။ 

## စိုက်ပျိုးရေး 
နန္ဒပုရီပြည်နယ်သည်တိုင်းပြည်၏ အကောင်းဆုံးတာရှည်ခံစိုက်ပျိုးမှုကြောင့်လူသိများသည်။ ဒူရင်းယန်သည်ဤပြည်နယ်တွင်လူသိများသောအသီးနှစ်ပေါင်း ၄၀၀ ရှိခဲ့သည်။  ဒီအသီးကိုဒူရင်းနွန်လို့ခေါ်တယ်၊ ဆိုလိုတာကနန္ဒပုရီပြည်နယ်ကဒူရင်းသီးကိုဆိုလိုတယ်။  ကမ္ဘာ့ဈေးအကြီးဆုံးဒူရင်းသီးအဖြစ်လည်းလူသိများသည်။  ကန်၊ ယောင်၊ ကမ်ပန်၊ သောင်းယနှင့်အထွေထွေဖြစ်သော နန္ဒပုရီ ဒူရင်းအုပ်စု ၆ ခုရှိသည်။  ဒူရင်းယန်ခြံအများစုသည်ကျောက်ဖယားကဲ့သို့မြစ်များအနီးတွင်ရှိသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော်မြစ်၏ဘေးတွင်ရှိသောမြေသည်စိုက်ပျိုးရန်ကောင်းမွန်သော်လည်းဒူးရှန်းပင်များအတွက်လည်းကောင်းသည်။  ရေလွှမ်းမိုးမှုနှင့်ညစ်ညမ်းမှုများကြောင့်ဒူရီယန်ခြံများစွာပျောက်ကွယ်သွားသည်။  ဒူရင်းနွန်၏ဈေးနှုန်းသည်၎င်း၏အုပ်စုပေါ်တွင်မူတည်သည်။ ကရန်သည်ဈေးအကြီးဆုံးဘတ်တစ်သောင်းမှဘတ် ၂၀၀၀၀ အထိ သို့မဟုတ်အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆၀၀ ခန့်မှ စတင်၍ တစ်ဒူရီယန်တစ်စီးအတွက်ဖြစ်သည်။ ကမ်ယောင်ကိုယ်တိုင်ကိုသာမန်ဈေးကွက်များ၌ရှာရန်မလွယ်ကူပါ။ ဈေးကြီးရခြင်း၏အဓိကအကြောင်းရင်းမှာရှားပါးသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင်ရေလွှမ်းမိုးမှုကြောင့် နန္ဒပုရီရှိဒူရင်းနွန်အပင်အားလုံးနီးပါးကိုဖယ်ရှားခဲ့ပြီးသစ်ပင်အနည်းငယ်သာစိုက်ခဲ့သည်။  ထို့အပြင်လူနေအိမ်ဧရိယာများကို စိုက်ပျိုးရေးဧရိယာသို့တိုးချဲ့လျက်ရှိသည်။

## ကျန်းမာရေး 
ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ဖွင့်လှစ်ထားသောနန္ဒပုရီ၏အဓိကဆေးရုံမှာဖလက်နန်ကလောင်ဆေးရုံဖြစ်သည်။ ၎င်းသည်ထိုင်းနိုင်ငံ၏အကြီးဆုံးစိတ်ရောဂါဆေးရုံ စီထန်းယားဆေးရုံ၏တည်နေရာလည်းဖြစ်သည်။ 

## လူ့အောင်မြင်မှုညွှန်းကိန်း၂၀၁၇ 
၂၀၀၃ ခုနှစ်မှစ၍ ထိုင်းနိုင်ငံရှိကုလသမဂ္ဂဖွံ့ဖြိုးမှုအစီအစဉ် (UNDP) သည်လူသားဖွံ့ဖြိုးမှု ညွှန်းကိန်းထိုင်းကို အသုံးပြု၍ လူ့ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဆိုင်ရာတိုးတက်မှုများကိုဒေသအဆင့်တွင်ခြေရာခံခဲ့သည်။ အမျိုးသားစီးပွားရေးနှင့်လူမှုဖွံ့ဖြိုးရေးဘုတ်အဖွဲ့ (NESDB) ၂၀၁၇ကတည်းကဒီတာဝန်လွှဲပြောင်းယူထားပါတယ်  

## ကြည့်ရှုပါ 
* ဘန်ကောက်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာစာသင်ကျောင်း 
*  ချလန်စမ်းဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း 
* ထော်ထားနီမြို့ 
* စီထန်းယားဆေးရုံ

## မှတ်စုများ 
ထိုင်းအစိုးရမှအစီရင်ခံစာများအချက်အလက်များသည်မူပိုင်ခွင့်မရရှိနိုင်ပါ ပြည်သူ့ဒိုမိန်း၊ မူပိုင်အက်ဥပဒေ ၂၅၃၇ ၁၉၉၄၊ အပိုင်း ၇  

## ကိုးကားချက်များ 
## ပြင်ပလင့်များ 
* ထိုင်းနိုင်ငံ၏ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားအာဏာပိုင်အဖွဲ့မှခရိုင်စာမျက်နှာ 
* တရားဝင်ဝက်ဘ်ဆိုက်  (ထိုင်းဘာသာဖြင့်သာ) 
* နန္ဒပုရီစီရင်စုမြေပုံ၊ လက်နက်နှင့်စာပို့တံဆိပ်ခေါင်း
* ဒေသဆိုင်ရာသမိုင်းနှင့်ဒူးရီးယား

ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ