အလောင်းမင်းတရား၏ ရွှေပေစာ

**ရွှေပေစာ** သည် ၁၇၅၆ ခုနှစ် မေလ ၇ ရက်နေ့တွင် မြန်မာဘုရင် အလောင်းမင်းတရားက ဗြိတိန်ပြည့်ရှင် ဒုတိယမြောက် ဂျော့ဘုရင်ထံ လန်ဒန်မြို့သို့ ပေးပို့ခဲ့သော မြန်မာဘာသာဖြင့် ရေးသားထားသည့် ခွေလိပ်ထားသည့် ရွှေသားလက်ရေးမူ ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ ဟန်နိုဗာရှိ Gottfried Wilhelm Leibniz စာကြည့်တိုက်တွင် ထိန်းသိမ်းထားသည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ရွှေပေစာကို မြန်မာ၊ ဂျာမနီနှင့် ဗြိတိန်တို့၏ ဘုံအမွေအနှစ်အဖြစ် ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့မှတ်တမ်းအမွေအနှစ် စာရင်းဝင်ခဲ့သည်။

ငှက်ကို သရုပ်ဖော်ထားသည်။ ပတ္တမြားတန်းများကို ဘယ်ဘက်နှင့် ညာဘက်နှစ်ဖက်စလုံးတွင် မြှုပ်နှံထားသည်။ ၁၇၆၈ ခုနှစ်မှ ပျက်စီးမှုများကို ညာဘက်အောက်ခြေတွင် တွေ့မြင်နိုင်သည်။]]

## သမိုင်းကြောင်း 
မြန်မာဘုရင် အလောင်းမင်းတရား ခေါ် အလောင်းဘုရားသည် ၎င်းခေတ်ကာလက အရှေ့တောင်အာရှတွင် ဩဇာအရှိဆုံးသော အုပ်စိုးရှင်များထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၁၆၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သော ဗြိတိသျှ အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီသည် ဤခေတ်အတွင်း အိန္ဒိယ၌ အခြေချပြီး ၎င်း၏ စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေးဩဇာကို တည်ဆောက်လျက်ရှိသည်။ "မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၁၈ ခုနှစ်၊ ကဆုန်လဆန်း ၁၀ ရက်" (ဂရီဂိုရီယန်းပြက္ခဒိန်အရ ၁၇၅၆ ခုနှစ် မေလ ၇ ရက်) တွင် အလောင်းဘုရားသည် ၎င်း၏ နန်းတွင်းစာချွန်တော်ရုံးမှ စာလေးစောင်ကို ရေးသားရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ ရွှေပေစာဖြစ်ပြီး အရေးအကြီးဆုံးဖြစ်သည့် စာတစ်စောင်ကို ဗြိတိသျှဘုရင် ဒုတိယမြောက် ဂျော့ထံ ပေးပို့ခဲ့သည်။ ဒုတိယစာကို အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီ၏ ဒါရိုက်တာထံ၊ တတိယစာကို မဒရပ်စ်ရှိ ဗြိတိသျှသမ္မတထံနှင့် စတုတ္ထစာကို ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ရှိ နာဂရစ်ကျွန်း၏ ကျောင်းအုပ်ကြီးထံ ပေးပို့ခဲ့သည်။

အလောင်းဘုရားသည် စာများ၏ အကြောင်းအရာများကို နားလည်မှုလွဲမှားခြင်း သို့မဟုတ် မှားယွင်းစွာအနက်ဖွင့်ဆိုခြင်းတို့ကို ရှောင်ရှားရန်အတွက် လက်ခံရရှိသူအလိုက် အကြောင်းအရာနှင့် ပုံစံနှစ်မျိုးစလုံး ကွဲပြားသည့် စာအားလုံးကို ရန်ကုန်တွင် ဘာသာပြန်ဆိုစေခဲ့ပြီး ထိုဘာသာပြန်များကို မူရင်းစာများနှင့်အတူ ပေးပို့ခဲ့သည်။ လန်ဒန်ရှိ အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီ၏ ရုံးချုပ်တွင် စာလက်ခံရရှိခြင်းကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။

ရွှေပေစာတွင် အလောင်းဘုရားသည် ဒုတိယမြောက် ဂျော့ဘုရင်ထံ ၎င်းတို့နိုင်ငံများအကြား နှစ်ရှည်လများ ကုန်သွယ်မှုဆက်ဆံရေးကို တိုးချဲ့ရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ အခြားအရာများထဲမှ ၎င်းကို အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီမှ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနောက်တောင်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းရှိ ပုသိမ်ဆိပ်ကမ်းမြို့တွင် ခိုင်ခံ့သော ကုန်သွယ်ရေးစခန်းတစ်ခု တည်ဆောက်ခြင်းဖြင့် လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ စာကို ရေးသားချိန်တွင် ကုမ္ပဏီတွင် နာဂရစ်ကျွန်းငယ်လေးတွင် သေးငယ်သော ရှေ့တန်းစခန်း တစ်ခုသာရှိသည်။ ၎င်းသည် ကုန်သွယ်မှုလမ်းကြောင်းများနှင့် ဝေးကွာပြီး ၎င်းကို ထောက်ပံ့ရန် အခြေခံအဆောက်အဦများမရှိသည့်အပြင် ကျန်းမာရေးအတွက် မသင့်လျော်သော ရာသီဥတုဇုန်တွင် တည်ရှိသည်။

ဘုရင်တစ်ပါးမှ အခြားဘုရင်တစ်ပါးထံ ရွှေဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော၊ ကုန်ကျစရိတ်များပြီး လက်ရာမြောက်စွာ ထုတ်လုပ်အလှဆင်ထားသည့် စာတစ်စောင်ဖြင့် ထိုသို့သော ကမ်းလှမ်းချက်ကို ရေးသားခြင်းသည် တစ်ဖက်တွင် ကမ်းလှမ်းချက်၏ အရေးပါမှုနှင့် တန်ဖိုးကို ပြသပြီး၊ အခြားတစ်ဖက်တွင် ဤအမူအရာ၏ ရက်ရောမှုကို ပြသသည်။ နှစ်ဖက်စလုံး အမြတ်အစွန်းရနိုင်သည်။ စေလွှတ်သူသည် ၎င်း၏ဂုဏ်သတင်းကို ပြင်ပသို့ ထင်ဟပ်စေပြီး ၎င်း၏အတွင်းပိုင်းအာဏာကို မြှင့်တင်နိုင်သည်။ လက်ခံရရှိသူသည် ပြင်သစ်အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီ (*Compagnie française des Indes orientales*) မှ ပြိုင်ဆိုင်မှုအပေါ် ၎င်း၏စီးပွားရေးမဟာဗျူဟာကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။

ရွှေပေစာကို လက်ခံရရှိသူမှာ ဟန်နိုဗာတွင် မွေးဖွားပြီး Welf နန်းဆက်ဝင် ဒုတိယမြောက် ဂျော့ဘုရင် ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဗြိတိန်ပြည့်ရှင်ဘုရင်နှင့် ဟန်နိုဗာရွေးကောက်ခံနယ်မြေကို တစ်ချိန်တည်းတွင် ကိုယ်ပိုင်ပေါင်းစည်းမှုဖြင့် ပေါင်းစည်းခဲ့သည်။ ထိုစာကို မဒရပ်စ်သို့ ထပ်မံပေးပို့ခဲ့ရာ အမျိုးမျိုးသော ကြန့်ကြာမှုများကြောင့် စာကို ပထမဆုံး ပို့ဆောင်ပြီး နှစ်နှစ်နီးပါးအကြာ ၁၇၅၈ ခုနှစ် မတ်လတွင်မှ လန်ဒန်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

နှစ်နှစ်နီးပါး ကြန့်ကြာရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းတစ်ခုမှာ စာရေးသားခဲ့သည့် ၁၇၅၆ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ခုနစ်နှစ်စစ်ပွဲကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။ ဗြိတိန်သည် ထိုစစ်ပွဲတွင် တိုက်ရိုက်ပါဝင်ပတ်သက်ခဲ့သည်။ အလောင်းဘုရားသည် ဒုတိယမြောက် ဂျော့ထံ ရွှေပေစာကို အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီ၏ ဒါရိုက်တာများထံ ပေးပို့သည့် အခြားစာတစ်စောင်နှင့်အတူ ပေးပို့ခဲ့သည်။ သို့သော် လက်ခံရရှိသူနှစ်ဦးစလုံးသည် စာ၏အကြောင်းအရာနှင့် အရေးပါမှုကို နားမလည်ခဲ့ကြသောကြောင့် သံတမန်နည်းကျ တုံ့ပြန်ရန် အကြောင်းပြချက်မရှိဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။ မြန်မာအုပ်စိုးရှင်၏ ဤအစပြုမှုကို အာဏာနိမ့်သောနိုင်ငံမှ ပြင်းထန်သော နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုအဖြစ်ထက် စပ်စုဖွယ်ရာတစ်ခုအဖြစ်သာ ရှုမြင်ခဲ့ကြသည်။ အလောင်းဘုရားသည် ၎င်း၏ကမ်းလှမ်းချက်အတွက် အဖြေမရခဲ့သည့်အပြင် စာများ ရောက်ရှိကြောင်း အသိအမှတ်ပြုခြင်းလည်း မခံခဲ့ရပေ။ ၎င်းအပေါ် လျစ်လျူရှုခြင်းကို ပြင်းထန်သော စော်ကားမှုအဖြစ် ရှုမြင်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ဒုတိယမြောက် ဂျော့ဘုရင်သည် စပ်စုဖွယ်ရာအဖြစ် မှတ်ယူထားသော စာကို ၎င်း၏ဇာတိမြို့ ဟန်နိုဗာရှိ စာကြည့်တိုက်သို့ ပေးပို့ခဲ့ရာ သုံးပတ်အကြာတွင် ရောက်ရှိခဲ့သော်လည်း မှားယွင်းသော ဖော်ပြချက်ဖြင့် ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထိုအမှားမှာ ဒုတိယမြောက် ဂျော့ဘုရင်၏ အတွင်းရေးမှူး Gerlach Adolph von Münchhausen ကြောင့်ဖြစ်သည်။ Münchhausen က ၎င်းကို ဟန်နိုဗာစာကြည့်တိုက်မှူး Christian Ludwig Scheidt ထံ စာတွင် "အိန္ဒိယ" (သက္ကတဘာသာဖြင့်) Coromandel ကမ်းရိုးတန်းမှ အိန္ဒိယမင်းသားတစ်ပါး၏ သံတမန်မှတ်စုအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့ပြီး ၎င်း၏ဘာသာရေးအရ အသက်ရှိသတ္တဝါများကို စားသုံးခွင့်မရှိဘဲ မီးကို ကိုးကွယ်သည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ ထိုသို့ဖြင့် စာကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ နောက်ထပ် ၂၄၈ နှစ်ကြာသည့်တိုင် ၁၇၆၈ ခုနှစ်မှ ဖြစ်ရပ်တစ်ခုမှလွဲ၍ ရွှေပေလွှာသည် အာရုံစိုက်ခြင်း မခံခဲ့ရပေ။ ၁၇၆၈ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဒိန်းမတ်မင်းသား (နောက်ပိုင်း ဘုရင်) Christian VII သည် ၎င်း၏ Grand Tour ဖြင့် ဟန်နိုဗာသို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ထိုနေရာတွင် စာကို ပြသခဲ့သည်။ သို့သော် ၎င်းက မတော်တဆ ပျက်စီးစေခဲ့သည်။

### ဖော်ပြချက် 
#### ပစ္စည်း 
စတုဂံပုံသဏ္ဌာန်ရှိပြီး အလျား ၅၄.၇ စင်တီမီတာ (၂၁.၅ လက်မ)၊ အနံ ၈.၅ စင်တီမီတာ (၃.၃ လက်မ) နှင့် အထူ  ရှိသည်။ ပတ္တမြား ၂၄ လုံး အပါအဝင် စုစုပေါင်း အလေးချိန် ဂရမ် ၁၀၀ (၃.၅ အောင်စ) ရှိသည်။ အောက်ဆက်ဆိုနီ ပြည်နယ် သမိုင်းဝင်အဆောက်အအုံများ ကာကွယ်ရေးရုံး (*Niedersächsichen Landesamt für Denkmalpflege*) မှ စပက်ထရိုစကုပ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာချက်အရ ၎င်း၏ ရွှေသားစင်ကြယ်မှုသည် ၉၅.၂၅ မှ ၉၈.၆၉ ရာခိုင်နှုန်းကြား ရှိကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ ဘဲဥပုံ ပတ္တမြား ၂၄ လုံးသည် မြန်မာနိုင်ငံ မိုးကုတ်မြို့နယ်ရှိ မိုင်းတစ်ခုမှ ဆင်းသက်လာသည်။ ပတ္တမြားတစ်ခုစီကို ရွှေဖြင့်ပြုလုပ်ထားသည့် ၆ မီလီမီတာ x ၆ မီလီမီတာ (၀.၂၄ လက်မ x ၀.၂၄ လက်မ) အရွယ် ဆဋ္ဌဂံပုံ အိမ်တွင် ထည့်သွင်းထားသည်။

#### အဆင်တန်ဆာ 
ပါးလွှာသော ရွှေသားလွှာ၏ စာသား၏ ဘယ်ဘက်နှင့် ညာဘက်ခြမ်း နှစ်ဖက်စလုံးတွင် ပတ္တမြား ၁၂ လုံးစီပါသော ဒေါင်လိုက်တန်းနှစ်တန်းဖြင့် နယ်နိမိတ်သတ်မှတ်ထားသည်။ ဘယ်ဘက်အစွန်းတွင် အဋ္ဌဂံပုံ၊ ကြွယ်ဝစွာ အလှဆင်ထားသော နေရာ၌ ဒဏ္ဍာရီလာ ဟင်္သာငှက်ပုံ (ဘုရင်၏ တံဆိပ်တော်) ကို ဖောင်းကြွအောင် ပြုလုပ်ထားသည်။ တံဆိပ်တော်ပုံကို စာပေါ်သို့ ဖိနှိပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။

#### စာသား 
စာ၏ စာသားသည် ဘယ်ဘက်မှ ညာဘက်သို့ သွားသည်။ ၎င်းကို တူညီသောအလျားရှိသော စာကြောင်း ၁၀ ကြောင်းဖြင့် မြန်မာစာလုံးဖြင့် သေသေသပ်သပ် ရေးထွင်းထားသည်။

#### ထည့်သွင်းထားသည့်ပစ္စည်း 
ဤတန်ဖိုးရှိသော စာရွက်စာတမ်းကို ပေးပို့ရန်အတွက် ထုပ်ပိုးမှုကို အနုပညာမြောက်ပြီး ဈေးကြီးသည့်အပြင် ခရီးရှည်အတွက် ခိုင်ခံ့အောင် ရွေးချယ်ထားသည်။ ရွှေပေစာကို မူလက အနီရောင်စက္ကူဖြင့် လိပ်ထားပြီးနောက် ဆင်စွယ်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ဆလင်ဒါပုံ ဘူးတစ်ခုတွင် ထည့်သွင်းထားသည်။ ဤအဖုံးပါသော ဘူးကို မြန်မာ့ဆင် (*Elephas maximus indicus*) ၏ ဆင်စွယ်ကို ထွင်းပြီး အလှဆင်ကာ အထူးပြုလုပ်ထားသည်။ ယခုအခါ အဆင်တန်ဆာအချို့သာ မြင်တွေ့နိုင်သည်။ ဘူးကို ပိုးသားဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော အိတ်တစ်မျိုးထဲတွင် ထည့်ထားသည်။ ၎င်းအိတ်ကို အနီရောင် အစေးဖြင့် အရောင်တင်ထားပြီး ရွှေဖြင့် အလှဆင်ထားသော သစ်သားသေတ္တာတစ်လုံးထဲတွင် ထည့်ထားသည်။ သေတ္တာတွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် စာသားပါသော စက္ကူတစ်ရွက်ကို ကပ်ထားသည်။ ကာကွယ်ရန်အတွက် ဤပစ္စည်းများအားလုံးကို လန်ဒန်သို့ သယ်ယူပို့ဆောင်စဉ် ခိုင်ခံ့သော အနီရောင်အိတ်ထဲတွင် ထပ်မံထည့်သွင်းထားသည်။ ဆင်စွယ်ဆလင်ဒါမှလွဲ၍ အခြားထည့်သွင်းသည့် ပစ္စည်းများ မကျန်တော့ပေ။

### "မေ့လျော့ခြင်း" နှင့် ပြန်လည်တွေ့ရှိခြင်း 
Bodemann စာရင်းတွင် shelf mark "Ms IV 571a" အောက်၌ မှတ်တမ်းတင်ထားသောကြောင့် ရွှေပေစာ၏ တည်ရှိမှုကို Gottfried Wilhelm Leibniz စာကြည့်တိုက် (GWLB) နှင့် သုတေသီများအကြား အမြဲသိရှိခဲ့ကြပြီး အမျိုးမျိုးသော မှတ်တမ်းများတွင် ကူးယူထားသော စာများကြောင့်လည်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် မှားယွင်းသော ဖော်ပြချက်ကြောင့် မူရင်းစာသည် နှစ်ပေါင်း ၂၅၀ နီးပါး အာရုံစိုက်ခြင်း မခံခဲ့ရပေ။ ၂၀၀၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် GWLB ၏ စာအုပ်နှင့် စာကြည့်တိုက်စနစ်ဌာန ဒါရိုက်တာ Friedrich Hülsmann က ပဲရစ်ရှိ École française d'Extrême-Orient မှ လူဇင်ဘတ်နိုင်ငံဖွား သမိုင်းပညာရှင်နှင့် အရှေ့တောင်အာရှကျွမ်းကျင်သူ Jacques Leider ကို စာရွက်စာတမ်းကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ရာတွင် အကူအညီပေးရန် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သည်။ ဤအချိန်အထိ ကတ်တလောက်မှတ်တမ်းကြောင့် ၎င်းကို သက္ကတဘာသာ စာရွက်စာတမ်းဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။ ပထမဆုံး စစ်ဆေးမှုတွင် Leider က ၎င်းကို မြန်မာဘာသာဖြင့် ရေးသားထားကြောင်းနှင့် ၎င်း၏အဓိပ္ပာယ်ကို ထိုအချိန်အထိ လုံးဝနားမလည်ခဲ့ကြောင်း ချက်ချင်းဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။

### သုတေသန 
၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် GWLB က Jacques Leider အား ရွှေပေစာ၏ သမိုင်းကို သုတေသနပြုရန် တာဝန်ပေးခဲ့သည်။ စာ၏သမိုင်းနှင့် လန်ဒန်တွင် ၎င်း၏ "ကံကြမ္မာ" ကို သုတေသနပြုသည့်အပြင် Leider သည် စာသားကို ဘာသာပြန်ဆိုပြီး မူရင်းကို မြန်မာနိုင်ငံရှိ မှတ်တမ်းများတွင် ကူးယူထားသည့် အခြားဗားရှင်းများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ သုတေသနရလဒ်များကို ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် အစီရင်ခံစာတစ်စောင်ဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ဂျာမန် ဖက်ဒရယ် နိုင်ငံခြားရေးရုံးသည် ၎င်း၏ ယဉ်ကျေးမှုအစီအစဉ်မှတစ်ဆင့် စာကို 3D-ဒစ်ဂျစ်တယ်သို့ ပြောင်းလဲရန် ပံ့ပိုးပေးခဲ့သည်။

### အရေးပါမှု 
ပစ္စည်းရွေးချယ်မှုနှင့် လက်ရာ၏ အရည်အသွေးတို့သည် စာရေးသူက ရွှေပေစာ၏ အကြောင်းအရာနှင့် လက်ခံရရှိသူ (နှင့် သူ့ကိုယ်တိုင်) အပေါ် ထားရှိသည့် အဆင့်အတန်းကို ဖော်ပြသည်။ ရွှေပေစာသည် ယနေ့ကမ္ဘာပေါ်တွင် ၎င်း၏အမျိုးအစား၌ တစ်ခုတည်းသော ဥပမာတစ်ခု ဖြစ်နိုင်သည်။ ဗြိတိန်နိုင်ငံသည် ဒုတိယမြောက် ဂျော့ဘုရင်အနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် စိတ်ဝင်စားမှု မရှိခြင်းမှာ ထိုအချိန်က ပထဝီနိုင်ငံရေးအခြေအနေကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။ ၁၇၅၆ ခုနှစ်မှစ၍ ဗြိတိန်နှင့် အခြားဥရောပနိုင်ငံများသည် ခုနစ်နှစ်စစ်ပွဲတွင် ပါဝင်ပတ်သက်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် မတူညီသော တိုက်ကြီးများစွာနှင့် မြောက်အမေရိကတွင်ပါ ဥရောပနိုင်ငံများစွာနှင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဟန်နိုဗာနယ်စားနယ်မြေပင် ဤပဋိပက္ခတွင် ဗြိတိသျှဘက်မှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ နှစ်ရှည်လများ ပဋိပက္ခများကြောင့် အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီသည် မြန်မာနိုင်ငံမှ နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး ထိုနေရာတွင် ၎င်း၏ပါဝင်မှုကို ချဲ့ထွင်ရန် စိတ်ဝင်စားမှု အနည်းငယ်သာ ပြသခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ၎င်းနှင့် ဗြိတိန်၏ မသင့်လျော်သော နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေးလုပ်ရပ်များစွာကြောင့် အလောင်းဘုရားသည် ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ရှိ မော်တင်စွန်းကျွန်းရှိ တပ်စခန်းကို ဖျက်ဆီးခဲ့ပြီး နိုင်ငံနှစ်ခုကြား ဆက်ဆံရေးကို ဆယ်စုနှစ်များစွာ ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။

ဤစာရွက်စာတမ်းသည် အလောင်းဘုရား၏ အမွေအနှစ်ကို ပြန်လည်အကဲဖြတ်ရန် ခွင့်ပြုခဲ့ပြီး ၎င်း၏အခန်းကဏ္ဍကို စစ်သည်တော်တစ်ဦးအဖြစ်သာ ရိုးရှင်းစွာ မှတ်ယူလေ့ရှိပြီး ပထဝီနိုင်ငံရေးနှင့် ကျွမ်းကျင်သော နိုင်ငံတကာသံတမန်တစ်ဦးအဖြစ် ၎င်း၏လုပ်ဆောင်ချက်များကို လျစ်လျူရှုထားသည်။

ဤနောက်ခံအခြေအနေအရ အလောင်းဘုရား၏ ရွှေပေစာသည် အနုပညာသမိုင်း၏ ထူးခြားသော အနုပညာလက်ရာတစ်ခုသာမက ဗြိတိန် (အထူးသဖြင့် အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီ) နှင့် ပြန်လည်နိုးကြားလာသော မြန်မာဘုရင့်နိုင်ငံတို့အကြား ခေတ်ပြိုင် ပထဝီနိုင်ငံရေးဆက်ဆံရေးကို မြင်တွေ့နိုင်သည့် ပြတင်းပေါက်တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။

### ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့မှတ်တမ်းအမွေအနှစ် စာရင်းဝင် 
၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် Gottfried Wilhelm Leibniz စာကြည့်တိုက်၊ မြန်မာနိုင်ငံ ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာနနှင့် ဗြိတိသျှ စာကြည့်တိုက်တို့သည် ရွှေပေစာကို မှတ်တမ်းအမွေအနှစ်အဖြစ် ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့မှတ်တမ်းအမွေအနှစ် စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းရန် အဆိုပြုလွှာ ပေးပို့ခဲ့သည်။ ဤလျှောက်လွှာကို ၂၀၁၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် အတည်ပြုခဲ့ပြီး ရွှေပေစာကို ထိုအချိန်မှစ၍ မှတ်တမ်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။

စာကြည့်တိုက်အဆောက်အအုံကို အချိန်ကြာမြင့်စွာ ပြန်လည်ပြုပြင်နေသောကြောင့် ယူနက်စကို ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ Verena Metze-Mangold က ၂၀၁၇ ခုနှစ် မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် စာကြည့်တိုက်ဒါရိုက်တာ Anne May အား ယူနက်စကို၏ လက်မှတ်ကို နောက်ဆုံးတွင် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ အခမ်းအနားသို့ မြန်မာသံအမတ် ဒေါ်ရီရီမြင့်၊ ဗြိတိသျှ စာကြည့်တိုက်မှ အရှေ့တောင်အာရှစုဆောင်းမှု၏ ထိန်းသိမ်းရေးမှူး Annabel Gallop၊ Welf နန်းဆက်ကို ကိုယ်စားပြုသော ဟန်နိုဗာမင်းသား Heinrich နှင့် အောက်ဆက်ဆိုနီပြည်နယ်၏ သိပ္ပံနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ပြည်နယ်ဝန်ကြီး Gabriele Heinen-Kljajić တို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။

## ကိုးကား 
* Jacques P. Leider: *King Alaungmintaya’s Golden Letter to King George II (7 May 1756). The story of an exceptional manuscript and the failure of a diplomatic overture. * Hanover, Gottfried Wilhelm Leibniz Bibliothek 2009.
* Jacques P. Leider: *La lettre du roi birman Alaungmintaya au roi de Grande-Bretagne George II (7 mai 1756): la re-découverte du manuscrit en or et son contexte historique.* In: *Comptes Rendus de l’Académie des Inscriptions et Belles Lettres.* 2011, I (janvier–mars), pp.&nbsp;155–173.
* Georg Ruppelt, Jacques Leider: *The Treasure of the Gottfried Wilhelm Leibniz Library in Hanover, Germany. The Golden Letter from King Alaungphaya of Myanmar to King Georg II of Great Britain.* Hanover, .
* Extensive bibliography in various languages  at der-goldene-brief.gwlb.de

## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* 
* ရွှေပေစာ၏ တရားဝင်ဝဘ်ဆိုက် 
* ရွှေပေစာအကြောင်းနှင့် နောက်ခံသမိုင်း ဗီဒီယို
* Der Goldene Brief aus Myanmar (ဂျာမန်ဘာသာဖြင့်) ဂျာမန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန

ကဏ္ဍ:စာရွက်စာတမ်းများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ-ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း ဆက်ဆံရေး
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှု