open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
အင်ချွန်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်

**အင်ချွန်းးအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်** (အင်္ဂလိပ်: Incheon International Airport, IATA: ICN, ICAO: RKSI) သည် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံရှိ အကြီးဆုံးလေဆိပ်ဖြစ်သလို ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံးနှင့် ခရီးသည် အဝင်အထွက် အများဆုံး လေဆိပ်များစားရင်းဝင် လေဆိပ်ဖြစ်သည်။ အဓိကအားဖြင့် အခြားနိုင်ငံများမှ ဆိုးလ်မြို့သို့ သွားရောက်သည့် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်များအား ဝန်ဆောင်မှုပေးသည့် လေဆိပ်လည်းဖြစ်သည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်မှစ၍ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကောင်းဆုံးလေဆိပ်ဟု သတ်မှတ်ခြင်းခံရသည်။ 

အင်ချွန်းလေဆိပ်သည် ဆိုးလ်မြို့ အနောက်ဘက် ၇၀ မီတာ (၄၃ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိပြီး ကိုရီးယားလေကြောင်း (Korean Air)၊ အေးရှားနားလေကြောင်း (Asiana Airlines) နှင့် ပိုလာ ကုန်တင်လေကြောင်း (Polar Air Cargo) တို့၏ အဓိကခြေကုတ်စခန်းဖြစ်သည်။  အင်ချွန်းလေဆိပ်သည်လည်း အရှေ့အာရှဒေသ၏ ခရီးသည်နှင့် ကုန်စည် လေကြောင်းပို့ဆောင်ရေး အချက်အချာ ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ကောက်ယူထားသည့် စာရင်းအရ ယင်းလေဆိပ်သည် အာရှတွင် ခရီးသည် ပို့ဆောင်မှု အဋ္ဌမမြောက်အများဆုံး၊ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ကုန်စည်ပို့ဆောင်မှု စတုတ္ထ အများဆုံးနှင့် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည် နံပတ် ၁၁ မြောက် အများဆုံး လေဆိပ်ဖြစ်သည်။ 

အင်ချွန်းလေဆိပ်ကို ၂၀၀၁ ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ဂင်ဖို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်ကို အစားထိုးခဲ့သည်။ ဂင်ပိုလေဆိပ်သည် လက်ရှိတွင် ပြည်တွင်းလေယာဉ်များ၊ တိုကျို (ဟာနဲ့ဒါ့)၊ ရှန်ဟိုင်း (ဟုန်ချောင်) နှင့် အိုစကာ (ကန်ဆိုင်း) သို့သာ ပြေးဆွဲသည်။ အင်ချွန်းလေဆိပ်တွင် ဂေါက်ကွင်း၊ စပါး (spa)၊ ကာစီနို (လောင်းကစားရုံ)၊ အိပ်စက်အနားယူခန်း၊ အင်ဒိုးဥယျာဉ်နှင့် ကိုရီးယား ယဉ်ကျေးမှု ပြခန်းများ တည်ရှိသည်။ 

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* Incheon International Airport  – Official Site
* Incheon International Airport Foreign Carrier Cargo Terminal 
* Official Site of Korea Tourism Org.: Incheon 
* Korea City Air Terminal 
* Korea Airport Service 
* New Airport Highway Co.  – Incheon International Airport Expressway
* Incheon International Airport Railroad (A'REX)
ကံရာဇာကြီး

ကံရာဇာကြီးသည် မဇ္ဈိမဒေသ ကပိလဝတ် ပြည်၌ ပထမဦးစွာ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ ရွှေ့ပြောင်းလာသော သကျသာကီဝင်မင်း အဘိရာဇာ၏သားကြီး ဖြစ်သည်။ 
အဘိရာဇာသည် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား ပွင့်တော်မမူမီ နှစ်ပေါင်း ၃၀၀ခန့်က၊ မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်း ရှေးအကျဆုံးမြို့တော်ဖြစ်သည့် 
သင်္ကဿဋ္ဌ တကောင်းပြည်ကို စတင်တည်ထောင်သည်။
သားတော် ကံရာဇာကြီးသည် ခမည်းတော် အဘိရာဇာ 
နတ်ရွာစံသောအခါ ညီတော် ကံရာဇာငယ်နှင့် ထီးမွေနန်းမွေ လု 
ကြရာ ရန်စစ်မထိုးဘဲ ကုသိုလ်စစ်ထိုးကြရာတွင် အရေးနိမ့် 
သဖြင့် ဗိုလ်ပါတို့ကို စုရုံးခေါ်ဆောင်ကာ သလ္လာဝတီမြစ်ကို 
ဆန်တက်၍ ကလေးတောင်ညိုအရပ်တွင် ရာဇဂြိုဟ်မြို့တော်ကို 
တည်ထောင်သည်။ (မှတ်ချက်။။ အချို့စာအုပ်များတွင် မင်းကြီး အဘိရာဇာက သားတော် နှစ်ပါးအနက် မည်သူသည် ထီးနန်းစည်းစိမ်နှင့် ထိုက်တန်လေသနည်းဟု စုံစမ်းလို၍ ညတွင်းချင်း စေတီတစ်ဆူစီ ပြီးအောင် တည်စေရာ သားတော်ငယ်က အလျှင်ပြီးသဖြင့် အိမ့်ရှေ့အရာ အပ်နှင်းတော်မူပြီး နောင်တွင် မင်းဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။)  ထိုမြို့တွင် ၆ လကြာမျှ ဗိုလ်ပါစုဆောင်း 
နေသည်။ ထိုမှတဖန် ကစ္ဆာပနဒီမြစ် အရှေ့ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်း 
ပြန်ကာ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့ကို တည်ထောင်ပြန်သည်။ ထို 
မြို့တွင် ၇၄ နှစ်တိုင် စံနေသည်။ ထိုမှတဖန် ရှေးမာလာယုမင်း 
တို့ တည်ထောင်ခဲ့သော ဓညဝတီမြို့ဟောင်းကို သိမ်းယူ၍ 
ထီးနန်းမြို့ပြ ပြင်ဆင်စံနေသည်။
ကံရာဇာကြီးတွင် သုဘဒ္ဒါဒေဝီမိဖုရားမှ မုဒုစိတ္တမည်သော 
သားတော်တစ်ပါး ဖွားမြင်သည်။ ထိုသားတော်ကို သုနာပရန္တ 
တိုင်းမှ ပျူ၊ ကမ်းယံ၊ သက်လူမျိုးတို့က မင်းလျာတောင်းသော 
ကြောင့် ပျူတို့အရပ်တွင် မင်းပြုစေရန် စေလွှတ်အုပ်ချုပ်စေ 
သည်။
## ကိုးကား
နာရိတ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်

**နာရိတ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်** (ဂျပန်-成田国際空港)  (IATA: NRT, ICAO: RJAA) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ တိုကျိုမြို့ပြ ဧရိယာကို ဝန်ဆောင်မှု ပေးနေသည့် လေဆိပ်ဖြစ်သည်။ တိုကျိုဘူတာမှ အရှေ့ဘက် ၅၇.၅ ကီလိုမီတာ (၃၅.၇ မိုင်)နှင့် နာရိတဘူတာမှ အရှေ့တောင်ဘက် ၇ ကီလိုမီတာ (၄.၃ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ နာရိတ လေဆိပ်သည် ဂျပန်သို့ ဝင်ထွက်သွားလာသော ကမ္ဘာလှည့် ခရီးသည်များအတွက် အဓိကလေဆိပ်ဖြစ်ပြီး အာရှနှင့် အမေရိကအကြား လေကြောင်းပို့ဆောင်ရေး အချိပ်အဆက် တစ်ခုဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
လန်ဒန် ဟိသ်ရိုး လေဆိပ်

**လန်ဒန် ဟိသ်ရိုး လေဆိပ်** (သို့) **ဟိသ်ရိုး** (IATA: LHR, ICAO: EGLL) သည် လန်ဒန်မြို့တော် ဟီလင်ဒန်မြို့နယ်တွင် တည်ရှိပြီး ယူနိုက်တက် ကင်းဒမ်းတွင် အကြီးဆုံး လေဆိပ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် စတုတ္ထမြောက်နှင့် ဥရောပတွင် ဒုတိယမြောက် ခရီးသည်ဝင်ထွက်မှု အများဆုံး လေဆိပ်ဖြစ်သည်။  ဟိသ်ရိုးသည် BMI လေကြောင်း၊ ဗြိတိသျှလေကြောင်းတို့၏ ဗဟိုအချက်အချာ ဖြစ်ပြီး ဗာဂျင် အတ္တလန္တိတ် လေကြောင်း အခြေစိုက်ရာ လေဆိပ်ဖြစ်သည်။ 

ဟိသ်ရိုးသည် လန်ဒန်မြို့လယ်ခေါင်၏ အနောက်ဘက် ၂၂ ကီလိုမီတာ (၁၄ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိပြီး အရှေ့မှအနောက်သို့ ပြိုင်တန်းနေသည့် လေယာဉ်ပြေးလမ်း ၂ လမ်းရှိသည်။ လေဆိပ် တာမီနာ အမှတ် ၅ ကို ၂၀၀၈ ခုနှစ် မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် အယ်လီဇဘက် ဘုရင်မမှ ဖဲကြိုးဖြတ် ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
ကံရာဇာငယ်

ကံရာဇာငယ်သည် မဇ္ဈိမဒေသ ကပိလဝတ်ပြည်မှ ပထမဦးစွာ မြန်မာနိုင်ငံတွင်းသို့ ရွှေ့ပြောင်းလာသော သကျသာကီဝင်မင်း၊အဘိရာဇာ၏ သားငယ်ဖြစ်သည်။
အဘိရာဇာမှာ သင်္ကဿရဋ္ဌ တကောင်းပြည်ကြီးကို စတင်တည်ထောင်သော မင်းဖြစ်သည်။ သားတော် ကံရာဇာငယ်သည် ခမည်းတော် အဘိရာဇာ
နတ်ရွာစံသောအခါ နောင်တော် ကံရာဇာကြီးနှင့် ထီးမွေနန်းမွေလုကြရာ ရန်စစ်မထိုးဘဲ ကုသိုလ်စစ်ထိုးကြရာတွင် အရေးသာရသဖြင့် တကောင်းပြည်ကို ဆက်ခံ စိုးအုပ်ရသည်။ (မှတ်ချက်။ ။ အချို့စာအုပ်များတွင် မင်းကြီး အဘိရာဇာက သားတော် နှစ်ပါးအနက် မည်သူသည် ထီးနန်းစည်းစိမ်နှင့် ထိုက်တန်လေသနည်းဟု စုံစမ်းလို၍ ညတွင်းချင်း စေတီတစ်ဆူစီ ပြီးအောင် တည်စေရာ သားတော်ငယ်က အလျှင်ပြီးသဖြင့် အိမ့်ရှေ့အရာ အပ်နှင်းတော်မူပြီး နောင်တွင် မင်းဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။) 
ထိုမင်း၏ သားတော်မှာ ဇမ္ဗူဒီပရာဇာ ဖြစ်သည်။ ကံရာဇာငယ်၏ သား၊ မြေး၊ အစဉ်အဆက်တို့သည် ၃၃ ဆက်တိုင် တကောင်းပြည်၌ပင် ဆက်လက် အုပ်စိုးကြ၍ နောက်ဆုံး
ဘိန္နကရာဇမင်းလက်ထက် စိန့်ပြည်မှ တရုပ်တရက်တို့ နှောင့်ယှက်သဖြင့် ကံရာဇာငယ် စိုးစံခဲ့သော တကောင်းပြည်ကြီးပျက်စီးသည်။

## ကိုးကား
အန်ဒရေ ဖရက်ဒရစ် ကော်နန်

နိုဘယ်ဆုရ ဆေးပညာရှင် အန်ဒရေ ဖရက်ဒရစ် ကော်နန်ကို ၁၈၉၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပါရီမြို့၌ မွေးဖွားသည်။ ငယ်စဉ်က ဘောလုံးချန်ပီယံလည်းဖြစ်သည့်ပြင် ခြေလျင်တောင်တက် အားကစားကိုလည်း အထူးပင်ဝါသနာထုံခဲ့သည်။ ပထမကမ္ဘာစစ်တွင် ပြင်သစ်စစ်သည်တစ်ဦးအဖြစ် ရွပ်ရွပ်ချွံချွံပါဝင်ဆင်နွဲခဲ့၍သူရဲကောင်းမှတ်တမ်းဝင် ကြယ်သုံးပွင့်ဆု ချီးမြှင့်ခံရသည်။

ကော်နန်သည် ၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပါရီတက္ကသိုလ်မှ ဆေးပညာဘွဲ့ ဆွတ်ခူးပြီးနောက် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုသို့ ပြောင်းရွေ့နေထိုင်သည်။ ကိုလံဘီယာတက္ကသိုလ် ဆေးကောလိပ်၌ စာပေပို့ချခဲ့သည်။ ဒစ်ကင်ဆန်ဒဗလျူရစ်ချတ်(၁၈၉၅-၁၉၇၃) နှင့် လက်တွဲ၍ အဆုတ်နှင့်နှလုံးဆိုင်ရာကုထုံးသုတေသနကို ပြုလုပ် သည်။ ကော်နန်သည် ၁၉၅၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၄ ခုနှစ်ထိ ဆေးပညာပါမောက္ခအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး နောက် ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် ဂုဏ်ထူးဆောင် ပါမောက္ခကြီးဖြစ်လာသည်။

ကော်နန်သည် ဗာရနာဖော့စမန်း (၁၉ဝ၄-၁၉၇၉)တွေ့ရှိထားပြီးသောနည်းကို ပိုမိုပြည့်စုံစေရန် ရစ် ချတ်နှင့်အတူလေ့လာဖြည့်ဆည်းနေစဉ် ရောဂါဖိစီးနေသော လူ့နှလုံး၏သဘောသဘာဝကို လည်းကောင်း၊ အခြေခံကျသော ခန္ဓာကိုယ် ချွတ်ယွင်းဖောက်ပြန်မှုကို တိကျစွာ ရှာဖွေနိုင်သောနည်းကိုလည်းကောင်း ထုတ်ဖော် ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ခုန်နေဆဲလူ့နှလုံး၏ အခန်းတစ်ခန်းထဲသို့ ချူပြွန်၏ တစ်ဘက်စွန်းကို သွင်းကာသွေးနမူနာထုတ်ယူ၍ ယင်းသွေးထဲ၌ အောက်ဆီဂျင်ပါဝင်မှု ပမာဏကိုကောက်ချက်ချနိုင်သည့် နည်းလမ်းကိုတိုးတက် ကောင်းမွန်အောင်ဖြည့်ဆည်းပေးခဲ့ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။

ကော်နန်သည် ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ချုပ်၏ လက်စကာဆေးပညာဆုကို ဆွတ်ခူးသည်။ ထို့ပြင် ရစ်ချတ်နှင့် ဖော့စမန်းတို့နှင့်အတူ ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် ဆေးပညာနှင့် ဇီဝကမ္မ ဗေဒဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆုကို ရရှိသည်။ နှလုံးရောဂါကုထုံး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ကြိုးပမ်းခဲ့သည့် ပြင်သစ်နိုင်ငံဖွား အမေရိကန် ဆေးပညာရှင် အန်ဒရေးဖရက်ဒရစ် ကော်နန်သည် ၁၉၈၈ ခုနှစ် မတ်လတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ် ဂရိတ်ဘာရင်တန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။

## ကိုးကား
စောင်းလျားပင်

**စောင်းလျားပင်**သည် အပင်ငယ်မျိုးဖြစ်၏။
ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ 'အဗားဟိုးအား ကရမ် ဗိုလာ'ဖြစ်၏။
အရွက်များသည် ရွက်ခြားပေါက်ကြသည်။ ပန်းပွင့်ကလေး
များသည် ငယ်၍ ညီညာသည်။ အရောင်မှာ ခရမ်းရောင်နု
ဖြစ်သည်။ အသီးအရောင်မှာ ပယင်းရောင်ရင့်ဖြစ်သည်။ အသီး
၌ စောင်းများပါရှိရာ ပိုင်းဖြတ်ကြည့်က ကြယ်ပုံသဏ္ဌာန် ပေါ်
သည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ကြယ်သစ်သီး (star fruit) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ စောင်းလျားပင်ကို မည်သည့်နေရာတွင်မျှ စနစ်တကျ စိုက်ပျိုးခြင်းမပြုချေ။ ဥယျာဉ်တွင် အပင်ပေါက်ကလေးများ ပေါက်ကြသော်လည်း၊ အနည်းအကျဉ်းမျှသာ အောင်မြင်သည်။
ဒပ်ချ အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစုတွင် စောင်းလျားပင်ကို မျိုးပွားရာ၌
တစ်နှစ်သားအရွယ်အပင်ကလေးများမှ ကိုင်းဖြတ်ဆက်ခြင်း၊
မျက်ကွင်းလှီး၍ စိုက်ပျိုးခြင်းတို့ဖြင့် မျိုးပွားယူကြသည်။
အသီးများမှည့်လာသောအခါ ဟင်းသီးဟင်းရွက်အဖြစ်
ငပိနှင့် စားလေ့ရှိကြသည်။ ထို့ပြင် သနပ်လုပ်၍ လည်းစားကြ
သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အသီး ဟင်းသီးဟင်းရွက်ပင်များ
စစ်စလီငှက်

**စစ်စလီ**သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်တွေ့ရသော ဝမ်းဘဲအမျိုးမျိုးအနက် တစ်မျိုးဖြစ်၏။ သတ္တဗေဒ(ပါဏဗေဒ‎) အမည်မှာ 'ဒင်ဒရိုစိုင်နာ ဂျာဗန်နိကား' ဖြစ်သည်။ စစ်စလီကို အရှေ့တိုင်းဒေသများတွင် အများအပြားတွေ့ရသည်။ ယခင်က မြန်မာနိုင်ငံတွင် အများအပြားတွေ့ရသော်လည်း ဖမ်းယူသတ်ဖြတ်ကြသောကြောင့် ယခုအခါ နည်းပါးလျက်ရှိ၏။ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးတို့တွင် ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်သူများပြားသော်လည်း အလွန်ပေါများစွာကျန်ရှိနေသေးသည်။ မိုးရာသီတွင် စစ်စလီကို ပို၍တွေ့ရသည်။ စစ်စလီ၏ အလျားမှာ ၁၇ လက်မရှိသည်။ အတောင်သည်ဝိုင်း၍ တစ်ကိုယ်လုံးမှာ အညိုရောင်လွှမ်းနေသည်။ ပျံသန်းရာတွင် မမြန်လှသော်လည်း တောင်ပံကိုအားစိုက်၍ ရိုက်ခတ်တတ်သည်။

စစ်စလီသည် အနီးအနား၌ သစ်ပင်ထူထပ်သော ရေအိုင်များတွင် ကျက်စားသည်။ ဖိုမတွဲ၍ဖြစ်စေ၊ အအုပ်အသင်းနှင့်ဖြစ်စေ နေတတ်သည်။ ရေကူးရာတွင် လျင်မြန်၍ ရေငုပ်ကျင်လည်သည်။ ခရု၊ ပက်ကျိများနှင့် အသီးအရွက်များကို စားတတ်သည်။ ရေတိမ်၌ အစာရှာဖွေစဉ် ဦးခေါင်းနှင့် လည်တိုင်ကို ဆန့်ထားတတ်သည်။ ကုန်းပေါ်၌မူ တည့်တည့်မတ်မတ်နေတတ်သည်။ ပျံသန်းနေစဉ် လေချွန်တတ်သည်။

စစ်စလီသည် ဇွန်လမှ စက်တင်ဘာလအတွင်း သားပေါက်သည်။ အများအားဖြင့် အသိုက်ကို မြေပြင်မှပေ ၂ဝ ခန့်မြင့်သော နေရာတွင်ပြုလုပ်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံ မြေပေါ်တွင် အသိုက်လုပ်သည်။ ကျီးသိုက်ဟောင်းများ၊ သစ်ပင်ခေါင်းများ၌လည်း အသိုက်လုပ်လေ့ရှိတတ်သည်။ တစ်မြုံလျှင် ၈ ဥမှ ၁ဝ ဥအထိရှိသည်။ ဥမှာ ဖြူဖွေးသည်။

### စစ်စလီကြီး
သာမန်စစ်စလီထက်ကြီးသော စစ်စလီကြီးမျိုးလည်းရှိသည်။ စစ်စလီကြီး၏ သတ္တဗေဒ(ပါဏဗေဒ‎) အမည်မှာ 'ဒင်ဒရို စိုင်နာ ဗိုင်ကာလာ' ဖြစ်သည်။ စစ်စလီကြီးကို အမေရိကတိုက်တောင်ပိုင်းနှင့် အလယ်ပိုင်း၊ အာဖရိကတိုက်၊ အိန္ဒိယ၊ မြန်မာနှင့် သီဟိုဠ် နိုင်ငံများတွင် တွေ့နိုင်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဧရာဝတီမြစ် အလယ်ပိုင်းနှင့် စစ်တောင်းမြစ်ဝှမ်းများ၌ အမြဲနေ၍ တောင်ပိုင်းရှမ်းပြည်တွင်လည်း တွေ့ရတတ်သည်။

အလျားလက်မ ၂ဝ ရှိသည်။ ခေါင်း၊ နှုတ်သီးနှင့် ခြေထောက်များ ကြီးမားသောကြောင့် အချိုးအစား မပြေပြစ်လှချေ။ တစ်ကိုယ်လုံး၏အရောင်မှာ သစ်ကျားခွံရောင် ပင်ဖြစ်သော်လည်း၊ ကိုယ်အထက်ပိုင်းသည်နက်၍ သစ်ကျားခွံရောင် အစင်းများရှိသည်။ တောင်ပံနက်၍ အမြီးဖြူသည်။ ပျံသန်းရာတွင် သန်မာ၍ လျင်မြန်သည်။

လူကိုကြောက်ရွံ့တတ်သဖြင့် ရွာအနီးရှိ ရေအိုင်၊ ချောင်းမြောင်းများသို့ လာလေ့မရှိချေ။ အလေ့အကျင့်မှာ သာမန် စစ်စလီနှင့် အတူတူပင်ဖြစ်သည်။ ပျံသန်းနေစဉ် စူးရှစွာ 
လေချွန်တတ်သည်။ ဇွန်လမှ စက်တင်ဘာလအတွင်း သားပေါက်သည်။ အသိုက်မှာ စစ်စလီ၏ အသိုက်နှင့်တူသည်။ တစ်မြုံလျှင် ၆ ဥမှ ၈ ဥအထိရှိသည်။ ဥခွံရောင်မှာ ဖြူဖွေး၍ ချောမွတ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးစုများ
စစ်တလိုင်းငှက်

**စစ်တစ်လိုင်းငှက်** (*Vanellus duvaucelii*) ကို ချောင်းတလိုင်းဟူ၍လည်းခေါ်သည်။ ထိုငှက်သည် တစ်တီတူးနှင့်အတူ 'ဗင်နယ် လင်နေး' မျိုးရင်းခွဲတွင်ပါဝင်သည်။ ပါဏဗေဒအမည်မှာ
'ဟော့ လော့တာရပ်စပိုင်နိုဆပ် ဒျူဗိုး ဆဲလီ' ဖြစ်သည်။ အလျား ၁၂ လက်မရှိ၏။ တောင်ပံတွင် ထူးထူးဆန်းဆန်း အတက်ပါရှိသည်။ ထိုအတက် ကို နားနေခိုက်တွင် မတွေ့မြင်ရချေ။ မည်ကဲ့သို့ အသုံးချမှန်းလည်း မသိရသေးချေ။

စစ်တလိုင်း၏ အသံမှာ တစ်တီတူး၏ အော်သံနှင့်တူသော် လည်း တစ်တီတူးအသံလောက် မစူးရှပေ။ စစ်တလိုင်းသည် သဲထူထပ်သော မြစ်ကမ်းပါးတွင် ကျက်စား၏။ မြစ်ရေကြီးသောအခါတွင် ဥယျဉ်နှင့် မြက်ခင်းပြင်များသို့ ရွေ့ပြောင်း၍ နေ၏။ ရေကူးကျင်လျင်၏။ ယင်းကိုတောတွင်းရှိ ချောင်းများတွင်တွေ့ရသည်။

စစ်တလိုင်းငှက်ကလေးများသည် နွေရာသီတွင်ပေါက်ကြသည်။ အသိုက်ကို ကမ်းစပ်သဲမြေတွင်၎င်း၊ ကျောက်စရစ်အကြားတွင်၎င်း၊ ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ တစ်မြုံလျှင် ၃ ဥမှ ၄ ဥအထိရှိ၏။ ဥမှာ တစ်တီတူး ဥနှင့် တူသော်လည်း အနည်းငယ် ပိုရှည်၍၊ အညိုရောက်များသည်။

ထိုငှက်မျိုးကို အိန္ဒိယ၊ မြန်မာ၊ အင်ဒိုချိုင်းနားနိုင်ငံများတွင်တွေ့ရ၏။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် မြစ်ချောင်းများ၌ ကျက်စားလေ့ရှိသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ တောင်များပေါ်၌ တွေ့ရသည်။ မေမြို့ရှိ ရေကန်များ၌လည်း တွေ့ရတတ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:စင်ရော်၊ ရေညှောင့်ကောင်နှင့် အလားတူငှက်များ
စစ်ပင်

စစ်ပင်သည် 'လီဂူမီနိုးစီး'မျိုးစဉ်တွင်၎င်း၊
'မိုင်မိုစီ'မျိုးစဉ် ခွဲတွင်၎င်း ပါဝင်သည်။ ယင်းကို
သိပ္ပံအမည်အားဖြင့် 'အယ်လ ဗစ်ဇိယာ ပရိုစာရာ' (Albizia procera) ဟု
ခေါ်သည်။ အမြင့်ပေ ၈ဝရှိ၍၊ ပင်စည် ရှည်လျားသည်။
ပင်စည်ကိုင်းနေသည်ကို အများအားဖြင့်တွေ့ရ သည်။ အပင်၏
အမြင့်ပိုင်းတွင် အကိုင်းအလက်များ ဖြာထွက် သည်။ အရွက်များ
အုပ်အုပ်ဆိုင်းဆိုင်း မရှိချေ။ နွေရာသီတွင် အရွက်များကြွေသည်။
အရွက်မှာ ငှက်မွေးကဲ့သို့သော ရွက်ဆိုင် များ နှစ်ထပ်ရှိ၍၊
ရုက္ခဗေဒအလိုအားဖြင့် နှစ်ခါငှက်မွေးရွက် ပေါင်းဟု ခေါ်သည်။
ထိုအရွက်တွင် ငှက်မွေးပုံ ရွက်ငယ်သုံးစုံ မှ လေးစုံထိပါရှိသည်။
အပွင့်အရောင်မှာ အဖြူရောင် ဖြစ်သော် လည်း၊ အဝါရောင်သန်း
နေသည်။ အပွင့်ငယ်၍ အခိုင်လိုက်ပွင့် သည်။ အသီးမှာ
သီးတောင့်မျိုး ဖြစ်၍ အညိုရောင်ရှိသည်။ အလျား ၄ လက်မ
မှ ၆ လက်မထိရှိ၍ အနံ ၁/၂ လက်မမှ ၉/၁ဝလက်မ
ထိရှိသည်။ အခေါက်မှာ ချောမွှတ်၍ အဝါနုရောင် သို့မဟုတ်
အစိမ်းရောင်သန်းလျက်ရှိသည်။ အကာမှာထူ၍ ခပ်ဖြူဖြူ
အရောင်ရှိသည်။ အညိုရောင်အနှစ်တွင် အရေး ကြောင်းများ
ပါရှိသည်။ အိမ်ဆောက်လုပ်ရာတွင် စစ်ပင်၏ အနှစ်ကို
အိမ်တိုင်အဖြစ်အသုံးပြု လေ့ရှိသည်။ ထို့ပြင် လယ်ယာ
စိုက်ပျိုးကရိယာများ ပြုလုပ်ရာတွင်လည်း ယင်းကို အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။

စစ်ပင်သည် ရင့်သန်လွယ်သော အပင်မျိုးဖြစ်သည်၊ ကုက္ကိုပင်ထက်ပင်
လျင်မြန်စွာ ကြီးထွားလာတတ်သည်။ သို့သော် အရွက်များအုပ်အုပ်
ဆိုင်းဆိုင်းမရှိသဖြင့် ကုက္ကိုပင် လောက်အရိပ်မကောင်းလှချေ။ 
စစ်ပင်သားသည် ဆန်ထောင်း မောင်းပြုလုပ်ရန်အတွက် ကောင်း
သည်။ စစ်ပင်ကို ကုက္ကိုပင်ကဲ့ သို့ မျိုးစေ့မှ၎င်း၊ အကိုင်းများကို
ဖြတ်၍၎င်း၊ မျိုးပွားယူနိုင် သည်။ စစ်ပင်ကို နုံးမြေပေါများရာ
ချောင်းကမ်းပါးများ၌ အများအားဖြင့် တွေ့ရသည်။ စိမ့်ပေါသော 
နေရာများ၌လည်း တွေ့ရ တတ်သည်။ ဟိမဝန္တာတောင်အနိမ့်ပိုင်း
တွင် စစ်ပင်ကို တွေ့ရသည့် အပြင် ယမုနာမြစ်ဝှမ်းအရှေ့ဘက်မှ 
အာသံပြည်နယ်၊ ဗင်္ဂလား၊ ချိုတာနဂ္ဂပူ၊ အိန္ဒိယကျွန်ဆွယ်၊ မြန်မာ
နိုင်ငံ၊ ကပ္ပလီကျွန်းတိုင် အောင် အနှံ့အပြားတွေ့ရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံနှင့်
အာသံပြည် နယ်တွင် စစ်ပင်များသည် ထန်းတော၊ အုန်းတောကဲ့သို့ 
စုရုံး၍ ပေါက်လျက် တွေ့ရှိရသည်။ 

## ကိုးကား
ရေဘဝဲ

သွေးအပူချိန်ပြောင်း သတ္တဝါမျိုး ဖြစ်သော **ရေဘဝဲ** () ဆိုသည်မှာ ကိုယ်ပျော့သတ္တဝါများ အထဲမှ (ကိုယ်ခန္ဓာအဖြစ်) ခေါင်းအပျော့ ၁ခုနှင့် ခြေတံ(လက်တံ)အပျော့ ၈ချောင်း ပါရှိသည့် မျိုးစဉ်(မျိုးအုံ) တစ်မျိုး ဖြစ်၏။ ယေဘုယျအားဖြင့် ခေါင်းပိုင်းတွင် မျက်လုံး ၂လုံးနှင့် စုပ်ခွက်များ ပါဝင်သော လက်တံ ၄စုံ (၈ချောင်း) ပါရှိသည်။ ပါးစပ်ပေါက်ကို ၎င်း (လက်တံတို့ ခေါင်းပိုင်းနှင့် ဆက်နေရာ) လက်တံရင်းများက ဝန်းရံလျက်သား ရှိနေ၏။

ရေဘဝဲအများစု၏ ကိုယ်ခန္ဓာ အတွင်းအပြင်တို့တွင် နံရိုးများ မရှိကြပေ။ ထို့အတွက်ကြောင့် ကျဉ်းမြောင်းသော နေရာများသို့ ကိုယ်ကိုရှုံ့၍ ဝင်ရောက်နိုင်သည်။ ရေဘဝဲများသည် အသိဉာဏ် မြင့်မားကြပြီး ကျောရိုးမဲ့ သတ္တဝါများတွင် ဉာဏ်ရည် အမြင့်မားဆုံး ဖြစ်နိုင်သည်။

ရေဘဝဲများသည် သမုဒ္ဒရာ အစိတ်အပိုင်း အတော်များများတွင် နေထိုင်ကြပြီး အထူးသဖြင့် သန္တာကျောက်တန်းများတွင် နေထိုင်လေ့ ရှိကြသည်။ သူတို့အား လိုက်လံဖမ်းဆီးသည့် သတ္တဝါများ ရန်မှ ကာကွယ်ရန်အတွက် ပုန်းအောင်းခြင်း၊ လျင်မြန်စွာ ထွက်ပြေးခြင်း၊ မှင်ကဲ့သို့ အရည်များ ထုတ်လွှတ်ခြင်းနှင့် အရောင်ပြောင်း၍ ပုန်းအောင်းခြင်းများကို လုပ်ဆောင်လေ့ ရှိကြသည်။

ရေဘဝဲများသည် ရေကူးသည့် အချိန်တွင် သူတို့၏ လက်တံများကို အနောက်တွင် အမြီးသဏ္ဌန် ပါလာလေ့ ရှိသည်။ ရေဘဝဲများ အားလုံးတွင် အဆိပ်ရှိကြသော်လည်း သေးငယ်ပြီး အပြာရောင် အကွင်းများ ပါရှိသည့် ရေဘဝဲတစ်မျိုးသာ လူကို သေစေနိုင်လောက်သည့် အဆိပ် ရှိသည်။

လေ့လာတွေ့ရှိထားသမျှ ရေဘဝဲမျိုးကွဲပေါင်း ၃၀၀ ခန့် ရှိပြီး ၎င်းမှာ စီဖာလိုပေါ့ဒ် (cephalopods) များ၏ သုံးပုံတစ်ပုံခန့်မျှ ဖြစ်သည်။ ရေဘဝဲ၏ အင်္ဂလိပ် အခေါ်အဝေါ် အော်တိုပတ်စ်မှာ ဂရိဘာသာစကားမှ ဆင်းသက်လာပြီး ခြေရှစ်ချောင်းဟု အဓိပ္ပာယ် ရသည်။

## အကိုးအကား 
ကဏ္ဍ:သတ္တဗေဒ
ကဏ္ဍ:တိရစ္ဆာန် မျိုးစဉ်များ
ကဏ္ဍ:ဇီဝဗေဒ
ကင်းမွန်

ကင်းမွန် (Cuttlefish)သည် အဏ္ဏဝါနေ ကျိချွဲ သတ္တဝါ (ခရုမျိုး) မျိုးပေါင်းစုမှ စပ္ပီးဒါ့ မျိုးစဉ်မှ ဖြစ်သည်။ ကင်းမွန်များ၊ ပြည်ကြီးငါးများ၊ ရေဘဝဲများနှင့် နော့တီးလက်စ်များပါဝင်သော မျိုးပေါင်းအား စီပလိုပေါ်ဒါ ဟုခေါ်သည်။ **ကင်းမွန်များ**တွင် အရိုးကဲ့သို့သော အခွံမာ၊ ကင်းမွန်ရိုး စသည့် ရေထဲတွင် သွားလာရာ၌ အသုံးပြုသော ထူးခြားသည့် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းပိုင်း ဖွဲ့စည်းမှုပုံစံများရှိသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကျိချွဲ သတ္တဝါများ
ပြည်ကြီးငါး

**ပြည်ကြီးငါး** (Squid)သည် ငါးတစ်မျိုးဟုသတ်မှတ်ကြသည့် သတ္တဝါမျိုးဖြစ်သည်။ ဘဝဲကဲ့သို့သော အမျိုးအစားတွင် ပါဝင်သည်။ ပြည်ကြီးငါး သို့မဟုတ် ကင်းမွန်ဆိုသည်မှာ ကျောရိုးမဲ့သတ္တဝါဖြစ်ပြီး သမုဒ္ဒရာ အတွင်းတွင် နေထိုင်လေ့ရှိသည်။ ပြည်ကြီးငါးများကို အချို့သော ဝေလငါးများက ဖမ်းယူ စားသောက်လေ့ရှိသည်။ ပြည်ကြီးငါးတွင် လက်တံ ၈ ချောင်း ရှိပြီး နှစ်ခုစီတွဲထားသော ဦးမှင် နှစ်စုံစီ ပါရှိသည်။

ကယ်ဆီယံဓာတ်ရှိသော ခွံမာကို မြေဩဇာအဖြစ်၎င်း၊ ငှက်စာအဖြစ်၎င်း အသုံးပြုကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ မြိတ်ဒေသတွင် ဟင်းလျာအဖြစ် ချက်ပြုတ်စားကြသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကျိချွဲ သတ္တဝါများ
ဟာနဲ့ဒါ့ လေဆိပ်

**ဟာနဲ့ဒါ့ လေဆိပ်** (ယခင်အမည် တိုကျို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်) (IATA: HND, ICAO: RJTT) သည် တိုကျိုမြို့ပြကြီးမှ ခရီးသည်များအား ဝန်ဆောင်မှု ပေးနေသည့် အဓိကကျသော လေဆိပ် ၂ ခုအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။ တိုကျိုဘူတာမှ တောင်ဘက် ၁၄ ကီလိုမီတာ (၈.၇ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ 

နာရိတ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ် မဖွင့်လှစ်မီ တိုကျိုဒေသသို့ သွားရောက်သော ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်များသည် ဟာနဲ့ဒါ့မှသာ ဝင်ထွက်ကြသည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေကြောင်းများ နာရိတသို့ ပြောင်းရွှေ့သွားပြီးနောက် ယခုတွင် ဟာနဲ့ဒါ့သည် ပြည်တွင်းလေကြောင်းနှင့် အနီးဝန်းကျင်ရှိ မြို့ကြီး အနည်းငယ်သို့သာ ပျံသန်းတော့သည်။ ၎င်းတို့မှာ ဆိုးလ် (ဂင်ပို)၊ ရှန်ဟိုင်း (ဟုန်ချောင်)၊ ဟောင်ကောင်နှင့် ထိုင်ပေ (စုန်းစန်း) တို့ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
ကောင်းမှုပင်

**ကောင်းမှုပင်** (*Anisoptera scaphula*) သည် သစ်ပင်ကြီးမျိုးဖြစ်၍ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ မလေးရှား၊ မြန်မာ၊ ထိုင်းနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:သစ်ပင်များ
ရှန်ဟိုင်း ဟုန်ချောင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်

**ရှန်ဟိုင်း ဟုန်ချောင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်** (တရုတ် - 上海虹桥国际机场; 上海虹橋國際機場) (IATA: SHA, ICAO: ZSSS) သည် ရှန်ဟိုင်းမြို့ရှိ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ် ၂ ခုအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။ ရှန်ဟိုင်း ဖူရှီးနှင့် ၁၃ ကီလိုမီတာ အကွာတွင် တည်ရှိပြီး လေဆိပ်အသစ် ရှန်ဟိုင်း ဖူတုန်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်ထက် မြို့ထဲနှင့် ပိုနီးသည်။ ဖူတုန်းလေဆိပ်မှာ မြို့လယ်ခေါင်နှင့် ၄၀ ကီလိုမီတာ ကွာဝေးသည်။

၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ဟုန်ချောင်လေဆိပ်တွင် ခရီးသည်ပေါင်း ၂၅,၀၇၈,၅၄၈ ဦး ဝင်ထွက်ခဲ့ပြီး တရုတ်နိုင်ငံတွင် စတုတ္ထမြောက် ခရီးသည် အများဆုံး လေဆိပ်ဖြစ်သည်။ ကုန်စည်တင်ချမှု ပမာဏအရ ပဉ္စမနှင့် လေယာဉ်အတက်အဆင်း အရေအတွက်အရ သတ္တမဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကုသလာသာမိ၊ ဆရာတော်ဘဒ္ဒန္တ၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ

## ကုသလသာမိ၊ ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တ၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ မိတ္ထီလာမြို့၊ သာသနဟိတကာရီ ပါဠိတက္ကသိုလ် ဥယျာဉ်ကျောင်းတိုက် (မြန်မာ ၁၂၆၃-) 
ဆရာတော်ဘဒ္ဒန္တ ကုသလသာမိကို မန္တလေးတိုင်း 
ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်၊ ဆားတောင်ရွာတွင် ခမည်းတော် 
ဦးရန်အောင်၊ မယ်တော် ဒေါ်ငြိမ်းရံတို့က ၁၂၆၃ ခုနှစ် 
ဝါဆိုလဆန်း ခုနစ်ရက် တနင်္လာနေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။
၁၂ နှစ်သားအရွယ်တွင် ခမည်းတော်၊ မယ်တော်တို့၏ 
ပစ္စယာနုဂ္ဂဟကို ခံယူ၍ စံရာတောင်ကုန်းသိမ် တောရ 
မင်းကျောင်းဆရာတော် ဦးအာစိဏ္ဏကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြုလျက် 
သာမဏေအဖြစ်သို့ ရောက်သည်။

ထို့နောက် ကမ်းနားကျောင်းဆရာတော် ဦးတေဇဝန္တထံတွင် 
သဒ္ဒါကျမ်း၊ ပုဒ်စစ်ကျမ်း၊ သင်္ဂဟကျမ်းများကို ပြီးဆုံးအောင် 
သင်ကြားသည်။ ၁၇ နှစ်သား အရွယ်တွင် မန္တလေးမြို့ မစိုးရိမ် 
တိုက် တိုက်အုပ် နာယက အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့ရ ဆရာတော် 
အရှင်သောမာဘိသိရီထံတွင် သဒ္ဒါကျမ်း၊ ရူပသိဒ္ဓိကျမ်း၊ 
မာတိကာ ဓာတုကထာကျမ်း၊ ယမိုက်အရကောက်ကျမ်းများကို 
ဆုံးခန်းတိုင် သင်ကြားခဲ့သည်။

မိတ္ထီလာမြို့နယ် ညောင်မြင့်ရွာနေ ဦးဆက်နှင့် ဒေါ်ဦးမေ 
တို့၏ပစ္စယာနုဂ္ဂဟဖြင့် တောမလေးထပ်ကျောင်း ဆရာတော်ကို 
ဥပဇ္ဈာယ်ပြု၍ ၁၂၈၃ ခုနှစ်တွင် ရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူ 
သည်။

ရဟန်းတစ်ဝါရပြီးနောက် ဒက္ခိဏာရာမဘုရားကြီးတိုက် 
ဆရာတော် ဦးနန္ဒိယထံတွင် ကစ္စည်းသဒ္ဒါကျမ်း၊ ဝိနည်းဆိုင်ရာ 
ကင်္ခါကျမ်း၊ ပါရာဇိကဏ် အဋ္ဌကထာကျမ်း၊ ပါစိတျာဒိ 
အဋ္ဌကထာကျမ်း စသော ကျမ်းများကို ပေါက်ရောက် 
ပြီးဆုံးအောင် သင်ကြားခဲ့သည်။ ဆရာတော်သည် ပင်းသာ 
ကျောင်း ဆရာတော်ကြီး ဦးခန္တီ၊ ဆရာတော် ဦးနာရဒ၊ 
ဆရာတော်ကြယ်၊ တောင်မြို့ မင်္ဂလာရာမတိုက်သစ် ဆရာတော် 
ဦးဓမ္မသာမိ၊ ဆရာတော် ဦးပခန်းတို့ထံတွင် လောကတ္တရာစာပေ 
များကို နှစ်ပေါင်းများစွာ သင်ကြားခဲ့သည်။

ဆရာတော်သည် အစိုးရက ကျင်းပသော ပထမပြန်စာမေးပွဲ 
ပထမငယ်၊ ပထမလတ်၊ ပထမကြီးတန်းတို့ကို လည်းကောင်း၊ 
ဝံသာနုအမျိုးသားစာမေးပွဲ ပထမကြီးတန်းကိုလည်းကောင်း၊ 
ရန်အောင်မြို့ သာသနာ နုဂ္ဂဟအသင်းစာမေးပွဲ ပထမကြီး 
တန်းကို လည်းကောင်း အောင်မြင်တော်မူခဲ့သည်။

၁၂၉၉ ခုနှစ်တွင် မိတ္ထီလာမြို့ ဘူတာဟောင်း ဥယျာဉ် 
တိုက်ကို စာသင်တိုက်ဖွင့်လှစ်ပြီး စာသင်သားများစွာတို့ကို 
ပရိယတ္တိစာပေများ ပို့ချပေးခဲ့သည်။ ၁၃၂၃ ခုနှစ်တွင် ဥယျာဉ် 
စာသင်တိုက်ကြီးကို ပါဠိတက္ကသိုလ်စာသင်တိုက်ကြီးအဖြစ် 
တိုးချဲ့ပြီး ကျောင်းအုပ်ဆရာတော်အဖြစ် ပရိယတ္တိတာဝန်ကို 
ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဆရာတော်သည် ဆဋ္ဌသံဂါယနာ တင်စဉ် 
အခါ၌လည်း ပထမသန္နိပါတ ပါဠိဝိသောဓကအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ 
အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ပါဠိအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် လည်းကောင်း 
ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဝိနိစ္ဆာယဌာနတွင် ခရိုင်ဝိနည်းဓိုရ် 
ဆရာတော်၊ နိုင်ငံတော်ပါဠိတက္ကသိုလ် ဓမ္မာစရိယ စာမေးပွဲ 
များနှင့် ပါဠိပထမပြန် စာမေးပွဲများ ကြီးကြပ်ရေး ဥက္ကဋ္ဌ 
အဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။ မိတ္ထီလာမြို့ 
ရွှေမြင်တင်မဟာစေတီတော်ကြီး၊ ဘိုးဘွားရိပ်သာ၊ ပဋိပတ္တိ 
ပြန့်ပွားရေးအဖွဲ့ စသည်တို့၏ ဩဝါဒါစရိယအဖြစ် ဆောင်ရွက် 
တော်မူလျက် ရှိသည်။ ထို့ပြင် နိုင်ငံတော် ဗဟိုသံဃာ့ 
ဝန်ဆောင်အဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်တော်မူလျက်ရှိသည်။

ဆရာတော်သည် နာမောတဿဒီပနီ၊ ဩကာသဒီပနီ၊ 
မင်္ဂလတ္ထဒီပနီ၊ ရတနတ္တယ ပကာသနီကျမ်းတို့ကို ပြုစု 
ရေးသားတော်မူခဲ့သည်။

ဤသို့ သာသနာတော်၏ အကျိုးကို စွမ်းစွမ်းတမံ 
ဆောင်ရွက်တော်မူသောကြောင့် ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္ဒ ကုသလ 
သာမိသည် ၁၉၈၄ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် 
ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော် 
ကောင်စီက ဆက်ကပ်လှူဒါန်းသော အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ 
ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို အလှူခံရရှိတော်မူသည်။

## ကိုးကား
ကစ်ရှမြို့

အီရတ်နိုင်ငံ၏မြို့တော်ဖြစ်သော ဘဂ္ဂဒက်မြို့၏ တောင်ဘက် မိုင် ၁၀ဝ ခန့်အကွာ၊ ယူဖရေးတီးနှင့် တိုင်းဂရစ်မြစ်များအကြားတွင် မြို့ပျက်နေရာတစ်ခုတည်ရှိ၏။ ယင်းမှာ ရှေးနှစ်ပေါင်း ၅ဝဝဝ ခန့်က လူနေအိမ်ခြေစည်ကားလျက် ခမ်းနားကြီးကျယ်သော ကစ်ရှမြို့တည်ရာအရပ် ဖြစ်သည်။ ထိုကစ်ရှမြို့မှာ ကမ္ဘာကိုရေလွှမ်းပြီးနောက် ရှေးဦးစွာ တည်ဆောက်ခဲ့သော မြို့ဖြစ်ကြောင်းနှင့် ထိုမြို့ပျက်နေရာ အတွင်းမှ တူးဖော်ရရှိသော ကျောက်စာများတွင် ဖော်ပြပါ ရှိသည်။ ထိုပြင် ဆူမီးယားရီးယန်းလူမျိုးတို့ ကောင်းစားစဉ်က မြို့တော်ဟောင်းကြီးဖြစ်ကြောင်းနှင့် ကမ္ဘာအရှေ့အနီးပိုင်းတွင် ယဉ်ကျေးမှု စတင်ထွန်းကားရာအရပ်ဖြစ်ခဲ့သည်ဟုလည်း ဆိုကြ သည်။ မြို့ပျက်အတွင်းရှိတောင်ပို့ကြီးတစ်ခုကို အမြင့်ဆုံးနေရာမှ အောက်ပေ ၆ဝ ခန့်နက်အောင် တူးဖော်ကြည့်ရာတွင် ကျောက် လက်နက်များကို အသုံးပြုသော ကျောက်ခေတ်မှ ခရစ်တော် ပေါ်ထွန်းသည့်ခေတ်အထိ ထိုကာလအပိုင်းအခြား အတွင်း အသုံးပြုခဲ့သော ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ဝတ္ထုပစ္စည်း များကို တွေ့ရှိခဲ့၏။ ထိုပြင် မြေအောက်ပေ ၄ဝ အနက်တွင် နုံးမြေဆီလွှာကို တွေ့ရှိရခြင်းကြောင့် ခရစ်တော်မပေါ်မီနှစ်ပေါင်း ၃ဝဝဝ ကျော်လောက်ကပင် ထိုမြို့ကို ရေလွှမ်းမိုးသွားခဲ့ဘူး သည်ဟု ယူဆကြ၏။ အချို့ကလည်း ထိုနုံးမြေဆီလွှာသည် သမ္မာကျမ်းစာတွင် ဖော်ပြပါရှိသော ရေလွှမ်းမိုးမှုကြီး၏ အထောက်အထားဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
 

## ကိုးကား
ကတ္တရာစေး

ကျောက်မီးသွေး၊ သစ်သား၊ အရိုးများနှင့် 
အခြားအလားတူဩဂဲနစ်ပစ္စည်းများကို လေအလုံပိတ်ပြီးနောက် မီးပြင်းတိုက်ပေးသောအခါ ထိုပစ္စည်းများမှ အခိုးများထွက် လာသည်။ ထိုအခိုးများကို ပေါင်းခံနည်းဖြင့် အအေးခံယူရာတွင် ပျစ်၍ မည်းနေသော ဆီကဲ့သို့သော အရည်ကိုရရှိ၏။ ထိုအရည်မှာ ကတ္တရာစေးပင်ဖြစ်သည်။ အများအားဖြင့် ကတ္တရာစေးကို 
သစ်သားနှင့် ကျောက်မီးသွေးတို့မှထုတ်ယူလေ့ရှိကြ၏။ ထို ကတ္တရာတို့ကို သစ်သားကတ္တရာနှင့် ကျောက်မီးသွေးကတ္တရာ ဟူ၍ ခွဲခြားခေါ်ဝေါ်ကြလေသည်။

သစ်သားကတ္တရာကို များသောအားဖြင့် ထင်းရှူးမျိုးဝင် သစ်သားတို့မှ ထုတ်ယူရရှိရာ ဥရောပတိုက်မြောက်ပိုင်းရှိ ထင်းရှူးတောများမှလည်းကောင်း၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု မြောက်ကယ်ရိုလီးယားပြည်နယ်ရှိ ထင်းရှူးတောများမှလည်းကောင်း၊ အမြောက်အမြား ရရှိသည်။ ဆွီဒင်နိုင်ငံ ထင်းရှူးပင်များမှရသော ကတ္တရာစေးများမှာ အလွန်ကောင်းသဖြင့် အထူးပင်နာမည်ရသည်။ ထိုကတ္တရာစေးတွင် ကရီအိုစုတ် အမြောက်အမြားပါဝင်သောကြောင့် သစ် 
သားများ၊ ကြိုးများနှင့် ကြိတ်သက္ကလတ်များကို ပိုးမစား၊ ပိုးမတောက်ဘဲ တာရှည်ခံအောင် သုတ်လိမ်းပေးရန်အတွက် များစွာအသုံးပြုကြ၏။ ထိုပြင် ဆေးဝါးဖော်စပ်ရာနှင့် အန်တီ 
ဆက်ပတစ်ဆေးဆပ်ပြာများ လုပ်ကိုင်ရာတို့တွင်လည်း အသုံးပြုကြသေး၏။

ကျောက်မီးသွေးကတ္တရာများသည် ဆိုးဆေးအမျိုးမျိုးကို စီမံဖော်စပ်ရာ၌လည်းကောင်း၊ ဆေးဆပ်ပြာများနှင့် အခြားထင်ရှားသော 
စက်မှုလုပ်ငန်းများတွင်လည်းကောင်း များစွာအသုံးဝင်သည်။ 

ရှေးခေတ်မှစ၍ ယခုခေတ်တိုင်အောင် လှေစပ်ကြောင်းများမှ ရေမဝင်နိုင်စေရန် ထိုစပ်ကြောင်းများထဲသို့ ပိတ်စကြိုးစများကို 
ရိုက်သွင်းပြီးလျှင် ပစ်ချကတ္တရာဖြင့် ဆို့ပိတ်ဖာထေးခဲ့ကြသည်။ ယင်းသို့ ပြုလုပ်ရာတွင် အသုံးပြုသော ပစ်ချကတ္တရာမှာ 
ထင်းရှူးကတ္တရာ သို့မဟုတ် ကျောက်မီးသွေးကတ္တရာကို မီးတိုက်ပြီးနောက်ရရှိသည့် သစ်စေးကဲ့သို့သော ပစ္စည်း အမည်းဖြစ်၏။ 
ပစ်ချကတ္တရာကို ရေနံစိမ်း၊ အရိုးများရသော ကတ္တရာစေးနှင့် အမဲဆီ၊ သစ်အဆီများမှ အဆီထုတ်ပြီးနောက် ကျန်ကြွင်းနေသော ပစ္စည်းတို့မှလည်း ထုတ်ယူနိုင်၏။ အရိုးကတ္တရာနှင့် 
အမဲဆီ၊ သစ်အဆီများမှရသော ပစ်ချ ကတ္တရာများမှာ အရောင်တင်ဆီများပြုလုပ်ရာတွင် များစွာ အသုံးဝင်သည်။ သစ်သား ကတ္တရာမှရသော ပစ်ချကတ္တရာကို သစ်သားများ ပိုးမစား၊ ခြမစားရန်နှင့် မိုးခံလေခံရန် သုတ်လိမ်းပေးရာတွင် အမြောက်အမြား အသုံးပြုကြ၏။ ကျောက်မီးသွေး ကတ္တရာမှရသော ပစ်ချကတ္တရာကို အရောင်တင်ဆီအနက် ဖော်စပ်ရာတွင် လည်းကောင်း၊ သံချောင်းသံပြားများ သံချေး မတက်စေရန် သုတ်လိမ်း 
ပေးရာတွင်လည်းကောင်း၊ ဆီမှိုင်းများဖော်စပ်ရာတွင်လည်းကောင်း အမြောက်အမြား 
အသုံးပြုကြ၏။ ဥရောပမြောက်ပိုင်း ဖင်လန်နိုင်ငံမှထွက်သော ဗာဂန်ဒီ ပစ်ချကတ္တရာသည် ဆေးဝင်ပစ္စည်းဖြစ်၍ ဆေးဝါးဖော်စပ်ရာတွင် များစွာ အသုံးဝင်သည်။

## ကိုးကား
ကတ္တဝါငှက်

**ကတ္တဝါငှက်** (Cockatoo) သည် ကြက်တူရွေးကဲ့သို့ လိမ်မာရေးခြားခြင်းမရှိလှသော်လည်း ကြက်တူရွေးကဲ့သို့ပင် စကားပြောနိုင်သည်။ သို့သော် ကြက်တူရွေးလောက် အမှတ်သညာ 
မရှိဘဲ စကားတစ်ခွန်းကိုသာ အထပ်ထပ်အခါခါ ပြန်လည် ရွတ်ဆိုတတ်သည်။ ကတ္တဝါအစစ်ကို ကက်ကတ္တဝါဟု ခေါ် သည်။ ဩစတြေးလီးယားတိုက်နှင့် အရှေ့အိန္ဒိယကျွန်းစုတို့တွင် 
တွေ့ရ၏။ မျိုးစိတ်ပေါင်း ၂၁ မျိုးခန့်ရှိပြီး Cacatuidae ဟုခေါ်သည့် မျိုးတွင်ပါဝင်သည်။ အသွေးအရောင်မှာနေထိုင်ရာ အရပ်ဒေသအလျောက် အဖြူသက်သက်၊ ကိုယ်လုံးအဖြူအမောက်အဝါ ( Sulphur Crest) ၊ ကိုယ်အမဲပေါ် တွင် ရင်အုပ်အနီ၊ အမြီးအနီ၊ အဝါ၊ အဖြူ (Red tailed,White tailed, Yellow Tailed - Black Cockatoo)အမျိုးများ၊ Cockatiel ခေါ် အသေးဆုံး အနွယ်၊ ဒေသ အခေါ် Gang Gang မျိုး အဖို ၌ မျက်နှာ နှင့်အမောက်၌ အနီရောင်၊ တကိုယ်လုံး မီးခိုးရောင် အမျိုး၊ ဒေသ အခေါ် Plum Cockatoo သည် အကြီးဆုံး အမျိုးဖြစ်၍ မိတ်လိုက်ချိန် ၌ အဖိုသည် သစ်ခေါင်း ကို အရွယ်တော် သစ်ကိုင်းကို ချိုး၍ စည် တီးသလို တီးကာ အဖော်ရှာတတ်သောအမျိုး၊ ပန်းရောင်၊မီးခိုးစပ် Galah ဟုခေါ်သော အမျိုး၊ Major Mitchell ဟုခေါ်သော အမျိုး၊ စသည်ဖြင့် မြောက်မြားစွာ ရှိသည်။ ကတ္တဝါ၌ ကြီးမားသောဦးခေါင်းရှိ၍ ထိုဦးခေါင်းပေါ်တွင် အမျိုးကို လိုက်၍ အမောက်အရောင် ကွဲပြားပါသည်။ အဆိုပါအမောက်မှာ ယပ်တောင်သဖွယ်ဖြစ်လျက် စိတ်ဆန္ဒအလျောက် ထောင်ကြွ လာစေနိုင်၏။ အမွှေးအတောင် အရောင်အသွေး လှပရာ၌ ကက်ဗီးတားကတ္တဝါမျိုးမှာ ပြိုင်ဖက်ကင်းပေသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကြက်တူရွေးများ
ကဏ္ဍ:အိုရှန်းနီးယားတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကတ္တရာ

**ကတ္တရာ **သည် ဟိုက်ဒရိုကာဗွန်ဒြပ်ပေါင်း အမျိုးမျိုး ပါဝင်သည့် ဗစ်တျူမင်ကတ္တရာခေါ် ပစ္စည်းတစ်မျိုးမှ ရရှိသည့် ဟိုက်ဒရိုကာဗွန် မျိုးစုံ ပါဝင်သည့် သတ္တုတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ကတ္တရာအရောင်မှာ အညို သို့မဟုတ် အမည်းဖြစ်သည်။ အချို့ ကတ္တရာသည် မည်း၍ အရောင်လက်၏။ အချို့မှာ တွင်းထွက် ကျောက်မီးသွေးများမှရသော ကတ္တရာစေးကဲ့သို့ ကပ်စေးစေး ရှိ၏။ ကတ္တရာကို တစ်ခုခုတွင်ထည့်၍ မီးတိုက်ပေးသောအခါ အပူချိန် စင်တီဂရိတ်ဒီဂရီ ၁၀ဝ တွင် အလွယ်တကူ အရည်ပျော်၍ ထူထပ်သောမီးခိုးလုံးများထွက်လာ၏။ 

ကတ္တရာကို တောင်အမေရိကတိုက် အော်ရင်နိုးကိုးမြစ်ဝ အလွန်တွင် တည်ရှိသော ထရင်းနီဒက်ကျွန်းမှ အမြောက်အမြား ရရှိသည်။ ထိုကျွန်းရှိ ကတ္တရာကျင်းများမှာ ရေကန်ကြီးသဖွယ်ဖြစ်၍ အကျယ်မှာတစ်မိုင်ခန့်ပင်ရှိ၏။ ထိုကတ္တရာကျင်း တည်နေရာသည် ရွှံ့မီးတောင်သေ၏ထိပ်ဝဖြစ်ဟန်တူသည်။ ထူး ခြားသောအချက်တစ်ရပ်မှာ ကျင်းတစ်ကျင်းမှ ကတ္တရာကို အမြောက်အမြား ထူးဖော်ထုတ်ယူသော်လည်း ကတ္တရာများပြန်၍ ပြည့်လာသောအချက်ပင်ဖြစ်၏။ ယင်းသို့ပြန်ပြည့်လာခြင်း အကြောင်းမှာ ကတ္တရာကျင်းရှိရာမြေအောက်မှ ကတ္တရာများသည် အပေါ်သို့ အစဉ်မပြတ်တက်လာနေသောကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ကတ္တရာကို တောင်အမေရိကတိုက် ဗင်နီးဇွီးလား နိုင်ငံမှလည်းကောင်း၊ ကျူးဗားကျွန်းမှလည်းကောင်း၊ အများအပြားတူးဖော်ရရှိကြသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကာလီဖိုးနီးယား ပြည်နယ်မှ ထွက်သော ကတ္တရာသည် အလွန်ကောင်းသောကြောင့် မည်သို့မျှ ပြုပြင်မပေးရဘဲ လမ်းခင်းရန်အတွက် အသုံး ပြုနိုင်ပေသည်။ ကတ္တရာကို အခြားအမေရိကန်ပြည်ထောင်စုပြည်နယ်များ၊ ကနေဒါပြည်နှင့် ဥရောပတိုင်းပြည်များမှလည်း ရနိုင်သည်။

ရှေးနှစ်ပေါင်းများစွာက ပင်လယ်အောက်တွင် နစ်မြုပ်လျက်ရှိသော အပင်နှင့် တိရစ္ဆာန်တို့၏ အကြွင်းအကျန်တို့သည် သဘာဝအလျောက် တဖြည်းဖြည်း ရေနံဘဝသို့ပြောင်းသွား၍ ထိုရေနံဘဝမှတစ်ဖန် နှစ်လရှည်ကြာလတ်သော် ကတ္တရာဖြစ် လာသည်ဟု ဘူမိဗေဒပညာရှင်အားလုံးလောက်တို့က တညီ တညွတ်တည်းယူကြ၏။ ယင်းသို့ဖြစ်လာပုံမှာ မြေအောက်တွင် ကတ္တရာအဖြစ် မရောက်မီ ရေနံဘဝနှင့်ရှိနေစဉ် ရေနံမှပေါ့ပါး သော ဆီတို့သည် မြေကြီးပပ်ကြောင်းအက်ကြားမှ သဘာဝ အလျောက် အငွေ့ပျံ၍ တက်သွားကြ၏။ ယင်းသို့ အငွေ့ပျံ တက်သွားရာမှ ကျန်ရှိနေသောရေနံသည် အောက်ဆီဂျင်နှင့် ပေါင်းစပ်ပြီးလျှင် ကတ္တရာဖြစ်သွား၏။ ကတ္တရာရိုင်းကိုကျို၍ ဗစ်တျူမင်ခေါ် တွင်းထွက်ကတ္တရာစေးကဲ့သို့သောပစ္စည်းများ၊ သဲများ၊ ကယ်လဆီယမ်ကာဗွန် နိတ်များနှင့် ရောစပ်၍ အင်္ဂတေပြုလုပ်ကြသည်။

အနက်ရောင်အရောင်တင်ဆီများ၊ အိမ်မိုးရန်တရပတ်များနှင့် ရေခံစက္ကူများကို ကတ္တရာဖြင့် ပြုလုပ်စီမံကြ၏။ ထို့ပြင် တံတားများနှင့် အဆောက်အဦအုတ်မြစ်များတွင်လည်း ရေမဝင်စေရန် ရေခံပစ္စည်းအဖြစ်ဖြင့် အသုံးပြုကြသေး၏။ ရှေးအခါကပင် ကတ္တရာကို လမ်းခင်းရာ၌အသုံးပြုခဲ့ကြရာ ယခု အခါ၌ကား လမ်းများပိုမိုခိုင်ခံ့၍ တာရှည်ခံနိုင်စေရန် ကတ္တရာကို သဲများ၊ ကျောက်အကြေများနှင့် ရောစပ်၍သုံးစွဲကြသည်။ 

## ကိုးကား
ရှန်ဟိုင်း ဖူတုန်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်

**ရှန်ဟိုင်း ဖူတုန်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်** (တရုတ် - 上海浦东国际机场;  上海浦東國際機場) (IATA: PVG, ICAO: ZSPD) သည် အာရှဒေသ အထူးသဖြင့် အရှေ့အာရှဒေသရှိ လေကြောင်းပို့ဆောင်ရေး ဗဟိုအချက်အချာ ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည်လည်း ရှန်ဟိုင်းမြို့ပြဒေသကို ဝန်ဆောင်မှုပေးနေသည့် အဓိက အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်ဖြစ်သည်။ မြို့လယ်မှ ၃၀ ကီလိုမီတာ (၁၉ မိုင်) ခန့် ကွာဝေးပြီး ဧရိယာမှာ ၄၀ စတုရန်း ကီလိုမီတာ (၁၅ စတုရန်း မိုင်) ကျယ်ဝန်းကာ ဖူတုန်းမြို့နယ် အစွန်းတွင် တည်ရှိသည်။

ဖူတုန်းလေဆိပ်သည် အရှေ့ပိုင်း တရုတ် လေကြောင်း (China Eastern Airlines)၊ ရှန်ဟိုင်းလေကြောင်း (Shanghai Airlines) နှင့် တရုတ်လေကြောင်း (အဲယားချိုင်းနား) (Air China) တို့၏ အဓိက အခြေစိုက်စခန်း ဖြစ်သည်။ လေဆိပ် အဆောက်အဦးတွင် အပြိုင်ဆောက်ထားသည့် တယ်မီနယ် ၂ ခုနှင့် ဘေးတစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် ပြေးလမ်း ၃ ခု အပြိုင် ဖောက်လုပ်ထားသည်။  ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် နောက်ထပ် တယ်မီနယ် ၁ ခုနှစ် ပြေးလမ်း ၂ ခု ထပ်မံ ဆောက်လုပ်ရန် လျာထားသည်။ ခရီးသည် ဦးရေ သန်း ၆၀ မှ ၈၀ အထိတိုးမြှင့်နိုင်မည့်အပြင် ကုန်စည် တန်ချိန် ၆ သန်း ကိုင်တွယ်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။  တယ်မီနယ် အဆောက်အဦး နှစ်ခုအကြားတွင် သံလိုက်ရထားဘူတာ တည်ရှိပြီး လေဆိပ်မှ မြို့တွင်းသို့ ၇ မိနစ် ၂၀ စက္ကန့်အတွင်း ရောက်ရှိနိုင်သည်။ ဖူတုန်းလေဆိပ်သည် တရုတ်ပြည်တွင် အနည်းစု ၂၄ နာရီပတ်လုံး ဖွင့်လှစ်သည့် လေဆိပ် တစ်ခုဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
ပင်မဆဲလ်

**ပင်မဆဲလ်** (stem cell) များသည် ဗဟုကလာပ်စည်း သက်ရှိများတွင် တွေ့ရသည့် ဆဲလ်များဖြစ်သည်။ ၎င်းဆဲလ်များ၏ ထူးခြားချက်မှာ မိုင်တိုးစစ် (mitosis) ဆဲလ်ကွဲထွက်မှု ဖြစ်စဉ်မှတဆင့် အခြားအင်္ဂါများ လိုအပ်သည့် ဆဲလ်အမျိုးမျိုးအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်း ကနေဒါနိုင်ငံ တိုရွန်တို တက္ကသိုလ်မှ ပညာရှင် အဲနက် မက္ကူးလော့ချ် (Ernest McCulloch) နှင့် ဂျိမ်းစ် ထီးလ် (James Till) တို့ တွေ့ရှိခဲ့ပြီးနောက် ပင်မဆဲလ် လေ့လာချက်များ တိုးပွားလာသည်။

နို့တိုက်သတ္တဝါများ၏ ပင်မဆဲလ်များကို အဓိကအားဖြင့် ၂ မျိုးခွဲခြားနိုင်သည်။ ၎င်းတို့မှာ သန္ဓေသား ပင်မဆဲလ်နှင့် အရွယ်ရောက် ပင်မဆဲလ် တို့ဖြစ်သည်။ ကြီးထွားဖွံ့ဖြိုးဆဲ သန္ဓေသားများမှ ပင်မဆဲလ်များသည် အင်္ဂါအသီးသီးမှ လိုအပ်သည့် ဆဲလ်များအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားနိုင်သည်။ အရွယ်ရောက်ပြီးသူများမှ ပင်မဆဲလ်များသည် ပျက်စီးသွားသော ဆဲလ်များနေရာတွင် အစားထိုးကာ ပြင်ဆင်ပေးနိုင်သည်။ 

ယနေ့တွင် ပင်မဆဲလ်များကို ဓာတ်ခွဲခန်းတွင် မွေးမြူပြီး ကြွက်သား သို့မဟုတ် အာရုံကြော စသည်ဖြင့် လိုအပ်သည့် တစ်သျှူးများနှင့် တူညီသည့် ဆဲလ်များအဖြစ် ပြောင်းလဲစေနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် နောင်တွင် အယ်ဇိုင်းမားကဲ့သို့သော ရောဂါများကို ကုသပေးနိုင်မည်ဟု ပညာရှင်များက ယုံကြည်ကြသည်။

## ကိုးကား
ဒူးရင်းသီး

**ဒူးရင်းသီး**သည် မြန်မာပြည်တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းသော အသီးတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ပင်စည်မှာ ကြီးမားလှပြီး အမြင့်မှာလည်း မြင့်မားလှပါသည်။ ဒူးရင်းပင်သည် ကျောက်စရစ်မြေနီကို ပို၍ ကြိုက်ဟန်တူသည်။ 
အရွက်မှာလည်း အရောင်နှစ်မျိုးပါရှိသည်။ ကျောဘက်တွင် ရွှေအိုရောင်ရှိပြီး၊ တဖက်တွင် အစိမ်းရည်နုနုပင်ဖြစ်သည်။ မှည့်လျှင် ပင်မြင့်ပေါ်မှ အလိုအလျှောက်ပြုတ်ကျလာသည်။ ပင်မြင့်မှ ပြုတ်ကျလာသော်လည်း မပျက်မစီးဘဲ ပင်ကိုအတိုင်းပင် တည်ရှိလျက် ရှိသည်။
ဒူးရင်းသီး တစ်လုံးဟာ ပုံမှန်အားဖြင့် အလျား
၃၀ စင်တီမီတာ (၁၂ လက္မ) အချင်း ၁၅ စင်တီမီတာ (၆ လက္မ)ထိ ကြီးထွားနိုင်ပြီး၊ တစ်လုံး၏ ပျမ်းမျှအလေးချိန် မှာ ၃ ကီလိုဂရမ် (၂-၇ ပေါင်)ထိရှိသည်။ အနံ့မှာကား လွန်စွာ မွေးကြူလျက် ရှိသည်။ အရသာမှာ ချိုမြကာ အခါးဘက်သို့သက်နေတတ်သည်။ အခါးဘက်သို့ သက်နေသော အရသာမှာကား အလွန်ပင်ကောင်းသည်ဟု သတ်မှတ်ထားကြသည်။
 တချို့ဒူးရင်းသီးမှာ အစေ့ကြီးသော်လည်း တချို့မှာ အစေ့သည်လွန်စွာသေးငယ်၍ အစေ့သည်ပါရုံသာ ရှိသည်။ အစေ့မှာ အချို့အသီးတွင် ငါးမြှောင့်၊ အချို့အသီးတွင် လေးမြှောင့်၊ အချို့တွင်သုံးမြှောင့် စသည်ဖြင့်လည်း ကွဲပြားတတ်သေးသည်။ ဒူးရင်းသီးကို အဆမတန်စားသုံးလျှင် အပူကန်တတ်သည်။ ထိုသို့အပူမကန်စေရန် မင်းကွတ်သီးအား စားပေးရသည်။ နာနတ်သီးကိုလည်း စားခြင်းဖြင့် အပူမကန်နိုင်ပါ။ 
အစာအိမ်မကောင်းသူများ၊ အသဲရောဂါ သွေးတိုးရောဂါ ရှိသူများ ဒူးရင်းသီး စားရန် မသင့်တော်ပါ။ အစာကြေရန် ခက်ခဲခြင်း၊ ဝမ်းတွင်း အပူရှိန် မြင့်တက်စေခြင်းဖြစ်တတ်သည်။
ဒူးရင်းသီးအစိကို ပြုတ်စားလျှင် သံကျသည်ဟု ပြောကြသည်။

## ကိုးကား
ဗလာဒီမာ လစ်စင်

၁၉၅၆ခုနှစ် မေလ ၇ရက်တွင် အီဗန်နိုဗို Ivanovo ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူသည် စတီလ်း(သံမဏိ) စက်မှုလုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်သော ရုရှားစီးပွားရေးသမား ဖြစ်သည်။
ဖော့ဘ်စ် Forbes မဂ္ဂဇင်း၏ ဖော်ပြချက်များအရ သူ့တွင်အသားတင်ပိုင်ဆိုင်မှု ဒေါ်လာ ၁၅.၈သန်းခန့်ရှိပြီး ရုရှား၏ အချမ်းသာဆုံးဖြစ်သည်။
## နောက်ကြောင်းရာဇဝင် 
ဗာလာဒီမာ လစ်စင်န် သည် ၁၉၉၆ တွင် နိုဗိုလီပတ်စ်ခ် စတီးလ် Novolipetsk Steel (NLMK) ၏ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ပြီး ၁၉၉၈ တွင် ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာသည်။
၁၉၉၃ ခုနှစ်မှစတင်၍ ရုရှားနိုင်ငံ၏ နာမည်ကြီး သတ္ထုထုတ်လုပ်သည့် NLMK၊ MMK၊ Sayansk နှင့် Novokuznetsk Aluminium စက်ရုံများအပါအဝင် အဓိက သတ္တုလုပ်ငန်းရှင်များအဖွဲ.တွင် ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင် အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

ယခင်ကလည်း ကာဇတ်စတန် Kazakhstan ရဲ့ သံမဏိစက်ရုံကြီး ၄ ရုံအနက်တစ်ခုဖြစ်သော ကာရာဂန်ဒါ Karaganda သံမဏိစက်ရုံတွင် လက်ထောက်အင်ဂျင်နီယာချုပ် နှင့် လက်ထောက်ညွှန်ချုပ် အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။ ဆိုက်ဘေးရီရား မက်တာလာဂျစ် Siberian Metallurgic Institute မှ ဘွဲ.ရပြီး သူလာချာမက် မက်တလ်စ် ဝက်စ် Tulachermet Metals Works စက်ရုံတွင် အလုပ်သမာခေါင်းအဖြစ် အလုပ်စခဲ့ပြီး ရာထူးအဆင့်ဆင့် တက်ပြီး ဌာနစိတ်မန်နေဂျာ မှ အလုပ်မန်နေဂျာ ဖြစ်လာသည်။

၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်တွင် MScဘွဲ့ ၊ PhD(ဒေါက်တာဘွဲ့) နှင့် စီးပွားရေးတွင် DSc ဘွဲ့များရရှိခဲ့သည်။ သတ္တုနှင့်ပတ်သက်သော နည်းစနစ်များကို မူပိုင်ခွင့်မှတ်ပုံတင်ထားပြီး သတ္တုနှင့်ဆိုင်သော ဆောင်းပါးများပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

အမျိုးသားစီးပွားရေးတက္ကသိုလ် Academy of National Economy၏ ပါမောက္ခ ဖြစ်လာပြီး ဝန်ကြီးများကောင်စီမှ ချီးမြှင့်သောသိပ္ပံ နှင့် အင်ဂျင်နီယာထူးချွန်ဆု(၁၉၈၉)၊ ရုရှား၏ သတ္တုဂုဏ်ထူးဆောင် ပုဂ္ဂိုလ်(၁၉၉၉)၊ the Knight of the Order of Honour of the Russian Federation ဆု (၂၀၀၀) နှင့် the Knight of the Order of St.Sergiy Radonezhsky ဆု(၂၀၀၁) များရရှိထားသည်။

ဒေါက်တာ လစ်စင် သည် ၁၉၅၆ ခုနှစ် မေလ ၅ရက် နေ.တွင် အီဗန်နိုဗို Ivanovo ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ အိမ်ထောင်သည် တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ကလေး ၃ ယောက်ရှိသည်။ ကလေးများမှာ ပီရာချီစလပ်(၃၈နှစ်)၊ ဒီမစ်သရီ(၂၇နှစ်) နှင့် အာလက်ဇန်ဒါ(၁၆နှစ်) တို.ဖြစ်သည်။

## အပိုဆောင်းကြည့်ရှုစရာများ 
* Forbes.com: Forbes World's Richest People
ဂရေ့ ကယ်လီ

မိုနာကိုနိုင်ငံမြို့စားကြီး ရယ်နီယေ၏ ဇနီး ကမ္ဘာကျော် 
အမေရိကန်ရုပ်ရှင်မင်းသမီး ဂရေ့ကယ်လီကို အဖ ဂျွန်ဘီ 
ကယ်လီ နှင့် အမိ မာဂရက်မေဂျာတို့မှ ၁၉၂၉ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ(၁၂)ရက်တွင် 
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဖီလာဒဲ ဖီယားမြို့တွင် မွေးဖွားသည်၊ 
ဖခင်သည် အိုင်းရစ်-အမေရိကန် ကပြားဖြစ်ပြီး မိခင်သည် 
ဂျာမန်မျိုးနွယ်ဝင် ဖြစ်သည်။ ဂရေ့ကယ်လီသည် ရုပ်ရှင်လောက၌ 
ရွှေမင်းသမီးဟု တင်စားခံရလောက်အောင် တချိန်က 
နာမည်ကြီးခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ မြို့စားကြီးကတော် ဘဝ၌လည်း 
မိုနာကိုမြို့၏လူမှုရေးရာ ဝန်ထမ်းလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်မှုကြောင့် 
လူချစ်လူခင် ပေါများခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

ဂရေ့ကယ်လီသည် ၁၉၅၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၅၆ ခုနှစ်အထိ 
ငါးနှစ်တာကာလအတွင်း ရုပ်ရှင်ကား ၁၁ ကား ရိုက်ကူးခဲ့ရာ 
အကယ်ဒမီ ရွေးချယ်ရေးတွင် နှစ်ကြိမ်တိုင် အမည်တင်သွင်း 
ခြင်း ခံခဲ့ရပြီး အော်စကာ ရွှေစင်ရုပ်ဆုတစ်ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။
၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ရိုက်ကူးခဲ့သော တော၏သမီးပျို 
ဇာတ်ကားဖြင့် အော်စကာဆု ဆွတ်ခူးရရှိသည်။ ထိုကားတွင် 
အရက်သမားတဦး၏ဇနီးအဖြစ် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဂရေ့ကယ်လီ၏ ဇာတ်ကားများတွင် နေမွန်းတည့်ချိန်၊ 
မိုဂန်းဗိုး၊ နောက်ဖေး ပြတင်းပေါက်၊ အထက်တန်းလွှာ၊ လူဆိုး၊ 
လူသတ်စက်ကွင်း၊ တိုကိုရီးမြစ်ပေါ်မှ တံတားစသည့် 
ဇာတ်ကားများသည် အမေရိကန်ရုပ်ရှင်လောက၌ ထင်ရှုားသည်။
ဂရေ့ကယ်လီနှင့်စပ်လျဉ်း၍ နာမည်ကျော် ဒါရိုက်တာကြီး 
ဟစ်ချကော့က ဆွဲဆောင်မှုရှိ၍ မိမိကိုယ်မိမိ အာရုံပြုမှု 
နည်းလွန်းသူ ဆိုခဲ့သည်။

၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် မိုနာကိုမြို့စားကြီး ရယ်နီယေနှင့် 
လက်ထပ်ပြီးသောအခါ ရုပ်ရှင်လောကမှ အနားယူခဲ့သည်။
ဂရ့ကယ်လီသည် ကြက်ခြေနီအသင်း၊ ကင်းထောက်တပ်ဖွဲ့၊ 
အမျိုးသမီးအသင်းအဖွဲ့များတွင် ဦးဆောင်၍ ပါဝင်တတ်သဖြင့် 
မိမိတိုင်းပြည်၌ လူချစ်လူခင်များသူ ဖြစ်သည်။ အနုပညာကို 
လည်း ချစ်မြတ်နိုးသူ ဖြစ်သည်။ သူမကိုယ်တိုင် ပန်းချီကား 
များကို စုဆောင်းပြလေ့ရှိသည်။ ကွယ်လွန်ချိန်အထိ ကမ္ဘာ့ 
လူထု၏ စိတ်ဝင်စားမှုကို ခံခဲ့ရသော ရုပ်ရှင်မင်းသမီးတဦး 
ဖြစ်သည်။ ဂရေ့ကယ်လီသည် ၁၉၈၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၄ 
ရက်နေ့တွင် ကားမှောက်ရာမှ ရရှိခဲ့သော ဒဏ်ရာဖြင့် 
ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
ဝီလီယမ် သော်မဆင် (လော့ဒ် ကယ်လဗင်)

ယခုအခါ အမေရိကတိုက်နှင့် ဥရောပတိုက်အကြားရှိ ရေအောက်ကြေးနန်းဖြင့် အကြောင်းကြားဆက်သွယ်ဘူးသူတိုင်းသည် ရူပဗေဒပါရဂူကြီး လော့ကယ်လဗင် (ခရစ် ၁၈၂၄-၁၉ဝ၇)အား သတိရကျေးဇူး တင်သင့်ကြပေသည်။

လော့ကယ်လဗင်ကား မီရာဂါလာဗာ နိုမီတာခေါ် မှန်တပ် လျှပ်စစ်ဓာတ်စီးကြောင်း တိုင်းကရိယာကို ထွင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ သူ၏ကရိယာသည် အလွန်သေးငယ်လှသည့် လျှပ်စစ်ဓာတ်စီး ကြောင်းကိုပင် ပြစွမ်းနိုင်ပေသည်။ ပထမဆုံးဥရောပတိုက်နှင့် အမေရိကတိုက်အကြား အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာရေပြင်အောက်၌ ကြေးနန်းကြိုးချ၍ ကြေးနန်းရိုက်ကြားလိုက်ရာတွင်၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်စီးကြောင်းမှာ လွန်စွာသေးငယ်လှသဖြင့် အခြားလျှပ်စစ်ဓာတ်စီးကြောင်းတိုင်း ကရိယာတို့သည် လျှပ်စစ်စီးသည်ကို မပြနိုင်ကြပေ။ သို့ရာတွင် လော့ကယ်လဗင်၏ မီရာဂါလဗာနို မီတာဖြင့် ထိုသေးငယ်လှသည့် လျှပ်စစ်ဓာတ်စီးကြောင်းကို သိနိုင်သည့်အတွက် ကြေးနန်းစာများကို ဖတ်ရှုနိုင်ခဲ့ပေသည်။

လော့ကယ်လဗင်သည် ၁၈၂၄ ခု ဇွန်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။ အမည်ရင်းမှာ ဝီလျံသွန်မဆင်ဖြစ်၍ ဖခင်မှာ စကော့တလန်ပြည် ဂလပ်စဂိုးတက္ကသိုလ် သင်္ချာပါမောက္ခ 
ဂျိမ်းသွန်မဆင်ဖြစ်သည်။ သွန်မဆင်သည် ၁၈၄၁ ခုနှစ်တွင် ကိမ်းဗရစ်တက္ကသိုလ် ပီတာဟောက်ကောလိပ်ကျောင်း၌ ဝင်ရောက်ပညာသင်ကြားခဲ့၍ ၁၈၄၅ ခုနှစ်၌ သင်္ချာပညာတွင် ပထမတန်းဂုဏ်ထူးနှင့် အောင်မြင်ဘွဲ့ရခဲ့သည်။ ထိုပြင် စမစ်ဆု ကိုလည်းရရှိခဲ့သေးသည်။ ထိုနောက်သွန်မဆင်သည် ပါရစ်မြို့သို့ သွားရောက်၍ ပြင်သစ်ရူပဗေဒ ကဝိကြီးရာညိုးထံ၌ တစ်နှစ်ကြာမျှပညာဆည်းပူးခဲ့ပြီးလျှင် ပြန်လာသောအခါ ဂလပ်စဂိုးတက္ကသိုလ်၌ သဘာဝယထာဘူတပညာ (ရူပဗေဒ) ပါမောက္ခ အဖြစ် ဆောင်ရွက်လေသည်။ ထိုအချိန်တွင် သူသည် အသက် ၂၂ နှစ်မျှသာ ရှိသေး၏။ သွန်မဆင်သည် ၁၈၅၇ ခုနှစ်၌ မီရာဂါလဗါနိုမီတာကို ထွင်သောအခါ၌ ၃၃ နှစ်မျှသာ ရှိသေးသည်။ ၁၈၆၆ ခုနှစ်တွင် ဆာဘွဲ့ရရှိ၍ ၁၈၉၂ ခုနှစ်တွင် 
ဗဲရွန်အဖြစ်သို့ တိုးတက်ချီးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ဆာဝီလျံသွန်မဆင်အမည်မှ ပြောင်းလဲကာ လော့ကယ်လဗင် ဟူ၍ ခေါ်တွင်ခဲ့လေသည်။

လော့ကယ်လဗင်သည် ၅၃ နှစ်တိုင်တိုင် ဂလပ်စဂိုး တက္ကသိုလ်တွင် ပါမောက္ခအဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့၍ ၁၈၉၉ ခုနှစ် တွင် အငြိမ်းစားလေသည်။ ထိုနောက်တွင် အနိစ္စရောက်သည့် တိုင်အောင် သိပ္ပံပညာနှင့်ဆိုင်သောပညာရပ်များကို လေ့လာခဲ့ သည်။ သူသည် များပြားလှစွာသော တွေ့ရှိမှုများ၊ တီထွင်မှုများကို အောင်မြင်စွာ စွမ်းဆောင်နိုင်ခဲ့လေသည်။ သိပ္ပံပညာ 
စာအုပ်စာတမ်းမြောက်မြားစွာကိုလည်း ရေးသားခဲ့သည်။ ထိုစာအုပ်စာတမ်းများမှာ သူ၏ကြံဆချက်များ၊ ဆန်းသစ်သည့် တွေ့ရှိမှုများ အကြောင်းနှင့် စပ်လျဉ်းသော စာအုပ်စာတမ်းများ ဖြစ်သည်။ သူ၏တီထွင်မှုအချို့မှာ သံလိုက်ဓာတ် အနှောင့်အယှက်ကို ကောင်းစွာခံနိုင်ရည်ရှိသည့် သင်္ဘောအိမ်မြှောင်သစ်၊ လျှပ်စစ်အားတိုင်းကရိယာ အသစ်အဆန်းအမျိုးမျိုး စသည်တို့ဖြစ်သည်။ သူထွင်ခဲ့သည့်ပစ္စည်းများသည် များပြားလွန်းသဖြင့် ရေးသားဖော်ပြ၍ ဆုံးနိုင်မည်မဟုတ်ချေ။

လော့ကယ်လဗင်သည် အပူမှ ပါဝါအဖြစ်၎င်း၊ ပါဝါမှ အပူအဖြစ်သို့၎င်း၊ ပြောင်းလဲပေးခြင်းနှင့် ဆိုင်သည့်အချက်များကို မြောက်မြားစွာ တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ထိုတွေ့ရှိမှုများကို စုပေါင်းလိုက် 
သောအခါ၊ သာမိုဒိုင်းနမစ်ခေါ် သိပ္ပံပညာရပ်ခွဲတစ်ခု ပေါက်ဖွားလာလေသည်။

ကယ်လဗင်သည် သူ၏သိပ္ပံပညာနှင့်ဆိုင်သော စွမ်းဆောင်မှုများအတွက် လူအများ၏ချီးမွမ်းထောမနာပြုခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ ၁၈၇၁ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှအစည်းအရုံး၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ဖြင့်၎င်း၊ ၁၈၉ဝ ပြည့်နှစ်မှ ၁၈၉၅ ခုနှစ်အထိ တော်ဝင်အသင်း၏ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်ဖြင့်၎င်း၊ ၁၉ဝ၄ ခုနှစ်၌ ဂလပ်စဂိုးတက္ကသိုလ်၏အဓိပတိ အဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။ ၁၉ဝ၂ ခုနှစ်တွင် အော်ဒါအော့မဲရစ် (အို၊အမ်)ဘွဲ့ထူးကို ရခဲ့၏။ သူသည် အမျိုးမျိုးသော ချီးကျူးထောမနာ ပြုမှုတို့ကို ခံယူခဲ့ရသော် လည်း ရိုးသားစွာပင် နေထိုင်ခဲ့၍ အသက် ၈၃ ခုနှစ်အရွယ် ၁၉ဝ၇ ခု ဒီဇင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်လေသည်။

## ကိုးကား
မာ့ခ် ဇပ်ကာဘာ့ဂ်

**မာ့ခ် အယ်လီယက် ဇက်ကာဘာ့ဂ်** (Mark Elliot Zuckerberg) (၁၉၈၄ မေ ၁၄ - ) သည် အမေရိကန်နိုင်ငံသား ကွန်ပျူတာ သိပ္ပံပညာရှင်၊ ဆော့ဖ်ဝဲရေးသားသူ၊ ပရဟိတ ဒါနရှင်၊ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် လူမှုကွန်ရက်ဝက်ဘ်ဆိုက်ကို ဖန်တီးခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်တွင် ပညာသင်ယူနေစဉ် အတန်းတူ ဒပ်စတင် မော်စကိုဗစ် (Dustin Moskovitz)၊ အက်ဒွာဒို ဆေ့ဗရင်း (Eduardo Saverin) နှင့် ခရစ် ဟယူးစ် (Chris Hughes) တို့နှင့်အတူ ကုမ္ပဏီအဖြစ် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ တိုင်းမ်မဂ္ဂဇင်းမှ မာ့ခ် ဇက်ကာဘာ့ဂ်အား ၂၀၁၀ ခုနှစ်၏ အထူးခြားဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး နှစ်ချုပ် မျက်နှာဖုံးရှင်အဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။

## ငယ်ဘဝ 
စိတ္တဗေဒပညာရှင် မိခင် ခယ်ရင် (Karen) နှင့် သွားဆရာဝန် ဖခင် အက်ဒွပ် (Edward) တို့က မာ့ခ် ဇက်ကာဘာ့ဂ်အား နယူးယောက်ပြည်နယ် ဟွိုက်ပလိမ်းစ်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ မာ့ခ်နှင့် အမ ရန်ဒီ (Randi)၊ ညီမ ဒေါ်နာ (Donna)၊ (Arielle) တို့နှင့်အတူ ဒေါ့ဘ်စ် ဖယ်ရီမြို့ (Dobbs Ferry) တွင် ကြီးပြင်းကြသည်။ 

ဇက်ကာဘာ့ဂ် အထက်တန်းကျောင်းသားဘဝတွင် ရူပဗေဒ၊ သင်္ချာစသည့် သိပ္ပံဘာသာရပ်များတွင်သာမက နိုင်ငံခြား ဘာသာရပ်များတွင်ပါ ထူးချွန်ထက်မြတ်သည်။ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း လျှောက်လွှာတွင် သူသည် အင်္ဂလိပ်အပြင် ပြင်သစ်၊ ဟီဘရူး၊ လက်တင်နှင့် ရှေးဂရိ ဘာသာများကို ရေးနိုင်ဖတ်နိုင်ကြောင်း ရေးဖြည့်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ကောလိပ်တွင် သူသည် ရှေးဟောင်း ကဗျာလင်္ကာများကို ကိုးကား ကောက်နုတ်တတ်လေ့ရှိကြောင်း လူသိများသည်။

မာ့ခ် ဇက်ကာဘာ့ဂ်နှင့် ပရစ်စီလာချန် (Priscilla Chan) တို့သည် မာ့ခ် တက္ကသိုလ် ဒုတိယနှစ်အတွင်း ကျောင်းသားအသင်းမှ ကျင်းပသည့် ပါတီပွဲတစ်ခု၌  တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး ၂၀၀၃ ခုနှစ်မှစ၍ ချစ်သူများ ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ဇက်ကာဘာ့ဂ်သည် ဆေးကျောင်းသူ ပရစ်စီလာ ချန်အား သူ ပါလို အယ်လ်တို (Palo Alto) ၌ ငှားရမ်းထားသည့် အိမ်တွင် အတူနေထိုင်ရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။

သူ၏ ဖေ့စ်ဘုတ်ခ် စာမျက်နှာတွင် သူသည် လူအများ၏ ဆက်သွယ်ရေး အချက်အလက်များ စီးဆင်းမှုကို ကူညီရန် စိတ်ဝင်စားကြောင်း ရေးသားဖော်ပြထားသည်။ မာ့ခ်ဇက်ကာဘာ့ခ်သည် colour blind တစ်ဦးဖြစ်ပြီး အပြာရောင်ကို သာ‌ သေချာခွဲခြားနိုင်သောကြောင့် ဖေ့စ်ဘုတ်၌ အများဆုံး အသုံးပြုထားသော အရောင်မှာ အပြာရောင်ဖြစ်နေခြင်းဖြစ်သည်။

## ဆော့ဝဲလ်ဖန်တီးရှင်(အစောပိုင်းကာလများ)
မာ့ခ်ဇက်ကာဘာ့ခ်သည် ငယ်စဉ်ဘ၀ ကတည်းက ကွန်ပျူတာ ကိုအသုံးပြုခဲ့ပြီး အလယ်တန်းကျောင်းတွင် ပညာသင်ယူနေစဉ် ကတည်းက ဆော့ဖ်ဝဲလ် များ ကိုစတင်ရေးသား ခဲ့သည်။ သူ၏ ဖခင်သည် သူ့ကို ကွန်ပျူတာ ပရိုဂရမ်ရေးနည်း သင်ပေးခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် Newman ၌ ဆက်လက် သင်ကြားခဲ့သည်။ မာ့ခ်ဇက်ကာဘာ့ခ်သည် အထူးသဖြင့် ဆက်သွယ်ရေး များဖြင့် ဂိမ်းများကို ရေးရန် စိတ်ပါဝင်စားခဲ့သည်။ ZuckNet အမည်ရှိ ပရိုဂရမ် တစ်ခုရေးသားခဲ့ပြီး ထို ပရိုဂရမ်မှာ နေအိမ်များနှင့် သွားကျန်းမာရေးရုံး ဆက်သွယ်ပေးရာ၌ အသုံးပြုခဲ့သည်။  မာ့ခ်ဇက်ကာဘာ့ခ်သည် အထက်တန်းကျောင်းတက်နေစဉ် Intelligent Media Group ကုမ္ပဏီလက်အောက်၌ music player တစ်ခုဖန်တီးခဲ့ပြီး Synapse Media Player ဟုအမည်ပေးခဲ့သည်။ Microsoft ကုမ္ပဏီနှင့် AOL တို့က မာ့ခ်ဇက်ကာဘာ့ခ်ဆီမှ ဝယ်ယူရန် ကြိုးစားခဲ့ကြပေမယ့် သူက ဟားဗက် တက္ကသိုလ်၌သာ သုံးရန် ရွှေးချယ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ဘီလျံနာများ
မိုက်ကယ် အော့တို

မိုက်ကယ် အော့တိုကို ၁၉၄၃ ဧပြီ ၁၂ နေ့တွင် ပိုလန်ရှိ နာဇီ သိမ်းပိုက်ခံခဲ့ရသည့် Chelmno (Kulm) တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၂၀၀၃ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်တွင် ဒေါ်လာ၂၄ ဘီလီယံဖိုး ရောင်းချနိုင် ခဲ့သည့် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး အင်တာနက်ဖြင့်အရောင်းအဝယ်လုပ်သည့် German Otto Group Company ၏ ခေါင်းဆောင်တယောက် ဖြစ်သည်။

အရင်နှစ် အင်တာနက် အရောင်းအဝယ်လုပ်ငန်းတွင် ၃၀% နှုန်း တိုးတက်လာသောကြောင့် Otto Group အနေဖြင့် အင်တာနက် လက်လီအရောင်းအဝယ်လုပ်ငန်းတွင် Amazon.com ၏ နောက်တွင် ကပ်လျက် ဒုတိယနေရာကို ဆက်လက်ထိန်းထား နိုင်ခဲ့သည်။

သူတို့သည် ယခင်က Spiegel Inc ကိုပိုင်ဆိုင်ခဲ့ပြီး (မိခင်ကုမ္ပဏီမှာ Eddie Bauer ဖြစ်ပြီး Spiegel Catalog ၏ ပထမ ပိုင်ဆိုင်သူများ) ၂၀၀၃ မတ် ၁၇ နေ့တွင် အကြွေးမဆပ်နိုင်သောကြောင့် တ ရားစွဲ ခံခဲ့ရသည်။

၂၀၀၅ မေ ၂၅ နေ့တွင် Spiegel Inc သည် ဒေဝါလီခံခဲ့ရပြီး ယခုအခါ Commerzbank အများဆုံး ပိုင်ဆိုင်သည့် Eddie Bauer Holdings အဖြစ် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်း ခဲ့သည်။ Otto Group အနေဖြင့် ထို Eddie Bauer Holdings တွင် မည်သည့် ရှယ်ယာ မှ ပိုင်ဆိုင် ခြင်းမရှိပေ။

အော့တို နှင့် သူ မိသားစုသည် ကနေဒါနှင့် အမေရိကတွင် အလွန်ကြီးကျယ်၍ ခန်းနားသော အဆောက်အဦး နှင့် ခြံများကို ပိုင်ဆိုင်သည်။ ဂျာမနီရှိ Shopping Center များနှင့် Crate & Barrel ပရိဘောဂဆိုင်ခွဲတချို့ကိုပိုင်ဆိုင်သည်။ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိမ်းသိမ်းကာကွယ်ရေး ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများလုပ်သည့် ပုဂ္ဂိုလ်စစ်စစ်တယောက်အဖြစ် လူသိများသည်။ သူ၏ ကုမ္ပဏီသည် သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင်ထိမ်းသိမ်းသည့် ပစ္စည်းများထုတ်လုပ်သည့် ကုမ္ပဏီဟု အချိန်ကြာမြင့်စွာ အမွှန်းတင်ခံရသည်။

၁၉၉၃ တွင် Michael Otto Foundation (ဂျာမန်လို-Michael Otto Stiffung) ကိုစတင်တည် ထောင် ခဲ့သည်။ ထိုအဖွဲ့အစည်းသည် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ပူနွေးလာသည့် ကိစ္စရပ်များကို အစုရှယ်ယာရှင်များနှင့် ဆွေးနွေးတိုင်ပင် သည့် လုပ်ငန်းများကို အရေးကြီးသည့် အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး လက်ရှိ လုပ်ဆောင်နေဆဲ ဖြစ်သည်။

## အပိုဆောင်းကြည့်ရှုစရာများ 
* Forbes World's Richest People
* Otto Group
* Michael Otto Foundation
မိုက်ကယ် ဖရဲရိုး

မိုက်ကယ်ဖရဲရိုး ( ၁၉၂၅ မွေး)သည် ဖရရိုးစပါး အမည်ရှိ၊ ဥရောပ အကြီးဆုံးချော့ကလက် လုပ်ငန်းကိုပိုင်ဆိုင်သူဖြစ်သည်။ ၎င်း လုပ်ငန်းသည် ၂၀၀၇ ခုနှစ်အထိ ခန့်မှန်းခြေအမြတ် အမေရိကုန်ဒေါ်လာ ၆ ဘီလီယံရှိသည်။ မိုက်ကယ်ဖရဲရိုးသည် အီတလီ၏အချမ်းသာဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ပြီး ကိုယ်ပိုင်ဘဏ္ဍာ ဒေါ်လာ ၁၇ ဘီလီယံပိုင်ဆိုင်ပြီး ၂၀၀၈ ခုနှစ် မတ်လတွင် စီလီဗို ဘာလူစကိုနီကို ကျော်ဖြတ်သွားသည်။

ထုတ်လုပ်သော ပစ္စည်း တံဆိပ်များမှာ Nutella, Mon Chéri, Kinder Chocolate, Ferrero Rocher, Tic Tacs and Kinder Eggs တို့ဖြစ်သည်။
## အပိုဆောင်းကြည့်ရှုစရာ 
* Forbes.com: Forbes World's Richest People
ဇီဝလောင်စာ

**ဇီဝလောင်စာ** ()ဆိုသည်မှာ အပင်များ၏ ဖွဲ့စည်း တည်ဆောက်မှုများကို ဓာတ်ပြောင်း ချေဖျက်ခြင်း သို့မဟုတ် သတ္တဝါတို့၏ အစာချက်
လုပ်မှု၊ စွန့်ပစ်မှုများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သည့် ဓာတုဖြစ်စဉ်များ စသည်တို့မှ ထုထည်ကြီးမားစွာဖြင့် ရရှိသည့် မည်သည့် လောင်စာ စွမ်းအင်ကိုမဆို ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် ဇီဝရုပ်သွင်ပြောင်းလဲမှုများကို အခြေခံ၍ ထုတ်လုပ် ရရှိသောကြောင့် ဇီဝလောင်စာစွမ်းအင်ဟူ၍လည်း မြန်မာမှု ပြုကြသည်။ ၎င်းသည် ကျောက်မီးသွေး၊ ရေနံကဲ့သို့ သဘာဝမှပေးသော လောင်စာ စွမ်းအင်မျိုး မဟုတ်ပါ။ ရှားပါးလာသော အဆိုပါ သဘာဝ လောင်စာစွမ်းအင်ကို အစားထိုးပေးနိုင်မည့် စွမ်းအင်အရင်းအမြစ် တစ်မျိုးအဖြစ် ကမ္ဘာ့တိုင်းပြည် အသီးသီးမှ လက်ခံလာကြသည်။ 

၎င်းသည် ပတ်ဝန်းကျင် လေထုအတွင်းသို့ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက် အနည်းဆုံး အချိုးအဆဖြင့် အနည်းဆုံးထုတ်လွှင့် နိုင်သောကြောင့် ယနေ့ ကြုံတွေ့နေရသော သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ယိုယွင်းမှု ပြဿနာကိုလည်း လျော့ပါးစေမည် ဖြစ်သည်။ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများမှ ထွက်ကုန်များ၊ သစ်တောထွက် ပစ္စည်းများ၊ အိမ်သုံးနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများမှ စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကို အခြေခံ၍ ထုတ်လုပ်နိုင်သောကြောင့်လူသားတို့နှင့် ရင်းနှီးပြီး ဖြစ်နေသော နည်းပညာများလည်း ဖြစ်သည်။ ကောက်ရိုး၊ လွှစာ၊ မြေဩဇာ၊ အမှိုက်များ၊ အစားအသောက် အကြွင်းအကျန်များ၊ နွားချေးကဲ့သို့သော သတ္တဝါတို့၏ စွန့်ထုတ်ပစ္စည်းများပါမကျန် ဇီဝလောင်စာ ထုတ်လုပ်ရာတွင် အသုံးပြုနိုင်သည်။ လက်ရှိအားဖြင့် ထုထည်ကြီးမားစွာ ထုတ်လုပ်နေသည်မှာ အပင်များမှ ဖြစ်သည်။ မော်တော်ယာဉ်များအတွက် လောင်စာဆီအဖြစ် အသုံးပြုကြ၍ အချို့တိုင်းပြည်များတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ရာတွင် သုံးနေကြသည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ကမ္ဘာ့ လောင်စာဆီ သုံးစွဲမှု၏ ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းကို အစားထိုး ပေးနိုင်သည်။ ဆွီဒင်နှင့် ဖင်လန်နိုင်ငံတို့တွင် ၁၉ ရာခိုင်နှုန်းအထိ အစားထိုးနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ဇီဝလောင်စာ ထုတ်လုပ်ရန် ကုန်ကြမ်းများအဖြစ် အစိုင်အခဲနှင့် အရည် ဟူ၍ ခွဲခြားနိုင်သည်။ အစိုင်အခဲအဖြစ် သစ်သားစများ၊ စပါးဂျုံ စသည့် ကောက်ရိုးများ၊ ခြောက်သွေ့သော အပင်များ၊ ကြက်၊ ဘဲစသည် မွေးမြူရေး တိရစ္ဆာန်များနှင့် ကျွဲ၊ နွား၊ ဝက် စသည့် အကောင်များမှ စွန့်ထုတ်လိုက်သည့် ချေးများ၊ စပါး၊ ဝါ၊ ပဲပင်ကဲ့သို့ အခွံရှိသည့် သီးနှံများ၏ အခွံအကာများကို သုံးနိုင်သည်။ အချို့ သစ်ဆွေး မြေဆွေးများကိုပင် ဇီဝလောင်စာထုတ်လုပ်ရန် အသုံးပြုနိုင်သည်။

အရည်အဖြစ် အယ်လ်ကိုဟောကို အဓိက သုံးသည်။ ဘရာဇီးနိုင်ငံတွင် ကြံမှ အီသနောလ်လောင်စာအဖြစ် ချက်လုပ်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ပြောင်းမှ ထုတ်လုပ်ကြသည်။ လက်ရှိအားဖြင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့မှ ထုတ်လုပ်သော မက်သနောလ်ကိုလည်း ဇီဝလောင်စာမှ ပြုလုပ်နိုင်သည်။ ၎င်းသည် စီးပွားဖြစ်ထုတ်လုပ်ရန် အဆင်မပြေသော်လည်း အားထားရမည့် လောင်စာစွမ်းအင်မျိုး ဖြစ်သည်။ ထို့အတူ ဗျူ တ နောလ် ကို Acetone, Butanol, Ethanol တို့အား ဓာတ်ပြုပေါင်းစပ်ခြင်းဖြင့် ထုတ်လုပ်နိုင်သည်။ ၎င်းလောင်စာစွမ်းအင်သည် လက်ရှိ ဓာတ်ဆီ အင်ဂျင်စက်များတွင် ထည့်သွင်း သုံးနိုင်ပြီး လောင်ကျွမ်းမှုစွမ်းအင် ပိုမိုကောင်းမွန်ပါသည်။ ထို့အတူ စွန့်ပစ်အမှိုက်များ၊ လယ်ယာထွက်ကုန်များမှ အပိုပစ္စည်းများကို အသုံးပြု၍ မီသိုင်း ဓာတ်ငွေ့အဖြစ် ထုတ်ယူနိုင်သည်။ ဇီဝလောင်စာကို အိမ်သုံးအဖြစ် လျှပ်စစ် ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ အိမ်တွင်းအပူပေးစနစ်နှင့် ချက်ပြုတ်သည့် လုပ်ငန်းများတွင်လည်း သုံးနိုင်သည်။ သို့ရာတွင် ချက်ပြုတ်ခြင်းများတွင် ၎င်းအတွက် သီးခြားမီးဖို ပြုလုပ်ရခြင်းနှင့် ထွက်လာသည့် မီးခိုးများသည် လူသားများအား အန္တရာယ်ပေးခြင်းစသည့် အားနည်းချက်များ ရှိနေသည်။ ဇီဝလောင်စာစွမ်းအင် စနစ်ကို တစ်ကမ္ဘာလုံး အသုံးပြုလာကြသည့်အားလျော်စွာ International
Energy Agency (IEA) ကို ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် စတင် ဖွဲ့စည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
အီသနောလ်

အီသနောလ် (Ethanol) လောင်စာသည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း နိုင်ငံများမှ အားထားနေကြသော လောင်စာဆီ အစားထိုး မောင်းနှင်နိုင်သည့် စနစ်ဖြစ်နေသည်။ 
အီသနောလ်၏ ဓာတုသင်္ကေတမှာ CH3CH2OH ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် မက်သနောလ်လောင်စာ စွမ်းအင်သုံး ယာဉ်မျိုးစုံ ၄ သန်းကျော် ရှိနေသည်။ ဘရာဇီးနိုင်ငံသည် အီသနောလ် လောင်စာသုံးသည့် အဓိကနိုင်ငံ ဖြစ်နေသည်။

## ကိုးကား
မက်သနောလ်

မက်သနောလ်တွင် မြင့်မား
သော အောက်တိန်းအချိုးအဆ
ရှိသည်။ ဓာတ်ဆီထက် ဖိနှိပ်နိုင်မှု
အဆ ပိုမိုသာလွန်သည်။ အင်ဂျင်
စွမ်းအင် ပိုမို ကြီးမားပါသည်။
အင်ဂျင်ပိုင်းတွင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲ
မှုများ လိုအပ်၍ ဓာတ်ဆီထက်
အပူ ထက်ဝက်ခန့် လျော့နည်းပါ
သည်။ မက်သနောလ်နှင့် မောင်း
နှင်သော ယာဉ်မျိုး ၃ သောင်းခန့်
သာ ရှိသည်။ ၎င်းတွင် ထက်ဝက်
သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု
တွင် ဖြစ်သည်။ မက်သနောလ်
စွမ်းအင်သုံး ယာဉ်အဖြစ် ပြောင်း
အခြားလောင်စာများ
လဲရာတွင် အထူးပြုပြင်မွမ်းမံ
မှုများ လိုအပ်၍ အသုံးပြုမှု နည်း
နေသည်။ လက်ရှိအားဖြင့် ဓာတ်
ဆီလောင်စာတွင် ရောစပ်အသုံး
ပြုကြခြင်းသာ ရှိသည်။ မော်
တော်ယာဉ် ထုတ် လုပ် သည့်
ကုမ္ပဏီကြီးများမှ အဆိုပါ မက်
သနောလ်လောင်စာသုံးယာဉ်များကို
ထုတ်လုပ်ရန် အစီအစဉ်များ ရှိ
ထားကြပြီး ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
သီအို အဲလ်ဘရက်ချ်

သီအို ပေါလ် အဲလ်ဘရက်ချ် (၁၉၂၂ခုနှစ် မတ် ၂၈ရက်မှ ၂၀၁၀ ဇူလိုင် ၂၄ရက်) သည် ဂျာမန်လူမျိုးစွန့်ဦး တီထွင်သူဖြစ်ပြီး ၂၀၁၀ခုနှစ်တွင် ဖောဘ့်မဂ္ဂဇင်းက ကမ္ဘာ့၃၁ယောက်မြောက် အချမ်းသာဆုံးပုဂ္ဂိုလ် (ပိုင်ဆိုင်မှု ဒေါ်လာ ၁၆.၈ ဘီလီယံ) အဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။

သူသည် အဲလ်ဒီနော့ဒ် လျှော့ဈေးစူပါမားကတ်ဆိုင်ပေါင်းစု၏ ပိုင်ရှင်နှင့်စီအီးအိုလည်းဖြစ်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ထရေးဒါးဂျိုး အထူးကုန်စုံဆိုင်ပေါင်းစုကို လည်းပိုင်ဆိုင်သည်။ သူ၏ညီ ကားလ် အဲလ်ဘရက်ချ်မှာမူ အဲလ်ဒီစက်ထ် လျှော့ဈေးစူပါမားကတ်ဆိုင်ပေါင်းစု၏ ပိုင်ရှင်ဖြစ်သည်။

ထိုဆိုင်ပေါင်းစုနှစ်ခုလုံးမှာ အစပိုင်းတွင်မိသားစုပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းဖြစ်ပြီး ၁၉၆၀ တွင် အေးချမ်းစွာ အမွေခွဲဝေ ခဲ့သည်။ အမေရိကန်တွင် အဲလ်ဒီစက်ထ်က အဲလ်ဒီစက်ထ် ကုန်စုံဆိုင်များအဖြစ် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် အဲလ်ဒီစက်ထ်နှင့် ထရေးဒါးဂျိုး အထူးကုန်စုံဆိုင်ပေါင်းစုများကို ညီအစ်ကို
နှစ်ဦးကပိုင်သည် ဆိုသော်လည်း သီးခြားပိုင်ရှင်များ၏ သီးခြားလုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုပုံစံနှင့် လည်ပတ်ခဲ့သည်။

၁၉၇၁ခုနှစ်တွင် သီအိုသည် ၁၇ရက်ကြာပြန်ပေးဆွဲခံခဲ့ရသည်။ သူ့ကို ဂျာမန်ငွေ ရသန်း ( ဒေါ်လာ ၂သန်းခန့်) ဖြင့် ရွေးခဲ့ရသည်။ သူတို့ညီအစ်ကိုနှစ်ယောက်မှာ သီအိုပြန်ပေးဆွဲမခံရခင်ကပင် အိမ် ခွဲနေခဲ့ကြသည်။ သူတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဘဝ အကြောင်းများကို လည်းအနည်းအကျဉ်းသာ သိရှိကြသည်။

သီအို၏ နောက်ဆုံးဖော်ပြခံခဲ့ရသော ဓာတ်ပုံမှာ ၁၉၇၁ခုနှစ် ပြန်ပေးမှလွတ်လာပြီး နောက်ရက်တွင် ရိုက်ကူးခဲ့သောပုံဖြစ်သည်။ ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင်မူ ညီအစ်ကို နှစ်ယောက်တွဲဓာတ်ပုံကို သတင်းစာဆရာ ဖရန့်ရုချ်က ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
ဖော်ပြစာရင်းအင်းပညာ

**ဖော်ပြစာရင်းအင်းပညာ** () ဆိုသည်မှာ ကောက်ယူရရှိထားသော ကိန်းဂဏန်းများကို တိုတိုနှင့် လိုရင်းအချက်များ ပေါ်လွင်အောင် သရုပ်ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းသရုပ်ဖော်ပြချက်များကို လေ့လာသုံးသပ်ခြင်းဖြင့် အခြေအနေတစ်ရပ်၏ အဓိကကျသော အချက်များကို အလွယ်တကူ နားလည်သဘောပေါက်နိုင်သည်။ 

## ကိုးကား