တဇ္ဇနီယကံ

ရဟန်းမိုက်အား ကြိမ်းမောင်း, ခြိမ်းခြောက်, ငေါက်ငမ်းခြင်းကို ပြုလုပ်အပ်သော ဝိနည်းကံ၊ (ခိုက်ရန်-ပြုတတ်–ပြုရန်အားပေးတတ်-သော (ဆဗ္ဗဂ္ဂီ)ရဟန်းတို့အား–ထိုအပြစ်မှ ရှောင်ကြဉ်ရန်-အပြစ်ဒဏ်ပေးရန်-ဘုရားရှင် ပညတ်တော်မူအပ်သော “ဉတ္တိစတုတ္ထကံ”ကို  **တဇ္ဇနီယကံ**ဟု ခေါ်သည်။ 

### ၁. တဇ္ဇနီယကံ ပြုရသည့် အကြောင်းအရင်းများ
(၁) ခိုက်ရန်ပြုခြင်း၊ (၂) ဗာလဖြစ်၍ အာပတ်အသင့်များခြင်း၊ (၃) လူတို့နှင့်ရောနှောနေခြင်း၊ (၄) သီလပျက်စီး၍နေခြင်း၊ (၅) အကျင့်ပျက်စီး၍နေခြင်း၊ (၆) အယူပျက်စီး၍နေခြင်း၊ (၇) ဘုရား၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးမဲ့ကို ပြောခြင်း၊ (၈) တရား၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးမဲ့ကို ပြောခြင်း၊ (၉) သံဃာ၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးမဲ့ကို ပြောခြင်း။ ဤအင်္ဂါ ၉-ပါးတွင် တစ်ပါးပါးမျှ ရှိလျှင်၎င်းကံကို ပြုရ၏။  

### ၂. တဇ္ဇနီယကံ ပြုလုပ်ပုံလုပ်နည်း
တဇ္ဇနီယကံကို ပြုလုပ်ရာတွင် သံဃာအဖွဲ့သည် ဝိနည်းစည်းကမ်းနှင့်အညီ လိုက်နာရမည့် အဆင့်များရှိသည်။

# **စောဒနာ (စစ်ဆေးခြင်း)**= ပြစ်မှုကျူးလွန်သူကို စစ်ဆေးပြီး သူ၏အမှုကို သတိပေးသည်။
# **အောက်မေ့စေခြင်း**= ပြစ်မှုကို သတိရစေပြီး ဝန်ခံရန် တိုက်တွန်းသည်။
# **အာပတ်သို့ တင်ခြင်း**= ပြစ်မှုကို အာပတ်အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။
# **သံဃာကို သိစေခြင်း**= ဝိနည်းတွင် ကျွမ်းကျင်သော ရဟန်းတစ်ပါးက သံဃာအဖွဲ့အား အသိပေးပြီး ကံပြုရန် အဆိုပြုသည်။
# **သံဃာ့ဆုံးဖြတ်ချက်**= သံဃာအဖွဲ့သည် သုံးကြိမ်တိုင် ကြေညာပြီး ဆန္ဒမဲဖြင့် ကံပြုရန် သဘောတူညီမှု ရယူသည်။

ဥပမာအားဖြင့် ပဏ္ဍုကနှင့် လောဟိတကဟူသော ရဟန်းနှစ်ပါးသည် သံဃာအတွင်း ငြင်းခုံမှုများ ဖြစ်စေသဖြင့် ဘုရားရှင်က သံဃာအား တဇ္ဇနီယကံပြုရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။

### ၃. တဇ္ဇနီယကံ၏ တရားမျှတမှု
တဇ္ဇနီယကံသည် တရားမျှတမှုရှိရန် အရေးကြီးပြီး မတရားသောကံနှင့် တရားသောကံဟူ၍ အင်္ဂါသုံးပါးစီနှင့် တစ်ဆယ့်နှစ်မျိုးစီ ခွဲခြားထားသည်။

 ၃.၁ မတရားသောကံ တစ်ဆယ့်နှစ်ပါး
အောက်ပါအချက်များနှင့် ပြည့်စုံပါက ကံသည် မတရားဖြစ်သည်။
# မျက်ကွယ်၌ ပြုလုပ်ခြင်း၊ မမေးမမြန်းဘဲ ပြုလုပ်ခြင်း၊ ဝန်မခံဘဲ ပြုလုပ်ခြင်း။
# အာပတ်မသင့်ဘဲ ပြုလုပ်ခြင်း၊ ဒေသနာမကြား၍ မစင်ကြယ်သော အာပတ်ဖြင့် ပြုလုပ်ခြင်း၊ ဒေသနာကြားပြီးသော အာပတ်ဖြင့် ပြုလုပ်ခြင်း။
# မစောဒနာဘဲ၊ မအောက်မေ့စေဘဲ၊ အာပတ်သို့ မတင်ဘဲ ပြုလုပ်ခြင်း။
#-၁၂။ အထက်ပါ အချက်များကို မတရားသဖြင့် သို့မဟုတ် မညီမညွတ်ဖြစ်လျက် ပြုလုပ်ခြင်း။

 ၃.၂ တရားသောကံ တစ်ဆယ့်နှစ်ပါး
အောက်ပါအချက်များနှင့် ပြည့်စုံပါက ကံသည် တရားမျှတသည်။
# မျက်မှောက်၌ ပြုလုပ်ခြင်း၊ မေးမြန်း၍ ပြုလုပ်ခြင်း၊ ဝန်ခံ၍ ပြုလုပ်ခြင်း 。
# အာပတ်သင့်သဖြင့် ပြုလုပ်ခြင်း၊ ဒေသနာကြား၍ စင်ကြယ်သော အာပတ်ဖြင့် ပြုလုပ်ခြင်း၊ ဒေသနာမကြားရသေးသော အာပတ်ဖြင့် ပြုလုပ်ခြင်း။
# စောဒနာ၍၊ အောက်မေ့စေ၍၊ အာပတ်သို့ တင်၍ ပြုလုပ်ခြင်း။
# -၁၂။ အထက်ပါ အချက်များကို တရားသဖြင့် ညီညွတ်စွာ ပြုလုပ်ခြင်း။

### ၄. တဇ္ဇနီယကံခံရသူ၏ ကျင့်ဝတ်
တဇ္ဇနီယကံ ခံရသော ရဟန်းသည် အောက်ပါ ကျင့်ဝတ် ၁၈-ပါးကို လိုက်နာရမည်။

# ဥပဇ္ဈာယ်အဖြစ် ပဉ္ဇင်းခံမပေးရ။
# နိဿရည်း မပေးရ။
# သာမဏေကို မလုပ်ကျွေးစေရ။
# ရဟန်းမိန်းမတို့အား ဆုံးမရန် သမုတ်ခြင်းကို မနှစ်သက်ရ။
# သမုတ်ခံရလျှင်လည်း ရဟန်းမိန်းမတို့ကို ဩဝါဒမပေးရ။
၆-၈။ တဇ္ဇနီယကံပြုထိုက်သော၊ အလားတူ သို့မဟုတ် ထို့ထက်ယုတ်သော အာပတ်သို့ မရောက်ရ။
၉-၁၀။ ကံကိုလည်းကောင်း၊ ကံပြုသော ရဟန်းတို့ကိုလည်းကောင်း မကဲ့ရဲ့ရ။
၁၁-၁၂။ ပကတတ်ရဟန်း၏ ဥပုသ်နှင့် ပဝါရဏာကို မဆိုင်းငံ့ရ။
၁၃-၁၈။ ဆုံးမခြင်း၊ အကြီးအမှူးယူခြင်း၊ ခွင့်တောင်းခြင်း၊ စောဒနာခြင်း၊ အောက်မေ့စေခြင်း၊ ပကတတ်ရဟန်းများနှင့် မရောယှက်ရ။ 

### ၅. တဇ္ဇနီယကံ ငြိမ်းစေရန် အချက်များ
 ၅.၁ မငြိမ်းစေရမည့် အကြောင်း ၁၈-ပါး
အောက်ပါအချက်များနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းအား ကံကို မငြိမ်းစေရ။
* **အင်္ဂါ ၅-ပါး**= ပဉ္ဇင်းခံပေးခြင်း၊ နိဿရည်းပေးခြင်း၊ သာမဏေလုပ်ကျွေးစေခြင်း၊ ရဟန်းမိန်းမတို့ကို ဆုံးမရန် နှစ်သက်ခြင်း၊ ဩဝါဒပေးခြင်း။
* **အင်္ဂါ ၅-ပါး**= တဇ္ဇနီယကံပြုထိုက်သော အာပတ်သို့ ရောက်ခြင်း၊ အလားတူ သို့မဟုတ် ယုတ်ကြမ်းသော အာပတ်သို့ ရောက်ခြင်း၊ ကံကို ကဲ့ရဲ့ခြင်း၊ ကံပြုသူများကို ကဲ့ရဲ့ခြင်း။
* **အင်္ဂါ ၈-ပါး**= ဥပုသ်နှင့် ပဝါရဏာကို ဆိုင်းငံ့ခြင်း၊ ဆုံးမခြင်း၊ အကြီးအမှူးယူခြင်း၊ ခွင့်တောင်းခြင်း၊ စောဒနာခြင်း၊ အောက်မေ့စေခြင်း၊ ပကတတ်ရဟန်းများနှင့် ရောယှက်ခြင်း။

 ၅.၂ ငြိမ်းစေရမည့် အကြောင်း ၁၈-ပါး
အောက်ပါအချက်များနှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းအား ကံကို ငြိမ်းစေရမည်။
* **အင်္ဂါ ၅-ပါး**= ပဉ္ဇင်းခံမပေးခြင်း၊ နိဿရည်းမပေးခြင်း၊ သာမဏေမလုပ်ကျွေးစေခြင်း၊ ရဟန်းမိန်းမတို့ကို ဆုံးမရန် မနှစ်သက်ခြင်း၊ ဩဝါဒမပေးခြင်း။
* **အင်္ဂါ ၅-ပါး**= တဇ္ဇနီယကံပြုထိုက်သော အာပတ်သို့ မရောက်ခြင်း၊ အလားတူ သို့မဟုတ် ယုတ်ကြမ်းသော အာပတ်သို့ မရောက်ခြင်း၊ ကံကို မကဲ့ရဲ့ခြင်း၊ ကံပြုသူများကို မကဲ့ရဲ့ခြင်း။
* **အင်္ဂါ ၈-ပါး**= ဥပုသ်နှင့် ပဝါရဏာကို မဆိုင်းငံ့ခြင်း၊ ဆုံးမခြင်းမပြုခြင်း၊ အကြီးအမှူးမယူခြင်း၊ ခွင့်မတောင်းခြင်း၊ မစောဒနာခြင်း၊ မအောက်မေ့စေခြင်း 、ပကတတ်ရဟန်းများနှင့် မရောယှက်ခြင်း။

 ၅.၃ ကံငြိမ်းစေရန် လုပ်ထုံးလုပ်နည်း
* ကံခံရသူသည် သံဃာထံ ချဉ်းကပ်၍ ကိုယ်ဝတ်ကို စံပယ်တင်ကာ ရှိခိုး၊ ဆောင့်ကြောင့်ထိုင်၊ လက်အုပ်ချီပြီး ကံငြိမ်းရန် သုံးကြိမ်တောင်းလျှောက်ရမည်။
* ဝိနည်းကျွမ်းကျင်သူက သံဃာအား သိစေပြီး သုံးကြိမ်ကြေညာ၍ ဆန္ဒမဲဖြင့် ကံငြိမ်းကြောင်း ဆုံးဖြတ်သည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်

 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ