open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
မွန်တက်မဟယ်

**မွန်တက်မဟယ်** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ကိုလံဘိုမြို့၏ ဆင်ခြေဖုံးအရပ်တစ်ခုဖြစ်သည့် ကိုလုပိတိယတွင် တည်ရှိသည့် သီရိလင်္ကာပါလီမန်ပြောခွင့်ရပုဂ္ဂိုလ်၏ ယခင်က နေအိမ်ဖြစ်သည်။ ၁၉၂၉ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် သမ္မတအိမ်တော်ပြောခွင့်ရပုဂ္ဂိုလ်၏ နေအိမ်အဖြစ် ထားရှိရန် ဝယ်ယူခဲ့သည်။ Sri Jayawardenapura-Kotte ရှိ ပါလီမန်အဆောက်အဦအသစ် အနီးတွင် ၂၀၀၀ ခုနှစ်၌ နေအိမ်အသစ် မတည်ဆောက်ရသေးခင်အထိ နေထိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် ထိုအိမ်၌ အမျိုးမျိုးသော အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများသည် အသုံးပြုနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။

## သမိုင်း
အဆောက်အဦကို ၁၉၂၈ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ St Margaret ၏ ပြင်သစ်ပုံစံအိမ်သည် ပျက်စီးပြီးနောက်တွင် တည်ဆောက်မှုများကို ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သည်။ ဂယ်လီလမ်းမပေါ်ရှိ Kollupitiya တွင် တည်ရှိသည့် မြေကွက်တစ်ခုပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။  St Margaret ၏ အိမ်ကို မိုဟာမက်အလီမိုဟာမက်ဟူစိန်အတွက် သူ၏ ဖခင်ဖြစ်သူ မိုဟာမက်အလီက တည်ဆောက်ပေးခဲ့သည်။ အိမ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ပြီး နှစ်အနည်းငယ်ကြာသည့်အခါ ဟူစိန်သည် စိတ်ဓာတ်အကြီးအကျယ်ကျဆင်း၍ ဒေဝါလီခံခဲ့ရသည်။ ထို့နောက်တွင် အိမ်ကို ပြင်သစ်သံတမန်ရုံးသို့ ငှားရမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၄၃ ခုနှစ် ပြင်သစ်အစိုးရ ကျဆုံးပြီးနောက်တွင် ပြင်သစ်သံတမန်ရုံးသည် ကျွန်းပေါ်မှ ထွက်ခွာခဲ့သည်။ အိမ်ကို သီရိလင်္ကာနိုင်ငံအကြီးအကဲ  Vice Admiral Sir Geoffrey Layton က အသုံးပြုရန်အတွက် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။  သူသည် စစ်ပြီးဆုံးသည့်တိုက်အောင် ထိုအိမ်၌ နေထိုင်သွားခဲ့သည်။ သီရိလင်္ကာလွတ်လပ်ရေးရလာသည့်အခါတွင် ထိုအိမ်ကို သီရိလင်္ကာအစိုးရက ဝယ်ယူခဲ့ကာ အိမ်တော်ပြောရေးဆိုခွင့်ရပုဂ္ဂိုလ် Sir Francis Molamure ၏ တရားဝင်နေအိမ်အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။   Sri Jayawardenepura Kotte ရှိ ပါလီမန်အဆောက်အဦအသစ်ဘေးနားရှိ အိမ်အသစ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည့် ၂၀၀၁ ခုနှစ်အထိ နေထိုင်ခဲ့သည်။ 

ဤအိမ်ကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအဖွဲ့နှင့် Fiscal Ombudsman စသူတို့သည် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ပါဠိတက္ကသိုလ်အဖြစ်သို့ မပြောင်းမီ ဆက်တိုက်နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ အဆောက်အဦသည် ဆိုးရွားစွာ ပျက်စီးခဲ့ပြီးနောက်တွင် မူလ အပြင်အဆင်များ၊ ပရိဘောဂများသည် ပျောက်ဆုံးပျက်စီးမှုများ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။

## ပြင်ပလင့်များ
* Parliament of Sri Lanka

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ အဆောက်အအုံများ
မိရစ်စဘူတာ

**မိရစ်စဘူတာ** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ကမ်းရိုးတမ်းရထားလမ်းရှိ ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကမ်ဘုရုဂမ်မုဝဘူတာနှင့် ပိုဝသုမိုဒရဘူတာအကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ဤဘူတာသည် ကိုလံဘိုခံတပ်ဘူတာမှ ၁၄၇.၅ ကီလိုမီတာ (၉၁.၇ မိုင်) အကွာ၊ မတရဘူတာမှ ၉.၃ ကီလိုမီတာ (၉.၃ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။

## တည်နေရာ
ကိရစ်စမြို့၏ အရှေ့ဘက် ၂ ကီလိုမီတာခန့် (၁.၂ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။

## အချိန်စာရင်း
ကိုလံဘိုခံတပ်ဘူတာသို့ ထွက်ခွာမည့်ရထားများသည် မနက် ၆ နာရီ ၂၂ မိနစ်နှင့် ညနေ ၂ နာရီ ၂၂ မိနစ်တို့တွင် နေ့စဉ်ရှိသည်။ ဂယ်လီသို့ သွားမည့်ရထားအချိန်များမှာ 5:21 am, 7:22 am, 10:40 am, 3:27 pm and 5:12 pm တို့ဖြစ်ကြသည်။ မတရဘူတာသို့ သွားမည့်ရထားချိန်များမှာ  8:03 am, 10:30 am, 2:26 p.m., 3:11 pm and 9:25 pm တို့ ဖြစ်ကြသည်။

## ဘူတာစဉ်
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ မီးရထားဘူတာများ
မဗစ်ဒပူရမ်ဘူတာ

**မဗစ်ဒပူရမ်ဘူတာ** ( *Māviṭṭapuram toṭaruntu nilaiyam*, ) သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ မဗစ်ဒပူရမ်ရွာတွင် တည်ရှိသည့်ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သီရိလင်္ကာမီးရထား၊ ပြည်နယ်ပိုင်ရထားလုပ်ဆောင်ရေးက ပိုင်ဆိုင်သည်။ မြောက်ပိုင်းရထားလမ်းပေါ်ရှိ ဘူတာတစ်ခုဖြစ်ကာ ကိုလံဘိုမြို့နှင့် မြောက်ပိုင်းကို ချိတ်ဆက်ပေးသည်။  ပြည်တွင်းစစ်ကြောင့် ၁၉၉၉ မှ ၂၀၁၅ ကြားကာလ၌ ဘူတာသည် အလုပ်လုပ်ဆောင်မှုမရှိပေ။ မြောက်ပိုင်းလမ်းပေါ်ရှိ ဂျက်ဖနာဘူတာနှင့် ကန်ကီစန်သုရိုင်ဘူတာကြား လမ်းပိုင်းကို ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။

## ဝန်ဆောင်မှုများ
အောက်ပါရထားဝန်ဆောင်မှုများအား ဤဘူတာမှ စီးနင်းနိုင်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ မီးရထားဘူတာများ
မတရဘူတာ

**မတရဘူတာ** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ မတရမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သီရိလင်္ကာရထားပို့ဆောင်ရေးက ပိုင်ဆိုင်ကာ လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။ မတရဘူတာကို ကမ်းရိုးတန်းရထားလမ်းကြောင်း၏ အဆုံးသတ်ဘူတာဖြစ်ကာ  ၁၈၉၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၇ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

## တည်နေရာ
မတရဘူတာသည် နီဝလမြစ်၏ မြောက်ဘက် မြို့၏ အလယ်တွင်တည်ရှိသည်။

## ပုံစံ
မတရဘူတာသည် ကမ်းရိုးတန်းလမ်း၏ ခရီးဆုံးဘူတာ ဖြစ်သည်။

## ဝန်ဆောင်မှုများ
Ruhunu Kumari, Galu Kumari, Rajarata Rejini and Sagarika စသည့်ရထားများကို မတရဘူတာတွင် လုပ်ဆောင်ပေးလျက်ရှိသည်။ အခြားသော များစွာသောရထားဝန်ဆောင်မှုများကိုလည်း မတရဘူတာတွင် လုပ်ဆောင်ပေးလျက်ရှိသည်။ တောင်ပိုင်းစီရင်စုနှင့် ချိတ်ဆက်သည့်ရထားလိုင်းများကိုလည်း မတရဘူတာမှ ဂယ်လီမြို့သို့ ချိတ်ဆက်ကာ ဆောင်ရွက်ပေးသည်။

## မြို့ချင်းဆက်ရထားများ
## ဒေသတွင်းရထားများ
## ဘူတာစဉ်
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ မီးရထားဘူတာများ
မတလီဘူတာ

**မတလီဘူတာ** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ မတလီရထားလမ်းကြောင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် အဆုံးသတ်ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကိုလံဘိုခံတပ်ဘူတာမှ ၆၅ ခုမြောက် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အလယ်ပိုင်းစီရင်စု၊ မတလီခရိုင်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကိုလံဘိုခံတပ်ဘူတာမှ ၁၄၈.၆ ကီလိုမီတာ (၉၂.၃ မိုင်) အကွာ၊ ကန်ဒီဘူတာမှ ၂၇.၆၄ မီတာ (၁၇.၁၇ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ကန်ဒီမှ မတလီသို့ ရထားလမ်းခွဲတစ်ခု တည်ဆောက်ပြီးသည့်နောက် ၁၈၈၀ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၄ ရက်တွင် ဘူတာကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ 

## တည်နေရာ
မတလီဘူတာသည် မတလီမြို့လယ်မှ အရှေ့ဘက် ခန့်မှန်း ၇၀၀ မီတာ (၇၇၀ ကိုက်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။

## အချိန်စာရင်း
ကိုလံဘိုခံတပ်ဘူတာသို့ ထွက်ခွာမည့်ရထားများကို မနက် ၄နာရီ ၅၀ မိနစ်နှင့် မနက် ၁၀ နာရီ ၁၅ မိနစ်အချိန်များတွင် နေ့စဉ်ပြေးဆွဲလျက်ရှိသည်။ ကန်ဒီသို့ထွက်ခွာမည့်ရထားများမှာ6:40 am, 10:15 am, 1:55 pm, 5:05 pm နှင့် 6:50 pm စသည့်အချိန်များတွင် ဖြစ်သည်။

## ဘူတာစဉ်
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ မီးရထားဘူတာများ
ဘော်စတွန်တီးပါတီ

**ဘော်စတွန်တီးပါတီ** () သည် အမေရိကန်ရှိ နိုင်ငံရေးနှင့်ကုန်သွယ်ရေးဆိုင်ရာ ဆန္ဒပြမှုတခုဖြစ်ပြီး လွတ်မြောက်ခြင်း၏သားတော်များအဖွဲ့က မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ်၊ ဘော်စတွန်မြို့၌ ၁၇၇၃ ခု၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၆ ရက်၌ လုပ်ခဲ့သည်။ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ၁၇၇၃ ခု၊ မေလ ၁၀ ရက်တွင် ပြဋ္ဌာန်းသော လက်ဖက်ခြောက်ဥပဒေကို ကန့်ကွက်ခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါဥပဒေအရ တောင်းရှန့်ဥပဒေနှင့်စည်းကြပ်သောအခွန်များကို ဆောင်ရန်မလိုဘဲ တရုပ်မှ လက်ဖက်ခြောက်များကို အမေရိကရှိ လက်အောက်ခံနယ်မြေများသို့ ဗြိတိသျှအရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီက တင်ပို့ခွင့်ရသည်။ လွတ်မြောက်ခြင်း၏သားတော်များအဖွဲ့က တောင်းရှန့်ဥပဒေအရ စည်းကြပ်သောအခွန်တို့ကို ၎င်းတို့ရပိုင်ခွင့်များ ထိပါးခြင်းဟု ခံယူကာ အပြင်းအထန်ကန့်ကွက်သည်။ အမေရိကန်အင်ဒီယန်များလည်း ပါဝင်သည်ဟု ယူဆရသော ဆန္ဒပြသူများက အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီ၏ လက်ဖက်ခြောက်တင်သွင်းသော သင်္ဘောဆိပ်တခုလုံးကို ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။

ဆန္ဒပြသူများသည် ဘော်စတွန်ဆိပ်ကမ်းမှ သင်္ဘောများပေါ်တက်ကာ လက်ဖက်ခြောက်သတ္တာတို့ကို ရေထဲကန်ချသည်။ ဗြိတိသျှအစိုးရက ပြင်းပြင်းထန်ထန် နှိပ်ကွပ်ခဲ့ရာမှ မလိုလားအပ်သောကိစ္စများဖြစ်လာခါ အမေရိကန်တော်လှန်ရေး ပေါ်ပေါက်လာသည်။ တီးပါတီသည်လည်း အမေရိကန်သမိုင်း၌ အထင်ကရဖြစ်ရပ် ဖြစ်လာသည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ တီးပါတီလှုပ်ရှားမှုကဲ့သို့သော နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ဆန္ဒပြမှုများက ယင်းတို့သည်လည်း ၁၇၇၃ ဘော်စတွန်ဆန္ဒပြမှု၏ဆက်ခံခြင်းများအဖြစ် ရည်ညွှန်းကြသည်။

တီးပါတီသည် ဗြိတိသျှပါလီမန်က ၁၇၇၃ ခု၌ ပြဋ္ဌာန်းသော ဗြိတိသျှအမေရိကအတွက် လက်ဖက်ခြောက်ဥပဒေကို ကန့်ကွက်သောလုပ်ရပ်၏ အကျိုးဆက်ဖြစ်သည်။ နယ်ချဲ့တို့က ၎င်းတို့ကိုယ်စားမပြုရသောနေရာတွင် အခွန်ပေးရန်မလိုဟု ယုံကြည်ကာ အင်္ဂလိပ်လူမျိုးအနေဖြင့် ရပိုင်ခွင့်ချိုးဖေါက်ခံရသည်ဟု ခံယူသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ လက်အောက်ခံနယ်မြေအတွက်ထုတ်သော ဥပဒေကို ကိုလိုနီရှင် အင်္ဂလိပ်တို့က လိုက်နာရန်မလိုဟု ယုံကြည်ခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းကြောင့် အဆက်အသွယ်ကောင်းသော အရှိ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီသည် ကိုလိုနီနယ်မြေသို့ လက်ဖက်ခြောက်တင်သွင်းသူများအကြား၌ အသာစီးယှဉ်နိုင်မှု ရခဲ့သည်။ ဆန္ဒပြသူများသည် အခြားကိုလိုနီနယ် ၃ ခုတွင် လက်ဖက်ခြောက်မချအောင် တားနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဘော်စတွန်တွင်မူ မြို့အုပ်မင်း သောမတ်ဟတ်ချင်ဆန်က လက်ဖက်ခြောက်များကို ဗြိတိန်သို့ ပြန်ပို့ရန် ငြင်းဆိုသည်။
ဘော်စတွန်တီးပါတီဖြစ်ပြီးသည်နောက် ၁၇၇၄ ခု၌ ပါလီမန်က တင်းကြပ်သောဥပဒေများ ပြဋ္ဌာန်းကာ ကိုလိုနီနယ်မြေများကို နှိပ်ကွပ်သည်။ ၎င်းတို့အနက် မက်ဆာချူးဆက်ရှိ ဒေသခံအစိုးရအား ဖျက်သိမ်းခြင်းနှင့် ဘော်စတွန်ရှိ ကုန်သွယ်ရေးအား ပိတ်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ နယ်ချဲ့တို့က ၎င်းတို့ပိုင် လက်အောက်ခံနယ် ၁၃ ခုတွင် ဥပဒေများကို အတင်းအလျှော့လုပ်ကာ ဆန္ဒပြမှုများကို တားခဲ့သည်။ ဥပဒေများအား ပြင်ဆင်နိုင်ရန်နှင့် လက်အောက်ခံမြေတို့မှ ကန့်ကွက်မှုများကို ညှိနှိုင်းရန် ဗြိတိန်တော်ဝင်မိသားစုကို တောင်းဆိုကာ ပထမအကြိမ် တိုက်ကြီးများဆိုင်ရာကွန်ဂရက် ကျင်းပခဲ့သည်။ အကြပ်အတည်းများ ပွင့်အန်ကာ ၁၇၇၅ ခု၌ ဘော်စတွန်အနီးတွင် အမေရိကန်တော်လှန်ရေးစစ်ပွဲ စဖြစ်တော့သည်။
ရတနာပုံခန်းမ

**ရတနာပုံခန်းမ** ()သည် မန္တလေးမြို့ရှိ တပ်မတော်ပိုင်အဆောက်အဦးဖြစ်သည်။မဟာအောင်မြေမြို့နယ်၊ ၇၈လမ်းနှင့် ၃၈လမ်းထောင့် မျက်ပါးရပ်တွင်တည်ရှိပြီး မန္တလေးမြို့၏ အကြီးဆုံးခန်းမကြီးဖြစ်သည်။
## သမိုင်းကြောင်း 
မန္တလေးမြို့တွင် တည်ဆောက်ပြီးခန်းမများရှိသော်လည်း တိုးတက်ပြောင်းလဲလာသော လူဦးရေ၊မြင့်မားလာသော လူနေမှုအဆင့်အတန်းများကြောင့် ခေတ်မီစွာဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်ရန်အတွက် ခမ်းမအသစ်တည်ဆောက်ရန် ၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။၂၀၁၈ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၇ရက်နေ့တွင် ပန္နက်ရိုက်ခဲ့ကာ၂၀၂၀ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာ ၃၀ရက်နေ့တွင် ပြီးစီးခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ခုနှစ် မေလ၁၇ရက်နေ့တွင် တပ်ချုပ် မင်းအောင်လှိုင်မှ ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။ တည်ဆောက်ထားသောနေရာမှာ မြို့လယ်ရှိ တပ်မြေပေါ်တွင်ဖြစ်ကာ တပ်မတော်မှ စွန့်လွှတ်ပေးခဲ့သည့် ၃၈လမ်းနှင့် မြို့၏ အဓိကလမ်းမဖြစ်သော ၇၈ လမ်းထောင့်တွင်ဖြစ်သည်။

## ဝေဖန်ခံရမှု 
၂၀၂၁ခုနှစ် အာဏာသိမ်းမှုအပြီး တပ်မတော်နှင့် ဆက်စပ်မှုများကို သပိတ်မှောက်နေကြပြီး အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေးများ လုပ်နေကြစဉ် မန္တလေးမြို့၏ ဂုဏ်ဆောင်အဖြစ်သတ်မှတ်ထားသော မြို့မအသင်းအနေဖြင့် ဤခန်းမဖွင့်ပွဲသို့ တက်ရောက်ဖျော်ဖြေသည့်အတွက် မြို့ခံများ၏ ဝေဖန်မှုကို ပြင်းထန်စွာခံခဲ့ရသည်။အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ ဖိတ်ကြားချက်အား အသင်းသူအသင်းသားများအကြား လက်မခံနိုင်ကြသဖြင့် ဖွင့်ပွဲသို့ မြို့မအသင်း၏ တီးခတ်သူ သုံးပုံနှစ်ပုံနှင့် သီဆိုသူ ၁ဦးသာတက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် ယဉ်ကျေးမှုတက္ကသိုလ်မှ ကျောင်းသားကျောင်းသူများနှင့် ပူးတွဲ၍ ဖျော်ဖြေခဲ့ရသည်။ ထို့အပြင် မြို့မအသင်း၏ စင်မြင့်တွင် မြို့မနှင့်သက်ဆိုင်သော သီချင်းများသာသီဆိုရန် သတ်မှတ်ထားသော်လည်း ဖွင့်ပွဲတွင် တပ်မတော်သီချင်းများကိုပါ သီဆိုခဲ့ကြသည်။
## ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် 
*မန္တလေးမြို့တော်ခန်းမ
*မန္တလေး ကွန်ဗင်းရှင်းစင်တာ
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မန္တလေးမြို့ရှိ အဆောက်အအုံများ
အိုင်းရစ်ပြည်ထောင်စုတပ်မတော်

**အိုင်းရစ်ပြည်ထောင်စုတပ်မတော်** () သည် အိုင်ယာလန်ရှိ ၂၀ ရာစုနှင့် ၂၁ ရာစုအကြား လှုပ်ရှားသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတခုဖြစ်သည်။ အဖွဲ့အစည်း၏ခံယူချက်မှာ ဗြိတိန်အုပ်ချုပ်မှုလွတ်သည့် လွတ်လပ်သောပြည်ထောင်စုတခုအား အိုင်ယာလန်၌ ထူထောင်လိုသော အိုင်းရှစ်ပြည်ထောင်စုဝါဒဖြစ်သည်။

အိုင်အာအေဟောင်းဟုခေါ်သော မူလအဖွဲ့အစည်းကို ၁၉၁၇ ခု၌ အိုင်းရှစ်ပြည်သူ့တပ်မတော်နှင့် အခြား စိတ်ပါဝင်စားသူအိုင်းရှစ်လူမျိုးများဖြင့် ဖွဲ့စည်းသည်။ နှောင်းပိုင်း၌ ပထမကမ္ဘာစစ်တွင် ဗြိတိသျှတပ်မတော်၌ ပါဝင်ခဲ့သော အတွေ့အကြုံရှိ အိုင်းရှစ်များလည်း ဗြိတိန်အားတော်လှန်မည့် အိုင်းရစ်လွတ်လပ်ရေးစစ်ပွဲဆင်နွှဲရန် ပါဝင်လာသည်။ ၁၉၁၉ ခုတွင် အိုင်းရှစ်ပါလီမန် ဒိုင်ယဲရန်က အိုင်အာအေကို အိုင်းရှစ်ပြည်ထောင်စု တော်လှန်ရေးအစိုးရ၏တပ်မတော်အဖြစ် ကြေညာသည်။

၎င်းရာစုနှစ်အတွင်း ပြန်လည်စုဖွဲ့ခြင်း၊ အဖွဲ့ကွဲခြင်း၊ အဖွဲ့ပေါင်းခြင်း၊ အမည်ပြောင်းခြင်းများ အကြိမ်ကြိမ်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အကျဉ်းအကြပ်ကာလအတွင်း အဓိကအနေဖြင့်ပါဝင်ခဲ့သော ဒေသဆိုင်ရာအိုင်းရှစ်ပြည်ထောင်စုတပ်မတော်မှာ လူသိများသည်။ ခေတ်ပြိုင်အဖွဲ့ခွဲများကလည်း မူလအိုင်အာအေအမည်ကို ၎င်းတို့လည်း ဆက်ခံခွင့်ရှိကြောင်း ပြောဆိုလေ့ရှိသည်။

ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် စစ်ရေး
ရှေ့အင်ဂျင်၊ နောက်ဘီးယက်

thumb| FR အပြင်အဆင်
မော်တော်ယာဉ်ဒီဇိုင်းတွင် **FR** သို့မဟုတ် **ရှေ့အင်ဂျင်၊ နောက်ဘီးယက်ပုံစံ**သည် အင်ဂျင်မှာ ကားရှေ့ပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး မောင်းနှင်သောဘီးများသည် နောက်ဘက်တွင်တည်ရှိသည် ။ ဤပုံစံမှာ ၂၀ ရာစု မော်တော်ယာဉ်အများစု ပုံစံဖြစ်သည်။  ခေတ်သစ်ဒီဇိုင်းများသည် များသောအားဖြင့် ရှေ့အင်ဂျင်၊ ရှေ့ဘီးယက်ပုံစံကို အသုံးပြုသည်။ ၎င်းကိုအထပ်မြင့် ဘတ်စ်ကားများနှင့် ကျောင်းကားများတွင်လည်း အသုံးပြုသည်။

## ရှေ့လယ်ပိုင်းအင်ဂျင်၊ နောက်ဘီးယက် 
thumb| FMR အပြင်အဆင်၊ အင်ဂျင်သည် ရှေ့ဝင်ရိုးနောက်တွင် တည်ရှိသည်။
မော်တော်ယာဉ်ဒီဇိုင်းတွင် **ရှေ့အလယ်အင်ဂျင်နှင့်နောက်ဘီးယက်ပုံစံ(FMR)** သည် အင်ဂျင်ကို ရှေ့တွင်နေရာချပြီး ကားနောက်ဘက်ဘီးများကို မောင်းနှင်သည်။ ရှေ့အင်ဂျင်၊ နောက်ဘီးယက်ပုံစံ(FR)နှင့်ခြားနားသည်မှာ အင်ဂျင်အလေးချိန်ဗဟိုကို ရှေ့ဝင်ရိုး၏ နောက်သို့ ရွှေ့လိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဤပုံစံသည် အလေးချိန်ဖြန့်ဖြူးခြင်းကို အထောက်အကူဖြစ်စေပြီး Moment of Inertia ကို လျော့နည်းစေသောကြောင့် ထိန်းကြောင်းမောင်းနှင်မှုကို တိုးတက်စေသည်။ FMR ၏စက်မှုအပြင်အဆင်သည် FR ကားနှင့် အတူတူပင်ဖြစ်သည်။ မော်တော်ယာဉ်တစ်မျိုးတည်း၏အချို့မော်ဒယ်များကို တပ်ဆင်ထားသောအင်ဂျင်၏အရှည် (ဥပမာ - ဆလင်ဒါ ၄ ခုနှင့် ၆ ခု)နှင့် ရှေ့ဝင်ရိုးနှင့် အင်ဂျင်၏ အလေးချိန်ဗဟိုတို့၏ ဆက်စပ်မှုကို မူတည်၍ FR သို့မဟုတ် FMR အဖြစ်သတ်မှတ်နိုင်သည်။

## ကိုးကားချက်များ 
 
ကဏ္ဍ:မော်တော်ယာဉ် နည်းပညာ
အင်းလေးဂျစ်

**အင်းလေးနည်းဗျူဟာဂျစ်** ခေါ် **အင်းလေးဂျစ်**သည် တပ်မတော် အကြီးစားစက်မှုလုပ်ငန်းက ဒီဇိုင်းရေးဆွဲပြီး ထုတ်လုပ်သော လေးဘီးယက်မော်တော်ယာဉ်အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ လက်ရှိထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းသည် တစ်နှစ်လျှင် အစီးရေ ၂၀၀ ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် တစ်နှစ်လျှင် အစီးရေ ၁၀၀၀ အထိတိုးမြှင့်မည်ဖြစ်သည်။  အင်းလေးဂျစ်ကို လက်ရှိတွင် တပ်မတော်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့ တို့အတွက်သာ ထုတ်ပေးသည်။

## သမိုင်း 
၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်သည် စက်မှုဝန်ကြီးဌာနမှ မော်တော်ယာဉ်လုပ်ငန်းများကို လွှဲပြောင်း ရယူခဲ့သည်။ ထိုစက်ရုံများသည် တပ်မတော်သို့ မလွှဲပြောင်းမီတွင် အကြောင်းပြချက် အမျိုးမျိုးကြောင့် လုပ်ငန်းရပ်ဆိုင်းနေခဲ့သည်။   တပ်မတော်အကြီးစားစက်မှုလုပ်ငန်း(ထုံးဘို)တွင် အပြီးသတ် တပ်ဆင်ထုတ်လုပ်သည်။  ထုံးဘိုစက်ရုံသည် ၁၉၇၀ မှစ၍ မာဇဒါဂျစ်(Mazda Pathfinder XV-1) များကို တပ်ဆင်ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။

အင်ဂျင်သည် စက်မှုလက်မှုဝန်ကြီးဌာနအောက်ရှိ အမှတ် ၁၄ အကြီးစားစက်ရုံ (သာဂရ)မှ ထုတ်လုပ်သော DCD(CY 499 Ti) နှင့် ပုံစံတူသည်။ သို့သော် ထိုစက်ရုံသည် ဘဏ္ဍာရေးဆုံးရှုံးမှုများကြောင့် အစိုးရက ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် လည်ပတ်မှု ဆိုင်းငံ့ထားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် တပ်မတော်သည် တရုတ်နိုင်ငံမှ အင်ဂျင်များကို တင်သွင်းခဲ့သည်။

## မူကွဲများ 
အင်းလေးဂျစ်သည် ကိုယ်ထည်တိုပုံစံဖြစ်ပြီး ပတ္တူခေါင်မိုးနှင့် နောက်ခန်းတွင် ခုံတန်းရှည်များပါရှိသည်။ ဤမူကွဲကို အဓိကအားဖြင့် အဆင့်မြင့်အရာရှိများအား ထုတ်ပေးသည်။

အသစ်တီထွင်ထားသော Type 63 ဒုံးကျည်ပစ်လွှတ်စင် တပ်ဆင်ထားသည့်ပုံစံနှင့် ဒုံးကျည်အိမ် တပ်ဆင်ထားသည့်ပုံစံကို ၇၆ နှစ်မြောက်တပ်မတော်နေ့ စစ်ရေးပြပွဲတွင် တွေ့မြင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကားချက်များ 
 
ကဏ္ဍ:ကား
ကဏ္ဍ:ဘီးတပ်ယာဉ်
မယ်လကမ်ဘူတာ

**မယ်လကမ်ဘူတာ** ( *Māṅkuḷam toṭaruntu nilaiyam*, )သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ မယ်လကမ်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သီရိလင်္ကာမီးရထား၊ ပြည်နယ်ပိုင်ရထားလုပ်ဆောင်ရေးက ပိုင်ဆိုင်သည်။ မြောက်ပိုင်းလမ်းပေါ်ရှိ ဘူတာတစ်ခုဖြစ်ကာ မြောက်ပိုင်းနှင့် ကိုလံဘိုမြို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးသည်။ ပြည်တွင်းစစ်ဖြစ်ပွားနေသည့် ၁၉၉၀ မှ ၂၀၁၅ ကြားကာလတွင် ဤဘူတာတွင် အလုပ်လုပ်ဆောင်မှု မရှိပေ။ မြောက်ပိုင်းလမ်းပေါ်ရှိ ဂျက်ဖနာဘူတာနှင့် ကန်ကိစန်သုရိုင်ဘူတာကြား လမ်းပိုင်းကို ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။

## ဝန်ဆောင်မှုများ
ဤဘူတာမှာ အောက်ပါရထားပြေးဆွဲဝန်ဆောင်မှုများကို ရရှိနိုင်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ မီးရထားဘူတာများ
ဒိန်ခဲ

**ဒိန်ခဲ** () သည် နို့ထွက်ပစ္စည်းဖြစ်ပြီး နို့တွင်ပါသောပရိုတင်း ကေစင်းကို ပျစ်အောင်ပြုကာ ပုံစံ အရောင် အရသာ အမျိုးမျိုးဖြစ်အောင် ဖန်တီးကြသည်။ ဒိန်ခဲတွင် နို့မှရသော ပရိုတင်းနှင့်အဆီတို့ ပါသည်။ နွား ကျွဲ ဆိတ် သိုးတို့မှရသော နို့များဖြင့် အဓိကထုတ်သည်။ ဒိန်ခဲလုပ်ရာတွင် အချဉ်ဖေါက်ပြီး ရန်နက်အန်ဇိုင်း (သို့ အလားတူဖန်တီးနိုင်သောအန်ဇိုင်း) ထည့်ကာ နို့ပရိုတင်း ကေစင်းကို ခဲစေသည်။ ဒိန်ခဲပျော့ကို ဒိန်ရည်မှ ဖယ်ယူကာ လိုချင်သောပုံစံရအောင် ဖိထားရသည်။ အချို့ဒိန်ခဲများတွင် အပေါ်လွှာ၌၎င်း၊ အချို့၌ တတုံးလုံး၌၎င်း အနံ့ထုတ်မှိုများ ပေါက်နေတတ်သည်။ ဒိန်ခဲအများစုကို ဟင်းချက်အပူချိန်၌ တည်ကာ ကျိုတည်။ 

နိုင်ငံအသီးသီးမှ ဒိန်ခဲအမျိုးပေါင်း တထောင်ကျော်ကို ထုတ်နေသည်။ နို့ယူသောရင်းမြစ်အလိုက်၎င်း၊ ကျိုထားမထားပေါ် မူတည်၍၎င်း၊ ထောပတ်ဆီပမာဏအရ၎င်း၊ ဘက်တီးရီးယားနှင့်မှိုတို့ကြောင့်၎င်း၊ ထုတ်လုပ်နည်းအရ၎င်း၊ သိပ်ထားချိန်အရ၎င်း၊ အရသာသွင်းသည့် ဆေးရွက် ဟင်းခတ်ပစ္စည်း ကျပ်တိုက်မီးခိုး စသည်တို့ကြောင်း၎င်း ပုံစံ အရောင် အရသာမှာ အပြားပြားကွဲသည်။ ဒိန်ခဲအများစုကို ဒန်းစေ့ဖြင့် အဝါရင့်ရောင် အနီရောင် ရအောင် ထုတ်သည်။ ငရုပ်ကောင်း ကြက်သွန်ဖြူ စသော အခြားပါဝင်ပစ္စည်းများထည့်၍လည်း ထုတ်သည်။ 

အချို့ဒိန်ခဲတို့ကို ဒိန်ပျော့ရအောင် ရှောက်ရည် ရှာလကာရည်ကဲ့သို့ အချဉ်ရည်များထည့်ကာ လုပ်သည်။ အချို့ဒိန်ခဲတို့မှာမူ အားပျော့သောနည်းဖြစ်သည့် ဘက်တီးရီးယားထည့်ကာ နို့သကြား (လက်တို့) ကို လက်တစ်အစ်ဆစ်ဖြစ်စေသည်။ နောက်မှ ရန်နက်အန်ဇိုင်းထည့်ကာ ဒိန်ခဲပျော့ထုတ်သည်။ သားသတ်လွတ်သမားများအတွက် ရန်နက်မသုံးဘဲ မှိုတမျိုးကို အချဉ်ဖေါက်၍ထုတ်သော ဒိန်ခဲလည်း ရှိသည်။ 

ဒိန်ခဲသည် သယ်ရန်လွယ်ခြင်း၊ အတန်ကြာ ကြာရှည်ခံခြင်း၊ အဆီ ပရိုတင်း ကယ်လဆီယမ် ဖော့စဖောရပ် ပါမှုများခြင်းတို့ကြောင့် အဖိုးတန်သည်။ နို့ထက် အထားခံပြီး ဒိန်ခဲအမျိုးအစားပေါ်လိုက်၍ ကြာရှည်ခံမှု ကွဲသည်။ ဒိန်ခဲတုံးများကို လေထုတ်ထားသောအိတ်များတွင် ထည့်၍၎င်း၊ ကာဘွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်နှင့်နိုင်ထရိုဂျင်ဖြည့်ထားသော ပလပ်စတစ်အိတ်များ၌ ထည့်၍၎င်း ဖြန့်ဖြူးနည်းကို ၂၁ ရာစုနောက်ပိုင်းတွင် အသုံးများသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နို့ထွက်ပစ္စည်းများ
မာဇဒါဂျစ်

**မာဇဒါဂျစ်**() သည် ၁၉၇၀ မှ ၁၉၉၀ ထိ မာဇဒါကားကုမ္ပဏီနှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာနတို့ ပူးပေါင်းထုတ်လုပ်ခဲ့သော လေးဘီးယက်မော်တော်ယာဉ် အမျိုးအစားဖြစ်သည်။  မြန်မာနိုင်ငံအတွက် သီးသန့်ဒီဇိုင်းဆွဲ ထုတ်လုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး လန်ရိုဗာကားအပေါ် အခြေခံထားခြင်းဖြစ်သည်။ မာဇဒါဂျစ်ကို အများအားဖြင့် တပ်မတော် ၊ မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့နှင့် အစိုးရအရာရှိများ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ 

## မူကွဲများ 
မာဇဒါဂျစ်သည် အမိုးပျော့ သို့မဟုတ် အမိုးမာ ပုံစံဖြင့်လာပြီး နောက်ခန်းတွင် လူ ၉ ယောက်အထိ ထိုင်နိုင်သော ခုံတန်းရှည်များ ပါရှိသည်။ မာဇဒါဂျစ်သည် ကိုယ်ထည်ရှည် သို့မဟုတ် ကိုယ်ထည်တိုပုံစံများ ဖြစ်ပြီး ပတ္တူအမိုးများပါရှိသည်။

ကိုယ်ထည်တို အမိုးမာပုံစံနှင့် တံခါးလေးပေါက်၊ ကိုယ်ထည်ရှည်အမိုးမာပုံစံ များကိုလည်း ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ ကိုယ်ထည်ရှည်၊ အမိုးပျော့ (ပတ္တူမိုး)ပုံစံမှာ တံခါးနှစ်ပေါက်ဖြင့်သာ ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။
ဖိုင်:Mazda Pathfinder Station Wagon XV-1 SW 4x4 000 1972 frontleft 2010-03-13 A.JPG|Mazda Pathfinder Station Wagon XV-1 SW 4x4 ရှေ့ဘယ်ဘက်
ဖိုင်:Mazda Pathfinder Station Wagon XV-1 SW 4x4 000 1972 backright 2010-03-13 A.JPG|Mazda Pathfinder Station Wagon XV-1 SW 4x4 ညာဘက်နောက်ဘက်

## ကိုးကားချက်များ 
 
ကဏ္ဍ:ကား
ကဏ္ဍ:ဘီးတပ်ယာဉ်
ရတနာပုံ သတင်းစာ (၁၉၉၂)

**ရတနာပုံ သတင်းစာ**သည် ၁၉၉၂ခုနှစ် မေလ၁ရက်နေ့တွင် စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သော နေ့စဉ်သတင်းစာဖြစ်သည်။တပ်မတော်ပိုင်သတင်းစာဖြစ်ပြီး မန္တလေးမြို့ရှိ အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်မှ ကွပ်ကဲသည်။သတင်းစာတိုက်မှာ မန္တလေးမြို့ ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။
## ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် 
*သတင်းစာများ စာရင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ သတင်းစာများ
ကဏ္ဍ:မန္တလေး
မန္တလေး သတင်းစာ

**မန္တလေး သတင်းစာ** သည် မန္တလေးမြို့အခြေစိုက် နေ့စဉ်သတင်းစာဖြစ်သည်။ မြို့တော်စည်ပင်မှ ထုတ်​ဝေခြင်းဖြစ်ပြီး ၁၉၉၇ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၃၀ရက်နေ့တွင် စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ မန္တလေးမြို့နှင့် အထက်မြန်မာပြည်သတင်းများကို အဓိကဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ သတင်းစာတိုက်မှာ ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ သတင်းစာများ
ကဏ္ဍ:မန္တလေး
ရည်မွန်

**ဦးရည်မွန်** သို့မဟုတ် **မောင်တင်သစ်** (၉ ဩဂုတ် ၁၉၆၇ မွေးဖွား)သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG)  ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဖြစ်သည်။

ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်းကာလတွင် ဆေး‌ကျောင်း၌ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ထိုအရေးအခင်းတွင် ပါဝင်ဆန္ဒပြခဲ့ရာ ထောင်ဒဏ် ၇ နှစ် ကျခဲ့ရသည်။ ဦးရည်မွန်သည် ၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပုဗ္ဗသိရီမြို့နယ် ပြည်သူလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၆၇ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ
နတ်မောက်ထွန်းရှိန်

**ဦးထွန်းရှိန်** (ကလောင်အမည် နတ်မောက်ထွန်းရှိန်)သည် အမျိုးသားစာပေဆုရ စာရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်ပြီး အထက်မြန်မာနိုင်ငံစာရေးဆရာအသင်း၏ ရာသက်ပန်နာယကနှင့် ဂုဏ်ထူးဆောင် အသင်းသားဖြစ်သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် မန္တလေးမြို့အကြောင်း စာအုပ်များစွာ ရေးသားခဲ့ပြီး ၂၀၁၉ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
## ဘဝအစနှင့် ပညာရေး 
၁၉၃၈ခုနှစ်၌ မကွေးတိုင်း၊နတ်မောက်မြို့နယ် ဘော်အိုင်ကျေးရွာတွင် ဦးကျော်ဟန်၊ဒေါ်ညိုလေးတို့မှ ဖွားမြင်သည်။ မွေးချင်း ၈ဦးအနက် တတိယမြောက်သားဖြစ်သည်။
## စာပေကဏ္ဍ 
ဦးထွန်းရှိန်သည် လုံးချင်းစာအုပ် ၉အုပ်၊ ဆောင်းပါး ၇၀၀ကျော်ရေးသားခဲ့သည်။ရတနာပုံသတင်းစာ၊ လုပ်သားသတင်းစာတို့တွင် အယ်ဒီတာ၊ ပန်တော်ဆက် မန္တလေးမဂ္ဂဇင်း၏ စာတည်မှူး၊ဟံသာဝတီသတင်းစာ၊ မန္တလေးယဉ်ကျေးမှုဂျာနယ်တို့တွင် သတင်းစာဆရာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ မန္တလေးနေ့စဉ်သတင်းစာ စတင်ထုတ်ဝေစဉ်ကပင် အယ်ဒီတာချုပ်တာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့ကာ ၂၂နှစ်တိုင် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။

၂၀၀၁ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမြို့အကြောင်းရေးသားထားသော *ဝင်းတွေနဲ့တည်တဲ့နေပြည်* စာအုပ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၁ခုနှစ်တွင် *ရတနာပုံ မန္တလေး နိပါတ် ပန်းချီကျော်များနှင့် ဗုဒ္ဓဝင် ပညာပေး မြန်မာ့ နိပါတ် ပန်းချီလက်ရာများ* စာအုပ်ဖြင့်လည်းကောင်း အမျိုးသားစာပေဆုများ ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၁၄ခုနှစ်တွင် *မန္တလေးခေတ် ပိဋကတ်စာအုပ်ဆိုင်များ* စာအုပ်ဖြင့် ထွန်းဖောင်ဒေးရှင်းစာပေဆုကို ရရှိခဲ့သေးသည်။
## ကွယ်လွန်ခြင်း 
ဆရာကြီးသည် ၂၀၁၉ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၃၀ရက်နေ့တွင် မန္တလေးဆေးရုံကြီး၌ နှလုံးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရုပ်ကလာပ်ကို မန္တလေးမြို့ အောင်မြေသာစံမြို့နယ်ရှိ ၎င်း၏နေအိမ်သို့ ပြန်လည်သယ်ယူခဲ့ပြီး အေးရိပ်ငြိမ်သုသာန်တွင် သဂြိုဟ်ခဲ့သည်။
## ရေးသားခဲ့သောစာအုပ်များ 
* ယနေ့မန္တလေး
*ဝင်းတွေနဲ့တည်တဲ့နေပြည်
*မန္တလေး ရတနာပုံဘုရားစုံ
*ရတနာပုံ မန္တလေး နိပါတ် ပန်းချီကျော်များနှင့် ဗုဒ္ဓဝင် ပညာပေး မြန်မာ့ နိပါတ် ပန်းချီလက်ရာများ
*မန္တလေးခေတ် ပိဋကတ်စာအုပ်ဆိုင်များ
*မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု မြန်မာ့​ရှေး​ဟောင်း ဘုန်း​တော်ကြီး​ကျောင်းကြီးများ
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
မန်းဘဆိုင်

**မန်းဘဆိုင်**သည် ကရင်အမျိုးသားနိုင်ငံရေးသမားဖြစ်ကာ အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီး မန်းဘခိုင်၏ ညီဖြစ်သည်။
## ဘဝအစနှင့် ပညာရေး 
မန်းဘဆိုင်ကို ၁၉၀၆ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ရက်နေ့တွင် ဟင်္သာတမြို့နယ်၊ ယုံသလင်းရွာတွင် မန်းပေကုန်းနှင့် ဒေါ်ပုတို့မှ ဖွားမြင်သည်။ မွေးချင်း ၁၀ယောက်တွင် ၇ယောက်မြောက်ဖြစ်သည်။

၁၉၂၉ခုနှစ်တွင် ဟင်္သာတမြို့ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ နှစ်ဘာသာသင် အေဘီအမ် ကရင်အထက်တန်းကျောင်းမှ ၁၀တန်းအောင်မြင်သည်။၁၉၃၂ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် ဂျပ်ဆင်ကောလိပ်မှ ဥပစာတန်းအောင်မြင်ကာ ၁၉၃၉ခုနှစ်တွင် အထက်တန်းဆရာအဖြစ် အောင်မြင်သည်။
## အလုပ်အကိုင် 
ညောင်တုန်းမြို့နယ် ထော့်ကလို့ကျေးရွာရှိ မြန်မာဘာသာအထက်တန်းကျောင်းတွင် အင်္ဂလိပ်စာဆရာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။၁၉၄၁တွင် ယုံသလင်းရွာသူကြီးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။၎င်း၏ကြိုးပမ်းမှုကြောင့် တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ရွာသူကြီး ၁၂၀၀၀ကျော်ပါဝင်သော ရွာသူကြီးအသင်းချုပ်ပေါ်ပေါက်လာသည်။
### နိုင်ငံရေး 
အစ်ကိုဖြစ်သူ မန်းဘခိုင် ကျဆုံးပြီးနောက် အစ်ကိုဖြစ်သူ၏မဲဆန္ဒနယ်ဖြစ်သော ဟင်္သာတခရိုင်မဲဆန္ဒနယ်မှ အမတ်အဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရာ အမတ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေးရသည့် ၁၉၄၈ခုနှစ်တွင် ကရင်ရေးရာဝန်ကြီးဖြစ်လာခဲ့သည်။၁၉၅၆မှ ၁၉၆၀ပြည့်နှစ်အထိ ဟင်္သာတ တောင်ပိုင်းအမတ်အဖြစ် အရွေးချယ်ခံကာ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာသည်။၁၉၆၀ပြည့်နှစ်တွင် ဟင်္သာတတောင်ပိုင်းမှပင် အမတ်ပြန်လည်ရွေးချယ်ခြင်းခံခဲ့ရကာ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

၁၉၅၉ခုနှစ်တွင် လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်တံဆိပ်၊ ၁၉၆၁ခုနှစ်တွင် သတိုးသီရိသုဓမ္မဘွဲ့၊ ၁၉၈၀ပြည့်နှစ်တွင် နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်(ပထမအဆင့်)တို့ကို ချီးမြှင့်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
## ကွယ်လွန်ခြင်း 
မန်းဘဆိုင်သည် ၁၉၈၅ခုနှစ် မတ်လ၂၉ရက်နေ့တွင် ဟင်္သာတမြို့ နေအိမ်၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ဇနီးသည်ဒေါ်တု၊ သားသမီး၇ယောက်နှင့် မြေး၁၆ယောက် ကျန်ရစ်သည်။
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ
မုရုကန်ဒီဘူတာ

**မုရုကန်ဒီဘူတာ** ( *Muṟikaṇṭi toṭaruntu nilaiyam*, ) သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ မုရုကန်ဒီမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သီရိလင်္ကာမီးရထား၊ ပြည်နယ်ပိုင်မီးရထားလုပ်ဆောင်ရေးက ပိုင်ဆိုင်သည်။ ဤဘူတာသည် မြောက်ပိုင်းလမ်းတွင် ပါဝင်သည့် ဘူတာတစ်ခုဖြစ်ပြီး ကိုလံဘိုမြို့နှင့် မြောက်ပိုင်းကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည်။ လူသိများသည့် Yarl Devi ရထားဝန်ဆောင်မှုသည် ဤဘူတာကို ဖြတ်သန်းသည်။ ပြည်တွင်းစစ်ကြောင့် ၁၉၉၀ မှ ၂၀၁၃ ကြားကာလ၌ ဤဘူတာတွင် အလုပ်လုပ်ဆောင်မှု မရှိပေ။ မြောက်ပိုင်းလမ်းပေါ်ရှိ Omanthai ဘူတာနှင့် Kilinochchi ဘူတာအကြား လမ်းပိုင်းကို ၂၀၁၃ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ မီးရထားဘူတာများ
ဂဒါးမစ်မြို့

**ဂဒါးမစ်** သို့မဟုတ် **ဂဒါးမက်စ်** မြို့သည် လစ်ဗျားနိုင်ငံ ထရီပိုလီတာနီးယားဒေသ၊ နာလွတ်ခရိုင်ရှိ ဘာဘာလူမျိုးတို့၏ အိုအေစစ်တွင် ရှိသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ 

ဂဒါးမစ်မြို့၏ ဒေသခံ ဘာသာစကားမှာ ဂဒါးမစ် ဘာသာစကား ဖြစ်သည်။

ဂဒါးမစ်သည် အိုအေစစ်တွင် တည်ရှိသောကြောင့် 'ကန္တာရ၏ ပုလဲလုံး' ဟု တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ ၎င်းသည် ဆာဟာရန်မတိုင်မီခေတ်က ရှေးအကျဆုံးမြို့များထဲတွင် တစ်မြို့အပါအဝင် ဖြစ်ပြီး ရိုးရာမြို့တို့၏ အလွန်ပြောင်မြောက်သော ဥပမာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုမြို့၏ ဒေသဆိုင်ရာ ဗိသုကာမှာ လုပ်ငန်းဆောင်တာအလိုက် ဒေါင်လိုက် ပိုင်းခြားထားသည့် သွင်ပြင်လက္ခဏာရှိသည်။ မြေညီထပ်သည် စားနပ်ရိက္ခာများ ထားရန် နေရာဖြစ်ပြီး အခြားအထပ်မှာ မိသားစု အတွက် ဖြစ်သည်။ အပေါ်မှ အုပ်မိုးထားသော လမ်းကြားများသည် မြေအောက်လမ်းကြောင်းများ ကွန်ယက်ကဲ့သို့ ရှိပြီး ၎င်း၏ အပေါ်တွင် အမျိုးသမီးများအတွက် ဟင်းလင်းပြင် နေရာ ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လစ်ဗျားနိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ
ဝမ်ရှင်း

**ဝမ်ရှင်း** ( ၁၉၇၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈ ဖွား) သည် တရုပ်လူမျိုး စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်ဖြစ်ပြီး မေထွမ်ဒျန်ပင်းလုပ်ငန်း၏ အမှုဆောင်ချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ ဖော်ကျူးမဂ္ဂဇင်းက "၄၀ အောက်၊ အယောက် ၄၀" ဟူသော အသက် ၄၀ အောက် ထိပ်တန်းစီးပွားရေးလုပ်ငန်းသမား အယောက် ၄၀ စာရင်းတွင် တတိယမြောက်အဖြစ် ၂၀၁၈ ခုက ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခု၊ ဇန်နဝါရီလတွင် ဖိုဘီမဂ္ဂဇင်းက ဝမ်ရှင်း၏ဓနပမာဏကို ဒေါ်လာ ၂၈.၈ ဘီလီယံရှိနိုင်သည်ဟု ခန့်မှန်းဖော်ပြခဲ့သည်။

## ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး 
၁၉၇၉ ခု၌ ဖူကျန်းပြည်နယ်၊ လောင်ယန်မြို့၌ မွေးသည်။ ၂၀၀၁ ခုတွင် ရှင်ဟွာတက္ကသိုလ်မှ အီလက်ထရောနစ်အင်ဂျင်နီယာဘာသာဖြင့် ဘွဲရသည်။ မဟာဘွဲ့ကို ဒယ်လွဲတက္ကသိုလ်၌ ကွန်ပျူတာအင်ဂျင်နီယာအဓိကဖြင့် ဆည်းပူးရာ ၂၀၀၅ ခုတွင် ဘွဲ့ရသည်။

## စီးပွားရေးခြေလှမ်း 
၂၀၀၄ ခုတွင် ပညာသင် ခေတ္တနား၍ သူငယ်ချင်းတစုနှင့် တရုပ်သို့ ပြန်သည်။ ထိုကာလက အာရှ၌ခေတ်စားနေသော ဖရန့်စတာ ဆိုရှယ်မီဒီယာဆိုက်ကို တရုပ်နိုင်ငံတွင်းသုံးနိုင်ရန် စုလုပ်ကြသည်။ ကနဦးလွှင့်သော ဝက်ဘဆိုက်ကို တရုပ်နိုင်ငံရှိ တက္ကသိုလ်များရှိ ကျောင်းသားတို့အား ပစ်မှတ်ထားကာ (တရုပ်ဘာသာဖြင့် "သူငယ်ချင်းများ" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့်) "ဒူဒူယူ"ဟု အမည်ပေးသည်။ မအောင်မြင်။ တရုပ်လူမျိုး ပြည်ပရောက်ကျောင်းသားများ ယူဇီတူဟူသော ဝက်ဘဆိုက်ကို လွှင့်သေးသည်။ အလုပ်မဖြစ်။

မဟာဘွဲ့ရပြီးနောက် တရုပ်သို့ပြန်လာကာ တရုပ်သုံးဖေ့စဘွတ် (တရုပ်ဘာသာဖြင့် "ကျောင်းပရဝုဏ်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့်) ရှောင်နိုင်ကို စလွှင့်သည်။ ၎င်းမှာ အောင်မြင်သော်လည်း ငွေမဖော်နိုင်သဖြင့် အရှုံးမခံနိုင်တော့ဘဲ အခြားသူများအား ရောင်းထုတ်ရသည်။ ထိုဆိုက်ကို ယခုအခါ၌ (တရုပ်ဘာသာဖြင့် "လူတိုင်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့်) "ရန်ရန်" ဟု ပိုင်ရှင်သစ်တို့က အမည်ပြောင်းထားသည်။

၂၀၀၇ ခုတွင် တရုပ်သုံးတွစ်တာ "ဖန်ဖေါင်" ကို လွှင့်သည်။ ၎င်းသည် တရုပ်နိုင်ငံအတွက် ပထမဆုံး ဘလော့သေးတင်ဝက်ဘဆိုက်ဖြစ်ပြီး များမကြာမီပင် သုံးစွဲသူတို့က နိုင်ငံရေးကိစ္စများအား ပြောဆိုသည့်အတွက် အစိုးရက ပိတ်ပစ်သည်။ နောက်ပိုင်း၌ ပြန်ဖွင့်ခွင့်ရသော်လည်း စိနဝေဘိုနှင့် တန်းဆင့်ဝေဘိုတို့ကို ဈေးကွက်ပမာဏအရ မယှဉ်နိုင်တော့။

၂၀၁၀ ခုတွင် လူစု၍ဈေးဝယ်ကာ လျှော့ဈေးရအောင်လုပ်ပေးသော ဂရုပွန်ကဲ့သို့ဝက်ဘဆိုက်ကို တရုပ်သုံးအဖြစ် ဖန်တီးသည်။ အမည်ကို တရုပ်ဘာသာဖြင့် လူချောတစုဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် မေထွမ် (美團) ဟု အမည်ပေးသည်။ ၎င်းမှာ အလွန်အောင်မြင်သည်။

၂၀၁၅ ခုတွင် ဈေးကွက်တူလုပ်ငန်း ဒျန်ပင်း (点评) နှင့် ပေါင်းလိုက်ကာ မေထွမ်ဒျန်ပင်းဟူ၍ ပြိုင်ဘက်ကင်းလုပ်ငန်းကြီးဖြစ်လာသည်။

၂၀၁၈ ခုတွင် မေထွမ်ဒျန်ပင်းကို ဟောင်ကောင်စတော့အိတ်ချိန်း၌ စာရင်းသွင်းကာ အများပိုင်လုပ်သည်။

၂၀၂၁ ခု၊ ဧပြီလ ၂၆ ရက်၌ နိုင်ငံအဆင့်ဈေးကွက်ထိန်းကွပ်ရေးဦးစီးဌာနက မေထွမ်ဒျန်ပင်းသည် ဈေးကွက်ကို မောင်ပိုင်စီးကာ အရောင်းသမားများကို လျှော့ဈေးပေးစေရန် အနိုင်အထက်ပြုနေသည်ဟူသော စွပ်စွဲချက်ကြောင့် ဝမ်ရှင်းကို ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးလျက်ရှိသည်။
XXXတဲန်တာရွှန်

**Jahseh Dwayne Ricardo Onfroy** (ဇန်နဝါရီလ 23, 1998 - ဇွန်လ 18, 2018) **XXXTentacion,** အဖြစ်သိကျပြီး,  အမေရိကန်ရက်ပ်အဆိုတော်နှင့်တေးရေးဆရာဖြစ်သည်။ XXXTentacion သည် မိမိ၏တိုတောင်းလှသော အနုပညာသက်တမ်းအတွင်း Teenager ပရိသတ်များကြားတွင် သူ၏သီချင်းများသည် အောင်မြင်မှုများရှိခဲ့သည်။ ဝေဖန်သူများနှင့် ပရိသတ်များက ဂီတဘက်တွင်ထူးချွန်မှုအတွက်သူ့ကိုမကြာခဏချီးကျူးလေ့ရှိသည်။ Xသည် emo, trap, lo-fi, indie rock, nu metal, hip hop, R&amp;amp;B နှင့် punk rock စသည့်ဂီတအမျိုးစားများကို သီဆိုခဲ့သည်။ သူသည် emo-rap နှင့် SoundCloud Rapper များတွင် ဦး ဆောင်သူတစ် ဦး အဖြစ်သတ်မှတ်ခံရပြီး ၂၀၁၀ နှစ်လယ်ပိုင်းတွင် လူများရဲ့အာရုံစိုက်မှုကိုရရှိခဲ့သည်။ 

ဖလော်ရီဒါ  Plantation တွင်မွေးဖွားခဲ့ပြီး XXXTentacion သည်သူ၏ငယ်အချိန်အများစုကို Lauderhill တွင်နေထိုင်ခဲ့သည်။ သူသည်လူငယ်ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းမှ လွတ်လာပြီးနောက်သီချင်းများကို စတင်ရေးသားခဲ့ပြီးမကြာမီသူ၏ဂီတလုပ်ငန်းကို SoundCloud တွင် ၂၀၁၃ ခုနှစ်မှစတင်ခဲ့သည်။ တေးဂီတတွင်အခြားသော အနုပညာရှင်နဲ့ရက်ပ်ဂီတ တွင်ပုံမှန်မဟုတ်သောပုံစံများနှင့်နည်းစနစ်များကို အသုံးပြု၍ တေးဂီတကိုစတင်ရေးသားခဲ့သည်။  ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင်သူသည် underground collective Members Onlyတည်ထောင်ခဲ့သည်။ အခြားအဖွဲ့ ၀ င်များနှင့်အတူမကြာမီတွင် SoundCloud rap တွင်လူကြိုက်များလာသည်။ 

XXXTentacion သည် "Look at Me " တစ်ခုတည်းနှင့်ရရှိခဲ့သည်။ သူ၏ပွဲ ဦး ထွက်အယ်လ်ဘမ် *17* (၂၀၁၇) ကို အမေရိကန်၌နှစ်ဆပလက်တီနမ် အဖြစ်သတ်မှတ်သည်။ သူ၏ Sad  Album (2018) သည် Billboard Hot 200 တွင်Topဝင်ခဲ့သည် Xရဲ့ သီချင်းဖြစ်တဲ့ "Sad", သည် Billboard  Hot 100  တွင် နံပါတ် တစ်ချိတ်ခဲ့ပြီး ဇန်နဝါရီလ 2021 ၌YouTubeတွင် 

ဘီလီယျံနဲ့ချီသော viewများရရှိခဲ့သည်။

၂၀၁၈၊ ဇွန် ၁၈ ရက်တွင် XXXTentacion သည် Florida ၏ Deerfield Beach ရှိဆိုင်ကယ်အရောင်းဆိုင်မှ အထွက် မီးပွိုင့်တွင် သေနတ်ဖြင့် အပစ်ခံရ၍ ၂၀ အရွယ်တွင် သေဆုံးခဲ့သည် ။ Louis Vuitton အိတ်မှဒေါ်လာ ၅၀,၀၀၀ နဲ့ခိုးပြီးနောက် တိုက်ခိုက်သူတွေဟာ SUV ကားတစ်စီး ကိုမောင်း၍ ထွက်ပြေးခဲ့တယ်။ သံသယရှိသူလေး ဦး ကိုဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ စွပ်စွဲခံရသူများအတွက်ရုံးတင်စစ်ဆေးမည့်ရက်ကိုသတ်မှတ်ထားခြင်းမရှိပါ။ 

XXXTentacion သည် RIAA အမေရိကန်၌ 61 သန်းယူနစ်များ၏ရောင်းအားရှိပြီး -certified BPI နှစ်နိုင်ငံရောင်းချ 68 သန်းရှိကြောင်းမှတ်တမ်းများအားရှိခဲ့ပြီး UK၌ ၇သန်းကျော်ရောင်းချခဲ့ရသည်ဟု မှတ်တမ်များရှိခဲ့သည် ။ သူသေဆုံးပြီးနောက်သူသည် အမေရိကန်ဂီတဆု နှင့် BEST Hip Hop ဆုကိုရရှိခဲ့ပြီး Billboard တွင် ဂီတဆု ၁၁ ခုကိုရရှိခဲ့သည်။  *သေဆုံးပြီနောက်* အယ်လ်ဘမ်နှစ်ခုဖြစ်သော Skins (2018) နှင့် Bad Vibes Forever (2019)ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်း Album *သည် Billboard* 200 တွင် X၏ဒုတိယမြောက် နံပါတ်တစ်အယ်လ်ဘမ်ဖြစ်လာသည်။

ကဏ္ဍ:၂၀၁၈ ကွယ်လွန်သူများ
ကဏ္ဍ:၁၉၉၈ မွေးဖွားသူများ
ချတ်အင်း

**ချတ်အင်း**သည် အာဖရိကအလယ်ရှိ သမိုင်းဝင် ရေတိမ်အင်းကြီး ဖြစ်သည်။ ကုလသမဂ္ဂသဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ပရိုဂရမ်မှ စာရင်းကောက်ယူချက်အရ ၁၉၆၃ မှ ၁၉၉၈ ခုအတွင်း ၉၅% အထိ ကျုံ့သွားကြောင်း သိရသည်။ ၁၉၈၆ ခုအတွင်း ၁၀၈ မိုင်ပတ်လည်အထိ ကျုံ့သွားဖူးသည်။ သို့သော် ၂၀၀၇ ခု၌ ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံများအရ အတော်ပင် ပြန်ကျယ်လာကြောင်း တွေ့ရသည်။

ချတ်အင်းသည် ချတ်၊ ကင်မရွန်း၊ နိုင်ဂျာနှင့် နိုင်ဂျီးရီးယားတို့ နယ်နိမိတ်ဆုံရာဖြစ်ပြီး စီးပွားရေးအရ အရေးပါသည်။ ချတ်ရေစုရပ်၏ အကြီးဆုံးနေရာဖြစ်လေသည်။
## ပြင်ပလင့်များ
*Bibliography on Water Resources and International Law Peace Palace Library
*International Cooperation and Sustainable Water Management of the Waters of the Lake Chad/ by Moustapha Abakar Malloumi
*The Encyclopedia of Earth: Lake Chad flooded savanna
*Information on, and a map of, Chad's watershed.
*Map of the Lake Chad basin at Water Resources eAtlas.
*Article on the disappearing lake in *The Guardian*.
*
*Lakes become deserts: The story of Lake Chad – patriotdirect.org 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကင်မရွန်းနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
ကဏ္ဍ:ချဒ်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
ကဏ္ဍ:နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
နို့မလိုင်

**နို့မလိုင်** (မလိုင် သို့မဟုတ် ကရင် လည်းခေါ်) သည် နို့ထွက်ပစ္စည်းတမျိုးဖြစ်ပြီး ဟိုမိုဂျန္နိုင်ဇေးသျှင်းခေါ် အဆီထုတ်နည်းသုံးကာ လုပ်ထားသော အဆီပါနှုန်းမြင့် နို့နှစ်အပေါ်လွှာဖြစ်သည်။ အဆီမထုတ်သောနို့၌ အဆီသည် အပျစ်နည်းသော အပေါ်ယံသို့ တဖြည်းဖြည်းချင်း တက်လာလေ့ရှိသည်။ သို့သော် စက်မှုနည်းသုံးကာ ကရင်ထုတ်ပါက အဆီမြန်မြန်တက်အောင် ဆပ္ပရေတာခေါ် မွှေဒလက်ဖြင့် အဆီတက်အောင် ခပ်သွက်သွက်လှုပ်သည်။ နိုင်ငံအများစုတွင် ထောပတ်ဆီပါဝင်နှုန်းပေါ်မူတည်ကာ အတန်းအစားခွဲ၍ ရောင်းတတ်သည်။ အဝေးအရပ်ရှိ ဈေးကွက်သို့ အတွေးထက်ပြီးရောင်းလိုသူတို့က အမှုန့်အဖြစ် အခြောက်ခံ၍ အရောင်းဉာဏ်ဆင်သည်။ ကရင်ခြောက်ကား ပြည့်ဝဆီ အလွန်မြင့်လေ၏။ 

နို့မှထုတ်သော ကရင်ကို မလိုင်ချို ခေါ်သည်။ ဒိန်ရည်မှ အဆီတက်ကာ မလိုင်တက်တတ်သေးသောကြောင့်တည်း။ ယင်းမလိုင်ကား အဆီပါနှုန်းနည်းပြီး ခပ်ငန်ငန် ခပ်တန်တန်အရသာထွက်ကာ ဒိန်ခဲနှင့်အရသာနီးသည်။ နိုင်ငံအများစု၌ မလိုင်ကိုပင် အချဉ်ဖေါက်ကာ မလိုင်ချဉ်၊ (အမျိုးသမီးတို့ ပေါင်ဒါတို့သော ခရင်ဖတ်နှင့် အသံတူသည့် ပြင်သစ်စာ မလိုင်ချဉ်တမျိုးဖြစ်သော) ခရင်ဖတ်၊ အစရှိသည်တို့ကို ရောင်းတတ်သည်။ မလိုင်ချိုကိုဖြစ်စေ မလိုင်ချဉ်ကိုဖြစ်စေ ဟင်းလျာများ၌ ချိုချဉ်ငန်ခါး အရသာပွားစေရန် သုံးသေးသည်။ မလိုင်ကိုပင် အချဉ်ဖေါက်ကာ ဟင်းခတ်သုံးပစ္စည်းအဖြစ် ရောင်းလေ့ရှိသည်။

ခြံများ၌မွေးသော နွားများမှာ ကျွေးသောအစာပေါ်မူတည်၍ ဝါဖန့်ဖန့်အရောင်ရှိသော နို့ထွက်သည်။ ထို့ကြောင့် ဖြူဝါဝါရောင်ကို အနောက်နိုင်ငံတို့၌ မလိုင်ရောင်ခေါ်သည်။ ဆိတ်၊ ကျွဲနှင့် ကျောင်းနွားတို့မှာမူ အဖြူရောင်နို့သာ ထွက်လေသည်။
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး

**ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး** () အဆင့်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ သတ်မှတ်ထားသော အမြင့်ဆုံးတိုးမြှင့်နိုင်သည့် ရာထူးအဆင့်ဖြစ်သည်။ အနောက်တိုင်းအသုံးအနှုန်းတွင် ဖီးမာရှယ် (Field Marshal) သို့မဟုတ် "General of the Army" အဆင့်နှင့် တူညီသည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် နေတိုးအဖွဲ့၏ အဆင့်စကေးအရ OF-10 အဆင့် သို့မဟုတ် ကြယ်ငါးပွင့်အဆင့်ဖြစ်သည်။ တပ်မတော်တွင် အမြင့်ဆုံးခန့်အပ်သည့် ရာထူးတာဝန်ဖြစ်သော တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ ရရှိသောအဆင့်ဖြစ်သည်။ ထူးခြားစွာဖြင့် ထိုရာထူး၏ ဒုတိယအဆင့်မှာ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဖြစ်လာသည်။

## အဆောင်ယောင်များ 
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးရာထူးသည် တပ်မတော် (ကြည်း) ၌သာရှိသော်လည်း ထိုရာထူးကိုရရှိသောသူသည် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်နေသည့်အလျောက် ကြည်း၊ ရေ၊ လေ ယူနီဖောင်းသုံးမျိုးစလုံးကို ဝတ်ဆင်နိုင်သည်။

File:Tatmadaw Senior General Insignia 02.png|ရွှေပခုံးတံဆိပ်
File:18. Myanmar Navy SGEN.png|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးပခုံးတံဆိပ် (ရေတပ်ဝတ်စုံ)

## သမိုင်းကြောင်း
၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် တွင် တပ်မတော်ကို တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာတွင် ရာထူးတာဝန်များပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းရာ ၁၉၉၀ မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ထိုစဉ်က ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးစောမောင်သည် မိမိကိုယ်ကို ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်မှ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးအဆင့်သို့ ရာထူးတိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့်သူသည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးရာထူးရယူခဲ့သည့် ပထမဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။

## ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးအဆင့်ရရှိခဲ့သူများ 
## ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး 
ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး (Vice Senior General) သည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနှင့်ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး အဆင့်တို့ကြား၌ဖြစ်၍ မြန်မာ့တပ်မတော်၌သာ ရှိသောရာထူးအသစ်ဖြစ်သည်။ လက်ရှိတပ်မတော်တွင်ထိုရာထူးကို ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)တာဝန်တို့ကို ပူးတွဲတာဝန်ယူသောသူများကရရှိသည်။ ခြွင်းချက်အနေဖြင့် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်ခါစအချိန်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်သာဖြစ်ပြီး ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး၊ ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး အဆင့်များ ရယူခဲ့သည်။

## ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် 
* တပ်မတော် (ကြည်း)
* တပ်မတော် (ကြည်း)၏ ရာထူးအဆင့်များနှင့် အဆောင်အယောင် တံဆိပ်များ

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:တပ်မတော်၏ ရာထူးအဆင့်နှင့် အဆောင်အယောင်တံဆိပ်များ
ကဏ္ဍ:စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ ရာထူးအဆင့်များ
လီဝမ်လျန်

**လီဝမ်လျန်** ( ၁၉၈၆ အောက်တိုဘာ ၁၂ - ၂၀၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၇) သည် တရုပ်နိုင်ငံသား မျက်စိဆရာဝန်ဖြစ်ပြီး ဝူဟန်မြို့ရှိ ကိုဗစ်-၁၉ ကူးစက်မှုကို လူသတိပြုမိအောင် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ ခု၊ ဒီဇင်ဘာလ ၃၀ ရက်တွင် ကူးစက်ရောဂါထိန်းချုပ်ရေး(ဝူဟန်)က ဒေသခံဆေးရုံများကို အမည်မသိအဆုတ်ရောင်ရောဂါအကြောင်း သတိပေးစာထုတ်သည်။ ၎င်းနေ့တွင်ပင် အခြားဆရာဝန်တဦးပြသော ဆေးရုံတွင်းဆေးစစ်မှတ်တမ်းတစောင်၌ ပြင်းထန်သောအသက်ရှူမဝရောဂါ (ဆားရောဂါ) တမျိုးရှိနေသော လူနာအကြောင်းကို ဝူဟန်ဗဟိုဆေးရုံကြီး၌ အလုပ်လုပ်နေသော လီက သိလိုက်သည်။ လီက ထိုအကြောင်းကို ဝေဘိုပေါ်ရှိ ဝူဟန်တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဟောင်းများဂရု၌ ပြောသည်။ ၎င်းသတင်းမှာ အလွန်ပျံ့နှံ့သွားပြီး ဝူဟန်၌ ဆားရောဂါပျံ့နေပြီဟု ကောလာဟလဖြစ်လာသည်။ ဇန်နဝါရီလ ၃ ရက်တွင် လီအား ရဲစခန်းသို့ခေါ်ကာ သတင်းမှားဖြန့်၍ လူထုအားထိတ်လန့်စေမှုဖြင့် ခံဝန်ချက်ထိုးခိုင်းရသည်။

နောက်ပိုင်း၌ အဆိုပါကပ်ရောဂါမှာ ဆားရောဂါမဟုတ်ဘဲ မျိုးစိတ်သစ် ပြင်းထန်သောအသက်ရှူမဝရောဂါ-အမောက်ပါဗိုင်းရပ်-၂ (ဆား-ကော့-၂) ဖြစ်ကြောင်း သိလာသည်။ 

ဇန်နဝါရီလ ၈ ရက်၌ ရောဂါပျံ့နေသော သားငါးဈေးမှ အသက် ၈၂ နှစ်အရွယ်လူနာ ရောက်လာသည်။ ၎င်းကိုကုပေးသော လီက မျက်နှာအုပ်မတပ်မိ။ ဇန်နဝါရီလ ၁၀ ရက်တွင် ချောင်းစဆိုးလာ၍ မိသားစုအား စိုးရိမ်ကာ ယောက်ဖဖြစ်သူထံ လွှတ်ရသည်။ 

ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်၌ ဆေးစစ်ကြည့်ရာ ရောဂါရှိနေကြောင်း သိလာသည်။ ထိုအချိန်၌ ကန့်သတ်ကုသဆောင်၌ နေနေရပြီဖြစ်သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့၌ ဆုံးသည်။ တရုပ်ကွန်မြူနစ်ပါတီက သူ့မိသားစုထံ တရားဝင်တောင်းပန်စာ ပေးခဲ့သည်။

၂၀၂၀ ခု၊ ဇွန်လအထိ ရောဂါစဖြစ်သော ဝူဟန်ဗဟိုဆေးရုံကြီးမှ လီအပြင် အခြားဆရာဝန် ၅ ဦး ကိုဗစ်ဖြင့် တိမ်းပါးသည်။

ကဏ္ဍ:တရုတ် လူမျိုးများ
ကဏ္ဍ:၁၉၈၆ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:၂၀၂၀ ကွယ်လွန်သူများ
ဆူလူပင်လယ်

**ဆူလူပင်လယ်**သည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ၏ မြောက်ဘက်ခြမ်း၊ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ အနောက်တောင်ဘက်တွင် ရှိသည်။ ပလဝမ်ကျွန်းစုက အနောက်မြောက်ဘက်မှနေကာ ဆူလူပင်လယ်ကို တောင်တရုတ်ပင်လယ်နှင့် ခွဲထားသည်။ အရှေ့တောင်ဘက်၌ ဆူလူကျွန်းစုက ဆယ်လဘိပင်လယ်နှင့်ပိုင်းခြားရန် တာဝန်ယူသည်။ အနောက်တောင်ဘက်၌ ဘော်နီရိုကျွန်းရှိပြီး အရှေ့မြောက်ဘက်၌ ဝိစာရကျွန်းစုရှိသည်။ ပလဝမ်ကျွန်းစု၊ ဆူလူကျွန်းစုတို့မှာ ဖိလစ်ပိုင်မြေများဖြစ်ပြီး ဘော်နီရိုကျွန်းကြီးမှာ အင်ဒိုနီးရှားပိုင်ဖြစ်သည်။

ဆူလူပင်လယ်၌ ကျွန်းငယ်များစွာရှိပြီး ကျူရိုးကျွန်းငယ်များနှင့် ကာဂယံကျွန်းငယ်များမှာ ပလဝမ်ပြည်နယ်လက်အောက်ခံဖြစ်သည်။ မပန်နှင့် လိပ်ကျွန်းစုမှာမူ တာဝီတာဝီပြည်နယ်ဝင် ဖြစ်သည်။ ဆူလူပင်လယ်ရှိ တဘ္ဘတဟကျောက်တန်း အမျိုးသားရေအောက်ဥယျာဉ်မှာ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်ဝင်နယ်မြေဖြစ်လေသည်။

ဂိုင်မရကျွန်းစုနှင့် ပနေကျွန်းစုကြားရှိ အီလွိုင်လိုရေလက်ကြား၊ မင်းဒနောင်ကျွန်းနှင့် ဘစိလန်ကျွန်းတို့အကြားရှိ ဘစိလန်ရေလက်ကြားတို့ ရှိသည်။ ဝိစာရံပင်လယ်နှင့် ပနေပင်လယ်ကွေ့ကို ဝိစာရကျွန်းစုအနောက်ဘက်ရှိ ဂိုင်မရရေလက်ကြားက ဆက်ပေးသည်။ ပနေပင်လယ်ကွေ့သည် ဆူလူပင်လယ်၏အနားသတ်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ
ကဏ္ဍ:ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ၏ ပင်လယ်များ
ကဏ္ဍ:ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ ပင်လယ်များ
ကဏ္ဍ:မလေးရှားနိုင်ငံ၏ ပင်လယ်များ
အမျိုးသားအနုပညာပြခန်း၊ သီရိလင်္ကာ

**အမျိုးသားအနုပညာပြခန်း** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ကိုလံဘိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသော အမျိုးသားအနုပညာပြခန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ 

တိုက်သည်  စင်နမွန်ဥယျာဉ်တွင် တည်ရှိသည်။ ပြတိုက်သည် Nelum Pokuna Mahinda Rajapaksa Theatre, Viharamahadevi Park, the National Museum of Colombo, the Town Hall, Colombo နှင့် ကိုလံဘိုပြည်သူ့စာကြည့်တိုက် စသည်တို့နှင့် နီးသည်။ 

၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် သီရိလင်္ကာအနုပညာအဖွဲ့နှင့် သီရိလင်္ကာအနုပညာကောင်စီတို့က စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံပိုင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ပြခန်း၏ ပြသထားမှုများသည် အလွန်ညံ့ဖျင်းသည့်အခြေအနအဖြစ် ဖော်ပြခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ 

အဆောက်အဦ၏ ဗိသုကာပညာရှင်မှာ Gate Mudliyar A.C.G.S. Amarasekara ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ အဆောက်အအုံများ
အမျိုးသားကင်ဆာအင်စတီကျု

**အမျိုးသားကင်ဆာအင်စတီကျု** (တစ်ခါတရံ "အပက်ရှာဆေးရုံ" ဟုလည်း ခေါ်၊ "မဟာရာဂမကင်ဆာဆေးရုံ" ဟု လူသိများကြ) သည်  သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ မဟာရာဂမမြို့ရှိ အစိုးရဆေးရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကင်ဆာကုသမှုအတွက် အဓိကကျသည့် ဆေးရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဝန်ဆောင်မှုများကို အခမဲပေးထားပြီး ကျန်းမာရေးဌာနက ထိန်းချုပ်ထားသည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ဆေးရုံတွင် Haematopoietic Stem Cell Transplant (HSCT)  ယူနစ်ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ဆေးရုံ၏ ရူပီ ၁.၂ ဘီလီယံ တန်သည်။ လက်ရှိအချိန်တွင် သီရိလင်္ကာတွင် ကင်ဆာရောဂါလူနာ ၅၀,၀၀၀ ဦးထက်ပိုမိုကာ ဖြစ်ပွားနေသည်။ ကင်ဆာရောဂါကြောင့် သေဆုံးသူသည် နှစ်စဉ် ၁၄,၀၀၀ ဦး ရှိသည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ ဆေးရုံများ
နနုအိုယဘူတာ

**နနုအိုယဘူတာ** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ အဓိကလမ်းမပေါ်ရှိ ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကိုလံဘိုမြို့မှ ၆၃ ခုမြောက်ဘူတာဖြစ်ကာ ၂၀၆.၉ ကီလိုမီတာ (၁၂၈.၆ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။  Podi Menike နှင့် Udarata Menike အမြန်ရထား အပါအဝင် ရထားများအားလုံးသည် ဤဘူတာတွင် ဝန်ဆောင်မှုများ ပြုလုပ်ကြသည်။ ဤဘူတာသည် လမ်းဆုံဘူတာနှင့်  Udupussallawa ရထားလမ်းကျဉ်းသို့ ဆက်သွယ်ပေးသည့် လမ်းခွဲဘူတာအဖြစ်လည်း တည်ရှိသည်။  ထိုရထားလမ်းကျဉ်းသည် နနအိုယဘူတာမှတဆင့် Ragala နှင့် Nuwara Eliya ကို ဆက်သွယ်ပေးသည်။ 

မူလရထားဘူတာကို ၁၈၈၅ တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။  ၃၁ ကီလိုမီတာ (၁၉ မိုင်) ရှည်လျားသည့် ဟတ်တွန်မှ နနုအိုယသို့ ဆက်သွယ်ပေးသည့် အဓိကရထားလမ်း၏ ခရီးဆုံးဘူတာလည်း ဖြစ်သည်။ ၁၈၉၃ ခုနှစ်တွင် ရထားလမ်းကို နနုအိုယမှ ဘန်ဒရာဝီလသို့ တိုးချဲ့ခဲ့သည်။ Udupussallawa ရထားလမ်းကြောင်းကို ဖောက်လုပ်လိုက်သည့်အခါ ၁၉၀၃ ခုနှစ်တွင် လမ်းဆုံဘူတာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။

## ဘူတာစဉ်
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ မီးရထားဘူတာများ
နဝလိုကာဆေးရုံ

**နဝလိုကာဆေးရုံ** သည်  သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ ဆေးရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် Deshamanya H. K. Dharmadasa က တည်ထောင်ခဲ့သည်။ သီရိလင်္ကာရှိ အကြီးဆုံးကိုယ်ပိုင်ဆေးရုံတစ်ခုဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ ဆေးရုံများနှင့် ချိတ်ဆက်ကာ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ ဤဆေးရုံသည် သီရိလင်္ကာတွင်  Intensive Care Units, Coronary Care Units, Laparoscopic Surgery and Thoracic Surgery စသည့် ဝန်ဆောင်မှုများ ပထမဆုံးပေးသည့် ဆေးရုံဖြစ်သည်။ 

## သမိုင်း
## ဝန်ဆောင်မှုများ
## နဝလိုကာဆေးစင်တာ
## နဝလိုကာဆေး
## ဆုများ
* Public Service Star Award of Singapore
* ISO 9001:2015
* National Business Excellence Award

## ပြင်ပလင့်များ
* Official website

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ ဆေးရုံများ
နိရိယကူလမ်ဘူတာ

**နိရိယကူလမ်ဘူတာ** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ နိရိယကူလမ်မြို့တွင်တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သီရိလင်္ကာမီးရထား၊ ပြည်နယ်ပိုင်မီးရထားလုပ်ဆောင်ရေးက ပိုင်ဆိုင်သည်။ မန်နာကျွန်းနှင့် ကိုလံဘိုမြို့ကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် မန်နာရထားလိုင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပြည်တွင်းစစ်ကြောင့် ၁၉၉၀ မှ ၂၀၁၃ အထိ အလုပ်လုပ်ဆောင်မှု မရှိပေ။ မန်နာလမ်းကြောင်းပေါ်ရှိ နိရိယကူလမ်ဘူတာ ပါဝင်သည့်  Medawachchiya ဘူတာနှင့် မဒုလမ်းဘူတာကြားလမ်းပိုင်းကို ၂၀၁၃ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ မီးရထားဘူတာများ
ကချင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်

**ကချင်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်** သည် ကချင်ပြည်နယ်တွင် အမြင့်ဆုံးတရားရုံးဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယအမြင့်ဆုံးအဆင့်ရှိ တရားရုံးဖြစ်ကာ ခရိုင်တရားရုံး (၄)ရုံး၊ မြို့နယ်တရားရုံး (၁၈)ရုံးရှိသည်။
## သမိုင်းကြောင်း 
၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့မှစ၍ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေအရ ယခင် ကချင်ပြည်နယ်တရားရုံးကို ကချင်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်အဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က တရားသူကြီးချုပ် (၁)ဦး၊ တရားသူကြီး(၂)ဦး စုစုပေါင်း (၃)ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
## တည်နေရာ 
ကချင်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်သည် အမှတ်(၁၅) ဧရာရပ်ကွက် မြစ်ကြီးနားမြို့တွင် တည်ရှိသည်။

## တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးချုပ်များ 
* ဦးတူးဂျာ (၃၀ မတ် ၂၀၁၁ မှ ၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄)
* ဒေါ် အေးအေးမော် (၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ မှ လက်ရှိ)  

## ဖွဲ့စည်းပုံ 
ကချင်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်ကို ခရိုင်တရားရုံး (၄)ရုံး၊ မြို့နယ်တရားရုံး (၁၈)ရုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
### ခရိုင်တရားရုံးများ 
*မြစ်ကြီးနားခရိုင်တရားရုံး
*မိုးညှင်းခရိုင်တရားရုံး
*ဗန်းမော်ခရိုင်တရားရုံး
*ပူတာအိုခရိုင်တရားရုံး
### မြို့နယ်တရားရုံးများ 
*မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်တရားရုံး
*ဝိုင်းမော်မြို့နယ်တရားရုံး
*တနိုင်းမြို့နယ်တရားရုံး
*ချီဖွေမြို့နယ်တရားရုံး
*ဆော့လော်မြို့နယ်တရားရုံး
*အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်တရားရုံး
*မိုးညှင်းမြို့နယ်တရားရုံး
*မိုးကောင်းမြို့နယ်တရားရုံး
*ဖားကန့်မြို့နယ်တရားရုံး
*ဗန်းမော်မြို့နယ်တရားရုံး
*မိုးမောက်မြို့နယ်တရားရုံး
*မန်စီမြို့နယ်တရားရုံး
*ရွှေကူမြို့နယ်တရားရုံး
*ပူတာအိုမြို့နယ်တရားရုံး
*မချမ်းဘော့မြို့နယ်တရားရုံး
*နောင်မွန်မြို့နယ်တရားရုံး
*ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်တရားရုံး
*ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်တရားရုံး
### တရားသူကြီးများ 
၂၀၂၀ပြည့်နှစ်တွင် ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်၌ တရားသူကြီးချုပ်အပါအဝင် (၃)ဦးရှိသည်။ ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်အောက်တွင် တရားသူကြီးချုပ်ရုံးနှင့် ပြည်နယ်တရားရေးဦးစီးမှူးရုံးတို့ရှိသည်။
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားစီရင်ရေး
ကဏ္ဍ:ကချင်ပြည်နယ်
ရေတပ်အိမ်တော်

**ရေတပ်အိမ်တော်** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ကိုလံဘိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် သီရိလင်္ကာရေတပ်အကြီးအကဲ၏ တရားဝင်နေထိုင်ရာအိမ် ဖြစ်သည်။ လက်ရှိ ရေတပ်အိမ်တော်သည် အဆင့် "အေ" အမျိုးအစားနေရာဖြစ်ပြီး သီရိလင်္ကာဗြိတိသျှကိုလိုနီအစိုးရက ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ဘူလားလမ်းတွင် အစိုးရ၏ အရာရှိများကို နေထိုင်နိုင်ရန် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤအိမ်သည် ဝန်ကြီးချုပ်နေအိမ်နှင့် ဘေးနားတွင် တည်ရှိသည်။ 

## ပြင်ပလင့်များ
* Columns - Political Column

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ အဆောက်အအုံများ
ကရင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်

**ကရင်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်** သည် ကရင်ပြည်နယ်တွင် အမြင့်ဆုံးတရားရုံးဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယအမြင့်ဆုံးအဆင့်ရှိ တရားရုံးဖြစ်ကာ ခရိုင်တရားရုံး (၄)ရုံး၊ မြို့နယ်တရားရုံး (၇)ရုံးရှိသည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့မှစ၍ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေအရ ယခင် ကရင်ပြည်နယ်တရားရုံးကို ကရင်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်အဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က တရားသူကြီးချုပ် (၁)ဦး၊ တရားသူကြီး(၁)ဦး စုစုပေါင်း (၂)ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
## တည်နေရာ 
ကရင်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်သည် ဘားအံမြို့တွင် တည်ရှိသည်။

## တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးချုပ်များ(၂၀၁၁-လက်ရှိ) 
* ဦးစောစံလင်း(၃၀-၃-၂၀၁၁ မှ ၂၈-၂-၂၀၂၁)
* ဦးသိန်းကိုကို(၁-၃-၂၀၂၁ မှ ၁၄-၃-၂၀၂၂)
* ဒေါ် ခင်​ဆွေထွန်း (၂၃-၃-၂၀၂၂ မှ ၂၈-၁၂-၂၀၂၄)
* ဦးညွန့်လင်း (၂၉-၁၂-၂၀၂၄ မှ လက်ရှိ)

## ဖွဲ့စည်းပုံ 
ကရင်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်ကို ခရိုင်တရားရုံး (၄)ရုံး၊ မြို့နယ်တရားရုံး (၇)ရုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
### ခရိုင်တရားရုံးများ 
*ဘားအံခရိုင်တရားရုံး
*ကော့ကရိတ်ခရိုင်တရားရုံး
*မြဝတီခရိုင်တရားရုံး
*ဖာပွန်ခရိုင်တရားရုံး
### မြို့နယ်တရားရုံးများ 
*ဘားအံမြို့နယ်တရားရုံး
*လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်တရားရုံး
*သံတောင်ကြီးမြို့နယ်တရားရုံး
*ကော့ကရိတ်မြို့နယ်တရားရုံး
*ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်တရားရုံး
*မြဝတီမြို့နယ်တရားရုံး
*ဖာပွန်မြို့နယ်တရားရုံး
### တရားသူကြီးများ 
၂၀၂၀ပြည့်နှစ်တွင် ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်၌ တရားသူကြီးချုပ်အပါအဝင် (၂)ဦးရှိသည်။၂၀၂၃ တွင် တရားသူကြီးချုပ်(၁)ဦးနှင့်တရားသူကြီး(၂)ဦးရှိသည်။ ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်အောက်တွင် တရားသူကြီးချုပ်ရုံးနှင့် ပြည်နယ်တရားရေးဦးစီးမှူးရုံးတို့ရှိသည်။
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားစီရင်ရေး
ကဏ္ဍ:ကရင်ပြည်နယ်
မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်

**မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်** သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတွင် အမြင့်ဆုံးတရားရုံးဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယအမြင့်ဆုံးအဆင့်ရှိ တရားရုံးဖြစ်ကာ ပြည်ထောင်စုနယ်မြေအပါအဝင် ခရိုင်တရားရုံး (၁၅)ရုံး၊ မြို့နယ်တရားရုံး (၃၆)ရုံး၊ အထူးတရားရုံး (၅)ရုံးရှိသည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့မှစ၍ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေအရ ယခင် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတရားရုံးကို မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်အဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က တရားသူကြီးချုပ် (၁)ဦး၊ တရားသူကြီး(၆)ဦး စုစုပေါင်း (၇)ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
## တည်နေရာ 
မန္တလေးတိုင်းတရားလွှတ်တော်အဖြစ် ၂၀၁၁ခုနှစ်မှ ၂၀၂၁ခုနှစ်အထိ အသုံးပြုခဲ့သည့် ပတ်ကုန်းပျော်ဘွယ်ရပ်ရှိ အဆောက်အဦးသည် ၁၉၃၉ခုနှစ်တွင် တည်​ဆောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၂တော်လှန်ရေးကောင်စီခေတ်မတိုင်မီက ခရိုင်တရားမနှင့် စက်ရှင်တရားသူကြီးရုံး၊ တိုင်းတရားရုံးအဖြစ် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် မဟာဇေယျာဘုံရပ်ရှိ အဆောက်အဦးသို့ ပြောင်းလဲဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။၂၀၁၁ခုနှစ် စနစ်သစ်စတင်ရာတွင် ထိုနေရာအား မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်နှင့် အစိုးရအဖွဲ့မှ ရယူခဲ့ပြီး တိုင်းတရားလွှတ်တော်နှင့် ခရိုင်တရားရုံးတို့မှာ ပတ်ကုန်းပျော်ဘွယ်ရပ်သို့ ပြန်လည်ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ခုနှစ်တွင် ခရိုင်တရားရုံးသည် နေရာအသစ်သို့ ပြောင်းရွှေ့သွားပြီး တိုင်းတရားလွှတ်တော်သာ ကျန်ရှိခဲ့သည်။ ထို့​နောက် တိုင်းတရားလွှတ်တော်အတွက် အဆောက်အဦးအသစ်ကို ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်ရှိ အနီးတွင်တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၂ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ​လက်ရှိ​နေရာသို့ ​ပြောင်း​ရွှေ့ခဲ့သည်။
ရှိ ယခင်အ​ဆောက်အဦး]]
## တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးများ(၂၀၁၁ မှ လက်ရှိ) 
### တရားသူကြီးချုပ်များ 
### တရားသူကြီးများ 
## ဖွဲ့စည်းပုံ 
မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်ကို နေပြည်တော်အပါအဝင် ခရိုင်တရားရုံး (၁၅)ရုံး၊ မြို့နယ်တရားရုံး (၃၆)ရုံး၊ အထူးတရားရုံး (၅)ရုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
### ခရိုင်တရားရုံးများ 
နေပြည်တော်ခရိုင်ကို ၂၀၁၃ခုနှစ်တွင် တောင်ပိုင်းနှင့် မြောက်ပိုင်းဟူ၍ ခွဲခြားခဲ့သဖြင့် မန္တလေးတိုင်းတရားလွှတ်တော်အောက်တွင် ခရိုင်တရားရုံး (၉)ရုံးအထိရှိလာခဲ့သည်။ ဥတ္တရခရိုင် တရားရုံးမှာ ဆောက်လုပ်ဆဲဖြစ်ကာ ဖွင့်လှစ်ထားခြင်း မရှိသေးပေ။ ၂၀၂၂ခုနှစ်တွင် ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ခဲ့ရာ ခရိုင်တရားရုံး (၁၅) ရုံးအထိ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

*မဟာ​အောင်​​မြေခရိုင်တရားရုံး
*​အောင်​မြေသာစံခရိုင်တရားရုံး
*အမရပူရခရိုင်တရားရုံး
*ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်တရားရုံး
*သပိတ်ကျင်းခရိုင်တရားရုံး
*ကျောက်ဆည်ခရိုင်တရားရုံး
*တံတားဦးခရိုင်တရားရုံး
*မိတ္ထီလာခရိုင်တရားရုံး
*မြင်းခြံခရိုင်တရားရုံး
*ညောင်ဦးခရိုင်တရားရုံး
*ရမည်းသင်းခရိုင်တရားရုံး
*​ဇေယျာသီရိခရိုင်တရားရုံး
*လယ်​ဝေးခရိုင်တရားရုံး
*ပျဉ်းမနားခရိုင်တရားရုံး
*ဥတ္တရခရိုင်တရားရုံး 
### မြို့နယ်တရားရုံးများ 
မြို့နယ်ပေါင်း ၃၆မြို့နယ်အတွက် တရားရုံး ၃၅ရုံးဖွင့်လှစ်ထားသည်။ ဇေယျာသီရိမြို့နယ်အတွက် ဖွဲ့စည်းပုံရှိသော်လည်း တရားရုံးဖွင့်လှစ်ထားခြင်းမရှိသေးပေ။

### အထူးတရားရုံးများ 
မန္တလေးမြို့တော်စည်ပင်နှင့် နေပြည်တော်စည်ပင်တို့အတွက် အထူးတရားရုံးများ ဖွင့်လှစ်ထားသည်။
*ကလေးသူငယ်တရားရုံး (မန္တလေးတိုင်း)
*မော်တော်ယာဉ်တရားရုံး (မန္တလေး)

*စည်ပင်သာယာတရားရုံး (မန္တလေး)
*မော်တော်ယာဉ်တရားရုံး (ဇမ္ဗူသီရိ)
*စည်ပင်သာယာတရားရုံး (ဇမ္ဗူသီရိ)
### တရားသူကြီးများ 
၂၀၂၀ပြည့်နှစ်တွင် တိုင်းတရားလွှတ်တော်၌ တရားသူကြီးချုပ်အပါအဝင် (၇)ဦးရှိသည်။ တိုင်းတရားလွှတ်တော်အောက်တွင် တရားသူကြီးချုပ်ရုံးနှင့် တိုင်းဒေသကြီးတရားရေးဦးစီးမှူးရုံးတို့ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားစီရင်ရေး
ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
မွန်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်

**မွန်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်** သည် မွန်ပြည်နယ်တွင် အမြင့်ဆုံးတရားရုံးဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယအမြင့်ဆုံးအဆင့်ရှိ တရားရုံးဖြစ်ကာ ခရိုင်တရားရုံး (၂)ရုံး၊ မြို့နယ်တရားရုံး (၁၀)ရုံးရှိသည်။
## သမိုင်းကြောင်း 
အောက်မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၁၈၆၄ခုနှစ်၌ မှတ်တမ်းရုံးအဖြစ် မော်လမြိုင်မြို့၊ ပန်းဘဲတန်းရပ်၊ အထက်လမ်းမကြီးတွင် စတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် မော်လမြိုင်မြို့ တရားသူကြီးရုံးဖြစ်လာခဲ့သည်။၁၉၂၂ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တရားရုံးချုပ်လက်အောက်ခံ တနင်္သာရီတိုင်း၏ တိုင်းနှင့်စက်ရှင်တရားသူကြီးရုံးဖြစ်လာသည်။၁၉၄၈ခုနှစ်မှ ၁၉၇၂ခုနှစ်အထိ ကျိုက္ခမီ၊ သံလွင်ခရိုင် ခရိုင်တရားမနှင့် စက်ရှင်တရားသူကြီးရုံးအဖြစ်လည်းကောင်း၊မော်လမြိုင်၊ ကော်သူလေးခရိုင် တရားမနှင့် စက်ရှင်တရားရုံးအဖြစ်လည်းကောင်း တည်ရှိခဲ့သည်။၁၉၇၂ ဇူလိုင်လမှ ၁၉၇၃နှစ်ကုန်အထိ တနင်္သာရီတိုင်းပြည်သူ့တရားရုံးအဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။၁၉၇၄ အခြေခံဥပဒေ အသက်ဝင်လာပြီးနောက် မွန်ပြည်နယ်အဖြစ် ပေါ်ပေါက်လာပြီး မွန်ပြည်နယ်တရားရုံးဖြစ်လာခဲ့သည်။ 

၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့မှစ၍ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေအရ ယခင် မွန်ပြည်နယ်တရားရုံးကို မွန်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်အဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က တရားသူကြီးချုပ် (၁)ဦး၊ တရားသူကြီး(၂)ဦး စုစုပေါင်း (၃)ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
## တည်နေရာ 
မွန်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်သည် မော်လမြိုင်မြို့တွင် တည်ရှိသည်။
## တရားသူကြီးများ 
### တရားသူကြီးချုပ်များ 
### တရားသူကြီးများ 
## ဖွဲ့စည်းပုံ 
မွန်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်ကို ခရိုင်တရားရုံး (၂)ရုံး၊ မြို့နယ်တရားရုံး (၁၀)ရုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
### ခရိုင်တရားရုံးများ 
*မော်လမြိုင်ခရိုင်တရားရုံး
*သထုံခရိုင်တရားရုံး
### မြို့နယ်တရားရုံးများ 
*မော်လမြိုင်မြို့နယ်တရားရုံး
*ချောင်းဆုံမြို့နယ်တရားရုံး
*မုဒုံမြို့နယ်တရားရုံး
*သံဖြူဇရပ်မြို့နယ်တရားရုံး
*ကျိုက်မရောမြို့နယ်တရားရုံး
*ရေးမြို့နယ်တရားရုံး
*ပေါင်မြို့နယ်တရားရုံး
*သထုံမြို့နယ်တရားရုံး
*ဘီးလင်းမြို့နယ်တရားရုံး
*ကျိုက်ထိုမြို့နယ်တရားရုံး
### တရားသူကြီးများ 
၂၀၂၀ပြည့်နှစ်တွင် ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်၌ တရားသူကြီးချုပ်အပါအဝင် (၃)ဦးရှိသည်။ ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်အောက်တွင် တရားသူကြီးချုပ်ရုံးနှင့် ပြည်နယ်တရားရေးဦးစီးမှူးရုံးတို့ရှိသည်။
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားစီရင်ရေး
ကဏ္ဍ:မွန်ပြည်နယ်
ကယားပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်

**ကယားပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်** သည် ကယားပြည်နယ်တွင် အမြင့်ဆုံးတရားရုံးဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယအမြင့်ဆုံးအဆင့်ရှိ တရားရုံးဖြစ်ကာ ခရိုင်တရားရုံး (၂)ရုံး၊ မြို့နယ်တရားရုံး (၇)ရုံးရှိသည်။
## သမိုင်းကြောင်း 
၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့မှစ၍ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေအရ ယခင် ကယားပြည်နယ်တရားရုံးကို ကယားပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်အဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က တရားသူကြီးချုပ် (၁)ဦး၊ တရားသူကြီး(၂)ဦး စုစုပေါင်း (၃)ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
## တည်နေရာ 
ကယားပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်သည် လွိုင်ကော်မြို့ မင်းစုရပ်ကွက်၊ လွိုင်ကော်-ရှားတောလမ်းနှင့် သမိန်ထောလမ်းထောင့်တွင် တည်ရှိသည်။

## တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးချုပ်များ(၂၀၁၁ မှ လက်ရှိ) 
* ဦးတင်ဝင်း(၃၀-၃-၂၀၁၁ မှ ၂၈-၂-၂၀၁၂ )
* ဦးကျော်လင်းမောင်(၂၉ -၂-၂၀၁၂ မှ ၁၄-၇-၂၀၂၁)
* ဒေါ် သန်းသန်းအေး(၁၄-၇-၂၀၂၁ မှ ၁၂-၃-၂၀၂၃)
* ဦးထွန်းထွန်းဦး(၁၂-၃-၂၀၂၃ မှ လက်ရှိ)

## ဖွဲ့စည်းပုံ 
ကယားပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်ကို ခရိုင်တရားရုံး (၂)ရုံး၊ မြို့နယ်တရားရုံး (၇)ရုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
### ခရိုင်တရားရုံးများ 
*လွိုင်ကော်ခရိုင်တရားရုံး
*ဘောလခဲခရိုင်တရားရုံး
### မြို့နယ်တရားရုံးများ 
*လွိုင်ကော်မြို့နယ်တရားရုံး
*ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်တရားရုံး
*ဖရူဆိုမြို့နယ်တရားရုံး
*ရှား​​တောမြို့နယ်တရားရုံး
*ဘောလခဲမြို့နယ်တရားရုံး
*ဖား​ဆောင်းမြို့နယ်တရားရုံး
*မယ်စဲ့မြို့နယ်တရားရုံး
### တရားသူကြီးများ 
၂၀၂၀ပြည့်နှစ်တွင် ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်၌ တရားသူကြီးချုပ်အပါအဝင် (၃)ဦးရှိသည်။ ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်အောက်တွင် တရားသူကြီးချုပ်ရုံးနှင့် ပြည်နယ်တရားရေးဦးစီးမှူးရုံးတို့ရှိသည်။
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားစီရင်ရေး
ကဏ္ဍ:ကယားပြည်နယ်