open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
အဘ့်လိုင်ခန်း

အဘ့်လိုင်ခန်း (Ablai Khan) သည် ၁၈ရာစုအတွင်း ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ၏ နယ်မြေတစ်ခုဖြစ်သော အလယ်ပိုင်း ဂျဇ့် (Middle Jüz) ၏ အကြီးအကဲ ခန်း ဘုရင်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။ ၎င်းအား ၁၇၁၁ခုနှစ် တွင် မွေးဖွားသည်။ ၁၇၈၁ခုနှစ်၊ မေလ၂၃ရက်တွင် ကွယ်လွန်သည်။ 

သူ၏အမည်အပြည့်အစုံမှာ ဝါလီ အူလာ အဘူ မန်ဆာ ခန်း ဖြစ်သည်။ ၁၅ရာစု တွင် ကာဇက်နိုင်ငံကို တည်ထောင်သူဖြစ်သော ဂျာနီဘာခ့်ခန်းမှ ဆင်းသက်လာ သူ ဖြစ်သည်။ ၁၈ရာစု ပထမထက်ဝက်အတွင်း ၎င်းသည် ဇွန်းဂါးလူမျိုးများကို ဦးဆောင်တွန်းလှန်ကာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ အဘ့်လိုင်ခန်းအား ကာဇက်ပြည်သူ များက ဘေတာ (သူရဲကောင်း) ဟု ကင်ပွန်းတပ်ကြလေသည်။ 

အဘ့်လိုင်ခန်းသည် အင်အားတောင့်တင်းပြီး လွတ်လပ်သည့် ကာဇက်နိုင်ငံတော်ကို ထူထောင်လိုသူ ဖြစ်သည်။

၁၇၇၁ခုနှစ်တွင် အဘ့်လိုင်ခန်းအား ဂျဇ့်နယ်မြေ သုံးခုစလုံး၏ ခေါင်းဆောင်များ က ကာဇက်ခန်းဘုရင်အဖြစ် အသိအမှတ် ပြုသည်။ ရုရှားဧကရီက ကာဇက်မှ ခန်းဘုရင်များအနေဖြင့် ရုရှား၏အသိအမှတ်ပြုမှုကို ရရှိရန် လိုအပ်သည်ဟု ဆို လေသည်။ 

အဘ့်လိုင်ခန်းသည် တရုတ်ပြည်မှ ချင်မင်းဆက်နှင့် ဇွန်းဂါးလူမျိုးများအကြား ဖြစ် ပွားသော တိုက်ပွဲများတွင် မည်သူ့ဘက်တွင်မှ မပါ ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။

၎င်းအား တရုတ်နှင့် ရုရှား နှစ်နိုင်ငံစလုံးက ကာဇက်ခန်းဘုရင်တစ်ပါးအဖြစ် အ သိအမှတ်ပြုသည်။ သူသည် ကိုးကန်းစော်ဘွားနယ်နှင့် ကာဂျစ်လူမျိုးများအပေါ် တိုက်ပွဲများစွာ ဆင်နွှဲခဲ့သည်။ သူ၏နောက်ဆုံးတိုက်ပွဲတွင် သူ၏စစ်သည်တော် များသည် ကာဇက်စတန်တောင်ပိုင်းမှ မြို့များကို လွတ်မြောက်စေခဲ့ပြီး တရှ့်ကင့် မြို့ကို ပင် အောင်နိုင်လုနီးပါး ဖြစ်ခဲ့သည်။ သူသည် ယနေ့ခေတ် ကာဂျစ်စတန်နိုင်ငံနေရာကိုပင် အောင်နိုင်ခဲ့ပြီး အဆိုပါအရပ်မှ စစ်ဘုရင်များ နှင့်လည်း ပြင်းထန်သောစစ်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ 

၁၇၈၁ခုနှစ်၊ သက်တော် ၇၀ အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ သူ၏ အလောင်းကို ဟာဇရက်အီ တာကီစတန်မြို့တွင် မြှုပ်နှံထားသည်။ 

## စိတ်ဝင်စားဖွယ်အချက်အလက်များ
၁၉၄၁ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်သော အဘ့်လိုင်ခန်း တက္ကသိုလ်သည် ၎င်းအား ဂုဏ်ပြုမှည့်ခေါ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။

၎င်း၏ဘဝကို အခြေခံကာ ရိုက်ကူးခဲ့သည့်ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားမှာ ၂၀ဝ၆ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိသော နောမက် အမည်ရှိ သမိုင်းနောက်ခံ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။ ယင်းဇာတ်ကားတွင် အဘ့်လိုင်ခန်း (သို့မဟုတ်) မန်ဆာ အဖြစ်  မက္ကဆီကန် သရုပ်ဆောင် ကူနိုဘက်ကာ က သရုပ်ဆောင်သည်။

## ကိုးကား
ကောင်းမွန်သော အုပ်ချုပ်ရေး

**ကောင်းမွန်သော အုပ်ချုပ်ရေး** ဆိုသည်မှာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး စာပေများတွင် အသုံးပြုသော မရေရာသည့် အသုံးအနှုန်း တစ်ခု ဖြစ်ပြီး အများပြည်သူဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများ အနေနှင့် အများပြည်သူဆိုင်ရာ အရေးများကို မည်သို့ ဆောင်ရွက်ရမည်၊ အများပြည်သူဆိုင်ရာ အရင်းအမြစ်များကို မည်သို့ စီမံခန့်ခွဲရမည်ကို ဖော်ပြခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ အုပ်ချုပ်ရေး ဆိုသည်မှာ *ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ခြင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ဆုံးဖြတ်ချက်များကို အကောင်အထည်ဖော်မည် သို့မဟုတ် အကောင်အထည် မဖော်* စသည့် လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခု လည်း ဖြစ်သည်။ . အုပ်ချုပ်ရေး ဆိုသော အသုံးအနှုန်းကို အသင်းအဖွဲ့များဆိုင်ရာ ၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ၊ နိုင်ငံ ဆိုင်ရာ နှင့် ဒေသတွင်း အုပ်ချုပ်ရေး တို့အတွက် သို့မဟုတ် လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ အခြားအစိတ်အပိုင်းများနှင့် ဆက်ဆံမှုပြုရန် အတွက် အသုံးပြုလေ့ ရှိကြသည်။

ကောင်းမွန်သော အုပ်ချုပ်ရေး ဟူသော အယူအဆသည် ထိရောက်မှုမရှိသော စီးပွားရေး သို့မဟုတ် နိုင်ငံရေး အဖွဲ့အစည်းကို လက်တွေ့ကျသော စီးပွားရေး သို့မဟုတ် နိုင်ငံရေး အဖွဲ့အစည်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ရာတွင် စံတစ်ခု အဖြစ် အမြဲလိုလို အသုံးပြုလေ့ ရှိကြသည်။ ထိုအယူအဆမှ အစိုးရ သို့မဟုတ် အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့အစည်းမှ လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုအတွင်းမှ အသင်းအဖွဲ့ အချို့၏ ဆန္ဒမဟုတ်ဘဲ အများ၏ ဆန္ဒကို ထပ်တူကျနိုင်ရန် အတွက် တာဝန်ဝတ္တရားများ ပေါ်တွင် မူတည် ဖော်ပြထားလေ့ ရှိသည်။ 

## ကိုးကား
ကျော်မင်းဦး (ဘောလုံးသမား)

**ကျော်မင်းဦး** သည် အသက် ၂၃ နှစ်အောက် မြန်မာ အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်းမှ အလယ်တန်း ကစားသမား တစ်ဦးဖြစ်သည်။ မိခင်ကလပ်အသင်းမှာ ဧရာဝတီယူနိုက်တက် ဘောလုံးအသင်း ဖြစ်သည်။ ကျော်မင်းဦးကို ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ အုတ်တွင်းမြို့နယ်၊ညောင်ခြေထောက်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ မန္တလေးဘောလုံးအကယ်ဒမီတွင် ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ စ၍ သုံးနှစ်ကြာ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ဧရာဝတီယူနိုက်တက်အသင်းနှင့် ၂ နှစ်စာချုပ်ချုပ်ဆိုခဲ့ပြီး စာချုပ်သက်တမ်းကုန်ဆုံးသောအခါ ရန်ကုန်ယူနိုက်တက်အသင်းသို့ ပြောင်းရွေ့ပြီး ထပ်မံစာချုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ 2011 AFF U-16 လူငယ် ချန်ပီယံရှစ်ပြိုင်ပွဲမှစတင်ပြီး မြန်မာ ယူ-၁၆ အသင်းတွင် ပါဝင်ကာ နိုင်ငံအတွက် ပထမဆုံး စတင်ကစားခဲ့သည်။ ထို မြန်မာ ယူ-၁၆ အသင်းမှ စတင်ကာ နိုင်ငံအသင်းများတွင် အဆင့်ဆင့် ကစားခဲ့သည်။ သူသည် အလိမ်အခေါက်ကျွမ်းကျင်ပိုင်နိုင်သော ကစားသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး နယူးဇီလန်နိုင်ငံတွင် ကစားခဲ့သော  FIFA U-20 World Cup တွင် မြန်မာ ယူ-၂၀ အသင်း၏ အဓိက ကစားသမားတစ်ဦးအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။

## ဂုဏ်ပြုဆုများ
*2014 Hassanal Bolkiah Trophy
*၂၀၁၅ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းဒိုင်း

## ကိုးကား
အင်းယားကန်သို့အိုကုတို့

**အင်းယားကန်သို့အိုကုတို့** ကဗျာစာအုပ်သည် ဆရာ မင်းသုဝဏ် ၁၉၂၆ မှ ၁၉၇၂ အတွင်း ရေးသားထားသော ကဗျာများကို စုစည်း၍ ဇွဲစာပေရိပ်မြုံ က ဖြန့်ချိသည်။

စာအုပ်တွင် အပိုင်း ၃ ပိုင်း ပါရှိသည်။

## ပထမပိုင်း 
*မိုးရာသီဘွဲ့ လေးချိုး
*ကိုဝင်းဘွဲ့ တေးထပ်
*ငါးပိကျော်ဘွဲ့ လွမ်းခြင်း
*မြန်မာမျိုးဘွဲ့ လေးချိုး
*ကြိတ်ပိုးဘွဲ့ လေးဆစ်
*ဆရာမှတ်ကျောင်းဘွဲ့ ရတုသုံးပိုဒ်
*ချစ်လို့ခေါ်သည်
*တောမြှိင်ခြေလမ်း
*နောင်တို့အိမ် (အိုင်ခြင်း)
*ဘာသာပြန်
*၁၂၉၂ ခုနှစ်အတွက် မေတ္တာပို့
*ဂေါ်သဇင်
*ခါနွေဆန်းတော့ လွမ်းမိတယ်
*မောင်တို့ခင်
*မယ်တို့တာ
*လေးဆစ်
*ကံဆိုးတဲ့ခါ
*ယိမ်းလှချေ့ မြခွာညို
*ဖိုးထယ်နှင့်ဧကြွယ်

## ဒုတိယပိုင်း 
*ရှေ့တော်ပြေး
*မေတ္တာ
*နွေဦးပေါက်တော့
*၉၄ ခုနှစ်အတွက်
*ရှေးနှင့်မတူ
*ကိုယ်စား
*ပူတော့၏
*ခေတ်ပညာ
*သို့လောသို့လော
*ကွန်း
*ခွင့်မသာ
*ချိုပြုံး
*သိလို၏
*ကဗျာဉာဏ်
*စာဆို ကံ
*မောင့်ချိုပြုံး
*ကုမုဒြာ
*နှင်းဆီပွင့်
*နှစ်ဇတ်တစိတ်
*မညီညွတ်
*တရောရှင်
*ရွှေချိုးဖြူ
*အတာရေ
*ပင်လယ်ဗွေ
*စက်တော်ရင်းဝယ်
*အမိကိုယ်စား
*မယ့်လည်ဆွဲ
*ဗြောသံ
*ညချမ်းအခါ
*ငယ်လင်မောင်ကြီး
*တွယ်ရာမဲ့
*တရားဦး ဟောလှည့်ပါ
*လူရူး
*ငွေစင်ရော်သို့
*လွတ်လပ်ရေး တေးသံ
*အတိတ်ဘီလူး
*မင်္ဂလာခွန်းဆက်
*မျော်တော်ယောင်
*စန်းရောင်ခြည်
*အမေ့လက်ဆောင်
*ခရီးသည်
*လက်ဆောင်ပြန်
*ထွေးညိုက မှာ
*မိုး
*ဝါတွင်းချိန်
*ပင်လယ်နီ
*ဂါထာ ခြောက်ဆယ်
*ရောမ
*သိုးထိန်းလမ်း
*မြတ်ရေစင်
*ကဝိမော်
*သပြေညို
*အောက္ကစဖို့ တက္ကသိုလ်
*ဝါကျွတ်ကန်တော့ပန်း
*ဂျနီးဗားကန်ရိုး၌
*ငါ့တာဝန်
*နောက်ပိုး
*မိခင်နှင့်ရင်သွေး

## တတိယပိုင်း 
*လွတ်ရက်မျှော်
*ဇာနည့်ထုံး
*သာဓုသံ
*ဤလယ်ကွင်း
*အကြိုတော်
*နှစ်ဦး
*သန်းခေါင်၏ အရသာ
*အိုးဝေဆုတောင်း
*ကုတို့ရှင်
*ပြည်းမငုတ်တို
*လေးဆယ်ပြည့် ဆုတောင်း
*သူ့မျှော်ခင်း
*အာကသတ္တိ
*အာဇာနည် အလေးပြု
*ဒေါင်းမိခင်၏ စကားသုံးခွန်း
*သိတင်းကျွတ်
*ဝေးကမျှော်
*ဒီချောင်းသံဝေ
*ပုဂံမြို့သရပါ တံခါးသို့
*အပြုံးနှင့်အငို
*မေတ္တာသုတ်
*မိဖသက်လျာ
*ဧည့်သည်တော်
*သူ၏တေး
*အင်းလေးကန်
*ဖျော်စရာ
*နောင်တသံသရာ
*မိုးလင်းချိန်
*ယောက်ျားဘသား
*သူနာပြုဘုရား
*ဖိုးမောင်လာပြီ
*သူ့မှာတမ်း
*ငိုသံလေလား ရယ်သံလား
*ပြည်ထောင်စု စေတနာ
*မင်းရဲကျော်စွာ
*အဖိုးညိုညို
*အိုနှင်းဆီ
*မတ်မဟော်
*သားချစ်ရင်ဒေါ်
*မျက်ရည်တပေါက်
*အိပ်မက်ထဲကရွာ
*ရွာလိုရွာလော့ မိုးနတ်သား
*တို့ မလေး
*ကျေးလက်က သူတို့
*သာဓုနှင့်သာလု
*မမြင်ရသော တေးသံ
*မိခင်သို့
*ကြင်နာမှု
*သံယောဇဉ်

စသော ကဗျာ များ ပါဝင်သည်။ 

## ကိုးကား
ဘိုလိုညာမြို့

ဘိုလိုညာသည် အီတလီနိုင်ငံမှ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ အေမီလီယာ ရိုမာညာဒေသတွင် တည်ရှိပြီး ၎င်းဒေသ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။ အီတလီနိုင်ငံ၏ သတ္တမမြောက် လူဦးရေအများဆုံးမြို့လည်းဖြစ်သည်။
ဂျင်းနီ (အဆိုတော်)

**ဟန်နွေငြိမ်း** (ခ) **ဂျင်းနီ**သည် အဆိုတော်တစ်ဦးနှင့် အလှမယ်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ဂျင်းနီကို ၁၉၈၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး တစ်ဦးတည်းသော သမီးဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်ကတည်းက မြန်မာအကကို ဝါသနာပါခဲ့သည်။ မူကြိုကျောင်းမှစတင် ကခဲ့ပြီး ဆုများရရှိခဲ့သည်။ ၃တန်းရောက်သောအခါ အကပြိုင်ခဲ့သည်။ သူငယ်တန်းမှ ဒသမတန်းအထိ အ.ထ.က(၂)လသာ ဆရာမကြီး ဒေါ်ဝင်းကြည်နှင့် ဆရာမကြီး ဒေါ်ခင်အုန်းမြင့် လက်ထက်တွင် ပညာလေ့လာသင်ကြားခဲ့သည်။ ဂျင်းနီ ၈တန်း တက်နေစဉ် ပြည်နယ်နှင့်တိုင်း အေရိုးပစ် ပြိုင်ပွဲ ရန်ကုန်တိုင်း ကိုယ်စားပြု လသာ၂ အဖွဲ့ဝင်တစ်ယောက်အဖြစ် ဝင်ပြိုင်ခဲ့သည်။ အထက (၂) လသာ စုံညီပွဲတော် ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် နှစ်ပါးသွားအက၊ ရုပ်သေးအက၊ ဆီးမီးခွက်အကများအနက် ရုပ်သေးအကကို  အေးချမ်းမေ နှင့်အတူ ကခဲ့သည်။ မြန်မာ့အသံ ရုပ်မြင်သရုပ်ဆောင်-အငြိမ့်ပွဲတွင် ကလေးသရုပ်ဆောင်အဖြစ် ဆုရရှိခဲ့သည်။ မြန်မာ့ရိုးရာ ဆိုကရေးတီး ပြိုင်ပွဲတွင် ငယ်ငယ်လေးကတည်းက ယှဉ်ပြိုင်ကခဲ့ပြီး ဆုပေါင်းများစွာ ရရှိခဲ့သည်။ ရွှေတံဆိပ် ၃ခု၊ ငွေတံဆိပ် ၂ခု၊ ကြေးတံဆိပ် ၁ခု တို့လည်း ရရှိခဲ့သည်။ လာအိုတွင် ကျင်းပခဲ့သော ၆ ကြိမ်မြောက် အာရှကလေးများစုံညီပွဲတော် ကျောင်းပေါင်းစုံ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်း ဆိုကရေးတီးတွင် ဆုရရှိခဲ့ကြသောသူများ၊ စာပေထူးချွန်သူများနှင့် အတူ ဂျင်းနီသည် နှစ်ပါးသွားအက၊ ဦးရွှေရိုး-ဒေါ်မိုးအက၊ တိုင်းရင်းသားဝတ်စုံဖြင့်ကခြင်းတို့ဖြင့် ဖျော်ဖြေကခဲ့သည်။

၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ဇူလိုင်နှင့်အတူ Witch အဖွဲ့တည်ထောင်ရင်း သီချင်းဆိုဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် *မယုံတော့ဘူး* အမည်ရှိ ပထမဆုံး သီချင်းအခွေ ထွက်ခဲ့သည်။
၂၀၀၅ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်း ပြိုင်ပွဲ၊ ၂၀၀၈ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲတို့တွင် ကာယအလှမယ်အဖြစ် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ မြစ်ကြီးနားတွင်လည်း ပြိုင်ခဲ့သည်။

ဂျင်းနီ (ခ) ဟန်နွေငြိမ်းသည် ဆွဲဆောင်မှုရှိသည့် ကိုယ်ခန္ဓာအချိုးအစား ပိုင်ဆိုင်ထားသော အဆိုတော်အဖြစ် လူသိများသည်။

## ကိုးကား
အသံကြီး​ (၄) ပါး

ကျမ်းဂန်များ၌ ဇမ္ဗူဒိပ်တစ်ကျွန်းလုံး အကုန်ကြားရပြီး မိမိတို့အိမ်ရှေ့တွင်ရပ်၍ အော်ဟစ်သကဲ့သို့ထင်ရသည့် အသံကြီး (၄)ပါးရှိကြောင်း မိန့်ဆိုထားသည်။ 

၎င်းတို့မှာ
*၁။ ဝိဓူရဇာတ်တော်၌ ပုဏ္ဏကဘီလူးသည် ကောရေဗျမင်းကြီးနှင့် ကြွေအန်ကစားရာတွင် အောင်နိုင်သည့်အတွက် "အဟံဇေယျော" "ငါအောင်ပြီ ငါနိုင်ပြီ"ဟု ဟစ်အော်ကြွေးကြော်သည့်အသံ၊

*၂။ အာဠာဝကဘီလူးမင်းသည် ကေလာသတောင်ထိပ်ဝင်ရပ်လျက် "အဟံအာဠာဝကော" "ငါ အာဠာဝကဟေ့"ဟု ဟစ်အော်ကြိမ်းဝါးသည့် အာဠာဝကဘီလူး၏အသံ၊

*၃။ ပဘာဝတီမင်းသမီးကို ဆင်ပေါ်သို့တင်၍ ခုနှစ်ပြည်ထောင်မင်းတို့၏အလယ်တွင် "အဟံ ကုသရာဇာ" "ငါကုသမင်းဟေ့"ဟု ဟစ်အော်ကြိမ်းဝါးသည့် အလောင်းတော်ကုသမင်း၏အသံ၊

*၄။ ကဿပဘုရားရှင် သာသနာတော်နောက်ပိုင်းတွင် မာတလိနတ်သာကို ခွေးနက်ကြီးယောင်ဆောင်စေ၍ "ငါသည် ယုတ်မာသည့်အဓမ္မဝါဒီ ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ခဲစား(ကိုက်စား) မည်"ဟု ဟစ်အော်ကြွေးကြော်စေသည့် ခွေးနတ်ကြီး၏အသံတို့ ဖြစ်ကြသည်။

## အကိုးအကား
မိရိုးဖလာဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့နှင့် သိကြားသာသနာ။ သကျဝံသ။ ကောင်းထွဋ်စာပေ၊ ရန်ကုန်။ ပကြိမ်။ ၂၀၁၀၊ ဒီဇင်ဘာ။
ဂျင်မီ ဟက်လို

**ဂျိမ်းစ် စီစေး ဟက်လို** (James Cecil Hatlo) ကို ဂျင်မီဟက်လို ဟု လူသိများသည်။  ထင်ရှားသော အမေရိကန် ကာတွန်းဆရာတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး နာမည်ကျော် ကောမစ် စထရစ်ကာတွန်းများကို ရေးဆွဲခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။ ၎င်း ဖန်တီးခဲ့သော They'll Do It Every Time အမည်ရှိ ကောမစ်စထရစ် ကာတွန်းကို ၁၉၂၉ခုနှစ်တွင် စတင်ဖန်တီးခဲ့ရာ ကွယ်လွန်ခဲ့သည့် ၁၉၆၃ခုနှစ်အထိ ဆက်လက်ရေးဆွဲခဲ့သည်။ သူ၏ အခြားသော ကောမစ်စထရစ်ကာတွန်းတစ်ခု ဖြစ်သော Little Iodine သည် ၁၉၄၆ခုနှစ်တွင် ရုပ်ရှင်အဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း
ဟက်လိုကို ၁၈၉၇ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ရုဒ်အိုင်းလန်းပြည်နယ်၊ အရှေ့ပရိုဗီးဒန့်တွင် မွေးဖွားသည်။ သူ၏ ဖခင်မှာ စကော့တလန်နိုင်ငံ၊ အော့ကနီးကျွန်းမှ ပြောင်းရွှေ့အခြေချသူ ဖြစ်သည်။ ဟက်လို ငယ်စဉ်မှာပင် သူ၏မိသားစုသည် လော့စ်အိန်ဂျယ်လီးစ်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့သည်။ ပထမကမ္ဘာစစ် ဖြစ်ပွားသောအခါ ဟက်လိုသည် အမြင်အာရုံ သိပ်မကောင်းသော်လည်း လေယာဉ်မောင်း ဖြစ်ချင်သဖြင့် ကယ်လီဖီးလ် (Kelly Field) သို့ ပြောင်းရွှေ့လာခဲ့သည်။ သို့သော် စပိန်တုပ်ကွေးရောဂါ ဖြစ်သဖြင့် သူ စစ်နှင့်လုံးဝလွဲချော်သွားခဲ့သည်။

ပထမကမ္ဘာစစ်အပြီးတွင် ဟက်လိုသည် ဆန်ဖရန်စစ္စကိုမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့သွားပြီး သတင်းစာနှစ်စောင်တွင် အလုပ်လုပ် ကိုင်လေသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ယင်းသတင်းစာနှစ်စောင်သည် တစ်စောင်တည်းအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားသည်။ သူသည် မော်တော်ကားကြော်ငြာတစ်ခုအတွက် သရုပ်ဖော်ပုံများ ရေးဆွဲပေးခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အယ်ဒီတာ့အာဘော်ကာတွန်းများ၊ အားကစားကာတွန်းများကို ရေးဆွဲခဲ့သည်။ 

သတင်းစာအတွက် အခြားကာတွန်းဆရာတစ်ဦး၏ကာတွန်းများ အချိန်မီရောက်မလာသဖြင့် မပါဝင်ဖြစ်သောအခါ ယင်းနေရာတွင် ဟက်လိုက အစားထိုးကာတွန်းရေးဆွဲရသည်။ ယင်းကာတွန်းမှာ They'll Do It Every Time ကာတွန်းများ ဖြစ်သည်။

ဟက်လိုသည် ၁၉၃၉ခုနှစ်တွင် ဖီလာဒဲလ်ဖီးယားမြို့ရှိ ဒေးဗစ်မက်ကေးကုမ္ပဏီမှ သူ၏နာမည်ကျော်သတင်းစာကာတွန်းများကို စာမျက်နှာတစ်ရာပါသည့် အဖုံးပျော့စာအုပ်အဖြစ် ပထမဆုံးအကြိမ် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ၁၉၄၀ပြည့်နှစ်များအတွင်း အဖုံးမာဖြင့် နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ထပ်မံထုတ် ဝေခဲ့သေးသည်။ အေဗွန်ကုမ္ပဏီမှလည်း ၁၉၅၀ပြည့်နှစ်များအတွင်း ထပ်မံထုတ်ဝေခဲ့သည်။

သူ အအောင်မြင်ဆုံးအချိန်တွင် သူ၏ကာတွန်းများသည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ သတင်းစာလေးရာကျော်တွင် ပါဝင်ခဲ့လေသည်။ လစ်တဲလ် အိုင်အိုဒင်း အမည်ရှိ စထရစ်ကာတွန်းမှာ ကျီစယ်တတ်၊ ဆော့ကစား တတ်သော သူငယ်မလေးတစ်ဦးကို ဇာတ်ကောင်ထား ရေးဆွဲထားသည့် ကာတွန်း ဖြစ်ပြီး ဟက်လို၏ နာမည်ကြီး ကာတွန်းဇာတ်ကောင်လည်း ဖြစ် သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ယင်းဇာတ်ကောင် ပါဝင်လှုပ်ရှားသည့် ကောမစ်ရုပ်စုံ ကာတွန်းစာအုပ်များ ထွက်ရှိခဲ့သလို ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားအဖြစ်ပါ ဖန်တီးခြင်းခံခဲ့ရသည်။

ဂျင်မီဟက်လို၏ အအောင်မြင်ဆုံးကာလသည် ၁၉၅၀ပြည့်နှစ်များအတွင်း ဖြစ်လေသည်။ သူ၏ကာတွန်းမှ ယောက်ျားပုံများ သည် အမြဲတမ်း ဆေးပြင်းလိပ်ခဲထားတတ်သည်။

## ဘဝနိဂုံး
၁၉၆၃ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ကျောက်ကပ်ရောဂါဖြင့် ဆေးရုံတင်ရသည်။ ယင်းနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁ရက်နေ့၊ အသက် ၆၆ နှစ်အရွယ်တွင် သူ ကွယ်လွန်သည်။ ဂျင်မီဟက်လိုသည် တစ်ဘဝလုံး ဆေးလိပ်သောက်သူ ဖြစ်သည်။ သူ အကြိုက်နှစ်သက်ဆုံးဆေးလိပ်မှာ လက်ကီးစထရိုက် ဆေးလိပ် ဖြစ်သည်။ တစ်ကြိမ်တွင် သူသည် ယင်းဆေးလိပ်၏ မဂ္ဂဇင်းနှင့် သတင်းစာကြော်ငြာများတွင် ပါဝင်ဖူးလေသည်။ 

## ရရှိသောဆုများ
ဟက်လိုသည် အမျိုးသားကာတွန်းဆရာများအဖွဲ့အစည်း၏ သတင်းစာကွက် ဆက်ကာတွန်းဆုကို ၁၉၅၇ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၅၉ ခုနှစ်တို့တွင် ရရှိခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
မိုင်းသောက်ခံတပ်

**မိုင်းသောက်ခံတပ်** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။ ဗြိတိသျှတို့ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းအတွက် ထားရှိသည့် ဖို့ဆက်ဒမင် (Fort Stedmab) ခေါ်  ခံတပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ အုပ်ချုပ်ရေးလွယ်ကူမှုအတွက်ဖြစ်စေ၊ စစ်ရေးနှင့်လုံခြုံမှု အတွက် ထိန်းချုပ်ရန် လွယ်ကူသည့်နေရာ၌ဖြစ်စေ ၎င်းတို့အုပ်ချုပ်ပြီးစအချိန်က ခံတပ်များကို အနှံ့ထားရှိ အုပ်ချုပ်ကြသည်။

ဝေးလံသီခေါင်သည့် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ဖျား ပူတာအိုတို့လို ဒေသ၊ နယ်ခြားဒေသတို့၌ ပင်လျှင် ခံတပ်များထားတတ်သည်။ မန္တလေးမြို့တော် နန်းမြို့ရိုးအတွင်း၌ပင်လျှင် ဖို့ဒက်ဖလင် ခံတပ်ထားရှိပြီး တောင်ငူမြို့ဟောင်း အရှေ့တောင်ထောင့်တွင်လည်း လက်နက်ခဲယမ်းမီးကျောက်တိုက်အဖြစ် ခံတပ်ကလေးတစ်ခု ပြုလုပ်ထားရှိဖူးလေသည်။ အများအားဖြင့် မြို့ရိုးဟောင်းအတွင်း ၎င်းတို့အတွက် အသုံးပြုရန်သင့်တော်သည့်နေရာတို့အတွက် အသုံးပြုရန် သင့်တော်သည့်နေရာများကို ရွေး၍ အသုံးပြုတတ်လေသည်။

ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း ညောင်ရွှေနယ်တွင် မိုင်းသောက်ကို ဖို့ဆက်ဒမင်အမည်ဖြင့် ခံတပ်တစ်ခုထားရှိအသုံးပြုခဲ့ခြင်း ဖြစ်ချေသည်။ သို့သော်လည်း မိုင်းသောက်၌ နှစ်လကြာရှည် စွာ ထားရှိခြင်းကားမဟုတ်။ နောင်တွင် မိုင်းသောက်မြို့ဟောင်းမှ ၎င်းတို့၏ခံတပ်ကို ရွှေ့ပြောင်းသွားလေသည်။ မိုင်းသောက်မြို့ဟောင်းအတွင်း အနောက်မြောက် ထောင့်တွင် တည်ရှိနေသည်။ သစ်ပင်ဝိုင်းမှာ ၎င်းတို့စိုက်ခဲ့သည့် လက်ရာပေလောဟု တွေးထင်မိပါသည်။ စော်ဘွားများ ယခုလက်ရှိ ညောင်ရွှေမြို့ကိုတည်၍ စိုးစံခြင်းမပြုမီ မိုင်းသောက်မြို့ကို တည်၍ စိုးစံကြသည်ဟု ဆိုလေသည်။ မိုင်းသောက်ကား ယခုအခါ မြို့ရိုးတံတိုင်းဖြင့် ကျန်ရှိနေသေးသည့် မြို့ဟောင်းအရာဟောင်းတစ်ခုပေတည်း။
## ကိုးကား
ခင်သီတာထွန်း

**ခင်သီတာထွန်း**သည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကတွင် အကယ်မီဆုများ ရရှိထားသော ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်မင်းသမီး ဖြစ်သည်။ အဖ ဒါရိုက်တာ ဦးထွန်းမြင့်ထွန်း၊ အမိ ဒေါ်တင်ရည်တို့က မော်လမြိုင်မြို့ သာယာကုန်း ရွှေတောင်ရပ်၌  ၁၉၅၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်း ၅ ဦးအနက် တတိယမြောက်သမီး ဖြစ်သည်။ အိမ်နာမည်မှာ မလတ်ဖြစ်ပြီး အမည်ရင်းမှာ မသန်းသန်းဝင်း ဖြစ်သည်။ ၁၀ တန်းအောင်မြင်ပြီး တက္ကသိုလ် အဝေးသင် ပထမနှစ် သင်ကြားနေစဉ် ၁၉၇၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် အီလက်ထရွန်နစ်အင်ဂျင်နီယာ ဦးပြုံးမောင်မောင်နှင့် လက်ထပ်ထိမ်းမြားခဲ့ပြီး သမီးနှစ်ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။

ငယ်စဉ်အရွယ် အသက် ၅ နှစ်၊ ၈ နှစ်၊ ၁၁ နှစ် အရွယ်၌ပင် ကလေးသရုပ်ဆောင်အဖြစ် ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ဖခင်မှာ တော်ဝင်ထွန်းရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေးပိုင်ရှင် ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာတစ်ဦးဖြစ်သောကြောင့် ဖခင် ရိုက်ကူးသော ဇာတ်ကားများတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ကလေးသရုပ်ဆောင်အဖြစ် **ချစ်ထုံးရယ်ဖြေ** ဇာတ်ကားတွင် စတင်ပါဝင်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ဖြင့် အသက်၁၅ နှစ် ၉ တန်းကျောင်းသူဘ၀တွင် **ဆူးမွေ့ယာ** ဇာတ်ကား၌ မင်းသား ညွန့်ဝင်းနှင့်အတူ ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးအဖြစ် စတင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ယင်းနောက် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများစွာ ဆက်လက်ရိုက်ကူးခဲ့ပြီး အောင်မြင်ထင်ရှားခဲ့သည်။ **ကျောက်လက်ဝါးနှင့် စိုင်းဗေဒါ** ဇာတ်ကားကို သရုပ်ဆောင် ဒါရိုက်တာအဖြစ် ရိုက်ကူးခဲ့ရာ ဝင်ငွေအရလည်းကောင်း၊ အနုပညာအရလည်းကောင်း အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။ လက်ဦးဆရာမှာ ဖခင် ဒါရိုက်တာ ဦးထွန်းမြင့်ထွန်း ဖြစ်သည်။

ခင်သီတာထွန်းသည် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား ၈၀ ကျော် ရိုက်ကူးခဲ့ရာ ထင်ရှားသော ဇာတ်ကားများမှာ **နေကျောက်ခဲ၊ ဖက်ဖူးရောင်၊ တစ်ခါက တစ်ဘ၀၊ တတိယအရွယ်၏ဒုတိယဝေဒနာ၊ နှလုံးသားမြို့တော်၊ ပန်းသီတဲ့ကြိုး၊ ဣတ္ထိယခေါ် မိန်းမတို့သည်၊ မအေးပွင့် မြင့်မြင့်စန်း လမ်းသုံးဆယ်** စသည့် ဇာတ်ကားများ ဖြစ်သည်။ **တစ်ခါက တစ်ဘ၀** (၁၉၇၈)ဇာတ်ကားဖြင့်လည်းကောင်း၊ **ဣတ္ထိယခေါ် မိန်းမတို့သည်** (၁၉၈၃)ဇာတ်ကားဖြင့်လည်းကောင်း၊ **ပန်းသီတဲ့ကြိုး** (၁၉၈၅) ဇာတ်ကားဖြင့်လည်းကောင်း မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆုကို ၃ ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။

ယခုအခါ ခင်သီတာထွန်းသည် မိသားစုနှင့်အတူ ရန်ကုန်မြို့တွင် နေထိုင်ကာ ရုပ်ရှင် ဗွီဒီယိုရိုက်ကူးခြင်းကို အခါအားလျော်စွာ လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။

### ကိုးကား 
ဝင်းငြိမ်း။ အကယ်ဒမီ အိမ်ရှင်မ ခင်သီတာထွန်း၊ ရုပ်ရှင်မဂ္ဂဇင်း၊ အမှတ် ၂ (မေ ၁၉၉၅)။

အေးအေးစိုး(ဖျာပုံ)။ ရုပ်ရှင်သမိုင်းနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်မှတ်တမ်း။ ရန်ကုန်၊ ပထမအကြိမ်၊ စာပေဗိမာန်၊ ၂၀၀၆။

## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* ခင်သီတာထွန်းပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သော ဇာတ်ကားများ 
* ဇာတ်ကားများ 

ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ
ဂျော်လီဆွေ

**ဂျော်လီဆွေ** (၁၄ မေ ၁၉၃၀–၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၀) သည် မြန်မာ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်နှင့် စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ဂျော်လီဆွေကို ဦးအေးဖေ၊ ဒေါ်အေးကျင်တို့က ချောက်မြို့၌ ၁၉၃၀ ပြည့်နှစ် မေလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်း ရှစ်ယောက်အနက် ဒုတိယမြောက် (တစ်ဦးတည်းသော) သားဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးလတ်ဆွေ ဖြစ်သည်။

ငယ်စဉ်က ချောက်မြို့၊ အုတ်ဖိုမြို့နှင့် မန္တလေး စိန့်ပီတာကျောင်းတို့တွင် ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ အုတ်ဖိုမြို့၌ ပညာသင်ယူနေစဉ်အတွင်း ကျောင်းဆရာကြီး ဦးအောင်သာဒွန်းထံမှ အဆို၊ အကနှင့် သရုပ်ဆောင်ပညာကို လေ့လာခွင့်ရခဲ့သည်။

၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် ရန်ကုန်သို့ တစ်ဦးတည်းထွက်လာခဲ့ပြီး အလင်္ကာကျော်စွာ ရွှေပြည်အေး၊ ဒဂုန်ဆရာတင်တို့နှင့် အဆက်အသွယ်ရခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်မှာပင် ဒဂုန်ဆရာတင်၏ "ငယ်ကျွမ်းဆွေ" ပြဇာတ်၌ ပထမဆုံး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခွင့်ရခဲ့သည်။ ငယ်ကျွမ်းဆွေပြဇာတ်တွင် သုံးကြိမ်ဆက်ကာ ကပြရသည်အထိ အောင်မြင်ခဲ့သည်။

၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် ပြဇာတ်တိုင်းနီးပါး ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ရသော ဂျော်လီဆွေကို ဗြိတိသျှ ဘားမား (ညွန့်မြန်မာ) ရုပ်ရှင်မှ ဒါရိုက်တာ ဦးချစ်ခင်က ခေါ်ယူကာ *ချစ်ရေးမလွယ်* ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတွင် ပါဝင် သရုပ်ဆောင်စေခဲ့သည်။ အဆိုပါဇာတ်ကားသည် ဂျော်လီဆွေ၏ ပထမဆုံး ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်ခဲ့ပြီး ကျော်ဆွေ၊ မြင့်မြင့်ခင်တို့နှင့် တွဲဖက်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်လှလှဆွေနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သားသုံးယောက်ထွန်းကားခဲ့သည်။ ဂျော်လီဆွေသည် ခေါင်းဆောင်မင်းသားအဖြစ် ဇာတ်ကားနှစ်ကားသာ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ သူ၏အနုပညာသက်တမ်းတစ်လျှောက် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားပေါင်း ၂၀၀ ကျော်နှင့် ဗီဒီယိုဇာတ်ကားပေါင်း ၁၅၀ ခန့်တွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ဂျော်လီဆွေသရုပ်ဆောင်သော ဇာတ်ကားများမှာ ပရိသတ်၏အားပေးမှုအများအပြား ရရှိခဲ့သည်။

အနုပညာမျိုးရိုးမရှိဘဲ ဝါသနာနှင့် ဇွဲ၊ လုံ့လကိုအရင်းတည်ကာ ကြိုးစားအားထုတ်ခဲ့သည့် သရုပ်ဆောင်ဂျော်လီဆွေ၏ အနုပညာ ဆရာရင်းများမှာ ငယ်ဆရာ ဦးအောင်သာဒွန်း၊ ဒဂုန်ဆရာတင်၊ ရွှေဒုံးဘီအောင်၊ ရွှေပြည်အေး၊ ဦးသုခ၊ ဦးချစ်ခင်၊ ဦးအောင်ကြီးနှင့် ဗိုလ်ကလေးတင့်အောင်တို့ဖြစ်သည်။ ဖိုးပါကြီး၊ မြင့်ဖေ၊ သန်းနွဲ့နှင့် ကြယ်နီတို့မှာ ဂျော်လီဆွေ၏ ခေတ်ပြိုင်ဟာသသရုပ်ဆောင်များဖြစ်သည်။

## ရေးသားသော စာပေ 
ဂျော်လီဆွေသည် စာပေဘက်တွင်လည်း ဝါသနာထုံသူဖြစ်ရာ သောကြာ နှင့် သောင်းပြောင်းထွေလာ မဂ္ဂဇင်းတို့တွင်  ဟာသစုဘူး နှင့် ဟာသဆိုင်ရာဆောင်းပါးများကို ရေးသားခဲ့သည်။ အဆိုပါဆောင်းပါးများကိုစုစည်းကာ *အပြုံးဆေး ဂျော်လီဆွေဖော်စပ်သည်* စာအုပ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ဂျော်လီဆွေနှင့်သားများ ဗီဒီယို ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းကို ထူထောင်ကာ သရုပ်ဆောင်သစ်များကို မွေးထုတ်ပေးခဲ့သည်။

## နောက်ဆုံး အနုပညာလှုပ်ရှားမှု 
MRTV-4က ရိုက်ကူးတင်ဆက်သည့် စကားနပန်း အစီအစဉ်တွင် ရွှေခြံသန်းမြင့်နှင့်တွဲဖက် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်း၊ *ခိုးစားတဲ့သစ်သီး* ဗီဒီယိုဇာတ်ကားတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းတို့မှာ ဂျော်လီဆွေ၏ နောက်ဆုံး အနုပညာလှုပ်ရှားမှုများပင် ဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံရုပ်ရှင်အစည်းအရုံး၏ ကန်တော့ခံသက်ကြီး အနုပညာရှင် ဂျော်လီဆွေသည် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့ အသက် ၈၀ အရွယ်တွင်တိုက် ၃၀၊ အခန်း ၃၊ ဘော်စင်လမ်း၊ သုဝဏ္ဏနေအိမ်၌ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် သားသုံးယောက်ကျန်ရစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ သဘင်ပညာရှင်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
အ.ထ.က(၉)မန္တလေး

**စိန့်ပီတာအထက်တန်းကျောင်း** (St. Peter's High School) သည် မန္တလေးမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ ပြည်သူပိုင်သိမ်းခံရပြီးနောက် **အမှတ် (၉) အစိုးရအထက်တန်းကျောင်း မန္တလေးမြို့နယ်** ဖြစ်လာပြီး ယခုအခါ **အမှတ် (၉) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း မန္တလေးမြို့နယ်** ဟူ၍အမည်ပြောင်းထားသည်။ စိန့်ပီတာကျောင်းကို ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းနှင့် စစ်အပြီးမှာ ဆေးရုံအဖြစ်အသုံးပြုခဲ့သည်။ မန်ကျည်းပင် ကုက္ကိုပင်ကြီးများနှင့် ဘော့လုံးကွင်းကြီးကလည်း စိမ်းလန်းကာ အင်မတန်သာယာသော ကျောင်းဝိုင်းကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ထင်ရှားသောကျောင်းသားဟောင်းများ 
* စည်သူဦးတင် **-** ဗိသုကာပညာရှင်
* ဦးကာ - ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ်၊ ပညာရေးဝန်ကြီး
* မောင်မောင်တာ - ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်၊ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ရှီအာမွတ်စလင်အဖွဲ့ချုပ်ဥက္ကဋ္ဌ
* ဂျော်လီဆွေ - ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်
* မောင်မိုးသူ -   ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာ၊ စာရေးဆရာ၊ အယ်ဒီတာ
* မြမျိုးလွင် - စာရေးဆရာ
* အဉ္ဇလီမောင်မောင် - ဂီတပညာရှင်၊ တေးရေးဆရာ
* ဒေါက်တာကျော်မြင့် - ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး
* ဒေါက်တာဇော်မြင့်မောင် - မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်
* ဒေါက်တာရဲလွင် - မန္တလေးမြို့တော်ဝန်
* ဒေါက်တာသန်းဝင်း - မန္တလေးဆေးတက္ကသိုလ်ပါမောက္ခချုပ်
* ကြေးမုံ ဦးသောင်း - စာရေးဆရာ၊ ဂျာနယ်လစ်
* ညီပုလေး - စာရေးဆရာ

## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်
ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်

**ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်**သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ဗိုလ်တထောင်ခရိုင်အတွင်း တည်ရှိသည်။ ဗိုလ်တထောင်ဘုရားတည်ရှိသောကြောင့် ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်ဟု အမည်တွင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်၏ အရှေ့ဘက်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် ဆိပ်ကမ်းမြို့နယ်နှင့် ရန်ကုန်မြစ်၊ အနောက်ဘက်တွင် ကျောက်တံတားမြို့နယ်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် မင်္ဂလာ‌တောင်ညွန့်မြို့နယ်တို့ တည်ရှိသည်။

ဗိုလ်တစ်ထောင်ရပ်ကွက်သည် ရှေးမွန်မြို့ဖြစ်သော ဒဂုံမြို့တည်ရှိစဉ်အခါကပင် ရှိခဲ့သည်။ ဆံတော်ကို ကြိုဆိုရာတွင် ဗိုလ်ခြေတစ်ထောင်ဖြင့် ကြိုဆိုရာအရပ် ဖြစ်သောကြောင့် ယင်သို့ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဗိုလ်တထောင်ရပ်မှာ ဗိုလ်တစ်ထောင်စေတီတော်ကြောင့်လည်း အမည်ထင်ရှားခဲ့သည်။ ဗိုလ်တထောင်စေတီ၏ဘွဲ့အမည်မှာ မွန်ဘာသာဖြင့် ကျိုက်ဒေးအပ်ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ စေတီတော်ကို ဘကြီးတော်မင်းလက်ထက်က ရန်ကုန်မြို့ဝန် ဦးနိုင်က ပြုပြင်မွမ်းမံခဲ့သည်။ ဗိုလ်တထောင်စေတီကုန်းတော်ထက်၌ ကုန်းဘောင်ခေတ်က အင်္ဂလိပ်စစ်သင်္ချိုင်းတစ်ခုရှိခဲ့ရာ နောက်ပိုင်းတွင် သက်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များက နေရာရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည်။

ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်တွင် ရပ်ကွက်ပေါင်း (၁၀)ခု၊ အစိုးရ မူလတန်းကျောင်း (၅) ကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း (၂) ကျောင်း၊ အထက်တန်းကျောင်း (၆) ကျောင်းနှင့် တက္ကသိုလ်(၁)ခု ရှိသည်။ ရန်ကုန်မြို့ရှိ အဓိကဆေးရုံတစ်ရုံဖြစ်သော အရှေ့ပိုင်းခရိုင်ဆေးရုံအပါအဝင် ပြည်သူ့ဆေးရုံ (၃) ရုံနှင့် ကိုယ်ပိုင်ဆေးရုံ (၃) ရုံတို့လည်း တည်ရှိသည်။ ထို့အပြင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ထင်ရှားသော ကြေးမုံသတင်းစာတိုက်လည်း တည်ရှိသည်။ 
၂၀၁၂ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် မြန်မာ့ဆိပ်ကမ်း အာဏာပိုင်ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ပုလဲမြေကုမ္ပဏီမှ ဗိုလ်တထောင်ဆိပ်ကမ်းကို ဟိုတယ်များတည်ဆောက် အပန်းဖြေနေရာတစ်ခုအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

### ထင်ရှားသော အဆောက်အဦးများ 
ဗြိတိသျှများ ရေးဆွဲခဲ့သည့် မြို့တည်ဆောက်ရေးစီမံကိန်းတွင် ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဤမြို့နယ်တွင် ကိုလိုနီခေတ် အဆောက်အဦးများစွာ တည်ရှိသည်။ ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီမှ  ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်ရှိ အချို့အဆောက်အဦးများကို ဗိသုကာအရအထင်ကရရှိသော အဆောက်အဦးများအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၁၈၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် စတင်တည်ဆောက်ခဲ့သော အတွင်းဝန်ရုံး (နောင် ဝန်ကြီးများရုံး)မှာ ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်အတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
မရမ်းကုန်းမြို့နယ်

**မရမ်းကုန်းမြို့နယ်**သည် ရန်ကုန်မြို့၏ မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၏ မြောက်ဘက်တွင် အင်းစိန်မြို့နယ်နှင့် မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် မြောက်ဥက္ကလာပမြို့နယ်နှင့် ရန်ကင်းမြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် လှိုင်မြစ်နှင့် လှိုင်သာယာမြို့နယ်နှင့် တောင်ဘက်တွင် ကမာရွတ်မြို့နယ်နှင့် လှိုင်မြို့နယ်တို့ တည်ရှိသည်။

မရမ်းကုန်းမြို့နယ်ကို ရပ်ကွက်ပေါင်း (၂၀)ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ အစိုးရ မူလတန်းကျောင်း (၃၀) ကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း (၇) ကျောင်း၊ အထက်တန်းကျောင်း (၅) ကျောင်းရှိသည်။

### ထင်ရှားသော အဆောက်အဦးများ 
မရမ်းကုန်းမြို့နယ်ရှိ အောက်ဖော်ပြပါအဆောက်အဦးများကို Ishowspeed ဝမ်းဗိုက်ထဲတွင်သိမ်းထားသည်

## ကိုးကား
ဒဂုံမြို့သစ်တောင်ပိုင်းမြို့နယ်

**ဒဂုံမြို့သစ်တောင်ပိုင်းမြို့နယ်**သည် ရန်ကုန်မြို့၏ အရှေ့တောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ ဒဂုံမြို့သစ်တောင်ပိုင်း၏ မြောက်ဘက်တွင် ဒဂုံမြို့သစ်မြောက်ပိုင်းနှင့် ဒဂုံမြို့သစ်အရှေ့ပိုင်း၊ အနောက်ဘက် ပုဇွန်တောင်ချောင်းတလျှောက်တွင် သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ပဲခူးမြစ်နှင့် တောင်ဘက်တွင် ဒဂုံမြို့သစ်ဆိပ်ကမ်းတို့ တည်ရှိသည်။ 

ဒဂုံမြို့သစ်တောင်ပိုင်းကို ရပ်ကွက်ပေါင်း (၂၆)ခုနှင့် ကျေးရွာစု (၃)စုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ဤမြို့နယ်သည် (၁၉၈၉)ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်အစိုးရ တည်ထောင်ခဲ့သော မြို့သစ်များထဲတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။

အစိုးရ မူလတန်းကျောင်း (၃၁) ကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း (၇) ကျောင်း၊ အထက်တန်းကျောင်း (၃) ကျောင်းရှိသည်။ 

အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှုနှင့်အနုပညာတက္ကသိုလ်(ရန်ကုန်)သည် ဤမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်

**ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်** ('***) သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ဗိုလ်တထောင်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သော မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။

## တည်နေရာ
**ပုဇွန်တောင်မြို့နယ် (**) သည် ရန်ကုန်မြို့၏ အရှေ့တောင်အရပ်တွင် တည်ရှိသည်။ ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်၏ အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်တွင် ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် မင်္ဂလာ‌တောင်ညွန့်မြို့နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် သကေတမြို့နယ်နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် ပုဇွန်တောင်ချောင်းတို့ တည်ရှိသည်။ ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်နှင့် ဒေါပုံမြို့နယ်ကို မဟာဗန္ဓုလတံတားဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။

## ခေါ်တွင်ပုံ
ပုဇွန်တောင်ဟု အမည်ခေါ်တွင်ပုံမှာ မွန်ဘာသာ (**ပသုန်ဒဵု** - မဇုန်ဒေး) = ကုန်းငါးကုန်း (ညောင်ကုန်း၊ ပေတောကုန်း၊ မလွှကုန်း၊ မအူကုန်း၊ ပိန္နဲကုန်း) ရှိသော အရပ်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ 
ပုဇွန်တောင် - **ပသုန်** - ငါး၊ **ဒဵု*' - တောင်ကုန်းငယ် (တောင်ငါးလုံး)
ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်တွင် ရပ်ကွက်ပေါင်း (၁၀)ခု၊ အစိုးရ မူလတန်းကျောင်း (၉) ကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း (၃) ကျောင်း၊ အထက်တန်းကျောင်း (၄) ကျောင်းနှင့် ပြည်သူ့ဆေးရုံ (၁) ရုံရှိသည်။ ပုစွန်တောင်ဈေးနှင့် ရေကျော်ဈေးတို့မှာ ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်ရှိ အဓိကကျသော ဈေးကြီးများဖြစ်သည်။ 

### ထင်ရှားသော အဆောက်အဦးများ 
ဗြိတိသျှများ ရေးဆွဲခဲ့သည့် မြို့တည်ဆောက်ရေးစီမံကိန်းတွင် ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်သည် အရှေ့ဘက်အကျဆုံးအပိုင်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီမှ  ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်ရှိ အချို့အဆောက်အဦးများကို ဗိသုကာအရအထင်ကရရှိသော အဆောက်အဦးများအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ 

## ကိုးကား
လှိုင်သာယာမြို့နယ်

**လှိုင်သာယာမြို့နယ်**သည် ရန်ကုန်မြို့၏ အနောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ လှိုင်သာယာမြို့နယ်၏ မြောက်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်တွင် ထန်းတပင်မြို့နယ်၊ အရှေ့ဘက် ရန်ကုန်မြစ်တလျှောက်တွင် အင်းစိန်မြို့နယ်၊ မရမ်းကုန်းမြို့နယ်နှင့် လှိုင်မြို့နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် တွံတေးမြို့နယ်တို့ တည်ရှိသည်။ 

လှိုင်သာယာဟူသောအမည်မှာ ရန်ကုန်မြို့နှင့် မြို့တည်နေရာကို ခြားထားသော လှိုင်မြစ်နှင့် ပန်းလှိုင်မြစ်တို့မှ ပေါများခြင်း၊ စည်ပင်ခြင်းအဓိပ္ပာယ်ရှိသော လှိုင်နှင့် မြို့သစ်မတည်မီကရှိခဲ့သော သာယာကုန်းကျေးရွာမှာ သာယာခြင်း ငြိမ်းချမ်းခြင်း အဓိပ္ပာယ်ရှိသော သာယာတို့ကို ပေါင်းဖတ်၍ ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

လှိုင်သာယာမြို့နယ်ကို ရပ်ကွက်ပေါင်း (၂၀)ခုနှင့် ကျေးရွာစု (၉)စုတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ဤမြို့နယ်သည် (၁၉၈၀)ခုနှစ်ပိုင်းတွင် တပ်မတော်အစိုးရ တည်ထောင်ခဲ့သော မြို့သစ်များထဲတွင် အတိုးတက်ဆုံးမြို့ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ အကြီးဆုံးစက်မှုဇုံဖြစ်သော လှိုင်သာယာစက်မှုဇုံ၊ ပဒေသာပင်မြို့တော်အိမ်ရာနှင့် ပန်းလှိုင်အိမ်ရာတို့ ဤမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။ ဤမြို့နယ်သည် တွံတေးမြို့နယ်နှင့် ပန်းလှိုင်တံတားဖြင့် ဆက်သွယ်ထားပြီး အခြားမြို့နယ်များနှင့် အောင်ဇေယျတံတား၊ ဘုရင့်နောင်တံတား(၁)၊ ဘုရင့်နောင်တံတား(၂)တို့ဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ 

အစိုးရ မူလတန်းကျောင်း (၄၆) ကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း (၈) ကျောင်း၊ အထက်တန်းကျောင်း (၄) ကျောင်းရှိသည်။ 

ရန်ကုန်အနောက်ပိုင်းနည်းပညာတက္ကသိုလ်-WYTU သည် ဤမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
တောင်ဥက္ကလာပမြို့နယ်

**တောင်ဥက္ကလာပမြို့နယ်**သည် ရန်ကုန်မြို့၏ အရှေ့ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ တောင်ဥက္ကလာပမြို့နယ်၏ မြောက်ဘက်တွင် မြောက်‌ဥက္ကလာပမြို့နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ဒဂုံမြို့သစ်မြောက်ပိုင်း၊ အနောက်ဘက်တွင် ရန်ကင်းမြို့နယ်နှင့် တောင်ဘက်တွင်  သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်တို့ တည်ရှိသည်။
တောင်ဥက္ကလာပမြို့နယ်ကို ရပ်ကွက်ပေါင်း (၁၆)ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ဤမြို့နယ်သည် (၁၉၅၉)ခုနှစ်တွင် အိမ်စောင့်အစိုးရလက်ထက် တည်ထောင်ခဲ့သော မြို့သစ်များထဲတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ယခုအခါတွင် ဤမြို့နယ်မှာ ရန်ကုန်မြို့၏ အခြေကျသော မြို့အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်နေပြီဖြစ်သည်။ သို့သော်ငြားလည်း လျှပ်စစ်အားနှင့် မိလ္လာစနစ်များမှာ မြို့နှင့် ဆက်သွယ်ထားခြင်း မရှိသေးပေ။

အစိုးရ မူလတန်းကျောင်း (၃၂) ကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း (၈) ကျောင်း၊ အထက်တန်းကျောင်း (၅) ကျောင်းရှိသည်။

အထူးကုဆေးရုံကြီးတစ်ရုံဖြစ်သော တောင်ဥက္ကလာပ အမျိုးသမီးနှင့်ကလေးဆေးရုံကြီးမှာလည်း ဤမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။

ဥက္ကလာပစေတီတော်မြတ်လည်း တောင်ဥက္ကလာပမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
အနောက်ချောင်းဒွါရဂိုဏ်း

သက္ကရာဇ် ၁၂၁၄ခုနှစ်တွင် ဧရာဝတီတိုင်းဗြိတထိသျှအစိုးရလက်ထက်အုတ်ဖိုမြို့(ယခုအင်္ဂပူမြို့)မှဆရာတော်အရှင်ဥက္ကံသဝိမာလာသည် ရေသိမ်၌ ရဟန်းခံခြင်းကိုအကြောင်းပြု၍ အင်္ဂလိပ်အစိုးရလက်အောက်ရှိ သုဓမ္မာဂိုဏ်းဝင် ဆရာတော်များနှင့်အငြင်းပွားခဲ့သည်။ အုတ်ဖိုဆရာတော်သည် မိမိတပည့်ရဟန်းများနှင့် သီးခြားဂိုဏ်းခွဲခဲ့သည်။ ဘုရားရှိခိုးရာ၌ ကာယကံ၊၀စီကံ၊မနောကံဟူ၍ ရှိခိုးခြင်းမပြုရ၊ ကာယဒွါရ၊၀စီဒွါရ၊မနောဒွါရဟု ဒွါရဖြင့်ရှိခိုးမှ မှန်ကန်သည်ဟု အုတ်ဖိုဆရာတော်က ဆုံးဖြတ်သည်။ (ယခုထိုသို့ဘုရားရှိခိုးသည်ကိုမတွေ့ရတော့ပါ။ တစ်နိုင်ငံလုံးနီးပါး ကာယကံ၊၀စီကံ၊ မနောကံဖြင့်သာ ရှိခိုးကြသည်။)

ဇိနတ္တပကာနီကျမ်းပြုကျီးသဲလေးထပ်ဆရာတော်(သုဓမ္မာဂိုဏ်း)က ကံဖြင့်ရှိခိုးမှမှန်ကန် ကြောင်းငြင်းခုံခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့်အောက်မြန်မာနိုင်ငံ၌ အုတ်ဖိုဆရာတော်၏ဂိုဏ်းကို ဒွါရဂိုဏ်းဟုခေါ်ကြသည်။ သုဓမ္မာဂိုဏ်းကိုမူ ကံဂိုဏ်းဟုခေါ်ကြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင်မူ ကံဂိုဏ်းဟုမခေါ်တော့ပဲ သုဓမ္မာဂိုဏ်းဟုပင်ပြန်လည်ခေါ်ကြသည်။ ယင်းဒွါရဂိုဏ်းသည် 
*(က) အနောက်ချောင်းဒွါရဂိုဏ်း၊ 
*(ခ)မဟာဒွါရဂိုဏ်း၊
*(ဂ) မူလဒွါရဂိုဏ်း ဟူ၍ (၃) မျိုးထပ်၍ကွဲသွားကြပြန်သည်။

## ( က ) အနောက်ချောင်းဒွါရဂိုဏ်း
ဒွါရဂိုဏ်းချူပ်အုတ်ဖိုဆရာတော်ကြီးလက်ထက်မှာပင် ငါးသိုင်းချောင်းရေတံခွန်ကျောင်းတိုက် ဆရာတော်ကြီးကို အခြားသောဒွါရဂိုဏ်းဝင်ကျောင်းတိုက်ကြီး (၆)တိုက်မှ သံဃာတော်များက ပထမပါရာဇိက(မာတုဂါမဖြင်.ဖောက်ပြန်သည်.အမှု)ဖြင့် စွပ်စွဲကြသည်။ ဂိုဏ်းချူပ် အုတ်ဖိုဆရာတော်ကြီးသည် အစွပ်စွဲခံရသည့်ဆရာတော်ကြီးဘက်မှ ရပ်တည်ခဲ့သဖြင့် ကျောင်း(၆) ကျောင်းမှသံဃာတော်များသည် သီးခြားဂိုဏ်းတည်ထောင်ကြသည်။ "ငဝန်မြစ်"ကို အနောက်ချောင်းဟု ထိုဒေသတွင်ခေါ်ကြသည်။ ယင်းအနောက်ချောင်းကိုအစွဲပြု၍ ရေကြည်၊ငါးသိုင်းချောင်းတစ်ဝိုက်ရှိ အဆိုပါဒွါရဂိုဏ်းကို အနောက်ချောင်းဒွါရဂိုဏ်းဟုခေါ်ကြသည်။
မဟာဒွါရဂိုဏ်း

သက္ကရာဇ် ၁၂၁၄ခုနှစ်တွင် ဧရာဝတီတိုင်းဗြိတိသျှအစိုးရလက်ထက်အုတ်ဖိုမြို့(ယခုအင်္ဂပူမြို့)မှဆရာတော်အရှင်ဥက္ကံသဝိမာလာသည် ရေသိမ်၌ ရဟန်းခံခြင်းကိုအကြောင်းပြု၍ အင်္ဂလိပ်အစိုးရလက်အောက်ရှိ သုဓမ္မာဂိုဏ်းဝင် ဆရာတော်များနှင့်အငြင်းပွားခဲ့သည်။ အုတ်ဖိုဆရာတော်သည် မိမိတပည့်ရဟန်းများနှင့် သီးခြားဂိုဏ်းခွဲခဲ့သည်။ ဘုရားရှိခိုးရာ၌ ကာယကံ၊၀စီကံ၊မနောကံဟူ၍ ရှိခိုးခြင်းမပြုရ၊ ကာယဒွါရ၊၀စီဒွါရ၊မနောဒွါရဟု ဒွါရဖြင့်ရှိခိုးမှ မှန်ကန်သည်ဟု အုတ်ဖိုဆရာတော်က ဆုံးဖြတ်သည်။ (ယခုထိုသို့ဘုရားရှိခိုးသည်ကိုမတွေ့ရတော့ပါ။ တစ်နိုင်ငံလုံးနီးပါး ကာယကံ၊၀စီကံ၊ မနောကံဖြင့်သာ ရှိခိုးကြသည်။)

ဇိနတ္တပကာနီကျမ်းပြုကျီးသဲလေးထပ်ဆရာတော်(သုဓမ္မာဂိုဏ်း)က ကံဖြင့်ရှိခိုးမှမှန်ကန် ကြောင်းငြင်းခုံခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့်အောက်မြန်မာနိုင်ငံ၌ အုတ်ဖိုဆရာတော်၏ဂိုဏ်းကို ဒွါရဂိုဏ်းဟုခေါ်ကြသည်။ သုဓမ္မာဂိုဏ်းကိုမူ ကံဂိုဏ်းဟုခေါ်ကြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင်မူ ကံဂိုဏ်းဟုမခေါ်တော့ပဲ သုဓမ္မာဂိုဏ်းဟုပင်ပြန်လည်ခေါ်ကြသည်။ ယင်းဒွါရဂိုဏ်းသည် 
*(က) အနောက်ချောင်းဒွါရဂိုဏ်း၊ 
*(ခ) မဟာဒွါရဂိုဏ်း၊
*(ဂ) မူလဒွါရဂိုဏ်း ဟူ၍ (၃) မျိုးထပ်၍ကွဲသွားကြပြန်သည်။

## မဟာဒွါရဂိုဏ်း
ဒွါရဂိုဏ်းချူပ်အုတ်ဖိုဆရာတော်ကြီးသည် ဗေဒင်ကျမ်းတတ်ကျွမ်းလှသည်ဟုဆိုသည်။ ယခု လက်ရှိအများလက်ခံသတ်မှတ်ထားသော လပြည့်လကွယ်နေ့များသည် ဗေဒင်နည်းအရ တွက်ချက်ရာ၌ အမှန်တကယ်လမပြည့်သေး၊ လမကွယ်သေး၊ လပြည့်ကျော် တစ်ရက်ရောက်မှ လပြည်ြသည်။ လဆန်းတစ်ရက်ရောက်မှ လကွယ်သည်ဟုဆို၍ (၁၅)ရက် တစ်ကြီမ်လပြည့်၊လကွယ်သိမ်ဝင်၍ သံဃဥပုသ်ပြုခြင်းကိုဆောင်ရွက်သည်။ အခြားသော သုဓမ္မာဂိုဏ်းဝင်နှင့်ရွှေကျင်ဂိုဏ်းဝင်သံဃာများသည် လပြည့်၊လကွယ်နေ့များ၌ သိမ်ဝင်ဥပုသ်ပြုကြသော်လည်း ဒွါရဆရာတော်ကြီးနှင့်တပည့်များသည် လပြည့်ကျော် (၁) ရက်နေ့နှင့် လဆန်း(၁)ရက်နေ့ရောက်မှသာ သိမ်ဝင်ဥပုသ်ပြုကြသည်။ အုတ်ဖိုဆရာတော်ကြီး ၁၂၆၇ ခုနှစ်တွင်ပျံလွန်တော်မူပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ၁၂၈၀ ပြည့်နှစ်၌ ဒွါရဂိုဏ်းဝင်သံဃာတော်များသည် (ရာဇပဓာနံ)ဟူသောမြတ်စွာဘုရား၏အမိန့်တော်အရ လပြည့်လကွယ်ကိစ္စကို အစိုးရမင်းတို့၏ဆုံးဖြတ်ချက်သည်သာ အတည်ဖြစ်သည်ဟူသော ဒေသနာအရ ဒွါရဂိုဏ်းဝင် သံဃာတော်အများစုသည်အများနည်းတူ လပြည့်နေ့နှင့်လကွယ်နေ့များတွင် သိမ်ဝင်ဥပုသ်ပြုကြသည်။ ယင်းဒွါရဂိုဏ်းမှာ အခြားသောဒွါရဂိုဏ်းများထက် သံဃာအရေအတွက်များပြားသောကြောင်. မဟာဒွါရဂိုဏ်းဟု ခေါ်ကြသည်။ ဤဂိုဏ်း၏အမည်အပြည့်အစုံမှာ (ဓမ္မာနုဓမ္မမဟာဒွါရနိကာယ ဂိုဏ်း) ဖြစ်သည်။

*ဓမ္မာနုဓမ္မ = တရားအတိုင်းလိုက်နာသော

*မဟာ = သံဃာများပြားသော

*ဒွါရ = ဘုရားရှိခိုးရာ၌ (ဒွါရဖြင့်ရှိခိုးသော)၊

*နိကာယ = သံဃာ့အစုအဝေး ( ဖြစ်သည်။ )
ဒဂုံမြို့သစ်မြောက်ပိုင်းမြို့နယ်

**ဒဂုံမြို့သစ်မြောက်ပိုင်း**သည် ရန်ကုန်မြို့၏ အရှေ့ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ ဒဂုံမြို့သစ်မြောက်ပိုင်း၏ မြောက်ဘက်နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် ဒဂုံမြို့သစ်အရှေ့ပိုင်းမြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် တောင်ဥက္ကလာပမြို့နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် ဒဂုံမြို့သစ်တောင်ပိုင်းတို့ တည်ရှိသည်။ မြောက်ဒဂုံဟုလည်း ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ 

ဒဂုံမြို့သစ်မြောက်ပိုင်းကို ရပ်ကွက်ပေါင်း ၂၅ ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၁၉၈၉ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ တပ်မတော်အစိုးရတည်ထောင်ခဲ့သော မြို့သစ်များထဲတွင် ဒဂုံမြို့သစ်မြောက်ပိုင်းသည် တိုးတက်သောမြို့ဟု ဆိုနိုင်သည်။

အစိုးရ မူလတန်းကျောင်း ၂၄ ကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း ၁ ကျောင်း၊ အထက်တန်းကျောင်း ၅ ကျောင်းရှိသည်။ 

ရန်ကုန်မြို့ရှိ အကြီးဆုံးတက္ကသိုလ်ဖြစ်သော ဒဂုံတက္ကသိုလ်သည် ဤမြို့နယ်၏ အလယ်ပိုင်းတွင် တည်ရှိခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ ယခင် ဒဂုံမြို့သစ်မြောက်ပိုင်းမြို့နယ် နှင့် ဒဂုံမြို့သစ်အရှေ့ပိုင်းမြို့နယ် ဟု မခွဲခြားသေးခင် အချိန်ကဖြစ်သည်။ ယခုအခါ ဒဂုံတက္ကသိုလ်၏ တည်နေရာသည် ဒဂုံမြို့သစ်အရှေ့ ပိုင်းမြို့နယ် နယ်နိမိတ် အတွင်းမှာဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဝေဠုဝန်နိကာယဂိုဏ်း

ရန်ကုန်မြို့၊ ဗဟန်းရပ်ကွက်၊ သီလရှင်ကျောင်းအတွင်းရှိ ဝါးကျောင်း၌နေထိုင်သောကြောင့် ယင်းဆရာတော်ကို ဝေဠုဝန်ဆရာတော်ဟုခေါ်ဆိုကြသည်။ ယင်းဆရာတော်သည် ဗဟန်းဝေဠုဝန်ကျောင်းတိုက်ကို တည်ထောင်ပြီးနောက် အင်းလျားဝေဠုဝန်ကျောင်းတိုက်၊ စမ်းချောင်းဝေဠုဝန်ကျောင်းတိုက်၊ ပုသိမ်နှင့်မြန်အောင်မြို့များရှိ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတိုက်များကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ယင်း၏တပည့်သံဃာများကို ဝေဠုဝန်ဂိုဏ်းဟုခေါ်ဆိုကြသည်။ ဒွါရဂိုဏ်းနှင့်ပေါင်းသင်းဆက်ဆံသဖြင့် 'ဝေဠုဝန်ဒွါရဂိုဏ်း'ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။
စတုဘုမ္မိက မဟာသတိပဋ္ဌာန် (ငှက်တွင်း) ဂိုဏ်း

စစ်ကိုင်းမြို့၏အနောက်ဘက် မင်းဝန်တောင်တန်း၌ ပုဇဉ်းထိုးငှက်များတွင်းတူးရာမှ လိုဏ်ဂူဖြစ်လာပြီး ယင်းငှက်တွင်းများရှိသောနေရာ၌တည်ရှိသောဘုန်းကြီးကျောင်းကို ငှက်တွင်းချောင်ဟုခေါ်ဆိုကြသည်။ ယင်းငှက်တွင်းချောင်ဆရာတော်ဦးပဏ္ဍဝသည် မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်၌ မဟာသတိပဌာန်သုတ်တော်လာ (၃၂)ကောဠာသကမ္မဌာန်းကို ကြိုးပမ်းအားထုတ်ပြီးဟောကြားပြသသည်။ ထို့အပြင် အစဉ်အလာအားဖြင့် ကာမ၊ ရူပ၊ အရူပ ဟူသော (ဘုံ၃ပါး) ကိုဟောပြောလေ့ရှိရာမှ နိဗ္ဗာန်ကိုပင် ဘုံတစ်ခုအနေဖြင့် ထည့်သွင်း၍ ဘုံ(၄) ပါးရှိသည်ဟု ဟောပြောခဲ့ခြင်းကြောင့် စတုဘုမ္မိက (စတု=လေး၊ ဘုမ္မိက= နေရာ/တည်ရာဌာနဘုံရှိခြင်း) ဟု အမည်တစ်ခု ထပ်ဆင့်တိုးခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဤဂိုဏ်းကို စတုဘုမ္မိကမဟာသတိပဌာန် ငှက်တွင်းဂိုဏ်းဟုခေါ်ဆိုကြသည်။
ဂဏဝိမုတ် (ကူးတို့) ဂိုဏ်း

ထားဝယ်မြို့နယ်၊ ကူးတို့ရွာဆရာတော် ဦးက္ကုန္ဒဝံသသည် တောရဆောက်တည်၍ တရားကျင့်သုံးလျက်ရှိသည်။ သုဓမ္မာဂိုဏ်းချူပ်၊ဂိုဏ်းအုပ်၊ဂိုဏ်းထောက်များက မကြာခဏ ဆင့်ခေါ်သဖြင့် ယင်းသို့ဆင့်ခေါ်ခံရခြင်းမှ ကင်းလွတ်ခွင့်ပြုရန် မန္တလေး၊သုဓမ္မာ သာသနာပိုင်ထံ မေတ္တာစာတင်သွင်းခဲ့သည်။ သာသနာပိုင်ပခန်းဆရာတော်က ၁၂၅၈ ခု နှစ်တွင်ယင်းတောရကျောင်းဆရာတော်ကြီးကို ဆင့်ခေါ်ခြင်းမပြုနိုင်စေရန် သုဓမ္မာဂိုဏ်းမှ အလွတ် 'ဂဏဝိမုတ္တိ' (ဂဏ=ဂိုဏ်း၊ ဝိမုတ္တိ=လွတ်ခြင်း) ဟု စာချွန်တော်အမိန့် ထုတ်ပြန်ပေးခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့်ယင်းဆရာတော်ကြီး၏ တပည့်အစဉ်အဆက်တို့ကို 'ဂဏဝိမုတ္တိကူးတို့' ဂိုဏ်းဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ သုဓမ္မာဂိုဏ်းမှအလွတ်ဖြစ်သောကူးတို့ရွာမှ ဆရာတော်ကြီး၏ တပည့်သံဃာများဟုဆိုလိုသည်။ မူလဆရာတော်ကြီးသည် တောရဆောက်တည်၍ ကင်းလွတ်ခွင့်ရခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဓမ္မယုတ္တိနိကာယ (မဟာရင်) ဂိုဏ်း

မဟာရင်ဆရာတော်သည် ၁၂၀၃ခုနှစ်တွင် ယိုးဒယားနိုင်ငံ၌ မွေးဖွားခဲ့၍ ငယ်မည်မှာ "ဦးရင်" ဖြစ်သည်။ ယိုးဒယားနိုင်ငံ 'ဓမ္မယုတ္တိ နိကာယ' (တမယွတ်)ဂိုဏ်း၌ ရဟန်းပြု၍ ပါဠိစာပေများကို မဟာအဆင့်အတန်းအောင်မြင်သည်အထိ စာပေသင်ကြားတတ်မြောက်ခဲ့သည်။ ထိုအခါ ဦးရင်အမည်ကို မဟာဘွဲ့နှင့်ပေါင်းစပ်၍ မဟာရင်ဖြစ်လာသည်။ မဟာရင် အမည်ရှိဆရာတော်ကြီးသည် မော်လမြိုင်မြို့နယ် 'ကတိုး'ရွာ၌ကျောင်းတိုက်တည်၍ စာပေပို့ချသည်။ ယင်း၏တပည့်သံဃာများကို 'မဟာရင်ဂိုဏ်း' ဟုခေါ်ဆိုကြသည်။ ယိုးဒယားနိုင်ငံရှိ မူလပင်မဂိုဏ်း၏အမည်ကိုပူးတွဲ၍ 'ဓမ္မယုတ္တိနိကာယ မဟာရင်' ဂိုဏ်း ဟုခေါ်ဆိုကြသည်။

*ဓမ္မ = တရားတော်ကို၊
*ယုတ္တိ = အထောက်အထားပြုသော၊
*နိကာယ = သံဃာအစုအဝေး။ သူ၍ဖြစ်သည်။
တာမွေမြို့နယ်

**တာမွေမြို့နယ်**သည် ရန်ကုန်မြို့၏ အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ တာမွေမြို့နယ်၏ မြောက်ဘက်တွင် ရန်ကင်းမြို့နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်နှင့် မင်္ဂလာ‌တောင်ညွန့်မြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် ဗဟန်းမြို့နယ်နှင့် တောင်ဘက်တွင် မင်္ဂလာ‌တောင်ညွန့်မြို့နယ်တို့ တည်ရှိသည်။ မြို့နယ်အကျယ်အဝန်းမှာ  ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
မေသက်ခိုင်

**မေသက်ခိုင်** (၂၄ စက်တင်ဘာ ၁၉၈၉ မွေးဖွား) သည် သရုပ်ဆောင်၊ မော်ဒယ်နှင့် အဆိုတော် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူမသည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၂ ခုနှစ်အတွင်း ထင်ရှားသော သရုပ်ဆောင်နှင့် မော်ဒယ်များတွင် အပါအဝင်ဖြစ်ခဲ့သည်။

## early life 
မေသက်ခိုင်ကို ၁၉၈၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ အ.ထ.က(၂)လသာ တွင် ရန်ဖြစ်သော‌‌ေောင့် ‌ေောင်းနားခဲ့ရသည်။

## အနုပညာလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ခြင်း
မေသက်ခိုင်သည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ဗီဒီယိုဇာတ်ကားများတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ရုပ်မြင်သံကြား ကြော်ငြာ ၁၅၀ ကျော်၊ ဗီဒီယိုဇာတ်ကား ၂၀၀ ကျော်နှင့် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား ၂၀ ကျော်တို့တွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ဒါရိုက်တာ ကြည်ဖြူသျှင် ရိုက်ကူးခဲ့သော *အနာဂတ်ရဲ့ ကြယ်ပွင့်လေးများ*အမည်ရှိ ရုပ်ရှင်တွင် ကျောင်းသူ မေသက်ခိုင်အဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
*
မိုင်းယန်းမြို့

**မိုင်းယန်းမြို့** (Mong Yang)သည် ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်း မိုင်းယန်းခရိုင်၌ တည်ရှိပြီး နယ်စပ်ဒေသမြို့ တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ သျှမ်းပြည်အရှေ့ပိုင်း NDAA အထူးဒေသ ၄ တပ်မဟာ ၃၆၉ ထိန်းချုပ်နယ်မြေ နှင့်မျက်နှာချင်းဆိုင်တွင်ရှိသည်။ 
အကွာအဝေးအားဖြင့် သံလွင်မြစ်အရှေ့ပိုင်း ကျိုင်းတုံမြို့ အရှေ့မြောက်ဖက် ၁၀၂ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။

=စာကိုး=
ဆေကီ တာကာကာဇု

ဆေကီ တာကာကာဇု (၁၆၄၂ - ၁၇၀၈) သည် နယူတန်၊ လိုက်ဗနစ်တို့နှင့်ခေတ်ပြိုင် ဂျပန်သင်္ချာပညာရှင် ဖြစ်သည်။ မညီညာသောထုပုံများ၏ ထုထည်ရှာနည်းများ၊ မျဉ်းကွေးများဖြင့် ဘောင်ခတ်ထားသောပုံများ၏ ဧရိယာရှာနည်းများကို တီထွင်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ဂျပန်လူမျိုးတို့သည် ယနေ့ခေတ်သုံး အာရေဗျကိန်းဂဏန်းများထက် ပိုမိုရှုပ်ထွေးခက်ခဲသည့် တရုတ်ကိန်းဂဏန်းများကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ထို့ပြင် ဂျပန်လူမျိုးတို့သည် ရှေးခေတ်တရုတ်ပြည်တွင် စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော ဆန်ဂီခေါ် ကိရိယာတစ်မျိုးကိုလည်း အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ရှေးခေတ်ဂျပန်လူမျိုးတို့၏ သင်္ချာပညာကို ဝါဆန်ဟု ခေါ်သည်။ အနောက်တိုင်းသင်္ချာပညာရပ်များ ဂျပန်ပြည်တွင်းသို့ စတင်ဝင်ရောက်ပျံ့နှံ့လာသည့် ၁၉ ရာစုကုန်ဆုံးချိန်တိုင်အောင် ဝါဆန်ပညာရပ်သည် ထင်ရှားခဲ့သည်။ ဆေကီသည် ထင်ရှားကျော်ကြားသည့် ဂျပန်သင်္ချာပညာရှင်ကြီးများအနက် တစ်ဦးဖြစ်သည်။

## အကိုးအကား
ကလေးသူငယ်များအတွက် သုတရတနာသိုက်၊ သင်္ချာ။ ပကြိမ်။ ဩဂုတ် ၁၉၈၄။ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန။
အဲရာတောစသန်နီးဇ်

**အဲရာတောစသန်နီးဇ်** () (၂၇၆ - ၁၉၅ ဘီစီခန့်) သည် ဂရိစွယ်စုံပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ရာ ၎င်းကို သင်္ချာပညာရှင်၊ ပထဝီသမား၊ ကဗျာဆရာ၊ နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်၊ ဂီတသီအိုရီပညာရှင် အဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ 

၎င်းသည် ဂဲဩမေတြီကို အသုံးပြုပြီး ကမ္ဘာ၏အရွယ်ကို တွက်ချက်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် လတ္တီကျုဒ် မတူညီသော နေရာနှစ်ခုမှ နေကိုကြည့်လျှင် မွန်းတည့်ချိန်နေ၏အမြင့် (၂)ခု ခြားနားချက်သည် လတ္တီကျုဒ်ခြားနားချက်နှင့်အတူတူဖြစ်သည်။ အလက်ဇန္ဒရီးယားမြို့ စာကြည့်တိုက်ကြီး၏ အကြီးအကဲ အဲရတိုစ်သီးနီးစ်သည် အီဂျစ်နိုင်ငံ အထက်ပိုင်းရှိ ဆိုင်ရင်းမြို့သို့ တပည့်တစ်ဦးစေလွှတ်ကာ ဥတ္တရယဉ်စွန်းတန်းတွင် ရောက်နေသောနေ၏အမြင့်ကို စောင့်ကြည့်ခိုင်းသည်။ တပည့်ဖြစ်သူက မွန်းတည့်ချိန်တွင် နေရောင်ခြည်သည် တွင်းနက်တစ်ခု၏ အောက်ခြေအထိရောက်ကြောင်း သတင်းပို့သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ထိုအချိန်တွင် နေသည် ဦးခေါင်းထက်တည့်တည့်ရောက်နေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အလက်ဇန္ဒြီးယားရှိ နေ၏အမြင့်ကို အဲရတိုစ်သီးနီးစ်က တိုင်းကြည့်ရာ 82.8° ရကြောင်းတွေ့ရသည်။ အဓိပ္ပာယ်မှာ မြို့နှစ်မြို့သည် လတ္တီကျုဒ် 7.2° ခြားနားသည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် စက်ဝိုင်းတစ်ပတ်၏ ငါးဆယ်ပုံတစ်ပုံ 1/50 ခြားနားခြင်း ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ဆိုင်ရင်းမြို့သည် အလက်ဇန္ဒြီးယားမြို့၏ တောင်ဘက်တည့်တည့်ရှိသည်မှာ မှန်လျှင် (အမှန်တကယ်လည်း အနီးစပ်ဆုံး မှန်ကန်သည်) ဆိုင်ရင်းမှ အလက်ဇန္ဒြီးယားထိ အကွာအဝေးသည် ကမ္ဘာတစ်ပတ်၏ ငါးဆယ်ပုံတစ်ပုံနှင့် တူညီရာရောက်သည်။ ဤနည်းဖြင့် အဲရတိုစ်သီးနီးစ် သည် ကမ္ဘာ၏ အဝန်းကို တွက်ချက်ခဲ့ရာ တကယ့်အဖြေမှန်နှင့် လုံးဝနီးပါး ကိုက်ညီ မှန်ကန်ခဲ့သည်။

## မှတ်စုများ
## အကိုးအကား
ကဏ္ဍ:နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များ
ကမ္ဘာ့အမျိုးသမီးများ ဘရာဆီယာ မဝတ်ရေးနေ့

အမျိုးသမီးများကို ၂၄ နာရီကြာ 'ဘရာ' မဝတ်ကြဘို့ လှုံ့ဆော်သည့်အနေနှင့် အောက်တိုဘာ ၁၃ ရက်နေ့ကို No Bra Day ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ BRA Day ကို ၂ဝ၁၁-ခုနှစ်၊ ကနေဒါနိုင်ငံ၊ တိုရွန်တို မြို့က ပလပ်စတစ် ဆာဂျင် ခွဲစိတ်ဒေါက်တာ မစ်ချယ် ဘရောင်း ကနေ စလုပ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၄-ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံပေါင်း ၃ဝ ကျော် ပါဝင်ဆင်နွဲခဲ့သည်။ 

အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ ရင်သားကင်ဆာကြောင့် ရင်သားဖြတ်ရသောသူများကို နှစ်သိမ့်ပျော်ရွှင်စေဖို့၊ ရင်သားကင်ဆာနှင့် ပတ်သက်ပြီး ပညာပေးဖို့ရာ ထိုနေ့ကို သူက  Launch လုပ်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
Breast Reconstruction Awareness Day ရင်သားပြန်လည်တည်ဆောက်ပေးခြင်း အသိပေးလှုံဆော်တာဖြစ်သည်။ ရင်သားကင်ဆာဖြစ်လို့ ရင်သားတစ်ခုလုံးကို ခွဲထုတ်လိုက်ရသူတွေမှာ အပြင်အမြင်တင့်တယ်အောင် ရင်သားအတု လုပ်ပေးရသည်။
လွန်ခဲ့တဲ့ ၃ နှစ်အတွင်း ဆိုရှယ်မီဒီယာမှ ဆော်ဩမှုတွေလုပ်နေခဲ့သည်။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင်လဲ အောက်တိုဘာကို Breast Cancer Awareness Month ရင်သားကင်ဆာ အသိပညာဖြန့်ဖြူးရေးလအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
အမေရိကမှာတော့ ဒီနေ့မှာ လူတွေစိတ်ဝင်စားမဲ့ နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးနဲ့ ဆင်ယင်ကျင်းပပါသည်။
## ကိုးကား
ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့၏ အခါတော် နေ့ရက်ကြီးများ

ဝါဆိုလ

## ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့၏ အခါတော် နေ့ရက်ကြီးများ
#မြန်မာနှစ်ဆန်း ၁ ရက်နေ့ -မင်္ဂလာအခါတော်နေ့
#ကဆုန်လပြည့်နေ့ - ဗုဒ္ဓအခါတော်နေ့
#နယုန်လပြည့်နေ့ - မဟာသမယ အခါတော်နေ့ပွဲ
#ဝါဆိုလပြည့်နေ့- ဓမ္မစကြာ အခါတော်နေ့
#ဝါဆိုလပြည့်ကျော် ၅ ရက်နေ့- အနတ္တလက္ခဏာအခါတော်နေ့
#ဝါခေါင်လပြည့်နေ့ - မေတ္တာအခါတော်နေ့
#တော်သလင်းလပြည့်နေ့- ဂရုဓမ္မအခါတော်နေ့
#သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့- အဘိဓမ္မာအခါတော်နေ့ 
#တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နေ့-သာမညဖလ အခါတော်နေ့ 
#နတ်တော်လပြည့်နေ့ - ဓမ္မစာဆိုတော်များနေ့
#ပြာသိုလပြည့်နေ့- ရှင်တစ်ထောင်အခါတော်နေ့
#တပို့တွဲလပြည့်နေ့ - ဩဝါဒပါတိမောက်အခါတော်နေ့
#တပေါင်းလပြည့်နေ့ - မြတ်ဗုဒ္ဓပြည်တော်ဝင်အခါတော်နေ့
ဟံသာဝတီ (၃၂)မြို့စာရင်း

ဟံသာဝတီ (၃၂)မြို့တွင် ပါဝင်သည်ဟု သမိုင်းဆရာတို့ လက်ခံမှတ်သားထားကြသည့် မြို့ငယ် (၃၂)မြို့မှာ အောက်ပါမြို့များပင်ဖြစ်သည်။

# ကျောက်မော်   
# အံး(အမ်း)    
# ဒုံဇရစ်    
# ကျည်းကူ    
# စစ်တောင်း    
# ဒင်းမဲ့   
# ဇွဲသဘုံ(ဖရွဲတုံ)    
# မော်လုံ(မော်တုံ)    
# လကွန်းဗျည်း    
# အသား(အသာ)    
# အစရိန်    
# မအူ    
# ရမ္မာနဂို    
# ရမ္မာဝတီ   
# မော်ပီ    
# လှိုင်(လိုင်)   
# ဘောင်လင်း
# ထန်းတောကြီး
# တီတွတ်
# ဇေဠ
# ဇောင်းတူ (ဇိုင်တွလဲ)
# ဖားအိုင်
# တုံခန်း
# ရဲနွဲ့
# မေရဉ္စရာ(မောရဉ္စယ)
# တငါပေါင်
# မင်းရဲလှ
# ကောလိယ
# ဘိုင်တာ(ပိုင်တာ)
# ဝင်ပြိုင်
# ယွန်းစလင်း(ယွန်းဇလင်း)
# ဟံသာဇိုင်းကနိုင်း(ဟင်္သာဇိုင်းကနန်း)နှင့် တချို့က (၃၃)ဟံသာဝတီကိုပါထည့်၍ ရေတွက်ကြပေသည်။

အမရပူရမြို့ ဘိုးတော်မင်းတရားကြီးလက်ထက်ဆက်သွင်းသော ဟံသာဝတီစစ်တမ်းတွင် ဟံသာဝတီမြီု့သူကြီး မောင်အိုင်(အသက်၅၅နှစ်)၏ ၁၁၆၄-ခုတော်သလင်းလဆန်း ၉ရက်နေ့ အစစ် ခံထွက်ဆိုချိန်တွင်-

သက္ကရာဇ် ၅၁၇ခုနှစ် သမလ မင်းစ၍ မြို့တည်ထောင်ပြုစုကြသည်။ ဟံသာဝတီပြည်ကြီး သမုတ်၍

*(က) သမလမင်းလက်ထက်မှ တည်သည့်မြို့များမှာကား-

၁။ ကျောက်မော်မြို့

၂။ ဒုန်ဇရစ်မြို့

၃။ ကျည်းကူမြို့

၄။ အမ်းမြို့

ပေါင်း(၄)မြို့တည်ထောင်ပြုစုတော်မူကြောင်း ပြဆိုထားလေသည်။

 

*(ခ) သက္ကရာဇ် ၅၂၉ခုနှစ် ညီတော် ဝိမလမင်းလက်ထက်တည်ထောင်သော မြို့များကား-

၁။ စစ်တောင်းမြို့

၂။ ဒင်းမဲမြို့

၃။ ဇွဲသတုံမြို့

၄။ အသားမြို့

ပေါင်း(၄)မြို့ကို တည်ထောင်ပြုစုကြောင်းကို ပြဆိုထားလေသည်။

 

*(ဂ) သက္ကရာဇ် ၅၃၆ခုနှစ် တိမုံက္ခမဟိင်္သရာဇာမင်းလက်ထက်တည်ထောင်သည့်မြို့များကား-

၁။ မော်လုံမြို့

၂။ လကွန်းဗျည်းမြို့

၃။ အခရိမ်မြို့

၄။ မအူမြို့

 

*(ဃ) သက္ကရာဇ် ၆၇၆ခုနှစ် ပုဏ္ဏရိကမင်းလက်ထက်တည်သော မြို့များကို-

၁။ ရမ္မာနဂိုရ်မြို့

၂။ ရမ္မာဝတီမြို့ (၎င်းမြို့နှစ်မြို့ကို စုံစမ်း၍မရသေးပါ။)

၃။ မော်ပီမြို့

၄။ လိုင်မြို့ (လှိုင်မြို့)

ပေါင်း(၄)မြို့ကို တည်ထောင်ပြုစုကြောင်း ဖော်ပြထားပေသည်။

 

*(င) သက္ကရာဇ် ၆၉၀ပြည့်နှစ် တိဉ္စရာဇာမင်းလက်ထက်တည်ထောင်သောမြို့ကား-

၁။ ဖောင်းလင်း

၎င်းတစ်မြို့တည်းကိုသာ တည်ထောင်မှုပြုကြောင်းဖော်ပြထား၏။

 

*(စ) သက္ကရာဇ် ၇၁၁ခုနှစ်မင်းပဲ ဦးမင်းလက်ထက်တည်ထောင်သောမြို့များကား-

၁။ ထန်းတောကြီးမြို့

၂။ တီတွတ်ခေါ် မဟူရာမြို့

၃။ ဇေဠမြို့

၄။ ဇိုင်တွယ်မြို့

၅။ ဖဲအိုင်မြို့

၆။ တုံခန်းမြို့

၇။ ရဲနွဲ့မြို့

၈။ မေရဉ္စယမြို့

၉။ တငါပေါင်မြို့

၁၀။ မင်းရဲလှမြို့

ပေါင်းမြို့ပေါင်း (၁၀)မြို့ကို တည်ထောင်ပြုစုကြောင်းကို ဖော်ပြထား၏။

 

*(ဆ) ရာဇာဓိရာဇ်မင်းလက်ထက်တည်ထောင်သည့်မြို့များကား-

၁၊။ ကောလိယမြို့

၂။ ဗိုင်တားမြို့

ပေါင်း(၂)မြို့ကိုသာ တည်ထောင်ပြုစုကြောင်း ဖော်ပြထား၏။

 

*(ဇ) မင်းညဲစောဘွဲ့ခံရှင်စောပု လက်ထက်တည်ထောင်သောမြို့ကား-

၁။ ဝင်ပြိုမြို့

၎င်းတစ်မြို့သာ ဖြစ်လေသည်။

 

*(ဈ) ရမ္မာဓိပတိမင်းလက်တည်တည်သောမြို့ကား-

၁။ ယွန်းဇလင်းမြို့ကိုတည်ထောင်သည်။

 

*(ည) သုရှင်တကာရွတ်ပိမင်းလက်ထက်တည်ထောင်သောမြို့ကား-

၁။ ဟံသာဇိုင်းကနိုင်းမြို့

၎င်းတစ်မြို့တည်းကိုသာ တည်ထောင်သည်။

သမလမင်းကသည် သုရှင်တကာရွတ်ပိအထိ၌ စိုးစံကြသည့် မင်းပေါင်း(၁၀)ဆက်တည် ထောင်သော ဟံသာဝတီမြို့ရံပေါင်း ၃၂ကို တည်ထောင်သမုတ်ထားကြောင်း ဖော်ပြလေသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှေးဟောင်းမြို့များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း
မင်းရဲလှမြို့ဟောင်း

ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ် တွင် တည်ရှိသည်။ ညောင်လေးပင်မြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက် ၅ မိုင် ၉ ကီလိုမီတာခန့် တွင် တည်ရှိသည်။ ရန်ကုန်-မန္တလေး အဝေးပြေးလမ်းမကြီး၏ ဘေးတွင်တည်ရှိသည်။
ရန်ကုန်-မန္တလေးသွားရထားလမ်းပေါ်တွင်တော်ဝိ ခေါ်သည့် မီးရထားဘူတာရုံးရှိသည့်ရွာကို သတိထားမိကြလိမ့်မည်။တော်ဝိ ၏အနောက်တောင်ဘက်ယွန်းယွန်း၊ မိုင်ဝက်သာသာလောက်တွင် မြို့ဟောင်းကလေးတစ်ခုကိုကောင်းကင် ဓာတ်ပုံ၌ဖတ်ရှုတွေ့ရှိရသည်။ မြို့ဟောင်းမှာများစွာပင် ပွန်းတီးနေခဲ့လေပြီ။ ဤမြို့ဟောင်းသည် မင်းရဲလှ မြို့ဟောင်းပင်ဖြစ်၏။ ထော်ဝိမှနောက်ဘက်တွင် ရန်ကုန်-မန္တလေး ကားလမ်းမကြီးရှိသည်။ ကားလမ်းမကို ဖြတ်ကျော်၍ လယ်ကွင်းထဲဆင်းကာ ပေ၅၀ဝခန့် လျှောက်လိုက်လျှင်ပင် မင်းရဲလှ မြို့ဟောင်းသို့ရောက်ပြီး ဖြစ်နေပေလိမ့်မည်။

## တည်နေရာ
မင်းရဲလှ မြို့ဟောင်းသည် မြောက်ဘက်လတ္တီတွဒ် ၁၈ဒီဂရီသာသာခန့်နှင့် အရှေ့လောင်ဂျီ တွဒ် ၉၆ဒီဂရီ ၄၄.၈မိနစ်တွင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်တွင် ပေါက်ကုန်းလေးရွာ၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင်တော်ဝိရွာ ၊အနောက်ဘက်တွင်လေးအိမ်စု၊ တောင်ဘက်တွင် သရက်ကုန်း ကျေးရွာသည် မင်းရဲလှ မြို့ဟောင်း အရှေ့တောင်ထောင့်စွန်းမှ အခြေခံပြီး အရှေ့တောင်ဘက်ဆီသို့ ဆက်၍ ဦးတည်သွားသည့် ရွာတန်း ရှည်ကလေးတစ်ခုဖြစ်ပေသည်။

## ပုံသဏ္ဌာန်
မင်းရဲလှ မြို့ဟောင်းသည် စတုဂံပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည့်မြို့ဖြစ်သည်။ ထောင့်မှန်တိတိကျကျမဟုတ် စေကာမူ ထောင့်မှန်စတုဂံပုံသဏ္ဌာန်အုပ်စုဝင် မြို့ဟောင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ အလျားပို၍ ရှည်သဖြင့် ပုံသဏ္ဌာန်မှာသွယ်လျသည်။ ထူးခြားချက်မှာ တောင်နှင့်မြောက်ရှည်ပြီး အရှေ့အနောက်ကျဉ်းသည့် မြို့ဖြစ်သည်။ မြို့၏အရာဟောင်းတစ်ခုလုံးကို ခြုံ၍ တိုင်းတာခန့်မှန်းကြည့်လျှင် အလျား၇၅၀မီတာ နှင့် အနံ(ကျုံးနယ်အပါအဝင်) ၄၃၇ မီတာခန့်ရှိသည်။ ၇၉-၈၀ ဧကခန့်မျှပင် ရှိသည်။ မြို့ဟောင်း အတွင်းဧရိယာမှာ ဧက ၅၇ဧက ခန့်မျှရှိပေသည်။ ကျုံးပတ်လည်ရှိခဲ့ဖူးသည့် မြို့ဟောင်းဖြစ်သည်။ မြို့တွင်းမြို့ပြင် လယ်ယာမြေများနှင့် ပြည့်လျက်ရှိလေပြီ။

## ပွန်းတီးမှု
မြို့ရိုးများမှာလည်း များစွာပွန်းတီးခဲ့လေပြီ။ မြောက်ဘက်မြို့ရိုးပိုင်းသည် ပျက်စီးနိမ့်ကျဆုံး ဖြစ်သည်။ မြို့ထောင့်လေးဖက်စလုံး၌ မြို့ထောင့်စေတီများရှိခဲ့ဖူးသည့် လက္ခဏာလည်းရှိသည်။ ပွန်းတီးမှုများစွာဖြစ်နေသည်ကို တွေ့ရစေကာမူမြို့၏ ပုံသဏ္ဌာန်အနေအထား၊ တည်ဆောက်ပုံ စနစ်များအရ စောလွန်းသည့် ခေတ်ပိုင်း၌ တည်ထားသည့် မြို့ဖြစ်ဟန်မတူပေ။
## ကိုးကား
ကျောက်စရစ်မြို့ဟောင်း

ကျောက်စရစ်မြို့ဟောင်းသည် ဟံသာဝတီ (၃၂)မြို့စာရင်း၌ ပါဝင်သည့် မြို့ဟောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ စစ်တမ်းများ၌လည်းတွေ့ရသည်။ ရန်ကုန်-မန္တလေးကားလမ်းနှင့် မီးရထားလမ်းပေါ်ရှိ ကျောက်တံခါးမြို့၏ အရှေ့ဘက် (၃)မိုင်ကျော်ခန့် စစ်တောင်းမြစ်၏အနောက်ဘက်ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် မြို့ဟောင်းတစ်မြို့ဖြစ်သည်။

## တည်နေရာ
ကျောက်စရစ်မြို့ဟောင်းသည် မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၈ ဒီဂရီ ၁၀ မိနစ် သာသာခန့်နှင့် အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၆ ဒီဂရီ ၄၄မိနစ်ခန့်တွင် တည်ရှိသည်။ စစ်တောင်းမြစ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်း တွင် ယခုလက်ရှိ ကျောက်စရစ်ရွာရှိပြီး ၎င်းနှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် စစ်တောင်းမြစ်၏ အနောက်ဘက် ကမ်းတွင် ကျောက်စရစ်မြို့ဟောင်းတည်ရှိခြင်းဖြစ်သည်။
 
## ပုံသဏ္ဌာန်
ကျောက်စရစ်မြို့ဟောင်းသည် စတုဂံပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည့် မြို့ဟောင်းတစ်ခုပင်ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် မြို့ထောင့်များမှာ ကွေးဝိုင်းဝိုင်းသဏ္ဌာန်ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်တွင် စစ်တောင်းမြစ်ကို မြှောင်လျက်ရှိသည်။ မြို့ဟောင်း၏အတွင်းအပြင်တွင် လယ်ယာမြေများနှင့် ပြည့်လျက်ရှိလေပြီ။ ပို၍ စတုဂံကျသဖြင့် မြို့ရိုးအလျားသည်တစ်ဖက်လျှင် မီတာ(၄၀ဝ)ကျော်ခန့်စီမျှ ရှိသည်ကိုတွေ့ရ၏။ ဧရိယာပမာဏအားဖြင့် ဧက (၄၀)ခန့် (၁၆-ဟက်တာ)မျှရှိပေသည်။

မြို့ဟောင်းအတွင်းဖက်အပြင်ဖက်နေရာအနှံ့၊ လယ်ယာမြေများဖြင့်ပြည့်လျက်ရှိလေပြီ။ မြို့ရိုး ရာများကို မြင်တွေ့ဖတ်ရှုနိုင်စေကာမူ ကျုံးရာများမူကား ကောင်းစွာမတွေ့မြင်နိုင်တော့ချေ။ မြောက် ဘက်မြို့ရိုး၏ အနောက်ဘက်ပိုင်းရှိ ကျုံးရာမှ တွေ့မြင်ရသေးသော်လည်း ကျန်နေရာများ၌ ကျုံးရာ များကို ကောင်းစွာမတွေ့နိုင်တော့ပြီ။ အနောက်တောင်ဘက်မြို့ရိုးနေရာတွင် မြို့ရိုးကိုသုံးပုံတစ်ပုံ ကျော်ကျော်မျှ ဖြိုဖျက်ပြီး လယ်မြေများကို တိုးချဲ့ထားပြီး၊ ထိုနေရာသည် မြေပြင်နှင့် တပြေးညီလျက် ရှိချေပြီ။ မြို့၏အတွင်းဖက်အနောက်တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် ရေဝပ်သည့်အခြေအနေမျိုးရှိသည်။

## ပွန်းတီးမှု
ကျောက်စရစ်မြို့ဟောင်းမြို့ရိုးများမှာ များစွာပွန်းတီးနိမ့်လျောခဲ့ပြီ။ အရှေ့မြို့ရိုးဘက်မှ တစ်ပါး တခြားဖက်၌ ကျုံးများရှိခဲ့ဖူးမည့် ဖြစ်သော်လည်း ယခုအခါထင်ထင်ရှားမရှိတော့ချေ။ မြောက်ဘက်မြို့ရိုးတစ်လျှောက်တွင်ကား ကျုံးရာကို ဓာတ်ပုံထဲ၌ ဖတ်ရှုတွေ့ရှိနိုင်သေး၏။ အနောက် ဘက်တွင်မူကျုံးများ လယ်ယာဖော်ထုတ်ရာတွင် ပါဝင်ကုန်ပြီ ဖြစ်သည်။ အနောက်ဘက်မြို့ရိုး မြောက်ဘက်ပိုင်းအနည်းငယ်မျှသာ ကျုံးရာလိုလို နေရာများတွေ့တော့သည်။

စတုဂံပုံသဏ္ဌာန်ရှိ ကျောက်စရစ်မြို့ဟောင်းကလေးကိုလည်း ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထား သင့်သည်။ ဟံသာဝတီ ၃၂ မြို့စာရင်းဝင်ဖြစ်နေသေးသည်ကိုလည်း သတိမူသင့်ပေသည်။
## ကိုးကား
ဇော်ဝင်းလေး

**ဇော်ဝင်းလေး**သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တစ်ဦးတည်းသော စစ်တုရင် Grandmaster ဖြစ်သည်။ မြန်မာပြည် တံခွန်စိုက်ချန်ပီယံဆုကို ၁၉၉၀၊ ၁၉၉၅၊ ၁၉၉၆ နှင့် ၂၀၀၇ ခုနှစ်တို့တွင် လေးကြိမ် ရရှိခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ့စစ်တုရင်ချန်ပီယံ ကားပေါ့ ကိုသရေရအောင် ကစားနိုင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

၁၉၆၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ လ(၂၂)ရက် တွင် ပခုက္ကူမြို့၌အဖ ဦးသိန်းတန်အမိဒေါ်ခင်ဦးတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ အသက် (၁၀) နှစ်အရွယ်မှ စတင်၍ စစ်တုရင်ကစားခဲ့သည့် ဇော်ဝင်းလေးသည် ၁၉၈၈ ခုနှစ် တွင် လက်ရွေးစင်စစ်တုရင်ကစား သမားအဖြစ် စတင်ခဲ့ပြီးနောက် မြန်မာပြည် ချန်ပီယံလေးကြိမ် ရရှိခဲ့သည်။ နိုင်ငံတကာ ပြိုင်ပွဲ ၁၃ ခုခန့်တွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံတကာ ဆုတံဆိပ် စုစုပေါင်းဆယ်ခုခန့် ရရှိခဲ့ သူဖြစ်သည်။

၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးတက္ကသိုလ်မှ B.A. (English) ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။

၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ကမ္ဘာ့စစ်တုရင် အဖွဲ့ချုပ်မှ ချီးမြှင့်သည့် အမြင့်ဆုံး ဂရင်းမာစတာဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ ၎င်း၏ နိုင်ငံတကာ ပြိုင်ပွဲ များအနက် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်က အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၊ ဘာလီကျွန်းတွင် ကျင်းပခဲ့သည့် JAPFA Classic International Chess Tournament 2000 ပြိုင်ပွဲ၌ ရုရှားနိုင်ငံမှ ကမ္ဘာ့စစ်တုရင် ချန်ပီယံဟောင်း အနာတိုလီ ကားပေါ့နှင့် သရေကျခဲ့သည့် ပွဲစဉ်မှာ ထင်ရှားခဲ့သည်။

## ကွယ်လွန်ခြင်း 
၂၀၁၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် မန္တလေးမြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီးသည် ဒေါ်ခင်နှင်းနှင့် သမီး ၂ ဦးကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ စပြီး GM ဇော်ဝင်းလေး အမှတ်တရ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စစ်တုရင်ပြိုင်ပွဲ ကို မန္တလေးမြို့တွင် နှစ်စဉ် ကျင်းပခဲ့သည်။   

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်တုရင် ကစားသမားများ