သုစရိုက်

**သုစရိုက်** ဆိုသည်မှာ ကောင်းသော အကျင့်၊ ကောင်းမွန်စွာ ပြုမူခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် ပါဠိဘာသာစကားမှ ဆင်းသက်လာသော ဝေါဟာရတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အဆုံးအမများတွင် သတ္တဝါတို့၏ ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို ဖြစ်ထွန်းစေပြီး၊ ကုသိုလ်တရားများကို ပွားများစေသော အကျင့်တရားများကို စုစည်းခေါ်ဝေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ သုစရိုက်တရားသည် ဒုစရိုက် (မကောင်းသော အကျင့်) ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်ပြီး၊ ယင်းကို ကျင့်ကြံပွားများခြင်းဖြင့် လူ့လောက၌ ချမ်းသာခြင်း၊ တမလွန်ဘဝ၌ ကောင်းမွန်သောဘုံဘဝသို့ ရောက်ရှိခြင်းစသော အကျိုးကျေးဇူးများကို ရရှိစေနိုင်ပါသည်။

သုစရိုက်တရားတွင် အဓိကအားဖြင့် သုံးမျိုးခွဲခြားထားပြီး ၎င်းတို့ကို "ဒွါရ" သုံးပါးနှင့် ယှဉ်တွဲ၍ ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ ယင်းတို့မှာ-

၁။ **ကာယသုစရိုက်** - ကိုယ်ဖြင့် ကောင်းစွာကျင့်ခြင်း (ကိုယ်အမူအရာဖြင့် ပြုသော ကောင်းမှု)
၂။ **ဝစီသုစရိုက်** - နှုတ်ဖြင့် ကောင်းစွာကျင့်ခြင်း (နှုတ်ဖြင့် ပြောဆိုသော ကောင်းမှု)
၃။ **မနောသုစရိုက်** - စိတ်ဖြင့် ကောင်းစွာကျင့်ခြင်း (စိတ်ဖြင့် ကြံစည်သော ကောင်းမှု)

### ကာယသုစရိုက် (ကိုယ်ဖြင့် ကောင်းစွာကျင့်ခြင်း)
ကာယသုစရိုက်သည် ကိုယ်ကာယဖြင့် ပြုလုပ်သော ကောင်းမှုအကျင့်သုံးပါးကို ဆိုလိုသည်။ ၎င်းတို့မှာ-

* **ပါဏာတိပါတာ ဝေရမဏိ** - သူတစ်ပါး၏ အသက်ကို သတ်ဖြတ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း။ သတ္တဝါအားလုံးအပေါ်၌ မေတ္တာ၊ ကရုဏာထား၍ သနားကြင်နာတတ်ခြင်း၊ လက်နက်ကို ချထားခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။
* **အဒိန္နာဒါနာ ဝေရမဏိ** - သူတစ်ပါး မပေးသော ဥစ္စာကို ခိုးယူခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း။ သူတစ်ပါးပိုင်ဆိုင်သော ပစ္စည်းဥစ္စာကို ခိုးလိုသောစိတ်ဖြင့် မယူငင်ခြင်း ဖြစ်သည်။
* **ကာမေသုမိစ္ဆာစာရာ ဝေရမဏိ** - ကာမဂုဏ်တို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း။ မိမိနှင့် မပတ်သက်သော၊ မသွားလာအပ်သော သူတို့နှင့် မေထုန်ပြုခြင်းအမှုကို ကျူးလွန်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း ဖြစ်သည်။

ဤကာယဒုစရိုက်သုံးပါးမှ ရှောင်ကြဉ်သော စေတနာနှင့် ဝိရတီ (ရှောင်ကြဉ်ခြင်း) တို့သည် ကာယသုစရိုက်မည်၏။

### ဝစီသုစရိုက် (နှုတ်ဖြင့် ကောင်းစွာကျင့်ခြင်း)
ဝစီသုစရိုက်သည် နှုတ်ဖြင့်ပြောဆိုသော ကောင်းမှုအကျင့်လေးပါးကို ဆိုလိုသည်။ ၎င်းတို့မှာ-

* **မုသာဝါဒါ ဝေရမဏိ** - မမှန်သော စကားကို ပြောဆိုခြင်း (လိမ်လည်ခြင်း) မှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း။ အများရှေ့တွင်ဖြစ်စေ၊ တစ်ဦးတည်းဖြစ်စေ သိလျက်နှင့် မဟုတ်မမှန် ပြောဆိုခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
* **ပိသုဏဝါစာ ဝေရမဏိ** - ကုန်းတိုက်သော၊ ချောပစ်သော စကားကို ပြောဆိုခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း။ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ညီညွတ်မှု ပျက်ပြားစေရန် ပြောဆိုခြင်းကို ရှောင်ရှားပြီး ညီညွတ်စေသော စကားကိုသာ ပြောဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
* **ဖရုသဝါစာ ဝေရမဏိ** - ကြမ်းတမ်းသော စကားကို ပြောဆိုခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း။ သူတစ်ပါး နားခါးလောက်အောင် ဆဲရေးတိုင်းထွာခြင်း၊ ကြိမ်းမောင်းခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်၍ နူးညံ့သာယာသော စကားကိုသာ ပြောဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
* **သမ္ဖပ္ပလာပါ ဝေရမဏိ** - အကျိုးမရှိသော ပြိန်ဖျင်းသော စကားကို ပြောဆိုခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း။ အကြောင်းအရာနှင့် မဆိုင်၊ အကျိုးစီးပွားနှင့် မစပ်ဆက်သော အလေအလွင့် စကားများ ပြောဆိုခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်၍ အချိန်အခါနှင့် လျော်ညီပြီး အကျိုးစီးပွားနှင့် စပ်ဆိုင်သော စကားကိုသာ ပြောဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။

ဤဝစီဒုစရိုက်လေးပါးမှ ရှောင်ကြဉ်သော ကုသလကမ္မံသည် ဝစီသုစရိုက်မည်၏။

### မနောသုစရိုက် (စိတ်ဖြင့် ကောင်းစွာကျင့်ခြင်း)
မနောသုစရိုက်သည် စိတ်အတွင်း၌ ဖြစ်ပေါ်သော ကောင်းမှုအကျင့်သုံးပါးကို ဆိုလိုသည်။ ၎င်းတို့မှာ-

* **အနဘိဇ္ဈာ** - သူတစ်ပါး၏ ဥစ္စာပစ္စည်းကို မိမိ၏ဥစ္စာဖြစ်စေလိုသော လောဘစိတ် (ရှေးရှုကြံစည်ခြင်း) မရှိခြင်း။ "သူတစ်ပါး၏ ဥစ္စာသည် ငါ၏ဥစ္စာဖြစ်မူ ကောင်းလေစွ" ဟု ကြံစည်စိတ်ကူးခြင်းမှ ကင်းဝေးခြင်း ဖြစ်သည်။
* **အဗျာပါဒ** - သူတစ်ပါးအပေါ် ဖျက်ဆီးလိုသောစိတ် (ဒေါသ) မရှိခြင်း။ သတ္တဝါများ ရန်မရှိ၊ ကြောင့်ကြမှုမရှိ၊ ဆင်းရဲမှုမရှိဘဲ ချမ်းသာစွာ နေနိုင်ပါစေဟု မေတ္တာစိတ်ဖြင့် ကြံစည်ခြင်း ဖြစ်သည်။
* **သမ္မာဒိဋ္ဌိ** - မှန်ကန်သော အယူအမြင်ရှိခြင်း။ ကံနှင့်ကံ၏အကျိုးကို ယုံကြည်ခြင်း၊ ပေးလှူခြင်း၊ ယဇ်ပူဇော်ခြင်းတို့၏ အကျိုးရှိသည်ဟု ယုံကြည်ခြင်း၊ မိဘကျေးဇူး၊ သံသရာစသည့် မှန်ကန်သော အယူဝါဒများကို လက်ခံကျင့်သုံးခြင်း ဖြစ်သည်။

### သုစရိုက်တရား၏ အကျိုးကျေးဇူးများ
သုစရိုက်တရားဆယ်ပါးကို ကျင့်ကြံပွားများအားထုတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည် မျက်မှောက်ဘဝ၌ အကျိုးကျေးဇူးများစွာ ခံစားရနိုင်သည်။

* မိမိကိုယ်ကို မိမိ ပြန်လည်စွပ်စွဲခြင်းမှ ကင်းဝေးသည်။
* ပညာရှိသူတော်ကောင်းတို့၏ ချီးမွမ်းခြင်းကို ခံရသည်။
* ကောင်းသတင်းကျော်စောမှု ပျံ့နှံ့သည်။
* သေခါနီးအချိန်၌ တွေဝေခြင်းမရှိဘဲ တည်ငြိမ်စွာ သေနိုင်သည်။
* သေလွန်ပြီးနောက်၌ ကောင်းသောလားရာဖြစ်သော နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရှိနိုင်သည်။

အချုပ်အားဖြင့်ဆိုသော် သုစရိုက်တရားသည် လူတစ်ဦးချင်းစီ၏ ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်တို့ကို ယဉ်ကျေးစေပြီး၊ မိမိနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ကိုပါ ကောင်းကျိုးချမ်းသာ ဖြစ်ထွန်းစေသော အခြေခံအကျဆုံးနှင့် အရေးအကြီးဆုံးသော ကျင့်ဝတ်တရားများပင် ဖြစ်သည်။

### သုစရိုက် ၁၀-ပါး
 ပါဠိ-၌ အကျယ်၊ သုစရိတနိဒ္ဒေသ၊  အတ္တန္တပသုတ်။ ။  (ကုသလ ကမ္မပထခဏ်း၌လည်း ညွှန်ပြခဲ့ပြီ) (ဒုစရိုက်ခဏ်း၌လည်း တွဲလျက် ဟောထားတတ်၏)။  **သုစရိုက်ပွါးပုံ**- သုစရိုက် ၁၀-ပါးကို ဟောထားသော ကုဏ္ဍလိယသုတ်၊  ပွါးပြပုံ၊  (ဒုစရိုက်ပွါးပုံအခန်း ၌လည်း တွဲလျက်ပြထားတတ်၏)။  **သုစရိုက်အကျိုးများ** - သုစရိုက်ကံကြောင့် နတ်ပြည်လားရကြောင်း ဟောထားသော ၅ သုတ်၊ ကရဇကာယဝဂ္ဂ၊  ။ အကုသလသုတ် စသည်၊  ။ လူ့ပြည် နတ်ပြည်တွင် အမျိုးမြတ်ခြင်း၊ ကြွယ်ဝခြင်းစသော ကောင်းကျိုးများ ခံစားရတတ်ကြောင်း ဟောထားသော သံသပ္ပနိယသုတ်၊  ။ သု-ပြု-ပူမှုမရှိကြောင်း၊  ။ သုစရိုက်ကံလုံလျှင် လူ, နတ်တွင် ဖြစ်ရာလိုရာ ဖြစ်စေနိုင်ကြောင်း ဟောထားသော သာလေယျကသုတ်၊  ။ သုက-ဒု-အကျိုးကိုမပေးနိုင်ကြောင်း၊  သုစရိုက်အကျိုးကြောင့် ငယ်ရွယ်စဉ်အခါ မသေကြကြောင်း ဟောထားသော မဟာဓမ္မပါလ (ဒုစရိုက်အပြစ်ပြအခန်း၌လည်း တွဲလျက် ပြထားတတ်၏)၊ ကမ္မပထပေယျာလဝဂ္ဂ၊  သုစရိုက် ၁၀-ပါး၌ ကိုယ်တိုင်ပြုသူ၊ တိုက်တွန်းသူ၊ သဘောတူသူ၊ သုံးဦးစလုံး သုဂတိရောက်တတ်ကြောင်း ဟောထား၏။ ကမ္မပထရာသိဝဏ္ဏနာ၊ မနောသုစရိုက် ၃-ပါးအဖွင့်၊ 
### သုတ္တန်များ
ကမ္မဝိဘင်္ဂ(မဟာ)သုတ်-  ဒုစရိုက်ပြုပြီးနောက် အထက်သွားသူ၊ (အထက်သွားသူမှာ ကုသိုလ်ကံတခုခုက ကြားဝင်၍ အကျိုးပေးမှုကြောင့်တည်း၊ ) သုစရိုက်ပြုပြီးနောက် အောက်သွားသူ၊ (အောက်သွားသူမှာ အကုသိုလ်ကံတခုခုက ကြားဝင်၍ အကျိုးပေးမှုကြောင့်တည်း၊ ) ဤသို့ပုဂ္ဂိုလ် ၄-မျိုးကို အကျယ်ဟောထား၏။ ။ မဟာကမ္မဝိဘင်္ဂဉာဏ် မည်ပုံ ဖွင့်ပြထား၏၊ 
ကုဏ္ဍလိယသုတ် - ဒုစရိုက် သုစရိုက် ၁၀-ပါးစီနှင့် အဆင့်ဆင့်ပြည့်စုံသောတရားများကို ဟောထား၏။ ܀

### ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ