open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ဟရိတေဥစ္စာရသိက္ခာပုဒ်

**ဟရိတေဥစ္စာရသိက္ခာပုဒ်** **(ပါဒုကဝဂ်)**

## မြက်သစ်ပင်ပေါ် ကျင်ကြီး ကျင်ငယ်နှင့် တံတွေးစွန့်မှု
ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် စိမ်းစို့သော(ခြောက်၍ သေနေသည်  မဟုတ်သော) မြက်သစ်ပင်ပေါ်၌ ကျင်ကြီး, ကျင်ငယ်နှင့် တံတွေးကို စွန့်ကြ ထွေးကြကုန်၏၊ လူတို့ကား စိမ်းနေသော မြက်သစ်ပင်များကို အသက်ရှိ (အရှင်)ဟု မှတ်ထင်ကြကုန်၏၊ ထို့ကြောင့် ထိုစွန့်မှု, ထွေးမှုကို ကဲ့ရဲ့ကြသဖြင့် “မစွန့် မထွေးရ”ဟု တားမြစ်တော်မူပြီးနောက် ဂိလာနဖြစ်၍ မြက်သစ်ပင် မရှိသော အရပ်သို့ မသွားနိုင်သော ဂိလာနများအတွက် ခြွင်းချက်ပြုကာ...

“န ဟရိတေ အဂိလာနော ဥစ္စာရံဝါ ပဿာဝံဝါ ခေဠံဝါ ကရိဿာမိတိ သိက္ခာ ကရဏီယာ”။ ဟု ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော် မူရလေသည်။ 

## မြန်မာပြန်
“ငါသည် ဂိလာန မဟုတ်လျှင် စိမ်းစိုသော မြက်သစ်ပင်ပေါ်၌ ကျင်ကြီး, ကျင်ငယ်, တံတွေး (နှပ်)တို့ကို မစွန့်အံ့”ဟု အလေ့ အကျင့်ကိုပြုရမည်။ 

## မှတ်ချက်
မြက်သစ်ပင်တို့မှ ဖျာထွက်လာသောသစ်ကိုင်း မြေပေါ်၌ ပေါ်နေသော သစ်မြစ်တို့အပေါ်၌လည်း မစွန့်ကောင်း၊ မြက်ခင်းပေါ်၌ နေ့စဉ် လွတ်လပ်သော မြေကွက်ကို မရနိုင်မူ သစ်ရွက်ခြောက် စသည့်အပေါ် စွန့်ချရမည်၊ထိုသစ်ရွက်ခြောက်မှ တဆင့် စီးသွား၍ မြက်ပေါ်၌ကျသော်လည်း အာပတ်မသင့်၊ မြက်သစ်ပင်မရှိသော နေရာကို ရှာနေစဉ် မချုပ်တည်းနိုင်၍ ထွက်သွားရာ၌လည်း (ဂိလာန သဘော သက်ရောက် နေသောကြောင့်) အာပတ်မသင့်၊ ဤသိက္ခာပုဒ်နှင့် နောက်သိက္ခာပုဒ်၌ ခေဠဖြင့် နှပ်ပါယူရမည်၊ ပါးစပ်ဖြင့် ငုံထားသောရေနှင့် ကြံဖတ် အမျိုး စသည်ကိုကား-မြက်သစ်ပင်ပေါ်၌ ထွေးကောင်း၏။
## ကိုးကား
ဥဒကေဥစ္စာရသိက္ခာပုဒ်

**ဥဒကေဥစ္စာရသိက္ခာပုဒ်** **(ပါဒုကဝဂ်)**

## ရေကောင်း၌ ကျင်ကြီးစသည်စွန့်မှု
ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် သောက်ကောင်း, သုံးကောင်းသော ရေ၌ ကျင်ကြီး, ကျင်ငယ် နှပ်, တံတွေးတို့ကို စွန့်ကြ-ထွေးကြကုန်၏၊ ထိုအပြုအမူကို လူတို့ကဲ့ရဲ့ရာမှ ရဟန်းတော်များ တဆင့်ကြား၍ ကဲ့ရဲ့ရှုတ်ချပြီးလျှင် ဘုရားရှင်အား တိုင်တန်း လျှောက်ထားကြသောကြောင့်၊ “မစွန့် မထွေးရ”ဟု တားမြစ်တော် မူပြီးနောက် ဂိလာနတို့အတွက် ခြွင်းချက် ပြုတော်မူကား...

“န ဥဒကေ အဂိလာနော ဥစ္စာရံဝါ ပဿာဝံဝါ ခေဠံဝါ ကရိဿာမီတိ သိက္ခာ ကရဏီယာ”။ ဟူ၍ သိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော် မူရလေသည်။ 

## မြန်မာပြန်
“ငါသည် သုံးကောင်းသောရေ၌ ဂိလာန မဟုတ်လျှင် ကျင်ကြီး, ကျင်ငယ်, နှပ်, တံတွေးကို မစွန့် မထွေးအံ့”ဟု အလေ့ အကျင့်ကို ပြုရမည်။

## မှတ်ချက်
ကုဋီတွင်း၌ ဝင်နေသော, သမုဒြာ၌ ဆားငံရေများသည် သုံးကောင်းသော ရေမဟုတ်၊ မြစ်ထဲ၌ လှေ, သင်္ဘော စီးသွားစဉ်၎င်း, မိုးအားကြီး၍ ရေပြင်ကြီးဖြစ်နေစဉ်၎င်း, ဥစ္စာရစသည်ပြုဖို့ ရေလွတ် သောအရပ်ကို မရနိုင်လျှင် “ဧတာဒိသေ ကာလေ-ဤကဲ့သို့သော ကာလ၌၊ အနုဒကဋ္ဌာနံ-ရေမရှိသောအရပ်ကို၊ အလဘန္တေ-မရနိုင်သူသည်၊ ကာတုံ-ရေထဲ၌ စွန့်ချခြင်းငှါ၊ ဝဋ္ဋတိ-အပ်၏”ဟု အဋ္ဌကထာ မိန့်သည်။ 

သေခိယ အခဏ်းပြီး၏။ 
## ကိုးကား
ကဏ္ဍိဇာတ်

**ဧကကနိပါတ် - ၂- သီလဝဂ် -၁၃ - ကဏ္ဍိဇာတ်။ ။ **
ကိလေသာ၌တပ်မက်သဖြင့် အသက်သေရသော သမင်မိုက် အကြောင်း။

## ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု
## မိန်းမလှည့်စားရဟန်းတစ်ပါး
နတ်လူတို့ ဆရာဖြစ်တော်မူသောမြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မယားဟောင်းသည်ဖြားယောင်း သွေးအောင်အပ်သဖြင့် သာသနာတော်၌ ငြီးငွေ့သော ရဟန်းတစ်ပါး ရှိသတတ်။

ထိုရဟန်းအားမြတ်စွာဘုရားသည် “ချစ်သား ရဟန်း ... သင်သည် အဘယ်ကြောင့် သာသနာဘောင်၌ငြီးငွေ့ဘိသနည်း၊ သင်သည် ဤမိန်းမကို အမှီပြု၍ ရှေးအခါ၌လည်း အသက်ဆုံးရှုံးကာမီးကျီးစု၌ ကျက်ရဖူးလေပြီ ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါ အတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။

[ပစ္စုပ္ပန် ဝတ္ထု အကျယ်ကား အဋ္ဌကနိပါတ် ဣန္ဒြိယဇာတ်၌ ထင်ရှား လတ္တံ။]

## အတိတ်ဝတ္ထု
## မနောက်ကိုလိုက်သမင်မိုက်
လွန်လေပြီးသောအခါ မဂဓတိုင်းရာဇဂြိုဟ်ပြည်ဝယ် မဂဓမင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် သမင်တို့သည် စပါးမှည့်သောအချိန်ဝယ်ကြီးစွာသော ဘေးရန်ဖြစ်သည့်အတွက် တောင်ခြေရင်းတွင်သာ နေကြကုန်၏။

သမင်တစ်ကောင်သည်တောင်ခြေရင်းမှ ဆင်းသက်ကာ ရွာအနီးရှိ သမင်မတစ်ကောင်နှင့် ချစ်ကျွမ်းဝင်၍မိတ်ဖွဲ့ကာ တောင်ခြေရင်းသို့ မပြန်ဘဲ အတူတကွနေလေ၏။ သမင်မသည် “ အရှင် ... အရှင်ကားတောနေသမင်ဖြစ်၍ ရွာနီး၌ မကျွမ်းကျင်၊ ရွာအနီးဝယ် ဘေးရန်အလွန်များသည်၊ တောသို့ပြန်ပါ” ဟု ပြောသော်လည်း သမင်မ၌ ကြိုက်နှစ်သက်ကာ မခွဲနိုင်ဘဲ သွားရာသို့သာလိုက်လေ၏။

## မကို ခင်မင် သေပွဲဝင်
တစ်နေ့သ၌ သမင်နှစ်ကောင်လာသောလမ်းဝယ် မုဆိုးတစ်ယောက်သည် ပုန်းအောင်းကာ နေလေ၏။ သမင်မသည် လူနံ့ရသဖြင့်မုဆိုး စောင့်နေသည် ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု သမင်မိုက်ကို ရှေ့ကသွားစေ၍ မိမိမူကား သတိနှင့်လိုက်လေ၏။ မုဆိုးလည်း မြားဖြင့် တအားပစ်လိုက်လျှင် ရှေ့ကသွားသော သမင်မိုက်သေသောအခါ သမင်မလည်း လေကဲ့သို့ လျင်မြန်သောအဟုတ်ဖြင့် တောသို့ ဝင်၍ ပြေးလေ၏။

မုဆိုးလည်းအုံမှထွက်ကာ သမင်သေကို ဖျက်၍ ကောင်းနိုးရာရာ အသားကို မီးကင်၍ စားပြီးလျှင်ကျန်သောအသားကို ထမ်းပိုးဖြင့် ထမ်းကာ အိမ်သို့ ပြန်လေ၏။

## ကာမဂုဏ်ငါးပါးဂရဟာတရား
တောအုပ်၌နေသော ရုက္ခစိုးနတ်မင်းသည် သမင်မိုက်၏ အကြောင်းကို မြင်လေသော် “ အို နတ်အပေါင်းတို့ ... ဤသမင်မိုက်သေရခြင်းကား အမိအတွက် သေရခြင်း မဟုတ်၊ အဖအတွက်လည်း သေရခြင်း မဟုတ်၊ အမှန်သော်ကားကာမဂုဏ်အတွက် သေရခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ သတ္တဝါတို့မှာ ကာမဂုဏ်ငါးပါးမှီ၍ ဆင်းရဲဒုက္ခအမျိုးမျိုးကို ခံစားကြရသည်” စသည်ဖြင့် ကာမဂုဏ်၏ အပြစ်အမျိုးမျိုးကို ပြကာ သုံးပါးသောဂရဟာဝတ္ထုကို ဆက်၍ ဟောပြန်၏။

အိုနတ်အပေါင်းတို့ -

မြားဖြင့် ပစ်တတ်သော ယောကျ်ားမှာ စက်ဆုပ်ဖွယ်၊ ကဲ့ရဲ့ဖွယ်ပါတကား-

မိန်းမတို့ စီမံအုပ်ချုပ်သော တိုင်းခရိုင် နိုင်ငံလည်းစက်ဆုပ်ဖွယ်၊ ကဲ့ရဲ့ဖွယ်ပါတကား-

မိန်းမအလိုသို့၊ ကာမဂုဏ်အလိုသို့ လိုက်သော သူလည်း စက်ဆုပ်ဖွယ်၊ကဲ့ရဲ့ဖွယ်ပါတကား-

ဤသို့ဟောတော်မူရာ တောစောင့်နတ် အပေါင်းတို့သည် ကောင်းချီးပေးကာ ပန်းနံ့သာတို့ဖြင့်ရုက္ခစိုးနတ်ကို ပူဇော်ကြကုန်၏။

ဤဒေသနာတော်၏ အဆုံး၌ မယားဟောင်းဖြားယောင်းသဖြင့် သာသနာတော်၌ ငြီးငွေ့သော ရဟန်းသည် သောတာပတ္တိဖိုလ်၌ တည်လေ၏။

## ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင်မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက်-

ရဟန်းတို့ -

ထိုအခါ တောင်ခြေရင်း၌နေသော သမင်သည် - ယခုအခါ ငြီးငွေ့သော ရဟန်း။

သမင်မငယ်သည် - ငြီးငွေ့သော ရဟန်း၏ မယားဟောင်း။

ရုက္ခစိုး နတ်သည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -

ဟုဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။

## ဆောင်ပုဒ်
(၁)မြားဖြင့်ပစ်ငြား၊ ထိုယောကျ်ား၊ အများကဲ့ရဲ့ဖွယ်။

(၂)မိန်းမစီမံ၊ တိုင်းနိုင်ငံ၊ အမှန်ကဲ့ရဲ့ဖွယ်။

(၃)မိန်းမလိုလိုက်၊ ထိုလူမိုက်၊ လူ၌ကဲ့ရဲ့ဖွယ်။

ကဏ္ဍိဇာတ်ပြီး၏။

***
## ကိုးကား
ကျော်ထက်အောင်

**ကျော်ထက်အောင်**သည် အစီအစဉ်တင်ဆက်သူ၊ အခမ်းအနားမှူး၊ မော်ဒယ်နှင့် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် တစ်ယောက်ဖြစ်သည်။၂၀၁၆ ခုနှစ် မြန်မာအိုင်ဒေါ ပထမရာသီတွင် အစီအစဉ်တင်ဆက်သူအဖြစ် ဆောင်ရွက်အပြီး နာမည်ကြီးလာသည်။ သူ၏ ကြည်လင်ပြတ်သားပြီး အားမာန်အပြည့်ဖြင့် ရှိလှသောအသံကြောင့် ပရိသတ်များအကြား ကျော်ကြားခဲ့သည်။

## ဘဝအစနှင့်ပညာရေး 
ကျော်ထက်အောင်ကို ၁၉၈၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ မိဘများမှာ ဦးဝင်းလွင်နှင့်ဒေါ်မြင့်မြင့်ဦးတို့ ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်အရှေ့ပိုင်းတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် Talents&Models Agency တွင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။

## အလုပ်အကိုင် 
### အခမ်းအနားမှူးနှင့် အစီအစဉ်တင်ဆက်သူ 
သူ၏ အစီအစဉ်တင်ဆက်သူအလုပ်ကို ၂၀၀၇ ခုနှစ်က စတင်ခဲ့သည်။ အစီအစဉ်တင်ဆက်သူ အငယ်ပိုင်းများတွင် ဒုတိယမျိုးဆက်ဖြစ်ပြီး Family Entertainment တွင် ၂၀၁၀ မှ ၂၀၁၄ အထိ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် အလွတ်မော်ဒယ်နှင့် အခမ်းအနားမှူးအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် မြန်မာအိုင်ဒေါ၏ ပထမဆုံးရာသီတွင် အစီအစဉ်တင်ဆက်သူအဖြစ် လုပ်ကိုင်အပြီး နိုင်ငံကျော်လာခဲ့သည်။၂၀၁၆ နှင့် ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုပေးပွဲ၌ အစီအစဉ်တင်ဆက်သူအဖြစ်ပါ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။

### သရုပ်ဆောင် 
သူသည် အကပိုင်းတွင် လေ့ကျင့်ခဲ့သည်။ မြန်မာဘရူဝေးမှ ရိုက်ကူးသည့် ဇာတ်လမ်းတိုတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ တွင် နာမည်ကြီးလာအပြီး သူ၏ ပထမဆုံး ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်သော *ကြတ်ဂူ*ကို ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ထို့နောက် အောင်ခေတ်မင်းရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေး၏ မင်းသားအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။

သူ၏ ပထမဆုံး ခေါင်းဆောင်မင်းသားအဖြစ် ရိုက်ကူးခဲ့သောဇာတ်ကားမှာ *သူငယ်* ဖြစ်သည်။ ရန်အောင်၊ ရဲအောင်၊ မင်းဦး၊ စိုးမြတ်သူဇာ၊ ထွန်းအိန္ဒြာဗိုလ်၊ ခိုင်သင်းကြည်နှင့် မာရီကိုလ်းတို့ဖြင့် တွဲဖက်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင်ပင် *နေခြည်မှာရွှေရည်လောင်း* ဇာတ်ကားတွင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွက် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုပေးပွဲတွင် အကောင်းဆုံးမင်းသားဆုအတွက် ဇကာတင် ၄ ယောက်စာရင်း ဝင်ခဲ့သည်။

၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် *စစ်ကိုမုန်း၍တိုက်ခဲ့သည်* ဇာတ်လမ်း၌ စစ်ဆရာဝန်တစ်ယောက်အနေဖြင့် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် လူမင်း၊ ထွန်းအိန္ဒြာဗိုလ်၊ ခိုင်သင်းကြည်တို့နှင့်အတူ *စရိုက်* ဟူသောဇာတ်ကားတွင် ခေါင်းဆောင်မင်းသားအဖြစ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဒါရိုက်တာဝိုင်း ရိုက်ကူးသော *ကာဘွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်*ဇာတ်ကားတွင် သရုပ်ဆောင် အလင်းရောင်၊ ဖွေးဖွေး၊ ရတနာဘိုတို့နှင့် တွဲဖက် သရုပ်ဆောင်ထားသည်။ ချူစီ၊ The Masks ဇာတ်ကားများတွင်လည်း သရုပ်ဆောင်ထားသည်။

### ကြေညာသရုပ်ဆောင် 
မြန်မာအိုင်ဒေါတွင်နာမည်ကျော်လာအပြီး ကျော်ထက်အောင်မှာ တီဗွီကြော်ငြာများစွာတွင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် Red Bull နှင့် Nescafé ၏ Brand Ambassador နှင့် ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် Nutrivita ၏ Brand Ambassador အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

## ရုပ်ရှင် 
## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
*
*

ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
အဋ္ဌမသေခိယသိက္ခာပုဒ်၊ ပါဒုကဝဂ်

**အဋ္ဌမသေခိယသိက္ခာပုဒ်၊ ပါဒုကဝဂ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များ၊ သာမဏေများ လိုက်နာစောင့်ထိန်းရန် ပညတ်တော်မူခဲ့သည့် သေခိယသိက္ခာပုဒ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ခရာဒိယဇာတ်

**ဧကကနိပါတ် - ၂- သီလဝဂ် -၁၅- ခရာဒိယဇာတ်။ ။ **
မိဂမာယာမသင်သဖြင့် ကျော့ကွင်းတွင် အသက်ဆုံးရှုံးရသော ဆုံးမခက်သည့် သမင်ငယ် အကြောင်း။

## ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု
## ဆုံးမ မလိုက် တပည့်မိုက်
နတ်လူတို့ဆရာဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မထင်ရှားသောအဆုံးမခက်သော ရဟန်းတစ်ပါး ရှိသတတ်။ ထိုရဟန်းသည် သီတင်းသုံးဖော် ဆရာသမားတို့အဆုံးအမ ဩဝါဒကို နာယူလေ့မရှိ။

မြတ်စွာဘုရား သိတော်မူလျှင် ခေါ်တော်မူ၍“ ရဟန်း ... သင် အဆုံးမခက်၏ ဟူသည်မှန်သလော” ဟု မေးတော်မူလျှင် မှန်ပါ၏ ဟုလေဆာက်ထားရာ “ရဟန်း ... သင်ကား ယခုအခါမှ အဆုံးအမခက်သည် မဟုတ်၊ ရှေးအခါ ပညာရှိတို့အဆုံးအမကို မနာယူသဖြင့် ကျော့ကွင်းတွင်မိ၍ အသက်ဆုံးရှုံးရဖူးပြီ” ဟုမိန့်တော်မူပြီးလျှင် အောက်ပါ အတတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။

## အတိတ်ဝတ္ထု
## မာယာအတွက် အပ်နှင်းလျက်
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ်ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်း သမင်မင်းသည် သမင်အပေါင်း ခြံရံလျက်တောတွင်နေ၏။ သမင်မင်း၌ “ခရာဒိယ” မည်သော နှမ သမင်တစ်ကောင် ရှိသတတ်။

ထိုခရာဒိယ မည်သော သမင်မသည် မိမိ၏ သားသမင်ငယ်ကို ဆောင်ယူကာ အစ်ကို သမင်မင်းထံသွား၍ “အစ်ကိုကြီး ... ဤသမင်ငယ်ကားအစ်ကိုကြီး၏ တူ ဖြစ်သည်၊ ဤ သမင်ငယ်အား မိဂမာယာကို သင်ပေးပါ” ဟု အပ်နှင်းလေ၏။

## ဆုံးမလေရာ မလိုက်နာ
သမင်မင်းသည်တူ သမင်ငယ်ကို “ အမောင် ... မိဂမာယာကို သင်ကြားရန် ဤအချိန်၌ လာလော့” ဟုမှာထားချိန်းချက်ပြုသော်လည်း မှာထားသော အချိန်၌မလာ၊ ထိုနေ့ ကဲ့သို့ပင် ခုနစ်ရက်ခုနစ်လီ တိုင်အောင် မလာ၊ အဆုံးအမကို မနာယူဘဲ နေလေ၏။

ထိုသမင်ငယ်သည် မိဂမာယာကိုမသင်ကြားဘဲလျက် ကျက်စားလတ်သော် ကျော့ကွင်း၌ မလေ၏။ ထိုအခါ အမိ သမင်မသည်အစ်ကိုကြီးထံသွား၍ “အစ်ကိုကြီး .... တူဖြစ်သော သမင်ငယ်အား မိဂမာယာကို သင်ကြားပေးပါသလော” ဟု မေးလျှင် “ခရာတိယ မည်သော နှမငယ် ... သင်၏သားသည် ငါ့စကားကို နားမထောင်၊ အလွန်ဆုံးမရန် ခက်၏။ သို့အတွက် သင့်သားကိုဆုံဆုံးမဖို့ စိတ်မကူး” ဟု ပြန်ကြား ပြောဆိုလိုက်၏။

အဆုံးမခက်သော သမင်ငယ်လည်းကျော့ကွင်းတွင် မိ၍ မုဆိုးသတ်သဖြင့် အသက်ဆုံးခြင်းသို့ ရောက်ရလေ၏။

## ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင်မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေ ဆက်စပ်တော်မူလျက်-

ရဟန်းတို့ -

ထိုအခါ တူဖြစ်သော သမင်မိုက်သည် - ယခုအခါ အဆုံးမခက်သော ရဟန်း။

ခရာဒိယ သမင်မသည် - ဥပ္ပလဝဏ်ထေရီမ။

အဆုံးအမပေးသော သမင်မင်းသည် - ငါဘုရား ဖြစ်လာပြီ -

ဟုဇာတ်ကို ပေါင်းတော်မူသတည်း။

## ဆောင်ပုဒ်
(၁)ဆုံးမမခံ၊ မိုက်သူမှန်၊ ဧကန်ပျက်စီးမည်။

(၂)မာယာမသင်၊ ကျော့ကွင်းတွင်၊ သမင်သေရသည်။

ခရာဒိယဇာတ်ပြီး၏။

***
## ကိုးကား
ဟတ္ထနိလ္လေဟကသိက္ခာပုဒ်

**ဟတ္တ, ပတ္တ, ဩဋ္ဌနိလ္လေဟက သိက္ခာပုဒ် ၃-ပါး** **(သုရုသုရုဝဂ်)**

## လက်ကိုလျက်ခြင်း
ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် ဆွမ်းစားသောအခါ လက်ကို လျှာဖြင့် လျက်၍ လျက်၍ စားကြကုန်၏၊ သပိတ်ကိုလည်း လက်ဖြင့် ခြစ်၍ ခြစ်၍ စားကြကုန်၏၊ နှုတ်ခမ်းကိုလည်း လျှာဖြင့် လျက်၍ လျက်၍ စားကြကုန်၏၊ ထိုအပြုအမူအားလုံးပင် လူကြီးသူမတို့၏ အပြုအမူ မဟုတ်ရကား လူတို့ ကဲ့ရဲ့ကြသောကြောင့်—

“န ဟတ္ထ နိလ္လေဟကံ...၊ 

ပတ္တနိလ္လေဟကံ...၊ 

န ဩဋ္ဌနိလ္လေဟကံ ဘုဉ္ဇိဿာမီတိ သိက္ခာ ကရဏီယာ”။ ဟု ဤသိက္ခာပုဒ် ၃-ပါးကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။ 

## မြန်မာပြန်
“လက်ကိုလျက်၍... 

သပိတ်ကိုခြစ်၍... 

နှုတ်ခမ်းကို လျက်၍ မစားအံ့”ဟု အလေ့အကျင့်ကို ပြုရမည်။ 

ဤသိက္ခာပုဒ်များအရ ကပ်နေသော ဆွမ်းစ ဟင်းစကို နှမြောသော အနေဖြင့် လက်ဝါးကိုဖြစ်စေ လက်ချောင်းကို ဖြစ်စေ လျှာဖြင့် မလျက်ရ၊ လက်ချောင်းဖြင့် တို့၍ ကော်၍ စားရသော နို့ဃနာ သကာရည်စသည်ကို စားရာ၌ကား လက်ကို လျက်သော်လည်း အာပတ်မသင့်’ဟု အဋ္ဌကထာ ဆို၏၊ ထိုသို့ ကော်ယူ၍ စားရာ၌ လက်ချောင်းသည် ခံတွင်းထဲသို့ ရောက်သွား၏၊ ထိုသို့ရောက်သွားသော်လည်း “သဗ္ဗဟတ္ထ မုခပက္ခိပန” သိက္ခာပုဒ်ဖြင့် အာပတ်မသင့်ဟု ဝိမတိဋီကာဆိုသည်။ [ဝိမတိ၌ “ယာဂုပြစ်” စသည်ကို စားရာဝယ် သပိတ်ကို လက်ဖြင့် ခြစ်ကောင်း, နှုတ်ခမ်းကို လျှာဖြင့် လျက်ကောင်း၏”ဟု ဆိုထားသေးသည်ကို စဉ်းစားသင့်၏။ 

## ကိုးကား
ယာနသိက္ခာပုဒ်

သေခိယမှ ပါဒုကာရုဠှစသောသိက္ခာပုဒ် ၈-ပါးနှင့်
ဘိက္ခုနီ၊ ဆတ္တုပါဟနဝဂ်၊ ယာနသိက္ခာပုဒ် ပါဝင်သည်။
--------------
ဘိက္ခုနီ၊ ဆတ္တုပါဟနဝဂ်၊ ယာနသိက္ခာပုဒ်

အမှု—**ယာဉ်ဖြင့် သွားလာမှု။ 

အမှုသည်—**ဘိက္ခုနီများ။ 

### ယာဉ်
ခြေဖြင့်မသွားဘဲ ယာဉ်ဖြင့် သွားခြင်းလည်း ဟန်ကြီး ပန်ကြီးလုပ်ခြင်း တစ်မျိုးပင်ဟု (ရှေးခေတ်က) ယူဆသောကြောင့် ဆဗ္ဗဂ္ဂီဘိက္ခုနီတို့ ယာဉ်စီး၍ သွားခြင်းကို “ကာမဂုဏ် ခံစားသော လူဝတ်ကြောင် မိန်းမများလိုဘဲဟု လူတို့က စွပ်စွဲကဲ့ရဲ့ကြသဖြင့် “ယာဉ်မစီးရ”ဟု ပထမပညတ်တော်မူပြီးလျှင် ယာဉ်မစီးရလျှင် ရောဂါ တိုးမည့် ဂိလာနအတွက် ခြွင်းချက်ပြုကာ ဒုတိယ ပညတ်တော်မူရပြန်သည်။ 
### သိက္ခာပုဒ်
ယာ ပန ဘိက္ခုနီာယေယျ, ပါစိတ္တိယံ။

### မြန်မာပြန်
ဂိလာနမဟုတ်ဘဲ ယာဉ်ဖြင့်ခရီးသွားသော ဘိက္ခုနီမှာ ပါစိတ်အာပတ်သင့်၏။ 
### မှတ်ချက်
မဟာဝါ စမ္မက္ခန္ဓက ပါဠိတော်၌ “ဘိက္ခုတို့လည်း ဂိလာနမဟုတ်လျှင် ယာဉ်မစီးရ၊ စီးလျှင် ဒုက္ကဋ်အာပတ်”ဟု ပညတ်တော်မူ၏။ ထို၌ “ယာဉ် ဟူသည် “ပုရိသယုတ္တံ = အထီး (နွားထီး မြင်းထီး) ကအပ်သောယာဉ်၊ ဟတ္ထဝဋ္ဋကံ = လက်ဖြင့် လိမ့်စေအပ်သော ယာဉ်”ဟု သရုပ်ပြထား၏၊ ထို့ကြောင့် ဂိလာနမဟုတ်လျှင် နွားလှည်း မြင်းရထား လက်တွန်းလှည်း လန်ချားများကို မစီးကောင်းဟုမှတ်။ 

ထို့ပြင်-ခြေချင် မသွားနိုင်လောက်သော ဂိလာန (အိုနာလည်း ပါဝင်၏။) မဟုတ်လျှင် သိဝိကာ (ထမ်းစင် = ဝေါ)ကိုလည်းကောင်း, ပါဋင်္ကီ (အဝတ်ထမ်း)ကိုလည်းကောင်း, ဝယှ(လူ၂-ယောက်လက်ချင်းယှက်၍ ဆောင်ယူရသော လက်ပွေ့ အထမ်း)အမျိုးမျိုးကိုလည်းကောင်း, မစီးကောင်း၊ ဂိလာနဖြစ်လျှင် ပြခဲ့သမျှ အားလုံးအပ်၏။ သို့သော်မြင်းမ, နွားမကသော ရထားလှည်းတို့ မအပ်၊ နောက်ခေတ်မှ ပေါ်လာသော မီးရထား မော်တော်ကားတို့ကား ယာဉ်တွင် ပါဝင်စေကာမူ မောင်းနှင်သူကို ညှဉ်းဆဲရာ မရောက်သောကြောင့်လည်းကောင်း, မအပ်ဟု သရုပ်ဖေါ်ထားသော ယာဉ်တို့တွင် မပါဝင်သောကြောင့်လည်းကောင်း, သင်္ဘော လေယာဉ်ပျံတို့နှင့်အလားတူ “အပ်သောယာဉ်” ဟုယူကြသည်။ 
-------------

**ပါဒုကာရုဠှစသောသိက္ခာပုဒ် ၈-ပါး** **(ပါဒုကဝဂ်)**

ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် ဂိလာနမဟုတ်သော—

ခြေနင်း(ခုံဘိနပ်) စီးထားသူအား တရားဟောကြကုန်၏။ 

အခြားဘိနပ်တမျိုးမျိုး စီးထားသူအား တရားဟောကြကုန်၏။ 

လှည်းရထားစသော ယာဉ်ပေါ်၌ နေသူအား တရားဟောကြကုန်၏။ 

အိပ်ရာပေါ်၌ နေသူအား တရားဟောကြကုန်၏။ 

ဒူးထောင်၍ လက်အဝတ်တို့ဖြင့် ပတ်ဖွဲ့ထိုင်နေသူအား တရားဟောကြကုန်၏။ 

ခေါင်းပေါင်းကြီး ကုလားများ ပေါင်းသကဲ့သို့ ဦးခေါင်းကို ဆံစ မပေါ်အောင် ရစ်ပတ်ပေါင်းထားသူအား တရားဟောကြကုန်၏။ 

ခေါင်းမြီးခြုံထားသူအား တရားဟောကြကုန်၏။ 

တရားဟောသူက အခင်းမပါ မြေပေါ်မှာထိုင်လျက် အခင်းပေါ် ခုံပေါ်၌ ထိုင်နေသူအား တရားဟောကြကုန်၏။ 
ထိုသို့တရားဟောကြရာ၌ကား (လူတို့က မကဲ့ရဲ့ရဘဲ) ရဟန်းတော်များ ကိုယ်တိုင်ကပင် အောက်ကျနောက်ကျရှိလှသော ထိုအပြုအမူကို ကဲ့ရဲ့၍-

ဘုရားရှင်အား တိုင်တန်းလျှောက်ထားလေရာ ဘုရားရှင်လည်း များစွာ အပြစ်တင်တော်မူပြီးလျှင်—

“န ပါဒုကာရုဠှဿ...၊ 

န ဥပါဟနာရုဠှဿ...၊ 

န ယာနဂတဿ...၊ 

န သယနဂတဿ...၊ 

နပလ္လတ္ထိကာယ နိသိန္နဿ...၊၊ 

န ဝေဌိတသီသဿ...၊ 

န ဩဂုဏ္ဌိတသီသဿ...၊ 

န ဆမာယံ နိသီဒိတွာ အာသနေ နိသိန္နဿ အဂိလာနဿ ဓမ္မံ ဒေသေဿာမီတိ သိက္ခာ ကရဏီယာ”။ ဟူ၍ ၈-ပါးသော သိက္ခာပုဒ်များကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။ 

### မြန်မာပြန်
ဂိလာန မဟုတ်ဘဲ ခုံဘိနပ်စီးထားသူ, အခြားဘိနပ် အမျိုးမျိုးစီးထားသူ ယာဉ်၌ တက်စီးနေသူ, အိပ်ရာပေါ်၌ ရောက်နေသူ, လက်အဝတ်တို့ဖြင့် ဒူးကိုပတ်ဖွဲ့နေသူ, ဦးခေါင်းကို ခေါင်းပေါင်းကြီး ရစ်ပေါင်းထားသူ, ခေါင်းမြီးခြုံထားသူ, မြေပေါ်၌ နေလျက် နေရာထိုင်ခုံပေါ်၌ နေသူအား တရားမဟောအံ့”ဟုအလေ့အကျင့်ကို ပြုရမည်။

### ကိုးကား
ရွှေဂျော်ဂျော်

**ရွှေဂျော်ဂျော်**သည် မြန်မာတေးရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်ပြီး သုံးရာသီဂီတဆုပေးပွဲ (Myanmar Music Award) ကို ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ဦးဆောင်ကျင်းပခဲ့သည်။

ထာဝရမန္တလေး သီချင်းကို ရေးသားခဲ့သည်။ Myanmar Forever Group Company limited မှ ထုတ်လုပ်ရိုက်ကူးသော ထာဝရမန္တလေး ဇာတ်လမ်းတွဲ၏ ဇာတ်ဝင်တေးတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဘယဘေရဝသုတ်

**ဘယဘေရဝသုတ်**ကို ဇာဏုဿာဏိပုဏ္ဏားကို အကြောင်းပြု၍ ဘုရားမြတ်စွာသည် ဟောကြားတော် မူခဲ့သည်။ ကြောက်ရွံ့ခြင်းနှင့် ထိတ်လန့်ခြင်းသည် မည်သို့သော အကြောင်းများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာကြောင်း ဘုရားမြတ်စွာက ဤသုတ်၌ ရှင်းလင်းဖော်ပြခဲ့သည်။
-----------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဇာဏုဿောဏိ ပုဏ္ဏား၏ မေးလျှောက်ချက်အရ ဘုရားရှင်သို့အတုလိုက်၍ ရဟန်းပြုကြသော ပုဂ္ဂိုလ်များ၊ အရညဝနပတ္ထ ပန္တသေနာသန၌ သီတင်းသုံးပုံ၊ တောရကျောင်းတို့၌ နေရန် မသင့်သောတရားနှင့် သင့်လျော်သော ၁၆-မျိုး၊ ဘယဘေရဝကို ပယ်ဖျောက်ပုံ၊ မိမိသည် ဗဟုဇနဟိတ၊ ဗဟုဇနသုခ၊ လောကာနုကမ္ပ၊ ဒေဝမနုဿာနံ အတ္ထ ဟိတ သုခ အကျိုးငှာ အသမ္မောဟဓမ္မဖြစ်ပုံ၊ ပဋိပတ်လုပ်ငန်း စတင်အားထုတ်ပုံ၊ ရူပစတုတ္ထဈာန် ရပုံ၊ ဝိဇ္ဇာသုံးပါးကို ရရှိတော်မူပုံ၊ အရညဝနပတ္ထ ပန္တသေနာသနတို့ကို မှီဝဲတော်မူခြင်း အကြောင်းနှစ်မျိုးတို့ကို အကျယ်တဝင့် အသီးအသီး ရှင်းလင်း၍ ဟောကြားတော်မူပါသည်။

ဇာဏုဿောဏိပုဏ္ဏားက မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် ပစ္ဆိမဇနတာ အနုကမ္ပိကရူပ ဖြစ်ပါပေသည်ဟုလျှောက်ထားပြီး ဥပါသကာအဖြစ်ခံယူပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

### ကိုးကား
သမ္မာဒိဋ္ဌိသုတ်

**သမ္မာဒိဋ္ဌိသုတ်** သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ၏ အနက်သဘောကို မှန်ကန်စွာထုတ်ဖော်ပြသောသုတ် ဖြစ်သည်။ ဘုရားမြတ်စွာ၏ တပည့်သားရဟန်းများသည် သမ္မာဒိဋ္ဌိရဘို့ အရေးကြီး၏။ သမ္မာဒိဋ္ဌိဟူသည် အဆိုးအကောင်းကို အခြေခံ အမြစ်အရင်းနှင့်တကွ နားလည်သိမြင်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ အဆိုးနှင့်အကောင်း သုံးမျိုးရှိသည်။ ၎င်းတို့ကား (၁)ကာယကံ=ကိုယ်မှု၊ (၂)ဝစီကံ=နှုတ်မှု၊ (၃)မနောကံ=စိတ်မှု ဖြစ်၏။ အဆိုး၏ အခြေခံအရင်းအမြစ်မှာ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟတို့ ဖြစ်ကြ၍ အကောင်း၏ အခြေခံ အရင်းအမြစ်မှာကား အလောဘ၊ အဒေါသ၊ အမောဟတို့အပြင် သစ္စာလေးပါးကို ကောင်းစွာသိမြင်ခြင်းနှင့် သဿတဝါဒနှင့် အတ္တဝါဒစွဲတို့မှ ကင်းခြင်းပင်တည်းဟု ဤသုတ်တွင် ဖော်ပြတော်မူခဲ့သည်။

## ကိုးကား
နိုက်ကလပ်

ရှိ နိုက်ကလပ်တစ်ခုတွင် လူများ အင်ဒပ်စထရီယယ် ဂီတဖြင့် ကခုန်နေစဉ် ၊ ၂၀၁၂]]

**နိုက်ကလပ်** ၊ **ဂီတကလပ်** သို့မဟုတ် **ကလပ်** ဆိုသည်မှာ ညနက်သန်းခေါင် အထိဖွင့်လှစ်သော ဖျော်ဖြေဧည့်ခံရာ နေရာနှင့် အရက် ဘား ကို ဆိုလိုသည်။ နိုက်ကလပ်များနှင့် သမာရိုးကျ အရက်ဘားများ ကွဲပြားသည့် အချက်မှာ နိုက်ကလပ်များတွင် လူများမှ တီးခတ် သီဆိုဖျော်ဖြေသော စင်မြင့်၊ တစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခုထက်ပိုသော ကခုန်ရာ ကြမ်းပြင် ဧရိယာ နှင့် အသံသွင်းထားသော သီချင်းများကို ပြန်လည်ထုတ်လွှင့်သော ဒီဂျေများရှိရာ နေရာတို့ ပါဝင်သည်။ နိုက်ကလပ်၏ အထူးအစီအစဉ် အနေနှင့် နာမည်ကျော်များနှင့် ၎င်းတို့၏ ဧည့်သည်များအတွက် ဗွီအိုင်ပီ ဧရိယာများ ထားရှိခြင်း ဖြစ်သည်။ ပုံမှန် အရက်ဘားများထက်စာလျှင် နိုက်ကလပ်များတွင် ဘောက်ဆာခေါ်သည့် အစောင့်များကို ထားရှိကြပြီး ကလပ်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်မည့် သူများကို တင်ကြိုစစ်ဆေးလေ့ရှိကြသည်။ အချို့သော နိုက်ကလပ် ဘောက်ဆာများသည် ပွဲတက်ဝတ်စုံဝတ်မထားသော သူများ နှင့် ဂန်းစတား ပုံစံ ဝတ်ဆင်ထားသူများကို ဝင်ရောက်ခွင့်ပြုရန် ငြင်းပယ်လေ့ရှိကြပြီး နိုက်ကလပ်အတွက် ဝင်ရောက်ရန် ဝတ်စုံ သတ်မှတ်ချက် အတွက် စစ်ဆေးခြင်း ဖြစ်သည်။ နိုက်ကလပ်များ လူအစည်ဆုံး ညများမှာ သောကြာ နှင့် စနေညများ ဖြစ်သည်။ ကလပ် အများစုသည် ဟောက်စ်ဂီတနှင့် ဟစ်ဟော့ပ် အစရှိသော သီးသန့် ဂီတ အမျိုးအစား တစ်ခုဖြင့်သာ ဖျော်ဖြေလေ့ရှိသည်။

## ကိုးကား
အနင်္ဂဏသုတ်

**အနင်္ဂဏသုတ်**သည် ဘုရားမြတ်စွာ ကိုယ်တော်တိုင် ဟောကြားတော်မူခဲ့သောသုတ်မဟုတ်။ ရှင်သာရိပုတ္တရာနှင့် ရှင်မောဂ္ဂလာန်တို့ ဟောပြောခဲ့သောသုတ် ဖြစ်သည်။ ဤသုတ်တွင် အာဇီဝကဂိုဏ်းသား ပဏ္ဍုပုတ္တ အကြောင်းကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။ ဤသုတ်ကို မဇ္ဈိမနိကာယ်တွင် ထည့်သွင်းထားရသည့်အကြောင်းမှာ ဘုရားမြတ်စွာကိုယ်တော်တိုင် ဟောကြားတော်မူသော ဒေသနာတော် မဟုတ်စေကာမူ ဘုရားမြတ်စွာကိုယ်တော်တိုင်၏ သဘောတူညီချက်အရ ညွှန်ပြသောသုတ် ဖြစ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။
-----------------

သာဝတ္ထိမြို့ အနာထပိဏ်သူဌေး၏အာရာမ် ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ်က ရဟန်းတို့အား ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

(၁) မိမိသန္တာန်၌ ကောပ, အပ္ပစ္စယအစရှိသော ကိလေသာ “အင်္ဂဏ” ရှိလျက် “ငါ၏ အတွင်းသန္တာန် (စိတ်အစဉ်)၌ ကိလေသာ “အင်္ဂဏ ရှိ၏” ဟု အမှန်အတိုင်း မသိသောပုဂ္ဂိုလ်သည် “ဟီနပုရိသ”၊

(၂) မိမိသန္တာန်၌ ကောပ, အပ္ပစ္စယအစရှိသော ကိလေသာ “အင်္ဂဏ” ရှိလျက် “ငါ၏ အတွင်းသန္တာန် (စိတ်အစဉ်) ဝယ် ကိလေသာ “အင်္ဂဏ” ရှိ၏” ဟု အမှန်အတိုင်း သိသောပုဂ္ဂိုလ်သည် “သေဋ္ဌပုရိသ”၊

(၃) မိမိသန္တာန်၌ ကောပ, အပ္ပစ္စယအစရှိသော ကိလေသာ “အင်္ဂဏ” မရှိသည်ကို “ငါ၏ အတွင်းသန္တာန် (စိတ်အစဉ်) ဝယ် ကိလေသာ “အင်္ဂဏ မရှိ” ဟု အမှန်အတိုင်း မသိသောပုဂ္ဂိုလ်သည် “ဟီနပုရိသ”၊

(၄) မိမိသန္တာန်၌ ကောပ, အပ္ပစ္စယအစရှိသော ကိလေသာ “အင်္ဂဏ” မရှိသည်ကို “ငါ၏ အတွင်းသန္တာန် (စိတ်အစဉ်) ဝယ် ကိလေသာ အင်္ဂဏ မရှိ” ဟု အမှန်အတိုင်း သိသောပုဂ္ဂိုလ်သည် “သေဋ္ဌပုရိသ”-ဟု ဆိုအပ်၏ဟု ဟောတော်မူသည်။ ထိုအခါ အရှင်မဟာမောဂ္ဂလ္လာန်ထေရ်က “အဘယ်ကြောင့် ဟီနပုရိသ, သေဌပုရိသမည်ကြောင်း” မေးလျှောက်ပါသည်။ အရှင်သာရိပုတ္တမထေရ်က ယင်းပုဂ္ဂိုလ် လေးမျိုးကို ကြေးခွက်လေးမျိုးပမာထား၍ ရှင်းလင်းမိန်ကြားတော်မူပါသည်။ တဖန် အရှင်မဟာမောဂ္ဂလ္လာန်ထေရ်က မေးမြန်သဖြင့် “အင်္ဂဏ-ဟူသည် ယုတ်မာညစ်ကျူ မကောင်းမှု အကုသိုလ် “ကောပ, အပ္ပစ္စယ’ အစရှိသော အလိုဆိုးကို ဆိုလိုကြောင်းနှင့် ကောပ, အပ္ပစ္စယပုဂ္ဂိုလ် (၁၃)ဦးအကြောင်းကို ရှင်းလင်း ဟောကြားတော်မူပါသည်။ ဆက်လက်၍ “ဤကောပ, အပ္ပစ္စယ အစရှိသော ယုတ်မာသော အကုသိုလ် ဣစ္ဆာစာရတရားများ ထင်ရှားရှိနေသောရဟန်းသည် တောထွက်၍ အိမ်စဉ်အတိုင်း ဆွမ်းခံဘုဉ်းပေးပြီး ပံသုကူသင်္ကန်းကို ဝတ်ရုံ၍နေသော်လည်း သီတင်းသုံဖော်များက မလေးစား မမြတ်နိုးကြပုံ၊ ယင်းအကုသိုလ်တရားများ ပယ်ရှားပြီးသူသည် ရွာနီးကျောင်း၌ နေ၍ ဒါယကာတို့လှူဒါန်းအပ်သော ဆွမ်း, သင်္ကန်းတို့ကို ဘုဉ်းပေးဝတ်ရုံနေသော်လည်း သီတင်းသုံးဖော်တို့က လေးစားကြပုံကို အကောင်ပုပ်များထည့်ထားသော ကြေးခွက်, သလေးထမင်း ဟင်းလျာအစုံ ထည့်ထားသော ကြေးခွက်များ ပမာထား၍ ဟောကြားတော်မူပါသည်။

ထိုအခါ အရှင်မဟာမောဂ္ဂလ္လာန်ထေရ်က “ယာနကာရပုတ္တသမိတိနှင့် ပုရာဏယာနကာရပုတ္တ ပဏ္ဍုပုတ္တအာဇီဝကတို့ ဥပမာဖြင့် ပေါ်လာသော အခြေအနေတို့ကို နှိုင်းယှဉ်ဖော်ပြ၍” လျှောက်ထားပါသည်။ ဤသို့ ရဟန္တာအရှင်မြတ်နှစ်ပါးအချင်းချင်း သုဘာသိတဝါစာကို ဝမ်းမြောက်တော်မူပုံကို ပြဆိုရာသုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ -ပရမတ္ထသစ္စာ, သမ္မုတိသစ္စာနှစ်ပါးနှင့် ဒေသနာတော်နှစ်ပါး အကြောင်း၊ ပုဂ္ဂလကထာဟောတော်မူခြင်း အကြောင်း (၈) ပါး၊ အင်္ဂဏသဒ္ဒါ၏ အနက်များ၊ ဥပမာနနှင့် ဥပမေယျနှိုင်းယှဉ်ချက် အကျယ်၊ ဘုရားရှင်၏ ရှေ့တော်၌ အမြဲ နေလိုသော ရဟန်းနှင့်ပတ်သက်၍ ကောပ, အပ္ပစ္စယဖြစ်ပုံများ၊ လူခစီဝရသုံးမျိုး၊ “ဇည ဇညံ” ပုဒ်အဖွင့်၊ သူပ, ဗျဉ္ဇနပုဒ်အဖွင့်တို့ ပါရှိပါသည်။

### ကိုးကား
ဝတ္ထသုတ်

ဝတ္ထသုတ်၊ အဝတ်-အထည် ပုဆိုးကို ဥပမာပြ၍ ဟောကြားတော်မူသောသုတ်။ 

ဝတ္ထုသုတ်သည် ဘုရားရှင်ကိုယ်တိုင် ဟောကြားတော်မူသော ဝတ္ထသုတ်  

အရှင်သာရိပုတ္တရာမထေရ် ဟောကြားတော်မူသော ဝတ္ထသုတ် (ဟု ၂-သုတ်ရှိသည်၊

၂-သုတ်စလုံးပင် အဝတ်အထည်, ပုဆိုးကို ဥပမာပြ၍ ဟောကြားတော်မူသော သုတ်ကြီးဖြစ်သည် 

**ဝတ္ထသုတ်**သည် ဘာရဒွါဇပုဏ္ဏားကို အကြောင်းပြု၍ ပေါ်ပေါက်လာရသည်။ ဘာရဒွါဇသည် ဘုရားမြတ်စွာကို ဗာဟုကာမြစ်သို့ ကြွတော်မူမည်လောဟု မေးလျှောက်၏။ ဘုရားမြတ်စွာက ဗာဟုကာမြစ်သို့  အဘယ်အကြောင်းကြောင့် ကြွရမည်ကို ပြန်၍မေးမြန်းရာ ဘာရဒွါဇက ဗာဟုကာမြစ်သည် အပြစ်များကိုသန့်စင်စေနိုင်သည့် တန်ခိုးအာနိသင် ရှိကြောင်း ပြန်၍လျှောက်လေသည်။ ထိုအခါ ဘုရားမြတ်စွာက ကိလေသာ အညစ်တရား ကင်းစင်ရန် မြစ်သို့သွားရန်မလို။ ကိုယ်တိုင်လေ့ကျင့်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း မိန့်တော်မူခဲ့သောသုတ် ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
အာကာမျိုး (ပန်းချီ)

မြန်မာပန်းချီဆရာတစ်ဦးဖြစ်သူ ပန်းချီအာကာမျိုးကို (၁၉၉၂)ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။  မန္တလေးဆေးတက္ကသိုလ်မှ ဆရာဝန်ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ 

ပန်းချီပညာကို ပန်းချီထွန်းအောင်ဇော်ထံတွင် သင်ကြားခဲ့သည်။ (၂၀၁၇)ခုနှစ်မှစတင်၍ အုပ်စုလိုက် ပန်းချီပြပွဲ များတွင် ပါဝင်ပြသခဲ့သည်။

## ကိုးကား
အသူရိန်စိုး (ပန်းချီ)

မြန်မာပန်းချီဆရာတစ်ဦးဖြစ်သူ ပန်းချီအသူရိန်စိုးကို (၁၉၉၃)ခုနှစ်တွင် တနင်္သာရီတိုင်း၊ ထားဝယ်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။  ရန်ကုန်ပန်းချီပန်းပုကျောင်းမှ ပန်းချီအောင်လက်မှတ် ရရှိခဲ့သည်။

ပန်းချီပညာကို ပန်းချီကျော်သူရိန်၊ ပန်းချီမောင်ဦး၊ ပန်းချီဝင်းတင်၊ ပန်းချီဝင်းဖေမြင့်၊ ပန်းချီမြင့်နိုင်တို့ထံတွင် သင် ကြားခဲ့သည်။ (၂၀၁၃)ခုနှစ်မှ စတင်၍ အုပ်စုလိုက် ပန်းချီပြပွဲများတွင် ပါဝင်ပြသခဲ့သည်။ 

ပြည်ပပန်းချီပြပွဲအဖြစ် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ ဆိုးလ်မြို့တော်တွင် ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သော အာရှ ကျောင်းသားများနှင့် လူငယ်ပန်းချီဆရာများ အနုပညာပွဲတော် ၂၀၁၇ ပြပွဲ တွင် ပါဝင်ပြသခဲ့သည်။

## ကိုးကား
အောင်ထက်လွင် (ပန်းချီ)

မြန်မာပန်းချီဆရာတစ်ဦးဖြစ်သူ ပန်းချီအောင်ထက်လွင်ကို (၁၉၉၁)ခုနှစ်တွင် ဧရာဝတီတိုင်း၊ ပန်းတနော်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။  အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှုနှင့်အနုပညာတက္ကသိုလ်(ရန်ကုန်)မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့(ပန်းချီ)၊ ဘွဲ့လွန် ဒီပလိုမာ (ပန်းချီ) နှင့် အနုပညာကွန်ပျူတာဒီပလိုမာတို့ကို ရရှိခဲ့သည်။

ပန်းချီပညာကို ပန်းချီမိုးညို၊ ပန်းချီအောင်သင်းဦး၊ ပန်းချီမြင့်နိုင်တို့ထံတွင် သင် ကြားခဲ့သည်။ (၂၀၁၀)ပြည့်နှစ်မှ စတင်၍ အုပ်စုလိုက် ပန်းချီပြပွဲများတွင် ပါဝင်ပြသခဲ့သည်။ 

ပြည်ပပန်းချီပြပွဲအဖြစ် ဟောင်ကောင်၊ နီပေါ၊ အယ်လ်ဘေးနီးယား၊ မက္ကဆီကို၊ ဗီယက်နမ်နှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံများရှိ ပန်းချီပြပွဲများတွင် ပါဝင်ပြသခဲ့သည်။ 

တစ်ကိုယ်တော်ပန်းချီပြပွဲလေးပွဲ ပြသခဲ့သည်။ ပထမဆုံးတစ်ကိုယ်တော်ပြပွဲကို (၂၀၁၅)ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ချင်းမိုင်မြို့၊ သုဝဏ္ဏဘူမိ ပန်းချီပြခန်းတွင် ပြသခဲ့သည်။ ဒုတိယမြောက်တကိုယ်တော်ပြပွဲဖြစ်သော Yangon Essay ပန်းချီပြပွဲကို (၂၀၁၆)ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ လောကနတ်ပန်းချီပြခန်းတွင်လည်းကောင်း၊ တတိယ မြောက် တကိုယ်တော်ပြပွဲဖြစ်သော illumination 31 ပန်းချီပြပွဲကို (၂၀၁၇)ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ Cloud 31 ပန်းချီပြခန်းတွင် လည်းကောင်း၊ စတုတ္ထမြောက် တစ်ကိုယ်တော်ပြပွဲဖြစ်သော Two Hearts of Myanmar ပန်းချီ ပြပွဲကို (၂၀၁၇)ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ Cloud 31 ပန်းချီပြခန်းတွင်လည်းကောင်း ပြသခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
သူရကျော် (ပန်းချီ)

မြန်မာပန်းချီဆရာတစ်ဦးဖြစ်သူ ပန်းချီသူရကျော်ကို (၁၉၉၆)ခုနှစ်တွင် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ စစ်တွေမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။  ရန်ကုန်ပန်းချီပန်းပုကျောင်းမှ ပန်းချီအောင်လက်မှတ် ရရှိခဲ့သည်။
ပန်းချီပညာကို ပန်းချီကျော်သူရိန်၊ ပန်းချီမောင်ဦး၊ ပန်းချီဝင်းတင်၊ ပန်းချီဝင်းဖေမြင့်၊ ပန်းချီမြင့်နိုင်တို့ထံတွင် သင်ကြားခဲ့သည်။ (၂၀၁၄)ခုနှစ်မှ စတင်၍ အုပ်စုလိုက် ပန်းချီပြပွဲများတွင် ပါဝင်ပြသခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
ဉာဏ်ရဲနိုင် (ပန်းချီ)

မြန်မာပန်းချီဆရာတစ်ဦးဖြစ်သူ ပန်းချီဉာဏ်ရဲနိုင်ကို (၁၉၉၃)ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ 

(၂၀၁၆) ခုနှစ်တွင် ‘The Value’ အမည်ရှိ ပထမဆုံး တကိုယ်တော်ပန်းချီပြပွဲကို ပြသခဲ့သည်။ (၂၀၁၇)ခုနှစ်တွင် ‘The Colours’ အမည်ရှိ ဒုတိယမြောက် တကိုယ်တော်ပန်းချီပြပွဲကို ပြသခဲ့သည်။ (၂၀၁၈)ခုနှစ်တွင် ‘The Value (Vol- 2)’ အမည်ရှိ တတိယမြောက် တကိုယ်တော်ပန်းချီပြပွဲကို ပြသခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
ရဲရင့်မြင့်နိုင် (ပန်းချီ)

မြန်မာပန်းချီဆရာတစ်ဦးဖြစ်သူ ပန်းချီရဲရင့်မြင့်နိုင်ကို (၁၉၉၃)ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှုနှင့်အနုပညာတက္ကသိုလ်(ရန်ကုန်)မှ အနုပညာကွန်ပျူတာဒီပလိုမာလက်မှတ် ရရှိခဲ့သည်။
ပန်းချီပညာကို ပန်းချီမြင့်နိုင်နှင့် နမ်းချိုင်းဆမ်ဆုဖတို့ထံတွင် သင် ကြားခဲ့သည်။ (၂၀၁၆)ခုနှစ်မှ စတင်၍ အုပ်စုလိုက် ပန်းချီပြပွဲများတွင် ပါဝင်ပြသခဲ့သည်။

## ကိုးကား
အောင်လင်းထွန်း (ပန်းချီ)

မြန်မာပန်းချီဆရာတစ်ဦးဖြစ်သူ ပန်းချီအောင်လင်းထွန်းကို (၁၉၉၄)ခုနှစ်တွင် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ စစ်တွေမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။  

ပန်းချီပညာကို ပန်းချီစိုးဌေး၊ ပန်းချီမြင့်နိုင်တို့ထံတွင် သင်ကြားခဲ့သည်။ (၂၀၁၅)ခုနှစ်မှ စတင်၍ အုပ်စုလိုက် ပန်းချီပြပွဲများတွင် ပါဝင်ပြသခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
နှင်းသီရိ (ပန်းချီ)

**နှင်းသီရိ** (၂၇ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၃ မွေးဖွား) သည် မြန်မာ အမျိုးသမီး ပန်းချီဆရာမ တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ပြည်တွင်းပြည်ပ ပန်းချီပြပွဲများတွင် ပါဝင်ပြသခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

ပန်းချီနှင်းသီရိကို ၁၉၈၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၂၇)ရက်နေ့တွင် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ သံတွဲမြို့၌ (ဦးစံတင်၊ ဒေါ်ခင်ခင်ရည်)တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ပန်းချီပညာကို ပန်းချီမြင့်နိုင်ထံတွင် သင်ကြားခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်မှစတင်၍ အုပ်စုလိုက်ပန်းချီပြပွဲများတွင် ပါဝင်ပြသခဲ့သည်။  ပြည်ပပန်းချီပြပွဲများအဖြစ် မက္ကဆီကို၊ မလေးရှား နိုင်ငံများရှိ ပန်းချီပြပွဲများတွင် ပါဝင်ပြသခဲ့သည်။

## ကိုးကား
နန်းဟီဖေဆန်း (ပန်းချီ)

မြန်မာပန်းချီဆရာတစ်ဦးဖြစ်သူ ပန်းချီနန်းဟီဖေဆန်းကို (၁၉၉၄)ခုနှစ်တွင် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။  ရဝမ်တိုင်းရင်းသား ဖြစ်သည်။ 

အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှုနှင့်အနုပညာတက္ကသိုလ်(ရန်ကုန်) မှ ဝိဇ္ဖာဘွဲ့ (ပန်းချီ) ရရှိခဲ့သည်။ 
ပန်းချီပညာကို ပန်းချီမိုးညို၊ ပန်းချီအောင်သင်းဦး၊ ပန်းချီမြင့်ဦးတို့ထံတွင် သင် ကြားခဲ့သည်။ (၂၀၁၇)ခုနှစ်မှ စတင်၍ အုပ်စုလိုက် ပန်းချီပြပွဲများတွင် ပါဝင်ပြသခဲ့သည်။
 
ပြည်ပပန်းချီပြပွဲအဖြစ် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ ဆိုးလ်မြို့တော်တွင် ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သော အာရှ ကျောင်းသား များနှင့် လူငယ်ပန်းချီဆရာများ အနုပညာပွဲတော် ၂၀၁၇ ပြပွဲ တွင် ပါဝင်ပြသခဲ့သည်။

## ကိုးကား
မဟာဒုက္ခက္ခန္ဓသုတ်

ဒုက္ခအမျိုးမျိုးသည် ကာမဂုဏ်စည်းစိမ်တို့မှ ပေါက်ဖွားလာကြောင်း၊ ကာမဂုဏ်စည်းစိမ် တို့ကို ဖြတ်တောက်နိုင်ခြင်းသည် သုခအစစ်ကို စွမ်းဆောင်နိုင်သည် သာတည်းဟု **မဟာဒုက္ခက္ခန္ဓသုတ်**၌ ဖော်ပြထားသည်။ ရှေးခေတ် အိန္ဒိယပြည်၌ ကျူးလွန်ကြသော အမှုအခင်းများကို မည်သို့အပြစ်ဒဏ်ပေးကြောင်းကိုလည်း ဤသုတ်တော်၌ပင် ရှင်းလင်းထားသည်။ ဓားပြတိုက်ခြင်း၊ သူတပါးဥစ္စာပစ္စည်းတို့ကို ခိုးယူတိုက် ခိုက် သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ မိန်းမမြှောင်ထားခြင်း စသည်တို့အတွက် အပြစ်ဒဏ်ခတ်ခြင်းအကြောင်းကို ဤသုတ်တွင် တွေ့ရသည်။
-------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် သာဝတ္ထိမြို့တော် အတွင်းသို့ ဆွမ်းခံဝင်သောရဟန်းတို့ အချိန်စောနေသေးသဖြင့် အနီးအနားရှိ ပရိဗိုဇ်တို့၏ကျောင်းသို့ ခေတ္တဝင်ရောက်ကြရာ ပရိဗိုဇ်တို့က “ကာမ-ရူပ-ဝေဒနာတို့ကို ပိုင်းခြား၍ သိရမည်”ဟု ဟောကြားကြသဖြင့် မိမိတို့နှင့် ရဟန်းဂေါတမကို အယူအဆ တူကြပါကြောင်း ပြောလိုက်ခြင်းကိုအကြောင်းပြု၍ ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထားကြပါသည်။ ဘုရားရှင်က “ငါ့ရှင်တို့၊ ကာမ-ရူပ-ဝေဒနာတို့၏ အဿာဒ, အာဒီနဝ, နိဿရဏတို့ကားအဘယ်နည်း”ဟုမေးလျှင် အညတိတ္ထိယပရိဗ္ဗာဇကများ ပြည့်စုံအောင် မဖြေကြားနိုင်ကြပုံ၊ အလွန်စိတ်ပင်ပန်းကြလိမ့်မည်၊ ထိုမေးခွန်းကို မြတ်စွာဘုရား-မြတ်စွာဘုရား၏သာဝက၊ ဤသာသနာတော်၌ ကြားနာဖူးသူတို့မှ တစ်ပါး ဖြေဆိုနိုင်သူကို ဩကာသလောက၊ သတ္တလောက၌ ငါဘုရားမြင်တော်မမူဟု မိန့်တော်မူပြီး ကာမ၏အဿာဒနှင့် အာဒီနဝဆိုင်ရာ သန္ဒိဋ္ဌိက အာဒီနဝ ခုနစ်မျိုး၊ သမ္ပရာယိက အာဒီနဝတစ်မျိုးနှင့် နိဿရဏကိုလည်းကောင်း၊ ရူပ၏ အဿာဒ တစ်မျိုး၊ အာဒီနဝခြောက်မျိုးနှင့် နိဿရဏကိုလည်းကောင်း ဝေဒနာ၏ ပထမဈာန်မှ စတုတ္ထဈာန်တိုင်အောင် အဿာဒနှင့် အာဒီနဝ၊ နိဿရဏကိုလည်းကောင်း၊ ကာမရူပ-ဝေဒနာတို့၏ အဿာဒကို နိဿရဏအားဖြင့် အမှန်အတိုင်းသိသော သမဏ ဗြဟ္မဏတို့သည် ကိုယ်တိုင်လည်း ဝေဒနာကိုပိုင်းခြား၍ သိကြလိမ့်မည်။ အခြားသူကိုလည်း ပိုင်းခြား၍သိအောင် ညွှန်ပြနိုင်ပေလိမ့်မည်ဟု အကျယ်ဝေဖန်၍ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

## ကိုးကား
အာကင်္ခေယျသုတ်

**အာကင်္ခေယျသုတ်**တွင် ဘုရားမြတ်စွာက ရဟန်းတို့အား သီလနှင့်ပါတိမောက်များကို လေးစားလုံခြုံစွာ စောင့်ထိန်းသင့်ကြောင်း နှိုးဆော်တိုက်တွန်းထားသည်။ သူတထူး၏စိတ်ကို သိလိုခြင်း၊ ကျော်စောလိုခြင်း၊ သတင်းပျံ့နှံ့လိုခြင်း စသည့် ဂုဏ်ပကာသနတို့ကို ရဟန်းတို့သည် တောင့်တလိုကောင်း တောင့်တမိကြပေလိမ့်မည်။ သို့သော် ဤသို့ စိတ်နှလုံးမပိုက်သင့်ချေ။ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ချိုးနှိမ် ချုပ်တည်းကာ အကျင့်သိက္ခာတို့ကိုသာလျှင် သစ္စာရှိစွာ စောင့်ထိန်းသင့်ကြောင်း ဘုရားမြတ်စွာက ဤသုတ်ဖြင့် ညွှန်ကြားသတိပေးခဲ့သည်။
--------------

အထက်သုတ်လာ (၁၊ ၂၊ ၃၊ ၄၊ ၇၊ ၈၊ ၉၊ ၁၀)ဟူသော အကျိုး ၈-မျိုးနှင့် အာရုပ္ပသမာပတ်ကို ရရှိခြင်း၊ သောတာပန်၊ သကဒါဂါမ်၊ အနာဂါမ်၊ အရိယာသာဝကတို့ ဖြစ်ရခြင်း၊ ဣဒ္ဓိဝိဓ၊ ဒိဗ္ဗသောတ၊ ပရစိတ္တဝိဇာနန၊ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိ၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုဟူသော အဘိညာဉ် ၅-ပါးကို ရရှိခြင်းဟူသော အကျိုး (၁၇)မျိုးတို့ကို သီလရှိသူများ ရရှိပြည့်စုံပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ -သမ္ပန္နသုံးမျိုး၊ လယ်၏အပြစ် လေးမျိုး၊ သီလ၏အပြစ် လေးမျိုး၊ သီလပြည့်စုံခြင်း၏ အကြောင်းနှစ်မျိုး၊ ပါတိမောက္ခသံဝရသီလသာ မုချသီလဖြစ်ပုံ၊ ဝိသကဏ္ဋကဝါဏိဇ ဥပမာ၊ သိက္ခတ္တယဒေသနာဖြစ်ပုံ၊ သမထ, ဝိပဿနာတို့၏ သီလာနုရက္ခိတဖြစ်ပုံ၊ သီလရှိသောရဟန်းအား လှူဒါန်းရသော ဒါနအကျိုး၊ သီလရှိသောရဟန်း၏ မိဖများ ကောင်းရာသုဂတိရောက်နိုင်ပုံ၊ အရိယကောဋိယဝါသီ မဟာဒတ္တထေရ်ဝတ္ထု၊ သမာပတ် ၈-ပါးနှင့် အဘိညာဉ်များ ရလွယ်ပုံ၊ သောတာပန်၊ သကဒါဂါမ်၊ အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်များအကြောင်းတို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

ဋီကာ၌ -ပါတိမောက္ခအဖွင့် ၆-မျိုးနှင့် အဋ္ဌကထာပါဌ်များ အဖွင့်တို့ကို အကျယ် ဖွင့်ပြချက်များပါရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ကန္ဒရဝတီနယ်

**ကန္ဒရဝတီနယ်**သည် လက်ရှိ ကယားပြည်နယ်ရှိ ယခင်က ကရင်နီပြည်နယ်များ  ၏အ​ရှေ့ပိုင်းရှိနယ်​မြေတစ်ခုဖြစ်သည်။ ယ​နေ့​ခေတ် ကယားပြည်နယ်ဖြစ်သည်။သံလွင်မြစ်အ​ရှေ့ပိုင်းတွင်ရှိ၍ အ​ရှေ့ကရင်နီ​ဒေသဟု​ခေါ်သည်။ ကရင်နီ​ဒေသ၅ခုတွင် အကြီးဆုံး​ဒေသဖြစ်သည်။

## သမိုင်း​ကြောင်း 
ဒေသခံများ၏စကားများအရ ယခင်က ရှမ်း​စော်ဘွားများ၏သစ္စာခံ ​စော်ဘွားများအုပ်ချုပ်ကြသည်။၁၈ရာစုတွင် လွတ်လပ်လာပြီး ၁၉ရာစုတွင် ကရင်နီ​ဒေသ၌ ​ဒေသကြီး၅ခုရှိခဲ့သည်။

၁၈၆၄တွင် ကရင်နီမင်းသားတစ်ပါးမှ ဗြိတိသျှ၏အ​စောင့်အ​ရှောက်ကို​တောင်းခံခဲ့သည်။ သို့​သော် ဗြိတိသျှအာဏာပိုင်များမှ စိတ်မဝင်စားခဲ့​ပေ။ ၁၈၆၉တွင် ထိုမင်းသား​သေသွားပြီးသူ၏သား၂​ယောက်မှ မြန်မာတို့၏သူတို့ပြည်နယ်အ​ပေါ်ထားသည့် ရည်မှန်းချက်ကို ​ကြောက်ရွံ့၍ ထပ်မံ​လျောက်ထားခဲ့သည်။ ဗြတိတိသျှတို့ကအစတွင် ထပ်မံငြင်းဆိုခဲ့​သော်လည်း ​နောက်ပိုင်းတွင် လက်ခံခဲ့သည်။ ကြယ်ဖိုးကြီး၊ နန့်မယ်ခုံ၊​ နောင်ပုလဲနှင့်​ဘော်လခဲ​ဒေသများမှာ ဗြိတိသျှ၏အ​​စောင့်​ရှောက်ခံဖြစ်လာပြီး ကန္ဒရဝတီမှမူ တရားဝင်မဟုတ်​သော်လည်းအ​စောင့်​ရှောက်ခံဖြစ်လာသည်။ ကန္ဒရဝတီဒေသမှာ ၁၈၈၈ခုနှစ်တွင် ကြီးမားစွာ ဒဏ်ရိုက်ခံရသည်။ အဘယ်​ကြောင့်ဆို​သော် မြို့စား​စောလ​ဖော်၏ နယ်ချဲ့တို့အ​​ပေါ်ဆန့်ကျင်ခြင်း​ကြောင့်ဖြစ်သည်။ သူ့ကိုဆက်ခံ​သော စဝ်လဝီသည် ဗြိတိသျှအစိုးရကို ရူပီး၅၀၀၀ဆက်သသဖြင့် ​စော်ဘွားဘွဲ့ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။

ထိုနှစ် နိုဝင်ဘာတွင် ဆိုင်ယမ်(ထိုင်း)အစိုးရမှ ကန္ဒရဝတီအ​ရှေ့ပိုင်းကို နယ်ချဲ့ရန်ကြိုးပမ်းလာသည်။၁၈၉၂-၁၈၉၃ ခုနှစ် အင်္ဂလိပ်-ဆိုင်ယမ် နယ်နိမိတ်မျဉ်း​ကော်မရှင်အရ အ​ရှေ့သံလွင်ကို ထိုင်းမှရယူသွားသည်။

၁၉၄၂တွင် ဂျပန်စစ်တပ်နှင့်အတူ ထိုင်းစစ်တပ်က ရှမ်းပြည်နယ်များကိုကျူး​ကျော်ခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှ၏အကူအညီ​တောင်းခံမှု​ကြောင့် တရုတ်တပ်များက ကျိုင်းတုံ​နေရာများကို​စောင့်​​ရှောက်ကြသည်။ တရုတ်အမှတ်၉၃တပ်မှ ကျိုင်းတုံကို ခုခံ​ပြီး ၂၄၉နှင့်၅၅တပ်တို့မှ ကျိုင်းတုံနှင့်ကရင်နီ​ဒေသများမှခုခံသည်။ ဂျပန်​လေတပ်​ကြောင့် ၁၉၄၂နိုဝင်ဘာတွင် တရုတ်တပ်များကို​ကျော်နိုင်ခဲ့သည်။ ဂျပန်စစ်တပ်မှာ ဆိုင်ယန်စစ်တပ်ကို ကျိုင်းတုံ​ဒေသနှင့်ကရင်နီ​ဒေသအချို့ကိုခွဲ​​ဝေ​ပေးသည်။ ထိုင်းနှင့်ဂျပန်အကြားချုပ်ဆို​သော စာချုပ်များအရ ထိုင်းတပ်၏ကျိုင်းတုံ​ဒေသများကို တိုက်ခိုက်ခြင်းကို သ​ဘောတူခဲ့သည်။​မောက်မယ်​ဒေသမှ ၂ခရိုင်ကိုလည်း ထိုင်းမှလိုချင်ခဲ့သည်။ ထို့အတူ အ​​ရှေ့သံလွင်ရှိ ကန္ဒရဝတီ​ဒေသပါ ပါဝင်သည်။

ဂျပန်အင်ပါယာ၏ ကျရှုံးမှုနှင့်အတူ  ထိုင်းတို့ကပါ ကျိုင်းတုံနယ်များမှ ၁၉၄၅ တွင် စွန့်ခွာသွားသည်။ ကန္ဒရဝတီ​ဒေသကိုမူ ၁၉၄၆ တွင်မှ ထွက်ခွာသွားသည်။

### အုပ်ချုပ်သူများ 
၁၉၀၃ခုနှစ်မှစ၍ ​စော်ဘွားဘွဲ့ခံယူခဲ့ကြသည်။

* ၁၈၃၇-?​မောင်ပုံ(ပီး​ပေါ်)
* ၁၈၄၅-?ပါ​ပေါ်ကြီး
* ၁၈၅၀-?စဝ်လာစာ
* c.၁၈၅၀-၁၈၆၆ စဝ်ပြတ်တင်
* ၁၈၆၆-၁၈၆၈ စဝ်​လော​ဖော်

#### မြို့စား 
* ၁၈၆၈-၁၈၈၈ ဒီဇင်ဘာ စဝ်​လော​ဖော်
* ၂၈ ဇန်နဝါရီ ၁၈၈၉-၃ ဇန်နဝါရီ ၁၉၀၃ စဝ်လဝီ (၁၈၅၂-၁၉၀၇)

#### ​စော်ဘွား 
* ၁ ဇန်နဝါရီ ၁၉၀၃- ၈ ဇူလိုင် ၁၉၀၇ စဝ်လဝီ
* ၂ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၀၇- ၁၉၀၉ ခွန်နန်(၁၈၈၀-၁၉၀၉)
* ၂၂ ဧပြီ ၁၉၁၀- ၁၉၄၈ ခွန်လီ(၁၈၉၁-၁၉..)

## ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် 
*ကရင်နီပြည်နယ်များ

## ကိုးကား
သလ္လေခသုတ်

**သလ္လေခသုတ်**သည် မဟာစုန္ဒကို ရည်ညွှန်း၍ ဟောပြောသောသုတ် ဖြစ်သည်။ အတ္တနှင့် ပတ်သက်သည့် ပြဿနာကိုလည်းကောင်း လောကနှင့်စပ်လျဉ်းသည့် ပြဿနာကိုလည်းကောင်း ပညာမျက်စိဖြင့် အမြင်မှန်ရရန် သုံးသပ်သင့်ကြောင်း ဘုရားမြတ်စွာက ဤသုတ်ဖြင့် ဩဝါဒပေးခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ပြည်တော်သာစီမံကိန်း

၁၉၅၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနုသည် ပြည်တော်သာ ၅နှစ်စီမံကိန်းကို ကြေညာခဲ့သည်။ ပြည်တော်သာစီမံကိန်းသည် တော်ဝင်လယ်သမားများနိုင်ငံအဖြစ် ဖွင့်ဆိုသည်။ ထိုစီမံကိန်းသည် ဦးနု၏ နိုင်ငံရေးပန်းတိုင်ဖြစ်သော ငြိမ်းချမ်းရေး၊ ကြီးပွားချမ်းသာရေးနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာလောကနီတိများကို အခြေခံသော ဒီမိုကရက်တစ်ဆိုရှယ်လစ်နိုင်ငံတော် တည်ထောင်ရေးဖြစ်သည်။ စက်မှုလုပ်ငန်းကို အခြေခံသော စီးပွားရေးတည်ဆောက်ခြင်းသည် ပြည်တော်သာစီမံကိန်း၏ ပင်မဗဟိုအတွေးအခေါ်ဖြစ်ပြီး ကိုလိုနီခေတ် ကုန်ကြမ်းသာ ထုတ်လုပ်သော စီးပွားရေးအခြေအနေကို ပြောင်းလဲရန်ဖြစ်သည်။ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် စက်မှုထွန်းကားရေး မျှတစွာ ဖွံ့ဖြိုးရမည့်ရည်မှန်းချက်လည်း ထားရှိသည်။ 

## အကြံပေးအဖွဲ့ 
Knappen, Tippetts and Abbott (KTA) Engineering Company ၏ ကြီးကြပ်မှု အောက်တွင် လုပ်ကိုင်သော စီးပွားရေးအကြံပေးအဖွဲ့ Robert R. Nathan Associates မှ စီးပွားရေးပညာရှင်များမှ စီးပွားရေးနှင့် အင်ဂျင်နီယာပိုင်းဆိုင်ရာများကို ရေးဆွဲခဲ့သည်။  ကနဦးပိုင်းတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှ နိုင်ငံခြား ထောက်ပံ့ငွေများနှင့် လည်ပတ်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် အမေရိကန် ကျောထောက်နောက်ခံပေးထားသော ကူမင်တန်တရုတ်ဖြူကျူးကျော်စစ်အပေါ် အငြင်းပွားမှုကြောင့် ထောက်ပံ့မှုများကို ရပ်တန့်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် လက်ကျန်အချိန်များကို ဗမာအစိုးရ၏ ကိုယ်ပိုင်ဘတ်ဂျက်ငွေဖြင့် လည်ပတ်ခဲ့သည်။ KTA သည် အများအားဖြင့် ဆောက်လုပ်ရေးစီမံကိန်းများတွင် အဓိက လုပ်ဆောင်ပြီး စီးပွားရေးကဏ္ဍအတွက် Nathan company မှ Robert Nathan နှင့် ထိုကုမ္ပဏီ၏ အဓိက စီးပွားရေးပညာရှင် Louis Walinsky တို့ကို ဦးဆောင်ရန် ထပ်မံစာချုပ် ချုပ်ခဲ့သည်။ Nathan ကုမ္ပဏီသည် Roosevelt နှင့် Truman အစိုးရတို့နှင့် ခိုင်မာသော ဆက်ဆံရေးရှိပြီး အမေရိကန်အစိုးရ၏ နိုင်ငံ့စာရင်းကိုင်လုပ်ငန်းကို စတင်ထူထောင်ပေးသော စွန့်ဦးတီထွင်သူများဖြစ်ကြသည်။ ထိုကုမ္ပဏီသည် ပြည်တော်သာစီမံကိန်းကဲ့သို့သော လုပ်ငန်းများကို စစ်ပြီးခေတ်နောက်ပိုင်းတွင် ပြင်သစ်၊ ကိုရီးယား၊ အီရန်၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ နိုင်ဂျီးရီးယားနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့တွင် လုပ်ဆောင်ဖူးသည့် အတွေ့အကြုံများရှိသည့် ကုမ္ပဏီဖြစ်သည်။

## ဆောင်ရွက်ပုံ 
KTA ၏ အကြံပေးချက်များသည် ဗမာ့နိုင်ငံ၏ ငွေရေးကြေးရေးအခြေအနေကို အလွန်ပိုတွက်မိသည့် ပြဿနာကို ရင်ဆိုင်ရသည်။ အကြံပေးချိန်တွင် ကိုရီးယားစစ်ပွဲကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံပို့ကုန် မျက်နှာပန်းလှနေချိန်ကို ရေရှည်တည်မြဲမည်ဟု ယူဆပြီး အစီအစဉ်ရေးဆွဲခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ရေရှည်တည်တံ့နိုင်သော ငွေရေးကြေးရေးစနစ်တစ်ခုကို တည်ဆောက်ရန် အရေးကြီးသည့်ကဏ္ဍကို လျော့တွက်ခဲ့သည်။ ပြည်ထောင်စုစိုက်ပျိုးရေးဘဏ်ကို ထူထောင်ပြီး အရင်းအနှီးထုတ်ပေးရန် အစီအစဉ်တချို့ပါသော်လည်း လုံလောက်မှု မရှိခဲ့ချေ။ 

အစီအစဉ်သည် လယ်သမားများကို ငွေကြေးအရင်းအနှီးများ ထုတ်ပေးကာ ကူညီပေးဖို့ ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း ငွေကြေးအင်အား၊ အတတ်ပညာရှင်အင်အားနှင့် နည်းပညာအင်အား မလုံလောက်ခဲ့သည့်အပြင် စီမံခန့်ခွဲ့မှု အားနည်းသောကြောင့် အပြောင်းအလဲကို ဖော်ဆောင်ရန် လုံလောက်သော ထိရောက်မှုမရှိခဲ့ချေ။

## ကိုးကား 
Fiery dragons : banks, moneylenders and microfinance in Burma, Sean Turnell, 2009

ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း
အန်းဒီးကွန်းဒေါလင်းတ

အန်းဒီးကွန်းဒေါလင်းတ၏ သိပ္ပံအမည်မှာ *ဗွယ်တျာ ဂရေးဖက်စ်*  ဖြစ်သည်။ တောင်အမေရိကတိုက်တွင် တွေ့ရသည့် လင်းတငှက်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ တောင်အမေရိကတိုက်အနောက်ပိုင်းရှိ အန်းဒီးတောင်တန်းနှင့် ပစိဖိတ်ကမ်းရိုးတန်းဒေသတလျှောက်တွင် တွေ့ရသည်။ ကိုယ်အလေးချိန်နှင့် တောင်ပံတဖြန့်အကွာအဝေးကို ပေါင်းသော် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရွယ်အစားအကြီးမားဆုံး ပျံသန်းနိုင်သည့် ငှက်လည်း ဖြစ်သည်။ 

အန်းဒီးကွန်းဒေါလင်းတကို တောင်အမေရိကတိုက်၊ ပီရူးနိုင်ငံနှင့် ချီလီနိုင်ငံတို့ရှိ အန်းဒီးတောင်တန်း၏ ပေ ၁ဝ⁠ဝဝ ကျော်တွင် နေလေ့ရှိသည်။ ယင်း၏အတောင်ပံကို ဖြန့်ထုတ်လိုက်လျှင် တစ်ဖက်အစွန်းမှ တခြားတစ်ဖက်အစွန်းအထိ ၁၁ ပေခန့် ရှိ၏။ ဤလင်းတကြီးသည် အခြားလင်းတတို့ကဲ့သို့ပင် မနှစ်မြို့ဖွယ်ရာ ကောင်းသော်လည်း ကောင်းကင်တွင် လေဟုန်စီး၍ ပျံနေသော အခါမျိုး၌မူ ကြည့်ရခန့်ညားပေသည်။

အန်းဒီးကွန်းဒေါလင်းတသည် အလွန်မြင့်မြင့် ပျံတက်၍ တိရစ္ဆာန် အသေကောင်ကို စူးစမ်းရှာဖွေတတ်သည်။ မျက်စိအလွန် စူးရှသောကြောင့် ဤမျှမြင့်သောအရပ်မှ အောက်မြေပြင်ကို မြင်နိုင် ခြင်း ဖြစ်သည်။ သားကောင်ကို တွေ့မြင်လျှင် လင်းတကြီးသည် တစ်ဟုန်တည်းအောက်သို့ ထိုးဆင်းလာတတ်သည်။ ကြီး သော စွမ်းအားကို အသုံးပြု၍ သားကောင်ကို တင်းအဓမ္မ ထိုးသုတ်ယူတတ်ကြသောကြောင့် ဆိတ်အုပ်သိုးအုပ်ရှင်တို့သည် အမြဲသတိထားနေကြရသည်။

အန်းဒီးကွန်းဒေါလင်းတသည် ကိုယ်ထည်ကြီးမားသည်နှင့်အမျှ အစားအသောက်လည်း လောဘတကြီး ငမ်းငမ်းတက် စား တတ်၏။ အစာစားပြီးသောအခါ လေးလံထိုင်းမှိုင်း၍ နေတတ်လေရာ ဤအချိန်မျိုးတွင် ငှက်ကြီး ကို အလွယ်တကူ ဖမ်းယူ ရရှိနိုင်သည်။

အန်းဒီးကွန်းဒေါလင်းတ၏ အမွေးအတောင်သည် အများအားဖြင့် နက်သည်။ အတောင်ပံတွင် အဖြူကြောင်းများ ပါရှိတတ် သည်။ အရေသည် အရောင်အမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲ၏။ လည်ပင်းနှင့် ဦးခေါင်းတို့သည် အမွေးအမှင်မရှိဘဲ ပြောင်နေကြသည်။ လည်ပင်းအမွေးစပေါက်သော နေရာ၌ အရစ်ထနေ၏။ အန်းဒီးလင်းတဖို၏ ဦးခေါင်းတွင် အမောက်သဖွယ် အတွန့်အလိပ်ရှိသည်။ အန်းဒီးကွန်းဒေါလင်းတသည် ဥသည့်အခါ နှစ်လုံးသာ ဥတတ်သည်။ ရက်သတ္တ (၇)ပတ်မျှ ကြာသောအခါ သားကောင် ပေါက်၏။ အန်းဒီးကွန်းဒေါလင်းတငယ်သည် နှေးကွေးစွာ ကြီးပြင်းသည်။ တစ်ခါလည်သားကျမှ ပျံနိုင်သည်။ သို့ရာတွင် မိမိအစွမ်းဖြင့် အစာရှာမထွက်သေးဘဲ တစ်နှစ်⁠နှစ်နှစ်ကြာအောင် လင်းတကြီးတို့နှင့်အတူ နေပြီးမှ ခွဲခွာရှာဖွေတတ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကမ္ဘာသစ် လင်းတများ
ကဏ္ဍ:ပံ့သကူသားစား တိရစ္ဆာန်များ
အိုရိုင်ယွန် ခါးပတ်

(left) and Horsehead Nebula (lower left) named after a relatively small dark cloud, rotated 90° somewhat resembling a seahorse]]
**အိုရိုင်ယွန် ခါးပတ်** သည် အိုရိုင်ယွန် ကြယ်စုတန်းရှိ ဘုရင်သုံးပါး သို့မဟုတ် ညီအစ်မသုံးဖော်ဟုလည်း လူသိများသည့် ခါးပတ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းခါးပတ်တွင် Alnitak၊ Alnilam နှင့် မီတက ဟုခေါ်သည့် တောက်ပသော ကြယ်သုံးစင်း ပါဝင်သည်။ အိုရိုင်ယွန် ခါးပတ်အား ညဖက်ကောင်းကင်ယံ၌ ရှာဖွေရသည်မှာ လွယ်ကူပြီး ကြယ်သုံးစင်းသည် အနည်းနှင့်အများ မျဉ်းဖြောင့်အတိုင်း တစ်တန်းတည်းပင် တွေ့ရလေ့ရှိသည်။ မြောက်ကမ္ဘာခြမ်းရှိ ဆောင်းတွင်းနှင့် တောင်ကမ္ဘာခြမ်းရှိ နွေရာသီများတွင် အကောင်းဆုံး မြင်ရသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ဇန်နဝါရီလ ည ၉ နာရီခန့်တွင်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
သမ်လွမ်း လိုဏ်ဂူအတွင်းပိတ်မိမှု ကယ်ဆယ်ခြင်း

၂၀၁၈ခုနှစ် ​ဇွန်လ၂၃ရက်​နေ့တွင် အသက်၁၁နှစ်မှ၁၆နှစ်အထိရှိ​သော ​​ဒေသ​ဘောလုံးအသင်းမှ က​လေး၁၂​ယောက်နှင့် နည်းပြတစ်​ယောက်တို့မှာ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ချင်းရိုင်ခရိုင်ရှိ သမ်လူအမ်လိုဏ်ဂူတွင် ပိတ်မိမှုဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ သူတို့ဂူအတွင်းဝင်သွားပြီးအပြင်တွင် မိုးသည်းထန်စွာရွာပြီး ဂူအတွင်း​ရေများဝင်​ရောက်ကာ ပိတ်မိ​နေခြင်းဖြစ်သည်။ သူတို့​ပျောက်ဆုံးပြီးနာရီအနည်းငယ်အကြာတွင် ​ပျောက်ဆုံး​ကြောင်းတိုင်ကြားခံရပြီး ရှာ​ဖွေ​ရေးလုပ်ငန်းများလုပ်​ဆောင်ခဲ့သည်။ ဂူထဲတွင်သူတို့ရှိ​ကြောင်း အတည်ပြုအပြီးဂူအတွင်းသို့ဝင်​ရောက်ရန် ကြိုးစားကြ​သော်လည်း မိုးရွာသွန်းမှု​ကြောင့်အခက်အခဲများရှိခဲ့သည်။ နိုင်ငံ​တော်အစိုးရကိုယ်တိုင် ရှာ​ဖွေခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့နိုင်ငံမ​ျား၏စိတ်ဝင်စားမှုခံခဲ့ရသည်။

နိုင်ငံတကာမှအကူအညီများနှင့်ရှာ​ဖွေခဲ့ပြီး ​ပျောက်ဆုံးပြီး၉ရက်အကြာတွင် ​ရေငုပ်သမားကယ်ဆယ်သူများက ဂူ၏ အတွင်းပိုင်း​တော်​တော်ကျ​သော​နေရာတွင် ​တွေ့ရှိခဲ့သည်။​ရေမျာ္ပြည့်​နေ​သော​နေရာရှိ ​ကျောက်တုံးအမြင့်​ပေါ်တွင် အားလုံးကိုအသက်ရှင်လျက်​တွေ့ခဲ့သည်။ ဂူအတွင်းမှထွက်ရန်မှာမူ ​ရေငုပ်သင်ခြင်း (သို့မဟုတ်) ​ရေကျသွားရန်​စောင့်ခြင်းတို့လိုအပ်သည်။

ကယ်ဆယ်ခြင်းတွင် လူ​ပေါင်း၁၀၀၀​ကျော်ပါဝင်ခဲ့ပြီး ထိုင်း​ရေတပ်မှ နိုင်ငံ​တော်အဆင့်ကယ်တင်ခဲ့သည်။ မြန်မာအပါအဝင် ဗြိတိန်၊တရုတ်၊လာအို၊ဩစ​​တြေးလျနှင့် အ​မေရိကန်တို့ပါ ကူညီခဲ့သည်။

## ​ပျောက်ဆုံးခြင်း 
သမ်လုအမ်ဂူမှာ ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ ဒွိုင်နမ်နွန်​တောင်တန်းတွင်တည်ရှိပြီး ၁၀ကီလိုမီတာ(၆.၂မိုင်)ရှည်လျားသည်။

၂၀၁၈ခုနှစ် ဇွန်လ၂၃ရက်တွင် အသက်၁၁နှစ်မှ၁၆နှစ်အထိရှိ​သော ​​"Moo Pa" ​ဘောလုံးအသင်းမှ က​လေး၁၂​ယောက်နှင့် ၂၅နှစ်အရွယ်နည်းပြတစ်​ယောက်တို့မှာ လိုဏ်ဂူအတွင်း​ပျောက်ဆုံးသွားခဲ့သည်။

## ကယ်ဆယ်ခြင်း 
### ကနဦး ရှာ​ဖွေမှု 
သိသိချင်း စစ်တပ်မှ ရာ​ဖွေခဲ့သည်။ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်း​နေ၍ ကယ်ဆယ်​ရေးမှာ ​အခက်အခဲများရှိခဲ့သည်။၄ရက်အကြာတွင် ဗြိတိန်နှင့် အ​မေရိကန်တို့မှကယ်ဆယ်​ရေးသမားများ​ရောက်လာသည်။

### အဆက်အသွယ်ရရှိခြင်း 
ဇူလိုင်လ၂ရက်​နေ့ ည၁၀နာရီတွင် အားလုံးကိုအသက်ရှင်လျက်ရှိ​ကြောင်းသိခဲ့ရသည်။ သူတို့ကို ဗြိတိန်​ရေငုပ်သမား၂ဦးက​တွေ့ရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ပထမဆုံး​တွေ့ရှိခဲ့သည့် ဗွီဒီယိုကို ထိုင်း​ရေတပ်မှ လူမှုကွန်ယက်တွင်တင်ခဲ့သည်။ ထိုဗွီဒီယိုတွင် က​လေးများမှ သူတို့ဘယ်​လောက်ကြာ​အောင်ပိတ်မိခဲ့​သနည်းနှင့် ​နေ့စွဲတို့ကို​မေးမြန်း​နေကြသည်။

ဇူလိုင်လ၃ရက်​နေ့တွင် ဆရာဝန်နှင့် သူနာပြုအပါအဝင် ​ရေငုပ်သမား၇​ယောက်မှာ ဂူအတ့င်းဝင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
NGC 1999

**NGC 1999** သည် ဖုန်မှုန်များဖြင့် ပြည့်နေသော တောက်ပသည့် နက်ဗျူလာဖြစ်ပြီး ကောင်းကင်ယံ၌ အနက်ရောင် ယင်းလင်းပြင်အဖြစ် မြင်နိုင်သည်။ NGC 1999 သည် ကမ္ဘာမြေမှ အလင်းနှစ် ၁၅၀၀ ကွာဝေးပြီး အိုရိုင်ယွန် ကြယ်စုတန်း၌ တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်
*
ငွေတောင်ဆည်

**ငွေတောင်ဆည်** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကယားပြည်နယ်၊ ဒီမောဆိုးမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသော ဆည်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ငွေတောင်ဆည်သည် အမြင့် ၃၅ ပေရှိ မြေသားတမံဖြစ်ပြီး အလျား ပေ ၆ဝဝဝ ရှိသည်။ ကန်ရေပြင်ကျယ် ဧက ၆၂ဝ ရှိပြီး ကန်ရေပြင် ပမာဏ ဧက ၈၉၂ဝ သိုလှောင်ထားနိုင်၍ ဆည်ရေသောက် ဧရိယာ ၆၂၉၁ ဧကကို စိုက်ပျိုးရေ ပေးဝေနေသော ဆည်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
ငွေတောင်ဆည်ကို ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ငွေကျပ် ၂၀.၁၇ သန်း အကုန်အကျခံ၍ မြေသားတမံအမျိုးအစားအဖြစ် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
မန္တလေးယဉ်ကျေးမှုပြတိုက်

**မန္တလေးယဉ်ကျေးမှုပြတိုက်**သည် မန္တလေး နန်းတော်၏အနောက်ဖက် လမ်း ၈၀ နှင့် ၂၄ လမ်းထောင့်တွင် တည်ရှိသော ပြတိုက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

ရတနာပုံနေပြည်တော်ကို စိုးစံခဲ့သည့် မင်း ၂ ပါးဖြစ်သော မင်းတုန်းမင်းနှင့် သီပေါမင်းတို့၏ အသုံးအဆောင်များနှင့် အခြားဝန်ကြီးများ၏ပစ္စည်းများ၊ ဆရာချုံ၏လက်ရာ ပန်ချီကားများ ခင်းကျင်းပြသထားသည်။

ပြတိုက်ဝင်ကြေးအနေဖြင့် နိုင်ငံခြားသားများအတွက် ၂ ဒေါ်လာနှင့် နိုင်ငံသားများအတွက် လူကြီး ၅၀၀ ကျပ်၊ ကလေး ၂၅၀ ကျပ် ကောက်ခံသည်။

တနင်္လာနေ့မှအပ ကျန်နေ့များတွင် နံနက် ၁၀ နာရီမှ ညနေ ၃ နာရီခွဲအထိ ဖွင့်လှစ်သည်။

## ကိုးကား
လူဦးရေ သိပ်သည်းမှုအလိုက် နိုင်ငံနှင့် နယ်မြေဒေသများ စာရင်း

ဤသည်မှာ လူဦးရေ သိပ်သည်းမှုအလိုက် နိုင်ငံများနှင့် အမှီအခိုနယ်မြေဒေသများ စာရင်းဖြစ်ပြီး လူဦးရေသိပ်သည်းမှုကို တစ် စတုရန်းကီလိုမီတာအလိုက် နေထိုင်သော လူဦးရေအရေအတွက်ဖြင့် တိုင်းတာမှုကို ပြုလုပ်ထားသည်။

အချို့သော အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင်နိုင်ငံများနှင့် ကိုယ်ပိုင်အစိုးရဖြင့် လွတ်လပ်သော နယ်မြေများကို ISO စံညွှန်း ISO 3166-1 အရ ထည့်သွင်းပြုစုထားသည်။ ထို့အပြင် ISO 3166-1 တွင် မပါဝင်သည့် အချို့သော တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအသိအမှတ်ပြုနယ်မြေများလည်း ပါဝင်သည်။ ဇယားရှိ ဧရိယာများတွင် ကုန်းတွင်းရေထု(ကန်၊ မြစ်၊ ရေသိုလှောင်ရာနေရာ)တို့ပါ ပါဝင်သည်။ 

ဤဆောင်းပါး၌ အနောက်ဆုံးကောက်ယူထားသော သန်းခေါင်စာရင်းနှင့် တရားဝင်းခန့်မှန်းစာရင်းတို့တွင် အဓိကအခြေပြုထားသည်။ နိုင်ငံအလိုက် အချက်အလက်များကို အချိန်နှင့်တပြေးညီ ဖော်ပြနိုင်ခြင်းမရှိပဲ United Nations Department of Economic and Social Affairs ၏ လူဦးရေဌာနကြီး(Population Division)၏ online projections တွင် အခြေပြုထားသည်။ 

## လူဦးရေ သိပ်သည်းမှုအလိုက် နိုင်ငံနှင့် နယ်မြေဒေသများ 
အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင်နိုင်ငံများ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သော အမှီအခိုနယ်မြေများနှင့် မဲဆန္ဒနယ်နိုင်ငံများကို *စာလုံးစောင်း*ဖြင့် ပြထားသည်။ 

ဤစာရင်း၌ ဖော်ပြထားသော ဧရိယာများကို များလှစွာသော ရင်းမြစ်များမှ ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။
* ဥရောပသမဂ္ဂသည် ဒေသနိုင်ငံများအဖွဲ့ချုပ်ဆိုသည့်အဆင့်ထက် ကျော်လွန်ပြီး "နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ကဲ့သို့သော" ဝိသေသ လက္ခဏာရှိသည်။ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ၂၈ နိုင်ငံဖြင့် သီးခြားရပ်တည်နေသော အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။ ခန့်မှန်းလူဦးရေသိပ်သည်းမှုမှာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၁၁၆ ဦးရှိနေပြီး ဤစာရင်းတွင်သာ ဖော်ပြမည်ဆိုပါက အဆင့် ၉၅ တွင် တည်ရှိနေမည်ဖြစ်သည်။(population: 506,913,394 on January 1, 2014, area: 4,324,782&nbsp;km2). 
* ဧရိယာတွင် ကုန်းမြေကော ရေထုပါ ပါဝင်သည်။

## လူဦးရေသိပ်သည်းမှု အများဆုံး နိုင်ငံများ
ဤစာရင်းတွင် လူဦးရေသိပ်သည်းမှုအများဆုံး နိုင်ငံ ၁၀၀ ဖြစ်သည်။

## မှတ်စုများ
Public Library of Science

**PLOS** (for **Public Library of Science**) သည် အကျိုးအမြတ်ရရှိရန်မမျှော်မှန်းသည့် အဖွဲ့အစည်းဖြစ်ပြီး သိပ္ပံ၊ နည်းပညာနှင့် စီးပွားရေးတို့တွင် အခမဲ့လွတ်လပ်ရယူခြင်းကိုပေးသည့် ထုတ်ဝေသူအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။ အခမဲ့လွတ်လပ်ရယူနိုင်သည့် ဂျာနယ်များ၊ သိပ္ပံပညာများကို Open content licence ဖြင့်ဖြန့်ချိပေးသည်။ ပထမဆုံးဂျာနယ် PLOS Biology ကို ၂၀၀၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာတွင် ဖြန့်ချိခဲ့ပြီး ဂျာနယ် ၇ခု ဖြန့်ချိပြီးဖြစ်သည်။. ကာလဖိုးနီးယား၊ ဆန်ဖရန်စစ်စကိုတွင် ရုံးရှိပြီး ဥရောပဌာနကို အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ကမ်းဘရစ်မြို့တွင်ထားရှိသည်။ ဖြန့်ချိမှုအတွက် အထောက်အပံ့ကို စာရေးသူများထံမှ ရယူသည်။ 

## သမိုင်းကြောင်း 
Public Library of Science ကို ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် နိုဘယ်ဆုရှင် Harold Varmus က အွန်လိုင်းလက်မှတ်ရေးထိုးခြင်းဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။ Harold Varmus သည် ထိုအချိန်က Memorial Sloan–Kettering Cancer Center ၏ ဒါရိုက်တာဖြစ်ပြီး National Institutes of Health ၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးလည်းဖြစ်သည်။ စတန်းဖို့တက္ကသိုလ်မှ ဇီဝဓာတုပညာရှင် Patrick O. Brown နှင့် ကာလဖိုးနီးယားတက္ကသိုလ်မှ ကွန်ပျူတာဆိုင်ရာဇီဝဗေဒသိပ္ပံပညာရှင် Michael Eisen နှင့် ဘာကလေအမျိုးသားဓာတ်ခွဲခန်းမှ လောရင့်တို့ပါဝင်ခဲ့သည်။
.  

## စီးပွားရေးမော်ဒယ် 
## ထုတ်ဝေမှုများ 
* *PLOS Biology*, ; October 2003
* *PLOS Medicine*, ; October 2004
* *PLOS Computational Biology*, ; June 2005
* *PLOS Genetics*, ; July 2005
* *PLOS Pathogens*, ; September 2005
* *PLOS Clinical Trials* ; May 2006, later merged into *PLOS ONE*
* *PLOS ONE*, ; December 2006
* *PLOS Neglected Tropical Diseases*, ; October 2007
* *PLOS Hub for Clinical Trials*, third quarter 2007
* *PLOS Currents*, ; August 2009

## အခြားတွဲဖက်လုပ်ဆောင်သူများ 
In April 2017, PLOS was one of the founding partners in the Initiative for Open Citations.

## ဌာနချုပ် 
## အခြားကြည့်ရှုရန် 
* List of open-access journals
* arXiv e-print archive
* Open Archives Initiative
* Open Access Scholarly Publishers Association, of which PLOS is a founding member

## အောက်ခြေမှတ်စု 
## ကိုးကား 
## ပြင်ပမှကြည့်ရှုရန် အင်တာနက်စာမျက်နှာများ 
* 
* Harold Varmus's short talk: "Changing the Way We Publish" 
* Editorial in the 7 August 2003 edition of *The New York Times* concerning Public Library of Science journals
တိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်

**တိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်** သည် အိုင်ဗရီကို့စ်နိုင်ငံရှိ အမျိုးသားဥယျာဉ်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး အနောက်အာဖရိကရှိ မိုးသစ်တောများတွင် နောက်ဆုံးကျန်ရှိခဲ့သော မိုးသစ်တောများထဲမှ တစ်ခု ပါဝင်သော ဥယျာဉ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုဥယျာဉ်အတွင်း ပါရှိသော ဒေသရင်း တိရစ္ဆာန်များ နှင့် ဒေသရင်း အပင်များကြောင့် ယူနက်စကိုမှ ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာစာရင်း ၌ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ တိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်အတွင်းရှိ နို့တိုက်သတ္တဝါ မျိုးစိတ် ၅ ခုမှာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး သမဂ္ဂမှ အနီရောင် အဆင့် သတ်မှတ်ထားသော မျိုးသုဉ်းရန် စိုးရိမ်ရသည့် အခြေအနေရှိပြီး ၎င်းတို့မှာ ရေမြင်းပု၊ သံလွင်ကိုလိုဘတ်စ် မျောက်၊ ကျားသစ်များ၊ ချင်ပန်ဇီမျောက်ဝံများ နှင့် ဂျန်တင့်န် ဒရယ်ညို တို့ ဖြစ်ကြသည်။ 

တိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်သည် အိုင်ဗရီကို့စ် ကမ်းရိုးတန်းမှ ၁၀၀ ကီလိုမီတာခန့် အကွာတွင်ရှိပြီး လိုင်ဘေးရီးယားနိုင်ငံ နယ်စပ်တွင် ရှိကာ ကာဗယ်လီမြစ် နှင့် ဆက်ဆန်ဒရာမြစ်တို့ ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ဧရိယာ အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် ၃,၃၀၀ စတုရန်းကီလိုမီတာရှိပြီး ၃၉၆ မီတာ အထိ ကြားခံနယ်မြေ ၂၀၀ ကီလိုမီတာ ရှိသည်။ 

တိုင်းသစ်တောထိန်းသိမ်းရေး နယ်မြေသည် ၁၉၂၆ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဥယျာဉ် အဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် ယူနက်စကိုမှ ဇီဝရပ်ဝန်းထိန်းသိမ်းရေး နယ်မြေ အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ စာရင်းသို့ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ 

တိုင်းသစ်တောသည် အီဗိုလာ ဗိုင်းရပ်စ်များ ပေါက်ဖွားရာ သဘာဝ နေရာဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေး အဖွဲ့မှ ထိုထိန်းသိမ်းရေး ဒေသသည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်ဖြစ်သော အဘစ်ဂျန် နှင့် နီးစပ်သည့် အတွက် စိုးရိမ်ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားထားသည်။

## ကိုးကား
ဥက္ခိတ္တာနုဝတ္တိကာပါရာဇိက

အမှု—**သံဃာကနှင်ထုတ်ထားသောရဟန်း၏နောက်လိုက်လုပ်မှု။ 

အမှုသည်—**ထုလ္လနန္ဒာ။ 

## ထုလ္လနန္ဒာ
[ဘိက္ခုပါစိတ်, သပ္ပါဏကဝဂ်၌ အရိဋ္ဌသိက္ခာပုဒ်ဟု ပါရှိခဲ့၏၊ ထိုသိက္ခာပုဒ်၌လာသော အရိဋ္ဌရဟန်းကို သံဃာက အပေါင်းအသင်း မလုပ်ဖို့ရန် ဝိနည်းထုံးစံအတိုင်း နှင်ထုတ်ထား၏။ ထုလ္လနန္ဒာသည် ထိုအရိဋ္ဌရဟန်း၏ အယူဝါဒကို သဘောတူသောအားဖြင့် နောက်လိုက်လုပ်နေ၏၊ ထိုကြောင့်ဤသိက္ခာပုဒ်ကိုပညတ်တော်မူရလေသည်။ 

## သိက္ခာပုဒ်
ယာ ပန ဘိက္ခုနီ သမဂ္ဂေန သံဃေန ဥက္ခိတ္တံ ဘိက္ခုံ ဓမ္မေန ဝိနယေန သတ္ထုသာသနေန အနာဒရံ အပ္ပဋိကာရံ အကတသဟာယံ တမနုဝတ္တေယျ, သာ ဘိက္ခုနီ ဘိက္ခုနီဟိ ဧဝမဿ ဝစနီယာ ‘‘ဧသော ခေါ, အယျေ, ဘိက္ခု သမဂ္ဂေန သံဃေန ဥက္ခိတ္တော, ဓမ္မေန ဝိနယေန သတ္ထုသာသနေန အနာဒရော အပ္ပဋိကာရော အကတသဟာယော, မာယျေ, ဧတံ ဘိက္ခုံ အနုဝတ္တီ’’တိ, ဧဝဉ္စ သာ ဘိက္ခုနီ ဘိက္ခုနီဟိ ဝုစ္စမာနာ တထေဝ ပဂ္ဂဏှေယျ, သာ ဘိက္ခုနီ ဘိက္ခုနီဟိ ယာဝတတိယံ သမနုဘာသိတဗ္ဗာ တဿ ပဋိနိဿဂ္ဂါယ, ယာဝတတိယံ စေ သမနုဘာသိယမာနာ တံ ပဋိနိဿဇ္ဇေယျ, ဣစ္စေတံ ကုသလံ, နော စေ ပဋိနိဿဇ္ဇေယျ, အယမ္ပိ ပါရာဇိကာ ဟောတိ အသံဝါသာ ဥက္ခိတ္တာနုဝတ္တိကာ။

## မြန်မာပြန်
ညီညွတ်သော သံဃာတော်သည် သဘောအားဖြင့် မှန်ကန်၍, စစ်ဆေး မေးမြန်းမှု သူ့ အပြစ်ကို အမှတ်ရစေမှု ဟူသော ဝိနည်းထုံးတမ်းအတိုင်း စစ်ဆေး-သတိပေး၍ ဉတ်ကမ္မဝါစာဖြင့် ကျကျနန နှင်ထုတ်ထားသော, နှင်ထုတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် ဉ တ်ကမ္မဝါစာကိုလည်း အရေးမစိုက်သော, ထိုနှင်ထုတ်ကံ ငြိမ်းအောင် (ရုပ်သိမ်းအောင်) ကုစားခြင်းလည်း မရှိသော, ကံကြီး ကံငယ်ကိစ္စ သူ့ကို အပေါင်းအဖေါ်မရှိသော (အရိဋ္ဌကဲ့သို့သော) ရဟန်းကို အကြင် ဘိက္ခုနီသည် နောက်လိုက်လုပ်၏။

ထိုဘိက္ခုနီကို “ထိုရဟန်းသည် ဝိနည်းထုံးတမ်းအတိုင်း နှင်ထုတ်ထားသော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ကြောင်း ပြောပြ၍ သူ့ အယူဝါဒသို့ မလိုက် ဖို့ရန်” ပြောပြရမည်၊ ထိုသို့ပြောပါလျက် နဂိုအတိုင်း မလျှော့ဘဲ သူ့ဝါဒကိုပင် အကောင်းအနေမျိုးဖြင့် ချီးမြှောက် နေသေးလျှင် ထိုဘိက္ခုနီကို ထိုအယူဝါဒစွန့်ဖို့ရာ ဉတ်ကမ္မဝါစာဖြင့် ၃-ကြိမ် တိုင်တိုင် ဆုံးမရမည်၊ ထိုသို့ဆုံးမ၍ သူ့ အယူစွန့်လျှင် ကောင်း၏၊ (ပါရာဇိက အာပတ်မသင့်သေး၊) မစွန့်လျှင်ကား ဥက္ခိတ္တာနုဝတ္တိကာ မည်သော ပါရာဇိကသို့ ရောက်တော့၏၊ ဘိက္ခုနီကောင်းတို့နှင့် အပေါင်းအသင်း မရှိရတော့။ 

## ကိုးကား