open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ဟရုနတောင်

**ဟရုနတောင်** (榛名山, Haruna-san) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟွန်းရှူးကျွန်းအရှေ့ပိုင်း၊ ခန်းတိုးဒေသ၊ ဂွန်းမခရိုင်ရှိ တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

## အကြောင်းအရာ
ဟရုနတောင်သည် လွန်ခဲ့သည့် နှစ် ၃၀၀,၀၀၀ က စတင်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးအကြိမ် ပေါက်ကွဲခဲ့သည်မှာ ၅၅၀ အေဒီကာလ ဖြစ်သည်။ တောင်သည် မီးတောင်တစ်ခုဖြစ်ကာ အနောက်ဘက်တွင် ဟရုနရေကန်ရှိသည်။ ရေကန်၏ အနောက်ဘက်တွင် ခမွန်းဂတောင်ရှိပြီး။ ဟရုနတောင်တွင် တောင်ထိပ်များစွာရှိသည့်အနက်မှ အမြင့်ဆုံစ်ကာ ၁၄၄၉ မီတာ (၄၇၅၄ ပေ) ရှိသည်။
 and Lake Haruna.]]

တောင်၏ အရှေ့ဘက်တွင် ကန်တစ်ခု ရှိသည်။ တောင်၏ တောင်ဘက်နှင့် အနောက်တောင်ဘက်သည် တခဆခိမြို့၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း ရှိနေသည်။ အရှေ့ဘက်ရှိ ရှိဘုခဝမြို့သည် ဟရုနရေကန်အနီးသို့ ချည်းကပ်တည်ရှိနေသည်။ ရှင်းတိုရွာနှင့် ယောရှိအိုခမြို့တို့သည် တောင်၏ အရှေ့တောင်ဘက်တောင်စောင်းတွင် ရှိဩသည်။ မြောက်ဘက်နှင့် အနောက်မြောက်ဘက်တောင်စောင်းများသည် ဟိဂရှိအဂဆွတ်မမြို့အတွင်း တည်ရှိနေကြသည်။ တောင်ထိပ်သည် တခဆခိမြို့နှင့် ဟိဂရှိအဂဆွတ်မမြို့တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် ရှိသည်။

ဟရုနတောင်နှင့်အတူ အခဂိတောင်၊ မယောဂိတောင်များကို "ဂျောမိုးတောင်သုံးခု" ဟု ခေါ်သည်။ ဂျောမိုးဆိုသည်မှာ ဂွန်းမကို ခေါ်ဝေါ်သည့် ရှေးအသုံးဖြစ်သည်။

## ထင်ရှားသည်များ
## ရာသီဥတု
## ရုပ်ပုံ

File:Mount Haruna Relief Map, SRTM-1.jpg|Relief Map
File:Mount Haruna Mountaintop Relief Map, SRTM-1, Unmarked.jpg|တောင်ထိပ်
File:HarunaSan.jpg|တောင်ဘက်မှ ရိုက်ယူထားသည့် ဟရုနတောင်အောက်ခြေ
Image:Haruna02.JPG|ခမွန်းဂတောင်
File:Harunasan Ropeway Haruna-Kogen Station.jpg|ဟရုနဆန်ကေဘယ်ကြိုးလိုင်း
File:26 Kozuke.jpg|ဟိရိုရှိဂဲ

## ပြင်ပလင့်များ
* Harunasan - Japan Meteorological Agency 
*  - Japan Meteorological Agency
* Haruna San - Geological Survey of Japan

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
အွန်းနဲဘဲဆွတ်တောင်

**အွန်းနဲဘဲဆွတ်တောင်** (遠音別岳, Onnebetsu-dake) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးကျွန်း၏ ရှိရဲတိုခိုကျွန်းဆွဲတွင် တည်ရှိသည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နဲမုရိုမြို့၊ ရှရိဒေသရှိ ရှရိမြို့နှင့် မဲနရှိဒေသရှိ ရအုဆုမြို့တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် ရှိသည်။ တောင်ထိပ်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၁၃၃၀.၄ မီတာ (၄၃၆၅ ပေ) တွင် ရှိသည်။

## ပြင်ပလင့်များ
* 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ခရိဖုရိတောင်

**ခရိဖုရိတောင်** (狩振岳, Karifuri-dake) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးကျွန်း၊ ဟိဒခတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤတောင်သည် ရှိမုခပ်ပုမြို့နှင့် မိနမိဖုရနိုမြို့တို့အကြားတွင် ရှိသည်။ ၁၃၂၃.၂ မီတာ (၄၃၄၁.၂ ပေ) မြင့်သည်။ တောင်သည် မုမြစ် (ဟော့ကိုင်းဒိုး) အတွက် ရေရရှိရာ အရင်းအမြစ်လည်း ဖြစ်သည်။

ခရိဖုရိတောင်ကို မတူညီသည့် ကျောက်အမျိုးအစားနှစ်ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ အနောက်ဘက်ခြမ်းသည် သက်တမ်း နှစ်၃၂ မှ ၄၀ သန်းကာလရှိပြီဖြစ်သည့် plutonic ကျောက်ဆောင်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ အရှေ့ဘက်ခြမ်းသည် သက်တမ်း နှစ် ၂၀ မှ ၅၀ သန်းရှိပြီဖြစ်သည့် metamorphic ကျောက်ဆောင်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ရိုင်းဒန်းတောင်

**ရိုင်းဒန်းတောင်** (雷電山, Raiden-yama) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးကျွန်း၊ ရန်းခိုရှိမြို့နှင့် အိဝနိုင်းမြို့တို့အကြားနယ်နိမိတ်ပေါ်တွင်ရှိသည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤတောင်သည် "ရိုင်းဒန်းမီးတောင်အုပ်စု" တွင် ပါဝင်သည်။

## ကိုးကား
* Geographical Survey Institute

ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ခမိတခိတောင်

**ခမိတခိတောင်** (上滝山, Kamitaki-yama) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးကျွန်းရှိ ဟိဒခတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့်တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ဂျခုချိတောင်

**ဂျခုချိတောင်**  (寂地山, Jakuchi-san) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိမနဲခရိုင်၊ ယောရှိခမြို့နှင့် ယာမဂုချိခရိုင်၊ အိဝခုနိမြို့တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် ရှိသည့်တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

ဤတောင်သည် ယာမဂုချိခရိုင်တွင် အမြင့်ဆုံးတောင်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ချိတိုခနိအုရှိတောင်

**ချိတိုခနိအုရှိတောင်** (チトカニウシ山, Chitokaniushi-san) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးကျွန်း၊ အန်းဂရုမြို့နှင့် ခမိခဝမြို့တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် ရှိသည်။ ဤတောင်သည် "ခိတမိတောင်တန်း" တွင် ပါဝင်ကာ ဒုတိယမြောက်အမြင့်ဆုံးတောင် ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
နခနိုတောင်ထိပ်

**နခနိုတောင်ထိပ်** (中ノ峰, Nakano-hō) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးကျွန်းရှိ ဟိဒခတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့်တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
* Google Maps
* Geographical Survey Institute

ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
နိရှိခဝတောင်

**နိရှိခဝတောင်** (西川岳, Nishikawa-dake) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးကျွန်း၊ ဟိဒခတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
* Google Maps
* Geographical Survey Institute
* Hokkaipedia

ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
အိအိုးတောင် (ရှိရဲတိုခို)

**အိအိုးတောင်** (硫黄山, Iō-zan)  သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးကျွန်း၊ ရှိရဲတိုခိုကျွန်းဆွယ်ရှိ လှုပ်ရှားနေသည့် မီးတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤတောင်သည် ရှရိမြို့၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း တည်ရှိသည်။ ၁၈၈၉ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၃၆ ခုနှစ်ပေါက်ကွဲမှုများတွင် ဆာလဖာအရည်များ ပန်းထွက်ခဲ့သဖြင့် ဤတောင်ကို လူသိများခဲ့သည်။ အိအိုးတောင်၏ အမည်အဓိပ္ပါယ်မှာ "ဆာလဖာတောင်" ဖြစ်သည်။ ဤမီးတောင်၏ တောင်ထိပ်တွင် မီးတောင်ဝနှစ်ခုနှင့် ချော်ရည်ထွက်လာသဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အမိုးခုံးသဏ္ဌာန်တောင်ကုန်းတစ်ခု ရှိသည်။

## ပေါက်ကွဲမှုမှတ်တမ်း
မီးတောင်လှုပ်ရှားမှုများသည် အနည်းဆုံး နှစ် ၂၄၀,၀၀၀ အကြာက စတင်ခဲ့သည်။ အိအိုးတောင်သည် အောက်ပါအချိန်ကာလများတွင် ပေါက်ကွဲခဲ့သည်။
#850 AD ± 500 years
#1857–1858
#23–26 September 1876
#24–26 November 1880
#9–26 August 1889
#15 June 1890–unknown
#December 1935–October 1936

## ပြင်ပလင့်များ
* 
* Shiretoko-Iozan - Japan Meteorological Agency 
*  - Japan Meteorological Agency

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ရှင်းဒိုင်းနိချိတောင်

**ရှင်းဒိုင်းနိချိတောင်** (新大日) သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့်တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အမြင့် ၁၃၄၀ မီတာ (၄၃၉၆ ပေ) ရှိသည်။ "တန်းဇဝ - အိုးယမ အမျိုးသားဥယျာဉ်" အတွင်းတွင်တည်ရှိသည့်တောင်ဖြစ်သည်။

"ယဘိဆွတ်တောင်တက်လမ်း" မှတဆင့်  တောင်သို့အလွယ်တကူ တက်ရောက်နိုင်သည်။ 

## ရုပ်ပုံများ

Image:Sannoto06.jpg|ဆန်းနိုတိုတောင်မှ မြင်ရသည့် တိုးတောင်၊ ရှင်းဒိုင်းနိချိတောင်နှင့် တန်းဇဝတောင်
Image:Shindainichi01.jpg|ဂယောဂျတောင်မှ မြင်ရသည့် ရှင်းဒိုင်းနိချိတောင်
Image:Shindainichi02.jpg|ရှင်းဒိုင်းနိချိတောင်ထိပ်ရှိ တဲငယ်
Image:Shindainichi03.jpg|ရှင်းဒိုင်းနိချိတောင်မှ မြင်ရသည့် အိုဒဝရမြို့နှင့် အိဇုကျွန်းဆွယ်

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
အိုခုတော့ပုတောင်

**အိုခုတော့ပုတောင်**  (奥徳富岳, Okutoppu-dake) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးကျွန်း၊ အိရှခိရိမြို့နှင့် ရှင်းတိုဆွတ်ခဝမြို့တို့အကြားနယ်နိမိတ်ပေါ်တွင်ရှိသည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤတောင်ကို "အိရှိရခိခတောင်" (尾白利加山, Oshirarika-san) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ရှောခန်းဘဲဆွတ်ဒခဲတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့်တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
အိုဆိုရခန်တောင်

**အိုဆိုရခန်တောင်** (恐羅漢山, Osorakan-zan) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိမနဲခရိုင်ရှိ မဆုဒမြို့နှင့် ဟိရိုရှီးမားခရိုင်၊ အိခိတခတမြို့တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင်ရှိသည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ "နိရှိ - ချူးဂိုခုဆန်းချိအမျိုးသားဥယျာဉ်" အတွင်းတည်ရှိသည့် တောင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤတောင်သည် ရှိမနဲခရိုင်နှင့် ဟိရိုရှီးမားခရိုင် နှစ်ခုစလုံးတွင် အမြင့်ဆုံးတောင်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ခိတမိတောင်တန်း

**ခိတမိတောင်တန်း**  (北見山地, Kitami-sanchi) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးကျွန်းရှိ တောင်တန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဂျပနိုင်ငံ၏ အခြားသောတောင်တန်းများနှင့် မတူသည့်အချက်မှာ ခိတမိတောင်တန်းသည် ငလျင်လှုက်ရှားမှုနည်းပါးသည့် အချက်ဖြစ်သည်။

ခိတမိတောင်တန်းသည် အိရှိခရိတောင်တန်း၏ မြောက်ဘက်နှင့် တဲရှိအိုတောင်တန်း၏ အရှေ့ဘက်တွင် ရှိသည်။ ယူဘရိတောင်တန်းနှင့် ခိတမိတောင်တန်းအကြားကို ချိုင့်ဝှမ်းတစ်ခုဖြင့် ခြားထားသည်။ ခိတမိတောင်တန်း၏ အမြင့်ဆုံးအမှတ်မှာ "တဲရှိအိုတောင်" ဖြစ်သည်။

## ပါဝင်သည့်တောင်များ
*  (1,558m)
*  (1,446m)
*  (1,345m)
*  (1,142m)
*  (1,129m)
*  (987m)
*  (818m)

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
အပြန်အလှန် အကျိုးပြုခြင်း (ဇီဝဗေဒ)

**အညမညသဟဇီဝန**() သို့မဟုတ် **အပြန်အလှန်အကျိုးပြု အတူတကွနေထိုင်ခြင်း**()ဆိုသည်မှာ မတူညီသော မျိုးစိတ်နှစ်ခု သို့မဟုတ် နှစ်ခုထက်ပိုသော ဇီဝရုပ်စုများအကြား အပြန်အလှန် အကျိုးပြု၍ ယှဉ်တွဲနေထိုင်ကြသည့် ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ ဆက်ဆံရေးမျိုးကို ဆိုလိုသည်။ ဤဆက်ဆံရေးတွင် ပါဝင်ကြသည့် သက်ရှိအားလုံးသည် တစ်ဦးထံမှတစ်ဦး အကျိုးကျေးဇူး အသီးသီး ရရှိကြသည်။ 

## အမျိုးအစားများ 
အညမညသဟဇီဝနကို ၎င်းတို့၏ မှီခိုမှု အတိုင်းအတာပေါ် မူတည်၍ အဓိကအားဖြင့် နှစ်မျိုးခွဲခြားနိုင်သည် -
* မရှိမဖြစ် အညမညသဟဇီဝန (Obligate mutualism): ပါဝင်သော သက်ရှိများသည် တစ်ဦးကိုတစ်ဦး လုံးဝမှီခိုနေရပြီး ခွဲခြား၍ မရှင်သန်နိုင်သော အခြေအနေဖြစ်သည်။ ဥပမာ - မှိုနှင့် ရေညှိ ပေါင်းစပ်ထားသော လိုက်ကင် (Lichen)။
* ရွေးချယ်ခွင့်ရှိသော အညမညသဟဇီဝန (Facultative mutualism): သက်ရှိများသည် အတူတကွ ရှင်သန်ခြင်းဖြင့် အကျိုးကျေးဇူး ရရှိသော်လည်း၊ တစ်ဦးတည်း သီးခြားရှင်သန်ရန်လည်း ဖြစ်နိုင်သော အခြေအနေဖြစ်သည်။

## အပြန်အလှန် အကျိုးပြုပုံ နည်းလမ်းများ 
သက်ရှိများ အပြန်အလှန် ဖလှယ်ကြသော အကျိုးကျေးဇူးများကို အောက်ပါအတိုင်း အမျိုးအစားခွဲခြားနိုင်သည် -
### အာဟာရဆိုင်ရာ အညမညသဟဇီဝန (Resource-resource mutualism) 
သက်ရှိနှစ်ခုစလုံးက အာဟာရဓာတ်များကို အပြန်အလှန် ဖလှယ်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ဥပမာ - ပဲမျိုးရင်းဝင်အပင်များ၏ မြစ်ဖုများတွင် နေထိုင်သော ရိုင်ဇိုဘီယမ် (Rhizobium) ဗက်တီးရီးယားများသည် အပင်အတွက် လိုအပ်သော နိုက်ထရိုဂျင်ကို ဖမ်းယူပေးပြီး၊ အပင်က ဘက်တီးရီးယားအတွက် လိုအပ်သော ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ် (သကြားဓာတ်) ကို ပြန်လည်ပေးအပ်သည်။
### ဝန်ဆောင်မှုနှင့် အာဟာရဆိုင်ရာ အညမညသဟဇီဝန (Service-resource mutualism) 
သက်ရှိတစ်ခုက ဝန်ဆောင်မှု (ဥပမာ - ကာကွယ်ပေးခြင်း၊ မျိုးပွားပေးခြင်း) ပေးပြီး ကျန်တစ်ခုက အာဟာရ ပြန်ပေးခြင်းဖြစ်သည်။
* ဝတ်မှုံကူးခြင်း: ပျား၊ လိပ်ပြာနှင့် ငှက်များသည် ပန်းဝတ်ရည်ကို အစာအဖြစ် စားသုံးပြီး အပင်များ၏ မျိုးပွားခြင်း (ဝတ်မှုံကူးခြင်း) ကို ကူညီပေးသည်။
* မျိုးစေ့ပြန့်ပွားခြင်း: သတ္တဝါများက အသီးများကို စားသုံးပြီးနောက် အခြားတစ်နေရာတွင် မစင်စွန့်ခြင်းဖြင့် အပင်များ၏ မျိုးစေ့ကို ပြန့်ပွားစေသည်။
### ဝန်ဆောင်မှုဆိုင်ရာ အညမညသဟဇီဝန (Service-service mutualism) 
နှစ်ဦးစလုံးက ဝန်ဆောင်မှု အပြန်အလှန်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ဥပမာ - ပင်လယ်မှော် (Sea Anemone) နှင့် လူကောင်ငါး (Clownfish) တို့၏ ဆက်ဆံရေးတွင် ငါးက မှော်ပင်ကို ရန်သူငါးများရန်မှ ကာကွယ်ပေးသကဲ့သို့၊ မှော်ပင်ကလည်း ငါးကို ဘေးကင်းရာ နေရာအဖြစ် ခွင့်ပြုထားသည်။
## ဂေဟစနစ်အတွင်း အရေးပါပုံ 
အညမညသဟဇီဝနသည် ကမ္ဘာ့ဂေဟစနစ်၏ အခြေခံအုတ်မြစ် ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ကုန်းနေအပင်များ၏ ၈၀% ကျော်သည် မြေဆီလွှာအတွင်းရှိ မှိုများနှင့် အညမညသဟဇီဝန ပြုလုပ်ခြင်း (Mycorrhizae) အားဖြင့် အာဟာရ စုပ်ယူကြရသည်။ ထို့ပြင် သမုဒ္ဒရာအတွင်းရှိ သန္တာကျောက်တန်းများသည်လည်း တစ်ဆဲလ်တည်းရှိသော ရေညှိများနှင့် အပြန်အလှန် အကျိုးပြုခြင်းဖြင့်သာ တည်ဆောက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။

## ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် 
* အနုပဃာတသဟဇီဝန (Commensalism)
* ဥပဃာတသဟဇီဝန (Parasitism)
* ဂေဟစနစ် (Ecosystem)
ဘက်ပိရိဂအိတောင်

**ဘက်ပိရိဂအိတောင်** (ベッピリガイ山, Beppirigai-san) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးကျွန်း၊ ဟိဒခတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့်တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
* Shyun Umezawa, Yasuhiko Sugawara, and Jun Nakagawa, *Hokkaidō Natsuyama Gaido 4: Hidaka Sanmyaku no Yamayama* (北海道夏山ガイド4日高山脈の山やま), Sapporo, Hokkaidō Shimbunshya, 1991. 
* Google Maps
* Geographical Survey Institute

ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ဆွတ်ရုမိတောင်

(left)]]

**ဆွတ်ရုမိတောင်** (鶴見岳, Tsurumi-dake) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုးအိတခရိုင်၊ ဘက်ပုမြို့ရှိ မီးတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အမြင့် ၁၃၇၄.၅ မီတာ (၄၅၁၀ ပေ) ရှိသည်။

## အကြောင်းအရာ
ဆွတ်ရုမိတောင်သည် မီးတောင်ချော်ရည်ကျဆင်းရာမှဖြစ်လာသည့် အခုံးသဏ္ဌာန်ရှိသည့်မီးတောင်ဖြစ်သည်။ ဤတောင်တွင် ခုရနိုတိုတောင်၊ အုချိတောင်နှင့် ဂရန်တောင် စသည့်တောင်များအပါဝင်အတွင် တောင်ထိပ်များစွာရှိသည်။ ဤတောင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ တောင် ၃၀၀ စာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ "အဆိုခုဂျူးအမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် တည်ရှိသည်။

## တောင်တက်လမ်း
ခင်တဲဆွတ်ဘက်ပုကေဘယ်ကြိုးလိုင်းကို စီးနင်းကာ တောင်ထိပ်သို့ အလွယ်တကူတက်ရောက်နိုင်သည်။ တောင်ထိပ်အထိ လမ်းလျှောက်ကာ တက်ရောက်မည်ဆိုပါက တိုရိအိမအဲဘတ်စကားမှတ်တိုင်မှတဆင့် ၂ နာရီခန့်ကြာမြင့်သည်။ ဟိဂရှိတိုဇန်းဂုချိဘတ်စကားမှတ်တိုင်မှတဆင့် တက်ရောက်ပါက ၂ နာရီခွဲကြာမြင့်သည်။

## သွားလာရေး
* ဆွတ်ရုမိဆန်းဂျောဘူတာ (Tsurumi Sanjo Station)
* တိုရိအိမအဲဘတ်စကားမှတ်တိုင် (Toriimae Bus Stop)
* ဟိဂရှိတိုဇန်းဂုချိဘတ်စကားမှတ်တိုင် (Higashi Tozanguchi Bus Stop)

## ရုပ်ပုံ

File:View of volcanoes on west side of Beppu City from south side of Matogahama Park.JPG|ESE ဘက်ခြမ်း
File:Mt.Tsurumidake 03.jpg|အနောက်ဘက်ခြမ်း

## ပြင်ပလင့်များ
* Tsurumidake and Garandake: National catalogue of the active volcanoes in Japan - Japan Meteorological Agency
* Tsurumi Dake - Geological Survey of Japan
* 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ဟိုရိုဟိုရိုတောင်

**ဟိုရိုဟိုရိတောင်** (ホロホロ山, Horohoro-yama) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးကျွန်း၊ ရှိရအိုအိမြို့နှင့် ဒတဲမြို့တို့အကြားနယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် ရှိသည့် တောင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤတောင်သည် အိဘုရိစီရင်စုခွဲတွင် အမြင့်ဆုံးတောင်ဖြစ်သည်။ တောင်ပေါ်မှ တိုးယရေကန်၊ ရှိခိုဆွတ်ရေကန်၊ ယောတဲအိရေကန်၊ အဲနိဝရေကန်နှင့် ဆက်ပိုရိုမြို့၏ မြို့စွန်နေရာများအထိ မြင်နိုင်သည်။

## ပြင်ပလင့်များ
* Geographical Survey Institute

## ကိုးကား
• 

ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
အုရှိရိုတောင်

**အုရှိရိုတောင်** (後山, Ushiro-yama) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုခယမခရိုင်၊ မိမဆခမြို့နှင့် ဟယောဂေါ့ခရိုင်၊ ရှိဆိုးမြို့တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်ရှိ တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤတောင်သည် အိုခယမခရိုင်တွင် အမြင့်ဆုံးတောင် ဖြစ်ပြီး၊ ဟယောဂေါ့ခရိုင်တွင် တတိယမြောက်အမြင့်ဆုံးတောင် ဖြစ်သည်။ ဟယောဂေါ့ခရိုင်တွင် ဤတောင်ကို "အိတဘမိဆန်" ဟုလည်း ခေါ်သည်။ တော့တိုရိခရိုင်တွင်မူ ဤတောင်ကို "အုရှိရိုနိုဆန်း" ဟု ခေါ်ကြသည်။

## အကြောင်းအရာ
အုရှိရိုတောင်သည် ချူးဂိုခုတောင်တန်းတွင်ပါဝင်သည့် တောင်ဖြစ်သည်။ ချူးဂိုခုတောင်တန်းသည် "ဟယောနိုတဆန်း - အုရှိရိုယမ - နဂိုဆန်းအမျိုးသားဥယျာဉ်" တွင် ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် ဟယောဂေါ့တောင် ၅၀၊ ခင်ခိတောင် ၁၀၀ နှင့် ချူးဂိုခုတောင် ၁၀၀ စာရင်းတို့တွင်လည်း ပါဝင်သည့်တောင်ဖြစ်သည်။

## ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှုနှင့် သမိုင်းကြောင်း
အုရှိရိုတောင်သည် ဤဒေသတွင် ရှုးဂန်းဒိုးဘာသာ၏ အချက်အချာနေရာဖြစ်သည်။ ဤတောင်ကို "နိရှိအိုးမိနဲ" ဟုခေါ်သည်။ အိုမိနဲဆိုသည်မှာ "အနောက်အိုမိနဲ" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ အိုမိနဲသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ရှုဂန်းဒိုးဘာသာအတွက် အရေးအပါဆုံးတောင်တောင်၏ အမည်ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသရှိ ဇာတ်လမ်းများအရ တောင်တွင် ရှုဂန်းဒိုးဘာသာကို တည်ထောင်သူ En no Gyōja သည် ၇ ရာစုတွင် လေ့ကျင့်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ရှုဂန်းဒိုးဘာသာကို လေ့ကျင့်သူများဖြစ်သည့် "ရှုဂန်းရှ" များအတွက် အနှောက်အယှက်မဖြစ်စေရန် တောင်၏ အချို့နေရာများတွင် အမျိုးသမီးများဝင်ရောက်ခြင်းကို တားမြစ်ထားသည်။

## ကိုးကား
* Ministry of Environment of Japan
* Official Home Page of the Geographical Survey Institute in Japan 
* Mimasaka Tourism Navigation
* ‘Shinban Furusato Hyōgo 50 San’, Hyōgo-ken Sangaku Renmei

ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ဆိုအဲမဆွတ်တောင်

**ဆိုအဲမဆွတ်တောင်**  (ソエマツ岳, Soematsu-dake) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးကျွန်း၊ ဟိဒခတောင်တန်းတွင ပါဝင်သည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
## ကိုးကား
* Google Maps
* Geographical Survey Institute
* Hokkaipedia

ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ခန်းမုရိတောင် (ဂိဖု၊ ဖုခုအိ)

**ခန်းမုရိတောင်** (冠山, Kanmuri-yama) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂိဖုခရိုင်နှင့် ဖုခုအိခရိုင်တို့အကြားနယ်နိမိတ်ပေါ်ရှိ တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၁၂၅၆.၆ မီတာ (၄၁၂၃ ပေ) ရှိသည်။ ဤတောင်သည် ရောဟခုတောင်တန်း၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ အိဘိမြစ်၏ ရေရရာ အရင်းအမြစ်လည်း ဖြစ်သည်။

တောင်ထိပ်သည် လူဆယ်ယောက်စာသာဆံ့ပြီး ကျဉ်းမြောင်းသည်။ သို့သော်လည်း ထိုနေရာမှာ တောင်၏ ပတ်ပတ်လည်မြင်ကွင်းကို ကြည့်ရှုနိုင်သည်။ 

## တောင်တက်ခြင်း
တောင်သို့ တက်ရောက်ရာလမ်းတစ်ခုကို ပြုလုပ်ထားသည်။ ၎င်းလမ်းသည် တောင်ထိပ်အထိ ၂ နာရီခန့် ကြာသည်။ တက်လမ်းအစတွင် နက်စောက်သည့်တက်လမ်းနေရာများစွာ ရှိသည်။ တောင်ထိပ်အနီးတွင် လမ်းဆုံတစ်ခုရှိသည်။ လမ်းဆုံမှ လက်ဝဲဘက်သို့ သွားပါက ခန်းမုရိမြေပြန့်နေရာရှိပြီး၊ လက်ယာဘက်သို့ သွားပါက တောင်ထိပ်သို့ ရောက်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
အိုအခန်းတောင်

**အိုအခန်းတောင်** (雄阿寒岳, Oakan-dake) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးကျွန်း၊ အခန်အမျိုးသားဥယျာဉ်တွင်ရှိသည့် မီးတောင်တစ်ခုဖြစ်သည်။

## ပထဝီသွင်ပြင်ဆိုင်ရာ
အိုအခန်တောင်သည် အခန်ရေကန်၏ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ရှိသည်။ တောင်ထိပ်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၁၃၇၀ မီတာ (၄၄၉၀ ပေ) တါင် ရှိသည်။ မီတောင်ခုံးသည် အချို့နေရာများတွင် အချင်း ၈ ကီလိုမီတာ (၅ မိုင်)  ရှိသည်။ 

 zone on Mount Oakan, looking toward Mount Meakan. (July 2008)]]

## ပြင်ပလင့်များ
* Oakandake - Japan Meteorological Agency 
*  - Japan Meteorological Agency
* Oakan Dake - Geological Survey of Japan
* Akan: Global Volcanism Program - Smithsonian Institution

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ပိရိဂအိတောင်

**ပိရိဂအိတောင်** (ピリガイ山, Pirigai-yama) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးကျွန်း၊ ဟိဒခတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
မိမုရိုတောင်

**မိမုရိုတောင်** (三室山, Mimuro-yama) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တော့တိုရိခရိုင်၊ ဝခဆမြို့နှင့် ဟယောဂေါ့ခရိုင်၊ ရှိဆိုးမြို့တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ အမြင့် ၁၃၅၈ မီတာ (၄၄၅၅ ပေ) ရှိသည်။ ဤတောင်သည် ဟယောဂေါ့ခရိုင်ရှိ တောင်များထဲတွင် ဟယောနိုတောင်ပြီးပါက ဒုတိယမြောက်အမြင့်ဆုံးဖြစ်သည်။

## အကြောင်းအရာ
မိမုရိုတောင်သည် ချူးဂိုခုတောင်တန်းများရှိ ပုံမှန်တောင်များကဲ့သို့ fault-block တောင်အမျိုးအစားဖြစ်သည်။ ဤတောင်သည် "ဟယောနိုဆန်း - အုရှိရိုယမ - နဂိုဆန်းအမျိုးသားဥယျာဉ်" အတွင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ခင်ခိတောင် ၁၀၀၊ ချူးဂိုခုတောင် ၁၀၀ နှင့် ဟယောဂေါ့တောင် ၅၀ စာရင်းတို့တွင် ပါဝင်သည်။

## သွားလာမှု
* Kawachi Bus Stop of Shinki Bus

## ရုပ်ပုံ

Image:Mimuro02.JPG|မိမုရိုတောင်ထိပ် (10/2008)
Image:Mimuro03.JPG|မိမုရိုတောင်မှ မြင်ရသည့် ဟယောတောင် (10/2008)
Image:Mimuro04.JPG|မိမုရိုတောင်မှ မြင်ရသည့် အုရှိရိုတောင် (10/2008)
Image:Mimuro05.JPG|မိမုရိုတောင်မှ မြင်ရသည့် တခဲရိုတောင် (10/2008)

## ကိုးကား
* Ministry of Environment of Japan
* Official Home Page of the Geographical Survey Institute in Japan 
* ‘Shinban Furusato Hyōgo 50 San’, Hyōgo-ken Sangaku Renmei

ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
တအုရှုဘဲဆွတ်တောင်

**တအုရှုဘဲဆွတ်တောင်** (タウシュベツ山, Taushubetsu-yama) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးကျွန်း၊ အရှောရိုမြို့နှင့် ခမိရှိဟိုရိုမြို့တို့တွင် တည်ရှိနေသည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ တောင်၏ အမည်မှာ အအိနုဘာသာစကားဖြင့် "ဘုဇပတ်ပင်များစွာရှိသည့် မြစ်" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။

## ကိုးကား
* Google Maps
* Geographical Survey Institute
* Hokkaipedia

ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
တိုမမုတောင်

**တိုမမုတောင်** (トマム山, Tomamu-san) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးကျွန်း၊ ဟိဒခတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤတောင်တွင် နှင်းလျှောစီးအပန်းဖြေကွင်းဖြစ်သည့် Alpha Resort Tomamu ရှိသည်။

## ကိုးကား
* Google Maps
* Geographical Survey Institute
* Shyun Umezawa, Yasuhiko Sugawara, and Jun Nakagawa, *Hokkaidō Natsuyama Gaido 4: Hidaka Sanmyaku no Yamayama* (北海道夏山ガイド4日高山脈の山やま), Sapporo, Hokkaidō Shimbunshya, 1991. 

ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ခုမမိတောင်

**ခုမမိတောင်** (熊見山, Kumami-yama) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးကျွန်း၊ ဟိဒခတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
* Hokkaipedia
* Google Maps
* Geographical Survey Institute

ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
အုအန်းရှိရိတောင်

**အုအန်းရှိရိတောင်** (ウエンシリ岳, Uenshiri-dake) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးကျွန်း၊ တခိနိုအုအဲမြို့၊ ရှိမိုခဝမြို့နှင့် နိရှိအိုခေါ့ပဲမြို့တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင်ရှိသည့် တောင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤတောင်သည် ခိတမိတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည်။

## ကိုးကား
* Geographical Survey Institute

ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ရှခတောင်

**ရှခတောင်** (釈迦岳, Shaka-dake) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုအိုခခရိုင်ရှိ ယမဲမြို့နှင့် အိုးအိတခရိုင်ရှိ ဟိတမြို့တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင်ရှိသည့် တောင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဖုခုအိုခခရိုင်တွင် အမြင့်ဆုံးတောင်ဖြစ်သည်။ တောင်ထိပ်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၁၂၃၀ မီတာ (၄၀၃၅ ပေ ၅ လက်မ) တွင် ရှိသည်။

## တောင်တက်ခြင်း
"ရှခဒခဲ - ဂေါ့ဇန်းဒခဲဂျူးဆိုးလမ်း" သည် ၇.၄ ကီလိုမီတာ (၄.၆ မိုင်) ရှိပြီး အဆုံးအထိ ၄ နာရီ ၄၀ မိနစ်ခန့် ကြာသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
အိုးယမတောင်၊ ခနဂဝ

**အိုးယမတောင်** (大山, Ō-yama) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခနဂဝခရိုင်ရှိ အဆွတ်ဂိမြို့၊ အိဆဲဟရမြို့နှင့် ဟဒနိုမြို့တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်ရှိ တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဖုရိတောင် သို့မဟုတ် ခုနိမိတောင် ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ အမြင့်မှာ ၁၂၅၂ မီတာ (၄၁၀၈ ပေ) ရှိသည်။ ဤတောင်သည် တန်းဇဝတောင်တန်းရှိ တောင်တစ်ခုဖြစ်ကာ "တန်းဇဝ - အိုးမိယအမျိုးသားဥယျာဉ်" အတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။ အိုးမိယတောင်သည် ခနဇဝခရိုင်တွင် ထင်ရှားသည့် ခရီးသွားနေရာလည်း ဖြစ်သည်။

## ပထဝီသွင်ပြင်
တောင်ကို non-alkali mafic အမျိုးအစားကျောက်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားသည်။ ကျောက်များ၏ သက်တမ်းမှာ နှစ် ၇သန်းမှ ၁၅ သန်း ရှိပြီဖြစ်သည်။

## အထွတ်အမြတ်ထားရာတောင်
တောင်သည် ဝတ်ပြုဆုတောင်းရာ အဆောက်အဦးများရှိသဖြင့် မြင့်မြတ်သည့်တောင်ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ဟိုးရဲခိခေတ်ကာလ (၁၇၅၁ - ၁၇၆၄) ကတည်းက တောင်သို့တက်ရောက်ကာ ကျင့်စဉ်များကျင့်ခဲ့ကြသည်။ အိုးယမခိုင်းဒိုးဟုခေါ်သည့် အမျိုးမျိုးသော ကျင့်စဉ်နည်းလမ်းများ(大山街道, Ōyama Kaidō) ကို ကျင့်ကြံခဲ့ကြသည်။

တောင်ထိပ်တွင် အိုးယမ - အဖုရိနတ်ကျောင်း၏ ပင်မကျောင်းတော် (大山阿夫利神社, Ō-yama-afuri Jinja) ရှိသည်။ ဤကျောင်းတော်၏ အောက်ဘက်နားတွင် "အနိမ့်ပိုင်းအဖုရိနတ်ကျောင်း" ရှိသည်။ တောင်၏ အောက်ခြေဘက်တွင် အိုးယမဒဲရ (大山寺) ရှိသည်။ "အဖုဂျိ" ဆိုသည်မှာ တောင်နှင့် ဆက်စပ်နေသည့် မိုးနှင့် တိမ်များ၏ များပြားသည့် ပမာဏဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ လယ်သမားများသည် မိုးနတ်မင်းဖြစ်သည့် ဆုအိဂျင်းထံ ဆုတောင်းမှုများကို အိုးယမ - အဖုရိနတ်ကျောင်းတွင် ပြုလုပ်ကြသည်။

ဤတောင်ကို ကုန်းမြေကို စောင့်ရှောက်တောင် (Kunimi-yama) ဟုလည်း သိကြသည်။

File:Ooyama afurijinjya.jpg|Ōyama-Afuri Shrine(大山阿夫利神社)
File:Ooyamadera (Isehara 200801).jpg|Ōyama-dera temple(大山寺)

## သွားလာရေးနှင့် တောင်တက်လမ်း
အိုဒခယောအိုဒဝရရထားလိုင်းပေါ်ရှိ အိဆဲဟရဘူတာနှင့် ကေဘယ်ကြိုးလိုင်းစခန်းကို ချိတ်ဆက်ပြေးဆွဲပေးနေသည့် ဘတ်စကားဝန်ဆောင်မှု ရှိသည်။ ကေဘယ်ကြိုးလိုင်းစခန်းသည် တောင်ခြေတွင် ရှိသည်။ ဤဘတ်စကားလမ်းသည် မြိုပြဧရိယာနှင့် ကေဘယ်ကြိုးစခန်းကို တိုက်ရိုက်ပြေးဆွဲပေးသည့် လမ်းဖြစ်ကာ ကျဉ်းမြောင်းသည်။ ကေဘယ်ကြိုးလိုင်းသည် အိုးယမဒဲရ၏ ကပ်လျက်နေရာမှ စတင်ကာ တောင်ထိပ်အထိ ပြေးဆွဲပေးသည်။ ကေဘယ်ကြိုးလိုင်း၏ အထက်ဘက်စခန်းသည် "အနိမ့်ပိုင်းအဖုရိနတ်ကျောင်း" နှင့် မဝေးလှသည့် နေရာတွင် ရှိသည်။ ဤနတ်ကျောင်းမှတဆင့် တောင်ထိပ်သို့ တက်ရောက်ရမည်ဖြစ်ပြီး ၁ နာရီခွဲခန့် ကြာမြင့်သည်။

တို့ဟူးနှင့် လက်လှည့်ဂျင်များသည် ထင်ရှားသည့် ဒေသထွက်ကုန်များ ဖြစ်သည်။ အိုးယမတို့ဟူးပွဲတော်ကို နှစ်စဉ် မတ်လတွင် ကျင်းပသည်။ အိုးမိယတောင်တက်မာရသွန်ပွဲကိုလည်း မတ်လတွင် ကျင်းပသည်။ ပြေးလမ်းမှာ အိဆဲဟရဘူတာနှင့် အနိမ့်ပိုင်းအဖုရိနတ်ကျောင်းအကြား ဖြစ်သည်။ ဤလမ်းကြောင်းသည် အရှည် ၉ ကီလိုမီတာ (၅.၆ မိုင်)၊ တက်ရောက်ရသည့်လမ်းမှာ အမြင့် ၆၅၉ မီတာ (၂၁၃၀ ပေ) ရှိသည်။

## ရုပ်ပုံ

File:Hadano Basin from Shibusawa Hill Range 01.jpg|တန်းဇဝတောင်တန်း
File:Mt.Oyama from Mt.Sannoto 01.jpg|From the west (from Mt. Sannoto, Tanzawa Mountains)
File:Mt.Oyama from yokohama.JPG|From the east (from Tsuzuki, Yokohama)
File:Tomei-Expwy Atsugi.jpg|With Tomei Expressway

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
မဟာဝိဇယရံသီစေတီတော်

မဟာဝိဇယရံသီစေတီတော်မြတ်ကြီး (ခေါ် ဘုရားကြီးဘုရား၊ Phayargyi Pagoda) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ပဲခူးမြို့နယ်ရှိ ဘုရားကြီးမြို့တွင် တည်ရှိသော ရှေးဟောင်းသမိုင်းဝင် ဆုတောင်းပြည့်စေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ ဘုရားကြီးမြို့၏ ကျက်သရေဆောင် ဘုရားတစ်ဆူ ဖြစ်ပြီး၊ ပဲခူးမြို့မှ မြောက်ဘက် မိုင် ၁၀ ခန့်အကွာ၊ ရန်ကုန်-မန္တလေး အဓိက ကားလမ်းနှင့် ရထားလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ကိုဩဒိနိတ်မှာ ၁၇°၂၈′၂၇″N ၉၆°၃၁′၀၉″E ဖြစ်သည်။ စေတီတော်သည် လပြည့်နေ့များတွင် ပွဲတော်များ ကျင်းပလေ့ရှိပြီး၊ ဆုတောင်းပြည့်လို့ နာမည်ကြီးသည်။ ရှေးဟောင်း မြို့ရိုး အပျက်အစီးများလည်း အနီးတဝိုက်တွင် ရှိသည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
### ရှေးဟောင်း နောက်ခံ သမိုင်း 
စေတီတော်မြတ်ကြီး၏ ရှေးဟောင်း သမိုင်းကြောင်းမှာ သာသနာသက္ကရာဇ် ၂၀၈ ခုနှစ်အထိ ဆက်စပ်ပါသည်။ ရှင်ယသ ရဟန္တာ ရှစ်ပါး ဦးဆောင်သော ရဟန္တာများက မြတ်စွာဘုရားရဲ့ ဆံတော် ၁၆ ဆူနှင့် သရီရဓာတ်တော် ၃၂ ဆူကို သထုံပြည်မင်း သီဟဒီပမင်းဆီ ပေးအပ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ဤသည်မှာ စေတီတော်၏ ရှေးဟောင်း နောက်ခံ ဖြစ်သည်။

### ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီး နှင့် ဆက်စပ်မှု 
စေတီတော်၏ အဓိက သမိုင်းကြောင်းမှာ ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီး (၁၅၅၅–၁၅၈၁) နှင့် ဆက်စပ်ပါသည်။ ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီးသည် ပဲခူး (ဥဿာ) ကို သိမ်းပိုက်ရန်အတွက် တောင်ငူမှ ချီတက်လာခဲ့ရာ စခန်း ၁၃ ခု ချခဲ့သည်။ နောက်ဆုံး စခန်းအဖြစ် မော်စောကနု (ယခု ဘုရားကြီးမြို့) ရှိ သုဝဏ္ဏမဏ္ဍလကုန်း တွင် တပ်ချ ရပ်နားခဲ့သည်။ ထိုနေရာတွင် ပျက်စီးနေသော ဘုရားကြီး ကို တွေ့မြင်ခဲ့ပြီး၊ ပဲခူးမင်း သမိန်ထောရာမ ကို အနိုင်ရပါက ဤဘုရားကို ပြုပြင်ပါမည်ဟု အဓိဋ္ဌာန်ပြု ခဲ့သည်။

အဓိဋ္ဌာန်အတိုင်း ပဲခူးကို အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးနောက် ဘုရားကြီးကို ပြန်လည် ပြုပြင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ နာမည်ကို "မဟာဝိဇယစေတီတော်" ဟု ဘွဲ့မည်သမုတ်ခဲ့ပြီး၊ ယခုအခါ "မဟာဝိဇယရံသီစေတီတော်ကြီး" ဟု လူသိများသည်။ ခေတ်အဆက်ဆက် ပြုပြင်မွမ်းမံခဲ့လို့ လက်ရှိ အချိန်တွင် အလွန်လှပပြီး ကြည်ညိုဖွယ်ရှိသည်။ ဤစေတီတော်သည် ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီး၏ ပဲခူး အောင်ပွဲကို အမှတ်တရ တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

### ဗိမာန်နှင့် အဆောက်အအုံ လက်ရာ 
စေတီတော်မြတ်ကြီး၏ ရင်ပြင်တော်တွင် ထူးခြားသော ခေါင်းလောင်းကြီး ရှိသည်။ ပုံမှန် ခေါင်းလောင်းများတွင် ခြင်္သေ့ နှစ်ကောင်နှင့် နဂါး သို့မဟုတ် နယား နှစ်ကောင် သာ ရှိသော်လည်း၊ ဤခေါင်းလောင်းတွင် မြန်မာ အဆင်တန်ဆာ ကနုတ်၊ အရုပ်လက်ရာများ အပြင် ရာမဇာတ်မှ ရာမ၊ လက္ခဏ၊ မယ်သီတာ၊ ဒဿဂီရိ စသည့် ဇာတ်ကောင်များ ကို လက်ရာမြောက်စွာ ထုလုပ်ထားသည်။ မျက်နှာ၊ ဟန်ပန်၊ အမူအရာ များ အလွန် သေသပ် လှပသည်။ စေတီတော်ကြီး၏ အဆောက်အအုံများကို ခေတ်အဆက်ဆက် ပြုပြင်ထားသောကြောင့် ယနေ့ အချိန်တွင် ခမ်းနားလှပသည်။

### ပွဲတော်များနှင့် အခမ်းအနားများ 
မဟာဝိဇယရံသီစေတီတော်မြတ်ကြီးသည် ဆုတောင်းပြည့်လို့ နာမည်ကြီးပြီး၊ လပြည့်နေ့ ပွဲတော်များ ရှိတတ်သည်။ ဥပမာ၊ သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့၊ သတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့ စသည်တို့တွင် ဘုရားဖူးများ စည်ကားသည်။ ပွဲတော်များတွင် ဧည့်ခံ ကြွေးမွေးမှုများ၊ အက ပျိုမယ်များ ပါဝင်သော အခမ်းအနားများ ရှိတတ်သည်။ ဘုရားကြီးမြို့ အတွက် ကျက်သရေဆောင် ဘုရားတစ်ဆူ ဖြစ်သောကြောင့် ဒေသခံများနှင့် ခရီးသွားများ မကြာခဏ လာရောက်ဖူးမျှော်ကြသည်။

## ကိုးကား
မော်စောကနု

မော်စောကနု (အင်္ဂလိပ်: Maw Sauk Kanu သို့မဟုတ် Maung Sauk Kanu ဟု ရေးသားလေ့ရှိသည်) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ပဲခူးမြို့နယ်အတွင်း ရှိခဲ့သော ရှေးဟောင်း နေရာ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ယခု ဘုရားကြီးမြို့ (Payagyi) ဟု လူသိများသော မြို့၏ ရှေးအမည် ဖြစ်ပြီး၊ မဟာဝိဇယရံသီစေတီတော်မြတ်ကြီး တည်ရှိရာ သုဝဏ္ဏမဏ္ဍလကုန်း နှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ ဤနေရာသည် ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီး (၁၅၅၅–၁၅၈၁) ၏ ပဲခူး စစ်ပွဲ သမိုင်းတွင် အဓိက ပါဝင်ခဲ့သည်။ ရှေးဟောင်း မြို့ရိုး အပျက်အစီးများ ရှိခဲ့ပြီး ဟံသာဝတီ ခေတ် သို့မဟုတ် အလယ်ခေတ် မြန်မာ သမိုင်းတွင် အရေးပါသော နေရာ တစ်ခု အဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။

## ပထဝီဝင် 
မော်စောကနု သည် ပဲခူးမြို့မှ မြောက်ဘက် မိုင် ၁၀ ခန့်အကွာ၊ ရန်ကုန်-မန္တလေး အဝေးပြေး ကားလမ်း (အမျိုးသားအဝေးပြေး လမ်း ၁) နှင့် ရထားလမ်း ပေါ်တွင် တည်ရှိခဲ့သည်။ ယခု ဘုရားကြီးမြို့ အဖြစ် တည်ရှိနေပြီး ကိုဩဒိနိတ်မှာ ခန့်မှန်း ၁၇°၂၈′၂၇″N ၉၆°၃၁′၀၉″E ဖြစ်သည်။ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် စပါးစိုက်ပျိုးရေး အဓိက ဖြစ်ပြီး ရှေးဟောင်း မြို့ရိုး အပျက်အစီးများ ရှိခဲ့သည်။ မြို့ဟောင်း ဧရိယာ မှာ အလျား ၇၅၀ မီတာ ခန့်နှင့် အနံ ၅၀၀ မီတာ ခန့် ရှိပြီး ကျုံးနယ်များ ပါဝင်လျှင် ပိုမို ကျယ်ပြန့်ခဲ့သည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
မော်စောကနု ၏ အဓိက သမိုင်းကြောင်းမှာ ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီး နှင့် ဆက်စပ်ပါသည်။ ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီးသည် ပဲခူး (ဥဿာ) ကို သိမ်းပိုက်ရန်အတွက် တောင်ငူမှ ချီတက်လာခဲ့ရာ စခန်း ၁၃ ခု ချခဲ့သည်။ နောက်ဆုံး စခန်းအဖြစ် မော်စောကနု ရှိ သုဝဏ္ဏမဏ္ဍလကုန်း တွင် တပ်ချ ရပ်နားခဲ့သည်။ ထိုနေရာတွင် ပျက်စီးနေသော ဘုရားကြီး (ယခု မဟာဝိဇယရံသီစေတီတော်) ကို တွေ့မြင်ခဲ့ပြီး၊ ပဲခူးမင်း သမိန်ထောရာမ ကို အနိုင်ရပါက ဤဘုရားကို ပြုပြင်ပါမည်ဟု အဓိဋ္ဌာန်ပြု ခဲ့သည်။

အဓိဋ္ဌာန်အတိုင်း ပဲခူးကို အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးနောက် ဘုရားကြီးကို ပြန်လည် ပြုပြင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ နာမည်ကို "မဟာဝိဇယစေတီတော်" ဟု ဘွဲ့မည်သမုတ်ခဲ့ပြီး၊ ယခု မဟာဝိဇယရံသီစေတီတော်ကြီး ဟု လူသိများသည်။ ဤ ဖြစ်ရပ်ကြောင့် မော်စောကနု သည် ဘုရားကြီးမြို့ အဖြစ် ပြောင်းလဲ လာခဲ့သည်။ ရှေးဟောင်း မြို့ဟောင်း အဖြစ် ဟံသာဝတီ (၃၂) မြို့ စာရင်း တွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ရှေးဟောင်း သင်္ဘော အစိတ်အပိုင်းများ တူးဖော်တွေ့ရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။

## ထင်ရှားသော နေရာများ 
မော်စောကနု ရှိ အဓိက ထင်ရှားမှုမှာ သုဝဏ္ဏမဏ္ဍလကုန်း ပေါ်ရှိ မဟာဝိဇယရံသီစေတီတော်မြတ်ကြီး ဖြစ်သည်။ ဆုတောင်းပြည့် စေတီတော်အဖြစ် နာမည်ကြီးပြီး လပြည့်နေ့ ပွဲတော်များ ရှိသည်။ စေတီတော်တွင် ထူးခြားသော ခေါင်းလောင်းကြီး ရှိပြီး ရာမဇာတ်မှ ဇာတ်ကောင်များ ထုလုပ်ထားသည်။ ရှေးဟောင်း မြို့ရိုး အပျက်အစီးများ လည်း ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ရှိဆုနိဝတောင်

**ရှိဆုနိဝတောင်** (四寸岩山, Shisuniwa-san သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နာရခရိုင်ရှိ ခဝခမိမြို့နှင့် ခုရိုတခိမြို့တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်ရှိ တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ "အိုးမိနဲတောင်တန်း" တွင် ပါဝင်သည်။ အမြင့် ၁၂၃၅.၆ မီတာ (၄၀၅၄ ပေ) ရၕှိသည်။ တောင်သည် "အိုးမိနဲအိုခုဂခဲမိချိတောင်တက်လမ်း" ပေါ်တွင် ရှိသည်။

ရှိဆုနိဝတောင်သည် "လေးဆွန်းရှိသည့်ကျောက်ဆောင်" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ ဤတွင် "ဆွန်း" ဆိုသည်မှာ ဂျပန်အတိုင်းအတာယူနစ်ဖြစ်ကာ ၁၂ စင်တီမီတာနှင့် ညီမျှသည်။ ဤတောင်ကို အခြားအမည်များဖြစ်သည့် ယွန်းဆွန်းတောင်၊ မိရိယတောင် စသဖြင့်လည်း ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။

## တောင်တက်လမ်း
တောင်ထိပ်သို့ တက်ရောက်နိုင်သည့် အဓိကလမ်းကြောင်းနှစ်ခု ရှိသည်။ အထင်ရှားဆုံးမှာ ယောရှိနိုယမဘူတာမှ စတင်တက်ရောက်ရသည့်လမ်းဖြစ်ပြီး တောင်ထိပ်အထိ ၄ နာရီ ၅၀ မိနစ် ကြာမြင့်သည်။ အခြားလမ်းကြောင်းမှာ ဒိုရိုခဝ၊ ခဝခမိ မှတဆင့် အိုးတန်းဂျောတောင်ကို ဖြတ်ကာ တက်ရောက်ရသည်။ ဤလမ်းကြောင်းသည် ၅ နာရီ ၄၀ မိနစ်ကြာသည်။

## သွားရောက်မှု
* Yoshinoyama Station of Yoshino Ohmine ke-buru Ropeway
* Dorokawa Bus Stop of Nara Kotsu

## ရုပ်ပုံ

Image: Shisuniwa01.JPG|ရှိဆုနိဝတောင်ကို အနောက်မြောက်ဘက်မှ မြင်ရပုံ
Image:Shisuniwa02.JPG|ရှိဆုနိဝတောင်ထိပ်
Image:Shisuniwa03.JPG|ရှိဆုနိဝတောင်ထိပ်မှ မြင်ရသည့် တောင်ဘက်မြင်ကွင်း
Image:Shisuniwa04.JPG|ရှိဆုနိဝတောင်ထိပ်မှ မြင်ရသည့် အနောက်တောင်ဘက်မြင်ကွင်း
Image:Shisuniwa05.JPG|ရှိဆုနိဝတောင်ထိပ်သို့ တက်ရာလမ်း

## ကိုးကား
* Omine, Daitaka, Odaigahara
* Official Home Page of the Geographical Survey Institute in Japan 

ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
အဲနိဝတောင်

**အဲနိဝတောင်**  (恵庭岳, Eniwa-dake) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးကျွန်း၊ ရှိခိုဆွတ် - တိုးယအမျိုးသားဥယျာဉ်တွင် တည်ရှိသည့် အသက်ဝင်နေသည့် မီးတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ရှိခိုဆွတ်ရေကန်၏ ကန်ဘောင်ပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး တရုမအဲတောင်နှင့် ဖွတ်ပုရှိတောင်တို့၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်တွင်ရှိသည်။ ဤတောင်သုံးခုထဲတွင် အဲနိဝတောင်သည် အမြင့်ဆုံးဖြစ်သည်။

## ပေါက်ကွဲမှုများ
နောက်ဆုံးအကြိမ်ပေါက်ကွဲမှုသည် ၁၈ ရာစုအစပိုင်းလောက်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

## ၁၉၇၂ ခုနှစ် ဆောင်းရာသီအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ
၁၉၇၂ ခုနှစ် ဆောင်းရာသီအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲတွင် အဲနိဝတောင်၌ အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီး တောင်ကုန်းနှင်းလျှောစီးပြိုင်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည်။ ပြေးလမ်းသည် တောင်ထိပ်တွင် စတင်ကာ အနောက်တောင်ဘက်ဘက်တောင်စောင်းတွင် လမ်းဆုံးသည်။

## ပြင်ပလင့်များ
* 
* Eniwadake - Japan Meteorological Agency 
*  - Japan Meteorological Agency
* Eniwa Dake - Geological Survey of Japan
* Shikotsu: Global Volcanism Program - Smithsonian Institution
* **Panoramic Videos:** Drone Footage of Mount Eniwa

## ကိုးကား
* Geographical Survey Institute
* Paul Hunt, ''Hiking in Japan: An Adventurer's Guide to the Mountain Trails'', Tokyo, Kodansha International Ltd., 1988.  and  C0075
* Robert Storey, '

ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ဟခိုနဲတောင်

**ဟခိုနဲတောင်** (箱根山, Hakoneyama) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခနဂဝခရိုင်တွင် ရှိသည့် မီးတောင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤတောင်၏ အမြင့်ဆုံးအမှတ်မှာ "ခမိတောင်" ဖြစ်သည်။ အမြင့် ၁၄၃၈ မီတာရှိသည်။

## သမိုင်းကြောင်း
ဟခိုနဲတောင်နှင့်ပတ်သက်သည့် ပထဝီဆိုင်ရာလေ့လာစူးစမ်းမှုများကို ဒေါက်တာဟိဆရှိခုနိုက ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဟခိုနဲတောငသည်  ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခနဂဝခရိုင်၊ ဟခိုနဲမြို့တွင် Quaternary ခေတ်ကာလကတည်းက ရှိခဲ့သည့် မီးတောင်တစ်ခုဖြစ်သည်ကို တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။

လွန်ခဲ့သည့် နှစ် ၅၀,၀၀၀ မတိုင်မီက ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်စဉ်အသစ်များကြောင့် အမြင့်ဆုံးဖြစ်သည့် ခမိတောင်အပါအဝင် အခြားတောင်ထိပ်များပါဝင်သည့် အလယ်ပိုင်းမီးတောင်ခုံးများဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ နှစ်၃၀၀,၀၀၀ ကာလက ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဖုတဂေါ့ကဲ့သို့သော မီးတောင်ခုံးများ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။

## ရုပ်ပုံ

File:Hakone_Volcano_3D_2013.jpg|Topographic map
File:Hakone Volcano 20121110.jpg|ဟခိုနဲတောင်၏ ဗဟိုတောင်ခုံတွင်ပါဝင်သည့် တောင်များ -  ခမိတောင် (ဟခိုနဲ), ခန်းမုရိတောင် (ခနဂဝ), ခိုမတောင် (ဟခိုနဲ), ဖုတဂေါ့တောင် (ဟခိုနဲ) စသဖြင့်
File:Lake Ashi from Mt.Komagatake 02.jpg|ခိုမဂတခဲမီးတောင်ခုံးမှ မြင်ရသည့် အရှိရေကန်

## ပြင်ပလင့်များ
* Hakoneyama - Japan Meteorological Agency 
*  - Japan Meteorological Agency
* Hakone Volcano Group - Geological Survey of Japan
* Hakoneyama: Global Volcanism Program - Smithsonian Institution
* Hakone Geopark

## ကိုးကား
တခမိတောင်

**တခမိတောင်** (高見山, Takami-san/Takami-yama) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ မိအဲခရိုင်ရှိ မဆွတ်ဆခမြို့နှင့် နာရခရိုင်၊ ဟိဂရှိယောရှိနိုမြို့တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်ရှိ တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အမြင့် ၁၂၄၈.၃ မီတာ (၄၀၉၅ ပေ) ရှိသည်။ ဒိုင်းခိုတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

## အကြောင်းအရာ
တောင်သည် ဒိုင်းခိုတောင်တန်း၏ မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ထင်ရှားသည့် တောင် ၃၀၀ စာရင်းဝင် တောင်လည်း ဖြစ်သည်။ "မုရို - အခမဲ - အအိုယမအမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ အဓိကျသည့်အစိတ်အပိုင်းလည်း ဖြစ်သည်။

## တောင်တက်လမ်း
ဆောင်းရာသီကာလနှင်းကျသည့်အချိန်တောင်တက်ပါက နှင်းများကျနေသည့် သစ်ပင်များ၏ အဆင်ဒီဇိုင်းသည် တောင်တက်သူများအကြား နာမည်ကျော်ကြားသည်။ တောင်ထိပ်သို့ တက်ရောက်ရန် လမ်းကြောင်းများစွာဥရှိသည်။ "တခမိ - အိုတိုဂဲလမ်း" သည် တစ်နာရီခန့်ကြာသည်။ အခြားတစ်ခုဖြစ်သည့် နာရခိုဆွတ်ဘတ်စကား၏ မှတ်တိုင်တစ်ခုဖြစ်သည့် တခမိ - တိုဇန်းဂုချိမှတ်တိုင်မှ တက်ရသည့်လမ်ကြောင်းဖြစ်ကာ နှစ်နာရီခွဲကြသည်။ တတိယမြောက်လမ်းမှာ နာရခိုဆွတ်ဘတ်စကား၏ မှတ်တိုင်တစ်ခုဖြစ်သည့် ရှိမို - ဟိရနိုဘတ်စကားမှတ်တိုင်မှ တက်ရသည့် လမ်းကြောင်းဖြစ်ပြီး ၂ နာရီခွဲ ကြာမြင့်သည်။

## ရုပ်ပုံ

Image:Takamisan02.JPG|တခမိတောင်ထိပ်ရှိ တခမိနတ်ကျောင်း (January 2009)
Image:Takamisan03.JPG|တခမိတောင်မှ မြင်ရသည့် အိုးမိနဲတောင်တန်း (January 2009)
Image:Takamisan04.JPG|တခမိတောင်၏ အရှေ့ဘက်မြင်ကွင်း (January 2009)
Image:Takamisan05.JPG|တခမိတောင်မှ မြင်ရသည့် ဒိုင်းခိုတောင်တန်း (January 2009)
Image:Takamisan06.JPG|တခမိတောင်မှ မြင်ရသည့် ခဆွတ်ရဂိတောင်တန်း (January 2009)
Image:Takamisan07.JPG|တခမိတောင်ထိပ်ရှိ နှင်းခဲနေသည့် သစ်ပင်များ  (January 2009)
Image:Takamisan08.JPG| တခမိတောင်ထိပ်ရှိ နှင်းခဲနေသည့် သစ်ပင်များ  (January 2009)
Image:Takamisan09.JPG|Takamisugi Cedar 

## ကိုးကား
* Official Home Page of the Geographical Survey Institute in Japan 
* Omine, Daitaka, Odaigahara

ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ရှိရဲတိုခိုတောင်

**ရှိရဲတိုခိုတောင်** (知床岳, Shiretoko-dake) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးကျွန်း၊ ရှိရဲတိုခိုကျွန်းဆွယ်ရှိ မီးတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤတောင်သည် ရှရိဒေသ၊ ရှရိမြို့တွင် ရှိသည်။

## ပြင်ပလင့်များ
* Shiretoko Dake - Geological Survey of Japan
* 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ကမ္ဘာပျက်ကိန်းပြနာရီ

**ကမ္ဘာပျက်ကိန်းပြနာရီ(Doomsday Clock) **သည် လူသားတို့ ကြိုတင်ခန့်မှန်းနိုင်သော ကမ္ဘာပျက်မည့်ရက် (Doomsday) ကို တိတိကျကျ ခန့်မှန်းပေးသည့် အချိန်နာရီကို ဆိုလိုတာမဟုတ်ဘဲ လူသားတို့ကိုယ်တိုင် ဖန်တီးထားသော နည်းပညာများ (နျူကလီးယားလက်နက်များ၊ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု၊ အဆင့်မြင့်ဇီဝနည်းပညာများ ၊ ဉာဏ်ရည်တု Ai စသည်တို့ကြောင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကပ်ဘေးအန္တရာယ် နှင့် လူသားတို့၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များနှင့် လုပ်ရပ်များကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အန္တရာယ်၏ အတိုင်းအတာ (သို့) ပြင်းထန်မှုကို သင်္ကေတအားဖြင့် ဖော်ပြသည့် ကိရိယာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ နာရီပေါ်တွင် ဖော်ပြထားသော အချိန်သည် အမှန်တကယ် အချိန်ကို မဆိုလိုဘဲ၊ သင်္ကေတဆိုင်ရာ ညသန်းခေါင်ယံအချိန် (Midnight) ဆီသို့ လူသားမျိုးနွယ် မည်မျှနီးကပ်နေကြောင်း ကိန်းဂဏန်းဖြင့် ဖော်ပြခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ နာရီ၏ ညသန်းခေါင်ယံအချိန် (Midnight) သည် လူသားယဉ်ကျေးမှုအတွက် ပြင်းထန်သည့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပျက်စီးမှု (global catastrophe) ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အခြေအနေကို ရည်ညွှန်းသည်။ နာရီတွင် ဖော်ပြသော မိနစ် သို့မဟုတ် စက္ကန့်များသည် ထိုပျက်စီးမှုသို့ မည်မျှနီးကပ်နေပြီဆိုသည်ကို ပြသခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အချိန်လျော့နည်းလာခြင်း (သို့) တိုးလာခြင်းသည် အန္တရာယ် ပိုမိုနီးကပ်လာခြင်း (သို့) လျော့နည်းသွားခြင်းကို ဆိုလိုသည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
ကမ္ဘာပျက်ကိန်းပြနာရီကို အမေရိကန်နိုင်ငံရှိ သိပ္ပံပညာရှင်များအဖွဲ့ဖြစ်သည့် **အဏုမြူ သိပ္ပံပညာရှင်များအဖွဲ့ (Bulletin of the Atomic Scientists)** မှ ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖန်တီးခဲ့သည်။
ကမ္ဘာပျက်ကိန်းပြနာရီကို ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးနောက် နျူကလီးယားလက်နက်များ၏ အလွန်အမင်း ဖျက်စီးနိုင်စွမ်းကြောင့် ဖြစ်လာနိုင်သည့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အန္တရာယ်ကို လူထုအား သတိပေးရန် ရည်ရွယ်၍ ဖန်တီးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် **ညသန်းခေါင်ယံအချိန်သို့ ၇ မိနစ်ကျန်ရှိ**ကြောင်း သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ အအေးစစ်ကာလ (Cold War) အတွင်း နျူကလီးယားအန္တရာယ် မြင့်တက်လာသည့်အခါတိုင်း နာရီသည် Midnight သို့ နီးကပ်လာခဲ့ပြီး၊ အထူးသဖြင့် ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်နှင့် ဆိုဗီယက်ယူနီယံတို့ ဟိုက်ဒရိုဂျင်ဗုံးစမ်းသပ်ချိန်၌ ညသန်းခေါင်ယံအချိန်မတိုင်မီ ၂ မိနစ်အထိ နီးကပ်သွားခဲ့သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် အအေးစစ်အပြီး အမေရိကန်နှင့် ဆိုဗီယက်ယူနီယံတို့ လက်နက်လျှော့ချရေး သဘောတူညီချက်များ ချုပ်ဆိုနိုင်ခဲ့သဖြင့် အန္တရာယ်လျော့နည်းသည်ဟု ယူဆကာ နာရီလက်တံကို ညသန်းခေါင်ယံအချိန်မတိုင်မီ ၁၇ မိနစ်အထိ (သမိုင်းတစ်လျှောက် အဝေးဆုံး) ပြန်လည်ရွှေ့ခဲ့ဖူးသည်။

## လက်ရှိအခြေအနေ 
၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် အဏုမြူ သိပ္ပံပညာရှင်များအဖွဲ့က ကမ္ဘာပျက်ကိန်းပြနာရီ၏ လက်ရှိအချိန်ကို **ညသန်းခေါင်ယံအချိန်မတိုင်မီ ၈၅ စက္ကန့်** အဖြစ် ထပ်မံသတ်မှတ်ကြေညာခဲ့သည်။ ယင်းသတ်မှတ်ချက်သည် ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် နာရီစတင်ချိန်မှစ၍ သမိုင်းတစ်လျှောက် အန္တရာယ်အမြင့်ဆုံး အခြေအနေအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ခံရခြင်း ဖြစ်သည်။ အဓိကစိုးရိမ်ရသည့် အကြောင်းရင်းများမှာ-

· နျူကလီးယားစစ်ပွဲ အန္တရာယ် ဆက်လက်မြင့်တက်နေခြင်း (ယူကရိန်း၊ အာရှတိုက်ရှိ ပဋိပက္ခများ)။
· ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များ နှေးကွေးပြီး မလုံလောက်ခြင်း။
· AI နှင့် အဆင့်မြင့်ဇီဝနည်းပညာကဲ့သို့သော နည်းပညာအသစ်များ၏ စည်းမဲ့ကမ်းမဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု။

## စက္ကန့်တိုးခြင်းနှင့် ညသန်းခေါင်ယံအချိန်
**ညသန်းခေါင်ယံအချိန် (Midnight)** သည် ဤသင်္ကေတနာရီတွင် အသုံးပြုသည့် မူသေအချိန်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး၊ လူသားမျိုးနွယ် ပျက်စီးခြင်း (သို့) ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကပ်ဘေးကြီး ဖြစ်ပွားသည့် အခြေအနေကို ရည်ညွှန်းသည်။

## ကိုးကား
အရှိဂရတောင်

from Mount Kintoki.]]

**အရှိဂရတောင်** (足柄山) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိဇုအိုခရိုင်နှင့် ခနဇဝခရိုင်တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင်ရှိသည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ "ဖုဂျိ - ဟခိုနဲ - အိဇုအမျိုးသားဥယျာဉ်" အတွင်းတွင် ပါဝင်သည့်တောင်လည်း ဖြစ်သည်။ ဤတောင်သည် ဟခိုနဲတောင်၏ မြောက်ဘက်ဆုံးတောင်ထိပ်လည်း ဖြစ်သည်။ အရှိဂရတောင်သည် ဂျပန်ဒဏ္ဍာရီလာသူရဲကောင်းဖြစ်သည့် ခင်တရိုး (Kintarō) ၏ မွေးဖွားရာအရပ်လည်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ဂေါ့ဇိုင်းရှောတောင်

**ဂေါ့ဇိုင်းရှောတောင်** (御在所岳, Gozaisho-dake) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိဂခရိုင်ရှိ ဟိဂရှိအိုးမိမြို့နှင့် မိအဲခရိုင်၊ ခိမိုနိုမြို့တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်ရှိ တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

## အကြောင်းအရာ
မိအဲခရိုင်နှင့် ရှိဂခရိုင်အကြားရှိ ဆုဇုခတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့်တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဆုဇုခတောင်တန်းရှိ အမြင့်ဆုံးသော တောင်များထဲမှ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ "ဂေါ့ဇိုင်းရှောကေဘယ်ကြိုးလိုင်း" သည် တောင်ထိပ်နှင့် ယနိုယမရေပူစမ်းကို ချိတ်ဆက်ပြေးဆွဲလျက်ရှိသည်။ ဂေါ့ဇိုင်းရှောတောင်သည် ဆုဇုခတောင်တန်းရှိ အခြားသောတောင်များကို တက်ရောက်နိုင်သည့် အစနေရလည်း ဖြစ်သည်။

## သဘာဝ
ဂေါ့ဇိုင်းရှောတောင်သည် ထင်ရှားပြတ်သားသည့် ရှုခင်းများကို ကြည့်ရှုနိုင်ပြီး၊ သဘာဝအလှအပများ များပြားသဖြင့် ထင်ရှားသည်။

## အပန်းဖြေခြင်း
တောင်ထိပ်တွင် နှင်းလျှောစီနိုင်သည့် အပန်းဖြေစခန်းငယ်တစ်ခု ရှိသည်။ ဤစခန်းငယ်သည် နဂိုယမြို့ပြဧရိယာနှင့် အနီးဆုံးနေရာတွင် ရှိနေသည်။

## သွားလာမှု
*Yunoyama-Onsen Station, terminus of the Kintetsu Yunoyama Line.
*Takehira Pass by car.

## ရုပ်ပုံ

File:Gozaisho Ropeway and Station in top.jpg|နခမိချိမှ မြင်ရသည့် ဂေါ့ဇိုင်းရှောကေဘယ်ကြိုးလိုင်း
File:Gozaisho Ski resort.jpg|ဂေါ့ဇိုင်းလျှောနှင်းလျောစီးအပန်းဖြေကွင်း
File:Triangulation station on Mount Gozaisho 2009-10-30.jpg|Triangulation station
File:Tonai Wall in Mount Gozaisho 2011-05-08.jpg|တိုနိုင်းနံရံ
File:Gozaisho02.jpg|ဆောင်းရာသီ

## ကိုးကား
*Official Home Page of the Geographical Survey Institute in Japan
*Keizo Kusakawa, Gozaisho, Ryozen, Ibuki, Shobunsha, 2007

ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ဘုနဂတခဲတောင်

**ဘုနဂတခဲတောင်** (武奈ヶ岳, Bunagatake) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိဂခရိုင်၊ အိုဆွတ်မြို့တွင်ရှိသည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၁၂၁၄.၄ မီတာ (၃၉၈၄ ပေ) မြင့်သည်။ "ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသည့်တောင် ၂၀၀ စာရင်း" နှင့် "ခင်ခိတောင် ၁၀၀ စာရင်း" တို့တွင် ပါဝင်သည့်တောင်လည်း ဖြစ်သည်။

## အကြောင်းအရာ
ဘုနဂတခဲတောင်သည် ဟိရတောင်တန်းတွင် အမြင့်ဆုံးတောင်ဖြစ်သည်။ ဟိရတောင်တန်းတွင် အိုခုဟိရ၊ ခိတဟိရနှင့် မိနမိဟိရတောင်ထိပ်များ ပါဝင်သည်။ ဘုနဂတခဲတောင်တွင် "အိုခုဟိရတောင်ထိပ်" သည် ပါဝင်တည်ရှိသည်။ ဤတောင်သည် "ဘိဝခိအမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ နယ်မြေအစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ခရီးသွားများအနေဖြင့် တောင်ထိပ်မှ ပတ်ဝန်းကျင်ပတ်ပတ်လည်မြင်ကွင်းကို ကြည့်ရှုနိုင်သည်။

## သွားလာရေး
ဟိရဘူတာမှ တောင်၏ အလယ်နေရာအထိ ဟိရကေဘယ်ကြိုးထိုင်ခုံလိုင်း (Hira Chair Lift) နှင့် ဟိရကေဘယ်ကြိုးလိုင်း (Hira Ropeway) ကို စီးနင်းကာ သွားနိုင်သည်။ Hira Chair Lift ကို ၁၉၆၀ ခုနှစ်နှင့် Hira Ropeway ကို ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဤဝန်ဆောင်မှု နှစ်ခုစလုံးကို ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။

*Hira Station of Kosei Line
*Bomura Bus Stop of Kyoto Bus

## ရုပ်ပုံ

Image:bunagatake1.jpg|ဘုနဂတခဲတောင်ထိပ်
Image:bunagatake2.jpg|တောင်ထိပ်မှ မြင်ရသည့် အနောက်ဘက်မြင်ကွင်း
Image:bunagatake3.jpg|တောင်အလယ်မြင်ကွင်းတစ်ခု

## ပြင်ပလင့်များ
## ကိုးကား
*the Geographical Survey Institute in Japan 
*Biwako Quasi-National Park
*‘Hirasankei Bunagatake’

ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ဟိဒခတောင်တန်း

**ဟိဒခတောင်တန်း** (日高山脈, Hidaka-sanmyaku) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးကျွန်း၏ အရှေ့တောင်ဘက်တွင်ရှိသည့် တောင်တန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤတောင်တန်းတွင် အမြင့် ၁၅၀၀ မီတာ မှ ၂၀၀၀ မီတာအထိ မြင့်သည့် တောင်များပါဝင်သည်။

## တောင်တက်လမ်းများနှင့် လိုဏ်ခေါင်းများ
ဟိဒခတောင်တန်းရှိ တောင်များသို့ တက်ရောက်နိုင်သည့် အဓိကလမ်းကြောင်းများမှာ အောက်ပါတို့ ဖြစ်သည်။
*ဟိဒခတောင်တက်လမ်း (Hidaka Pass)
*ခရိခချိတောင်တက်လမ်း (Karikachi Pass)
*နစ်ရှောတောင်တက်လမ်းနှင့် လိုဏ်ခေါင်း (Nisshō Pass and tunnel)
*နိုဇုခတောင်တက်လမ်းနှင့် လိုဏ်ခေါင်း (Nozuka pass and tunnel)

## အမြင့်အလိုက် တောင်များ
ဟိဒခတောင်တန်းတွင် အောက်ပါတောင်များ ပါဝင်သည်။

## ပြင်ပလင့်များ
* 
* Hidaka Mountain Museum  
* Google Maps

## ကိုးကား
* Northern Road Navi
* Hokkaipedia
* GLGarcs, H. Nishiwaki, *Introduction to the landforms and geology of Japan*, 2006, last access 25 April 2008.

ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
အမှတ် (၃၁) ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး

**အမှတ် (၃၁) ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး** (; အတိုကောက် **NH 31**) သည် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းကို ဆက်သွယ်ထားသော ပြည်ထောင်စု အဝေးပြေးလမ်းမကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ရွှေညောင်မြို့မှ ရပ်စောက်မြို့၊ ဗထူး၊ အင်တော၊ ကျောက်ဂူ၊ တောင်းခမ်းရွာများကို ဖြတ်သန်းကာ နောင်ချိုမြို့သို့ ဆက်သွယ်ထားသည်။

## ကိုးကား
မဲခွန်းနိုင်းတောင်

**မဲခွန်းနိုင်းတောင်** (目国内岳, Mekunnai-dake) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးကျွန်း၊ ရန်းခိုရှိမြို့နှင့် အိဝနိုင်းမြို့တို့အကြားနယ်နိမိတ်ပေါ်ရှိ တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤတောင်သည် "ရိုင်းဒန်းမီးတောင်အုပ်စု" တွင် ပါဝင်သည်။ မဲခွန်းနိုင်းတောင်သည် pyroclastic တောင်ခုံးဖြစ်သည်။ တောင်သည် non-alkali, mafic မီးတောင်ကျောက်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားသည်။ တောင်ရှိကျောက်များသည် အနီးအနားရှိ တောင်ဖြစ်သည့် ရိုင်းဒန်းတောင်၏ ကျောက်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက သက်တမ်းပိုနုသည်။ ဤတောင်၏ ကျောက်များသည် သက်တမ်း ၇၀၀,၀၀၀ မှ ၁၃,၀၀၀ အထိကြာမြင့်ခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
* Geographical Survey Institute

ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ဟိဒခတောင်တက်လမ်း

**ဟိဒခတောင်တက်လမ်း** (日高峠, Hidaka-tōge) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးကျွန်း၊ ဟိဒခတောင်တန်း၏ မြောက်ဘက်ဆုံးအပိုင်းတွင်ရှိသည့် တောင်တက်လမ်းဖြစ်သည်။ တောင်တက်လမ်းသည် ၆.၉ ကီလိုမီတာ (၄.၃ မိုင်) ရှည်သည်။ ဤလမ်းသည် ၆ မီတာ (၂၀ ပေ) ဥျယ်သည်။ အောက်တိုဘာလမှ ဧပြီလအထိသည် တောင်တက်လမ်းတစ်လျှောက်နှင်းများရှိနေတတ်သည်။ ဂျပန်အမျိုးသားလမ်းမ ၂၃၇ သည် ဟိဒခတောင်နှင့် ရှိမုခက်ပုတောင်အကြားတွင် ဤတောင်တက်လမ်းကို ဖြတ်သန်းသွားသည်။

## ကိုးကား
* Geographical Survey Institute
* Northern Road Navi

ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ဝင်းနိုင်

ဦးဝင်းနိုင် (U Win Naing) သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူသိများသော လွတ်လပ်သော မိုးလေဝသ ပညာရှင် (independent meteorologist) တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူသည် မိုးလေဝသ ခန့်မှန်းချက်များ၊ မုန်တိုင်း၊ ဆိုင်ကလုန်း၊ ရာသီဥတု ပြောင်းလဲမှု နှင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို မီဒီယာများ၊ ဆိုရှယ်မီဒီယာ နှင့် အခမဲ့ ဖြန့်ဝေမှုများမှတစ်ဆင့် အများပြည်သူ သို့ မကြာခဏ မျှဝေပေးလေ့ ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် မုန်တိုင်း ရာသီ အချိန်တွင် ကြိုတင်သတိပေးချက်များနှင့် လက်တွေ့ကျကျ ရှင်းပြချက်များကြောင့် လူကြိုက်များသည်။ သူ၏ အချက်အလက်များကို နိုင်ငံတကာ မိုးလေဝသ အရင်းအမြစ်များ (ဥပမာ GDACS၊ ECMWF၊ GFS စသည်) နှင့် ကိုယ်တိုင် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ မှုများအပေါ် အခြေခံ ထုတ်ပြန်လေ့ ရှိသည်။

## ဘဝနောက်ခံ နှင့် ပညာရေး 
ဦးဝင်းနိုင်၏ မွေးဖွားရက်၊ မွေးဖွားရာ နေရာ သို့မဟုတ် အစောပိုင်း ပညာရေး အသေးစိတ်ကို အများပြည်သူ ရရှိနိုင်သော မှတ်တမ်းများတွင် အတိအကျ မဖော်ပြထားပါ။ သို့သော် သူသည် လေယာဉ်ထုတ်လုပ်မှု ပိုင်း (aircraft manufacturing sector) ဆိုင်ရာ ပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့ဖူးကြောင်း ဖော်ပြချက်များတွင် တွေ့ရှိရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် မိုးလေဝသ ပညာကို အဓိက လုပ်ငန်းအဖြစ် ပြောင်းလဲ လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး နှစ်ပေါင်းများစွာ လေ့လာ သုံးသပ်ခဲ့သည်။ ယခင်က သင်္ချာ ကျူရှင် ဆရာ အဖြစ်လည်း လုပ်ကိုင်ခဲ့ဖူးကြောင်း အချို့ ဖော်ပြချက်များတွင် ပါရှိသည်။ သူ၏ ပညာရပ်ဆိုင်ရာ အတွေ့အကြုံ အများစုမှာ နိုင်ငံတကာ မိုးလေဝသ ဝက်ဘ်ဆိုက်များ၊ ဂြိုဟ်တု ဒေတာ နှင့် မော်ဒယ်များ (ECMWF၊ GFS၊ ICON စသည်) ကို စောင့်ကြည့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ မှုများအပေါ် အခြေခံ ထားသည်။

## အလုပ်အကိုင် နှင့် ပံ့ပိုးမှုများ 
ဦးဝင်းနိုင်သည် မြန်မာနိုင်ငံ မိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒ ညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာန (DMH) နှင့် တရားဝင် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ခြင်း မရှိဘဲ လွတ်လပ်သော ပညာရှင်အဖြစ် လုပ်ကိုင်နေသည်။ သူ၏ ခန့်မှန်းချက်များကို အခမဲ့ ဖြန့်ဝေပေးလေ့ ရှိပြီး မုန်တိုင်း ရာသီ အချိန်တွင် အထူး တက်ကြွသည်။ ထင်ရှားသော ပံ့ပိုးမှုများမှာ-

* ဆိုင်ကလုန်း မိုခါ (Cyclone Mocha, ၂၀၂၃) - ရခိုင်ပြည်နယ် ထိခိုက်မှု၊ လူဦးရေ ၉ သိန်းကျော် ထိခိုက်နိုင်ချေ နှင့် ကြိုတင် သတိပေးချက်များ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ လေတိုက်နှုန်း မိုင် ၉၀-၁၀၀ ကျော် အထိ ရှိနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းခဲ့သည်။
* ရာသီဥတု ပြောင်းလဲမှု နှင့် အယ်နီညို/လာနီညာ ဖြစ်စဉ်များ - ရန်ကုန်ဆောင်း ပိုအေးနိုင်မှု၊ မိုးရာသီ စောနိုင်မှု၊ ရေကြီးကာလ ရှည်နိုင်မှု စသည်တို့ကို နိုင်ငံတကာ မော်ဒယ်များနှင့် နှိုင်းယှဉ် ရှင်းပြခဲ့သည်။ ဥပမာ ၂၀၂၄ ရေကြီးကာလ မပြီးသေးကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။
* အပူလွန်ကဲမှု နှင့် အအေးလွန်ကဲမှု သတိပေးချက်များ - အပူလွန်ကဲမှုကြောင့် အပူလှိုင်း (heat stroke) အန္တရာယ်၊ ဆောင်းရာသီ ပိုအေးနိုင်မှု စသည်တို့ကို ခန့်မှန်းခဲ့သည်။

သူ၏ ရှင်းပြချက်များသည် ရိုးရှင်းပြီး လက်တွေ့ကျကျ ဖြစ်သောကြောင့် ပြည်သူများ ကြိုတင် ကာကွယ်နိုင်ရန် အထောက်အကူ ဖြစ်စေသည်။ 

## ဆိုရှယ်မီဒီယာ နှင့် မီဒီယာ ပါဝင်မှု 
ဦးဝင်းနိုင်သည် ဆိုရှယ်မီဒီယာ နှင့် မီဒီယာများတွင် တက်ကြွစွာ ပါဝင်နေသည်။ အဓိက ပလက်ဖောင်းများမှာ-

* Green Way Myanmar (အစိမ်းရောင်လမ်း) ဝက်ဘ်ဆိုက်တွင် မိုးလေဝသ သတင်းများ ပုံမှန် တင်ပြသည်။
* YouTube ချန်နယ်များ (Cherry FM၊ TLT Tv၊ The Nation Voice စသည်) တွင် အင်တာဗျူး နှင့် ခန့်မှန်းချက် ဗီဒီယိုများ များပြားသည်။
* Facebook တွင် မိုးလေဝသ အချက်အလက်များ မျှဝေလေ့ ရှိသည်။

## ကိုးကား
နိုဇုခတောင်တက်လမ်း

**နိုဇုခတောင်တက်လမ်း** (野塚峠, Nozuka-totsuge) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးကျွန်း၊ ဟိဒခတောင်တန်း၏ တောင်ဘက်ဆုံးပိုင်းတွင်ရှိသည့် တောင်တက်လမ်းဖြစ်သည်။

## အကြောင်းအရာ
ဤတောင်တက်လမ်းသည် ၂၁.၄ ကီလိုမီတာ (၁၃.၃ မိုင်) ရှိည်။ အကျယ် ၅.၅ မီတာ (၁၈ ပေ) ရှိသည်။ အောက်တိုဘာလမှ ဧပြီလအထိသည် တောင်တက်လမ်းတွင် နှင်းများရှိနေသည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
အိုမုရှတောင်

**အိုမုရှတောင်** (双子山, Omusha-nupuri)  သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးကျွန်း၊ ဟိဒခတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့်တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ တောင်ထိပ်နှစ်ခုပါရှိသည်။ တစ်ခုမှာ ၁၃၇၉ မီတာ (၄၅၂၄ ပေ) နှင့် အခြားတစ်ခုမှာ ၁၃၆၃ မီတာ (၄၄၇၂ ပေ) မြင့်သည်။

## ကိုးကား
* Google Maps
* Geographical Survey Institute
* Hokkaipedia

ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
ခရိခချိတောင်တက်လမ်း

**ခရိခချိတောင်တက်လမ်း** (狩勝峠, Karikachi-tōge)  သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုး၊ ဟိဒခတောင်တန်း၏ မြောက်ဘက်ဆုံးပိုင်းရှိ တောင်တက်လမ်းဖြစ်သည်။ ၂၁ ကီလိုမီတာ (၁၃ မိုင်) ရှည်သည်။ လမ်းသည် အကျယ် ၅.၅ မီတာ (၁၈ ပေ) ရှိသည်။ တောင်တက်လမ်းသည် အောက်တိုဘာလမှ မေလအထိ နှင်းများ ရှိသည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
နစ်ရှောတောင်တက်လမ်း

**နစ်ရှောတောင်တက်လမ်း** (日勝峠, Nisshō-tōge) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးကျွန်း၊ ဟိဒခတောင်တန်း၏ မြောက်ဘက်ဆုံးပိုင်းရှိ တောင်တက်လမ်းဖြစ်သည်။ 

## အကြောင်းအရာ
လမ်းကြောင်းသည် ၁၀၂၂ မီတာ (၃၃၅၃ ပေ) အမြင့်နေရာတွင် နစ်ရှောတောင်တက်လမ်းလိုဏ်ခေါင်းကို ဖြတ်သန်းသွားသည်။ ဤလမ်းကြောင်းသည် ၃၃.၅ ကီလိုမီတာ (၂၀.၈ မိုင်) ရှိည်။ အကျယ် ၅.၅ မီတာ (၁၈ ပေ) ရှိသည်။ လမ်းသည် အောက်တိုဘာလမှ မေလအထိ နှင်းများကျနေလေ့ရှိသည်။ ဟိဒခတောင်နှင့် ရှိမိဇုတောင်အကြားလမ်းကြောင်းနေရာတွင် ဂျပန်အမျိုးသားလမ်းမ ၂၇၄ သည် ဖြတ်သန်းတည်ရှိနေသည်။

## ပြင်ပလင့်များ
* Geographical Survey Institute

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
အမှတ် (၈) ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး

**အမှတ် (၈) ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး** (; အတိုကောက် **NH 8**) သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးတို့ကို ဆက်သွယ်ထားသော ပြည်ထောင်စု အဝေးပြေးလမ်းမကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်မြို့မှ လှိုင်သာယာ၊ အင်းမ၊ ကျောင်းကုန်း၊ ကန်ကြီးထောင့်မြို့များကို ဖြတ်သန်းကာ ပုသိမ်မြို့သို့ ဆက်သွယ်ထားသည်။

ဤ "အမှတ် (၈) ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး" ဟူသော နံပါတ်စဉ်ကို ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဘုရားကြီးမြို့မှ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး မြိတ်မြို့သို့ ဆက်သွယ်ထားသော လမ်းအမည်အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနသည် ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး ၅၀ ပါဝင်သော စာရင်းတစ်ခုကို ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့ရာတွင် ရန်ကုန်-ပုသိမ်လမ်းအား အမှတ် (၈) ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
အမှတ် (၂၁) ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး

**အမှတ် (၂၁) ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး** (; အတိုကောက် **NH 21**) သည် မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်း တောင်ဘက်ဒေသရှိ အဝေးပြေးလမ်းမကြီး တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် တောင်ငူမြို့မှ တောင်ကြီးမြို့ အရှေ့ဘက်ရှိ ဟိုပုံးမြို့အထိ ဆက်သွယ်ထားသည်။

လမ်းမကြီးသည် တောင်ငူမြို့ (  မြောက်လတ္တီကျု ၁၈° ၅၆' ၃၁" နှင့် အရှေ့လောင်ဂျီကျု ၉၆° ၂၆' ၃၆" နေရာ) ရှိ အမှတ် (၁၂) ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး မှ စတင် ခွဲထွက်လာသည်။ ကနဦးတွင် အရှေ့မြောက်ဘက်သို့ ဦးတည်သွားပြီး၊ ထို့နောက် ဖားဆောင်းမြို့ တောင်ဘက်အနီး ( မြောက်လတ္တီကျု ၁၈° ၄၉' ၃၇" နှင့် အရှေ့လောင်ဂျီကျု ၉၇° ၁၈' ၅၃" နေရာ) သို့ ရောက်သည်အထိ အရှေ့တောင်ဘက်သို့ ဦးတည်သွားကာ၊ ထိုနေရာမှတဆင့် မြောက်ဘက်သို့ လမ်းခွဲထွက်သွားသည်။ ထိုမှတဆင့် လမ်းမကြီးသည် မြောက်ဘက်သို့ ဆက်လက် ဦးတည်သွားပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ဟိုပုံးမြို့ ( မြောက်လတ္တီကျု ၂၀° ၄၈' ၂" နှင့် အရှေ့လောင်ဂျီကျု ၉၇° ၁၀' ၂၅" နေရာ) ၌ အနောက်မှ အရှေ့သို့ သွယ်တန်းထားသော အမှတ် (၂၇) ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး နှင့် ပေါင်းဆုံသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လမ်းမကြီးများ
ဖူးရန်းကန်

**ဖူးရန်းကန်** (風蓮湖) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးကျွန်း၊ နဲမုရိမြို့အနီးတွင်ရှိသည့် ရေကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
အင်းဘကန်

**အင်းဘကန်** (印旛沼, Inba-numa) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ချိဘခရိုင်တွင် ရှိသည့် ရေကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤရေကန်သည် "အင်းဘတဲဂစီရင်စုအမျိုးသားဥယျာဉ်" တွင် ရှိသည်။ ဤရေကန်သည် ချိဘခရိုင်တွင် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ 

ရေကန်တွင် ငါးမျှားခြင်း၊ စက်ဘီးစီးခြင်း၊ ငှက်ကြည့်ခြင်းနှင့် အခြားသေ မျိုးရင်သစ်ပင်များ၊ ငှက်များနှင့် တောတွင်းတိရစ္ဆာန်များကြည့်ရှုခြင်းများ လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
နိုတိုရိကန်

**နိုတိုရိကန်** (能取湖, Notoro-ko / Notori-ko) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးကျွန်း၊ အဘရှိရိမြို့ရှိ ရေကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကန်ကို နိုတိုရိကန် ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ၁၃ ခုမြောက်အကြီးဆုံးကန်ဖြစ်သည်။ ဆရိုမရေကန်၏ အရှေ့ဘက် ၁၅ ကီလိုမီတာ (၉.၃ မိုင်) အကွာတွင် ရှိသည်။

## ကိုးကား