open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
မဟာရာဇဝင်ကြီး

**မဟာရာဇဝင်ကြီး**ကို ညောင်ရမ်းခေတ် ၊ သက္ကရာဇ် ၁၀၇၆-၁၀၉၅ အင်းဝဘုရင် တနင်္ဂနွေ မင်းတရားကြီး လက်ထက်တွင် ရေးသားစီရင်ခဲ့သည်။ ရေးသားသူမှာ ဦးကုလား ဖြစ်သည်။ မြန်မာစာပေ သမိုင်း တွင် အရေးပါသော ကျမ်းကြီးဖြစ်သည်။ “ဦးကုလား မဟာရာဇဝင်” ဟုလည်း ခေါ်သည်။ ညောင်ရမ်းခေတ်တွင် စကားပြေအရေးအသားများ ခေတ်စားနေသည်။ လူများသည် မြန်မာရာဇဝင် ကျမ်းများကို အရေးစိုက် သိမ်းဆည်းစုဆောင်း ထားကြသည်။ ရာဇဝင်သည် မင်းအဆက်ဆက်တို့၏ အကြောင်းများ ပြည့်စုံပေါ်လွင်အောင် ရေးသားထားသော ကျမ်းများ ဖြစ်သည်။ ရှေးရှေးက အုပ်စိုးခဲ့သော မင်းများအကြောင်းကို ကြည့်ရှုပြီးလျှင် အတုခိုးသင့်သည့် အကြောင်းများကို အတုခိုး၍၊ ဆင်ခြင်သင့်သည့် အကြောင်းအရာကို ဆင်ခြင်ရ၏။ ထို့ကြောင့် ရာဇဝင်ကျမ်းသည် ကြေးမုံပြင်နှင့် တူသည်။ ကြေးမုံပြင်တွင် မိမိ၏ ချို့ယွင်းနေသော အရာများကို ပြုပြင်နိုင် ကသဲ့သို့ ရာဇဝင်ကျမ်းတွင်လည်း ချို့ယွင်းနေသော အရာများကို ပြုပြင်နိုင်၍ အကျိုးများပေသည်။ 

ယနေ့ထက်တိုင် ဦးကုလား မဟာရာဇဝင်ကို ပထမတွဲ၊ ဒုတိယတွဲများ အနေဖြင့် တွေ့ရှိရဆဲ ဖြစ်သည်။

## ကျမ်းကိုး 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း
ကဏ္ဍ:မြန်မာစာပေ
ကဏ္ဍ:မြန်မာရာဇဝင်ကျမ်းများ
မဟာဗြဟ္မာ

## မဟာဗြဟ္မာ
ပါရိသဇ္ဇာဗြဟ္မာ၊ ပုရောဟိတာဗြဟ္မာတို့ထက် မြင့်မြတ်သော ဗြဟ္မာကြီး ဖြစ်သည်။ စကြဝဠာတစ်ထောင်၊ နှစ်ထောင်၊ သုံးထောင်ကို အစိုးရကြ၍ မြင့်မြတ်သာလွန်သော "**အဓိပတိဗြဟ္မာ**"ပင် ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာတည်စက တည်ရှိသော ဤမဟာဗြဟ္မာကြီးကိုပင် အခြားသော အချို့သော ဘာသာဝင်များက "**ထာဝရဘုရား**" ဟုခေါ်ကြသည်။

မဟာဗြဟ္မာတို့၏ အသက်ကား အသင်္ချေယျတစ်ကပ် ဖြစ်သည်။ (အသင်္ချေယျကပ်၏ အရေအတွက် အပိုင်းအခြားကား လူတို့ အသက်အသင်္ချေနေသော ကာလမှစ၍ ၁၀ နှစ်တမ်း နေသည့်တိုင်အောင် ဆုတ်ခဲ့၍ တစ်ဖန် ၁၀ နှစ်တန်းမှသည် ၂၀ တမ်း၊ ၃၀ တမ်း စသည်ဖြင့် တက်ပြန်၍ အသင်္ချေနေသည်တိုင်အောင်သော ကာလသည် ကပ် ၁ ကပ် မည်၏။ ဤကပ်ကို အန္တရကပ်ဟူ၍ ဆို၏။)

## ကိုးကား
မဒတတပ်ပေါင်းစု

NDF ကို ၁၉၇၆ ခုနှစ် မေလ ၁ဝ ရက်နေ့တွင် တိုင်းရင်းသားများ၏ တန်းတူညီတူ ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့် ရရှိရေးအတွက် ရည်ရွယ်၍ လက်နက်ကိုင် တိုင်းရင်းသားအဖွဲ့ပေါင်း ၁ဝ ဖွဲ့ကျော်ဖြင့် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ယခုအခါ အဖွဲ့ဝင် ၈ ဖွဲ့ဖြင့် ဆက်လက်လှုပ်ရှားနေသည်။ မွန်ပြည်သစ်ပါတီသည် ယခင်က မဒတတပ်ပေါင်းစု NDF အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း စစ်အစိုးရနှင့်အပစ်ရပ်ပြီး နောက် ပိုင်းတွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်မှ ယာယီရပ်ဆိုင်းခဲ့ရသည်။ KIO ကချင်လွတ်မြောက်အဖွဲ့သည်လည်းထိုနည်းတူ နဝတ စစ်အစိုးရနှင့် အပစ်ရပ်ပြီးတွင် NDF မှ အလိုလို နုတ်ထွက်လိုက်သည်။
မိုးဝေ

**မိုးဝေ** (၁၉၂၇-၁၉၆၇) သည် မြန်မာလူမျိုး စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝ 
ကျုံမငေးမြို့နယ်၊ ကံဘဲ့ကျေးရွာ၌ မြို့အုပ် ဦးအုန်းမောင်၊ ဝမ်းဆွဲဆရာမ ဒေါ်မကြီးတို့က ၁၉၂ရခု၊ ဇူလိုင်လ(၁၈) ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ သား(၂)ယောက်တွင် အကြီးဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည် ကံကြီးမောင်၊ အမည်ရင်း ဦးခင်မောင်ကြီးဖြစ်သည်။

## ပညာရေး 
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မဖြစ်မီက ရန်ကုန်ဆရာအတတ်သင်လေ့ကျင့်ရေးကျောင်းတွင် (၈)တန်း အထိ ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲအောင်ပြီး ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ဆက်တက်၍ ဥပစာတန်းထိနေခဲ့သည်။

## စာပေလောက 
၁၉၄၆ - အသက်(၁၉)နှစ်အရွယ်တွင် စာပေနယ်သို့ဝင်ခဲ့သည်။ "တင်မောင်ဆွေ"ဇာတ်ကောင်ကို ပထမဦးဆုံး မွေးဖွားသည်။ ဝတ္ထုတိုမှာ သွေးသောက်မဂ္ဂဇင်းပါ "မျက်ရည်တစ်စက်" ဝတ္ထုတိုဖြစ်သည်။ မိုးဝေအမည်ဖြင့် ပထမဆုံးလုံးချင်းဝတ္ထုမှာ "သိန်းလေးဆယ်" ဖြစ်သည်။ မိုးဝေ၊ ခင်မောင်ကြီး၊ ဗိုလ်သိန်းတန်၊ သက်မော်၊ နီလေးမောင်၊ ပါမောက္ခဦးသွင် ကလောင်အမည်များဖြင့်ဝတ္ထု၊ ဘာသာပြန်ပညာပေးကျမ်းစာအုပ်များ၊အားလုံးအမျိုးပေါင်း(၃၀၀)ကျော် ပြုစုခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းများတွင် ပုဒ်ရေ (၆၀၀) ကျော် ရေးသားခဲ့သည်။

၁၉၅၁ ခုနှစ် မတ်လမှ စတင်ထုတ်ဝေသော "စုံထောက်မဂ္ဂဇင်း"တွင် စာတည်းချုပ်အဖြစ်တာဝန်ယူခဲ့သည်မှာ ကွယ်လွန်သည်ထိဖြစ်သည်။ လျှို့ဝှက်သည်းဖိုမဂ္ဂဇင်း အယ်ဒီတာချုပ်အဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ စာပေလှုပ်ရှားမှုနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးလှုပ်ရှားမှုများတွင်ပါဝင်ခဲ့သည်။

မိုးဝေသည် "ခင်မောင်ကြီး" အမည်ဖြင့်လည်း ခေတ်ပြင်အဘိဓာန်နှင့် ဂျူဒိုလက်ဝှေ့စာအုပ်များရေးသားခဲ့သည်။

## ဘဝနိဂုံး 
၁၉၆၇ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၁၅) ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက်(၄၀)သာ ရှိသေးသည်။ ဇနီး ဒေါ်ညွန့်နှင့် သမီး(၁)ယောက် ကျန်ရစ်သည်။

## ထင်ရှားသောစာအုပ်အချို့ 
* ခေါမဂန္ထဝင်
* ကပ္ပတိန်ဘလဒ်
* ခေတ်ပြင်အဘိဓာန်
* သစ်ဦးသဇင်

### ကိုယ်တိုင်ရေး ဝတ္ထု 
### ဘာသာပြန် ဝတ္ထု 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:၁၉၂၇ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:၁၉၆၇ ကွယ်လွန်သူများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
မန္တလေးအကျဉ်းထောင်

**မန္တလေးဗဟိုအကျဉ်းထောင်**ကို **အိုးဘိုအကျဉ်းထောင်** ဟုလည်း ခေါ်သည်။ မန္တလေးမြို့၊ အောင်မြေသာစံမြို့နယ် မြောက်ပြင်၊ အိုးဘိုရပ်၊ တွင်တည်ရှိသည်။ ယခင်က မန္တလေးအကျဉ်းထောင်သည် နန်းတွင်း၏ အနောက်ဘက်နေရာတွင် တည်ရှိသည်။

## အကျဉ်းသားဟောင်းများ 
* ဦးအောင်ကျော်ဦး - ဒုတိယကြိမ် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း
* ညီစေမင်း - စာရေးဆရာ
* ဒေါ်ဝင်းမြမြ - ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်ဟောင်း
* ဒေါက်တာဇော်မြင့်မောင် - မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း
* ဦးဝင်းထိန် - ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်ဟောင်း
* ဦးဝင်းခိုင် - လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီးဟောင်း
မက္ကင်းနစ်

**မက္ကင်းနစ်** (; ) သည် ဒြပ်ဝတ္တုကို အား သို့မဟုတ် အရွေ့ သက်ရောက်သောအခါ ၎င်း၏ အပြုအမူ နှင့် ၎င်းတို့၏ ပတ်ဝင်းကျင် တို့ကို အကျိုးသက်ရောက်မှု တို့နှင့်ဆိုင်သော ရူပဗေဒ၏ ဂိုဏ်းကွဲတစ်ခုဖြစ်သည်။ ခေတ်သစ် မော်ဒန် အစတွင် ဂယ်လီလီယို၊ ကပ်ပလာ၊ အထူးသဖြင့် နယူတန် တို့က မူလလက်ဟောင်း မက္ကင်းနစ် (classical mechanics) ခေါ် နည်းကို မျိုးစေ့ချပေးခဲ့သည်။

= မူလလက်ဟောင်းနှင့် ကွန်တမ် =
အဓိကအားဖြင့် မက္ကင်းနစ် ကို မူလလက်ဟောင်း မက္ကင်းနစ် နှင့် ကွန်တမ် မက္ကင်းနစ် (quantum mechanic) ဟူ၍ ခွဲခြားထားသည်။ 

သမိုင်းတွင် မူလလက်ဟောင်း မက္ကင်းနစ် သည် ဦးစွာပေါ်လာပြီး ကွန်တမ် မက္ကင်းနစ် သည် အသစ်စက်စက် တည်ထွန်းမှု ဖြစ်သည်။ မူလလက်ဟောင်း မက္ကင်းနစ်သည် နယူတန် ရေးခဲ့သော *Principia Mathematica* တွင်ပါသော ရွေ့လျားမှု နိယာမများ (Laws of motion) ကို အခြေခံပြီး ကွန်တမ် မက္ကင်းနစ်သည် ၁၉၀၀ ထိ မပေါ်သေးပေ။ နှစ်ခုစလုံးသည် သဘာဝ ရုပ်ဝတ္တု သဘောတရား ကို တစ်နည်းတစ်ဖုံအား ဖြင့် အတူတကွ ပေါင်းစပ်ဖြေရှင်းလျက်ရှိသည်။ မူလလက်ဟောင်း မက္ကင်းနစ်ကို တိကျမှု တွင်အခြေခံသော ပုံစံ အသွင်ဖြင့် ရှုမြင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းတိကျမှုကို အရင်းခံသောကြောင့်ပင် သင်္ချာ သီအိုရီများ တွင်တွင် သုံးခြင်း ဖြစ်သကဲ့သို့ မှန်မမှန်ကို လက်တွေ့ လုပ်ဆောင်ရခြင်းပင်ဖြစ်သည်။

ကွန်တမ် မက္ကင်းနစ်သည် ပို၍ ကျယ်ပြန့်ပြီး မူလလက်ဟောင်း မက္ကင်းနစ် နည်းစဉ်များကို အသုံးချသလို အနေအထားအလိုက် ကန့်သတ်မှုများလည်းရှိပေသည်။ တန်ပြန်သက်ရောက်ခြင်း သဘော (correspondence principle) အရ အရာဝတ္တု နှစ်ခုတို့အကြား ဆန့်ကျင်ခြင်း ကွဲလွဲခြင်း မရှိသလို အခြေအနေ တစ်ခုကြောင့်ပင် တည်ရှိခြင်း ဖြစ်သည်။ ကွန်တမ် မက္ကင်းနစ်သည် မူလလက်ဟောင်း မက္ကင်းနစ် ကို အခြေခံ ကျကျ ကျော်လွန်ပြီး မော်လီကျူလာ သို့ အက်တမ် တို့ကို ရှင်းရာတွင် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည်။ သို့သော် မူလလက်ဟောင်း မက္ကင်းနစ် သည် အကြီးစား ဖြစ်ပျက်ခြင်းများကို ရှင်းလင်းရာတွင် လုံလောက်သကဲ့သို့ ကွန်တမ် မက္ကင်းနစ် ရှင်းလျှင်လည်း မဖြစ်နိုင်သောကြောင့် မူလလက်ဟောင်းကြီးမှာ ကောင်းကောင်းကြီး အသုံးဝင်လျက်ရှိသည်။ 

= အိုင်စတိုနီရမ် နှင့် နယူတိုနီရမ် =
မူလလက်ဟောင်းနှင့် ကွမ်တမ် ကွာသကဲ့သို့ အိုင်စတိုင်း၏ အထူး သီအိုရီများ သည် နယူတန် နှင့် ဂလီလီယို တို့၏ မက္ကင်းနစ် ကိုချဲ့ထွင်စေပြီး ထိုနှစ်ပိုင်းကို အခြေခံကျကျ ပေါင်းထားပြန်သည်။ ထို့အပြင် အလင်းအလျင် ကို မကျော်နိုင်သော်လည်း အလင်း အလျင်နားကပ်သော အရာဝတ္တုများ အတွက် အိုင်းစတိုင်း၏ သီအိုရီများက ပို၍ အရေးပါသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မက္ကင်းနစ်
မှိုထမင်းသုပ်

### ပါဝင်သော ပစ္စည်းများ 
ဆန် နို့ဆီဗူး (၄) လုံး

ကောက်ရိုးမှိုအလုံး (၂၅) ကျပ်သား

ကြက်သား ရင်အုပ်သား၊ ပေါင်သား (၇၅) ကျပ်သား
ကြက်သွန်ဖြူ (၂၀) ကျပ်သား

ကြက်သွန်နီ (၃၀) ကျပ်သား

ချင်း

ငရုတ်သီးအပုအပွတောင့် (၁၅) ကျပ်သား

ပုဇွန်ခြောက် (၁၅) ကျပ်သား

ငရုတ်သီးအစိမ်း

သံပရာသီး

ငံပြာရည်

ဆီ

နနွင်း

ဆား

သကြား

အချိုမှုန့်

နံနံပင်၊ ဂျူးမြစ်၊ ကြက်သွန်မြိတ်
မန္တလေးမုန့်ရေပါး

## မန္တလေးမုန့်ရေပါး 
မုန့်ရေပါး ဆန်နှင့်ပြုလုပ်သော မုန့်အမျိုးအစားဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် အထက်အညာ ဒေသများ၏ ဘုရားပွဲဈေးတန်းများ ရောင်းကြသည်။ မုန့်ရေပါးကို တချို့က ချွေတာရေးမုန့် ဟုလည်းခေါ်သည်။ 
### ပါဝင်သော ပစ္စည်းများ 
မနော်ဆန်မှုန့် - နို့ဆီဘူး (၄ဘူး) 

ပဲမှုန့်အစိမ်း 	 - 	အကြမ်းပုဂံ (၁လုံး) 

ဆား 	 - 	ဟင်းဆားဇွန်း (၂ဇွန်း) 

အချိုမှုန့် 	 - 	 ဟင်းဆားဇွန်း (၁ဇွန်း) 

ကော်မှုန့် 	 - 	 အကြမ်းပုဂံ (၁)လုံး 

ရေ 	 - 	 အသင့်အတင့် 

စားတော်ပဲ၊ ကြက်သွန်မိတ် ၊ နံနံပင် ၊ခရမ်းချဉ်သီး ၊ ငရုတ်သီး၊ အုန်းသီး ၊ မဆလာ၊ ကြက်ဥ 
### အဆင့်ဆင့် ပြုလုပ်ပုံ 
ဒန်အိုး တစ်လုံးတွင် မနော်ဆန်မှုန့်၊ ပဲမှုန့်အစိမ်း၊ ဆား၊ အချိုမှုန့်၊ ကော်မှုန့်၊ ရေတို့ကို အချိုးကျ ရောစပ်ရသည်။ 
သမအောင်မွှေထားသော ဆန်မှုန့်ရေကို သံဒယ်အိုးပြားပေါ်တွင် ပြည့်အောင် မုန့်ရေတစ်ဇွန်းကို ပါးပါးလေးနှင့် ညီညာအောင် လောင်းထည့်ပါ။ စားတော်ပဲ၊ ကြက်သွန်မိတ်၊ နံနံပင် ကိုလည်းကောင်း မုန့်ရေထဲသို့ ထည့်ပါ။ ဆား၊ မဆလာ၊ အချိုမှုန့် သမအောင် ရောနယ်ထားသော ခရမ်းချဉ်သီး နှင့် ပါးပါးလှီးထားသော ငရုတ်သီးစိ်မ်းကို ထည့်ပါ။ ခြစ်ဖြင့်ခြစ်ထားသော အုန်းသီးအမျှင်များကို ထပ်ပေါင်း လောင်းထည့်ပါ။ ထို့နောက် ဆီများများဆမ်းပါ။ ကြက်ဥနှစ်သက်လျှင် ကြက်ဥကို ခေါက်ထည့်ပါ။ အချိန်အနည်းငယ်အကြာကျက်ခါနီးတွင် သံဂေါ်ပြားဖြင့် ဖြေးဖြေးချင်း မပဲ့အောင်ကော်ပါ။ မုန့်အတွင်းထည့်ထားသော ပစ္စည်းများမှာ မိမိအကြိုက် ပေါ်မူတည်၍ လိုသလိုပြုလုပ်နိုင်သည်။
မိချမ်းဝေ

## မိချမ်းဝေ
၁၉၅၃ - ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ(၂၄)ရက်နေ့တွင် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံမြို့၌ အဖ-ဦးထွန်းခင်၊ အမိ-ဒေါ်သန်းစိန်တို့မှ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဒေါ်ရီရီထွန်းဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်က-မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံမြို့တွင် စတင်ပညာသင်ခဲ့သည်။

၁၉၇၂ - မတ်လထုတ်-အိုးဝေဂျာနယ်၊ အမှတ်(၈၇)တွင်*သခွတ်ပန်း(သထုံ) ကလောင်အမည်ဖြင့် *ကျော်ဟိန်း အလိုရှိသည်* ဆောင်းပါးကိုရေးသား၍ စာပေနယ်သို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ (ထိုဆောင်းပါးသည် မိချမ်းဝေ-အဌမတန်းကျောင်းသူဘဝတွင် ပထမဆုံးရေးသားခဲ့ပြီး စာစောင်တွင် ဖော်ပြခံရသည့် ပထမဆုံး စာမူပင်ဖြစ်သည်။) ထို့နောက်*တိုင်းရင်းမေ* ဂျာနယ်တွင် ကဗျာများဆက်ရေးခဲ့သည်။

၁၉၇၅ - သထုံမြို့၊ အမှတ်(၂)၊ အခြေခံပညာ အထက်တန်းကျောင်းမှ (၁၀)တန်းအောင်မြင်ခဲ့။ ထိုနှစ်တွင်ပင် မွန်ပြည်နယ်ကိုယ်စားပြု၊ မွန်ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးအဖြစ် (၂၉)ကြိမ်မြောက်၊ ပြည်ထောင်စုပွဲတော်-ကျိုက္ကစံ တွင် ပါဝင်ကပြခဲ့သည်။

၁၉၇၆ - တနင်္သာရီတိုင်း မြိတ် အရှေ့မြို့နယ်၊ ကလင်ဘန်းကျေးရွာတွင် မူလတန်းပြဆရာမတာဝန်ကို စတင် ထမ်းဆောင်။

၁၉၈၄ - မြိတ် မဂ္ဂဇင်းတွင် *ကျွန်တော်ဖောင်သမား* ဝတ္ထုတိုကို *မိချမ်းဝေ* ကလောင်အမည်ဖြင့် စတင်ရေး သားခဲ့။ ထို့နောက် ရုပ်ရှင်တေးကဗျာ၊ ကလျာ၊ မဟေသီ၊ မြန်မာ့ဓန၊ မြားနတ်မောင် စသည့်မဂ္ဂဇင်းဂျာနယ်များ တွင် စာပေများ ဆက်လက်ရေးသား။

၁၉၈၇ - ရန်ကုန်တိုင်း၊ သင်္ကန်းကျွန်း ဆရာအတတ်သင်ကျောင်းသို့ တက်ရောက်ခဲ့။ ထို့နောက် သထုံမြို့၊ ပေါ်တော်မူကျေးရွာ အ့မ့ကနှင့် မြိတ်မြို့ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းတို့တွင် မူလတန်းပြတာဝန်များကို ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

၁၉၉၁ - ရန်ကုန်မြို့၊ မင်္ဂလာတောင်ညွန့်မြို့နယ်၊ အ့မ့က(၂၄)နှင့် အ့မ့က(၄)တို့တွင် ဆရာမအဖြစ် ဆက်လက် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့။ ယခုအခါ ကျန်းမာရေးအရ အမှုထမ်းဘဝမှအနားယူကာ စာပေရေးသားခြင်းဖြင့်သာ ဆက်လက်ရပ်တည်လျက်ရှိ။

၂၀၀၀ - *ပန်းအလင်္ကာ* မဂ္ဂဇင်းတွင် အယ်ဒီတာအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်။ *ကမာရင်ကွဲနှင့် အခြားပင်လယ် ဝတ္ထုတိုများ* စာအုပ်ထွက်။ (ယင်းစာအုပ်ဖြင့် ၂၀၀၀-ပြည့်နှစ်အတွက် အမျိုးသားစာပေ(ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်)ဆုရရှိ။)။

၂၀၀၁ - *ဆူးပန်းအိမ်* (သန်းမြင့်အောင်နှင့်တွဲ)ဝတ္ထုထွက်။ *အလွမ်းပင်ဆင့် ကျွမ်းရင်နင့်* ပင်လယ်ဝတ္ထုရှည် ထွက်။

၂၀၀၃ - လှိုင်းနှစ်ထပ်ပင်လယ်။ အနီးဆုံးဝတ်ရုံနဲ့ အလင်းညှို့ချက် ဝတ္ထုများထွက်။

၂၀၀၄ - တိမ်စွန်လေနှင်(ဆုပြည့်နိုးနှင့်တွဲရေး)။ ငွေဇင်ယော်တွေလက်ယပ်ခေါ်နေတဲ့မြို့။ ပလီဇာချဲ့ လှိုင်းရဲ့သံစဉ် စသော စာအုပ်များထွက်။

၂၀၀၅ - အရောင်လေးတွေက လှုပ်လီလှုပ်လဲ့(သန်းမြင့်အောင်နှင့်တွဲရေး) လိပ်ပြာကလေးရဲ့အကျႌ စသောဝတ္ထု များထွက်။ စာရေးဆရာများစုပေါင်းရေးသားသော *လူထုအမေနှစ်(၉၀)* စာအုပ်ကို စီစဉ်ထုတ်ဝေ။

၂၀၀၆ - *လှဆိုးဗျင်းရယ် ဆလုံနှင်းဆီ* (အောင်ဝေးနှင့်တွဲရေး) ခရီးသွားစာအုပ်ထွက်။

၂၀၀၇ - *ကမ်းလှည့်ဆွတ်မီ'' လုံးချင်းဝတ္ထုရှည်ထွက်။
    
ယခုအခါ ဆရာမ-မိချမ်းဝေသည် အမှတ်(၁၀) အောင်ဘာလေလမ်း ကျောက်မြောင်း၊ တာမွေမြို့နယ်တွင် နေထိုင်၍ စာပေများ ရေးသားပြုစုလျက်ရှိ။
    
### ထင်ရှားသောစာအုပ်အချို့ 
၁။ ကမာရင်ကွဲနှင့်ဝတ္ထုတိုများ

၂။ လှိုင်းနှစ်ထပ်ပင်လယ်

၃။ အလွမ်းပင်ဆင့် ကျွမ်းရင်နင့်

၄။ အနီးဆုံးဝတ်ရုံနဲ့ အလင်းညှို့ချက်ဝတ္ထုတိုများ

၅။ ကမ်းလှည့်ဆွတ်မီ

## ကိုးကား
မာန်အောင်မြို့

**မာန်အောင်မြို့**သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ် တောင်ကုတ်ခရိုင်တွင် တည်ရှိသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်ပြီး မာန်အောင်ကျွန်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ မာန်အောင်မြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့ဖြစ်သည်။ မာန်အောင်မြို့သည် မာန်အောင်ကျွန်း၏ အရှေ့မြောက်ဘက် အစွန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ကျောက်ဖြူမြို့မှ ရေကြောင်းဖြင့် ၈၇ မိုင် ကွာဝေးသည်။ မာန်အောင်မြို့တွင် မာန်အောင်လေဆိပ်ရှိသည်။

မြို့ပေါ်တွင် မြို့နယ်အရာရှိရုံး၊ ရဲဌာန၊ အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်းနှင့် ဈေးရှိသည်။ မာန်အောင် ကျွန်းသည် ရခိုင် ကမ်းရိုးတန်း အလွန်၊ 
ဘင်္ဂလားအော်အတွင်းသို့ ရောက်နေသော အစွန်ဆုံး ကျွန်းဖြစ်သည်။ ရန်မာန်အပေါင်းကို အောင်မြင်သည့်အတွက် မန်အောင်(မာန်အောင်) ဟူ၍ ရှေးအခါကပင် မှည့်ခေါ်ထားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆို၏။ မာန်အောင်ကျွန်းသည် ပုံသဏ္ဌာန်အားဖြင့် တြိဂံပုံဖြစ်၏။ မာန်အောင် ရေလက်ကြားဖြင့် ရမ်းဗြဲကျွန်းနှင့် ပိုင်းခြားလျက်ရှိသည်။ မာန်အောင်မြို့သည် ရမ်းဗြဲကျွန်းနှင့် အနီးကပ်ဆုံးဖြစ်သော ချွန်ထွက်နေသည့် နေရာတွင် တည်ရှိသည်။ မာန်အောင်ကျွန်း၏ မြေမျက်နှာပြင်သည် လှိုင်းထလျက် ရှိသည်။ အချို့တောင်များသည် ပင်လယ်ပြင်အထက် ပေ ၁ဝဝဝခန့် မြင့်သည်။ 
သစ်ပင်လည်း ထူထပ်သည် ရွှံ့မီးတောင်များလည်းရှိသည်။ တောင်နီတောင်ခေါ် မြေနီတောင်တွင် အလွန်မွှေးသောမြက်နီပင်များ 
တစ်တောင်လုံးဖုံးလွှမ်းနေသဖြင့် ထူးခြားသည်။ မန်အောင်ကျွန်းတွင် ဆန်စပါးအပြင် ဆေးရွက်၊မြေပဲ၊ ကြံ၊ ပိုက်ဆံလျှော်၊ အုန်းပင်နှင့် ကွမ်းသီးပင်များလည်း စိုက်ပျိုးသည်။ မာန်အောင်၏ အထင်ရှားဆုံး ထွက်ကုန်မှာ 
မန်အောင်ဆေးဖြစ်သည်။ 

## သမိုင်းအကျဉ်း 
မာန်အောင်မြို့သည် မြို့ဝန်ခေတ် အစပိုင်းတွင် သီးခြားမဟုတ်ဘဲ ရမ်းဗြဲမြို့ထဲတွင် ခေတ္တမျှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၈၈၂ ခုနှစ်တွင် မြို့ဖြစ်လာသည်။

## ပထဝီဝင်နှင် ရာသီဥတု 
မာန်အောင်မြို့သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ တောင်ကုတ်ခရိုင် မာန်အောင်ကျွန်း ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ လတ္တီကျု (၁၈)ဒီဂရီ၊ (၅၁)မိနစ် လောင်ဂျီကျု (၉၃) ဒီဂရီ၊ (၄၄) မိနစ် ရှိသည်။

## လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး 
မာန်အောင်မြို့ကို ရေကြောင်းလမ်းနှင့် လေကြောင်းလမ်းမှ သွားနိုင်သည်။ မာန်အောင်လေဆိပ်သည် မြန်မာအမျိုးသားလေကြောင်းမှ ရန်ကုန်သို့ ပြည်တွင်းခရီးစဉ်ကို ပြေးဆွဲ‌ပေးလျက် ရှိသည်။

## လူနေထိုင်မှု 
မာန်အောင်မြို့‌သည် ရခိုင်လူမျိုး အများစုနေထိုင်ကာ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကိုးကွယ် ကြသည်။

## စီးပွားရေး 
မာန်အောင်မြို့‌နေလူထုသည် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း၊  ပင်လယ်ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း၊ မွေးမြူရေးလုပ်ငန်း၊ ခရီးသွားလုပ်ငန်း၊ စားသောက်ဆိုင်လုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်ကြသည်။ အစိုးရ ဝန်ထမ်းများလည်း ရှိသည်။ ဘဏ်လုပ်ငန်း အနေဖြင့် ကမ္ဘောဇဘဏ် ရှိသည်။

## ပညာရေး 
မာန်အောင်မြို့တွင် အစိုးရ အထက်တန်ကျောင်း ၂ ကျောင်း အမက ကျောင်း တစ်ကျောင်း (ခန့်မှန်) သည့်ရှိရသည်။

## ကျန်းမာရေး 
*မြို့နယ် ပြည်သူဆေးရုံ၊ မာန်အောင်

## အားကစား 
မာန်အောက် အားကစားကွင်းနှင့် မာန်အောင် ဖူဆယ်ကစားကွင်း တိုရှိသည်။

## အထင်ကရနေရာများ 
*ဦးဥတ္တမပန်ခြံ
*မြေနီတောင်
*ရန်အောင်မြင်စေတီတော်မြတ်ကြီး
*ဓာတ်တော်စေတီ၊ မာန်အောင်မြို့
*မဟာထီးဘုရား
*မြို့မကျောင်းကြီး

## ထင်ရှားသော ပုဂ္ဂိုလ်များ
*သီဟထက်အောင် (ဘောလုံးသမား)
*နေတိုး (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)
*မင်းသွေး
*သားငယ်

## ပြင်ပလင့်များ 
* Maplandia.com

## ကိုးကား
မိတ်လိုက်ခြင်း

နှစ်ကောင် မိတ်လိုက် နေပုံ]]
ဇီဝဗေဒတွင် **မိတ်လိုက်ခြင်း** ဆိုသည်မှာ ဆန့်ကျင်ဖက် လိင် နှစ်စုံတို့သည် လိင်ဆက်ဆံခြင်း ဖြင့် မျိုးဆက်သစ် (offspring) ဖြစ်ပေါ်ခြင်းကို ဆိုသည်။ သတ္တဝါတို့တွင် မိတ်လိုက်ခြင်း နည်းများမှာ ကျပန်း မိတ်လိုက်ခြင်း (random mating)၊ မျိုးခွဲ မိတ်လိုက်ခြင်း (disassortative mating)၊ မျိုးတူ မိတ်လိုက်ခြင်း (Assortative mating) နှင့် ဘုံ မိတ်လိုက်ခြင်း (mating pool) ဟူ၍ ရှိသည်။ 

အချို ငှက်များတွင် မိတ်လိုက်ခြင်း အရာ၌ အသိုက်ဖွဲ့ခြင်း နှင့် သားမွေးခြင်း တို့ပါ ပါဝင်သည်။ လူတို့သည် အိမ်မွေးသတ္တဝါ တို့ကို သတ္တဝါ လင်ပေးစားခြင်း (animal husbandry) အတွက် လက်လုပ် သန္ဓေတည်ခြင်း (artificially inseminating) မှာ ခေတ်စားသည်။

လိင်ဆက်ဆံခြင်းသည် လိင်ဖြင့် မျိုးပွားသော သတ္တဝါ နှစ်ခုတို့၏ လိင်အင်္ဂါများကို ထိတွေ့ပြီး သုက်ဝင်ခြင်း (insemination) ဖြစ်ကာ နောက်ပိုင်းတွင် သန္ဓေအောင် (fertilization) သည်။

ကဏ္ဍ:ဖိုမလက္ခဏာ
မိုးမိုး (အဆိုတော်)

**မိုးမိုး** သည် မြန်မာအမျိုးသား အဆိုတော် တစ်ဦးဖြစ်သည်။၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲကို တက်ရောက်ပြီးစီးသည်။ အင်္ဂလိပ် မေဂျာ ဖြင့် ကျောင်းပြီးထားသည်။၂၀၀၁-၂၀၀၂ မှာ မြေပဲယိုအဖွဲ့မှာ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့ကာ Strawberry တီးဝိုင်းတွင် ဝင်ရောက်တီးဖြစ်ခဲ့သည်။တစ်တီတူး Band ဖွဲ့စည်းဖြစ်ခဲ့ပြီး မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ ၂၀၀၅ ဇန်နဝါရီလ တွင် “ကြယ်” အမည်ရှိ တစ်ကိုယ်တော် စီးရီးထွက်ရှိခဲ့ပြီး “တနင်္ဂနွေမိုးရေစက်များ” ကို ၂၀၀၈ ဖေဖော်ဝါရီတွင် ထွက်ခဲ့သည်။

## ထွက်ရှိခဲ့သောတေးစီးရီးများ
### တစ်ကိုယ်တော်တေးစီးရီး
** ကြယ်*  (၂၀၀၅)
** တနင်္ဂနွေမိုးရေစက်များ* (၂၀၀၈)
**အတ္တကြီးနေသည်* (၂၀၁၀)

## ကိုးကား
ဒေါ့ပလာ အကျိုးသက်ရောက်မှု

ခရစ်စတီယန် ဒေါ့ပလာ ကို ကိုယ်စားပြု၍ ခေါ်ဆိုသော Doppler effect ဆိုတာကတော့ လှိုင်းပြုရာ ဗဟိုက နားထောင်သူနဲ့ တဖြည်းဖြည်းဝေးသွားတဲ့အချိန်မှာပဲဖြစ်ဖြစ် နီးလာတဲ့အချိန်မှာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ တစ်နည်းအားဖြင့် နားထောင်သူက Sound source နဲ့ တဖြည်းဖြည်းဝေးသွားတဲ့အချိန်မှာပဲဖြစ်ဖြစ် နီးလာတဲ့အချိန် မှာပဲဖြစ်ဖြစ် ကြိမ်နှုန်း ထဲမှာ သိသိသာသာပြောင်းလဲသွားတဲ့ အပြောင်းအလဲကို ခေါ်ပါတယ်။ Sound source လို့ပြောတာက ဥပမာအနေနဲ့ ပြောလိုက်တာပါ။ Wave တစ်ခုပါ။ ဒီနိယာမသဘောတရားကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့တာကတော့ ဂျာမနီသိပ္ပံပညာရှင် Christian Doppler ဖြစ်ပါတယ်။ ဥပမာအနေနဲ့ လေ့လာမဲ့ အသံလှိုင်း တစ်ခုရဲ့ Frequency နဲ့ Wavelength ဟာ ကိန်းသေတွေဖြစ်နေကြတယ် ဆိုကြပါစို့။ အကယ်၍ အသံလှိုင်းကိုထုတ်မဲ့ Source ကလည်း ရွေ့လျားမနေဘူး၊ ဖမ်းမဲ့ Receiver ကလည်း ရွေ့လျားမနေဘူးဆိုရင် Receiver က ဖမ်းမိမယ့်ကြိမ်နှုန်းဟာလည်း ပြောင်းလဲမှုရှိမှာမဟုတ်ပါဘူး။ ဘာကြောင့်လည်းဆိုရင် အသံ Source ကနေ ထုတ်လိုက်တဲ့အတိုင်း တစ်မိနစ်မှာ လှိုင်းအရေအတွက်ဘယ်လောက်ဆို ဘယ်လောက် Receiver က ကွက်တိပြန်ဖမ်းမိလို့ပါ။ အကယ်၍ အသံ Source ကပဲဖြစ်ဖြစ် Receiver ကပဲဖြစ်ဖြစ် အခြားတစ်ခုရှိရာကိုရွေ့လျားလာမယ်ဆိုရင် Receiver က ခုန နှစ်ခုလုံးရွေ့လျားမနေတုန်းကမိတဲ့ ကြိမ်နှုန်းထက် ပိုများတဲ့ကြိမ်နှုန်းကို မိမှာပါ။ အသံနဲ့နီးရာကိုပဲ ကိုယ်ကသွားသွား အသံကပဲ ကိုယ်နဲ့နီးရာကိုပဲလာလာ ကြားနေရတဲ့အသံ ပိုကျယ်လာမယ်။ ဒီသဘောပါပဲ။ ပြောင်းပြန်အားဖြင့်ဝေးတဲ့ဘက်ကို တစ်ခုခုက သွားမယ်ဆိုရင် Receiver က ခုန နှစ်ခုလုံးရွေ့လျားမနေတုန်းကမိတဲ့ကြိမ်နှုန်းထက် နည်းတဲ့ကြိမ်နှုန်းကို မိမှာပါ။ ဒါလည်းရှင်းပါတယ်။ အသံနဲ့ဝေးရာကို ကိုယ်ကသွားသွား အသံကပဲကိုယ်နဲ့ဝေးရာကိုသွားသွား ကြားနေရတဲ့အသံ တိုးသွားမှာပါ။

ကဏ္ဍ:ဒေါ့ပလာ အကျိုးသက်ရောက်မှုများ
ကဏ္ဍ:အသံ
ဒိုချီ

သန့်ရှင်းရေးသုံး ကိရိယာ]]

## ဒိုချီ (douche) 
ဒိုချီ (douche) သည် ခန္ဓာကိုယ် (မိန္းမကိုယ္) အတွင်းသို့ ရေများဆီးဆင်းပြီး ဆေးပညာ နှင့် သန့်ရှင်းရေး သုံး ကိရိယာ ဖြစ်သည်။
မျိုးဝင်း

*ပဲခူးတိုင်း ကဝမြို့နယ် ပြည်သူ့ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် တဦးဖြစ်သူ ဒေါက်တာ မျိုးဝင်း (၅၄) နှစ်သည် အသည်းကင်ဆာ ရောဂါဖြင့် ယမန်နေ့ မွန်းလွဲ ၃ နာရီတွင် ထိုင်း-မြန်မာ နယ်စပ် မဲဆောက်မြို့တွင် ကွယ်လွန်သွားသည်။*

## **ပဲခူးတိုင်း၊ ကဝမြို့နယ်၊ ပြည်သူ့ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဒေါက်တာ မျိုးဝင်း (၅၄) နှစ်။** 
*မဇ္ဈိမနဲ့ အဲန်အမ်ဂျီ၊ ၃ဝ၊ စက်တင်ဘာ၊ ၂ဝဝ၈*

 ဒေါက်တာ မျိုးဝင်းသည် ၁၉၈၂ ခုနှစ်က မန္တလေး ဆေးတက္ကသိုလ်မှ ဆရာဝန်ဘွဲ့ ရရှိခဲ့ပြီး ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီမိုကရေစီရေး လှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။

စစ်တပ်မှ အာဏာ သိမ်းခဲ့သည့်နောက်တွင် ကဝမြို့နယ် အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ကာ ၁၉၉ဝ ပြည့် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်သူ့ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ် အရွေးချယ် ခံခဲ့ရသည်။

စစ်အစိုးရ အာဏာပိုင်များမှ ၁၉၉ဝ ခုနှစ်၊ ရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်ရ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ပါက အဆင့်မြင့် ရာထူး တိုးပေးခြင်း၊ နိုင်ငံရပ်ခြား ပညာတော်သင် စေလွှတ်မည်ဟု ခေါ်ယူ သိမ်းသွင်း ခဲ့သော်လည်း လက်မခံ ငြင်းပယ်ခဲ့သူ တဦးလည်း ဖြစ်သည်။

၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ပြည်သူ့ လွှတ်တော် ကိုယ်စားပြု ကော်မတီ ဖွဲ့စည်းစဉ် တက်ွ့ွကစွာ ပါဝင်ခဲ့သဖြင့် စစ်ထောက်လှမ်းရေးက ၃ နှစ်ခန့် ဖမ်းဆီး ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် နေထိုင်ခဲ့စဉ်က ဒေါက်တာ မျိုးဝင်း ကိုယ်ပိုင် ဖွင့်လှစ်ထားသော ဆေးခန်းကို ပိတ်ရန် ဖိအားပေး ခံရခြင်း၊ နိုင်ငံရေး လုပ်ဆောင်ခွင့် မရအောင် နှောင့်ယှက်ခြင်း၊ ထောက်လှမ်းရေးများက နည်းမျိုးစုံ နောက်ယောင်ခံ လိုက်ကာ နှောင့်ယှက်မှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် အတွက် ၂ဝဝ၄ ခုနှစ်တွင် ထိုင်း-မြန်မာ နယ်စပ်ရှိ မဲဆောက်မြို့သို့ ခိုလှုံရန် ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။

ထို့နောက် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား ကောင်စီ (NCUB) အတွင်းရေးမှူး အဖွဲ့၊ နိုင်ငံရေးအံတုမှု ကော်မတီတို့တွင် ဆက်လက် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

သူသည် လက်ရှိ မြန်မာ့ လွှတ်တော် အမတ်များ အဖွဲ့ (MPU) အဖွဲ့ဝင် တဦးဖြစ်ကာ အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် (လွတ်မြောက်နယ်မြေ) ဗဟို (NLD- LA) တွင်လည်း မကွယ်လွန်မီ အထိ ဗဟိုကော်မတီ အဆင့်တွင် ပါဝင် လုပ်ဆောင်ခဲ့သူ တဦးလည်း ဖြစ်သည်။ ဒေါက်တာ မျိုးဝင်း ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီးနှင့် အတူ သားတဦး၊ သမီးနှစ်ဦး ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။

* * * * * * * *
မင်းကျင့်တရား

**မင်းကျင့်တရား** ဆိုသည်မှာ နိုင်ငံအုပ်ချုပ်မင်းလုပ်နေသော မင်းများသည် ပြည်သူများအပေါ် ဆက်ဆံရေး ပေးတဲ့အကြံဉာဏ်ကို ခေါ်ပါသည်။ မင်းကျင့်တရား (၁၀)ပါးရှိပါသည်။မြန်မာသမိုင်း နိဒါန်း၊ သန်းထွန်း

# ပြည်သူများအား ကူညီထောက်ပံ့ခြင်း
# ငါးပါးသီလ ဆောက်တည်ခြင်း
# စွန့်လွှတ်အနစ်နာခံခြင်း
# ရိုးသားဖြောင့်မတ်ခြင်း
# အပြောအဆိုနူးညံ့ခြင်း
# တိုင်းပြည်ဘဏ္ဍာကို ခြိုးခြံခြင်း၊မဖြုန်တီးခြင်း
# အမျက်မထွက်ခြင်း
# ပြည်သူတို့ကို စိတ်အားဖြင့် ကိုယ်အားဖြင့် မညှဉ်းဆဲခြင်း
# သည်းခံခြင်း
# ပြည်သူတို့နှင့် မဆန့်ကျင်ခြင်း မှန်နန်း ရာဇဝင် ၁၊ ၁၉၆၃၊ ပိုဒ် ၅၃၊ ၆၈

ပါမောက္ခချုပ်ဆရာတော်၏အပြန်အလှန်ဆက်ဆံရေးတရားတော်မှhttps://media.thitsarparamisociety.com/mp3/2021/DrNandamalabhivamsa/DrNandamala_2021.12.19.mp3 

## ကိုးကား
အကြွင်းမဲ့ အာဏာရှင် စနစ်

အကြွင်းမဲ့ အာဏာပိုင် အစိုးရစနစ် အနေဖြင့် အုပ်ချုပ်ရမည်ဆိုသောဝါဒဖြစ်သည်။ အုပ်ချုပ်သူ အစိုးရအနေဖြင့် ဆောင်ရွက်သမျှ ကိစ္စများသည် တရားဝင်သည်ဆိုသည့် အယူအဆဖြစ်ပြီး အစိုးရ၏ ဆောင်ရွက်ချက်များအား အကန့်အသတ်မရှိ ခွင့်ပြုထားခြင်းဖြစ်သည်။ အုပ်ချုပ်ခံရသူများအနေဖြင့် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာခွင်အတွင်း ကိုယ်စားလှယ် လုံးဝ စေလွှတ်ခွင့်မရှိ။ အုပ်ချုပ်ရေး ယန္တယားအတွင်း အုပ်ချုပ်ခံရသူများသည် လုံးဝဥဿုံ သက်ဆိုင်ပတ်သက်ခွင့် မရှိသော မူဝါဒဖြစ်သည်။

အကြွင်းမဲ့ အာဏာပိုင်စနစ်သည် (၁၇) ရာစုတွက် ထင်ရှားခဲ့သောနိုင်ငံရေးအယူအဆ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ တွေးခေါ်ပညာရှင် ဘိုဒင်း (Bodin 1530-96) နှင့် ဟော့ဘ် (Hobbes) တို့သည် ထိုအယူအဆနှင့် ပတ်သက်၍ ထင်ရှားသူများဖြစ်သည်။

= ရည်ညွှန်းကိုးကား =
Eurocopter Tiger

**Eurocopter Tiger** သည် Eurocopter ကုမ္ပဏီမှ ထုတ်လုပ်သည့် တိုက်ခိုက်ရေး ရဟတ်ယာဉ် ဖြစ်သည်။ ဂျာမဏီတွင် Tiger ဟုခေါ်၍ ပြင်သစ်နှင့် စပိန်တို့တွင် Tigre ဟု ခေါ်ကြသည်။ 

## အခြေခံ အချက်အလက်များ 
* လေသူရဲ = ၂ ဦး
* ရဟတ်ယာဉ် အလျား = ၁၄.၀၈ မီတာ
* ရဟတ်ယာဉ်အမြင့် = ၃.၈၃ မီတာ
* အင်ဂျင် = Rolls-Royce/Turboméca/MTU MTR390 turboshafts အင်ဂျင် (၂) လုံး
* အမြန်ဆုံး ပျံသန်းနှုန်း = တနာရီလျှင် (၂၉၀) ကီလိုမီတာ
* တပ်ဆင်နိုင်သည့် လက်နက်များ
** စက်သေနတ်
*** ၃၀ မီလီမီတာ GIAT 30 စက်အမြောက် တစ်လက် (သို့မဟုတ်)
*** ၁၂.၇ မီလီမီတာ စက်အမြောက် တစ်လက်
** ဒုံးကျည်များ
*** 70&nbsp;mm SNEB (၁၉) လုံး (သို့မဟုတ်)
*** 70&nbsp;mm Hydra (၁၉) လုံး (သို့မဟုတ်)
*** 68&nbsp;mm SNEB (၂၂) လုံး နှင့်
*** PARS 3 LR ဒုံးကျည် (၈) လုံး (သို့မဟုတ်)
*** Rafael Spike-ER (၈) လုံး (သို့မဟုတ်)
*** AGM-114 Hellfire တင့်ကားဖျက် (၈) လုံး နှင့်
*** AIM-92 Stinger ဝေဟင် - ဝေဟင်ပစ် (၄) လုံး (သို့မဟုတ်)
*** Mistral ဝေဟင် - ဝေဟင်ပစ် (၄) လုံး

## ဓာတ်ပုံများ 

File:Two German Eurocopter Tiger attack helicopters.jpg|ဂျာမန်လေတပ်၏ Eurocopter Tiger နှစ်စင်း
File:Spanish Army Eurocopter Tiger HAD on USS Kearsarge (LHD-3) in April 2016.JPG|စပိန်လေတပ်၏ Eurocopter Tiger
File:Eurocopter EC.665 Tigre of 5 RHC No. 2009 BHB Marignane.jpg|ပြင်သစ်လေတပ်၏ Eurocopter Tiger

## ကိုးကား
မျိုးသုဉ်းခြင်း

အကြောင်းမှာ ခေတ်သစ် မျိုးသုဉ်းခြင်း၏ ပြယုဂ် ဖြစ်သည်]]
ဇီဝဗေဒတွင် **မျိုးသုဉ်းခြင်း** (extinction) သည် မျိုးစိတ်တစ်ခု တည်ရှိခြင်းမှ ပြတ်ဆဲသွားခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းမျိုးသုဉ်းခြင်း အချိန်ကို များသောအားဖြင့် နောက်ဆုံး ၎င်းမျိုးစိတ်အကောင် သေသော အခိုက်အဖြစ်ယူကြသည်။ သို့သော် ၎င်းမျိုးဆက်တည်ရေးမှာမှု ၎င်း နောက်ဆုံး ၎င်းမျိုးစိတ်အကောင် မသေမှီကပင် ဆက်လက်ပြန့်ပွားရန် မဖြစ်နိုင်သောကြောင့် မျိုးသုဉ်းခြင်း အခိုက်မှာ ထိုထက်ပင် စောနိုင်သည်။ မျိုးစိတ်တစ်ခု၏ သန်စွမ်းနိုင်မှု အချိန်မှာ အလွန်ပင် ကျယ်ပြန့်သဖြင့် တိုင်းတာရန် ခက်ခဲ့သောကြောင့် ပြီးမှသာ နောက်ပြန် တွက်ချက်ယူရတတ်သည်။ ထိုအခက်အခဲသည် Lazarus taxon ခေါ် မျိုးသုဉ်းပြီးမှ ပြန်လည် ပေါ်ပေါက်လာခြင်း တို့လည်းရှိသည်။

ဆင့်ကဲပြောင်းလဲခြင်း ဖြစ်စဉ်တွင် မျိုးပေါင်းခြင်း (speciation) နည်းစဉ်ဖြင့် မျိုးစိတ် အသစ်များဖြစ်ပေါ်လာပြီး သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင်၏ လစ်လပ်နေသော နေရာတွင်ဖြည့်ဆည်းပေးသည်။ ၎င်းမျိုးစိတ်သည် ထိုလစ်လပ်မှု ပျက်သုဉ်းလျှင် သို့မဟုတ် ပိုမိုစွမ်းအားရှိ မျိုးစိတ်ပေါ်ပေါက်လာလျှင် မျိုးသုဉ်းခြင်းဖြစ်သွားသည်။ ပျမ်းမျှအားဖြင့် မျိုးစိတ် တစ်ခု၏ သိရှိမှု သက်တမ်းမှာ နှစ် ၁၀ သန်း ရှိသည်။ သို့သော် အချို့သော မျိုးစိတ်တို့တွင် ထို့ထက်ပို၍ သက်ရှိ ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်း (living fossils) အဖြစ်နှင့် နှစ်သန်း ရာပေါင်းများစွာ တည်ရှိနိုင်သည်။ မျိုးသုဉ်းခြင်းသည် သဘာဝ ဖြစ်စဉ် တစ်ခုဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရှင်သန်ခဲ့ဖူးသမျှ ၉၉.၉ ရာနှုန်းသော မျိုးစိတ်တို့မှာ မျိုးသုဉ်းခဲ့ပြီး ဖြစ်လေသည်။ လူသားများ စတင်ပေါ်ပေါက်ချိန်နှင့် အချိန်ကိုက်ဖြစ်သော လွင်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၀၀ ၀၀၀ ခန့် ကမှသာ Cretaceous ပြီးနောက် ၎င်း အမြောက်အမြား မျိုးသုဉ်းခြင်း အဆမတန် များပြားစွာ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ဤသည်ကို Holocene extinction event ဟု ခေါပြီး ၎င်းကဲ့သို့ အခိုက်မျိုး ကမ္ဘာပေါ်တွင် ခြောက်ခါ ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်သွားသော မျိုးစိတ်အများစုကို သိပ္ပံနည်းကျ မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ အချို့သောသိပ္ပံပညာရှင်များက ၂၁၀၀ ခုနှစ်ရောက်လျင် လက်ရှိ အပင်နှင့် တိရစ္ဆာန်မျိုးစိတ် ထက်ဝက်ခန့် မျိုးသုဉ်းမည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။  ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အပင်နှင့် တိရစ္ဆာန်မျိုးစိတ်ပေါင်း ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် မျိုးသုဉ်းမည့်အန္တရာယ်နှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်ခြင်း၏ အဓိကအကြောင်းရင်းမှာ သစ်တောများ ခုတ်လှဲပြီး စိုက်ပျိုးရေးအတွက်အသုံးချသော လူသားတို့၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကြောင့်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး
မင်္ဂလဘုရား

ကောဏ္ဍညမြတ်စွာဘုရားပွင့်တော်မူပြီးနောက် နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူတွင် ခြောက်ဆူမြောက် ပွင့်သော ဘုရားကား မင်္ဂလမြတ်စွာဘုရား ဖြစ်သည်။ မင်္ဂလမြတ်စွာဘုရားသည် (မံ-သု-ရေ-သော)-ဟူသော ဘုရားလေးဆူ ပွင့်သော သာရမဏ္ဍကမ္ဘာတွင် နှစ်သင်္ချေနှင့် ကမ္ဘာတသိန်း ထက်ကာလ၌ ပွင့်တော်မူသည်။ ထိုအခါ လူတို့၏ သက်တမ်းမှာ အနှစ် (၉၀, ဝဝဝဝ) ကိုးသောင်း ကာလဖြစ်သည်။ 
### ဖြစ်စဉ်တော် 
မင်္ဂလဘုရား ဖွားတော်မူရာမြို့သည် ဥတ္တရမြို့တော် ခမည်းတော်ဥတ္တရမင်းကြီး, မယ်တော်ဥတ္တရာဒေဝီမိဖုရားကြီးဖြစ်သည်။ အလောင်းတော် ဘဝ၌ ကြင်ယာတော်မှာ
ယသဝတီမိဖုရား၊ သားတော်ကား သီလဝမင်းသားဖြစ်သည်။ 
မင်္ဂလအလောင်းတော်သည် ယသဝတီမိဖုရားနှင့် ယသဝါ ရုစိမာ သိရီမာ မည်သော ရွှေနန်းသုံးဆောင်၌ အနှစ် (၉၀, ဝဝဝ)
ကိုးသောင်းတိုင်တိုင် သားတော်သီလဝမင်းသား ဖွားသည် အထိ
ထီးနန်းစည်းစိမ်ကို
ခံစားစံစားတော်မူသည်။ တောထွက်တော်မူစဉ် စီးတော်ယဉ်မှာ ပဏ္ဍရမည်သော မြင်းယဉ်ဖြစ်၏။ 
(၈) ရှစ်လပတ်လုံး ဒုက္ကရစရိယာ အကျင့်ကို ကျင့်တော်မူပြီးလျှင် နာဂဗောဓိ ကံ့ကော်ပင်ကို အမှီပြုကာ သီတင်းသုံး၍
သဗ္ဗညုတဉာဏ်ကိုရတော်မူပြီး ဘုရားစင်စစ် ဖြစ်တော်မူ၏၊ 
### တပည့်သာဝကများ
* အဂ္ဂသာဝကကြီး နှစ်ပါးတို့ကား အရှင်သုဒေဝထေရ်၊  အရှင်ဓမ္မသေနထေရ်တို့တည်း။  
* အနီးကပ် အလုပ်ကျွေးမထေရ်ကား အရှင်ဥပါလိဖြစ်သည်။  
* အဂ္ဂသာဝိကာမ ရဟန်းမကြီး နှစ်ပါးကား ရှင်မ သီဝလာထေရီ၊ ရှင်မ အသောကာထေရီတို့တည်း။  
* မြတ်သောအလုပ်အကျွေး ဒါယကာမှာ သုနန္ဒသူဌေး၊ ဝိသာခသူဌေး၊  
* မြတ်သောအလုပ်အကျွေးဒါယိကာမတို့မှာ-အတုလာဒါယိကာမ၊ သုတနာဒါယိကာမတို့ ဖြစ်ကြသည်။ 
မင်္ဂလာ ဘုရား၏ အရပ်တော် (ဉာဏ်တော်)မှာ (၈၈) ရှစ်ဆယ်ရှစ်တောင် မြင့်၍ ကိုယ်တော်မှ ထွက်သောရောင်ခြည်တော်မှာ စကြဝဠာ တိုက် (၁၀, ဝဝဝ) တစ်သောင်း ပျံ့နှံ့သည်။ 
### ဂေါတမဘုရားအလောင်း
ငါတို့၏ ဂေါတမဘုရားလောင်းတော်သည် 
မင်္ဂလဘုရားလက်ထက်၌ သုရုစိပုဏ္ဏားဖြစ်ခဲ့၍
အလှူကြီးပေးကာ ရဟန်းပြုတော်မူခဲ့သည်။ 
မင်္ဂလမြတ်စွာဘုရားသည် သက်တော် (၇၂, ဝဝဝ)
ရှိသောအခါ ဗုဒ္ဓကိစ္စအားလုံးပြုဆောင်ပြီး၍
ဥတ္တရဥယျာဉ်တော်၌ ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူသည်။ 
ဘုရားပရိနိဗ္ဗာန်စံလျှင်အသမ္ဘိန္နဓာတ်တော်များ ကြွင်းကျန်၍ ဇမ္ဗူဒိတ်လူများစုပေါင်းကာ ယူဇနာ (၃၀) မြင့်သောစေတီတည်၍ ကိုးကွယ်ပူဇော်ကြသည်။ 
### ၆။ မင်္ဂလ -ဘုရားရှိခိုး+ဆုတောင်းဂါထာ
* မင်္ဂလော တမံ ဘိန္နန္တော၊ ပဘာယ အတုလော ဝရော။ 
* မင်္ဂါဒူရာ ဝဟံ ဝန္ဒေ၊ သော မေ ဒေတု ဇယံ ဇိနော။
* မင်္ဂလဗုဒ္ဓဝင်ကို ကြည့်ပါ။
* မင်္ဂလဘုရားရှင်ကို ကြည့်ပါ။

### ကျမ်းကိုး
ရတနာခင်

**ရတနာခင်**သည် မြန်မာသရုပ်ဆောင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ တီတီစီ ကျောင်းသူဟောင်းတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် စင်ကာပူတွင် အလုပ်လုပ်ကိုင်နေသော မြန်မာအမျိုးသား ကိုစိုးလှိုင်ဦးနှင့် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့သည်။ ဇွဲဦးထက်ဟု အမည်ပေးထားသော သားလေးတစ်ဦးနှင့် နောက်ထပ်သားလေးတစ်ဦး မွေးဖွားခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ClearType

ClearType သည် Microsoft ၏ subpixel rendering နည်းပညာ ဖြစ်ပြီး LCD flat panel ကဲ့သို့သော ကွန်ပြူတာ မြင်ကွင်း (display) အရည်အသွေး ပိုမို ကောင်းမွန်စေသည်။ 

ClearType သည် Microsoft ၏ trademark ဖြစ်ပြီး ၁၉၉၈ COMDEX ပွဲးတွင် စတင် ကြေညာသည်။
Fortran

**Fortran** (previously **FORTRAN**) သည် ဂဏန်းသင်္ချာ နှင် သိပ္ပံ တွက်ချက်ရေး အတွက် general-purpose, procedural, imperative programming language ဖြစ်သည်။

= ကိုးကား =

ကဏ္ဍ:ပရိုဂရမ်းမင်း ဘာသာစကား
မင်းအောင် (စာရေးဆရာ)

**မင်းအောင်** (၆ ဇူလိုင် ၁၉၁၆–၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၉၆) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။

## အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး 
ရွှေဘိုခရိုင် တန့်ဆည်မြို့နယ် ဆန်ဆွဲရွာတွင် အဖ လယ်သမားကြီး ဦးစံပွင့်၊ အမိ ဒေါ်ငွေမ တို့က ၁၉၁၆ ခု ဇူလိုင် ၆ ရက်နေ့ တွင် ဖွားမြင် ခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာ သိန်းမောင် ဖြစ်၏။
ငယ်စဉ်က ရွာဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် စာသင်ခဲ့သည်။ ၁၄ နှစ်သားတွင် ဆရာဘုန်းကြီးနှင့်အတူ ရန်ကုန်သို့ ရောက်လာခဲ့ရာမှ ရန်ကုန်တွင် သောင်တင်ခဲ့သည်။ တဆယ့်လေးငါးနှစ်သားတွင် ခေတ်ပညာ အင်္ဂလိပ်စာပေကို သင်ကြားလိုသော်လည်း ဆရာဘုန်းကြီးက ခွင့်မပြုသဖြင့် မသင်ယူခဲ့ရရှာပေ။ အသက် ၂၃ နှစ်တွင် သင်္ကန်းဆီးလျက် နေရင်း ဒေသသို့ ပြန်ခဲ့သည်။ လောကုတ္တရာစာပေများ သင်ယူလေ့လာခဲ့သည်။ အသက် ၂၆ နှစ်တွင် လူဝတ်လဲခဲ့သည်။

## စာပေရေးသားခြင်း 
၁၇ နှစ်သားအရွယ် ရန်ကုန်မြို့တွင် ရှိစဉ်ကပင် ဝတ္ထုရှည်များ စမ်းသပ်ရေးသားကာ စာနယ်ဇင်းတိုက်များသို့ ပို့ခဲ့သည်။ တပုဒ်တလေမျှပင် ရွေးချယ်ခြင်း မခံခဲ့ရပေ။ လူဝတ်လဲပြီးနောက် ဝတ္ထုတိုရှည်များကို အပတ်တကုတ် အားထုတ် ကြိုးပမ်းရေးသားခဲ့သည်။ မင်းဆွေနှင့် ရဲထွတ်တို့မှာ စာပေလက်ဦးဆရာများ ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၄၅ တွင် *ဂျစ်သခင်* လုံးချင်းဝတ္ထုကို စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထို့နောက် *တခေတ်ပြောင်းပြီ*၊ *ငွေလူ့ပြည်*၊ *သား*၊ *လက်ဝဲဗိုလ်*၊ *ကျားမ*၊ *နှစ်ကိုယ့်တကိုယ်*၊ *ချစ်မြင်းမိုရ်*၊ *ချစ်သွေးနှစ်ဆက်*၊ *ရူပါ* စသည်ဖြင့် ဒိန်းဒိုင်း ဇာတ်ကြမ်းများကို ရေးခဲ့သည်။

၁၉၄၈ တွင် ရဲထွတ်၏ တာဝန်ပေးချက်အရ *မိုးအောက်မြေပြင်*ကို ရေးခဲ့သည်။ ရဲထွတ်နှင့် ဗမာ့တက်လမ်း ပုံနှိပ်တိုက် ပိုင်ရှင် ဦးအောင်ရှိန်တို့ ပူးတွဲပိုင်သည့် ထူထောင်ရေး စာအုပ်တိုက်က ၁၉၄၈ ခု ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ဈေးကွက်တွင် မစွံခဲ့ချေ။ သို့ရာတွင် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ပေးအပ်ချီးမြှင့် ခဲ့သည့် ၁၉၄၈ ခုနှစ် စာပေဗိမာန် ကာလပေါ် ဝတ္ထုဆုကို ရရှိလိုက်သည်နှင့် တပြိုင်နက် တစ်ဆယ့်ရှစ်ရက်အတွင်း သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် ရိုက်နှိပ်ရသော စံချိန်ကိုရရှိ ခဲ့သည်။ တဖန် ရုပ်ရှင်အဖြစ် ကူးပြောင်းရာတွင် ကိုယ်တိုင်သရုပ်ဆောင်တဦးအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဤသို့ဖြင့် ရုပ်ရှင်လောကတွင် သရုပ်ဆောင်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ ဒါရိုက်တာ စသည်ဖြင့် ပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့သည်။

စာပေလောကတွင်လည်း ရှုမဝ၊ သွေးသောက်၊ မြဝတီ၊ ငွေတာရီ၊ ဆန်းသစ်ဦး၊ ကလောင်စုံ၊ လင်းယုန်ဂျာနယ်၊ တိုင်းရင်းမေဂျာနယ်၊ ပြည်သူ့ဂျာနယ်၊ ပြည်တော်စိုး ဂျာနယ် အစရှိသော စာနယ်ဇင်းများတွင် ဝတ္ထုတိုရှည် ဆောင်းပါးများစွာ ရေးခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ စာရေးဆရာအသင်းတွင် အမှုဆောင်တဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။ 'ဝနေ' ဟူသော ကလောင်အမည်ကိုလည်း သုံးခဲ့သည်။ *ဥတုသုံးလီ* (၁၉၅ဝ)၊ *စာရေးဆရာ* (၁၉၅၇)၊ *ဘုံလယ်မြေ* (၁၉၆၄)၊ *အငုံ* (၁၉၆၅) တို့မှာ ထင်ရှားသည်။ *အငုံ* ကို *ပန်ချင်သူ ပျို့ချစ်ဦးရယ်* အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင် ရိုက်ခဲ့သည်။

## ကွယ်လွန်ခြင်း 
၁၉၉၆ ခု ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန် ခဲ့သည်။

## မှတ်စု 
## ကိုးကား 
*၂ဝဝ၅ ခု၊ ဇူလိုင်ထုတ် ရာပြည့် ဦးစိုးညွန့် စုစည်း တည်းဖြတ်သော *၂ဝ ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ ၁ဝဝ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျုဉ်း*
* ဒဂုန်ရွှေမျှား။ မြန်မာနိုင်ငံ စာပေ ဆုများ၊ စာ ၃၁ - ၃၂။
* မလိခ။ မြန်မာ ဝတ္ထု အညွှန်း (၂)။ စာ ၁၇၇ - ၁၉ဝ။
* မြန်မာ့ စွယ်စုံကျမ်း နှစ်ချုပ် (၁၉၉၇)။ စာ ၂၅၈။
* ကန်တော့ခံ သက်ကြီး စာပေ ပညာရှင် များ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိ (သက္ကရာဇ် ၁၃၅၇)။ စာ ၁ဝ၂ - ၁ဝ၃။
* စာတည်း။ မင်းအောင်၊ ရှုမဝ (ဇူလိုင် ၁၉၄၉)။ စာ ၁ဝ။
* ရွှေဥဒေါင်း။ မိုးအောက် မြေပြင်နှင့် ဆုငွေ ၁ဝဝဝိ၊ ရှုမဝ (စက်တင်ဘာ ၁၉၄၉)။ စာ ၁၂၄ - ၁၂၉။
* မင်းအောင်။ မိုးအောက် မြေပြင်၏ အတိတ်မှ လှုပ်ရှား ခဲ့မှုများ၊ ငွေတာရီ (နိုဝင်ဘာ ၁၉၆၅)။ စာ ၁၈၉ - ၁၉၄ နှင့် ၂၄၁ - ၂၅ဝ။]

ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
အက်ဖ်-၁၆

Lockheed Martin ၏ F - 16 ( Fighting Falcon) သည် ဘက်စုံသုံး တိုက်လေယာဉ် ဖြစ်ပြီး အမေရိကန် လေတပ်အတွက် ထုတ်လုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ စတင်ဒီဇိုင်းရေးဆွဲစဉ်က အပေါ့စား တိုက်လေယာဉ်အဖြစ် ဒီဇိုင်း ရေးဆွဲခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် အောင်မြင်သော ဘက်စုံသုံး တိုက်လေယာဉ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
*Aleshire, Peter. *Eye of the Viper: The Making of an F-16 Pilot (Illustrated ed.)*. Old Saybrook, Connecticut: Globe Pequot, 2005. ISBN 1-59228-822-7.
*Aronstein, David C. and Albert C. Piccirillo. *The Lightweight Fighter Program: A Successful Approach to Fighter Technology Transition.* Reston, VA: AIAA, 1996. ISBN 978-1-56347-193-3.
*Coram, Robert. *Boyd: The Fighter Pilot Who Changed the Art of War*. New York: Little, Brown, and Co., 2002. ISBN 0-316-88146-5.
*Darling, Kev. *F-16 Fighting Falcon* (Combat Legend). London: Airlife, 2003. ISBN 1-84037-399-7.
*
*Frawley, Gerard. *The International Directory of Military Aircraft*. Manly NSW, Australia: Aerospace Publications Pty Ltd, 2002. ISBN 1-875671-55-2.
*Hampton, Dan. ''Viper Pilot: the autobiography of one of America's most decorated F-16 combat pilots*. William Morrow, 2012. ISBN 9780062130358 
*Hoh, Roger H. and David G. Mitchell. "Flying Qualities of Relaxed Static Stability Aircraft – Volume I: Flying Qualities Airworthiness Assessment and Flight Testing of Augmented Aircraft."  *Federal Aviation Administration* (DOT/FAA/CT-82/130-I), September 1983. Retrieved: 16 June 2008.
*Jenkins, Dennis R. *F/A-18 Hornet: A Navy Success Story*. New York: McGraw-Hill, 2000. ISBN 978-0-07134-696-2.
*Peacock, Lindsay. *On Falcon Wings: The F-16 Story*. RAF Fairford, United Kingdom: The Royal Air Force Benevolent Fund Enterprises, 1997. ISBN 1-899808-01-9.
*Richardson, Doug. *General Dynamics F-16 Fighting Falcon*. London: Salamander Books, 1990. ISBN 0-86101-534-7.
*Senior, Tim. *The AirForces Monthly Book of the F-16 Fighting Falcon*. Stamford, UK: Key Books Ltd, 2002. ISBN 0-946219-60-5.
*Spick, Mike, ed. *Great Book of Modern Warplanes''. St. Paul, MN: MBI, 2000. ISBN 0-7603-0893-4.

## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
*F-16 USAF fact sheet 
*F-16 page on LockheedMartin.com
*F-16.net extensive and up-to-date Fighting Falcon resource
*F-16 profile on Aerospaceweb.org
*F-16 page on GlobalSecurity.org
*Maintenance Programs of Pakistani F-16s on PAFwallpapers.com 
*Greek F-16 C/D Fighting Block 52

ကဏ္ဍ:တိုက်လေယာဉ်
ဂျီသရီးရိုင်ဖယ်

ဂျာမဏီနိုင်ငံ Heckler & Kochကုမ္ပဏီနှင့် စပိန်နိုင်ငံပိုင် CETMEကုမ္ပဏီတို့ ၁၉၅၀ခုနှစ်များတွင် ပူပေါင်းတီထွင်သော မောင်းပြန်ရိုင်ဖယ် အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး HK G3ဟု လူသိများသည်။

## G3အသုံးပြုသည့်နိုင်ငံများ 
G3အား နေတိုးမဟာမိတ်နိုင်ငံများဖြစ်သည့် ဒိန်းမတ်၊ အက်စ်တိုးနီးယား၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမဏီ၊ ဂရိ၊ အိုက်စ်လန်၊ အီတလီ၊ လတ်ဗီးယား၊ လစ်သူရေးနီးယား၊ နော်ဝေ၊ နယ်သာလန်၊ ပေါ်တူကီ၊ တူရကီ၊ ဗြိတိန်တို့တွင် အသုံးပြုသည်။

ထို့အပြင် နေတိုး အဖွဲ့ဝင် မဟုတ်သည့် အာဂျင်တီးနား၊ ဘာရိမ်း၊ ဘော့စနီးယား ဟာဇီဂိုဗီးနား၊ အီရန်၊ လစ်ဗျား၊ မလေးရှား၊ မြန်မာ၊ နိုင်ဂျီးရီးယား၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ ဆိုမားလီးယား၊ ထိုင်း၊ ဇင်ဘာဘွေ စသည့် နိုင်ငံပေါင်း ၄၀ကျော်ရှိ လက်နက်ကိုင်တပ်များတွင် လည်းအသုံးပြုသည်။

## G3ထုတ်လုပ်သည့်နိုင်ငံများ 
G3ရိုင်ဖယ် အမျိုးအစားအမျိုးမျိုးအား တရားဝင်လိုင်စင်ဖြင့် အောက်ပါ နိုင်ငံများတွင် ထုတ်လုပ်ကြသည်။
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## G3မျိုးကွဲများ 
* G3
* G3A1
* G3A2
* G3A3
* G3A3A1
* G3A4
* G3A4A1
* G3KA4
* G3KA4A1
* G3A5
* G3A6
* G3A7

## အသုံးပြုခဲ့သည့်စစ်ပွဲများ 
ပေါ်တူဂီကိုလိုနီ စစ်ပွဲ၊ ဇင်ဘာဘွေ လွတ်လပ်ရေး စစ်ပွဲ၊ ပေါ်တူဂီတော်လှန်ရေး စစ်ပွဲ၊ ကမ္ဘောဒီးယား ပြည်တွင်းစစ်၊ အီရန် အီရတ် စစ်ပွဲ၊ တူရကီ ပီကေကေ ပဋိပက္ခ၊ ဆီရာလီယွန်း ပြည်တွင်းစစ်၊ အီသီယိုးပီးယား ပြည်တွင်းစစ်၊ အာဖဂန် စစ်ပွဲ၊ ဒုတိယ ပင်လယ်ကွေ့ စစ်ပွဲ

## G3နှင့်မြန်မာ့တပ်မတော် 
၁၉၈၈မတိုင်မီက မြန်မာ့တပ်မတော်တွင် ကာကွယ်ရေးပစ္စည်း စက်ရုံများမှ ထုတ်လုပ်သော ၇.၆၂မမ G3ရိုင်ဖယ် များကို တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုခဲ့သည်။ G3A2 အား က.ပ.စ BA63 ချေမှုန်းရေးရိုင်ဖယ် အဖြစ်လည်ကောင်း၊ G3K အား က.ပ.စ BA72 ချေမှုန်းရေးရိုင်ဖယ် အဖြစ်လည်းကောင်း၊ G4 ခေါ် က.ပ.စ BA64 အား အပေါ့စား စက်သေနတ်အဖြစ် လည်းကောင်း အမျိုးမျိုးပြောင်းလဲ ထုတ်လုပ်ခဲ့ကြသည့် အပြင် ယခုထက်တိုင် အချို့နေရာ များတွင် ဆက်လက် အသုံးပြုလျက် ရှိသည်။

## ကိုးကား
ရဲလေး

**ရဲလေး** (၁၉၈၄-) သည် မြန်မာလူမျိုး အဆိုတော်နှင့် သရုပ်ဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝ
၁၉၈၄ ခု၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၁ ရက်တွင် မွေးသည်။ အမည်ရင်း ရဲထွန်းမင်း ဖြစ်ပြီး မွေးချင်းညီအစ်ကို သုံးယောက်မှာ အလတ်ဖြစ်သည်။ သူသည် ဗိုလ်တထောင်(၆) မှ ၁၀-တန်းအောင်မြင်ခဲ့ပြီး ရုက္ခဗေဒဘာသာရပ်ဖြင့် ၂၀၀၄-ခုနှစ်တွင် ကျောင်းပြီးခဲ့သည်။

## အနုပညာလှုပ်‌ရှားမှု
ရဲလေးသည် ညီဝမ်းကွဲဖြစ်သူ ဘိုလေးနှင့် တွဲဖက်၍ "Adaptor" အမည်ဖြင့် သီချင်းများ စတင်သီဆိုခဲ့သည်။ Adaptor ၏ ပထမဦးဆုံး စီးရီး *ဘာလာရှုပ်* ကို ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် အခြားသူများ၏ သီချင်းခွေများအတွက် Featuring ပါဝင်သီဆိုပေးခြင်းဖြင့် သူ့အား လူသိများ နာမည်ရလာခဲ့သည်။ သူ ပါဝင်သီဆိုခဲ့သော တေးအယ်လ်ဘမ်များမှာ ဘိုဘိုနှင့် လင်းပင်ဟိန်းတို့၏ *တကယ့်အဖြစ်အပျက်*၊ အဖွဲ့စုံ ပါဝင်သီဆိုသည့် *ပေးဦးနော်* ၊ *ရူးအောင်ချစ်မိသူ* အစရှိသော တေးစီးရီးများဖြစ်သည်။ သူသည် သရုပ်ဆောင်အဖြစ်လည်း ဗွီစီဒီများနှင့် ကြော်ငြာများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ သူ ဦးဆုံး သရုပ်ဆောင်သည့် ဗီစီဒီမှာ ဒါရိုက်တာဇော်ကိုကို ရိုက်ကူးသည့် "သက်တံ့တွေပေါ်မှာ" ဟူသည့် သီချင်းဖြစ်သည်။ 

၂၀၀၅ ခုနှစ်မှစ၍ သူ၏ အောင်မြင်မှုများ စတင်ခဲ့သည်။ သူ၏ အအောင်မြင်ဆုံးသီချင်းများမှာ သူကိုယ်တိုင်ရေးသည့် "ထိပ်ဆုံးမှာအမေ" ၊ Bambino နှင့် တွဲဖက်သီဆိုသည့် "ပြောမထွက်ခဲ့သူ" သီချင်းများ ဖြစ်သည်။ ပရိသတ်များ များပြားလာသည့်အချိန်မှာပင် *ကျွန်တော်နှင့် သက်ဆိုင်သော* ဟူသည့် သူ၏ ပထမဦးဆုံး တစ်ကိုယ်တော်အယ်လ်ဘမ်ကို ၂၀၀၅ အောက်တိုဘာလ (၈)ရက်နေ့တွင် ထွက်ရှိနိုင်ခဲ့လေသည်။ 

ရဲလေးသည် ဂီတ၊ ရုပ်ရှင် နယ်ပယ်နှစ်ခုလုံးတွင် အောင်မြင်မှုရအောင် ကြိုးစားခဲ့သည်။ သူ၏ ပထမဦးဆုံးရုပ်ရှင်ကား *နေတစ်ခြမ်း လတစ်ခြမ်း* ကို ၂၀၀၅ ခုနှစ်အတွင်းတွင် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ အကြည်တော်၏ ဝတ္ထု၊ ဒါရိုက်တာဇော်ကိုကို၏ လက်ရာဖြစ်ပြီး သူနှင့်အတူ စိုင်းစိုင်းခမ်းလှိုင်၊ ချစ်သုဝေ နှင့် ပြည့်ဖူးခိုင်တို့ တွဲဖက်ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။

## မိသားစု ဘဝ 
၂၀၁၃ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၆ ရက်တွင် ကာလရှည်ချစ်သူ အေးမြနှင့် မဟာစည် သာသနာ့ရိပ်သာတွင် မင်္ဂလာဆွမ်း ကျွေးကာ လက်ထပ်သည်။ ၂၀၁၇ ခု အရောက်တွင် သဘောထားခြင်း မတိုက်ဆိုင်တော့ဘဲ ကွာရှင်းကြသည်။

## တေးစီးရီးများ
## ရုပ်ရှင်ကားများ
# *နေတစ်ခြမ်း လတစ်ခြမ်း*

## ကိုးကား
## ပြင်ပ စာမျက်နှာများ
*ရဲလေး၏ အင်တာနက် စာမျက်နှာ
ရာမညတပ်ဖွဲ့

ရာမညတပ်ဖွဲ့သည် လွန်ခဲ့သည့် ၂၀၀၉ ခုနှစ် ၆ လပိုင်း မှစပြီး ထိုင်းမြန်မာနယ်စပ်တွင် စတင်လှုပ်ရှားမှုပြုခဲ့သည် အဖွဲ့တစ် ဖွဲ့ဖြစ်သည်။ ရာမညတပ်၏ခေါင်းဆောင်မှာ ဗိုလ်ချုပ်ခင်မောင် ဖြစ်သည်။
နိုင်ခင်မောင်သည် မွန်ပြည်သစ်ပါတီ နယ်မြေ တပ်ရင်း (၃) ကျေးရွာမှ ပါတီ ဝင်ဟောင်းတစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ လွန်ခဲ့သည့် (၅) လလောက်က ကျေးရွာ၏ ပြည့် သူစစ်ကနေ နူတ်ထွက်ကာ ရာမညတပ်ဖွဲ့ကို ဖွဲစည်းခဲ့သည်။ 

မွန်လက်နက်ကိုင် ရာမညတပ်ဖွဲ့က မွန်ပြည်နယ်၊ ရေးမြို့နယ်ရှိ မြန်မာအစိုး ရပိုင်နယ်မြေတွင် ၎င်းတို့၏ ဘဏ္ဍာအတွက် ပြည်သူများထံ ငွေကြေး တောင်းခံနေသည်ဟု သိရသည်။ 
ရာမညတပ်သည် ၎င်းတို့တပ်အင်းအားဖြည့်စည်းရန်နှင့် စစ်လက်နက် ပစ္စည်းဝယ်ယူရန်အတွက် ရေးမြို့နယ်မှ ကျေးရွာတိုင်းရှိ ကျေးရွာလူကြီးမှ တဆင့် ငွေးကြေးတောင်းခံခြင်းဖြစ်သည်။ သို့ပေမယ့် ရွာသားတို့၏ စေ တနာရှိသလောက်ပေးနိုင်သည်ဟု ရာမညတပ်မှ ဗိုလ်ချုပ်ခင်မောင်က ပြောသည်။

“ကျွန်တော်တို့အဖွဲ့က ရွားသားတွေမှာ ပိုက်ဆံတောင်းတာတော့ ဟုတ် တယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့က သူတို့ကို အတင်းအကြပ်နည်းနဲ့ မတောင်း ဘူး၊ ရွားသားတွေ စေတနာရှိသလောက်ပါပဲ။ ကျွန်တော် တို့တပ်ဖွဲ့အတွက် လက်နက်ဝယ်ချင်လို့ တောင်းတာဖြစ်တယ်” ဟု နိုင်ခင်မောင်က ပြော သည်။

လွန်ခဲ့သည် ဇွန်လက ရာမညတပ်သည် တပ်ရင်း (၃) ကျေးရွာမှ ရွာလူကြီးဟောင်း (၂) ဦးကိုဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး ငွေတောင်းခံခဲ့သည်။

ဇွန်လဆန်းပိုင်းတွင် ရာမညတပ်မှ တပ်ခွဲ နိုင်သန်းရွှေ ဦးဆောင်ပြီး ရေးမြို့ရှိ လမိုင်း၊ သောင်ဘုံ၊ သောင်ပြင် နှင့် ကော့ဒွတ် ကျေးရွာများတွင် ငွေ တောင်းခံစာ ပေးပို့ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ စာထဲတွင် ရာမညတပ်၏ ဘဏ္ဍာ ရေးလိုအပ်ချက်ကြောင့် ပြည်သူများထံတွင် ငွေတောင်းခံခြင်းဖြစ်သည်ဟု ရေးသားထားသည်။ သောင်ပြင်ကျေးရွာမှ ဘုန်းကြီးတစ်ပါး၏ မိန့်ကြားချက်အရ ရာမညတပ် ထံမှ ငွေတောင်းခံစာရပြီးနောက် ၎င်းတပ်ကို ငွေ သိန်း ၂၀၀ ပေးလိုက် ရကြောင်း မိန့်ကြားခဲ့သည်။

“ဘုန်းဘုန်းတို့ရွာမှာတော့ ရာမညတပ်ကို သိန်း ၂၀၀ ပေးလိုက်တယ်၊ တခြားရွာတွေကတော့ အိမ်ခြေ အရေအတွက်ပေါ်မှာလိုက်ပြီးတော့ သိန်း ၃၀၀ တောင်းထာတယ်” ဟု ဘုန်းဘုန်းက ဆက်ပြီးမိန့်ကြားသည်။ ရာမညတပ်တို့မှ ရေးမြို့နယ်ဘက်မှာ ငွေတောင်းခံသည်ကို မြန်မာစစ် တပ်တွေက သိရှိပြီးသည့်နောက် ထိုဒေသမှာ လုံခြုံရေး ပိုမိုချ ထားသည် ဟု သိရသည်။
ကိုထွေး

ရဲဘော် ကိုထွေးသည် မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးအတွက် အသက်ပေးသွားခဲ့သော ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့်တကွ အာဇာနည်(၉)ဦးတွင် ပါဝင်သော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝ 
မန္တလေးမြို့ တောင်ပြင် သိပ္ပံရပ် ပင်စင်စား လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး ဝန်ထောက် ဦးကိုကိုလေး၊ ဒေါ်မင်းရီတို့၏ ဆဋ္ဌမမြောက် သားဖြစ်သည်။ နဝမတန်းအထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ အသက် ၁၈ နှစ် အရွယ်တွင် ပညာရေးဝန်ကြီး ဦးရာဇတ်၏ သက်တော်စောင့်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံရသည်။ ၁၉၄၇ ခု၊ ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက်၊ စနေနေ့၊ နံနက် ၁၀ နာရီ ၄၅ မိနစ်တွင် အာဇာနည် ခေါင်းဆောင်ကြီးများကို လုပ်ကြံသော မသမာသူတို့၏ လက်ချက်ဖြင့် ကျဆုံးခဲ့ရသည်။ 

## ကိုးကား
ရက်ကန်းစင်တောင်ဆရာတော်

## ရက်ကန်းစင်တောင် ဆရာတော်(ဦးဩဘာသ)
ရက်ကန်းစင်တောင် ဆရာတော် အလောင်းအလျာကို မန္တလေးတိုင်း၊ စဥ့်ကူးမြို့နယ်၊ မြေပုံကံရွာဇာတိ ခမည်းတော် ဦးရာကျော်+မယ်တော် ဒေါ်ငွေတို့က ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၁၉၉-ခုနှစ် (ငှက်စားရွာ ဒေါ်လှဝိုင်း ပြောပြချက်အရ)၌ မီးရှူးသန့်စင် ဖွားမြင်တော်မူခဲ့သည်။ မွေးချင်းနှစ်ဦးအနက် အကြီးဆုံးသား ဖြစ်သည်။ ငယ်နာမည် မောင်ကွန်း ဖြစ်သည်။ ဒုတိယသမီးမှာ မလှဝင်းဖြစ်ပြီး ရေနံသာရွာတွင် နေထိုင်ကာ ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။ 

## ငယ်ဘဝ 
ကျောင်းနေအရွယ်သို့ ရောက်သောအခါ ရှမ်းမြောက်ရိုးဆရာတော်ဘုရား ထံအပ်နှံလျက် ပညာသင်ကြားစေရာ သင်ရိုးစာပေတို့ကို အရွယ်နှင့်မလိုက်အောင် ကြားမြင်ကာမျှဖြင့် တတ်မြောက်ခဲ့သည်။ ရှမ်းမြောက်ရိုးဆရာတော်သည် သင်ကြားဆုံးမရာ အများကျောင်းသားတို့ထက် ပညာလွန်ကဲမှု၊ ဆရာသမား၏ ဝတ္တရားတို့ကို ကျေပွန်အောင် ဆောင်ရွက်ခြင်းတို့ကြောင့် မောင်ကွန်းကို အထူးဂရုပြု သင်ကြားပြသကြောင်း သိရသည်။ 

ကျောင်းသားဘဝမှ သာမဏေဘောင်သို့ တက်ရောက်ပြီး လောကီဗေဒင်၊ ဆေးကျမ်းနှင့် အခြားလောကီပညာရပ်တို့ကို သင်ကြားလေသည်။
ရဲထွန်းလင်း

''၂ဝဝ၅ ခု၊ ဇူလိုင်ထုတ် ရာပြည့် ဦးစိုးညွန့် စုစည်း တည်းဖြတ်တဲ့ '၂ဝ ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ ၁ဝဝ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျုဉ်း' စာအုပ်မှ စာရေးတွေရဲ့ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျုဉ်း တွေကို ပြန်လည် ကူးယူ ဖော်ပြတာ ဖြစ်ပါတယ်။''

## ရဲထွန်းလင်း [၁၉၁ဝ(ခန့်) - ၁၉၆၂] 
ကသာ ခရိုင် မိုးထားမြို့တွင် အဖ ကုန်သည် ဦးရိုး၊ အမိ ဒေါ်သစ်ဖြူ တို့က ၁၉၁ဝ ပြည့်နှစ် (ခန့်)တွင် မွေးဖွား ခဲ့သည်။

ကျောင်းဆရာ၊ အာရှ လူငယ် တော်လှန်ရေး ခေါင်းဆောင်၊ ကာယဗလ နည်းပြ ဆရာ၊ မန္ဈလေး ရုပ်ရှင် လီမိတက် အစုရှင် ဒါရိုက်တာ လူကြီး၊ မန္ဈလေး ရုပ်ရှင် အောက်မြန်မာပြည် တိုက်ခွဲ တာဝန်ခံ စသည်ဖြင့် လုပ်တောင် တာဝန် ယူခဲ့သည်။

ကာယဗလနှင့် အားကစား ဘက်တွင် ဝါသနာပါ လိုက်စား ခဲ့သည်။ ကာယဗလ ဦးရှိန် ထံတွင် ဦးဇော်ဝိတ် နှင့်အတူ တပည့်ခံကာ လေ့ကျင့် လိုက်စား ခဲ့ရာမှ ကာယဗလ ဦးနေဝင်းဟု တွင်ခဲ့သည်။ ကာယဗလ ဘွဲ့ကို အလွန် နှစ်သက်သည်။

မန္ဈလေး ရုပ်ရှင် ပေါ်ပေါက် လာအောင် ကြိုးစား သူများ အနက် အရေးကြီးဆုံး အစိတ်အပိုင်းက ပါဝင် ခဲ့သည်။ အဆင့်အတန်း မြင့်သော ဇာတ်ကား များကို တီထွင်၍ ရုပ်ရှင် ဇာတ်ညွှန်းများ ရေးခဲ့သည်။

စာပေ ဝါသနာရှင် ဖြစ်သည်နှင့် အညီ ရဲထွန်းလင်း၊ ကာယဗလ ဦးနေဝင်း၊ ရေးသူ "?" တို့ဖြင့် ဝတ္ထုတို၊ ဝတ္ထုရှည်၊ ဆောင်းပါးများ ရေးခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းတွင် "ကာယဗလ ဦးနေဝင်း" အမည်ဖြင့် ဆောင်းပါးများ၊ ရေးသူ "?" ဟူသော အမည်ဝှက်ဖြင့် 'ဘုရင်နှင့် ကျေးတောသား' ၊ 'မေခလာ'၊ 'ကသီကရီ' ဝတ္ထုရှည် များနှင့် ဝတ္ထုတို များကို ရေးခဲ့သည်။ စစ်မဖြစ် မီက ရေးသား ထုတ်ဝေ ခဲ့သည့် သိန်းလေးဆယ်နှင့် အရေးတော်ပုံ တပ်သား ဝတ္ထုများ၊ လုလင် တက်လမ်း (၁၉၃၅?) နှင့် ထွက်ရပ်လမ်း (၁၉၄ဝ) ကျမ်းများမှာ အထူး ထင်ရှား ခဲ့သည်။ "အရေးတော်ပုံ တပ်သားမှာ အလွန်ကောင်းသော တော်လှန်ရေး ဝတ္ထု ဖြစ်သည်" ဟု သုခက ရေးခဲ့သည်။ "လူငယ်များကို စိတ်ဓာတ် ရင့်သန် တိုးတက် စေသော ဝတ္ထုများကို ရေးလေ့ ရှိသည့် တာဝန်သိ စာရေးဆရာ ....." ဟူ၍ စီးပွားရေး မြင့်ဦးက ဆိုခဲ့သည်။ 'အရေးတာ်ပုံ တပ်သား' ဝတ္ထုကြီးမှာ စာရေး ဆရာကြီး ရဲထွန်းလင်း မွေးထုတ် ပေးလိုက်သော အရေးတော်ပုံ တပ်သားကြီး မျိုးတင့် ..... ၏ မဟုတ်မခံ စိတ်ဓာတ်၊ နယ်ချဲ့ ဆန့်ကျင်ရေး စိတ်ဓာတ်၊ မှန်ရာကို လုပ်ရဲသည့် စိတ်ဓာတ် တို့ကို ကျွန်တော် အားကျ ခဲ့သည် ...." ဟူ၍ မြသန်းတင့်က တင်ပြ ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ကျန်းမာအောင် အာဟာရ သုံးဆောင်နည်း စာအုပ်ကို ရေးသား နေဆဲပင် ဖြစ်သည်။

၁၉၆၂ ခု ဒီဇင်ဘာ ၁၆ ရက်နေ့ ည ၁၁ နာရီ ၂ဝ မိနစ်၊ အသက် ၅၁ နှစ် အရွယ်တွင် ရန်ကုန် ဆေးရုံကြီး၌ အဆုတ် ကင်ဆာ ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန် ခဲ့သည်။

## စာညွှန်း ။ ။ 
# သုခ။ စာရေးဆရာ ရဲထွန်းလင်း၊ ရှုမဝ (ဇန်နဝါရီ ၁၉၆၃)။ စာ - အချပ်ပို က - ခ။
# စီးပွားရေး မြင့်ဦး။ ကြယ်တပွင့် ွေွ့ကလင့်ငယ်စော၊ သွေးသောက် (ဇန်နဝါရီ ၁၉၆၃)။ စာ ၁၄၈ - ၁၅ဝ။
# မြသန်းတင့်။ က္ဆွန်တော် ဆက်၍ ရေးချင်သော ဝတ္ထုများ (၃)၊ ရှုမဝ (ဇန်နဝါရီ ၁၉၇၃)။ စာ ၁ဝ၁ - ၁ဝ၉။
# အယ်ဒီတာမှ ချစ်သော စာဖတ်သူသို့၊ ငွေတာရီ (ဇန်နဝါရီ ၁၉၆၃)။ စာ ၂၇၇။
# တိုးတက်ရေး မဂ္ဂဇင်း (နိုဝင်ဘာ ၁၉၃၅)။ စာအုပ် ကြော်ငြာ။
# မန္ဈလေးနှင့် စာပေခရီး (၁၉၉၈)။ စာ ၁၃၅။]

ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ရတနာပုံ (သရုပ်ဆောင်)

**ရတနာပုံ** သည် မြန်မာ အမျိုးသမီး သရုပ်ဆောင်နှင့် မော်ဒယ်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ အနုပညာလောကထဲသို့ ၂၀၀၀−ပြည့်နှစ်တွင် စတင် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ပညာရေးမှာ ဥပဒေဘွဲ့ ရရှိထားသူဖြစ်သည်။ 

မော်ဒယ်လ်လောကမှ ကူးလာသူဖြစ်ပြီး မျက်နှာဖုံးရှင်များအဖြစ် မကြာခဏ ရွေးချယ်ခံရသူ ဖြစ်သည်။ တစ္ဆေလိုက်သူများ ဇာတ်ကားတွင် ပရိသတ် ပိုစိတ်ကြိုက်တွေ့စေခဲ့သည်။ ထူးခြားဇာတ်လမ်းများကို သရုပ်ဆောင်ရန် ပိုစိတ်ဝင်စားပြီး ဒါရိုက်တာ မောင်မျိုးမင်း တင်တဲ့ မင်းသမီးဟု ပြောကြသည်။

## ကိုးကား
ရာဇဓာတုကလျာ

နှင့် ရာဇဓာတုကလျာ]]
မြန်မာ့သမိုင်းတွင် အလွန်လှပသည် ဟုထင်ရှားသည့် ပင်တိုင်စံမင်းသမီးတစ်ပါးဖြစ်သည်။ 

ဟံသာ၀တီဆင်ဖြူများရှင် ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီးနှင့် ရာဇဒေဝီဘွဲ့ခံ ရှင်ထွေးလှတို့မှ ၉၂၁ခုနှစ်၊ နတ်တော်လဆန်း ၁၄ ရက်၊ တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။ ထိုနေ့သည် မဟာစေတီ၏ ဌာပနာအဖြစ် ဓာတ်တော်များကို ပူဇော်ပင့်ယူသည့်နေ့ ဖြစ်သည့်အတွက် ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီးက **ရာဇဓာတုကလျာ**ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။

၉၄၈ ခုနှစ် တွင် နန္ဒဘုရင် ယိုးဒယားသို့ စစ်ချီသွားစဉ် သားတော်မဟာဥပရာဇ်က အတင်းအကျပ်သိမ်းပိုက်ကာ အိမ်ရှေ့မိဖုရားမြှောက်ခဲ့သည်။ နန္ဒဘုရင် ဟံသာဝတီပြန်ရောက်လျှင် အဒေါ်နှင့် တူဖြစ်ပြီး မောင်နှမဝမ်းကွဲတော်သည့် နှမတော်အဖြစ် ချစ်ခင်လှသည့်အတွက် မဟာဥပရာဇ်အား ပြင်းထန်စွာ ဆူပူသေးသည်ဟု သိရသည်။ ၉၅၄ ယိုးဒယားတိုက်ပွဲတွင် မဟာဥပရာဇ်ကျဆုံးရာ မုဆိုးမ ဖြစ်ရလေသည်။ 

သို့သော် အသက် ၄၀ ကျော်အရွယ်ရောက်လျှင် တူဝမ်းကွဲတော်စပ်သည့် တောင်ငူအိမ်ရှေ့စံ နတ်သျှင်နောင်က နှစ်သက်မြတ်နိုးပြန်သဖြင့် ၉၆၄ ခုနှစ် နှောင်းတန်ခူး ၁၀ရက်၊ သောကြာနေ့ (21 March 1603) တွင် အိမ်ရှေ့မိဖုရားဖြစ်လာပြန်သည်။ သို့သော် အိမ်ရှေ့မိဖုရားအဖြစ်ရောက်ပြီး ၇ လမျှအကြာ (November 1603) တောင်ငူတွင် ကွယ်လွန်လေသည်။

## ကိုးကား
Calligra

Calligra Suite (KOffice) ဆိုသည်မှာ office suite တစ်ခုဖြစ်ပြီး KDE အတွက်ဖြစ်သည်။ Component အားလုံးသည် Free Software/Open source license ဖြစ်သည်။ KOffice ကို ၂၀၁၀ တွင်  Calligra Suite အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲ ခဲ့သည်။ KOffice application ကို OpenDocument အသွင်အပြင်ဖြင့် အသုံးပြုထားပြီး လိုအပ်သော file format များကို KDE မှ ထုတ်ကာ KOffice homepage တွင် ရရှိနိုင်သည်။

## ရည်ညွှန်းချက်များ
အိုင်းရင်းခရော့စ်

**အိုင်းရင်းခရော့စ်** (; အတိုကောက် **အိုင်စီ** တီးဝိုင်းအဖွဲ့သည် အဆိုတော်များ၏ အခွေများအတွက် တီးခတ်ပေးခဲ့ပြီး ပင်တိုင်အဆိုတော်များမှာ လေးဖြူ၊ အငဲ၊ ဝိုင်ဝိုင်း၊ မျိုးကြီး တို့ဖြစ်သည်။

## အမည်
အဖွဲ့၏အမည်ကို မူလတွင် 'Holy Cross' ဟုပေးခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ပရိသတ်ကို ပိုမိုစွဲဆောင်နိုင်စေရန် 'Iron Cross' ဟုပြောင်းလဲခဲ့ကြသည်။

## အမှတ်တံဆိပ်နှင့် အိုင်စီ 
တီးဝိုင်း၏ အမှတ်သင်္ကေတဖြစ်သည့် သိမ်းငှက်ပုံနှင့် ကြက်ခြေအမှတ်အသားသည် နာဇီဝါဒကို ရည်ညွှန်းသည့် အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်သောကြောင့် နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်းမှ အိုင်စီအဖွဲ့ကို စေ့စေ့စပ်စပ် အကဲခပ်စောင့်ကြည့်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် တီးဝိုင်းမှ လိဒ်ဂစ်တာ တီးခတ်သူ ချစ်စမ်းမောင်က ထိုအမှတ်တံဆိပ်သည် (နိုင်ငံတကာ၌) လူမှုရေးအရ ပိတ်ပင်ထားမှုတစ်ခု (သို့) စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စရာတစ်ခု ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းတို့မသိရှိခဲ့ပါဟု ဆိုသည်။

## လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်မှုများ 
### အစောပိုင်းကာလ
### (၂၀၀၈) မှ ယနေ့အထိ 
အိုင်စီသည် မြန်မာပြည်တွင်းသာမက နိုင်ငံတကာခရီးစဉ်များ ထွက်၍လည်း ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် နယူးယောက်၊ ဝါရှင်တန် ဒီ စီ၊ ဆန်ဖရန်စ္စကို၊ လော့စ် အန်ဂျလိစ် စသောမြို့များနှင့် ဥရောပတိုက်၊ ဂျပန်၊ တောင်ကိုရီးယား၊ စင်္ကာပူနိုင်ငံများသို့ သွားရောက်ကာ ရန်ပုံငွေပွဲများကဲ့သို့သော ပွဲများတွင်လည်း ဖျော်ဖြေကြသည်။ အမှတ်ရဆုံးပွဲအဖြစ် ၂၀၀၈ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အခြား အာစီယံဒေသမှ တီးဝိုင်းများနှင့် အတူ တီးခတ်ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။

၂၀၀၈ခုနှစ် နာဂစ်မုန်တိုင်းအပြီး တင်ဆက်သော ရန်ပုံငွေပွဲတွင် ပရိသတ် ငါးသောင်းခန့်လာရောက်ကြကာ ရန်ပုံငွေအတွက် အမေရိကန် ဒေါ်လာတစ်သိန်း ရှာဖွေပေးနိုင်ခဲ့သည်။ 

၂၀၁၀၌ တီးဝိုင်း၏ အနှစ်(၂၀)မြောက် နှစ်ပတ်လည်ပွဲကို ရန်ကုန်မြို့ သုဝဏ္ဏ မိုးလုံလေလုံအားကစားရုံ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။

၂၀၁၅ တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ၏ ပညာရေးရန်ပုံငွေပွဲ အတွက် တင်ဆက်ရာ ပရိသတ် တစ်သောင်းခန့် လာရောက်ကြည့်ရှုခဲ့ကြသည်။

## တီးဝိုင်းအဖွဲ့ဝင်များ 
### လက်ရှိ အဖွဲ့ဝင်များ
* လိဒ်ဂစ်တာ — ချစ်စမ်းမောင် (၁၉၈၉–လက်ရှိ) 
* ဘေ့စ်ဂစ်တာ — ခင်မောင်သန့် (၁၉၉၁–လက်ရှိ) 
* ကီးဘုတ် — ဗညားနိုင် (၁၉၉၁–လက်ရှိ) 
* ဒရမ် — ခရမ်း (၁၉၉၁–လက်ရှိ) 
* ပင်တိုင်နှင့် နောက်ခံအဆိုတော်၊ စည်းချက်တူရိယာ - လေးဖြူ၊ အငဲ၊ မျိုးကြီး၊ ဝိုင်ဝိုင်း
* မန်နေဂျာ — ဒေါက်တာကိုကိုလွင်

### ယခင် အဖွဲ့ဝင်များ 
* စောဘွဲ့မှူး — လိဒ်ဂစ်တာ (၁၉၈၉–၁၉၉၄)
* Marriza - Vocal 
*

## ကိုးကား
ရသေ့တောင်မြို့

**ရသေ့တောင်မြို့**သည့် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်တွေခရိုင်တွင် တည်ရှိသော မြို့ဖြစ်ပြီး မြောက် လတ္တီကျုဒ် ၂၀.၄၈၃၃၃၃၃ ဒီဂရီ နှင့် အရှေ့ လောင်ဂျီတွဒ် ၉၂.၇၅ ဒီဂရီ တွင် တည်ရှိသည်။

ရသေ့တောင်မြို့သည် စစ်တွေခရိုင် အတွင်းတွင် ပါဝင်သည်။ စစ်တွေမြို့မှ အနောက် မြောက်ယွန်းယွန်း ၃၇ မိုင်ကွာ တွင် ရှိ၍ ရသေ့တောင်မြို့နယ် ရုံးစိုက်မြို့ ဖြစ်၏။ ရသေ့တောင်မြို့နယ်တွင် သူကြီးပိုင် နယ်ပေါင်း ၇၄ နယ် ပါဝင်၍၊ ၇၃၉ စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။ ၁၉၆၁ ခုနှစ် မေလ ၃ဝ ရက် နေ့တွင် စတင်၍ မေယုနယ်ခြားခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးကို အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့ရာ၊ ရသေ့တောင်မြို့နယ် အနောက်မြောက်ပိုင်းကိုလည်း မေယုနယ်ခြားခရိုင်အတွင်း သွတ်သွင်းခဲ့သည်။ ရသေ့တောင်မြို့သည် မယူမြစ်ဝ မှအထက် ၁၈ မိုင်ကွာ လက်ဝဲဘက်ကမ်း၌ တည်ရှိ၍ စစ်တွေမြို့မှ ရေလမ်းခရီး အဆက်အသွယ်ကောင်းမွန်သည်။ မြို့၏ ကျောထောက်နောက်ခံနယ်ဖြစ်သော မယူမြစ်ကမ်း တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် ဆန်စပါး စိုက်ပျိုး လုပ်ကိုင်ကြသည်။ လူဦးရေ ၇၅၁၁ ယောက် (၂၀၁၄) ရှိသည်။

## ကျန်းမာရေး 
*မြို့နယ်ပြည်သူဆေးရုံ၊ရသေ့တောင်မြို့

## မြို့နယ်တွင်းရှိ ကျေးရွာများ 
* ကြိမ်သာ ကျေးရွာ
* ကညင်ချောင်း ကျေးရွာ (၅.၁ ကီလိုမီတာ)
* ကုန်တန်း ကျေးရွာ (၇.၂ ကီလိုမီတာ)
* ကူတောင် ကျေးရွာ (၈.၂ ကီလိုမီတာ) 
* ကျောက်ချောင်း ကျေးရွာ (၄.၁ ကီလိုမီတာ)
* ခနောင်းကြီး ကျေးရွာ (၃.၇ ကီလိုမီတာ)
* ခွဆုံ ကျေးရွာ (၈.၉ ကီလိုမီတာ)
* ခွေးတောက်ချောင်း ကျေးရွာ (၃.၉ ကီလိုမီတာ)
* ငတောက်တူကြီး ကျေးရွာ (၃.၉ ကီလိုမီတာ)
* စပါးထား ကျေးရွာ (၆.၆ ကီလိုမီတာ)
* ဒုံးပြင် ကျေးရွာ (၃.၉ ကီလိုမီတာ)
* ပေါင်းဇား ကျေးရွာ (၇.၆ ကီလိုမီတာ)
* ပြင်ခေါင် ကျေးရွာ (၃.၉ ကီလိုမီတာ)
* ပေါက်တောကြီး ကျေးရွာ (၅.၅ ကီလိုမီတာ)
* ဘာထလေ ကျေးရွာ (၇.၉ ကီလိုမီတာ)
* မိညိုထောင့် ကျေးရွာ (၇.၂ ကီလိုမီတာ)
* မြင်းဖူး ကျေးရွာ (၇.၉ ကီလိုမီတာ)
* သောင်းဒရား ကျေးရွာ (၇.၄ ကီလိုမီတာ)
* အနောက်နန်းရာကုန်း ကျေးရွာ (၁၀.၂ ကီလိုမီတာ)
* အောင်ဆိပ် ကျေးရွာ (၉.၁ ကီလိုမီတာ)
မှတ်ချက်။။ အကွာအဝေးများမှာ မြေပုံပေါ်တွင် အနီးဆုံး ထောင့်ဖြတ်အတိုင်း တိုင်းတာထားခြင်း ဖြစ်သည်။

## စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ 
*ဇီးကိုင်းဂူ
*ကူတောင်ဂူ
* ပါဒခြေတော်ရာ(ရသေ့တောင်)

## ပြင်ပလင့်များ 
* East Satellite map of rathedaung at Maplandia.com

## ကိုးကား