open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ပဒပရမပုဂ္ဂိုလ်

ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းဂန်များအရ မြတ်စွာဘုရား၏ တရားတော်များကို နာကြားခြင်းဖြင့် သစ္စာလေးပါးကို သိမြင်နိုင်သော ပုဂ္ဂိုလ် (၄)မျိုးတွင် စတုတ္ထမြောက် နောက်ဆုံးအမျိုးအစားမှာ ပဒပရမပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်သည်။

အဓိပ္ပါယ်

ပဒပရမဟူသည် "သဒ္ဒါ-ပုဒ်-ဗျည်း-မျှသာလျှင် အလွန်ဆုံး အတိုင်းအရှည်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ 

လက္ခဏာနှင့် အခြေအနေ

ပဒပရမပုဂ္ဂိုလ်များသည် လက်ရှိဘဝ သို့မဟုတ် ထိုအတ္တဘော၌ မဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ်၊ နိဗ္ဗာန်ကို ထိုးထွင်းသိမြင် ရရှိနိုင်ခြင်း မရှိသေးပေ။ ၎င်းတို့သည် တရားတော်များကို အကြိမ်များစွာ နာကြားခြင်း၊ ရွတ်ဆိုခြင်း၊ ဆောင်ရွက်ခြင်းနှင့် ပို့ချခြင်း စသည့် ကုသိုလ်ကောင်းမှုများကို များစွာ ပြုလုပ်သော်လည်း ထိုဘဝတွင် သစ္စာတရားကို ကိုယ်တိုင် ထိုးထွင်းသိမြင်ခြင်း မဖြစ်နိုင်သေးပေ။

အခြားပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်ချက်

ပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုးဖြစ်သော (၁) အကျဉ်းဟောပြကာမျှဖြင့် မဂ်, ဖိုလ်ရသော ဥဂ္ဃဋိတညူပုဂ္ဂိုလ်၊ (၂) အကျယ် ဟောပြကာမျှဖြင့် မဂ်ဖိုလ်ရသော ဝိပဉ္စိတညူပုဂ္ဂိုလ်၊ (၃) ဥဒ္ဒေသ-စသည်ဖြင့် ဆောင်ပြ၍ နောက်မှ မဂ်ဖိုလ်ရသော နေယျပုဂ္ဂိုလ် တို့နှင့် မတူဘဲ၊ **ပဒပရမပုဂ္ဂိုလ်**သည် တရားတော်ကို မည်မျှပင် နာကြား၊ ရွတ်ဆို၊ သင်ကြားသော်လည်း ထိုဘဝတွင် မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို မရနိုင်သေးသော စတုတ္ထမြောက် ပုဂ္ဂိုလ်အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။

အနာဂတ် အလားအလာ

ပဒပရမပုဂ္ဂိုလ်များသည် လက်ရှိဘဝတွင် ကျွတ်တမ်းမဝင်နိုင်သေးသော်လည်း ကုသိုလ်ကောင်းမှုများ၊ တရားနာကြားခြင်း၊ ဆောင်ရွက်ခြင်းတို့မှ ရရှိသော **ပါရမီ**မျိုးစေ့များကို ဆက်လက် ထူထောင်ခြင်းဖြင့် နောင်ဘဝများတွင် ကျွတ်တမ်းဝင်ရန် အခွင့်အလမ်းရှိသော သူတော်ကောင်းမျိုး ဖြစ်ပါသည်။

ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* ပဒပရမပုဂ္ဂိုလ်
 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ
ဘီရက်မြို့

*ဘာရက်*' (; ) သည် အယ်လ်ဘေးနီးယားနိုင်ငံရှိ နဝမမြောက် လူနေအထူထပ်ဆုံးသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ ဘာရက်ကောင်တီနှင့် ဘာရက် မြူနီစီပယ်ရုံး အခြေချရာမြို့ဖြစ်သည်။ 

ဘာရက်မြို့သည် နိုင်ငံတောင်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ တိုမော် အမျိုးသားဥယျာဉ်အဖြစ် ကြေညာထားသော တိုမော်တောင်အပါအဝင် မြို့ကို တောင်ကုန်း၊ တောင်တန်းများက ဝန်းရံထားသည်။ ၁၆၁ ကီလိုမီတာ ရှည်လျားသော အိုဆမ်မြစ်က မြို့ကို ဖြတ်စီးသွားပြီး မိုင်ဆီကီ လွင်ပြင်အရောက်၌ ဆီမင်မြစ်ထဲ စီးဝင်သွားသည်။ ဘာရက် မြူနီစီပယ် အုပ်ချုပ်ရေးကို ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်  ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ မျူနီစီပယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ဘာရက်မြို့ဖြစ်သည်။

ဘာရက်မြို့သည် ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာအမွေအနစ် စာရင်းဝင်မြို့အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။ အယ်လ်ဘေးနီးယား သမိုင်းတလျောက် အချို့သော မြို့ပြဗိသုကာများ၏ လွှမ်းမိုးမှုများ ပါဝင်သည်။ အယ်လ်ဘေးနီးယားရှိ အခြားသော မြို့ကြီးများကဲ့သိုပင် ဘာရက်မြို့တွင်လည်း ခရစ်ယာန် ဘုရားရှိခိုးကျောင်းနှင့် ဗလီများအတွင်း နံရံဆေးရေးပန်းချီများ မြင်တွေ့နိုင်သည့် ခံတပ်မြို့ဟောင်းရှိသည်။ ဘာရက်မြို့သည် အယ်လ်ဘေးနီးယားနိုင်ငံ၏ အဓိက ယဉ်ကျေးမှုဌာနများထဲတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဝိပဉ္စိတညူပုဂ္ဂိုလ်

ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းဂန်များအရ မြတ်စွာဘုရား၏ တရားတော်များကို နာကြားခြင်းဖြင့် သစ္စာလေးပါးကို သိမြင်နိုင်သော ပုဂ္ဂိုလ် (၄)မျိုးတွင် ဒုတိယအမျိုးအစားမှာ **ဝိပဉ္စိတညူပုဂ္ဂိုလ်** ဖြစ်သည်။ **ဝိပဉ္စိတညူ**ဟူသည် "အကျယ် ချဲ့၍ ဖွင့်ပြအပ်သော တရားစကားကို သိလွယ်သော ပုဂ္ဂိုလ်" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ 

အဓိပ္ပါယ်နှင့် လက္ခဏာ

**ဝိပဉ္စိတညူပုဂ္ဂိုလ်**တို့သည် သစ္စာလေးပါးနှင့် သက်ဆိုင်သော တရားဒေသနာတော်ကို **ဓမ္မစကြာသုတ္တန်** သို့မဟုတ် **အနတ္တလက္ခဏသုတ္တန်** ကဲ့သို့သော အကျယ်တဝင့် ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမပေးသည့် တရားတော်များကို နာကြားခွင့် ရရှိပါမှ မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်ကို ဆိုက်ရောက်နိုင်သော သူတော်ကောင်းများ ဖြစ်ကြသည်။

**ဥဂ္ဃဋိတညူပုဂ္ဂိုလ်**နှင့် **ဝိပဉ္စိတညူပုဂ္ဂိုလ်** နှစ်မျိုးစလုံးသည် တရားတော်ကို နာကြားရုံမျှဖြင့် ကျွတ်တမ်းဝင်နိုင်သော ပုဂ္ဂိုလ်များအဖြစ် ထူးခြားကြသည်။

**ပုဗ္ဗယောဂ**နှင့် သိမြင်ပုံ

**ဝိပဉ္စိတညူပုဂ္ဂိုလ်**များသည်လည်း **ဥဂ္ဃဋိတညူပုဂ္ဂိုလ်**များနည်းတူ ရှေးဘုရားရှင်တို့၏ သာသနာတော်များ၌ ဝိပဿနာကျင့်စဉ်များကို **သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်** အဆင့်အထိ အားထုတ်ကျင့်ကြံခဲ့ဖူးသော **ပုဗ္ဗယောဂ**နှင့် ပြည့်စုံကြသည်။ အချို့မှာ **ပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏ်**ကိုပင် ရရှိထားသူများ ဖြစ်တတ်ကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် **ပဉ္စဝဂ္ဂီ**ငါးဦးတို့သည် တရားနာပြီးချိန်တွင် **ပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏ်** ရ ရဟန္တာများ ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။

သို့သော် **ဝိပဉ္စိတညူပုဂ္ဂိုလ်**တို့၏ **သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်** အစရှိသော ဝိပဿနာဉာဏ်များသည် **ဥဂ္ဃဋိတညူပုဂ္ဂိုလ်**များလောက် အလွန်ထက်မြက်စူးရှခြင်းမရှိသောကြောင့် သစ္စာလေးပါးနှင့်စပ်သော တရားစကားကို အကျယ်တဝင့် ချဲ့ထွင် ဟောကြားပြသပေးမှသာလျှင် သဘောပေါက် နားလည်ကာ ကျွတ်တမ်းဝင်နိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် ဤပုဂ္ဂိုလ်များအတွက် တရားနာယူနေသည့် အချိန်သည် **မဂ္ဂင် (၈)ပါး** အကျင့်မြတ်တရားတို့ကို အပြည့်အစုံ ဖြည့်ကျင့်ရမည့် အချိန်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုသို့ ဖြည့်ကျင့်နိုင်မှသာ မဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ်၊ **နိဗ္ဗာန်**ကို ရရှိနိုင်ကြသည်။ 

ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* ဝိပဉ္စိတညူပုဂ္ဂိုလ်
* နေယျပုဂ္ဂိုလ်
 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ
၁၀၁ ဒယ်​​မေးရှင်း လမ်း

***၁၀၁ ဒယ်​​မေးရှင်း လမ်း*** () သည် ဗြိတိသျှ-ကနေဒါ အန်နီမေရှင်းရုပ်မြင်သံကြားဇာတ်လမ်းတွဲဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ၂၀၁၉ မတ် ၁၈ တွင် ဒစ္စနေးရုပ်သံလိုင်း ရုပ်သံလိုင်း တွင် ထုတ်လွှင့် ပြသခဲ့သည်။

## သရုပ်ဆောင်များနှင့် ဇာတ်ကောင်များ 
* ဒိုင်လန် (Dylan) အဖြစ် ဂျို့ရှ် ဘရန်နာ
* ဒစ်လိုင်းလ (Delilah) အဖြစ် Ella Kenion
* ဟန်ဆယ် (Hansel) အဖြစ် Rasmus Hardiker
* ပေါ်တီယာ ပူးဒယ်လ် (Portia Poodle) အဖြစ် Paloma Faith
* Pearl အဖြစ် Tameka Empson
* Prunella Pug အဖြစ် ဗေသန် ရွိုက်
* ဘီစီ (Bessie) အဖြစ် Miriam Margolyes

## ဝေဖန်တုံ့ပြန်မှု 
## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ် 
* 
* Atomic Cartoons ပေါ်ရှိ *၁၀၁ ဒယ်​​မေးရှင်း လမ်း*
* 
* 

ကဏ္ဍ:ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ် ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ
ကဏ္ဍ:ကနေဒါ ရုပ်မြင်သံကြား ဇာတ်လမ်းတွဲများ
ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ်ဘာသာ တီဗွီဇာတ်လမ်းတွဲ အစီစဉ်
ကဏ္ဍ:ကာတွန်းရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ
အိုင်ရှိုးစပီးဒ်

**ဒါရန် ဂျက်ဆန် ဝက်တ်ကန်စ် ဂျူနီယာ** (; ၂၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ မွေးဖွား) သည် အွန်လိုင်းတွင် **IShowSpeed** သို့မဟုတ် **Speed** ဟု လူသိများသော အမေရိကန် ယူကျူဘာ၊ အွန်လိုင်း ပုဂ္ဂိုလ်နှင့် အွန်လိုင်း တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်သူဖြစ်သည်။ သူသည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ နေရာများတွင် သူ၏ အမျိုးမျိုးသော တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်မှုများတွင် ပြသထားသော သူ၏ ပြင်းထန်ပြီး တက်ကြွသော အပြုအမူများအပြင် သူ၏ လက်တွေ့ဘဝ (IRL) တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်မှုများကြောင့် လူသိများသည်။ သူ၏ နိုင်ငံများသို့ လည်ပတ်မှုများသည် ပြည်တွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာ ပရိသတ်များအတွက် ၎င်းတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုများနှင့် တီထွင်မှုများကို မကြာခဏ ပြသလေ့ရှိသောကြောင့် ယဉ်ကျေးမှု သံတမန်တစ်ဦးအဖြစ် ရှုမြင်ခံရသည်။

IShowSpeed သည် ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ၎င်း၏ ယူကျု့ချန်နယ်ကို မှတ်ပုံတင်ခဲ့ပြီး ဂိမ်းကစားခြင်းဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများကို စတင်တင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ဂိမ်းကစားနေစဉ် ဟောင်ခြင်းနှင့် ဒေါသထွက်ခြင်းကဲ့သို့သော စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ်ရာနှင့် တက်ကြွသော အပြုအမူများကြောင့် အွန်လိုင်းတွင် အာရုံစိုက်ခံရလာခဲ့သည်။ အသက် ၁၆ နှစ်တွင် သူသည် သန်းကြွယ်သူဌေးတစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့ပြီး သူ၏ ပထမဆုံး အဓိက ဝယ်ယူမှုမှာ သူ၏မိခင်အတွက် အိမ်တစ်လုံးဖြစ်သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် သူသည် ဘောလုံးနှင့်သက်ဆိုင်သော အကြောင်းအရာများဘက်သို့ အာရုံစိုက်လာခဲ့ပြီး ခရစ္စတီယာနို ရော်နယ်ဒို၏ အမာခံ ပရိသတ်တစ်ဦးဖြစ်လာကာ သူ၏ အကြောင်းအရာများသည် အများအားဖြင့် ထိုဘောလုံးသမားကို ထောက်ခံခြင်းအပေါ်တွင် လည်ပတ်နေသည်။

IShowSpeed သည် ရက်ပ်ဂီတသမားအဖြစ်လည်း လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၏ တစ်ကိုယ်တော်သီချင်း "World Cup" ကို ဖြန့်ချိရန် Warner Records နှင့် စာချုပ်ချုပ်ဆိုခဲ့ပြီး နိုင်ငံအများအပြားတွင် ရေပန်းစားခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပသော ၁၂ ကြိမ်မြောက် Streamy Awards တွင် Breakout Streamer of the Year ဆုနှင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ် Streamer Awards တွင် Streamer of the Year ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။

## ဘဝအစပိုင်း 
Darren Jason Watkins Jr.  ကို ၂၀၀၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် အိုဟိုင်းယိုးပြည်နယ်၊ စင်စင်နာတီ တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။   ၂၀၂၃ နှစ်၌ ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ 

Watkins  (အိုင်ရှိုးစပီးဒ်) သည် ၎င်း၏ YouTube အကောင့်ကို ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ဖန်တီးခဲ့ပြီး ဂိမ်းဆော့သည့် ဗီဒီယိုများကို ရံဖန်ရံခါ တင်ပေးခဲ့သည်။  ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလဝန်းကျင်တွင် Watkins သည် *NBA 2K* နှင့် *Fortnite* ကဲ့သို့သော ဂိမ်းဆေ့ဗီဒီယိုများကို တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ခြင်း နှင့် ဗွီဒီယိုများ စတင်ခဲ့ပြီး၊ တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်မှုတစ်ခုလျှင် ကြည့်ရှုသူ နှစ်ဦးမျှသာရှိခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:၂၀၀၅ မွေးဖွားသူများ
ဟာ့ပ်စ်ဘွတ်ရ်ခ်-လော့သရင်ဂဲန် အိမ်တော်

**ဟာ့ပ်စ်ဘွတ်ရ်ခ်-လော့သရင်ဂဲန် အိမ်တော်**()သည် မာရီအာ ထေရေဇီအာနှင့် ဖရန့်စ် ၁တို့ လက်ထပ်ခြင်းမှ ဟာ့ပ်စ်ဘွတ်ရ်ခ် အိမ်တော်နှင့် လော့သရင်ဂဲန် အိမ်တော်တို့ ပေါင်းစည်းကာ ဖန်တီးခဲ့သော မိသားစု ဖြစ်သည်။ ဟာ့ပ်စ်ဘွတ်ရ်ခ် တော်ဝင်မိသားစုကို ဆက်ခံသည်။

ကဏ္ဍ:ဟာ့ပ်စ်ဘွတ်ရ်ခ် အိမ်တော်

ကဏ္ဍ:ဥရောပ သမိုင်း
ကဏ္ဍ:ဩစတြီးယားနိုင်ငံ၏ သမိုင်း
ဟာ့ပ်စ်ဘွတ်ရ်ခ် အိမ်တော်

**ဟာ့ပ်စ်ဘွတ်ရ်ခ် အိမ်တော်**(; ) သို့မဟုတ် **ဩစတြီးယား မိသားစု**သည် ဥရောပ၏ ဩဇာတိက္ကမ အကြီးမားဆုံး တော်ဝင်မိသားစုများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၁၄၃၈ ခုနှစ်မှ ၁၈၀၆ ခုနှစ် အထိ သတ္တိသိဒ္ဓိ ရောမ ဧကရာဇ်နိုင်ငံ၏ ထီးနန်းကို ဟာ့ပ်စ်ဘွတ်ရ်ခ် မိသားစုမှ ဆက်တိုက်ပင် ဆက်ခံကြရသည်။ အထူးသဖြင့် ဩစတြီးယား ဧကရာဇ်မိသားစုကို နှစ်ပေါင်း ၆၀၀ နီးပါးကြာကြာ အုပ်ချုပ်ခဲ့ခြင်းဖြင့် ထင်ရှားသည်။
စင်ကာပူနည်းပညာအင်စတီကျု

**စင်ကာပူနည်းပညာအင်စတီကျု** ()သည် စင်ကာပူနိုင်ငံ၏ အစိုးရထောက်ပံ့ကြေးရ (publicly-funded) ကိုယ်တိုင်ဆုံးဖြတ်အုပ်ချုပ်နိုင်သော (autonomous) တက္ကသိုလ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းတက္ကသိုလ်ကို အတိုကောက်အားဖြင့် **အက်စ်အိုင်တီ** (**SIT**) သို့မဟုတ် စင်ကာပူတက်ခ် (Singaporetech)ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ဤတက္ကသိုလ်သည် ပြင်ပအလုပ်အကိုင်များ လိုအပ်ချက်ကို အာရုံထားသော (industry-focused) လက်တွေ့အသုံးချ ပညာရပ်ဆိုင်ရာ သင်ရိုးများကို ဦးစားပေးသည်။၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်ဒီဂရီပရီုဂရမ်များမှတဆင့် ဘွဲ့ပေးသည့်အပြင်၊ အခြား နိုင်ငံခြားတက္ကသိုလ်များနှင့် ဖက်စပ်ပူးပေါင်းဖွင့်လင့်သော ဒီဂရီပရီုဂရမ်များမှတဆင့် ဘွဲ့ပေးသည်လည်းရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စင်ကာပူနိုင်ငံရှိ တက္ကသိုလ်များ
ကားရ်လ် ၁ (ဩစတြီးယား)

**ကားရ်လ် ၁**(, , , , ; ၁၇ ဩဂုတ် ၁၈၈၇ ~ ၁ ဧပြီ ၁၉၂၂) သို့မဟုတ် **ကားရ်လ် ၈**သည် ဩစတြီးယား-ဟန်ဂေရီ ဧကရာဇ်နိုင်ငံ 
၏ နောက်ဆုံး ဧကရာဇ်၊ ဩစတြီးယား၏ နောက်ဆုံး ဧကရာဇ်၊ ဟန်ဂေရီ၏ နောက်ဆုံး ဘုရင်၊ ဘိုဟီးမီးယား၏ နောက်ဆုံး ဘုရင်၊ ခရိုအေးရှား၊ ဆလာဗောနီးယားနှင့် ဒါလ်မာတီးယာတို့၏ နောက်ဆုံး ဘုရင်နှင့် ထရန်ဆဗာနီယာ့ခ်၏ နောက်ဆုံး ဘုရင် ဖြစ်သည်။
တရုတ်၃၇မင်း

တရုတ် ၃၇ နတ်မင်းဟူသည်ကား ဤသို့သာတည်း။

## တရုတ် ၃၇ မင်း 
* ၁။ လီဆန်းမိခင် (လီဆန်းတောင်သခင်မ) (Lishan Laomu/Lishan Mother/Old mother of the Mount Li/Grandmother of the Mount Li/Goddess of the Mountain Li.)
* ၂။ကျောက်စိမ်းဧကရာဇ် (Jade Emperor)
* ၃။အနောက်တိုင်းမယ်တော် ရှီဝမ်းမူ (Queen mother of the west)
* ၄။သိုးမူ နက္ခတ်တာရာဒေဝီမယ်တော် (Doumu)
* ၅။လနတ်သမီး ချန်အို့မယ်တော် (The Deity of the Moon Chang'e)
* ၆။မားကျော့မယ်တော် (Sea goddess Mazu)
* ၇။ကျန်းမာရေးနတ် (Star of Longevity)
* ၈။ချမ်းသာရေးနတ် (Star of Luck)
* ၉။ပညာရေးနတ် (Star of Prosperity)
* ၁၀။ဝူစန်းလောင်းမူ ထာဝရမိခင် (Wusheng Laomu)
* ၁၁။လီထင်းဝမ်နတ် (လီကျင့်) (Li Jing)
* ၁၂။နီဇာ (လီထင်းဝမ်၏ သားတော်) (Nezha)
* ၁၃။ထိုက်ကျိရွှမ်သူတော်စင် (Taiyi Zhenren)
* ၁၄။ကျန့်ယွမ်စီနတ်ကြီး (Zhenyuanzi)
* ၁၅။လောင်ဇူး (ထိုက်စန့်လောင်ကျွင်း) (Laozi/Taishang Laojun)
* ၁၆။ကွန်ဖြူးရှပ် (Kong Qiu)
* ၁၇။စစ်သူကြီး ကွမ်ကုံး (Quan Cong)
* ၁၈။နွီဝါးမယ်တော် (Nüwa)
* ၁၉။ပန်ဂူ (Pangu)
* ၂၀။လျှပ်စီးမယ်တော် (Mother of Lightning)
* ၂၁။မိုးကြိုးနတ်မင်း (Duke of Thunder)
* ၂၂။မိုးနတ်သမီး (Master of Rain)
* ၂၃။လေနတ်သမီး (Marquis of Wind)
* ၂၄။တုန်းဟွာတိကျွင်း အရှေ့ဖခင် (Dongwanggong/King father of the east)
* ၂၅။ကျားနတ် (Tighter deity)
* ၂၆။ကြွက်နတ် (Mouse deity)
* ၂၇။မြွေနတ် (Snake deity)
* ၂၈။ဆိတ်နတ် (Goat deity)
* ၂၉။ဝက်နတ် (Pig deity)
* ၃၀။မြင်းနတ် (Horse deity)
* ၃၁။မျောက်နတ် (Monkey deity)
* ၃၂။ကြက်ဖနတ် (Chicken deity)
* ၃၃။နဂါးနတ် (Dragon deity)
* ၃၄။ယုန်နတ် (Rabbit deity)
* ၃၅။ခွေးနတ် (Dog deity)
* ၃၆။ကျွဲနတ် (Buffalo deity)
* ၃၇။ဧကရာဇ်ဝါ ("အဝါရောင်ဧကရာဇ်") (Yellow Emperor)

တို့ဖြစ်ကြပေသည်။ဤ၃၇မင်းတို့သည် တရုတ်လူမျိုးတို့အများဆုံးကိုးကွယ်ကြသော နတ်ဒေဝါများကို စာရင်းပြုစုထားခြင်းဖြစ်သည်။မြန်မာ့ရိုးရာ၌ ၃၇မင်းရှိသည်ကိုဗဟိုပြု၍ တရုတ်၃၇မင်းဟူ၍သတ်မှတ်လိုက်ခြင်းဖြစ်ချေသည်။ဤစာရင်း၌ကျောက်စိမ်းဧကရာဇ်နှင့်အနောက်တိုင်းမယ်တော်ရှီဝမ်းမူတို့သည် နတ်ပြည်၏အရှင်သခင်ဧကရာဇ်နှင့်ဧကရီသဘောမျိုးဖြစ်သည်။လီဆန်းမိခင်ကား ကျောက်စိမ်းဧကရာဇ်ထက်ပို၍ကြီးမြတ်သည်။

## ကိုးကား 
မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းနတ်ကိုးကွယ်မှုသုတေသန မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ယူစာတမ်း = ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်။နှာ - ၄၉၊၅၀။
စင်ကာပူလူမှုရေးသိပ္ပံတက္ကသိုလ်

**စင်ကာပူလူမှုရေးသိပ္ပံတက္ကသိုလ်** ()သည် စင်ကာပူနိုင်ငံ၏ အစိုးရထောက်ပံ့ကြေးရ (publicly-funded) ကိုယ်တိုင်ဆုံးဖြတ်အုပ်ချုပ်နိုင်သော (autonomous) တက္ကသိုလ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
၂၀၁၇-ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး၊ လက်တွေ့အသုံးချနိုင်သော လူမှုရေးသိပ္ပံဆိုင်ရာများကို အဓိကအားဖြင့် သင်ကြားသော ဒီဂရီပရီုဂရမ်များကို ဦးစားပေးသော တက္ကသိုလ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ စတင်တည်ထောင်သည့် ၂၀၁၇-ခုနှစ် ပထမဆုံးကျောင်းသားအသုတ်တွင် ကျောင်းသားဦးရေ ၂၁၃၇-ယောက်ကို စတင်လက်ခံခဲ့သည်။ ၎င်းတက္ကသိုလ်ကို အတိုကောက်အားဖြင့် **အက်စ်ယူအက်စ်အက်စ်** (**SUSS**) ဟုလည်းခေါ်ကြသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စင်ကာပူနိုင်ငံရှိ တက္ကသိုလ်များ
ဘန်ကောက်မြို့၏ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး

**ဘန်ကောက်မြို့၏ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး** (သို့မဟုတ်) **ဘန်ကောက်မြို့တော်ဝန်** သည် ဒေသဆိုင်ရာ အစိုးရ၏ အကြီးအကဲဖြစ်သည်။ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးသည် ဘန်ကောက်မြို့တော်အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ (Bangkok Metropolitan Administration - BMA) ၏ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ်လည်း ဖြစ်သည်။

အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရာထူးနေရာကို လေးနှစ်လျှင် တစ်ကြိမ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားပြီး သက်တမ်းနှစ်ကြိမ်ထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်ပါသည်။​ ထိုင်းနိုင်ငံတစ်ခုလုံးတွင် တိုက်ရိုက်ရွေးကောက်တင်မြှောက်လို့ရသော ရာထူးနှစ်ခုအနက် တစ်ခု ဖြစ်သည်။​ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရာထူးသည် မြို့တော်ဝန် ရာထူးနှင့် ယှဉ်နိုင်သည်။

၂၀၁၆ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၂ ခုနှစ်အထိ ဘန်ကောက်မြို့ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖြစ် Pol Gen Aswin Kwanmuang တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။  Sukhumbhand Paribatra ကို အစားထိုးရန်အတွက် ယာယီပဋိဉာဉ် ပုဒ်မ ၄၄ ကို အသုံးပြု၍ ဝန်ကြီးချုပ် ပရာယွတ်ချန်အိုချာမှ ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ 

လက်ရှိ တာဝန်းထမ်းဆောင်နေသူမှာ Chadchart Sittipunt ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဘန်ကောက်မြို့တော်ဝန် ရွေးကောက်ပွဲတွင် အပြတ်အသတ်အနိုင်ရရှိကာ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရပြီး 52.65 မဲရရှိခဲ့သည်။ မဲအားလုံး၏ ၅၁.၆၅% (၁.၃၈ သန်း) သည် စံချိန်သစ်တင်ပြီး ဘန်ကောက်၏ ခရိုင် ၅၀ လုံးတွင် အနိုင်ရရှိသည်။ 

## လုပ်ပိုင်ခွင့်များနှင့် အခန်းကဏ္ဍများ 
ဘန်ကောက်မြို့တော်အုပ်ချုပ်ရေးဥပဒေ BE 2528 (1985) အရ ဘန်ကောက်မြို့ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံး၏ အခွင့်အာဏာနှင့် အခန်းကဏ္ဍမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်-

* Bangkok Metropolitan Area အတွက် မူဝါဒများ ချမှတ်ပြီး အကောင်အထည်ဖော်ခြင်း။ 
* ဘန်ကောက်မြို့တော်အုပ်ချုပ်ရေးကို ဦးစီးခြင်း။ 
* ဒုတိယ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများ၊ အကြံပေးများ၊ ဘုတ်အဖွဲ့ဝင်များ၊ မြို့တော်အရာရှိများနှင့် ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းများကို ခန့်အပ်ခြင်းနှင့် ဖယ်ရှားခြင်း။
* ထိုင်းနိုင်ငံ အစိုးရအဖွဲ့ ၊ ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ် နှင့် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနတို့၏ အမိန့်များကို ညှိနှိုင်း ဆောင်ရွက်ရန်။
* မြို့တွင်းရှိ အေဂျင်စီများနှင့် ဝန်ဆောင်မှုများ ချောမွေ့စွာ လည်ပတ်နိုင်စေရန် ကြီးကြပ်ခြင်း။ 
* အုပ်ချုပ်ရေးမှူးသည် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ခရိုင်တစ်ခု၏ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးနှင့် အခြားသော မြို့တော်ဝန်များကဲ့သို့ တူညီသော လုပ်ပိုင်ခွင့်များဖြင့် ရင်းနှီးမြုပ်နှံထားခြင်း။ 
* ဘန်ကောက်မြို့တော်ကောင်စီတွင် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် မြို့တော်အတွက် ဥပဒေနှင့် ဥပဒေကြမ်းများ ရေးဆွဲခြင်း။ 

## သမိုင်း 
1973 ခုနှစ်မှစတင်၍ မြို့တော်ဝန် ရုံးမှ အစိုးရအဖွဲ့မှ ခန့်အပ်သော တစ်ခုတည်းသော အလုပ်အမှုဆောင်တစ်ဦးမှ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း မကြာမီတွင် အုပ်ချုပ်ရေးရုံးသည် လူကြိုက်များသော ရွေးချယ်တင်မြှောက်ထားသည့် ရုံးတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ အုပ်ချုပ်บริหารราชการกรุงเทพมหานคร  ဗန်ကောက်ခရိုင်ကို အစားထိုးရန် ဘန်ကောက်မြို့တော်ကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး လေးနှစ်သက်တမ်းဖြင့် ရွေးကောက်ခံ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတစ်ဦးကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။

ပထမအကြိမ် ရွေးကောက်ပွဲကို ၁၉၇၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ Thammanoon Thien-ngern သည် ဘန်ကောက်၏ ပထမဆုံးသော မြို့သူမြို့သားများက တိုက်ရိုက်ရွေးကောက်ခံသော အုပ်ချုပ်ရေးမှုအဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။ သို့သော် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးနှင့် ဘန်ကောက်မြို့တော်ကောင်စီတို့ကြား ပဋိပက္ခများ ပြင်းထန်လာသဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ် Thanin Kraivichien မှ ရာထူးမှ ဖယ်ရှားကာ ခန့်အပ်မှုစနစ်ကို ပြန်လည်ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ဘန်ကောက်မြို့တော်အုပ်ချုပ်ရေးဥပဒေ BE 2528 (1985) ကို အတည်ပြုပြီးနောက် ရွေးကောက်ပွဲများ ပြန်လည်စတင်ခဲ့သည်။ ရွေးကောက်ပွဲကို ၁၉၈၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
## အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများစာရင်း 
*

## ဆက်လက် ဖတ်ရှုပါ 
* ဘန်ကောက်မြို့၏ ခရိုင်များစာရင်း

## မှတ်စုများ 
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး
ဟောလီစီ

**Holy See** (လက်တင်: Sancta Sedes) (သို့) **သန့်စင်မြင့်မြတ်သော ကက်သလစ်ဂိုဏ်းအုပ်သာသနာနယ်** (သို့) **ဟောလီစီ**သည် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး၏ ကြီးကြပ်မှု အောက်ရှိသော ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်ရေး အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဟောလီစီသည် **ဗာတီကန်မြို့ပြနိုင်ငံ** (Vatican City State) နှင့် ကွဲပြားသည်။   

ဟောလီစီသည် ကက်သလစ်ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်ပြီး ဗာတီကန်မြို့သည် ၎င်း၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေ ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံကို ဗာတီကန်မြို့ပြနိုင်ငံ (သို့မဟုတ်) Vatican City State ဟု တရားဝင် ခေါ်ဆိုပါသည်။  

ဟောလီစီသည် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးရုံးဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ ကက်သလစ်အသင်းတော်၏ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ဗာတီကန်မြို့၏ အာဏာပိုင် အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။

## အခေါ်အဝေါ် 
**Holy See** သည် လက်တင်ဘာသာ 'Sancta Sedes' မှ ဆင်းသက်လာပြီး အဓိပ္ပါယ်မှာ 'သန့်ရှင်းသော နေရာထိုင်ခင်း' ဖြစ်သည်။ အခြားအမည်ကွဲများဖြစ်သော **ရောမသာသနာနယ်** (See of Rome)၊  Petrine See (**စိန့်ပီတာသာသနာနယ်**)၊ **တမန်တော်များ သာသနာနယ်** (Apostolic See) လို့လည်း လူသိများသည်။  

See" (ဆီး) သည် "Diocese" (သာသနာနယ်) နှင့် အဓိပ္ပာယ်တူညီသော စကားလုံးဖြစ်သည်။ ၎င်းကို "ထိုင်ခုံနေရာ" (သို့မဟုတ်) "အာဏာစက်ဗဟို" အဖြစ် နားလည်နိုင်ပြီး၊ သာသနာနယ်တစ်ခုစီတွင် သာသနာပိုင် ဘိရှော့ (သို့) ဂိုဏ်းအုပ်ဆရာတော် တစ်ပါးက ဦးဆောင်လေ့ရှိသည်။  

ကက်သလစ်နှင့် အင်္ဂလီကန်သာသနာတို့တွင် အသုံးအနှုန်းအနည်းငယ်ကွဲပြားသော်လည်း အခြေခံသဘောတရား ဆင်တူပါသည်။ 

## နောက်ခံသမိုင်း 
ကက်သလစ်သာသာနနှင့် ဗာတီကန်မြို့ပြနိုင်ငံ၏ ဗဟိုအုပ်ချုပ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့ဖြစ်သည်။ ဤအစိုးရအဖွဲ့သည် ရောမမြို့၏ ဂိုဏ်းချုပ်သာသာနာ ဆရာတော်၊ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးက ဦးဆောင်သည်။ နိုင်ငံတကာဥပဒေအရ Holy See သည်  ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရှိသည့် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်၊ သီးခြားရပ်တည်သော အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ 

ကက်သလစ်သာသနာ သမိုင်းအစဉ်အလာများအရ Holy See ကို အေဒီပထမရာစုတည်းတွင် စိန့်ပီတာနှင့် စိန့်ပေါလ်)တို့က တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ Holy See သည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက ကက်သလစ်ဘာသာဝင်များအတွက် အပြည့်အစုံသဟေတဖြစ်စေသည့် ဗဟိုနေရာ ဖြစ်လာသည်။ Holy See ၏ ဗဟိုရုံးချုပ်သည် ဗာတီကန်မြို့ပြအတွင်း၌ တည်ရှိပြီး၊ “ထူးခြားသီးခြားအုပ်ချုပ်ခွင့်” အာဏာအရ ဗာတီကန်မြို့ကိုလည်း စီမံခန့်ခွဲသည်။  

ဗာတီကန်မြို့သည် ရောမမြို့က ပတ်ပတ်လည် ဝန်းရံထားသော လွတ်လပ်သည့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ မြို့ပြနိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲသည် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဖြစ်သည်။ 

## ရောမန်ကူရာ 
ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး၏ အုပ်ချုပ်မှုအခွင့်အာဏာကို ကျင့်သုံးသည့် ဗျူရိုကရက်တစ်ယန္တရားကို *Roman Curia* (ရောမန်ကူရာ) ဟု ခေါ်သည်။ *Roman Curia* တွင် အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားများဖြစ်သော အစိုးရအဖွဲ့ရုံးများ၊ ဝန်ကြီးဌာနများ၊ ဘာသာရေးဆိုင်ရာဌာနများ ပါဝင်သည်။ *Roman Curia* အားဖြင့် *Holy See* (ဗာတီကန်မြို့ပြနိုင်ငံအစိုးရ) သည် နေ့စဉ်အုပ်ချုပ်ရေးလုပ်ငန်းများနှင့် ဘာသာရေးလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်သည်။ ရောမန်ကူရာကို ဝန်ကြီးချုပ်နှင့်တူသည့်ရာထူးဖြစ်သော *Cardinal Secretary of State* (ကာဒီနယ်အမတ်အတွင်းရေးမှူး) က ဦးဆောင်သည်။ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးရွေးကောက်ပွဲများကိုတော့ ကာဒီနယ်အမတ်များ၏အဖွဲ့မှ တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်သည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာနှင့် ဝီကီပီးဒီးယားတွင် တရားဝင်ဝက်ဘ်ဆိုဒ်ကွဲပြားမှုရှိသော စာမျက်နှာများ
ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ
ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ
ကဏ္ဍ:အီတလီဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ
ကဏ္ဍ:လက်တင်ဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ
ကဏ္ဍ:ဥရောပ အစိုးရများ
ကဏ္ဍ:ကက်သလစ်အသင်းတော်
ဂျီရိုကက်စတာမြို့

**Gjirokastër** (အသံထွက် - ဂျီရိုကက်စတာ, အင်္ဂလိပ်: Gjirokastra) အယ်လ်ဘေးနီးယားနိုင်ငံ၊ တောင်ပိုင်းရှိ မြို့တစ်မြို့ဖြစ်ပြီး ဂျီရိုကက်စတာ ကောင်တီ ရုံးထိုင်ရာမြို့ဖြစ်သည်။  

ဂျီရာတောင်များနှင့် ဒရီနိုအကြား ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အမြင့် မီတာ (၃၀၀) အထက်တွင်တည်ထားသည်။ ၎င်း၏ မြို့ဟောင်းမှာ ယူနက်စကို ကမ္ဘာအမွေအနှစ် စာရင်းဝင်မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ ဂျီရိုကက်စတာ ခံတပ်မြို့မှကြည့်လျင် ငါးနှစ်တကြိမ်ကျင်းပသော ဂျီရိုကက်စတာ အမျိုးသားရိုးရာပွဲတော် ကျင်းပရာ နေရာကို အပေါ်စီးမှ မြင်နိုင်သည်။ 

မြို့မှာ ဘိုင်စန်တိုင် အင်ပါယာ တစိတ်တစ်ဒေသအဖြစ် ၁၃၃၆ ခုနှစ်ကာလ အလယ်ခေတ် ဂရိအမည် Αργυρόκαστρο ဖြင့် လူသိလာခြင်းဖြစ်သည်။   

မြို့သည် ဂျီရိုကက်စတာ ခံတပ်တည်ထားရာ တောင်ကုန်းတွင် စတင်စည်ကားလာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုခေတ်ကာလ၌ ဂျီရိုကက်စတာမြို့သည် ဘိုင်ဇန်တိုင်းအင်ပါယာ၏ *အီပိုင်းရတ်စ်* သက်ဦးစံပိုင်ဘုရင်နှင့် ၁၄၁၇ ခုနှစ်တွင် ဂျီရိုကက်စတာကို မြို့တော်အဖြစ် ထားရှိအခြေစိုက်သူ အယ်လ်ဘေးနီးယန်းမျိုးနွယ်၊ မှူးမတ်မျိုးရိုးစာရင်းဝင်သူ  *ဇီနီဘီချီ*မိသားစုဝင် ဂျွန်ဇီနီဘီချီတို့အကြား နယ်မြေအငြင်းပွားမှုဖြစ်ခဲ့သည်။

ကဏ္ဍ:အယ်လ်ဘေးနီးယားနိုင်ငံရှိ မြို့များ
ကဏ္ဍ:အယ်လ်ဘေးနီးယားနိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ
မြန်မာနိုင်ငံကက်သလစ်ဆရာတော်ကြီးများအဖွဲ့ချုပ်

**ပြည်ထောင်စုသမ္ပမြန်မာနိုင်ငံတော်ကက်သလစ်ဆရာတော်ကြီးများအဖွဲ့ချုပ်** (*အင်္ဂလိပ်*: Catholic Bishops' Conference of Myanmar, CBM) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကက်သလစ်သာသနာ ဂိုဏ်းချုပ်၊ ဂိုဏ်းအုပ်ဆရာတော်များ အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်သည်။ ရုံးချုပ်သည် ရန်ကုန်မြို့၊ စမ်းချောင်းမြို့နယ်၊ ပြည်လမ်း၊​ အမှတ်(၂၉၂-က) တွင် တည်ရှိသည်။
## ဖွဲ့စည်းမှု 
အဖွဲ့ချုပ်တွင် ကော်မရှင်များ၊ အေဂျင်စီများ၊ ကောင်စီများနှင့် အခြားအဖွဲ့အစည်းများ ပါဝင်သည်။ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို အတွင်းရေးမှူးအဖွဲ့မှ ကြီးကြပ်ပါသည်။ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဂိုဏ်းအုပ် ၁၆ ပါနှင့် လက်ထောက်ဂိုဏ်းအုပ်များ ပါဝင်သည်။ လက်ရှိ အဖွဲ့ချုပ်၏ ဥက္ကဋ္ဌသည် ကာဒီနယ်ရဟန်းအမတ် ချားလ်စ်မောင်ဘို ဖြစ်သည်။​

## ယခင်ဥက္ကဋ္ဌများ 
## ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန် 
* မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရိုမန်ကက်သလစ်ဘာသာ

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရစ်ယာန်ဘာသာ
ဖာဒုစ်

**ဖာဒုစ်**(; )သည် လစ်ရှ်တန်ရှတိုင်းန်နိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေ ၅,၆၉၆ ဦး ရှိသည်။ လစ်ရှ်တန်ရှတိုင်းန် မြို့စားမိသားစုသည် မူလက ဩစတြီးယားတွင် နေထိုင်ကြပြီး ၁၉၃၈ ခုနှစ်မှ စ၍ ဤနေရာတွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။

## ပြင်ပ လင့်ခ်များ 
* 

## ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:လစ်ရှ်တန်ရှတိုင်းန်နိုင်ငံရှိ မြို့များ
ကဏ္ဍ:ဥရောပတိုက်ရှိ မြို့တော်များ
မီးကြာလှည့်ခြင်း

**မီးကြာလှည့်ခြင်း** ဆိုသည်မှာ ဖရောင်းတိုင် ထွန်းထားသော ရောင်စုံစက္ကူမီးပုံးများ ကိုင်ဆောင်ကာ ဘုရားကျောင်းကန်များတွင် စီတန်းလှည့်လည်ခြင်းဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းဒေသတွင် အတွေ့ရများပြီး ကယားပြည်နယ်နှင့် အချို့သော တိုင်းဒေသကြီး အစိတ်အပိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များတွင် ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ အထူးသဖြင့်  သီတင်းကျွတ်လပြည့်ညနှင့် တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ညကဲ့သို့သော အခါကြီးရက်ကြီးညများတွင် မီးကြာလှည့်ခြင်းပြုကြသည်။ အခါကြီးရက်ကြီးမဟုတ်သော်လည်း အဆင်ပြေရာရက်များ၌ ကထိန်သင်္ကန်း ကပ်လှူကြချိန် သီတင်းကျွတ်နှင့် တန်ဆောင်မုန်းလတလျောက်တွင် မီးကြာလှည့်ကြသည်များလည်းရှိသည်။ ကျေးလက်ဘက်တွင် ကထိန်ခင်းမည့်နေ့မတိုင်ခင် ညပိုင်း၌ ကထိန်ပွဲတော်အတွက် ပြုလုပ်ထားသည့် ပဒေသာပင်ကြီးများထက်တွင် အတွင်းပိုင်းတွင် ဖယောင်းတိုင်မီးထွန်းထားသော ရောင်စုံမီးကြာပန်းများ ချည်နှောင်လျက် ဘုရားမီး ပူဇော်ကြသည်။ မီးပဒေသာပင်ကို လူနှစ်ဆယ်ဝန်းကျင်က ထမ်းပိုးပြီး အိုးစည်ဗုံမောင်းများတီးလျက် တပျော်တပါးကခုန်ကြသည်။ မြို့ပြများတွင်မူ မီးပဒေသာပင် အမြင့်များဖြင့် လှည့်လည်ပူဇော်ခြင်းမပြုပဲ မီးကြာပွင့် သို့မဟုတ် ရောင်စုံမီးပုံး တစ်ခုနစ်ခုကို ကုက္ကားသဏ္ဌာန်ဝါးတံတွင် ချည်နှောင်ကာ အတန်းလိုက် လှည့်လည်ပူဇော်မှု ပြုကြသည်။

ကယားပြည်နယ်၊ မယ်စဲ့မြို့နယ်အတွင်းရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာကိုးကွယ်သော ကျေးရွာများတွင်လည်း တန်ဆောင်မုန်းလရောက်တိုင်း မီးကြာလှည့်လည်ပွဲများကို ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။

ယောဒေသဖြစ်သည့် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဆောမြို့နယ်ရှိ ကျေးလက်အရပ်များတွင်လည်း မီးကြာလှည့်ပွဲကို သီတင်းကျွတ်နှင့် တန်ဆောင်မုန်းလများအတွင်း ကျင်းပကြသည့် အလေ့ရှိသည်။ ဘုရားရှင်အား ရည်မှန်းပူဇော်သော အဆိုပါမီးကြာလှည့်လည်ပွဲအပြင် မီးကြာကိုင် သမီးပျိုများကို သနပ်ခါးပါးတို့ပြီး ကြိုဆိုကြသည့် ဓလေ့လည်းရှိသည်။

## ဝေါဟာရ ရင်းမြစ်
ပအိုဝ်းဘာသာတွင် ရောင်စုံစက္ကူဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ဖရောင်းတိုင်ထည့် ထွန်းညှိရသည့် မီးပုံးငယ်ကို **မေႏဗို**ဟုခေါ်ပြီး မြန်မာဘာသာတွင် ပန်းကြာပွင့်မီးပုံးဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ မီးကြာဟု အလွယ်ခေါ်ကြပြီး မီးကြာကို ဝါးတံတွင် ကြိုးနှင့်ချည်၍ ကျောင်းကန်ဘုရား ပရဝုဏ်အတွင်း လက်ယာရစ် လှည့်လည်ပူဇော်ခြင်းကို မီးကြာလှည့်လည်ပွဲဟု ခေါ်ကြသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပွဲတော်များ
တာကီဖူဆာ ကူဘို

**တာကီဖူဆာ ကူဘို** (၂၀၀၁ ဇွန်လ ၄ ရက်တွင်မွေးဖွားသူ, *တာကေကူဘို* ဟုလူသိများ) ဂျပန်လူမျိုး ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ဘောလုံးသမား ဖြစ်ပြီး လာလီဂါ ကလပ် ရီးရဲလ်ဆိုစီဒက် နှင့် ဂျပန်လက်ရွေးစင်အသင်း အတွက် ညာတောင်ပံကစားသမား အဖြစ်ကစားနေသူဖြစ်သည်။ သူ့ရဲ့ ပိုက်ဆန်၊ ပစ်ခတ်မှုနဲ့ ကစားနိုင်စွမ်းတွေကြောင့် ဂျပန်ဘောလုံးပရိသတ်တွေက “ဂျပန်မက်ဆီ” လို့ ခေါ်ဝေါ်ကြပါတယ်။

## အကိုးအကား 
ကဏ္ဍ:ရီးယဲလ် မဒရစ်ဘောလုံးသမားများ
ကဏ္ဍ:ဘာစီလိုနာဘောလုံးသမားများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:၂၀၀၁ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:ဂျပန်ဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ
People Media

**People Media** (ပီပယ်မီဒီယာ) သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် တပ်မတော် ဘက်မှ ရပ်တည်၍ သတင်းများကို ဖော် ထုတ်တင်ပြသော သတင်းအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ကျော်စိုးဦး ကဦးဆောင်သည် ။

## သမိုင်းနှင့် နောက်ခံ 
People Media သည် လူထုမီဒီယာ  မှနေ၍ အခြေခံပေါက်ဖွားလာသော မီဒီယာ တစ်ခုဖြစ်သည်။  အထူးသဖြင့် ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာရယူမှုအချိန်ကာလအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲများအပေါ်  စစ်တပ်ဘက်မှ ရပ်တည် အလေးထားဖော်ပြခြင်းဖြင့် ထင်ရှားလာခဲ့သည်။ 

## ခေါင်းဆောင်မှု 
ကျော်စိုးဦး သည် People Media ၏ ဦးစီးသူဖြစ်ပြီး၊သူသည် ယခင်က ထိုမီဒီယာ၏ အယ်ဒီတာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။

## ဒစ်ဂျစ်တယ်ရောက်ရှိမှု 
ကျော်စိုးဦး ၏ ဦးစီးမှုအောက်တွင် People Media သည် ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် တွင် စံနှုန်းများနှင့် မကိုက်ညီ၍ ဖယ်ရှားခံရပြီးသည့်  နောက် Telegram နှင့် TikTok တို့ကို အသုံးပြု၍လည်းကောင်း၊ကိုယ်ပိုင် ဝဘ်ဆိုဒ် စာမျက်နှာပေါ်တို့မှတဆင့်လည်းကောင်း သတင်းများကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ 

## ဆက်ကြည့်ရန် 
* ကျော်စိုးဦး

## ကိုးကား
နီကျား ၂

***နီကျား ၂*** () သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်က ထုတ်လုပ်သော တရုတ် ကွန်ပြူတာ-အန်နီမေးရှင်းရုပ်ရှင်ဖြစ်သည်။ ယင်းဇာတ်ကားသည် ဒါရိုက်တာ ကျောင်းဇီ၏ ဖန်တီးမှုလက်ရာ *နီကျား* မှ ဒုတိယမြောက် ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။

## သရုပ်ဆောင်များနှင့် ဇာတ်ကောင်များ 
* ကလေး နီကျား (Child Nezha) အဖြစ် လူ ယန်တင်း
** ဆယ်ကျော်သက်အရွယ် နီကျား (Adolescent Nezha) အဖြစ် ဂျိုးဆက် ချောင်း
* အောင်း ဘင်း (Ao Bing) အဖြစ် ဟန် မို
* အမျိုးသမီး ယင်း (Lady Yin) အဖြစ် လူ ချီ
* တိုင်းယီ ကျန်း (Taiyi Zhenren) အဖြစ် ကျန်း ကျားမင်း
* ဆရာကြီးရှန်း ဝူလျန် (Master xian Wuliang) အဖြစ် Wang Deshun
* အောင်း ကွမ် (Ao Guang) အဖြစ် လီ နန်
* အောင်း ရွန့် (Ao Run) အဖြစ် ကျိုး ယုံရှီ
* ရှန် ဂုန်ပေါင်း (Shen Gongbao) အဖြစ် ယန်း ဝေ

## ဝေဖန်တုံ့ပြန်မှု 
## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ် 
* 
* 
* 
* 
* 

ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ကဏ္ဍ:တရုတ် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ကဏ္ဍ:တရုတ်ဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ကဏ္ဍ:တရုတ် ကာတွန်းရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
မျိုးမြင့်

**ဦးမျိုးမြင့်** (၁၉၆၂ ဖွား) သည် ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဖြစ်သည်။ယင်းမတိုင်မီက သူသည် ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အဆောက်အဦ ဦးစီးဌာန ၏ ညွန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ 

## ဝန်ထမ်းဘဝ 
သူသည် ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန တွင် ကာလကြာရှည်စွာတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။အဆိုပါဝန်ကြီးဌာန တွင် အင်ဂျင်နီယာချုပ် အဖြစ်လည်းကောင်း၊ အဆောက်အဦ ဦးစီးဌာန ၏  ဒုတိယညွှန်ကြား ရေးမှူးချုပ်(တည်ဆောက်ရေး)တာဝန်များကိုလည်းကောင်း အသီးသီးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။၂၀၂၂ ခုနှစ် ဧပြီ ၈ရက်တွင် အဆောက်အဦ ဦးစီးဌာန ၏ ညွန်ကြားရေးမှူးချုပ် အဖြစ်အစမ်းခန့်ခံရပြီး  ၁နှစ်ပြည့်မြောက်သည့် နေ့တွင် ညွန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဖြစ် အတည်ပြုခန့်အပ်ခံရသည်။

## ဒုဝန်ကြီး 
၂၀၂၅ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၅ ရက်နေ့တွင်  နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက သူ့အား ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ၏ ဒုတိယဝန်ကြီး အဖြစ်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီက အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် ဦးညိုစောအစိုးရတွင် ဆောက်လုပ်ရေး ဒုတိယဝန်ကြီး အဖြစ် ပြန်လည် ပါဝင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ
လည်ကိန်း (ရူပဗေဒ)

**လည်ကိန်း**()ဆိုသည်မှာ အကွာအဝေးနှင့် အားတစ်ခု(a force) သို့မဟုတ် လျှပ်စစ်ပမာဏတစ်ခု(an electric charge)စသည့် ရူပဗေဒ မတ္တာတစ်ခုခုတို့၏ မြှောက်လဒ်ကို ဖေါ်ပြသော သင်္ချာညီမျှခြင်းတစ်ခုကို ဆိုလိုသည်။ လည်ကိန်းများကို ပုံသေဝင်ရိုး (fixed reference point or pivot)နှင့် စပ်လျဉ်း၍ သတ်မှတ်ကြပြီး၊ ၎င်းမတ္တာ၏ အဆိုပါဝင်ရိုးမှ အကွာအဝေးအပေါ်မူတည်ပြီး ပမာဏကွဲပြားကြသည်။

အခြေခံအကျဆုံး ညီမျှခြင်းတခုကို ဖေါ်ပြမည်ဆိုလျှင်၊
: \mu_n = r^n\,Q,
ဤညီမျှခြင်းတွင် Q သည် တစ်နေရာ သို့မဟုတ် တစ်မှတ်တည်း (one point) ၌ စုနေသော ရူပဗေဒ မတ္တာတစ်ခု (အားတစ်ခု သို့မဟုတ် လျှပ်စစ်ပမာဏတစ်ခု)ဖြစ်ပြီး၊ r သည် ဝင်ရိုးနှင့်မတ္တာကြားရှိ အကွာအဝေးကို ဆိုလိုသည်။ \mu_n သည် လည်ကိန်း ဖြစ်သည်။ **n** သည် မတူညီသော လည်ကိန်းများကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အကယ်၍ **n = ၁** ဖြစ်လျှင် ပထမလည်ကိန်းဟု ခေါ်ပြီး၊ **n = ၂** ဖြစ်လျှင် ဒုတိယလည်ကိန်း စသည်ဖြင့် **n** ၏ တန်ဖိုးကို လိုက်၍ ခေါ်နိုင်သည်။

(ပို၍အဆင့်မြင့်သော အင်တီဂရယ်ကို အသုံးပြုသည့် ညီမျှခြင်းကို တစ်မှတ်တည်း၌ မစုသော ဖြန့်ကျက်နေသော မတ္တာပြန့်ကျဲပုံတို့နှင့် စပ်လျဉ်းပြီး အသုံးပြုလေ့ရှိကြသည်။ ဤဆောင်းပါးတွင်မူ မဖေါ်ပြတော့ပါ။)

## ဥပမာများ
အားတစ်ခု၏ လည်ကိန်း (moment of a force) သို့မဟုတ် လိမ်အား (torque)ဆိုသည်မှာ ပထမလည်ကိန်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ညီမျှခြင်းအားဖြင့်၊
: \mathbf{\tau} =  rF
ဟု ဖေါ်ပြနိုင်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရူပဗေဒ
ဓဝယ်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်

**ဓဝယ်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်** (အင်္ဂလိပ်: **Dawei National Liberation Army**) သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း ထားဝယ်လူမျိုးများမှ တည်ထောင်ထားသော တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ 

## သမိုင်းအကျဉ်း 
၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာစစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းတွင် DNLA အဖွဲ့ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
## ရည်ရွယ်ချက် 
* ထားဝယ်လူမျိုးအတွက် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်တည်ဆောက်ခြင်း
* ယဉ်ကျေးမှုနှင့်ဘာသာစကား ထိန်းသိမ်းခြင်း
* မြန်မာစစ်အစိုးရ၏ထိန်းချုပ်မှုမှ လွတ်မြောက်ခြင်း

## ပူးပေါင်းမှုများ 
DNLA သည် တချို့စစ်ဆင်ရေးများတွင် တခြားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များဖြစ်သည့် PDF (ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့) နှင့် KNLA (ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်) တို့နှင့် ပူးပေါင်းပြုလုပ်မှုများ ပြုလုပ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ
ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း ဖွဲ့စည်းသည့် တော်လှန်ရေးဆိုင်ရာ အဖွဲ့များ
ယထာဘူတဒဿနဉာဏ်

**ယထာဘူတဒဿနဉာဏ်** ဆိုသည်မှာ တရားသဘောတရားတို့ကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ၊ အရှိအတိုင်း ထိုးထွင်းသိမြင်သော ဉာဏ်ပညာ အမြင်ကို ဆိုလိုပါသည်။ ဤဉာဏ်၏ အမြင်၌ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ၊ အတ္တ၊ ဇီဝ ဟူ၍ အမှန်တကယ် တည်ရှိနေသော အရာများ မရှိဘဲ၊ ပရမတ်သဘောအားဖြင့် ရုပ်တရား နှင့် နာမ်တရား တို့သာ အမှန်တကယ် ရှိသည်ဟု ထိုးထွင်းသိမြင်ခြင်း ဖြစ်သည်။

### ဥပမာများဖြင့် ရှင်းလင်းချက်
ဤသဘောတရားကို နားလည်သဘောပေါက်ရန် ဥပမာများစွာဖြင့် ရှင်းလင်းထားပါသည်-

# **ရထား ဥပမာ:** ဝင်ရိုး၊ ဘီး၊ ပုံတောင်း စသည့် အစိတ်အပိုင်းများကို စုစည်း၍ သီးခြားပုံစံတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာသောအခါ "ရထား" ဟု ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲကြသည်။ သို့သော် ထိုအစိတ်အပိုင်း တစ်ခုချင်းစီကို ပရမတ်ဉာဏ်ဖြင့် စိစစ်ကြည့်လျှင် "ရထား" ဟူ၍ သီးခြားတည်ရှိသော အရာမရှိဘဲ၊ အစိတ်အပိုင်းများ၏ အစုအဝေးမျှသာ ဖြစ်သည်ကို တွေ့ရမည်။ ထို့အတူပင် ခန္ဓာငါးပါး (ရုပ်၊ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ သင်္ခါရ၊ ဝိညာဏ်) တို့ ထင်ရှားရှိနေခြင်းကို အကြောင်းပြု၍ "သတ္တဝါ" ဟု ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲနေကြသော်လည်း၊ ပရမတ်အားဖြင့် ခန္ဓာငါးပါး အစုအဝေးမျှသာ ရှိပြီး၊ အမှန်တကယ် တည်ရှိသော "သတ္တဝါ" မရှိပေ။
# **အိမ် ဥပမာ:** သစ်သား၊ နွယ်၊ မြေညက်၊ မြက် စသည့် အရာဝတ္ထုများဖြင့် အာကာသကို ခြံရံ၍ တည်ဆောက်ထားသော အဆောက်အအုံကို "အိမ်" ဟု ခေါ်သည်။ ပရမတ်အားဖြင့် "အိမ်" ဟူ၍ မရှိ၊ ဆောက်လုပ်ထားသော ပစ္စည်းများ (ရုပ်တရားများ) ၏ အစုအဝေးမျှသာ ဖြစ်သည်။ ထို့အတူ အရိုး၊ အကြော၊ အသား၊ အရေ စသည်တို့ဖြင့် ခြံရံထားသော အာကာသကို "ကိုယ် (သရီရ)" သို့မဟုတ် "ရုပ် (ရူပ)" ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ အမှန်မှာ ပရမတ်ရုပ်တရားများ စုပေါင်းနေခြင်းသာ ဖြစ်သည်။
# **အခြားဥပမာများ:** လက်သီးဆုပ်၊ စောင်း၊ စစ်တပ်၊ မြို့၊ သစ်ပင် စသည်တို့သည်လည်း သက်ဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းများ စုပေါင်း၍ သီးခြားအခြင်းအရာ ဖြစ်ပေါ်လာသောအခါ ပေးထားသော အမည်နာမ (ဝေါဟာရ) များသာ ဖြစ်ကြသည်။ အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုချင်းစီကို ပရမတ်ဉာဏ်ဖြင့် စိစစ်လျှင် ထိုအမည်နာမနှင့် ထပ်တူကျသော ပင်ကိုအရာဝတ္ထု မရှိပေ။

### ယထာဘူတဒဿနဉာဏ်၏ အနှစ်သာရ
ဤဥပမာများအတိုင်းပင်၊ ရုပ်နာမ်တရားများ အစဉ်မပြတ် ဆက်စပ်ဖြစ်ပေါ်နေသော သန္တာန်အစဉ်ကို အကြောင်းပြု၍ "ပုဂ္ဂိုလ်"၊ "သတ္တဝါ"၊ "ငါ" ဟု ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲခြင်းသည် ဝေါဟာရမျှသာ ဖြစ်သည်။ ပရမတ်အားဖြင့် တစ်ခုချင်းစီသော ရုပ်တရား၊ နာမ်တရားတို့ကို ဉာဏ်ဖြင့် စူးစမ်းဆင်ခြင်လျှင် "ငါ" ဟု စွဲလမ်းစရာ၊ "သတ္တဝါ" ဟု ခေါ်စရာ အတ္တကောင် မရှိချေ။ ပရမတ်အားဖြင့် ရုပ်နာမ်တရားများသာ ရှိသည်။

ဤသို့ **"ပုဂ္ဂိုလ် သတ္တဝါ ဇီဝ အတ္တ မရှိ၊ ရုပ်နာမ်မျှသာ ရှိ၏"** ဟု ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိမြင်သော ဉာဏ်အမြင်ကို **ယထာဘူတဒဿနဉာဏ်** ဟု ခေါ်ပါသည်။

### ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ နှင့် ဆက်စပ်မှု
ဤ ယထာဘူတဒဿနဉာဏ် အမြင်သည် ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ၊ အတ္တဟု မှားယွင်းစွာ စွဲယူသော မိစ္ဆာအယူ (မိစ္ဆာဂါဟ) မှ စင်ကြယ်သွားစေသောကြောင့် **ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ** (အမြင်၏ စင်ကြယ်ခြင်း) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုပါသည်။ ၎င်းသည် ဝိပဿနာဉာဏ်စဉ်၏ အရေးကြီးသော အဆင့်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

### ဆက်လက် ကျင့်ကြံရန်
ဤ ယထာဘူတဒဿနဉာဏ် (ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ) အဆင့်ကို ရရှိရုံမျှဖြင့် မကျေနပ်သေးဘဲ၊ ရုပ်နာမ်တရားတို့ကို လက္ခဏာ, ရသ, ပစ္စုပဋ္ဌာန်, ပဒဋ္ဌာန်အားဖြင့်၎င်း၊ အကြောင်းတရား (ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ်/ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်) ကို၎င်း ဆက်လက်၍ သိမ်းဆည်းပိုင်းခြားပြီးမှ ဝိပဿနာဉာဏ် (သင်္ခါရတရားတို့ကို လက္ခဏာရေးသုံးတန်တင်၍ ရှုခြင်း) သို့ ကူးရန် ညွှန်ကြားထားပါသည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* ယထာဘူတဒဿနဉာဏ်
 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ
လတ္တရန်စာချုပ်

**လတ္တရန်စာချုပ် (Lateran Treaty)** သည် အီတလီဘုရင့်နိုင်ငံနှင့် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး အုပ်ချုပ်သော ဗာတီကန်တို့အကြား ၁၉၂၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ရောမမြို့၌ လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သော သဘောတူစာချုပ်ဖြစ်သည်။ ဤစာချုပ်သည် နှစ်ပေါင်းများစွာကြာမြင့်ခဲ့သော "ရောမပြဿနာ" (Roman Question) ကို အဆုံးသတ်စေခဲ့သည်။

**ရောမပြဿနာ (Roman Question)**

၁၉ ရာစုအတွင်း အီတလီနိုင်ငံ ပေါင်းစည်းရေးကာလတွင် ပုပ်ရဟန်းမင်း အုပ်ချုပ်ခဲ့သော ပုပ်ရဟန်းမင်း နိုင်ငံတော် (Papal States) ၏ နယ်မြေများကို အီတလီဘုရင့်နိုင်ငံက သိမ်းယူခဲ့သည်။ ၁၈၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် ရောမမြို့ကို သိမ်းယူလိုက်သောအခါ ပုပ်ရဟန်းမင်းသည် မိမိကိုယ်ကိုယ် "ဗာတီကန်၏ အကျဉ်းသား" အဖြစ် ခံယူခဲ့ပြီး အီတလီနိုင်ငံနှင့် ဆက်ဆံရေး ပြတ်တောက်ကာ အီတလီနိုင်ငံ၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို အသိအမှတ်မပြုခဲ့ပေ။ ဤအခြေအနေကို "ရောမပြဿနာ" ဟုခေါ်ဆိုပြီး နှစ်ပေါင်း ၆၀ နီးပါးကြာမြင့်ခဲ့သည်။

**စာချုပ်၏ အဓိကအချက်များ**

၁၉၂၉ ခုနှစ်တွင် အီတလီဝန်ကြီးချုပ် ဘင်နီတို မူဆိုလီနီ (Benito Mussolini) နှင့် ပုပ်ရဟန်းမင်း ပိုင်းယပ်စ် ၁၁ (Pope Pius XI) ကိုယ်စား ကာဒီနယ် ပီယက်ထရို ဂတ်စပါရီ (Cardinal Pietro Gasparri) တို့က လတ္တရန်စာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။ ဤစာချုပ်တွင် သဘောတူညီချက် သုံးရပ် ပါဝင်သည်။right|thumb| လာတန်သဘောတူညီချက်ဖြင့် ဗာတီကန်စီးတီးနိုင်ငံပိုင်နယ်မြေ၁။ **နိုင်ငံရေးစာချုပ် (Political Treaty):** အီတလီနိုင်ငံက ဗာတီကန်စီးတီးနိုင်ငံတော် (Vatican City State) ကို အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် လွတ်လပ်သော နိုင်ငံတစ်ခုအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ ဤနိုင်ငံငယ်သည် ပုပ်ရဟန်းမင်း၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် လုံးဝလွတ်လပ်စွာ ရပ်တည်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။

၂။ **ဘဏ္ဍာရေးသဘောတူညီချက် (Financial Convention):** အီတလီနိုင်ငံ ပေါင်းစည်းစဉ်ကာလက ပုပ်ရဟန်းမင်းနိုင်ငံတော်မှ ဆုံးရှုံးခဲ့သော နယ်မြေများအတွက် ကက်သလစ်အသင်းတော်အား ငွေကြေးလျော်ကြေး ပေးအပ်ရန် သဘောတူခဲ့သည်။

၃။ **ကက်သလစ်သာသနာဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက် (Concordat):** အီတလီနိုင်ငံတွင် ရိုမန်ကက်သလစ်ဘာသာကို နိုင်ငံတော်ဘာသာအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး ကက်သလစ်ချာ့ချ်၏ အခွင့်အရေးများနှင့် အခြေအနေများကို သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းများကိုလည်း အီတလီနိုင်ငံတော်က အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။

**အရေးပါမှု**

လတ္တရန်စာချုပ်သည် "ရောမပြဿနာ" ကို အပြီးသတ် ဖြေရှင်းပေးခဲ့ပြီး ဗာတီကန်စီးတီးနိုင်ငံတော်ကို တရားဝင် နိုင်ငံတစ်ခုအဖြစ် ကမ္ဘာ့မြေပုံပေါ်တွင် ပေါ်ပေါက်လာစေခဲ့သည်။ ၎င်းသည် အီတလီနိုင်ငံနှင့် ကက်သလစ်ချာ့ချ်အကြား ဆက်ဆံရေးပုံစံကိုလည်း သတ်မှတ်ပေးခဲ့ပြီး ယနေ့တိုင် ဆက်လက်တည်ရှိနေပါသည်။
thumb| ဗာတီကန်မြို့တော်မြေပုံ

ကဏ္ဍ:ရောမမြို့ သမိုင်း
ကဏ္ဍ:ကက်သလစ်အသင်းတော် သမိုင်း
သတိပဋ္ဌာန်လေးပါး၏ စတုတ္ထအဆင့်

သတိပဋ္ဌာန်လေးပါး (ကာယာနုပဿနာ၊ ဝေဒနာနုပဿနာ၊ စိတ္တာနုပဿနာ၊ ဓမ္မာနုပဿနာ) တို့တွင် တတိယအဆင့် (ဖြစ်ခြင်း-ပျက်ခြင်းကို ရှုမှတ်ခြင်း) ပြီးနောက် စတုတ္ထအဆင့်သို့ တက်လှမ်းရပါသည်။ ဤအဆင့်၏ ရှုမှတ်ပုံမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်-

### စတုတ္ထအဆင့် ရှုမှတ်ပုံ (ပါဠိတော်နှင့် အဓိပ္ပါယ်)
ဘုရားရှင်သည် သတိပဋ္ဌာန်လေးပါးလုံးအတွက် စတုတ္ထအဆင့် ရှုမှတ်ပုံကို အောက်ပါအတိုင်း တူညီသော ပုံစံဖြင့် ဟောကြားထားပါသည်-

 ၁။ **သတိတည်ပုံ (`အတ္ထိ ... တိ ဝါ ပနဿ သတိ ပစ္စုပဋ္ဌိတာ ဟောတိ`):**
"ရုပ်တရားအပေါင်းသည် **သာလျှင်** ရှိ၏" (`အတ္ထိ ကာယောတိ`) ဟု ထိုယောဂီအား သတိသည် ရှေးရှု ထင်လာ၏။ (ဝေဒနာ၊ စိတ်၊ ဓမ္မတို့အတွက်လည်း "ဝေဒနာသည်သာလျှင် ရှိ၏"၊ "စိတ်သည်သာလျှင် ရှိ၏"၊ "ဓမ္မသဘောတရားတို့သည်သာလျှင် ရှိကုန်၏" ဟု အလားတူ သတိရှေးရှုထင်လာသည်။) ဤအသိသည် ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ၊ အတ္တ မရှိ၊ ပရမတ်တရားသက်သက်သာ ရှိသည်ဟူသော အမြင်ကို ပိုမိုခိုင်မာစေသည်။

 ၂။ **ရှုမှတ်ခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက် (`ယာဝဒေဝ ဉာဏမတ္တာယ ပဋိဿတိမတ္တာယ`):**
ထိုသို့ သတိရှေးရှုထင်ခြင်းသည် အဆင့်ဆင့်မြင့်သော ဝိပဿနာဉာဏ်များ တိုးပွားရန် **အတွက်သာ** (`ဉာဏမတ္တာယ`)၊ ထိုဝိပဿနာဉာဏ်နှင့် ယှဉ်သော သတိများ တစ်ဖန် တိုးပွားရန် **အတွက်သာ** (`ပဋိဿတိမတ္တာယ`) ဖြစ်သည်။ ပညတ်အာရုံများ သို့မဟုတ် လောကီအကျိုးများကို တပ်မက်ရန် မဟုတ်ပေ။

 ၃။ **နေပုံ (`အနိဿိတော စ ဝိဟရတိ`):**
ထိုယောဂီသည် တဏှာ (တပ်မက်မှု)၊ ဒိဋ္ဌိ (မှားယွင်းသောအယူ) တို့ကို **မမှီတွယ်ဘဲ** (`အနိဿိတော`) နေ၏။ ဆိုလိုသည်မှာ ရုပ်၊ ဝေဒနာ၊ စိတ်၊ ဓမ္မ ဟူသော ခန္ဓာငါးပါးကို "ငါ"၊ "ငါ့ဥစ္စာ" ဟု စွဲလမ်းမှု ကင်းလျက် နေခြင်းဖြစ်သည်။

 ၄။ **စွဲလမ်းမှုကင်းပုံ (`န စ ကိဉ္စိ လောကေ ဥပါဒိယတိ`):**
ကာယ၊ ဝေဒနာ၊ စိတ်၊ ဓမ္မ ဟူသော ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးတည်းဟူသော လောက (`လောကေ`) ၌ တစ်စုံတစ်ခုသော တရားကိုမျှ (`န စ ကိဉ္စိ`) "ငါ"၊ "ငါ၏ဥစ္စာ" ဟု **စွဲလမ်းခြင်း မရှိတော့ပေ** (`ဥပါဒိယတိ`)။

ဤသို့လျှင် ယောဂီသည် ရုပ်၌ ရုပ်ကို၊ ဝေဒနာ၌ ဝေဒနာကို၊ စိတ်၌ စိတ်ကို၊ ဓမ္မ၌ ဓမ္မကို အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် ရှုမှတ်နေခြင်း ဖြစ်သည်။

### ပါဝင်သော ဉာဏ်စဉ်
ဤစတုတ္ထအဆင့် ရှုမှတ်ပုံကို ညွှန်ပြသော ဒေသနာတော်သည် **ဘင်္ဂဉာဏ်** (ရုပ်နာမ်တို့၏ အပျက်ကို အာရုံစိုက်ရှုသောဉာဏ်) မှစ၍ **သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်** အဆုံးရှိသော ဝိပဿနာဉာဏ်များနှင့် **အရိယမဂ်ဉာဏ်** တို့ကို စုပေါင်း၍ ဟောကြားထားခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ကျမ်းစာတွင် ဖော်ပြထားပါသည်။

ဤတွင် သတိပဋ္ဌာန်လေးပါး ကျင့်စဉ် အကျဉ်းချုပ်၏ အဆင့်လေးဆင့်ကို တင်ပြပြီးဖြစ်ပါသည်။ 
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* သတိပဋ္ဌာန်ကျင့်စဉ် စတုတ္ထဆင့်

 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ
ပန်းသေးလူမျိုး

**ပန်း‌သေးလူမျိုး** သို့မဟုတ် **တရုတ်မွတ်ဆလင်လူမျိုး**များသည် ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ တရားဝင် အသိအမှတ်မပြုထားသည့် လူမျိုးအုပ်စုတစ်ခု ဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းဒေသ နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။ ပန်းသေးလူမျိုးအများစုသည် အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်များဖြစ်ကြပြီး ၎င်း တို့၏ထင်ရှားသောအစားစာမှာ ပန်းသေးခေါက်ဆွဲကြော်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ
ကြေးဝါခေတ်ဦး

ကြေးဝါခေတ်ဦး (Early Bronze Age) ဆိုသည်မှာ ကြေးဝါခေတ်၏ ပထမဆုံး အပိုင်းကို သတ်မှတ်ပြီး ကြေးဝါကို စတင်အသုံးပြုခဲ့သည့် ကာလ ဖြစ်သည်။ ဤကာလတွင် လူသားများသည် ကြေးနီနှင့် သံဖြူကို ရောစပ်၍ ကြေးဝါကို မည်သို့ ထုတ်လုပ်ရမည်ကို တဖြည်းဖြည်း လေ့လာသင်ယူခဲ့ကြသည်။[၁]

ကြေးဝါခေတ်ဦး၏ အချိန်ကာလသည် ဒေသတစ်ခုနှင့်တစ်ခု မတူညီသော်လည်း ယေဘုယျအားဖြင့် လွန်ခဲ့သော ခန့်မှန်းခြေ ဘီစီ ၃၃၀၀ မှ ဘီစီ ၂၁၀၀ ခန့်အထိ ကြာမြင့်ခဲ့သည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။

ကြေးဝါခေတ်ဦးကာလတွင် အရေးပါသော တိုးတက်မှုများစွာ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။

* **ကြေးဝါ ထုတ်လုပ်မှု စတင်ခြင်း:** လူသားများသည် ကြေးနီထက် ပိုမို ခိုင်ခံ့သော ကြေးဝါကို စတင်အသုံးပြုလာနိုင်ခဲ့ရာ ကိရိယာများနှင့် လက်နက်များ၏ အရည်အသွေးကို တိုးတက်စေခဲ့သည်။
* **မြို့ပြများ စတင် ထွန်းကားလာခြင်း:** အထူးသဖြင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ (Mesopotamia) ၌ မြို့ပြနိုင်ငံများ စတင် ကြီးထွားလာခဲ့သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဆူးမား (Sumer) ယဉ်ကျေးမှုသည် ဤအချိန်တွင် ထွန်းကားခဲ့သည်။
* **ကုန်သွယ်ရေး ဖွံ့ဖြိုးလာခြင်း:** ကြေးနီနှင့် သံဖြူ ရရှိသည့် ဒေသများအကြား ကုန်သွယ်မှု ကွန်ရက်များ စတင် ပေါ်ပေါက်လာပြီး လူ့အဖွဲ့အစည်းများ အချင်းချင်း ဆက်ဆံမှုများ ပိုမို များပြားလာခဲ့သည်။
* **အရေးအသား စနစ် ပိုမို ဖွံ့ဖြိုးလာခြင်း:** အရေးအသားစနစ်သည် အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများတွင် အရေးပါသော ကိရိယာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ကျူနီဖောင်း (cuneiform) စာရေးနည်းသည် မက်ဆိုပိုတေးမီးယား၌ ဤအချိန်တွင် စတင်ခဲ့သည်။
* **လူမှုအဆင့်အတန်းများ စတင်ပေါ်ပေါက်ခြင်း:** မြို့ပြများ ကြီးထွားလာသည်နှင့်အမျှ လူမှုအဆင့်အတန်းများလည်း တဖြည်းဖြည်း ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ အုပ်ချုပ်သူများ၊ ဘာသာရေး ခေါင်းဆောင်များနှင့် အထူးပြုလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သူများသည် သာမန်လူများထက် ပိုမို အခွင့်အရေး ရရှိလာသည်။

ထို့ကြောင့် ကြေးဝါခေတ်ဦးသည် လူသားတို့ သမိုင်းတွင် အရေးပါသော အကူးအပြောင်း ကာလတစ်ခုဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်း ကြေးဝါခေတ်၏ တိုးတက်မှုများအတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်ကို ချပေးခဲ့သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။
ကဏ္ဍ:ကြေးခေတ်
ကဏ္ဍ:သမိုင်းဆိုင်ရာ ခေတ်ကာလများ
ကဏ္ဍ:သမိုင်း
ကြေးဝါခေတ်နှောင်း

**ကြေးဝါခေတ်နှောင်း (Late Bronze Age)**ကြေးဝါခေတ်နှောင်း (Late Bronze Age) ဆိုသည်မှာ ကြေးဝါခေတ်၏ နောက်ဆုံးပိုင်းကို ခေါ်ဆိုပြီး ကြေးဝါယဉ်ကျေးမှုများ အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည့် ကာလလည်း ဖြစ်သည်။ ဤကာလအတွင်း နိုင်ငံရေး အင်အားကြီးမားသည့် အင်ပါယာများ ထွန်းကားလာခဲ့ပြီး ကုန်သွယ်မှုသည် ပိုမို ကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်နည်းတူ လူမှုရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုများသည်လည်း ယခင်ခေတ်ကာလများထက် ပိုမို ရှုပ်ထွေးလာခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သံခေတ်သို့ ကူးပြောင်းရောက်ရှိခဲ့သည်။[၁]

ကြေးဝါခေတ်နှောင်း၏ အချိန်ကာလသည် ဒေသတစ်ခုနှင့်တစ်ခု မတူညီသော်လည်း ယေဘုယျအားဖြင့် လွန်ခဲ့သော ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ဘီစီ ၁၆၀၀ မှ ဘီစီ ၁၂၀၀ ခန့်အထိ ကြာမြင့်ခဲ့သည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ အချို့ဒေသများတွင် ယင်းထက် နောက်ကျသော အချိန်အထိ ကြေးဝါကို ဆက်လက် အသုံးပြုခဲ့သည်ကိုလည်း တွေ့ရှိရသည်။

ကြေးဝါခေတ်နှောင်းကာလတွင် အရေးပါသော တိုးတက်မှုများစွာ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။

* **အင်ပါယာများ ထွန်းကားလာခြင်း:** အီဂျစ်နိုင်ငံ၌ နိုင်ငံသစ်ခေတ် (New Kingdom)၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ၌ ဟစ်တိုက် အင်ပါယာ (Hittite Empire) နှင့် မစ်တန်နီ (Mitanni) နိုင်ငံများ အင်အားကြီးမားလာခဲ့သည်။ မိုင်စီနီယန် ယဉ်ကျေးမှုသည်လည်း ဂရိဒေသ၌ အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
* **ကုန်သွယ်ရေး ကွန်ရက် ကျယ်ပြန့်လာခြင်း:** အရှေ့အလယ်ပိုင်း၊ အေဂျီယန်ဒေသနှင့် ဥရောပဒေသများအကြား ကုန်သွယ်မှုသည် ယခင်ကထက် ပိုမို ကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။ ကြေးနီ၊ သံဖြူ၊ ရွှေ၊ ငွေ၊ အမွှေးနံ့သာများနှင့် အခြား ကုန်ပစ္စည်းများကို ဒေသအနှံ့အပြားသို့ သယ်ယူ ရောင်းဝယ်ခဲ့ကြသည်။ သင်္ဘောများ၏ အရေးပါမှုသည်လည်း မြင့်တက်လာခဲ့သည်။
* **စစ်ရေး နည်းပညာ တိုးတက်လာခြင်း:** ရထား (chariot) များကို စစ်ပွဲများ၌ အဓိက အသုံးပြုလာခဲ့ကြသည်။ လက်နက်များနှင့် ချပ်ဝတ်တန်ဆာများ၏ အရည်အသွေးသည်လည်း ပိုမို ကောင်းမွန်လာခဲ့သည်။
* **အရေးအသားနှင့် စာပေ ပိုမို ဖွံ့ဖြိုးလာခြင်း:** အက္ခရာ အရေးအသားစနစ်များ စတင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ယူဂရစ်တစ် (Ugaritic) အက္ခရာ။ စာပေ အရေးအသားများလည်း ပိုမို များပြားလာခဲ့သည်။
* **ဗိသုကာနှင့် အနုပညာ လက်ရာများ:** ခမ်းနားသော နန်းတော်များ၊ ဘုရားကျောင်းများနှင့် အထိမ်းအမှတ် အဆောက်အအုံများကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ အနုပညာ လက်ရာများတွင်လည်း ပိုမို သဘာဝကျပြီး အသေးစိတ်ကျသော ဖော်ပြချက်များကို တွေ့ရှိရသည်။

သို့သော်လည်း ကြေးဝါခေတ်နှောင်းပိုင်းကာလတွင် အင်အားကြီး နိုင်ငံများ ပြိုကွဲခြင်း၊ ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းများ ပျက်စီးခြင်း နှင့် လူမျိုးစုများ ရွှေ့ပြောင်း အခြေချခြင်း စသည့် အရေးပါသော အပြောင်းအလဲများလည်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ယင်းအပြောင်းအလဲများသည် နောက်ဆုံးတွင် ကြေးဝါခေတ်၏ အဆုံးသတ်သို့ ဦးတည်စေခဲ့ပြီး သံခေတ်သို့ ရောက်ရှိစေခဲ့သည်။

အချုပ်အားဖြင့် ကြေးဝါခေတ်နှောင်းသည် ကြေးဝါယဉ်ကျေးမှုများ၏ အထွတ်အထိပ်ကို ပြသခဲ့သည့် ကာလတစ်ခုဖြစ်ပြီး နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု နယ်ပယ်များတွင် သိသာထင်ရှားသော တိုးတက်မှုများနှင့် အပြောင်းအလဲများကို တွေ့မြင်ရသည်။
ကဏ္ဍ:သမိုင်းဆိုင်ရာ ခေတ်ကာလများ
ကဏ္ဍ:ကြေးခေတ်
ကဏ္ဍ:သမိုင်းမတင်မီခေတ်
ကြေးဝါခေတ်

ကြေးဝါခေတ် (Bronze Age) သည် လူသားသမိုင်း၏ ရှေးဦးခေတ်ကာလတစ်ခုဖြစ်ပြီး ကျောက်ခေတ်သစ် (Neolithic) နောက်ပိုင်းနှင့် သံခေတ် (Iron Age) မတိုင်မီ ကြားကာလတွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်းသည် လူ့သမိုင်းကို ပိုင်းခြားရာ၌ အရေးပါသော ခေတ်သုံးခေတ်စနစ် (Stone, Bronze, Iron Age) တွင် ဒုတိယမြောက် ခေတ်ဖြစ်သည်။ ဤခေတ်၏ အဓိက ထူးခြားချက်မှာ လူသားတို့သည် ကြေးနီနှင့် သံဖြူကို ရောစပ်ထားသည့် သတ္တုစပ်တစ်မျိုးဖြစ်သော ကြေးဝါ (Bronze) ကို ကိရိယာတန်ဆာပလာများ၊ လက်နက်များ ပြုလုပ်ရန်အတွက် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် စတင် အသုံးပြုလာခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ ကြေးဝါသည် ကြေးနီ သို့မဟုတ် ကျောက်ထက် ပိုမိုမာကျောပြီး တာရှည်ခံသည်။

ကြေးဝါခေတ်၏ စတင်ချိန်နှင့် ပြီးဆုံးချိန်သည် ကမ္ဘာ့ဒေသတစ်ခုနှင့်တစ်ခု မတူညီဘဲ ကွဲပြားခြားနားသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ဘီစီ ၄၀၀၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းမှ စတင်၍ ဘီစီ ၁၀၀၀ ပြည့်နှစ်ဝန်းကျင်အထိ ကြာမြင့်ခဲ့သည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ ကြေးဝါခေတ်ကို အစောပိုင်းကြေးဝါခေတ် (Early Bronze Age)၊ အလယ်ပိုင်းကြေးဝါခေတ် (Middle Bronze Age) နှင့် နောက်ပိုင်းကြေးဝါခေတ် (Late Bronze Age) ဟူ၍ ထပ်မံ ခွဲခြားလေ့ရှိသည်။

ကြေးဝါခေတ်ကာလအတွင်း အရေးပါသော တိုးတက်မှုများနှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်း အပြောင်းအလဲများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။

* **ကြေးဝါ သတ္တုဗေဒ:** သံရိုင်းမှ ကြေးနီနှင့် သံဖြူကို ထုတ်လုပ်နည်း (smelting) နှင့် ယင်းတို့ကို ရောစပ်ကာ ကြေးဝါပြုလုပ်၍ ပုံသွန်းနည်း (casting) တို့ကို တီထွင်ကျွမ်းကျင်လာခြင်းသည် ဤခေတ်၏ အခြေခံအုတ်မြစ် ဖြစ်သည်။ ဤနည်းပညာကြောင့် အရည်အသွေး ပိုမိုကောင်းမွန်သည့် ကိရိယာတန်ဆာပလာများနှင့် လက်နက်များ ထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့သည်။
* **လူမှုရေး ရှုပ်ထွေးမှုနှင့် မြို့ပြများ:** လူ့အဖွဲ့အစည်းများသည် ပိုမို ရှုပ်ထွေးလာပြီး လူမှုအဆင့်အတန်း ခွဲခြားမှုများ ထင်ရှားလာသည်။ လူဦးရေ တိုးတက်လာခြင်းနှင့် စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာခြင်းတို့ကြောင့် မြို့ပြများနှင့် မြို့ပြနိုင်ငံများ ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်။
* **ကုန်သွယ်ရေး ကွန်ရက်များ:** ကြေးဝါပြုလုပ်ရန် လိုအပ်သည့် ကြေးနီနှင့် သံဖြူ ရရှိနိုင်သော ဒေသများသည် မတူညီတတ်သဖြင့် ယင်းသတ္တုများကို ရယူရန်အတွက် ဒေသအချင်းချင်း ကုန်သွယ်ရေး ကွန်ရက်များ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ယဉ်ကျေးမှုများ အချင်းချင်း ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုကို မြင့်တက်စေခဲ့သည်။
* **စစ်ပွဲများနှင့် နည်းပညာ:** ပိုမို ခိုင်ခံ့သော ကြေးဝါလက်နက်များနှင့် ချပ်ဝတ်တန်ဆာများ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းကြောင့် စစ်ပွဲများသည်လည်း ပိုမို ပြင်းထန်လာခဲ့သည်။
* **အခြား တိုးတက်မှုများ:** အချို့သော ဒေသများတွင် အရေးအသားစနစ်များ ထပ်မံဖွံ့ဖြိုးလာခြင်း၊ အနုပညာလက်ရာများနှင့် ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုများ ပိုမို ရှုပ်ထွေးလာခြင်း၊ အလုပ်အကိုင် အထူးပြုခြင်းများ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းတို့လည်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။

ကြေးဝါခေတ်သည် အရှေ့အနီးပိုင်းဒေသ၊ ဥရောပ၏ အစိတ်အပိုင်းများ၊ အာရှတိုက်၏ အစိတ်အပိုင်းများ (တရုတ်၊ အိန္ဒိယ၊ အရှေ့တောင်အာရှ) အစရှိသည့် ကမ္ဘာ့ဒေသအသီးသီးတွင် ကိုယ်ပိုင်ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း သို့မဟုတ် အချင်းချင်း ပျံ့နှံ့မှုမှတစ်ဆင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းတို့ ရှိခဲ့ပြီး ဒေသတစ်ခုစီ၏ အချိန်ကာလနှင့် ထူးခြားချက်များ ကွဲပြားခဲ့သည်။

နောက်ဆုံးတွင် သံသတ္တုဗေဒ ပေါ်ပေါက်လာပြီး သံကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် စတင် အသုံးပြုလာသောအခါ ကြေးဝါခေတ်သည် ပြီးဆုံးခဲ့ပြီး သံခေတ်သို့ ကူးပြောင်းရောက်ရှိခဲ့သည်။ သံသည် သံဖြူထက် ပိုမို အလွယ်တကူ ရရှိနိုင်သော သတ္တု ဖြစ်သည်။
ကဏ္ဍ:ကြေးခေတ်
ကဏ္ဍ:သမိုင်းဆိုင်ရာ ခေတ်ကာလများ
ကဏ္ဍ:သမိုင်းမတင်မီခေတ်
မာ့ခ်ကာနီ

**မာ့ခ် ဂျိုးဇက် ကာနီ** (အင်္ဂလိပ်: Mark Joseph Carney) သည် ကနေဒါနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားနှင့် စီးပွားရေးပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ်မှစ၍ ကနေဒါနိုင်ငံ၏ ၂၄ ဦးမြောက် ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် လစ်ဘရယ်ပါတီ၏ ခေါင်းဆောင်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။ ထို့အပြင် ၂၀၂၅ ခုနှစ်မှစ၍ နီပန် (Nepean) မဲဆန္ဒနယ်မှ ပါလီမန်အမတ် (MP) လည်း ဖြစ်သည်။  

ကာနီကို ဖို့တ်စမစ်ကို ၁၉၆၅ ခုနှစ် မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ကနေဒါနိုင်ငံ၊ အနောက်မြောက်နယ်မြေများရှိ ဖို့တ်စမစ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူသည် အယ်လ်ဘာတာပြည်နယ်၊ အက်ဒမန်တန်မြို့တွင် ကြီးပြင်းခဲ့သည်။ သူသည် ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်မှ စီးပွားရေးဘွဲ့ကို ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် ရရှိခဲ့ပြီးနောက် အောက်စဖို့ဒ်တက္ကသိုလ်တွင် ပညာဆက်လက်သင်ယူခဲ့ကာ ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် မဟာဘွဲ့နှင့် ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် ပါရဂူဘွဲ့တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။ Goldman Sachs ဘဏ်တွင် ရာထူးအမျိုးမျိုးကို ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ကနေဒါဗဟိုဘဏ်သို့ ဒုတိယဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ကနေဒါဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ဝါရင့်တွဲဖက်ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။ ကာနီသည် ၂၀၀၈ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၃ ခုနှစ်အထိ ကနေဒါဗဟိုဘဏ်၏ အဋ္ဌမမြောက် ဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ပြီး ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဘဏ္ဍာရေးအကျပ်အတည်းကာလအတွင်း ကနေဒါ၏ ငွေကြေးမူဝါဒအတွက် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၁၃ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်အထိ အင်္ဂလန်ဘဏ်၏ ၁၂၀ ဦးမြောက် ဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ဘရက်ဇစ် (Brexit) နှင့် ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါ၏ အစောပိုင်းကာလများတွင် ဗြိတိန်ဗဟိုဘဏ်၏ တုံ့ပြန်မှုများကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၈ ခုနှစ်အထိ ဘဏ္ဍာရေးတည်ငြိမ်ရေးဘုတ်အဖွဲ့ (Financial Stability Board) ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။  

ဗဟိုဘဏ်လုပ်ငန်းမှ ထွက်ခွာပြီးနောက် ကာနီသည် Brookfield Asset Management တွင် ဥက္ကဋ္ဌနှင့် အကျိုးသက်ရောက်မှု ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဌာနအကြီးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် Bloomberg L.P. ၏ ဒါရိုက်တာဘုတ်အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ သူသည် ကုလသမဂ္ဂ၏ ရာသီဥတုဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်နှင့် ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ အထူးကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်လည်း ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။  

ကာနီသည် ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါကာလအတွင်း ဝန်ကြီးချုပ် ဂျက်စတင် ထရူးဒိုး၏ အကြံပေးများစွာထဲမှ တစ်ဦးအဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် လစ်ဘရယ်ပါတီ၏ စီးပွားရေးတိုးတက်မှုဆိုင်ရာ အထူးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ထရူးဒိုး နုတ်ထွက်မည်ဟု ကြေညာပြီးနောက် ကနေဒါလစ်ဘရယ်ပါတီ၏ ခေါင်းဆောင်နေရာအတွက် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မည်ဟု ကြေညာခဲ့ပြီး မတ်လတွင် အပြတ်အသတ် အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ လစ်ဘရယ်ပါတီခေါင်းဆောင်အဖြစ် အနိုင်ရရှိပြီး ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်လာပြီး မကြာမီတွင် ကာနီသည် ဘုရင်ခံချုပ်အား ပါလီမန်ကို ဖျက်သိမ်းပြီး ဖက်ဒရယ်ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပရန် အကြံပြုခဲ့ရာ လစ်ဘရယ်ပါတီသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် အစိုးရအဖွဲ့ငယ် ဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့ပြီး လစ်ဘာရယ်ပါတီ၏ ၂၀၁၅ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း စတုတ္ထမြောက်ဆက်တိုက် အောင်မြင်မှု ဖြစ်ခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကနေဒါနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၆၅ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:Articles with hAudio microformats
စိန့်ပီတာဘုရားရှိခိုးကျောင်းတော်ကြီး

**စိန့်ပီတာဘုရားရှိခိုးကျောင်းတော်ကြီး** (အီတလီ: Basilica Papale di San Pietro in Vaticano) သည် ဗာတီကန်စီးတီးတွင် တည်ရှိသော ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး၏ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတော်ကြီး တစ်ခုဖြစ်ပြီး ကက်သလစ်အသင်းတော်၏ အရေးအပါဆုံး ဘာသာရေးနယ်မြေများထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။ ဤနေရာသည် ယေရှုခရစ်တော်၏ တမန်တော်များတွင် အထွတ်အမြတ်ထားခံရသော စိန့်ပီတာ၏သင်္ဂြိုဟ်ရာနေရာဟု ယုံကြည်ရသည်။
left|thumb|ရောမမြို့ ဆန့်အန်ဂျလိုရဲတိုက်မှ လှမ်းမြင်ရသော စိန့်ပီတာဘုရားကျောင်းကြီး မျက်နှာစာ
စိန့်ပီတာဘုရားရှိခိုးကျောင်းတော်ကြီးသည် မဟာပုပ်ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတော်ကြီး (papal major basillica) အဆင့်ရှိ ကမ္ဘာ့ဘုရားရှိခိုးကျောင်းလေးခုတွင် ရောမမြို့ရှိ အာ့ခ်ဘာစီလီကာ စိန့်ဂျွန် လတ္တရန် (Archbasilica of Saint John Lateran) ပြီးလျှင် ဒုတိယအဆင့်ရှိသည်။ ထိုဘုရားရှိခိုးကျောင်းကြီးလေးခုစလုံးသည် ရောမမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်းသည် ရောမမြို့၏ **ဘုရားဖူးဘုရားရှိခိုးကျောင်းခုနစ်ခု**တွင်လည်း တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ လူအများ မှားယွင်းစွာ ယူဆနေကြသည်နှင့် မတူညီစွာ ၎င်းသည် ဘိရှော့၏ ရုံးစိုက်ရာနေရာ မဟုတ်သောကြောင့် ကက်သီဒြယ် (Cathedral) ဘုရားရှိခိုးကျောင်း မဟုတ်ပေ။

သမိုင်းကြောင်းအရ မူလဘုရားရှိခိုးကျောင်းကို ရောမဧကရာဇ် ပထမကွန်စတန်တိုင်း I ၏ အမိန့်ဖြင့် စတုတ္ထရာစုနှစ်တွင် စတင်တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ၁၂ ရာစုနှစ်ကျော် ရပ်တည်ခဲ့သည်။[၄] လက်ရှိ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတော်ကြီးကိုမူ ၁၅၀၆ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ၁၆၂၆ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့ကာ ရီနေဆွန်းနှင့် ဘားရို့ခ် ဗိသုကာလက်ရာများ၏ အထင်ရှားဆုံး ဥပမာများထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် မှတ်ယူကြသည်။[၃][၄] ဗိသုကာပညာရှင်များစွာ ပါဝင်ခဲ့ကြပြီး ထင်ရှားသူများထဲတွင် ဒိုနာတို ဘရာမန်တေ (Donato Bramante)၊ မိုက်ကယ်အန်ဂျလို (Michelangelo)၊ ကာလို မာဒါနို (Carlo Maderno) နှင့် ဂျီယန် လိုရန်ဇို ဘာနီနီ (Gian Lorenzo Bernini) တို့ ပါဝင်သည်။[၂] မိုက်ကယ်အန်ဂျလိုသည် ၎င်း၏ ခမ်းနားကြီးကျယ်သော ခေါင်မိုးပုံစံကို အဓိကရေးဆွဲခဲ့သူဖြစ်သည်။

စိန့်ပီတာဘုရားရှိခိုးကျောင်းတော်ကြီးသည် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဘုရားရှိခိုးကျောင်းများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ကြီးမားသော အတွင်းပိုင်းဧရိယာကို ပိုင်ဆိုင်သည်။ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းအတွင်း၌ ထင်ရှားကျော်ကြားသော အနုပညာလက်ရာများစွာ တည်ရှိပြီး မိုက်ကယ်အန်ဂျလို၏ "ပီယဲတာ" (Pietà) နှင့် ဘာနီနီ၏ ကြေးဝါ "ဗာလ်ဒါကီနို" (Baldacchino) တို့မှာ အထင်ရှားဆုံးဖြစ်သည်။ 

၎င်းသည် ကက်သလစ်ဘာသာဝင်များအတွက် အရေးပါသော ဘုရားဖူးရာနေရာဖြစ်ပြီး ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ကိုယ်တိုင် ဦးဆောင်သော ဘာသာရေးအခမ်းအနားများ မကြာခဏ ကျင်းပပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။
ကဏ္ဍ:ကက်သလစ်အသင်းတော်
ဝေါနား ဘရားသားစ်

**ဝေါနား ဘရားသားစ် အင်တာတိန်းမန့် အစုရှယ်ယာကုမ္ပဏီ**()၊ အတိုကောက်အားဖြင့် **ဝေါနား ဘရားသားစ်**(, **WB**)သည် အမေရိကန်နိုင်ငံ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် ဘားဘန့်ခ်မြို့ရှိ မီဒီယာ အင်တာတိန်းမန့် ကုမ္ပဏီ ဖြစ်သည်။ ၁၉၂၃ ခုနှစ်တွင် ဟယ်ရီ ဝေါနား၊ အယ်လ်ဘတ် ဝေါနား၊ ဆမ် ဝေါနားနှင့် ဂျက် ဝေါနားတို့က စတင်တည်ထောင်ခဲ့သော ဤ ကုမ္ပဏီသည် ဝေါနား ဘရားသားစ် ပစ်က်ချားစ်အဖြစ် ရုပ်ရှင်များ ထုတ်လုပ် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။

ရုပ်ရှင်လုပ်ငန်းတွင် အောင်မြင်လာသော ဝေါနား ဘရားသားစ်သည် စီးပွားရေး ချဲ့ထွင်သည့် အနေဖြင့် ဝေါနား ဘရားသားစ် အန်နီမေးရှင်းကို တည်ထောင်ကာ အန်နီမေးရှင်း လုပ်ငန်းတွင်လည်ကောင်း၊ ဝေါနား ဘရားသားစ် တယ်လီဗစ်ရှင်း စတူဒီယိုကို တည်ထောင်ကာ ရုပ်မြင်သံကြား လုပ်ငန်းတွင် လည်းကောင်း၊ ဝေါနား ဘရားသားစ် အင်တာအက်တစ်ဗ် အင်တာတိန်းမန့်ကို တည်ထောင်ကာ ဗီဒီယိုဂိမ်းများ ထုတ်လုပ်ဖြန့်ချိရေး၌ လည်းကောင်း စတင်လုပ်ကိုင်လာခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အမေရိကန်ရုပ်ရှင်အစည်းအရုံး အဖွဲ့ဝင် ဟောလိဝုဒ် မေဂျာ စတူဒီယို ၅ ခု အနက် တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။

ဝေါနား ဘရားသားစ်သည် ဝေါနား ဘရားသားစ် ပစ်က်ချားစ်၊ ဝေါနား ဘရားသားစ် အင်တာအက်တစ်ဗ် အင်တာတိန်းမန့်၊ ဝေါနား ဘရားသားစ် အန်နီမေးရှင်း၊ နယူး လိုင်းန် ဆင်းနမား၊ ကာတွန်း နက်တ်ဝါ့ခ်နှင့် DC စတူဒီယို စသည်တို့ကို စီမံ ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။ ထို့အပြင်《လူနီ တွန်း》ဇာတ်ကောင် ဘတ်ဂ်စ် ဘန်နီသည် ဝေါနား ဘရားသားစ်၏ တရားဝင် လာဘ်ကောင်ရုပ် ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီ