open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ကျောက်ဝိုင်းစေတီတော်

**ကျိုက်ဝိုင်းစေတီတော်**သည် ရန်ကုန်မြို့၊ သမိုင်းရပ်၊ သမိုင်းရွာ အရှေ့ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ ရှေးကဘွဲ့တော်မှာ ““ကျိုက်အဝိုင်အွတ်”” ဟုခေါ်တွင်သည်။ ငမိုးရိပ်၊ မရွှေပွင့်ဇာတ်လမ်းတွင် ငမိုးရိပ်မိကျောင်း၏ အရိုးများကို အုတ်ဂူ တည်ကာ (ကျောက်များဖြင့် ဝိုင်းရံထား၍) ““ကျောက်ဝိုင်းစေတီ”” တွင်ခဲ့သေးသည်။ နှစ်စဉ်ဘုရား ပွဲတော်ကို တပို့တွဲလတွင် ကျင်းပသည်။ ရှေးအခါ က ကျိုက်ဝိုင်းဘုရားပွဲတော်မှာ အလွန်စည်ကားကြီးကျယ်သဖြင့် နံမည်ကြီးတန်ခိုးကြီး ဘုရားတစ်ဆူပင် ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်မြို့ရှိ စေတီပုထိုးများ
ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ် အဆောက်အအုံများ
ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်မြို့
ထျဲန်းဟော် ၁

**ထျဲန်းဟော် အမှတ် ၁** (TH-1) (တရုတ် - 天河一號) (နဂါးငွေ့တန်း အမှတ် ၁)  တရုတ်နိုင်ငံ ထျဲန်းကျင်းမြို့၊ အမျိုးသား စူပါ ကွန်ပျူတာ စင်တာတွင် တည်ရှိသည့် စူပါ ကွန်ပျူတာ ဖြစ်သည်။  ၂၀၁၀ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ထျဲန်းဟော် အမှတ် ၁ အေ (TH-1A)အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့ပြီးနောက် တွက်ချက်နှုန်း တစ်စက္ကန့်လျှင် 2.507 petaflops (ပီတာမှာ ၁၀ ၏ ၁၅ ထပ်ကိန်း ဖြစ်သည်) ရှိပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တင်နက်စီပြည်နယ် အုတ်ခ်ရစ်ဂျ်ရှိ ဂျက်ဂွါ (Jaguar) စူပါကွန်ပျူတာကို ကျော်လွှားကာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် တွက်ချက်နှုန်း အမြန်ဆုံး စူပါကွန်ပျူတာ တစ်ခုဖြစ်သည်။ မူလ TH-1 ရော TH-1A ပါ လင်းနစ်စနစ်ကို အသုံးပြုသည်။ TH-1 ကို ရေနံရှာဖွေရေးနှင့် လေယာဉ်အမောင်းသင်စက်များတွင် အသုံးပြုသည်။ 

## ကိုးကား
ဟယ်ရီပေါ်တာနှင့် ပြဒါးရှင်လုံး (ရုပ်ရှင်)

**ဟယ်ရီပေါ်တာနှင့် ပြဒါးရှင်လုံး** ('''Harry Potter and the Philosopher's Stone**) (အိန္ဒိယနှင့် အမေရိကန်တွင် **Harry Potter and the Sorcerer's Stone''' အမည်ဖြင့် ဖြန့်ချိသည်။) သည် ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ဖြန့်ချိသည့် ဒါရိုက်တာ ခရစ် ကိုလံဘတ်၏ လက်ရာ စိတ်ကူးယဉ် စွန့်စားခန်း ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား တစ်ကားဖြစ်သည်။ ယင်းဇာတ်ကားမှာ စာရေးဆရာမ ဂျေ ကေ ရိုးလင်း၏ ဟယ်ရီပေါ်တာနှင့် ပြဒါးရှင်လုံး ဝတ္ထုကို အခြေခံကာ ရိုက်ကူးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ယင်းဇာတ်ကားသည်လည်း ဟယ်ရီပေါ်တာ ဇာတ်ကားစီးရီးများအနက် ပထမဦးဆုံး ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဟယ်ရီပေါ်တာနှင့် သွေးနှောမင်းသား (ရုပ်ရှင်)

**ဟယ်ရီပေါ်တာနှင့် သွေးနှောမင်းသား**သည် စာရေးဆရာမ ဂျေ ကေ ရိုးလင်း၏ အမည်တူ ထူးခြာဆန်းကျယ် ဝတ္ထုကို ကျောရိုးခံကာ ဒါရိုက်တာ ဒေးဗစ် ရိတ်စ်က ရိုက်ကူးသော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား တစ်ကားဖြစ်သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသသည့် ယင်းရုပ်ရှင်ကားသည် ဟယ်ရီပေါ်တာ ရုပ်ရှင်များအနက် ဆဋ္ဌမမြောက် ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။  ယခင်ဇာတ်ကားများနည်းတူ ဟယ်ရီပေါ်တာအဖြစ် ဒန်နီယယ် ရဒ်ကလစ်ဖ်က သရုပ်ဆောင်ထားပြီး ရူးပတ် ဂရင့်နှင့် အမ်မာ ဝပ်ဆင်တို့က ဟယ်ရီ၏ အကောင်းဆုံး သူငယ်ချင်း ရွန်း ဝိစလီနှင့် ဟယ်မိုင်းနီ ဂရန်ဂါအဖြစ် ပါဝင် ရိုက်ကူးထားသည်။ 

## ကိုးကား
ဟယ်ရီပေါ်တာနှင့် မီးကလပ် (ရုပ်ရှင်)

**ဟယ်ရီပေါ်တာနှင့် မီးကလပ်** (Harry Potter and the Goblet of Fire) သည် ဂျေ ကေ ရိုးလင်း၏ ထိုအမည်နှင့်ပင် ထုတ်ဝေသောဝတ္ထုကို အခြေခံကာ ဒါရိုက်တာ မိုက်ခ် နယူးဝဲလ်က ရိုက်ကူးထားသည့် စိတ်ကူးယဉ် စွန့်စားခန်း ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။ ဟယ်ရီပေါ်တာ ရုပ်ရှင်စီးရီး၏ စတုတ္ထမြောက် ဇာတ်ကား ဖြစ်ကာ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
စိမ့်၊ ဆရာ (ဆိုင်းဆရာ)

ဆိုင်းဆရာ ဆရာစိမ့်သည် စိန်ဗေဒါနှင့်အတူ ကျော်ကြားခဲ့သောမန္တလေးမှ ဆိုင်းပညာရှင်ကြီး ဖြစ်သည်။

## ဆိုင်းဆရာ ဆရာစိမ့် (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၃၄ - ၁၂၈၇) 
- ၁၂၃၄ တွင် အဖ ဘုရင့် စိန်ဆိုင်းတော်တီး နေမျိုးကျော်စွာခေါင်ဘွဲ့ရ (မြန်မာ့ စွယ်စုံကျမ်းတွင် 'နေမျိုးကျော်ခေါင်ဘွဲ့' ဟုသာ ရေးသား) ဆရာ ဖေကြီးနဲ့ အမိ ဒေါ်သစ်တို့က မဟာမုနိ အရှေ့ရွာသစ်၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။

- ရွာစားကြီး ဆရာဖေသည် သီပေါမင်း လက်ထက်တွင် သိုင်း အလံ ၄ ချက်၊ 'ဘွဲ့ဖြူ' စိန်ဆိုင်းဝိုင်း တစုံနှင့် ဆိုင်းဝိုင်းအတွင်း တပ်ဆင်ရန် ဖန်အိုး (ဖန်ပန်းတိုင်) များ ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည့်။ 'နေမျိုးကျော်စွာခေါင်ဘွဲ့' (မြန်မာ့ စွယ်စုံကျမ်းတွင် 'နေမျိုးကျော်ခေါင်ဘွဲ့' ဟုသာ ရေးသား) ဖြင့် ပလိပ်မြို့ အနီးရှိ ဆီဆုံ ၁ဝ ရွာကို စားစေသည့် အပြင် မန္တလေးမြို့ရှိ (ယခု အမျိုးသားကျောင်းဝင်း တည်ရာ) မြေကွက်ကြီးတွင် နေထိုင်ခွင့် ပေးတော်မူသည်။ ယင်းသို့ ဆိုင်းဆရာ ဆရာဖေနှင့် တပည့်လက်သားတို့ နေထိုင်ခဲ့သည်ကို အစွဲပြု၍၊ ရှေးအခါကပင် ထိုနေရာကို 'ဆိုင်းဝင်း' ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။

- ယဉ်ကျေး သိမ်မွေ့သော နှလုံးထားဖြင့် စိတ်ရှည်၍ ဇွဲကောင်းစာ ပညာကို လိုက်စားခဲ့သည်။ စာပေကို မြတ်နိုး၏။

- စောင်းအတတ်ကို ဣန္ဒာဒေဝနှင့် ဒေဝဣန္ဒာ မောင်မောင်ကြီးတို့ထံ၌ လည်းကောင်း၊ မိကျောင်းတီး အတတ်ကို ဆေးဆရာကြီး မိကျောင်းဝိဇ္ဇာ မောင်မောင်ကြီးထံ၌ လည်းကောင်း လေ့လာခဲ့သည်။

- ဆိုင်းတော်တို့၏ ထုံးတမ်းစဉ်လာ အရ၊ ပတ်စာတင်နည်းမှ စ၍ အစအဆုံး အဖထံတွင် လက်ပူးလက်ကြပ် သင်ယူခဲ့ခြင်းဖြင့် ဆိုင်းပညာကို ရခဲ့သည်။

- ဆရာ စိန်ဗေဒါနှင့် ဖအေတူ ညီအစ်ကိုရင်း ဖြစ်။

- ဆိုင်းဆရာ ဆရာစိမ့်သည် ဇာတ်မင်းသားကြီး ဦးဖိုးစိန်၊ ငွေနှဲကြီး ဦးဇေယျာတို့နှင့် နာမည်ကြီး ဇာတ်အဖွဲ့ကြီးကို တည်ထောင် ကပြခဲ့ကြသည်။

- ဇာတ်မင်းသားကြီး ဦးဖိုးစိန်၏ အစ်မ ဒေါ်စိန်မြိုင်နှင့် လက်ဆက်ခဲ့၍ ဆိုင်းဆရာကြီး ဦးဘမောင်ကို မွေးဖွားခဲ့။

- ဆရာစိမ့်သည် မြန်မာမင်းလက်ထက် ရှေ့တော်ပြေး အိုးစည်ဝိုင်း မိန်းမ အဆိုကျော် ဒေါ်တိုးနှင့်လည်း အကြောင်း ပါခဲ့သေးရာ၊ သမီး မမကြီးကို မွေးဖွားခဲ့သေးသည်။

- မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၈၇ တွင် မန္တလေးမြို့၌ပင် ကွယ်လွန်ခဲ့ရာ ရှေးအစဉ်အလာ အဆောင်အယောင် အတိုင်း နှုတ်ခမ်း၊ ရင်ပတ်နှင့် လက်နှစ်ဖက်တို့တွင် ရွှေချသည်။

## ကိုးကား 
# မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ - ၄ (စောင်း - တူ)၊ အပိုင်း - က၊ မြန်မာနိုင်ငံ ဘာသာပြန် စာပေအသင်း၊ စတုတ္တနှိပ်ခြင်း၊ ၁၉၇၅ ခုနှစ်၊ [For Ever Space က eBook အဖြစ် ဖြန့်ချိတဲ့ အွန်လိုင်း PDF စာအုပ်]၊ စာမျက်နှာ ၈၇ - ၈၈။
# မန္တလေး အဘိဓာန်၊ နေထွတ်၊ The Dream Crystals Publishing House၊ ၁၉၉၉။
ဟိန်၊ ဆရာ (မြို့မ)

**မြို့မ ဆရာဟိန်** (၁၉၀၅−၁၉၇၉) သည် မြန်မာ လူမျိုး ကျောင်းဆရာ၊ နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားသူနှင့် စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး 
မြောင်းမြခရိုင်၊ ပြင်ရွာ၌ ဦးတတ်၊ ဒေါ်ဖုံရိမ် တို့က ၁၉ဝ၅ ခုနှစ်တွင် မွေးသည်။ မွေးချင်း လေးဦးအနက် အငယ်ဆုံး ဖြစ်သည်။ ငယ်မည်မှာ မောင်ဟိန် ဖြစ်သည်။

၁၉၂၅ ခုတွင် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ဆယ်တန်းစာမေးပွဲကို မြို့မ အမျိုးသား အထက်တန်းကျောင်းမှ အောင်သည်။ 

## ကျောင်းဆရာ ဘဝ 
၁၉၂၆ ခုတွင် ရန်ကုန်မြို့မြို့မ အထက်တန်းကျောင်းတွင် အလယ်တန်းပြဆရာအဖြစ် အမှုထမ်းသည်။ ၁၉၂၇ ခုတွင် ရှေ့နေစာမေးပွဲ အောင်သဖြင့် ၁၉၂၈-၂၉ ခုများတွင် မြောင်းမြ၌ ရှေ့နေအဖြစ် အသက်မွေးသည်။ ရှေ့နေဘဝထက် ကျောင်းဆရာဘဝကို မြတ်နိုးသူဖြစ်၍ ၁၉၃ဝ ပြည့်တွင် မြို့မ အမျိုးသားကျောင်း၌ပင် အထက်တန်းပြဆရာအဖြစ် ပြန်အမှုထမ်းသည်။ ၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် ဆရာဖြစ် စာမေးပွဲ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ မြို့မကျောင်း သာရေးနာရေးကိစ္စများ၊ ရန်ပုံငွေကပွဲများတွင် အားကြိုးမာန်တက် စွမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သဖြင့် မြို့မဆရာဟိန်ဟူ၍ ခေါ်ကြသည်။ စစ်ပြီးစ ၁၉၄၆ ခုတွင် မြို့မကျောင်းကို ပြန်ထောင်ရာ ကျောင်းဆရာဘဝကို ခံယူခဲ့သေးသည်။ 

## နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှု 
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း မြောင်းမြ၌ ပြန်နေရာ ဂျပန် ဝင်လာသောအချိန်တွင် မြောင်းမြမြို့ ယာယီငြိမ်းချမ်းရေးအဖွဲ့ဝင် ဝါဒဖြန့်ချိရေးမှူးအဖြစ် အကျိုးဆောင်ခဲ့သည်။ *မြစ်ဝကျွန်းပေါ် သတင်းစဉ်* အမည်ဖြင့် အပတ်စဉ်ထုတ်သတင်းစာကို ကိုယ်တိုင် ကြီးမှူးထုတ်ဝေပြီး၊ ဝါဒဖြန့်လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် ဗမာလွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် ဌာနချုပ်မှ ခေါ်ယူသဖြင့် ရန်ကုန်မြို့၊ အလံပြဘုရားလမ်းရှိ စစ်ဌာနချုပ်ရုံးတွင် ဝါဒဖြန့်ချိရေးမှူးအဖြစ် ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီးနောက် ဗမာ့ခေတ် အစိုးရပညာရေးဌာနတွင် အထူးအရာရှိအဖြစ် လည်းကောင်း၊ မဟာဗမာဌာနချုပ်တွင် ဝါဒဖြန့်ချိရေးမှူးအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ အင်္ဂလိပ် ပြန်ဝင်လာသည်အထိ ထမ်းဆောင်ခဲ့လေသည်။

ဂျပန်ခေတ် အခမ်းအနားများ၌ အဓိပတိ ဒေါက်တာဘမော် ဝင်မလာမီ ရှေ့တော်ပြေး အဖြစ် "တိတ်စေ" အော်ရသူ ဖြစ်သဖြင့် "တိတ်စေဆရာဟိန်" ဟုလည်း အမည်ရခဲ့သည်။

၁၉၃၆ တက္ကသိုလ် သပိတ်၊ ၁၉၃၈ ကျောင်းသားသပိတ်၊ ရေနံမြေသပိတ် စသော အရေးတော်ပုံများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်သံမဏိတပ် အကြံပေးအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ကျောင်းသားသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်များအား အကြံပေးခြင်း၊ အကူအညီပေးခြင်းများအပြင် မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ လူငယ် အသင်းကြီးကို စတင် တည်ထောင်သူများအနက် တစ်ဦးအပါအဝင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ 

နိုင်ငံခြားအဝတ်များ မီးပုံရှို့ခြင်း၊ တိုင်းရင်းဖြစ် အထည်များ ဝတ်ဆင်ရန် လှုံ့ဆော်ခြင်း၊ စီးကရက်အစား ဆေးပေါ့လိပ်များ သောက်ကြရန် မေတ္တာရပ်ခံခြင်း စသော ဝံသာနု လုပ်ငန်းများကိုလည်း လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

၁၉၅၇ ခုတွင် အမေရိကန် အစိုးရပညာသည် ခေါင်းဆောင်ချင်းဖလှယ်ရေး စီမံကိန်းအရ အမေရိကန်နိုင်ငံ၌ (၃) လကြာ လေ့လာရေးခရီးသွားပြီး အပြန်၌ တရုတ်ပြည်၊ ဂျပန်ပြည်၊ စင်္ကာပူနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံများသို့ လှည့်လည်သည်။

## စာရေးဆရာ ဘဝ 
၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၇) ရက်မှ စ၍ မြန်မာနိုင်ငံ ဘာသာပြန် စာပေ အသင်းတွင် ဖြန့်ချိရေးမှူး အဖြစ် လည်းကောင်း၊ လုပ်ငန်းမှူးအဖြစ် လည်းကောင်း၊ အရစ်ကျအရောင်းဌာနမှူးအဖြစ် လည်းကောင်း အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှ စ၍ စာ စရေးရာ နယ်ဒေါင်းကလေး၊ မြို့မကျောင်း  ပဂေး၊ မြို့မ ရဲခေါင်၊ ကမ္ဘာ့တက်လူ၊ ယထာဘူတ၊ ဟိံသက၊ မြို့မ ဆရာဟိန် စသော ကလောင်များဖြင့် စာစုံ ရေးသည်။ 

### ရေးသားသော စာအုပ်များ 
## ဘဝနိဂုံး 
၁၉၇၉ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၁၉) ရက်တွင် ရန်ကုန်ဆေးရုံကြီးမှ ကြံတောသုသာန်သို့ ပို့ဆောင် မီးသဂြိုဟ်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် သားသမီး ဖြစ်ကြသော ဦးခင်မောင်ချို၊ ဒေါ်အေးမြင့်၊ ဦးကျော်ဇေယျ၊ ဒေါ်နန်းညွန့်နွယ်တို့ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:၁၉၀၅ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:၁၉၇၉ ကွယ်လွန်သူများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ခင်မောင် (သူကြီးဂေဇက်)

သူကြီးဂေဇက် **ဦးခင်မောင်** (ခရစ် ၁၈၉၂ – ၁၉၅၂) သည် ဗြိတိသျှခေတ်နှင့် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံခေတ် နှစ်ခေတ်စလုံးတွင် နိုင်ငံတော်အစိုးရ ပြန်ကြားရေးဌာန ညွှန်ကြားရေးဝန်အဖြစ် အမှုထမ်းသူ ဖြစ်သည်။ ဗြိတိသျှခေတ်က အစိုးရပိုင် သူကြီးဂေဇက်သတင်းစာ အယ်ဒီတာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ဘူးသောကြောင့်၊ သူကြီးဂေဇက် ဦးခင်မောင်ဟု ပိုမို၍ လူသိများသည်။

သူကြီးဂေဇက် ဦးခင်မောင်သည် ၁၈၉၂ ခုနှစ်တွင် ကြံခင်းမြို့၌ ဖွားမြင်သည်။ အဘ အမည်မှာ ဦးစိုးဖေ(ပညာအုပ်) ဖြစ်ပြီး၊ အမိ နာမည်ကို မှတ်တမ်းတွင် မတွေ့ ရှိသေးပေ။ မြန်မာ့ စွယ်စုံကျမ်း၊ စာတွဲ ၂ တွင် ပြထားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။

ဦးခင်မောင်သည် ၁၉၁၆ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်ကောလိပ် မှ ဘီအေ အောင်မြင် ခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်က မည်သည့် ကျောင်းတွင် ပညာ သင်ကြား ခဲ့သည် ဟုလည်း အမှတ်အသား မရရှိ ခဲ့သေး။ ဘီအေ အောင်ပြီးနောက် ဆရာဖြစ် လက်မှတ်ရပြီး သထုံမြို့တွင် ကျောင်းဆရာ လုပ်ခဲ့သည်။ ဦးခင်မောင်သည် ကျောင်းဆရာ အလုပ်မှ ထွက်ပြီးလျှင် မြန်မာများ ထုတ်ဝေသော 'ဘားမား အော့(ဖ်)ဇားဗား' ခေါ် အင်္ဂလိပ် ဘာသာနှင့် ထုတ်ဝေသော သတင်းစာတွင် အယ်ဒီတာ အဖြစ် ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။ ထို သတင်းစာတိုက်တွင် သတင်းစာတိုက် ပိတ်လိုက်သည်အထိ အယ်ဒီတာ အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဦးခင်မောင်သည် 'ဘားမား အော့ (ဖ်) ဇားဗား' သတင်းစာ ပိတ်လိုက်သော အခါ သူရိယသတင်းစာတွင် ဘကြီး ဘဖေ တို့နှင့် အတူ တွဲဖက်၍ အယ်တီတာ အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

ထိုခေတ်တွင် နိုင်ငံရေးလုပ်ငန်းများ၌ ပါဝင်ရာ ဂျီစီဘီအေ (ခေါ်) မြန်မာ အသင်းချုပ်ကြီးနှင့် 'ဘားမား ရီဖောင်းလိ' တို့၌ အကျိုးဆောင် လက်ထောက် (ဒု- အတွင်းရေးမှူး) အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ယင်းအပြင် ဝိုင်အမ်ဘီအေ (ခေါ်) ဗုဒ္ဓဘာသာ ကလျာဏယုဝ အသင်းကြီး တွင်လည်း အကျိုးဆောင် အတွင်းရေးမှူး အဖြစ် ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။ သူရိယသတင်းစာတွင် အယ်ဒီတာ လုပ်ခဲ့စဉ်က အိန္ဒိယ ဥပဒေပြု လွှတ်တော် မင်းတိုင်ပင် အမတ် အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် ဦးခင်မောင်သည် အစိုးရ အလုပ်တွင်ဝင်၍ သူကြီးဂေဇက် သတင်းစာ၌ အယ်ဒီတာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှခေတ်က အစိုးရပိုင် သူကြီး ဂေဇက် သတင်းစာတွင် အယ်တီတာအဖြစ် နှစ်အတော် ကြာအောင် ဆောင်ရွက် ခဲ့ဖူးသောကြောင့် သူကြီးဂေဇက် ဦးခင်မောင်ဟုဆိုလျှင် လူသိများခဲ့သည်။

ဦးခင်မောင်သည် 'တောသား' ဟူသော ကလောင် အမည်ဖြင့် အင်္ဂလိပ် သတင်းစာ များတွင် ရေးလေ့ ရှိသည်။ သူ၏ ရေးသားချက် များကို မြန်မာ အမျိုးသားနှင့် အမျိုးသမီးများ သာမက နိုင်ငံခြား သားများ ကပင် အထူး နှစ်သက် ကြသည်။ အထူးသဖြင့် အင်္ဂလိပ်စာ ရေးရာတွင် ထူးချွန်သည်။ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာ ၂ ဘာသာတွင် နှံ့စပ်သော ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်သည်။ စိတ်ကောင်း ရှိသည်။ သဘောထား သိမ်မွေ့၍ ကြင်နာ တတ်သည်။

ဦးခင်မောင်သည် သူကြီး ဂေဇက် အယ်ဒီတာ အဖြစ်မှ ပြန်ကြားရေးဌာန ညွှန်ကြားရေးဝန် အဖြစ် ဂျပန်များ မြန်မာပြည်ကို သိမ်းပိုက်သည် အထိ ဆောင်ရွက် ခဲ့ရသည်။ စစ်ပြီး၍ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရ လက်ထက်တွင် ပြန်ကြားရေး ဌာန ညွှန်ကြားရေးဝန် အဖြစ် ဆောင်ရွက် ခဲ့ရပြန်သည်။ ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့ ကိုလည်း ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။ မကျန်းမာ၍ အလုပ်မှ နုတ်ထွက် ခဲ့ရသည်။

ဂျပန်ခေတ် အဓိပတိ ဒေါက်တာဘမော် အစိုးရ လက်ထက် ပညာ စွယ်စုံကျမ်း ထုတ်ဝေရန် စီစဉ်ရာတွင် ဦးခင်မောင်မှာ တာဝန်ခံ တဦး ဖြစ်သည်။ အဘိဓာန် ဌာန အဖွဲ့ငယ်တွင် လည်းကောင်း၊ အတိုင်ပင်ခံ စာတည်း အဖွဲ့တွင် လည်းကောင်း ပါဝင် ခဲ့ရသည်။

## ဘဝနိဂုံး 
ဦးခင်မောင်သည် ၁၉၅၂ ခု၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၁ ရက်၊ ၁၃၁၄ ခု၊ နတ်တော်လဆန်း (၇)ရက်၊ သောကြာနေ့၊ အသက် ၆ဝ အရွယ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန် အနိစ္စရောက်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဂျာနယ်လစ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
နာမ်

နာမ်ဆိုသည်မှာ မြန်မာဘာသာဖြင့် အဓိပ္ပါယ်ပေါင်းများစွာရှိသည်။ 
အောက်ပါတို့မှ မိမိနှစ်သက်ရာကို ရှာဖွေလေ့လာနိုင်သည်။ 
* နာမ်တရား
* နာမ် (သဒ္ဒါ)
သန့်လေးသန့် စီမံချက်

သန့်လေးသန့် စီမံချက်ဆိုသည်မှာ မြို့ရွာနှင့် ကျေးလက်ဒေသတို့တွင် အစားအစာသန့်ရှင်းခြင်း၊ ရေသန့်ရှင်းခြင်း၊ လက်သန့်ရှင်းခြင်းနှင့် အိမ်သာသန့်ရှင်းခြင်းတို့အတွက် စီမံကိန်းဖြစ် ဆောင်ရွက်သည့် လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်း စီမံချက်တွင် ယူနီဆက်၊ ဗဟိုကျန်းမာရေးပညာဌာနနှင့် အစိုးရမဟုတ်သည့် အဖွဲ့အစည်းများသည် ပူးပေါင်းပါဝင်ကြသည်။

သန့်လေးသန့်ဆိုသည်မှာ အစားအစာသန့်ရှင်းခြင်း၊ ရေသန့်ရှင်းခြင်း၊ လက်သန့်ရှင်းခြင်းနှင့် အိမ်သာသန့်ရှင်းခြင်းတို့ကို ခေါ်ဆိုသည့် အတိုကောက်အခေါ်ဖြစ်သည်။ ယင်း သန့်လေးသန့်အပြင် ပတ်ဝန်းကျင်သန့်ရှင်းရေးကိုပါ နောက်ပိုင်းတွင် ထည့်တွင်းပြောဆိုလာပြီး တချို့သော နေရာများတွင် သန့်ငါးသန့်ဟု ပြောဆို သုံးနှုန်းလေ့ရှိသည်။ 

## အစားအစာသန့်ရှင်းခြင်း
အစားအစာသန့်ရှင်းခြင်းဆိုသည်မှာ ရေကောင်းရေသန့်ရှိမှ၊ တစ်ကိုယ်ရည် သန့်ရှင်းရေးရှိမှ၊ ယင်လုံအိမ်သာရှိမှ အကျိုးဖြစ်ထွန်းနိုင်သည့် သန့်လေးသန့်ထဲမှ အရေးအကြီးဆုံး အနှစ်ချုပ် ဖြစ်သည်။

## ရေသန့်ရှင်းခြင်း
သန့်ရှင်းသော သောက်သုံးရေသည် အနည် အမှုန် ကင်းရသည်။ အရောင် အဆင်း၊ အနံ့ အရသာ ကင်းရသည်။ ကျန်းမာရေး ထိခိုက်စေသော ပိုးများနှင့် ဓာတ်သတ္တုများ ကင်းရမည်။ အနည် အမှုန်များတွင် ရောဂါပိုးများ ခိုကပ်နေသည်။ သံဓာတ်၊ ထုံးဓာတ်ကဲ့သို့ ဓာတ်သတ္တုများလည်း ပါရှိနေသည်။ ယင်းကြောင့် ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်နိုင်သည်။ 

## လက်သန့်ရှင်းခြင်း
လက်တွင် ကပ်ပါလာနိုင်သည့် မစင်အညစ်အကြေး အနည်းငယ်(တစ်ဂရမ်)တွင် လူတို့ကို ရောဂါဖြစ်ပြီး သေစေနိုင်သော ဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါပိုး ၁၀ သန်း၊ ဘက်တီးရီးယား ရောဂါပိုးပေါင်း ၁ သန်း၊ ကပ်ပါးရောဂါပိုးပေါင်း(ဥပမာ-သန်ကောင်၊ ဝမ်းကိုက်ပိုး) ၁ ထောင်နှင့် ကပ်ပါးရောဂါပိုး ဥပေါင်း(ဥပမာ-သန်ဥ) ၁ ရာ ပါဝင်သည်။	ကလေးမစင်သည်လည်း လူကြီးမစင်နည်းတူ ရောဂါပိုးများ ပါဝင်နေသည်။ လက်တွင်သာမက ငွေစက္ကူ၊ တံခါးလက်ကိုင်နှင့် ပန်းကန် ခွက်ယောက်များတွင်ပင် လူ့မစင်မှ ရောဂါပိုးများစွာ ကပ်ငြိနေနိုင်သည်။

## အိမ်သာသန့်ရှင်းခြင်း
အိမ်သာသည် ယင်မလုံပဲ ယင်နှင့် မစင်ထိတွေ့နေပါက ယင်ကောင်မှ တစ်ဆင့် ဝမ်းနှင့် ပတ်သက်သည့် ရောဂါများ ကူးစက်ပြန့်ပွားနိုင်သည်။ အိမ်သာအသုံးပြုပြီးတိုင်း အိမ်သာခွက် ဇလားကို ရေဖြင့် စင်ကြယ်စွာ ဆေးကြောမှု မရှိလျှင် အိမ်သာ မသန့်ရှင်းပါ။ စနစ်မကျသော အိမ်သာများ၊ သန့်ရှင်းမှု မရှိသော အလေ့အကျင့်များကို ပြောင်းလဲပြင်ဆင်လေ့ကျင့်လျှင် ကျန်းမာရေးအတွက် အကျိုးရှိသည်။ ရပ်ရွာထဲတွင် ယင်မလုံအိမ်သာတစ်လုံးရှိရုံဖြင့် တစ်ရွာလုံးတွင် ယင်မှတစ်ဆင့် ဝမ်းနှင့် ပတ်သက်သော ရောဂါများ ကူးစက်ပြန့်ပွားနိုင်သဖြင့် ယင်မလုံသော အိမ်မှ အိမ်သာကို ယင်လုံအောင် ပြုပြင်ရန် ရပ်ရွာထဲမှ လူတိုင်းတွင် တာဝန်ရှိသည်။

## ပတ်ဝန်းကျင်သန့်ရှင်းခြင်း
ရောဂါဘယတို့သည် လူသားနှင့်ပတ်ဝန်းကျင်ကို အပြန်အလှန် သဟဇာတဖြစ်စွာ တည်မှီနေမှုပျက်ယွင်းလာသောကြောင့် ဖြစ်ပွားကြသည်ဟု လက်ခံယုံကြည်ကြသည်။ ကမ္ဘာကျန်းမာရေးအဖွဲ့ကြီး၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အရ ပတ်ဝန်းကျင် သန့်ရှင်းရေး ဆိုသည်မှာ လူသားတို့၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာဖွံ့ဖြိုးမှု ကျန်းမာခြင်းနှင့် အသက်ရှင်သန်မှုတို့ကို ထိခိုက်စေသော လူသား၏ ရုပ်ပတ်ဝန်းကျင်ရှိအချက်အလက်တို့အား ထိန်းချုပ်ရန်နည်းလမ်းများ ရှာဖွေဆောင်ရွက်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။

=ကိုးကား=
ယူနီဆက်ဖ်၏ ပံ့ပိုးမှုဖြင့် ဗဟိုကျန်းမာရေးပညာဌာန သန့်လေးသန့် စီမံချက်မှ ထုတ်ဝေသည့် လက်ကမ်းစာအုပ်ငယ်များ
သွေးပြန်ကြော

**သွေးပြန်ကြော**များသည် သွေးလည်ပတ်စနစ်အတွင်း သွေးများကို နှလုံးသို့ ပို့ဆောင်ပေးသည့် သွေးကြောများဖြစ်သည်။ Pulmonary သွေးပြန်ကြောနှင့် Umbilical သွေးပြန်ကြောမှလွဲ၍ သွေးပြန်ကြောများသည် တစ်ရှူး (အသား) များမှ အောက်စီဂျင် ကင်းမဲ့သည့် သွေးညစ်များကို နှလုံးသို့ ပို့ပေးသည်။ သွေးလွှတ်ကြောများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် သွေးပြန်ကြော၏ နံရံများတွင် ကြွက်သားပိုနည်းသည်။
သွေးလွှတ်ကြော

**သွေးလွှတ်ကြော**များသည် နှလုံးမှ သွေးများကို သယ်ယူသွားသည့် သွေးကြောများဖြစ်သည်။ pulmonary နှင့် umbilical သွေးလွှတ်ကြောမှလွဲ၍ သွေးလွှတ်ကြောများ သယ်ဆောင်သည့် သွေးများသည် အောက်စီဂျင်ပြည့်ဝသော သွေးများဖြစ်သည်။
အာရုံကြော

အာရုံကြောဟု ရိုးရိုးစင်းစင်း ခေါ်လေ့ရှိသည့် **အဖျားပိုင်း အာရုံကြော**များသည် အာရုံကြောစနစ်၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ပြီး အာရုံခံစားရသည့် လျှပ်စစ်ဓာတု အချက်အလက်များကို ဦးနှောက်နှင့် တစ်ရှူးများအကြား အပြန်အလှန် ပို့ဆောင်ပေးသည့် လမ်းကြောင်းဖြစ်သည်။
ကျိုက်လတ်မြို့

**ကျိုက်လတ်မြို့** သည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြစ်ဝကျွန်းပေါ် ဖျာပုံခရိုင်အတွင်း နယ်ပိုင်ရုံးစိုက်သောမြို့ ဖြစ်သည်။ မအူပင်မြို့အနီး ဧရာဝတီမြစ်မှ ဖြာထွက် သွားသော ပံသပွတ်မြစ်၏အဆက် ဖြစ်သည့် ကျိုက်လတ်မြစ်ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။

## အမည်ရင်းမြစ် 
ကျိုက်လတ်ဟူသော အမည်မှာ မွန်ဘာသာ ဍုၚ်ကျာ်လာ် မှလာ၍၊ ဍုၚ် = မြို့၊ ကျာ် = ဘုရား၊ လာ် = လဲပြိုသော၊ ဘုရားပြိုမြို့ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ခရစ်နှစ် ၁၈၄ဝ ကျော်ခန့်က ယခုကျိုက်လတ်မြို့ ၆ လမ်းနှင့် ၇ လမ်းအကြား ကမ်းနားဖက် အနီး၌ရှိသော ဉာဏ်တော် ၉ တောင်ခန့်ရှိ စေတီတစ်ဆူမှာ ရေထဲသို့ ပြိုလဲကျသွားကြောင်း အဆိုရှိသည်။ ယင်းစေတီ ပြိုကျသွားသည်ကို အစွဲပြု၍ ကျိုက်လတ်ခေါ်တွင်လာခဲ့သည်ဟု ပြောစမှတ်ပြုကြသည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
ကျိုက်လတ်မြို့နေရာမှာ ရှေးအခါက အင်းနှင့် ကျေးရွာများ ရှိခဲ့သည်။ ကျိုက်လတ်မြို့၏ အနောက်ဘက် ယခုကွင်းပေါက်ပိုင်းဟုခေါ်သော ရပ်ကွက်သည် ရှေးအခါက ဖိုးတောကုန်းဖြစ်၏ဟု အမှတ်အသားရှိသည်။ ခရစ်နှစ် ၁၈၇၅ ခုနှစ်တွင် သုံးခွခရိုင်ကို တည်ထောင် ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က မအူပင်နယ်နှင့် ကျိုက်လတ်နယ်တို့မှာ သုံးခွခရိုင်ထဲတွင် ပါဝင်ကြသည်။ ထို့နောက် လူဦးရေများလာ သည်ကတစ်ကြောင်း၊ စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်သော လယ်ယာမြေကွက် များ ကျယ်ပြန့်လာသည်ကတစ်ကြောင်းတို့ကြောင့် ၁၈၉၃ ခုနှစ် တွင် ဤ ခရိုင်၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသကို မြောင်းမြခရိုင်အမည် ဖြင့် ခွဲထုတ်လိုက်သည်။ တစ်ဖန် ၁၉ဝ၃ ခုနှစ်တွင် ဖျာပုံ ခရိုင်ကို ခွဲထုတ်ပြန်သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ကျိုက်လတ်နယ်နှင့် မြို့မှာ ဖျာပုံခရိုင်အတွင်းတွင် ပါဝင်လေသည်။ ၁၉ဝဝ ပြည့်နှစ် တွင် ကျိုက်လတ်မြို့၌ တောင်းကော်မီတီ ဖွဲ့စည်း၍ ၁၉ဝ၅ ခုနှစ်တွင် မျူနီစီပယ်အဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့လေသည်။

ကျိုက်လတ်နယ်တွင် ကျိုက်လတ်မြို့နယ်နှင့် ဒေးဒရဲ မြို့နယ်များ ပါဝင်သည်။ ကျိုက်လတ်မြို့သည် ရန်ကုန်၊ ဖျာပုံ၊ ဘိုကလေး၊ ဒေးဒရဲ၊ မအူပင်၊ ညောင်တုန်း စသောမြို့များနှင့် ရေလမ်းခရီးဖြင့် အဆက်အသွယ်ရှိ၍ အရောင်းအဝယ် ကောင်းမွန်ပြီးလျှင် စည်ကားသည်။ မြို့ပေါ်၌ နိုင်ငံတော်အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်း၊ ဆေးရုံနှင့် အခြားအစိုးရရုံးများ ရှိသည်။ ဉာဏ်တော် ၉ တောင် ၂ မိုက်ခန့်ရှိသော တိလောက မာရဇိန် ရုပ်တုတော်ကြီးကို မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၅၂ ခုနှစ်၌ သွန်းခဲ့သည်။ ထို့ပြင် မြို့၏ကျက်သရေဆောင်ဖြစ်သော လေးထောင့်ကန်ခေါ် ရေကန်ကြီးမှာ အလျားပေ ၂ဝဝဝ အနံပေ ၈၄ဝ အနက်မှာ ၁ဝ ပေခန့် ရှိသည်။

ကျိုက်လတ်မြို့နယ်သည် ဖျာပုံခရိုင်တွင် အငယ်ဆုံးမြို့နယ် ဖြစ်သည်။ အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင် ၂၇၇ မိုင်ရှိပြီး ကျေးရွာနယ်မြေပေါင်း ၉၃ ခု ပါဝင်သည်။ ကျိုက်လတ်နယ်မှ ဆန်စပါး အုန်းသီးနှင့် ကွမ်းသီးများ ထွက်သည်။ ကျိုက်လတ်မြို့မှ အနီးပတ်ဝန်းကျင်မြို့ရွာများသို့ ရေလမ်း ဖြင့်သာ သွားလာနိုင်သည်။

နှစ်စဉ် တပို့တွဲလ၌ ရေငန်ပိုင်ဦးရှင်ကြီးအား ပူဇော်ပသ သော ပွဲကို ကျိုက်လတ်မြို့တွင် ရပ်ကွက်ချင်း အပြိုင်အဆိုင် ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျိုက်လတ်မြို့၏ လူဦးရေမှာ ၁၅၇၉ဝ ဖြစ်သည်။ 

ယနေ့ခေတ်တွင် အလွန်ကြီးမားသော ကံဘုန်းပွင့်စေတီတော်ကြီးကို တည်ထားနိုင်ခဲ့၍ ဧရာဝတီတိုင်းကြီး၏ ကိုယ်စားပြု ဗုဒ္ဓအကယ်ဒမီကြီး တခုကိုပါ စနစ်တကျ အောင်မြင်စွာ ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့ပါပြီ။ မြို့နေလူထုများ ကျန်းမာရေး၊နာရေးကိစ္စများအစစအရာရာကူညီပေးနေသော ရေကြည်တော်လူမှုကူညီရေးအသင်းကြီးကိုလည်း ဖွင့်လှစ်ကူညီဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။

## ကျော်ကြားထင်ရှား 
ဦးပြုံးချို (မဟာဂီတ)

## ကိုးကား
ဖရီးမေဆန်

thumb
**ဖရီးမေဆန်** ဆိုသည်မှာ ညီအစ်ကိုသားချင်း ကဲ့သို့ အချင်းချင်း အကူအညီပေးသော အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်ပြီး ၁၆ ရာစု နှောင်းပိုင်းနှင့် ၁၇ ရာစု အစောပိုင်းတွင် မသေချာ မရေရာသော သမိုင်းကြောင်းဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ကမ္ဘာ တဝှမ်းတွင် ဖရီးမေဆန် အဖွဲ့အစည်းမှာ ပုံသဏ္ဌန် အမျိုးမျိုးဖြင့် တည်ရှိနေကြပြီး အဖွဲ့ဝင် ၆ သန်းခန့် ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ စကော့တလန် နှင့် အိုင်ယာလန် တွင် အဖွဲ့ဝင် ၁သိန်းခွဲခန့်မျှ ရှိပြီး ညီညွတ်သော အင်္ဂလန် ဂရင်းန်လော့ဒ် အဖွဲ့အစည်း၏ အောက်တွင် အဖွဲ့ဝင် ၂ သိန်းခွဲခန့်မျှ ရှိသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တွင် အဖွဲ့ဝင် ၂ သန်းခန့် ရှိသည်။
ဘိုးအင်း ၇၈၇

ဘိုးအင်း 787 ကို ဒရင်းမ်လိုင်နာ ဟုလည်း ခေါ်ပြီး ဘိုးအင်း ကုမ္ပဏီမှ ထုတ်လုပ်သည်။ ၎င်း၏ ပထမဆုံး ပျံသန်းမှုကို ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၅ရက်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ယခုလက်ရှိ အစီအစဉ်အရ လေကြောင်းလိုင်းများ အနေနှင့် 787 ကို ၂၀၁၀ ခုနှစ် အတွင်းတွင် စတင် အသုံးပြုနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ ထိုနေ့စွဲမှာ မကြာခဏ ပြောင်းလဲသဖြင့် လေကြောင်းလိုင်းများ အနေနှင့် သူတို့ မျှော်လင့်ထားသော ရက်ထက် လပေါင်း ၃၀ ခန့် နောက်ကျပြီးမှ ရနိုင်မည် ဖြစ်သည်။

= အမျိုးကွဲများ =

ဘိုးအင်းသည် ဒရင်းမ်လိုင်နာ အမျိုးကွဲ ၃ မျိုးကို ထုတ်လုပ်မည် ဖြစ်သည်။

787-3 မှာ အသေးဆုံး ဖြစ်၍ ကီလိုမီတာ ၅၀၀၀ မျှသာ ပျံသန်းနိုင်မည် ဖြစ်ပြီး ခရီးသည် ၂၉၀ ခန့်ကို တင်ဆောင် နိုင်မည် ဖြစ်သည်။ ထိုလေယာဉ်ဖြင့် ဂျပန် လေကြောင်းလိုင်း နှစ်ခုမှ ပြည်တွင်း ခရီးစဉ်တွင် အသုံးပြုနေသော ဘိုးအင်း 747-400D ကို အစားထိုးရန် ရည်ရွယ်ထားသည်။

787-9 မှာ အကြီးဆုံး ဖြစ်၍ အရှည်လျားဆုံး ပျံသန်းနိုင်မည့် လေယာဉ်ဖြစ်ပြီး ၁၅၂၅၀ ကီလိုမီတာ ခန့် ပျံသန်းနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ ခရီးသည် ၂၇၀ ခန့်ကို တင်ဆောင်နိုင်မည် ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင်မှ တည်ဆောက်မည် ဖြစ်သည်။ အဲယားဘတ်စ် ၏ A330-300 နှင့် A330-200 တို့နှင့် ယှဉ်ပြိုင်ရန် ရည်ရွယ်ထားသည်။ ထိုလေယာဉ်မှာ ဘိုးအင်း 767-400ER ကို အစားထိုးမည် ဖြစ်သည်။

787-8 မှာ အလယ်အလတ်စား ဖြစ်၍ ခရီးသည် ၂၁၀ ခန့်ကို ၁၄၇၅၀ ကီလိုမီတာ အထိ သယ်ဆောင်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးတည်ဆောက်မည့် အမျိုးအစားလည်း ဖြစ်သည်။ ထိုလေယာဉ်မှာ ဘိုးအင်း 767-200ER နှင့် 767-300ER လေယာဉ်များကို အစားထိုးမည် ဖြစ်သည်။
တရုတ် အက္ခရာ

**ဟန်ဇိ** () သည် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် ဂျပန်နိုင်ငံတို့တွင် စာပေ အရေးအသား၌ အသုံးပြုသည့် ရုပ်ပုံသဏ္ဌာန် စာလုံးများဖြစ်သည်။ ကိုရီးယားတွင် အနည်းငယ် အသုံးပြုပြီး ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင်မူ ယခင်က အသုံးပြုခဲ့သည်။တရုတ်တွင် 'ဟန်ဇီ' ဂျပန်တွင် ‘ခန်းဂျီး’၊ ကိုရီးယားတွင် ‘ဟန်ဂျာ'နှင့် ဗီယက်နမ်တွင် ‘ဟန်တူ’ဟု အသီးသီး ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ သို့သော်လည်း အသံထွက်မတူဘဲ အချို့စာလုံးမှာ အဓိပ္ပာယ် ကွဲလွဲမှု ရှိသည်။ ဥပမာ **湯** သည် တရုတ်ဘာသာဖြင့် ဟင်းချိုရည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော်လည်း ဂျပန်ဘာသာဖြင့် ရေချိုးရန် ရေပူဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ 

တရုတ်စာလုံးများသည်လည်း လက်ရှိအသုံးပြုနေဆဲ ရှေးအကျဆုံး အရေးအသားများ ဖြစ်သည်။ အစောဆုံးအနေဖြင့် ဘီစီ ၁၃၀၀ ခန့်က အရိုးစာများတွင် တွေ့ရှိရသည်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ ထူထောင်ပြီးနောက် အလွယ်ရေး စာလုံးများကို ရုံးသုံးအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ချိန်မှစ၍ ယနေ့တွင် သမားရိုးကျ စာလုံးနှင့် အလွယ်ရေးစာလုံးဟူ၍ တရုတ်စာ ရေးသားနည်း နှစ်မျိုးရှိလာသည်။ သမားရိုးကျ စာလုံးများကို ထိုင်ဝမ်၊ ဟောင်ကောင်နှင့် မကာအိုတို့တွင် သုံးစွဲလျက်ရှိကာ အလွယ်ရေး စာလုံးများကိုမူ တရုတ်အပြင် စင်ကာပူ၊ မလေးရှားနှင့် အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံများတွင် သုံးစွဲကျသည်။ လက်ရှိ ကုလသမဂ္ဂတွင် အသုံးပြုသည့် ရုံးသုံးဘာသာ ၆ မျိုးတွင် ပါဝင်သည့် တရုတ်စာလုံးမှာ အလွယ်ရေးစာလုံးဖြစ်သည်။

၁၇၁၆ ခုနှစ်တွင် ရေးသားပြုစုခဲ့သည့် ‘ခန်းရှီး အဘိဓာန်’တွင် ရေးသားမှတ်တမ်းတင်ထားသော တရုတ်စာလုံး အရေအတွက် ၄၇,၀၃၅ ခန့် ရှိသော်လည်း အများစုမှာ သမိုင်းတလျှောက် စုဆောင်းထားသည့် စာလုံးများ ဖြစ်ကာ ယနေ့တွင် အသုံးနည်းသော မူကွဲ စာလုံးများ ဖြစ်ကြသည်။ ပညာရှင်များ၏ လေ့လာချက်များအရ တရုတ်စာကို ရေရေလည်လည် နားလည်နိုင်ရန်အတွက် စာလုံးအရေအတွက်မှာ ၃၊ ၄ ထောင်သာ တတ်မြောက်ရန် လိုအပ်သည်ဟု သိရသည်။

## ကိုးကား
လမ်းကြိတ်စက်

လမ်းကြိတ်စက်ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာတွင် (road roller, roller-compactor, roller) စသည်ဖြင့် ခေါ်ဆိုလေ့ ရှိကြပြီး သိပ်သည်းမှု ရရန်အတွက် သုံးသော အင်ဂျင်နီယာသုံးယာဉ် တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ မြေကြီးများ၊ ကျောက်စရစ်များ၊ ကွန်ကရစ်များ၊ ကတ္တရာများကို လမ်း၏ ဖောင်ဒေးရှင်း တည်ဆောက်ရာတွင် သိပ်သည်းစေရန် အတွက် အသုံးပြုသည်။

= သမိုင်းကြောင်း =

ပထမဆုံး လမ်းကြိတ်စက်များမှာ မြင်းဖြင့်ဆွဲသော လမ်းကြိတ်စက် များဖြစ်ပြီး လယ်ယာလုပ်ငန်းသုံး ယာဉ်များ၏ အသုံးပြုပုံကို အတုခိုးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

လမ်းကြိတ်စက်များကို အသုံးပြုရာတွင် ထိရောက်မှုသည် အလေးချိန်ပေါ်တွင် များစွာမူတည်သဖြင့် မြင်းဆွဲ လမ်းကြိတ်စက်များ အစား စွမ်းအင်သုံး မောင်းနှင်သော လမ်းကြိတ်စက်များဖြင့် ၁၉ ရာစု အလယ်ပိုင်းတွင် အစားထိုး အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ပထမဆုံးသော စွမ်အင်သုံး လမ်းကြိတ်စက်မှာ ရေနွေးငွေ့အားကို အသုံးပြုထားသည်။ ဆလင်ဒါ တစ်လုံးတည်းကို သာ အသုံးပြုထားသော လမ်းကြိတ်စက်များကို များစွာသုံးစွဲခြင်း မရှိကြပေ။ အဘယ်ကြောင့် ဆိုသော် ရေနွေးငွေ့သုံး အင်ဂျင်များကြောင့် လမ်းများပေါ်တွင် လှိုင်းအနည်းငယ်ထစေ သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တွင် အချို့သော လမ်းကုမ္ပဏီများမှာ ရေနွေးငွေ့သုံး ကြိတ်စက်များကို ၁၉၅၀ နှစ်များ အထိ အသုံးပြုခဲ့ကြပြီး အင်္ဂလန်နိုင်ငံ တွင်မူ ၁၉၇၀ နှစ်များ အစောပိုင်း အထိ စီးပွားဖြစ် အသုံးပြုနေကြသေးသည်။

အတွင်း၌ ပေါက်ကွဲသော အင်ဂျင် နည်းပညာမှာ ၂၀ ရာစုအတွင်း တိုးတက်လာခဲ့ပြီး ရေနံဆီ ၊ ဓာတ်ဆီ နှင့် ဒီဇယ်ဆီ စွမ်းအားသုံး ကြိတ်စက်များဖြင့် ရေနွေးငွေ့သုံး ကြိတ်စက်များကို လဲလှယ် အစားထိုး ခဲ့ကြသည်။

မောင်းနှင်၍အသုံးပြုရသည်

ကဏ္ဍ:လမ်းဆောက်လုပ်ရေး
အဲယားဘတ်စ် A300

**အဲယားဘတ်စ် A300**သည် ကိုယ်ထည်ကျယ် အင်ဂျင် ၂ လုံးတပ် တာတိုမှ တာလတ် အထိ ပျံသန်းနိုင်သည့် ခရီးသည်တင် လေယာဉ် အမျိုးအစားဖြစ်သည်။ ဤလေယာဉ်သည် ဥရောပ လေယာဉ် ကုမ္ပဏီ အဲယားဘတ်စ်မှ ထုတ်လုပ်သည့် ပထမဦးဆုံးသော လေယာဉ် အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ ၎င်းထက် ပိုမိုသေးငယ်သည့် A310 နှင့်အတူ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ထုတ်လုပ်မှုများကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် A330-200F အမျိုးအစားဖြင့် အစားထိုးခဲ့သည်။ 
= ကိုးကား =
လမ်ဘော်ဂီနီ ဂယ်လာဒို

လမ်ဘော်ဂီနီ ဂယ်လာဒို (Lamborghini Gallardo) သည် လမ်ဘော်ဂီနီ ကုမ္ပဏီမှ ထုတ်လုပ်သော ပြိုင်ကား အမျိုးအစားဖြစ်သည်။ ဂယ်လာဒိုမှာ လမ်ဘော်ဂီနီ မှ ယနေ့အထိ ထုတ်လုပ်ခဲ့သမျှတွင် စီးရေ အများဆုံး ဖြစ်ပြီး ပထမ ၇နှစ်တွင်ပင် ၁ သိန်းကျော် ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ ဂယ်လာဒိုမှာ နွားရိုင်း သတ်ပွဲများတွင် နာမည်ကြီးသော နွားရိုင်း အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ စပိန်ဘာသာတွင် စမတ်ကျသည် စတိုင်ကျသည် ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။

ဂယ်လာဒိုတွင် ဂီယာပုံစံ နှစ်မျိုးရှိသည်။ သမာရိုးကျ အိတ်ချ် အက္ခရာ သေတ္တာ ပုံသဏ္ဌန် ရိုးရိုး ဂီယာနှင့် လမ်ဘော်ဂီနီ အခေါ်အဝေါ်အားဖြင့် အီးဂီယာ ဟု ခေါ်သော အဆင့်မြင့် လျှပ်စစ်နှင့် ဟိုက်ဒရောလစ် ပူးတွဲ၍ ထိန်းချုပ်သော ဆီမီး အော်တိုမက်တစ် ရိုဘိုတိုက်ဇ် ဂီယာပုံစံတို့ဖြစ်သည်။ အီးဂီယာသည် ယာဉ်မောင်းသူအား ရိုးရိုးဂီယာထက် ပို၍ လျင်မြန်စွာ ရွှေ့ပြောင်းနိုင်စွမ်း ရှိစေသည်။ ယာဉ်မောင်းသည် စတီယာရင်ဘီး အနောက်ရှိ လက်တံကို သုံး၍ ဂီယာ အတက်အဆင်းကို လျင်မြန်စွာ ပြုလုပ်နိုင်သည့် အပြင် အော်တိုမက်တစ် အဖြစ်လည်း ထားရှိနိုင်သည်။

## ကိုးကား
အံ့ကြီး၊ ကို

**ကိုအံ့ကြီး**သည် မြန်မာတေးသံရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ကိုအံ့ကြီးသည် *မန်းတောင်ရိပ်ခို* သီချင်းကို ပထမဦးဆုံး သီဆိုသူ ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်မြို့ ဘီတီဘရားသား မိသားစု တီးဝိုင်းနှင့် အသံသွင်းသည်။ 

မန္တလာမြင့်၏ အကျော်ကြားဆုံးတေးတစ်ပုဒ် ဖြစ်သော ရွှေဘိုသနပ်ခါး သီချင်းကို *ရန်ကုန်သူ* အမည်ဖြင့် ပြန်လည်သီဆိုခဲ့သည်။

၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၀) ရက်နေ့တွင် အနုပညာရှင်များမှ သူ၏ဝါသနာ၊ ဂီတအနုပညာကို လေးစားဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခဲ့သော မြန်မာဂီတထူးချွန်ဆုကြီးကို ရရှိခဲ့သည်။

## ငယ်ဘဝ 
ဖခင်ဖြစ်သူ ချင်းတွင်းနယ်မြေ သစ်တောဝန်ထောက် ဦးကေကေ (ခ) ဘာတာချာဂျီ နှင့် မိခင်ဖြစ်သူ ဒေါ် ဝင်း တို့မှ ၁၉၂၃ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။

အစ်ကိုကြီး ဦးဘတူက ပြင်ဦးလွင်ရှိ ကော်ဖီခြံကို ဝယ်ယူကာ ခြံလုပ်ငန်းကို စတင်လုပ်ကိုင်သည်။ ယင်းလုပ်ငန်းကို မောင်နှမများ စုပေါင်းလုပ်ကိုင်ရာမှ ဘတူနှင့်ညီအစ်ကိုများ အစုစပ်ကုမ္ပဏီကို ထူထောင်ခဲ့ပြီး နောင်တွင် BT Brother Co. ဟူ၍ ဖြစ်လာသည်။

ဘီတီဘရားသား စတူဒီယိုကို တည်ထောင်သောအခါ ဦးဘသိန်းက အသံဖမ်းအင်ဂျင်နီယာအဖြစ် လုပ်ကိုင်သည်။ 

ဂျပန်ခေတ်ကို ဖြတ်သန်းခဲ့သူဖြစ်ရာ ဂျပန်စကားကို ပိုင်နိုင်စွာ ပြောဆိုနိုင်သည့်အပြင် အင်္ဂလိပ်၊ မလေး၊ အင်ဒို၊ တရုတ်၊ အိန္ဒိယနှင့် အီတလီစကားများကိုလည်း ပြောဆိုနိုင်သည်။

၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် အင်ဒို ခရီးစဉ်၊ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ဂျပန် ခရီးစဉ်၊ ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်တွင် တရုတ် ခရီးစဉ် စသော ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ်များ၌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးများနှင့် လိုက်ပါကာ မြန်မာသံစဉ်ကို လိုက်ပါသီဆိုပေးခဲ့သည်။

၁၉၆၁ ခုနှစ်၊ ရန်ကုန်မြို့၌ ကျင်းပသော မြန်မာ-အမေရိကန် ချစ်ကြည်ရေးဂီတပွဲတော်တွင်လည်း သီဆိုခဲ့သေးသည်။

## မိသားစု 
### မွေးချင်းများ 
* ဦး ဘတူ
* ဦး ဘသိန်း
* ဦး ဘဖြူ
* ဒေါ် မြခင်

### သားသမီးများ 
* ဦး ရေချမ်း
* ဦး ချမ်းပို
* ဒေါ် ခင်မေအံ့ကြီး

## ဘဝနိဂုံး 
၂၀၁၇ ခုနှစ် ဇွန် ၂၃ ရက်နေ့၊ ည ၉:၂၅ မိနစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ ပါရမီ အထွေထွေရောဂါကုဆေးရုံ၌ နှလုံးရောဂါကြောင့် ကွယ်လွန်သည်။ တိမ်းပါးချိန်၌ ဇနီးဖြစ်သူတွင် သားနှစ်ယောက်၊ သမီးတစ်ယောက် ကျန်ရစ်သည်။

## သီဆိုခဲ့သော သီချင်းများ 
မြနန္ဒာ

စစ်ကိုင်းတောင် (တေးရေး မြို့မငြိမ်း)

ကသစ်ပန်း (တေးရေး မြို့မငြိမ်း)

လူချွန်လူကောင်း(တေးရေး မြို့မငြိမ်း)

မေ့ပါနိုင်

သုံးရာသီ

ယဉ်တကိုယ်မယ်

## ကိုးကား
အဲယားဘတ်စ် အေ ၃၃၀

**အဲယားဘတ်စ် အေ ၃၃၀**သည် တာလတ်မှ တာဝေး ပြေးနိုင်သည့် ကိုယ်ထည်ကျယ် အင်ဂျင် ၂ လုံးတပ် ခရီးသည်တင် လေယာဉ် အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ အဲယားဘတ်စ် အေ ၃၃၀ လေယာဉ် သည်  ကီလိုမီတာ  ၇၄၀၀ မှ ၁၃၄၃၀ ထိ ပျံသန်းနိုင်ပြီး ခရီးသည် ၃၃၅ ယောက်ဆံ့ ထိုင်ခုံတန်း ၂ တန်းပါဝင်ကာ ကုန်တန်ချိန် ၇၀ တန်(၁၅၀,၀၀၀ ပေါင်) သယ်ပို့နိုင်သည်။
ဘူဂတ်တီ ဗေရွန်

ဘူဂတ်တီ ဗေရွန်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အမြန်ဆုံး ကား အဖြစ် တစ်နာရီလျှင် ၄၃၁.၀၇၂ ကီလိုမီတာ (၂၆၇.၈၅၆ မိုင်) ဖြင့် စံချိန်တင်ထားသော ကားဖြစ်သည်။ အင်ဂျင်တွင် ဆလင်ဒါ ၁၆ လုံးပါဝင်ပြီး ရေတိုင်ကီ ၁၀ လုံး ပါရှိသည်။
အန်ဇို ဖရာရီ

အန်ဇို ဖရာရီသည် ဆလင်ဒါ ၁၂ လုံးနှင့် အင်ဂျင်အလယ်ပိုင်း တပ်ဆပ်ထားသော ဘာလီနက်တာ အမျိုးအစား ကားဖြစ်ပြီး ကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်သူ အန်ဇို ဖရာရီ၏ အမည်ကိုယူ၍ နာမည်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ဖော်မြူလာဝမ်း နည်းပညာများကို အသုံးပြုထားသည်။

အန်ဇို ဖရာရီသည် တစ်နာရီလျှင် မိုင် ၆၀ (၉၇ ကီလိုမီတာ) နှုန်း အရှိန်မြှင့်ရန် ၃.၁၄ စက္ကန့်မျှ ကြာပြီး တစ်နာရီလျှင် မိုင် ၁၀၀ (၁၆၀ ကီလိုမီတာ) နှုန်းသို့ ၆.၆ စက္ကန့်အတွင်း ရောက်ရှိနိုင်သည်။
ဂျာဂွာ XJ (X351)

ဂျာဂွာ XJ (X351) သည် ဂျာဂွာမှ နောက်ဆုံးထုတ်လုပ်သော Jaguar XJ စီးရီး ဇိမ်ခံ ဆလွန်းကား ဖြစ်သည်။ ယခင် X350 ဗားရှင်းပေါ်တွင် အခြေခံ၍ ဒီဇိုင်းအသစ် ပြောင်းထားသည်။ 

= ကိုးကား =
မက်ကလာရန် F1

မက်ကလာရန် F1 သည် ဂေါ်ဒွန်မာရေး နှင့် မက်ကလာရန် အော်တိုမိုးတစ်ဖ်မှ ဒီဇိုင်းထုတ်ပြီး ထုတ်လုပ်သည့် စပေါ့တ်ကား ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၈ခု မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့က တစ်နာရီလျှင် မိုင် ၂၄၀ (၃၉၁ ကီလိုမီတာ) နှုန်းဖြင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အမြန်ဆုံးကား အဖြစ် စံချိန်တင်ခဲ့ဖူးသည်။ ၂၀၀၉ ဧပြီလ အထိ ကားအမျိုးအစား ၄မျိုးကသာ မက်ကလာရန် F1 ၏ အရှိန်ကို ကျော်လွန်နိုင်သေးသည်။ သို့သော် သာမန်အင်ဂျင်ကို အသုံးပြုထားသော ကားများထဲတွင်မူ အမြန်ဆုံးကား အဖြစ် ဆက်၍ ရှိနေသေးသည်။

မက်ကလာရန် သည် သူတို့ဘာသာ မူပိုင်ခွင့် ရှိသော ဒီဇိုင်းများနှင့် နည်းပညာ အမြောက်အမြားကို အသုံးပြုထားသည်။ ၎င်းသည် သူ၏ ခေတ်သစ် ပြိုင်ဖက်များနှင့် ယှဉ်ပါက သာမန်ကားများနှင့် ပို၍ ဆင်သော ပုံသဏ္ဌန် ရှိသည်။ ခုံတစ်ခုံး အပိုပါခြင်းကသာ အခြားသော စပေါ့တ်ကားများထက် ပို၍ ထူးခြားနေစေသည်။ ယာဉ်မောင်းသူ၏ ခုံသည် ကား၏ အလယ်ခေါင်တွင် ရှိနေသည်။ ၎င်းတွင် အားကောင်းသော အင်ဂျင်ပါရှိပြီး ပြေးလမ်းပေါ်တွင် မောင်းရန် ဒီဇိုင်းလုပ်ထားသည်။ သို့သော်လည်း နေ့စဉ်သုံးအတွက် သက်တောင့်သက်သာ ရှိစေရန်နှင့် အသုံးပြုလွယ်ကူစေရန်ကိုလည်း ထည့်သွင်းစဉ်းစားပြီး ဒီဇိုင်းလုပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ပုံမှန်ကားမှာ ပြိုင်ကားအဖြစ်မောင်းရန်သက်သက် ဒီဇိုင်းလုပ်ထားခြင်း မဟုတ်သော်လည်း ပြိုင်ကားသက်သက်ဖြစ်ရန်အတွက် ပြင်ဆင်ထားသော ကားများမှာမူ ပြိုင်ပွဲ အချို့တွင် အနိုင်ရရှိခဲ့ဖူးသည်။ ထုတ်လုပ်ရေးမှာ ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ရပ်နားခဲ့သည်။ စုစုပေါင်း ကား ၁၀၆ စင်း ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး ဒီဇိုင်းမှာမူ အနည်းငယ်မျှ ကွဲပြားခြားနားကြသည်။

= ကိုးကား =
ဒူကာတီ 1098

ဒူကာတီ 1098 သည် အီတလီ မော်တော်ဆိုင်ကယ် ကုမ္ပဏီ ဒူကာတီမှ ၂၀၀၇ ခုနှစ်မှ စ၍ ထုတ်လုပ်သော ပြိုင်ဆိုင်ကယ် ဖြစ်သည်။ 1098 ၊ 1098S နှင့် 1098R ဟူ၍ သုံးမျိုး သုံးစား ရှိသည်။ ပထမ မော်ဒယ်လ်နှစ်ခုမှာ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သော Ducati 1198 ဖြင့် အစားထိုးခဲ့သည်။

1098 မှာ ၎င်း၏ အရှေ့တွင် ထုတ်လုပ်သော မော်ဒယ်လ် 999 ထက်စာလျှင် ပို၍ စောသော မော်ဒယ်လ် 998 မှ ဒီဇိုင်းများကို ပို၍ အသုံးပြုထားသည်။ အတည့်တပ်ဆင်ထားသော ရှေ့မီး နှင့် သီးသန့်ခွဲထုတ် ထားသော အိတ်ဇော စနစ် စသည်တို့ ဖြစ်သည်။ 

= ကိုးကား =
အိမ်သာ

**အိမ်သာ**ဟူသည် လူတို့ မစင်စွန့်ရန် အသုံးပြုသည့် နေရာတစ်ခုတွင်တပ်ဆင်ထားသည့် အသုံးအဆောင် ဖြစ်သည်။ ရံဖန်ရံခါ အန်ခြင်းနှင့် ရာသီလာခြင်းမှ အညစ်အကြေးများ စွန့်ပစ်ရန် အသုံးပြုသည်။
မစင်

မစင်ဟူသည် လူနှင့် ​တိရစ္ဆာန်အနွယ်ဝင်တို့မှ အစာခြေစနစ်၏ နောက်ဆုံးအဆင့်အဖြစ် စအိုမှ စွန့်ထုတ်လိုက်သော အညစ်အကြေး ဖြစ်သည်။ ချီး ချေး၊ မစင်၊ အခင်းကြီး၊ အီး စသည်ဖြင့် အသုံးအနှုန်းကွဲ အမျိုးမျိုး ရှိသည်။ 

File:BearApplePoop.JPG|Bear scat
File:Mixedplasticbearpoo.jpg|Bear scat showing consumption of bin bags
File:Kasuar fg1.jpg|The cassowary disperses plant seeds via its feces
File:Earthworm faeces.jpg|Earthworm feces aids in provision of minerals and plant nutrients in an accessible form
File:Avföring - Fågelspillning - Ystad-2015.jpg|Feces from different seabirds.

## ကိုးကား
ဒစ်ဂျစ်တယ်

ဒစ်ဂျစ်တယ် စနစ်ဆိုသည်မှာ အချက်အလက်နှင့် ပတ်သက်သည့် နည်းပညာ တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး တစ်ခုစီ ဖြစ်နေပြီး ဆက်စပ်မနေသော ကိန်းဂဏန်းများကို အသုံးပြုထားသည်။ ဆန့်ကျင်ဖက် အနေနှင့် အင်နာလော့ စနစ်တွင် တဆက်တည်း ဖြစ်နေသော ကိန်းဂဏန်းများကို အသုံးပြုပြီး အချက်အလက်များကို ဖော်ညွှန်းပြသသည်။ ဒစ်ဂျစ်တယ် နည်းလမ်း အသုံးပြုခြင်းမှာ တစ်ခုစီ ဖြစ်နေသော်လည်း ဒစ်ဂျစ်တယ်နည်းဖြင့် ပြသထားသော အချက်အလက်များမှာ နံပါတ်၊ စာလုံး၊ အိုင်ကွန် စသည့် တစ်ခုစီ ဖြစ်နေသည့် အရာများသာမက ဆက်စပ်နေသည့် အချက်အလက်များ ဖြစ်သည့် အသံ၊ အရုပ် နှင့် တဆက်တည်းဖြစ်နေသော စနစ်များမှ အခြားတိုင်းတာချက်များလည်း ပါဝင်နိုင်သည်။

ဒစ်ဂျစ်တယ် ဆိုသော စာလုံးမှာ ဒစ်ဂျစ်ဆိုသော စကားလုံးနှင့် ရင်းမြစ်ချင်း တူညီပြီး လက်တင်ဘာသာဖြင့် လက်ချောင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ လက်ချောင်းများကို နံပါတ် တစ်ခုစီ ရေတွက်ရာတွင် အသုံးချသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

ဒစ်ဂျစ်တယ် ဆိုသော စကားလုံးကို ကွန်ပျူတာ နှင့် အီလက်ထရွန်းနစ် တို့နှင့် သက်ဆိုင်သော နည်းပညာများတွင် အများဆုံး အသုံးပြုကြသည်။ အထူးသဖြင့် ပြင်ပလောကရှိ အချက်အလက်များကို ကိန်းဂဏန်းများ အသွင်ပြောင်းထားသော ဒစ်ဂျစ်တယ် အသံလှိုင်းနှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ် ရုပ်ပုံတို့အဖြစ် ပြောင်းလဲရာတွင် ဖြစ်သည်။
ဟူကောင်း ကျား ထိန်းသိမ်းရေး နယ်မြေ

ဟူကောင်း ကျား ထိန်းသိမ်းရေး နယ်မြေသည် တောရိုင်း တိရစ္ဆာန်များကို ထိန်းသိမ်းထားသော နယ်မြေဖြစ်ပြီး ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားခရိုင် တနိုင်း အနီးရှိ ဟူးကောင်းတောင်ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ဟူးကောင်း ကျား ထိန်းသိမ်းရေး နယ်မြေသည် ၂၁,၈၉၀ စတုရန်း ကီလိုမီတာ (စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၈၄၅၂ ခန့်) ကျယ်ဝန်းသည်။ မြန်မာအစိုးရက တောင်ကြား အတွင်းရှိ အကျယ် စတုရန်း ကီလိုမီတာ ၆၅၀၀ ကိုလည်း သစ်တော ထိန်းသိမ်းသည့် နယ်မြေ အဖြစ်သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံး ကျားထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေ ဖြစ်သည်။ 

## တည်နေရာ 
မြောက်လတ္တီတွဒ်၁၅°၅၁'၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၄°၁၆'၊ ကချင်ပြည်နယ်၊ တနိုင်းမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ဟူးကောင်းချိုင့်ဝှမ်း၏ စတုရန်းမိုင် ၂၅၀၀ ကို ဘေးမဲ့တောအဖြစ် အစိုးရ ကသတ်မှတ်ခဲ့ပြီး အသစ် သတ်မှတ်ချက်အရ ဘေးမဲ့တောဧရိယာသည် ၆၇၄၈ စတုရန်းမိုင် ရှိလာမည် ဖြစ်ကာ ၄၂၄၈ စတုရန်းမိုင် ပိုမိုကျယ်ဝန်းလာ မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

## သဘာဝအရင်းအမြစ်များ 
ဤထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေကို တည်ထောင်ရသည့် ရည်ရွယ်ချက်မှာ ကျားများကို ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန်နှင့် ၎င်းတို့ရဲ့ စားကျတ်မြေများကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန်ရည်ရွယ်သည်။ ထိုနယ်မြေအား အမြဲစိမ်းတောများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းထားပြီး အခြားသစ်တောအမျိုးအစားများမှာ  ရွက်ကြွေတော၊ တောင်ပေါ်တော(အမြဲစိမ်း)၊ တောင်ပေါ်တော(ထင်းရှူး)ဖြစ်ကြသည်။ ဟူးကောင်း ဘေးမဲ့တောတွင် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်လေ့လာလိုသူများ အနေဖြင့် ကျားအပြင် ကျားသစ်၊ အင်းကျား၊ ဆင်၊ ဝက်ဝံ၊ တောကျွဲ၊ ပြောင်၊ ဆတ်၊ ချေ၊ (ဂျီ)၊ တောကြောင်မျိုးများ၊ မျောက်မျိုးများ၊ တောဆိတ်၊ တောင်ဆိတ်အပါအဝင် နို့တိုက်သတ္တဝါ ၃၅ မျိုး၊ ငှက် မျိုးစိတ် ၃၇၀ ကျော်၊ ဖားမျိုး ၄၆ မျိုး၊ ရေချိုငါး မျိုးစိတ် ၃၇ မျိုး၊ လိပ်မျိုးလေးမျိုး၊ လိပ်ပြာအမျိုးမျိုးအပြင် အပင် မျိုးစိတ် ပေါင်း ၁၃,၅၀၀ ခန့် လေ့လာနိုင်ကြောင်း သိရသည်။

## ခြိမ်းခြောက်နေသောအန္တရာယ်များ 
လူနေဧရိယာတိုးချဲ့လာမှု(ယာယီရွေ့ပြောင်းနေထိုင်မှု)၊ သတ္တုနှင့် ရွှေကျင်ခြင်းလုပ်ငန်းများ နှင့်ကြုံတွေနေရသည်။ ထို့ပြင် တရားမဝင်အမဲလိုက်မှုများလည်း ကြုံတွေနေရသေးသည်။ 

## ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်းများ 
သစ်တောရုံးဝန်းအတွင်း၌ ဧည်ဂေဟာ နှစ်လုံးရှိပြီး တစ်လုံးစီတွင် ဧည့်သည် (၂) ဦးစီ တည်းခိုနိုင်သည်။ 
### လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး 
*ရန်ကုန်-မြစ်ကြီးနား လေယာဉ်ဖြင့် (၁)နာရီ
*မြစ်ကြီးနား-တနိုင်း ကားဖြင့် (၁၂၀)မိုင်
### ကြည့်ရှုလေ့လာနိုင်သောအခွင့်အလမ်းများ 
*သဘာဝအနေအထားနီးပါးရှိနေခြင်းနှင့်ဇီဝမျိုးစုံ ကြွယ်ဝသည့် အနေ အထားကို လေ့လာ ကြည့်ရှုနိုင်ခြင်း၊
*ကျားနှင့်ဆင်အပါအဝင်တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအားလေ့လာနိုင်ခြင်း၊
*တောတွင်းသို့ ဆင်စီး၍ ရက်ရှည်ခရီးသွားနိုင်ခြင်း၊
*ချောင်းလက်တက်များတလျှောက် လှေစီးစုန်ဆင်းခြင်း၊
*ဆင်ဖြင့် လယ်ထွန်သည့်လုပ်ငန်း များလေ့လာနိုင်ခြင်း၊
*တိုင်းရင်းသားရိုးရာနေအိမ်များတွင်တည်းခိုနေထိုင်နိုင်ခြင်း၊
*နွေ၊ မိုး၊ ဆောင်း ရာသီအလိုက် ပြောင်းလဲသွားသော သဘာဝ ရှုခင်း များအား ကြည့်ရှုခံစားနိုင်ခြင်း၊
*ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများ လေ့လာနိုင်ခြင်း။

## ကိုးကား 
#မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများကြွယ်ဝမှု၊ သစ်တောဦးစီးဌာန 
#ဟူကောင်းချိုင့်ဝှမ်းတောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တော
# Report: Myanmar Protected Area (2011)
နက်ဗျူလာ

**နက်ဗျူလာ** () ဆိုသည်မှာ ကြယ်တို့၏ ကြားတွင် ရှိနေသော တိမ်တိုက်သဏ္ဌန် ရှိနေသည့် အမှုန်အမွှားများ၊ ဟိုက်ဒရိုဂျင်၊ ဟီလီယမ်နှင့် အခြား ဓာတ်ငွေ့တို့၏ အစု အဝေးကြီး ဖြစ်သည်။ နက်ဗျူလာ ဟူသော အသုံးအနှုန်းမှာ လက်တင်ဘာသာစကားမှ ဆင်းသက်လာပြီး တိမ်တိုက်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ကြယ်တို့၏ ကြားရှိ တိမ်တိုက်ဆိုသည်မှာ ဂယ်လက်ဆီ အတွင်းရှိ အမှုန်အမွှားများ၊ ပလာစမာများနှင့် ဓာတ်ငွေ့တို့ အစုအဝေးပင် ဖြစ်သည်။ နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီထက်ဝေးကွာသော မည်သည့် ကြယ်တာရာပစ္စည်းကိုမဆို နက်ဗျူလာဟု သတ်မှတ်သည်။ ဥပမာ အင်ဒရိုမီဒါ နက်ဗျူလာဖြစ်သည်။ ပါရှန်းလူမျိုး နက္ခတ္တ ပညာရှင် အဘ် အယ်လ် ရာမန် အယ်လ် စူဖီ (Abd al-Rahman al-Sufi) က သူ၏ စာအုပ် "မရွေ့မပြောင်းသော ကြယ်များ စာအုပ်" တွင်  နက်ဗျူလာများ အကြောင်း ပထမဆုံး အကြိမ်အဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။ သူက အင်ဒရိုမီဒါ ဂလက်ဆီအနီးတွင် တိမ်တိုက် တစ်ခု ရှိနေသည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ နက်ဗျူလာ အများစုသည် ကျယ်ပြောလှပြီး အချင်းအားဖြင့် အလင်းနှစ် ရာချီကာ ကြီးမားလှသည်။ နက်ဗျူလာများသည် ကြီးမားကျယ်ပြောလှသော်လည်း ယင်းတို့၏သိပ်သည်းမှုသည် များစွာပါးလွှာသည်။ ကမ္ဘာမြေအရွယ်အစားရှိသော နက်ဗျူလာတစ်ခုသည် ကီလိုဂရမ်အချို့သာ သိပ်သည်းပါလိမ့်မည်။

## လေ့လာမှု သမိုင်း
## ဖွဲ့စည်းပုံ
## နက်ဗျူလာ အမျိုးအစား

Image:Hubble Sees a Stellar "Sneezing Fit" (11467249715).jpg|ဟာဘေး-ဟာရို အရာဝတ္ထု၊ HH 161 နှင့် HH 164 
|HH 46/HH 47 တို့သည် မွေးကင်စကြယ်များနှင့် ဆက်နွယ်နေသည် 
Image:Omega Nebula.jpg|အိုမီဂါ နက်ဗျူလာ၊ တွန်းထုတ်ခြင်း နက်ဗျူလာ ဥပမာတစ်ခု။ 
Image:Horsehead-Hubble.jpg|မြင်းခေါင်း နက်ဗျူလာ၊ မှောင်မည်း နက်ဗျူလာ ဥပမာတစ်ခု၊
Image:NGC6543.jpg|ကြောင်မျက်လုံး နက်ဗျူလာ၊ ဂြိုဟ်ဆိုင်ရာ နက်ဗျူလာ ဥပမာ။ 
Image:PIA04533.jpg|အနီရောင် စတုဂံ နက်ဗျူလာ မွေးကင်စဂြိုဟ်ဆိုင်ရာ နက်ဗျူလာ ဥပမာ။ 
Image:SNR 0509.jpg|SNR 0509-67.5 ၏ အကြွင်းအကျန် အခွံ
Image:Tycho xrayonly.jpg|X-ray အလင်းဖြင့်မြင်ရသည့် SN 1572 တိုက်ကို ဆူပါနိုဗာ၏ လက်ကျန်။

= ကိုးကား =
ကြယ်စုံတွဲ

**ကြယ်စုံတွဲ** (Binary star) ဆိုသည်မှာ ကြယ် နှစ်လုံးတို့ တစ်လုံး၏ ပတ်လမ်းကြောင်းတွင်း အခြား တစ်လုံးက လှည့်ပတ်နေခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ ကြယ်တစ်လုံးစီ အတွက် အခြားကြယ်သည် အဖော်ကြယ်ပင် ဖြစ်သည်။ ကြယ်အများစုမှာ နှစ်လုံးသို့ မဟုတ် နှစ်လုံးထက် ပို၍ ရှိသော ကြယ်စနစ်၏ အစိတ်အပိုင်းပင် ဖြစ်သည်။ ဒွိကြယ်မှာ နက္ခတ္တ ရူပဗေဒ တွင် အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်ပြီး သိပ္ပံပညာရှင်များ အနေဖြင့် ကြယ်တို့၏ ပတ်လမ်းကြောင်းကို ကြည့်ခြင်း အားဖြင့် ၎င်းတို့၏ ဒြပ်ထုကို မှန်းဆ နိုင်သည်။ ထို အချက်အလက်ကို အသုံးပြုခြင်းအားဖြင့် ကြယ်တစ်လုံးစီ၏ ဒြပ်ထုကို တွက်ဆ၍ ရသည်။ မကြာသေးခင်က လေ့လာချက်များအရ နဂါးငွေ့တန်းတွင် ကြယ်စုံတွဲများသည် ၃ ပုံ ၁ ပုံ ရှိသည်ဟုဆိုသည်။ ကျန် ၃ ပုံ ၂ ပုံမှာ တစ်စင်းတည်းသောကြယ်များ ဖြစ်ကြသည်။

= ကိုးကား =
ဧရာမ ကြယ်နီ

သည် ဧရာမကြယ်နီ အဖြစ် ပြောင်းလဲ သွားသည့် အခါတွင် တွေ့ရမည့် ပုံစံ ဖြစ်သည်။]]

**ဧရာမ ကြယ်နီ** () ဆိုသည်မှာ အလွန်ကြီးမားသောကြယ်အမျိုးအစား ဖြစ်ပြီး နေ၏ တစ်ဝက်မှ ဆယ်ဆလောက်ထိ လေးလံနိုင်သည်။ ဧရာမကြယ်နီ ဟူသော အမည်ကို ပေးရခြင်းမှာ ထိုကြယ်များသည် အနီရောင်ရှိပြီး အလွန်ပင် ကြီးမားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဧရာမကြယ်နီ အများအပြားမှာ ကျွန်ုပ်တို့၏ နေကဲ့သို့သော ကြယ်ပေါင်း ထောင်ပေါင်းများစွာကို အထဲတွင် ထည့်သွင်း ထားနိုင်လောက်အောင် ကြီးမားလှပေသည်။ မီရာ၊ အာဒီဘရန်၊ အာကျူးရပ်၊ ဂမ်မာ ခရူးဆစ် စသည်တို့မှာ ဧရာမကြယ်နီ အချို့တို့၏ အမည်များ ဖြစ်သည်။

ယခုလက်ရှိ အခြေအနေတွင် ကျွန်ုပ်တို့၏ နေမှာ ပင်မအစီအစဉ်အတွင်းရှိကြယ် အဖြစ် ရှိနေသည်။ သို့သော် ယခုမှစ၍ နှစ်ပေါင်း ၅ ဘီလီယံမျှ ကြာသောအခါတွင် သိပ္ပံပညာရှင်တို့က နေသည် ဧရာမ ကြယ်နီအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားမည်ဟု ယူဆကြသည်။ နေသည် ယခုလက်ရှိထက် အဆ ၂၀၀ မျှ ပိုကြီးလာမည် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် နေသည် မာကျူရီဂြိုဟ်၊ ဗီးနပ်စ်ဂြိုဟ် နှင့် ကမ္ဘာတို့ကို ဝါးမျိုပစ်လိမ့်မည်ဟု ယူဆရသည်။ ဤသည်မှာ ကျွန်တော်တို့ နေမင်းကဲ့သို့ G အမျိုးအစားကြယ်တစ်စင်းမှု ဖြစ်ရိုးဖြစ်စဉ်မျှသာ ဖြစ်သည်။ နေမင်း၏ အတွင်းဘက် ဟိုက်ဒရိုဂျင်လောင်စာများ ကုန်ဆုံးသွားပြီး ဟီလီယမ်လောင်စာများ လောင်ကျွမ်းကာ ဒြပ်ဆွဲငင်အားမငြိမ်မသက်မှုကြောင့် ကြယ်နီကြီးအဖြစ် ပြန့်ကားလာမည် ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် နေမင်းသည် ကမ္ဘာအရွယ်အစား ကြယ်ဖြူပု (white dwarf) အဖြစ် နောင်နှစ်ပေါင်းများစွာ မှေးမှိန်စွာ ထွန်းလင်းနေလိမ့်မည်ဖြစ်သည်။ နေမင်းသည် ကြယ်နီကြီးအဖြစ် ပြန့်ကားမလာမှီ နှစ်သိန်းပေါင်းများစွာမတိုင်ခင်ကပင် ကမ္ဘာပေါ်မှ သက်ရှိတို့မှန်သမျှ ရှင်သန်ရန် မဖြစ်နိုင်တော့ပေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် နေမင်းသည် ယခုလက်ရှိထက် ၄ဝ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ပိုမိုတောက်ပလာပါက ကမ္ဘာပေါ်မှ ပင်လယ် သမုဒ္ဒရာရေများ ခန်းခြောက်ကုန်မည်ဖြစ်သောကြောင့်ပေတည်း။ ကျွန်တော်တို့လူသားများသည် နောင်အနာဂတ်ကာလတွင် အခြေချနေထိုင်နိုင်မယ့် အခြားသောဂြိုဟ်သစ်များအား ကိုလိုနီချဲ့ရန် လိုအပ်ပါလိမ့်မည်။ လူသိများသည့် တောက်ပသော ကြယ်အများစုသည် ဧရာမ ကြယ်နီများဖြစ်ကြသည်။ အာကျူးရပ်သည် ကမ္ဘာမြေမှ အလင်းနှစ် ၃၆ ကွာဝေးသော ဧရာမ ကြယ်နီတစ်စင်းဖြစ်သည်။

## အခြားကြည့်ရန်
*ကြယ်ဖြူပု
*အိသာ ကရိနီ
*UY Scuti
*ကြယ်ပုနီ
မြို့မ အပျော်တမ်း တူရိယာအဖွဲ့

မြို့မအပျော်တမ်းတူရိယာ အသင်းကို ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် ဆရာ အလင်္ကာကျော်စွာ မြို့မငြိမ်းမှ ဦးဆောင်၍ တည်ထောင်ခဲ့သည်။
၁၉၂၈-ခုနှစ်တွင် မန္တလေး ဆိုင်းတန်းရပ်မှ ဦးတော်လုံအား အမှူးပြု၍ ဦးကျော်ငြိမ်း(မြို့မငြိမ်း)၊ ဦးကြီးငွေ၊ ဦးသန့်ဇင်၊ ဦးရင်ကလေးတို့က ဒါးတန်း ဦးသန့်နေထိုင်သော ဒါးတန်းဝင်းအတွင်း၌ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ပထမဆုံး အဆိုတော်မှာ ဦးညီနှင့် ဦးဖူးအံ့တို့ ဖြစ်သည်။ ယခင်က ဒါးတန်းဝင်း၌ အသင်းတည်ရှိခဲ့ပြီး ယခုအခါ ၈၆-လမ်းနှင့် ၂၁-လမ်းထောင့်တွင် တည်ရှိသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၏ သက်တမ်း အရှည်ကြာဆုံး တူရိယာ အသင်း တစ်ခုဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
မာလ်ဘိုရို

မာလ်ဘိုရို (Marlboro) သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရောင်းရဆုံး စီးကရက် တံဆိပ် ဖြစ်သည်။ အမေရိကန် နိုင်ငံ အတွင်းတွင် ဖီးလစ် မောရစ် ယူအက်စ်အေ ကုမ္ပဏီမှ ထုတ်လုပ်ပြီး အမေရိကန်နိုင်ငံ ပြင်ပတွင် ဖီးလစ်မောရစ် အင်တာနေရှင်နယ် ကုမ္ပဏီမှ ထုတ်လုပ်သည်။ မာလ်ဘိုရိုသည် မီးရောင်စုံ ဆိုင်းဘုတ်များနှင့် မဂ္ဂဇင်း ကြော်ငြာများတွင်တွင် အသုံးပြုသော မာလ်ဘိုရို မင်းသား ကြောင့် နာမည် ကျော်ကြားသည်။

ကုန်အမှတ်တံဆိပ်ကို နာမည်ပေးရန် စီစဉ်နေသည့် အချိန်တွင် ဝင်စတန်ချာချီ သည် သတင်းတွင် ပါလာခဲ့သည်။ ဝင်စတန်ချာချီသည် မာလ်ဘိုရို နယ်စားကြီး (Duke of Marlborough) နှင့် အမျိုးတော်ကြောင်း သတင်းတွင် ကြေညာခဲ့သည်။ ကုမ္ပဏီက Marlborough ဟူသော အမည်ကို သဘောကျသော်လည်း ခေါ်၍ ကောင်းရန် Marlboro ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။
နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ

**နဂါးငွေ့တန်း ကြယ်စင်စု** () ဆိုသည်မှာ ကြယ်ပေါင်း ၁၀၀ မှ ၄၀၀ ဘီလီယံကျော် ပါဝင်သော ဂယ်လက်ဆီ တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ဂြိုဟ်ပေါင်း အနည်းဆုံး ၁၀၀ ဘီလီယံ ပါဝင်ကာ အင်္ဂလိပ်ဘာသာတွင် (MilKy Way Galaxy) ဟု ခေါ်ကြသည်။ ကမ္ဘာ၊ နေနှင့် မိမိတို့၏ နေအဖွဲ့အစည်းတို့မှာ နဂါးငွေ့တန်း ကြယ်စင်စုတွင် ပါဝင်သည်။ နဂါးငွေ့တန်း ကြယ်စင်စု၏ အချင်းမှာ အလင်းနှစ် ၁ သိန်း ရှိသည်။

## အခြား ကြည့်ရန်
* ထရိုင်ဂူလယ် ဂယ်လက်ဆီ
* အင်ဒရိုမီဒါ ဂလက်ဆီ

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ
* 3D Galaxy Map – A 3D representation of the Milky Way
* Basic Milky Way plan map – Includes spiral arms and Orion spur
* Milky Way&nbsp;– IRAS (infrared) survey  – wikisky.org
* Milky Way&nbsp;– H-Alpha survey  – wikisky.org
* The Milky Way Galaxy – SEDS Messier website
* MultiWavelength Milky Way  – NASA site with images and VRML models
* Milky Way Explorer – Images in infrared with radio, microwave and hydrogen-alpha
* Milky Way Panorama (9 billion pixels) .
မြို (ခေါ်) ခမီ အမျိုးသား ညီညွတ်ရေးအဖွဲ့

* ဥက္ကဋ္ဌ - ဦးစံသာအောင် 

* ဒုဥက္ကဋ္ဌ - ဦးကျော်ထွန်းခိုင် 

* ဗဟိုအလုပ်အမှူဆောင်အဖွဲ့ဝင်များ - ဦးအေးအောင်လာဘွယ် 

* ဌာနကြီးမှူးများ 

* ဖွဲ့စည်းပုံအဆင့်ဆင့် 

* ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မည့် လွှတ်တော်အဆင့်ဆင့် 

# အမျိုးသားလွှတ်တော်
# ပြည့်သူ့လွှတ်တော်
# ပြည်နယ်(သို့မဟုတ်)တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် 

* ၁၉၉ဝ ရွေးကောက်ပွဲဝင်ပါတီ
## ပါတီရုံးစိုက်ရာ 
ပြည်တော်သာရပ်ကွက်၊ စာတိုက် လမ်း၊ အိမ်အမှတ်(၂၀၂)၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်တော်မြို့နယ်။

## ပါတီနာမည် ပြောင်းခြင်း 
၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၇) ရက်နေ့တွင် မြို (ခ) ခမီ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအဖွဲ့ပါတီ အား မြိုတိုင်းရင်းသားဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ အမည်အဖြစ် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ခွင့်ပြုလိုက်သည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းများ
လားဟူ အမျိုးသား ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ပါတီ

**လားဟူအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ** (; အတိုကောက် **LNDP**) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံရေးပါတီ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ပါတီ၏မှုဝါဒမှာ တိုင်းရင်းသား စည်းလုံးညီညွတ်မှု တည်တံ့ခိုင်မြဲရေး၊ လားဟူးတိုင်းရင်းသားများ၏ စာပေ၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ ရိုးရာဓလေ့ထုံးတမ်း စဉ်လာ၊ အနုပညာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန်၊ နိုင်ငံသားတိုင်း တန်းတူအခွင့်အရေး ရရှိစေရန် ၊ တမျိုးသားလုံး၏ လူနေမှုအဆင့်အတန်းမြင့်မားရေး တို့ဖြစ်သည်။

ပါတီသည် ၁၉၉၀ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး မိုင်းတုံမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် အမတ်တစ်နေရာ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။

၂၀၁၀ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ပါတီကို ပြန်လည်မှတ်ပုံတင်ခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် ပါတီဝင် အရေအတွက် ၈၂၆၃ ဦး ရှိပြီး ၂၀၁၅ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် လားဟူ တိုင်းရင်းသား အများဆုံးနေထိုင်သော ဒေသအတွင်း မြို့နယ် ၁၁ မြို့နယ်ရှိ အမျိုးသားလွှတ်တော် ၁ နေရာ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ၉ နေရာ၊ ပြည်နယ်လွှတ်တော် ၁၈ နေရာနှင့် လားဟူ တိုင်းရင်းသား လူမျိုး လွှတ်တော် ၁ နေရာ အားလုံးပေါင်း ၂၉ နေရာ ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။

## ပယ်ဖျက်ခြင်း 
ဤပါတီကို ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၅ အရ သတ်မှတ်ကာလအတွင်း လျှောက်ထားခြင်းမရှိခဲ့သောကြောင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ် မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့မှစ၍ နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ထားခြင်းမှ  ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းများ
ကိုးကန့် ဒီမိုကရေစီနှင့် ညီညွတ်ရေးပါတီ

**ကိုးကန့် ဒီမိုကရေစီနှင့် ညီညွတ်ရေးပါတီ** (; အတိုကောက် **KDUP**) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံရေးပါတီ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ကိုးကန့်ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့ကို အခြေခံကာ ၁၉၈၉ တွင် ပါတီတည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၀ ရွေးကောက်ပွဲ တွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၃ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၇ ခုနှစ်အထိ အမျိုးသားညီလာခံတွင် ကိုယ်စားလှယ်ငါးဦး ပါဝင်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ပါတီကို ပြန်လည် မှတ်ပုံတင်ခဲ့သည်။

## ပါတီမှတ်ပုံတင်ခြင်း 
ကိုးကန့်ဒီမိုကရေစီနှင့် ညီညွတ်ရေးပါတီကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၆ ရက်နေ့မှစ၍ နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၉ နှင့်အညီ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ ကိုးကန့်ဒီမိုကရေစီနှင့် ညီညွတ်ရေးပါတီ (KKDUP)၏ မှတ်ပုံတင်အမှတ်မှာ ( ၁၆ ) ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းများ
အပူပိုင်းဇုန်

**အပူပိုင်းဇုန်** ("Tropics") သည် မြောက်ယဉ်စွန်းတန်းနှင့် တောင်ယဉ်စွန်းတန်းအကြား အီကွေတာအနီး တည်ရှိသည့် ဒေသဖြစ်သည်။ အပူပိုင်းဇုန်တွင် အနည်းဆုံး တစ်နှစ်လျှင် တစ်ကြိမ် မွန်းတည့်ချိန်၌ နေသည် ဦးခေါင်းပေါ် တည့်တည့်ရှိနိုင်သည့် ဧရိယာအားလုံး ပါဝင်သည်။ 

## ရာသီဥတု 
အပူပိုင်းဇုန်တွင် တစ်နှစ်ပတ်လုံးနီးပါး ပူအိုက်ပြီး စိုစွတ်သည့် ရာသီဥတုရှိသည်။
ဟပ်ဘယ် အာကာသ တယ်လီစကုပ်

**ဟပ်ဘယ် အာကာသ တယ်လီစကုပ်** (*Hubble Space Telescope* (HST)) သည် ထင်ရှားသော တယ်လီစကုပ် တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဟပ်ဘယ်သည် ကမ္ဘာကို ပထမဆုံး လှည့်ပတ်နေသော တယ်လီစကုပ် တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ လေထု၏ အထက်တွင် ရှိနေသောကြောင့် မြေပြင်ပေါ်တွင် ရှိနေသော တယ်လီစကုပ်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ကောင်းကင်ကို ပို၍ ထင်ရှား ပြတ်သားစွာ မြင်နိုင်သည်။ အဘယ်ကြောင့် ဆိုသော လေထုသည် ကြယ် တို့၏ အလင်းရောင်များကို ကမ္ဘာမြေပြင်ပေါ်သို့ မရောက်မီ မှုန်ဝါးသွားစေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဟပ်ဘယ် တယ်လီစကုပ်သည် ထင်ရှားသော နက္ခတ္တ သိပ္ပံပညာရှင် အက်ဒွင် ဟပ်ဘယ် ကို အစွဲပြု၍ နာမည်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး တစ်နေ့လျှင် ၂၄ နာရီ လေ့လာနိုင်သည်။ ထိုတယ်လီစကုပ်မှ အလွန်ဝေးလံသော နေရာများတွင် ရှိသော အရာဝတ္ထုများ၏ ဓာတ်ပုံကို ရိုက်ယူနိုင်ပြီး ထိုအရာများကို အခြားနေရာမှ မြင်နိုင်ရန် မဖြစ်နိုင်ပေ။

## ကိုးကား
ဝင်ရိုးစွန်းစက်ဝိုင်း

**ဝင်ရိုးစွန်းစက်ဝိုင်း**သည် အာတိတ်စက်ဝိုင်း သို့မဟုတ် အန္တာတိတ်စက်ဝိုင်းကို ဆိုလိုသည်။ အာတိတ်စက်ဝိုင်းသည် မြောက်လတ္တီတွဒ် 66° 33′ 44″ ဖြစ်ပြီး အန္တာတိတ်စက်ဝိုင်းသည် တောင်လတ္တီတွဒ် 66° 33′ 44″ တွင် တည်ရှိသည်။ 

ဝင်ရိုးစွန်းစက်ဝိုင်းများနှင့် ဝင်ရိုးစွန်းများအကြား ဒေသကို အအေးပိုင်းဇုန်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ထိုဒေသအတွင်း၌ ကာလတစ်ခုအတွင်း ၂၄ နာရီပတ်လုံး နေ့ဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့ တစ်နေ့ပတ်လုံးလည်း ညအချိန် ဖြစ်နိုင်သည်။

## ကိုးကား
ပင်မ အစီအစဉ် အတွင်းရှိကြယ်

တို့၏ အမှန်တကယ် တောက်ပမှု သို့မဟုတ် ပကတိတောက်ပမှု ကို အရောင်အညွှန်းဖြင့် နှိုင်းယှဉ် ရေးဆွဲထားသည်။ ပင်မအစီအစဉ် ကို လက်ဝဲ အပေါ်ဘက်မှ လက်ယာအောက်ဘက်သို့ ဒေါင့်ဖြတ်ဆွဲထားသော ထင်ရှားသော လိုင်းအဖြစ် မြင်ရသည်။ ဤ ပုံသည် ဟစ်ပါးကော့ ကက်တလောက်မှ ကြယ်ပေါင်း ၂၂၀၀၀ နှင့် ဂလီရိစ် ကက်တလောက်မှ ပို၍ မှေးမှိန်သော ကြယ်ပုနီ နှင့် ကြယ်ဖြူပု ၁,၀၀၀ ကို ဖော်ပြထားသည်။]]

ကြယ်တခု၏ **ရေရှည်သက်တမ်းကာလ** သို့မဟုတ် **ပင်မအစီအစဉ်** (**main sequence**) ဆိုသည်မှာ
* ထိုကြယ်၏ ဒြပ်ထုပမာဏကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော အတွင်းဗဟို(core)ထံသို့ ရှိသမျှအပြင်လွှာများ ဒြပ်ဆွဲမှုနှင့် ဖိသိပ်ကျဝင် အားနှင့်
* အတွင်းဗဟိုမှ နျူကလီးယား ပေါင်းစည်းမှုကြောင့် ပြန်ကန်ဖြာထွက်နေသော စွမ်းအင်၏ အား
ဤ၂ခုက အကြမ်းဖျင်း ညီမျှနေလျက် ကြယ်က တည်ငြိမ်တောက်လောင်နေသည့် ကာလကြီး ဖြစ်သည်။

ဒြပ်ထု မကြီးလှသော ကြယ်များက ဤ ရေရှည်သက်တမ်းကာလမျိုး ပိုမို ရှည်ကြာကြာ ရှိတတ်သည်။ ဒြပ်ထု ကြီးလှသော ကြယ်များ၌မူ အဖြစ်အပျက်များမှာ ပြင်းထန်မြန်ဆန်လျက် ရေရှည်ကာလ သက်တမ်း ပိုတိုသည်။

ကြယ်၏ ရေရှည်သက်တမ်းကာလ ပြီးဆုံးလျှင် ကြယ်က ထုထည်အားဖြင့်လည်း မတည်ငြိမ်တော့ဘဲ ကြယ်ပွကြီး အဖြစ်သို့ စတင် ပြောင်းလဲသွားသည်။ ထို့နောက် အပြင်လွှာများ လွင့်စဉ်ကွာထွက်ကာ နျူကလီးယား ပေါင်းစည်းမှုလည်း ဆက်မရှိတော့ဘဲ ထိုနည်းဖြင့် စွမ်းအင်ဖြာထွက်ခြင်း (ကြယ်တခု၏ တောက်လောင်ခြင်း) ရပ်ဆိုင်းသွားသည်။ သို့ဖြင့် ကြယ်အဖြစ်မှာ ရပ်ဆိုင်းပြီး ကြယ်ကြွင်းအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိသွားသည်။

ပင်မအစီအစဉ်ဆိုသည်မှာ ဟတ်ဇပရန်း-ရပ်ဆဲလ်ပုံ (Hertzsprung-Russell diagram) ပေါ်တွင် တဆက်တည်း ဖြစ်နေပြီး ပေါ်လွင်ထင်ရှားသော လမ်းကြောင်းပေါ်တွင် ရှိနေသော ကြယ်များကို ခေါ်သည်။ ထိုပုံမှာ ကြယ်တို့၏ အရောင်နှင့် တောက်ပမှု ကို နှိုင်းယှဉ်ရေးဆွဲထားသော ပုံဖြစ်သည်။ ထိုပုံကို တီထွင်သောသူ အေနာ ဟတ်ဇပရန်း နှင့် ဟင်နရီ နောရစ် ရပ်ဆဲလ် တို့၏ နာမည်ကို အစွဲပြု၍ ဟတ်ဇပရင်း-ရပ်ဆဲလ်ပုံ ဟု ခေါ်ဆိုရခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုလမ်းကြောင်း ပေါ်တွင် ရှိနေသော ကြယ်များကို ပင်မ အစီအစဉ် အတွင်းရှိကြယ်များဟု ခေါ်ကြသည်။ နေသည် ပင်မ အစီစဉ် အတွင်းမှ တောက်လောင်နေသော ကြယ်တစ်စင်းပင် ဖြစ်သည်။

ကြယ်တို့ ဖြစ်ပေါ်ပြီးချိန်တွင် ၎င်းတို့၏ ပူလောင်သိပ်သည်းသည့် ဗဟိုထု အတွင်းမှ ဟိုက်ဒရိုဂျင် အက်တမ်များကို ဟီလီယမ် အဖြစ်သို့ နျူးကလီးယား ပေါင်းစပ်ခြင်း(Nuclear Fusion) နည်းအားဖြင့် ပြောင်းလဲခြင်းဖြင့် စွမ်းအင်များကို လွှတ်ထုတ်ကြသည်။ ကြယ်တို့သည် ထိုသို့သော အခြေအနေတွင် ပင်မ အစီအစဉ် အတွင်းတွင် ရှိနေကြပြီး ပုံပေါ်ရှိ ၎င်းတို့၏ နေရာကို ဒြပ်ထုက အဆုံးအဖြတ်ပေးသည်။ ဓာတုဗေဒ ဓာတ်ပေါင်းစပ်မှု အချိုးအစားနှင့် အခြားအချက်များကလည်း နေရာကို ဆုံးဖြတ်ရာတွင် ပါဝင်သည်။

ယေဘုယျအားဖြင့် နေထက် ပိုကြီးသောကြယ်များသည် ပင်မအစီစဉ်တွင် သက်တမ်းတိုတောင်းကြသည်။ နေထက် ဝ.၂၃ သေးငယ်သောကြယ်များသည် ကြယ်ဖြူပုအဖြစ် တိုက်ရိုက်ပြောင်းလဲသွားပြီး နေထက် ဆယ်ဆပိုကြီးသောကြယ်များသည် ဧရာမ ကြယ်နီ အဆင့်သို့ ကူးပြောင်းကြသည်။ ပိုကြီးမားသောကြယ်များသည် ဆူပါနိုဗာအဖြစ် ပေါက်ကွဲနိုင်သည်၊ သို့မဟုတ် တွင်းနက်များအဖြစ် ပြိုလဲနိုင်သည်။

## ကျမ်းကိုး
ဖူဂျီတောင်

**ဖူဂျီတောင်** (富士山) သည် ၃၇၇၆ မီတာ (၁၂,၃၈၈ ပေ) မြင့်ပြီး ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အမြင့်ဆုံးတောင် ဖြစ်သည်။ တာတဲ့တောင်၊ ဟခုတောင်တို့နှင့် အတူ ဖူဂျီတောင်သည် ဂျပန်၏ တောင်မြတ် ၃ တောင်ဟု အမည်တွင်သည်။ တိုကျိုမြို့ အနောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည့် မီးတောင်ဖြစ်သည်။ ၁၇၀၇ ခုနှစ်နှင့် ၁၇၀၈ ခုနှစ်များတွင် နောက်ဆုံး ပေါက်ကွဲမှုများ ဖြစ်ခဲ့သည်။ နှစ်ဘက်ညီ ကတော့ပုံသဏ္ဌာန် ရှိသည့် ဖူဂျီတောင်သည် ဂျပန်တို့၏ သင်္ကေတသဖွယ် ဖြစ်ပြီး ဓာတ်ပုံနှင့် ပန်းချီပုံများတွင် အမြဲလိုလို ပုံဖော်လေ့ရှိကြသည်။
ရေဒီယိုလှိုင်း

**ရေဒီယိုလှိုင်းများ**သည် လှိုင်းအလျား အနီအောက် ရောင်ခြည်ထက် ရှည်လျားသည့် လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းများ ဖြစ်သည်။ အခြား လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းများနည်းတူ ရေဒီယိုလှိုင်းများသည် အလင်းသွားနှုန်းအတိုင်း ရွေ့လျားကြသည်။ သဘာဝအလျောက် တွေ့ရသည့် ရေဒီယိုလှိုင်းများမှာ လျှပ်စီးလက်ခြင်း သို့မဟုတ် အာကာသအတွင်းရှိ ဝတ္ထုပစ္စည်းများမှ ထွက်ပေါ်သည်။ 

လူသားများ ဖန်တီးထုတ်လွှင့်သည့် ရေဒီယိုလှိုင်းများကို ဆက်သွယ်ရေး၊ အသံလွှင့်ခြင်း၊ ရေဒါနှင့် အခြား လမ်းပြစနစ်များ၊ ဂြိုဟ်တု ဆက်သွယ်ရေး၊ ကွန်ပျူတာ ကွန်ယက်နှင့် အခြားနယ်ပယ်များတွင် အသုံးချသည်။ ကမ္ဘာ့လေထုအတွင်း၌ လှိုင်းနှုန်းမတူသည့် ရေဒီယိုလှိုင်းများတွင် ဖြန့်နိုင်စွမ်း ကွဲပြားသည်။ လှိုင်းရှည်များမှာ ဒေသတစ်ခုအတွင်းတွင် ဖြန့်ကျက်နိုင်ပြီး လှိုင်းတိုများမှာ ကမ္ဘာတဝန်း ရွေ့လျားနိုင်သည်။
သမပိုင်းဇုန်

**သမပိုင်းဇုန်**သည် အပူပိုင်းဇုန်နှင့် ဝင်ရိုးစွန်းစက်ဝိုင်းအကြား တည်ရှိသည့် ဒေသဖြစ်သည်။ ဤဒေသများအတွင်း နွေရာသီနှင့် ဆောင်းရာသီတွင် အပူချိန် ပြောင်းလဲမှု မပြင်းထန်ပေ။ တနည်းအားဖြင့် ဆိုရလျှင် ပူလွန်းခြင်း၊ အေးလွန်းခြင်းမရှိပါ။ သို့သော် အာရှနှင့် မြောက်အမေရိကတိုက် အလယ်ပိုင်းကဲ့သို့ ကုန်းတွင်းပိုင်းဒေသများတွင် နွေနှင့်ဆောင်း အပူချိန် ကွာဟချက် များနိုင်သည်။