ရေအရင်းအမြစ်နှင့် မြစ်ချောင်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ဦးစီးဌာန

**ရေအရင်းအမြစ်နှင့် မြစ်ချောင်းများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဦးစီးဌာန** () သည် ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ ဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
၁၉၇၂ခုနှစ်၊ ​အောက်တိုဘာလ၁ရက်​နေ့တွင် ရေလမ်းထိန်းသိမ်းရေးညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနကို ပို့ ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ၊ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနလက်အောက်ရှိသောင်တူးဌာန၊ မြစ်ကြောင်းရှင်းလင်းရေးဌာန တို့မှဝန်ထမ်းများနှင့် ဆိပ်ကမ်းကော်ပိုရေးရှင်းလက်အောက်ရှိ တိုင်းတာရေးဌာနမှ ဝန်ထမ်း အချို့ကိုစုစည်းပေါင်းစပ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းချိန်တွင် အရာထမ်းအင်အား (၁၁၀)ဦး၊ အမှုထမ်းအင်အား (၄၄၁၁)ဦး၊ စုစုပေါင်းအင်အား (၄၅၂၁)ဦးဖြင့်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။၁၉၉၅ခုနှစ်၊ မတ်လ(၃၁)ရက်နေ့တွင် ဆည်မြောင်း ဦးစီးဌာန လက်အောက်ရှိ တွံတေးတူးမြောင်းကို လွဲပြောင်းလက်ခံခဲ့ရာ အရာထမ်းအင်အား (၁၁၀)ဦး၊ အမှုထမ်းအင်အား (၄၄၉၁)ဦး၊ စုစုပေါင်း အင်အား(၄၆၀၁)ဦးအထိ ရှိလာခဲ့သည်။၁၉၉၉ခုနှစ်၊ ဧပြီလ၉ရက်​​နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းပုံအသစ် ပြင်ဆင်ရေးဆွဲပြီး "ရေအရင်းအမြစ်နှင့်မြစ်ချောင်းများဖွံ့ ဖြိုးတိုးတက်ရေး ရေးဦးစီးဌာန"ဟုပြောင်းလဲ သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

## ဖွဲ့စည်းပုံ 
*​ရေလမ်းထိန်းသိမ်း​ရေးဆိုင်ရာ သု​တေသနနှင့်စီမံကိန်းဌာန
**သု​တေသနနှင့် ပုံစံပြဌာနခွဲ
**စီမံကိန်းဌာနခွဲ
*​ရေလမ်းထိန်းသိမ်း​ရေးလုပ်ငန်းများဌာန (အထက်မြန်မာပြည်)
**ရေကြောင်းတိုင်းတာရေးဌာနခွဲ
**ရေဘက်ဆိုင်ရာမြို့ ပြအင်ဂျင်နီယာဌာနခွဲ
**သောင်တူးဌာနခွဲ
**ရေလမ်းညွှန်ဌာနခွဲ
*ရေလမ်းထိန်းသိမ်း​ရေးလုပ်ငန်းများဌာန (​အောက်မြန်မာပြည်)
**ရေကြောင်းတိုင်းတာရေးဌာနခွဲ
**ရေဘက်ဆိုင်ရာမြို့ ပြအင်ဂျင်နီယာဌာနခွဲ
**သောင်တူးဌာနခွဲ
**ရေလမ်းညွှန်ဌာနခွဲ
*အုပ်ချုပ်​ရေးဌာန
**အုပ်ချုပ်​ရေးဌာနခွဲ
**​ငွေစာရင်းဌာနခွဲ
**ပစ္စည်းထိန်းဌာနခွဲ
*​ရေ​ကြောင်းယန္တရားဌာန
**​ရေယာဉ်နှင့်ယန္တရားဌာနခွဲ
**​ရေယာဉ်ပြင်ဆင်​ရေးဌာနခွဲ
**ယန္တယားပြင်ဆင်​ရေးဌာနခွဲ
### ​ဒေသများ
#ရန်ကုန်
#ဧရာဝတီ
#ပဲခူး
#မ​ကွေး
#မန္တ​လေး
#စစ်ကိုင်း
#ရခိုင်
#မွန်
#တနင်္သာရီ
#ကချင်
#ကရင်
#ရှမ်း

### ​ဒေသခွဲများ
#မအူပင်
#ဟင်္သာတ
#ပြည်
#​တောင်ငူ
#​အောင်လံ
#​ညောင်ဦး
#ကသာ
#က​လေးဝ
#ဟုမ္မလင်း
#မြိတ်
#ဗန်း​မော်
#မူဆယ်

### ရေကြောင်းတိုင်းတာရေးဌာနခွဲ
* မြစ်ကြောင်းရေလမ်းတိုင်းတာပုံထုတ်ခြင်း
* စီမံကိန်းဝင်မြစ်ကူးတံတားကြီးများ ရေလမ်းအခြေအနေတိုင်းတာစစ်ဆေးအကြံပြုခြင်း
* စီမံကိန်းဝင်မြစ်ကူးတံတားကြီးများ တည်ဆောက်ရာတွင် ရေဘက်ဆိုင်ရာတိုင်းတာအကြံပြုခြင်း
### ရေဘက်ဆိုင်ရာမြို့ ပြအင်ဂျင်နီယာဌာနခွဲ 
# မြစ်ကြောင်းများရေအနက်မြင့်မားလာစေရေးအတွက်ရေလမ်းထိန်းအဆောက်အအုံများတည် ဆောက်ခြင်း
# မြို့ ရွာများရေတိုက်စားကမ်းပြိုမှုမှကာကွယ်ရေး လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ခြင်း
# စီမံကိန်းဝင်မြစ်ကူးတံတားကြီးများရေရှည်တည်တံ့ ခိုင်မြဲရေးအတွက်တံတားရေလမ်းပြုပြင် ထိန်းသိမ်းပေးခြင်းနှင့် ကမ်းပါးထိန်း သိမ်းရေးလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ခြင်း
# နယ်စပ်မြစ်များတွင် ကမ်းပြိုကမ်းစားမှုများမှ ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းပေးခြင်း
# မြစ်ရေအားစိုက်ပျိုးရေအဖြစ်တစ်ဆယ့်နှစ်ရာသီအသုံးချနိုင်စေရေးအတွက် မြစ်ရေတင်စက် ရေလမ်းများ ကောင်း မွန်ရေးဆောင်ရွက်ပေးခြင်း
### သောင်တူးဌာနခွဲ 
* ရေကြောင်းကြပ်တည်းသည့်နေရာများတွင် သောင်တူးဖော်ပေးခြင်း
* ရေလမ်းကြောင်းကောင်းမွန်ရေးနှင့် မြို့ရွာများ
* ရေစားကမ်းပြိုမှှုမှ ကာကွယ်ရေးအတွက် မြစ်ကွေ့များဖြတ်ဖေါက်ခြင်း
* မြစ်ရေတင်စက်ရေရရှိရေးအတွက် ရေခေါ်တူးမြောင်းဖေါက်လုပ်ပေးခြင်း
* ရေလမ်းကြောင်းသစ်ရှာဖွေဖေါက်လုပ်ခြင်း
### ရေလမ်းညွှန်ဌာနခွဲ 
# ရေယာဉ်များအတွက် ရေလမ်းညွှန်အမှတ်အသားများပြသပေးခြင်း
# ရေလမ်းသတိပေးချက်နှင့်ရေကြောင်းသတင်းများအား အခါအားလျော်စွာ ထုတ်ပြန်ပေးခြင်း
# ရေပေါ်ရေအောက်အန္တရာယ်တံစုန်းများ နှုတ်ယူဖယ်ရှားခြင်း
# စီမံကိန်းဝင်တံတားကြီးများအဝင်ရေလမ်းများအား ရာသီ အလိုက် ီပြောင်းလဲသတ်မှတ်နိုင်ရေးအတွက် မျက်ခြေမပြတ် ကြပ်မတ်ဆောင်ရွက်ပေးခြင်း
# တွံတေးတူးမြောင်းရေကြောင်းသွား လာမှုထိန်းသိမ်းကွပ်ကဲပေးခြင်းရေလမ်းထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာသုတေသနနှင့်စီမံကိန်းဌာန
* ရေလမ်းထိန်းသိမ်းရေးလုပ်ငန်းအထောက်အကူပြုအချက်အလက်များစုဆောင်းပြုစုခြင်း
* မြစ်ကြောင်းတလျောက်အနည်းဆုံးရရှိနိုင်မည့် ရေအနက်ခန့်မှန်းတွက်ချက်ခြင်း
* မြစ်ကြောင်းထိန်းသိမ်းရေးလုပ်ငန်းစီမံကိန်းများ သုတေသနပြုရေးဆွဲခြင်း
* ရေထုထည် အရေအတွက် ပြောင်းလဲမှုကြောင့်လည်းကောင်း၊ ရေအရည်အသွေး ပြောင်းလဲမှုကြောင့် လည်းကောင်း ပေါ်ပေါက်လာမည့် ပတ်ဝန်းကျင်ထိခိုက်မှုအား လေ့လာခြင်း
* နှစ်အလိုက်၊ လအလိုက်၊ ရက်အလိုက် ရေမျက်နှာပြင်အတက်အကျသမိုင်းကြောင်းမှတ်တမ်း ဇယား (Hydrographic envelope) ထုတ်လုပ်ခြင်း

## ရည်မှန်းချက်များ 
လုပ်ငန်းတာဝန်ကြီး(၈)ရပ်
* မြစ်များရေလမ်းကြောင်းကောင်းမွန်ပြီး၊ မြို့ ဆိပ်ကမ်းများမပြောင်းရွှေ့ရဘဲ တစ်ဆယ့်နှစ်ရာသီ အသုံးပြုနိုင်စေရန်
* မြို့ များရေတိုက်စားကမ်းပြိုမှုမှကာကွယ်ရန်
* မြို့ များအလိုက်စိုးရိမ်ရေမှတ်များသတ်မှတ်ရာတွင် မှန်ကန်မှုရှိစေရန်အတွက် ပေါင်းစပ်ဆောင်ရွက်ရန်
* မြစ်ရေအားသောက်သုံးရေအဖြစ်လည်းကောင်း၊ စိုက်ပျိုးရေအဖြစ်လည်းကောင်း တစ်ဆယ့်နှစ်ရာသီ အသုံးချ နိုင်စေရန်အတွက် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ရန်
* နယ်စပ်မြစ်များတွင် ကမ်းပြိုကမ်းစားမှုများမှ ကာကွယ်တားဆီးရန်
* စီမံကိန်းဝင်မြစ်ကူးတံတားကြီးများရေရှည်တည်တံ့ ခိုင်မြဲရေးအတွက် စစ်ဆေးတင်ပြရန်
* ရေထုညစ်ညမ်းမှု မပေါ်ပေါက်စေရေးအတွက်စည်းကမ်းသတ်မှတ်ကွပ်ကဲရန်
* မြစ်ကြောင်းများရေအနက်မြင့်မားလာစေရေးနှင့် ရေယာဉ်များဝန်တင်အလေးချိန် တိုးတက်တင်ဆောင်သွားလာနိုင်စေရန်

## ကိုးကား