open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ကန်တော့ပလ္လင်ဘုရား

•စေတီပုထိုးအမှတ်=၁၆၂၂/၉၃၀−က

ကန်တော့ပလ္လင်ဘုရားသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုဂံတွင် တည်ရှိသော ရှေးဟောင်းဘုရား တစ်ဆူဖြစ်သည်။ ရှေးက ဂေါဓပလ္လင် ဟုလည်းခေါ်သည်။

## သမိုင်း 
ကန်တော့ပလ္လင် ဘုရားသည် ကွမ်းတောင် ပေါက်လိုဏ် လေးဆင့် ဂူဘုရား ဖြစ်ပြီး အေဒီ (၁၂၀၃) တွင် နရပတိစည်သူမင်း တည်ခဲ့သည်။ ဘုရားမပြီးမီ နရပတိစည်သူမင်း အနိစ္စ ရောက်သွားသဖြင့် သားတော် ဇေယျသိင်္ခ ခေါ် နားတောင်းများမင်း က ဆက်လက် တည်ခဲ့ရာ (၂၆) မတ် (၁၂၂၇) တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။

ထိုဂူဘုရားနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အစဉ်အလာစကားရှိ၏။ ဘေးလောင်းတော် ဘိုးလောင်းတော်တို့မှာ မိမိကဲ့သို့ ဘုန်းမကြီးဟု အလောင်းစည်သူမင်းကြီး(၁၁၁၃ - ၁၁၆၃) သည် နှုတ်ဖြင့် ပြစ်မှားမိသဖြင့် မျက်လုံးနှစ်ဖတ် ကွယ်ခဲ့လေသည်။ ဤတွင် ရှေးမင်းတို့၏ အရုပ် ပြုလုပ်ကာ ပန်းပေါက်ပေါက်တို့ဖြင့် ပူဇော်ကန်တော့လေမှ မျက်လုံးပြန်မြင်ရလေ၏။ ကန်တော့ရာ အရပ်သည် ဂေါ်တော်ပလ္လင်( ကန်တော့ပလ္လင်) ဂူဘုရား၏ တည်နေရာဟု ဆိုကြသည်။ 
တဖန် နရပတိစည်သူမင်းသည် စူဠာမဏိဂူဘုရားတည်ရန် အလို့ငှာ လူအများအား ချောက်ကြီးကို အပြင်းအပြ ဖို့စေ၏။ ပံ့သကူမထေရ်လည်း မင်းကြီးကို သတိပေး တားမြစ်လေသည်။ ထိုအခါ မင်းကြီးနှလုံးထောင့်၍ ပံ့သကူမထေရ်ကို ပုဂံပြည်မှ နှင်ထုတ်မိ၏။ ပံ့သကူမထေရ်လည်း သီဟိုဠ်ကူးမည်ဟု ပြင်ဆင်၏။ ထိုအခါ မင်းကြီး နောင်တတရားရကာ ကန်တော့ တောင်းပန်ရလေသည်။ မင်းကြီးကန်တော့ရာ ကန်တော့တောင်းပန်ရလေသည်။ မင်းကြီးကန်တော့ရာ အရပ်တွင် ဂေါ်တော်ပလ္လင် (ကန်တော့ပလ္လင်) ဂူဘုရားကို တည်သည်ဟု ဆိုကြသည်။

## ဗိသုကာ လက်ရာများ 
ကန်တော့ပလ္လင်ဘုရားသည် ပစ္စယာဆင့်များ၊ ထောင့်စေတီများနှင့်တကွ နှစ်ထပ်ဂူဘုရားဖြစ်၏။ အရှေ့ဘက်သို့ မုခ်လှည့်၏။ ကွမ်းတောင်ထက်၌ စေတီပေါက်ထား၏။ ဖိနပ်တော်မှ ငှက်မြတ်နားအထိ ဉာဏ်တော် ပေတစ်ရာ့ရှစ်ဆယ်ခန့် ရှိလေသည်။ ဗိသုကာလက်ရာအားဖြင့်သော် ခံ့ညားလှပေသည်။ 
မုခ်ဝင်သည် စုလစ်တုရင်တို့ဖြင့် တင့်တယ်၏။ အတွင်းဝင်သော် အာရုံခံနှင့် ဂန္ဓကုဋိသို့ ရောက်လိမ့်မည်။ ဂန္ဓကုဋိပတ်လည်တွင် ရုပ်ပွားဆင်းတုတော်များရှိလေသည်။ 
နံရံနှစ်ဖက်မှ ကျဉ်းမြောင်းသော လှေကားနှစ်သွယ်ဖြင့် အထက်ထပ်သို့ တက်ရောက်နိုင်လေသည်။ ထိုအထပ်တွင်လည်း ရုပ်ပွားဆင်းတုများရှိလေသည်။ ထိုအထက်မှ ပုဂံရှုခင်းကို ကြည်ညိုနှစ်သက်ဖွယ်ရာ မြင်နိုင်ပေသည်။ 

ကန်တော့်ပလ္လင်ဘုရားအတွင်းရှိ နံရံများကို ထုံးသုတ်ခဲ့ ကြသဖြင့် ဘုရားရှိ နံရံဆေးရေး ပန်းချီများ ပျက်စီး ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။ ကန်တော့ပလ္လင် ဘုရား၌ မူလက စိန်တန်းများ တစ်လျှောက်တွင် စဉ့်ကွင်းများ အပြည့် ရှိခဲ့သော်လည်း ယခုတွင် စဉ့်ကွင်း အနည်းငယ်သာ တွေ့ရတော့သည်။

ကန်တော့ပလ္လင်ဘုရား၏ အုတ်စီ အုတ်နင်းနှင့် တည်ဆောက်ပုံ ဗိသုကာလက်ရာ အဆင့်အတန်း မြင့်မားသည်။ ဘုရား၏ အပေါ်ထပ်နှင့် အောက်ထပ် ချင်မိတ် တိုးတန်း အောက်ရှိ ဖောင်းလုံးတန်းကို သဲကျောက်များဖြင့် တည်ဆောက် ထားသည်။ ဘုရား၏ ထောင့်များတွင် ကျင်တွယ်ပုံ ထောင့်ချုပ် ကျောက်တုံးများ ထည့်သွင်း ပြုလုပ်ထားသည်။

၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် ထိုဂူဘုရားသည် ငလျင်ဒဏ် ခံခဲ့ရ၏။ ယခုအခါ သက်ဆိုင်ရာတို့က ပြင်ဆင်ထားပြီး ဖြစ်လေသည်။  
## ရုပ်ပုံများ

File:Gawdawpalin Pahto.jpg|ကန်တော့ပလ္လင်ဘုရား
File:Gaw-Daw-Palin Temple.jpg|ကန်တော့ပလ္လင်ဘုရား(ပုဂံ)
File:Gaw-Daw-Palin Stone Inscription.jpg|ဘုရားအဝင်ဝရှိ ဘုရားသမိုင်းအကျဉ်း ကျောက်စာ
File:Gaw-Daw-Palin History.jpg|ဘုရားအတွင်းရှိ ဘုရားသမိုင်းအကျဉ်း
File:Gawdawpalin 1855.jpg|ကန်တော့ပလ္လင်ဘုရား (၁၈၅၅ ခုနှစ်)
File:Kawdawpalin Pagoda.jpg|အပေါက်ဝနေရာတစ်ခု

## ကိုးကား
ထီးလိုမင်းလိုဘုရား

*စေတီပုထိုးအမှတ်=၁၈၁၂/၁၁၁၀
ထီးလိုမင်းလိုဘုရားသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုဂံရှိ ဂူဘုရားတစ်ဆူ ဖြစ်ပြီး ပုဂံ-ညောင်ဦးကားလမ်းဘေးတွင် တည်ရှိလေသည်။ ထီးလိုမင်းလိုဘုရားသည် ကွမ်းတောင်ပေါက်လိုဏ် သုံးဆင့်ဂူဘုရား ဖြစ်ပြီး (၁၈)မတ်(၁၂၀၈) တွင် ဇေယျသိင်္ခ နားတောင်းများမင်း (ထီးလိုမင်းလို) အေဒီ (၁၂၁၁-၁၂၃၁) တည်ခဲ့သည်။ 

## သမိုင်း 
အစဉ်အလာဆိုကြသည်မှာ ဖခမည်းတော် **နရပတိစည်သူ**မင်းသည် နတ်ရွာစံခါးနီး အချိန်တွင် သားတော်များအနက် တစ်ဦးကို နန်းရစေချင်သည်။ သို့ရာတွင် အများကျေနပ်အောင်ဟု သားတော်အားလုံးအလယ်တွင် ထီးဖြူစိုက်ကာ မင်းဖြစ်ထိုက်သူသို့ ထီးဖြူညွတ်စေသတည်းဟု အဓိဋ္ဌာန်သော် သူလိုလားသည့် ​**ဇေယျသိင်္ခ**မင်းသား ဘက်သို့ ထီးဖြူညွတ်လေသည်။ ထိုသို့ ထီးကလည်းလို၊ မင်းကလည်းလို၍ ထီးလိုမင်းလိုမင်းဟူ၍ ခေါ်တွင်ကြသည်ဟု ဆိုသည်။ တဖန် ထီးဖြူညွတ်ရာ၌ ဘုရားတည်ထားရာ ထီးလိုမင်းလို ဘုရားဟု ခေါ်တွင်လေသည်ဟု ဆိုကြသည်။ **နားတောင်းများ** ဟူသော အမည်ကား ကျောက်စာလာ အမည်ဖြစ်သည်။ ထီးလိုမင်းလို ဟူသော ဝေါဟာရမှာ **တိလောကမင်္ဂလာ** (သုံးလောက ကျက်သရေဆောင်) ဟူသော ရှေးမွန်ဘာသာ အရေးအသားကို အဖတ်မှားရာက ထီးလိုမင်းလို ဟူ၍ ဖြစ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

## ဗိသုကာ လက်ရာများ 
**နားတောင်းများ**မင်း သည် ထီးလိုမင်းလိုဘုရား တည်ရာတွင် မိမိ၏ဖခင် **နရပတိစည်သူ** မင်းကြီး တည်ထား ကိုးကွယ်ခဲ့သည့် **စူဠာမဏိ** ဘုရားပုံသဏ္ဌာန် အတိုင်း တည်ခဲ့သည်။ စေတီတော်သည် အရံတံတိုင်းအတွင်း တည်ရှိ၍ အောက်ခြေမှ ကွမ်းတောင်ထိပ်အထိ ဉာဏ်တော်ပေ (၁၅၀) ရှိ၏။ ဘေးတစ်ဖက် တစ်ချက်သည် ပေ (၁၄၀) ကျယ်၏။ လိုဏ်နှစ်ထပ်ရှိ ဂူအကြီးစား ဖြစ်လေသည်။ အာရုံခံခန်းမကြီးသည် အရှေ့ဘက် မျက်နှာမူ၍ အခြားသုံးဖက်တွင် လည်း ပေါင်းကူးမုခ်ခုံး အာရုံခံများ တည်ဆောက်ထားလေသည်။ 

ဂူအတွင်း ဝင်လိုက်သည်နှင့် တင်ပျဉ်ခွေ ဆင်းတုတော် လေးဆူကို လင်းလင်းကျင်းကျင်း ဖူးနိုင်ပေသည်။ ထို့ပြင် ပုဂံသားအချို့က သူတို့၏ မွေးသက္ကရာဇ်များ မပျောက်ပျက်စေရန် နံရံတွင် မင်စာဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်ကို တွေ့နိုင်သည်။ (ဂန္ဓကုဋိ) နံရံတစ်ဖတ်တစ်ချက်ရှိ လှေကားဖြင့် အပေါ်တက်လိုက်သော် ဆင်းတုလေးဆူကို မြင်ရပြန်ဦးမည်။ ထိုအထပ်မှတဆင့် ကွမ်းတောင်အခြေအထိ တက်နိုင်လေသည်။  

ထီးလိုမင်းလို ဘုရားတွင် နံရံဆေးရေး ပန်းချီ၊ အင်္ဂတေ ပန်းတော့လက်ရာ များနှင့် စဉ့်ကွင်း များကို လေ့လာနိုင်သည်။ ထီးလိုမင်းလို ဘုရားအတွင်းရှိ နံရံဆေးရေး ပန်းချီများမှာ ရာသီဥတုဒဏ်နှင့် ပိုးမွှားဒဏ်များကြောင့် ပျက်စီးယိုယွင်း လျက်ရှိသည်။ စင်္ကြန်ပတ်လမ်း ပေါင်းကူး မျက်နှာကျက်တွင် နံရံဆေးရေးပန်းချီ အနည်းငယ်နှင့် ဇာတာခွင်များ ရေးမှတ်ထားသည်ကို တွေ့ရသည်။

ထီးလိုမင်းလို ဘုရား အရှေ့ဘက် အတွင်းမုခ်ခုံး၏ တောင်ဘက် နံရံတွင် ခရစ်(၁၅)ရာစုနှစ်က ရေးထိုးခဲ့သည့် မိဖုရားစော တောကျောင်းနေ သဒ္ဓမ္မဒိဝါကရ မထေရ်၏ ဆုတောင်း မေတ္တာစာ ကမ္ပည်းမင်စာ (၁၄)ကြောင်းရှိသည်။

ထီးလိုမင်းလို ဘုရားတွင် အင်္ဂတေပန်းတော့ လက်ရာများရှိရာ ဘုရားအပြင်ဘက် ချင်မိတ် တိုးတန်း အောက်တွင် ပင့်ထောက်ခံ ထားသော သံကျောက်တုံးတန်းနှင့် ဘီလူး ပန်းဆွဲများ၊ အပေါ်ထပ် လိုဏ်ထောင့် တိုင်ဖုန်းပန်းများ၊ ဘီလူး ပန်းကိုက်နှင့် ခြူးပန်း ခြူးနွယ်များ၊ အဝင်မုခ်ဝရှိ ပန်းဆွဲများ၊ တိုင်ဖုံးပန်းများ၊ ပြတင်းပေါက်တံကဲရှိ အင်္ဂတေပန်း များကို လေ့လာနိုင်သည်။ ထီးလိုမင်းလို ဘုရား၏ အပေါ်ထပ် ပစ္စယာစိန်တန်း များနှင့် အောက်ခြေမှန်ကွက် များ၌ အစိမ်းရောင် အတွင်း အဝါရောင် ထည့်သွင်း ထားသော စဉ့်ကွင်းများဖြင့် တန်ဆာဆင် ထားသည်။ ထီးလိုမင်းလို ဘုရား၏ တိုင်မ နံရံအဆုံးတွင် ခြင်္သေ့ရုပ်ကို ကိုယ်ထည်နှစ်ခွ ဖြင့် တန်ဆာဆင် ထားသည်။

## ကိုးကား
ထွန်းဝေမြင့်

## ထွန်းဝေမြင့် (၁၉၅၆)
- အမည်ရင်း ထွန်းဝေမြင့်။

- တောင်တွင်းကြီး ဇာတိ။

- ၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၅ ရက်ဖွား။

- အခြေခံပညာ အထက်တန်း အောင်မြင်ပြီး ၁၉၇၅ - ၁၉၇၈ ထိ ရန်ကုန် ပန်းချီ ပန်းပုကျောင်းတွင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။

- ၁၉၈၅ ခုထုတ် စံပယ်ဖြူ မဂ္ဂဇင်းတွင် ပါဝင်သော ကဗျာနှင့် ဒဂုန် မဂ္ဂဇင်းတွင် ပါဝင်သော ဝတ္ထုတိုတို့မှာ ပထမဆုံး ပုံနှိပ် စာမူ ဖြစ်သည်။

- ထုတ်ဝေပြီးသော စာအုပ်များမှာ ခေတ်ပေါ်အသံကဗျာများ (၁၉၉၅)၊ တီကောင်နဲ့ စကြဝဠာ ကဗျာများ (၁၉၉၉)၊ ချစ်ခြင်း မေတ္တာတရား ကဗျာများ (၂၀၀၃) တို့ ဖြစ်သည်။

- ယခုအခါ ကဗျာ၊ ဝတ္ထုတို၊ ဆောင်းပါးများ ရေးခြင်း ပန်းချီ၊ ကာတွန်းများ ရေးဆွဲခြင်းများ ပြုလျက်ရှိသည်။

ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ပေလေးပင် သျှင်လေးပါး

မြန်မာသက္ကရာဇ် ၈၀၀-ပြည့်နှစ် အင်းဝခေတ် မိုးညှင်းမင်းတရားလက်ထက်ရောက်လျှင် တောင်တွင်းကြီးမြို့မှ တဘောင်တစ်ခု ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ အဆိုပါတဘောင်မှာ "ဘုရားရှစ်သောင်း၊ လေးထောင်ဆောင်း၍၊ ကိန်းအောင်းစံရန်၊ ဓမ္မခန်သည်၊ သံတောင်ဖြိုးမြင့်၊ စွင့်လိမ့်လေ။ အကိုက်လေးဖော်၊ မြေမှပေါ်သော်၊ ရှင်ကျော်လေးဦး၊ ခူးလိမ့်လေ။ ခူးလည်းခူးလတံ့၊ ကူးလည်းကူးလတံ့၊ မြူးလည်းမြူးလတံ့ "လို့ ဖြစ်သည်။

တဘောင်စကားအရ "အကိုက်လေးဖော်" ဆိုသည်မှာ ပေပင်အစို့အကိုက်လေးစို့ဟုဆိုလိုခြင်းဖြစ်ပြီး ပေဆိုသည်မှာ စာပေကို ဆိုလိုသည့်အတွက် စာပေကျမ်းဂန်တတ်ကျွမ်းသော ရှင်သာမဏေပုဂ္ဂိုလ်ကျော် လေးပါး ပေါ်မည့်အကြောင်း ငှက်ပစ်တောင် ဆရာတော်မှအတိတ်နိမိတ် ကောက်သည်။

မကြာမီ ထိုနှစ်တွင်ပင် တောင်တွင်းကြီးမြို့ မြောက်ဘက်၊ မြို့လုလင်ရွာ၊ သတိုးထမ်းရွာ၊ မကျည်းယောင်ရွာ တို့မှာ ပေစို့ကြီး လေးစို့ မြေကြီးထဲက ပေါ်ထွက်လာ၍ မြို့သူမြို့သားများက "ပေလေးပင်၊ ရှင်လေးပါး" ပေါ်တော့မည်ဟုဆိုပြီး ဝမ်းသာအားရ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုနိမိတ် အတိုင်း ၈၁၅-ခုနှစ်အရောက်တွင် 
* မြို့လုလင်ရွာမှ မောင်ဥက္ကာ (ရှင်ဥတ္တမကျော်)
* မောင်ညို (သျှင်မဟာသီလဝံသ) 
* သတိုးထမ်းရွာမှ ရှင်အုန်းညို နှင့် 
* မကျည်းယောင်ရွာမှ ရှင်ခေမာ

ဟူ၍ ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်လေးပါးကို ပေလေးပင်၊ ရှင်လေးပါး ဟုခေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။

ပေလေးပင် ရှင်လေးပါး-ဆိုသည့် စကားသည် ကိုလိုနီခေတ်ဦးပိုင်းမှ တွေ့ရသော စကားဖြစ်သည်ဟု ဆို၏။ ရှေးက စာတွေထဲတွင် ထိုပုဂ္ဂိုလ်များ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိကို ဖော်ပြရာမှာ ပေလေးပင် ရှင်လေးပါးအကြောင်း မပါပါ။ ထင်ထင်ရှားရှား စတွေ့ရသည်မှာ ၁၉၁၁-ခုနှစ်၊ ဦးအောင်ဆိုသူ မြန်မာပညာရှိကြီး ရေးသားသော ရှင်ဥတ္တမကျော် နှင့် ခုံတော်မောင်ကျဘမ်း စကားစစ်ထိုးခန်း-ဆိုသော ကဝိသေနင်္ဂဗျူဟာကျမ်းမှာ ဖြစ်သည်။

ကဏ္ဍ:အင်းဝခေတ်
ကဏ္ဍ:မြန်မာစာပေ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း
ခင်မြဇင်

## ကိုယ်ရေးအကျဉ်း 
အမည်ရင်း ဌေးဌေးမြင့်။ ဆင်ဖြူကျွန်းတွင် ဦးမြခင်၊ အမိ ဒေါ်လှသောင်းတို့မှ မွေးဖွားသည်။ ၁၉၇၄-၇၅ ခုနှစ်တွင် စီးပွားရေးတက္ကသိုလ် နှစ်လည်မဂ္ဂဇင်း၌ 'တနပ်စာ' ဝတ္ထုတို၊ ၁၉၇၈ ဇွန်လထုတ် မိုးဝေ စာပေ မဂ္ဂဇင်း၌ 'အမေ ဆရာမ' ဝတ္ထုတိုများ ရေးသားခဲ့သည်။ ဝတ္ထုတို စာရေးဆရာမ အဖြစ် ပို၍ ထင်ရှားသည်။ အခြား စာရေးဆရာမများနှင့် တွဲလျက် ဝတ္ထုတို၊ ဝတ္ထုလတ် စာအုပ်များ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ လုံးချင်း နှစ်အုပ် ထွက်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ တက္ကသိုလ် အနုပညာ အသင်း ပန်းချီခန်းမကို အခြေခံသည် ကံ့ကော်ရွာ ပန်းချီ အုပ်စုဝင် ဖြစ်ပြီး အချို့ပွဲများတွင် ပါဝင်ပြသခဲ့သည်။ ဝန်ထမ်းအဖြစ် ၂၄ နှစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ယခုအခါ အလုပ်မှ နုတ်ထွက်ကာ အိမ်ရှင်မ ဘဝတွင် နေထိုင်ပြီး စာရေးခြင်း၊ ပန်းချီဆွဲခြင်းများ လုပ်ကိုင်လျက် ရှိသည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ခင်စောမူ

## ခင်စောမူ (၁၉၁၀ - ၁၉၄၃)
- ၁၉၁၀-ခုနှစ်ဖွား။

- အဖ အရေးပိုင်ကြီး ဦးဖိန်း၊ အမိ ဒေါ်မိမိကြီး။

- မွေးချင်း ၇ ယောက်အနက် ဆဋ္ဌမ သမီး။

- ၁၉၃၃ တွင် ဝိဇ္ဇာ ဂုဏ်ထူးတန်း (မြန်မာစာ) အောင်မြင်ခဲ့။

- ခေတ်စမ်း စာပေခေတ်တွင် ကဗျာများ၊ ဝတ္ထုတိုများ၊ ပုံပြင်များကို ခင်စောမူ၊ မြင့်မာလာ ကလောင် အမည်များဖြင့် ရေးသားခဲ့။

- ၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် ဦးဘတင့် (ICS) နှင့် အိမ်ထောင်ကျခဲ့။

- သမီး စာရေးဆရာမ ဒေါ်ခင်စောတင့်နှင့် သား နေအုပ်တင့် (နေအုပ် - စိန်ပေါလ်) တို့ မွေးဖွားခဲ့။

- ၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် မြောင်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
စေးကန် လိုဏ်ခေါင်း

**စေးကန် လိုဏ်ခေါင်း** (青函トンネル *Seikan Tonneru* or 青函隧道 *Seikan Zuidō*) သည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ရထားသွား လိုဏ်ခေါင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၅၃.၈၅ ကီလိုမီတာ (၃၃.၄၆ မိုင်) ရှည်လျားပြီး ပင်လယ်ကြမ်းပျင်အောက်ရှိ အပိုင်းမှာ ၂၃.၃ ကီလိုမီတာ (၁၄.၅ မိုင်) ရှည်လျားသည်။  သံလမ်းမှာ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အောက် ၂၄၀ မီတာ (၇၉၀ ပေ)၊ ပင်လယ်ကြမ်းပြင်အောက် ၁၄၀ မီတာ (၄၆၀ ပေ) အနက်တွင် တည်ရှိသည်။   စေးကန် လိုဏ်ခေါင်းသည် ဆူဂါ့ရု ရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းသွားကာ ဟွန်ရှူးနှင့် ဟိုကိုင်ဒို ကျွန်းနှစ်ခုကို ဆက်သွယ်ပေးထားပြီး ဟိုကိုင်ဒို ရထားပို့ဆောင်ရေး ကုမ္ပဏီ၏ ကိုင်ကျိုရထားလမ်း၏ တစ်စိပ်တစ်ဒေသ ဖြစ်သည်။

စေးကန် လိုဏ်ခေါင်း၏ ဆောက်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းများကို ၁၉၇၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် စတင်ကာ ၁၉၈၅ ခုနှစ် မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အဆုံးသတ်သည်။ ကိုင်ကျိုရထားလမ်းကို ၁၉၈၈ ခုနှစ် မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ် ပြေးဆွဲသည်။ 

ယူကေနှင့် ပြင်သစ်ကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် ရေလက်ကြား လိုဏ်ခေါင်းသည် ပင်လယ်အောက်အပိုင်း ပိုမိုရှည်လျား သော်လည်း စုစုပေါင်းအလျားအရ စေးကန် လိုဏ်ခေါင်းသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရှည်လျားဆုံးနှင့် အနက်ဆုံး ပင်လယ်အောက် ရထားလမ်း လိုဏ်ခေါင်းဖြစ်သည်။  

## ကိုးကား
ဝယ်လိုအား

ဘောဂဗေဒ ဘာသာရပ်တွင် ဝယ်လိုအားဆိုသည်မှာ တစ်စုံတစ်ခုကို ရရှိရန်အတွက် ဆန္ဒရှိပြီး ထိုအရာကို ရရှိရန်အတွက် တန်ရာတန်ကြေး ပေးနိုင်ခြင်းနှင့် ပေးရန် ဆန္ဒရှိခြင်းကို ခေါ်ဆိုသည်။ ဝယ်လိုအားဆိုသော ဝေါဟာရသည် ကုန်ပစ္စည်းတစ်ခုခုကို အချိန်တစ်ချိန်ချိန်၌ ဝယ်ယူသုံးစွဲနိုင်ခြင်းနှင့် ဝယ်ရန် ဆန္ဒရှိခြင်းကို ညွှန်းဆို ဖော်ပြသည်။

## ဝယ်လိုအား၏ အဆုံးအဖြတ်များ 
ထုတ်ကုန် သို့မဟုတ် ဝန်ဆောင်မှု၏ ဈေးနှုန်းသည် ဝယ်လိုအားအပေါ်တွင် သက်ရောက်သည့် အဓိကအချက်ပင်ဖြစ်သော်လည်း ဝယ်လိုအားကို သတ်မှတ်ပေးသည် အခြားအချက်များစွာလည်း ရှိသေးသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဝယ်ယူသူများ၏ ဝင်ငွေ၊ အမျိုးအစားတူကုန်ပစ္စည်းများ၏ ဈေးနှုန်း၊ ဝယ်ယူသူများ၏ အကြိုက်၊ လူဦးရေဆိုင်ရာအချက်အလက်များနှင့် ကြော်ငြာ၊ ဈေးကွက်မြှင့်တင်ရေး စသည်တို့ဖြစ်သည်။
ရောင်းလိုအား

ဘောဂဗေဒ ပညာရပ်တွင် ရောင်းလိုအားဆိုသည်မှာ ကုန်ပစ္စည်းထုတ်လုပ်သူများမှ သတ်မှတ်ဈေးနှင့် ရောင်းချရန် ဆန္ဒရှိပြီး ရောင်းချနိုင်သော ပစ္စည်းပမာဏကို ဆိုလိုသည်။
စလက်ရှ်

ဆော်လ်ဟတ်ဒ်ဆင်န် (Saul Hudson) ကို ၁၉၆၅ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး သူ၏ စင်ပေါ်တွင် သုံးသော စလက်ရှ် (Slash) ဆိုသော အမည်ဖြင့် လူသိများသည်။ သူသည် အင်္ဂလိပ် ဂီတသမား တစ်ဦးဖြစ်ပြီး မူလက အင်္ဂလန်နိုင်ငံ စတက်ဒ်ဖို့ဒ် ရှိုင်းယားပြည်နယ် စတရုတ်အွန်ထရင့် (Stoke-on-Trent) မြို့တွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။ သူ ကလေးဘဝကပင် သူ၏ မိသားစုသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ကယ်လီဖိုးနီးယား ပြည်နယ်၊ လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့ သို့ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ခဲ့သည်။ စလက်ရှ်သည် Guns N' Roses ဂီတအဖွဲ့တွင် လိဒ်ဂစ်တာ သများ အဖြစ် ၁၉၈၅ မှ ၁၉၉၆ အထိ တီးခတ်ခဲ့သည်။ Guns N' Roses မှ ထွက်ခွာပြီးနောက် စလက်ရှ်သည် Slash's Snakepit အဖွဲ့ကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် Guns N' Roses အဖွဲ့မှ တီးခတ်ဖော်များ ဖြစ်ကြသော ဒဖ်မက်ကာဂန် (Duff McKagan) နှင့် မတ်ဆိုရမ်(Matt Sorum) တို့နှင့် အတူ Velvet Revolver အဖွဲ့ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။

၂၀၀၉ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် တိုင်းမ်မဂ္ဂဇင်းမှ သူ့အား အချိန်တိုင်းအတွက် အကောင်းဆုံး အီလက်ထရစ် ဂစ်တာသမားများ စာရင်း၏ နံပါတ်၂ နေရာတွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။
နရသူ (ပုဂံ)

**နရသူမင်း**သည် အလောင်းစည်သူဘုရင်၏ သားတော်ငယ် ဖြစ်သည်။ နရသူသည် ဘခမည်းတော် အလောင်းစည်သူ မင်းကြီးအား ရွှေဂူကြီးဘုရား‎အတွင်းသို့သွင်းကာ စောင်၊ ခေါင်းအုံးတို့ဖြင့် ဖိညှပ်သတ်ဖြတ်လိုက်သည်။ နရသူသည် ဖခင်အရင်းဖြစ်သူအား လုပ်ကြံ သတ်ဖြတ်သည် သာမက ပုဂံပြည်၏ သာသနာ ဂိုဏ်းချုပ်ကြီး အရှင်ပံ့သကူမထေရ်အား လိမ်လည်လှည့်ဖြား အကာအကွယ်ယူပြီးလျှင် နောင်တော်ကြီး မင်းရှင်စော အား နံနက်တွင် ဘိသိက်သွန်း မင်းတင်မြှောက်ပြီး ညပွဲတော်စာတွင် အဆိပ်ခတ်၍ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ကာ ပုဂံပြည်ထီးနန်းအား အဓမ္မ သိမ်းပိုက်ခြင်း ပြုခဲ့သည်။ သာသနာ ဂိုဏ်းချုပ်ကြီး အရှင်ပံ့သကူမထေရ်သည် ယင်းအပြုအမူအား ကန့်ကွက်ရှုံ့ချသည့် အနေဖြင့် ပုဂံပြည်တွင် ဆက်လက်မနေတော့ပဲ သီဟိုဠ် သို့ ထွက်ခွာသွား လေသည်။ ရဟန်းရှင်လူ ပုဂံပြည်သူများသည် နရသူအား မုန်းတီးရွံရှာကြလေသည်။ ပုဂံသူပုဂံသားများသည် ဤမျှရက်စက်ကြမ်းကြုတ်ပြီး ကောက်ကျစ်စဉ်းလဲသည့် နရသူဘုရင်အား မနှစ်မြို့၍ ရှောင်ကွင်းကြသည်။ နရသူသည် မိမိအား တိုင်းသူပြည်သားများက မလိုမုန်းထားသည်ကို သိရှိရ၍ ပိုမိုပြီး ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်စွာ အုပ်ချုပ်ပြန်သည်။ 

နရသူသည် ဝေသာလီပြည်မှ ဆက်သည့် ကုလားမင်းသမီးကို သတ်သောကြောင့် ကုလားပြည်မှ ဟူးရားဆရာ ရှစ်ယောက်လာ၍ မင်းကြီးအား ဘိသိက်မြှောက်ပေးမည် ဟုဆိုကာ သန်လျက်(ဓားမြှောင်)များနှင့် ထိုးသတ်သောကြောင့် နတ်ရွာစံလေသည်။ ထို့ကြောင့် သမိုင်းတွင် ကုလားကျမင်း ဟူ၍လည်း ခေါ်တွင်သည်။

## အကိုးအကား 
* မှတ်ချက်။ ။ သက္ကရာဇ်များကို ဦးကုလားရေးသော **ရာဇဝင်ချုပ်**စာအုပ်မှ အမှန်ယူ ရေးသားပါသည်။
အကျဉ်းသား

thumb|319x319px
ပြစ်မှုကျူးလွန်သောကြောင့် ထောင်ဒဏ်ကျခံနေရသူများကို အကျဉ်းသားဟုခေါ်သည်။ မိမိ၏ ယုံကြည်ချက်ကြောင့်အကျဉ်းကျနေသူများလည်း ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအကျဉ်းထောင်များ၌ အကျဉ်းသားဦးရေ ၅၀၀၀၀ ခန့်ရှိသည်။ ၎င်းတို့ အနက် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ၂၁၈၃ ဦး ခန့်ရှိကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံ အခြေစိုက် နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကူညီ စောင့်ရှောက် ရေးအသင်း(AAPP)က ဖော်ပြထားသည်။

## ကိုးကား 
* Irrawaddy News
* AAPP
ရောဂါပိုးမွှားများ

**ရောဂါပိုးမွှားများ** (; ) ဆိုသည်မှာ ဇီဝဗေဒ အလိုအားဖြင့် ရောဂါ ကို ဖြစ်ပွားစေတတ်သော အရာများကို ဆိုလိုသည်။
ဆရာဝန်တင်ရွှေ

**ဒေါက်တာတင်ရွှေ** (ကလောင်အမည် **ဆရာဝန်တင်ရွှေ**)သည် အနာကြီးရောဂါနှင့် အပူပိုင်းဆေးပညာ အထူးကု မြန်မာဆရာဝန်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး စာရေးဆရာတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ၁၉၃၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးပါ အမိ ဒေါ်ရှင်ရှင်တို့က မော်လမြိုင်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ 

## ပညာရေး
ငယ်စဉ်က မော်လမြိုင်မြို့၊ စိန်ု့ပက်ထရစ်ကျောင်း၊ မော်လမြိုင် ဥပစာကောလိပ် တို့တွင်ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရန်ကုန် ဆေးတက္ဗသိုလ် (၁)၊ လန်ဒန် တက္ကသိုလ်၊ အမေရိကန်နိုင်ငံ ဂျွန်ဟော့ပကင်း တက္ကသိုလ်တို့တွင် အထက်တန်း ပညာများကို သင်ကြားခဲ့ရသည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် ဆေးကောလိပ်၊ ရန်ကုန်မှ ဆေးပညာဘွဲ့၊ ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန်မှ ကာကွယ်ရေးနှင့် အပူပိုင်းဆေးပညာ ဒီပလိုမာဘွဲ့ (DPTM) နှင့် လန်ဒန်တက္ကသိုလ် School of Hygiene & Tropical Medicine မှ Diploma in Clinical Medicine of Tropics (DCMT) ဘွဲ့၊ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် လန်ဒန်တက္ကသိုလ် School of Hygiene & Tropical Medicine မှပင် PhD ဘွဲ့ နှင့် ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် Royal College of Physicians, Edinburgh မှ FRCP ဘွဲ့များ ရရှိခဲ့သည်။ ထို့ပြင် FACTM (Australia) နှင့် DLSHTM ဘွဲ့များလည်း ချီးမြှင့်ခံရသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဆရာဝန်များ
ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ရွှေ

**ရွှေ** (အင်္ဂလိပ်: **gold**)သည် (နျူကလိယ၌ ပရိုတွန် ၇၉ ခု ပါရှိသည့် အက်တမ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်း၍) အက်တမ်အမှတ်စဉ်-၇၉ ရှိသော သတ္တု ဒြပ်စင် ဖြစ်ပြီး၊ သာမန် အပူချိန်နှင့် (လေ)ဖိအားအောက်တွင် အစိုင်အခဲအဖြစ် တည်ရှိသည့် ဒြပ်သား ဖြစ်သည်။ ဓာတုသင်္ကေတမှာ လက်တင် ဝေါဟာရ (Aurum - တောက်ပသည့် အရုဏ်ဦး) ၏ ထိပ်နှစ်လုံး **Au** ဖြစ်သည်။
သမိုင်းတင်ခေတ်မှ စ၍ လူသားများသည် ရွှေကို အဖိုးတန် လက်ဝတ်ရတနာများ၊ ခွက်၊ ယောက်၊ ပန်းကန်စသည့် လူသုံးကုန်ပစ္စည်းများ အဖြစ် သွန်းလုပ် အသုံးပြုကြပြီး၊ ရွှေကို အပူပေး၍ အရည်ကျိုကာ ပုံသွင်းသည့် အတတ်ကို ရွှေပန်းထိမ်ဟု ခေါ်သည်။ မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှုတွင်မူ စေတီပုထိုးများ၏ ထီးတော်၊ သင်္ကန်းတော်အဖြစ် လည်းကောင်း ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်များအား ရွှေသင်္ကန်း ချရာတွင်လည်းကောင်း အသုံးပြုကြသည်။

ရွှေဝါရောင် ဝင်းလက်တောက်ပသည့် ရွှေသည် သိပ်သည်းဆကြီးပြီး နန်းဆွဲရလွယ်သော ပျော့ပျောင်းသည့် သတ္တုတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ လျှပ်လျှောက် ကောင်းသောကြောင့် ယခုခေတ် ကွန်ပျူတာ၏ မားသားဘုတ်၊ အီလက်ထရွန်းနစ် ပစ္စည်း၏ အိုင်စီပြားတွင် တွင်တွင်ကျယ်ကျယ် အသုံးပြုလာကြသည်။

## တန်ဖိုးထား သတ္ထု
မြန်မာလူမျိုးတို့သည် ရွှေကို မြတ်မြတ်နိုးနိုး တန်ဖိုးထား ဝတ်ဆင်ကြသည်။ လက်ဝတ် လက်စား အဆင်တန်ဆာများ၊ ဆံပင်ထုံးဖွဲ့မှု ပစ္စည်းများ၊ နန်းမှုနန်းရာ အသုံးအဆောင်များ၊ ရွှေဆိုင်းခတ်ခြင်းများ ပြုလုပ်ရုံသာမ၊ မြန်မာတို့အတွက် အထွတ်အမြတ်ထားရာ ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်သော ဘုရားဆင်းတုတော်များ၊ စေတီပုထိုးများမှာ ရွှေကို ရွှေသင်္ကန်းအဖြစ် ကပ်လှူပူဇော်ကြသည်။ ရွှေကို မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်း သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်ရှိ ရှမ်းတဲ၊ ဂဲတောင်၊ ကမ်းပါးနီနှင့် ရမည်းသင်း ရွှေတော စဉ့်ကူးမြို့နယ်မှ နွယ်ရုံ၊စစ်ကိုင်းတိုင်း ​ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်၊ဗန်းမောက်မြို့နယ်၊ ဖောင်းပြင်မြို့နယ်နှင့် ခန္တီးမြို့နယ်
 ကချင်ပြည်နယ် မြစ်ကြီးနားမြို့အနီးရှိ မန်စီ၊ ရှမ်းပြည်နယ် ကလောမြို့နယ်ရှိ ရွှေမင်းဘုံ၊ ပျဉ်းမနားရှိ ကျည်တောင်ခေါမ၊ ဆင်ဖြူတောင်၊မွန်ပြည်နယ် ဘီးလင်း ဒေသတို့မှာ တွေ့ရသည်။

မြန်မာတို့က အခေါက်ရွှေကို ၁၆ ပဲရည်(မီးလင်း၊ အကယ်ဒမီရွှေ)လို့ ခေါ်ပြီး၊ အနောက်တိုင်းမှာ ၂၄ ကာရက်ရွှေလို့ ခေါ်ဝါ်ပါသည်။ ရွှေတစ်ကျပ်သားမှာ ငွေ သို့မဟုတ် ကြေးနီ တစ်ပဲသား ပါဝင်သော ရွှေကို ၁၅ ပဲရည်လို့ ခေါ်ပြီး သုံးပဲသား ပါဝင်သော ရွှေကိုတော့ ၁၃ ပဲရည်လို့ ခေါ်ကြသည်။ ရွှေပန်းထိမ် လုပ်ငန်းသည်လည်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် အဓိက ကဏ္ဍမှာ ပါဝင်သည်။ ရွှေသည် ပုံမှန်အခြေနေမှာ အဝါရောင်ရှိပြီး ပုံသွင်းရအလွယ်ကူဆုံးသော သတ္ထုတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ အသေးစိတ် ခွဲခြမ်း လေ့လာမှုမှာ အနက်ရောင်၊ ပတ္တမြားရောင် သို့မဟုတ် ခရမ်းနုရောင် အဖြစ် ပြောင်းလဲတွေ့ရသည်။ အခြားဒြပ်စင်တွေနှင့် ပေါင်းစပ်ဝတ်ဆင်ပါက အရည်သွေးများ ကျဆင်းသွားသည်။ အပူနှင့် လျှပ်စစ် စီးကူးမှုအားကောင်းသော သတ္ထုတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ဓာတုဗေဒဆိုင်ရာ ဓာတ်ပြုမှုများမှာ ရွှေကို အကောင်းဆုံး ကြားခံပစ္စည်းအဖြစ် အသုံးပြုပါသည်။ ကျန်းမာရေး ဆိုင်ရာ ဆေးလောကတွင်လည်း ရွှေကို ထိုးဆေးဖော်စပ်ကာ လူတို့၏ ခြေဆစ်၊ လက်ဆစ်ရောင် ရောဂါတွေကို ပျောက်ကင်းအောင် ကုသပေးကြသည်။ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၆၀၀၀ လောက် ကတည်းက လူတို့သည် ရွှေကို တန်ဖိုးရှိသော ပစ္စည်းတစ်ခုအဖြစ် သတ္တုတို့၏ဘုရင်ဟု ခေါ်စမှတ် ပြုလာခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ် ဘာသာနှင့် ခေါ်သော Gold သည် Geola မှ ဆင်းသက် လာပြီး အဝါရောင်ဟု အနက်အဓိပ္ပာယ် ရသည်။ ရွှေကို ဒီနေ့အချိန်အထိ မြတ်နိုးမှု၊ တန်ဖိုးထားမှု၊ မက်မောမှု တို့ကတော့ လူတိုင်းမှာ ရှိနေဆဲပင်။

## ကိုးကား
ကုန်စည်

ကုန်စည်ဆိုသည်မှာ ဘောဂဗေဒ ဘာသာရပ်တွင် အသုံးဝင်သည့် မည်သည့် အရာဝတ္ထု သို့မဟုတ် ကုန်ပစ္စည်းကို ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်သည်။

ရုံးအဆောက်အအုံနှင့် စက်ကိရိယာစသည်တို့မှာ စားသုံးသူမှ တိုက်ရိုက်သုံးစွဲ၍ မရသော်လည်း တဆင့် ပြန်လည် ရောင်းချလျှင် တန်ဖိုးရှိသည့် အတွက် ကုန်ပစ္စည်းအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။
ကုန်စည်မှာ အကောင်အထည် ပြ၍ ရနိုင်သော ပစ္စည်းဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ ဆန့်ကျင်ဘက် အကောင်အထည် ပြ၍ မရနိုင်သော ပစ္စည်းကို ဝန်ဆောင်မှု ဟု ခေါ်သည်။

လေကဲ့သို့သော ပစ္စည်းများမှာ အသုံးဝင်သောလည်း အခမဲ့ ရနိုင်သည့် အတွက် အခမဲ့ ကုန်စည်အဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။
ရွှေဖြူ

ရွှေဖြူ (ပလာတီနမ်) သည် အက်တမ်နံပါတ် "78" နှင့် သင်္ကေတမှာ 'Pt" ဖြစ်သော ဓာတုဒြပ်စင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အလွန်သိပ်သည်းပြီး ပျော့ပျောင်း၍ အဖိုးတန် ငွေဖြူအသွင်ပြောင်းသတ္တုဖြစ်သည်။ ၎င်း၏အမည်မှာ စပိန်ဘာသာစကား ပလာတီနာမှ ဆင်းသက်လာပြီး "သေးငယ်သော ငွေပလာတာ" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။

## ကိုးကား
ဝန်ဆောင်မှု

ဘောဂဗေဒ ဘာသာရပ်တွင် ဝန်ဆောင်မှု ဆိုသည်မှာ ကိုင်တွယ် ထိတွေ့၍ မရသော ကုန်စည်ကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝန်ဆောင်မှု ပေးခြင်းဖြင့် စားသုံးသူ ကိုယ်တိုင်ကို ဖြစ်စေ (ဥပမာ ဆံပင်ညှပ်ခြင်း)၊ စာသုံးသူ ပိုင်ဆိုင်သော ပစ္စည်းကို ဖြစ်စေ (ဥပမာ မော်တော်ကားပြင်ခြင်း)၊ စားသုံးသူ ပိုင်ဆိုင်သော ဥစ္စာပစ္စည်းကို (ဥပမာ စတော့ရှယ်ယာများ စီမံခန့်ခွဲခြင်း) ဖြစ်စေ တနည်းတဖုံ ကူညီပံ့ပိုးပေးသည်။
ဖြစ်တန်စွမ်း

ဖြစ်နိုင်ခြေ (probability) သည် သင်္ချာ ဘာသာရပ်၏ အစိတ်အပိုင်း တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဖြစ်နိုင်ခြေသည် ကိစ္စ/အကြောင်းအရာ တစ်ခု၏ ဖြစ်စရာရှိသည့်အရာများထဲမှ အဖြစ်အပျက် တစ်ခု ဖြစ်ပျက်မည် (သို့) ဖြစ်ပျက်နိုင်ခြင်း မရှိ စသည်ကို လေ့လာသော လေ့လာခြင်း ဖြစ်သည်။

ဥပမာအားဖြင့် ပြရလျှင် ဘက်မလိုက်သော (Unbiased) ဒင်္ဂါးပြား တစ်ပြားကို လေထဲသို့ ပစ်မြှောက်၍ ပြန်၍ ကျလာသော အခါတွင် ခေါင်းကျရန် ဖြစ်နိုင်ခြေ တဝက် ပန်းကျရန် အတွက် ဖြစ်နိုင်ခြေ တဝက်ရှိသည်ကို ဖြစ်နိုင်ခြေဖြင့် တွက်ချက် ပြသနိုင်သည်။ အဖြစ်အပျက် (event) တစ်ခု၏ ဖြစ်နိုင်ခြေ (p) ဂဏန်းသည် ၀ နှင့် ၁ ကြားတွင် ရှိသည်။

အကယ်၍ အံစာတုံး တစ်တုံးကို လှိမ့်ပါက ၁ ကျရန် ဖြစ်နိုင်ခြေသည် ၆ပိုင်း ၁ပိုင်း ရှိမည် ဖြစ်သည်။ ၂ ကျရန် အတွက် ဖြစ်နိုင်ခြေမှာလည်း ၆ ပိုင်း ၁ ပိုင်း ရှိမည် ဖြစ်သည်။ အဘယ်ကြောင့် ဆိုသော ၁၊ ၂၊၃၊၄၊၅၊၆ ဂဏန်း အားလုံး ကျရန် အတွက် ဖြစ်နိုင်ခြေမှာ ညီတူညီမျှ ရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
အမျိုးသားမျက်စိဘဏ်

အမျိုးသားမျက်စိဘဏ်(ရန်ကုန်)ကို ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရန်ကုန်နှင့် မန္တလေး နှစ်မျိုးတွင်သာ မျက်စိဘဏ်ရှိသည်။ မျက်စိဘဏ်သည် ဆင်းရဲနွမ်းပါးပြီး ဆေးမကုသနိုင်သော် မျက်ကြည်တိမ် ဝေဒနာရှင်များကို ကူညီကုသပေးသည်။
	မျက်စိဘဏ်သည် မျက်ကြည်လွှာ စုဆောင်းခြင်း၊ စစ်ဆေးခြင်းနှင့် လိုအပ်သော ဆေးရုံများသို့ ဖြန့်ဝေခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ပေးသည်။

## မျက်ကြည်လွှာ အစားထိုးကုသခြင်း 
	မျက်ကြည်လွှာ အစားထိုးကုသခြင်း ဆိုသည်မှာ မျက်စိတစ်လုံးလုံးကို အစားထိုးကုသခြင်း မဟုတ်ပါ။ လူမျက်စိ၏ မျက်ကြည်လွှာကိုသာ အစားထိုး ကုသခြင်းဖြစ်သည်။ မျက်ကြည်လွှာလဲလှယ် ခွဲစိတ်ကုသမှု၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်း အောင်မြင်မှု ရရှိသည်။ မျက်ကြည်လွှာကို မည်သည့်အရွယ်မဆို အစားထိုး ကုသနိုင်သည်။

## မျက်ကြည်လွှာ လှူဒါန်းခြင်း အကြောင်း 
	လူတစ်ဦး၏ မျက်ကြည်လွှာမကောင်းပါက ကွယ်လွန်သွားသူတစ်ဦးလှူဒါန်းခဲ့သည့် မျက်ကြည်လွှာနှင့်သာ အစားထိုးကုသနိုင်သည်။ လူ့မျက်ကြည်လွှာကို အခြားအစားထိုးကုသနိုင်သည့် ပစ္စည်း တီထွင်နိုင်ခြင်း မရှိသေးပေ။
	မျက်ကြည်လွှာကို မျက်ကြည်လွှာ အလှူရှင် ကွယ်လွန်ပြီးနောက်မှ ထုတ်ယူခြင်း ပြုလုပ်သည်။ ကွယ်လွန်ပြီး ၄ နာရီအတွင်း မျက်ကြည်လွှာ အလှူရှင်၏ ကျန်ရစ်သူ မိသားစုက မျက်စိဘဏ်သို့ အကြောင်းကြားပေးရသည်။
	မျက်စိအတွင်းတိမ်ရှိသူ၊ မျက်မှန်တပ်သူ၊ ဆီးချိုရောဂါရှိသူ၊ သွေးတိုးရောဂါရှိသူ၊ အသက်အရွယ်ကြီးသူ(၇၅ နှစ်အောက်) များလည်း မျက်ကြည်လွှာ လှူဒါန်းနိုင်သည်။
	မျက်ကြည်လွှာ လှူဒါန်းရာတွင် မျက်စိတစ်လုံးလုံးကို ထုတ်ယူခြင်း မဟုတ်ပဲ၊ နာရီမှန်ကဲ့သို့သော အပေါ်ယံအလွှာကိုသာ ထုတ်ယူခြင်းဖြစ်သည်။ မျက်ကြည်လွှာလှူဒါန်းခြင်းဖြင့် ကွယ်လွန်သူ၏ မျက်နှာပုံပန်း သဏန် မပျက်စီးနိုင်ပါ။ မျက်တွင်း ဟောက်ပက် ဖြစ်မသွားပါ။ မျက်ကြည်လွှာကို ဘာသာမရွေး၊ လူမျိုးမရွေး အယုတ်အလတ်၊ အမြတ်မရွေး လှူဒါန်းနိုင်သည်။
	မျက်ကြည်လွှာ တစ်စုံပေးလှူခဲ့ခြင်းဖြင့် မျက်ကြည်လွှာ မကောင်းသူနှစ်ဦးအား အလင်းဓာတ်လက်ဆောင်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ လှူဒါန်းခဲ့ခြင်းကြောင့် မျက်စိမမြင်သူ နှစ်ဦး၏ ဘဝကို အမြင်အာရုံပြန်လည်ရစေပြီး လူ့လောကထဲတွင် စိတ်ချမ်းသာစွာနှင့် နေထိုင်သွားစေနိုင်မှာဖြစ်သည်။ မျက်စိလှူဒါန်းခြင်းသည် အလွန့်အလွန်မွန်မြတ်သော အလှူဒါန ဖြစ်သည်။ ကြိုတင်လှူဒါန်းသူ ကွယ်လွန်ပြီးပါက ကျန်ရစ်သူ မိသားစုမှ မျက်စိဘဏ်သို့ အကြောင်းကြားပေးရန် လိုအပ်သည်။

## မျက်စိဘဏ်၏ ဆောင်ပုဒ် 
* မျက်စိလှူကြ၊ မျက်ကြည်ရ ၊ မြတ်သည့် လှူဒါန။

## မျက်စိဘဏ်၏ လိပ်စာ 
* အမျိုးသားမျက်စိဘဏ်(ရန်ကုန်)သည် အမှတ်-၃၀၊ နတ်မောက်လမ်း၊ မျက်စိဆေးရုံ၊ ရန်ကုန်မြို့။ ဖုန်း - ၀၁ - ၅၄၉ ၁၇၁၊ ၅၅၇ ၉၅၆၊ ၅၄၁ ၃၀၆
* အမျိုးသားမျက်စိဘဏ် (မန္တလေး)သည် ၂၃ လမ်း(၈၀ နှင့် ၈၁ လမ်းကြား)၊ မ-န-န-လ ဆေးရုံးကြီး၊ မန္တလေးမြို့။ ဖုန်း - ၀၂ - ၃၉၄၅၀၊ ၀၂ - ၃၁၂၀၀
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျန်းမာရေး
ခရစ္စတီးနား ရိုဆက်တီ

**ခရစ္စတီးနား ရိုဆက်တီ ()**'*  သည် ၁၉ ရာစုတွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၏ အရေးပါဆုံး အမျိုးသမီး ကဗျာဆရာများထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ခရစ္စတီးနား ရိုဆက်တီကို လန်ဒန်မြို့တွင် ၁၈၃၀ ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာ ၅ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။ အင်္ဂလိပ်ခရစ်ယာန်ဂိုဏ်းဝင်(Church of England) ဝင်ဖြစ်သည်။ သူ့ဘဝတွင် ဘာသာတရားကိုင်းရှိုင်းခြင်းသည် အရေးပါသောအခန်းကဏ္ဍမှပါဝင်နေသည်။

ခရစ္စတီးနားသည် ၁၈၄၈ ခုနှစ်တွင် ဂျိမ်းစ်ကော်လင်းဆန်နှင့် စေ့စပ်ခဲ့သော်လည်း ဂျိမ်းစ်ကော်လင်းဆန်သည် ရိုမင်ကက်သလစ်ဘာသာသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်သွားသဖြင့် စေ့စပ်မှု ပျက်ပြားသွားသည်။ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ ကျန်းမာရေးယိုယွင်းမှုကြောင့် အလုပ်မှ အနားယူလိုက်ရသည်။ ခရစ္စတီးနားနှင့် သူ့မိခင်သည် နေ့ကျောင်းတစ်ကျောင်း ဖွင့်လှစ်သော်လည်း တစ်နှစ်ခန့် အကြာတွင် ကျောင်းပိတ်လိုက်ရသည်။ ၁၈၆၀ ပြည့်နှစ် အစောပိုင်းတွင် ချားလိစ်ကေလေ ဆိုသူနှင့် ချစ်မိသော်လည်း ထိုသူသည် ကင်္ခါဝါဒီ(agnostic)တစ်ဦးဖြစ်သောကြောင့်  ခရစ္စတီးနားက လက်ထပ်ရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။

ခရစ္စတီးနားသည် ၁၈၉၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၉ ရက်တွင် ကင်ဆာရောဂါဖြင့်ကွယ်လွန်သည်။

 ဆွဲသော *ခရစ္စတီးနား ရိုဆက်တီ* ၏ပုံတူ]]

(Christina Georgina Rossetti ၏ *"နို့ညှစ်သမ"'' ကဗျာမှဖြစ်သည်)

## ကိုးကားချက်များ
အဲလ်ဖရက် အက်ဒွပ် ဟောက်စ်မန်

အေအီး ဟောက်စ်မန်ကို ၁၈၅၉ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ဝါဆက်စတာရှိုင်းယားတွင် မွေးဖွားသည်။ အောက်စဖို့ တက္ကသိုလ်တွင် ပညာသင်ကြားပြီး ဆယ်နှစ်ကြာ ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ ထို့နောက် လန်ဒန်တက္ကသိုလ်၊ ကင်းဗရစ်ချ်တက္ကသိုလ်တို့တွင် လက်တင်ဘာသာ ပါမောက္ခအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။

ဟောက်စမန်သည် ကဗျာ များအပြားရေးသားခဲ့ရာ When I was one and twenty ကဗျာသည် ထင်ရှားသည်။ ၁၈၉၆ ခုနှစ်တွင် ရေးသားသော A Shropshire Lad သည်လည်း လူသိများသော ကဗျာဖြစ်သည်။

Last Poems (၁၉၂၂)၊ More Poems (၁၉၆၃)၊ Collected Poems (၁၉၄၀) တို့ကိုလည်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

## ကိုးကား
သောမတ်စ် မိုး

thumb|351x351px
အိုင်းရစ် ကဗျာဆရာ၊ အဆိုတော်၊ သီချင်းရေးဆရာ၊ ဖျော်ဖြေရေးသမား တောမတ်စ် မိုး ကို အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ ဒဗ္ဗလင်မြို့တွင် ၁၇၇၉ ခုနှစ်၊ မေ ၂၈ တွင် မွေးဖွားသည်။

ထရီနီတီကော်လိပ်တွင် ပညာသင်သည်။ ဘဲလက်သီချင်းများ ရေးသားသည်။ ၁၈၀၃ ခုနှစ်တွင် ဘာမျူဒါမှ ရေတပ်မတော်ဦးစီးဌာနတွင် မှတ်ပုံတင်အရာရှိအဖြစ် ခန့်အပ် ခြင်းခံရသည်။ အင်္ဂလန်သို့ ပြန်ရောက်သောအခါ အဲလက်ဇဘက် ဘက်ဆီဒိုက် ခေါ် ရုပ်ရှင်မင်းသမီးနှင့် လက်ထပ်သည်။ အသုံးအစွဲကြီးမားမှုကြောင့် အကြွေးတင်၊ အမှုအခင်းဖြစ်ပြီး ပါရီတွင် သွားရောက်နေထိုင်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် အင်္ဂလန်တွင် ပြန်လည်အခြေချကာ အောင်မြင်သော် ဝတ္ထုရေးဆရာ၊ အတ္ထုပ္ပတ္တိရေးဆရာ၊ ကဗျာဆရာ ဖြစ်လာသည်။
	
၁၈၅၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။

ကဏ္ဍ:အိုင်းရစ် စာရေးဆရာများ
ဟင်နရီ ဝါ့စ်ဝါ့သ် လောင်းဖဲလို

ဟင်နရီ ဝါ့စ် ဝါ့သ် လောင်းဖဲလိုသည် ၁၉ ရာစုတွင် လူကြိုက်အများဆုံး အမေရိကန်ကဗျာဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ကလေးကဗျာ အများအပြားအား ရေးသားခဲ့ပြီး စာပေဆိုင်ရာ ပါမောက္ခလည်း ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံ မိန်းပြည်နယ် ပေါ့လ်လန်တွင် ၁၈၀၇ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။ သူ့ဖခင် စတီဖင် လောင်းဖဲလိုးသည် ပေါ့တ်လန်မှ ရှေ့နေဖြစ်သည်။ 

လောင်းဖဲလိုးသည် ငယ်စဉ်ကပင် စာဖတ်ခြင်းကို ဝါသနာထုံပြီး အသက် ၁၃ နှစ်တွင် သူ၏ ပထမဆုံးကဗျာ The Battle of Lovell’s Pond ကို ရေးသည်။ လောင်းဖဲလိုးသည် ဗိုဒင်ကောလိပ်ကျောင်းတွင် ပညာသင်ယူရာ ၁၈ နှစ်အရွယ်တွင် ထိုကောလိပ်မှ ဘွဲ့ထူးဆွတ်ခူးအောင်မြင်ခဲ့၍ ထိုကျောင်း၌ပင် ခေတ်သစ်ဘာသာစကားနှင့် စာပေဆိုင်ရာပါမောက္ခအဖြစ် လုပ်ကိုင်ရန် စကားကမ်းလှမ်းခြင်းခံရသည်။ သို့သော် ချက်ချင်းလက်မခံသေးပဲ ဂျာမနီ၊ ပြင်သစ်၊ စပိန်၊ အီတလီနိုင်ငံများသို့ သွားရောက်၍ ယင်းတို့၏ ဘာသာ စကား၊ စာပေနှင့် အလယ်ခေတ်သမိုင်းတို့ကို လေ့လာဆည်းပူးသည်။ ၁၈၂၉ ခုနှစ် အသက်၂၂ နှစ်အရွယ်တွင် ဗိုဒင်ကောလိပ်တွင် ပါမောက္ခအဖြစ် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်သည်။  ၁၈၃၄ ခုနှစ်၌ ဟားဗဒ်တက္ကသိုလ်တွင် အလားတူရာထူးဖြင့် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။ သို့ရာတွင်အင်္ဂလန်၊ နယ်သာလန်၊ ဂျာမနီ၊ ဆွစ်ဇာ လန်နိုင်ငံများသို့ သွားရောက်၍ ဆက်လက်ပညာဆည်းပူးပြီးနောက် ၁၈၃၆ ခုနှစ်တွင်မှ ထိုရာထူးတွင် စတင်အမှုထမ်းသည်။ လောင်းဖဲလိုးသည် ၁၈၅၄ ခုနှစ်အထိ ၁၇ နှစ်တာမျှအမှုထမ်းခဲ့သည်။ ၁၈၆၈ - ၆၉ ခုနှစ်၌ ဥရောပတိုက်သို့ နောက်ဆုံးအကြိမ်သွားရောက်လည်ပတ်ခဲ့စဉ်က အောက်စဖို့ တက္ကသိုလ်နှင့် ကိမ်းဗရစ်တက္ကသိုလ်များက လောင်းဖဲလိုးအား ဂုဏ်ထူး ဆောင်ဘွဲ့ထူးများ ချီးမြှင့်ခဲ့လေသည်။

၁၈၃၁ ခုနှစ်တွင် မာ့စထရာပေါ်တာနှင့် လက်ထပ်သည်။ လောင်းဖဲလိုးသည် စာပေများလေ့လာဆည်းပူးရန် ဥရောပတိုက်သို့ သွားခဲ့ရာတွင် ဇနီး ဖြစ်သူကိုပါခေါ်သွားရာ၊ ထိုသို့ခရီးသွားစဉ် နယ်သာလန်နိုင်ငံ ရော့တဒမ်း မြို့၌ မေရီပေါ့တာမှာ ဖျားနာ၍ ၁၈၃၅ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ၁၈၃၉ ခုနှစ်တွင် Hyperion ဝတ္ထုနှင့် Voices of the Night ကဗျာစုကို ထုတ်ဝေသည်။ ၁၈၃၉ ခုနှစ် တွင် ဖရန်စစ် အက်ဖဲတန်နှင့် လက်ထပ်သည်။ ၁၈၅၄ ခုနှစ်တွင် The Song of Hiawatha ကဗျာကို ထုတ်ဝေသည်။ လောင်းဖဲလိုး၏ ဒုတိယဇနီးသည် ၁၈၆၁ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်သည်။

လောင်းဖဲလိုး အသက် ၇၅ နှစ်ပြည့်မြောက်သောနေ့တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတစ်ခုလုံး၊ အထူးသဖြင့် စာသင်ကျောင်းများတွင် အထိမ်းအမှတ်ပွဲများပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ လောင်းဖဲလိုးသည် ကင်းဗရစ်ချ်တွင် ခရစ် ၁၈၈၂ ခုနှစ် မတ်လ ၂၄ ရက်နေ့၌ ကွယ်လွန်အနိစ္စရောက်သည်။ လောင်းဖဲလိုးအားဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ဝက်စမင်စတာဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းရှိ စာဆိုရိပ်မြုံဟု ခေါ်ဆိုအပ်သော ကဗျာစာဆိုတို့အတွက် သတ်မှတ် ထားသောထောင့်တွင် လောင်းဖဲလိုး၏ ကိုယ်တစ်ပိုင်းရုပ်လုံးကို ထားရှိပေသည်။

## ကိုးကား
အလင်းတန်းဂျာနယ်

***အလင်းတန်းဂျာနယ်***သည် မြန်မာဘာသာစကားဖြင့် ထုတ်ဝေသည့် မြန်မာစာနယ်ဇင်းများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ *အလင်းတန်းဂျာနယ်*သည် အနုပညာ၊ လူမှုရေးနှင့် မြန်မာစာပေဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများကို ဦးစားပေး ဖော်ပြသည့် ဂျာနယ် တစ်စောင်ဖြစ်သည်။

## အယ်ဒီတာ 
*အလင်းတန်းဂျာနယ်* အယ်ဒီတာချုပ်မှာ ဟင်္သာတမြင့်ငွေ ဖြစ်ပြီး မွမ်းမံတင်ဆက်သူမှာ ဝင်းငြိမ်းဖြစ်သည်။ တာဝန်ခံအယ်ဒီတာမှာ မျိုးမြင့်ညိမ်းဖြစ်ပြီး အယ်ဒီတာမှာ လင်းနိုင်ဦးဖြစ်သည်။ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးမှာ ဦးဇော်ထူးအောင် ဖြစ်သည်။ *အလင်းတန်းဂျာနယ်*အတွက် လိုဂိုဒီဇိုင်းကို ကျော်မင်းမောင်မှ ပြုလုပ်ပေးထားပြီး ထုတ်ဝေသူမှာ ဟင်္သာတမြင့်ငွေ ဖြစ်သည်။ *အလင်းတန်းဂျာနယ်*ကို စီအမ်ပီပုံနှိပ်တိုက်တွင် ပုံနှိပ်ပြီး အပတ်စဉ် တနင်္လာနေ့တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ အလင်းတန်းဂျာနယ်သည် အခန်းအမှတ် ၁၇၊ ၁၅၈-၁၅၉(ပထမထပ်)၊ မဟာဗန္ဓုလပန်းခြံလမ်း၊ ကျောက်တံတားမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်မြို့တွင် တည်ရှိသည်။

## ရပ်နားခြင်း 
အလင်းတန်းဂျာနယ်သည် စောင်ရေကျဆင်းလာမှုကြောင့် ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် ထုတ်ဝေမှု ရပ်နားခဲ့သည်။

## ကိုးကား
မော်ဒန်သတင်းဂျာနယ်

မော်ဒန်သတင်းဂျာနယ်ဆိုသည်မှာ မြန်မာဘာသာစကားဖြင့် ထုတ်ဝေသည့် မြန်မာစာနယ်ဇင်းများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ 
## ဦးစားပေး 
မော်ဒန်သတင်းဂျာနယ်သည် စီးပွားရေးသတင်းများနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများကို ဦးစားပေး ဖော်ပြသည့် ဂျာနယ်တစ်စောင်ဖြစ်သည်။
## အယ်ဒီတာ 
မော်ဒန်သတင်းဂျာနယ် တာဝန်ခံအယ်ဒီတာမှာ ဝေလျှံဖြစ်ပြီး အယ်ဒီတာအဖွဲ့ဝင်များမှာ ဆန်းငြိမ်းသော်၊ ယဉ်ယဉ်ခန့်၊ သင်းသင်းထွေး၊ ရီရီကျော်နှင့် အေးလပြည့်ဝင်းတို့ဖြစ်သည်။ သတင်းထောက်များမှာ အိအိသန်း၊ သန်းနိုင်ဦး၊ စုမြတ်ဝေ၊ အေးသီရိဝင်း၊ ခေါန်ရိန်၊ ပြုံးမို့မိုဇင်၊ ငြိမ်းငြိမ်းပြည့်၊ စုစုလှိုင်၊ သက်စုအောင်၊ ဆုမြတ်မင်းထွေး၊ ချိုရီဦး၊ ကြည်ပြာ၊ ဖြူစင်အောင်သင်း၊ ပန်းမြတ်ဇော်၊ ဇင်သော်၊ သူရ၊ ခင်ဝိုင်းဖြူဖြူ၊ သူဇာ၊ စန်းယုကျော်၊ ဆွေသက်မြင့်၊ ငြိမ်းငြိမ်းစံနှင့် ဇာမဏီဝင်း တို့ဖြစ်သည်။

မော်ဒန်သတင်းဂျာနယ်ကို သန်းထိုက်ရတနာပုံနှိပ်တိုက်တွင် ပုံနှိပ်ပြီး အပတ်စဉ် သောကြာနေ့တိုင်းတွင် ထုတ်ဝေသည်။

မော်ဒန်ဂျာနယ်တိုက်ကို ၅၂ လမ်း(အလယ်)၊ ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်မြို့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊အထက်မြန်မာပြည်ရုံးခွဲကို ၂၉လမ်းနှင့် ၇၂လမ်းထောင့်၊ ချမ်းအေးသာဇံမြို့နယ်၊ မန္တလေးမြို့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
## ကိုးကား
ငွေကြည် (ကာတွန်း)

ကာတွန်းဦးငွေကြည်၏ အမည်ရင်းမှာ  ဦးကြည်လွင် ဖြစ်သည်။ ကာတွန်းမောင်လင်း ဟူသော ကလောင်အမည်ခွဲဖြင့်လည်း ကာတွန်းများ ရေးဆွဲသေးသည်။

၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ မေလ(၂၆)ရက်နေ့တွင်တွင် ရန်ကုန်၌ မွေးဖွားသည်။

၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော် အစိုးရ ပန်းချီကျောင်း (S.S.F.H) မှ ဘွဲ့ရသည်။ ကာတွန်းနှင့် ပန်းချီပညာကို ရန်ကုန်ပန်းချီ၊ ပန်းပုကျောင်းနှင့် ကာတွန်းဦးအောင်ရှိန်တို့ထံတွင် လေ့လာသင်ကြားခဲ့သည်။ 

၁၉၆၄ခုနှစ်တွင် ကျော်ကျော်လွင် အမည်ဖြင့် ကာတွန်းများစတင်ရေးဆွဲခဲ့သည်။  ၁၉၆၉ခုနှစ်မှစတင်ကာ ငွေကြည်အမည်ဖြင့်  ကာတွန်းများ တောက်လျှောက် ဆွဲခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထင်ရှား ကျော်ကြားသော ကာတွန်းဆရာ ဖြစ်သည်။ ၁၉၆၉ ခုနှစ် ၂၀၀၇ နှစ်အတွင်း ပြည်တွင်း အုပ်စုလိုက် ပန်းချီပြပွဲများတွင် ပြသခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ပထမ အကြိမ် တစ်ကိုယ်တော် ပန်းချီပြပွဲကို New Treasure Art Gallery ၌ ပြသခဲ့သည်။ အဓိက နှစ်သက် ရေးဆွဲသော Medium မှာ Oil နှင့် Acrylic ဖြစ်သည်။

၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် ပန်းချီ ပန်းပု ကောင်စီ (ရန်ကုန်) အမှုဆောင်နှင့် ကာတွန်းအဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ ရိုးရာ ပန်းပညာရှင်များ အစည်းအရုံး ဗဟို အမှုဆောင် အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

လက်ရှိတွင် ပန်းချီဆရာ၊ ကာတွန်းဆရာ (Painter, Cartoonist) အဖြစ် ရပ်တည် အသက်မွေး ဝမ်းကြောင်းပြုလျက် ရှိသည်။ စာနယ်ဇင်းများတွင် ကာတွန်းအမြောက်အမြား ရေးဆွဲခဲ့သည်။ ရှုမဝမဂ္ဂဇင်းပါ “လောကကြီးမှာဗျာ”၊ ရွှင်ပြုံးစာစောင်ပါ “မြန်မာ့ရိုးရာဟာသ” ကာတွန်းများမှာ အထူးအောင်မြင်ထင်ရှားသည်။ရုပ်စုံကမ္ဘာလစဉ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ တစ်ကွက်ကာတွန်းများနှင့် ဟာသ ကာတွန်းများကို လုံးချင်းအဖြစ် စုစည်းထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထင်ရှားသော ကာတွန်းဇာတ်ကောင်များမှာ ကမ္ဘာရှား နှင့် ကြောင်စီထူးတို့ ဖြစ်သည်။

အဆိုတော် စည်သူလွင်သည် သားဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
စည်သူလွင်

**စည်သူလွင်**သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ အဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူ၏ အဖေသည် ကာတွန်းဆရာ ဦးငွေကြည် ဖြစ်သည်။

## အစောပိုင်းဘဝ 
စည်သူလွင်ကို ၁၉၇၃ ခုနှစ် မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ကာတွန်းငွေကြည်နှင့် ဒေါ်ကြွယ်တို့၏ တစ်ဦးတည်းသောသား ဖြစ်သည်။

အသက်လေးနှစ်ကျော် အရွယ်တွင် ကမာရွတ် လှည်းတန်းတွင်ကျင်းပသော သီတင်းကျွတ် မီးထွန်းပွဲတော် တေးသရုပ်ဖော် ဖျော်ဖြေပွဲတွင် ဘိုဘိုဟန်၏ သီချင်းနှင့် စတင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး တောင်ဥက္ကလာ၊ ပုဇွန်တောင်စသော မြို့နယ်များ၏ ဖိတ်ကြားချက်ဖြင့် လိုက်လံဖျော်ဖြေခဲ့သည်။

## အနုပညာလမ်းကြောင်း 
၁ဝ တန်း အောင်မြင်ပြီးချိန်တွင် ဦးစောနု သီချင်းဆိုပြိုင်ပွဲ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာမှ ဆုရခွေကို ကိုညီထွဋ်က ကြားသိခဲ့ပြီး ပထမဆုံး စီးရီးတေးစီးရီး ထွက်ရှိခဲ့သည်။

တစ်ကိုယ်တော်စီးရီး မထွက်ခင်ကာလတွင် သင်္ချာမေဂျာ အဓိကဖြင့် တက္ကသိုလ် တက်ရောက်ချိန်တွင်လည်း ကျောင်းပွဲများတွင် ဝါသနာတူ သူငယ်ချင်းများဖြင့် ဖွဲ့ထားသော Rock Devil တီးဝိုင်း၊ ဟာရီကိန်းတီးဝိုင်း စသည့် တီးဝိုင်းများနှင့် သီဆိုဖျော်ဖြေခဲ့သလို အချို့ တီးဝိုင်းများတွင် အတီးသမားတစ်ဦးအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ စည်သူလွင်သည် *ချစ်သူများရဲ့နေ့* စီးရီးဖြင့် အောင်မြင်လာခဲ့ကာ တစ်ကိုယ် တော်ခွေငါးခွေ၊ အမှတ်တရစီးရီးတစ်ခွေနှင့် အတွဲခွေပေါင်းများစွာကို သီဆိုခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ကုန်ပစ္စည်း ကြော်ငြာများ၊ ဗီဒီယိုနှစ်ကားနှင့် *နှုတ်ခမ်းထက်ကဓားသွား* ရုပ်ရှင်တွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
စိန်၊ ဦး (ကာတွန်း)

thumb|ကာတွန်း မောင်စိန်
ကာတွန်းဦးစိန်သည် မြန်မာကာတွန်း ပညာရှင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ကာတွန်းဦးစိန်ကို ရန်ကုန်မြို့တွင် အဖ ဦးဖိုးရန် နှင့် အမိဒေါ်လှတင်တို့မှ ၁၉၂၄-ခုနှစ်၊ ဇွန်လ(၂၄)ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။ ဆယ်တန်းအောင်ပြီးချိန်မှ စ၍ ပန်းချီနှင့် ကာတွန်းများ စတင်ရေးဆွဲခဲ့သည်။ ပန်းချီဦးအုန်းမောင်၊ ပန်းချီဦးငွေကိုင်၊ ပန်းချီဦးဘဉာဏ် တို့ထံတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၅၂-ခုနှစ်တွင် စာပေဗိမာန် မဂ္ဂဇင်း၊ ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်းတို့၌ ပန်းချီ ကာတွန်းများကို စတင်ရေးဆွဲခဲ့သည်။ ပန်းချီ ကာတွန်းနှစ်မျိုးစလုံးကို ရေးနိုင်ပြီး မဂ္ဂဇင်းကာတွန်း ရေးဆွဲရာတွင် အထူးထင်ရှားလှသည်။ 

၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် စာရေးဆရာ တက္ကသိုလ်ထင်ကြီးနှင့် ပူးပေါင်း၍ **ပျူစောထီး** ကာတွန်းရုပ်ရှင်ကားကို ဖန်တီးခဲ့သေးသည်။ 

## ဘဝနိဂုံး 
၁၉၉၄-ခုနှစ် မတ်လ(၆)ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် (၇၀)ရှိပြီ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကျော်၊ ဦး (ရှုမဝ)

ရှုမဝဦးကျော်သည် ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၉၁၀-ခုနှစ်၊ဇန်နဝါရီလ (၁၀)ရက်နေ့၊ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၇၁-ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း (၁)ရက်နေ့တွင် ရွှေတောင်မြို့၊ ကြာနီကန်ရပ်၌ အဖ ဦးဖိုးတုတ်နှင့် အမိ ဒေါ်ရွှေညွန့်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။

## ငယ်ဘဝ 
၁၉၂၄-ခုနှစ်၊ အသက် ၁၄-နှစ်သား အရွယ်တွင် ရွှေတောင်မြို့ နေရှင်နယ် အမျိုးသားကျောင်းမှ ခေတ်ပညာ (၇)တန်းအောင်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ထိုအချိန်၌ မိခင်နှင့် ဖခင်ပါ ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီ ဖြစ်ကာ ကျန်ရစ်သော သားချင်းတစ်စု၏ စီးပွားရေးအခြေအနေမှာလည်း ဆိုးရွားလာခဲ့သဖြင့် ကျောင်းမှ ထွက်ခဲ့ရသည်။ အမျိုးသားကျောင်းမှ ထွက်သောသူသည် အင်္ဂလိပ်အစိုးရကို မလိုလားသူ ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် အစိုးရအမှုထမ်း အလုပ်ကိုလည်း လုပ်ရန် ဝန်လေးခဲ့မိလေသည်။ သို့ဖြင့် ကိုယ်ဒူးကိုယ်ချွန်ရန် ရန်ကုန်မြို့သို့ ထွက်ခွာလာခဲ့သည်။ ၁၉၂၆ ခု၊ စက်တင်ဘာလ ပထမပတ်တွင် ရန်ကုန်မြို့သို့ ခြေချခဲ့သည်။

ကျောင်းသင်ပညာကို အထက်တန်း ကျော်လွန်သည် အထိ သင်ကြားမှု မရရှိခဲ့ရှာသော်လည်း သူ့ဘာသာ ပြင်ပမှ ပညာရေး တိုးတက်မှုအတွက် မြန်မာစာပေနှင့် နိုင်ငံခြားစာပေ ဗဟုသုတများကို အစဉ်မပြတ် လေ့လာကြိုးကုတ် သင်ကြားဆည်းပူးခဲ့သည်။

ငယ်စဉ်ကပင် စာပေ၊ ကဗျာနှင့် ပန်းချီကို အထူးဝါသနာပါခဲ့သည်။ ၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင် 'နေရှင်နယ်ကျော်ကျော်' ကလောင်အမည်ဖြင့် ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်း၌ သူ၏ ပထမဆုံး ကဗျာကို ထည့်သွင်းဖော်ပြခြင်း ခံရသည်။

၁၉၃၂ တွင် မန္တလေးမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ရောက်ရှိခဲ့သေးသည်။ ထိုခေတ်ကာလ အပိုင်းအခြား၌ 'ရဲကျော်' ကလောင် အမည်ဖြင့် လုံးချင်း ဝတ္ထုစာအုပ်များ ရေးသားခဲ့ဖူးသည်။

၁၉၃၆ ခုနှစ်ခန့်တွင် ရန်ကုန်မြို့သို့ ပြန်လည် ရောက်ရှိလာခဲ့ပြန်သည်။

၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် သီတာအေး ပုံနှိပ်စက်နှင့် ရှုမဝစာအုပ်တိုက်ကို တည်ထောင်သည်။ ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်းကို ၁၉၄၇၊ ဇွန်လမှ စတင်၍ တည်းဖြတ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ဤတွင် 'ဇော်ဟိန်း'၊ 'ဖိုးရှုမဝ'၊ 'ရှုမဝဦးကျော်' နှင့် အခြား ကလောင်အမည် အမျိုးမျိုးဖြင့် ဝတ္ထုဆောင်းပါး၊ ကဗျာများကို ရေးသားခဲ့သည်။

၁၉၅၆၊ ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်တွင် ရှုမဝရုပ်ရှင်ကို စတင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။

ကွယ်လွန်သည့် အချိန်အထိ ရုပ်ရှင် ဇာတ်ကားပေါင်း ၁၁ ကားကို ကိုယ်တိုင် ဇာတ်ညွှန်းရေးသား စီစဉ် ညွှန်ကြား ရိုက်ကူးခဲ့သည်။

၁၉၇၄၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့၊ မွန်းလွဲ ၁၂:၃ဝ တွင် ကွယ်လွန် အနိစ္စရောက်ခဲ့သည်။

ကွယ်လွန်ချိန်၌ ဇနီး ဒေါ်ကြည်သန်းနှင့်အတူ သားသမီး ၆ ဦး ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ ရှုမဝ မောင်ဆွေတင့်သည် သားသမီး ၆ယောက်တွင် အကြီးဆုံးသားဖြစ်သည်။

## မောင့်ကျက်သရေ ခေါင်းပေါင်း 
မောင့်ကျက်သရေ ခေါင်းပေါင်းအား တီထွင်သူမှာ ရှုမဝဦးကျော် ပင်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ဇော်မောင် (ကာတွန်း)

၁၉၆ဝ တွင် မန္တလေးတိုင်း အင်းဝအနီးက တံတားဦးမြို့မှာ မွေးဖွား။

- တံတားဦးမှာ ၉ တန်း အထိ ပညာ သင်ကြားခဲ့ပြီး၊ ၁ဝ တန်းကို ပြည်မြို့က အောင်မြင်ခဲ့သည်။

- ပြည် ဒေသကောလိပ်နဲ့ ရန်ကုန် စက်မှု တက္ကသိုလ်တို့ကို တက်ရောက် ပညာ သင်ကြားခဲ့ပြီး၊ B.E. (Civil) ဘွဲ့ရခဲ့သည်။

- ၁၉၈၄ နောက်ပိုင်းမှာ မဂ္ဂဇင်းတွေမှာ ကာတွန်း ရေးဆွဲခဲ့။

- ၁၉၈၉ - ၉ဝ တဝိုက်မှာ လူထု ကြီးပွားရေး စာအုပ်တိုက်ရဲ့ စာအုပ်များက တဆင့် သရုပ်ဖော်ပုံ ရေးဆွဲမှုတွေ လုပ်ကိုင်။

- ၁၉၉၃ မှာ Today Media & Advertising ရဲ့ Graphic Designer အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။

- ၁၉၉၆ မှာ မဂ္ဂဇင်း သရုပ်ဖော် ပန်းချီနယ်ထဲ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။

- ၁၉၉၈ ကစပြီး စာပေလောက စာအုပ်တိုက်ထုတ် စာအုပ်များက တဆင့် လူကြိုက်များတဲ့ စာအုပ် မျက်နှာဖုံး ပန်းချီဆရာ ဖြစ်လာသည်။

- လက်ရှိ အချိန်ပြည့် ပန်းချီ ရေးဆွဲခြင်းနဲ့ ရပ်တည် နေထိုင်လျက် ရှိသည်။

- သီးခြား အနုပညာ ဖန်တီးမှုက မဂ္ဂဇင်းများမှာ ကာတွန်း ရေးဆွဲခြင်း ဖြစ်ပြီး 'ဇော်မောင့် အမှားများ' ကာတွန်း စာအုပ်တွဲက ထင်ရှားသည်။

## ကိုးကား
နေမျိုး (ကာတွန်း)

နေမျိုးသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဝတ္ထုတို၊ ကဗျာ၊ ဆောင်းပါး၊ ကာတွန်းများ ရေးသားသောသူ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ 
နေမျိုးသည် အဖဆိုင်းဆရာကြီး ဦးစိန်တင်ဟန်၊ အမိ ဒေါ်စိန်ရင်တို့မှ ၁၃၂၄ ခုနှစ်၊ တပေါင်းလဆန်း (၁၀)ရက်နေ့ (၁၉၆၃ခုနှစ်)တွင် မန္တလေးမြို့၌ မွေးဖွား၊ မွေးချင်း(၆)ယောက်၌ ဒုတိယသားဖြစ်သည်။

အ .ထ .က (၁၄)၊ မန္တလေးတွင် အထက်တန်း ပညာသင်ယူခဲ့။

၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမြို့ ပန်တျာနှင့် ပန်းချီပန်းပုကျောင်းမှ ပန်းချီပညာကို Commercial Art အထူးပြုအောင်မြင်ခဲ့။

၁၉၉ဝ တွင် မဝင်းမေနှင့် အိမ်ထောင်ကျ၊ သားသမီး (၃)ယောက်ထွန်းကား။

ဟန်သစ်မဂ္ဂဇင်း၌ ဝတ္ထုတို စတင်ရေးသား။ ဝတ္ထုတို၊ ကဗျာ၊ ဆောင်းပါး၊ ကားတွန်းများ ရေးသားလျက်ရှိ။

၄၉၇၊ ပြည်တော်သာ၊ တမ္ပဝတီ၊ မန္တလေးမြို့တွင် နေထိုင်။

## ရေးသားသော စာအုပ်များ 
အအေးလွန်ရာစုနှစ် နှင့် အခြားဝတ္ထုတိုများ

ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကာတွန်းဆရာများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၆၃ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ဟိန်စွန်း (ကာတွန်း)

ဦးဟိန်စွန်းသည် မြန်မာကာတွန်း ပညာရှင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ကာတွန်းဦးဟိန်စွန်းကို မော်လမြိုင်မြို့တွင် အဖ ဦးဟုတ်စိန် နှင့် အမိဒေါ်မြတို့မှ ၁၉၀၂-ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ(၁၉)ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။

## ငယ်ဘဝ 
၁၉၁၈-ခုနှစ်နှင့် ၁၉၁၉-ခုနှစ်တွင် မြန်မာတပြည်လုံး ကျောင်းသားများ ပန်းချီပြိုင်ပွဲများတွင် ပထမဆု၊ ဒုတိယဆုများ ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၂၃-ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်ရှိ တိုင်းမ်(Time) အင်္ဂလိပ် သတင်းစာ ကာတွန်းပြိုင်ပွဲ၌ ပထမဆု ရရှိခဲ့သေးသည်။ ပန်းချီပညာနှင့် ကာတွန်းပညာများကို ပန်းချီဦးဘဇော်နှင့် ကာတွန်း ဦးဘကလေး(ရွှေတလေး)တို့ ထံမှ သင်ကြားခဲ့သည်။ ဘားမားအတ်ကလပ်၌လည်း တက်ရောက်လေ့ကျင့်ခဲ့သည်။

## ကာတွန်းဆရာဘဝ 
ပထမဆုံးဖော်ပြခံရသော လက်ရာမှာ ၁၉၂၃ ခုနှစ်၊ ဘားမားဘွိုင်စာစောင်မှ "အမေနှင့် ငခွေး ကာတွန်းဖြစ်သည်။ အကြံပိုင်သော ငခွေး၊ ကျွန်ုတို့၏ ခေါင်းမာသော ကာတွန်း ကာတွန်းများဖြင့် နာမည်ကျော်ကြားခဲ့သည်။၁၉၂၉-ခုနှစ်၊ ကျောင်းသားဘဝတွင် ပထမဦးဆုံး မြန်မာကာတွန်းရုပ်ရှင် (ဦးကလိန် သီချင်း သရုပ်ဖော်) ကို ရေးဆွဲရိုက်ကူးခဲ့သည်။  ကျောင်းနေဖက် ဦးသိန်း(စာရေးဆရာ ဇဝန) က ကူညီရေးဆွဲပေးခဲ့သည်။ ကာတွန်းဦးဘဂျမ်းနှင့် တွဲ၍ ၁၉၃၄-ခုနှစ်တွင်** ကြက်တောင်ကွ** ကိုလည်းကောင်း၊ ၁၉၃၅-ခုနှစ်တွင် **အသူရာ** ကိုလည်းကောင်း ကားတွန်းရုပ်ရှင်များရေးဆွဲ ရိုက်ကူး ဖန်တီးခဲ့သည်။ 
၁၉၃၉-ခုနှစ်တွင် ပထမဦးဆုံးသော လခစားကာတွန်းဆရာ အဖြစ် မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာမှ ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ စာမဲ့ကာတွန်း အမြောက်အမြား ရေးဆွဲ၍ မြန်မာစာဖတ်ပရိသတ်နှင့် မိတ်ဆက်ပေးခဲ့သည်။ 
## ဘဝနိဂုံး 
၁၉၈၇-ခုနှစ်၊ ဇွန်လ(၃၀)ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ ရွှေဂုံတိုင်၊ ဘဏ်ရိပ်သာတိုက်ခန်း၌ ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက်(၈၅)နှစ် ရှိပြီ ဖြစ်သည်။ 
မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာတွင် ရေးဆွဲခဲ့သော **အကြံပိုင်သော ငခွေး** နှင့် ဂျာနယ်ကျော်တွင် ရေးဆွဲခဲ့သော **ခေါင်းမာသော ကာတွန်းဆရာ** တို့မှာ အထူးထင်ရှားလှသည်။ 

## ကိုးကား
သန်းကြွယ် (ကာတွန်း)

thumb|ကာတွန်း သန်းကြွယ်

ဦးသန်းကြွယ်သည် မြန်မာကာတွန်း ပညာရှင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဦးသန်းကြွယ်ကို လှည်းကူးမြို့တွင် အဖ ဦးဘိုးကြား (ဦးဖိုးကျား) နှင့် အမိဒေါ်ဒေါ်ရှင်တို့မှ ၁၉၂၃-ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ(၁၉)ရက် (သောကြာနေ့)တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း ခုနှစ်ယောက်အနက် တတိယမြောက် သားဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝ
ကာတွန်းသန်းကြွယ်သည် သန်လျင်မြို့၊ မက်သဒစ် အထက်တန်းကျောင်းတွင် နဝမတန်းအထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ဦးသန်းကြွယ်တွင် သင်ဆရာဟူ၍ မရှိဘဲ၊ မြင်ဆရာများသာ ရှိခဲ့သည်။  ပန်းချီပညာဘက်တွင် ဦးဘဉာဏ်၊ ဦးဘလုံကြီး၊ ဦးငွေကိုင်နှင့် ဦးလှမောင်ကြီးတို့ ဖြစ်ပြီး၊ ကာတွန်းပညာဘက်တွင် ဦးဘဂျမ်း၊ အမေရိကန်မှ ဝေါ့လ်ဒစ္စနီ(Walt Disney)နှင့် ဂျင်မီဟက်လို (Jimmy Hatlo)တို့၏ ရေးဟန်များကို အတုယူ ရေးဆွဲခဲ့သည်။ အကိုကြီး သန်လျင်မြဦးရေးသော အနုပညာဆောင်းပါးများအတွက် သရုပ်ဖော်ပုံများ ရေးဆွဲခဲ့သည်။ ကာတွန်းဦးဘဂျမ်း၏ ကာတွန်းများကို ကူးယူရေးဆွဲလေ့ကျင့်ခြင်းဖြင့် ကာတွန်းဆွဲတက်လာသည်။ ဦးသန်းကြွယ်၏ အစောပိုင်းကာတွန်းလက်ရာများသည် ဦးဘဂျမ်း၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးခဲ့သော်လည်း နောင်တွင် ဦးသန်းကြွယ်၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန် ထွက်ပေါ်လာသည်။ 

## ကာတွန်းဆရာဘဝ 
၁၉၅၃-ခုနှစ်တွင် ရွေးကောက်ပွဲကို သရော်သည့် ကာတွန်းများဖြင့် ဟံသာဝတီ သတင်းစာတွင် ပထမဆုံး စတင်ရေးဆွဲခဲ့ပြီး မြန်မာ့အလင်း၊ ဗမာ့ခေတ်၊ ပြည်တော်စိုး၊ ပြည်ထောင်စု၊ နှစ်ဘက်ချွန်၊ ဒီးဒုတ် သတင်းစာများတွင် နိုင်ငံရေးကာတွန်းများ ဆက်လက်ရေးဆွဲခဲ့သည်။ ထို့ပြင် သွေးသောက်၊ မြဝတီ၊ ငွေတာရီ စသော မဂ္ဂဇင်းများတွင် စာမဲ့ကာတွန်း၊ ကလေးဂျာနယ်တွင် ရယ်ရွှင်ဖွယ် ပညာပေးကာတွန်းများလည်း ရေးဆွဲခဲ့သည်။  

မြန်မာ့ရိုးရာ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ပတ်သက်သည့် အရုပ်များကို အဓိကထား၍ ရွေးချယ်ဖန်တီးခဲ့သည်။ လူငယ်များအတွက် မျိုးချစ်စိတ်၊ အမှန်တရားကို မြတ်နိုးသောစိတ်၊ အများအတွက် ကိုယ်ကျိုးစွန့် အနစ်နာခံသော စိတ်တို့ ဖြစ်ပေါ်လာရန် ရုပ်ပြကာတွန်းများကို ဖန်တီးရေးဆွဲခဲ့သည်။ ကာတွန်းများသည် ဒီမိုကရေစီခေတ်၏ ပွင့်လင်းမြင်သာစေသော ပြယုဂ်အဖြစ် ထင်ရှားစေခဲ့သည်။ 

**ဦးတာတီး၊ အင်္ဂါဂြိုဟ်၊ ပေါတာ၊ ဂွစာ၊ ကျော်စွာ၊ ငွေစောနှင့် ဖိုးဝ အပါအဝင် ကာတွန်းဇာတ်ကောင် (၃၀)ခန့်** ဖန်တီးခဲ့သည်။  **ဖိုးဝ** ဇာတ်ကောင်သည် အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်သည်။ ၁၉၆၆-ခုနှစ်တွင် ** ဖိုးဝကာတွန်းရုပ်ရှင်**ကားကို ဖန်တီးခဲ့သေးသည်။ 

ထို့ပြင် မကွယ်လွန်မီ "ပန်းချီဆရာမဟုတ်သော ကမ္ဘာကျော် ပန်းချီဆရာကြီး" ဟူသည့် ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ် ရေးသားခဲ့သည်။ 

## ဘဝနိဂုံး 
၁၉၈၄-ခုနှစ် ဇူလိုင်လ(၁၁)ရက်နေ့တွင် သန်လျင်မြို့ နေအိမ်၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် (၆၁)ရှိပြီ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ခင်မောင် (ဘဏ်)

= ဦးခင်မောင် (ဘဏ်) (၁၉၀၈ - ၁၉၈၃) =

၁၉၀၈ တွင် အဖ ဦးစု၊ အမိဒေါ်မြင့်တို့က ရွှေဘိုခရိုင် တန့်ဆည်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၁၉၃၂ တွင် မန္တလေးဥပစာကောလိပ်မှ အိုင်စီအက်စ် (ICS) တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။

အမေရိကန် ဝါရှင်တန် ပန်းချီကျောင်းမှ လက်မှတ်ရ ဆရာ ဦးလှ (မိတ္ထီလာ) ထံမှ စာပေးစာယူဖြင့် ပန်းချီပညာ သင်ယူခဲ့သည်။

၁၉၃၄ တွင် အင်္ဂလန် ပန်းချီ စာပေးစာယူ သင်တန်းသို့ ဆက်သွယ်၍ ပညာ ဆက်လက် ဆည်းပူးခဲ့သည်။

၁၉၄၆ တွင် ဘီဘီအိုအေ ဘဏ်၌ လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၅၂ တွင် ဘဏ် မန်နေဂျာ အဖြစ် ၁၉၆၄ အထိ ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာမှ ဦးခင်မောင် (ဘဏ်) ဟု ထင်ရှားခဲ့သည်။

၁၉၅၉ တွင် **ပန်းချီကဏ္ဍသစ်** စာအုပ်ကို ရေးသားခဲ့၍ ၁၉၇၉ - ၁၉၈၅ အထိ ပန်းရိုးမ ပြက္ခဒိန်တွင် ပန်းချီကားများ ရေးဆွဲခဲ့သည်။

၁၉၈၃ ဒီဇင်ဘာ ၂ဝ တွင် မန္တလေးမြို့ စိန်ပန်းယာဉ်ပုံရပ်၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
သော်က (ကာတွန်း)

သော်ကသည် မြန်မာကာတွန်း ပညာရှင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ကာတွန်း သော်ကသည် မြောင်းမြမြို့ အဖ ဦးအိမ်ထိုင် နှင့် အမိ ဒေါ်နှင်းနွယ်တို့မှ ၁၉၃၉-ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၁၆)ရက်တွင် မွေးဖွားသည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးတင့်လွင် ဖြစ်သည်။ အသက် ၂၀ အရွယ် ၁၉၅၉-ခုနှစ်တွင် ပေါ်ပြူလာ ကာတွန်းလစဉ် စာစောင်မှ စတင်၍ **တရဲလေး** အမည်ခံကာ ရေးဆွဲခဲ့သည်။ 

လက်ဦးဆရာမှာ မြောင်းမြမြို့၊ ဟိုက်စကူးကျောင်း ပုံဆွဲဆရာ ဝေလျှံစိန် ဖြစ်သည်။ ကာတွန်းပညာကို ဦးပေါမြ၊ ကာတွန်းအောင်ရှိန်‎ တို့ထံတွင် သင်ယူခဲ့သည်။ 

လျှို့ဝှက်သဲဖို မဂ္ဂဇင်းမှ စ၍ ရှုမဝ ရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်း၊ ပေဖူးလွှာ၊ သပြေ၊ ချယ်ရီ မဂ္ဂဇင်းတို့တွင် ရေးဆွဲခဲ့သည်။ ဦးသော်က၏ **အရိုင်း** ဇာတ်ကောင်မှာ ကာတွန်းရုပ်စုံ လောကတွင် အထူးအောင်မြင် ကျော်ကြားသည်။ 

၎င်းတို့အနက် "အမေ"ဟူသော ရုပ်ပြစာအုပ် သည်အကြိမ်ပေါင်းများစွာ ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေရသော စာအုပ်အဖြစ်သာမက နိုင်ငံခြားဘာသာသို့ပင် ပြန်ဆိုထုတ်ဝေခြင်းခံရသည်။ 
ကာတွန်းသော်က နောက်ထပ်ထင်ရှားသော ရုပ်ပြစာအုပ်သည် ချစ်လွန်းသူအမည်ရှိ ခွေး⁣ဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။ ၎င်းကို မူလက ချယ်ရီ မဂ္ဂဇင်းတွင် အခန်းဆက်ရေးဆွဲခဲ့သည်။ နောက်မှစာအုပ်အဖြစ် စုပေါင်းထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုစာအုပ်သည်လည်း စောင်ရေများစွာ ရိုက်နှိပ် ထုတ်ဝေရသော စာအုပ်အဖြစ် မြန်မာကာတွန်းလောက တွင်ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။

ကာတွန်းသော်က သည် မဂ္ဂဇင်းများတွင် ကာတွန်းရေးဆွဲသောအခါ ထိုမဂ္ဂဇင်းနှင့် လိုက်ဖက်ညီသော အမည်နာမပေး၍ ရေးဆွဲလေ့ရှိသည်။ ဥပမာ ရှုမဝမဂ္ဂဇင်းတွင် ရေးဆွဲသောအခါ မေရှုမဝဟူသောအမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင် အမည်ပေး၍ ရေးဆွဲလေ့ရှိသည်။

ကာတွန်းသော်ကသည် ကာတွန်းပညာနှင့် ပတ်သက်၍လည်းကောင်း၊ လူမှုရေး၊ အနုပညာရေးနှင့် ပတ်သက်၍လည်းကောင်း မိမိပတ်ဝန်းကျင်မှ လူများနှင့် ရင်းနှီးခင်မင်စွာပေါင်းသင်းဆက်ဆံလေ့ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ပတ်ဝန်းကျင်မှ အရွယ်စုံလူများက ကာတွန်းသော်က ဟုဆိုလျှင် ချစ်ခင်လေးစားကြသည်။ စာနယ်ဇင်း စာမျက်နှာ များတွင် ကာတွန်းဆရာ သော်ကအကြောင်းဆိုလျှင် စာရေးဆရာ၊ ပန်းချီဆရာ၊ ကာတွန်းဆရာ၊ စာအုပ်ထုတ်ဝေသူ တို့က တခုတ်တရဝေဝေဆာဆာရေးဖွဲ့ကြသည်။

## ဘဝနိဂုံး 
၂၀ဝ၅ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ(၂၉)ရက်နေ့၌ မြောက်ဥက္ကလာပ ဆေးရုံကြီးတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

## အထိမ်းအမှတ်ပွဲ 
ကွယ်လွန်သူ ကာတွန်းဆရာကြီးဦးသော်က အမှတ်တရပြပွဲကို ၂၀၁၂ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နေ့မှ ၃၁ ရက်နေ့အထိ ရန်ကုန်မြို့ ယောမင်းကြီးလမ်း (ယောက်လမ်း) ရှိ Gallery 65 တွင် ပြသခဲ့သည်။

ယင်းပြပွဲကို အော်ပီကျယ်က ဦးဆောင် ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ကာတွန်းဝင်းအောင်တို့က ဝိုင်းဝန်း ပံ့ပိုးပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ 

ပြပွဲတွင် ကာတွန်းဦးသော်က၏ ရေဆေးကာတွန်းမူရင်းလက်ရာများ၊ လူကြိုက် များခဲ့သော အရိုင်းကာတွန်းစာအုပ် မူရင်းလက်ရာများ၊ ပုံကြမ်းအဆင့်ဆင့်ရေး ဆွဲခဲ့သောလက်ရာများ၊ မဂ္ဂဇင်းကာတွန်းများ၊ လစဉ်အခန်းဆက်ရေးဆွဲခဲ့သော ချက်ကြီးနှင့် အက်စ်အီး၊ ဆားပုလင်းကင်းကောင်၊ ချစ်သွေးနီ အပါအဝင် မူရင်း လက်ရာများ၊ ဖန်တီးရေးဆွဲခဲ့သော နာမည်ကြီးကြော်ငြာမူရင်းလက်ရာများ၊ ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များကို ပြသထားခဲ့သည်။ 

အရိုင်းကိုချစ်သည့်သူများအလွမ်းပြေစေရန်၊ ကာတွန်းဦးသော်က၏ မူရင်းလက်ရာများကို တန်ဖိုးထားသူများ သိမ်းဆည်းထားနိုင်ရန်၊ ကာတွန်း ဝါသနာပါသူများ ပညာယူနိုင်ရန် ရည်ရွယ်ကျင်းပခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
ကောဏ္ဍညဘုရား

ကောဏ္ဍည ဘုရားရှင်သည် ဒီပင်္ကရာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန် စံလွန်တော်မူပြီးနောက် ကမ္ဘာအသင်္ချေ အလွန်တွင် ပွင့်တော်မူသည်  ကမ္ဘာမှာ သာရကမ္ဘာဖြစ်၍၎င်းဘုရား တဆူဘည်းသာ ပွင့်တော်မူသည် ။ ၂၈-ဆူတွင် ၅-ဆူမြောက် ဘုရားဖြစ်သည် (စရိယာ၊ဋ္ဌ၊၁၅)။ ဂေါတမဘုရားကို ဗျာဒိတ်ပေးတော်မူသော ဘုရား ၂၄-ဆူတွင် ၂-ဆူမြောက် ဖြစ်သည် ။ အနှစ်တသိန်းတမ်းတွင် ပွင့်တော်မူသည် ။ 

ခမည်းတော်မှာ ရမ္မဝတီမြို့၌ နန်းစိုက် စိုးစံတော်မူသော သုနန္ဒမင်းဖြစ်၍ မယ်တော်မှာ သုဇာတာမိဖုရားဖြစ်သည်။ ကောဏ္ဍည ဘုရားလောင်း ပဋိသန္ဓေနေသောအခါ ၃၂-ပါးသော ပြာဋိဟာတို့ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်လာကြသည် ။ ဆယ်လစေ့သောအခါ ဖွားမြင်တော်မူသည်။ အနွယ်ကိုစွဲ၍ ကောဏ္ဍညဟု အမည်မှည့်ကြသည်။ အနှစ် တသောင်းကာလပတ်လုံး ရာမ, သုရာမ, သုဘ  မည်သော ရွှေနန်းပြာသာဒ် ၃-ဆောင်၌ ရုစိဒေဝီမိဖုရား အမှူးရှိသော မောင်းမပေါင်း ၃-သိန်းခြံရံလျက် ထီးနန်း စိုးစံတော်မူသည်။ -၌ သုစိ, သုရုစိ, သုဘဟု ပြာသာဒ် ၃-ဆောင် အမည် လာသည်။ ရုစိဒေဝီမိဖုရားကြီးမှ ဝိဇိတသေနမည်သော သားတော် ဖွားမြင်သောအခါ ကောဏ္ဍည ဘုရားလောင်းသည် သူအို သူနာ, သူသေ, ရဟန်းဟုဆိုအပ်သော နိမိတ် ၄-ပါးမြင်၍ အာဇာနည် မြင်းကသော ရထားကို စီးလျက် တောထွက် ရဟန်းပြုတော်မူသည်။ ဆယ်ကုဋေသော လူတို့လည်းကောဏ္ဍည ဘုရားလောင်းနှင့်အတူ ရဟန်းပြုကြသည်။ 

ဆယ်လပတ်လုံး “ပဓာနစရိယာ”ခေါ် ဒုက္ကရစရိယာ (သာမန်လူတို့ ကျင့်နိုင်ခဲသော အကျင့်) ကျင့်တော်မူ၍ ကဆုန်လပြည့်နေ့၌ သုနန္ဒရွာနေ ယသောဓရာမည်သော သူဌေးသမီး လှူဒါန်းသော နို့ဃနာဆွမ်းကို ဘုဉ်းပေးတော်မူပြီးလျှင် ထိုအရပ်ရှိ အင်ကြင်းတောအတွင်းမှာပင် နေ့သန့်စင်(နေခို)တော်မူသည်။ ညချမ်းအချိန်၌ သုနန္ဒကတက္ကတွန်း လှူသော မြက်ရှစ်ဆုပ်ကို (ပလ္လင်အလို့ငှါ) ခံယူတော်မူ၍ ထိုမြက်ရှစ်ဆုပ်ကို ဖြန့်ခင်းအပ်သော ပလ္လင်ထက်၌ပင် ဘုရားအဖြစ်သို့ရောက်တော်မူသည်။ ဗောဓိပင်မှာ သာလကလျာဏီပင် ဖြစ်သည်။ (ဤအပင်ကို ကြောင်လျှာပင်ဟူ၍၎င်း နံဘဲ-နဘဲ–ပင်ဟူ၍၎င်း ပြန်ဆိုကြသည်။) 

မိမိနှင့်အတူ ရဟန်းပြုကြသော နောက်လိုက်ရဟန်း ၁၀-ကုဋေကို အရုန္ဓဝတီ (အမရဝတီ-သီ,ဣမူကွဲ) မြို့အနီး ဒေဝဝန ခေါ် နတ်သစ်ပင်တော၌ ဓမ္မစကြာတရားဦးကို ဟောတော်မူသည်။ ထိုတရားပွဲ၌ ရဟန်း-၁၀-ကုဋေနှင့် တကွ နတ်လူ ကုဋေ တသိန်း သစ္စာလေးပါးတရား သိမြင်၍ ကျွတ်တမ်းဝင် ကြသည်။ ဘုရားရှင်၏ အရပ်တော်မှာ ၂၈-တောင်ရှိသည်။ အဂ္ဂသာဝက ၂-ပါးမှာ ဘဒ္ဒ နှင့် သုဘဒ္ဒဖြစ်၍ အဂ္ဂသာဝိကာ ၂-ပါးမှာ တိဿာနှင့်ဥပတိဿာ ဖြစ်ကြသည်။ ဥပဋ္ဌက = အလုပ်အကျွေးမှာ အနုရုဒ္ဓဖြစ်သည်။ အဂ္ဂုပဋ္ဌက = မြတ်သော အလုပ်အကျွေးဒါယကာများမှာ သောဏနှင့် ဥပသောဏဖြစ်၍ အဂ္ဂုပဋ္ဌိကာ = မြတ်သော အလုပ်အကျွေး ဒါယိ ကာမများမှာ နန္ဒာနှင့် သိရိမာ ဖြစ်ကြသည်  
### ၅။ ကောဏ္ဍည -ဘုရားရှိခိုး+ဆုတောင်းဂါထာ
* ကောဏ္ဍညော ဇိတမာရောယော၊ ပဗောဓကော မဟာဇနံ၊  
* ကောဝိဒတ္တာဝဟံ သတ္တေ၊ ဝန္ဒေ သော ဒေတု မေဇယံ။ 

* ကောဏ္ဍညဗုဒ္ဓဝင်ကို ကြည့်ပါ။
* ကောဏ္ဍညဘုရားရှင်ကို ကြည့်ပါ။
### ကျမ်းကိုး
ဒီပင်္ကရာဘုရား

ဤကမ္ဘာမှ နောက်ပြန်ရေတွက်သော် လေးအသင်္ချေနှင့် ကမ္ဘာတသိန်းထက်၌ သာရမဏ္ဍကမ္ဘာတွင် ပွင့်တော်မူကြသော တ. မေ. သ. ဒီ-ဘုရားလေးဆူတို့တွင် နောက်ဆုံးလေးဆူမြောက်မှာ ဒီပင်္ကရာဘုရား ဖြစ်သည်။ 
### ဖြစ်တော်စဉ်
သရဏင်္ကရာဘုရား ပွင့်ပြီးနောက် အာယုဟာယန ဆုပ်ကပ်ဖြစ်သော အန္တရကပ်တစ်ခု၌ လူတို့၏ သက်တမ်း အနှစ် (၁၀၀,၀၀၀) တစ်သိန်းတမ်းကာလ၌ တုသိတာနတ်ပြည်မှ လူတို့ပြည် ရမ္မဝတီမြို့ သုဒေဝမင်းကြီးနှင့် သုမေဓာမိဖုရားကြီးတို့မှ
ဖွားမြင်သော သားရတနာ မင်းသားတစ်ပါးဖြစ်သည်။ 

အလောင်းတော်မင်းသား အရွယ်ရောက်လျှင်
ပဒုမာမင်းသမီးနှင့် ထိမ်းမြား၍ ရွှေနန်းစည်းစိမ်ကို
နှစ်ပေါင်း (၁၀,ဝဝဝ) တစ်သောင်း
စိုးစံခံစားတော်မူသည်။ ကြင်ယာတော် ပဒုမာ မင်းသမီးမှ သားတော် ဥသဘက္ခန္ဓကို မွေးဖွားပြီးနောက် ဥယျာဉ်တော်ထွက်ရာတွင် သူအို၊ သူနာ၊ သူသေ ဟူသော နိမိတ်ကြီးသုံးပါးကို တွေ့မြင်ကာ
ထိတ်လန့်မှု သံဝေဂရ၍
တောထွက်တော်မူသည်။ ဒုက္ကရစရိယာ အကျင့်ကို (၁၀) ဆယ်လ ကျင့်တော်မူ၍ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကို ရကာ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘုရား စင်စစ် ဖြစ်တော်မူသည်။ သီတင်းသုံးမှီရာ ဗောဓိပင်မှာ ပိပ္ဖလိရုက္ခ ညောင်ကြတ်ပင်ဖြစ်သည်။

### တပည့်သာဝကများ
* အဂ္ဂသာဝက တပည့်ကြီးများမှာ- လက်ျာတော်ရံ ရှင်သုမင်္ဂလထေရ်၊ လက်ဝဲတော်ရံ ရှင်တိဿထေရ် နှစ်ပါးဖြစ်ကြသည်။  
* အနီးကပ် လုပ်ကျွေးသောရဟန်းကား ရှင်သာဂတထေရ် ဖြစ်သည်။  
* အဂ္ဂသာဝိကာ အမြတ်ဆုံးတပည့်မကြီးနှစ်ပါးမှာ-လက်ျာတော်ရံ ရှင်မ နန္ဒထေရီ၊ လက်ဝဲတော်ရံ ရှင်မ သုနန္ဒာထေရီ တို့ဖြစ်ကြသည်။ 

အရပ်တော်မှာ အတောင် (၈၀) ရှိ၍၊ ရောင်ခြည်တော်ကား (၁၂) ယူဇနာ တိုင်တိုင် ထွန်းလင်း၏။

### ဂေါတမဘုရားအလောင်း
ဒီပင်္ကရာမြတ်စွာဘုရားသည် ရမ္မဝတီမြို့တွင်းသို့ ရဟန္တာပေါင်းခြံရံကာ ဆွမ်းခံကြွတော်မူစဉ် ကျွန်ုပ်တို့၏ ဂေါတမမြတ်ဘုရားအလောင်းတော် သုမေဓာရသေ့သည် ရွှံ့ညွန်ဗွက်တွင် ဘုရားရှင် ချမ်းသာစွာ ကြွနိုင်စေရန် မိမိခန္ဓာကိုယ်ကို
တံတားခင်းပေးသည်။ ဒီပင်္ကရာ မြတ်စွာဘုရားကား ဤရသေ့ သူမွန်သည် ဤသာရမဏ္ဍကမ္ဘာမှ လေးအသင်္ချေနှင့် ကမ္ဘာတစ်သိန်းတို့ကို လွန်သော ဘဒ္ဒကမ္ဘာ၌ ဂေါတမအမည်ရှိသော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘုရားစင်စစ် ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု နိယတဗျာဒိတ်စကားကို မိန့်ကြားတော်မူသည်။ 

ဒီပင်္ကရာ မြတ်စွာဘုရားသည် ဝေနေယျသတ္တဝါ အများတို့အား တရားရေအေးတိုက်ကျွေး ဟောချွတ်တော်မူခြင်းဟူသော ဗုဒ္ဓကိစ္စကို ဆောင်ရွက်ခြင်း ကိစ္စပြီးပြည့်စုံသည်။ ဗုဒ္ဓဓမ္မတာအတိုင်း ထိုအချိန်လူ့သက်တမ်း၏ ၅ပုံ၄ပုံအရောက် သက်တော် အနှစ် (၈၀,ဝဝဝ) ရှစ်သောင်းရှိသောအခါ နန္ဒာမ ဥယျာဉ်တော်၌ ပရိနိဗ္ဗာန်ဝင်စံတော်မူသည်။ . . .

### ၄။ ဒီပင်္ကရာ-ဘုရားရှိခိုး+ဆုတောင်းဂါထာ
* ဒီပင်္ကရော ကရော ဒီပံ နရာသဘောတမောပဟံ။ 
* ဒီပံ ဝီရဇံ ဝန္ဒေ၊ သော မေ ဒေတု ဇိနော ဇယံ။
* ဒီပင်္ကရာဗုဒ္ဓဝင်ကို ကြည့်ပါ။
* ဒီပင်္ကရာဘုရားရှင်ကို ကြည့်ပါ။
### ကျမ်းကိုး