အကုသလကမ္မပထတရား

**အကုသလကမ္မပထတရား** ဟူသည်မှာ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကို ဖြစ်ပေါ်စေတတ်သည့် ဒုက္ခ၏အကြောင်းရင်းဖြစ်သော သမုဒယသစ္စာ နယ်ပယ်တွင် ပါဝင်သည့် ယုတ်မာသော အကျင့်တရားများ ဖြစ်သည်။ ဤတရားတို့သည် သတ္တဝါတို့အား အပါယ်လေးဘုံသို့ ရောက်စေနိုင်သည့် အစွမ်း (ဇနကသတ္တိ) ရှိသော အကုသိုလ်စေတနာများ ဖြစ်ကြသည်။  

### အကုသလကမ္မပထတရား အမျိုးအစားများ
အကုသလကမ္မပထတရား (၁၀) ပါးကို ဖြစ်ပေါ်ရာ ဒွါရ (တံခါး) အလိုက် အုပ်စု (၃) စု ခွဲခြားထားသည် -

**၁။ ကာယကံ (ကိုယ်ဖြင့်ပြုသော အမှု) - ၃ ပါး**
*   **ပါဏာတိပါတ** - သူ့အသက်ကို သတ်ခြင်း။
*   **အဒိန္နာဒါန** - သူ့ဥစ္စာကို ခိုးယူခြင်း။
*   **ကာမေသုမိစ္ဆာစာရ** - ကာမဂုဏ်တို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်ခြင်း။

**၂။ ဝစီကံ (နှုတ်ဖြင့်ပြုသော အမှု) - ၄ ပါး**
*   **မုသာဝါဒ** - လိမ်ညာပြောဆိုခြင်း။
*   **ပိသုဏဝါစာ** - ကုန်းတိုက်စကား ပြောဆိုခြင်း။
*   **ဖရုသဝါစာ** - ကြမ်းကြုတ်သောစကား ပြောဆိုခြင်း။
*   **သမ္ဖပ္ပလာပဝါစာ** - အကျိုးမရှိသော ပြိန်ဖျင်းသောစကား ပြောဆိုခြင်း။

**၃။ မနောကံ (စိတ်ဖြင့်ပြုသော အမှု) - ၃ ပါး**
*   **အဘိဇ္ဈာ** - သူတပါးစည်းစိမ်ကို မိမိဥစ္စာဖြစ်လိုခြင်း။
*   **ဗျာပါဒ** - သူတပါး စီးပွားပျက်စီးကြောင်း ကြံစည်ခြင်း။
*   **မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ** - ဖောက်ပြန်မှားယွင်းသော အယူရှိခြင်း။

### အကုသိုလ်မူလတရားများနှင့် ဆက်စပ်မှု
အကုသလကမ္မပထတရားများသည် အောက်ပါ အကုသိုလ်မူလတရားများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ကြသည် -
*   **ဒေါသမူကြောင့်ဖြစ်သော တရားများ:** ပါဏာတိပါတ၊ ဖရုသဝါစာ၊ ဗျာပါဒ။
*   **လောဘမူကြောင့်ဖြစ်သော တရားများ:** ကာမေသုမိစ္ဆာစာရ၊ အဘိဇ္ဈာ၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ။
*   **လောဘမူနှင့် ဒေါသမူ နှစ်မျိုးလုံးကြောင့်ဖြစ်သော တရားများ:** အဒိန္နာဒါန၊ မုသာဝါဒ၊ ပိသုဏဝါစာ၊ သမ္ဖပ္ပလာပဝါစာ။
*   မှတ်ချက် - အဆိုပါတရားများ ဖြစ်ပေါ်ရာတွင် မောဟမူလသည်လည်း အခြေခံအဖြစ် ပါဝင်သည်။

### ဒုစရိုက်နှင့် ကမ္မပထ ကွဲပြားချက်
ဤ (၁၀) ပါးကို ဒုစရိုက် (၁၀) ပါး ဟုလည်း ခေါ်ဝေါ်သည်။ သို့သော် အင်္ဂါပြည့်စုံမှသာ "ကမ္မပထ" ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်ပြီး၊ အင်္ဂါမပြည့်စုံပါက "ဒုစရိုက်" မျှသာ ဖြစ်သည်။ ကမ္မပထမြောက်သော အကုသိုလ်သည်သာ သတ္တဝါတို့အား အပါယ်သို့ ပို့ဆောင်နိုင်သော အစွမ်းရှိသည်။

### အကုသလကမ္မပထ တစ်ပါးချင်းစီ၏ အင်္ဂါများ
အကုသိုလ်တစ်ခုခုကို ပြုလုပ်ရာတွင် အောက်ပါအင်္ဂါရပ်များ ပြည့်စုံမှသာ ကမ္မပထမြောက်သည် -

*   **ပါဏာတိပါတ (၅ ပါး):** သတ္တဝါဖြစ်ခြင်း၊ သတ္တဝါဟုသိခြင်း၊ သေစေလိုသောစိတ်ရှိခြင်း၊ လုံ့လပြုခြင်း၊ ထိုလုံ့လကြောင့် သေခြင်း။
*   **အဒိန္နာဒါန (၅ ပါး):** သူတပါးပိုင်ဖြစ်ခြင်း၊ သူတပါးပိုင်ဟုသိခြင်း၊ ခိုးလိုသောစိတ်ရှိခြင်း၊ လုံ့လပြုခြင်း၊ ထိုလုံ့လကြောင့် ဥစ္စာကို ရွှေ့ပြောင်းယူခြင်း။
*   **ကာမေသုမိစ္ဆာစာရ (၄ ပါး):** မသွားလာအပ်သော ဝတ္ထုဖြစ်ခြင်း၊ မှီဝဲလိုသောစိတ်ရှိခြင်း၊ မှီဝဲရန် လုံ့လပြုခြင်း၊ သာယာခြင်း။ (မှတ်ချက် - ယောက်ျားတို့အတွက် မသွားလာအပ်သော မိန်းမ ၂၀ ရှိသည်)။
*   **မုသာဝါဒ (၄ ပါး):** မဟုတ်မမှန်သော ဝတ္ထုဖြစ်ခြင်း၊ လိမ်လိုသောစိတ်ရှိခြင်း၊ လုံ့လပြုခြင်း၊ သူတပါးက ထိုစကားကို နားလည်ခြင်း။
*   **ပိသုဏဝါစာ (၄ ပါး):** ကွဲပြားစေအပ်သောသူရှိခြင်း၊ ကွဲပြားစေလိုသောစိတ် သို့မဟုတ် မိမိကိုချစ်စေလိုသောစိတ်ရှိခြင်း၊ လုံ့လပြုခြင်း၊ သူတပါးက ထိုစကားကို နားလည်ခြင်း (သူတပါး ကွဲပြားမှသာ ကမ္မပထမြောက်သည်)။
*   **ဖရုသဝါစာ (၃ ပါး):** ဆဲရေးအပ်သောသူရှိခြင်း၊ စိတ်ဆိုးခြင်း၊ ဆဲရေးခြင်း။
*   **သမ္ဖပ္ပလာပ (၂ ပါး):** အကျိုးမရှိသော စကားကို ရှေ့ရှုခြင်း၊ ထိုသို့ပြောဆိုခြင်း (သူတပါးက ထိုစကားကို ဟုတ်မှန်သည်ဟု လက်ခံမှသာ ကမ္မပထမြောက်သည်)။
*   **အဘိဇ္ဈာ (၂ ပါး):** သူတပါးဥစ္စာဖြစ်ခြင်း၊ ထိုဥစ္စာကို မိမိဥစ္စာဖြစ်အောင် စိတ်ညွတ်ခြင်း။
*   **ဗျာပါဒ (၂ ပါး):** သူတပါးသတ္တဝါဖြစ်ခြင်း၊ ထိုသတ္တဝါ ပျက်စီးအောင် ကြံစည်ခြင်း။
*   **မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ (၂ ပါး):** ဝတ္ထု၏ ဖောက်ပြန်သော အခြင်းအရာရှိခြင်း၊ ထိုဖောက်ပြန်သည့်အတိုင်း ယူခြင်း (နတ္ထိက၊ အဟေတုက၊ အကိရိယ အယူများမှသာ ကမ္မပထမြောက်သည်)။

### အကျိုးပေးနှင့် နိဂုံး
အကုသလကမ္မပထတရားတို့သည် သတ္တဝါတို့အား သေလွန်သည့်အခါ အပါယ်လေးဘုံသို့ ရောက်စေပြီး၊ လူ့ဘဝ သို့မဟုတ် နတ်ဘုံတွင် ပြန်လည်ဖြစ်တည်သည့်တိုင်အောင် ဆိုးကျိုး (ဝိပါက်) များကို ဆက်လက်ခံစားရစေသည်။ ဤတရားတို့သည် မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို တားမြစ်တတ်သော "ပလိဗောဓ" သဘောရှိပြီး သံသရာဝဋ်အတွင်း၌သာ ယှဉ်စေတတ်သည်။ 

### ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* သစ္စပါရဂူကျမ်း
* သုတေသနသရုပ်ပြအဘိဓာန်
* ပရမတ္ထစက္ခုကျမ်း
* ပရမတ္ထသရူပဘေဒနီကျမ်း-ပတွဲ
* ပိဋကတ်သုံးပုံ_သရုပ်စုံအဘိဓာန်

### ပြင်ပလင့်များ
* 
### ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ