open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ဒုံးချင်း

ဒုံးချင်း ဆိုသည်မှာ အချို့သော မြို့ရွာဒေသများ၌ ဘုန်းကြီးပျံ လောင်တိုက်တို့ကို ဈာပနပြာချ မီးသင်္ဂြိုဟ် ကြသောအခါ ရိုးရိုးတန်းတန်း ပကတိမီးတို့ဖြင့် သင်္ဂြိုဟ်ခြင်း မပြုကြဘဲ အမြှောက်ပုံသဏ္ဌာန် ပြောင်းတံ၌ စနက်တံ ယမ်းမီးတို့ဖြင့် စီရင်ထားသော ဒုံး (ဒုံးပျံ)ကို လောင်တိုက်ရှိရာသို့ ကြိုးနှင့်သွယ်တန်းကာ ဒုံးလွှတ်ပြီး မီးသင်္ဂြိုဟ်လေ့ ရှိကြသည်။ ထိုသို့ ဒုံးလွှတ်သောအခါ သီဆိုအပ်သော ကဗျာသီချင်းကို ဒုံးချင်းဟု ခေါ်ကြသည်။ မြန်မာစာညွန့်ပေါင်းကျမ်းတွင် (တုံးချင်း)ဟု တ-ဝမ်းပူနှင့်ရေးသည်။
လှေပြိုင်၊ လှည်းပြိုင်စသော အပြေးပြိုင်ပွဲကို ဒုံးပြေးသည်၊ ဒုံးပြိုင်သည်ဟုလည်း အခေါ်ရှိသည်။  

တုံးချင်းများသည် ဘုရားပွဲတော်များတွင် ထူးဆန်းအံ့ဩဘွယ်ရာ အရုပ်ကြီးများကို ကောက်ရိုးဖြင့် ပြုလုပ်၍ အပြိုင်အဆိုင် ကပြသီဆိုကြသော သီချင်းဖြစ်သည်။ တုံးမတိုက်မီ တုံးချင်းကို ဆိုကြသည်။ စာဆိုတို့သည် တစ်ဖက်က စာဆိုများ မခံချင်အောင် တုံးရုပ်ကို ပြုလုပ်၍ စာဖွဲ့ကြသည်။ ထိုစာတွင် တစ်ဖက်သား၏ အကြောင်းအရာများကို ထည့်စပ်၍ ဖွဲ့သည်။ 

*ဒုံးချင်းသည် ကရင်ဒုံးယိမ်းနှင့် မဆိုင်ပါ။

## ကိုးကား
မောင်မျိုးပုံ (ညောင်ရမ်းမင်းသား)

မင်းတုန်းမင်း နှင့် ဒုတိယ မြောက်ရွှေရေးဆောင် မိဖုရား တို့မှ ဖွားမြင်သော ပထမ သားတော်ဖြစ်သည်။ အမည်အပြည့်အစုံမှာ ညောင်ရမ်းမင်းသား မောင်မျိုးပုံ ဖြစ်သည်။ ညီမှာ ညောင်အုပ်မင်းသား မောင်မျိုးယုံ၊ ညီမမှာ ကျောက်ဆောက် မင်းသမီး ဖြစ်သည်။

မင်းတုန်းမင်းတရားကြီးက အရိုက်အရာခံအဖြစ် ဆက်ခံစေချင်သူ ဖြစ်သည်။ နန်းတွင်းလုပ်ကြံမှုကြောင့် ညီတော် ညောင်အုပ်မင်းသားနှင့်အတူ အင်္ဂလိပ်သံရုံးခိုဝင် အလွတ်ရုန်းပြေးခဲ့ရသည်။ ၎င်းနောက် အိန္ဒိယသို့ ပို့ဆောင်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။

ခရစ်နှစ် ၁၈၈၄ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ကာလကတ္တားမြို့တွင် နတ်ရွာစံသည်။
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(မကွေး)

ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ် (မကွေး)သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးမြို့၊ မကြီးကန်ကျေးရွာအုပ်စု၊ မကြီးကန်ကွင်းအမှတ် (၁၆၆၀)၊ မကွေး-တောင်တွင်းကြီးကားလမ်းမဘေး မိုင်တိုင်အမှတ် ၃၂၅/၂ နှင့် ၃၂၅/၅ ကြားတည်ရှိပြီး၊ အကျယ်အဝန်းမှာ (၅၀)ဧက ရှိသည်။သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန၊ အဆင့်မြင့်သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဦးစီးဌာန လက်အောက်ရှိ တက္ကသိုလ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ကွန်ပျူတာသိပ္ပံနှင့်နည်းပညာ များကိုသင်ကြားပေးနေသည်။ ခေတ္တကျောင်းအုပ်ကြီးအဖြစ် ဒေါက်တာ စိုးလင်းအောင်၊ Ph.D(Engg: IT, Russia)၊ တွဲဖက်ပါမောက္ခ မှ တာဝန်ထမ်းဆောင် လျက်ရှိသည်။
ကွန်ပျူ တာတက္ကသိုလ်(မကွေး)မှ ဒီပလိုမာဦးရေ (၁၀ဝ၇) ဦး၊ ဘွဲ့ရဦးရေ(၁၅၈၂) ဦး၊ မဟာဘွဲ့ရဦးရေ(၈၁)ဦး စုစုပေါင်း (၂၆၇၀) ဦး မွေးထုတ်ပြီးဖြစ်သည်။ ၂၀၁၃-၂၀၁၄ ပညာသင်နှစ်တွင် ကျောင်းသား/သူ စုစုပေါင်း (၂၆၀) ယောက် တက်ရောက်ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။ 

## ပရိုဂရမ်များ
တက္ကသိုလ်သည် ၃ နှစ်ရိုးရိုးဘွဲ့ နှင့် ၄ နှစ်ဂုဏ်ထူးဘွဲ့များ ချီးမြင့်ပေးသည်။ ၂၀၁၁-၂၀၁၂ ပညာသင်နှစ်မှ စ၍ ရိုးရိုးဘွဲ့ ကို ၄ နှစ်သင်ကြားရမည်ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၂-၂၀၁၃ ပညာသင်နှစ်မှ စ၍ ရိုးရိုးဘွဲ့ ကို ၅ နှစ်သင်ကြားရမည်ဖြစ်သည်။

## သင်ခန်းစာများ
### ပထမနှစ်
ပထမနှစ်ဝက်-မြန်မာစာ၊  အင်္ဂလိပ်စာ၊ ရူပဗေဒ၊ 101၊ 102၊ 103၊ 104
ဒုတိယနှစ်ဝက်-မြန်မာစာ၊  အင်္ဂလိပ်စာ၊ ရူပဗေဒ၊ 101၊ 102၊ 103၊ 104
### ဒုတိယနှစ်
ပထမနှစ်ဝက်-အင်္ဂလိပ်စာ၊ 201၊ 202၊ 203၊ 204၊ 205၊206
ဒုတိယနှစ်ဝက်-အင်္ဂလိပ်စာ၊ 201၊ 202၊ 203၊ 204၊ 205၊206
### တတိယနှစ်
ပထမနှစ်ဝက်-အင်္ဂလိပ်စာ၊ 301၊ 302၊ 303၊ 304၊ 305၊ 306
ဒုတိယနှစ်ဝက်-အင်္ဂလိပ်စာ၊ 301၊ 302၊ 303၊ 304၊ 305၊ 306
### ဂုဏ်ထူးတန်း
ပထမနှစ်ဝက်-အင်္ဂလိပ်စာ၊ 401၊ 402၊ 403၊ 404၊ 405၊ 406
ဒုတိယနှစ်ဝက်-အင်္ဂလိပ်စာ၊ 401၊ 402၊ 403၊ 404၊ 405၊ 406

## တက္ကသိုလ် သင်ကြားရေး
### သင်ကြားရေးဌာနများ
*မြန်မာစာဌာန
*အင်္ဂလိပ်စာဌာန
*ရူပဗေဒဌာန 
*ပရိုဂရမ်နည်းပညာဌာန	(Department of Software Technology)
*စက်နည်းပညာဌာန	(Department of Hardware Technology)
*သုတသိပ္ပံဌာန	(Department of Information Science)
*တွက်ချက်ရေးသင်္ချာဌာန	(Department of Computational Mathematics) 
တို့ဖြစ်သည်။

## ကိုးကားကျမ်း
အင်းတော်မြို့

**အင်းတော်မြို့** သည် အထက်မြန်မာနိုင်ငံ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ မန္တလေး-မြစ်ကြီးနား မီးရထားလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိ၍ မန္တလေးမြို့မှ မီးရထားလမ်းအားဖြင့် ၂ဝ၆ မိုင် ဝေးကွာသည်။ ရှေးက အင်းတော်မြို့ကို မန်လည်ဟုလည်း ခေါ်တွင်ခဲ့လေသည်။ အင်းတော်သည် ယခင်က မန်လည်စီရင်စု အတွင်းရှိ ကျေးရွာ တရွာ ဖြစ်သည်။ မန်လည်မှာ အင်းတော်နှင့် ၆ မိုင် ကွာဝေးသည်။ ၁၈၉၇ ခုတွင် အင်းတော်က မြို့ ဖြစ်လာပြီး၊ မန်လည်ကို ဖျက်သိမ်းသည်။ ၁၉၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် မြို့အုပ်ရုံးကို မီးရထားလမ်းနံဘေး ကျသော အင်းတော်သို့ ပြောင်းသည်။  

အင်းတော်မြို့သည် အင်းတော်မြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်မြို့ဖြစ်၍ မြို့ပေါ်တွင် မြို့နယ်အထွေထွေ အုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာနရုံးအပြင် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ ကောက်ပဲသီးနှံရုံး၊ သစ်တောရုံး၊ အထက်တန်းကျောင်း စသည့် အစိုးရရုံးအဆောက်အအုံများ ရှိသည်။ ၁၉၄၈ ၌ မူလတန်းကျောင်း၊ ၁၉၅၃ ၌ အလယ်တန်းကျောင်း၊ ၁ ဩဂုတ် ၁၉၅၈ ၌ အထက်တန်းကျောင်း ဖွင့်သည်။ မြို့ပေါ်တွင် ဗမာ၊ ရှမ်းနီ စသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများနှင့် နိုင်ငံခြားသား တရုတ်၊ အိန္ဒိယ လူမျိုးများ နေထိုင်လျက်ရှိကြရာ ရှမ်းနီတို့သည် လူများစုဖြစ်လေသည်။

အင်းတော်မြို့နယ်သည် ယခင် ကသာခရိုင်၏အလယ်ပိုင်းကျသော မြို့နယ်ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်၏ အကျယ်အဝန်းသည် ၆၇၉ စတုရန်းမိုင်ဖြစ်ပြီးလျှင် သူကြီးတိုက်နယ်ပေါင်း ၅၆ ခု ရှိသည်။ လူဦးရေမှာ ၁၉၇၃ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၆၃၂၁၅ ယောက်ဖြစ်ရာ မြို့နယ်အတွင်း အများဆုံးနေထိုင်သူမ‌ျားမှာရှမ်းနီလူမျိုးများဖြစ်ပြီး၊ ကဒူး၊ ကချင်တို့အပြင် နိုင်ငံခြားသား တရုတ်၊ အိန္ဒိယ လူမျိုးတို့လည်း ရှိသည့်အနက် ရှမ်းနီလူဦးရေသည် အများဆုံးဖြစ်လေသည်။

မြို့နယ်အတွင်း မဲဇာမြစ် ဖြတ်သန်းသွားသည်။ အင်းတော်မြို့နှင့် နဘားအကြား အင်းတော်မြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် မန်လည်အင်းဟုလည်းခေါ်သော အင်းတော်ရှိသည်။ အင်းတော်သည် ၎င်းမန်လည်အင်းခေါ် အင်‌းကြီးကို အစွဲပြု ခေါ်သည်။ ကချင်ပြည်နယ် မိုးညှင်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ အင်းကြီးကို အင်းတော်ကြီးဟု ခေါ်သကဲ့သို့ အင်းတော်မြို့ အနောက်ဘက် တမိုင်အကွာ ရှိ အင်းကို အင်းတော်လေးဟု သမုတ်ကြသည်။ အင်းက အလျား ၄ မိုင်၊ အနံ ၂ မိုင် အကျယ် ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်မှ စီးဆင်းလာသော စွန်မော်ချောင်းက နာရခေါင်းချောင်း၊ ကြံတောချောင်းတို့နှင့် ပေါင်းကာ အင်းအတွင်း စီးဝင်၏။ အင်းတော်အင်း၏ ထွက်ပေါက်မှ နတ်မဟုတ်ကလေးချောင်းအဖြစ် စီးပြီး တုံစီရွာ အရှေ့ဘက်ခြမ်းကို ကွေ့ဝိုက်ကာ မဲဇာချောင်းအတွင်း စီးဝင်သည်။ 

အင်းတော်မြို့နယ်သည် ရာသီဥတု ကောင်းမွန်မျှတသော ဒေသမဟုတ်ချေ။ သို့သော် မိုးအသင့်အတင့် ရရှိ၍ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးဖြစ်ထွန်းသည်။ မြို့နယ်၏မြောက်ပိုင်းတွင် တောင်ပိုင်းထက် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးကို ပိုမိုလုပ်ကိုင်ကြသည်။ အချို့ဒေသများတွင် မဲဇာမြစ်မှ ရေကိုသွယ်ယူ၍ စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြရလေသည်။

အခြား အရေးပါသောလုပ်ငန်းများမှာ သစ်လုပ်ငန်းနှင့် တံငါလုပ်ငန်းတို့ဖြစ်သည်။ အင်းတော်အင်းတွင် အင်းလုပ်ငန်းကို ကြီးကြီးကျယ်ကျယ် လုပ်ကိုင်ကြ၍ မဲဇာမြစ်ရိုးတလျှောက်တွင်လည်း တံငါလုပ်ငန်းကို လုပ်ကိုင်ကြသည်။ 

အိမ်တွင်းမှုလုပ်ငန်းအနေဖြင့် လုပ်ကိုင်လျက်ရှိကြသော လုပ်ငန်းများမှာ သင်ဖြူးရက်ခြင်း၊ ဆားချက်ခြင်း၊ ကြံသကာချက်ခြင်းတို့ ဖြစ်ကြလေသည်။

မြို့နယ် အတွင်းနှင့်အပ ကူးသန်းသွားလာရေးအတွက် မီးရထားလမ်းနှင့် မော်တော်ကားလမ်းကို အသုံးပြုကြသည်။ မန္တလေး-မြစ်ကြီးနား မီးရထားလမ်းသည် 
မြို့နယ်အတွင်း မိုင်၅ဝခန့် ဖြတ်သန်းသွားသည်။ နဘားတွင် ကသာသို့ လမ်းခွဲရှိသည်။ ၇၈ မိုင်မျှ ရှည်လျားသော ကသာ-မံစီမော်တော်ကားလမ်းသည် အင်းတော်မြို့ကို ဖြတ်သန်းသွားရာ အင်းတော်မြို့တွင် ကူးတို့ဖြင့် ချောင်းဖြတ်ကူးရလေသည်။ 

## ကိုးကား
ဆန့်ကျင်နေသော တောင်တန်း (ရုပ်ရှင်)

***Brokeback Mountain*** သည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသသည့် ထိုင်ဝမ် ဒါရိုက်တာ လီအန်း၏လက်ရာ အချစ်ဇာတ်လမ်း ရုပ်ရှင် ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။ ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသည့် Annie Proulx ၏ အမည်တူ ဝတ္ထုတိုကို မှီငြမ်း ရိုက်ကူးထားသည်။ ၁၉၆၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၃ ခုနှစ်အတွင်း အမေရိကန် အနောက်ပိုင်းဒေသမှ အမျိုးသား နှစ်ဦး၏ အချစ်ဇာတ်လမ်း ဖြစ်သည်။  

Brokeback Mountain ဇာတ်ကားသည် ဗီးနစ် ရုပ်ရှင်ပြပွဲတွင် ရွှေခြင်္သေ့ဆုကိုလည်းကောင်း၊ ဗြိတိသျှ ရုပ်ရှင်နှင့် ရုပ်သံ အကယ်ဒမီ ဆုပေးပွဲ၊ ရွှေကမ္ဘာလုံးဆုပေးပွဲအပါအဝင် အရေးပါသည့် ရုပ်ရှင်ဆုပေးပွဲများတွင် အကောင်းဆုံး ဇာတ်ကားနှင့် အကောင်းဆုံး ဒါရိုက်တာဆုကိုလည်းကောင်း ရရှိခဲ့သည်။ ဒါရိုက်တာ လီအန်းသည်လည်း ယင်းဇာတ်ကားဖြင့် အော်စကာဆုပေးပွဲတွင် အကောင်းဆုံး ဒါရိုက်တာဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ Brokeback Mountain ဇာတ်ကားသည် ယနေ့အထိ နံပါတ် ၁၁ မြောက် ဝင်ငွေအကောင်းဆုံး အချစ်ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဘာကွာလို့လဲဗျာ (ရုပ်ရှင်)

***ဘာကွာလို့လဲဗျာ *** ဆိုသည့် ဇာတ်ကားသည် ဂျာမန်အမည်ဖြင့်***Männer wie wir*** ဟု အမည်ပေးထားပြီး၊ ၂၀၀၄ ခုနှစ်ထွက် အားကစားဟာသ ဇာတ်ကားတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ဒါရိုက်တာ Sherry Hormann မှ ဂေး ဘောလုံးဖမ်းသမားတစ်ယောက်ကို ဇာတ်ကောင်အဖြစ် ရိုက်ကူးထားခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုဂေး ဘောလုံးဖမ်းသမားအား၊ အသင်းသူငယ်ချင်းများမှ ဂေးဟု သိသွားသည့်အခါ အသင်းတွင် ဆက်လက်ကစားခွင့်မပေးတော့ဘဲ၊ လိင်တူဆန့်ကျင်သူများဖြစ်သောကြောင့် ဂေးဖြစ်သူ ဘောလုံးဖမ်းသမားအား အသင်းမှ ထုတ်ပြစ်ခဲ့သည်။ ထိုးဘောလုံးဖမ်းသမားမှ သူ့အသင်းဟောင်းကို ဂေးများလည်း ဘောလုံးကစားနိုင်သည်ဟုဆိုကာ ဖိတ်ခေါ် ကစားခဲ့ခြင်းကို ပုံဖော်ပြသထားသည့် ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။
နိဗ္ဗာန်ဘုံတွင် လမ်းပျောက်ခြင်း (ရုပ်ရှင်)

**နိဗ္ဗာန်ဘုံတွင် လမ်းပျောက်ခြင်း** (**Lost in Paradise**) သည် ၂၀၁၁ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိလာသည့် ဗီယက်နမ် ရုပ်ရှင်ကားတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ဒါရိုက်တာ Vũ Ngọc Đãng မှရိုက်ကူးထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံမှ ပထမဦးဆုံး လိင်တူချစ်သူများနှင့် သက်ဆိုင်ရာ ရိုက်ကူးထားသည့် ဇာတ်ကားဟုလည်းဆိုနိုင်သည်။ အမည်ရင်းသည် ရှည်လျားပြီး **ချောမွေ့လှသည့် ကောင်လေး နှင့် ခွိုင်၏ဘ၀၊ ပြည့်တန်ဆာ နှင့် ဘဲတစ်ကောင်** ဟု အမည်ပေးထားသည်။ ရုပ်ရှင်သည်  ဟိုချီးမင်းမြို့တော် ဆိုင်ဂုန်တွင် ရိုက်ကူးထားပြီး၊ အဓိက ဇာတ်ကြောင်း နှစ်ခုအပေါ် မူတည်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဇာတ်ကြောင်းတစ်ခုသည် အမျိုးသား သုံးယောက်၏ အချစ်အရှုပ်တော်ပုံနှင့် အမျိုးသားပြည့်တန်ဆာဇာတ်ကြောနောက်ခံထားပြီး၊ ဒုတိယ ဇာတ်ကြောင်းမှာ စိတ်ရောဂါ မသန်စွမ်းသူတစ်ဦး နှင့် သူငယ်ချင်းဖြစ်သူ ဟန်(အမျိုးသမီးပြည့်တန်ဆာ) နှင့် ဘဲတစ်ကောင်အား မွေးဖွားရန် ကြိုးစားသည်ကို ပုံဖော်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းရုပ်ရှင်သည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် အငြင်းပွားဆုံး ဇာတ်ကားတစ်ခုဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ အောင်မြင်ခဲ့သော ရုပ်ရှင်လည်းဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတကာ ရုပ်ရှင်ပွဲတော်များတွင် ပြသခဲ့ပြီး၊ ရောထွေးသည့် ဝေဖန်မှုများစွာလည်း ရရှိခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် လိင်တူချစ်သူများတည်ရှိနေမှုအပေါ် ဗီယက်နမ်ပြည်သူများဆီသို့ ရုပ်ရှင်လောကမှ  အသိပေးထိုးဖောက်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
မောက်စ် (ကွန်ပျူတာ)

ကွန်ပျူတာများတွင် တပ်ဆင်အသုံးပြုလေ့ရှိသော မောက်(စ်) ဆိုသည်မှာ ကွန်ပျူတာ မော်နီတာ၏ ဖန်သားပြင်ကဲ့သို့သော မောက်(စ်)၏ ရွေ့လျားမှုကို ဘာသာပြန်နိုင်သည့် မျက်နှာပြင်များပေါ်တွင် အထက်အောက် ဘယ်ညာ ရွေ့လျားနိုင်ပြီး လိုအပ်သော အချက်အလက်များကို ထည့်သွင်းနိုင်သော ကိရိယာတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် မောက်(စ်)များတွင် အသုံးပြုသူ၏ လက်အောက်တွင် ကိုင်တွယ်နိုင်သော အရွယ်အစားရှိပြီး ခလုတ် တစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခု ထက်ပို၍ ပါဝင်လေ့ ရှိကြသည်။ တစ်ခါတရံတွင် လှည့်နိုင်သော ဘီးလုံး ကဲ့သို့သော အခြားပစ္စည်းများလည်း ပါရှိတတ်ပြီး အသုံးပြုသူ အနေနှင့် ကွန်ပျူတာစနစ်နှင့် သက်ဆိုင်သော အလုပ်များကို လုပ်ကိုင်နိုင်သည်။ မောက်(စ်)၏ ရွေ့လျားမှုသည် ဖန်သားပြင်ပေါ်မှ ကာဆာ၏ ရွေ့လျားမှု အဖြင့် ပြောင်းလဲလေ့ ရှိပြီး ထို့အတွက်ကြောင့် အသုံးပြုသူ အနေနှင့် ဂရပ်ဖစ်ကယ် ယူဆာ အင်တာဖေ့စ်ကို ပိုမို၍ ထိရောက်စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ပေသည်။
ထိတွေ့ ဖန်သားပြင်

သည် ထိတွေ့နည်းပညာကို အသုံးပြုထားခြင်းဖြစ်သည်]]
**ထိတွေ့ ဖန်သားပြင်** (Touchscreen) ဆိုသည်မှာ လျှပ်စစ်နည်းဖြင့် ဖန်သားပြင်တွင် ပုံရိပ် ဖော်ပြနိုင်သည့် လျှပ်စစ်ပစ္စည်းဖြစ်ပြီး၊ သတ်မှတ်ထားသည့် နေရာအတွင်းတွင် အသုံးပြုသူ၏ ထိတွေ့မှုကို လက်ခံနားလည်သည်။ အထိအတွေ့ဆိုရာတွင် အသုံးပြုသူ၏ လက်ချောင်းဖြစ်စေ၊ အရာတစ်ခုဖြစ်စေ ထို ဖန်သားပြင်ပေါ်သို့ ထိတွေ့မှုပြုလုပ်၍ မိမိလိုရာကို ခိုင်းစေနေခြင်းမျိုးဖြစ်သည်။ ထိတွေ့ဖန်သားပြင်များသည် ယခုအခါတွင် လက်ချောင်းတင်သာမက၊ သော့၊ ဘော့ပင်၊ လက်အိပ်များဖြင့်ပင် အလုပ်တစ်ခုကို ခိုင်းစေနိုင်ပြီဖြစ်သည်။ ထိတွေ့ဖန်သားပြင်များကို ဂိမ်းဆော့ကစားစက်များ၊ ကွန်ပျူတာများ၊ လက်ကိုင်ကွန်ပျူတာများ နှင့် အဆင့်မြင့်ဖုန်းများတွင် တွေ့ရှိနိုင်ပြီဖြစ်သည်။
လက်နှိပ်ကွက် (ကွန်ပျူတာ)

ကွန်ပျူတာတွင် တပ်ဆင်သော လက်နှိပ်ကွက်ဆိုသည်မှာ လက်နှိပ်စက်နှင့် အလားသဏ္ဌာန် တူသော လက်ကွက်ခလုတ်များ ဖြစ်၍ စက်မှုဆိုင်ရာ လီဗာ ကဲ့သို့ သို့မဟုတ် အီလက်ထရွန်းနစ် ခလုတ်ကဲ့သို့ အလုပ်လုပ်သည်။ ပန့်ချ်ကတ်များ နှင့် စက္ကူတိပ်များကို အသုံးပြု၍ ကွန်ပျူတာနှင့် ဆက်သွယ်ခြင်းများ နည်းပါးလာသည့်နောက်တွင် လက်နှိပ်ကွက်များသည် ကွန်ပျူတာအတွက် အချက်အလက်များ ထည့်သွင်းပေးနိုင်သည့် အဓိက ကိရိယာများ ဖြစ်လာကြသည်။
မောက်စ်၊ ထိတွေ့ထိန်းချုပ်နိုင်သော မျက်နှာပြင်၊ ဘောပင်ကဲ့သို့ ရေးသားနိုင်သော ကိရိယာများ၊ စာလုံးကို မှတ်မိနိုင်ခြင်း၊ အသံကို မှတ်မိနိုင်ခြင်း စသည့် နည်းပညာများကို တီထွင်လာကြသော်လည်း လက်နှိပ်ကွက်များသည် ကွန်ပျူတာတွင် အသုံးအများဆုံးသာ ဖြစ်နေသေးသည်။
အလိုအလျောက် ပိုက်ဆံထုတ်စက်

**ပိုက်ဆံထုတ်စက်** ဆိုသည်မှာ ၂၄ နာရီ သွားရောက်ထုတ်ယူနိုင်သည့် ငွေကြေးစက်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ငွေကြေးကဒ်ကိုင်ဆောင်သူ၏ ဘဏ်တွင် သက်မှတ်ထားသည့် ငွေကြေးနှုန်း (သို့) ခွင့်ပြုထားသည့် ပမာဏကို စစ်ဆေး၍ ထိုစက်မှ ငွေကြေးထုတ်ပေးခြင်းဖြစ်သည်။
ဒုံဟိုင်းမြို့

ဟိုချီမင်းစီးတီးသည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်ပြီး ယခင်က ဆိုင်ဂုံမြို့ဟု ခေါ်ဝေါ်သောမြို့ဖြစ်သည်။ တစ်ချိန်က ပရေးနော်ကာဟု ခေါ်ဝေါ်ကြပြီး ခမာလူမျိုးတို့၏ ဆိပ်ကမ်းမြို့ဖြစ်ခဲ့သည်။ အင်ဒိုချိုင်းနားကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံရှိ မြို့များ
နန္ဒာသီရိ ဘဒ္ဒန္တ အမြင့်ရပ်သစ်ကျောင်းဆရာတော်

ဆရာတော်မှာ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မုံရွာခရိုင်၊ ချောင်းဦးမြို့နယ်၊ အမြင့်မြို့သား ဇာတိဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ ပျံလွန်တော်မူပြီးနောက် ဆေးထိုးခြင်း၊ ပြုပြင်စီမံခြင်း လုံးဝမရှိကြောင်း ချောင်းဦးမြို့နယ် ဆရာဝန်နှင့် အမြင့်တိုက်မြို့နယ် ဆရာဝန်များက လာရောက် စမ်းသပ်စစ်ဆေးပြီးဖြစ်ကြောင်း၊ ပျံလွန်တော်မူပြီးနောက် တစ်လကျော်ကြာသည့်အထိ ရုပ်ကလာပ်တော် မပျက်မစီးဘဲ တည်နေသည့်အတွက် ကျော်ကြားလာခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ 

## ဖွားမြင်ခြင်း
ဆရာတော်လောင်းလျာကို ၁၂၈၃ ခု၊ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၁၂ ရက်၊ စနေနေ့ နံနက် ၅ နာရီတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ မိဘများမှာ အမြင့်မြို့၊ ကျောက်စာရပ်နေ ဦးဖိုးမြ+ဒေါ်ရွှေပုတို့ ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းနှစ်ယောက်ရှိကြောင်း သိရသည်။ ဆရာတော်လောင်းလျာမှာ အကြီးဖြစ်၏။ ငယ်မည် မောင်ထွန်းရှန်ဖြစ်၏။ ညီဖြစ်သူမှာ မောင်ထွန်းစံဆိုသူဖြစ်၏။

## ရှင်သာမဏေဘဝ
၁၂၈၈ ခုနှစ်တွင် မိဘနှစ်ပါး၏ ပစ္စယာနုဂ္ဂဟဖြင့် နန်းဦးကျောင်းဆရာတော်အား ဥပဇ္ဈယ်ပြု၍ ရှင်သာမဏေပြုခဲ့သည်။ နန်းဦးအစိုးရမူလတန်းကျောင်း ပါဠိကျောင်း၌ လေးတန်းအောင်သည်အထိ ပညာသင်ခဲ့သည်။ ဆက်လက်၍ နန်းဦးဆရာတော် ဦးကောဝိဒထံ ပညာသင်ခဲ့ရာ အစိုးရ ပါဠိပထမပြန်(အငယ်တန်း) စာမေးပွဲအောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၃ဝ၁ ခုနှစ်တွင် မုံရွာမြို့၊ မဟာလယ်တီကျောင်းတိုက်၊ လယ်ပေါ်ကျောင်းဆရာတော် ဦးပုညထံတွင် အစိုးရပထမပြန် အလယ်တန်းအောင်သည်အထိ ပညာသင်ခဲ့သည်။ ၁၃ဝ၂ ခုနှစ်တွင် အမရပူရမြို့ တူးမောင်းတိုက်ဆရာတော် ဦးနန္ဒိယထံတွင် ပထမကြီးစာပေများ ဆက်လက်သင်ကြားခဲ့သည်။ 

## ရဟန်းဘဝ
၁၃ဝ၃ ခုနှစ်၊ တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း ၇ ရက်နေ့တွင် အမြင့်မြို့နေ ဦးဘိုးခန်း+ဒေါ်သော့၊ (သား) ဦးသန်းဖေ၊ ဦးတင်ဦး၊ (သမီး) ဒေါ်မမကြီး၊ ဒေါ်ကြွယ်ကြွယ်တို့၏ ပစ္စယာနုဂ္ဂဟဖြင့် ဘုံပျံကျောင်းဆရာတော် ဦးရာဇိကအား ဥပဇ္ဈာယ်ပြု၍၊ မြင့်မြတ်သော ရဟန်းဘဝကို ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ပါဠိပထမပြန် အကြီးတန်းနှင့် သကျသီဟစာမေးပွဲများ ပြင်ဆင်နေစဉ် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးဖြစ်လာ၍၊ အမြင့်မြို့သို့ ပြန်ကြွခဲ့သည်။ နန်းဦးဆရာတော် ဦးကောဝိဒကိုယ်တိုင် အမရပူရသို့ လာရောက်ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ 

## ဆရာတော်ဘဝ
၁၃ဝ၄ ခုနှစ်တွင် ရပ်သစ်ကျောင်းတိုက်၏နာယကအဖြစ် စတင်သီတင်းသုံးခဲ့သည်။ ဆရာတော်သည် ဝါတော် ၂ဝ၊ ၁၃၂၃ ခုနှစ်မှစ၍ ၂ နှစ်ခန့် ၁၃၂၅-၂၆ အထိ သုဿာန်ဓူတင်ဆောင်ခဲ့သည်ဟု သိရသည်။ ၁၃၄၃ ခုနှစ်မှ ၁၃၄၇ ခုနှစ်အထိ ချောင်းဦးမြို့နယ် ဝိနည်းဓိုရ်ဆရာတော်အဖြစ် ထမ်းဆောင်တော်မူခဲ့သည်။ ၁၃၄၇ ခုမှ ၁၃၆၅ ခုနှစ်အထိ ကျေးရွာအုပ်စု သံဃာ့နာယက ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ အမြင့်မြို့ ရွှေကြိုးရစ်ဘုရားနှင့် မံဘုရားတို့၏ နာယကအဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ 

## ဘဝနတ်ထံ ပျံလွန်တော်မူခြင်း
၂ဝဝ၄ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၃ ရက်၊ (၁၃၆၅ ခု၊ တပေါင်းလဆန်း ၄ ရက်) မွန်းလွဲ ၂ နာရီ ၄၅ မိနစ်အချိန်တွင် ဘဝနတ်ထံ ပျံလွန်တော်မူသည်။ ထိုအခါ သက်တော် ၈၃ နှစ်၊ ဝါတော် ၆၃ ဝါရှိပြီဖြစ်သည်။  ရုပ်ကလာပ်တော်ကို ယနေ့တိုင် ဖူးမြော်နိုင်သေးကြောင်း သိရှိရသည်။ 

## ကိုးကား
ကနီမြို့

**ကနီမြို့** သည် အောက်ချင်းတွင်းခရိုင် ယင်းမာပင်နယ်တွင်ပါဝင်၍ ကနီမြို့နယ် မြို့ပိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့ဖြစ်သည်။ ရှေးအခါက ကနီမြို့ကို ကန္နီမြို့ဟု စာလုံးပေါင်းရေးသားသည်။ ချင်းတွင်းမြစ်၏ လက်ယာဘက်ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိ၍ ပခုက္ကူမြို့မှ ၁ဝ၄ မိုင်ခန့်ဝေးကွာသည်။ မြောက်ဘက်တွင် မင်းကင်းမြို့နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ဘုတလင်မြို့နယ်များရှိပြီးလျှင် အနောက်ဘက်၌ ပုံတောင်တောင်တန်းကြီးရှိသည်။ မြို့နယ်အတွင်းသို့ ချောင်းငယ်မြောင်းငယ်များ အများအပြားပင် ဖြတ်သန်းစီးဆင်းလျက်ရှိသည်။ ကနီမြို့၏အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၁၇၃၆ ခန့်ရှိသော်လည်း ရှေးမြန်မာမင်းများလက်ထက်က ကနီမြို့နယ်လောက် မကျယ်ဝန်းချေ။ မြို့၏မြောက်ဘက်တွင် ပေ ၂ဝဝ ခန့်မြင့်သော ရွှေမြင်းဖြူတောင်ကုန်းရှိသည်။ ထိုကုန်းမှာ ရှေးက မြို့တော်ဟောင်းနေရာဖြစ်သည့်အလျောက် ကျုံးနေရာနှင့် မြို့ရိုးဟောင်းများကို ယခုတိုင်တွေ့မြင်နိုင်သေးသည်။ 

ပုဂံပြည် အနော်ရထာမင်းလက်ထက်တွင် ကနီမြို့၌ မြို့စားထားရှိ၍ ကနီနော်ရထာဘွဲ့နှင့် အုပ်ချုပ်စေခဲ့သည်။ တစ်ရံရောအခါ၊ ကနီနော်ရထာ ပုန်ကန်သောကြောင့် ဘုရင့်တပ်သားများက လိုက်လံတိုက်ခိုက်ရာ ကနီနော်ရထာသည် ကုန်းမြင့်ပေါ်မှ မြင်းဖြူကို ကဆုံချစီးပြီးလျှင် မြစ်တွင်းသို့ဆင်းကာ မိမိကိုယ်ကို အဆုံးစီရင်လိုက်လေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ယခုအခါ ကျော်ကြားလျက်ရှိသော ၃၇ မင်းအဝင်အပါ မြင်းဖြူရှင်နတ်မှာ ကနီနော်ရထာနတ်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ သီပေါမင်းတရားလက်ထက်က ကနီမြို့စားမှာ ဒိုင်းခင်ခင်၏ဖခင် ဒိုင်းဝန်မင်းပင်ဖြစ်သည်။

အင်းဝခေတ်တွင် မြို့စား၊ မြို့သူကြီးများထာ၍ အုပ်ချုပ်စေခဲ့သည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် မြို့ဝန်တစ်ဦး ခန့်ထားအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ကနီမြို့ဝန်များမှာ ဦးမိုး၊ နေမျိုးရဲခေါင်ကျော်ထင်၊ ဦးဝိုက်၊ ဦးဖိုးအို၊ မဟာမင်းလှမင်းထင်ရာဇာ၊ ဦးရွှေအောင် စသူတို့ဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံးကနီမြို့ဝန်ဦးရွှေအောင်သည် ဗြိတိသျှလက်အောက်သို့ ခိုလှု့ခဲ့ရာ မြန်မာမျိုးချစ်တို့၏ လုပ်ကြံခြင်းခံခဲ့ရသည်။ 

ကနီမြို့မှ ထင်ရှားကြော်ကြားသူစာပေပညာရှင်တစ်ဦးမှာ ကနီဦးလူညွန့်ဖြစ်သည်။ ကနီဦးလူညွန့်သည် ကနီမြို့ဝန်၏သား ဖြစ်ပြီး စာပေ၊ ဂီတပညာရှင်ကြီးဖြစ်သည်။

၁၉၅၁ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကနီမြို့၏လူဦးရေမှာ ၂၆ဝဝ မျှသာဖြစ်သည်။ ကနီမြို့သို့ ရထားလမ်းမပေါက်သော်လည်း မြစ်တွင်းသင်္ဘောများ သွားလာဆိုက်ကပ်လျက်ရှိ၏။ မြို့နယ်အတွင်း မှီတင်းနေထိုင်ကြသူလူများစုမှာ လယ်ယာကိုင်းကျွန်းများကို လုပ်ကိုင်ကြပြီးလျှင် ဆန်စပါး၊ ပဲ၊ နှမ်းနှင့် ပြောင်းအမျိုးအမျိုးတို့ကို စိုက်ပျိုးကြသည်။ မြို့မြောက်ဘက်ရှိ ပုံတောင်တောင်တန်းတွင် ကျွန်း၊ ပိတောက်၊ ပျဉ်းကတိုးစသော သစ်မာနှင့် ဝါးအမျိုးမျိုးတို့ထွက်သဖြင့် အစိုးရသစ်တောကြိုးဝိုင်းများလည်းရှိသည်။ ထိုသစ်တောကြီးများကို အမှီပြုလျက် သစ်တောထွက်ပစ္စည်းများနှင့် သက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုသူများလည်း ရှိကြသည်။ (*မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းတွင်* ကနီမြို့ *ကို* ကန္နီမြို့ *ဟုရေးသားထားသည်။*)

## ထူးခြားထင်ရှားမှု
ကနီ-ကနဲဟု တွဲဖက်လျက် ထင်ရှားသည်။ ရဟန်းပုဂ္ဂိုလ်ထူးကြီးဖြစ်သော ကန္နီ ရွှေသိမ်တော်တောရဆရာတော် အရှင်သောဘိတ ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် ကနီမြို့နယ်၊ ကမ်းဖြူရွာဇာတိသား ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကြီးကြီး၊ မ၊ စေတနာရှင်

ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ စမ်းချောင်းမြို့နယ် အတွင်းတွင် မကြီးကြီးလမ်းခု ခေါ်သော အထင်ကရလမ်းမကြီး တစ်လမ်းတည်ရှိသည်။ မကြီးကြီးလမ်းသည် ပြည်လမ်းနှင့် ရှမ်းလမ်းကို ဆက်သွယ်ထားသည့် လမ်းမကြီးလည်း ဖြစ်သည်။ မကြီးကြီးလမ်းဟု ဂုဏ်ပြုမှည့်ခေါ်ခံခဲ့ရခြင်းမှာ မိမိပိုင်မြေများထဲမှ လမ်းဖောက်လုပ်ရန် မြေလှူဒါန်းခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
မကြီးကြီးသည် မိဘဘိုးဘွားများ လက်ထက်ကပင် ချမ်းသာကြွယ်ဝခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

## မိဘဆွေမျိုး
၁၈၇၀ ပြည့်နှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် ဦးရိုး၊ ဒေါ်ရွှေသီး တို့မှ ဖွားမြင်သည်။ ရန်ကုန်မြို့ ကြည့်မြင်တိုင်မြို့နယ်အတွင်း ထင်ရှားသည့် ဦးကြွယ်ဟိုးလမ်း ဟု ဂုဏ်ပြုခေါ်ခံရသူ သင်္ကန်းပရိက္ခရာ တိုက်ပိုင်ရှင် ဦးကြွယ်ဟိုး နှင့် ဒေါ်စုံ တို့မှာ မကြီးကြီး၏ ဘိုးဘွားများ ဖြစ်သည်။

## ပိုင်မြေများ
ပိုင်ဆိုင်သော မြေဧက ၄၀ ခန့်ပင်ရှိသည်။ မုန့်လုပ်ဆောင်းကုန်း၊ ဝေဠုဝန်၊ စိန့်မေရီကျောင်း၊ ပြည်တော်သာ တိုက်ခန်း၊ ကမာရွတ် အထိ ပိုင်ဆိုင်သည်။ မြေယာ အများအပြား ပိုင်ဆိုင်သော်လည်း အများအကျိုးအတွက် လှူဒါန်းခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ရွှေတိဂုံ စေတီတော်ကို ၁၀ ဧက လှူဒါန်းဖူးသော်လည်း စေတီတော် နှင့် ဝေးကွာသည့် အတွက် လူနေရပ်ကွက်များ ဖြစ်သွားခဲ့သည်။ ဟံသာဝတီ ဘူတာ ဘက်တွင် စာသင်ကျောင်းတစ်ကျောင်း ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းပြီး ကျောင်းအုပ် အဖြစ်လည်း တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

## ဘဝနိဂုံး
ဦးကြာညွန့် နှင့် လက်ဆက်ကာ ဦးကျော်စိန်၊ ဆာမောင်ကြီး ကတော် ဖြစ်လာပြီး လေဒီမောင်ကြီး ဟု ထင်ရှားသူ ဒေါ်ဧရီ၊ ဒေါ်ထားတင် တို့ကို ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ဒေါ်ကြီးကြီးသည် အသက် (၈၂)နှစ်အရွယ် ၁၉၅၂-ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ သမီး ဒေါ်ဧရီနှင့် ခင်ပွန်း ဆာမောင်ကြီးတို့မှ ဒေါ်ခင်ဆွေအေး၊ ဦးမျိုးအောင်၊ ဒေါ်ခင်ဆွေတင့်၊ ဒေါ်ခင်ဆွေစစ်တို့ကို ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ သမီးများဖြစ်ကြသော ဒေါ်ခင်ဆွေအေးသည် ဦးသန်းတင်နှင့်၎င်း၊ ဒေါ်ခင်ဆွေတင့်သည် ဒေါက်တာကြည်ပေါနှင့်၎င်း၊ ဒေါ်ခင်ဆွေစစ်သည် ဆေးတပ်မှူးကြီး ဒေါက်တာကျော်စိန်ထွန်းနှင့်၎င်း လက်ထပ်ခဲ့ကြသည်။

## ကိုးကား
ပင်လယ်ပြင်၏ တန်ပြန်ဆွဲအား (ရုပ်ရှင်)

***ပင်လယ်ပြင်၏ တန်ပြန်ဆွဲအား*** () သည် ၂၀၀၉ ခုနှစ်ထွက် ပီရူး ရုပ်ရှင်ကားဖြစ်ပြီး၊ ဒါရိုက်တာ Javier Fuentes-León၏ ဇာတ်ကားရှည် လက်ရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရိုက်ကူးရန် ထောက်ပံ့ငွေကို ဂျာမဏီ နှင့် ပြင်သစ်တို့မှ စတင်ထောက်ပံ့ခဲ့ပြီး၊ ပီရူးနိုင်ငံမှလည်း ထပ်မံ ထောက်ပံ့ခဲ့သည်။ ဇာတ်ကားကို  ကာဘို ဘလန်ကိုတွင် ရိုက်ကူးခဲ့ပြီး၊ World Cinema Audience Award ကို Dramatic category မှ ၂၀၁၀ တွင် ရရှိခဲ့သည်။

## ဇာတ်ကြောင်း
မီဂွယ်သည် ကာဘို ဘလန်ကိုတွင် တံငါသည် လူငယ်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ ထိုရွာကလေးသည် သေဆုံးသူများကို ပီရူးမြောက်ပိုင်းရှိ ထုံးတမ်းဓလေ့အတိုင်း သင်္ဂြိုဟ်ဆဲဖြစ်သည်။ သူသည် မာရီရယ် ကို လက်ထပ်ထားသူဖြစ်ပြီး၊ မာရီရယ်မှာ ပထမဦးဆုံး သားဦးလေးကို ကိုယ်ဝန်လွယ်ထားချိန်လည်းဖြစ်သည်။ သို့သော် မီဂွယ်သည် အခြားအမျိုးသားတစ်ဦးဖြစ်သည့် စန်တီရေးဂို နှင့်လည်း တိတ်တခိုး အချစ်ဇာတ်လမ်း အရှုပ်တော်ပုံရှိလေသည်။ 

စန်တီရေးဂိုသည် မတော်တဆ ပင်လယ်တွင် ရေနစ်သေဆုံးခဲ့ပြီးနောက် ဝိညည်မှာ မီဂွယ်ဆီသို့ရောက်ရှိလာပြီး၊ သူ၏ ခန္ဒာကိုယ်ကို ရွာ၏ ထုံးစံဓလေ့အတိုင်း သင်္ဂြိုဟ်စေနိုင်ရန် ပြန်လည်ရှာဖွေပေးဖို့ တောင်းဆိုလေသည်။ မီဂွယ်မှာ သူ၏ အချစ်ဆုံးသူများကို ဆုံးရှုံးမလား သို့မဟုတ် သူ၏လုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် ကိစ္စမှန်သမျှနှင့် သူမည်သူဖြစ်သည်ကို ကိုယ်တိုင်လက်ခံနိုင်ရန် ရင်ဆိုင်ရလေတော့သည်။

## ကိုးကား
စောမောင် (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ **စောမောင်**သည်  နိုင်ငံတော်သမ္မတ ​​ဒေါက်တာ​မောင်​မောင် ထံမှ ၁၉၈၈-ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၈-ရက်တွင် အာဏာသိမ်းခဲ့သော တပ်မတော်ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၈-ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်မှ ၁၉၉၂-ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့အထိ နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ (နဝတ) ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၂-ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၃ ရက်တွင် ကျန်းမာရေးအကြောင်းပြချက်ဖြင့် ရုတ်တရက် အနားယူခဲ့သည်။

## ငယ်စဉ်ဘဝနှင့်လုပ်ငန်း
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင်သည် ၁၉၂၈ ခုနှစ် မေလ ၁၂ ရက်တွင် ဗြတိသျှ ဘားမား၊ မန္တလေးမြို့ ၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။

## နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်ကာလ 
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင် သည် ၁၉၈၈ တွင် အစိုးရအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သော မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီအစိုးရ၏ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဒေါက်တာမောင်မောင်ထံမှ အာဏာသိမ်းခဲ့သော တပ်မတော်ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးအဖြစ်နှင့်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့ရသည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာကို ယုံကြည်သက်ဝင်သူဖြစ်သောကြောင့် သူ၏လက်ထက်တွင် သူ၏အမိန့်ဖြင့်ပြုလုပ်ခဲ့ရသော ဗုဒ္ဓသာသနာတော်သန့်ရှင်းရေးလုပ်ငန်းအတွက် ကြီးစွာသော စိတ်သောကဝေဒနာကို ခံစားခဲ့ရသည်ဟု ဆိုသည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင်သည် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရပါတီကို အာဏာလွှဲမည်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် အာဏာလွှဲပြီးပါက စစ်တန်းလျားပြန်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကတိပြုခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၁၉၉၀ တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးကိုယ်တိုင်ဦးစည်း၍ ပါတီစုံရွေးကောက်ပွဲကြီးကို ကျင်းပခဲ့သည်။ ထိုအခါ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဦးဆောင်သော အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်သည် အနိုင်ရခဲ့သော်လည်း အာဏာလွှဲပြောင်းပေးရန် အခြားဗိုလ်ချုပ်များက သဘောမတူခဲ့ပေ။

၁၉၉၂ တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင်သည် နဝတအစိုးရအဖွဲ့မှ ကျန်းမာ‌ရေးအကြောင်းပြချက်ဖြင့် ရုတ်တရက် အနားယူခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား အာဏာလွှဲပြောင်းပေးရန် အခြားထိပ်တန်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများက လက်မခံလိုခဲ့ပေ။ သို့ဖြစ်ရာ ထိုစဉ်က ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သန်းရွှေအပါအဝင် အခြားသောဗိုလ်ချုပ်များသည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင်ကို လျှို့ဝှက်ဖြုတ်ချရန် စီစဉ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုသို့လုပ်ကြံခံရမှုကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင်၏ စိတ်ကျန်းမာရေးမှာလည်း ဆိုးရွားလာခဲ့လေသည်။

## မိသားစုဘဝနှင့်နောက်ဆုံးခရီး 
၂၀၀၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၅ ရက်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည့် ဒေါ်အေးရီသည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင်၏ ဇနီးဖြစ်ပြီး၊ သား နှစ်ယောက် သမီးတစ်ယောက်နှင့် မြေးသုံးယောက်ထွန်းကားသည်။ ဦးစောမောင်သည် ဂေါက်သီးရိုက်ခြင်းဝါသနာပါပြီး၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကိုင်းရှိုင်းသူတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။ သူသည် ၁၉၉၇ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၄ တွင် ရန်ကုန်မြို့ နေအိမ်၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

## ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း 
၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင်အား နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌက ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူဘွဲ့နှင့် သုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့၊ အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးခေတ် အကြီးအကဲများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ
ကဏ္ဍ:အာဏာသိမ်း ခေါင်းဆောင်များ
ကဏ္ဍ:တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ
အအေးမိခြင်း

ဗိုင်းရပ်စ် ပိုးဝင်ရောက်၍ ရောဂါပိုး ဝင်ခြင်းဖြစ်သည်။ နှာစေးခြင်း ဖျားခြင်း နေထိုင်ရခက်ခြင်း စသော ပြဿနာများကို တွေ့နိုင်သည် ပိုးသတ်ဆေး သုံးစွဲရန် မလိုဘဲ အလွယ်တကူ ပျောက်ကင်းနိုင်ပြီး ကိုယ်ခံအား ကောင်းရန် လိုအပ်သည်။
ဆင်ဖြူရှင်တံတား(ချောင်းဦး)

**ဆင်ဖြူရှင်တံတား(ချောင်းဦး)** သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးနှင့် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး နှစ်ခုအကြား၊ ချောင်းဦးမြို့နယ်နှင့် ရေစကြိုမြို့နယ်အစပ်တွင် ချင်းတွင်းမြစ်ကို ဖြတ်သန်းဆောက်လုပ်ထားသော တံတားတစ်စင်းဖြစ်သည်။ 

ဤတံတားသည် ပခုက္ကူ  - ချောင်းဦးလမ်း

တို့ကို ဆက်သွယ်ပေးသော ချောင်းဦး-

ရေစကြိုလမ်းပေါ်တွင် ရှိသည်။

တံတားကြီးမှာ(4975)ပေ အရှည်ရှိသည်။

၁၉၉၉- ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ပြီးစီးခဲ့သည်။

ကားလမ်းနှင့် ရထားလမ်း နှစ်မျိုးပါဝင်သည်။

## တည်နေရာ
ဆင်ဖြူရှင်တံတားသည် ချောင်းဦး-ပခုက္ကူလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ 

## အသုံးဝင်မှု
*ချင်းတွင်းမြစ်အရှေ့ဘက်ကမ်း၊ အနောက်ဘက်ကမ်း ပြည်သူအများ၏ ဆက်သွယ်ရေး ကောင်းမွန်လွယ်ကူ လျင်မြန်စေခြင်း။
*စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးနှင့် မကွေးတိုင်းဒေသကြီးအကြား ဆက်သွယ်မှုရရှိခြင်း။
*အထူးသဖြင့် မြစ်အနောက်ဘက်ကမ်း ပြည်သူအများ၏ ဆက်သွယ်သွားလာရေးလွယ်ကူလာမှု။
*ချောင်းဦး-ပခုက္ကူကားလမ်းမ။
*ချောင်းဦး-ပခုက္ကူရထားလမ်း။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ အဆောက်အအုံများ
ရန်ကုန် လေကြောင်းလိုင်း

**ရန်ကုန် လေကြောင်းလိုင်း** () သည် မြန်မာနိုင်ငံ အခြေစိုက်လေကြောင်းဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ် နှင့် မန္တလေးချမ်းမြသာစည်လေဆိပ်ကို အခြေခံ၍ ပြည်တွင်းပျံသန်းမှုများ ပျံသန်းခဲ့သည်။ လေကြောင်းလိုင်းကို ၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ မှစ၍ ပျံသန်းမှုများ ရပ်တန့်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ၊ ၁၆ နေ့မှ စတင်၍ ပြန်လည် ပျံသန်းလျက်ရှိသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့မှ စတင်၍​ "ရန်ကုန် လေကြောင်းလိုင်း" အမည်မှ "သံလွင် လေကြောင်းလိုင်း အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။​

## သမိုင်းကြောင်း
၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့လေကြောင်းနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံမှ Krong – Sombat Company တို့ ပူးပေါင်း၍ ရန်ကုန်လေကြောင်းလိုင်းအား စတင် ထူထောင်ခဲ့သည်။  ၁၉၉၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာမှ စတင်၍ ပုဂ္ဂလိကပိုင် လေကြောင်းလိုင်း အဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး ခရီးသည် (၇၀) ဆံ့ ATR 72 လေယာဉ် (၂) စီးဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အဓိကမြို့ကြီး (၁၃) မြို့သို့ ပျံသန်း ပို့ဆောင်ပေး နိုင်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်လေကြောင်းလိုင်း၏ ဈေးကွက်ဝေစုသည် ၂၀ဝ၇ ခုနှစ်တွင် ၃၇% မှ ၂၀ဝ၈ ခုနှစ်တွင် ၄၁% ထိ သိသာထင်ရှားစွာ တိုးတက်ခဲ့သည်။ 

ပုံမှန် ပြည်တွင်းခရီးစဉ်များ အနေဖြင့် ရန်ကုန်မြို့မှ နေပြည်တော်၊ ပုဂံ၊ မန္တလေးမြို့၊ ဟဲဟိုးမြို့၊ ကျိုင်းတုံမြို့၊ တာချီလိတ်မြို့၊ မြစ်ကြီးနားမြို့၊ သံတွဲမြို့၊ စစ်တွေမြို့၊ ထားဝယ်မြို့၊ မြိတ်မြို့၊ ကော့သောင်းမြို့နှင့် လားရှိုးမြို့များသို့ ပျံသန်းပြေးဆွဲသည့် အပြင် စင်းလုံးငှား ခရီးစဉ်များ အနေဖြင့်လည်း ဗန်းမော်မြို့၊ ပူတာအိုမြို့ နှင့် ကလေးမြို့များသို့ ပြေးဆွဲပေးလျက် ရှိသည်။

## ပျံသန်းမူများ
ရန်ကုန် လေကြောင်းလိုင်းဟာ အောက်ပါမြို့များသို့ ပျံသန်းလျက်ရှိသည်။
* ပုဂံ &ndash; ညောင်ဦးလေဆိပ်
* ထားဝယ်မြို့ &ndash; ထားဝယ်လေဆိပ်
* ဟဲဟိုးမြို့ &ndash; ဟဲဟိုးလေဆိပ်
* ကော့သောင်းမြို့ &ndash; ကော့သောင်းလေဆိပ်
* ကျိုင်းတုံမြို့ &ndash; ကျိုင်းတုံလေဆိပ်
* မန္တလေးမြို့ &ndash; မန္တလေးအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ် **အဓိကလေဆိပ်**
* မြိတ်မြို့ &ndash; မြိတ်လေဆိပ်
* မြစ်ကြီးနားမြို့ &ndash; မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်
* နေပြည်တော် &ndash; နေပြည်တော် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်
* တာချီလိတ်မြို့  &ndash; တာချီလိတ်လေဆိပ်
* ရန်ကုန်မြို့ &ndash; ရန်ကုန်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ် **အဓိကဆုံးလေဆိပ်**

## လေယာဉ်များ
တွင် တွေ့ရသော ရန်ကုန် လေကြောင်းလိုင်း၏ ATR 72လေယာဉ် (၂၀၀၉)]]

## References
မြန်မာ့လူ့အခွင့်အရေးနေ့

**မြန်မာ့လူ့အခွင့်အရေးနေ့**ကို ၁၉၈၈ ခုနှစ် မတ်လ (၁၃) ရက်နေ့အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ စက်မှုတက္ကသိုလ်ကျောင်သား ကိုဖုန်းမော်အား လုံထိန်းရဲမှ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရသည့်နေ့ကို ဒီမိုကရေစီ အင်အားစုများမှ မြန်မာနိုင်ငံလူ့အခွင့်အရေးနေ့ အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။
## ကိုးကား
အုမ်း၏ နိယာမ

**အုမ်း ၏ နိယာမ**('''Ohm's law'*) ဆိုသည်မှာ ဂျာမန် ရူပဗေဒ ပညာရှင် ဂျော့ ဆိုင်မွန် အုမ်း ၏ လေ့လာတွေ့ရှိချက် နိယာမများကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ 

အုမ်းဆိုလိုသည်မှာ အစွန်း နှစ်ဘက်ရှိသောလျှပ်ကူးပစ္စည်းတခုတွင် ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသွားသော လျှပ်စီးကြောင်း(*I* ) သည် အစွန်း နှစ်ဘက်တလျှောက် ဖြစ်ပေါ်  နေသော ပိုတင်ရှယ်ခြားနားခြင်း(*V* ) နှင့် တိုက်ရိုက်အချိုးကျကြောင်းတွေ့ရှိခဲ့သည်။ 

I = \frac{V}{R}

အထက်ပါညီမျှခြင်းတွင် ပါဝင်သည့် သင်္ကေတများမှာ - 
* *I* - လျှပ်ကူးပစ္စည်းတစ်လျှောက်ရှိ လျှပ်စီးကြောင်း ဖြစ်သည်။ ယူနစ်မှာ အမ်ပီယာ (amperes) ဖြစ်သည်။
* *V* - လျှပ်ကူးပစ္စည်းပေါ်  ဖြတ်သန်းနေသော ဗို့အား ဖြစ်သည်။ ယူနစ်သည် ဗို့ (volts) ဖြစ်သည်။
* *R* - လျပ်ကူးပစ္စည်း၏ လျှပ်စီးခုခံမှု ဖြစ်သည်။ ယူနစ်သည် အုမ်း (ohms) ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် အုမ်း၏ နိယာမတွင် *R'' သည် ကိန်းသေတစ်ခု ဖြစ်ပြီး လျှပ်စီးကြောင်းအပေါ် မှီခိုမှု မရှိပေ။အုမ်း၏ နိယာမ သည်သိပ္ပံနည်းကျ ဆက်သွယ်မှုတစ်ခုဖြစ်၍ ၎င်းသည် လျှပ်စီးကြောင်း (current) ပမာဏများစွာရှိသော လျှပ်စစ်စီးဆင်းနိုင်သော ပစ္စည်းအများစု၏ လျှောက်ကူးနိုင်မှုကို တိကျစွာ ဖော်ပြနိုင်သည်။ သို့သော်အချို့သောပစ္စည်းများသည် အုမ်း၏ နိယာမ(Ohm's law) ကိုမလိုက်နာပါ။ ၎င်းကို အုမ်း၏ နိယာမ မှသွေဖည်ခြင်(Non-Ohmic) ဟုခေါ်သည်။

ဤနိယာမ၏ အမည်သည် ဂျာမန်လူမျိုး ရူပဗေဒပညာရှင် ဂျော့အုမ်း (Georg Ohm) ကို အစွဲပြုကာ ပေးထားသည်။ ဂျော့အုမ်းသည် ၁၈၂၇ ခုနှစ်တွင် သုတေသနကျမ်း တစ်ခုကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုကျမ်းတွင် အသုံးချလိုက်သော ဗို့အားတိုင်းတာမှုများ၊ ဝါယာကြိုးအလျားအမျိုးမျိုးကို အသုံးပြုထားသည့် ရိုးရိုးလျှပ်စစ်ပတ်လမ်းတစ်လျှောက်ရှိ လျှပ်စီးကြောင်း တိုင်းတာမှုတို့နှင့် ပတ်သက်သည်များ ပါဝင်သည်။ အုမ်းသည် သူ၏ လက်တွေ့စမ်းသပ်ချက်များ၏ ရလဒ်တို့ကို ညီမျှခြင်းတို့ဖြင့် ရှင်းပြခဲ့သည်။ သို့သော် သူ၏ ရှင်းပြချက်တို့သည် အထက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည့် ခေတ်မှီညီမျှခြင်းထက် အနည်းငယ် ရှုပ်ထွေးနေခဲ့သည်။ အသေးစိတ်ကို သမိုင်းတွင် ကြည့်ပါ။
 
## သမိုင်း
အချိန်သည် ၁၇၈၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် ဖြစ်သည်။ ဂျော့အုမ်း၏ လုပ်ဆောင်မှုများ မပြုခင်က ဖြစ်သည်။ ဟင်နရီကာဗန်ဒစ်သည် အလျားအမျိုးမျိုး၊ အချင်းအမျိုးမျိုးရှိသည့် ဖန်ပြွန်များ၊ Leydeen ခရားများတွင် ဆားဖျော်ရည်တို့ကို ထည့်ကာ စမ်းသပ်ခဲ့သည်။ အားပြင်းသော လျှပ်စစ်ရှော့သည် သူ့အား ခံစားရစေပြီး လျှပ်စီးကြောင်းကို တိုင်းတာခဲ့သည်။ သူ၏ ခန္ဓာကိုယ်တွင် လျှပ်စီးကြောင်းများ စီးဆင်းနေသည်။ ကာဗန်ဒစ်က လျှပ်စီးကြောင်းသည် ဗို့အားနှင့် တိုက်ရိုက်ပင် ပြောင်းလဲသည်ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ သူသည် သူ၏တွေ့ရှိမှုရလဒ်တို့ကို အခြားသိပ္ပံပညာရှင်တို့ကို ပြောဆိုဆက်သွယ်မှု မလုပ်ခဲ့ပေ။ သူ၏ တွေ့ရှိမှုများကို ၁၈၇၉ ခုနှစ်တွင် Maxwell က ထုတ်ဝေသည့်အချိန်မတိုင်ခင်အထိ မသိကြပေ။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အီလက်ထရွန်းနစ်အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်
မူးမင်

**မူးမင်**များသည် ဆွိဒင်-ဖင်လန် လူမျိုးတစ်ယောက်ဖြစ်သည့် တော့ဗ်ဂျေဆန် ရေးသားပုံဖော်ခဲ့သည့် စာအုပ်ထဲမှ စကင်ဒနေဗီးယားဒဏ္ဍာရီလာ ဧရာမတစ္ဆေ (သို့) မှင်စာကလေးများဖြစ်သည်။ မူလစာအုပ်သည် ဆွီဒင်ဘာသာဖြင့် ရေးသားထားပြီး အဓိက ရုပ်ကောင်များဖြစ်သည့် မူးမင် မိသားစု၏ ပုံစံမှာ ဝဝလုံးလုံး မေးရိုးကြီးပြီး၊ ရေမြင်းများနှင့် တူသည်။ မူးမင်မိသားစုသည် ဖင်လန်သစ်တောထဲရှိ မူမင်ရွာတွင် နေထိုင်ကြသော်လည်း၊ ယခင်ကမူ မီးပြတိုက် နှင့် ဇာတ်ရုံတို့တွင် ယာယီနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ သူတို့၏ ဘဝတလျှောက်တွင် သူငယ်ချင်းများ စွန့်စားခန်းများကျော်လွှားကြပုံကို ရေးသားပုံဖော်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ 

၁၉၄၅ မှ ၁၉၉၃ခုနှစ်အတွင်း ရေးသားမှုစာအုပ်ပေါင်း ၉အုပ်ထွက်ရှိခဲ့မှုတွင်၊ ကာတွန်းစာအုပ် ၅အုပ်တို့လည်းပါရှိခဲ့သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံမှ ထိုစာအုပ်ပေါ်မူတည်၍ ကာတွန်းကားများထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး၊ ရုပ်ရှင် နှင့် တီဗွီဇာတ်လမ်းများလည်းရှိသည်။ ဖင်လန်နိုင်ငံ နန်တာလီမြို့တွင် မူးမင် ကမ္ဘာဟုခေါ်သည့် အပန်းဖြေဥယျာဉ်ကစားရှိသည်။
## ကိုးကား
ဝင်းမော်ဦး

**မဝင်းမော်ဦး** သည် မွေးချင်း ၆ ယောက်တွင် သမီးအကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ သူမ၏ ဇာတိမှာ ပန်းပင်ကြီးလမ်း၊ ကြည့်မြင်တိုင်မြို့တွင် နေထိုင်ခဲ့ပြီး အမှတ် (၄) အခြေခံပညာ အလယ်တန်းကျောင်း၊ ကြည့်မြင်တိုင်မြို့နယ်တွင် (၈) တန်းပညာ သင်ကြားရင်း ၈၈၈၈ ကျောင်းသားသမဂ္ဂတွင် တက်ကြွစွာ ပါဝင်ခဲ့ပြီး ကျရာတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုနောက် အမှတ် (၂) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း၊ လသာမြို့နယ်တွင် အထက်တန်းပညာသင်ကြားရင်း စစ်အစိုးရမှ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ၈၈၈၈ အရေးပုံတော်ကြီးတွင် တိုက်ပွဲဝင်ကျဆုံးခဲ့သည်။ သူမသည် ထိုအချိန်တွင် အသက် ၁၆နှစ်သာရှိသေးသော်လည်း၊ အခြားလူငယ်ကျောင်းသားများနည်းတူ ၈၈၈၈ ချီတက် ဆန္ဒပြပွဲတွင် ဝင်ရောက်ဆင်နွဲခဲ့ပြီး၊ စစ်တပ်၏ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် အခင်းဖြစ်ရပ်မှ ဆေးရုံတွင် ကုသမှုခံယူနေစဉ် ကျဆုံးခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။

## အသေခံ အာဇာနည်များ
အခြေအနေမကောင်းသည့် ပုံစံရှိသဖြင့် ထိုနေ့ဆန္ဒမပြခင် မနက်ပိုင်းတွင် မိဘ၊ အဘိုး နှင့် အဘွားတို့မှ ဆန္ဒမပြရန် တားဆီးခဲ့သော်လည်း ထိုဆန္ဒပြပွဲအတွက်  သူသည် ကျောင်းတွင်အမာခံမဟုတ်ဘဲ အသေခံသူများဖြစ်ကြောင်းလည်း ပြန်လည်ပြောဆိုခဲ့သည်။

## သေနတ်ဒဏ်ရာ
မိဘများ၏ ပြောဆိုချက်အရ စစ်တပ်မှပစ်ခတ်မှုတွင် ဒူးအောက်ပိုင်းကို စတင်ပစ်ခတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ သူ၏ ဘယ်ခြေသလုံး နှင့် နောက်တစ်ကြိမ်ပစ်ခတ်မှုတွင် ဘယ်ပေါင်သို့ ထိမှန်ခဲ့သည်။ ဒူးကို ထိမှန်ချိန်တွင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းပုံကို ကိုင်ဆောင်ရင်း ခွေကျသွားခဲ့သည်။ သူနှင့်ချီတက်ခဲ့သူ သူငယ်ချင်းများ၏ ပြောဆိုချက်အရ မဝင်းမော်ဦးအား သေနတ်ပစ်ခြင်းမှ လျှောင်ကျဉ်နိုင်ရန် ဝပ်ခိုင်းသောလည်း၊ သူ ကိုင်ဆောင်ထားသည့် ဗိုလ်ချုပ်ပုံအား မြေဝပ်မကျချင်လိုခြင်းနှင့် ဗိုလ်ချုပ်ပုံကျလျင် အဖွဲ့ပါကျမည်ဟုဆိုကာ မဝပ်ခဲ့ပေ။ စစ်တပ်မှ နောက်တစ်ကြိမ်ထပ်ပစ်ချိန်တွင် ညာလက်မောင်းမှ ရင်ထဲသို့ သေနတ် ထပ်မံ ထိမှန်ခဲ့သည်။

နေ့လယ် ၁၂ နာရီခွဲတွင် ကယ်ဆယ်ရန် ရောက်ရှိလာသူ ဆရာဝန်နှစ်ဦး၏ ပြောဆိုချက်အရ သူသည် ကယ်ဆယ်ချိန်တွင် အသက်ရှင်လျက်ရှိသေးပြီး၊ သူ၏ မိဘများသို့ ဆက်သွယ်နိုင်ရန် အချက်အလက်များ ဆေးရုံသို့ အသိပေးနိုင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
* သမီးဆန္ဒအတိုင်း အမျှ မေ၀သေးဘူး
* အာဇာနည် မဝင်းမော်ဦး ကိုယ်ရေးရာဇဝင် အကျဉ်း
မြန်မာ အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း

**မြန်မာ့လက်ရွေးစင်ဘောလုံးအသင်း**သည်  မြန်မာနိုင်ငံဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်မှ ထိန်းချုပ်သော အသင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ဗမာလက်ရွေးစင်အသင်းဟု ၁၉၈၉ မတိုင်မီ အထိ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသည် ၁၉၆၈ခုနှစ်တွင် အာရှဖလား၌ ဒုတိယဆု ရရှိခဲ့သည်။ မြန်မာဘောလုံးအသင်းသည် ပထမဆုံးကမ္ဘာ့ဖလား ခြေစစ်ပွဲကို ၂၀၀၇ခုနှစ်တွင် စတင်ကစားခဲ့ပြီး တရုတ်လက်ရွေးစင်အသင်းအား (၀ - ၇)၊ (၀ -၄) ရလဒ်ဖြင့်ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။

## ဝတ်စုံ 
မြန်မာ့ လက်ရွေးစင်အိမ်ကွင်း ဝတ်စုံမှာ အနီရောင် ဖြစ်ပြီး ဘောင်းဘီအနီရောင်၊ ခြေအိတ်မှာ အနီ ဖြစ်သည်။  အဝေးကွင်း ဝတ်စုံမှာ အဖြူရောင် ဖြစ်ပြီး  ဘောင်းဘီအဖြူ၊ ခြေအိတ်အဖြူဖြစ်သည်။ ဝတ်စုံကို Warrix မှ ထုတ်လုပ်ပေးသည်။

## ပြိုင်ပွဲမှတ်တမ်းများ 
### ကမ္ဘာ့ဖလား မှတ်တမ်း 
### ASEAN Football Championship မှတ်တမ်း 
*ယခုပြိုင်ပွဲကိုတိုက်ဂါးဖလားဟုလူသိများ*

### ဆီးဂိမ်းပြိုင်ပွဲ မှတ်တမ်းများ 
:**Under-23 tournament since 2001*

### အခြားဆုများ 
မြန်မာသည် ၁၉၆၆ နှင့် ၁၉၇၀ အာရှဘောလုံးပြိုင်ပွဲများတွင် ရွှေဆုများရရှိခဲ့ပြီး ၁၉၇၂ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲသို့ ခြေစစ်ပွဲအောင်ခဲ့သည်။ သို့သော် အုပ်စုမှ ထွက်ခဲ့ရသည်။

## ရရှိခဲ့သောဆုများ 
* **အာရှဖလား**
ဒုတိယ (၁): ၁၉၆၈ 

* **အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲ**
ရွှေတံဆိပ် (၂)     : ၁၉၆၆၊ ၁၉၇၀ 
ကြေးတံဆိပ် (၂) : ၁၉၅၄

* **ဆီးဂိမ်း**
ရွှေတံဆိပ် (၅)     : ၁၉၆၅၊ ၁၉၆၇၊ ၁၉၆၉၊ ၁၉၇၁၊ ၁၉၇၃ 
ငွေတံဆိပ် (၂)     : ၁၉၆၁၊ ၁၉၉၃
ကြေးတံဆိပ် (၂) : ၁၉၇၅၊ ၁၉၇၇

### အခြားရရှိခဲ့သောဆုများ 
* **မာဒေးကားဖလား**
**ချန်ပီယံ** (၄): ၁၉၆၄၊ ၁၉၆၇၊ ၁၉၇၁၊ ၂၀၀၆ 
ဒုတိယ (၄): ၁၉၆၆၊ ၁၉၆၇၊ ၁၉၆၈၊ ၁၉၇၀၊ ၂၀၀၇

* **ကိုးရီးယားဖလား** 
**ချန်ပီယံ**  (၃): ၁၉၇၁၊ ၁၉၇၂၊ ၁၉၇၃ 
ဒုတိယ (၁): ၁၉၇၅ 
တတိယ (၁):၁၉၇၄

* **အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ** 
အသန့်ရှင်းဆုံးဆု: ၁၉၇၂

* **ဖိလစ်ပိုင် ငြိမ်းချမ်းရေး ဖလား**
ပထမဆု: ၂၀၁၃

## ကစားသမားများ
## လက်ရှိကစားသမား
 2027 AFC Asian Cup qualification ကစားပွဲတွင် ပါကစ္စတန်မသင်းနှင့်ကစားရန်ခေါ်ယူထားသော ကစားသမား ၂၃ ယောက်

*Caps and goals updated as of 10 June 2025, after the game against Pakistan.*

### နောက်ဆုံးခေါ်ယူခဲ့မှု 
## လက်ရှိနည်းပြအဖွဲ့
## နည်းပြများ 
*** *ယာယီ*

## ပွဲအများဆုံးကစားထားသူများ
## ပွဲစဉ်ဇယား 
### ၂၀၁၅ ခုနှစ်
### ၂၀၁၆ ခုနှစ်
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့လက်ရွေးစင် ဘောလုံးအသင်းများ
မိုယန်

**ကွမ်မိုယဲ့** (管謨業) (၁၉၅၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇ - ) သည် ကလောင်အမည် **မိုယန်** (莫言 တရုတ်အသံထွက် မော့ယဲန်) ဖြင့် တရုတ်ပြည်၏ ကျေးလက်ဘဝကို သရုပ်ဖော်သည့် ဝတ္ထုများ ရေးသားသည့် တရုတ်စာရေးဆရာ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် တွင်  နိုဗယ်စာပေဆုကို ဆွတ်ခူးခဲ့သည်။  သူသည် နိုဗယ်စာပေဆုကို ရရှိသည့် ပထမဦးဆုံးသော တရုတ်နိုင်ငံသားဖြစ်သည်။ သူ့အရင် နိုဘယ်စာပေဆုရရှိခဲ့သည့် တရုတ်လူမျိုးမှာ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ရရှိခဲ့သည့် ကောင်းရှင်ကျဲန့် (高行健) ဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ ကျန်းစူးပြည်နယ်သား ကောင်းရှင်ကျဲန့်သည် ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံသားအဖြစ် ခံယူခဲ့သည်။ 

## ဘဝအကျဉ်း 
မိုယန်သည် တရုတ်နိုင်ငံ ဆန်းတုန်းပြည်နယ် ကောင်းမီခရိုင်ဇာတိ ဖြစ်ပြီး လယ်ယာဖြင့် အသက်မွေးသူ မိသားစုမှ ဆင်းသက်လာသူ ဖြစ်သည်။ မိုယန်သည် ယဉ်ကျေးမှု တော်လှန်ရေး (၁၉၆၆ - ၁၉၇၆) ကာလအတွင်း ပညာရေးကို ခေတ္တရပ်ဆိုင်းကာ ရေနံထုတ်စက်ရုံတွင် အလုပ်ဝင်ခဲ့သည်။ ယဉ်ကျေးမှု တော်လှန်ရေးပြီးနောက် လွတ်မြောက်ရေးတပ်အတွင်း စစ်မှုထမ်းခဲ့သည်။ စစ်မှုထမ်းနေစဉ်အတွင်း ၁၉၈၁ ခုနှစ်မှစ၍ စာစရေးခဲ့သည်။ ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် သူ၏ ပထမဦးဆုံးသော ဝတ္ထုတို ကို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ပေကျင်း ဆရာအတတ်တင် တက္ကသိုလ်မှ မဟာဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
အစိမ်းရောင် ပါတီ

**အစိမ်းရောင် ပါတီ** ဆိုသည်မှာ ၉၀ ရာစုကာလမှစ၍ စတင်တည်ထောင်လာခဲ့ကြသည့် နိုင်ငံရေးပါတီများကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အစိမ်းရောင် နိုင်ငံရေး နှင့် လူမှု တရားမျှတရေး၊ အခြေခံ ဒီမိုကရေစီ၊ အကြမ်းမဖက်ရေး နှင့် ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးများ ကို အဓိကအားထားသည်။ အစိမ်းရောင်အဖွဲ့ဝင်များသည် ကမ္ဘာငြိမ်းချမ်းရေးရပ်တည်နိုင်ရန် ထိုအချက်အလက်များအပေါ် မူတည်နေသည်ဟုဆိုသည်။
နိုဗက် ဂျိုကိုဗစ်

နိုဗက်ဂျိုကိုဗစ် (Новак Ђоковић/Novak Đoković)သည် ဆားဘီးယားနိုင်ငံ၏ နံပါတ် ၁ တင်းနစ်ကစားသမားဖြစ်၍ ကမ္ဘာနံပါတ် ၁ တင်းနစ်ကစားသမားဖြစ်သည်။ ဂျိုကိုဗစ်ဟာ ဩစတေးလျအိုးပင်း(၂၀၀၈ ၂၀၀၆၊ ၂၀၀၇၊)၊ ဝင်ဘယ်လ်ဒမ် ချန်ပီယံရှစ်(၂၀၁၁)၊ အမေရိကန်အိုးပင်း(၂၀၁၁) စတဲ့ Title ၅ ခုကိုရရှိထားသူဖြစ်တယ်။ ၂၀၁၁ ရဲ့အဓိက ပွဲစဉ် ၃ ခုကို အနိုင်ရရှိခဲ့သောကြောင့် သူဟာ ခေတ်သက်တမ်းတစ်ခုလုံးမှာ အဓိက ပွဲစဉ် ၃ ခုအနိုင်ရရှိသော အမျိုးသားတင်းနစ်ကစားသမားထဲမှ ၆ ယောက်မြောက်ကစားသမား ဖြစ်လာခဲ့သည်။ 

## ဘဝအစ
ဂျိုကိုဗစ်ကို ၁၉၈၇ခုနှစ်၊ မတ်လလ၊ ၂၂ရက်နေ့တွင် ယူဂိုဆလားဘီးယားနိုင်ငံ (ဆားဘီးယား)  ဘဲလ်ဂရိတ်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူ့မှာ ညီနှစ်ယောက် ရှိသည်။ ထိုညီနှစ်ယောက်စလုံးဟာလည်း တင်းနစ်ကစားသမားများဖြစ်ကြသည်။ ဂျိုကိုဗစ်သည် ၄ နှစ်သားကတည်းကပင် တင်းနစ်ကိုကစားခဲ့သည်။ ထို့နောက် အသက် ၁၄ နှစ်တွင် ဥရောပ၏ တစ်ဦးချင်းပြိုင် ချန်ပီယံရှစ်ဆု ကိုရရှိခဲ့သည်။

## တင်းနစ် သက်တမ်း
### ဂျူနီယာ
### ၂၀၀၃-၂၀၀၄
### ၂၀၀၅
### ၂၀၀၆: ပထမ ATP Title
### ၂၀၀၇: Top 10 ကစားသမားဖြစ်လာ
### ၂၀၀၈: ပထမ ဂရင်းန် စလမ်း Title
### ၂၀၀၉
### ၂၀၁၀: ဒေးဗစ် ကက်ပ်
### ၂၀၁၁: နံပါတ် ၁ ဖြစ်လာ
### ၂၀၁၂
### ဒေးဗစ် ကက်ပ်
## ကိုးကား
ဝင်းဒိုးစ် ၈

**ဝင်းဒိုးစ် ၈** (Windows 8) သည် မိုက်ခရိုဆော့ဖ် (Microsoft) ဆော့ဖ်ဝဲလ် ကုမ္ပဏီမှ ပီစီကွန်ပျူတာ (တကိုယ်ရေသုံး ကွန်ပျူတာ)၊ တက်ဘလက် ကွန်ပျူတာ (ကျောက်သင်ပုန်း ကွန်ပျူတာ)၊ လက်ပ်တော့ပ် ကွန်ပျူတာ (အိတ်ဆောင် ကွန်ပျူတာ) များတွင် အသုံးပြုရန် ၂၀၁၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် တရားဝင် ဖြန့်ချိလိုက်သည့် ဝင်းဒိုးစ် ကွန်ပျူတာ စက်လည်ပတ်ရေးစနစ် (operating system) ဖြစ်သည်။ ဝင်းဒိုးစ် ၈ တွင် နိုင်ငံတကာ စံချိန်ညီ မြန်မာယူနီကုဒ်ကို ထည့်သွင်းထားပြီး မိုက်ခရိုဆော့ဖ်မှ ပထမဦးဆုံးအကြိမ် မြန်မာစာကို ထည့်သွင်းလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၂ဝ၁၃ ခုနှစ် မေလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် အဆင့်မြင့်တင်သော ဗားရှင်းဖြစ်သည့် Windows 8.1 အား မိုက်ခရိုဆော့မှ ကြေညာခဲ့သည်။ Windows 8.1 အား ၂ဝ၁၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလအထိ ထောက်ပံ့ပေးမည် ဖြစ်သည်။ 
 

## ကိုးကား
Skyfall

**Skyfall** (စကိုင်းဖောလ်) သည် အီယွန် ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေး (Eon Productions) ၏ 007 ဂျိမ်းစ်ဘွန်း (James Bond) ရုပ်ရှင်များအနက် ၂၃ ကားမြောက် သူလျှိုဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်လူမျိုး ရုပ်ရှင်မင်းသားကြီး ဒန်နီယယ် ခရိဂ် (Daniel Craig) မှ အဓိကဇာတ်ကောင် ဂျိမ်းစ်ဘွန်းအဖြစ် တတိယအကြိမ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင် ထားပြီး ဒါရိုက်တာ စမ်း မန်ဒီးစ် (Sam Mendes) ၏ လက်ရာဖြစ်သည်။ 

စကိုင်းဖောလ်ဇာတ်ကားကို ၂၀၁၁ နိုဝင်ဘာလမှစ၍ ယူနိုက်တက် ကင်းဒမ်း၊ တရုတ်နှင့် တူရကီနိုင်ငံများတွင် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ အောက်တိုဘာ ၂၃ ရက်နေ့တွင် လန်ဒန်မြို့၌ ဗွေဆော်ဦးပြပွဲကို ကျင်းပခဲ့ပြီး ၂၆ ရက်နေ့တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။  ၂၀၁၂ ခုနှစ်သည်လည်း ဂျိမ်းစ်ဘွန်း ပထမဆုံးဇာတ်ကား ဒေါက်တာနိုး ရုံတင်ခဲ့သည့် နှစ် ၅၀ ပြည့်နှစ် ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ဂျိမ်းစ်ဘွန်း (ဇာတ်ကောင်)

**ဂျိမ်းစ်ဘွန်း**သည် သတင်းထောက်လည်းဖြစ် ဝတ္ထုစာရေးဆရာလည်းဖြစ်သည့် ဗြိတိသျှလူမျိုး အီယန် ဖလဲမင်း (Ian Fleming) က ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ဖန်တီးခဲ့သည့် ဇာတ်ကောင်ဖြစ်သည်။ ဂျိမ်းစ်ဘွန်းသည် လန်ဒန်မြို့တွင် အခြေချနေထိုင်သည် ဆိုသော်လည်း ကမ္ဘာတလွှားတွင် ကျင်လည်ကျက်စားသော ကိုယ်ပိုင်အမှတ် ၀၀၇ ရှိ လျှို့ဝှက် ထောက်လှမ်းရေးသမား တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ယူကေလျှို့ဝှက် ထောက်လှမ်းရေးဌာန စစ်ထောက်လှမ်းရေး ဌာနခွဲ ၆ တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။ 

ဖလဲမင်းသည် ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဗြိတိသျှ တော်ဝင်ရေတပ် ထောက်လှမ်းရေးဌာန၌ တာဝန်ထမ်းရွက်စဉ်အတွင်း သိကျွမ်းခဲ့သော ကွန်မန်ဒို အထူးတပ်သားများကို အခြေခံကာ ဂျိမ်းစ်ဘွန်းကို ဖန်တီးခဲ့သည်။ ဂျိမ်းစ်ဘွန်း အမည်မှာမူ အမေရိကန် ငှက်လေ့လာရေး သုတေသီ ဂျိမ်းစ်ဘွန်းထံမှ မောင်ပိုင်စီးထားသည်ဟု သိရသည်။ 

ဖလဲမင်းသည် ဂျိမ်းဘွန်း ဝတ္ထု ၁၂ အုပ်ကို ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းဝတ္ထုများတွင် ဖလဲမင်းက ဉာဉ်ကောင်း ဉာဉ်ဆိုး အမျိုးမျိုးဖြင့် ဂျိမ်းစ်ဘွန်းကို ပုံဖော်ထားသည်။ ဇာတ်ကောင် ဂျိမ်းစ်ဘွန်းသည် ကားကောင်းများ၊ အစားကောင်း အသောက်ကောင်းများကို ကြိုက်နှစ်သက်သည်။ သူ့အတွက် အထူးမှာဝယ်ရသည့် စီးကရက်ကိုမှ သောက်သုံးသည်။ 

ဂျိမ်းစ်ဘွန်း ဝတ္ထုများကို လူကြိုက်များသောကြောင့် ရုပ်ပြကာတွန်းများ ထုတ်ဝေခဲ့သည့်အပြင် ရုပ်ရှင်များလည်း ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်အထိ ဂျိမ်းစ်ဘွန်းရုပ်ရှင်ပေါင်း ၂၃ ကားရှိခဲ့ပြီး ရော်ဂျာမိုး၊ ရှောင်ကွန်နရီ အပါအဝင် ကမ္ဘာကျော် ရုပ်ရှင်မင်းသား ၆ ဦးက ဂျိမ်းစ်ဘွန်းအဖြစ် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။
နရောတ္တမ သီဟနု

**နရောတ္တမ သီဟနု**(၊ ၁၉၂၂ အောက်တိုဘာ ၃၁ ~ ၂၀၁၂ အောက်တိုဘာ ၁၅)သည် ၁၉၄၁ခုနှစ်မှ ၁၉၅၅ခုနှစ်အကြားတွင် တစ်ကြိမ် ၁၉၉၃ခုနှစ်မှ ၂၀၀၄ခုနှစ်တွင် တစ်ကြိမ် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ ဘုရင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ခုနှစ်တွင် သားတော် နရောတ္တမ သီဟမုနီအား နန်းလွှဲပေးခဲ့သည်။
ဒေါက်တာနိုး (ရုပ်ရှင်)

**ဒေါက်တာနိုး** (Dr. No) သည် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ခဲ့သည့် သူလျှိုဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာကျော် ရုပ်ရှင်မင်းသားကြီး ရှောင်ကွန်နရီမှ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသည့် ပထမဦးဆုံးသော ဂျိမ်းစ်ဘွန်း ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
အုန်းနို့ခေါက်ဆွဲ

**အုန်းနို့ခေါက်ဆွဲ** ဆိုသည်မှာ ဂျုံခေါက်ဆွဲဖတ်ကိုပြုတ်ပြီးနောက် အုန်းနို့၊ ကုလားပဲ၊ ကြက်သားတို့ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသောဟင်းရည်ဖြင့် ဆမ်း၍စားရသော စားစရာကိုဆိုလိုသည်။ အလွန်အရသာရှိသော စားဖွယ်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ကြက်သွန်နီပါးပါးလှီး၊ ကြက်ဥပြုတ်ပါးပါးလှီး၊ အချဉ်လိုပါက သံပရာသီးစိတ်တို့ဖြင့် စားသောက်ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် အာရှတိုက်တောင်ပိုင်းနိုင်ငံများတွင် စားသောက်လေ့ရှိကြသည်။ အုန်းနို့၊ ကြက်သားတို့ပါဝင်သဖြင့် စားလျှင်သွေးတက်တတ်ပြီး သွေးတိုးရှိသူများစားသုံးရန်မသင့်ပေ။
သင်္ဘောသီးသုပ်

**သင်္ဘောသီးသုပ်**ဆိုသည်မှာ မြန်မာ့စားသောက်ဖွယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ သင်္ဘောသီးကို အမျှင်ကလေးများဖြစ်အောင် ခြစ်ဖြင့်ခြစ်ပြီးနောက် ဆီကျက်၊ ကြက်သွန်ကြော်၊ ပဲမှုန့်၊ ငရုတ်သီးကြော်၊ မန်ကျည်းမှည့်ရည်တို့ဖြင့် သုပ်စားခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းကို မြို့သုပ် ဟုခေါ်သည်။ 

နောက်တစ်နည်းမှာ တောသုပ်ဟုခေါ်ပြီး သင်္ဘောသီးခြစ်ပြီးသားကို ဆီကျက်မပါဘဲ ငရုတ်သီးစိမ်းနိုင်နိုင်၊ မန်ကျည်းမှည့်ရည်၊ ငပိဖုတ်တို့ဖြင့်သုပ်သည်။ ယိုးဒယားသင်္ဘောသီးထောင်းတွင် သကြားပါဝင်သည်။
ဒေါင်းလန်း

**ဒေါင်းလန်း**ဆိုသည်မှာ အခြေတပ်ထားသောလင်ဗန်းသို့မဟုတ်ဗျပ်ကြီးဖြစ်သည်။ ရှေးခေတ်က ကျေးလက်တောရွာများတွင် ပန်းကန်ခွက်ယောက်များမတတ်နိုင်ကြသဖြင့် ဒေါင်းလန်းတွင် ထမင်းဟင်းများပုံပြီးဝိုင်းဖွဲ့စားသောက်ခဲ့ကြသည်။ တစ်ဦးတစ်ယောက်က ဟင်းရည်ဆမ်းလိုက်ပါက အခြားသူများ၏ထမင်းပုံများဆီသို့စီးဆင်းသွားပြီး တစ်ပြင်တည်းဖြစ်သွားသဖြင့် 'လက်ရည်တစ်ပြင်တည်း' ဟုဆိုခဲ့ကြသည်။

ဒေါင်းလန်းသည် မွန်ဝေါဟာရ ဒုလေင် မှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်၊၊
နေအိမ် အကျယ်ချုပ်

**နေအိမ် အကျယ်ချုပ်** ဆိုသည်မှာ အိမ်တွင် ထိန်းသိမ်းထားခြင်း၊ ထောင်ဒဏ်ချမှတ်ထားခြင်း၊ နည်းပညာများဖြင့် ကြည့်ရှုကာ ထိုအိမ်မှ အဝေးသို့ မသွားရောက်နိုင်အောင် အာဏာပိုင်များက နည်းလမ်းတစ်ခုခုဖြင့် အကန့်အသတ် ပြုလုပ်ထားခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ခြံတံခါးဝ၌ အစိုးရ ရဲဝန်းထမ်းများနေ့စဉ် အလှည့်ကျဆောင့်၍ နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ထိန်းချုပ်ထားသည်။ အာဏာပိုင်များ၏ သတ်မှတ်ချက်များအပေါ်မူတည်၍ ပြင်ပနှင့် ဆက်သွယ်ခွင့်၊ အကျဉ်းကျနေသူဆီသို့ ပြင်ပမှ လာရောက်လည်ပတ်ခွင့်မျိုးလည်း မရှိတတ်ပေ။ သို့သော် နေအိမ်အကျယ်ချုပ်သည် ပုံမှန်ထောင်များတွင် ထောင်ဒဏ်ကျခံရသည်ထက် သက်သာသော ထောင်ဒဏ်အပြစ်ပေးခြင်းမျိုးဖြစ်သည်။
သိုင်းပြောင်းပြန်

သိုင်းပြောင်းပြန်သည် မြန်မာ့သိုင်းအမျိုးအစားများတွင်အထင်ရှားဆုံး အ​ကျော်ကြားဆုံး အရှုံးမရှိသည့်သိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရှမ်းကြီးသည် လေးကွက်မှစ၍ ပြောင်းပြန်မှာ နှစ်ကွက်မှစသဖြင့်သိုင်းပြောင်းပြန်ဟု ခေါ် ကြသည်။
မူလစတင်မျက်နှာမူရာ အရပ်သို့ ပြန်ရောက်ရမှသာ သိုင်းပြောင်းပြန်ဖြစ်ပေသည်။

သိုင်းပြောင်းပြန်ကို ရှမ်းစော်ဘွား၏ သက်တော်စောင့်ဆရာချယ်မှ စတင်ခဲ့ပြီး အဘိုးဦးမောင်လေးမှ မြန်မာပြည် အရပ်ရပ်သို့ ဖြန့်ချိခဲ့သည်။

## သမိုင်း
သိုင်းပြောင်းပြန်ကို ကိုလိုနီခေတ်တွင် ဆရာချယ်ဆိုသူက တီထွင်ခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။ ဆရာချယ်ဟူသောပုဂ္ဂိုလ်မှာ ရှမ်းစော်ဘွားကြီးတစ်ဦး၏ ကိုယ်ရံတော်သက်တော်စောင့်တစ်ဦးဖြစ်သည်ဟူသောအချက်မှလွဲ၍ အခြားကိုယ်ရေးအချက်များမသိရချေ။ ဆရာချယ်သည် အောက်မြန်မာနိုင်ငံသို့လှည့်လည်သွားလာရင်း တွံတေးမြို့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ဒေသခံများအား သင်နေကျသိုင်းများနှင့်မတူသော သိုင်းတစ်မျိုးကိုသင်ကြားပေးသည်။ ထို့နောက်ရှမ်းပြည်သို့ပြန်သွားရာ သတင်းမရတော့ပေ။ တပည့်များက အဆိုပါသိုင်းပညာကိုဖွံ့ဖြိုးအောင်လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြရင်း အခြားသိုင်းပညာများနှင့်အကွက်မတူသဖြင့် သိုင်းပြောင်းပြန်ဟုအမည်ပေးခဲ့ကြသည်။ 

ကိုလိုနီခေတ်တွင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သဖြင့် အချို့က အင်္ဂလိပ်အစိုးရကမြန်မာ့ရိုးရာသိုင်းပျောက်ကွယ်သွားစေရန်ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် အင်္ဂလိပ်အစိုးရဘက်တော်သားဆရာချယ်အားစေလွှတ်ကာ မြန်မာ့သိုင်းကိုဖျက်ဆီးခြင်းဖြစ်သည်ဟုဆိုကြသည်။ မြန်မာ့သိုင်းများကဲ့သို့ ကန်တော့ပွဲအားထိုင်ကန်တော့ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဓားဖြင့်ရွယ်ခြင်းများသည် မြန်မာ့သိုင်းအစဉ်အလာကိုဖျက်ဆီးသည်ဟုဆိုကြသည်။
မအူရွာ

**မအူရွာ** အမည်ရှိ ရွာများမှာ

* မအူရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်
* မအူရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
* မအူရွာ၊ မင်းကင်းမြို့နယ်
* မအူရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်
* မအူရွာ၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်
ကျားလျှာ

**ကျားလျှာ** သည် အလုပ်ပစ္စည်းမှ အလွန်နည်းပါးသော သတ္ထုပမာဏကို တိတိကျကျ လျှော့နိုင်ရန် သုံးသော ကိရိယာဖြစ်သည်။ သစ်နှင့်စပ်ဆက်လုပ်ငန်း၊ သတ္တုနှင့်ဆက်စပ်လုပ်ငန်းအပြင် အခြား အပျော်တမ်းအလုပ်တချို့တွင် မရှိမဖြစ်မိုး ဖြစ်လေ၏။ လက်သုံးကိရိယာအဖြစ် သုံးသည်က များသည်။ အမာကွက်တင်ထားသော (အမာကို လိုသောနေရာ၌သာ တင်ထားသော) သံမဏိပြားကို မျက်နှာပြင်တဖက်တွင်ဖြစ်စေ၊ အခြားမျက်နှာပြင်တို့၌ဖြစ်စေ အသွားရှရှဖြစ်အောင် စီမံထားသည်။ ပုံသဏ္ဌာန်မှာ အပြားအပြင် လေးထောင့်၊ သုံးမြှောင့်၊ တခြမ်းပြား၊ အချောင်း စသဖြင့် အမျိုးမျိုး ရှိနိုင်သေးသည်။ သေးသေးချွန်ချွန်အမြီးကို အခြားတဖက်တွင် တွေ့ရမည်ဖြစ်၏။ ၎င်းကို လက်ကိုင်တခုခု၌ စွပ်ကာ သုံးရသည်။
သမန်းကျား

သမန်းကျားဆိုသည်မှာ လူက ကျားအဖြစ်ပြောင်းလဲသော မိစ္ဆာအတတ် တစ်မျိုးဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ 
### ဝေါဟာရဖြစ်ပေါ်လာပုံ
မူလအမည်မှာ ရှမ်းစကား**ထမန်** ဖြစ်သည်။ ထမန်ကျားဟု ခေါ်ရာမှ ကာလရွေ့လျားလာသော် သမန်းကျား ဖြစ်လာသည်။ ချင်းတွင်းမြစ်ညာတွင် (ထမံသည်)ထမံသီရွာဟူ၍ ရှမ်းလူမျိုးများ နေထိုင်သောရွာ ယခုတိုင်ရှိသေးသည်။ အင်းတော်ကြီးအိုင်ဝန်းကျင်နှင့် ချင်းတွင်းမြစ်ညာတွင် နေထိုင်ကြသော ရှမ်းနီလူမျိုးတို့က လူမှဖြစ်သောကျားကို မော်လခေါင်ကျား ဟုခေါ်ကြသည်။ထမံလူမျိုးစုများသည်ပင်လည်ဘူးဒေသရှိလမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးခက်ခဲသည်တောင်ကြားနေရာများတွင်ယနေ့တိုင်နေထိုင်လျက်ရှိသည်။မျိုးနွယ်စုများအနေဖြင့်တဖြည်းဖြည်းပျာက်ကွယ်လုနီးပါးရှိနေပါသည်။

### ထမန်တို့၏ဘိုးဘွားများ
ထမန်တို့သည် ရှမ်းလူမျိုးများဖြစ်ကြပြီး တစ်ချိန်က အင်းတော်ကြီးအိုင် ဖြစ်လာမည့်နေရာတွင် **စည်ခမ်း** အမည်ရှိသည့်မြို့ကို တည်ထောင်နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ စည်ခမ်းမြို့ ရေအောက်ရောက်သွားပြီးနောက် ကျန်ခဲ့သောအဆက်အနွယ်များသည် အနောက်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားကြပြီး အခြားသူများနှင့် သွေးနှောခြင်းမပြုဘဲ(အခြားသူများကလည်း ယင်းတို့နှင့် သွေးနှောခြင်းမပြု)သီးခြားနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ အခြားသူများက ယင်းတို့ကို ထမန်များ ဟုခေါ်ကြသည်။ ထမန်တို့ကလည်း မိမိတို့ပညာများကို သားစဉ်မြေဆက် သင်ကြားပေးခဲ့ပြီး ပြင်ပသို့ မပေါက်ကြားအောင်ထိန်းသိမ်းခဲ့ကြသဖြင့် ယင်းပညာတတ်ကြောင်း အခြားလူများမသိနိုင်ကြချေ။ ရှမ်းလေးမြို့ရာဇဝင်တွင် စည်ခမ်းမြို့မှ မင်းသားတစ်ယောက်သည် ကျားဖြူဘဝနှင့် တောလိုက်နေစဉ် တာပိန်မြစ်ညာရှိ တိုင်းပြည်တစ်ခုမှ ရေထဲမျှောလာသော အမျိုးသမီးတစ်ဦးနှင့် အိမ်ထောင်ကျရာမှ မွေးဖွားလာသော ကလေးများသည် နောင်ကြီးပြင်းလာချိန်တွင်မိုးညှင်း၊မိုးကောင်းမြို့၊မိုးမိတ်မြို့များကိုတည်ထောင်သည်ဟု ပါရှိသည်။

### ကျားအဖြစ်ပြောင်းလဲပုံ
ယင်းအတတ်ကိုတတ်သောသူသည် မိတ်ဆွေတစ်ယောက်နှင့်အတူ တောထဲဝင်သည်။ ကျားဖြစ်သွားချိန်တွင် အကိုက်မခံရစေရန် မိတ်ဆွေဖြစ်သူက သစ်ပင်အမြင့်ပေါ်တက်ပြီးနောက် ထမန်လူက အဝတ်အစားများချွတ်ပြီးနောက် (ဂါထာ) တစ်ခုရွတ်ဆိုကာ ကျားဖြူအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ထို့နောက်အမဲလိုက်သည်။ အမဲကောင်ကိုချီယူလာပြီး ပြန်လာချိန်တွင် မိတ်ဆွေဖြစ်သူက သစ်ပင်ပေါ်မှနေ၍ လူအဝတ်အစားများပြသပေးရသည်။ ထိုအခါ သတိပြန်လည်လာပြီး လူအဖြစ်ပြန်ရောက်ရှိလာသည်ဟု ဆိုကြသည်။ အကယ်၍ ကျားဖြူသည် တောထဲတွင် မျက်စိလည်သွားပါက သို့မဟုတ် လူအဝတ်အစားကို ပြန်မတွေ့ရပါက လူပြန်မဖြစ်တော့ဘဲ တစ်သက်လုံး ကျားဘဝရောက်သွားတော့သည်ဟု ဆိုကြသည်။

### အတတ်ပညာကို အသုံးပြုပုံ
ခရီးသွားလာရာတွင် လူခန္ဓာကိုယ်ဖြင့် သွားလာသည်ထက် ကျားခန္ဓာကိုယ်ဖြင့်သွားလာသည်က များစွာသက်သာခြင်း၊ အမဲလိုက်ရာတွင် လက်နက်ကိရိယာမလိုပဲ အချိန်ကုန်၊ လူပမ်း သက်သာခြင်းကြောင့် ယင်းလုပ်ငန်းများတွင် အသုံးပြုသည်။ ယခုအခါ ယင်းအယူအဆများ ကွယ်ပျောက်သလောက်ရှိနေပြီ ဖြစ်သည်။
 

### ဆက်စပ်လေ့လာရန်များ
*အင်းတော်ကြီးသမိုင်း
*ရှမ်းလေးမြို့သမိုင်း
## ကိုးကား
ဂျီပြောက်

ဂျီပြောက်(G spot)ဆိုသည်မှာ ယောနိအတွင်းဖက်သုံးလက်မခန့်တွင် အပေါ်ဖက်နံရံရှိ နေရာတစ်ခုကိုဆိုလိုသည်။ လိင်ဆက်ဆံရန်နှုးနှပ်စဉ် ယင်းနေရာအား လက်ဖြင့်အသာဖိပေးပါက အမျိုးသမီးအဖို့ မလိင်စေ့ကိုဆွပေးသည်နှင့်မတူသော ထူးကဲသောအရသာကိုခံစားရသည်ဟုဆိုကြသည်။ တစ်ခါတစ်ရံရှာဖွေရခက်ခဲတတ်သည်။ ဂျီပြောက်ကိုရှာဖွေရန်မှာ ယောနိအတွင်းအားလက်ညှိုးသို့မဟုတ်လက်ခလယ်သွင်းပြီးနောက်အပေါ်ဖက်နံရံအားစမ်းကြည့်ရမည်။ ရေစိုနေသည့် အမွေးပွအရုပ်ကိုစမ်းမိသကဲ့သို့ခံစားရချိန်တွင် ဂျီပြောက်ကိုစမ်းသပ်မိပြီဖြစ်သည်။
၂၀၁၂ ရွှေဘို ငလျင်

**၂၀၁၂ ရွှေဘို ငလျင်** သည် မန္တလေးမြို့ မြောက်ဘက် မိုင် ၇၀ ဝန်းကျင်တွင်ရှိသည့် ရွှေဘိုခရိုင်၌ ဗဟိုပြုပြီး လှုပ်ခတ်ခဲ့သည် ငလျင်ကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုငလျင်ကြောင့် လူ ၂၆ ဦးထက် မနည်း သေဆုံးခဲ့ပြီး လူအများအပြား ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့သည်။ ငလျင်၏ ပြင်းအားမှာ ၆ ဒဿမ ၈ရှိပြီး ရွှေဘိုအနီးရှိ ဆောက်လုပ်ဆဲ မြစ်ကူးတံတားကြီးတစ်ခု ပြိုကျပျက်စီးခဲ့ကာ စေတီပုထိုးများနှင့် နေအိမ်များ ပျက်စီးခဲ့သည်။ မိုးကုတ်မြို့မှ စေတီများလည်း ပျက်စီးခဲ့ပြီး ငလျင်ဒဏ်အားကို အိမ်နီးချင်း ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့မှပင် တုန်လှုပ်ခံစားရသည်ဟုဆိုသည်။ 

## ကိုးကား