မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန

မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဝန်ကြီးဌာနများတွင် မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်း နှင့် ပတ်သက်၍ မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန ထားရှိခဲ့ပြီး ၂၀၁၆ ခုနှစ် သမ္မတ ဦးထင်ကျော်လက်ထက်တွင် စိုက်ပျိုးရေး မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာနအဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
မြန်မာနိုင်ငံ၏ သားငါးကဏ္ဍဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကို ၁၉၈၂-၁၉၈၃ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်အထိ လယ်ယာနှင့် သစ်တောဝန်ကြီးဌာနက တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာမှ လယ်ယာနှင့် သစ်တောဝန်ကြီးဌာနနှင့် မွေးမြူရေးနှင့် ရေလုပ်ငန်း ဝန်ကြီးဌာနဟူ၍ ဝန်ကြီးဌာန (၂)ခုအဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းရန် ၁၉၈၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော နိုင်ငံတော် ကောင်စီ၏ (၃/၆) ကြိမ်မြောက် အစည်းအဝေးက ဆုံးဖြတ်ခဲ့သဖြင့် ၁၉၈၃ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၁၅) ရက်နေ့တွင် မွေးမြူရေးနှင့် ရေလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာနကို သီးခြားဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ယခင်စီမံကိန်းနှင့် စာရင်းအင်းဦးစီးဌာန ကို ၁၉၈၃ ခုနှစ် ၊ မေလ(၁) ရက်နေ့တွင် အရာထမ်း (၁၀) နေရာ ၊ အမှုထမ်း (၇၄) နေရာ ၊ စုစုပေါင်း ရာထူး (၈၄) နေရာဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ စီမံကိန်း နှင့် စာရင်းအင်းဦးစီးဌာနကို ၁၉၉၇ ခုနှစ် မေလ ၁၅ ရက်နေ့တွင်ကျင်းပသည့် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရအဖွဲ့၏ (၁၉/၉၇) ကြိမ်မြောက် အစည်းအဝေး ဆုံးဖြတ်ချက်အရ  မွေးမြူရေးနှင့် ရေလုပ်ငန်းညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန အဖြစ် ပြောင်းလဲခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။ ပြည်ထောင်စု သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးမှ ၂၀၁၃ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၉) ရက်စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာ အမှတ် (၆၇/၂၀၁၃) ဖြင့် ပထမအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် သတ္တမ ပုံမှန်အစည်းအဝေး၏ သဘောတူညီချက်အရ မွေးမြူရေးနှင့် ရေလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန (Ministry of Livestock and Fisheries) ကို **မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန** (Ministry of Livestock, Fisheries and Rural  Development) အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲ သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

## ဦးစီးဌာနများ 
*မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေး ညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန
*မွေးမြူရေးနှင့် ကုသရေး ဦးစီးဌာန
*ငါးလုပ်ငန်း ဦးစီးဌာန
*ကျေးလက်ဒေသ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဦးစီးဌာန
*မွေးမြူရေးဆိုင်ရာဆေးတက္ကသိုလ်(ရေဆင်း)
## မျှော်မှန်းချက်
ထောင်စုနှစ် ရည်မှန်းချက်နှင့်အညီ ကျေးလက်ဒေသများ ဖွံ့ဖြိုးလာစေရန်၊ ကျေးလက်နေ ပြည်သူများ၏ လူမှုစီးပွားဘဝဖွံ့ဖြိုးမြင့်မားစေရန်နှင့် ကျေးလက် မြို့ပြဖွံ့ဖြိုးမှု ကွာဟချက်များ ကျဉ်းမြောင်းလာစေရန် မျှော်မှန်းသည်။
## မူဝါဒ
ကျေးလက်ဒေသစဉ်ဆက်မပြတ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန်၊ စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံရေးနှင့် အစားအစာ ဘေးကင်းမှု ရှိစေရန်ဆောင်ရွက်ရေး။
## ရည်မှန်းချက်
*နိုင်ငံတော်၏ရည်မှန်းချက်ဖြစ်သော ပြည်သူလူထုကို အခြေပြုပြီး ဆင်းရဲမှု နှုန်းအား ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် (၁၆%) အထိ လျော့ချနိုင်ရန် အတွက် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေး လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ရာတွင် အားလုံး ပူးပေါင်းပါဝင် ဆောင်ရွက်ရန်နှင့်ရေရှည် တည်တံ့ ခိုင်မြဲသော ဖွံ့ဖြိုးရေးကို ဖော်ဆောင်နိုင်ရန်၊
*ကျေးလက်လူထု၏ စွမ်းဆောင်ရည်တိုးတက်လာစေရန် လူထုအခြေပြု အဖွဲ့အစည်းများ အားကောင်းလာစေရန်နှင့် ကောင်းမွန်သော စီမံအုပ်ချုပ်မှုစနစ်များ ဖြစ်ပေါ်လာစေရန်။
*မမျှော်မှန်းနိုင်သော ဘေးအန္တရာယ်များ ကျရောက်လာပါက ကျေးလက်ဒေသများ၌ တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်နိုင်မှု အားကောင်းသော လူမှုအဖွဲ့အစည်းများ ပေါ်ပေါက်လာစေရန်။
*သားငါးကဏ္ဍ၏ စုစုပေါင်းထုတ်လုပ်မှု တန်ဖိုးကို ၂၀၁၄-၂၀၁၅ ဘဏ္ဍာနှစ်တွင် ပုံမှန်ဈေးနှုန်းအရ အခြေခံနှစ်အပေါ် (၁.၃၁)ဆ ဖြစ်ပေါ်ရန်နှင့် ယခင်နှစ် အပေါ် (၇.၈%) တိုးတက်ရေး ဆောင်ရွက်ရန်။
*ပုဂ္ဂလိက အသားထုတ်လုပ်မှုကို (၉.၅%) တိုးတက် ဖြစ်ပေါ်အောင် ဆောင်ရွက်ရန်။
*ပုဂ္ဂလိက ငါးပုစွန်ထုတ်လုပ်မှုကို (၆.၁%) တိုးတက် ဖြစ်ပေါ်အောင် ဆောင်ရွက်ရန်။
## လုပ်ငန်းစဉ်
* ကျေးလက်ဒေသစဉ်ဆက်မပြတ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရေးအတွက်မဟာဗျူဟာ မူဘောင်(၅) ချက်အတိုင်းဆောင်ရွက်သွားမည်။
*ဖွံ့ဖြိုးရေးမိတ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းများနှင့်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားမည်။
*လူထုဗဟိုပြုစီမံကိန်းများ ရေးဆွဲအကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်သွားမည်။
*ကျေးလက်လူငယ်များ ဖွဲ့စည်း၍ လူမှုစီးပွားရေးဘဝ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ဆိုင်ရာ သင်တန်းများပို့ချ၍ လေ့ကျင့် ပျိုးထောင်ပေးသွားမည်။
*Public Private Partnership စနစ်များ ကျင့်သုံး၍ အရင်းအနှီး၊ နည်းပညာနှင့် ဈေးကွက်များ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ဆောင်ရွက်သွားမည်။
*နိုင်ငံပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအား ပြည်တွင်း၊ပြည်ပရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ခေါ်ယူ၍ ဖက်စပ်လုပ်ငန်းများ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်သွားမည်။
*လူမှုစီးပွားရေးဘဝ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက် နေသည့် ပုဂ္ဂလိကနှင့်အဖွဲ့အစည်းများ အကာအကွယ်ပေးသည့် ဥပဒေနှင့် နည်းဥပဒေများ ညှိနှိုင်းရေးဆွဲသွားမည်။
*အသားကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် သုတေသန ဓာတ်ခွဲခန်းများကို ISO အဆင့်နှင့် BSL 2 အဆင့်သို့ မြှင့်တင်ရန် နည်းပညာ လိုအပ်ချက်နှင့် နိုင်ငံတကာ အကူအညီများရရှိရေး ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်သွားမည်။
*ငါးလုပ်ငန်းစစ်ဆေးရေးနှင့်အရည်အသွေးထိန်းသိမ်းရေးဓာတ်ခွဲခန်းများကို အဆင့်မြှင့် တိုးချဲ့ဆောင်ရွက်သွားမည်။
*ကျေးလက်ဒေသ ဖွံ့ဖြိုးရေး အခြေခံအဆောက်အဦ လိုအပ်ချက်ဖြစ်သော ကျေးလက်လမ်း၊ရေ၊ အိမ်ရာနှင့်မီးလင်းရေးစီမံကိန်းများ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်သွားမည်။
*Focal Ministry ဖြစ်သည်နှင့်အညီ မြို့ပြကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ကျဉ်းမြောင်း စေရန်အတွက် ဆက်စပ်ဝန်ကြီးဌာနများ၊ ဖွံ့ဖြိုးရေး အထောက်အကူပြု အဖွဲ့များနှင့် ညှိနှိုင်းဆက်စပ်ပူးပေါင်း၍ ကောင်းမွန်သောအုပ်ချုပ်မှု၊ ပွင့်လင်း မြင်သာမှု၊ သတင်းများဖြန့်ချိခြင်း လုပ်ငန်းများအား ဆောင်ရွက်သွားမည်။
*ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် အခြေခံစာရင်းဇယား အချက်အလက်များ စုစည်းခြင်း၊သုံးသပ်ခြင်းအား ဆက်စပ်ဝန်ကြီးဌာန များနှင့် ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်း ဆောင်ရွက်သွားမည်။

## အကိုးအကား 
## ပြင်ပအဆက်အသွယ် 
*မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ အင်တာနက် စာမျက်နှာ 

ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ယခင် ဝန်ကြီးဌာနများ