open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ကလက်ပဆို (ဂြိုဟ်ရံလ)

**ကလက်ပဆို** ( သည် စနေဂြိုဟ်၏ ဂြိုဟ်ရံလတစ်စင်းဖြစ်ပြီး ၁၉၈၀ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ တရားဝင်အမည်ကိုမူ ၁၉၈၃ ခုနှစ်မှ မှည့်ခေါ်ခဲ့သည်။ ကလက်ပဆိုသည် ပုံစံမမှန်သော လတစ်စင်းဖြစ်ပြီး မျက်နှာပြင်မှာ ချောမွေ့သည်။

## ပြခန်း 

File:Calypso crop resize sharp.jpg|Another February 13, 2010 image showing flow-like albedo features
File:Calypso image PIA07633.jpg|*Cassini* image from September 23, 2005
File:Calypso - Voyager 2.jpg|Calypso as seen by Voyager 2 (August 1981)

## ကိုးကား
အာဆီယံ မသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ

**အာဆီယံ မသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ**သည် အာဆီယံနိုင်ငံများအကြား ၂ နှစ်တစ်ကြိမ် ကျင်းပသည့် အားကစားပွဲတော် ဖြစ်သည်။ ပြိုင်ပွဲဝင် မသန်စွမ်းသူများတွင် သွက်ချာပါဒ၊ လေဖြန်း၊ခြေ၊ လက်မသန်စွမ်း၊ အမြင်၊ အကြားချို့တဲ့ခြင်း စသည့် မသန်စွမ်းမှုအမျိုးမျိုး ခံစားနေရသူများ ပါဝင်သည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မသန်စွမ်း အားကစားအဖွဲ့ချုပ်၊ အာရှ မသန်စွမ်းအားကစားအဖွဲ့ချုပ်များ၏ ကြီးကြပ်မှုအောက်တွင် အာဆီယံ မသန်စွမ်းအားကစားအဖွဲ့ချုပ်မှ ကြီးမှူးကျင်းပသည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် မေလတွင် မလေးရှားနိုင်ငံ၊ ကွာလာလမ်ပူမြို့တွင်ကျင်းပသော မလေးရှားနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ မသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲသို့ ကြွရောက်လာသော အာဆီယံနိုင်ငံများမှ ဧည့်သည့်တော်များသည် အာဆီယံမသန်စွမ်းအားကစားပွဲနှင့် ပတ်သက်၍ အစည်းအဝေးလုပ်ကြသည်။ မလေးရှား မသန်စွမ်းအားကစား အဖွဲ့ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌမှ အားကစားပွဲတော်ကျင်းပရန် ရည်ရွယ်ချက်များကို တင်ပြခဲ့သည်။ မသန်စွမ်းအားကစားပွဲတော်ကို အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပွဲတော်ပြီးတိုင်း ကျင်းပမည်ဖြစ်ပြီး အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအကြား ချစ်ကြည်မှု ပိုမိုတိုးမြှင့်ရန်နှင့် မသန်သော်လည်းစွမ်းသောသူတို့၏ အရည်အသွေးကို မြှင့်တင်ပေးရန်ဖြစ်သည်။

အာဆီယံ ၁၀ နိုင်ငံမှာ မူလအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ ဖြစ်ကြသည်။၂၀၀၁ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၈ ရက်နေ့တွင် အားလုံးသဘောတူညီခဲ့ပြီး အောက်တိုဘာ ၂၃ တွင် အရှေ့တောင်အာရှ မသန်စွမ်း အားကစားအဖွဲ့ချုပ် စတင်ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ထိုအဖွဲ့အမည်ရွေးချယ်သည့် ထိုင်း မသန်စွမ်းအားကစား ကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌမှာ အဖွဲ့၏ပထမဆုံး ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာသည်။

ပထမဆုံးအားကစားပွဲတော်ကို ၂၀၀၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၆ ရက်မှ ၂၉ ရက်နေ့အထိ မလေးရှားနိုင်ငံတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ အာဆီယံနိုင်ငံ ၁၀ နိုင်ငံမှ အားကစားသမား ၇၀၀ မှ အားကစားနည်း ၂ မျိုးတွင် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြသည်။

၂၀၀၃ ဗီယက်နမ်ပွဲတော်တွင် အရှေ့တီမောကို အရံနိုင်ငံအဖြစ် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။

## အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် 
အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်မှာ အာဆီယံအလံ၏ အမှတ်အသားကိုယူထားသည်။ ထိပ်တွင် ၁၉၉၄ မှ ၂၀၀၄ အထိ မသန်စွမ်းအမှတ်တံဆိပ်ဖြစ်သော အမှတ်အသား ၃ ခုပါသည်။ အာဆီယံအမှတ်တံဆိပ်ကို အောင်မြင်မှုပန်း ၂ ခက် (ပုန်းညှက်ပန်း) မှ ဝန်းရံထားသည်။ ထိုတံဆိပ်ကို ၂၀၀၈ မှစ၍သုံးခဲ့သည်။ ယခင်တံဆိပ်မှာ အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲအလံကို အနီရောင်ဖြင့် ရေးဆွဲထားပြီး ပါဝင်သော ၁၁ နိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုသော ကွင်း ၁၁ ကွင်း ဖြစ်သည်။

## ပါဝင်သောနိုင်ငံများ 
## ပွဲတော်များ 
၂၀၀၁ ခုနှစ်မှ၂၀၂၃ ခုနှစ်အထိ နိုင်ငံ ၈ နိုင်ငံမှ ၁၂ ကြိမ် လက်ခံကျင်းပပြီး ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၉ ပွဲတော်ကို လာအိုတွင် ကျင်းပရန်ရှိသော်လည်း ဘဏ္ဍာရေးအခြေအနေအရ မလေးရှားမှ လက်ခံကျင်းပခဲ့သည်။

မလေးရှားမှ ၃ ကြိမ် (၂၀၀၁၊ ၂၀၀၉၊ ၂၀၁၇)၊ အင်ဒိုနီးရှားမှ ၂ ကြိမ် (၂၀၁၁၊ ၂၀၂၂)၊ ဖိလစ်ပိုင်မှ ၁ ကြိမ် (၂၀၀၅)၊ ဗီယက်နမ်မှ ၁ ကြိမ် (၂၀၀၃)၊ ထိုင်းမှ ၁ ကြိမ် (၂၀၀၈)၊ မြန်မာမှ ၁ ကြိမ် (၂၀၁၄)၊ စင်ကာပူမှ ၁ ကြိမ် (၂၀၁၅)၊ က​မ္ဘောဒီးယားမှ ၁ကြိမ် (၂၀၂၃) တို့ ဖြစ်သည်။

## အားကစားနည်းများ 
၂၀၀၁ခုနှစ်မှ ၂၀၂၂ခုနှစ်အထိ မသန်စွမ်းသူများအတွက် ဖန်တီးထားသော အားကစားနည်းများအနက် (၂၀)နည်းကို ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြသည်။
*ပြေးခုန်ပစ်
*powerlifting
*ဂျူဒို
*စစ်တုရင်
*မြားပစ်
*စက်ဘီးစီး
*Target Shooting
*ဘီးတပ်ကုလားထိုင် ဓားသိုင်း
*ရွက်လှေ
*ရေကူး
*ကြက်တောင်ရိုက်
*ဘော့စီးယား
*ဘိုးလင်း (၁၀)
*ဘောလုံး (၅)
*ဘောလုံး (၇)
*Goalball
*စားပွဲတင်တင်းနစ်
*ဘီးတပ်ကုလားထိုင် ဘက်စကတ်ဘော
*အထိုင်ဘော်လီဘော

## ဆုတံဆိပ်ဇယား 
၂၀၂၂ ခုနှစ် အင်ဒိုနီးရှားရှားပွဲတော်အထိ စုစုပေါင်း ဆုတံဆိပ် ၉၄၉၅ ခု ချီးမြှင့်နိုင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
အာဆီယံ မသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ ကျင်းပသည့်မြို့များ စာရင်း

**အာဆီယံ မသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ**များကို ၂၀၂၃ပွဲ​တော်အထိ အ​ရှေ့​တောင်အာရှတစ်ခွင် ဘရူနိုင်း၊လာအို၊အ​ရှေ့တီ​မောနိုင်ငံများမှလွဲ၍ ကျန်နိုင်ငံများရှိမြို့ (၈)မြို့တွင်ကျင်းပခဲ့သည်။

* **1**အ​ရှေ့တီ​မောပါ ပါလျှင် ပါဝင်သည့်နိုင်ငံမှာ ၁၁နိုင်ငံဖြစ်သည်။
* **2**အစက လာအိုတွင်ကျင်းပရန် ရည်ရွယ်​သော်လည်း ဘဏ္ဍာ​ရေး​အ​ခြေအ​နေကြောင့် မ​လေးရှားမှလက်ခံကျင်းပလိုက်သည်။
* **3**ကိုရိုနာဗိုင်းရိုင်းဖြစ်ပွားမှု​ကြောင့် ပြိုင်ပွဲကျင်းပမည့်ရက်ကို ၂ကြိမ်​ပြောင်းလဲခဲ့​သော်လည်း ​​နောက်ပိုင်းတွင် ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။

## ပြင်ပလင့်ခ်
*
မာနယ်ပလော

**မာနယ်ပလော** (; ) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကရင်ပြည်နယ်တွင် တည်ရှိခဲ့သော ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။ ယင်းကို ကရင်လူမျိုးများ အုပ်ချုပ်သော လွတ်လပ်သည့်ပြည်နယ် ကော့သူးလေ၏ မြို့တော်အဖြစ် အဆိုပြုခဲ့ကြသည်။ မာနယ်ပလောကို ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် အစိုးရစစ်တပ်၏ တိုက်စစ်ကြောင့် နေထိုင်သူများ မစွန့်ခွာမီက လူဦးရေ ၃,၀၀၀ ခန့် ရှိခဲ့သည်။ ကရင်ပြည်နယ်တွင် ရွာအဖြစ် ၁၉၇၅ တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။

ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး (KNU)၊ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး (ABSDF)၊ လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ၊ အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အင်အားစု၊ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရ အပါအဝင် အတိုက်အခံအဖွဲ့အစည်းများ၏ ဌာနချုပ်သည် မာနယ်ပလောတွင် တည်ရှိခဲ့သည်။

၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၆ ရက်နေ့တွင် မာနယ်ပလောဒေသက စစ်ကောင်စီရဲ့ ဗျူဟာစခန်းအဆင့် ပွိုင့် (၉၁၃) နို့ဒေးစခန်းကို KNLA ဦးဆောင်တဲ့ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေက ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် အလောင်း ၁၀ လောင်းနဲ့ တပ်ရင်းမှူးအပါ အရှင် ၅ယောက် သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည် ။ ပွိုင့် ၉၁၃ နို့ဒေးစခန်းကိုပါ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့တဲ့အတွက် မာနယ်ပလောနယ်မြေကို KNU က အလုံးစုံ ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည် ။

## ကိုးကား
ဆဲန်ထန်ဘာသာစကား

**ဆဲန်ထန်ဘာသာစကား** () သို့မဟုတ် ဆဲန်ထန်ချင်း ဘာသာစကားသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပြောဆိုကြသည့် ကူကီး-ချင်းဘာသာစကား တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။

## ပထဝီဝင် ပျံ့နှံ့မှု
ဆဲန်ထန်ဘာသာစကားကို အောက်ပါဒေသများတွင် ပြောဆိုအသုံးပြုကြသည်။ (*Ethnologue*)

*ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့နယ်
*ချင်းပြည်နယ်၊ ထန်တလန်မြို့နယ် (ကျေးရွာ ၂ ရွာ)
*မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ် (ကျေးရွာ ၁၅ ရွာ)
*စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးမြို့နယ် (ကျေးရွာ ၂ ရွာ)

VanBik (2009:55) တွင် အောက်ပါ ကျေးရွာများကို ဆဲန်ထန်ရွာများအဖြစ် ပြုစုထားသည်။
ဘွန်လုံး၊ ဘုံသွ၊ ဘုံဇုံ၊ ချောန်ကျွမ်း၊ ကျင်တလန်း၊ ဒေါင်ဗား၊ ဒွမ်ဗား၊ ဟာအိုဆင်၊ ကေဇွာ၊ ခွာပီး၊ လန့်ဖွန့်၊ လေအွမ်၊ လိချား၊ လုံဟအိုး၊ လုံရန်း၊ လုံသာရ်၊ ဖိုင်ဖာ၊ ဖိုင်ဇောင်း၊ ဆတ္တား၊ ဆွမ်ဆီး၊ ဆူရ်ခွား၊ ဇာထာလ်။

## ဒေသိယစကားများ
*Ethnologue* တွင် အောက်ပါတို့ကို ဆဲန်ထန်ဘာသာစကား၏ ဒေသိယစကားများအဖြစ် စာရင်းပြုထားသည်။

*ဆူရ်ခွား/လုံရန်း (Surkhua/Lungrang)
*Shoneshi (Shonshe)
*ဆတ္တား (Sakta)
*Central Senthang (Bungzung, Khuapi, Lei-Um, Phaipha)
*Shonshe

## ကိုးကား
*Ngun, Tin Par. 2016. *Agreement and Verb Stem Alternation in Senthang Chin *. Masters thesis, Payap University.

ကဏ္ဍ:ကူကီး-ချင်းနွယ် ဘာသာစကားများ
ကလက်စတို (ဂြိုဟ်ရံလ)

{{Infobox planet
| name = Callisto
| alt_names = Jupiter IV
| adjectives = Callistoan, Callistonian
| image = Callisto.jpg
| caption = Callisto's anti-Jovian hemisphere imaged in 2001 by NASA's *Galileo* spacecraft. It shows a heavily cratered terrain. The large impact structure Asgard is on the limb at upper right. The prominent rayed crater below and just right of center is Bran.
| bgcolour = #a0ffa0
| discovery = yes
| discoverer = ဂယ်လီလီယို
| discovered = 7 January 1610
| apoapsis = 
| period = 
| volume =  (0.0541 Earths)
| mass =  (0.018 Earths)
| moment_of_inertia_factor =  (estimate)
| escape_velocity = 2.440&nbsp;km/s
| rotation = synchronous
| temperatures=yes
| temp_name1 = K ကျောက်စိုင်နှင့် ရေခဲတို့ဖြင့် ကလက်စတိုအား ဖွဲ့စည်းထားပြီး မြေမျက်နှာပြင်တွင် ရေခဲလွှာဖြင့် ဖုံးလွှမ်းထားသည်။ ကလက်စတို၏ မျက်နှာပြင်သည် နေအဖွဲ့အစည်း၌ သက်တမ်းအရင့်ဆုံး ဖြစ်ပြီး ထိတိုက်ရာများဖြင့် ပြည့်နှက်လျက်ရှိသည်။ ကလက်စတို၌ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်
ပါဝင်သော အင်မတန်ပါးလွှာသည်  လေထုရှိပြီး မော်လီကျူလာ အောက်ဆီဂျင်လည်း တည်ရှိနိုင်သည်။ 

## မှတ်စု
## ကိုးကား
နိသီဒနသန္တတသိက္ခာပုဒ်

**နိသီဒနသန္တတသိက္ခာပုဒ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များ လိုက်နာစောင့်ထိန်းရန် ပညတ်တော်မူခဲ့သည့် နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ်တစ်ခု ဖြစ်၏။

## သမိုင်း
မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိမြို့၊ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်တွင် သီတင်းသုံးနေတော်မူ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် သုံးလပတ်လုံး တစ်ပါးတည်း ကိန်းအောင်းနေလိုသဖြင့် ဆွမ်းပို့သော ရဟန်းတစ်ပါးကို ထား၍ အခြားရဟန်းများ မချဉ်းကပ်ရန် မိန့်တော်မူ၏။

ထိုအခါ သာဝတ္ထိနေ ရဟန်းတို့သည် “မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် ထိုသို့ မိန့်တော်မူ၏၊ မြတ်စွာဘုရားရှင်ထံသို့ မချဉ်းကပ်ရ၊ ချဉ်းကပ်သော ရဟန်းသည် ပါစိတ်ဒေသနာ ကြားရမည်” ဟု ကတိကဝတ်ပြု၏။

ထိုအချိန်တွင်  ဝင်္ဂန္တ၏ သား အသျှင်ဥပသေနသည် ပရိသတ်နှင့် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဉ်းကပ်၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားနှင့် ဝမ်းမြောက်စွာ နှုတ်ဆက်စကား ပြောဆိုကြ၏။ ထိုနောက် မြတ်စွာဘုရားသည် “သင်သည် သာဝတ္ထိမြို့၌ နေသော သံဃာ၏ ကတိကဝတ်ကို သိပါသလား” ဟု မေး၏။ ထိုအခါ အသျှင်ဥပသေနသည် “မသိပါ” ဟု ဖြေကြား၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိရှိ ရဟန်းတို့၏ ကတိကဝတ်ကို ပြောပြ၏။ ထိုအခါ အသျှင်ဥပသေနက “မြတ်စွာဘုရား သာဝတ္ထိရှိ ရဟန်းတို့သည် မိမိပြသော ကတိကဝတ်ဖြင့် ထင်ရှားပါလိမ့်မည်။ အကျွန်ုပ်တို့သည် မပညတ်အပ်သေးသည်ကို မပညတ်ကြပါ၊ ပညတ်ပြီးကိုလည်း မချိုးဖျက်ကြပါ၊ ပညတ်တော်မူအပ်တိုင်းကုန်သော သိက္ခာပုဒ်တို့ကိုလည်း ကောင်းစွာ ဆောက်တည်၍ ကျင့်ကြသည်” ဟု လျှောက်ထား၏။

ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် “တောကျောင်းနေရဟန်း၊ ပိဏ္ဍပါတ်ဓူတင်ဆောင်ရဟန်း၊ ပံ့သကူဆောင် ရဟန်းတို့သည် အလိုရှိတိုင်း ငါ့ကိုဖူးမြော်ရန် ချဉ်းကပ်ကြပါစေ” ဟု ပြောကာ ခွင့်ပြုတော်မူ၏။

ထို့နောက် အသျှင်ဥပသေနသည် မြတ်စွာဘုရားအား အရိုအသေပြုကာ ထွက်ခွာလာ၏။ ထိုအခါ သာဝတ္ထိရှိ ရဟန်းတို့သည် အသျှင်ဥပသေကို ပါစိတ်ဒေသနာ ကြားစေရန် တံခါးမုဒ်ပြင်ပ၌ စောင့်နေ၏။ ထိုအခါ အသျှင်ဥပသေနသည် မြတ်စွာဘုရားသည်  တောကျောင်းနေရဟန်း၊ ပိဏ္ဍပါတ်ဓူတင်ဆောင်ရဟန်း၊ ပံ့သကူဆောင် ရဟန်းတို့ကို ဖူးမြော်ခွင့်ပြုကြောင်း ပြော၏။

ထိုအခါ ရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားကို ဖူးမြော်လိုသည့်အတွက် အခင်းတို့ကို စွန့်ကာ အာရညကင်ဓူတင်၊ ပိဏ္ဍပါတ်ဓူတင်၊ ပံ့သကူဓူတင်တို့ကို ဆောက်တည်ကုန်၏။

မြတ်စွာဘုရားသည် ကျောင်းစဉ်ဒေသစာရီလှည့်လည်သောအခါ စွန့်ထားသော အခင်းတို့ကို မြင်တော်မူ၏။ “စွန့်ထားသော အခင်းတို့သည် မည်သူ၏ အခင်းတို့နည်း” ဟု မေးရာ ရဟန်းတို့သည် အကြောင်းစုံ ပြောပြ၏။

ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ အောက်ပါသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူ၏။

## သိက္ခာပုဒ်
နိသီဒိုင် အခင်းကို ပြုလုပ်စေလိုသော ရဟန်းသည် အခင်းဟောင်း၏ ထက်ဝန်းကျင်မှ မြတ်စွာဘုရား အထွာတော် ပမာဏမျှလောက် အဆင်းပျက်အောင် ပြုခြင်းငှါ ယူရမည်။ ရဟန်းသည် အခင်းဟောင်း၏ ထက်ဝန်းကျင်မှ မြတ်စွာဘုရား အထွာတော် ပမာဏမျှလောက်ကို မယူဘဲ နိသီဒိုင်အခင်းသစ်ကို ပြုစေငြားအံ့၊ (ထိုရဟန်းအား) နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ် သင့်၏” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
ဧဠကလောမသိက္ခာပုဒ်

**ဧဠကလောမသိက္ခာပုဒ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များ လိုက်နာစောင့်ထိန်းရန် ပညတ်တော်မူခဲ့သည့် နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ်တစ်ခု ဖြစ်၏။

## သမိုင်း
မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိမြို့၊ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်တွင် သီတင်းသုံး နေတော်မူ၏။ ရဟန်းတစ်ပါးသည် ကောသလဖနပုဒ်သာဝတ္ထိမြို့သို့ သွားစဉ် လမ်းခရီးတွင် သိုးမွေးတို့ ရရှိ ဖြစ်ပေါ်၏။ ထိုနောက် ရဟန်းသည် သိုးမွေးတို့ကို ဧကသီဖြင့် အထုပ်ဖွဲ့ကာ ယူသွား၏။

ထိုသို့ ယူသည်ကို လူတို့သည် မြင်၏။ လူတို့သည် ထိုရဟန်းအား “အဘယ်လောက်သော အဖိုးဖြင့် ဝယ်ပါသနည်း၊ အဘယ်မျှလောက်သော အမြတ်ကို ရပါသနည်း” ဟု လှောင်ပြောင်ကြ၏။ ထိုရဟန်းသည် လှောင်ပြောင်ခံရသဖြင့် မျက်နှာမလှဖြစ်လေ၏။ ထိုရဟန်းသည် သာဝတ္ထိမြို့သို့ သွား၍ သိုးမွေးတို့ကို ရပ်လျက်ပင် ပစ်ချ၏။

ထိုအခါ ရဟန်းတို့သည် “အဘယ်ကြောင့် သိုးမွေးတို့ကို ရပ်လျက်ပင် ပစ်ချသနည်း” ဟု မေး၏။ ထိုအခါ ရဟန်းသည် ဖြစ်ကြောင်းကုန်စင် ပြောပြကာ “ဤသိုးမွေးတို့ကြောင့်ပင် ငါ့အား လူတို့သည် လှောင်ပြောင်သည် မဟုတ်လော” ဟု ဆို၏။ ထိုအခါ ရဟန်းတို့သည် “အဘယ်မျှ ဝေးသော အရပ်မှ ယူခဲ့ပါသနည်း” ဟု မေးရာ “သုံးယူဇနာထက် လွန်ခဲ့သည်” ဟု ဆို၏။ ထိုအခါ အလိုနည်းသော ရဟန်းတို့သည် အဘယ်အတွက်ကြောင့် “သုံးယူဇနာထက်အလွန် သိုးမွေးတို့ကို ယူခဲ့သနည်း” ဟု ကဲ့ရဲ့ကုန်၏။ 

ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် “သိုးမွေးတို့ကို သုံးယူဇနာထက်အလွန် ယူဆောင်ခဲ့သည်မှာ ဟုတ်ပါသလား” ဟု မေး၏။ ရဟန်းလည်း “ဟုတ်မှန်ကြောင်း” ဖြေ၏။

ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ကဲ့ရဲ့တော်မူကာ အောက်ပါသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူ၏။

## သိက္ခာပုဒ်
“ရှည်သော ခရီးသို့ သွားသော ရဟန်းအား သိုးမွေးတို့သည် ဖြစ်ပေါ်ငြားအံ့၊ အလိုရှိသော ရဟန်းသည် ခံယူရာသည်၊ ခံယူပြီးနောက် ဆောင်ယူမည့်သူ မရှိခဲ့သော် သုံးယူဇနာတိုင်တိုင် မိမိလက်ဖြင့် ဆောင်ယူနိုင်သည်။ အကယ်၍ ထိုသုံးယူဇနာထက်အလွန် ဆောင်ယူငြားအံ့၊ ဆောင်ယူမည့်သူ မရှိသော်လည်း (ထိုရဟန်းအား) နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ် သင့်၏” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
၂၀၀၁ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ

**၂၀၀၁ အာဆီယံ မသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ**သည် မလေးရှားနိုင်ငံ၊ ကွာလာလမ်ပူမြို့တွင် အောက်တိုဘာ ၂၆ ရက်မှ ၂၉ ရက်အထိ ကျင်းပသော ပထမအကြိမ် အာဆီယံ မသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ ဖြစ်သည်။ မလေးရှားနိုင်ငံအနေဖြင့် ပထမဆုံး လက်ခံကျင်းပခြင်းဖြစ်ပြီး ၂၀၀၁ ကွာလာလမ်ပူဆီးဂိမ်းအပြီး တစ်လအကြာတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ မလေးရှားနိုင်ငံအနေဖြင့် အားကစားပွဲတော်၏ ပထမဆုံးအိမ်ရှင်နိုင်ငံ ဖြစ်လာသည်။

အားကစားနည်း ၂ မျိုးတွင် အားကစားသမား ၆၀၀ ခန့် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ကြသည်။ မလေးရှား၊ ထိုင်းနှင့် မြန်မာတို့မှ ပထမ၊ ဒုတိယနှင့် တတိယတို့ ရရှိခဲ့သည်။

## လက်ခံကျင်းပခြင်း 
၂၈ ဧပြီ ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ပထမအကြိမ် အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲကျင်းပရေးဦးစီးကော်မတီကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

### ကွင်းများ 
၂၀၀၁ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲကို နေရာ၂ နေရာတွင်ကျင်းပခဲ့သည်။

## ပြိုင်ပွဲအထိမ်းအမှတ်များ 
### အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် 
၂၀၀၁ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ၏ အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်မှာ ပန်းပွင့်ပုံဖြစ်ပြီး ထိုပန်းပွင့်ကို ပြိုင်ပွဲဝင် ၁၀ နိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုသော ပွင့်ဖက် ၁၀ ခုဖြင့် ပုံဖော်ထားသည်။ ထိုအရာမှာ အာဆီယံနိုင်ငံများ၏ ကတိကဝတ်၊ စည်းလုံးမှု၊ သဟဇာတဖြစ်မှုတို့အပြင် မသန်စွမ်းသူတို့၏ နေ့စဉ်ဘဝနှင့် အားကစားပိုင်းတို့တွင် သာတူညီမျှရှိမှုနှင့် အခွင့်အလမ်းများကို ရည်ညွှန်းထားသည်။

### လာဘ်ကောင် 
လာဘ်ကောင်မှာ ယူဂျန်းဟုခေါ်သော သမင်ကြွက်(mousedeer) ဖြစ်သည်။ ထိုသတ္တဝါမှာ မလေးရှားနိုင်ငံတွင်ရှိပြီး ပီလမ်ဒက်(pelanduk) သို့ ကန်စီ(kancil)ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထိုသတ္တဝါမှာ ရိုးရာပုံပြင်များတွင် ထင်ရှားသော ဇာတ်လိုက်ဖြစ်ပြီး အန္တရာယ်များမှ လွတ်မြောက်ရန် ဖြတ်ထိုးဉာဏ်ကောင်းခြင်း၊ လျင်မြန်ခြင်း တို့ဖြင့် လုပ်ဆောင်တတ်သည်။ ၂၀၀၁ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲအတွက် ရွေးချယ်ရခြင်းမှာ မသန်စွမ်းအားကစားသမား၏ စိတ်ဓာတ်ခွန်အားတို့ကို ကိုယ်စားပြုရန်ဖြစ်သည်။ ယူဂျန်းဟူသည့် အမည်မှာ မလေးရှားလူငယ်များကို အများစုခေါ်သောအမည် ဖြစ်သည်။

### သီချင်း 
၂၀၀၁ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲအတွက် သီချင်းကို ဆီတီ နဟာလီဇာကဆိုခဲ့သည်။

## ပွဲများနှင့်အားကစား 
### ဖွင့်ပွဲ 
ဖွင့်ပွဲကို ဘူကစ်ဂျာလီရှိ ပူထရာအားကစားကွင်းတွင် ၂၆ အောက်တိုဘာ၊ ည ၈ နာရီအချိန်တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ Deputy Yang di-Pertuan Agong, Mizan Zainal Abidin မှ ပွဲတော်ကို ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။

### ပိတ်ပွဲ 
ဖွင့်ပွဲကို ဘူကစ်ဂျာလီရှိ ပူထရာအားကစားကွင်းတွင် ၂၉ အောက်တိုဘာ၊ ည ၈ နာရီအချိန်တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့်လူမှုဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးမှ အားကစားပွဲတော်ကို ပိတ်သိမ်းခဲ့သည်။

### ပါဝင်သောနိုင်ငံများ 
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  

### အားကစားနည်းများ 
* ပြေးခုန်ပစ်
* ရေကူး

### ဆုတံဆိပ်ဇယား 
၂၀၀၁ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲတွင် ရွှေတံဆိပ် ၃၄၁ ခု၊ ငွေတံဆိပ်၂၄၇ ခု၊ ကြေးတံဆိပ် ၁၇၂ ခု စုစုပေါင်းဆုတံဆိပ် ၇၆၀ ခု ချီးမြှင့်နိုင်ခဲ့သည်။

;Key
 အိမ်ရှင်နိုင်ငံ

## ကိုးကား
ပယ်သူငယ်စား ရှင်မြတ်ခေါင်

**ပယ်သူငယ်စား ရှင်မြတ်ခေါင်**သည် သက္ကရာဇ် ၉၁၂ ခုနှစ်တွင် နန်းတက်တော်မူသော ဟံသာဝတီ ဆင်ဖြူများရှင် မင်းတရားကြီး လက်ထက်တွင် ထင်ရှားကျော်ကြားသော စာဆိုတော် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ပြည်-နဝဒေးကြီးနှင့် ခေတ်ပြိုင်စာဆိုတော် ဖြစ်သည်။ သက္ကရာဇ် ၉၃၆ ခုနှစ်တွင် *သခင်ကြီးဧချင်း* ကို ရေးသားဖွဲ့ဆိုခဲ့သည်။ ဆင်ဖြူများရှင် မင်းတရားကြီး၏ မြေးမ ဖြစ်သူ "**သခင်ကြီး**" အကြောင်း ရေးစပ်ထားသော ဧချင်း ဖြစ်သည်။ သခင်ကြီး၏ ဖခမည်းတော်မှာ စစ်ကိုင်းမင်းကြီး ဥတ္တမရာဇ် ဖြစ်ပြီး စစ်ကိုင်းမင်းကြီး ဥတ္တမရာဇ်မှာ ဆင်ဖြူများရှင် မင်းတရားကြီး၏ သားတော်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။

## ကျမ်းကိုး
ဧဠကလောမဓောဝါပနသိက္ခာပုဒ်

**ဧဠကလောမဓောဝါပနသိက္ခာပုဒ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များ လိုက်နာစောင့်ထိန်းရန် ပညတ်တော်မူခဲ့သည့် နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ်တစ်ခု ဖြစ်၏။

## သမိုင်း
မြတ်စွာဘုရားသည် သက္ကတတိုင်း၊ ကပိလဝတ်မြို့၊ နိဂြောဓာရုံကျောင်း၌ သီတင်းသုံးနေ၏။ ထိုအခါ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် ဘိက္ခုနီမ(ရဟန်းမိန်းမ) တို့အား သိုးမွေးတို့ကို လျှော်ဖွပ်စေ၏၊ ဆိုးစေ၏၊ ဖြေရှင်းစေ၏။ ထိုသို့ ပြုလုပ်ပေးနေရသဖြင့် ဘိက္ခုနီမတို့သည် သိက္ခာပုဒ်တို့ကို မေးမြန်းဆွေးနွေးခြင်း၊ အဓိသီလ အဓိစိတ္တ အဓိပညာလုပ်ငန်းတို့ကို မလုပ်နိုင်ဘဲ ပစ်ထားကြရ၏။

တစ်နေ့သောအခါ ဂေါတမီသည် မြတ်စွာဘုရားထံ ချဉ်းကပ်၍ ရပ်နေ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် “ဘိက္ခုနီမတို့သည် မမေ့မလျော့ ပြင်းစွာအားထုတ်လျက် တည်ကြည်သောစိတ် ရှိကြသည် ဖြစ်၍ နေကြကုန်၏လော” ဟု မေး၏။ ထိုအခါ ဂေါတမီသည် “ဘိက္ခုနီမတို့သည် မမေ့လျော့ခြင်း သတိရှိခြင်း မရှိပါ။ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့၏ ကိစ္စကို ပြုရသည့်အတွက် ဖြစ်သည်” ဟု ဖြေကြား၏။ ထို့နောက် ဂေါတမီသည် ပြန်သွားလေ၏။

မြတ်စွာဘုရားသည် ရဟန်းတို့အား စုဝေးစေ၏။ ထို့နောက် ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့အား “သင်တို့သည် ဘိက္ခုနီမတို့အား သိုးမွေးကို ဖွပ်၊ ဆိုး၊ လျှော်၊ ဖြေရှင်း စေကြသည်မှာ မှန်ပါသလား” ဟုမေး၏။ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့လည်း “ဟုတ်မှန်ကြောင်း” ဝန်ခံ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် “ဆွေးမျိုးတော်စပ်ကြပါသလား” ဟု မေးမြန်း၏။ “မြတ်စွာဘုရား မတော်စပ်ပါ” ဟု ရဟန်းတို့သည် ဖြေကြား၏။

ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ကဲ့ရဲ့တော်မူကာ အောက်ပါသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူ၏။

## သိက္ခာပုဒ်
“အကြင်ရဟန်းသည် ဆွေမျိုးမတော်စပ်သော ဘိက္ခုနီမအား သိုးမွေးတို့ကို ဖွပ်လည်း ဖွပ်စေငြားအံ့၊ ဆိုးလည်း ဆိုးစေငြားအံ့၊ ဖြေလည်း ဖြေရှင်းစေငြားအံ့။ (ထိုရဟန်းအား) နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ် သင့်၏” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
အယ်ဖြူ

**အယ်ဖြူ** (၁၉၇၂ မေ ၆ − ၂၀၀၄ မေ ၂၇) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ဂစ်တာသမား၊ တေးရေး၊ တေးဆို ဂီတအနုပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ပုရွက်ဆိတ်ကလေးများ (The Ants) မြန်မာအော်တာနစ်တေ့ဗ်ဂီတဝိုင်းရဲ့ တေးရေး၊ တေးဆို၊ ဘေ့စ်ဂစ်တာသမား အဖြစ် လူသိများသည်။  

## ငယ်ဘဝ 
ဦးထွန်းပေါ်၊ ဒေါ်တင်မေ တို့မှ ၁၉၇၂ ခု၊ မေလ ၆ ရက်တွင် တောင်ကြီး၌ မွေးသည်။ မောင်နှမ (၈) ယောက်အနက် (၇) ယောက်မြောက် ဖြစ်ပြီး အမည်ရင်းမှာ နိုင်အောင်ထွန်း တွင်သည်။ အစ်ကိုအကြီးဆုံး ဖြစ်သူမှာ တေးရေး စိုးနိုင်ထွန်း ဖြစ်သည်။ 

အထက်တန်းကို အထက (၆) တောင်ကြီး မှ အောင်မြင်သည်။ ဘောဂဗေဒကို ဒုတိယနှစ်အထိ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၌ တက်ခဲ့သည်။

## ဂီတလှုပ်ရှားမှု 
၁၉၉၀ ပြည့်တွင် မာကျူရီ တီးဝိုင်းဖွဲ့ကာ လိဒ်ဂစ်တာ တီးသည်။ ၁၉၉၂ ခု၌ ဘေ့ဂစ်တာ ပြောင်းတီးသည်။

၁၉၉၆ The Ants တွင် ပါဝင်သည်။

### ရေးသားသော သီချင်းများ 
### သီဆိုသော သီချင်းများ 
## မိသားစုဘဝ 
၁၉၉၅ ခုတွင် အိမ်ထောင်ပြုသည်။

## ဘဝနိဂုံး 
၂၀၀၄ ခု မေလ ၂၇ ရက်တွင် ဗဟိုရ်စည်ဆေးရုံ၌ ကွယ်လွန်သည်။
ကယဝိက္ကယသိက္ခာပုဒ်

**ကယဝက္ကယသိက္ခာပုဒ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များ လိုက်နာစောင့်ထိန်းရန် ပညတ်တော်မူခဲ့သည့် နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ်တစ်ခု ဖြစ်၏။

## သမိုင်း
မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိုမြို၊ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်တွင် သီတင်းသုံးနေတော်မူ၏။ အသျှင်ဥပနန္ဒသည် သင်္ကန်းတို့ကို ချုပ်ခြင်းကို ကျွမ်းကျင်၏။ အသျှင်ဥပနန္ဒသည် အဝတ်စုတ်ဒုကုဋ်ကို ကောင်းစွာချုပ်၍ ပြေပြစ်စွာ ဝတ်ရုံ၏။ ထိုအခါ ပရိဗိုဇ်တစ်ယောက်သည် အဖိုးများစွာတန်သော အဝတ်ကို ဝတ်ရုံကာ အသျှင်ဥပနန္ဒထံသို့ ချဉ်းကပ်လာ၏။ ထို့နောက် အသျှင်ဥပနန္ဒကို “ငါ့သျှင် သင်၏ ဤဒုကုဋ်သည် ကောင်းပေ၏၊ ငါ၏ အဝတ်နှင့် လဲလှယ်လော့” ဟု ဆို၏။

ပရိဗိုဇ်သည် လဲလှယ်ကာ ပရိဗိုဇ်အရံသို့ သွား၏။ ထို့နောက် အခြားပရိဗိုဇ်တို့သည် “သင်၏ ဤ ဒုကုဋ်သည် ကောင်းပေသည်၊ အဘယ်မှ ရပါသနည်း” ဟု မေး၏။ ထိုအခါ အသျှင်ဥပနန္ဒနှင့် လဲလှယ်ခဲ့ကြောင်း ဖြေကြား၏။ ထို့နောက် ပရိဗိုဇ်တို့သည် “သင်၏ ဤ ဒုကုဋ်သည် ဘယ်နှရက်ခံမည်နည်း၊ သင်၏ အဝတ်သည်သာ ကောင်း၏” ဟု ဆိုကြ၏။ ထိုအခါ လဲလှယ်ခဲ့သော ပရိဗိုဇ်သည် “မှန်ပေ၏” ဟု  ဆို၏။ ထို့နောက် အသျှင်ဥပနန္ဒအား “သင်၏ ဒုကုဋ်ကို  ယူလော့၊ ငါ၏ အဝတ်ကို ပေးလော့” ဟု သွားပြော၏။

ထိုအခါ အသျှင်ဥပနန္ဒသည် “ငါသည် ပေးလိမ့်မည်မဟုတ်” ဟု ဆို၏။ ထိုအခါ ပရိဗိုဇ်သည် “လူသည်ပင်သော်မှ နှလုံးမသာယာသူ လူအား ပေးရသေး၏၊ ရဟန်းသည် အဘယ်ကြောင့် မပေးနိုင်ရသနည်း” ဟု ကဲ့ရဲ့၏။ ထိုသို့ ကဲ့ရဲ့သည်ကို ရဟန်းတို့သည် ကြားကုန်း၏။

အလိုနည်းသော ရဟန်းတို့သည် ကဲ့ရဲ့ကုန်၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားအား သွားရောက်လျှောက်ထားကြ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် အသျှင်ဥပနန္ဒအား “သင်သည် ပရိဗိုဇ်တို့နှင့် ဝယ်ခြင်းရောင်းခြင်းသို့ ရောက်သည်မှာ မှန်ပါသလား” ဟု မေး၏။ “မှန်ပါသည်” ဟု ဖြေ၏။

ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ကဲ့ရဲ့တော်မူကာ အောက်ပါသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူ၏။

## သိက္ခာပုဒ်
“အကြင်ရဟန်းသည် အထူးထူးအပြားပြားရှိသော ဝယ်ခြင်း ရောင်းခြင်းသို့ ရောက်ငြားအံ့၊  (ထိုရဟန်းအား) နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ် သင့်၏” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
ဖိုဘော့စ် (ဂြိုဟ်ရံလ)

**ဖိုဘော့စ်** ( ,  , သည် အင်္ဂါဂြိုဟ်၏ ဂြိုဟ်ရံလ ၂ စင်းထဲမှ အတွင်းပိုင်းကျသော ဂြိုဟ်ရံလတစ်စင်းဖြစ်သည်။ ဂြိုဟ်ရံလ ၂ စင်းလုံးအား ၁၈၇၇ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် နက္ခတ္တပညာရှင် Asaph Hall ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဖိုဘော့စ်သည် ပုံစံမမှန်သော လတစ်စင်းဖြစ်ပြီး ပျမ်းမျှအချင်းဝက် ၁၁ ကီလိုမီတာရှိကာ

## ကိုးကား
ရူပိယသံဝေါဟာရသိက္ခာပုဒ်

**ရူပိယသံဝေါဟာရသိက္ခာပုဒ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များ လိုက်နာစောင့်ထိန်းရန် ပညတ်တော်မူခဲ့သည့် နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ်တစ်ခု ဖြစ်၏။

## သမိုင်း
မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိမြို့၊ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်တွင် သီတင်းသုံးနေတော်မူ၏။ ထိုအခါ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် အမျိုးမျိုးသော ရွှေငွေတို့ကို လဲလှယ်ရောင်းဝယ်ခြင်း ပြုကြ၏။

လူတို့သည် ရဟန်းတို့သည် “အထူးထူးအပြားပြားသော ရွှေငွေတို့ကို လဲလှယ်’ရောင်းဝယ်’ ကြခြင်းကို အဘယ်ကြောင့် ပြုသနည်း၊ ကာမဂုဏ်ခံစားသော လူတို့ကဲ့သို့ပင်တည်း” ဟု ကဲ့ရဲ့ကြ၏။ လူတို့ကဲ့ရဲ့သည်ကို ရဟန်းတို့သည် ကြား၏။ ထိုအခါ အလိုနည်းသော ရဟန်းတို့သည် ကဲ့ရဲ့ကြကုန်၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်ထား၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် “ရဟန်တို့ သင့်တို့သည် အထူးထူးအပြာပြားသော ရွှေငွေလဲလှယ်ရောင်းဝယ်ခြင်းသို့ ရောက်ကြကုန်သည်မှာ မှန်ပါသလား” ဟု မေး၏။ “မှန်ပါသည်” ဟု ဖြေကြား၏။

ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ကဲ့ရဲ့တော်မူကာ အောက်ပါသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူ၏။

## သိက္ခာပုဒ်
“အကြင်ရဟန်းသည် အထူးထူးအပြားပြားသော ရွှေငွေလဲလှယ်ရောင်းဝယ်ခြင်းသို့ ရောက်ငြားအံ့၊ (ထိုရဟန်းအား) နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ် သင့်၏” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ယောဂနေ့

ကမ္ဘာပေါ်တွင်**အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ယောဂနေ့**
ကို ဇွန်လ (၂၁)ရက်အား သတ်မှတ်ထားလေသည်။ 
ယောဂသည် ရှေးဟောင်းအိန္ဒိယ ရှေးထုံးစဉ်လာ၏ တန်ဖိုးမဖြတ်နိုင်သော လက်ဆောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကိုယ်နှင့်စိတ်၊ အတွေးနှင့် အလုပ်၊ ထိန်းချုပ်ခြင်းနှင့် ပြီးပြည့်စုံမှုတို့ကို တပေါင်းတစည်းထဲဖြစ်အောင် ၊ လူသားနှင့် သဘာဝတရား သဟဇာတဖြစ်အောင်၊ ကိုယ်ရောစိတ်ပါ ကျန်းမာသုခနှင့် ပြည့်စုံအောင် ထည့်သွင်းဖော်စပ်ထားသော ကျင့်စဉ်တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ယောဂသည် သာမန်ကိုယ်လက်လှုပ်ရှား လေ့ကျင့်ခန်း တစ်ခုမဟုတ်ဘဲ လူ၊ ကမ္ဘာကြီးနှင့် သဘောတရားတို့ကို တသားတည်း ဖြစ်အောင် ခံစားသိရှိမှုကို ဖော်ထုတ်ပေးသည့် နည်းလမ်းကောင်းလည်း ဖြစ်သည်။ 
## ဖြစ်ပေါ်လာပုံ
ယောဂသည် မိမိ၏ ဘဝပုံစံနှင့် အသိ သတိတို့ကို ပြောင်းလဲစေခြင်းက တစ်ဆင့် ရာသီဥတု အပြောင်းအလဲကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းတတ်ဖို့ အကူအညီလည်း ပေးနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် နိုင်ငံတကာ ယောဂနေ့တစ်နေ့ ပေါ်ပေါက်လာဖို့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ် မစ္စတာရှရီနာရန်ဒြာမိုဒီက ၂၀၁၄-ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့၌ ကျင်းပသော (၆၉)ကြိမ်မြောက် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံတွင် တစ်ကမ္ဘာလုံး နိုင်ငံတကာ ယောဂနေ့ ကျင်းပဖို့ တိုက်တွန်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ၂၀၁၄-ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ (၁၁)ရက်နေ့တွင် အဖွဲ့ဝင် ၁၉၃- နိုင်ငံအနက် စံချိန်တင်မဲ ၁၇၇-မဲဖြင့် ဇွန်လ (၂၁)ရက်နေ့ကို နိုင်ငံတကာ ယောဂနေ့ သတ်မှတ်ရန် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံက ဆုံးဖြတ်အတည်ပြုခဲ့သည်။ 
## ရည်ရွယ်ချက်
ယောဂသည် ကိုယ်ရောစိတ်ပါ ကျန်းမာရေးနှင့် သုခအဝဝ ပြည့်စုံမှုကို ပေးအပ်နိုင်သည့်အတွက် ကမ္ဘာ့လူသားများ၏ ကျန်းမာရေးအတွက် ယောဂကျင့်စဉ်၏ အကျိုးကျေးဇူးများကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် သိရှိလာရေး သတင်းပေးရန်၊ ယောဂသည် ဆင်းရဲချမ်းသာမရွေး မည်သူမဆို စိတ်နှင့်ကိုယ် သဟဇာတဖြစ်စေနိုင်ပြီး ရောဂါကာကွယ်ရေး၊ ကျန်းမာရေး အဆင့်မြှင့်တင်ရေး နှင့် ဘဝပုံစံကြောင့် ဖြစ်တဲ့ ရောဂါကုသရေးတို့မှာ အသုံးဝင်သည့်အတွက် ယောဂနှင့် ယောဂကျင့်စဉ်အကြောင်းကို လူတစ်ဦးအတွက်သာ သာမက လူထုအတွက် ပြီးပြည့်စုံတဲ့ ကျန်းမာရေး ရရှိရန် မိတ်ဆက်ပေးဖို့ ရည်ရွယ်ထားသည်။

## အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ယောဂနေ့ လှုပ်ရှားမှု
၂၀၁၅-ခု၊ ဇွန်လ (၂၁)ရက်၌ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ နယူးဒေလီမြို့ ရာဇပတီသ်တွင် ပထမအကြိမ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ယောဂနေ့ကို အောင်မြင်စွာ ဦးဆောင်ကျင်းပခဲ့ရာ ဂင်းနစ်ကမ္ဘာ့စံချိန် နှစ်ခု တင်နိုင်ခဲ့သည်။ ပထမတစ်ခုမှာ လူပေါင်း သုံးသောင်းကျော် ပါဝင်ဆင်နွဲခဲ့သော ယောဂ လေ့ကျင့်ပွဲ စံချိန်ဖြစ်ပြီး ဒုတိယက ယောဂ လေ့ကျင့်ခန်း တစ်ခုတည်းကို လူမျိုးပေါင်း (၈၄)မျိုး ပါဝင်ဆင်နွဲသည့် စံချိန်ဖြစ်သည်။  
အလုံးစုံ ကျန်းမာရေးအတွက် ယောဂကို ပြည်သူအများ စိတ်ဝင်စားမှု တိုးတက်စေရန် ရည်ရွယ်ပြီး ယောဂကျင့်စဉ်စာအုပ်နှင့် ဗီဒီယိုခွေများကို အခမဲ့ ဖြန့်ဝေပေးခဲ့သည်။ 

ဒုတိယအကြိမ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ယောဂနေ့ကို ၂၀၁၆-ခုနှစ်၊ ဇွန်လ (၂၁)ရက်နေ့၌ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ နယူးဒေလီမြို့၊ ဖီဂျန်းဘာမန်တွင် ကျင်းပပြီး ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံပေါင်း ၁၉၂-နိုင်ငံ တွင်လည်း ကျင်းပခဲ့ကြသည်။ 

## ကိုးကား
၂၀၀၃ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ

**၂၀၀၃ အာဆီယံ မသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ**သည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၊ ဟနွိုင်းမြို့တွင် ဒီဇင်ဘာလ ၂၁ ရက်မှ ၂၇ ရက်နေ့အထိ ကျင်းပသော ဒုတိယအကြိမ် အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ ဖြစ်သည်။ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံအနေဖြင့် ပထမဆုံး လက်ခံကျင်းပခြင်းဖြစ်ပြီး ၂၀၀၃ ဟနွိုင်းဆီးဂိမ်းအပြီး ၈ ရက်အကြာတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ မလေးရှားပြီးနောက် ဒုတိယမြောက် အိမ်ရှင်နိုင်ငံ ဖြစ်လာသည်။

တီမောနိုင်ငံပါ ပါဝင်လာပြီး အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံ ၁၁ နိုင်ငံမှ အားကစားသမားပေါင်း ၇၄၀ မှ အားကစားနည်း ၅ မျိုးတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ကြသည်။ ထိုင်း၊ ဗီယက်နမ်နှင့် မလေးရှားတို့မှ ပထမ၊ ဒုတိယနှင့် တတိယ ရရှိခဲ့သည်။

## လက်ခံကျင်းပခြင်း 
ဒုတိယအကြိမ် အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲကျင်းပရေးဦးစီးကော်မတီကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

### ကွင်းများ 
၂၀၀၃ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲကို နေရာ ၅ နေရာ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။

## ပြိုင်ပွဲအထိမ်းအမှတ်များ 
### အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် 
၂၀၀၃ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ၏ အမှတ်တံဆိပ်မှာ ဝှီးချဲနှင့် အားကစားသမားမှာ လက် ၂ ဘက်ကို 'V' ပုံစံ မြှောက်ထားသည်။ ဤသည်မှာ Vietnam နှင့် Victory ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ထိပ်တွင် ဟနွိုင်းရှိ သမိုင်းဝင်နေရာ Khue Van Cac ကို ကွင်း ၁၁ ကွင်းက ဝန်းရံထားသည်။ ကွင်း ၁၁ ကွင်းမှာ အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံ ၁၁နိုင်ငံမှ အားကစားသမားများ၏ စည်းလုံးမှု၊ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၊ ရင်းနှီးချစ်ကြည်မှုတို့ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ Khue Van Cac မှာ အိမ်ရှင် ဗီယက်နမ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အပြာရောင်မှာ စည်းလုံးခြင်းကို ကိုယ်စားပြုပြီး ကွင်း ၁၁ ကွင်းရှိ ဟင်္သပဒါးရောင်မှာ ရဲစွမ်းသတ္တိကို ကိုယ်စားပြုသည်။

### လာဘ်ကောင် 
၂၀၀၃ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ၏ လာဘ်ကောင်မှာ ရွှေဆိတ် ဖြစ်သည်။ ဤလာဘ်ကောင်ကို ရွေးချယ်ရခြင်းမှာ ၂၀၀၃ ခုနှစ်သည် လူနာပြက္ခဒိန်များအရ ဆိတ်နှစ်ဖြစ်သည်။ ဗီယက်နမ်စာပေများအရ ဆိတ်သည် ရင်းနှီးဖော်ရွေပြီး လူတို့၏နေ့စဉ်ဘဝကို ကူညီပေးသည်။ အခက်အခဲများကြုံရတိုင်း ပျော်ရွှင်ခြင်း၊ အောင်နိုင်ခြင်းပုံရိပ်များ ပြကြသည်။ဤလာဘ်ကောင်တွင် ရွှေဆိတ်မှာ အားကစားဝတ်စုံဝတ်ထားပြီး လက်တစ်ဖက်မှာ ခါးထောက်ကာ လက်တစ်ဖက်မှာ V ပုံစံ လက် ၂ ချောင်း ထောင်ထားသည်။

### သီချင်း 
၂၀၀၃ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ၏သီချင်းမှာ "ဟနွိုင်းမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲမှကြိုဆိုပါတယ်" ဖြစ်သည်။

## ပွဲများနှင့်အားကစား 
### ဖွင့်ပွဲ 
၂၀၀၃ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ၏ ဖွင့်ပွဲကို ၂၁ ဒီဇင်ဘာ၊ ညနေ ၇ နာရီတွင် မိုင်ဒင်းအမျိုးသားအားကစားကွင်းတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။

### ပိတ်ပွဲ 
၂၀၀၃ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ၏ ဖွင့်ပွဲကို ၂၇ ဒီဇင်ဘာ၊ ညနေ ၇ နာရီတွင် ဟနွိုင်းအားကစားနန်းတော်တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၀၅ ခုနှစ်မနီလာပွဲတော်ကို လက်ခံကျင်းပမည့် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံကို အားကစားရေးရာများ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သည်။

### ပါဝင်သောနိုင်ငံများ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
### အားကစားနည်းများ 
အားကစားနည်းပေါင်း၅မျိုးကျင်းပခဲ့သည်။

* ပြေးခုန်ပစ်
* ကြက်တောင်
* အလေးမ
* ရေကူး
* စားပွဲတင် တင်းနစ်

### ဆုတံဆိပ်ဇယား 
၂၀၀၃ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲတွင် ရွှေတံဆိပ် ၂၈၇ ခု၊ ငွေတံဆိပ် ၂၄၅ ခု၊ ကြေးတံဆိပ် ၂၂၈ ခု၊ စုစုပေါင်းဆုတံဆိပ် ၇၆၀ ခု ချီးမြှင့်နိုင်ခဲ့သည်။

;Key
 အိမ်ရှင်နိုင်ငံ

## ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန်
*၂၀၀၃ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ

## ကိုးကား
ရူပိယသိက္ခာပုဒ်

**ရူပိယသိက္ခာပုဒ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များ လိုက်နာစောင့်ထိန်းရန် ပညတ်တော်မူခဲ့သည့် နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ်တစ်ခု ဖြစ်၏။

## သမိုင်း
မြတ်စွာဘုရားသည် ရာဇဂြိုဟ်မြို့၊ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်တွင် သီတင်းသုံးနေတော်မူ၏။ အသျှင်ဥပနန္ဒသည် အမျိုးတစ်မျိုး၏ အိမ်သို့ ကပ်သော အမြဲဆွမ်းဝတ်ရှီသော ရဟန်းဖြစ်၏။ ထိုအမျိုးတို့သည် ခဲဖွယ်၊ ဘောဇဉ် တို့မှ အသျှင်ဥပနန္ဒအတွက် အဖို့ ‘အစု’ ကို ထားရ၏။

တစ်ခုသောညတွင် ထိုအမျိုးတို့အိမ်၌ ‘စမဲဟင်းလျာ’ ဖြစ်ပေါ်၍ အသျှင်ဥပနန္ဒအဖို့ ဖယ်ထား၏။ ထိုအမျိုး၏ ကလေးငယ်သည် နံနက်စောစောထ၍ စမဲဟင်းလျာကို တောင်းကာ ငို၏။ ထိုအခါ ယောက်ျားဖြစ်သူသည် အသျှင်ဥပနန္ဒအတွက် ဖယ်ထားသည့် ဟင်းလျာကို ကလေးအား ပေးပြီး အသျှင်ဥပနန္ဒအတွက်မူ ဟင်းလျာကို ဝယ်၍ လှူမည်ဟု ဆိုကာ ကလေးအား ကျွေးလိုက်၏။

နံနက်အချိန်ရောက်လတ်သော် အသျှင်ဥပနန္ဒသည် သပိတ်ကို ဆောင်ယူကာ ထိုအမျိုးအိမ်သို့ ကြွ၏။ ထို့အခါ ယောက်ျားသည် အသျှင်ဥပနန္ဒအား ဟင်းလျာကို ကလေးအား ကျွေးလိုက်ရသည့် ဖြစ်ကြောင်းအစုံအလင်ကို ပြောပြ၏။ ထို့နောက် ယောက်ျားသည် “အသျှင်ဘုရား အသပြာဖြင့် အဘယ်ကို ဆောင်လာရပါမည်နည်း” ဟု လျှောက်၏။ ထိုအခါ အသျှင်ဥပနန္ဒသည် “ဒါယကာ အသပြာကို ငါ့အား စွန့်လှူပြီး ဖြစ်ပါသလား” ဟု မေး၏။ ထိုအခါ ဒါယကာသည် “စွန့်လှူပြီး ဖြစ်သည်” ဟု ဖြေ၏။ ထိုအခါ အသျှင်ဥပနန္ဒသည် “ဒါယကာ ငါ့အား ထိုအသပြာကိုပင် ပေးပါ” ဟု ဆို၏။ ဒါယကာလည်း အသပြာကို ပေးလှူလိုက်၏။

ထို့နောက် ထိုဒါယကာ ယောက်ျားသည် “ငါတို့သည် ရွှေငွေကို ခံယူသကဲ့သို့ ရဟန်းတို့သည် ရွှေငွေကို ခံယူကြကုန်၏” ဟု ဆိုလျက် ကဲ့ရဲ့ပြစ်တင်၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် အသျှင်ဥပနန္ဒအား “ရွှေငွေကို ခံယူသည် ဆိုသည်မှာ မှန်ပါသလား” ဟု မေး၏။ အသျှင်ဥပနန္ဒလည်း “ဟုတ်မှန်ကြောင်း” ဖြေ၏။

ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ကဲ့ရဲ့တော်မူကာ အောက်ပါသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူ၏။

## သိက္ခာပုဒ်
အကြင်ရဟန်းသည် ရွှေ၊ ငွေကို (ကိုယ်တိုင်သော်လည်း) ခံယူငြားအံ့၊ (သူတစ်ပါးကိုသော်လည်း) ခံယူစေငြားအံ့၊ အနီး၌ ချထားအပ်သည်ကို လည်းကောင်း သာယာငြားအံ့ (ထိုရဟန်းအား) နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ် သင့်၏” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
လင်းနို့လူသား

**လင်းနို့လူသား(Batman)** ဆိုသည်မှာ DC Comics မှဖြန့်ချိသည့် အမေရိကန်ရုပ်ပြကာတွန်းတွင် ပါဝင်သော ဇာတ်ကောင်ဖြစ်သည်။ ထိုဇာတ်ကောင်ကို အနုပညာရှင် Bob Kane နှင့် စာရေးဆရာ Bill Fingers တို့က ဖန်တီးခဲ့သည်။ ၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် Detective Comics #27 တွင်ပထမဆုံးပါဝင်သည်။ "လင်းနို့လူသား" ဟုခေါ်ခဲ့ပြီး ၎င်း ဇာတ်ကောင်ကို အခြားဂုဏ်ပုဒ်များ ဖြစ်သည့် the Dark Knight, the Caped Crusader, the World's Greatest Detective ဟုလည်း တင်စားကြသည်။

လင်းနို့လူသားသည် **ဘရု့စ်ဝိန်း** ဆိုသူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး မြာပွှေသော၊ချမ်းသာသော၊လူသားမျိုးနွယ်ကို ချစ်ခင်တက်သော အမေရိကန်သူဌေးတစ်ဦးဖြစ်သည်။Wayne Enterprises ၏ပိုင်ရှင်လည်းဖြစ်သည်။ သူ၏ ငယ်စဉ်ကလေးဘဝတွင် မိဘနှစ်ဦးဖြစ်သည့် **မာသာ**နှင့် **သောမတ်(စ်)ဝိန်း**တို့ သူ၏မျက်စိရှေ့တွင် အသတ်ခံရသည်ကို မြင်ပြီးသည်မှစ၍ ရာဇဝတ်သားများကိုလက်စားခြေရန်နှင့် တရားမျှတမှုအတွက် သူကျိန်ဆိုခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူ၏ ကာယပိုင်းဆိုင်ရာကိုလည်းကောင်း၊ဉာဏအားဆိုင်ရာကိုလည်းကောင်း တိုးတက်စေရန်လေ့ကျင့်ခဲ့ပြီး လင်းနို့ဝတ်စုံကိုဖန်တီးကာအစိုးရမှ အသိအမှတ်မပြုသော၊ မလိုလားသော သူတစ်ဦးအဖြစ် ရာဇဝတ်မှုများကို ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။
"လင်းနို့လူသား" သည် အမေရိကန် ယဉ်ကျေးမှု အိုင်ကွန်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ တလွှားမှာပါ အထင်ရှားဆုံးနှင့်အကျော်ကြားဆုံး ရုပ်ပြဇာတ်ကောင်အဖြစ်လူသိများသည်

## ထုတ်ဝေမှုသမိုင်း 
### ဖန်တီးမှု 
#### အစောပိုင်းနှစ်များ 
## ဇာတ်ကောင် 
### Bruce Wayne 
#### ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေး 
### Others 
လင်းနို့လူသား၏ရုပ်ပြကာတွန်းသမိုင်းတလျှောက်လုံးတွင် သူကြုံတွေ့ရသောရန်သူများမှာ သာမန် ရာဇဝတ်ကောင်များမှစ၍ ထူးဆန်းပြီး ပုံမှန်မဟုတ်သော လူဆိုးရာဇဝတ်ကောင်များအထိပါဝင်သည်။လင်းနို့လူသား၏ အဓိကရန်သူများမှာ "ဂျိုကာ" ၊ "ဟာလီကွင်း"၊ "ပင်ဂွင်း"၊ "ကတ်ဝူးမန်း"၊ "ပွိုင်စင်အိုင်ဗီ"၊ "မစ္စတာဖရိဇ်"၊ "တူးဖေ့စ်"၊  "ရာအယ်ဂူး"၊ "ဘိန်း"၊ "ရစ်ဒယ်လာ" နှင့် "စကဲခရိုး" တို့ဖြစ်သည်။

### 20th century 
#### Origin 
### In other media 
#### Film 
## ကိုးကား
၂၀၀၅ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ

**၂၀၀၅ အာဆီယံ မသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ**သည် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၊ မနီလာမြို့တွင် ဒီဇင်ဘာ ၁၄ ရက်မှ ၂၀ ရက်အထိ ကျင်းပသော တတိယအကြိမ် အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ ဖြစ်သည်။ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံအနေဖြင့် ပထမဆုံးအကြိမ် လက်ခံကျင်းပခြင်းဖြစ်ပြီး ၂၀၀၅ မနီလာဆီးဂိမ်းအပြီး ကိုးရက်အကြာတွင် ကျင်းပခြင်းဖြစ်သည်။ မ​လေးရှားနှင့်ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့အပြီး တတိယ​မြောက်အိမ်ရှင်နိုင်ငံဖြစ်လာသည်။

အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံ ၁၁ နိုင်ငံမှ အားကစားသမားပေါင်း ၁၀၀၀ ခန့်က အားကစားနည်း ၁၀ မျိုးတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ထိုင်း၊ ဗီယက်နမ်နှင့် မလေးရှားတို့မှ ပထမ၊ ဒုတိယနှင့် တတိယရရှိခဲ့သည်။

## လက်ခံကျင်းပခြင်း 
တတိယအကြိမ် အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲကျင်းပရေး ဦးစီးကော်မတီကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

### ကွင်းများ 
၂၀၀၅ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲကို နေရာ ၁၁ နေရာတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။

## ပြိုင်ပွဲအထိမ်းအမှတ်များ 
### အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် 
၂၀၀၅ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ၏ အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်မှာ ကြယ်များရရှိသော အားကစားသမားပုံဖြစ်သည်။ ဤတံဆိပ်မှာ ပြီးခဲ့သည့် ၁၉၉၂ နွေရာသီအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ၏တံဆိပ်နှင့် ဆင်တူသည်။ အရောင် ၄ ရောင်မှာ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတော်အလံ၏ အရောင်များဖြစ်သည်။ ကြယ်၃ပွင့်မှာ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ အဓိကအပိုင်းကြီး ၃ ခုနှင့် ပြိုင်ပွဲ၏ ရည်ရွယ်ချက် ၃ ခုကို ကိုယ်စားပြုသည်။ မြှောက်ထားသော လက်မောင်းမှာ ဒေသတွင်းညီတူမှုနှင့် ညီညွတ်မှုတို့ကိုပြသည်။

### လာဘ်ကောင် 
၂၀၀၅ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ၏ လာဘ်ကောင်မှာ ဘူဘွိုင်းဆိုသော ဝေလငါးမန်းဖြစ်သည်။ ဝေလငါးမန်းများမှာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံးငါးဖြစ်ပြီး ဆော်ဆိုဂုန်ဒေသ၏ အရှေ့ဘက် ကမ်းခြေတွင် တွေ့နိုင်သည်။

### သီချင်း 
၂၀၀၅ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ၏ သီချင်းမှာ အိပ်မက်၏စွမ်းအားများ ဖြစ်သည်။

## ပွဲများနှင့်အားကစား 
### ဖွင့်ပွဲ 
၂၀၀၅ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ၏ ဖွင့်ပွဲကို ဒီဇင်ဘာ ၁၄ ရက် ည ၈ နာရီတွင် ရီဇယ်အားကစားကွင်းတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အားကစားပွဲတော်ကို မနီလာမြို့တော်ဝန် လီတို မှ ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။

### ပိတ်ပွဲ 
၂၀၀၅ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ၏ ပိတ်ပွဲကို ဒီဇင်ဘာ ၂၀ ရက် ည ၈ နာရီတွင် ရီဇယ်အားကစားကွင်းတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၀၈ နခွန်ရက်ချာစီမာပွဲတော်ကို လက်ခံကျင်းပမည့် ထိုင်းနိုင်ငံကို အားကစားဆိုင်ရာများ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။

### ပါဝင်သောနိုင်ငံများ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### အားကစားနည်းများ 
၂၀၀၅ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲတွင် အဓိကအားကစားနည်း ၁၀ မျိုးကို ကျင်းပခဲ့သည်။
*ပြေးခုန်ပစ်
*ကြက်တောင်
*စစ်တုရင်
*မျက်မမြင်ဘောလုံး
*ဂျူဒို
*အလေးမ
*ရေကူး
*စားပွဲတင်တင်းနစ်
*ဝှီးချဲ ဘတ်စကတ်ဘော
*ဝှီးချဲ တင်းနစ်
သရုပ်ပြအားကစားနည်း

အဓိက အားကစားနည်း ၁၀ ခုနှင့်အတူ သရုပ်ပြအားကစားနည်း ၄ မျိုးကျင်းပခဲ့သည်။

* ဘိုစီယာ
* ဝှီးချဲဓားခုတ်
* ရွက်လှေ
* ဘိုလင်း(၁၀ခု)

### ဆုတံဆိပ်ဇယား 
၂၀၀၅ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲတွင် ရွှေတံဆိပ် ၃၉၄ ခု၊ ငွေတံဆိပ် ၂၃၆ ခု၊ ကြေးတံဆိပ် ၁၅၄ ခု၊ စုစုပေါင်း ဆုတံဆိပ် ၇၈၄ ခု ချီးမြှင့်နိုင်ခဲ့သည်။
;Key
 အိမ်ရှင်နိုင်ငံ

## ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် 
၂၀၀၅ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ

## ကိုးကား
ပတ္တသိက္ခာပုဒ်

**ပတ္တသိက္ခာပုဒ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များ လိုက်နာစောင့်ထိန်းရန် ပညတ်တော်မူခဲ့သည့် နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ်တစ်ခု ဖြစ်၏။

## သမိုင်း
မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိမြို့၊ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်တွင် သီတင်းသုံးနေတော်မူ၏။ ထိုအချိန်တွင် ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် သပိတ်တို့ကို စုဆောင်း၏။ ထိုသို့ သပိတ်များ စုဆောင်းသည်ကို လူတို့သည် မြင်သောအခါ “ရဟန်းတို့သည် အဘယ်ကြောင့် သပိတ်တို့ကို စုဆောင်းကြသနည်း၊ သပိတ်ကုန်သွယ်ခြင်းကို ပြုကြကုန်လတ္တံ့၊ အိုးခွက်ဈေးဆိုင်ကိုသော်လည်း တည်ခင်းကြလတ္တံ့” ဟု ကဲ့ရဲ့ကြ၏။

ထိုသို့ လူတို့ ကဲ့ရဲ့သည်ကို ရဟန်းတို့သည် ကြား၏။ ထိုအခါ အလိုနည်းသော ရဟန်းတို့သည် ကဲ့ရဲ့ကြ၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်ထား၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် “အပိုသပိတ်တို့ကို ဆောင်ကြသည်မှာ မှန်ပါသလား” ဟု မေး၏။ “ဟုတ်မှန်ပါသည်” ဟု ဖြေကြား၏။

ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ကဲ့ရဲ့တော်မူကာ အောက်ပါသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူ၏။

## သိက္ခာပုဒ်
“အကြင်ရဟန်းသည် အပိုသပိတ်ကို ဆောင်ငြားအံ့၊ (ထိုရဟန်းအား) နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ် သင့်၏” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

## ဒုတိယအနုပညတ်သိက္ခာပုဒ် သမိုင်း
မြတ်စွာဘုရားသည် အထက်ပါသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်ပြီးချိန်တွင် ဖြစ်၏။ အရှင်အာနန္ဒာသည် အပိုသပိတ် ဖြစ်ပေါ်၏။ ထိုသပိတ်ကို အသျှင်သာရိပုတြာအား လှူဒါန်းလို၏။ အသျှင်သာရိပုတြာသည် သာကေတမြို့၌ နေသဖြင့် မည်သို့မည်ပုံ လှူရမည်နည်းဟု စဉ်းစား၏။

ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားအား ထိုအကြောင်းကို လျှောက်ထား၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် “သာရိပုတြာ အချိန်မည်မျှကြာသည့်အခါ လာမည်နည်း” ဟု မေး၏။ အသျှင်အာနန္ဒာသည် “ကိုးရက်မြောက်နေ့သော်လည်းကောင်း၊ ဆယ်ရက်မြောက်နေ့သော်လည်းကောင်း ပြန်လာပါမည်” ဟု လျှောက်၏။

ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ရဟန်းတို့အား တရားစကားဟောကြားတော်မူကာ အပိုသပိတ်ကို ဆယ်ရက်အပိုင်းအခြား ကာလတ်ပတ်လုံး ခွင့်ပြုကြောင်း အောက်ပါအနုပညတ်သိက္ခာပုဒ် ပညတ်ကာ ခွင့်ပြုတော်မူ၏။

## ဒုတိယအနုပညတ်သိက္ခာပုဒ်
“ဆယ်ရက်အပိုင်းအခြားရှိသော ကာလပတ်လုံး အပိုသပိတ်ကို ဆောင်ရမည်၊ ထို (ဆယ်ရက်အပိုင်းအခြားရှိသော ကာလ) ကို လွန်စေသော ရဟန်းအား နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ် သင့်၏” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
သောဏဒဏ္ဍသုတ်

ဤသုတ်ကား ဗြာဟ္မဏ တို့နှင့် စပ်လျဉ်းသောသုတ် ဖြစ်သည်။ ဗြာဟ္မဏဖြစ်ရန် မိဘက်မှ၎င်း ဘဘက်မှ၎င်း ဆွေ(၇)ဆက် မျိုး(၇)ဆက် မြင့်မြတ်သော ဗြာဟ္မဏ ဖြစ်ရမည်သာမက ဗေဒသုံးပုံ၌လည်း တဘက်ကမ်းခပ်ရပေမည်။ ဤသုတ်ကိုဟောပြောရခြင်းအကြောင်းကား ဗေဒစာပေတွင် အထူးကျွမ်းကျင်သည့် `သောဏဒဏ္ဍ´ ပုဏ္ဏားသည် ဘုရားမြတ်စွာထံ လာရောက်ကာ စကားဆွေးနွေးသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဆွေးနွေးရာတွင် ဘုရားမြတ်စွာက မျိုးရိုး မိဘစဉ်ဆက်ကိုလိုက်၍ ဗြာဟ္မဏသူတော်စင် မဖြစ်နိုင်။ မွန်မြတ်သန့်စင်သော စာရိတ္တနှင့် ပြည့်စုံမှသာလျှင် ဗြာဟ္မဏ ဖြစ်နိုင်လေသည်။ ဗြာဟ္မဏဖြစ်ရန် အဓိကအချက်သည် စာရိတ္တသာလျှင် ဖြစ်ကြောင်း ဟောကြားတော်မူသည်။ နောက်ဆုံး၌ သောဏဒဏ္ဍပုဏ္ဏားသည်လည်း ဝန်ခံရလေသည်။ 

## အကိုးအကား
ဦနပဉ္စဗန္ဓနသိက္ခာပုဒ်

**ဦနပဉ္စဗန္ဓနသိက္ခာပုဒ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များ လိုက်နာစောင့်ထိန်းရန် ပညတ်တော်မူခဲ့သည့် နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ်တစ်ခု ဖြစ်၏။

## သမိုင်း
မြတ်စွာဘုရားသည် သက္ကတတိုင်း၊ ကပ္ပိလဝတ်မြို့၊ နိဂြောဓာရုံကျောင်းတော်တွင် သီတင်းသုံး နေတော်မူချိန် ဖြစ်၏။ အိုးထိန်သည်သည် “သပိတ်လိုအပ်သော ရဟန်းတို့ကို သပိတ်ဖြင့် ဖိတ်ကြားအပ်သည်” ဟု ရဟန်းတို့ကို ဖိတ်၏။ ထိုအခါ ရဟန်းတို့သည် အတိုင်းအရှည်မသိဘဲ များစွာသောသပိတ်တို့ကို တောင်းကြ၏။ သေးသော သပိတ်ရှိသူတို့သည် ကြီးသော သပိတ်ကို တောင်း၏။ ကြီးသော သပိတ်ရှိသူတို့သည် သေးသောသပိတ်ကို တောင်း၏။

ထိုအခါ အိုးထိန်းသည်သည် ရဟန်းတို့ကို လှူဒါန်းရန် များစွာသော သပိတ်တို့ကို ပြုလုပ်ရ၏။ ထိုသို့ သပိတ်အတွက် အလုပ်လုပ်ရသဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဆိုင်ရာ (အိုးခွက်) ဘဏ္ဍာကိုလည်း မလုပ်နိုင်၊ မိမိကိုယ်တိုင်နှင့် သားမယားတို့သည်လည်း ပင်ပန်းကြ၏။

ထိုအခါ လူတို့သည် “ရဟန်းတို့သည် အဘယ်ကြောင့် သပိတ်တို့ကို အတိုင်းအရှည်မသိဘဲ ယူကြကုန်သနည်း” ဟု ကဲ့ရဲ့၏။ ထိုအခါ ရဟန်းတို့သည်လည်း လူတို့ကဲ့ရဲ့သည်ကို သိကုန်၏။ အလိုနည်းသော ရဟန်းတို့သည် လည်း ကဲ့ရဲ့ကုန်၏။ ထိုနောက် မြတ်စွာဘုရားကို လျှောက်ထား၏။ မြတ်စွာဘုရာသည် “ရဟန်းတို့ အတိုင်းအရှည်မသိကြဘဲ များစွာသော သပိတ်တို့ကို တောင်းကြသည်ဆိုသည်မှာ မှန်ပါသလား” ဟု မေး၏။ ရဟန်းတို့လည်း “ဟုတ်မှန်ကြောင်း” ဖြေကြား၏။

ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ကဲ့ရဲ့တော်မူကာ “ရဟန်းတို့ သပိတ်ကို မတောင်းရ၊ တောင်းသော ရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

ထိုအခါ ရဟန်းတစ်ပါး၏ သပိတ်သည် ကွဲ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် သိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်ထားသည့်အတွက် ရဟန်းသည် လက်ဖြင့် ဆွမ်းခံ၏။ ထိုအခါ လူတို့သည် “ရဟန်းတို့သည် အဘယ်ကြောင့် တိတ္ထိတို့ကဲ့သို့ လက်ဖြင့် ဆွမ်းအတွက် လှည့်လည်ဘိသနည်း” ဟု ကဲ့ရဲ့၏။ ရဟန်းတို့သည်လည်း လူတို့၏ ကဲ့ရဲ့သည်ကို ကြားကုန်၏။ ထိုအကြောင်းကို မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်ထားကြ၏။

ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် “ရဟန်းတို့ သပိတ်ပျောက်သော ရဟန်းအားလည်းကောင်း၊ သပိတ်ကွဲသော ရဟန်းအားလည်းကောင်း သပိတ်ကို တောင်းခြင်းငှါ ခွင့်ပြုသည်” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

ထိုအခါ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားသည် “သပိတ်ပျောက်သောရဟန်းအားလည်းကောင်း၊ သပိတ်ကွဲသော ရဟန်းအား လည်းကောင်း ခွင့်ပြတော်မူ၏” ဟု အနည်းမျှ ကွဲသောအက်ကြောင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ ခြစ်မိကာမျှဖြင့်လည်းကောင်း များစွာသော သပိတ်ကို တောင်း၏။

ထိုအခါ အိုးထိန်းသည်တို့သည် သပိတ်များစွာကို လုပ်ရသည်ဖြစ်၍ အရောင်းအဝယ်ဆိုင်ရာ (အိုးခွက်) ဘဏ္ဍာလုပ်ခြင်းကို မတတ်နိုင်တော့်ပေ၊ မိမိကိုယ်တိုင်လည်း မမျှတ၊ သူတို့၏ သားမယားတို့သည်လည်း ပင်ပန်းကြ၏။

ထိုအခါ လူတို့သည် “အဘယ်ကြောင့် ရဟန်းတို့သည် အတိုင်းအရှည်မသိဘဲ များစွာသောသပိတ်ကို တောင်းကုန်ကြသနည်း” ဟု ကဲ့ရဲ့ကြ၏။ ထိုသို့ ကဲ့ရဲ့သည်ကို ရဟန်းတို့သည်လည်း ေ ကြားကုန်၏။ အလိုနည်းသော ရဟန်းတို့သည်လည်း ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့ကို ကဲ့ရဲ့ကြ၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်ထားကြ၏။ 

မြတ်စွာဘုရားသည် “သင်တို့သည် အနည်းငယ်မျှသော အကွဲဖြင့်လည်းကောင်း၊ အနည်းငယ်မျှသော အက်ကြောင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ ခြစ်မိကာမျှဖြင့်လည်းကောင်း များစွာသော သပိတ်တို့ကို တောင်းသည်ဆိုသည်မှာ မှန်ပါသလော” ဟု မေး၏။ “မှန်ပါသည်” ဟု ဖြေကြား၏။

ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ကဲ့ရဲ့တော်မူကာ အောက်ပါသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူ၏။

## သိက္ခာပုဒ်
“အကြင်ရဟန်းသည် ငါးဖွဲ့မပြည့်သေးသော သပိတ်ရှိလျက် အခြားသပိတ်သစ်ကို တောင်းငြားအံ့၊ နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ် သင့်၏။ ထိုရဟန်းသည် ထိုသပိတ်ကို ရဟန်းပရိသတ်၌ စွန့်ရမည်၊ ထိုရဟန်းပရိသတ်၌ နောက်ဆုံး သပိတ်ကို ‘ရဟန်း သင်သည် ဤသပိတ်ကို ကွဲသည့်တိုင်အောင် ဆောင်ရမည်’ ဟု ဆို၍ ထိုရဟန်းအား ပေးရမည်။ ဤသည်မှာ သပိတ်တောင်းရာ၌ ကျင့်ဝတ်ဖြစ်၏” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မော်ကွန်းတိုက်များနေ့

**အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မော်ကွန်းတိုက်များနေ့**ကို ဇွန်လ (၉)ရက်နေ့ကို သတ်မှတ်ထားသည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မော်ကွန်းတိုက်များ ကောင်စီ nternational Council On Archives (ICA)ကို ၁၉၄၈-ခု၊ ဇွန်လ (၉)ရက်နေ့တွင် အစိုးရမဟုတ်သော အဖွဲ့အစည်း တစ်ခုအဖြစ် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

## ရည်ရွယ်ချက်
ကမ္ဘာ့မော်ကွန်းဆိုင်ရာ အမွေအနှစ်များကို ရေရှည်တည်တံ့စေရေးအတွက် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံ အသီးသီးရှိ မော်ကွန်းမှတ်တမ်း ပညာရှင် ကိုယ်စားလှယ်များမှ တစ်ဆင့် ထိန်းသိမ်းနိုင်မှု၊ ဂရုစိုက်နိုင်မှုနှင့် အသုံးပြုနိုင်မှုတို့ကို ထိရောက်စွာ စီမံခန့်ခွဲနိုင်ရန်အတွက် ရည်ရွယ်ဖွဲစည်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားမှတ်တမ်းများ မော်ကွန်းတိုက်ဦးစီးဌာနကို ၁၉၇၂-ခုနှစ်ကတည်းက တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အမျိုးသားမှတ်တမ်းများ မော်ကွန်းတိုက်ဦးစီးဌာနသည် ၁၉၉၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမော်ကွန်းတိုက်ကောင်စီ International Council On Archives (ICA) နှင့် ၎င်း၏ အရှေ့တောင်အာရှဒေသ ဆိုင်ရာအဖွဲ့ခွဲ Southeast Asia Regional Branch of International Council On Archives (SARBICA) အဖွဲ့၏ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ 

နှစ် (၇၀)ပြည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မော်ကွန်းတိုက်များနေ့ ကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၁၈-ခုနှစ်၌ ပထမဆုံးအကြိမ် ကျင်းပခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ အထိမ်းအမှတ် လှုပ်ရှားမှု အနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ မော်ကွန်းတိုက်တွင် အများပြည်သူများကို ပြခန်းများ ခင်းကျင်းပြသခြင်း၊ မော်ကွန်းပညာရပ်ဆိုင်ရာ စာတမ်းဖတ်ပွဲများကို အမျိုးသား မှတ်တမ်းများ မော်ကွန်းတိုက် ဦးစီးဌာန (နေပြည်တော်) နှင့် ရန်ကုန် ရုံးခွဲတို့တွင် ဇွန်လ ၁ရက်နေ့မှ ၁၄-ရက်နေ့အထိ ကျင်းပခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
ရှီဘမ်မြို့

**ရှီဘမ်မြို့** (အမြဲပင် **ရှီဘမ် ဟာဒါမော့** ဟု ရည်ညွှန်းလေ့ ရှိသည်။)  သည် ယီမင်နိုင်ငံတွင် တည်ရှိသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ နေထိုင်သူ လူဦးရေ ၇,၀၀၀ ခန့်ရှိပြီး ဟာဒါမော့ပြည်နယ်အတွင်းရှိ ရှီဘမ်ခရိုင်၏ မြို့တော် ဖြစ်သည်။ ရွှံ့ကျောက်များဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော မိုးမျှော်တိုက်များကြောင့် ထင်ရှားပြီး **သဲကန္တာရ၏ ရှီကာဂို** သို့မဟုတ် **သဲကန္တာရ၏ မန်ဟက်တန်** ဟု ရည်ညွှန်းခေါ်ဆိုလေ့ရှိကြသည်။

## ကိုးကား
ဂျမီးလား

**ဂျမီးလား** အား ယခင်က ကွီကယ်လ် ဟု ခေါ်ပြီး အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ ရှိ တောင်ပေါ်ရွာငယ်ကလေးတစ်ခု ဖြစ်ကာ မြောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်း အနီး အယ်လဂျီးယားမြို့ ၏ အရှေ့ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ မြောက်အာဖရိကရှိ အကောင်းဆုံး ထိန်းသိမ်းထားရှိသော ဘာဘာရို-ရိုမန် အပျက်အစီး အချို့ တည်ရှိရာ နေရာ ဖြစ်သည်။ ကွန်စတန်တီနွိုက် နှင့် ပီတစ် ကာဘီလီ တို့နှင့် နယ်စပ်ဖြစ်ရာ ဒေသတွင် တည်ရှိသည်။

၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် ရောမဗိသုကာပညာအား တောင်ပေါ်ဒေသနှင့် သီးသန့်စပ်ဟပ်အောင် တည်ရှိသည့်အတွက် ယူနက်စကိုမှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ကွီကယ်လ်ရှိ ထင်ရှားသော ရှေးခေတ် အဆောက်အဦးများမှာ ဇာတ်ရုံ တစ်ခု၊ ဖိုရမ် ၂ ခု၊ ဘုရားကျောင်းများ၊ ဘာဆေးလီကာများ၊ အမိုးခုံးများ၊ လမ်းများ နှင့် အိမ်များတို့ ဖြစ်သည်။ အကောင်းတကာ့ အကောင်းဆုံး ထိန်းသိမ်းထားနိုင်သော အပျက်အစီးများမှာ နန်းဆန်သော အမိုးခုံ အဝင်ဝရှိသည့် ကျယ်ဝန်းသော ကျောက်စီရင်ပြင်တစ်ခုဖြစ်သည့် ဟာ့ရှ် အမည်ရသော ဖိုရမ်၏ ပတ်လည်တွင် ရှိသည်။

## ကိုးကား
ချာရွန် (ဂြိုဟ်ရံလ)

**ချာရွန်** သည် ပလူတို၏ ဂြိုဟ်ရံလ ၅ စင်းထဲမှ အကြီးဆုံး ဂြိုဟ်ရံလတစ်စင်းဖြစ်သည်။ ယင်းအား ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် James Christy ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ပလူတိုဂြိုဟ်၏ အချင်း ထက်ဝက်ခန့်ရှိသောကြောင့် ချာရွန်သည် မိခင်ဂြိုဟ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အရွယ်အစား အင်မတန်ကြီးသည်။ ချာရွန်၏ မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းတွင် နီညိုရောင်သမ်းနေပြီး tholin ဟုခေါ်သည် အော်ဂဲနစ် မိုက်ခရိုမော်လီကျူးများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ tholin များသည် ပလူတိုလေထု၏ မီသိန်း၊ နိုက်ထရိုဂျင်နှင့် အခြားဆက်စပ်ဓာတ်ငွေ့များမှ ထွက်လာခြင်းဖြစ်သည်။  *New Horizons* အာကာသယာဉ်သည် ပလူတိုအနီးသို့ ချဉ်းကပ်ပျံသန်းသည့် တစ်ခုတည်းသော အာကာသယာဉ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ချာရွန်အနီး  အကွာသို့ ချဉ်းကပ်ခဲ့သည်။

## မှတ်စု
## ကိုးကား
အမ္ဗဋ္ဌသုတ်

ရှေးခေတ် အိန္ဒိယပြည်တွင် လူမျိုးရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ပုဏ္ဏားတို့အယူသည်းပုံနှင့် ဘုရားမြတ်စွာက ထိုလူမျိုးရေးစံနစ်ကို မည်ကဲ့သို့ သဘောထားပုံအကြောင်း ရှင်းလင်း ဟောပြအပ်သောသုတ် ဖြစ်လေသည်။ အထူးသဖြင့် ဗြာဟ္မဏနွယ် ပုဏ္ဏားတို့သည် လူမျိုးရေးတွင် သူတို့သာလျှင် အမြတ်ဆုံးဟု အယူ သည်းလွန်းကြသဖြင့် ဘုရားမြတ်စွာက ထိုအယူကို အမ္ဗဋ္ဌသုတ်ဖြင့် တိုက်ဖျက်တော်မူခဲ့သည်။

## ဗြဟ္မဏ၏ အဓိပ္ပာယ်
ပုဏ္ဏားတို့အလိုအားဖြင့် မိဘက်မှ၎င်း၊ ဘဘက်မှ၎င်း ဆွေ(၇) ဆက်၊ မျိုး(၇)ဆက် ပုဏ္ဏားဖြစ်ရမည်။ ပုဏ္ဏားတို့တတ်အပ်သော ဗေဒ သုံးပုံ ပြည့်၀ကုံလုံရမည်။ သို့မှသာ ဗြာဟ္မဏပုဏ္ဏားစစ်ဖြစ်သည်။ ဘုရားမြတ်စွာ၏ ဝါဒအရကား ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကျင့်စာရိတ္တ မွန်မြတ်သန့်စင်ရမည်။ သို့မှသာ ဗြာဟ္မဏ သူတော်စင်ဖြစ်သည်။ ဇာတိမျိုးရိုးဂုဏ်တက်ကာ ဇာတိမာန်တက်ကြွသည်ကို ဘုရားမြတ်စွာ သည် အပြင်းအထန် ရှုတ်ချတော်မူသည်။

## တရားဟောရခြင်း အကြောင်းအရင်း
ဇာတိဂုဏ်မောက်ကာ ခက်ထန်ခေါင်းမာလှသည့် `အမ္ဗဋ္ဌ´ မည်သော ပုဏ္ဏားလုလင်ပျိုသည် ဗေဒသုံးပုံတွင် ကျွမ်းကျင် လိမ်မာ လှသော သူ၏ဆရာကြီးဖြစ်သူ `ပေါက္ခရသာတိ´၏ တိုက်တွန်းချက် အရ ဘုရားမြတ်စွာကို ဖူးတွေ့ရန် သွားလေသည်။ ဘုရားမြတ်စွာနှင့် စကား ဆွေးနွေးရာဝယ် အမ္ဗဋ္ဌသည် သူ၏စိတ်ကို မချုပ်တည်းနိုင်ဘဲ ခတ္တိယ တို့သည် ယုတ်နိမ့်သောအမျိုး ဖြစ်ကြသည်ဟု ရှုတ်ချပြောဆိုလေသည်။ ထိုအခါ ဘုရားမြတ်စွာက အမ္ဗဋ္ဌ၏ ဇာတိမျိုးဆက်ကို မေးမြန်း၏။ အမ္ဗဋ္ဌက သူသည် `ကဏှာယန´မျိုးမှ ဆင်းသက်လာကြောင်း လျှောက်ရာ ဘုရားမြတ်စွာသည် ကဏှာယန၏ ရာဇဝင်ကြောင်းကို ပြန်ပြောင်း ပြောကြားပြီးလျှင် ကဏှအဆက်အနွယ်တို့သည် ကျွန်မမှပေါက်ဖွား လာကြကြောင်း ဆက်လက်မိန့်တော်မူသည်။ အမ္ဗဋ္ဌသည် သူ၏မျိုးဆက် ရာဇဝင်ကြောင်းကို ကြားသိလေသောအခါ ခေါင်းမဖော်ဝံ့ဘဲ မာန်ဂုဏ် ပျောက်ကွယ်သွားလေတော့သည်။ ထို့နောက် သူသည် ဘုရားမြတ်စွာအား ပြဿနာများ ဆက်လက်မေးမြန်းပြီး နောက်ဆုံး၌ ဗြာဟ္မဏတို့သည် အစစအရာရာ၌ ခတ္တိယတို့အောက် နိမ့်ကျကြောင်း ဝန်ခံရလေသည်။

## ဖတ်ရှုလေ့လာသင့်သည့်အကြောင်း
ဤသုတ်ကား အိန္ဒိယပြည်တွင် လွှမ်းမိုးသော လူမျိုးရေးအလုံး စုံကို ခြုံ၍ဆွေးနွေးသောသုတ် မဟုတ်။ အထူးသဖြင့် ဗြာဟ္မဏနှင့် ခတ္တိယတို့ကိုသာ အဓိကထား၍ ဆွေးနွေးသောသုတ် ဖြစ်သည်။ ဘုရား မြတ်စွာ၏ လက်ထက်တော်၌ ဟိန္ဒူ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေးလောက တွင် ခတ္တိယ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဝေဿ နှင့် သုဒ္ဒဟူ၍ အမျိုးလေးပါး ပြားလျက် ရှိသည်။ ဗြာဟ္မဏတို့က သူတို့သည် ခတ္တိယတို့ထက် မြတ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ခတ္တိယတို့ကလည်း ဗြာဟ္မဏတို့ထက် သူတို့ကမြတ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ နောက်ဆုံး၌ ဗြာဟ္မဏတို့ကလည်း ခတ္တိယတို့၏ သဘောထားကို လက်သင့်မခံ၊ ခတ္တိယတို့ကလည်း ဗြာဟ္မဏတို့၏ အယူအဆ ကို လုံး၀လက်သင့်မခံနိုင် ဖြစ်ကြလေသည်။ ထို့ကြောင့် ဟိန္ဒူစာပေ လောကတွင် ဗြာဟ္မဏတို့သည် ခတ္တိယတို့ထက်မြတ်ကြောင်း တွေ့ရှိရ၍ ဗုဒ္ဓဘာသာစာပေလောကတွင်မူကား ဗြာဟ္မဏတို့ထက် ခတ္တိယတို့ က မြတ်ကြောင်း ဖတ်ရှုရသည်။ 

## အကိုးအကား
ကူဋဒန္တသုတ်

``ကူဋဒန္တ´´ပုဏ္ဏားသည် ယဇ်ပူဇော်ပသခြင်းကို နှစ်ခြိုက်သူဖြစ်သည်။ အခါတပါး သူသည် ယဇ်ပူဇော် ပသပွဲတခု ဆင်ယင်ကျင်းပလိုရာ ယဇ်ပွဲမကျင်းပမီ ဘုရားမြတ်စွာထံ ချဉ်းကပ်ပြီးကာလ အကောင်းဆုံးယဇ်ပူဇော်ပွဲ ဖြစ်မြောက်ရန် မည်သို့ မည်ပုံ ဆောင်ရွက်ရပါမည့်အကြောင်း အကြံဉာဏ်များ တောင်းခံလိုစိတ် ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ထိုသို့ပေါ်ပေါက်လာသည့်အတိုင်း သူသည် ဘုရားမြတ်စွာထံ ချဉ်းကပ်ပြီး စုံစမ်းမေးမြန်းရာ ဘုရားမြတ်စွာက ယဇ်ပူဇော်ပွဲအမျိုးမျိုးကို ဖော်ပြပြီးလျှင် ယဇ်ပူဇော်ပသရာ၌ လိုက်နာရမည့် နိသျည်းနှင့် ဆောင်ရွက်အပ်သည့် လုပ်ငန်းစဉ်တို့ကို ဟောကြားတော်မူသည်။

## အမွန်မြတ်ဆုံးသောယဇ်
``ကျွဲ နွားတိရစ္ဆာန်တို့ကို သတ်ဖြတ်ကာ ပူဇော်ပသသောပွဲ မျိုးကား အယုတ်ညံ့ဆုံးတည်း။ မဂ်ဖိုလ်ပေါက်ကာ ရဟန္တာအဖြစ် ရောက်ရခြင်းသည် အမွန်မြတ်ဆုံးပင်´´ဟု ဘုရားမြတ်စွာက `ယဇ်´ ဟူသောပုဒ်ကို နက်နဲသောအဓိပ္ပာယ်ဖြင့် ဤသုတ်တွင် ဖွင့်ပြမိန့်တော် မူလေသည်။
``အတ္တကို ပယ်ဖျက်နိုင်၊ စွန့်ပစ်နိုင်အောင် လေ့ကျင့်ခြင်းသည် ကျွဲနွားတိရစ္ဆာန်အစရှိသည်တို့ကို သတ်ဖြတ်၍ ယဇ်ပစ္စည်း အထိမ်းအမှတ် ပူဇော်ပသခြင်း (သို့မဟုတ်) အခြားပြင်ပ အရာဝတ္ထုများကို ယဇ်ပစ္စည်းအဖြစ်ဖြင့် ပသပူဇော်ခြင်းတို့ထက် မွန်မြတ်လှဘိ၏´´ဟု ဘုရားမြတ်စွာက ရှင်းလင်းတော်မူခဲ့သည်။ ဤအချက်နှင့်စပ်လျဉ်း၍ ဘုရားမြတ်စွာသည် `ဝိဇိတ´ဘုရင်၏ ထုံးပုံကိုညွှန်တော်မူပြန်သည်။ ဝိဇိတဘုရင်သည် ယဇ်ပူဇော်ပုံနည်းမှန် သုံးမျိုးကို တိကျစွာ သိနားလည် တော်မူ၏။

## ဝီဇိတဘုရင်၏ ယဇ်ပူဇော်ပုံ
``ယဇ်ပူဇော်ပုံ နည်းမှန်သုံးမျိုး´´ ထိုနည်းမှန်သုံးမျိုးကား အောက်ပါတို့တည်း။ ၁၊ ယဇ်မပူဇော် မပသမီ၊ ၂၊ ယဇ်ပူဇော် ပသနေဆဲ၊ ၃၊ ယဇ်ပူဇော် ပသပြီးနောက်၊ ယဇ်နှင့်ပတ်သက်၍ ကုန်ကျသောစရိတ်များအတွက် နှမြောတသ ယူကျုံးမရဖြစ်၍ မနေခြင်းပင်တည်း။

ယဇ်ပူဇော်ပသရာ၌ ကုန်ကျစရိတ်နည်းနိုင်သမျှနည်းရန်နှင့် ကျဉ်းနိုင်သမျှကျဉ်းရန် ဝိဇိတဘုရင်သည် အရာရှိအရာခံများ၊ မှူးကြီး မတ်ကြီးများ၊ ပုဏ္ဏားများ၊တိုင်းသူပြည်သားများ၊ အနီးတဝိုက်ရှိ ဘုရင်များနှင့် ပူးပေါင်းတော်မူ၏။ တနည်းအားဖြင့် ဆိုရသော် ယဇ်ပူဇော်ပွဲ ကျင်းပရာတွင် ဝိဇိတဘုရင်သည် လူတိုင်းလူတိုင်းနှင့် ပူးပေါင်းတော်မူ၏။ ဝိဇိတဘုရင်ကိုယ်တိုင်က မင်းကျင့်တရား(၈)ပါးနှင့် ပြည့်စုံတော် မူသည့်ပြင် အကြံပေးပုဏ္ဏားတို့ကလည်း (၄)ပါးသော အရည်အချင်းတို့ နှင့် ပြည့်စုံကြ၏။ ထို့ကြောင့် ယဇ်ပူဇော်ပသရာတွင် သက်ရှိသတ္တဝါ ဟူသမျှကို စိုးစဉ်မျှ ထိခိုက်သတ်ဖြတ်ခြင်းမပြုရ။ အလိုဆန္ဒမတူပါဘဲလျက် မည်သူတဦးတယောက်ကိုမျှ ယဇ်နှင့်ပတ်သက်သည့် လုပ်ငန်း ဆောင်တာများကို အဓမ္မနည်း မစေခိုင်းရ။ လူတိုင်းလူတိုင်းသည် သူ၏ အလိုအလျောက်သာလျှင် ယဇ်နှင့်စပ်ဆိုင်သမျှကို ဆောင်ရွက် စေရမည်။ အလိုဆန္ဒရှိခဲ့သော် လူတိုင်းလူတိုင်း ယဇ်နှင့်စပ်ဆိုင်သော ပစ္စည်းများကို ယူဆောင်လာနိုင်သည်။ သို့သော် အထူးသဖြင့် ထိုပစ္စည်း များသည် သက်သက်လွတ်ပစ္စည်း ဖြစ်ရမည်။ ယဇ်ပူဇော်ပွဲကို ဘုရင် ကိုယ်တိုင် ကြီးမှူးကမကထပြုသော်လည်း `ယဇ်အခမ်းအနားပွဲသည် တတိုင်းတပြည်လုံး၏ အခမ်းအနားပွဲ ဖြစ်ရပေမည်။

## ကူဋဒန္တပုဏ္ဏား ဥပသကာတည်ပုံ
ဤကူဋဒန္တသုတ်ကို ဟောရခြင်းအကျိုးထူးကား နောက်ဆုံး၌ `ကူဋဒန္တ´ပုဏ္ဏားသည် သူ၏အယူဝါဒကို စွန့်လွှတ်ကာ ယဇ်ပစ္စည်းအဖြစ် သတ်ဖြတ်ရန် ယဇ်တိုင်၌ချည်နှောင်ထားသော တိရစ္ဆာန်တို့ကို ဘေးမဲ့လွှတ်စေပြီးလျှင် ဘုရားမြတ်စွာကိုယုံကြည်သူ ဥပါသကာ တစ်ယောက် ဖြစ်လာသည်။

## အကိုးအကား
လောဟိစ္စသုတ်

လောဟိစ္စသုတ် (၂)သုတ် ရှိပါသည်။

သီလက္ခန်ပါဠိတော်-မြတ်စွာဘုရား လောဟိစ္စ အမည်ရှိသော ပုဏ္ဏားကို အကြောင်းပြု၍ ဟောတော်မူအပ်သောသုတ်။ ကောသလတိုင်းသား သာလဝတိကာမြို့စား လောဟိစ္စပုဏ္ဏားကြီးသည် “ဤလောက၌ (ဝိမောက္ခ)ကုသိုလ်တရားရပြီးသော ရဟန်း, ပုဏ္ဏားတို့သည် မိမိရပြီးသည့် တရားကို သူတစ်ပါးအား မဟောပြောအပ်၊ ဟောပြောသဖြင့် အကျိုးမရှိ၊ ဟောပြောခြင်းသည် ယုတ်မာသော လောဘ ဖြစ်သည်” ဟု မိစ္ဆာအယူရှိသည်ဖြစ်၍ မြတ်စွာဘုရားက စောဒနာထိုက်သည့် ဆရာ ၃-ဦး၊ မစောဒနာထိုက်သည့်ဆရာ ၃-ဦးတို့ကို ခွဲခြမ်း ဝေဖန်၍ ဟောပြောပြသမှ မိစ္ဆာအယူကင်းပျောက်၍ ရတနာသုံးပါးကို ကိုးကွယ် ဆည်းကပ်သည့် ဥပသကာအဖြစ်သို့ ရောက်သည်။ 
--------

သံယုတ်ပါဠိတော်လာ အရှင်မဟာကစ္စည်းထေရ် ဟောတော်မူအပ်သော လောကိစ္စသုတ်။ အဝန္တိတိုင်း မက္ကရကတမြို့သား လောကိစ္စပုဏ္ဏားကြီးသည် ရှင်မဟာကစ္စည်း မထေရ်ထံ ကပ်ရောက်၍ “အဘယ်မျှ လောက်ဖြင့် ဣန္ဒြေတို့၌ မလုံခြုံသောတံခါးရှိသူ ဣန္ဒြေတို့၌ လုံခြုံသောတံခါရှိသူ ဖြစ်ပါသနည်း”ဟု မေးမြန်းလျှောက်ထားသဖြင့် ရှင်မဟာကစ္စည်း မထေရ်က “စက္ခုစသော ၅-ပါးသော ဣန္ဒြေတို့၌ မလုံခြုံသောသူသည် ဣန္ဒြေတို့၌ မလုံခြုံသော တံခါးရှိသူ မည်၏။ စက္ခုစသော ၅-ပါးသော ဣန္ဒြေတို့၌ လုံခြုံသောသူသည် ဣန္ဒြေတို့၌ လုံခြုံသောတံခါး ရှိသူမည်သည်”ဟု အကျယ်ဟောကြား ဖြေဆိုတော်မူသဖြင့် ရတနာသုံးပါးကို ကိုးကွယ် ဆည်းကပ်သည့် ဥပသကာအဖြစ် သို့ရောက်သည်။

------------

ဤလောဟိစ္စသုတ်တွင် အမှန်တရားကို လူတိုင်းဖြန့်ဝေအပ်ကြောင်း ရှင်းလင်းဖော်ပြထားသည်။ ဤသုတ်အလိုအရ လူတိုင်းသည် ပညာရပ်များကို ဆည်းပူးခွင့်ရှိရမည်။ လူတိုင်းလူတိုင်းပင် တပါးသူတို့အား သင်ကြား ပြသပေးစွမ်းနိုင်မည့် အရည်အချင်းများနှင့် ပြည့်စုံလေရာ လူတိုင်းလူတိုင်း ပညာများကို ဖြန့်ဝေပေးခွင့်ရှိမည်။ ဤသို့ ဖြန့်ဝေရာ၌ အာစရိယဟတ္ထမုဋ္ဌိ (ဆရာ့ လက်ဆုပ်၊ မှန်တုပ်) မရှိစေရ။ မိမိကိုယ်တိုင် အမှန်တရားကို မလေ့လာမသင်ယူဘဲလျက် တပါးသူကို သင်ကြားပြသမပေးရ။

## အကိုးအကား
သုဘသုတ်

ဤသုဘသုတ်သည် သာမညဖလသုတ်နှင့် အလားတူလိုလိုပင် ဖြစ်သည်။ သို့သော် သာမညဖလသုတ် နှင့် အောက်ပါအချက်တွင် ကွဲလွဲလေသည်။ သုဘသုတ်တွင် စိတ်၏ အဆင့်အတန်းကို (၁)သီလ (၂) သမာဓိ (၃)ပညာဟူသော အစဉ်ဖြင့် ပိုင်းခြားအပ်သည်။
## အကိုးအကား
ဦးဝေ

**ဦးဝေ**ကို သက္ကရာဇ် ၁၈၂၅ ခုတွင် အင်္ဂပူမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ မျိုးရိုးမှာ မွန်အနွယ် မှူးမျိုးမတ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်က အမရပူရမြို့တော်တွင် ကျမ်းဂန်စာပေများ လေ့လာသင်ကြားခဲ့သည်။ ပါဠိ၊ သက္ကတ၊ မွန်၊ မြန်မာ ဘာသာစကား လေးမျိုးစလုံးကို ကောင်းစွာ တတ်ကျွမ်းသည်။ လေးဘာသာစလုံး၌လည်း ကျမ်းဂန် နှံ့စပ်သည်။ ထိုခေတ်အခါက "သိပ္ပံကျောင်းတော်ကြီး" ဟု ခေါ်တွင်သော ရန်ကုန် ဟိုက်စတူးကျောင်းကြီးတွင် ပါဠိဘာသာ ဆရာကြီးအဖြစ် နှစ်ပေါင်းများစွာ ထမ်းရွက်ခဲ့သည်။ ထိုနောက် အသက် ၇၀ အရွယ်တွင် ပင်စင် အငြိမ်းစားအဖြစ် ခံယူလိုက်ရသည်။ သို့ရာတွင် ပင်စင်ယူပြီးနောက် ၂ နှစ်မျှအကြာ သက္ကရာဇ် ၁၈၉၇ ခုနှစ် (မြန်မာသက္ကရာဇ်  ၁၂၅၉ ခု၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၉ ရက်) တွင် ကွယ်လွန် အနိစ္စ ရောက်ခဲ့သည်။

ဆရာကြီးဦးဝေသည် ကျမ်းဂန်နှံ့စပ်၍ ပညာရဲရင့်သော ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး ဖြစ်သည်နှင့်အညီ ထိုခေတ်က မြန်မာဘာသာ၊ မွန်ဘာသာ စပေပရိယတ္တိကို ဆည်းပူးလေ့လာသူတို့သည် အထူး အားထား ဆည်းကပ်ကြရသည်။ ထိုခေတ်က ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေကြသော မြန်မာကျမ်းစာကြီးများကိုလည်း များသောအားဖြင့် ဆရာကြီးဦးဝေ၏ ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်ခြင်းကို ခံယူကြရသည်။ ထို့အပြင် လူအများ ဖတ်ရှုလေ့လာနိုင်ရန် "သာသနာလင်္ကာရ ကောက်နုတ်ချက်"၊ "သာသနာဝံသ ကောက်နုတ်ချက်"၊ "သံလျင်ရာဇဝင် ကောက်နုတ်ချက်"၊ "ပုသိမ်ရာဇဝင် ကောက်နုတ်ချက်" စသော စာတမ်းများကို ပြုစုထုတ်ဝေခဲ့လေသည်။ ထိုမှတပါး တေးထပ်ရိုးရိုး၊ ရှစ်ဆယ်ပေါ်တေးထပ်၊ လေးချိုး၊ မေတ္တာစာ၊ ရတု အများကိုလည်း ရေးသားခဲ့သေး၏။ သို့သော် ယခုမူကား (၁) သိင်္ဂုတ္တရတောင်တော်ဘွဲ့၊ (၂) ကန်တော်ကြီးဘွဲ့၊ (၃) သိင်္ဂုတ္တရတောင်အရံ အစိုးရဥယျာဉ်တော်ဘွဲ့၊ (၄) ကြာကန်ပတ်လည် ဝင်္ကပါဗဟန်းဘွဲ့၊ (၅) ရှစ်ဆယ်ပေါ်မိုးဘွဲ့၊ (၆) သိင်္ဂုတ္တရ ရှစ်ဆယ်ပေါ်မိုးဘွဲ့၊ (၇) တိဂုံစေတီတော်ကြီးဘွဲ့၊ (၈) တိဂုံစေတီတော် သုံးချက်ညီ၊ (၉) ကိုယ်ရည်သွေးဘွဲ့ ဟူ၍ စုစုေပါင်း (၉) ပုဒ်ခန့်မျှသာ ထင်ရှားရှိတော့သည်။

## ကျမ်းကိုး