ယာမကာလိက

**ယာမကာလိက**ဆိုသည်မှာ အရုဏ်တက်ချိန်မှစ၍ ညဉ့်၏နောက်ဆုံးယာမ် (ပစ္ဆိမယာမ်) တိုင်အောင် ရဟန်းတော်များ သုံးဆောင်နိုင်သော အဖျော်ယမကာကို ဆိုလိုပါသည်။ ယာမ်ဟုဆိုအပ်သော ကာလပတ်လုံး ဘုဉ်းပေးသုံးဆောင်အပ်သော ဝတ္ထုဖြစ်သောကြောင့် "ယာမကာလိက" ဟုခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။

### **ယာမကာလိကအဖြစ် အပ်စပ်သော အဖျော်များ**
ရဟန်းတော်များ သုံးဆောင်ရန်အပ်စပ်သော ယာမကာလိက ဖျော်ရည်များကို အဓိကအားဖြင့် နှစ်မျိုးခွဲခြားနိုင်ပါသည်။

**၁။ အဖျော် ၈ မျိုး (ကျမ်းဂန်မှ တိုက်ရိုက်ပြဆိုထားသော ဖျော်ရည်များ)**

# **အမ္ဗပါန** = သရက်ဖျော်ရည်
# **ဇမ္ဗုပါန** = သပြေဖျော်ရည်
# **စောစပါန** = တောငှက်ပျောဖျော်ရည်
# **မောစပါန** = အိမ်ငှက်ပျောဖျော်ရည်
# **မဓုပါန** = သစ်မည်စည်ဖျော်ရည်
# **မုဒ္ဒကပါန** = မုဒရက် (သပြက်၊ စပျစ်) ဖျော်ရည်
# **သာလူကပါန** = ကြာညှောက်ဖျော်ရည်
# **ဖာရုသကပါန** = ဖက်သက်ဖျော်ရည်

**၂။ အနုလောမအဖျော်များ (အဖျော် ၈ မျိုးနှင့် အလားတူသော ဖျော်ရည်များ)**

အထက်ပါ အဖျော် ၈ မျိုးအပြင် အောက်ပါ အသီးငယ်များမှ ပြုလုပ်သော ဖျော်ရည်များကိုလည်း ယာမကာလိကအဖြစ် သုံးဆောင်နိုင်ပါသည်-

* ကြိမ်ဖျော်ရည်
* မန်ကျည်းဖျော်ရည်
* ရှောက်ဖျော်ရည်
* သီးဖျော်ရည်
* ကြို့ဖျော်ရည်
* ခံသီးစသော သေးငယ်သည့် အသီးများမှ ပြုလုပ်သော ဖျော်ရည်များ

### **မအပ်စပ်သော အဖျော်ယမကာနှင့် သစ်သီးများ**
**၁။ မသောက်ကောင်းသော သေရည် (၅) မျိုး (ပိဋ္ဌသုရာ)**

# ဆန်မှုန့်ဖြင့် လုပ်သော သေရည်
# မုန့်ဖြင့် လုပ်သော သေရည်
# ထမင်းဖြင့် လုပ်သော သေရည်
# တဆေးထည့်၍ လုပ်သော ဖျော်ရည်
# ဖန်ခါးသီး၊ မုန်ညင်းစေ့စသည် ရောစပ်ပြုလုပ်သော သေရည်

**၂။ မသောက်ကောင်းသော အရက် (၅) မျိုး (အာသဝ)**

# **ပုပ္ဖါသဝ** - ပန်းပွင့်များကို စိမ်၍ ချက်သော အရက် (ဥပမာ - ထန်းပွင့်၊ အုန်းပွင့်)
# **ဖလာသဝ** - အသီးများကို စိမ်၍ ချက်သော အရက်
# **မဓူာသဝ** - မုဒရက် (သပျက်သီး) စိမ်ရည်ကို ချက်သော အရက်
# **ဂုဠာသဝ** - ကြံရည်၊ ထန်းရည်တို့ကို စိမ်၍ ချက်သော အရက်
# **သမ္ဘာရသံယုတ္တာသဝ** - ပစ္စည်းမျိုးစုံရောစပ်၍ ချက်သော အရက်

**၃။ ဖျော်ရည်မအပ်သော သစ်သီးကြီး (၉) မျိုး**

ဤအသီးကြီးများသည် အာဟာရဖြစ်စေသောကြောင့် နေမွန်းလွဲအခါတွင် ဖျော်ရည်အဖြစ် မသုံးဆောင်အပ်ပါ။

# ထန်းသီး
# အုန်းသီး
# အိမ်ပိန္နဲသီး
# တောင်ပိန္နဲသီး
# ဘူးသီး
# ဖရုံသီး
# သခွား (ဆစ်သီး)
# သခွား (ပြုတ်သီး)
# သခွား (ကြောင်သီး)

### **ကပ္ပိယကာရကများအတွက် လိုက်နာရန်အချက်များ**
**ဖျော်ရည်ပြုလုပ်ခြင်းနှင့် ဆက်ကပ်ခြင်း**

* ဖျော်ရည်ပြုလုပ်ရာတွင် မီးဖြင့်မကျိုချက်ဘဲ **ရေအေး (ရေစိမ်း)** ဖြင့်သာ ဖျော်ရပါမည်။ မီးဖြင့်ချက်လျှင် ယာဝကာလိက (နေ့လယ်မတိုင်မီသာ သုံးဆောင်နိုင်သော အစာ) ဖြစ်သွားပါသည်။
* ရဟန်းတော်များသည် နေမွန်းလွဲလျှင် ဖျော်ရည်လုပ်မည့်အသီး (ဥပမာ - မန်ကျည်းသီး၊ လိမ္မော်သီး) တို့ကို အကပ်မခံကောင်းပါ။
* လူ၊ သာမဏေ၊ ကပ္ပိယတို့က အသီးကိုစိမ်၍ အဖတ်အမှုန်မပါအောင် စစ်ပြီးသော ဖျော်ရည်ကိုသာ ရဟန်းတော်များ မွန်းလွဲအခါ၌ သုံးဆောင်ကောင်းသည်။
* ထိုသို့ စစ်ပြီးသော ဖျော်ရည်ကို နံနက်ပိုင်းတွင် အကပ်ခံထားပါက ထိုညဉ့် အရုဏ်မတက်မီအထိ သုံးဆောင်နိုင်ပါသည်။

**သိမ်းဆည်းခြင်း**

* ယာမကာလိက ဖျော်ရည်သည် တစ်ညဉ့်သာ ခံသောကြောင့် နောက်တစ်နေ့အတွက် သိုလှောင်မထားရပါ။ ထိုသို့ သိုလှောင်ထားမိလျှင် **သန္နိဓိ** (သိုလှောင်မှု) အာပတ်သင့်နိုင်ပါသည်။
* ထို့ကြောင့် ဖျော်ရည်ဆက်ကပ်ရာတွင် တစ်နေ့တာ သုံးဆောင်နိုင်မည့် ပမာဏကိုသာ ချင့်ချိန်၍ ကပ်သင့်သည်။ ပုလင်းလိုက်၊ ဘူးလိုက် အများအပြား မဆက်ကပ်သင့်ပါ။

### **ဆေးဝါးနှင့် ပတ်သက်သော သိမှတ်ဖွယ်ရာများ**
**သတ္တာဟကာလိက ဆေး (၅) မျိုး**

ဤဆေးဝါးများကို အကပ်ခံပြီးနောက် (၇) ရက်အထိ သိမ်းဆည်းသုံးဆောင်နိုင်ပါသည်။

# **သပ္ပိ** - ထောပတ်
# **နဝနီတံ** - ဆီဦး
# **တေလံ** - ဆီ (နှမ်းဆီ၊ ငါးဆီ၊ သားဆီများ ပါဝင်သည်)
# **မဓု** - ပျားရည်
# **ဖာဏိတံ** - တင်လဲ (ကြံမှဖြစ်သော တင်လဲ၊ သကြား၊ ထန်းလျက်များ ပါဝင်သည်)

ဤဆေးများကို ရောဂါဝေဒနာရှိမှသာ သုံးဆောင်ကောင်းပြီး ဆာလောင်မှုပြေပျောက်ရန်သက်သက် မသုံးဆောင်အပ်ပါ။

### **ကာလိကများ ရောနှောခြင်းဆိုင်ရာ သတိပြုဖွယ်**
မတူညီသော ကာလိကပစ္စည်းများ ရောနှောမိပါက အောက်ပါစည်းမျဉ်းကို သတိပြုရပါမည်။

 **အဓိကစည်းမျဉ်း** - ရက်ရှည်ကာလိကသည် ရက်တိုကာလိက၏ သဘောသို့ အမြဲလိုက်ရသည်။

* **ဥပမာ ၁:** ယာဝကာလိက (ထမင်း) နှင့် ယာမကာလိက (ဖျော်ရည်) ရောလျှင် ထိုအရောသည် ယာဝကာလိက ဖြစ်သွားပြီး နေမွန်းမတည့်မီသာ သုံးဆောင်အပ်တော့သည်။
* **ဥပမာ ၂:** သတ္တာဟကာလိက (၇ ရက်ခံ ထောပတ်) နှင့် ယာဝဇီဝိက (တစ်သက်လုံးခံ ဆား) ရောလျှင် ထိုအရောသည် သတ္တာဟကာလိက ဖြစ်သွားပြီး ထောပတ်၏ သက်တမ်းအတိုင်း ၇ ရက်သာ အပ်တော့သည်။
* **သတိပြုရန်:** ရှေ့နေ့က အကပ်ခံထားသော ထောပတ်၊ ဆားတို့နှင့် ယနေ့အကပ်ခံသော ဆွမ်း၊ ဖျော်ရည်တို့ကို ရောနှော၍ မသုံးဆောင်ကောင်းပါ။ ထို့ကြောင့် ကပ္ပိယတို့သည် ကာလိကပစ္စည်းများ မရောနှောမိစေရန် အထူးဂရုပြုသင့်ပါသည်။ 

### ပြင်ပလင့်များ
* ကပ္ပိယကောင်းတစ်ယောက်
* ဝိနည်းဥပဒေတော်ကြီး
* ဝိနည်းပဒေသာသင်တန်း
* [ဝိနည်းငါးကျမ်း_အရသာ](https://my.wikisource.org/wiki/ဝိနည်းငါးကျမ်း_အရသာ_(ဒုတိယပိုင်း)#ယာမကာလိက)

### ကိုးကား