open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ဦမိဘယသုတ်

ရေသို့ဆင်းသက်သောသူအား (၁)ဦမီဘယ (လှိုင်းတံပိုးဘေး)၊ (၂)ကုမ္ဘီလဘယ (မိကျောင်းဘေး)၊ (၃)အာဝဋ္ဋဘယ (ဝဲဘေး)၊ (၄)သုသုကာဘယ (ငါးမန်းဘေး)ဟူသော ဘေးငါးမျိုးတွေ့ကြုံရသလို၊ သာသနာတော်သို့ ဝင်လာသောရဟန်းသည် (၁)ကောဓ, ဥပါယာသ (သုသုဘယ)ဘေး၊ (၂)ဝမ်းစာရှာမှီးခြင်း (ကုမ္ဘီလဘယ)ဘေး၊ (၃)ကာမဂုဏ်ငါးပါး (အာဝဋ္ဋဘယ)ဘေး၊ (၄)မာတုဂါမ (သုသုကာဘယ)-ဟူသော ဤဘေးငါးမျိုးကြုံတွေ့တတ်သည်-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ဋီကာ၌-ဘေး ၄-မျိုး နှိုင်းယှဉ်ချက်ကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

## ကိုးကား
စက္ကဝတ္တိအစ္ဆရိယသုတ်

စကြာမင်း၏ အစ္ဆရိယ၊ အဗ္ဘုတဓမ္မလေးပါးနှင့် အရှင်အာနန္ဒာမထေရ်၏ အစ္ဆရိယ၊ အဗ္ဘုတဓမ္မလေးပါးတို့ကို ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ -စကြာမင်းတို့ ပရိသတ်အလိုက် ပြောကြားသည့်စကားတို့ကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

## ကိုးကား
အတ္တာနုဝါဒသုတ်

အတ္တာနုဝါဒဘေး, ပရာနုဝါဒဘေး, ဒဏ္ဍဘေး, ဒုဂ္ဂတိဘေး-ဟူသော ဘေးတစ် မျိုးမျိုးနှင့် တွေ့ကြုံရင်ဆိုင်ရမည်ကို ရှုဆင်ခြင်သူသည် ဒုစရိုက်တရားများကို ပယ်စွန့်၍ သုစရိုက်တရားများကို ပွားများပုံ၊ မိမိကိုယ်ကို စင်ကြယ်အောင် စောင့်နိုင်ပုံကို အကျယ် ရှင်းလင်း ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

ဤသုတ်ဝယ် ဒဏ္ဍဘေးကို ဟောရာ၌ (၂၅) ပါးသော ဘေးသရုပ်ကို ဟောကြားတော်မူသည်။

အဋ္ဌကထာ၌ -ဒဏ္ဍဘေးဟူသည် (၃၂)ပါးသော ကံကြမ္မာကို စွဲ၍ ဖြစ်သော ဘေးဟု ဖွင့်သည်။ အတ္တာနုဝါဒဘေးနှင့် ဒုဂ္ဂတိဘေးတို့ကို ရှုဆင်ခြင်သူ၌ ဟိရိဖြစ်ပုံ, ပရာနုဝါဒဘေး ရှုဆင်ခြင်သူ၌ ဩတ္တပ္ပဖြစ်ပုံ, ထိုဟိရိနှင့် ဩတ္တပ္ပသည် ထိုပုဂ္ဂိုလ်အား စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလဖြစ်ပုံ၊ သီလ၌တည်၍ ဝိပဿနာကို ပွားများလျှင် အရဟတ္တဖိုလ်၌ တည်နိုင်ပုံကို ဖွင့်ပြတော်မူသည်။

## ကိုးကား
ပတောဒသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မြင်းအာဇာနည် လေးမျိုးကို ဥပမာထား၍ ဝိပဿနာဉာဏ်, မဂ်ဉာဏ်တို့ဖြင့် နိဗ္ဗာန်ဟူသော ပရမတ္ထ သစ္စာကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်သော ယောက်ျားကောင်း အာဇာနည်လေးမျိုးကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အာရက္ခသုတ်

(၁) တပ်မက်ဖွယ်ဣဋ္ဌာရုံ၌ မတပ်မက်စေရန်၊ (၂)ဒေါသဖြစ်ဖွယ်အနိဋ္ဌာရုံ၌ ဒေါသမဖြစ်စေရအောင်၊ (၃) တွေဝေဖွယ်သဘောတရားတို့၌ မတွေဝေစေရန်၊ (၄) မာန်ယစ်ဖွယ်သဘောတရားတို့၌ မာန်ယစ်မှုမဖြစ်စေရန်၊ မိမိ၏အကျိုးစီးပွားကို အလို ရှိသောသူသည် မမေ့မလျော့ခြင်း၊ အောက်မေ့ခြင်းဟူသော စိတ်၏အစောင့်အရှောက်ကို ပြုရမည်။ ။ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည် တပ်မက်မှုရာဂကင်းပြီးသူဖြစ်ခြင်းကြောင့် တပ်မက်ဖွယ် ကောင်းသောဣဋ္ဌာရုံ၌ မတပ်မက်၊ စိတ်ဆိုးမှု (အမျက်ထွက်မှု)ဒေါသကင်းပြီးသူဖြစ် ခြင်းကြောင့် အမျက်ထွက်ဖွယ်အနိဋ္ဌာရုံ၌လည်း အမျက်မထွက်၊ တွေဝေမှု မောဟ ကင်းပြီးသူဖြစ်ခြင်းကြောင့် တွေဝေဖွယ်ရာသဘောတရားတို့၌လည်း မတွေဝေတော့၊ မာန်ယစ်မှု ကင်းပြီးသူဖြစ်ခြင်းကြောင့် မာန်ယစ်ဖွယ်ရာသဘောတရားတို့၌လည်း မာန်မယစ်တော့၊ ထိုရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည် ကြက်သီးမွေးညှင်းထခြင်း၊ တုန်လှုပ်ခြင်း၊ ချောက်ခြားခြင်း၊ ထိတ်လန့်ခြင်းသို့လည်း မရောက်၊ သာသနာ့ပြင်ပ ရဟန်းအမည်ခံ ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ စကားကြောင့်လည်း မိမိ၏အယူကို မစွန့်လွှတ်၊ အယူဝါဒမပြောင်းတော့ ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဇဝသုတ်

မင်းအားထိုက်တန်သော မင်း၏အသုံးအဆောင် အာဇာနည်မြင်းကောင်း၏ အင်္ဂါလေးပါးနှင့် အာဟုနေယျအစရှိသော သံဃာတော်၏ အကျိုးဂုဏ်လေး ပါးနှင့်ပြည့်စုံသော ရဟန်းတော်၏ အရည်အချင်းလေးမျိုးကို ဘုရားရှင် ကောသလ နိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ ရဟန်းတို့အား ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ကေသိသုတ်

ကေသိ-မြင်းဆရာကြီး၏ မြင်းတို့ကို ဆုံးမသည့်နည်းလေးမျိုးကို လျှောက်ထားပြီး “အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ”ဂုဏ်ရှင် ဘုရားရှင်၏ သတ္တဝါတို့ကို ဆုံးမနည်း လေးမျိုးတို့ကို ရှင်းလင်းဟောတော်မူရာ ကေသိမြင်းဆရာကြီး ဥပါသကာအဖြစ်ခံယူ သွားပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌-မြင်းတို့ကို ဆုံးမနည်းသုံးမျိုးတို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

## ကိုးကား
အာသီဝိသသုတ်

အဆိပ်လေးမျိုး၊ ယင်းအဆိပ်လေးမျိုးနှင့် တူသော အမျက်ထွက်သောပုဂ္ဂိုလ် လေးမျိုးတို့ကို အကျယ် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ဋီကာ၌ -အဆိပ်လေးမျိုးနှင့် စပ်၍ သိမှတ်ဖွယ်ဖွင့်ဆိုချက် ပါရှိပါသည်။

## ကိုးကား
မူသိကသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ကြွက်လေးမျိုးနှင့် တူသော ပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုးတို့ကို အကျယ်တဝင့် ရဟန်းတို့အား ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ဗလီဗဒ္ဒသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ်

၁ -မိမိနွားအုပ်၌သာ ကြမ်းတမ်းလျက် အခြားနွားအုပ်၌ မကြမ်းထမ်းသော နွားလား။

၂ -အခြားနွားအုပ်၌သာ ကြမ်းထမ်းလျက် မိမိနွားအုပ်၌ မကြမ်းထမ်းသော နွားလား။

၃ -မိမိနွားအုပ်၌လည်း ကြမ်းထမ်း၊ အခြားနွားအုပ်၌လည်း ကြမ်းထမ်းသော နွားလား။

၄ -မိမိနွားအုပ်၌လည်း မကြမ်းထမ်း၊ အခြားနွားအုပ်၌လည်း မကြမ်းထမ်းသော နွားလား-ဟူသော နွားလားလေးမျိုးနှင့်တူသော ပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုးကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟေကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌လည်း ဖွင့်ဆိုချက်များပါရှိပါသည်။

## ကိုးကား
အမ္ဗသုတ်

(၁) အတွင်း၌ စိမ်းသည်ဖြစ်၍ အပ၌ မှည့်ရင့်သော အဆင်းရှိသော သရက်သီး၊

(၂) အတွင်း၌ မှည့်သည်ဖြစ်၍ အပ၌ စိမ်းသော အဆင်းရှိသော သရက်သီး၊

(၃) အတွင်းလည်းစိမ်း အပြင်အပ၌လည်း စိမ်းသော သရက်သီး၊

(၄) အတွင်းလည်းမှည့် အပြင်အပ၌လည်း မှည့်ဝင်းသော သရက်သီး-ဟူသော သရက်သီး လေးမျိုးနှင့်တူသော ပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုးကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဥဒကရဟဒသုတ်

ရေအိုင်လေးမျိုးနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုးတို့ကို နှိုင်းယှဉ်၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဥမ္မဂ္ဂသုတ်

အညတရ ရဟန်းက (၁)လောကကို ဆောင်နေသောတရား၊ လောကကိုဆွဲ ဆောင်နေသောတရား၊ လောကသို့လိုက်၍ ဖြစ်နေသောတရား။ (၂)ဗဟုဿုတ, ဓမ္မဓရ ပုဂ္ဂိုလ်။ (၃)သုတဝန္တ နိဗ္ဗေဓိကပညဝန္တပုဂ္ဂိုလ်။ (၄)ပဏ္ဍိတ, မဟာပညဝန္တပုဂ္ဂိုလ်-ဟူသော မေးခွန်းလေးခုကို လျှောက်ထားသဖြင့် မေးခွန်းများကို ချီးမွမ်းတော်မူပြီး ဘုရားရှင် ဖြေကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဗြာဟ္မဏသစ္စသုတ်

ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် သိပ္ပိနိကာမြစ်အနီး ပရိဗိုဇ်ကျောင်း၌ အန္နဘာရ, ဝရဓရ, သကုလုဒါယီ-အစရှိသော ထင်ရှားထင်ရှားကုန်သော ပရိဗိုဇ်တို့နေရာသို့ကြွတော်မူ၍ ဗြာဟ္မဏသစ္စနှင့် ဆက်စပ်၍ မြတ်စွာဘုရား ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် မျက်မှောက်ပြုပြီး ဟောတော်မူအပ်ကုန်သော ဗြာဟ္မဏ(=စရိယ) သစ္စာလေးပါးတို့ကို ပရိဗိုဇ်တို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော် မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်ဖွင့်ဆိုချက် များစွာရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ပါဋိဘောဂသုတ်

(အဘိက၊၃၃၂-၌လည်း ဟောတော်မူပါသည်။)ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဇရာ၊ ဗျာဓိ၊ မရဏ၊ မိမိ၏ ပါပကမ္မတို့နှင့်ဆပ်စပ်၍ ယင်းသဘာဝဓမ္မတို့ မဖြစ်နိုင်အောင် အာမခံနိုင်သူ သမဏ၊ ဗြဟ္မာဏ၊ ဒေဝ၊ မာရ၊ ဗြဟ္မာ တစ်စုံတစ်ယောက်မျှမရှိပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

## ကိုးကား
မဟာပဒေသသုတ်

ဘုရားရှင် ဝဇ္ဇီနိုင်ငံ ဘောဂမြို့ အာနန္ဒစေတီဝယ် သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ်ရဟန်းတို့အား ဗုဒ္ဓပဒေသ၊ သံဃာပဒေသ၊ ဂဏာပဒေသ၊ ပုဂ္ဂလာပဒေသ-ဟူသော မဟာပဒေသ လေးပါးတို့ကို အကျယ်ဝေဖန်၍ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော် မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

## ကိုးကား
နိဗ္ဗာနသုတ်

(၄)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်ဝယ် အရှင်အာနန္ဒာထေရ်၏ မေးလျှောက်ချက်အရ ဟာနဘာဂိယသညာ၊ ဌိတိဘာဂိယသညာ၊ ဝိသေသဘာဂိယသညာ၊ နိဗ္ဗေဓဘာဂိယသညာတို့ကို မှန်ကန်စွာ မဂ်ဉာဏ်ဖြင့် မသိကြခြင်းကြောင့် မျက်မှောက်ဘဝ၌ အချို့သောသတ္တဝါတို့ ပရိနိဗ္ဗာန် မပြုနိုင်ကြပုံ၊ ယင်းသညာလေးပါးတို့ကို မှန်ကန်စွာ မဂ်ဉာဏ်ဖြင့် သိမြင်ကြခြင်းကြောင့် အချို့သော သတ္တဝါတို့ မျက်မှောက်ဘဝ၌ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုနိုင်ကြပုံကို အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ် ဖြေကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဟာနဘာဂိယပညာကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။
----------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် နိဗ္ဗာန်ကို ဒုက္ခဟု အဖန်ဖန်ရှုသူအား အနုလောမိကခန္တီဉာဏ်မဖြစ်၊ ယင်းဉာဏ်မဖြစ်လျှင် သမ္မတ္တနိယာမသို့ မသက်ဝင်၊ ယင်းသို့ မသက်ဝင်လျှင် ဖိုလ်ဉာဏ် (၄) ပါးကို မျက်မှောက်မပြုနိုင်၊ နိဗ္ဗာန်ကို သုခဟု အဖန်ဖန်ရှုသူအား အနလောမိကခန္တီဉာဏ်ဖြစ်ပုံ၊ သမ္မတ္တနိယာမသို့ သက်ရောက်ပုံ၊ ဖိုလ်ဉာဏ် (၄)ပါးကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
----------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် နိဗ္ဗာန်ကိုသုခဟု အဖန်ဖန်ရှုလျက် သုခသညီ သုခပဋိသံဝေဒီသတတသမိတ အဗ္ဗောကိဏ္ဏ စေတသော အဓိမုစ္စမာန ပညာယပရိယောဂါဟမာနဖြင့် နေခြင်းကြောင့် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ် (၂)မျိုး, အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ် (၅)မျိုးဖြစ်နိုင်ပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-------------

အရှင်အာနန္ဒာထေရ် ဝံသနိုင်ငံ ကောသမ္ဗီမြို့ ဃောသိတာရုံ ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ဘုရားရှင်သည် အဘယ်မျှလောက်ဖြင့် နိဗ္ဗာန်ဟု ဟောတော်မူပါသနည်းဟူသော အရှင်ဥဒါယီ၏ မေးလျှောက်ချက်အရ သမာပတ် (၈)ပါး၊ မဂ်ဉာဏ် (၄)ပါး၊ ဖိုလ်ဉာဏ် (၄)ပါး ရရှိလျှင် နိဗ္ဗာန်ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူကြောင်း အရှင်အာနန္ဒာဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
နာနာကရဏသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိင်ငံ ဣစ္ဆာနင်္ဂလပုဏ္ဏားရွာအနီး ဣစ္ဆာနင်္ဂလ တောအုပ်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရူပါဝစရဈာန် (၄)ပါးကို ရရှိသောပုထုဇဉ်နှင့် အရိယာသာဝကတို့၏ ခြားနားချက် အသီးအသီးကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
---------------

ရူပဈာန် (၄)ပါးတို့တွင် တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ၌ရှိသော ခန္ဓာငါးပါးတို့ကို တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ၌ အနိစ္စတော ပလောကတောဟု အနိစ္စလက္ခဏာ, သုညတော အနတ္တတော-ဟု အနတ္တလက္ခဏာ, ဒုက္ခတော ပရတောဟု ဒုက္ခလက္ခဏာ (၇) မျိုးတို့ဖြင့် ဝိပဿနာရှုသဖြင့် အနာဂါမ်အရိယာအဖြစ်ကို ရရှိသော အရိယာသာဝကသည် ကွယ်လွန်သည်၏ အခြားမဲ့၌ ယင်းဖြစ်ရာ ဗြဟ္မာဘုံမှ သုဒ္ဓါဝါသဘုံ၌ဖြစ်၍ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုရ၏ဟု ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်နှင့် အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ခြားနားချက် အသီးအသီးကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

## ကိုးကား
အာယာစနသုတ်

သဒ္ဓါတရားရှိသောရဟန်းသည် ရဟန်းတော်တို့၏ နှိုင်းယှဉ်စရာ ချိန်သဖွယ် ဖြစ်သော အရှင်သာရိပုတ္တရာ၊ အရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်တို့လို ဖြစ်ရပါလို၏၊

ဘိက္ခုနီသည် ဘိက္ခနီတို့၏ နှိုင်းယှဉ်စရာ ချိန်ပမာ ခေမာ၊ ဥပ္ပလဝဏ်တို့လို ဖြစ်ရပါလို၏။

အမျိုးကောင်းသားသည် အမျိုးသားတို့၏ချိန်ပမာ စိတ္တသူကြွယ်၊ ဟတ္ထက အာဠာဝကတို့လို ဖြစ်ရပါလို၏။

အမျိုးကောင်းသမီးသည် အမျိုးသမီးတို့၏ နှိုင်းယှဉ်စရာ ချိန်ပမာ ခုဇ္ဇုတ္တရာ၊ ဝေဠုကဏ္ဍကီရွာသူ နန္ဒမာတာတို့လို ဖြစ်ရပါလို၏-ဟု ဆုတောင်းရမည်-ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် အကျယ်အားဖြင့် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဇမ္ဗာလီသုတ်

ဤသုတ်၌ (၁)အညတရ သန္တစေတောဝိမုတ္တိသမာပတ်ကို ရသော သက္ကာယနိရောဓကို နှလုံးသွင်းသော်လည်း သစ်စေးပေနေသောလက်ဖြင့် သစ်ကိုင်းအစရှိသည်ကို ကိုင်သောဥပမာဖြင့် သက္ကာယနိရောဓကို မျှော်လင့်တောင့်တချက် မရှိသောပုဂ္ဂိုလ်၊ (၂) အညတရသန္တစေတောဝိမုတ္တိသမာပတ်ကို ရသော သက္ကာယနိရောဓကို နှလုံးသွင်းသော သန့်ရှင်းသောလက်ဖြင့် သစ်ကိုင်းကို ကိုင်သော ဥပမာဖြင့် သက္ကာယနိရောဓကို မျှော်လင့်တောင့်တရရှိနိုင်သောပုဂ္ဂိုလ်၊ (၃)အညတရ သန္တစေတောဝိမုတ္တိသမာပတ်ကိုရသော အဝိဇ္ဇာပဘေဒကို နှလုံးသွင်းသော တံစည်းတွင်း (ရေဆိုးအိုင်) ဥပမာဖြင့် အဝိဇ္ဇာပဘေဒကို ရရှိရန် မျှော်လင့်တောင့်တချက်မရှိသောပုဂ္ဂိုလ်၊ (၄) အညတရ သန္တစေတောဝိမုတ္တိကို ရသော အဝိဇ္ဇာပဘေဒကို နှလုံးသွင်းသော တံစည်းတွင်း (ရေဆိုးအိုင်)ဥပမာဖြင့် အဝိဇ္ဇာပဘေဒကို မချွတ်ရနိုင်သောပုဂ္ဂိုလ်ဟု ပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုးကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် အကျယ်အားဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ သိသင့်သိထိုက်သောပုဒ်တို့ကို ဖွင့်ဆိုပြီး ထင်ရှား သိလွယ်သော ဥပမာန ဥပမေယျတို့ဖြင့်လည်း ပါဠိတော်၏ ဆိုလိုချက်ကို ထင်ရှား အောင် ဖွင့်ပြထားပါသည်။

ဋီကာ၌လည်း ပါရိပန္ထိကပုဒ်ကို အကျယ်ဖွင့်ပြီး သိသင့်သောပုဒ်တို့ကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

## ကိုးကား
တထာဂတအစ္ဆရိယသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားအလောင်းတော် တုသိတာနတ်ပြည်မှ ဆင်းသက်၍ မယ်တော်မာယာ ဝမ်းကြာတိုက်၌ ပဋိသန္ဓေနေတော်မူရာအခါ၊ မီးရှူးသန့်စင် ဖွားမြင်တော်မူရာအခါ၊ သဗ္ဗညုဘုရားရှင်အဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူရာအခါ၊ ဓမ္မစကြာတရားတော် ဟောတော်မူ ရာအခါတို့၌ နတ်တို့၏အလင်းရောင်ထက် လွန်ကဲသောအလင်းရောင်ကြီး သတ္တလောက, ဩကာသလောက၌ ဖြစ်ပေါ်လာပါသည်။ လရောင်, နေရောင်တို့ မရောက် (မလင်း)နိုင်သော လောကန္တရိကငရဲသားများ အလင်းရောင်ရသည်အထိ လင်းလက်ပါသည်။ ဤထူးခြားချက်လေးမျိုး ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းသည် အရဟံဂုဏ်ရှင် သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ ဂုဏ်ရှင် ဘုရားရှင်၏ အစ္ဆရိယ, အဗ္ဘုတလေးမျိုးဖြစ်ကြောင်း ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဒေဝါနံ ဒေဝါနုဘာဝ လောကန္တရိကနိရယအကြောင်းများ ဖွင့်ပြထားပါသည်။ ဋီကာအဖွင့်များလည်း ရှိပါသည်။
-------------

(၁) ကပ်ငြိတွယ်တာဖွယ် ကာမဂုဏ်ငါးပါး၌ မွေ့လျော်ပျော်ပိုက် နှစ်ခြိုက် ဝမ်းမြောက်နေကြသော သတ္တဝါအပေါင်းအား မကပ်ငြိ မတွယ်တာကြောင်း “အနာလယဓမ္မ။

(၂) ထောင်လွှားမှု “မာန၌ မွေ့လျော်ပျော်ပိုက် နှစ်ခြိုက်ဝမ်းမြောက်နေကြသော သတ္တဝါအပေါင်းအား မာနပယ်ဖျောက်ကြောင်း “မာနဝိနယဓမ္မ”။

(၃) မငြိမ်းချမ်းရာ တေဘူမိကဝဋ်တရား၌ မွေ့လျော်ပျော်ပိုက် နှစ်ခြိုက် ဝမ်းမြောက်နေကြသော သတ္တဝါအပေါင်းအား ငြိမ်းချမ်းကြောင်း “ဩပသမိကဓမ္မ”။

(၄) အဝိဇ္ဇာဖြစ်နေသော ဥခွံသဖွယ် အဝိဇ္ဇာဖြင့် မြှေးယှက်အပ်သော သတ္တဝါ အပေါင်းအား အဝိဇ္ဇာပယ်ဖျောက်ကြောင်း အဝိဇ္ဇာဝိနယဓမ္မကို ဘုရားရှင်ဟောတော် မူအပ်သည်ရှိသော် ရိုသေလေးစားစွာ နားထောင်ကြ၏။ နားစွင့်ထောင်ကြ၏။ သိရှိနား လည်အောင်စိတ်ကို ဖြစ်စေ၏။ ဤသို့တရားတော်ကို လိုလိုလားလား နာယူခြင်း၊ သိအောင်စိတ်ကို ဖြစ်စေခြင်းသည် အရဟံဂုဏ်ရှင် သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဂုဏ်ရှင် ပွင့်တော်မူခြင်း၏ အစ္ဆရိယ အဗ္ဘုတဓမ္မလေးမျိုးတို့ပေတည်းဟု ဘုရားရှင်, ရဟန်းတို့အား ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ပြချက်များ ရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ဥဘယသုတ်

ဒုက္ခပဋိပဒါ ဒန္ဓာဘိညာ-အစရှိသော ပဋိပဒါ အဘိညာလေးမျိုးရှိပုံနှင့် ဟီန ပဋိပဒါအဘိညာနှင့် ပဏီတပဋိပဒါ အဘိညာတို့ကို ဝေဘန်၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
မဟာမောဂ္ဂလ္လာနသုတ်

(၃)သုတ် ရှိပါသည်။

အရှင်သာရိပုတ္တရာ၊ အရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်ထေရ်တို့ ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေကြစဉ် အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ်က မေးလျှောက်သဖြင့် “မိမိသည် ဒုက္ခာပဋိပဒါ ခိပ္ပါဘိညာဖြင့် အာသဝတို့မှ စိတ်လွတ်မြောက်ပုံကို အရှင်မဟာမောဂ္ဂလာထေရ်က ဖြေကြားလျှောက်ထားသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။
------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အရှင်မဟာမောဂ္ဂလာနထေရ် တစ်ပါးတည်းကိန်းအောင်စဉ် “အဘယ်နတ်တို့အား” သောတာပန္နာ နာမ အဝိနိပါတဓမ္မာ နိယတာ သမ္ဗောဓိပရာယဏာ”ဟု ဤသို့သော ဉာဏ်အမြင် ဖြစ်လေသနည်း။ အကြံအစည်ဖြစ်တော်မူပြီး ဗြဟ္မာဘုံသို့ ကြွသွားတော်မူပါသည်။

ဗြဟ္မာပြည်၌ တိဿဗြဟ္မာက အရှင်မောဂ္ဂလာန်ထေရ်အား ပင့်ဖိတ်ပြီး နေရာပေးပါသည်။

အရှင်မောဂ္ဂလာန်ထေရ်က တိဿဗြဟ္မာအား မိမိ၏ အကြံအစည်ကိုမေးလျှင် တိဿဗြဟ္မာက ရတနာသုံးပါး၌ မတုန်မလှုပ် ကြည်ညိုကြသော အရိယကန္တသီလ ရှိသော နတ်တို့သည်သာ ဤကဲ့သို့သော အသိဉာဏ်ဖြစ်ကြပုံ။

ရတနာမြတ်သုံးပါးကို မကြည်ညို။ အရိယာကန္တ သီလမရှိသောနတ်တို့အား ထိုသို့သိမြင်တတ်သောဉာဏ်မရှိပုံကို နတ်ပြည်ခြောက်ထပ်အလိုက် ဖြေကြားလျှောက်ထားသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။
----------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ဘုရားရှင်၏အနီး အနား၌ မိမိ၏အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌ ကာယဂတာသတိဖြင့်ထင်စေလျက် ထိုင်နေသော အရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်ထေရ်ကို မြင်တော်မူသဖြင့် “သတိကာယဂတာ ဥပဋ္ဌိတာ” အစရှိသော ဂါထာဖြင့် ဥဒါန်းကျူးရင့်တော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ အကျယ်ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ဘိက္ခုနီသုတ်

အရှင်အာနန္ဒာ ဝံသနိုင်ငံ ကောသမ္ဗီမြို့ ဃောသိတာရုံကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အညတရ ပုရိသ၏ ပင့်လျှောက်ချက်အရ ဘိက္ခုနီကျောင်းသို့ ကြွတော်မူပြီး ဂိလာနဟန်ဆောင် ဘိက္ခုနီအား အာဟာရသမ္ဘူတကာယ၌ “အာဟာရ” တဏှာသမျှ တကာယ၌ “တဏှာ၊ မာနသမျှတကာယ၌ “မာန”တို့ကို ပယ်ဖျောက်ပုံ၊ မေထုနသမ္ဘူတကာယ၌ မေထုနကို အကြွင်းမဲ့ပယ်ဖျောက်ရန် ဘုရားရှင် ဟောတော်မူပုံကို အကျယ်ဟောပြတော်မူရာ အရှင်အာနန္ဒာထေရ် ကိုအကြောင်းပြု၍ဖြစ်နေသော ဆန္ဒ ရာဂ ကင်းပျောက်သွားသဖြင့် ဘိက္ခုနီက အပြစ်ကိုဝန်ချတောင်းပန်ပုံ၊ အရှင်အာနန္ဒာက ခံယူပုံ၊ အရိယဝိနယ၌ အပြစ်ကို အပြစ်အားလျော်စွာသိမြင်၍ အပြစ်အားလျော်စွာ ကုစားခြင်း၊ နောင်အခါ မဖြစ်အောင်ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်းသည် ကြီးပွား တိုးတက်နိုင်ပုံကို အရှင်အာနန္ဒာ မိန့်ကြားတော်မူကြောင်းကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
မဟာကောဋ္ဌိကသုတ်

အရှင်မဟာကောဋ္ဌိကသည် သဿတဝါဒ၊ ဥစ္ဆေဒဝါဒ၊ ဧကစ္စသဿတဝါဒ၊ အမရာဝိက္ခေပဝါဒနှင့်ဆက်စပ်နေသော ပြဿနာလေးချက်ကို အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ်အား မေးလျှောက်သည်ကို အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ် “မာ ဧဝံ= ငါ့ရှင် ဤသို့ မဆိုသင့်”ဟု ပယ်ချတော်မူပါသည်။ အရှင်ကောဋ္ဌိကထေရ်၏ ပယ်ချပုံကို မေးလျှောက်ခြင်းကြောင့်

(၁) “ငါ့ရှင်-တွေ့ထိခြင်း၏တည်ရာ ဖဿာယတနခြောက်ပါးတို့ အကြွင်းမဲ့ကင်းခြင်း၊ ချုပ်ခြင်းကြောင့် အခြား(ကိလေသာ)တစ်စုံတစ်ရာသည်ရှိ၏”ဟု ပြောဆိုသောသူသည် (တဏှာ, မာန, ဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့်) မချဲ့သင့်သောအရာကို ချဲ့၏။

ငါ့ရှင်-တွေ့ထိခြင်း၏တည်ရာ ဖဿာယတနခြောက်ပါးတို့၏ အကြွင်းမဲ့ ကင်းခြင်း၊ ချုပ်ခြင်းကြောင့် အခြား(ကိလေသာ)တစ်စုံတစ်ရာမရှိ-ဟု ပြောဆို သောသူသည် မချဲ့သင့်သောအရာကို (ပပဉ္စတရားတို့ဖြင့်)ချဲ့၏။

(၃) ငါ့ရှင်-တွေ့ထိခြင်း၏တည်ရာ ဖဿာယတနခြောက်ပါးတို့၏ အကြွင်းမဲ့ ကင်းခြင်း၊ ချုပ်ခြင်းကြောင့် အခြားကိလေသာတစ်စုံတစ်ရာ ‘ရှိလည်းရှိ၏။ မရှိလည်းမရှိ”ဟု ပြောဆိုသောသူသည် မချဲ့သင့်သောအရာကို ချဲ့၏။

(၄) ငါ့ရှင်-တွေ့ထိခြင်း၏တည်ရာ ဖဿာယတနခြောက်ပါးတို့၏ အကြွင်းမဲ့ ကင်းခြင်း၊ ချုပ်ခြင်းကြောင့် အခြား(ကိလေသာ)တစ်စုံတစ်ရာရှိသည်လည်း မဟုတ်၊ မရှိသည်လည်းမဟုတ်”ဟု ပြောဆိုသောသူသည် မချဲ့သင့်သော အရာကို ချဲ့၏။

ငါ့ရှင်-တွေ့ထိခြင်း၏တည်ရာ ဖဿာယတနခြောက်ပါးတို့၏ ဖြစ်ခြင်းနှင့် အမျှ (သံသရာကိုချဲ့တတ်သော တဏှာ-မာန-ဒိဋ္ဌိဟုဆိုအပ်သော) ပပဉ္စတရား၏ ဖြစ်ခြင်းသည်ရှိ၏။ ပပဉ္စတရား၏ဖြစ်ခြင်းနှင့်အမျှ တွေ့ထိခြင်း၏တည်ရာ ဖဿာယတန ခြောက်ပါးတို့၏ဖြစ်ခြင်းသည် ရှိ၏။ ငါ့ရှင့် တွေ့ထိခြင်း၏တည်ရာ ဖဿာယတန ခြောက်ပါးတို့၏ အကြွင်းမဲ့ကင်းခြင်း၊ ချုပ်ခြင်းကြောင့် (သံသရာကိုချဲ့တတ်သော တဏှာ, မာန, ဒိဋ္ဌိ-ဟုဆိုအပ်သော) ပပဉ္စတရားတို့၏ချုပ်ခြင်းသည် ဖြစ်၏။ ပပဉ္စတရားတို့၏ငြိမ်းခြင်းသည်ဖြစ်၏ဟု အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ်က အရှင်မဟာ ကောဋ္ဌိကထေရ်အား ဖြေကြားသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ပဋိသင်္ခါနဗလသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ပဋိသင်္ခါန ဗလ, ဘာဝနာဗလ, အနဝဇ္ဇဗလ, သင်္ဂဟဗလ-ဟူသော ဗလလေးမျိုးကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ပညာဗလသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ပညာဗလ, ဝီရိယဗလ, အနဝဇ္ဇဗလ, သင်္ဂဟဗလ-ဟူသော ဗလလေးပါးကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ခမသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

အက္ခမာပဋိပဒါ၊ ခမာပဋိပဒါ၊ ဒမာပဋိပဒါ၊ သမာပဋိပဒါ-ဟူသော ပဋိပဒါ လေးပါးကို အကျယ်ဝေဖန်၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-------------

အထက်သုတ်ပါ ပဋိပဒါလေးပါးကိုပင် အကျယ်ဝေဖန်၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ပရိဟာနိသုတ်

(၃)သုတ် ရှိပါသည်။

ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ ရာဂဝေပုလ္လတ္တ၊ ဒေါသ ဝေပုလ္လတ္တ၊ မောဟဝေပုလ္လတ္တ၊ ဂမ္ဘီရဌာနာဌာနတို့၌ ပညာမျက်စိ မဖြစ်မှုဟူသော တရားလေးပါး မိမိသန္တာန်၌ ရှုမြင်နေလျှင် ထိုဘိက္ခု၊ ဘိက္ခုနီသည် ကုသိုလ်တရား တို့မှဆုတ်ယုတ်၊ မိမိကိုဆုံးဖြတ်နိုင်ပုံနှင့် ရာဂတနုတ္တ၊ ဒေါသတနုတ္တ၊ မောဟတနုတ္တ၊ ဂမ္ဘီရဌာနာဌာနတို့၌ ပညာမျက်စိဖြစ်နေမှုဟူသော တရားလေးပါးတို့ မိမိသန္တာန်၌ ရှုမြင်နေသော ဘိက္ခု ဘိက္ခုနီသည် ကုသိုလ်တရားတို့မှ မဆုတ်ယုတ်တော့ဟု ဆုံးဖြတ်နိုင်ပုံ၊ ပရိဟာနဓမ္မ၊ အပရိဟာနဓမ္မတို့ကို ဘုရားရှင်ဟောတော်မူကြောင်း ရဟန်းတော်တို့အား အရှင်သာရိပုတ္တရာ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ပညာစက္ခုအရ ဥဂ္ဂဟ ပရိပုစ္ဆာပညာနှင့် သမ္မသနပ္ပဋိဝေဓ ပညာစက္ခုတို့နှင့်တကွ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။
------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ်-ကမ္မာရာမတာ၊ ဘဿရာမတာ၊ နိဒ္ဒါရာမတာ၊ သင်္ဂဏိကာရာမတာ၊ ဣန္ဒြိယေသုအဂုတ္တဒွါရတာ၊ သံဃကရဏီယ ထေရကိစ္စတို့၌ ကိုယ်တိုင် အားထုတ် ခြင်းဟူသော သေခပရိဟာနဓမ္မ ခုနစ်ပါးနှင့် သုက္ကပက္ခ သေခအပရိဟာနဓမ္မ ခုနစ်ပါးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။
------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ်-ဘိက္ခုဒဿနဟာပန၊ သဒ္ဓမ္မဿဝနဟာပန၊ အဓိသီလ အသိက္ခန၊ ထေရ နဝ မဇ္ဈိမ ရဟန်းတို့အပေါ်၌ အပ္ပသာဒဗဟုလ၊ ဥပါရမ္ဘစိတ္တ၊ ရန္ဓာဂဝေသီစိတ္တတို့ဖြင့် ဓမ္မကိုနာယူခြင်း၊ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာသာသနာတော်ပြင်ပ၌ အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်ကိုရှာမှီးခြင်း၊ ထို၌ ကောင်းမှုပြုခြင်းဟူသော ဥပါသကာအဖြစ်မှ ဆုတ်ယုတ်နိုင်သောတရား ခုနစ်ပါးနှင့် ဥပါသကာအဖြစ်မှ မဆုတ်ယုတ်နိုင်သော တရားခုနစ်ပါးတို့ကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခနည်းဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ပေမသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ဤသုတ်၌-

၁။ ပေမာ ပေမဇာယန္တပုဂ္ဂိုလ်၊

၂။ပေမာ ဒေါသဇာယန္တပုဂ္ဂိုလ်၊

၃။ဒေါသာ ပေမဇာယန္တပုဂ္ဂိုလ်၊

၄။ ဒေါသာ ဒေါသဇာယန္တပုဂ္ဂိုလ်-ဟူသော ပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုးနှင့် အကျယ်ဖြစ်ပုံများ၊ ရူပဈာန်လေးမျိုးနှင့် အာသဝက္ခယဉာဏ်တို့ ဖြစ်လာလျှင် ယင်းလေးမျိုးတို့ မဖြစ်တော့ပုံ၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည်-

၁။ ဒိဋ္ဌိဖြင့် မိမိကိုယ်ကို မချီးမြှောက်သော “နေဝဥဿေနပုဂ္ဂိုလ်”

၂။ ဆန့်ကျင်သဖြင့် မိမိကိုယ်ကို မချီးမြှောက်သော “န ပဋိသေနပုဂ္ဂိုလ်”

၃။ တဏှာစရိုက်၏ အစွမ်းအားဖြင့် အခိုးမလွှတ်သော “န ဓူပါယနပုဂ္ဂိုလ်”

၄။ ငါဟူသော မာန၏အစွမ်းအားဖြင့် မကြံမှိုင်သော “န သမ္ပဇ္ဈာယနပုဂ္ဂိုလ်” ဟု ခေါ်ဆိုအပ်ပုံ၊ ယင်းတို့၏ အကျယ်ဒေသနာကို သုက္ကပက္ခ, ကဏှပက္ခအားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ပရိညာဒိသုတ်

စတုတ္ထသုတ်မှ တိံသတိမသုတ် (၃+၉=၂၇)

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရာဂကို ပိုင်းခြား၍ သိခြင်းငှါ, ကုန်ခမ်းစေခြင်းငှါ ပယ်ခြင်းငှါ, ကုန်စေခြင်းငှါ, ပျက်စီးစေခြင်းငှါ တပ်မက်မှုကင်းခြင်းငှါ ချုပ်ငြိမ်းစေခြင်းငှါ စွန့်လွှတ်ခြင်းငှါ, တဖန်စွန့်လွှတ်ခြင်းငှါ သတိပဋ္ဌာန် ၄-ပါး, (သမ္မပ္ပဓာန် ၄-ပါး၊ ဣဒ္ဓိပါဒ် ၄-ပါး)တို့ကို ပွားများအပ်ကုန်၏ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဒေါသအဘိညာဒိသုတ်

ဧကတ္တိံသသုတ်မှပညာသသုတ်အထိ သုတ်ပေါင်းသုံးဆယ်။

ဒေါသကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့်သိရန်, သတိပဋ္ဌာန်လေးပါ, သမ္မပ္ပဓာန်လေးပါး, ဣဒ္ဓိပါဒ်လေးပါးတို့ကို ပွားများရမည်ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အတ္တန္တပသုတ်

(က) မိမိကိုယ်ကို ဆင်းရဲစေသောသူ၊ မိမိကိုယ်ကို ဆင်းရဲစေတတ်သော အကျင့်ကိုကျင့်သူ။ ။

(ခ) သူတပါးကို ဆင်းရဲစေသောသူ၊ သူတပါးကို ဆင်းရဲစေတတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်သူ။

(ဂ) မိမိ, သူတပါးနှစ်ဦးသားကို ဆင်းရဲစေသူ၊ မိမိ, သူတပါးနှစ်ဦးသားကို ဆင်းရဲစေတတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်သူ။

(ဃ) မိမိ, သူတပါးနှစ်ဦးသားကို မဆင်းရဲစေသူ၊ မိမိ, သူတပါးနှစ်ဦးသားကို မဆင်းရဲ စေတတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်သူ-ဟု ပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုးကို အကျယ် ဟောပြသည့်သုတ်။

ယင်းတို့တွင် -(က)ပုဂ္ဂိုလ်ကျင့်နေသော စားသောက်မှုနှင့် ဆက်စပ်နေသော တိတ္ထိယအကျင့် (၅၆)မျိုး၊ အဝတ်နှင့်ဆက်စပ်နေသော တိတ္ထိယအကျင့် (၁၈)မျိုးတို့ကို ဟောပြတော်မူသည်။

(က) ပုဂ္ဂိုလ်သည် သာသနာပြင်ပ တိတ္ထိယများဖြစ်သည်။

(ခ) ပုဂ္ဂိုလ်သည် မုဆိုး, တံငါ, ခိုးသူစသော ကြမ်းကြုတ်သော အမှုလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သူများဖြစ်သည်။

(ဂ) ပုဂ္ဂိုလ်သည် ယဇ်ပူဇော်ကြသော ခတ္တိယနှင့် ဗြာဟ္မဏမဟာသာလများဖြစ်သည်။

(ဃ) ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဘုရားရှင်နှင့် သဒ္ဓါသက်သက်ဖြင့် ရဟန်းတရားပြုကျင့်သည့် ရဟန်းတော်များ, အရိယာ (သံဃာတော်)များ ဖြစ်ကြသည်။

အဋ္ဌကထာ၌-သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ၊ ဗြဟ္မဇာလသုတ်၊ သာမညဖလသုတ်အဖွင့်များ အတိုင်း ဖွင့်ပြထားသည်ကို လေ့လာနိုင်ပါသည်။

## ကိုးကား
ဗျာပန္နစိတ္တသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံး နေတော်မူစဉ် မိမိကိုယ်တိုင် ပျက်စီးစေလိုသော ဗျာပန္နစိတ်ရှိသောသူ၊ မိမိကိုယ်တိုင် အဗျာပါဒစိတ်ရှိသောသူတို့၏ ခြားနားချက်လေးမျိုးကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခ အနေအားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အဘိဇ္ဈာလုသုတ်

မိမိကိုယ်တိုင်လည်း အဘိဇ္ဈာများခြင်း၊ သူတပါးကိုလည်း မက်မောမှုအဘိဇ္ဈာ၌ ဆောက်တည်စေခြင်း, အဘိဇ္ဈာ၌ နှစ်သက်သဘောတူခြင်း, အဘိဇ္ဈာ၏ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ချီးကျူးပြောခြင်း-ဤတရားလေးပါးနှင့် ပြည့်စုံသူသည် ငရဲ၌ဖြစ်ရ၏။

မိမိကိုယ်တိုင် အဘိဇ္ဈာမများခြင်း, သူတပါးကိုလည်း အဘိဇ္ဈာ၌ မဆောက်တည်စေခြင်း, အဘိဇ္ဈာ၌ နှစ်သက်သဘောတူသူ မဟုတ်ခြင်း, အဘိဇ္ဈာ၏ဂုဏ်ကျေးဇူးကို မပြောဆိုခြင်း-ဤတရားလေးပါးနှင့် ပြည့်စုံသူသည် နတ်ပြည်၌ ဖြစ်ရ၏ဟု ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခခွဲ၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ပိသုဏဝါစာသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ၊ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ပိသုဏဝါစာကို ကိုယ်တိုင်ပြောဆိုခြင်း၊ သူတစ်ပါးတို့ကို ပြောဆိုခိုင်းခြင်း၊ ပြောဆိုခြင်း၌ နှစ်သက်သဘောကျခြင်း၊ ပြောဆိုခြင်း၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ချီးမွမ်းခြင်း ဤတရားလေးမျိုးနှင့် ပြည့်စုံသူသည် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ငရဲသို့ရောက်ရ၏။ ထိုတရားလေးမျိုးမှ ရှောင်ကြဉ်သူသည် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် နတ်ပြည်သို့ရောက်ရ၏ဟု ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခ ဒေသနာတော်နည်းဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
မုသာဝါဒီသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ကိုယ်တိုင် မုသာဝါဒကို ပြောဆိုခြင်း၊ သူတစ်ပါးကိုလည်းပြောဆိုစေခြင်း၊ မုသာဝါဒကိုပြောဆိုခြင်း၌ နှစ်သက်သဘောတူခြင်း၊ မုသာဝါဒကိုပြောဆိုခြင်း၌ ချီးမွမ်းပြောဆိုခြင်းဟူသော တရားလေးပါး တို့နှင့်ပြည့်စုံသောပုဂ္ဂိုလ်သည် ကွယ်လွန်သည်၏အခြားမဲ့၌ ငရဲသို့ရောက်လိမ့်မည်။ ထိုတရားလေးပါးတို့မှ ရှောင်ကြဉ်သောပုဂ္ဂိုလ်သည် ကွယ်လွန်သည်၏အခြားမဲ့၌ နတ်ပြည်သို့ရောက်လိမ့်မည်ဟု ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခဒေသနာတော်နည်းဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ခန္ဓာငါးပါး၏သဘာဝကို မှားယွင်းစွာနှလုံးသွင်းလျှင် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဖြစ်ပုံ၊ အနိစ္စသဘာဝ အစရှိသော မှန်ကန်သော သဘာဝအားဖြင့် ရှုမြင်လျှင် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိမဖြစ်တော့ဘဲ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည်အထိ ရှုမှတ်ပုံကို အနတ္တလက္ခဏသုတ် ဒေသနာတော်အတိုင်း ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ငရဲသို့ရောက်စေနိုင်သောမိစ္ဆာအယူရှိသူလေးမျိုးနှင့် နတ်ပြည်သို့ရောက်စေနိုင်သော သမ္မာအယူရှိသူ လေးမျိုးကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အဒိန္နာဒါယီသုတ်

မိမိကိုယ်တိုင် မပေးသည်ကို ယူ၏။ သူတပါးကိုလည်း မပေးသည်ကို ယူခြင်း၌ ဆောက်တည်)စေ၏၊ မပေးသည်ကို ယူခြင်း၌ နှစ်သက်သဘောတူ၏။ မပေးသည်ကို ယူခြင်း၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ချီးကျူးပြောဆို၏။ ဤလေးမျိုးနှင့် ပြည့်စုံ သူသည် ငရဲသို့ ကျရောက်ရ၏။ ။

ထိုလေးမျိုးကို ရှောင်ကြဉ်သူသည် နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရ၏ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ကမ္မသုတ်

အပြစ်ရှိသော ကာယကံ, ဝစီကံ, မနောကံ, မိစ္ဆာအယူ-ဟူသော တရားလေးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ဗာလ, အဗျတ္တ-ဖြစ်သော သူယုတ်မာသည် (မိမိ၏ ကုသိုလ်မူလကို) တူးဖြို ဖျက်ဆီး၍ မိမိကိုယ်ကို ဆောင်သူ၊ မကောင်းမှုများစွာ ပွားသူ၊ အပြစ်ရှိသူ၊ ပညာရှိတို့ ကဲ့ရဲ့အပ်သူ အကုသိုလ်များစွာကို ပွားများသူဖြစ်၏။

အပြစ်ကင်းသော ကာယကံ, ဝစီကံ, မနောကံ, သမ္မာအယူ-ဟူသော တရား လေးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ပဏ္ဍိတ, ဗျတ္တဖြစ်သော သူတော်ကောင်းသည် (မိမိ၏ ကုသိုလ်မူလကို) မတူးဖြို, မဖျက်ဆီးပဲ မိမိကိုယ်ကို ဆောင်သူ၊ အပြစ်မရှိသူ, ပညာရှိတို့ မကဲ့ရဲ့အပ်သူ, ကုသိုလ်ကောင်းမှုများစွာ ပွားများသူ ဖြစ်၏-ဟု ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ပရိယေသနာသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အနရိယပရိယေသနာ ၄-မျိုးနှင့် အရိယပရိယေသနာ ၄-မျိုးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အဘိညာသုတ်

ခန္ဓာငါးပါး၊ အဝိဇ္ဇာနှင့် ဘဝတဏှာ၊ သမထနှင့် ဝိပဿနာ၊ ဝိဇ္ဇာနှင့် ဝိမုတ္တိတို့သည် ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိအပ် မျက်မှောက်ပြုအပ်သော တရားလေးမျိုးတို့ပေတည်း-ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဒသကမ္မသုတ်

၁။ ဒုစရိုက်တရား(၁၀)ပါးကိုပြုလုပ် ပြောဆို ကြံစည်နေသူသည် “အသပ္ပုရိသ”၊

၂။ဒုစရိုက်တရား(၁၀)ပါးကို ကိုယ်တိုင်ပြုလုပ်ပြောဆို ကြံစည်နေရုံမျှမက သူတစ်ပါးတို့အား ထိုဒုစရိုက်တရားတို့ကို ပြုလုပ်ပြောဆိုကြံစည်ရန် စည်းရုံး ဆောက်တည် စေသူသည် “အသပ္ပုရိသတရ၊

၃။သုစရိုက်တရား(၁၀)ပါးကို ပြုလုပ်ပြောဆိုကြံစည်နေသူသည် “သပ္ပုရိသ”၊

၄။ယင်းတို့ကို သူတစ်ပါးတို့ကိုလည်း ပြောဆိုပြုလုပ်ကြံစည်ရေးအတွက် စည်းရုံးဆောက်တည်နေသူသည် “သပ္ပုရိသတရ” ဖြစ်ပုံ စတုက္ကကို ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်၊

## ကိုးကား
ဒသမဂ္ဂသုတ်

အထက်သုတ်တော်ပါ မိစ္ဆတ္တတရား (၁၀)ပါးရှိသူသည် “အသပ္ပုရိသ”

ယင်းတရားဆယ်ပါးတို့ကို မိမိနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်သို့ ပြန့်ပွားအောင်ပြုသူသည် “အသပ္ပုရိသတရ” သမ္မတ္တတရားဆယ်ပါးရှိသူသည် “သပ္ပုရိသ”, သမ္မတ္တတရား ဆယ်ပါးကို မိမိနှင့် မိမိပတ်ဝန်းကျင်သို့ ပြန့်ပွား အောင် ပြုလုပ်သူသည် “သပ္ပုရိသတရ” ဖြစ်သည်ဟု ပုဂ္ဂိုလ်လေးယောက်ကို ခွဲခြား၍ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ပါပဓမ္မသုတ်

သတ္တမသုတ်၊ အဋ္ဌမသုတ်၊ နဝမသုတ်၊ ဒသမသုတ်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ်-

၁။ = ပါပ-သူယုတ်မာ, ပါပဓမ္မ= သူယုတ်မာဓမ္မ၊

၂၊= ပါပေနပါပတရ= သူယုတ်မာထက်သူယုတ်မာ၊ = ပါပဓမ္မန ပါပဓမ္မတရ=ယုတ်မာသောဓမ္မအောက် အထူးသဖြင့်ယုတ်မာသောဓမ္မ။

၃။ = ကလျာဏ= သူတော်ကောင်း, ကလျာဏဓမ္မ= သူတော်ကောင်းတရား။

၄။ = ကလျာဏေန ကလျာဏတရ= သူတော်ကောင်းထက် သူတော်ကောင်း, = ကလျာဏေန ကလျာဏဓမ္မတရ-သူတော်ကောင်းတရားထက် အထူးသဖြင့် ကောင်းသောတရားဟူသောလူပုဂ္ဂိုလ်များ ကျင့်သုံးပြုလုပ်နေသော ဒုစရိုက်တရား ၁၀-ပါးနှင့် မိစ္ဆာဉာဏီ မိစ္ဆာဝိမုတ္တိနှင့် သမ္မာဉာဏ, သမ္မာဝိမုတ္တိတို့ကို ကိုယ်တိုင်ရှောင်ကြဉ်, ကျင့်သုံးနေကြပုံ, ပတ်ဝန်းကျင်ကို ရှောင်ကြဉ်, ကျင့်သုံးအောင် ဆောင်ရွက်နေကြပုံ အကျယ်ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ဆိုချက် အနည်းငယ် ပါရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ပါဏာတိပါတီသုတ်

(၃)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ပါဏာတိပါတီ၊ အဒိန္နာဒါယီ၊ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရီ၊ မုသာဝါဒီပုဂ္ဂိုလ်များ ကွယ်လွန်လျှင် ငရဲသို့ရောက်ကြပုံ၊ ယင်းဒုစရိုက်လေးပါးမှ ရှောင်ကြဉ်သောပုဂ္ဂိုလ်များကွယ်လွန်လျှင် နတ်ပြည်သို့ရောက်ပုံကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခ ဒေသနာတော်နည်းဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
----------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အထက်သုတ်ဒေသနာတော်အတိုင်း ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
-----------

သူတစ်ပါးအသက်ကိုသတ်သူ၊ သူတစ်ပါးအသက်ကိုသတ်ခြင်း၌ ဆောက်တည် (ပြုလုပ်)စေသူ၊ နှစ်သက်ကျေနပ်သူ၊ ပါဏာတိပါတ၏အကျိုးကို ချီးမွမ်းသူတို့သည် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ငရဲသို့ရောက်ကြရပုံ၊ ယင်းသဘာဝဓမ္မတို့မှ ရှောင်ကြဉ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် နတ်ပြည်သို့ရောက်ကြပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အဟိရိကသုတ်

အဿဒ္ဓ၊ ဒုဿီလ၊ အဟိရိက၊ အနောတ္တပ္ပတို့နှင့် ပြည့်စုံသောပုဂ္ဂိုလ်များ စုတေလျှင် ငရဲသို့ရောက်ကြရပုံ၊ သဒ္ဓါ၊ သီလ၊ ဟိရီ၊ ဩတ္တပ္ပတို့နှင့် ပြည့်စုံသောပုဂ္ဂိုလ်များ စုတေလျှင် နတ်ပြည်သို့ရောက်ကြရပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ပေါတ္ထကသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် လျှော်မြင် ပုဆိုးသစ်, တစ်ပတ်ရစ်, အဟောင်း သုံးမျိုးသည် အဆင်းမလှသကဲ့သို့ နဝ, မဇ္ဈိမ, ထေရ ရဟန်းများသည် သီလမရှိ မကောင်း(ယုတ်မာ)သော အကျင့်သဘောရှိကြသည်။

= လျှော်မျှင်ပုဆိုးသုံးမျိုးတို့သည် ကြမ်းတမ်းသော အတွေ့ ရှိကုန်သကဲ့သို့ ထိုရဟန်းတို့ကို မှီဝဲ, ဆည်းကပ်, ပြုစုလုပ်ကျွေး အတုယူပြုကျင့်ကုန်သော ရဟန်းတို့သည် ရှည်မြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး အဟိတ, ဒုက္ခ-ဟူသောအကျိုးကို ရကြပေသည်။

= လျှော်မျှင်ပုဆိုးသုံးမျိုးတို့သည် တန်ဖိုးနည်း (အဖိုးမတန်)ကုန်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ရဟန်းတို့အား ပစ္စည်းလေးပါးကို လှူဒါန်းကြသော အလှူရှင်များသည် အနည်းငယ်မျှသော ကောင်းမှု၏အကျိုးကိုသာ ရကြကုန်၏။

= ကာသိတိုင်းဖြစ် အဝတ်သစ်, တစ်ပတ်ရစ်, အဝတ်ဟောင်းသည် အဆင်း လှကုန်သကဲ့သို့ နဝ, မဇ္ဈိမ ထေရ ရဟန်းတော်များသည် သီလရှိကြ, ကောင်းသော သဘောရှိကြသည်။

= ကာသိတိုင်းဖြစ် အဝတ်သုံးမျိုးသည် ကောင်းသောအတွေ့အထိ ရှိကုန် သကဲ့သို့ နဝ, မဇ္ဈိမ, ထေရ ရဟန်းတော်များကို မှီဝဲ, ဆည်းကပ်, ပြုစုလုပ်ကျွေး အတုယူ၍ ပြုကျင့်ကြသော ရဟန်းတော်များသည် ရှည်မြင့်စွာသော နေ့ညဉ့်ပတ် လုံး ကြီးပွားချမ်းသာကြသည်။

= ကာသိတိုင်းဖြစ် အဝတ်သုံးမျိုးသည် အဖိုးများစွာ ထိုက်တန်သကဲ့သို့ ထို နဝ, မဇ္ဈိမ, ထေရ ရဟန်းတော်များအား ပစ္စည်းလေးပါး လှူဒါန်းကြသော အလှူရှင်များသည် ကြီးမားမြင့်မြတ်သော အကျိုးအာနိသင်တို့ကို ရရှိခံစားကြရသည်။

= ဤသို့ ကောင်းသောသဘောရှိသော မထေရ်မြတ်ကို ရဟန်းတော်များက ရိုသေလေးစားကြသည်။ ထို့ကြောင့် လျှော်မျှင်အဝတ်နှင့်တူသောပုဂ္ဂိုလ်မျိုး မဖြစ်အောင် ကာသိတိုင်းဖြစ် တန်ဖိုးရှိသော အဝတ်နှင့်တူသူဖြစ်အောင် ကျင့်ကြရမည်ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အဗျာဗဇ္ဈသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

အသင်္ခတသုတ်တော်အတိုင်း အဗျာဗဇ္ဈနှင့် အဗျာဗဇ္ဈဂါမိမဂ္ဂဓမ္မတို့ကို ဘုရားရှင်က ရဟန်းတို့အား ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
------------

အပြစ်ရှိသောကာယကံ, ဝစီကံ, မနောကံ, မိစ္ဆအယူတို့နှင့် ပြည့်စုံသူသည် အပါယ်ငရဲသို့ရောက်ရ၏။ အပြစ်ကင်းသောကာယကံ, ဝစီကံ, မနောကံ, သမ္မာအယူတို့နှင့် ပြည့်စုံသောသူသည် နတ်ပြည်သို့ရောက်ရ၏-ဟု ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အာပတ္တိဘယသုတ်

ဦးခေါင်းဖြတ်၍အသတ်ခံရမည့် ပြစ်မှုကျူးလွန်ပြီးသူနှင့် ပါရာဇိကအာပတ်၊ ကျည်ပွေ့ဖြင့်ရိုက်နှက်ဆုံးမရမည့် ပြစ်မှုကျူးလွန်ပြီးသူနှင့် သံဃာဒိသိသ်အာပတ်၊ ဦးခေါင်းပေါ်၌ပြာဖြူး၍ ရှုံ့ချခံရမည့် အပြစ်ကျူးလွန်ပြီးသူနှင့် ပါစိတ်အာပတ်၊ အလို ရှိတိုင်း ဆုံးမကြပါဟု လူအပေါင်းအားတောင်းပန်ရမည့် ပြစ်မှုကျူးလွန်ပြီးသူနှင့် ပါဠိ ဒေသနီအာပတ်-ဟူသော အာပတ်များ မသင့်နိုင်ရေးအတွက် ဆင်ခြင်ပြီး ပြစ်မှုများကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်ဟု ဘေးလေးမျိုးကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ဤသုတ်၌ ရှေးခေတ်၏ အပြစ်ကြီးငယ်အလိုက် ပြစ်ဒဏ်များစီရင်ပုံထုံးကို လေ့လာနိုင်ပါသည်။

## ကိုးကား
ထူပါရဟသုတ်

ဘုရားရှင် ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ တထာဂတသာဝက စကြာမင်း ဟူသော ထူပါ တည်ထားထိုက်သောပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုးကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ စကြာမင်း၏ ထူပါရဟဖြစ်ထိုက်ပုံ၊ ပုထုဇဉ်ရဟန်းတို့ ထူပါရဟ၌ မပါဝင်ပုံတို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

## ကိုးကား
အလဗ္ဘနီယဌာနသုတ်

ဇရာဓမ္မ၊ ဗျာဓိဓမ္မ၊ မရဏဓမ္မ၊ ခယဓမ္မ၊ နဿနဓမ္မ-ဟူသော တရားငါးမျိုးတို့ကို ရဟန်းဖြစ်စေ, ဗြာဟ္မဏဖြစ်စေ, နတ်ဖြစ်စေ, မာရ်နတ်ဖြစ်စေ, ဗြဟ္မာဖြစ်စေ လောက၌ မည်သူမဆို “မအို၊ မနာ၊ မသေ၊ မကုန်ခမ်း၊ မပျက်စီးပါစေလင့်” ဟု တောင့်တ၍ မရနိုင်၊ ထိုတရားငါးမျိုး တွေ့ကြုံလာသည့်အခါ အဿုတဝန္တပုထုဇဉ်၏ ဆင်ခြင်ပုံနှင့် ခံစားရပုံ၊ သုတဝန္တအရိယာသာဝက၏ ဆင်ခြင်ပုံနှင့် ငြိမ်းအေးစေပုံတို့ကို တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ အကျယ် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အကတညုတာသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

(က) ဒုစရိုက်တရားသုံးပါးနှင့် ပြည့်စုံသူ၊ သူတစ်ပါး၏ ကျေးဇူးကို မသိတတ်သူ၊ ကျေးဇူးမဆပ်သူများ ငရဲ၌ ဖြစ်ကြရသည်။

(ခ) သုစရိုက်တရားသုံးပါးနှင့် ပြည့်စုံသူ၊ ကျေးဇူးကို သိတတ်သူ၊ ကျေးဇူးဆပ်သူများ နတ်ပြည်၌ဖြစ်ကြရသည်ဟု လေးပါးတွဲတရားတို့ကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
----------

အထက်ပါ -

(က) ဒုစရိုက်တရားသုံးပါး အကတညတာ အကတဝေဒိတာ ဟူသော တရားလေးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော၊ မိုက်မဲသော မလိမ္မာသော သူယုတ်မာသည် မိမိ၏ဂုဏ်ကို တူးဖြိုဖျက်ဆီးသူ၊ အပြစ်ရှိသူ၊ ပညာရှိတို့ကဲ့ရဲ့ခြင်းခံရသူ၊ များစွာသော မကောင်းမှုကို ဖြစ်ပွားစေသူဖြစ်သည်ဟု လည်းကောင်း။

(ခ) သုစရိုက်သုံးပါး ကတညတာ ကတဝေဒိတာဟူသော တရားလေးပါးတို့နှင့် ပြည့်စုံသောပညာရှိ၊ လူလိမ္မာ၊ သူတော်ကောင်းသည် မိမိ၏ဂုဏ်ကို မတူးဖြိုသူ၊ မဖျက်ဆီးသူ၊ ပညာရှိတို့ ချီးမွမ်းခံရသူ၊ ကောင်းမှုများစွာကို ဖြစ်ပွားစေသူ ဖြစ်သည်ဟုလည်းကောင်း ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အနုဂ္ဂဟိတသုတ်

သီလ, (အကြားအမြင်) ဗဟုဿုတ, (ကမ္မဋ္ဌာန်းနှင့် ဆက်စပ်သော) ဆွေးနွေးခြင်း, သမထ, ဝိပဿနာ-ဟူသော ချီးမြှောက် (စောင့်ရှောက်)အပ်သော ဝိပဿနာ သမ္မာဒိဋ္ဌိသည် စိတ်၏ ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်မှု, ပညာဖြင့် ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်မှုဟူသော အကျိုးအာနိသင်ရှိ၏-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ -ဤတရားငါးပါးဖြင့် ချီးမြှောက် (စောင့်ရှောက်)ပုံကို သရက် စေ့စိုက်ပျိုးပုံ ဥပမာဖြင့် ဖွင့်ပြထားပါသည်။

ဋီကာ၌ -မဇ္ဈိမနိကာယ်အဋ္ဌကထာ (မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၄၆)၌ မဇ္ဈိမနိကာယ် ဆောင်မထေရ်မြတ်များ၏ ဖွင့်ဆိုချက်များကိုလည်း ထည့်သွင်းဖွင့်ပြထားပါသည်။

## ကိုးကား
ဒိဋ္ဌိသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ကာယဒုစရိုက်, ဝစီဒုစရိုက်, မနောဒုစရိုက်, မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဟူသော တရား (၄)ပါးနှင့်ပြည့်စုံသူသည် ငရဲသို့ရောက်ရ၏။ ကာယသုစရိုက်, ဝစီသုစရိုက်, မနော သုစရိုက်, သမ္မာဒိဋ္ဌိဟူသော တရားသုံးပါးနှင့် ပြည့်စုံသောသူသည် နတ်ပြည်သို့ ရောက်ရ၏ဟု ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခ တရားလေးပါးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိသည် မနောဒုစရိုက်တွင်ပါဝင်သော်လည်း အပြစ်ကြီးသောကြောင့် သီးခြားထုတ်၍ ဟောတော်မူကြောင်း ဖွင့်ပြထားပါသည်။
----------

အထက်သုတ်ပါ ကဏှပက္ခတရားလေးပါးနှင့်ပြည့်စုံ မိုက်မဲ, မလိမ္မာသော သူယုတ်မာသည် မိမိခန္ဓာကိုယ်ကို တူးဖြိုဖျက်ဆီးလျက် ဆောင်ရွက်၏။ အပြစ် လည်းရှိ၏။ ပညာရှိတို့လည်း ကဲ့ရဲ့အပ်၏။ များစွာသော မကောင်းမှုကို ဖြစ်ပွားစေ၏။ သုက္ကပက္ခတရားလေးပါးတို့နှင့် ပြည့်စုံသောပညာရှိ လိမ္မာသော သူတော်ကောင်းသည် မိမိကိုယ်ခန္ဓာကို မတူးဖြို မဖျက်ဆီးပဲဆောင်၏၊ အပြစ်လည်းမရှိ၊ ပညာရှိတို့သည်လည်း မကဲ့ရဲ့အပ်၊ များစွာသောကောင်းမှုကို ဖြစ်ပွားစေ၏ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဓမ္မဝိဟာရီသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

အညတရ ရဟန်း၏ မေးလျှောက်ချက်အရ ပရိယတ္တိဗဟုလပုဂ္ဂိုလ်၊ ပညတ္တိဗဟုလပုဂ္ဂိုလ်၊ သဇ္ဈာယဗဟုလပုဂ္ဂိုလ်၊ ဝိတက္ကဗဟုလပုဂ္ဂိုလ်၊ ဓမ္မဝိဟာရီပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို မိန့်ကြားတော်မူပြီး “ဓမ္မဝိဟာရီပုဂ္ဂိုလ်”ဖြစ်ရန် ကျင့်သုံးဖို့ ဘုရားရှင် ဟောတော်မူ သည်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။
------------

အညတရ ရဟန်း၏ မေးလျှောက်ချက်အရ အထက်သုတ်ပါ ပုဂ္ဂိုလ် (၅)မျိုးကိုပင် တဆင့်တိုး၍ ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
စေတောဝိမုတ္တိဖလသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

အသုဘာနုပဿီ၊ အာဟာရေပဋိကူလသညီ၊ သဗ္ဗလောကေအနဘိရတသညီ၊ သဗ္ဗသင်္ခါရေသု အနိစ္စာနုပဿီ၊ မရဏသညာ အဇ္ဈတ္တသူပဋ္ဌိတ ဖြစ်အောင် ပွားများအပ် ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာ ပြုအပ်သည်ရှိသော် စေတောဝိမုတ္တိ၊ စေတောဝိမုတ္တိဖလာနိသံသ၊ ပညာဝိမုတ္တိ၊ ပညာဝိမုတ္တိဖလာနိသံသဖြစ်ပုံ၊ စေတောဝိမုတ္တ, ပညာဝိမုတ္တ ရဟန်းကို “ဥက္ခိတ္တပလိဃ”“သံကိဏ္ဏ ပရိခ” “အဗ္ဗုဠှေသိက” “နိရဂ္ဂဠ” “အရိယ ပန္နဒ္ဓဇ, ပန္နဘာရ, ဝိသံယုတ္တ”ဟု ဆိုအပ်ပုံ အကျယ်ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ နိဗ္ဗာန်ကိုအာရုံပြုလျှက် ဖလသမာပတ်ချမ်းသာဖြင့် နေသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်ကို ဟောတော်မူပုံ၊ စောရနဂရ, ခေမနဂရ-ဥပမာဖြင့် ဖွင့်ပြတော်မူပါသည်။

ဋီကာ၌လည်း မှတ်သားဖွယ်ပုဒ်တို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။
---------------

အနိစ္စသညာ၊ အနိစ္စေဒုက္ခသညာ၊ ဒုက္ခေအနတ္တသညာ၊ ပဟာနသညာ၊ ဝိရာဂသညာဟူသော တရားငါးပါးကို အထက်ပါသုတ်အတိုင်း ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် အကျယ်အားဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
မိစ္ဆာစာရီသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ငရဲသို့ကျရောက်သော ကာမေသုမိစ္ဆာစာရလေးမျိုးနှင့် နတ်ပြည်သို့ရောက်စေသော ကာမေသုမိစ္ဆာစာရ ရှောင်ကြဉ်မှုလေးမျိုးတို့ကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဟိုင့်‌ဖောင်မြို့

**Haiphong** (    , IPA: [haːj˧˩ fawŋ͡m˨˩] (   ) သို့မဟုတ် **Hải Phòng** သည် ဗီယက်နမ်တွင် အဓိကစက်မှုမြို့တော်နှင့် တတိယအကြီးဆုံးမြို့တော်ဖြစ်သည်။  ဟိုင်ဖုန်သည်  မြစ်နီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ ရှိ နည်းပညာ၊ စီးပွားရေး၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဆေးပညာ၊ ပညာရေး၊ သိပ္ပံပညာနှင့် ကုန်သွယ်ရေးတို့၏ ဗဟိုချက်ဖြစ်သည်။

ဟိုင်ဖုန်ကို ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ အဓိက ဆိတ်ကမ်းမြို့အဖြစ် ၁၈၈၇ ခုနစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့ပါသည်။ ၁၈၈၈ခုနစ် တွင် ပြင်သစ်တတိယသမ္မတနိုင်ငံသမ္မတ Sadi Carnot က ဟိုင်ဖုန် ကိုတည်ထောင်ရန် အမိန်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၅ ခုနှစ်အထိ ဟိုင်ဖုန် သည် မြောက်ဗီယက်နမ်၏ အရေးကြီးဆုံးသော ရေကြောင်းသွားလာရေးမြို့တော်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ဟနွိုင်း နှင့် ဟိုချီမင်းမြို့ တို့နှင့် ပြန်လည်ပေါင်းစည်းထားသော ဗီယက်နမ်၏ တိုက်ရိုက်ထိန်းချုပ်သော မြူနီစီပယ်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။

ဟိုင်ဖုန် တွင် လူ့စွမ်းအားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအညွှန်းကိန်း ၀.၇၈၂ (မြင့်မားသည်) သည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ မြူနီစီပယ်များနှင့် ပြည်နယ်များအားလုံးတွင် စတုတ္ထ အဆင့်ရှိသည်။ 

## သမိုင်း 
### Dynastic ဗီယက်နမ် 
ဟိုင်ဖုန်သည် အေဒီ ၄၀ တွင် တရုတ်အုပ်စိုးမှုကို ဆန့်ကျင်ကာ အေဒီ ၄၃ တွင် ရှုံးနိမ့်သည်အထိ အုပ်ချုပ်ခဲ့သော ထရန် ညီအစ်မ များ၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် အမျိုးသမီးဗိုလ်ချုပ်များထဲမှ လီချန် ၏ မွေးရပ်မြေ ဖြစ်သည်။  မက်ခ်မင်းဆက်လက်ထက် ရာစုနှစ်များစွာကြာပြီးနောက် ထိုဒေသသည် မက်ခ်ဘုရင်များ၏ဇာတ ပြည်နယ်အရှေ့ဘက်ခြမ်းကို ကာကွယ်ထားသောကြောင့် Hải ***-dương** thương-chính quan- **phòng*** ("ကုန်သွယ်ရေးကာကွယ်ရေးနယ်မြေ") ဟု အမည်တွင်ခဲ့သည်။
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံရှိ မြို့များ
ကဏ္ဍ:Articles with hAudio microformats
ဥပကသုတ်

ဘုရားရှင် ရာဇဂြိုဟ်မြို့တော် ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဒေဝဒတ်၏ အလုပ်အကျွေးဖြစ်သော မဏ္ဍိကာ၏သား ဥပကက ဘုရားရှင်အား ထိပါးပုတ်ခတ်ရန် ပြောဆိုသောစကားဖြင့်ပင် “သင်သည် သူတစ်ပါးကို ထိပါးချုပ်ချယ်သူဖြစ်သည်၊ သူတစ်ပါးအား ထိပါး ချုပ်ချယ်သောစကားကို ပြောဆိုသောသင်သည် ကုသိုလ်တရားတို့ကို မဖြစ်စေသူ ဖြစ်သည်၊ ကုသိုလ်တရားတို့ကို မဖြစ်စေခြင်းကြောင့် “သင်သည် ကဲ့ရဲ့ထိုက် အပြစ်ရှိသူ ဖြစ်သည်”ဟု မိန့်တော်မူလျှင် ဥပကက “ရေပေါ်သို့ တက်လာသောငါးကို ဖမ်းဆီးသူဥပမာဖြင့် ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထားပါသည်။ ဥပက ငါဘုရားသည် အကုသိုလ်, အကုသိုလ်မည်ခြင်းအကြောင်း, အကုသိုလ်ကို ပယ်အပ်ပုံ, အကုသိုလ်ကို ပယ်ခြင်းအကြောင်း၊ ကုသိုလ်, ကုသိုလ်မည်ခြင်း အကြောင်း, ကုသိုလ်ကို ပွားများသင့်ပုံ, ကုသိုလ်ကို ပွားများခြင်း၏အကြောင်းတို့ကို ဟောကြားတော်မူအပ်သော ပုဒ်, ဝါကျ, ဓမ္မဒေသနာတို့ အတိုင်းအရှည်မရှိအောင် များပြားလှပုံကို ဘုရားရှင်က မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။ ဥပကသည် ဘုရားရှင်၏ တရားဒေသနာတော်ကို ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ နာယူပြီး မိမိနှင့် ဘုရားရှင်တို့ အပြန်အလှန် ပြောဆိုကြပုံကို အဇာတသတ်မင်းအား လျှောက်ထားသည့်အခါ အဇာတသတ် မင်းက ကြိမ်းမောင်းပြီး ဥပကအား နှင်ထုတ်ပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

ဥပကကြည့်

## ကိုးကား
အဘိဏှပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗဌာနသုတ်

အိုခြင်းသဘော, ဖျားနာခြင်းသဘော, သေဆုံးရခြင်းသဘော, ရှင်ကွဲ သေကွဲ ကွဲရခြင်းသဘော, ကောင်း-မကောင်းသော ကံသည်သာ ကိုယ်ပိုင်ဥစ္စာ, ကံ၏အမွေခံ -ကံသာလျှင်အကြောင်းရှိပုံ, ကံသာလျှင် ဆွေမျိုးဖြစ်ပုံ, ကံသာလျှင် ကိုးကွယ်ရာ ဖြစ်ပုံဟူသော တရားငါးမျိုးကို မိန်းမဖြစ်စေ, ယောက်ျားဖြစ်စေ လူဖြစ်စေ, ရဟန်းဖြစ်စေ အမြဲမပြတ် ရှုမှတ်နေရမည်။ ။

သတ္တဝါတို့အား အရွယ်နုပျိုမှု “ယောဗ္ဗနမာန်၊ အနာကင်းကွာ ကျန်းမာမှုကြောင့် “အာရောဂျမာန်” အသက်ရှည်မှုကြောင့် “ဇီဝိတမာန်” ချစ်ခင်စုံမက် နှစ်သက် မြတ်နိုးဖွယ်ဖြစ်သော သတ္တဝါ, သင်္ခါရတို့၌ ဖြစ်သောဆန္ဒ-ရာဂကို အကြောင်းပြု၍ ဒုစရိုက်ဆယ်ပါးတို့ကို ပြုလုပ်, ပြောဆို ကြံစည်တတ်ကြသည်။ ယင်းဒုစရိုက်တို့ကို ပြုလုပ် ပြောဆို, ကြံစည်ကြောင်းဖြစ်သော ယောဗ္ဗနမာန်, အာရောဂျမာန်, ဇီဝိတမာန် ဆန္ဒရာဂတို့ကို အကြွင်းမဲ့ဖြစ်စေ, အဖြစ်နည်းပါးအောင်ဖြစ်စေ ပယ်နိုင်ခြင်းအကျိုး၊ ယင်းဇရာသဘာဝ, ဗျာဓိသဘာဝ, မရဏသဘာဝ, နာနာဘာဝ -ဝိနာဘာဝသဘာဝ, ကမ္မသဘာဝတို့ကို မလွန်မြောက်နိုင်ပုံကို ရှုမှတ်ဆင်ခြင်နေသော အရိယာသာဝကအား လောကုတ္တရာမဂ်ဉာဏ်, ဖြစ်ပေါ်လာပုံ၊ သံယောဇဉ်တရားတို့ကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်နိုင်ပြီး အနုသယတရားတို့ ကင်းပျောက်သွားပုံကို အကျယ်တဝင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
စက္ကာနုဝတ္တနသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

လူဖြစ်သော ရန်သူတစ်စုံတစ်ယောက်မျှ မဖျက်ဆီး မတားမြစ်နိုင်သော စကြာရတနာကို လည်စေနိုင်သော စကြာမင်း၏ အရည်အချင်းငါးမျိုးနှင့် တစ်စုံ တစ်ယောက်သော နတ်, လူ, ဗြဟ္မာမျှ မလည်စေနိုင်သော အနုတ္တရဓမ္မစက်ကို လည်စေတော်မူနိုင်သော ဘုရားရှင်၏ အရည်အချင်းငါးမျိုးတို့ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-----------

စကြာမင်းသားတော်ကြီးနှင့် အရှင်သာရိပုတ္တရာ-တို့၏ အထက်သုတ်ပါ အရည်အချင်းတို့ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ စကြာရတနာကွယ်ပျောက်ပုံ၊ ပြန်လည်ဖြစ်စေပုံတို့ကို ဖွင့်ပြ ထားပါသည်။

ဋီကာ၌လည်း ဖွင့်ဆိုချက်များ များစွာရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ဗျသနသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံး နေတော်မူစဉ် ဗျသနတရားငါးပါးတို့တွင် ဉာတိဗျသန၊ ဘောဂဗျသန၊ ရောဂဗျသန တို့ကြောင့် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် သတ္တဝါများ အပါယ်လေးပါး မရောက်နိုင်ပုံ၊ သီလဗျသန, ဒိဋ္ဌိဗျသနတို့ကြောင့် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် သတ္တဝါများ အပါယ်လေးပါးသို့ ကျရောက်ကြပုံနှင့် သမ္ပဒါတရားငါးပါးတို့တွင် ဉာတိသမ္ပဒါ၊ ဘောဂသမ္ပဒါ၊ အာရောဂျ သမ္ပဒါသုံးပါးတို့ကြောင့် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် သတ္တဝါများ နတ်ရွာသုဂတိ မရောက် နိုင်ကြပုံ၊ သီလသမ္ပဒါ၊ ဒိဋ္ဌိသမ္ပဒါ နှစ်ပါးကြောင့် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် သတ္တဝါများ နတ်ရွာသုဂတိသို့ရောက်ကြပုံ၊ ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
-------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် သီတင်းသုံးဖော်တို့အား ဆဲရေးသူ၊ ဘေးကိုပြ၍ ငြိမ်းခြောက်သူ၊ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့အား စွပ်စွဲကဲ့ရဲ့သောပုဂ္ဂိုလ်များ ရရှိခံစားရမည့် အပြစ် ၁၁-မျိုးကို သုက္ကပက္ခ, ကဏှပက္ခအားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အနာယုဿာသုတ်

ပဉ္စမသုတ်နှင့် ဆဋ္ဌသုတ်။

ပဌမသုတ်၌ -အသက်တိုကြောင်းတရား ငါးပါးနှင့် အသက်ရှည်ကြောင်း တရားငါးပါးတို့ကို သရုပ်တုတ်၍ ဟောတော်မူသည်။

ဒုတိယသုတ်၌လည်း -ယင်းတရားငါးပါးစီတို့ကိုပင် ပဌမသုတ်၊ အမှတ် (၅) “အကာလစာရီ” “ကာလစာရီ” နေရာ၌ “ဒုဿီလ ပါပမိတ္တ” နှင့် “သီလဝန္တ ကလျာဏမိတ္တ”တို့ကို လဲလှယ်၍ ဟောတော်မူသည်။

## ကိုးကား
ဥပဋ္ဌာကသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

သူနာပြုပုဂ္ဂိုလ်တို့ ပြုစုရမလွယ်ကူ (ခက်ခဲ)သော သူနာ၏ အင်္ဂါငါးရပ်နှင့် ပြုစုရ လွယ်ကူသောသူနာ၏ အင်္ဂါငါးရပ်တို့ကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
----------

သူနာပြု မပြုလုပ်ထိုက်သောပုဂ္ဂိုလ်၏ အင်္ဂါငါးရပ်နှင့် ပြုလုပ်ထိုက်သောပုဂ္ဂိုလ်၏ အင်္ဂါငါးရပ်တို့ကို ကဏှပက္ခ -သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အဂါရဝသုတ်

(၄)သုတ် ရှိပါသည်။

အသဒ္ဓ၊ အဟိရိက၊ အနောတ္တပ္ပ၊ ကုသီတ၊ ဒုပ္ပည ဟူသော တရားငါးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသောရဟန်းသည် သူတော်ကောင်းတရား၌ ရိုသေလေးစားမှုမရှိ၊ သူတော်ကောင်းတရားကို လိုက်နာကျင့်သုံးမှု မရှိခြင်းကြောင့် သူတော်ကောင်းတရားမှ လျောကျ ပျက်စီးနိုင်၏။ သူတော်ကောင်းတရား၌ စွဲမြဲစွာ မတည်နိုင်။ ။

သဒ္ဓါ၊ ဟိရီ ဩတ္တပ္ပ၊ အာရဒ္ဓဝီရိယ၊ ပညာ-ဟူသော တရားငါးမျိုးနှင့် ပြည့်စုံ သောရဟန်းသည် သူတော်ကောင်းတရား၌ ရိုသေလေးစားမှု၊ သူတော်ကောင်းတရားကို လိုက်နာကျင့်သုံးမှု ရှိသောကြောင့် သူတော်ကောင်းတရားမှ မလျောကျ မပျက်စီးနိုင်။ သူတော်ကောင်းတရား၌ စွဲမြဲစွာတည်နိုင်၏ဟု ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-----

အထက်သုတ်ပါ ကဏှပက္ခတရားငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသောရဟန်းသည် ဤဓမ္မဝိနယ (ဘုရားရှင်) သာသနာတော်၌ ရိုသေလေးစားမှု လိုက်နာကျင့်သုံးမှု မရှိသောကြောင့် (မိမိထက် သီလသိက္ခာကြီးသူတို့နှင့် စပ်လျဉ်း၍) မကြီးပွားနိုင်၊ (မိမိအောက် သီလ သိက္ခာငယ်သူတို့နှင့် စပ်လျဉ်း၍) မပြန့်ပွားနိုင်၊ သုက္ကပက္ခတရားငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသောရဟန်းတော်သည် ဤဓမ္မဝိနယ (ဘုရားရှင်) သာသနာတော်၌ ရိုသေလေးစားမှု လိုက်နာကျင့်သုံးမှု ရှိသောကြောင့် ကြီးပွားစည်ပင် ပြန့်ပွားနိုင်၏ဟု ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-------------

ဤသုတ်တို့၌ သီတင်းသုံးဖော်တို့အပေါ်၌ ရိုသေ၊ ကျိုးနွံမှုမရှိ၊ သီတင်းသုံးဖော်တို့နှင့် အသက်မွေးမှုမတူညီသောရဟန်းသည် သီတင်းသုံးဖော်တို့ အပေါ်၌ အာဘိသမာ စာရိက (မြင့်မြတ်သောကျင့်ဝတ်) သီလ၊ သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့ကျင့်စဉ်၊ စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ... သမ္မာသမာဓိ ဟူသော အဆင့်ဆင့်ကျင့်ရမည့်တရားများကို ဖြည့်ကျင့်မှု အကြောင်းမရှိနိုင်ပုံနှင့် ရိုသေ၊ ကျိုးနွံမှုရှိသော ရဟန်းတို့သည်သာ ဤအဆင့်ဆင့် ကျင့်ရသောတရားတို့ကို ပြည့်စုံအောင် ဖြည့်ကျင့်မှုအကြောင်းရှိပုံကို ဟောကြားတော်မူပါသည်။

## ကိုးကား
ပိင်္ဂိယာနီသုတ်

ဘုရားရှင် ဝဇ္ဇီနိုင်ငံ ဝေသာလီမြို့တော် မဟာဝုန်တော ကူဋာဂါရကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ်-အုပ်စု(၄)စုရှိ လိစ္ဆဝီမင်းငါးရာတို့ ဘုရားရှင်ထံ ချဉ်းကပ်ရောက်သည့်အခါ ဘုရားရှင်၏ ဝဏ္ဏ, ယသအားဖြင့် အလွန်တင့်တယ်တော်မူသည်ကို ပိင်္ဂိယာနီပုဏ္ဏားက “ပဒ္မံ ယထာ” အစရှိသော ဂါထာဖြင့် လျှောက်ထားခြင်းကြောင့် ပိင်္ဂိယာနီပုဏ္ဏားအား လိစ္ဆဝီမင်းတို့က အပေါ်ရုံစုလျား ငါးရာဖြင့် လှူဒါန်းကြရာ ယင်းအပေါ်ရုံစုလျားငါးရာကို ပိင်္ဂိယာနီပုဏ္ဏားက မြတ်စွာဘုရားအား လှူဒါန်းပါသည်။ ဘုရားရှင်က “လောက၌ (၁) ဗုဒ္ဓရတနာ၊ (၂) တထာဂတပ္ပဝေဒိတ ဓမ္မရတနာကို ဟောပြောသည့်ပုဂ္ဂိုလ်၊ (၃) ယင်းဓမ္မဝိနယကို သိသောပုဂ္ဂိုလ်၊ (၄) သိသည့်အတိုင်း ဓမ္မာနုဓမ္မကိုကျင့်သောပုဂ္ဂိုလ်၊ (၅) ကတညူ, ကတဝေဒီပုဂ္ဂိုလ် ဟူသော ရတနာငါးပါးတို့ကို ရနိုင်ခဲကုန်၏”ဟု လိစ္ဆဝီမင်းတို့အား ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ကာရဏပါလီသုတ်

ဘုရားရှင် ဝဇ္ဇီနိုင်ငံ ဝေသာလီမြို့တော်အနီး မဟာဝုန်တော ကူဋာဂါရသာလာ ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် -လိစ္ဆဝီမင်းတို့၏ လုပ်ငန်းတို့ကို ဆောင်ရွက် နေသော ကာရဏပါလီပုဏ္ဏားက -(၁) ရဟန်းဂေါတမ၏ ဉာဏ်ပညာထက်မြက်မှု အနေအထား၊ (၂) ရဟန်းဂေါတမ၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးတို့ကို အမွန်အမြတ် အနေထား၍ ချီးမွမ်းပြောဆိုနေမှု၊ (၃) ရဟန်းဂေါတမကို သက်ဝင်ကြည်ညိုသည့်အတွက် ရနိုင်သော အကျိုးထူးများ မေးမြန်းသဖြင့် -(၁) အကောင်းဆုံးအရသာကိုသုံးဆောင်ရသဖြင့် တင်းတိမ်ကျေနပ်ပြီးသူ ဥပမာ၊ (၂) ဆာလောင်မှု, အားနည်းမှုတို့ နှိပ်စက်ခံနေရသည့် ပျားပျံ့ဆုပ်ရထားသူ ဥပမာ၊ (၃) စန္ဒကူးရွှေဝါ, စန္ဒကူးနီ စန္ဒကူးတုံးရထားသူ ဥပမာ၊ (၄) ဆင်းရဲချက်ပြင်းထန်သည့်ရောဂါ နှိပ်စက်ခံနေရသူ ဥပမာ၊ (၅) ကြည်လင် ချိုမြ ဖြူဖွေးသောရေ မွေ့လျော်ဖွယ် ရေဆိပ်ရှိသော ရေကန်ဥပမာတို့ဖြင့် အရှင်ဂေါတမ၏ သုတ္တ, ဂေယျ, ဝေယျာကရဏ, အဗ္ဘုတဓမ္မတို့ကို နာယူရသောကြောင့် အရှင်ဂေါတမအား သက်ဝင်ကြည်ညိုခဲ့ပုံတို့ကို အနာဂါမ် အရိယာသာဝက ပိင်္ဂိယာနီ ဗြာဟ္မဏဆရာကြီးက အကျယ်တဝင့် ဖြေကြားခဲ့ပါသည်။ ။

ထိုဖြေကြားချက်များကို ကြားနာပြီး ကာရဏပါလီဗြာဟ္မဏကြီးက နမော တဿ-သုံးကြိမ်ရွတ်ဆို၍ ဘုရားရှင်ရှိရာသို့ လက်အုပ်ချီမိုး ကန်တော့ပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာအဖြစ် ပီင်္ဂိယာနီဗြာဟ္မဏဆရာ အထံ၌ ခံယူသွားပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌-ကာရဏပါလီပုဏ္ဏားနှင့် ပင်္ဂိယာနီပုဏ္ဏားတို့ အကြောင်း၊ နှိုင်းယှဉ်တိုင်းတာရာ၌ သိသင့်သောအချက်၊ ဥပမာပြုရာ၌ လိုက်နာဖွယ်၊ ချီးမွမ်းရာ၌ သိသင့်သော အရာများ၊ အဂ္ဂရသ လေးမျိုး၊ ဥဒါန-အဖွင့်များကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

## ကိုးကား
ဒေါဏဗြာဟ္မဏသုတ်

ဒေါဏပုဏ္ဏား၏ မေးလျှောက်ချက်အရ အဋ္ဌကအစရှိသော ဗေဒင်ကျမ်းပြု ရှေးရသေ့တို့ သတ်မှတ်ခဲ့သော ဗြာဟ္မဏ(၅)မျိုးကို အကျယ်ဝေဘန်၍ ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာကို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ပတ္တပိဏ္ဍိကသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ပတ္တပိဏ္ဍိက ဓုတင်ဆောင် ရဟန်းငါးမျိုးရှိပုံ, ယင်းတို့တွင် နောက်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ်သာ အမွန်မြတ်ဆုံး ဖြစ်ပုံကို ဂေါရသငါးမျိုးဥပမာဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ခလုပစ္ဆာဘတ္တိကသုတ်

ခလုပစ္ဆာဘတ္တိကဓုတင်ဆောင်ပုဂ္ဂိုလ်ငါးမျိုးကို အကျယ်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဧကာသနိကသုတ်

ဧကာသနိကဓုတင်ဆောင် ရဟန်းငါးမျိုးနှင့် အမြတ်ဆုံး ဧကာသနိကဓုတင်ဆောင် ရဟန်းကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
နေသဇ္ဇိကသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် နေသဇ္ဇိကဓုတင်ဆောင် ပုဂ္ဂိုလ်ငါးမျိုးနှင့် ယင်းတို့တွင် အမြတ်ဆုံး နေသဇ္ဇိကဓုတင်ဆောင်ပုဂ္ဂိုလ်ကို ဂေါရသငါးမျိုးဥပမာဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အာရညိကသုတ်

(၁) အသိဉာဏ်ပညာမရှိ အကျိုးအာနိသင်ရှိသည်ကိုမသိဘဲ တော၌နေသောရဟန်း၊

(၂) (လာဘသက္ကာရသိလောကကိုအလိုရှိခြင်းဟူသော)ယုတ်မာသောအလို (အလိုဆိုး)ဖြင့် တော၌နေသောရဟန်း၊

(၃) ရူးသွပ်ခြင်း၊ စိတ်ပျံ့လွင့်ခြင်းကြောင့် တော၌နေသောရဟန်း၊

(၄) မြတ်ဗုဒ္ဓနှင့် မြတ်ဗုဒ္ဓ၏သာဝကတို့သည် ချီးမွမ်းအပ်၏ဟု (နှလုံးသွင်း၍) တော၌ နေသောရဟန်း၊

(၅) အလိုနည်းမှု၊ ရောင့်ရဲလွယ်မှု၊ ကိလေသာနည်းပါးမှု၊ ကိလေသာတို့မှ ကင်းဆိတ်မှု၊ ကောင်းသောအကျင့်ဖြင့် အကျိုးရှိမှုတို့ကိုမှီ၍ တော၌နေသောရဟန်း၊ နွားမမှ နို့ရည်၊ နို့ရည်မှ နို့ဓမ်း၊ နိုခမ်းမှ ဆီဦး၊ ဆီဦးမှ ထောပတ်၊ ထောပတ်မှ ထောပတ်ကြည်ဖြစ်ရာတွင် ထောပတ်ကြည်ကိုအကောင်းဆုံးဟုဆိုရသကဲ့သို့ အထက်ပါတောရကျောင်းနေရဟန်းငါးမျိုးတို့တွင် အမှတ် (၅)တောကျောင်းနေ ရဟန်းသည် အမြင့်မြတ်ဆုံးဖြစ်၏ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဂဝေသီသုတ်

အရှင်အာနန္ဒာထေရ်၏ မေးလျှောက်ထားချက်အရ “ကဿပဘုရားရှင် လက်ထက်တော်အခါက ဤနေရာ၌ ဂဝေသီအမှူးရှိသော ဥပါသကာ ငါးရာတို့ ရဟန်းပြုကြပြီး အဆင့်ဆင့် လွန်ကဲသည်ထက်လွန်ကဲ မွန်မြတ်သည်ထက် မွန်မြတ်သော တရားတို့ကို အားထုတ်ကြခြင်းကြောင့် “အနုတ္တရဝိမုတ္တိ” (အရဟတ္တဖိုလ်)ကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပုံကို မိန့်ကြားတော်မူပြီး “ငါတို့လည်း အဆင့်ဆင့် လွန်ကဲသည် ထက်လွန်ကဲ မွန်မြတ်သည်ထက် မွန်မြတ်သော “အနုတ္တရဝိမုတ္တိဓမ္မ”ကို မျက်မှောက်ပြု နိုင်အောင် အားထုတ်ကြရမည်-ဟု ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဂိဟိသုတ်

အနာထပိဏ်သူဌေးနှင့်အတူ ဥပါသကာငါးရာတို့ ရောက်ရှိထိုင်နေကြပြီးချိန်၌ အရှင်သာရိပုတ္တရာအား “ငါးပါးသီလကို လုံခြုံစွာစောင့်ရှောက်သော ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခ ဝိဟာရဖြစ်သော အာဘိစေတသိကတရားလေးပါးတို့ကို အလိုရှိတိုင်း မဆင်းမရဲ မပင် မပန်းရသော လူပုဂ္ဂိုလ်သည် မိမိကိုယ်ကို “ခီဏနိရယောမှိ” အစရှိသည်ဖြင့် သောတာပန် ဖြစ်ပြီ”ဟု ပြောဆိုနိုင်ပုံကို ဘုရားရှင် အကျယ်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
စဏ္ဍာလသုတ်

ဥပါသကစဏ္ဍာလ၊ ဥပါသကမလ၊ ဥပါသကပဋိကုဋ္ဌ၏ အရည်အချင်းငါးမျိုး နှင့် ဥပါသကရတန, ဥပါသကပဒုမ, ဥပါသကပုဏ္ဍရိက၏ အရည်အချင်းငါးမျိုးတို့ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အာဃာတပဋိဝိနယသုတ်

(၄)သုတ် ရှိပါသည်။

အာဃာတဖြစ်နေသောပုဂ္ဂိုလ်အပေါ်၌ မေတ္တာ, ကရုဏာ, ဥပေက္ခာဟူသော ဘာဝနာသုံးပါးကို ပွားများခြင်း၊ အဿတိ, အမနသိကာရသို့ ရောက်ခြင်း, ကမ္မဿကတာကို ဆောက်တည်ခြင်းဟူသော တရားငါးပါးဖြင့် အာဃာတကိုပယ်ဖျောက်ရမည် ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-------------

(၁) အပရိသုဒ္ဓကာယသမာစာရ, ပရိသုဒ္ဓဝစီသမာစာရပုဂ္ဂိုလ်။

(၂) အပရိသုဒ္ဓဝစီသမာစာရ, ပရိသုဒ္ဓကာယသမာစာရပုဂ္ဂိုလ်။

(၃) အပရိသုဒ္ဓကာယသမာစာရ, အပရိသုဒ္ဓဝစီသမာစာရပုဂ္ဂိုလ်။

(၄) အပရိသုဒ္ဓကာယသမာစာရ, အပရိသုဒ္ဓဝစီသမာစာရဖြစ်ပြီး ရံဖန်ရံခါ ဝိပဿနာစိတ် အခွင့်အလမ်းနှင့် စိတ်ကြည်လင်မှုကို မရသောပုဂ္ဂိုလ်။ ။

(၅) ပရိသုဒ္ဓကာယသမာစာရ, ပရိသုဒ္ဓဝစီသမာစာရဖြစ်ပြီး ရံဖန်ရံခါ ဝိပဿနာစိတ် အခွင့်အလမ်းနှင့် စိတ်ကြည်လင်မှုကိုရသောပုဂ္ဂိုလ်-ဟူသော ဤပုဂ္ဂိုလ်ငါးယောက်တို့ အပေါ်၌ ရန်ငြိုးဖွဲ့မှု “အာဃာတ”ကို ပယ်ဖျောက်ရမည်-ဟု (၁) ပံသုကူဓုတင်ဆောင်ပုဂ္ဂိုလ် ဥပမာ၊ (၂) မှော်ဒိုက်များဖုံးအုပ်နေသော ရေကန်ဥပမာ၊ (၃) နွား ခြေရာခွက်ရှိ ရေကိုသောက်သော ဥပမာ၊ (၄) ဒုက္ခဝေဒနာကိုခံစားနေရသော ခရီးသွားယောက်ျား ဥပမာ၊ (၅) ကြည်လင်အေးမြ အရိပ်အာဝါသနှင့် ပြည့်စုံသော ရေကန်ဥပမာတို့ဖြင့် အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ်က ရဟန်းတို့အား အကျယ်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
----------

အာဃာတဝတ္ထုကိုးပါး ပယ်ဖျောက်ပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

(ဒီ၊၃၊၂၁၈-၂၅၅-၌လည်း အလားတူပါရှိပါသည်။)
---------

အထက်သုတ်အတိုင်း အာဃာတဝတ္ထုကိုးပါးနှင့် အဋ္ဌာနကောပပယ်ဖျောက်ပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အာဝါသိကသုတ်

(၁) ရဟန်းတော်တို့၏အသွင်အပြင်ဟူသော ဝတ်ကြီးဝတ်ငယ်နှင့် မပြည့်စုံသောရဟန်း၊

(၂) အကြားအမြင်ကို ဆောင်ထားသဖြင့် ဗဟုဿုတမရှိသောရဟန်း၊

(၃) ပြောဆိုမှု မကောင်းသဖြင့် ပြေပြစ်ကောင်းမွန်သောစကားမရှိသောရဟန်း၊

(၄) တစ်ပါးတည်းကိန်းအောင်းမှုမရှိသဖြင့် ကိလေသာခေါင်းပါးမှုမရှိသောရဟန်း၊

(၅) ပညာမရှိ မိုက်မဲဆွံ့ အသော ရဟန်း-ဟူသော စိတ်နှလုံးကိုမပွားစေတတ်သော ကျောင်းထိုင်ရဟန်းငါးမျိုးနှင့် အမြဲသတိရ အောက်မေ့နေရသော ကျောင်းထိုင် ရဟန်းတော်ငါးမျိုးတို့ကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ကဏှသပ္ပသုတ်

မြွေဟောက်၏ အပြစ် ၅-မျိုးနှင့် မာတုဂါမ၏ အပြစ် ၅-မျိုးတို့ကို နှစ်သုတ် ခွဲ၍ ဟောတော်မူသည်။ ဒုတိယကဏသပ္ပသုတ်၌ နှိုင်းယှဉ်ချက်နှင့်တကွ ဟောတော်မူပါသည်။

## ကိုးကား
ကန္ထားမြို့

**ကန္ထားမြို့** (ဗီယက်နမ်: Cần Thơ) သည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ စတုတ္ထအကြီးဆုံးမြို့ကြီး ဖြစ်ပြီး မဲခေါင်မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသတွင် အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သည်။ Cần Thơ သည် ၎င်း၏ ရေပေါ်ဈေးများ၊ Bánh tráng (ဆန်မှုန့်ဖက်ထုပ်) ပြုလုပ်သည့်ကျေးရွာများနှင့် လှပသော ကျေးလက်တူးမြောင်းများကြောင့် ထင်ရှားသည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၄,၁၉၉,၈၂၄ ဦးခန့်ရှိပြီး မဲခေါင်မြစ်၏ မြစ်ခွဲတစ်ခုဖြစ်သော Hậu မြစ်၏ တောင်ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသည်။

"အနောက်တိုင်း မဟာမြို့တော်" (Tây Đô) ဟု နာမည်ပြောင်ပေးထားသည့် ဤမြို့သည် ဟိုချီမင်းမြို့မှ ၁၆၉ ကီလိုမီတာ (၁၀၅ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။

##  ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံရှိ မြို့များ
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်ဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ
အပါသာဒိကသုတ်

ဤသုတ်နှစ်သုတ်တို့၌ -ကြည်ညိုဖွယ် (ဖြစ်သော ကာယကံ, ဝစီကံ) မရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ အပြစ်ငါးမျိုးနှင့် ကြည်ညိုဖွယ် (ဖြစ်သော ကာယကံ, ဝစီကံ) ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ အကျိုးငါးမျိုးတို့ကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခခွဲ၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အက္ခန္တိသုတ်

ပဉ္စမသုတ်နှင့် ဆဋ္ဌသုတ်။

ဤသုတ်တို့၌ သည်းမခံခြင်း၏ အပြစ်ငါးပါးနှင့် သည်းခံခြင်း၏အကျိုး ငါးပါးတို့ကို ဟောကြားတော်မူသည်။

## ကိုးကား
ဘဏ္ဍနကာရကသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ဘဏ္ဍနကာရက၊ ကလဟကာရက၊ ဝိဝါဒကာရက၊ ဘဿကာရက၊ သံဃအဓိကရဏကာရက ရဟန်းရရှိမည့် အပြစ်ငါးပါးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အက္ကောသကသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

သီတင်းသုံးဖော်တို့ကို ဆဲရေးကြိမ်းမောင်း (ခြိမ်းခြောက်) သောရဟန်း၊ အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ပြစ်မှားစွပ်စွဲသောရဟန်း၏ မချွတ်ဧကန်ရရှိနိုင်သော အပြစ်ငါးပါးတို့ကို ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
-------------

အထက်ပါရဟန်းသည် ပျက်စီးခြင်းဆယ်မျိုးတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးဖြင့် ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်နိုင်ကြောင်း အခွင့်ရှိပုံကို ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား