open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၂၃

**မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၂၃** သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သော (၁၀)ကြိမ်မြောက် မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ပြိုင်ပွဲဖြစ်ပြီး ရန်ကုန်မြို့ နိုဗိုတယ်ဟိုတယ်မက်စ်တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ပြိုင်ပွဲအပြီးတွင် မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၂၂ဆုရှင် ဇာလီမိုးမှ ကျိုင်းတုံကိုယ်စားပြု အလှမယ် အမရာဘို အား  သရဖူလွှဲပြောင်းခဲ့သည်။ အမရာဘိုသည် အယ်ဆာဗေဒိုနိုင်ငံ တွင်ကျင်းပမည့် မယ်စကြဝဠာ ၂၀၂၃သို့ မြန်မာကိုယ်စားပြုအဖြစ် သွားရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။

## နောက်ခံ
### ပြိုင်ပွဲဝင်များ ရွေးချယ်ခြင်း
၂၀၂၃ ခုနှစ် ပြိုင်ပွဲသည် ကွတ်ခိုင်နှင့် ပျဉ်းမနားတို့က ပွဲဦးထွက် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြပြီး အမရပူရ၊ အောင်ပန်း၊ ပဲခူး၊ ဗန်းမော်၊ ဖလမ်း၊ ဟားခါး၊ ဘားအံ၊ ဖားကန့်၊ ကျိုင်းတုံ၊ ကျောက်ဆည်၊ လားရှိုး၊ မန္တလေး၊ မော်လမြိုင်၊ မိတ္ထီလာ၊ မိုးကုတ်၊ မုံရွာ၊ မူဆယ်၊ မြစ်ကြီးနား၊ နေပြည်တော်၊ ပုသိမ်၊ ပြည်၊ ပြင်ဦးလွင်၊ စစ်တွေ၊ တာချီလိတ်၊ တောင်ငူ၊ ရန်ကုန်အရှေ့ပိုင်း၊ ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းနှင့် ရန်ကုန်မြောက်ပိုင်းတို့ တကျော့ပြန် ပြန်လည်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြသည်။

ပဲခူး၊ ကျိုင်းတုံ၊ ကျောက်ဆည်၊ မိတ္ထီလာ၊ ပြင်ဦးလွင်နှင့် စစ်တွေမြို့တို့သည် ၂၀၁၈ ခုနှစ်က နောက်ဆုံး ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

လားရှိုး၊ မူဆယ်၊ တာချီလိတ်နှင့် ရန်ကုန်အနောက်ပိုင်းခရိုင်သည်လည်း ၂၀၁၉ ခုနှစ်က နောက်ဆုံး ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြသည်။

အမရပူရ၊ အောင်ပန်း၊ ဗန်းမော်၊ ဖလမ်း၊ ဟားခါး၊ ဖားကန့်၊ ကော့ကရိတ်၊ မန္တလေး၊ မော်လမြိုင်၊ မိုးကုတ်၊ မြစ်ကြီးနား၊ နေပြည်တော်၊ ပုသိမ်း၊ ပြည်၊ တောင်ငူ၊ တောင်ကြီး၊ သထုံ၊ ရန်ကုန်အရှေ့ပိုင်း၊ ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းနှင့် ရန်ကုန်မြောက်ပိုင်းတို့သည် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် နောက်ဆုံး ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြသည်။

### နုတ်ထွက်ခြင်း
မူလပြိုင်ပွဲဝင် ၃၆ ဦးအနက် ကျောက်ဆည်ကိုယ်စားပြု အလှမယ် လွေးဆိုင်းနွမ် သည် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးရာကိစ္စရပ်များကြောင့် ပြိုင်ပွဲမှ နုတ်ထွက်သွားခဲ့သည်။

## ပြိုင်ပွဲဝင်ရွေးချယ်ခြင်း
အောက်ပါတို့သည် မယ်စကြဝဠာမြန်မာ ၂၀၂၃ တွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ရန်အတွက် ဒေသအလိုက် ပြုလုပ်ခဲ့သော မြို့နယ် ပြိုင်ပွဲစာရင်း ဖြစ်သည်။

## ရလဒ်များ
### နေရာရရှိမှု 
**§** – Bigo Live Myanmar Voting 
**‡** – National Director Choice

## ဆုများ 
### အထူးဆုများ 
### စိန်ခေါ်မှု အနိုင်ရသူ
## ပြိုင်ပွဲဝင်များ 
ပြိုင်ပွဲဝင် ၃၂ ဦး ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြသည်။

### အစားထိုးများ
* ဖလမ်း – မယ်စကြဝဠာ ဖလမ်း ၂၀၂၃ ထူးဝင့်သန္တာ နုတ်ထွက်သည့်အတွက် 1st Runner up ဖြစ်သူ ခွန်းဆက်ချိုက ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။

### နုတ်ထွက်မှုများ 
* ကျောက်မဲ – လွယ်ဆိုင်းနွမ် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးရာကိစ္စကြောင့် နုတ်ထွက်သည်။
* သထုံ – ဖူးပွင့်စုံ၊ မိခင်ကျန်းမာရေးကြောင့် နုတ်ထွက်သည်။
* ရမည်းသင်း – ချူးချူးကောင်းစံ၊ သူမ၏ ကျန်းမာရေးကြောင့် နုတ်ထွက်သည်။
* ရန်ကုန် (အနောက်) – ယွန်းသီရိနိုင်၊ သူမ၏ ပညာရေးကိစ္စကြောင့် နုတ်ထွက်သည်။

## မှတ်စု 
## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ တရားဝင်ဝဘ်ဆိုဒ်
ဂဒြဘပဉှဇာတ်

(၁၁၀) သဗ္ဗသံဟာရကပဉှဇာတ်၊ (၁၁၁) ဂဒြဘပဉှဇာတ်၊ (၁၁၂) အမရာဒေဝိပဉှဇာတ်တို့သည် မဟာနိပါတ် မဟာဥမင်္ဂဇာတ်ခေါ် မဟောသဓဇာတ်နှင့်တူကုန်၏၊ အလိုရှိသောပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် မဟောသဓဇာတ်၌ ကြည့်ရှုကြပါကုန်။]

## ကိုးကား
အမရာဒေဝီပဉှဇာတ်

(၁၁၀) သဗ္ဗသံဟာရကပဉှဇာတ်၊ (၁၁၁) ဂဒြဘပဉှဇာတ်၊ (၁၁၂) အမရာဒေဝိပဉှဇာတ်တို့သည် မဟာနိပါတ် မဟာဥမင်္ဂဇာတ်ခေါ် မဟောသဓဇာတ်နှင့်တူကုန်၏၊ အလိုရှိသောပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် မဟောသဓဇာတ်၌ ကြည့်ရှုကြပါကုန်။]

## ကိုးကား
ဒေဝတာပဉှဇာတ်

**စတုက္ကနိပါတ် - ၅။ စူဠကုဏာလဝဂ် -၃၅၀-ဒေဝတာပဉှဇာတ်**
[ မဟာဥမင်္ဂဇာတ်နှင့် တူ၏]
## ကိုးကား
ခဇ္ဇောယနကဇာတ်

**ပဉ္စကနိပါတ် - ၂။ ဝဏ္ဏာရောဟဝဂ် -၃၆၄-ခဇ္ဇောပနကဇာတ်**
[ဤ ခဇ္ဇောပနကဇာတ်သည် မဟာဥမင်္ဂဇာတ်၌ ထင်စွာဖြစ်လတံ့။]
## ကိုးကား
မနောဒွါရ

အဋ္ဌကထာဆရာတော်က ဟဒယကို မနောဒွါရဟု ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲထား၏၊ ဤကဲ့သို့သော အသုံးအနှုန်းနှင့် ဆက်စပ်၍ မနောဒွါရအကြောင်းကို ဆက်လက်တင်ပြအပ်ပါသည်။

သံယုတ်အဋ္ဌကထာနှင့် မဟာဋီကာတို့၏ ဖွင့်ဆိုချက်နှင့် အညီ –

၁။ ဘဝင်ကိုလည်း မနောဒွါရဟု ခေါ်ဆို၏၊

၂။ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းနှင့် တကွသော ဘဝင်ကိုလည်း မနောဒွါရဟု ခေါ်ဆို၏၊

၃။ ဟဒယဝတ္ထုကိုလည်း ဌာနျူပစာရအားဖြင့် မနောဒွါရဟု ခေါ်ဆို၏၊

## ဌာနျူပစာရ
ဘဝင်သည် တစ်နည်း အာဝဇ္ဇန်းနှင့် တကွသော ဘဝင်သည် ဟဒယဝတ္ထုကိုပင် မှီ၍ဖြစ်ရ၏၊ မှီတတ်သော ဘဝင်၏ တစ်နည်း မှီတတ်သော အာဝဇ္ဇန်းနှင့် တကွသော ဘဝင်၏ မနောဒွါရဟူသော အမည်ကို မှီအပ်သော မှီရာဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထုရုပ်၌ တင်စား၍ တစ်နည်းဆိုရသော် ဌာနီဖြစ်သော ဘဝင်၏ သို့မဟုတ် အာဝဇ္ဇန်းနှင့် တကွသော ဘဝင်၏ မနောဒွါရဟူသော အမည်ကို ဌာနဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု၌ တင်စား၍ ဌာနဖြစ်သော (= မှီရာ ဖြစ်သော) ဟဒယဝတ္ထုရုပ်ကိုပင် ဌာနျူပစာရအားဖြင့် မနောဒွါရဟု ခေါ်ဆိုထားပေသည်။

## တိပိဋအဘိဓာန်
ဝီထိစိတ်ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်သောဘဝင်စိတ်၊ အကြောင်းဖြစ်သော ဘဝင်စိတ်၊ (ဘဝင်စိတ် = ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ စိတ် ၁၉-ကို မနောဒွါရဟုလည်းကောင်း၊ 

စိတ်အားလုံးကို မနောဒွါရဟု လည်းကောင်း အရာအားလျော်စွာ သုံးနှုန်း၏။) 
## ကိုးကား
အမျှဝေ

**အမျှဝေခြင်း**ဟူသည်_ ကုသိုလ်အဖို့ အစုကို ပေးဝေခြင်း- ပေးဝေကြောင်း စေတနာကို ခေါ်သည်။

ကုသိုလ်တရားတို့ဖြစ်ရာကို “ ပုညကြိယာ” ဟုခေါ်သည်။ ထိုကုသိုလ်တရားဖြစ်ရန် တရားသည် (၁၀)ပါး ရှိပါသည်။

၁။ **ဒါန** = ပေးကမ်းစွန့်ကြဲမှု
၂။ **သီလ** = ကာယကံ ဝစီကံတို့ကိုစောင့်ရှောက်မှု
၃။ **ဘာဝနာ** = သမထ ဝိပဿနာ့ပွားများမှု
၄။ **အပစာယန** = ကြီးသူကို ရိုသေလေးစားမှု
၅။ **ဝေယျာဝစ္စ** = အမှုကောင်းကို ဆောင်ရွက်မှု
၆။ **ပတ္တိဒါန** = ကုသိုလ်အဖို့ကို အမျှပေးဝေမှု
၇။ **ပတ္တာနုမောဒန** = အမျှပေးသည်ကို သာဓုခေါ်မှု
၈။ **ဓမ္မသဝနာ** = တရားနာကြားမှု
၉။ **ဓမ္မဒေသနာ** = တရားဟောမှု
၁၀။ **ဒိဋ္ဌိဇုကမ္မ** = အယူဖြောင့်မှန်မှု

### ပတ္တိဒါန (အမျှဝေမှု)
ယင်းကုသိုလ်ဖြစ်ရာ (၁၀) ပါးတွင် ကုသိုလ်အဖို့ကို အမျှပေးဝေမှုဟူသော “ပတ္တိဒါန” ကုသိုလ်ပါဝင်သည်။ ပတ္တိဒါနဟူသည် မိမိရအပ်ပြီးသော ကုသိုလ်အဖို့ကို သူတစ်ပါးတို့နှင့် အညီအမျှဝေခြမ်း၍ ဆက်ဆံအောင်ပြုမှုဟူ၍ အဘိဓမ္မာ၌ ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

### ပတ္တိဒါန (၂) မျိုး
(၁) **ဥဒ္ဒိဿိက ပတ္တိ**။ ။ ရည်ညွန်းကွက်ခြား၍ ပေးပို့အပ်သောကုသိုလ်အဖို့၊ သေသူကို ရည်ညွှန်း၍ ပေးလှူပြီးနောက် ကုသိုလ်အဖို့ကို အမျှပေးဝေခြင်းမျိုးဖြစ်သည်။

(၂) **အနုဒ္ဒိဿိ ပတ္တိ**။ ။ မည်သူ့ကိုမျှ မရည်ညွှန်းဘဲ ကုသိုလ်အဖို့ကို ပေးဝေခြင်း။

ထိုကုသိုလ် အဖို့ဘာဂကို အမျှပေးဝေခြင်းသည် မိမိ အတွက် ကုန်ခမ်းသွားသည်ဟူ၍ မရှိပေ၊ ဆီမီးတိုင်မှ ဆီမီးကို အခြားဆီမီးတိုင်သို့ ကူးသောအခါ မူလဆီမီးလည်း မကုန်ခမ်း၊ အလင်းရောင်သည်သာ ပိုမိုများပြားပြီး လင်းဝေဖြာ သကဲ့သို့ ကုသိုလ်အဖို့ဘာဂ အမျှပေးဝေသူသည် မိမိကုသိုလ်လည်း မကုန်ခမ်းသည့်ပြင် ကုသိုလ်အဖို့ကို သူတကာအား အမျှပေးဝေသဖြင့် ကုသိုလ်တွေသာ များများလာရပါသည်။

သို့အတွက် ကုသိုလ်ပြုသူတို့သည် မိမိ၏ ကုသိုလ်ကို အခြားသူများအား အမျှပေးဝေခြင်းကို ဝန်မလေးသင့်ကြပါ။

### အမျှရ၍ ချမ်းသာခြင်း (၂) မျိုး
အမျှရ၍ ချမ်းသာရာတွင် (၂) မျိုးရှိပါသည်။

(၁) ဤ လူ့ဘဝတွင် နေ့စဉ် သူတစ်ပါးက ပြုလုပ်သော ကုသိုလ်အမျှဝေ၍ မိမိက ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ သာဓု ခေါ်ဆိုသဖြင့် ထိုပတ္တာနုမောဒန ကုသိုလ်ဖြင့် နတ် ပြည် စသည့် သုဂတိဘုံသို့ ရောက်ရှိပြီး ကောင်းကျိုး ချမ်းသာ ခံစားရသောသူများ၊

(၂) တမလွန် ဘဝကူးပြီးနောက် ပရဒတ္တူ ပြိတ္တာ (အမျှ ဝေ၍ သာဓုခေါ်နိုင်သော ပြိတ္တာ) မျိုး၌ဖြစ်၍ လူတို့က ကုသိုလ်ပြုအမျှပေးဝေ၍ သာဓုခေါ်ဆိုနိုင်ပြီး နတ်ဘဝ သို့ ကူးပြောင်းရောက်ခြင်း၊ ထိုပြိတ္တာဘဝမှာပင် အစား အသောက်၊ အဝတ်အစား၊ အနေအထိုင် ပြည့်စုံစွာ နေရခြင်းစသော ကောင်းကျိုးချမ်းသာခံစားရသော သူများ။
### ဘယ်လို လှူ၍ ဘယ်သူ ရသလဲ
“ဤအလှူဒါနကို ကွယ်လွန်သူ ဆွေမျိုးသားချင်းတို့ သုံးဆောင်ကြပါစေ ကုသိုလ် အမျှ ရကြပါစေ”ဟု ကွယ်လွန်သူကို ရည်စူး၍ ပေးလှူခဲ့လျှင် ယင်း ကွယ်လွန်သူသည် မကောင်းမှု ဒုစရိုက်ကို ပြုကျင့်၍ ငရဲ့ တိရစ္ဆာန်ဘဝတို့၌ ဖြစ်ခဲ့သော်၎င်း မကောင်းမှု ဒုစရိုက်မှ ရှောင်ကြဉ်ခဲ့သဖြင့် လူ, နတ်-ဘဝတို့၌ ဖြစ်ခဲ့သော်၎င်း ရည်စူးသည့်အတိုင်း အလှူဒါနကို မသုံးဆောင် မခံစားရ၊ ပြိတ္တာ ဘဝ၌ ဖြစ်မှသာ အလှူဒါနကို သုံးဆောင် နိုင်ခွင့်ရှိသည်။ ကွယ်လွန်သူသည် ပြိတ္တာဘဝ၌ မဖြစ်ခဲ့သော် အဘယ်သူတို့ အလှူဒါနကို သုံးဆောင် ခံစားပါအံ့နည်း? ဟူမူ ဤမျှ ရှည်လျားလှစွာသော အချိန်အခါဝယ် ကွယ်လွန်သူ ဆွေမျိုးသားချင်းတို့မှ ကင်းဆိတ်ရာ အရပ် ဌာန-ဟူ၍ မရှိနိုင်ပြီ၊ သို့ဖြစ်၍ တစ်ပါး တခြားသော ဆွေမျိုးပြိတ္တာများ သုံးဆောင် နိုင်ကြသည်။ 
### ရနိုင်သော အင်္ဂါ
ယင်းသို့ ပြိတ္တာဘဝ ဖြစ်ရာ၌ လည်း—
* (၁) ပြိတ္တာ ကိုယ်တိုင်က ဝမ်းမြောက် ဝမ်းသာ သာဓု ခေါ်နိုင်ခြင်း,  
* (၂) အလှူရှင် ဒါယကာက ရည်စူး၍ အမျှပေး ဝေခြင်း 
* (၃) မြတ်သောအလှူကို ခံယူထိုက်သော သီလဝန္တ အလှူခံပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်ခြင်း ဤအကြောင်း ၃-ပါ နှင့် ပြည့်စုံပါမှ တခဏချင်း အကျိုးဖြစ်ထွန်း၍ သုံးဆောင် ခံစား ရသည်  ။

### ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* အမျှဝေခြင်း
* အလှူရှင်
* ဒါန

### ကိုးကား
ယာဝဇီဝိက

**ယာဝဇီဝိကဝတ္ထု** အကြင်မျှလောက်သာ အသက်ရှိသောဝတ္ထု။ အသက်ထက်ဆုံး (ဆောင်ယူ၍) ဘုဉ်းပေး သုံးဆောင်-အပ်-သင့်-ထိုက်-ကောင်းသောဝတ္ထု။ 
### ယာဝဇီဝိက ဝတ္ထုများ
ယာဝကာလိကဝတ္ထု, ယာမကာလိကဝတ္ထု, သတ္တာဟကာလိကဝတ္ထု, ရေတို့မှ ကြွင်းကျန်သော ခဲဖွယ်ကိစ္စ, ဘောဇဉ်ကိစ္စကို မပြီးစေနိုင်သော သစ်မြစ်, သစ်သီး စသည်အားလုံး ဖြစ်ကြသည်။  
### အမြစ် စသော ဆေး
နနွင်၊ ချင်းစိမ်း၊ လင်းနေ၊ ဆိပ်ဖူး၊ ဓိဝုတ်၊ ကုလားဆောင်းမေခါး ပန်းရင်း၊ နွားမြေးရင်းဟူသော အမြစ်ဆေးတို့ကိုလည်းကောင်း၊ ထိုမှတစ်ပါးသော ခဲဖွယ်ဘောဇဉ် အရာမမြောက်သော အမြစ်ဆေး တို့ကိုလည်းကောင်း၊ အကပ်ခံ၍ အသက်ထက်ဆုံး ဆောင်ထားစိမ့်သောငှာလည်းကောင်း၊ အနာဟူသော အကြောင်းရှိခဲ့သော် သုံးဆောင်စိမ့်သောငှာလည်းကောင်း ခွင့်ပြု၏။ အနာဟူသောအကြောင်းမရှိဘဲ သုံးဆောင်သောရဟန်းအား ဒုက္ကဋ်။ ဆေးကြိတ်ကျောက်ပြင်ကိုလည်းကောင်း၊ ဆေးကြိတ်ကျောက်လုံးကိုလည်းကောင်း ခွင့်ပြု၏။ 
### ဖန်ဆေး
တမာပန်၊ လက်ထုတ်ဖန်၊ ဗြူးတား၊ ပုံလုံခါးဖန် (ကင်းပုံကိုဆိုသည်)၊ ခွေးတောက်ဖန်၊ သင်းဝင် ဖန်ဟူသောဖန်ဆေးတို့ကိုလည်းကောင်း၊ ထိုမှတစ်ပါး ခဲဖွယ်ဘောဇဉ် အရာမမြောက်သော ဖန်ဆေးတို့ကို လည်းကောင်း ယာဝဇီဝိကအဖြစ် ခွင့်ပြု၏။
### ကောက်ပဲနှင့် အသား, အရိုးများ
ယဉ္စ ကိဉ္စိ သုဈာပိတံ (ခုဒ္ဒသိက္ခာဂါထာ၊၉၆။)၌ ဆိုထားသည်အရ - ကောက်ပဲတို့မှ ဖြစ်သောအစာနှင့် အသား, အရိုးပင် ဖြစ်စေကာမူ ကောင်းကောင်း မီးလောင်စေအပ်ပြီးဖြစ်၍ ကျွမ်းနေလျှင် (မီးသွေးခဲ ဖြစ်နေလျှင်, ပြာဖြစ်နေလျှင်) ယာဝဇီဝိကတည်း။
### မဟာဝိကဋဆေး
ရဟန်းတစ်ပါး မြွေကိုက်သဖြင့် ဘုရားရှင် ခွင့်ပြုတော်မူအပ်သော မဟာဝိကဋဆေးဟု ခေါ်ဝေါ်အပ်သော ကျင်ကြီး, ကျင်ငယ်, မြေညက်, ပြာ အစရှိသော အလုံးစုံသည်လည်း ယာဝဇီဝိကတည်း။ အာဒိသဒ္ဒါဖြင့် ကန္ဒ ခါဒနီယ (အဥ ခဲဖွယ်) စသည်၌ ပြအပ်ခဲ့သော ဟင်းချက်၍ မရကောင်းသော သစ်ဥ, သစ်မြစ်, သစ်ပွင့်, အမှုန့်တို့ကိုပါ ယာဝဇီဝိကဟု ယူပါ။
### ကိုးကား
ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ

တပည့်ရဟန်း သာမဏေတို့၏ အပြစ်ကြီးအပြစ်ငယ်ကို ကပ်၍ ရှုတတ်သော-တပည့်ရဟန်းသာမဏေတို့ကို ဆုံးမသွန်သင်တတ်သော-ရဟန်း၊ တပည့်ရဟန်း သာမဏေတို့၏ မိဘအရာ၌ တည်သော-တာဝန်ခံဖြစ်သော-ရဟန်း၊ ဥပဇ္ဈာယ်ရဟန်း၊ ဥပဇ္ဈာယ်ဘုန်းကြီး၊ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာတော်။ (နီတိ၊ သုတ္တ၊ သျ၊ နှာ(၁၇၆)၌ ဥပဒံ = ကြီးငယ်အပြစ် စိစစ်စေ့ငု ရှုခြင်းသဘောကို-ဟု အနက်ပေးသည်။)  

### ဥပဇ္ဈာယ်ကို ခွင့်ပြု
ဘုရားလက်ထက်တော်၌ သွန်သင်မည့် ဥပဇ္ဈာယ်မရှိသော သူတို့၏ ဝတ်ပုံ, ရုံပုံ, ဆွမ်းခံပုံမှစ မယဉ်ကျေးတဲ့အမှုတွေ လူများက တွေ့သဖြင့် ကဲ့ရဲသောကြောင့် **အနုဇာနာမိ ဘိက္ခဝေ ဥပဇ္ဈာယံ**ဟု ဆုံးမမည့် ဥပဇ္ဈာယ်ကို ခွင့်ပြုတော်မူခဲ့သည်။

### ဥပဇ္ဈာယ်ယူ
**ဥပဇ္ဈာယော မေ ဘန္တေ ဟောဟိ** သုံးကြိမ် နှုတ်မြွက်ပြီး တောင်းပန်သောအားဖြင့် ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာဟု စိတ်ထဲ၌ မှတ်ယူထား ခြင်းကို ဥပဇ္ဈာယ်ယူဟု ခေါ်သည်။

ဤတစ်ဆယ့်သုံးပါးသော အင်္ဂါလက္ခဏာရပ်များနှင့် ပြည့်စုံမှသာလျှင် ဥပဇ္ဈာယ်ပေးခြင်း နိဿရည်းပေးခြင်းတို့၌ အနာပတ္တိဝါရသို့ လုံးလုံးသက်ဝင်သည်။ တစ်ပါးပါးသော အင်္ဂါလက္ခဏာ မပြည့်မစုံ ချွတ်ယွင်းလျှင် ဥပဇ္ဈာယ်နိဿရည်းပေးတိုင်း ပေးတိုင်းသော ကာလတို့၌ အာပတ္တိဝါရသို့ သက်ဝင်သည်။

### ကိုးကား
မင်းသိမ်း

**ဦးမင်းသိမ်း** သည် မြန်မာလူမျိုး သံအမတ်ကြီးဖြစ်သည်။  လက်ရှိတွင်  ဩစတြီးယားနိုင်ငံ ဗီယင်နာ မြို့အခြေစိုက် ကုလသမဂ္ဂရုံး၌ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဖြစ်သည်။ယင်းအပြင်  ဩစတြီးယားသမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး အဖြစ်လည်းတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည်။ ၎င်းသည် ထိုရာထူးမတိုင်မှီ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန သံတမန်ရေးရာဦးစီးဌာန ညွန်ကြားရေးမှူးချုပ် တာဝန်ကိုထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ 

## ပညာရေး 
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ရူပဗေဒသိပ္ပံဘွဲ့ ရရှိထားသူဖြစ်သည်။ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ ဆိုးလ်မြို့ရှိ “Chung-Ang” တက္ကသိုလ်မှ နိုင်ငံတကာလေ့လာရေး မဟာဘွဲ့နှင့် ဝါရှင်တန်ဒီစီရှိ “Johns Hopkins” တက္ကသိုလ်မှ နိုင်ငံတကာ ပြည်သူ့ရေးရာမူဝါဒ မဟာဘွဲ့တို့ကို ရရှိထားသူဖြစ်သည်။

## ဝန်ထမ်းဘဝ 
* ၁၉၉၃-၁၉၉၈ ကာလ  နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန နိုင်ငံရေးရာဦးစီးဌာန ဌာနခွဲမှူး။
* ၁၉၉၈ -၂၀၀၂ ကာလ  ပထမအတွင်းဝန်၊ဒုတိယအတွင်းဝန် တိုကျိုရှိ မြန်မာသံရုံး။
* ၂၀၀၂-၂၀၀၅ ကာလ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန နိုင်ငံရေးရာဦးစီးဌာန လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး။
* ၂၀၀၅-၂၀၀၈ ကာလ လာအိုနိုင်ငံ ပထမ အတွင်းဝန်၊ အတိုင်ပင်ခံ၊ ဗီယင်ကျန်းမြို့ရှိ မြန်မာသံရုံး တွင် ပထမအတွင်းဝန်နှင့်ကောင်စစ်ဝန်။
* ၂၀၀၈-၂၀၁၃ တွင် မဟာဗျူဟာလေ့လာရေးနှင့် လေ့ကျင့်ရေးဦးစီးဌာန ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး။
* ၂၀၁၃-၂၀၁၆ တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံရုံးတွင် ကောင်စစ်ဝန်၊သံမှူးကြီး နှင့် ဒုတိယသံရုံးအကြီးအကဲ။
* ၂၀၁၆-၂၀၁၇ တွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန သံတမန်ရေးရာဦးစီးဌာန ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်။
* ၂၀၁၇-၂၀၁၉  တွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် စီးပွားရေးဦးစီးဌာန ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်။
* ၂၀၁၉-၂၀၂၀ တွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန သံတမန်ရေးရာဦးစီးဌာန ညွန်ကြားရေးမှူးချုပ်။

## ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ 
ဦးမင်းသိန်းသည် အိမ်ထောင်ရှိပြီး သား၂ဦးရှိသည်။ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်မျိုးပပထွန်း မှာ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန မှ အရာထမ်းတစ်ဦးဖြစ်သည်။ဇနီးဖြစ်သူသည် ဂျီနီဗာမြို့ရှိ မြန်မာရုံးအဖွဲ့တွင် သံမှူးကြီးတာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။၂၀၂၅ ခုနှစ်၊စက်တင်ဘာ ၁၇ ရက် တွင်  အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ နိုင်ငံရေးရာဦးစီးဌာနမှ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဒေါ်မျိုးပပထွန်းကို ယင်းဦးစီးဌာန၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဖြစ် ခန့်ထားခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ သံအမတ်ကြီးများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
နာဂနွယ် ဘာသာစကားများ

**နာဂဘာသာစကားများ**သည် ကူကီး-ချင်း-နာဂ ဘာသာစကားများ အောက်တွင် ပထဝီဝင်နှင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုဖွဲ့ထားသည့် ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး နာဂ ချင်း လူမျိုးများအများစု ပြောဆိုကြသည်။ 
ကဏ္ဍ:နာဂလူမျိုး
အဉ္ဇလီမုဒြာ

thumb
လက်အုပ်ချီဟန်, ရှိခိုးဟန်ဖြစ်သည်။ သဗ္ဗရာဇိန္ဒြမုဒြာဟူ၍၎င်း, သမ္ဗုဋဉ္ဇလီမုဒြာဟူ၍၎င်း ခေါ်တွင်သေးသည်။ နမက္ကာရမုဒြာနှင့်လည်း ဆင်တူသည်။ ဝန္ဒနီမုဒြာဟုလည်း ခေါ်တွင်သည်။ 

လက်အုပ်ချီမိုး ရှိခိုးပူဇော်ဟန်ဖြစ်ရာ ပုံဟန်နှစ်မျိုးတွေ့ရသည်။ 

(၁) လက်ဝါးနှစ်ဘက်ကို ပူးကပ်ပြီးလျှင် ရှင်အုပ်ပေါ်တွင် တင်ထားကာ တတောင်ဆစ်နှစ်ဘက်ကို အောက်သို့ စိုက်ချထားသော ရှိခိုးဟန်မျိုးကို၎င်း၊ 

(၂) လက်နှစ်ဘက်ကို အပေါ်သို့မြှောက်ချီကာ လက်ဝါးနှစ်ဘက်ကို အပေါ်သို့လှန်၍ လက်ချောင်း ကလေးများကို ဖြန့်ထားပြီးလျှင် ဦးခေါင်းပေါ်သို့ မိုးထားခြင်း ဟန်မျိုးကို၎င်း အဉ္ဇလီမုဒြာ ဟူ၍ ခေါ်တွင်သည်။ 

ရှိခိုးပူဇော်နေခြင်း, ကြည်ညိုရိုသေခြင်း, ဘုရားဝတ်ပြုနေခြင်း, ပျပ်ဝပ်ခစားနေခြင်း အဓိပ္ပါယ် သဘောကို ဆောင်ပေသည်။ တနည်းအားဖြင့် ဤရုပ်တုကို ဖူးမြင်ရသူအား လက်အုပ်ချီမိုး ရှိခိုးပူဇော်လိုစိတ် ပေါ်ပေါက်လာစေရန် ညွှန်ပြနည်းပေးသော အနက်သဘောလည်း ပါလေသည်။ ရတနာသုံးပါးကို ကြည်ညိုကြပါ, ပူဇော်ထိုက်သူကို ပူဇော်ကြပါ, အရိုအသေ ပြုပါဟု တိုက်တွန်းခြင်းသဘော အနက်ကိုလည်း ဆောင်လေသည်။ 

ဂါရဝ, နိဝါတမင်္ဂလာများကို သရုပ်ဆောင်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ 
သန္တရသပေါ်လွင်အောင် ပြုပြင်စီရင်ထားခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။ 
သီလပါရမီစခန်းကို လမ်းညွှန်ပြသော အနက်သဘောကိုလည်း ဆောင်လေသည်။ 

thumb
မြန်မာပြည်တွင် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်မှတပါး ရဟန္တာ, နတ်သိကြား, ဗြဟ္မာ, ဂဠုန်, ကုမ္ဘဏ်, ရက္ခိုသ်, လူ စသည်တို့ကို ဤမုဒြာမျိုးနှင့် အများဆုံးတွေ့ရှိရပေသည်။ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွား ဆင်းတုတော်ကို ယခုချိန်ထိ အဉ္ဇလီမုဒြာဖြင့် မတွေ့ရှိရသေးချေ။ တရုပ်, ဂျပန်, တိဗက်, နီပေါလ်, အိန္ဒိယ, သီဟိုဠ် စသည့် ဒေသများတွင်မူ အဉ္ဇလီမုဒြာဖြင့် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များကို အနည်းအကျဉ်း တွေ့ရှိခဲ့ရပါသည်။ 

တန္တရာယာနတွင် အဝလောကီတေသွာရအား အမိတာဘာ ရုပ်တုတော်ကို ကိုင်ဆောင်ရှိခိုးနေပုံ မျိုးဖြင့် တွေ့ရှိနိုင်ပေသည်။ 

သဍက္ချရှိလောကေသွာရ ဘုရား၏ရုပ်ပွား ဆင်းတုပုံသည် အဉ္ဇလီမုဒြာနှင့်နေသည်က များသည်။ ဘုရားလောင်း နာမသင်္ဂီတိတွင်လည်း အဉ္ဇလီမုဒြာကို တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။

မြန်မာပြည် ပုဂံမြို့ရှိ အာနန္ဒာဘုရားအတွင်း၌ ရှင်အရဟံ(ဓမ္မဒဿီမထေရ်)နှင့် ကျန်စစ်သားမင်း၏ ကျောက်ရုပ်ဆင်းတုပုံများသည် အဉ္ဇလီမုဒြာဖြင့် ရှိကြလေသည်။ ပုဂံမြေပုံသာ ဘုရားလှစေတီများနှင့် အပယ်ရတနာ ပုထိုးတော်တွင်းရှိ နံရံဆေးရေးပုံများတွင် ဗြဟ္မာ, သိကြား, နတ်သမီးများ, ရသေ့များ၏ ပုံတို့ကို အဉ္ဇလီမုဒြာဖြင့်ပင် တွေ့ရှိနိုင်ပေသည်။

ရန်ကုန်မြို့ ကမ္ဘာအေး ကမ္ဘာ့ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ် ပြတိုက်တွင် အဉ္ဇလီမုဒြာဖြင့် ရုပ်တုများကို ခင်းကျင်း ပြသထားသည်ကို တွေ့ရသည်။

အဉ္ဇလီမုဒြာဟန်ဖြင့် ထုလုပ်ထားအပ်သော ရုပ်ပွားဆင်းတု ရုပ်လုံး ရုပ်ကြွများကို ကိုးကွယ် ဆည်းကပ်ခြင်းအားဖြင့် မိမိအား  သူတပါးတို့က ကြည်ညိုလေးစားခြင်း, ချစ်ခင် ရိုသေခြင်း, ရှိခိုးပူဇော်လာခြင်း, ထာဝရကုသိုလ်ရနေခြင်း, လက်အောက်ငယ်သား အခြံအရံများက လေးစား ခင်မင်လာခြင်းလက်အုပ်ချီမိုး ရှိခိုးလာကြခြင်း, ရန်သူကပင်လျှင် မိမိအား အညံ့ခံကာ ရှိခိုး ဖူးမျှော်လာနိုင်ခြင်း, အကျိုးထူးများကို လက်ငင်းဒိဋ္ဌ ရရှိနိုင်သည်ဟု တန္တရာယာန ဝဇီရာယာနကျမ်း များ၌ မိန့်မြွက်ထားပါသည်။ 
## ကိုးကား
အဒ္ဓစန္ဒြဟတ္ထ

thumb
လခြမ်းပုံသဏ္ဌာန် လက်ကို ဟန်ပြထားခြင်းကို ခေါ်သည်။ လက်မနှင့် လက်ညှိုးကို လခြမ်း သဏ္ဌာန်ဖြစ်အောင် ကွေး၍ ထားပြီးလျှင် ကျန် လက်ချောင်းကလေးများကို အလိုက်သင့်ကွေးပြ ထားသည်။ ထိုလခြမ်းသဏ္ဌာန် သို့မဟုတ် စက်ကွင်းထက်ဝက်ပုံလို ဖြစ်နေသော လက်မလက်ညှိုး ကွင်းတွင် ဆီမီးခွက်ဖြစ်စေ, သပိတ်ခွက်တခုခုကိုဖြစ်စေ ကိုင်ထားလေ့ရှိသည်။ တခါတရံ မီးလျှံကိုပင် ကိုင်ဆောင်ထားဟန်ဖြင့် တွေ့ရတတ်သည်။ 
ရတနာသုံးပါးအား အမြဲတစေ တစုံတခုကို လှူဒါန်းပူဇော်နေကြရန် တိုက်တွန်း သတိပေးသော အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို ဆောင်လေသည်။ 

ပူဇာစ ပူဇာနေယျာနံ မင်္ဂလာ၊ ဒါနဉ္စမင်္ဂလာများကို သရုပ်ဖော်ဆောင်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ သန္တရသကို ပေါ်လွင်ထင်ရှားစေသည်။ 

ဒါနပါရမီစခန်းကို ညွှန်ပြခြင်း အနှစ်သာရ သဘောကိုလည်း သက်ရောက်စေလေသည်။ မြန်မာ့ရိုးရာ ဆီမီးခွက် ကဟန်များတွင် ဤအဒ္ဓစန္ဒြဟတ္ထပုံကို လေ့လာတွေ့ရှိနိုင်ပေသည်။ မီးရှူးမီးခွက် မီးကြာကပ်များကို ကိုင်ဆောင်ထားသော နတ်ဗြဟ္မာရုပ်တုများနှင့် နန်းတွင်းအပျိုတော်များပုံတွင်လည်း ဤအဒ္ဓစန္ဒြပုံကို တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ 

ဟိန္ဒူဗြာဟ္မဏတို့ကိုးကွယ်ကြသော နဋရာဇနတ်ဘုရားရုပ်တုများတွင် ဤလက်ထားဟန်မျိုးကို မကြာခဏတွေ့ရှိရပေသည်။

အဒ္ဓစန္ဒြဟတ္ထပုံပါသော ရုပ်ပွားဆင်းတု ရုပ်တွင်း ရုပ်ကြွများကို ကိုးကွယ်သူသည် လာဘ်ရွှင်ခြင်း သူတပါး၏ ပူဇော်သက္ကာရကို ရရှိခြင်း, အမြဲထာဝရကုသိုလ်ဖြစ်နေခြင်းအကျိုးထူးများကို ရရှိ နိုင်ကြောင်း ဝဇီရာယာနကျမ်းဂန်များ၌ မိန့်ကြားထားပါသည်။ ယတြာချေသောအခါ၌ မိမိကိုယ်စား ရုပ်တုပြုလုပ်၍ ဤမုဒြာဟတ္ထဖြင့် ပူဇော်လေ့ရှိပါသည်။

## ကိုးကား
အာလိင်္ဂဟတ္ထ

thumb
တပါးနှင့်တပါး လက်များဖြင့် ဖက်ရမ်းထားသော ပုံမျိုးဖြစ်သည်။ တဦး၏လက်သည် အခြား တဦး၏ကျောဘက်မှဆိုင်း၍ ပခုံးစွန်းကို လှမ်းပြီး ကိုင်ထားသောဟန်ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် အမျိုးသမီး၏ လက်သည် အမျိုးသား၏နံပါးကို နောက်ကျောဘက်မှ လှမ်း၍ ဆိုင်းရစ်ဖက်တွယ်ထားသော ဟန်ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်။ အာလိင်္ဂဟတ္ထများဟု ခေါ်သည်။ 

သိင်္ဂါရရသပေါ်အောင် ထုလုပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ အိမ်ထောင်တခု မိသားစုအတွင်း တဦးနှင့် တဦး ချစ်ခင်တွယ်တာမှု ကြင်နာစုံမက်မှု အပြည့်အဝရှိကြစေရန် တိုက်တွန်း နှိုးဆော်ထားသော သဘောအနက်ကို ဆောင်လေသည်။ အထူးသဖြင့် ဇနီးခင်ပွန်းတို့သည် မေတ္တာဓာတ် အပြည့်အဝဖြင့် သိင်္ဂါရ ရသ အတွင်းသရုပ်ပါအောင် နေထိုင်ကြရန် ဆုံးမဩဝါဒပေးထားသောသဘောကို ဆောင်လေသည်။ 

ပုတ္တဒါရဿ သင်္ဂဟော မင်္ဂလာကို သရုပ်ပြခြင်းလည်း ဖြစ်ပါသည်။ 

မေတ္တာပါရမီဖြည့်ဆည်းရန် တိုက်တွန်းညွှန်ပြခြင်းလည်း ဖြစ်ပေသည်။ 

ပြယုဂ်ပုံစံအားဖြင့် ပုဂံမြို့ဘုရားများအတွင်း ဆေးရေးပန်းချီတို့တွင် နတ်သား နတ်သမီးစုံတွဲများ မင်းသား မင်းသမီးစုံတွဲများကို တခါတရံ အာလိင်္ဂဟတ္ထဟန်ဖြင့် တွေ့ရှိရပါသည်။ 

ဟိန္ဒူဗြာဟ္မဏဘာသာတွင် သီဝနှင့် ပါရဝတီစုံတွဲပုံများကို ဤဟတ္ထပုံဖြင့် တွေ့ရတတ်ပေသည်။ 

အာလိင်္ဂဟတ္ထပုံပါသော ရုပ်လုံးရုပ်ထွင်း ရုပ်ကြွများကို အနုပီယလက်ဖွဲ့များကို စီရင်ရာ၌၎င်း ဇနီးခင်ပွန်းကွဲကွာနေကြရာမှ ပြန်လည်ပေါင်းသင်းနိုင်ကြစေရန် မေတ္တာဓာတ်မပျက် ပြန်လည် ဆက်သွယ်ကြစေရန် ထုလုပ်ကိုးကွယ်လေ့ ရှိကြသည်။ ဤပုံပါသော ရုပ်ပွား ရုပ်တုများကို ကိုးကွယ်သူသည် ချစ်ခင်သူပေါများခြင်း, မေတ္တာနှောင်ကြိုး သံယောဇဉ်ခိုင်ခံ့ခြင်း ဇနီးခင်ပွန်း ဥမကွဲ သိုက်မပျက် မေတ္တာယှက်တင် ချစ်ခင်စုံမက်ကြခြင်း အကျိုးတရားများကို ရရှိနိုင်သည်ဟု ဝဇီရာယာန တန္တရာများ၌ ဟောကြားထားပေသည်။ 

## ကိုးကား
ကူကီး-ချင်းနွယ်–နာဂနွယ် ဘာသာစကားများ

**ကူကီး-ချင်းနွယ်–နာဂနွယ် ဘာသာစကားများ**သည် *Ethnologue* မှအသုံးပြုသော James Matisoff ၏ အမျိုးအစားခွဲခြားမှုတွင် တရုတ်-တိဗက်မိသားစု၏ ပထဝီဝင်ဘာသာစကားများ အစုအဝေးတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်းကို monophyletic မဟုတ်သော "Tibeto-Burman" အောက်တွင် အုပ်စုဖွဲ့ထားသည်။  ၎င်းတို့၏ မျိုးရိုးစဉ်ဆက် ဆက်နွယ်မှုသည် အချင်းချင်းရော တရုတ်-တိဗက်ပြည်၏ ကျန်ရှိသော ဆက်ဆံရေးကို မဖြေရှင်းနိုင်သော်လည်း Matisoff သည် ၎င်းတို့အား အဆင်ပြေစေရန် စောင့်ဆိုင်းနေသော နောက်ထပ် သုတေသနတစ်ခုအဖြစ် ပေါင်းစပ်ထားသည်။

*
ကစ္စဝလမ္ဗိတဟတ္ထ

thumb
ကဋိသဏ္ဌိတဟတ္ထဟူ၍၎င်း, သာမန်အားဖြင့် ကဋိဟတ္ထဟူ၍၎င်း ခေါ်သည်။ 

လက်မောင်းလက်ရုံးကို ကိုယ်၏ ဘေးတဖက်စီတွင် တွဲလျားချကာ လက်ကို ခါးပေါ်တွင် တင်ထားသော ဟန်မျိုးဖြစ်သည်။ သက်သက်သာသာဖြင့် လက်ကို ချထားသည့် ပုံသဏ္ဌာန်မျိုး ပေါ် နေသည့်ဟန် ဖြစ်သည်။ လက်တတောင်ဆစ်နားတွင် အနည်းငယ်ကွေး၍ ခါးအထက်ပိုင်းလောက် ခပ်ကျကျတွင် တင်ထားလေ့ ရှိသည်။ များသောအားဖြင့် လက်ျာဘက်လက်ကို တင်ထားလေ့ ရှိသည်။ 

အချို့ ရပ်တော်မူ ရုပ်ပွားတော် ဆင်းတုတော်များတွင် လက်ဝဲလက်ကို ဤဟတ္ထဟန်မျိုးကို တွေ့ရတတ်သည်။ 

အသောက, ဝိရဇ, ခေမ မင်္ဂလာ၊ သန္တုဋ္ဌိ မင်္ဂလာများကို သရုပ်ဖော်ထားခြင်း ဖြစ်ပေသည်။ သန္တရသကို ပေါ်လွင်ထင်ရှားစေသည့် လက်ဟန်ဖြစ်သည်။

ဥပေက္ခာပါရမီကို ညွှန်ပြသော သဘောရှိလေသည်။ 

ပုံစံအားဖြင့် ကူရှန်ခေတ်ဦးပိုင်း မထူရာပြည်ရှိ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များကို ဤမုဒြာဟတ္ထပုံဖြင့် အများအပြား တွေ့ရသည်။ 

ကစ္စဝလမ္ဗိတပုံ ရုပ်ပွားဆင်းတုတော်များကို ကိုးကွယ်သူသည် သက်သာအေးငြိမ်းသော ဘဝကို ရခြင်း, အမောအပန်းပြေခြင်း, စိတ်လက်အီသာ ကျန်းမာခြင်း, စိုးရိမ်ကြောင့်ကြကင်းခြင်း မင်္ဂလာကျက်သရေတိုးပွားခြင်းစသော ကောင်းကျိုးချမ်းသာများကို ရရှိနိုင်သည်ဟု ဝဇီရာယာန ကျမ်းဂန်များ၌ မိန့်ဆိုထားလေသည်။ 

## ကိုးကား
ကဋကဟတ္ထ

thumb
သီဟကဏ္ဏမုဒြာ ပုံမျိုးနှင့် ဆင်တူသည်။ 

လက်ချောင်းကလေးများ၏ ထိပ်ဖျားနှင့် လက်မကိုထိကာ စက်ကွင်းကဲ့သို့ ဝိုင်း၍ပြထားသော လက်ဟန်ဖြစ်သည်။ တစုံတခုကို ဆုပ်ကိုင်ထားဘိသကဲ့သို့ ရှိသည်။ ဖူးမြင်လာသူအား ပန်းစသော လှူဘွယ်ဝတ္ထု တစုံတရာယူဆောင်လာ၍ ကဋကဟတ္ထထဲသို့ ထိုးစိုက် လှူဒါန်းရန် တိုက်တွန်းနေသည့်ဟန် ဖြစ်ပေသည်။ 

ဒါနမင်္ဂလာ, ပူဇာ စ ပူဇနေယျာနံ မင်္ဂလာများကို သရုပ်ဆောင် ပြထားခြင်း ဖြစ်ပေသည်။ သန္တရသကို ပေါ်လွင်ထင်ရှားစေသည်။ 

ဒါနပါရမီစခန်းသို့ ညွှန်ပြထားသော သဘောရှိပေသည်။ 

ပုံစံအားဖြင့် အချို့ နတ်သမီးရုပ်တုများတွင် လက်မနှင့် လက်ချောင်းကွင်းထဲတွင် ပန်းစည်း ပန်းခက်များကို ထိုးစိုက်ထားလေ့ရှိသည်။ 

ဘာရ်တွတ်မြို့ရှိ သီရိမာဒေဝတာနတ်သမီးရုပ်၏ လက်တွင် ကြာပန်းခိုင်ကို ကိုင်ဆုပ်ထားဟန်ဖြင့် တွေ့ရပေသည်။

ရန်ကုန်မြို့ ရွှေတိဂုံစေတီတော်ရင်ပြင်တွင် ဤကဋကဟတ္ထဖြင့် နတ်သား, နတ်သမီး, သိကြား, ဗြဟ္မာရုပ်တုများကို တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ 

ကဋကဟတ္ထပုံသည် နိဗ္ဗာန်ဆော်သဘောကို ပေါ်လွင်ထင်ရှားစေသည်။ ဒါနပြုရန် ပူဇော် သက္ကာရပြုရန်, အရိုအသေ အလေးအမြတ်ပြုကြရန် တိုက်တွန်းသောသဘော ဖြစ်ပေသည်။ ကျက်သရေ မင်္ဂလာ တိုးပွားခြင်း စီးပွားရေး တိုးတက်အောင်မြင်ခြင်း လာဘ်ရွှင်ခြင်း, လက်ဆောင်ပဏ္ဏာ ရရှိ ခြင်းစသော အကျိုးထူးများကို ပေးနိုင်သည်ဟု ဝဇီရာယာနဂိုဏ်းဝင်များက မိန့်ကြားကြပါသည်။ 

## ကိုးကား
ကဋိဟတ္ထ

thumb
ခါးထောက်နေသည့်ပုံဖြစ်သည်။ 

လက်တဖက်ကို ဘေးတွင် ဆန့်ချထားပြီး အခြားလက်တဖက်ကိုမူ တံတောင်ဆစ်မှကွေး၍ ခါးကို ထောက်ထားသော ပုံဟန်မျိုး ဖြစ်သည်။ 

ကဋိသဏ္ဌိတဟတ္ထဟူ၍၎င်း, ကစ္စဝလမ္ဗိတဟတ္ထဟူ၍၎င်း ခေါ်ကြသေးသည်။

အနက်သဘောအားဖြင့် အနားယူအပန်းဖြေနေဟန် သက်သက်သာသာ ရပ်နေသည့်ပုံ ဖြစ်ပေသည်။

လက်နှစ်ဖက်စလုံးကို ခါးထောက်ထားသော ပုံမျိုးလည်းရှိတတ်သည်။ ထိုပုံဟန်၏ အတွင်းသရုပ်မှာ အနက်အဓိပ္ပါယ်အားဖြင့် ပမာမခန့်သောပုံ မကြောက်မရွံ့သောဟန် အနားယူ လျစ်လျူရှုသော သဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်ဟု အချို့ပညာရှိများက မိန့်မှာခဲ့ဘူးသည်။ 

သန္တုဋ္ဌိမင်္ဂလာကို အနှစ်သာရအားဖြင့် ဖော်ဆောင်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ 

ဝီရရသနှင့် သန္တရသတို့ကို ပေါ်လွင်ထင်ရှားစေသည်။ 

ဥပက္ခာပါရမီဖြည့်ဆည်းရန် ရည်ညွှန်းခြင်းသဘော ရှိပေသည်။ 

ပုံစံအားဖြင့် ပုဂံဘုရားများအတွင်း ဆေးရေးပန်းချီများ၌၎င်း ရန်ကုန် ရွှေတိဂုံစေတီတော်ရင်ပြင်ရှိ ရုပ်လုံး ရုပ်ပွားများ၌၎င်း, မြတ်စွာဘုရားပုံတော်မှလွဲ၍ အခြားပုဂ္ဂိုလ်များကို ဤဟန်မျိုးဖြင့် တွေ့ရှိရတတ်သည်။ ဘုရားဗျာဒိတ်တော် ညွှန်းပုံတော်များ၌ တခါတရံ ကဋိဟတ္ထပုံဟန်ဖြင့် တွေ့ရတတ်သည်။ 

ကဋိဟတ္ထပုံပါသော ရုပ်ပွားဆင်းတုများကို ကိုးကွယ်သူသည် ရဲရင့်ခြင်း ရန်သူကို ပမာမထားခြင်း, သတ္တိဗျတ္တိနှင့်ပြည့်စုံခြင်း, မာန်ဟုန်တက်ခြင်း, အမောအပန်းပြေခြင်း, လောကဓံကို ကြံ့ကြံ့ ခံနိုင်ရည်ရှိခြင်း စသော အကျိုးတရားများကို ရရှိနိုင်သည်ဟု တန္တရာယာနကျမ်းများ၌ ဖော်ပြထားပေသည်။ 

## ကိုးကား
ကုသတိဏဟတ္ထ

**ကုသတိဏဟတ္ထ (ကုသမုဒြာ)**
သမန်းမြက်ဆုပ်ကိုကိုင်ဆုပ်ထားဟန်, ကြဲဖြန့်နေဟန်ဖြင့် မြတ်စွာဘုရား၏ ရုပ်ပွားဆင်းတုတော်များကို တွေ့ရှိရတတ်ပါသည်။ ကုသတိဏဟတ္ထ, သို့မဟုတ် ကုသမုဒြာဟု ခေါ်ပါသည်။ အချို့ပညာရှင် များက **ကုသတိဏ ကိရဏမုဒြာ** ဟူ၍ ပြည်စုံစွာ ခေါ်သင့်ကြောင်း မိန့်ဆိုကြသည်။ 

တိဏဟတ္ထ သို့မဟုတ် တိဏကိရဏမုဒြာတွင် ရှူပါ။ အတူတူပင် ဖြစ်ပါသည်။

ပုံစံအားဖြင့် ပုဂံမြို့ အာနန္ဒာဘုရားတွင်းရှိ –မုခ်လိုဏ်အမှတ်-၆၉-၇၀-၇၁-၇၂-၇၃-များတွင် ကိန်းဝပ်တော်မူလျက်ရှိကြသော သောတ္ထိယ မြက်ရှစ်ဆုပ်ကို အလှူခံတော်မူပုံ ရုပ်ပွားတော်များကို ကုသတိဏကိရဏ မုဒြာဟန်ဖြင့် တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ 

ပုဂံ နဂါးရုံဘုရားတွင်လည်း အလားတူ ကုသတိဏဟတ္ထပုံကို တွေ့ရပါသည်။ 

အဓိဋ္ဌာနပါရမီ, သစ္စာပါရမီ စခန်းများကို ရည်ညွှန်းသည်။ ဒါနဉ္စ မင်္ဂလာ, ပူဇာစ မင်္ဂလာများကို ရည်ဆောင်ထားပါသည်။ သန္တရသ, ဝီရရသ, အဗ္ဘုတရသများကို ပေါ်လွင်ထင်ရှားစေပါသည်။ 

ကုသမုဒြာပါသော ပုံတော်များကို စီရင်ကိုးကွယ်သူသည် သစ္စာဆိုရာ၌ အောင်မြင် ပေါက်မြောက်ခြင်း, သိဒ္ဓိတင်ရာ၌ ပြီးပြည့်စုံခြင်း မေတ္တာဓာတ် ပျံ့နှံ့ စိမ့်ဝင်ခြင်း တန်ခိုးဣဒ္ဓိပါဒ်နှင့် ပြည့်စုံခြင်း, လာဘ်သပ္ပကာ ရွှင်လန်းခြင်း, ရာထူးစည်းစိမ် တိုးတက်ခြင်းစသော ကောင်းကျိုးချမ်းသာများကို ရနိုင်သည်ဟူ၍ ဗုဒ္ဓတန္တရာကျမ်းဂန်များ၌ မိန့်ဆိုထားပါသည်။

## ကိုးကား
ကေသမဿုပဟာနမုဒြာ

thumb
**ကေသမဿုပဟာနမုဒြာ (ကေသဟတ္ထ)**
ဘုရားလောင်း သိဒ္ဓတ္ထကုမာရမင်းသား ဆံတော်ပယ်ခန်းပုံတွင် ဆံမုတ်ဆိတ်ကို ရိတ်ပယ်၍ ရဟန်းပြုတော့မည် ဟန်ပြင်နေပုံ ဖြစ်ပါသည်။ လက်ဝဲလက်က ဆံထုံးကို ကိုင်ဆုပ်ထား၍ လက်ျာလက်ဖြင့် သန်လျက်ထားကို စွဲကိုင်ကာ ဆံဖြတ်ပယ်တော့မည့်ဟန်ဖြင့် နေပုံဖြစ်ပါသည်။ 

တခါတရံ လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် ဆံပင်ဆံထုံးကို ဆုပ်ကိုင်ထားဟန်ကိုလည်း တွေ့ရတတ်သည်။ ကေသဟတ္ထပုံ ဖြစ်ပါသည်။ 

တခါတရံ အမျိုးသမီး ကျွန်တယောက်ယောက်၏ ဆံပင်ကို ဆွဲဖမ်းဆုပ်ကိုင်ထားဟန်, နှိပ်စက်ဟန်များကို တွေ့ရတတ်ပါသည်။ ကေသဟတ္ထပုံများ ဖြစ်ပါသည်။ 

ဆံတော်ပယ်ခန်းတွင် နိက္ခမပါရမီ, ဥပေက္ခာပါရမီ, အဓိဋ္ဌာနပါရမီ, သစ္စာပါရမီတို့ကို ရည်ဆောင်ပါသည်။

သန္တရသ, ဝီရရသတို့ကို ပေါ်လွင်စေပါသည်။ 

တပေါစမင်္ဂလာ, ဓမ္မစရိယမင်္ဂလာ, ဗြဟ္မစရိယမင်္ဂလာ, ဝိနယသုသိက္ခိတမင်္ဂလာ, သမဏာနဉ္စ ဒဿနမင်္ဂလာများတို့ကို ရည်ဆောင်ပါသည်။

အခြား နှိပ်စက်ခန်းများတွင်မူ-ရုဒ္ဓရသ, ဘယာနကရသများကို ပေါ်လွင်စေပါသည်။ တခါတရံ ကရုဏာရသကို ရည်ညွှန်းပါသည်။

ခန္တီစမင်္ဂလာ, အနဝဇ္ဇကမ္မမင်္ဂလာ, အနာကုလာစ မင်္ဂလာများကို ရည်ဆောင်ပါသည်။ 

ခန္တီစပါရမီ, မေတ္တာပါရမီစခန်းသို့ ရည်ညွှန်းထားပါသည်။ 

ပုံစံအားဖြင့် ပုဂံအာန္ဒာဘုရားတွင်းရှိ ဗုဒ္ဓဝင်ပုံတော်များတွင် တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ 

ပုဂံပုထိုးသားများ ဘုရားတွင်း၌လည်း ဆံတော်ပယ်ခန်းပုံတော်များကို တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ 

လောကီအစီအရင်များတွင် ဗေဒင်နက္ခတ်ပညာအရ ဂြိုဟ်စီးဇာတာ ကြမ္မာမကောင်း စန်းပြတ် လွန်းပြတ် တြင်းပြတ် နဝင်းပြတ် အတိဒုက္ခ ကျရောက်နေသူများသည် ယတြာချေသာအခါ ဤကေသမဿုပဟာနမုဒြာပုံပါသော ရုပ်ပွားရုပ်ထွင်းများကို ပူဇော်သက္ကာရပြုရကြောင်း စီရင်မန်းမှုတ် ရကြောင်းများကို တန္တရာယာန, မန္တရာယာန ကျမ်းဂန်များ၌ အမြွက်မျှ ဖော်ပြပါရှိလေသည်။ 
 

## ကိုးကား
ဂဒါဟတ္ထ

thumb
လက်ရိုက် သံတင်းပုတ်ကို ကိုင်ထားသည့်ဟန် ဖြစ်သည်။ 
ရုပ်လုံးရုပ်ကြွ၏ လက်ထဲတွင် တင်းပုတ်, သို့မဟုတ်, လှံ, သိုင်း, ကြိုင်း တခုခုကို ကိုင် ဆောင်ထားပါက ဂဒါဟတ္ထပုံဟု ခေါ်သည်။ 

အမြဲတစေ သတိရှိနေစေသည့်ဟန်, ဝီရိယရှိဟန်ကို ပြထားခြင်း ဖြစ်သည်။ 

ဓမ္မေသု အပ္ပမာဒမင်္ဂလာ, သိပ္ပဉ္စမင်္ဂလာတို့နှင့် ပြည့်စုံစေရန် သရုပ်ဆောင်ထားခြင်း ဖြစ်ပေသည်။

ဝီရရသ, ရုဒ္ဓရသ ပေါ်လွင်အောင် ဖော်ပြထားခြင်း ဖြစ်သည်။ 

ဝီရိယပါရမီစခန်းသို့ ညွှန်ပြထားခြင်း ဖြစ်သည်။ 

ပုံစံအားဖြင့် မင်းစစ်သည်တော် ဘီလူး, နတ်သား စသော ရုပ်တု ရုပ်လုံး ရုပ်ကြွများတွင် ဤ ဂဒါဟတ္ထဟန်ပန်မျိုးကို တွေ့ရပေသည်။ 

ဂဒါဟတ္ထစသော လက်နက်များ ကိုင်ဆောင်ပါရှိသည့် ရုပ်တုများကို ကိုးကွယ်သူသည် အစိမ်း သားရဲ သင်းကွဲ ပြိတ္တာ နတ်မိစ္ဆာတို့၏ရန်မှ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခြင်း, အောက်လမ်းပယောဂ အတိုက် အမြှုပ် အနှုတ်အဖွဲ့ အစွဲအလန်း အကြမ်းအနု အစီအရင်များကို ဒဏ်ပြန်စေနိုင်ကြောင်း, ကာကွယ်မှု ပေးနိုင်ကြောင်း ရဲရင့်စေတတ်ကြောင်း သတိလက်မလွတ် ထထကြွကြွ ရှိခြင်း, ဖျတ်လတ် သန်မာခြင်း စသော အကျိုးကျေးဇူးများ ရရှိကြောင်းနှင့် တအိမ်သားလုံးအတွက် လုံခြုံရေးကို ရရှိကြောင်းများဖြင့် ဝဇီရာယာန မန္တရာယာနကျမ်းများ၌ ဖော်ပြထားပါသည်။ 

## ကိုးကား
ဂဇဟတ္ထ

thumb
ဆင်နှာမောင်းသဏ္ဌာန် လက်ဟန်ဖြစ်သည်။ 

ဒဏ္ဍဟတ္ထပုံနှင့် ဆင်တူဖြစ်သည်။ 

လက်မောင်းကို ရှေ့သို့ ဆန့်တန်း၍ဖြစ်စေ, တခါတရံ ကိုယ်၏ ရှေ့ကို ကန့်လန့်ဖြတ်၍ ဖြစ်စေ ထားလေ့ရှိသည်။ ဆင်၏ နှာမောင်းသဏ္ဌာန်ပုံရှိသော လက်ဟန်နေထားဖြစ်ရကား ဂဇဟတ္ထ ခေါ်သည်။ 

ဓမ္မေသု အပ္ပမာဒ မင်္ဂလာရစေခြင်းငှါ တိုက်တွန်းနေဟန်မျိုးဖြစ်သည်။

အဗ္ဘုတရသနှင့် ဟဿရသတို့ကို ပေါ်လွင်စေသည်။ 

အဓိဋ္ဌာနပါရမီ ဝီရိယပါရမီစခန်းများသို့ ညွှန်ပြပေသည်။ 

ပြယုဂ်ပုံစံအားဖြင့် သီရိမာဒေဝတာ နတ်သမီးရုပ်တွင် ဤလက်ဟန်မျိုးကို တွေ့ရတတ်သည်။ 

ကခုန်မြူးတူးနေကြသော နတ်သိကြား ဗြဟ္မာရုပ်များတွင် ဤဟတ္ထပုံကို တွေ့ရသည်။ 

ဗျာဒိတ်တော် ညွှန်းနေသော ဘုရားရုပ်ပွားတော်များတွင် ဤ ဂဇဟတ္ထပုံဟန်ဖြင့် တွေ့ရှိနိုင်ပေသည်။ 

မန္တလေးမြို့ မန္တလေးတောင်တော်ပေါ်ရှိ ဗျာဒိတ်တော်ညွှန်း ရပ်တော်မူဘုရားကို၎င်း, ရန်ကုန်မြို့ ဆူးလေစေတီတော်ရှိ ဆူးလေနတ်ကြီးကို၎င်း ဂဇဟတ္ထပုံဟန်ဖြင့် တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ 

ဂဇဟတ္ထပါသော ဗျာဒိတ်တော်ညွှန်းပုံ ရုပ်ပွားဆင်းတုတော်များကို ရှေးမင်းကောင်း မင်းမြတ်တို့သည် မိမိ၏ ဘုန်းတန်ခိုး အာနုဘော်ထက်မြက် တိုးပွားစေရန်၎င်း တိုင်းပြည်ကို တိုင်းတပါး ရန်သူတို့ မထိပါး မနှောင့်ယှက်နိုင်စေရန်၎င်း, တိုင်းသူပြည်သား စိတ်ချယုံကြည် အားကိုးစိတ် ပေါ်လာကြစေရန်၎င်း ရည်ရွယ်၍ စီရင်ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။ ဤရုပ်တုများကို ကိုးကွယ်သူသည် ရှေး ဘဝကံဟောင်းက ကောင်းသောအကျိုးပေးခြင်း မတရားစွပ်စွဲမှုမှ ကင်းလွတ်ခြင်း တည်ကြည် ခန့်ညားခြင်း, တိုင်းပြည် စည်ပင်ဝပြောခြင်း, လမ်းမှန်ကို တွေ့မြင်ရခြင်း, ဘုန်းတန်ခိုးကြီးမားခြင်း စသော အကျိုးများကို ရနိုင်သည်ဟု တန္တရာယာနကျမ်းများ၌ ဖွင့်ဆိုထားလေသည်။

## ကိုးကား
ကရဏမုဒြာ

thumb|alt=ကရဏမုဒြာ (Karaṇa Mudrā)|ကရဏမုဒြာ (Karaṇa Mudrā)
လက်တဖက်ဖက်ကို ပြင်ဘက်သို့ဖြန့်ထားပြီးလျှင် လက်သန်းနှင့် လက်ညှိုးနှစ်ချောင်းကိုသာ ထောင်ပြထား၍ ကျန်လက်သူကြွယ်နှင့် လက်ခလယ်နှစ်ချောင်းကို လက်မဖြင့် ဖိနှိပ်ပြထားသော လက်ပုံဖြစ်သည်။ စိတ်ညှို့သောသဘောတရား, မက်မောစွဲလန်းသော သဘောတရားများကို ဖော်ပြလိုသော ဟန်ပန် မျိုးဖြစ်သည်။ 

အာရတီ ဝိရတီ ပါပါမင်္ဂလာများ တပေါစမင်္ဂလာနှင့် ဗြဟ္မစရိယမင်္ဂလာများ၏ အနက်သဘောကို ဆောင်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။ 

သိင်္ဂါရရသ အမ္ဘုတရသနှင့် သန္တရသတို့ကို ဖော်ဆောင်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ 

ဝီရိယပါရမီ, သစ္စာပါရမီ, အဓိဋ္ဌာနပါရမီစခန်းများသို့ ညွှန်ပြထားခြင်းသဘောကို ဆောင်လေသည်။ 

ပြယုဂ်ပုံစံအားဖြင့် တိဗက် တရုပ်တို့၏ ဟုယဂရိဝခေါ် အက္ခောဘျဈာနိဗုဒ္ဓ၏ ရုပ်ပွားတော်ပုံတွင် ကရဏမုဒြာပုံဟန်ဖြင့် တွေ့ရသည်။ 

မြန်မာဆေးရေးပန်းချီများ၌ ရှားပါးစွာပင် တွေ့ရသည်။ ပုဂံမင်းနန်သူရှိ ဘုရားသုံးဆူအတွင်း ရေးပန်းချီပုံများ၌ တွေ့ရပါသည်။ ဝက်ကြီးအင်းကူပြောက်ကြီးတွင် နာဠာဂီရိဆင်ချွတ်ခန်းတွင်လည်း ကရဏမုဒြာပုံမျိုးကို တွေ့ရှိရပါသည်။ 

ဤ မုဒြာဖြင့် ရုပ်တုများကို ကိုးကွယ်လျှင် ဆန့်ကျင်ဘက်လိင်ကို စွဲလန်းတပ်မက်စေခြင်းသတ္တိ, ရန်သူ တဖက်သားကို နာမ်နှိမ်ထားနိုင်သောသတ္တိ, အနုပီယသိဒ္ဓိတင်သောအခါ အောင်မြင်ပြည့်စုံသော သတ္တိများကို ရရှိစေနိုင်သည်ဟု ဖွင့်ဆိုထားပေသည်။ 

## ကိုးကား
စပေဋဒါနမုဒြာ

thumb
ရိုက်ပုတ်ဟန်ဟု ခေါ်ပါသည်။ 

လက်တဖက်ကို ဖြန့်ကာ မြှောက်ချီပြီး လက်ဝါးဖြင့် ရိုက်ပုတ်တော့မည့်ဟန် ပြနေသည်ကို စပေဋဒါနမုဒြာဟု ခေါ်သည်။ 

ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သောသဘော, စိတ်ဆိုး မာန်ရှ ဖြစ်နေသည့် ဒေါသအရိပ်အရောင် ... လွှမ်းနေသည့်သဘောကို ဆောင်လေသည်။ ဖူးမြင်ရသူများအား ဆုံးမသွန်သင် ပြုပြင်လိုသောဆန္ဒ ရှိဟန် သဏ္ဌာန်ကို ဆောင်ပြထားသည်။ ခိုက်ရန်ငြင်းပွား အချင်းများနေကြသော မင်းများ, ရဟန်းများ, စစ်သည်တော်များ စသည့်ပုံများတွင် ဤ မုဒြာဖြင့် တွေ့ရတတ်သည်။ အနှစ်သာရအားဖြင့် မိဘဆရာများက သားသမီး တပည့်များအား မကောင်းမြစ်ထာ ကောင်းရာညွှန်ပြနေသော ဟန်ပန် မျိုး ဖြစ်ပေသည်။ 

သို့သော် အဘယမုဒြာနှင့် ကွဲပြား ထူးခြားချက် ရှိပေသည်။ 

ကရုဏာရသ, ဘယာနကရသ, ရုဒ္ဓရသတို့ကို ပေါ်လွင် ထင်ရှားစေသည်။

အာရတီ ဝိရတီ ပါပါ မင်္ဂလာ, ဝိနယသုသိက္ခိတမင်္ဂလာ, အတ္တသမ္မာပဏိဓိမင်္ဂလာ, ခန္တီမင်္ဂလာ, သောဝစဿတာမင်္ဂလာများနှင့် ပြည့်စုံစေရန် ရည်ညွှန်း ဆုံးမနေဟန်မျိုး ဖြစ်လေသည်။ 

သီလပါရမီ ခန္တီပါရမီ စခန်းသို့ ညွှန်ပြထားပေသည်။ 

ပုံစံအားဖြင့် အပရာဇိတာ၏ ရုပ်တုတွင် ဤ စပေဋဒါနမုဒြာကို တွေ့ရှိရသည်။ အာဠဝက ဘီလူးပုံများတွင်လည်း ဤ ဟန်ကို တွေ့ရှိရသည်။

စပေဋဒါနမုဒြာပါသော ရုပ်တုများကို မိဘဆရာ မင်းစိုးရာဇာများက သားသမီး တပည့် တပန်း လက်အောက် ငယ်သားများအား လိမ္မာရေးခြား ရှိစေရန်အတွက်၎င်း, အမြဲတစေ စည်းကမ်း သေဝပ်မှု တာဝန် ဝတ္တရားကျေပြွန်မှု ရှိစေရန်အတွက်၎င်း စီရင်ထုလုပ်ထားတတ် ကြသည်။ လိမ္မာ ရေးခြားရှိခြင်း, စည်းကမ်းသေဝပ်ခြင်း စသောအကျိုးတရားများကို ရရှိစေနိုင်သည်ဟု တန္တရာယာန ဂိုဏ်းဝင်များက ယုံကြည်ကြလေသည်။

## ကိုးကား
စိန္တမုဒြာ

thumb
စိန်မုဒြာဟုလည်း ခေါ်သည်။ ဉာဏမုဒြာ ဗျာချာနမုဒြာ သန္ဒဿနမုဒြာတို့နှင့် ဆင်တူယိုး မှားဖြစ်သည်။ စိန္တမုဒြာနှင့်ရုပ်ပွားတော်ကို စိန္တာမုနိကိုယ်တော်ဟု ခေါ်ကြသည်။ 

လက်မထိပ်ဖျားနှင့် လက်ညှိုးကို ထိထားပြီး အခြားလက်ချောင်းများကို ထောင်ထားကာ လက်ဝါးကို ပြင်ဘက်သို့ ပြထားသော ဟန်ဖြစ်သည်။ လက်ကိုရင်ဘတ်နှင့် ကပ်၍ ထားတတ်သည်။ တခါတရံ လက်ကိုရှေ့သို့ထုတ်ပြီး၊ လက်မလက်ညှိုးကွင်း၍ အောက်နှိမ့်ပြီး ပြထားတတ်သည်။ 

တရားသဘောကို ရှင်းလင်းဟောပြနေသည့် သဘောကို ဆောင်သည်။ 

အနှစ်သာရအားဖြင့် ဈာန်သမာဓိလုပ်ငန်း သမထလမ်းကို ညွှန်ပြလိုခြင်းဖြစ်သည်။ 

ဓမ္မဿဝနမင်္ဂလာ, ဓမ္မသာကစ္ဆာမင်္ဂလာ, ဓမ္မေသု အပ္ပမာဒမင်္ဂလာ, ဗာဟုသစ္စမင်္ဂလာ, ဝိနယ သုသိက္ခိတမင်္ဂလာများနှင့် ပြည့်စုံကြပါရန် သဏ္ဌာန်သရုပ်ဆောင် ပြထားခြင်း ဖြစ်သည်။ 

သန္တရသ, ဝီရရသများကို ပေါ်လွင်ထင်ရှားစေသည်။ 

ပညာပါရမီ သစ္စာပါရမီ အဓိဋ္ဌာနပါရမီ မေတ္တာပါရမီစသည်တို့ကို ညွှန်ပြထားသည့်ဟန်ဖြစ်ပေသည်။ 

ဒိသာပါမောက္ခဆရာကြီးက တပည့်များအား သင်ပြရှင်းလင်းနေသည့် ရုပ်ပုံများတွင် ဤ မုဒြာဖြင့် တွေ့ရတတ်သည်။ 

ရသေ့များ ရဟန်းများ ပုဏ္ဏားတို့၏ ရုပ်ပွား ရုပ်လုံး ရုပ်ကြွများတွင် တခါတရံ တရားရှင်းပြနေဟန်ဖြင့် ဤမုဒြာကို တွေ့ရတတ်ပေသည်။ 

ဤစိန္တမုဒြာပါသောရုပ်တုကို ကိုးကွယ်လျှင် အကြံအစည်ကောင်းများ ပေါ်ပေါက်လာတတ်ခြင်း သမထပေါက်မြောက်ခြင်း, သိဒ္ဓိပြီးစီးခြင်း, တရားထူးကို ရရှိခြင်း, ပညာထူးကို ရရှိခြင်း, လျှိုပညာ မှော် ပညာများကို တတ်မြောက်ခြင်း, ပညာဉာဏ်ထက်မြက်ခြင်း စသောအကျိုးထူးများကို ရနိုင်သည်ဟု တန္တရာယာန ကျမ်းများ၌ ဖွင့်ဆိုထားပေသည်။ 

## ကိုးကား
ခိတတောင်

**ခိတတောင်** (北岳, Kita-dake) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ယာမနရှိခရိုင်တွင် တည်ရှိသည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဒုတိယအမြင့်ဆုံးတောင်ဖြစ်သည်။ ဤတောင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကျော်ကြားဆုံးတောင် ၁၀၀ စာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ 

## ပထဝီသွင်ပြင်
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တောင်များ
စီဝရဟတ္ထ

thumb
thumb
ဘုရားရဟန္တာရုပ်ပွားဆင်းတုတော်၏ လက်တဖက်ဖက်တွင် ဖြစ်စေ, နှစ်ဖက်လုံးတွင် ဖြစ်စေ သင်္ကန်း ကိုးမျိုးအနက် တမျိုးမျိုးကို ဆုပ်ကိုင်ထားဟန် တွေ့ရှိရတတ်သည်။ စီဝရဟတ္ထပုံတော်ဟု ခေါ်သည်။ 

သင်းပိုင်, ကိုယ်ဝတ်, ဒုကုဋ်သင်္ကန်းကြီး, အိပ်ရာဝတ်, မျက်နှာသုတ်ပုဝါ, ပရိက္ခာရ ခါးပန်းကြိုး, နိသီဒိုင်အခင်း, မိုးရေခံသင်္ကန်း, အမာလွှမ်းသင်္ကန်းတည်းဟူသော သင်္ကန်းကိုးမျိုးအနက် တမျိုးမျိုးကို ကိုင်ဆုပ်ထားဟန်ဖြင့် တွေ့ရှိရပါက စီဝရဟတ္ထပုံတော်ဟု ခေါ်ပါသည်။ သင်္ကန်းအဓိဋ္ဌာန်တင်နေဟန် ဝိကပ္ပနာပြုနေဟန်ဖြင့် တွေ့ရတတ်ပါသည်။ 

မဟာကရုဏာမုဒြာပုံနှင့် ဆင်တူယိုးမှား ဖြစ်ပါသည်။ ပုံစံအားဖြင့် ပုဂံ နဂါးရုံစေတီတော်မှ ရပ်တော်မူနှစ်ဆူ၏ လက်ဝဲလက်သည် သင်္ကန်းကို ဆုပ်ကိုင်၍ လက်ဝဲပခုံးတွင် ကပ်တင်ထားဟန်ဖြင့် တွေ့ ရပါသည်။ ဒီပင်္ကရာဘုရား၏ ပုံတော်တွင်လည်း အလားတူ တွေ့ရှိရပါသည်။

ရွှေစည်းခုံ (ညောင်ဦး) စေတီတော် အာရာမ်အတွင်း လျောင်းတော်မူ ရုပ်ပွားတော်၏ လက်တော်ထဲတွင် ပုဝါသင်္ကန်းစကို ဆုပ်ကိုင်ထားဟန်ဖြင့် တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ 

အခြားစင်္ကြံ ကြွသွားနေဟန် ရပ်တော်မူပုံတော်များ၌လည်း စီဝရဟတ္ထဖြင့် တွေ့ရပါသည်။ 

သန္တရသကို ပေါ်လွင်စေပါသည်။ 

သန္တုဋ္ဌီမင်္ဂလာ, ဒါနဉ္စမင်္ဂလာ, ဝိနယောစ သုသိက္ခိတော မင်္ဂလာများကို သဏ္ဌာန်ဖော်ဆောင် ထားသည်ဟု ဆိုပါသည်။ 

သီလပါရမီ, ခန္တီပါရမီ, အဓိဋ္ဌာန်ပါရမီ စခန်းတို့ကို ဖော်ညွှန်းပြထားပါသည်။ 

စီဝရဟတ္ထ(မုဒြာဟန်) ပါသောရုပ်ပွားဆင်းတုတော်များကို ထုလုပ်စီရင်ကိုးကွယ်သူသည် အဝတ် ပုဆိုးအဆင်တန်းဆာအမျိုးမျိုး ပေါများစွာ ရှိခြင်းအကျိုးကို ခံစားရကြောင်း မိမိ၏ အဝတ်ပစ္စည်းများ ကြွက်ကိုက်ခြစား မီးလောင်ဖျက်စီးခြင်း သူခိုးခိုးယူ လုယက်ခံရခြင်းစသော နိမိတ်ဆိုး ကြမ္မာဆိုးများမှ လွတ်ကင်းချမ်းသာကြောင်း အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်နှင့် ဝိနယပိဋကများတွင် ဟောကြားထားသည့် အတိုင်း သင်္ကန်းလှူဒါန်းရခြင်း ကထိန်လျာသင်္ကန်း ပုဆိုးလှူဒါန်းရခြင်း၏ အကျိုးထူးတရားများကို ခံစားရကြောင်း စသည်ဖြင့် ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။ ဥမ္မာဒန္တီဇာတကတွင် ဝတ်ပန်းပုဆိုးလှူသည့်အကျိုးကြောင့် ဆုတောင်းသမျှ ပြည့်ဝကြောင်း ဖော်ပြပါရှိ ပါသည်။ 

 

## ကိုးကား
ဉာဏမုဒြာ

thumb
လက်နှစ်ဖက်စလုံးကို နှလုံးသားတည်ရာ ရင်ပတ်ဆီသို့ မြှောက်ချီကာ လက်ဝါးများကို ရှင်ပတ်ဘက်သို့ လှည့်ထားပြီးလျှင် လက်မနှင့် လက်ခလယ်တို့ကို ထိ၍ထားသော လက်ဟန် အနေ အထား ဖြစ်ပေသည်။ 

အသိဉာဏ်ပညာ ဗောဓိဉာဏ်, သဗ္ဗညုတဉာဏ်, သစ္စဉာဏ်, ကိစ္စဉာဏ်, ကတဉာဏ်တည်းဟူသော သဘောတရားများကို ညွှန်ကြားဟောပြလိုသော အနက်ကို ဆောင်ပေသည်။

အချို့ပညာရှိများ၏ အလိုအရ ဤမုဒြာသည် ဓမ္မစက္ကပဝတ္တနမုဒြာ တမျိုးပင် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ 

ဗာဟုသစ္စမင်္ဂလာ, သိပ္ပမင်္ဂလာ, အတ္တသမာပဏီဓိမင်္ဂလာများကို သဏ္ဌာန်ပုံဟုန် ဆောင်ထားခြင်း ဖြစ်ပေသည်။

အဗ္ဘုတရသနှင့် သန္တရသမျာကို ပေါ်လွင်ထင်ရှားစေသည်။ 

ပညာပါရမီကို အဓိကအားဖြင့် ရည်ညွှန်းထားပေသည်။ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်နှင့် ဗောဇ္ဈင်တရားများကို ပဓာနအားဖြင့် ရည်ညွှန်းထားလေသည်။ 

ဉာဏမုဒြာ ပါသော ရုပ်ပွားဆင်းတုကို ကိုးကွယ်ပါက အသိဉာဏ်ပညာ ပွင့်လင်းတိုးပွားခြင်း တရားအဆင့်တက်ခြင်း, ပညာရှိဖြစ်ခြင်း အကျိုးများကို ရရှိနိုင်သည်ဟု တန္တရာယာနကျမ်းများ၌ ဖော်ပြထားပေသည်။ 

## ကိုးကား
ဈာနမုဒြာ

thumb
တရားအားထုတ်ဟန် သို့မဟုတ် ဈာန်ဝင်စားဟန်ဖြစ်သည်။ 

သမာဓိမုဒြာ, သမာဟိတမုဒြာတို့နှင့် ဆင်တူဖြစ်သည်။ ယောဂမုဒြာဟုလည်း ခေါ်သည်။ လက်နှစ်ဖက်ကို

ပေါင်ခွင်ပေါ်တွင် လက်ဝါးနှစ်ဖက်စလုံး လှန်၍ လက်ျာလက်ဝါးသည် လက်ဝဲ လက်ဝါးပေါ်တွင်ထပ်ပြီးလျှင် မတောင့် မတင်းစေပဲ အကြောများကို လျှော့ထားကာ သက်သက်သာသာ တင်ထားသောပုံဟန်ဖြစ်သည်။ ဈာန်ဝင်စားနေပုံ သမာဓိရနေပုံမျိုး ပေါ်လာအောင် စီရင် ထားသည်။ ဤပုံများတွင် တခါတရံ လက်မနှစ်ခုထိပ်ချင်း တေ့ဆိုင်ထားခြင်း, ကျန်လက်ချောင်းများ ဖြန့်တင်ထားခြင်းများကို တွေ့ရတတ်သည်။ 

တိဗက်မြန်မာ ယဉ်ကျေးမှု အယူအဆများအရ ဈာနမုဒြာကို အမိတာဘာ ဈာနိဗုဒ္ဓ၏ ရုပ်ပွားတော်ထုလုပ်ကြရာ၌ အသုံးပြုကြသည်။ ဈာန်ဝင်စားနေသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ စိတ်သည် အလွန်ကြည်လင် သန့်ရှင်းရကား အဆုံးအပိုင်းအခြားမရှိ တောက်ပြောင် ထွန်းလင်းသော ဉာဏ်အလင်းရောင် ရှိတော်မူသည့် အမိတာဘာဘုရားကို ညွှန်ပြလိုသော သဘောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ 

ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား, မဉ္ဇူဿရိဘုရားနှင့် မာန်လ ဘုရားများကို ဤမုဒြာဖြင့် မကြာခဏတွေ့ ရှိနိုင်ပေသည်။ 

အချို့ဈာနမုဒြာ ပုံများတွင်မူ လက်တဖက်စီကို တင်ပလ္လင် ထိုင်ထားသော ဒူးတဖက်စီတွင် အလိုက်သင့် တင်ထားတတ်ပေသည်။ သီဝဗသုပတိ ရုပ်ပုံနှင့် ဣန္ဒူမြစ်ဝှမ်းမှ ရုပ်ပွားတော်များ၏ ဈာနမုဒြာ, ယောဂမုဒြာများကို ဤဟန်ဖြင့် တွေ့ရှိနိုင်ပေသည်။

တပေါစမင်္ဂလာ, ဗြဟ္မစရိယမင်္ဂလာ၊ အရိယသစ္စာနဒဿနမင်္ဂလာများကို ရည်ဆောင်ပုံဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။ 

သန္တရသနှင့် ဝိမုတ္တိရသတို့ကို ပေါ်လွင်စေရန် ရည်ညွှန်းပေသည်။ 

ဗောဓိပက္ခိယတရားများအနက် ဈာန်တရားများကို ပဓာနအားဖြင့် ရည်ညွှန်းထားသည်ဟု အဆိုရှိသည်။ သမထလုပ်ငန်း အကျင့်စခန်းကို ညွှန်ပြလျက်ရှိပေသည်။ 

ပုံစံအားဖြင့် ဂျပန်ပြည်ရှိ ဒိုင်ဗုစုခေါ် ရုပ်ပွားတော်ကြီးသည် ဈာနမုဒြာဖြင့်ရှိပေသည်။

ရန်ကုန်မြို့ ကမ္ဘာအေး ကမ္ဘာ့ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ် ပြတိုက်တွင် ဈာနမုဒြာဖြင့် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များကို ခင်းကျင်းပြသထားပါသည်။

ပုဂံ ရွှေဆံတော်စေတီခေါ်  မဟာပိန္နဲဘုရားအတွင်း အလယ်ဗဟိုတွင် ဈာနမုဒြာဖြင့် ဆင်းတုတော်တဆူရှိပါသည်။ နဂါးရုံဘုရားတွင်းမှ နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ ရုပ်ပွားတော်များကိုလည်း ဈာနမုဒြာဖြင့်တွေ့ ရပါသည်။ 

ရန်ကုန်မြို့ ဗိုလ်တထောင်ဘုရားခေါ် ကျိုက်ဒေးအပ်စေတီအတွင်းမှ တူးဖော်ရရှိထားသော ရဟန္တာပုံတော်များကို၎င်း, ပုဂံ အာနန္ဒာစေတီတော်တွင်းရှိ သုဇာတာပုဏ္ဏားတို့၏ ဆွမ်းအလှူကို ခံတော်မူပုံများကို၎င်း ဈာနမုဒြာဖြင့် တွေ့ရှိရပါသည်။ 

ဈာနမုဒြာပါသော ရုပ်ပွားဆင်းတုများကို ကိုးကွယ်သူသည် တည်ကြည်ငြိမ်သက်ခြင်း ဓာတ် သဘောအပြည့်အဝရရှိခြင်း, စိတ်ဝေဒနာ သောကပရိဒေဝ ကင်းငြိမ်းခြင်း ဉာဏ်ပညာ တိုးတက်ပွင့်လင်းခြင်း, တရားထူးကို ရလွယ်ခြင်း, သမထပေါက်လွယ်ခြင်း, ထွက်ရပ်ပေါက်လွယ်ခြင်း, သိဒ္ဓိပြီးခြင်း မကောင်းကျိုးဟူသမျှ လောင်ကျွမ်းချုပ်ပျောက်သွားခြင်းစသော အကျိုးထူးများ ရနိုင်ကြောင်းဖြင့် ဝဇီရာယာန ကျမ်းဂန်များ၌ ဖွင့်ဆိုထားပေသည်။

ဈာနမုဒြာ ရုပ်ပွားတော်ရှိသည့် တိုင်းပြည်ရပ်ရွာသည် အေးချမ်းသာယာ၍ တည်တံ့ငြိမ်သက်ကြောင်းဖြင့်လည်း တန္တရာယာနကျမ်းများ၌ ဖော်ပြထားလေသည်။

သီလပါရမီ၊ ပညာပါရမီ၊ ဈာနပါရမီ၊ မေတ္တာပါရမီ၊ ဝီရိယပါရမီ စခန်းများသို့ ရည်ဆောင်ညွှန် ပြလိုရင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ပဋိမာသိပ္ပံ ပညာရှင်များက မိန့်ဆိုကြသည်။ ဈာနသည် ပါရမီတာများတွင် တခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်ဟု မဟာသင်္ဃိက ဂိုဏ်းနှင့် သဗ္ဗတ္ထိဝါဒဂိုဏ်း ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းဂန်များ၌ ပြဆိုပါသည်။ 

ပါရမီများ = ဒါန-သီလ-ပညာ—နေက္ခမ္မ-သစ္စာ-အဓိဋ္ဌာန-ဝီရိယ-ခန္တီ –ဥပေက္ခာ-မေတ္တာ-ဈာန-ဥပါယကောသလ္လ-ပဏိဓာန-ဗလ-ဉာဏ-ဟူ၍ တဆယ့်ငါးပါးအပြားရှိလေသည်။ မူလပါရမီ ခြောက်ပါးမှာ-ဒါန-သီလ-ခန္တီ-ဝီရိယ-ဈာန-ပညာတို့ဖြစ်ကြသည်ဟု ဒသဘူမိက သုတြာတွင် ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။ 

## ကိုးကား
တဇ္ဇနီမုဒြာ

thumb
လက်ညှိုး ထောင်ထားသော လက်ဟန်ဖြစ်သည်။ 

တဇ္ဇနီဟတ္ထ ဟုလည်း ခေါ်သည်။ သတိပေးဟန်ဟု ခေါ်တွင်သည်။

လက်ျာလက်၏ လက်ညှိုးကို အပေါ်သို့ ထောင်ပြထားသည်။ ဖူးမြှော်လာသူအား သတိပေးနေဟန် ကြိမ်းမောင်း မာန်မဲ နေဟန်မျိုး ဆိုဆုံးမနေပုံမျိုးသဏ္ဌာန်ကို ဆောင်သည်။ တဇ္ဇနီလက်ညှိုး၏ အဓိပ္ပါယ်မှာ သတိပေးခြင်း ကြိမ်းမောင်း ဆဲဆိုခြင်း ဆိုဆုံးမခြင်း ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ တခါတရံ တစုံတခုပြုလုပ်ရန် ညွှန်ကြားခြင်း အနက်ကိုလည်း ဆောင်သည်။ 

ကျန်သော လက်ချောင်းများကို လက်သီးဆုပ်တွင် ကွေး၍ ထည့်ထားသည်။ တခါတရံ လက်မရော လက်ညှိုးပါ ထောင် နေသည်ကို တွေ့ရတတ်သည်။ 

အာရတီ ဝိရတီ ပါပါမင်္ဂလာ, အပ္ပမာဒေါ စ ဓမ္မေသု မင်္ဂလာများနှင့် ပြည့်စုံအောင် သတိပေး နေဟန် အသွင်သဏ္ဌာန်ကို ဆောင်လေသည်။ 

ဝိဘစ္ဆရသ, ရုဒ္ဓရသေ့, ကရုဏာရသများကို ပေါ်လွင်စေသည်။ 

သီလပါရမီ, ပညာပါရမီ, ခန္တီပါရမီနှင့် ဝီရိယပါရမီစခန်းများသို့ ရည်ညွှန်းထားပေသည်။ မရီစိမာရ်နတ်၏ ရုပ်တုများတွင် ဤလက်ဟန်ဖြင့် တွေ့ရတတ်သည်။ 

ဒိသာပါမောက္ခက တပည့်များကို ဆိုဆုံးမနေဟန် ရုပ်တုပန်းချီများတွင် တဇ္ဇနီမုဒြာကို တွေ့ရှိနိုင်ပေသည်။ 

ကုသိန္နာရုံ၌ မြတ်စွာဘုရား၏ နောက်ဆုံးဩဝါဒမှာကြားနေဟန်တွင် ဤတဇ္ဇနီမုဒြာဖြင့် တွေ့ရတတ်သည်

မြင်းပုဂံ အပယ်ရတနာဘုရားတွင်း ဆေးရေးပန်းချီများ၌ ရသေ့က မုဆိုးအား သတိပေး ဆုံးမနေဟန် တဇ္ဇနီမုဒြာဖြင့် တွေ့ရပါသည်။ 

တဇ္ဇနီ မုဒြာပါသော ရုပ်ပွားဆင်းတုများကို ကိုးကွယ်ပါက တရားဓမ္မ၌တည်ခြင်း, စည်းကမ်း ရိုသေတတ်ခြင်း, လိမ္မာရေးခြားရှိခြင်း, ရန်သူကို၎င်း, မကေင်းမှုအကုသိုလ်ကို၎င်း ဟန့်တားထားနိုင်ခြင်း အာဏာစက် ထက်မြက်လာခြင်း စသော သိဒ္ဓိများ အကျိုးကျေးဇူးများကို ရရှိနိုင်သည်ဟူ၍ တန္တရာယာနကျမ်းဂန်များ၌ ဖော်ပြထားပါသည်။ 

မင်းကောင်း မင်းမြတ်တို့သည် တိုင်းသူပြည်သား ရှင်လူအများတို့အား ထာဝစဉ်အမှတ်တရ လိုက်နာကျင့်သုံးနိုင်ကြစေရန်အတွက် ဤမုဒြာဟန်ဖြင့် ရုပ်ပွားဆင်းတုကို ထုလုပ်ကိုးကွယ်လေ့ရှိကြသည်။

 

## ကိုးကား
တဇ္ဇနီပါသဟတ္ထ

thumb
လက်ညှိုးထောင်၍ ပိုက်ကွန်ယက်ကို ကိုင်ထားသည့် ပုံဖြစ်သည်။ 

တဇ္ဇနီမုဒြာမှ ခွဲထွက်လာသော ပုံဖြစ်သည်။ 

လက်ျာလက်ညှိုးကို ဖြစ်စေ, လက်ညှိုးနှင့် လက်မကို ဖြစ်စေ ထောင်ပြထားကာ ထိုလက်ဖြင့်ပင် ပိုက်ကွန်ယက်ကို ကိုင်ပြထားပေသည်။ 

တဇ္ဇနီ လက်ညှိုးမှာ သတိပေးခြင်း, ဆုံးမခြင်း, ကြိမ်းမောင်း မာန်မဲခြင်း အဓိပ္ပါယ်ကို ဆောင်သည်။ ပါသ = ပိုက်ကွန်ယက်မှာ ဖြားယောင်း သွေးဆောင်ခြင်း, စိတ်ညှို့ခြင်း, ချော့မော့ခြင်း အမိအရဖမ်းယူခြင်း သိမ်းသွင်းခြင်း အနက်သဘောကို ဆောင်ပေသည်။ 

ဓမ္မေသု အပ္ပမာဒမင်္ဂလာ၊ ခန္တီမင်္ဂလာများကို သဏ္ဌာန်ဆောင်ပြထားသည်။ 

ကရုဏာရသကို ပေါ်လွင် စေသည်။ 

ပညာပါရမီနှင့် ဝီရိယပါရမီ, သစ္စာပါရမီ, မေတ္တာပါရမီတို့ကို ရည်ညွှန်းထားသည်ဟု ဆိုကြသည်။ 

ပုံစံအားဖြင့် မာရ်နတ်သားနှင့် အခြားနတ်များ၏ ရုပ်တုများတွင် မကြာခဏတွေ့ရတတ်သည်။ ဂဟပတိဇာတက ရုပ်ကြွတွင် ဘုရားအလောင်းက အခြားလူတဦအား ဆုံးမ သွန်သင်နေ့ဟန်၌ ဤတဇ္ဇနီပါသဟတ္ထပုံဖြင့် တွေ့ရှိရသည်။ 

68 8

ပုဂံ အပယ်ရတနာလှိုဏ်ဂူဘုရားတွင်း ဆေးရေးပန်းချီများတွင် တဇ္ဇနီပါသဟတ္ထဖြင့် မာရ်နတ်၏ ရန်ကို အမြဲတစေ သတိတရားဖြင့် ဆင်ခြင်ရှောင်ကွင်းနိုင်စေရန် သတိပေးလိုသော ဆန္ဒဖြင့် အသုံးပြု ထုလုပ်ရေးဆွဲခဲ့ကြဟန်တူသည်။ အထောက်အထား ခိုင်လုံစွာ မတွေ့ရှိသေးပါ။ 

အပယ်ရတနာလိုဏ်ဂူဘုရား ဦးမြ—၁၉၆၈-တွင်ရှုပါ။  

## ကိုးကား
စိုးလင်းဟန်

ဦးစိုးလင်းဟန်( ၁၄ မတ် ၁၉၆၁ဖွား)သည် မြန်မာလူမျိုး သံအမတ်ဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင်  ဘယ်လ်ဂျီယံနိုင်ငံ ဆိုင်ရာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည်။  နယ်သာလန် နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး  ၊လူဇင်ဘတ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး တာဝန်များကိုပါ ပူးတွဲခန့်အပ်ခြင်း ခံထားရသူဖြစ်သည်။ယင်းအပြင် ဥရောပသမဂ္ဂဆိုင်ရာ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် မစ်ရှင်အဖွဲ့ အကြီးအကဲလည်း ဖြစ်သည်။  ထိုတာဝန်များမယူမီ ၎င်းသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန စီမံကိန်းနှင့်စီမံရေးရာဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဖြစ်လည်းကောင်း၊မဟာဗျူဟာလေ့လာရေးနှင့်လေ့ကျင့်ရေးဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဖြစ်လည်းကောင်း ထမ်းဆောင်သည်။

### ပညာရေး 
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားဟောင်းတစ်ဦး ၁၉၈၄ တွင်  B.A.(English) ရရှိခဲ့သည်။

### အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း 
# ဇူလိုင် ၁၉၈၆ - ဇွန် ၁၉၉၀ ကာလ   အုပ်ချုပ်ရေးအရာရှိ၊ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန။
# ဇွန် ၁၉၉၀- ဧပြီ ၁၉၉၂ ကာလ ဌာနခွဲမှူး၊နိုင်ငံရေးရာဦးစီးဌာန၊နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန။
# ဧပြီ ၁၉၉၂- ဇူလိုင် ၁၉၉၇ တတိယအတွင်းဝန်၊အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံရုံး။
# ဇူလိုင်၁၉၉၇-ဒီဇင်ဘာ ၁၉၉၉ ကာလ ဌာနခွဲမှူး၊အာဆီယံရေးရာဦးစီးဌာန၊နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန။
# ဒီဇင်ဘာ၁၉၉၉ -အောက်တိုဘာ ၂၀၀၀ကာလ လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး၊အာဆီယံရေးရာဦးစီးဌာန၊နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန။
# အောက်တိုဘာ၂၀၀၀- မတ်၂၀၀၅ တတိယအတွင်းဝန်၊ကောင်စစ်ဝန် ထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံရုံး။
# ဧပြီ ၂၀၀၅- ဇန်နဝါရီ ၂၀၀၈ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး၊နိုင်ငံရေးရာဦးစီးဌာန၊နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန။
# ဇန်နဝါရီ၂၀၀၈-မတ်၂၀၁၁ ကောင်စစ်ဝန်၊သံမှူးကြီး၊သံရုံးတာဝန်ခံ အမေရိကန်နိုင်ငံဆိုင်ရာမြန်မာသံရုံး။
# မတ်၂၀၁၁-ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၅ ကာလ ညွှန်ကြားရေးမှူး၊နိုင်ငံရေးရာဦးစီးဌာန၊နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန။
# ဇန်နဝါရီ၂၀၁၅-အောက်တိုဘာ၂၀၁၆ ကာလ  ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်၊နိုင်ငံရေးရာဦးစီးဌာန၊နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန။
# အောက်တိုဘာ၂၀၁၆-ဒီဇင်ဘာ၂၀၁၆ ကာလ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်၊မဟာဗျူဟာလေ့လာရေးနှင့်လေ့ကျင့်ရေးဦးစီးဌာန၊နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန။
# ဒီဇင်ဘာ၂၀၁၆-ဇူလိုင်၂၀၁၈ကာလ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် စီမံကိန်းနှင့်စီမံရေးရာဦးစီးဌာန၊နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန။

### ရရှိခဲ့သောဆုများ 
တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးတံဆိပ် (၁၉၉၄)၊ ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှုတံဆိပ် (၂၀၀၆)၊ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှု ထူးချွန်ဆုတံဆိပ် (၂၀၁၅)တို့ဖြစ်သည်။

### ထူးခြားဖြစ်စဉ် 
အသက်၆၂နှစ်ပြည့်ပြီး အငြိမ်းစားယူရမည်ဖြစ်သော်လည်း နောက်ထပ် ၁နှစ် သံအမတ်ကြီးတာဝန် ထမ်းဆောင်ရသည်။

### ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ 
အိမ်ထောင်သည်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး သား၂ဦးရှိသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ သံအမတ်ကြီးများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၆၁ မွေးဖွားသူများ
တိဏဟတ္ထ

thumb
**တိဏဟတ္ထ(တိဏကိရဏမုဒြာ)**

လက်တဖက်ဖြင့် ဖြစ်စေ, လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် ဖြစ်စေ, မြက်တမျိုးမျိုးကို ဆုပ်ကိုင်ထားလျှင် တိဏဟတ္ထ ပုံတော် ဖြစ်သည်။ 

သောတ္ထိယ မြက်ရိတ်သမားက လှူဒါန်းအပ်သော မြက်ဆုပ်များကို လက်ခံတော်မူဟန် လက် ဖဝါးနှစ်ဖက်ကို အပြင်သို့ လှန်ချပြထားလျှင်သော်၎င်း မြက်ဆုပ်ကို ကြဲဖြန့်ဟန် ပြုနေလျှင်သော်၎င်း တိဏကိရဏမုဒြာ = မြက်ဆုပ် ကြဲဖြန့်ပုံတော်ဟူ၍ ခေါ်ပါသည်။ သို့မဟုတ် သာမန်တိဏဟတ္ထ ပုံတော်ဟုလည်း အမည်တပ်ကြသည်။ 

ဤမုဒြာဟတ္ထ ပုံတော်မျိုး၏ မနီးမဝေးတွင် ညောင်ပင်နှင့် မြက်ထမ်းသမားပုံကို တွေ့ရတတ်သည်။ သို့မဟုတ် ငလျင်လှုပ်ဟန်, ပလ္လင်ပေါက်လာဟန်ပုံများကိုလည်း တွေ့ရတတ်ပါသည်။ ပုံစံအားဖြင့် ပုဂံမြို့ အာနန္ဒာဘုရားတွင်းရှိ သောတ္ထိယမြက်ရှစ်ဆုပ် လှူခန်းတွင် တိဏဟတ္ထ ပုံတော်များကို ဖူးတွေ့နိုင်ပါသည်။

ပုဂံ နဂါးရုံဘုရားတွင်လည်း အလားတူပုံများကို တွေ့ရပါသည်။ 

အဓိဋ္ဌာနပါရမီ, ဒါနပါရမီ, သစ္စာပါရမီတို့ကို ဖော်ညွှန်းပါသည်

အဗ္ဘုတရသ, သန္တရသတို့ကို ပေါ်လွင်စေပါသည်။ 

ဒါနဉ္စမင်္ဂလ, ပုဗ္ဗေ စ ကကပုညတာမင်္ဂလာ, ပူဇာစမင်္ဂလာ, ပဋိရူပဒေသဝါသ မင်္ဂလာတို့ကို သရုပ်ဖော်ဆောင်သည်ဟု ဆိုပါသည်။ 

တိဏဟတ္ထ ပုံတော်ရုပ်ပွား ဆင်းတုများကိုကိုးကွယ်သူသည် အကြံအစည် အောင်မြင်ခြင်း, ဆုထူး လာဘ်ထူးကို ရခြင်း, ကံကောင်းခြင်း, စည်းစိမ်တိုးတက်ခြင်း, ရာထူးဌာနန္တရ အသစ်ရရှိခြင်း, တန်းခိုး သိဒ္ဓိအထူးကို ပိုင်ဆိုင်ခြင်း, အလိုဆန္ဒပြည့်ဝခြင်း, နေထိုင်စရာ အိမ်ကျောင်းဇရပ် အဆောက်အဦများ ရလွယ်ခြင်း, လယ်ယာကိုင်းကျွန်း ဖြစ်ထွန်း အောင်မြင်ခြင်း, သီးနှံစပါးပေါများ ကြွယ်ဝခြင်း စသော အကျိုးထူးများကို ရနိုင်သည်ဟု တန္တရာယာနကျမ်းဂန်များ၌ ဖွင့်ဆို ဖော်ပြထားပါသည်။ ကုသဟတ္ထ နှင့် သဘောသဘာဝခြင်း တူညီပါသည်။

 

## ကိုးကား
ဥတ္တရဗောဓိမုဒြာ

thumb
အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်၍ ပွင့်တော်မူဟန်ဖြစ်သည်။ 

လက်ဝဲလက်ညှိုးနှင့် လက်မတို့ကို ထိထား၍၎င်း, လက်ျာလက်ညှိုးနှင့် လက်မတို့ကိုလည်း ထိထား၍၎င်း, နှလုံးသား ရှိလောက်ရာ အရပ် ရင်ဘတ်ကို ထိလုနီးပါးမျှ ထောင်ပြထားသော လက်ဟန်အနေအထားမျိုးဖြစ်သည်။ ကျန်လက်ချောင်းများကိုမူ အပေါ်သို့ ထောင်ထားသည်။ 
ဓမ္မစကြာမုဒြာပုံနှင့် ဆင်တူယိုးမှားဖြစ်သည်။ 

အရိယသစ္စာနဒဿနမင်္ဂလာနှင့် နိဗ္ဗာနသစ္ဆိကိရိယမင်္ဂလာများကို သရုပ်ဆောင်ထားခြင်း ဖြစ်လေသည်။

ဝိမုတ္တိရသနှင့် သန္တရသတို့ကို ပေါ်လွင်ထင်ရှားစေသည်။

ပါရမီဆယ်ပါးတို့၏ ပြီးပြည့်စုံခြင်းကိုလည်း ညွှန်ပြထားခြင်းသဘောရှိပေသည်။ ဗောဓိပက္ခိယတရား (၃၇)ပါးတို့၏ ပြီးဆုံးခြင်း အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်တော်မူခြင်းတို့ကို ညွှန်ပြသရုပ်ဆောင် ထားခြင်း ဖြစ်သည်ဟု အချို့ပညာရှိကြီးများက မိန့်မှာခဲ့ကြသည်။ 

ပုံစံအားဖြင့် ဂေါတမဗုဒ္ဓ၏ ရုပ်ပွားတော်, နာမသင်္ဂီတိဘုရားလောင်း၏ ဆင်းတုနှင့် ဝေရောစနရုပ်ပါးများကို ဤဥတ္တရဗောဓိမုဒြာဖြင့် တွေ့ရသည်။

အချို့ ပဋိမာသိပ္ပံပညာရှင်များ၏ အလိုအရ ရပ်တော်မူပုံများတွင် လက်နှစ်ဖက် လက်ညှိုး လက်မများ ထောက်ပြထိမိကာ ရင်အုပ်နှလုံးသားရှိရာလောက်တွင် မြှင့်တင်ပြထားပါက ဥတ္တရ
ဗောဓိမုဒြာဟုဆိုသည်။ ထိုင်တော်မူလျက်ပြလျှင် ဓမ္မစက္ကမုဒြာဟု ဆိုပါသည်။ ပုံစံအားဖြင့် နဂါးရုံဘုရားအတွင်း အရံဘုရား  ရုပ်ပွားတော်နှစ်ဆူသည် ရပ်တော်မူလျက် ဥတ္တရဗောဓိမုဒြာဖြင့် ပြတော်မူကြပါသည်။ 

ပုဂံ အာနန္ဒာဘုရားတောင်မုခ်နှင့် မြောက်မုခ်ဝရှိ ရပ်တော်မူ နှစ်ဆူသည် ဥတ္တရဗောဓိမုဒြာဖြင့် ရှိကြပါသည်။ 

ဘုရားဆုပန်တောင်းသော မင်းကောင်း မင်းမြတ်တို့သည် သဗ္ဗညုတဗောဓိဉာဏ်ကို ရရှိရန်အတွက် ရည်စူး၍ ဥတ္တရဗောဓိမုဒြာပါသော ရုပ်ပွားဆင်းတုများကို ထုလုပ်စီရင်၍ ကိုးကွယ်တတ်ကြသည်။ ပိဋကတ်စာပေ ဗေဒင် မန္တရားတို့ကို သင်ယူကြရာ၌ အလွယ်တကူ တတ်မြောက်စေရန်အတွက် ဤ မုဒြာပါသော ဘုရားများကို ကိုးကွယ်တတ်ကြသည်။ တိုင်းပြည်အတွင်း ပညာရှင်များ ကျမ်းဂန် စာပေတတ်ကျွမ်းသူများ ထင်ရှားကျော်ကြား ပေါများစေရန်အတွက် ဤပုံမျိုးကို ကိုးကွယ်လေ့ ရှိကြသည်။ 

ဥတ္တရဗောဓိမုဒြာပါသောဘုရားကို ကိုးကွယ်သူသည် ဉာဏ်ပညာကောင်းခြင်း စာမေးပွဲ စာပြန်ပွဲတို့၌ အဖျက်အဆီး အဟန့်အတား မရှိအောင် မြင်ခြင်းအကျိုးကို ရရှိနိုင်ကြောင်း တန္တရာယာန ကျမ်းများ၌ ဖော်ပြပါရှိသည်။ 

## ကိုးကား
တြိပဋကဟတ္ထ

thumb
**တိပတကဟတ္ထ (တြိပဋကဟတ္ထ)**

သုံးချောင်းထောင် ကြက်လျှာချွန် လက်ဟန်ဖြစ်သည်။ 

လက်သူကြွယ်ကို လက်မဖြင့်ဖိထားကာ လက်သန်းလက်ခလယ်နှင့် လက်ညှိုးကို သုံးချောင်းကို ထောင်၍ ရွှေ့အပြင်ဘက်သို့ လှန်ပြထားသော လက်ပုံမျိုးဖြစ်သည်။

တခါတရံ သုတေသီများက ဤပုံကို ဝိတက္ကမုဒြာနှင့် ရောနှော၍ ပြတတ်သည်။ ဤတိပတကဟတ္ထပုံကို နစ္စမုတ္တိပုံများတွင် အကဟန်တမျိုးအဖြစ် ပြတတ်သည်။ တြိပဋာကာ ကဟန် ဟုလည်း ခေါ်သည်။ လက်ကိုပခုံးလောက် မြှင့်တင်ထားလေ့ရှိသည်။ 

အချို့ ရုပ်တုများတွင် လက်ညှိုးနှင့် လက်ခလယ်ကြားတွင် အဆောင်အယောင် တခုခုကို ညှပ်ပြီး ကိုင်ထားတတ်သည်။ 

အပ္ပမာဒမင်္ဂလာကို သရုပ်ဖော်သဏ္ဌာန် ဆောင်သည်ဟု ဆိုသည်။ 

အဗ္ဘုတရသကို ပေါ်လွင်စေသည်။ 

မေတ္တာပါရမီ, ပညာပါရမီဘို့ကို သဘောတရားအားဖြင့် ညွှန်ပြလျက်ရှိသည်။ 

ပုံစံအားဖြင့် ဗိဿနိုး နတ်ရုပ်များတွင်၎င်း, ကချေသည်များ၏ ပုံတွင်၎င်း ဤဟတ္ထပုံကို တွေ့ရှိ ရသည်။

တြိဂုဏခေါ် ဗိဿနိုးနတ် ဗြဟ္မာကြီး ထာဝရနတ်ကြီးများ၏ ဂုဏ်သုံးပါးကို ဖော်ဆောင်ညွှန်ပြသော မုဒြ မျိုးဖြစ်သည်ဟု ပညာရှင်အချို့က ယူဆကြသည်။ ဂုဏ်သုံးပါးအပေါင်းကို ဖော်ပြကိုးကွယ်ခြင်းကြောင့် နတ်ဗြဟ္မာများ၏ ချစ်ခင်လေးစားမှုကို ခံယူရခြင်း, ဝိဇ္ဇာဉာဏ်ပေါက် အလင်းရောက်ခြင်း, တတိယစက္ခုခေါ်  ဝိဇ္ဇာ ဉာဏ်မျက်စိကိုရခြင်းစသော ကြီးကျယ်မြင့်မြတ်သည့် အကျိုးထူးများကို ရနိုင်သည်ဟူ၍ တန္တရာယာနကျမ်းဂန်များက ညွှန်ပြထားပါသည်။ 

## ကိုးကား
တိလောကဝိဇယမုဒြာ

thumb
ဘူတဒါမရမုဒြာနှင့် ဆင်တူဖြစ်သည်။ 

လက်နှစ်ဖက်ကို ရင်ပတ်ရှေ့တည့်တည့်လောက်တွင် ယှက်ထားပြီးလျှင် လက်ဝါးများကို ပြင်ဘက်သို့ လှန်ပြထားသော လက်ဟန်မျိုးဖြစ်သည်။ 

လူနတ်ဗြဟ္မာတည်းဟူသော လောကသုံးပါးကို၎င်း, ကာမ-ရူပ-အရူပတည်းဟူသော လောကသုံးပါးကို၎င်း, သတ္တလောက သင်္ခါရလောက ဩကာသလောကတည်းဟူသော လောက သုံးရပ်ကို၎င်း အကြွင်းမဲ့ အောင်မြင်တော်မူဟန်ပုံသဏ္ဌာန် ဆောင်ထားခြင်းဖြစ်ပေသည်။ 

အနှစ်သာရအားဖြင့် သဗ္ဗတ္ထအပရာဇိတမင်္ဂလာအကျိုးကို ပုံဆောင်ပြထားခြင်း ဖြစ်ပေသည်။ 

အဗ္ဘုတရသ, ဝီရရသများကို ပေါ်လွင်စေသည်။ 

ပညာပါရမီ, သစ္စာပါရမီ, အဓိဋ္ဌာန်ပါရမီ, ဝီရိယပါရမီစခန်းများသို့ ရည်ညွှန်းပြထားပေသည်။ 

ပုံစံအားဖြင့် ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူခန်း, မာရ်နတ်ပလ္လင်လုခန်း ဆေးရေးပန်းချီများ ရုပ်လုံးရုပ်ကြွများ၌ ဤမုဒြာမျိုးကို တွေ့ရတတ်သည်။ 

ရန်ပြေမာန်ပြေ ဘုရားဆင်းတုတော်များကို စီရင်ရာ၌ ဤတိလာက ဝိဇယမုဒြာကို အသုံးပြတတ်ကြသည်၊ သူတပါးပြုစား စီရင်ထားသမျှ ပယောဂလုံ့လ အမှုတို့ကို လွှမ်းမိုး ကျော်လွှာ နိုင်စေရန် ဤမုဒြာပါသော ရုပ်ပွားဆင်းတုတော်များကို ကိုးကွယ်ကြသည်။ ရန်သူစစ်သည်အပေါင်းကို အောင်မြင် နှိမ်နင်းနိုင်သော အကျိုးသတ္တိကို ရရှိစေနိုင်သည်ဟု တန္တရာယာန ကျမ်းများက ဖွင့်ဆိုထားလေသည်။ စစ်ထွက်ခါနီး အဆောင်အယောင် ခါးလှည့်လက်ဖွဲ့များကို သိဒ္ဓိတင်သောအခါဤမုဒြာပါသောရုပ်ပွားတော်ရွှေမှောက်၌ စီရင်လေ့ရှိကြသည်။ 

 

## ကိုးကား
တပ္ပနမုဒြာ

thumb
အတိတ်ကာလမှ ဘိုဘွားများအား ပူဇော်ဟန်ဖြစ်သည်။

လက်များကိုကွေး၍ ပခုံးနှင့်ညီအောင် မြှောက်ချီထားသည်။ လက်ဝါးများကို အတွင်းဘက်သို့ လှည့်၍ လက်ချောင်များကို ပခုံးဘက်သို့ ကွေး၍ ပြထားသည်။

အနှစ်သာရအားဖြင့် ပူဇာ စ ပူဇနေယျာနံ မင်္ဂလာ, ဂါရဝနိဝါတမင်္ဂလာ, ဉာတကာနဉ္စ သင်္ဂဟ မင်္ဂလာများကို သရုပ်ဖော်သဏ္ဌာန်ပြထားသည်။ 

သဘာဝအားဖြင့် ကရုဏာရသကို ပေါ်လွင်စေသည်။ 

ဒါနပါရမီ, မေတ္တာပါရမီစခန်းများသို့ ညွှန်ပြထားသောသဘောကို ဆောင်ပေသည်။ ပုံစံအားဖြင့် နာမသင်္ဂီတိ၏ ရုပ်ပွားဆင်းတုတွင် ဤမုဒြာမျိုးကို တွေ့ရသည်။ 

မိရိုးဖလာ ဘိုးဘွားဘီဘင်များကို ပူဇော်ကန်တော့သော ပွဲတော်များတွင် ဤတပ္ပနမုဒြာ ပါသော ရုပ်ပွားဆင်းတုများဖြင့် ဆင်ယင်ကျင်းပလေ့ရှိကြပါသည်။ ရိုးရာတင်ပွဲ ပူဇော်ပသပွဲများအတွက် အရေးပါသော မုဒြာဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ ဤကဲ့သို့ ပူဇော်ကိုကွယ်ပါက ရောဂါဝနာ ကင်းငြိမ်းချမ်းသာခြင်း, မကောင်းသော ဘေးဥပဒ်အန္တရာယ် ရန်စွယ်ခပ်သိမ်းမှ ရှောင်တိမ်း လွှတ်ကင်း နိုင်ကြောင်းဖြင့် ယုံကြည်ခဲ့ကြလေသည်။ 

ပုဂံ အပယ်ရတနာလိုဏ်ဂူဘုရားအတွင်း ဆေးရေးပန်းချီများ၌ ဤမုဒြာမျိုးကို တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။  

## ကိုးကား