နွားထိုးကြီးမြို့နယ်

**နွားထိုးကြီးမြို့နယ်** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ နွားထိုးကြီးမြို့ဖြစ်သည်။

## သမိုင်း​ကြောင်း
သက္ကရာဇ် ၇၆၃ခု၊ အင်းဝပထမမင်းဆက် မင်းကြီးစွာ​ဆော်ကဲ လက်ထက်တွင် နွားဓိုရ်ရွာအဖြစ် တည်ရှိကာ ​ကျောက်စာအရ နွား+ဓိုရ်=နွား+ဓူဝ= နွားများကို ထိန်း​ကျောင်း​လေ့ကျင့်​သောရွာဟု သု​တေသီများကဆိုကြသည်။ အချို့ကလည်း နွားများဖြင့် အသက်​မွေး၍ တိုးတက်ကြီးပွားလာ​သော​ကြောင့် နွားတိုးဟုလည်း​ခေါ်ကြသည်။ ကာလကြာ​သော် နွားဓိုရ်၊ နွားတိုးမှ နွားထိုးကြီးဟု ​ခေါ်​ဝေါ်သုံးစွဲခြင်း ဖြစ်လာနိုင်​ကြောင်း ​ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၂၆၇ခုနှစ်၊ ရှင်ပင်သာဒွန်းဦးဘုရား ​ခေါင်း​လောင်းစာအရ ​သိရသည်။၃၁.၈.၁၉၇၂ခုနှစ်တွင် နွားထိုးကြီးမြို့နယ်ကို စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
## ပထဝီဝင်အ​နေအထား
မြောက်လတ္တီတွဒ် (၂၁)ဒီဂရီ (၁၇)မိနစ် (၃၄)စက္ကန့် နှင့် (၂၁)ဒီဂရီ (၃၈)မိနစ် (၄၂)စက္ကန့် အတွင်း၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် (၉၅)ဒီဂရီ (၂၇)မိနစ် (၅၄)စက္ကန့် နှင့် (၉၅)ဒီဂရီ (၅၈)မိနစ် (၃၂)စက္ကန့် အတွင်းတည်ရှိသည်။ အရှေ့နှင့်အနောက် (၃၀)မိုင် (၃)ဖာလုံ၊ တောင်နှင့်မြောက် (၂၂)မိုင် (၂)ဖာလုံ ကျယ်ဝန်းပြီး ဧရိယာ စတုရန်းမိုင် (၄၈၁၂၀) ကျယ်ဝန်းသည်။

### နယ်နိမိတ်
နွားထိုးကြီးမြို့နယ်၏ အနောက်ဘက်တွင် မြင်းခြံမြို့နယ်၊ မြောက်ဘက်တွင် ငါန်းဇွန်မြို့နယ်၊ တံတားဦးမြို့နယ် အရှေ့ဘက်တွင် မြစ်သားမြို့နယ် နှင့် တောင်ဘက်တွင် ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်၊ မလှိုင်မြို့နယ်နှင့် တောင်သာမြို့နယ်တို့တည်ရှိသည်။
### ​မြေမျက်နှာသွင်ပြင်
နွားထိုးကြီးမြို့နယ်သည် ပင်လယ်​ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၇၅၅​ပေအထက်တွင် တည်ရှိသည်။​မြေမျက်နှာသွင်ပြင်မှာ ညီညာပြန့်ပြူးခြင်းမရှိဘဲ ကုန်းမြင့်ချိုင့်ဝှမ်းနှင့် ဆင်​ခြေ​လျောများ ဖြစ်​ပေါ်ကာ လှိုင်းတွန့်သဏ္ဌာန် တည်ရှိသည်။ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်အတွင်း ​ချောင်းအနည်းငယ်သာ စီးဆင်းသည်။
## လူဦးရေ
နွားထိုးကြီးမြို့နယ်တွင်နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများတွင် ဗမာလူမျိုးများ အများဆုံးနေထိုင်ကြသည်။ ထို့နောက် ရှမ်း၊ကရင်နှင့် ကချင်လူမျိုးများ အစဉ်လိုက်များပြားစွာနေကြသည်။ ကိုးကွယ်မှုအနေဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကို အများဆုံး ကိုးကွယ်ကာ အစ္စလာမ်ဘာသာ ကိုးကွယ်သူ အနည်းငယ်ရှိသည်။
## စီးပွား​ရေး
နွားထိုးကြီးမြို့နယ်သည် မန္တ​လေးတိုင်းအတွင်းရှိ စီးပွား​ရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနည်းပါး​​သော မြို့နယ်ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်အတွင်းရှိ လူထုသည် စိုက်ပျိုး​ရေးလုပ်ငန်းကို အဓိကထားကာ လုပ်ကိုင်ကြသည်။​အဓိက စိုက်ပျိုးသီးနှံများမှာ ဝါဂွမ်း၊ ထန်းနှင့် ပဲအမျိုးမျိုးဖြစ်သည်။ အရည်အသွေးကောင်းမွန်သော သက်တမ်းရင့် အင်ကြင်းကျောက် ထွက်ရှိရာဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ မွေးမြူ​ရေးလုပ်ငန်းကိုလည်း စီးပွားဖြစ် လုပ်ကိုင်ကြသည်။ မြို့နယ်၏ အဓိကထွက်ကုန်မှာ ပဲမျိုးစုံနှင့် ထန်းလျက်တို့ဖြစ်ကာ ရန်ကုန်န​ှင့် မန္တ​လေးမြို့များသို့ တင်ပို့​ရောင်းချသည်။ မန္တ​လေးနှင့် မြင်းခြံတို့မှ လူ့သုံးကုန်ပစ္စည်းများ အဓိကတင်သွင်းသည်။ နိုင်ငံပိုင် ဝါကြိတ်စက်ရုံရှိ​သော်လည်း ၂၀၁၂-၂၀၁၃ဘဏ္ဍာနှစ်မှစတင်ကာ လုပ်ငန်းရပ်ဆိုင်းထားသည်။ ပုဂ္ဂလိက အလုပ်ရုံ၃ရုံ၊ အိမ်တွင်းစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း ၄၈ခု တည်ရှိသည်။
### ​ဈေးများ
*နွားထိုးကြီးမြို့မစည်ပင်သာယာ​ဈေး
## ပို့​ဆောင်ဆက်သွယ်​ရေး
နွားထိုးကြီးမြို့နယ်သည် အခြား​ဒေသများသို့ ကုန်းလမ်းဖြင့်သာ ဆက်သွယ်နိုင်ပြီး လမ်းပန်းဆက်သွယ်​ရေး​ကောင်းမွန်သည်။ မြင်းခြံ-မန္တလေး ကားလမ်းမနှင့် ပုဂံ-မန္တလေး မီးရထားလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး မြင်းခြံမြို့မှ အရှေ့ဘက် ၁၉ မိုင်ကွာဝေးပါသည်။ 

ယခုအခါ ရန်ကုန်-မန္တလေး အမြန်လမ်းမကြီးကို နွားထိုးကြီးမြို့၏ အရှေ့ဘက် ပြင်စည်ကျေးရွာအနီးမှ ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည်။ ခရိုင်ချင်းဆက်လမ်းမှ တစ်ဆင့် မန္တလေးအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်သို့ တိုက်ရိုက်ရောက်ရှိနိုင်သည်။
## ပညာ​ရေး
### အ​ခြေခံပညာ
#### အထက
အထက်တန်းကျောင်း ၉ကျောင်းရှိသည်။
*အထက နွားထိုးကြီး
*အထက မြို့မ
*အထက ပြင်စည်
*အထက ဝက်လူး
*အထက ကနား
*အထက လက်ဝဲ+မြင်းနီ
*အထက ဆူးဖြူကုန်း
*အထက ရွာကြီး
*အထက လုံး​တော
*အထက အိုးပုံ​တော
*အထက ကြာပင်အိုင်
#### အထက(ခွဲ)/အလက
*အလက (ထ(ခွဲ)) ပဲချက်
*အလက (ထ(ခွဲ)) မင်းရွာ
*အလက (ထ(ခွဲ)) ဇေဒိတ်
*အလက (ထ(ခွဲ)) ဘုံသာ
*အလက (ထ(ခွဲ)) မကျီးကန်
*အလက (ထ(ခွဲ)) ကျွန်း​ဒေါင့်
*အလက (ထ(ခွဲ)) ​လျော်ဖြူ
*အလက (ထ(ခွဲ)) မျက်ရှု
*အလက (ထ(ခွဲ)) ​​ဒေါင့်ဘိုး
*အလက (ထ(ခွဲ)) က​​​ဒေါင်
*အလက (ထ(ခွဲ)) ဇီး​တော
*အလက (ထ(ခွဲ)) မလည်
*အလက ပ​ဒေါင်း
*အလက နနွင်း​တော်ဘိုး
*အလက တပါယ်
*အလက နဘဲမြစ်
*အလက လက်ပံ
*အလက ဆား​တောင်
​*အလက ကျောက်တန်း​
*အလက ညောင်ပင်ရွာ
*အလက ကန်ကြီး
*အလက ထန်း​တောမ
​*အလက ဖောင်ချဉ်း
*အလက ရွာသာ​အေး

#### အမက
မူလတန်း၊မူလွန်၊အလယ်တန်း(ခွဲ) ၁၃၀ကျောင်းရှိသည်။
## ကျန်းမာ​ရေး
*နွားထိုးကြီး မြို့နယ်​ဆေးရုံ
*ဝက်လူး တိုက်နယ်​ဆေးရုံ
*သူစိုး တိုက်နယ်​ဆေးရုံ
*ကနား တိုက်နယ်​ဆေးရုံ
## ထင်ရှား​​သော​နေရာများ
နွားထိုးကြီးမြို့၏ အထင်ရှားဆုံးသော တန်ခိုးကြီးဘုရားမှာ ရှင်ပင်သာထွန်းဦးဘုရား ဖြစ်သည်။ ဘုရားပူဇနိယပွဲတော်ကို နှစ်စဉ် တပို့တွဲလဆန်း (၁) ရက်နေ့မှ တန်ပို့တွဲလပြည့်နေ့အထိ စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပပါသည်။

## ကိုးကား