ဩတ္တပ္ပ

(မကောင်းမှုမှ) ကြောက်ရွံ့သော၊ ထိတ်လန့်သော၊ ထိတ်လန့်ကြောင်း ဖြစ်သော တရားသည် **ဩတ္တပ္ပ** မည်၏။ ၎င်းသည် သောဘဏသာဓာရဏစေတသိက်များတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်ပြီး ဟိရိ (အရှက်တရား) နှင့် အမြဲတမ်း ယှဉ်တွဲ၍ ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည်။

### **လက္ခဏာ၊ ရသ၊ ပစ္စုပဋ္ဌာန်၊ ပဒဋ္ဌာန်**
ဤနေရာ၌ ဟိရီ ဩတ္တပ္ပတရားနှစ်ပါးလုံးကို ပြဆိုပါမည်။ ကာယဒုစရိုတ်စသည်တို့မှ (သို့မဟုတ်) တို့ကြောင့် ရှက်ခြင်း စက်ဆုပ်ခြင်းသည် ဟိရီ မည်၏။ ထိတ်လန့်ခြင်းသည် ဩတ္တပ္ပ မည်၏။ ကာယဒုစရိုတ်စသည်တို့မှ အရှက်တရား၊ အကြောက်တရား ဖြစ်ကြသည်။ ဟိရီသည် မကောင်းမှုမှ ရှက်ခြင်းလက္ခဏာရှိ၏၊ မကောင်းမှုကို မစင်ကဲ့သို့ ရှုမြင်၍ စက်ဆုပ်သည်။ ဩတ္တပ္ပသည် မကောင်းမှုမှ ထိတ်လန့်ခြင်းလက္ခဏာရှိသည်၊ မကောင်းမှုကို အပူကဲ့သို့ ရှုမြင်လျက် ထိတ်လန့်သည်။ ထိုနှစ်ပါးတို့သည် မကောင်းမှုကို မပြုခြင်းကိစ္စရှိသည်။ "မကောင်းမှုမှ တွန့်ဆုတ်သောတရား" ဟု ယောဂီတို့၏ ဉာဏ်၌ ရှေးရှုထင်သည်။ မိမိကိုယ်ကို လေးစားခြင်း၊ သူတစ်ပါးကို လေးစားခြင်းလျှင် နီးစွာသောအကြောင်း ရှိသည်။
### **ဩတ္တပ္ပ ဖြစ်ပေါ်စေသည့် အကြောင်းတရားများ**
မိမိကိုယ်ကို လေးစားခြင်း၊ သူတစ်ပါးကို လေးစားခြင်းကြောင့် ဟိရီဩတ္တပ္ပတရား ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ဟိရီသည် မိမိကိုယ်ကို အလေးအမြတ်ပြုလျက် "ငါကဲ့သို့သော အမျိုးမြတ်သူ၊ သီလရှိသူသည် ဤသို့သော မကောင်းမှုကို မပြုသင့်" စသည်ဖြင့် ဆင်ခြင်၍ မကောင်းမှုပြုရမည်ကို ရှက်သောကြောင့် မကောင်းမှုကို စွန့်ပယ်သည်၊ အမျိုးကောင်းသမီးနှင့် တူသည်။ ဩတ္တပ္ပသည် သူတစ်ပါးကို အလေးအမြတ်ပြုလျက် သူတော်ကောင်းတို့က ကဲ့ရဲ့မည်ကို ထိတ်လန့်သောကြောင့်လည်းကောင်း၊ အပါယ်ဘေး သံသရာဘေးစသည်မှ ထိတ်လန့်သောကြောင့်လည်းကောင်း မကောင်းမှုကို စွန့်ပယ်သည်၊ ပြည့်တန်ဆာမနှင့် တူသည်။

ထိုနှစ်ပါးသည် မည်သည့်အခါမှ အချင်းချင်း စွန့်ခွာ၍ မဖြစ်ကြ၊ မှန်၏၊ အရှက်တရားကားရှိ၏၊ အကြောက်တရားမရှိ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ အကြောက်တရားကား ရှိ၏၊ အရှက်တရား မရှိဟူ၍လည်းကောင်း မရှိနိုင်ပါ။ ဟိရီ အားကောင်းသောအခါ ဩတ္တပ္ပသည် မခေါ်ဝေါ်လောက် ဖြစ်ရ၏၊ အားမကောင်း။ ဩတ္တပ္ပအားကောင်းသောအခါ ဟိရီသည် မခေါ်ဝေါ်လောက် ဖြစ်ရ၏။ (အဟိရိက၊ အနောတ္တပ္ပ နှစ်ပါးကမူ ထိုသို့မဟုတ်၊ ယင်းတို့နှင့် ယှဉ်သော စိတ်တို့၌ ထိုနှစ်ပါးလုံး အားကောင်းကြသည်။ 

ဟိရီ ဩတ္တပ္ပတရားနှစ်ပါးသည် သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ မဆုတ်ယုတ်ကြောင်းတရား၊ နတ်ပြည်ရောက်ကြောင်းတရား၊ ချမ်းသာစွာနေကြောင်းတရားများ ဖြစ်ကြသည်။  

ထို (၂) ပါးသည် သီလ၏ နီးစွာသောအကြောင်း (အကြောင်းရင်း) ဖြစ်သည်။  

ထိုဟိရီဩတ္တပ္ပနှစ်ပါးတို့သည် မကောင်းမှုမှ ရှောင်ကြဉ်၍ မိမိကိုယ်ကို ဖြူစင်အောင် စောင့်ရှောက်သော "လောကပါလ = လောကစောင့်တရား" များဖြစ်ကြသည်၊ ထိုတရားနှစ်ပါးက လောကကို မစောင့်ရှောက်လျှင် လောက၌ "အမေ၊ မိကြီး၊ ဒေါ်လေး" စသည် မထင်ရှားနိုင်ပါ။  

### **ဟိရိ နှင့် ဩတ္တပ္ပ နှိုင်းယှဉ်ချက်**
ဟိရိနှင့် ဩတ္တပ္ပသည် အမြဲယှဉ်တွဲနေသော်လည်း အောက်ပါအတိုင်း ကွဲပြားသည် -
*   **အဓိပတိ** - ဟိရိသည် မိမိကိုယ်ကို အလေးထားသော (**အတ္တာဓိပတိ**) တရားဖြစ်ပြီး၊ ဩတ္တပ္ပသည် လောကကို အလေးထားသော (**လောကာဓိပတိ**) တရားဖြစ်သည်။
*   **ဥပမာ** - ဟိရိသည် မစင်လူးနေသော သံလုံးအေးကို စက်ဆုပ်၍ မကိုင်သကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး၊ **ဩတ္တပ္ပသည် ပူလောင်နေသော သံလုံးကို ကြောက်၍ မကိုင်သကဲ့သို့** ဖြစ်သည်။
*   **တင်စားချက်** - ဟိရိကို အမျိုးကောင်းသမီး (ချွေးမ) နှင့် တင်စား၍၊ ဩတ္တပ္ပကိုမူ ကိုယ်ဝန်တည်မည့်ဘေးကို ကြောက်သော **ပြည့်တန်ဆာမ** နှင့် တင်စားလေ့ရှိသည်။

### **လောကပါလတရား (ကမ္ဘာစောင့်တရား)**
ဩတ္တပ္ပနှင့် ဟိရိတရားနှစ်ပါးကို **လောကပါလတရား** သို့မဟုတ် **သုက္ကဓမ္မ** (ဖြူစင်သောတရား) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ဤတရားနှစ်ပါးသည် လောကရှိ လူသားများကို အမိ၊ အဖ၊ မောင်၊ နှမ စသည်ဖြင့် စနစ်တကျ ခွဲခြားသိမြင်အောင် စောင့်ရှောက်နေသည်။ အကယ်၍ ဩတ္တပ္ပနှင့် ဟိရိ ကင်းမဲ့သွားပါက လူသားများသည် တိရစ္ဆာန်များကဲ့သို့ ရောယှက်ရှုပ်ထွေးကုန်မည် ဖြစ်သည်။

### **ဩတ္တပ္ပအတု**
ကုသိုလ်ကောင်းမှုပြုရန် (ဥပမာ- ဘုရားဖူးခြင်း၊ တရားနာခြင်း) တို့၌ ကြောက်ရွံ့၍ တွန့်ဆုတ်နေခြင်းသည် ဩတ္တပ္ပအစစ်မဟုတ်ဘဲ **မာယာ** သဘောသာ ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မောဟနှင့် တဏှာပြဓာန်းသော အကုသိုလ်စိတ်သာ ဖြစ်သည်။ တစ်စုံတစ်ခုသော မကောင်းမှုကို ပြုပြီးနောက် သူတစ်ပါးသိသွားမည်ကို စိုးရိမ်ခြင်းသည်လည်း ဒေါမနဿပြဓာန်းသော အကုသိုလ်စိတ်သာ ဖြစ်သည်။
### ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* [ဩတ္တပ္ပ](https://my.wikisource.org/wiki/နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ-စတုတ္ထတွဲ/သောဘဏစေတသိက်_(၂၅)_လုံး_အပိုင်း#၄။_ဩတ္တပ္ပ)
* ဟိရီ ဩတ္တပ္ပ၏ လက္ခဏာ စသည် ဓမ္မဝ၀တ္ထာန် ၄-ပါး
* ဩတ္တပ္ပ ဖြစ်ကြောင်း ၄ ပါး
* ဟိရီဩတ္တပ္ပ

### ပြင်ပလင့်များ
* 
### ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ