open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
မြန်မာ့ရေနံဓာတုဗေဒလုပ်ငန်း

**မြန်မာ့​ရေနံဓာတုဗေဒ လုပ်ငန်း** () သည် လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ စွမ်းအင်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။

## ဖွဲ့စည်းပုံ
*အထွေထွေစီမံခန့်ခွဲရေးဌာန
*စီမံရေးဌာန
*ကုန်ထုတ်လုပ်မှုဌာန
ရေနံဓာတုဗေဒပစ္စည်းများသယ်ပို့/ဖြန့်ဖြူးရေးဌာန
*စီမံကိန်းနှင့်စာရင်းအင်းလုပ်ငန်းစိစစ်ရေးဌာန
*ရေနံဓာတုဗေဒပစ္စည်းများအချိုးအစားစစ်ဆေးရေးနှင့် သုသေသနဌာန
*ဦးဆောင်ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး
## ရေနံချက်စက်ရုံများ
ရေနံစိမ်းနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ကို ကုန်ကြမ်းအဖြစ်အသုံးပြု၍ ရေနံချက်စက်ရုံ၊ ဓာတ်မြေဩဇာစက်ရုံ၊ မက်သနောစက်ရုံ၊ ရေနံဓာတ်ငွေ့ရည်စက်ရုံ၊ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်စက်ရုံ နှင့် အခြားဆက်စပ်စက်ရုံများကို တည်ဆောက် လည်ပတ်လျက်ရှိသည်။ အဆိုပါစက်ရုံများမှ ဓာတ်ဆီ၊ ဂျက်လေယာဉ်ဆီ၊ ရေနံဆီ၊ ဒီဇယ်ဆီ၊ မီးထိုးဆီ၊ ဖယောင်း၊ ဖယောင်းတိုင်၊ ရေနံမီးသွေး၊ ရေနံဓာတ်ငွေ့ရည်၊ ယူရီးယားဓာတ်မြေဩဇာ၊ မက်သနောနှင့် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် (အခဲ၊ အရည် နှင့် အငွေ့) စသည့်ပစ္စည်းများအား ထုတ်လုပ်သည်။မြန်မာ့ရေနံဓာတုဗေဒလုပ်ငန်း လက်အောက်တွင် လက်ရှိရေနံချက်စက်ရုံ ၃ ရုံရှိပြီး စုစုပေါင်း ချက်လုပ်နိုင်မှုမှာ တစ်နေ့လျင် ရေနံစိမ်းစည်ပေါင်း ၅၁,၀၀၀ ဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း လည်ပတ်ထုတ်လုပ် လျက်ရှိသည်။

## ရေနံထွက်ပစ္စည်းများနှင့် ရဲတံခွန် Condensate များဝယ်ယူတင်သွင်းမှု
ပြည်တွင်းလိုအပ်ချက်အား ဖြည့်ဆည်းနိုင်ရေးအတွက် ပြည်ပမှ ဒီဇယ်ဆီ၊ ဓာတ်ဆီ၊ ဂျက်လေယာဉ်ဆီ၊ မီးထိုးဆီ၊ ရေနံဓာတ်ငွေ့ရည် (Liquified Petroleum Gas  LPG) နှင့် စက်ဆီ၊ ချောဆီကုန်ကြမ်းများကို Term Supply (Deferred Payment) အနေဖြင့်လည်းကောင်း Spot အနေဖြင့်လည်းကောင်း ဝယ်ယူတင်သွင်းလျက်ရှိသည်။ တစ်နှစ်လျှင် ဒီဇယ်ဆီ စည်ပေါင်း ၁.၀၀ သန်း မှ ၁.၅၀ သန်းခန့် ပြည်ပမှ နှစ်စဉ်တင်သွင်းလျက်ရှိသည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် မြန်မာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့လုပ်ငန်း ရဲတံခွန်ကမ်းလွန်သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့မြေမှ ထွက်ရှိလာသည့် Condensate များကို အမှတ်(၁)ရေနံချက်စက်ရုံ(သန်လျင်) တွင် အောင်မြင်စွာ စမ်းသပ်ချက်လုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ ရဲတံခွန် Condensate များကို နိုင်ငံခြားဆီတင်သင်္ဘောများဖြင့်သယ်ယူ၍ အမှတ်(၁)ရေနံချက်စက်ရုံ(သန်လျင်)သို့ ပေးပို့ချက်လုပ်လျက်ရှိသည်။ ရေနံ ဓာတုဗေဒစက်ရုံစု(မန်း) အတွက် အမှတ်(၁)ရေနံချက်စက်ရုံ(သန်လျင်) မှ ရဲတံခွန် Condensate များကို ရေနံသယ်ပို့ဌာနပိုင်ဆီတွဲများဖြင့် စက်ရုံသို့သယ်ပို့၍ ပြည်တွင်းရေနံစိမ်းနှင့် ရောစပ်ချက်လုပ်သည်။ ရဲတံခွန် Condensate ကို ချက်လုပ်ခြင်းဖြင့် ဓာတ်ဆီ၊ ဒီဇယ်ဆီ၊ ဂျက်လေယာဉ်ဆီတို့ အဓိကထွက်ရှိသည်။

## ရေနံချက်စက်ရုံအသစ်တည်ဆောက်ခြင်း
ရေနံချက်စက်ရုံအသစ်တည်ဆောက်ခြင်း စီမံကိန်းကို ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်ဖြူမြို့အနီးမှ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၊ ကူမင်းမြို့အထိ သွယ်တန်းမည့် အရှည် ၂၇၆၀ ကီလိုမီတာ၊ အချင်း ၃၂ လက်မရှိ ရေနံစိမ်းပိုက်လိုင်းမှ Tapping ထုတ်ယူပြီး မြန်မာပြည်အလယ်ပိုင်းတွင် တစ်နေ့လျင် စည်ပေါင်း ၅၆,၀၀၀ ချက်လုပ်နိုင်မည့် ရေနံချက်စက်ရုံအသစ် တစ်ရုံ တည်ဆောက်ရန် စီစဉ်ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။

## ဓာတ်မြေဩဇာစက်ရုံများ
မြန်မာ့ရေနံဓာတုဗေဒလုပ်ငန်းသည် တစ်နေ့လျင် ယူရီးယားဓာတ်မြေဩဇာ စုစုပေါင်း တန် ၁,၀၁၂ တန် ထွက်ရှိသည့် အောက်ပါ ဓာတ်မြေဩဇာစက်ရုံ ၃ရုံအား လည်ပတ်ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။
# အမှတ်(၁) စလေ
## စက်ရုံ (က)
## စက်ရုံ (ခ)
# အမှတ်(၂)ကျွန်းချောင်း
# အမှတ်(၃)ကျော်စွာ

ပြည်တွင်းသုံးစွဲမှုအား ဖြည့်ဆည်းပေးရန်အတွက် ညောင်တုန်းသဘာဝဓာတ်ငွေ့မြေမှ သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့ကိုအသုံးပြု၍ တစ်နေ့တန် ၅၀၀ ကျ ယူရီးယားဓာတ်မြေဩဇာစက်ရုံ ၂ ရုံအား ထပ်မံတည်ဆောက်ခဲ့သည်။ အဆိုပါစက်ရုံနှစ်ရုံအား ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ မှော်ဘီမြို့နယ်၊ မြောင်းတကာကျေးရွာအနီးတွင် တစ်ရုံနှင့်ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုသိမ်မြို့အနီးတွင် တစ်ရုံ ဖြစ်ပြီး စက်ရုံ ၂ရုံ လုံးမှာ စက်စမ်းသပ် လည်ပတ်ဆဲဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
*မြန်မာ့ရေနံဓာတုဗေဒလုပ်ငန်း
မြန်မာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့လုပ်ငန်း

**မြန်မာ့​ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်​ငွေ့လုပ်ငန်း** () သည်  စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ စွမ်းအင်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း
၁၉၆၃-ခုနှစ်မတိုင်မီ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရေနံလုပ်ငန်းအား နိုင်ငံခြားကုမ္ပဏီများကသာ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။  ယင်းကုမ္ပဏီများအနက် ဘီအိုစီရေနံကုမ္ပဏီသည် အကြီးဆုံးကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၁၉၆၃-ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဘီအိုစီကုမ္ပဏီအား ပြည်သူပိုင်သိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းမှ စတင်၍ ရေနံလုပ်ငန်းသည် နိုင်ငံပိုင်လုပ်ငန်းဖြစ်လာခဲ့သည်။ 

၁၉၆၄-ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ပြည်သူ့ရေနံလုပ်ငန်း(ပရလ)၊ ၁၉၇၀-ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် မြန်မာ့ရေနံကော်ပိုရေးရှင်း(M.O.C) စသည့်အမည်များဖြင့် လုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ယခုလက်ရှိအမည်ဖြစ်သော မြန်မာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့လုပ်ငန်း(M.O.G.E) အမည်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

## လုပ်ငန်းတာဝန်
မြန်မာ့ရေနံနှင့်သဘာဝဓာတ်ငွေ.လုပ်ငန်း၏ အဓိက လုပ်ငန်းတာဝန်များမှာ
* ကိုယ်ပိုင်အရင်းအမြစ်များဖြင့် ရေနံနှင့်သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ရှာဖွေတူးဖော်ထုတ်လုပ်ခြင်း၊
* သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းများ တည်ဆောက်၍ ပြည်တွင်းသုံးသဘာဝဓာတ်ငွေ့ ဖြန့်ဖြူးခြင်း၊
* မော်တော်ယာဉ်များအတွက် စီအင်ဂျီဓာတ်ငွေ့အား အစားထိုးလောင်စာအဖြစ် ဖြန့်ဖြူးခြင်း၊
* နိုင်ငံခြားရေနံကုမ္ပဏီများနှင့် ထုတ်လုပ်မှုအပေါ် ခွဲဝေခံစားရေးစာချုပ်များချုပ်ဆို၍ အကျိုးတူ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းနှင့် ယင်းတို့၏လုပ်ငန်းများအပေါ် ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲခြင်း တို့ဖြစ်သည်။

## ဖွဲ့စည်းပုံ
မြန်မာ့ရေနံနှင့်သဘာဝဓာတ်ငွေ့လုပ်ငန်း၏ အကြီးအကဲမှာ ဦးဆောင်ညွှန်ကြားရေးမှူးဖြစ်ပြီး ဦးဆောင်ညွှန်ကြားရေးမှူး၏ လက်အောက်တွင် ဌာနကြီး(၉)ခုနှင့် စီမံအုပ်ချုပ်မှုအရ ရေနံမြေ (၁၁)ခု ဖွဲ့စည်းထားသည်။ဌာနကြီး(၉)ခုမှာ
# စီမံရေးဌာန
# အထွေထွေစီမံခန့်ခွဲရေးဌာန
# ဘဏ္ဍာရေးဌာန
# ရှာဖွေရေး/ဖွံ့ဖြိုးရေးဌာန
# ကမ်းလွန်ရှာဖွေရေးဌာန
# တူးဖော်ရေးဌာန
# ထုတ်လုပ်ရေးဌာန
# အင်ဂျင်နီယာလုပ်ငန်းဌာန
# ပစ္စည်းစီမံဌာန တို့ဖြစ်သည်။

စီမံအုပ်ချုပ်မှုအရ စုစည်းထားသည့် ရေနံမြေများမှာ
# သာကြီးတောင်-စပယ်ရေနံမြေ
# ကျောက်ခွက်-လက်ပံတို-အရာတော်ရေနံမြေ
# ချောက်-လမ်းရွာရေနံမြေ
# ရေနံချောင်းရေနံမြေ
# မန်းရေနံမြေ
# ထောက်ရှာပင်-ထန်းကိုင်း-ကမ်းနီရေနံမြေ
# ပြည်တောင်တန်းရေနံမြေ
# မြန်အောင်-ရွှေပြည်သာရေနံမြေ
# အဖျောက်ရေနံနှင့်သဘာဝဓာတ်ငွေ့မြေ
# ညောင်တုန်းရေနံနှင့်သဘာဝဓာတ်ငွေ့မြေ တို့ဖြစ်သည်။

## လက်ရှိလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုအချက်အလက်များ
## ပိတ်ဆို့အရေးယူခံရမှု  
၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၃၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာ့ရေနံနှင့်သဘာဝဓာတ်ငွေ့လုပ်ငန်းအား အမေရိကန်၊ ဗြိတိန် နှင့် ကနေဒါ နိုင်ငံတို့က ပူးပေါင်းပြီး ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုပြုလုပ်သည်။   ၂၀၂၃ ဒီဇင်ဘာ ၁၅ရက်တွင် စတင်အသက်ဝင်မည့် ယင်းပိတ်ဆို့မှုတွင် ဘဏ်စာရင်းဖွင့်လှစ်မှု၊ ချေးငွေ ထုတ်ချေးမှု၊ အာမခံလုပ်ငန်း၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအပါအဝင် အခြားဝန်ဆောင်မှုများ ပေးခြင်းတို့ တားမြစ်ကြောင်း အချက်များ  ပါဝင်သည်။  
## ကိုးကား
*မြန်မာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့လုပ်ငန်း
နယုန်လပြည့်နေ့

နယုန်လသည် မြန်မာလများတွင် တတိယလ ဖြစ်သည်။ နွေဥတုတွင် ပါဝင်သည်။ နွေရာသီကုန်ဆုံးရန် ၁၅-ရက်မျှသာ ကျန်တော့သဖြင့် စာဆိုပညာရှင်များက ထိုလကို နွေနှောင်းလ၊ နွေစွန်လ-ဟု စာဖွဲ့လေ့ရှိကြသည်။

နွေနှောင်းလဖြစ်သည့်အလျောက် ကဆုန်လတွင် ခြစ်ခြစ်တောက် ပူပြင်းခဲ့သော နေမင်းသည် နယုန်လတွင် အပူရှိန် အားလျော့လာသည်။ ကောင်းကင်ပြင်တခုလုံးတွင် မိုးသားများ မည်းမှောင်အုံ့ဆိုင်းပြီး မိုးသီးမိုးပေါက်များ ရွာသွန်းတတ်သည်။

ကဆုန်လ၏အပူရှိန်အောက်၌ ရွက်ခြောက်များကြွေကာ အရိုးပြိုင်းပြိုင်းဖြစ်နေကြသည့် သစ်ပင်သစ်ကိုင်း များမှာ ရွက်ညွန့်ကလေးများ ထွက်ပြူလာသည်။ စိမ်းစိုလန်းဆန်းလာကြသည်။ နယုန်လ၏ မိုးသေးမိုးဖွဲကလေးများကြောင့် မြေပြင်မှာလည်း မြက်နုကလေးများဖြင့် စိုပြည်လာသည်။ ထို့ကြောင့် ရှေးမြန်မာတို့က-နယုန်မိုးသေး မြက်သားမွေး-ဟု ဆိုရိုးပြုကြသည်။ ဖြူစင်ရှင်းသန့်သော စံပယ်ဖြူပန်းတို့လည်း လှိုင်လှိုင်ပွင့်လာကြသည်။

နယုန်လတွင် မိုးသေးမိုးဖွဲကလေးများသာ ရွာသည်မဟုတ်။ တခါတရံ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာတတ်သဖြင့် လယ်ယာမြစ်ချောင်း အင်းအိုင်များ ရေအပြည့်အဝရကြသည်။ ထို့ကြောင့် လယ်သမားတို့သည် ဆန်အတွက် မျိုးစပါးများကိုလည်း ပျိုးထောင်ကြသည်။ တောင်သူတို့သည် ဝါဂွမ်း၊ ပြောင်း၊ နှမ်း၊ ဂျုံ၊ ပဲမျိုးစုံတို့ကို ကြဲကြသည်။ လုပ်ငန်းခွင်သို့ စတင်ဝင်ရောက်ကြသည်။
ထို့ကြောင့် စိန္တကျော်သူ ဦးဩ က မဟာအဓိကရ ကန်တော်မော်ကွန်းတွင်-
:နယုန်ဝါလ၊ ကြဲကြပျိုးထောင်
:ဝါခေါင်သစ်ဆင်း၊ နှစ်လတွင်းမူ
:ဆင်းကြ ယာလယ်၊ တောင်သူမယ်တို့-ဟူ၍ ဖွဲ့ဆိုခဲ့ကြသည်။

ရှေးမြန်မာဘုရင်များလက်ထက်က ဤလတွင် စာတော်ပြန်ပွဲများ ကျင်းပလေ့ရှိကြသည်။ ယခုခေတ်တွင် ကျင်းပသော ပထမပြန်စာမေးပွဲများသည် ထိုနယုန်လ စာတော်ပြန်ပွဲမှ ဆင်းသက်လာသည်။ မြန်မာဘုရင်များသည် စာတော်ပြန်ပွဲများကို ကျင်းပရုံသာမက စိုက်ပျိုးရေးကို အားပေးသောအနေဖြင့် နယုန်လတွင် လယ်ထွန်မင်္ဂလာပွဲကိုလည်း ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။

ထို့ပြင် ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်သည် နယုန်လပြည့်နေ့၌ လူနတ်ဗြဟ္မာ သတ္တဝါအပေါင်းတို့အား မဟာသမယသုတ်တော်ကို ဟောတော်မူခဲ့သည်။ ထိုသို့ ဟောတော်မူသည်ကို အစွဲပြု၍ နယုန်လပြည့်နေ့တွင် မဟာသမယ အခါတော်နေ့ပွဲကို ဆင်ယင်ကျင်းပကြသည်။ မဟာသမယ သုတ်တော်ကို ရွတ်ဖတ်သရဇ္ဈာယ်ခြင်း ပြုကြသည်။

ဤကား နယုန်လ၏ လေးစားမြတ်နိုးဖွယ် ထူးခြားသော အကြောင်းအချက်များပင် ဖြစ်ပေသည်။

## ကိုးကား
မြန်မာ့ရေနံထွက်ပစ္စည်း ရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်း

**မြန်မာ့​ရေနံထွက်ပစ္စည်း ​ရောင်းဝယ်​ရေး လုပ်ငန်း** () သည် လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ စွမ်းအင်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း
ကိုလိုနီခေတ်အတွင်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးရပြီးသည်မှ ၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၃၁ ရက် နေ့ အထိ ရေနံထုတ်လုပ်ခြင်း၊ ချက်လုပ်ခြင်း၊ ဖြန့်ဖြူးခြင်းလုပ်ငန်းအားလုံးကို ဘီအိုစီကုမ္ပဏီမှ ပိုင်ဆိုင်ပြီး ဆောင်ရွက် ခဲ့ပါသည်။ ၁၉၆၃ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရမှ ပြည်သူပိုင်သိမ်းခဲ့ကာ သတ္တုတွင်း ဝန်ကြီးဌာန၏ ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုအဖြစ် သိမ်းသွင်းခဲ့သည်။ 
၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ပြည်သူ့ရေနံလုပ်ငန်း အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၇၀ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့ရေနံကော်ပိုရေးရှင်း အဖြစ်လည်းကောင်း လုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ရက်နေ့တွင် စက်မှု (၂) ဝန်ကြီးဌာနအောက်ရှိ မြန်မာ့ရေနံကော်ပိုရေးရှင်း၊ ရေနံဓာတုဗေဒလုပ်ငန်းကော်ပိုရေးရှင်း နှင့် ရေနံထွက်ပစ္စည်း ဖြန့်ဖြူးရောင်းချရေးကော်ပိုရေးရှင်းဟူ၍ အဖွဲ့အစည်း ပြုပြင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါသည်။ ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် အထက်ဖော်ပြပါလုပ်ငန်းအဖွဲ့အစည်း ၃ ခုစလုံးကို စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာနအဖြစ် သီးခြားဝန်ကြီးဌာန ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါသည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ရက်နေ့တွင် မြန်မာ့ရေနံထွက်ပစ္စည်းရောင်းဝယ်ရေး လုပ်ငန်း အမည်ပြောင်းလဲခဲ့ပါသည်။

မြန်မာ့ရေနံထွက်ပစ္စည်း ရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်းသည် စက်သုံးဆီ ပြည်တွင်းသုံးစွဲမှုဖူလုံရေးနှင့် အချိန်နှင့် တစ်ပြေးညီ သုံးစွဲသူလက်ဝယ်သို့ ဖြန့်ဖြူးရောင်းချနိုင်ရေးအတွက် စီမံဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
## ဖွဲ့စည်းပုံ
မြန်မာ့ရေနံထွက်ပစ္စည်း ရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်း လက်အောက်ရှိ ဌာနခွဲများမှာ 
* အထွေထွေစီမံခန့်ခွဲရေးဌာန
* ဘဏ္ဍာရေးဌာန
* ဖြန့်ဖြူးရောင်းချရေးဌာန
* စီမံရေးဌာန တို့ဖြစ်သည်။

### ဝန်ထမ်းအင်အား
၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၃၀ရက်နေ့ စာရင်းအရ ဝန်ထမ်းအင်အားမှာ 

## တည်နေရာများ
### ပင်မဌာနကြီးများ၏တည်နေရာ
### ဌာနခွဲများ၏တည်နေရာ
သိုလှောင်ဖြန့်ဖြူးရေးဌာနခွဲ (က)အဆင့်များ

                                   
သိုလှောင်ဖြန့်ဖြူးရေးဌာနခွဲ (ခ)အဆင့်/စခန်းများ

လေယာဉ်ဆီဌာနခွဲများ/ဌာနစိတ်/စခန်း

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ
အင်းလျားလိတ်ဟိုတယ်

**အင်းယားလိတ်ဟိုတယ်** ကို ၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားကို အောက်တိုဘာလ ၁၆ ရက်ထုတ် မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာ ၌ *နိုင်ငံခြားအဆင့်အတန်းမီဟိုတယ် ၊ ကလိုသူကို ခေါ်လာ၍ တွဲကနိုင်သည်။ ကချေသည်တော့ ထားမည်မဟုတ်ဆိုခြင်း* ဟူသော ခေါင်းစဉ်ဖြင့် သတင်းဖော်ပြခဲ့၏။ ကျပ် (၂၆၅) သိန်း ကုန်ကျခဲ့ပြီး ရုရှားနိုင်ငံမှ လက်ဆောင်အဖြစ် ဆောက်လုပ်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ဖွင့်ပွဲသို့ ဟိုတယ် မန်နေဂျင်းဒါရိုက်တာ ဗိုလ်မှူးချုပ်တီကလစ်၊ ဟိုတယ် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ သဘာပတိ၊ အစ္စရေးသံအမတ်ကြီးနှင့် ဟိုတယ် မန်နေဂျာ မစ္စတာမာတစ်တို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ ယင်းဟိုတယ်ကြီးကို အစ္စရေးနိုင်ငံမှ ဖင်ဒါမင် အင်တာပရိတ် (Findamin Enterprise) က ဦးစီးဆောက်လုပ်ခဲ့ပြီး တစ်ယောက်ခန်း (၇၅)ခန်း၊ နှစ်ယောက်ခန်း (၁၂၄)ခန်း ရှိသည်ဟု ဆို၏။ ဟိုတယ် တည်းခိုနှုန်းမှာ တစ်နေ့ (၂၄) နာရီ အတွက် တစ်ယောက်ခန်း ၅၂ ကျပ် ၂၅ ပြား မှ ၅၉ ကျပ် ၅၀ ပြား ၊ နှစ်ယောက်ခန်း ၈၀ ကျပ် ၇၅ ပြား မှ ၉၂ ကျပ် ၇၅ ပြား ဖြစ်သည်။
ခန်းမကျယ်ကြီးများလည်း ရှိပြီး တစ်နေကုန် အသုံးပြုလျှင် ၁၁၈ ကျပ် ၇၅ ပြားမှ ၂၈၅ ကျပ် အထိ ကျသင့်ပါသည်။ အစားအသောက်နှုန်းထားများမှာမူ နံနက်လက်ဖက်ရည် ၂ ကျပ် ၅၀ ပြား ၊ နေ့လယ်စာ ၁၁ ကျပ် ၇၅ ပြား နှင့် ညစာ ၁၆ ကျပ် ၅၀ ပြားတို့ အသီးသီး ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
မြတ်ဗုဒ္ဓပြည်တော်ဝင်အခါတော်နေ့

တပေါင်းလသည် မြန်မာလများတွင် ၁၂-လမြောက်ဖြစ်သည်။ တစ်နှစ်တာ၏ နောက်ဆုံးလဖြစ်သည်။ တပေါင်းလ၏ ပထမလဝက်သည် ဆောင်းရာသီတွင် ကျရောက်သည်။ ဒုတိယလဝက်ကား နွေရာသီတွင် ကျရောက်သည်။ ဆောင်းကုန်နွေစ သာယာလှသော လရာသီဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ခေတ်အဆက်ဆက် စာဆိုတို့သည် တပေါင်းလ၏အလှကို ရေးဖွဲကြသည်မှာ ယနေ့တိုင်ဖြစ်သည်။

ရှေးယခင်က တပါင်းလပွဲတော်သည် သဲပုံစေတီပွဲတော် ဖြစ်သည်။ သဲပုံစေတီပွဲတော်သည် ပုဂံခေတ် (သို့မဟုတ်) ပုဂံခေတ်မတိုင်မီကပင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်ဟု အချို့က ဆိုကြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သဲပုံစေတီပွဲတော် ကျင်းပသည့်ဓလေ့ တဖြည်းဖြည်း မှေးမှိန်သွားသည်။ တပေါင်းလပြည့်နေ့တွင် ဘုရားပွဲတော်များ ကျင်းပသည့် ဓလေ့ ခေတ်စားလာခဲ့သည်။ ထိုသို့ ဘုရားပွဲတော် ကျင်းပခြင်းကိုပင် တပေါင်းလပွဲတော်ဟု ခေါ်ကြသည်။

တပေါင်းလသည် ရာသီဥတု သာယာသည်နှင့်အမျှ သာသနာရေးတွင်လည်း မှတ်တမ်းတင်သင့်သော ဖြစ်ရပ်ကြီးများ ပေါ်ထွန်းခဲ့သည်။
ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်လက်ထက်တော်က ဘုရားရှင်သည် ရာဇဂြိုဟ်ပြည် ဝေဠုန်ဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးကာ အင်္ဂတိုင်းနှင့် မဂဓတိုင်းမှ ဒကာ ဒကာမများအား တရားရေအေးတိုက်ကျွေးလျက်ရှိသည်။ ထိုသတင်းကို ခမည်းတော် သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီး ကြားသိသောအခါ သားတော်ဘုရားကို ဖူးတွေ့ချင်နေသည်။ ထို့ကြောင့် အမတ်တယောက်အား အခြွေအရံတထောင်နှင့်အတူ စေလွှတ်၍ ပင့်ခိုင်း၏။ ထိုအမတ်သည် ဗုဒ္ဓထံ ရောက်လာရာမှ တရားတော်ကိုနာရ၍ အခြွေအရံတို့နှင့်အတူ ရဟန်းပြုသွားသည်။ သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီးထံ ဘုရားရှင်ကြွရောက်တော်မူရန် မပင့်ဖြစ်ချေ။ မင်းကြီးလည်း နောက်ထပ်၍ အမတ်တို့ကို အခြွေအရံ တထောင်စီဖြင့် ကိုးကြိမ်တိုင်အောင် စေလွှတ်ခဲ့သည်။ သို့သော် အားလုံး ရဟန်းပြု၍ နေကြပြန်သည်။

ဆယ်ကြိမ်မြောက်တွင်မူ ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်နှင့် ဖွားဖက်တော်ဖြစ်သော ကာဠုဒါယီအမတ်ကို စေလွှတ်သည်။ ကာဠုဒါယီအမတ်သည်လည်း ရှေးကအမတ်များနှင့်နည်းတူပင် နောက်ပါများနှင့်တကွ ရဟန်းပြုပြန်သည်။ သို့ရာတွင် ခရီးလမ်းပန်းသာယာသော တပေါင်းလအချိန်သို့ ရောက်သောအခါတွင်ကား လမ်းခရီးသာယာပုံ တပေါင်းအလှကို ဂါထာပေါင်း ၆၀-ဖြင့် ဖွဲ့နွဲ့ကာ ကပိလဝတ်ပြည်သို့ ကြွပါမည့်အကြောင်း ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထားတောင်းပန်သည်။ ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်လည်း လက်ခံကာ တပေါင်းလပြည့်နေ့၌ ကပိလဝတ်ပြည်သို့ ကြွတော်မူခဲ့သည်။

ဘုရားရှင် ကပိလဝတ်နေပြည်တော်သို့ ကြွတော်မူခြင်းကြောင့် နိဂြောဓာရုံကျောင်းကြီး ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ဂါထာ ၁၀ဝ၀-ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော ဝေဿန္တရာဇာတ်တော်ကြီးကို ဟောတော်မူခဲ့သည်။
ခမည်းတော် သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီးသည်လည်း မဟာဓမ္မပါလဇာတ်တော်ကြီးကို ကြားနာရသဖြင့် အနာဂါမ် တည်ခဲ့သည်။ နောင်အခါ အရဟတ်တဖိုလ် တည်သွားသည်။

ဗုဒ္ဓဘုရားရှင် ကပိလဝတ်ပြည်သို့ ကြွရောက်တော်မူ၍ တရားဟောတော်မူသဖြင့် မိထွေးတော်ဂေါတမီသည်လည်း သောတာပန်တည်သည်။
ယသော်ဓရာကို အကြောင်းပြု၍ စန္ဒကိန္နရီဇာတ်တော်ကိုလည်း ဘုရားဟောတေ်မူခဲ့သည်။ ညီတော်နန္ဒမင်းသား ရဟန်းပြုဖြစ်သည်။ သားတော်ရာဟုလာ သာမဏေဘဝသို့ ရောက်ရှိသည်။ သာကီဝင်မင်းသားတထောင် ရဟန်းဘောင်သို့ ရောက်ရှိသည်။ ဆွေမျိုးတို့ ဘုရားရှင်ကို ကြည်ညိုစေရန် ဆောင်ရွက်ရာ၌ အထူးအောင်မြင်သဖြင့် ကာဠုဒါယီမထေရ်အား ကုလပ္ပသာဒ ဧတဒဂ်ဘွဲ့ ချီးမြှင့်တော်မူခဲ့သည်။

တပေါင်းလပြည့်နေ့သည် ဘုရားရှင် ပြည်တော်ဝင်ရန် စတင်ကြွလှမ်းသောနေ့ဖြစ်သဖြင့်လည်း ထိုနေ့ကို အကြောင်းပြု၍ သာသနာတော်၌ ထူးခြားသော ဖြစ်ရပ်ကြီးများ ပေါ်ထွန်းခဲ့သည်။
ထို့ပြင် မဟာသက္ကရာဇ် ၁၀၃-ခု တပေါင်းလပြည့် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် သိကြားမင်း၊ ဥက္ကလာပမင်းကြီး တပုဿနှင့်ဘလ္လိက ကုန်သည်ညီနောင်တို့ကြီးမှူး၍ ရွှေတိဂုံစေတီတော်ကြီး တည်ထားခဲ့သည်ဟု သမိုင်းကဆိုသည်။
ဤကား တပေါင်းလကို အကြောင်းပြု၍ သာသနာတော်၌ ထူးခြားသော မှတ်တိုင်ကြီးများ ပေါ်ထွန်းလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပေသည်။

## ကိုးကား
ပြည်ထောင်စုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဖွံ့ဖြိုးရေးတက္ကသိုလ်(စစ်ကိုင်း)

**ပြည်ထောင်စု တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖွံ့ဖြိုးရေးတက္ကသိုလ် (စစ်ကိုင်း)**သည် နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန၊ ပညာရေးနှင့် လေ့ကျင့်ရေး ဦးစီးဌာန လက်အောက်ရှိ တက္ကသိုလ် တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ်မှ ၂ဝ၁၂ ခုနှစ်အထိ မဟာဒဿန(ပညာရေး)ဘွဲ့ (၃၅)ဦး၊ မဟာပညာရေးဘွဲ့ (၉၃)ဦး၊ စုစုပေါင်း (၁၂၈)ဦး အပါအဝင် သင်တန်းသား/သူ (၁၂၄၉၃) ဦး သင်တန်းဆင်း ပြီးဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း
ပြည်ထောင်စု တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖွံ့ဖြိုးရေးတက္ကသိုလ် (စစ်ကိုင်း) ကို တိုင်းရင်းသားလူငယ်များအား တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် စည်းလုံးညီညွှတ်မှု တိုးတက်ခိုင်မာရေးကို ကြိုးပမ်းကြမည့်  အရည်အသွေးမြင့်မားသည့် ပညာရေး ဝန်ထမ်းကောင်းများ ဖြစ်ထွန်းလာအောင် လေ့ကျင့်ပျိုးထောင်ပေးရန် ရည်ရွယ်၍ ပြည်ထောင်စု တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖွံ့ဖြိုး‌ရေးသိပ္ပံ အဖြစ် ၂ဝ-၁ဝ-၁၉၆၄ ရက်နေ့ တွင် စစ်ကိုင်းမြို့၌ စတင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ ဥပဒေအမှတ် (၉/၉၁)ဖြင့် တက္ကသိုလ်အဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ပေးခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စု ရာထူးဝန်အဖွဲ့မှ နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန အောက်သို့ လွှဲပြောင်းခဲ့သည်။

## တည်နေရာ
ပြည်ထောင်စုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖွံ့ဖြိုးရေးတက္ကသိုလ်သည် စစ်ကိုင်းမြို့မှ (၂၂) မိုင် ကွာဝေးသည့် မန္တလေး-စစ်ကိုင်း-မုံရွာကားလမ်းပေါ်ရှိ နတ်ခရိုင်ကျေးရွာ၏ တောင်ဘက် (၄) မိုင်ခန့် ကွာဝေးသော ရွာသစ်ကြီးတွင် တည်ရှိသည်။ အကျယ်အဝန်းမှာ ၁၅၄.၃ ဟက်တာ(သို့မဟုတ်) ၃၈၁.၆ဧက ရှိသည်။

## ရည်ရွယ်ချက်
ပြည်ထောင်စုတိုင်းရင်းသား လူမျိုးများဖွံ့ဖြိုးရေးတက္ကသိုလ်၏ ရည်ရွယ်ချက်များ မှာ
*ပြည်ထောင်စုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖွံ့ဖြိုးရေးတက္ကသိုလ်တွင် ခင်မင် ရင်းနှီးစွာ နေထိုင်လျက် ပညာရှာမှီးကြရင်း  ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ် ခိုင်မြဲမှုရှိစေရန်။
*ပြည်ထောင်စုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံ ကောင်းများကို ထိန်းသိမ်းရန်နှင့် နားလည်သဘော ပေါက်စေရန်။
*ပြည်ထောင်စုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ စားဝတ်နေရေးအဆင့်အတန်း မြင့်မားစေရန် ဆောင်ရွက်လိုသည့် စိတ်ဓာတ်ထက်သန်စေရန်။
*ပြည်ထောင်စုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဖွံ့ဖြိုးရေးကို ဆောင်ရွက်ရာတွင်လိုအပ်သည့် ဦးဆောင်နိုင်မှု စွမ်းရည်မြှင့်တင်ရန်။
*ပြည်ထောင်စုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများ အောင်မြင်မှုကိုရှေးရှု၍ သုတေသနလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်လိုသည့် စိတ်ဓာတ်မွေးမြူပေးရန်။
*ပါတီနိုင်ငံရေးကင်းရှင်းပြီး စာရိတ္တနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရား ကောင်းမွန်သော ပညာရေးဝန်ထမ်းကောင်းများ မွေးထုတ်ပေးရန်။
*ပြည်ထောင်စုမပြိုကွဲရေး၊ တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွှတ်မှု မပြိုကွဲရေးနှင့် အချုပ်အချာအာဏာ တည်တံ့ခိုင်မြဲရေးတို့ကို ထိန်းသိမ်းလိုသည့် စိတ်ဓာတ် ရှင်သန်ပွားများစေရန်။

## သင်တန်းများ
## ဘာသာရပ်ဌာနများ
*ပညာရေးသဘောတရားဌာန
*ပညာရေးစိတ်ပညာဌာန
*သင်ပြနည်းဌာန
*မြန်မာစာဌာန
*အင်္ဂလိပ်စာဌာန
*သင်္ချာဌာန
*သမိုင်းဌာန
*ပထဝီဝင်ဌာန
*စီးပွားရေးပညာဌာန
*ဓာတုဗေဒဌာန
*ရူပဗေဒဌာန
*ဇီဝဗေဒဌာန
*ကာယပညာဌာန
*ဂီတအနုပညာဌာန
*စက်မှုလက်မှုဌာန
*အိမ်တွင်းမှုသိပ္ပံဌာန
*စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးဌာန
*ပန်းချီအနုပညာဌာန
*စာရိတ္တပညာဌာန
*တိုင်းရင်းသားဘာသာ နှင့်ယဉ်ကျေးမှုဌာန

## ပေးအပ်ချီးမြှင့်သည့် ဘွဲ့နှင့် အောင်လက်မှတ်များ
*မူလတန်းဆရာအောင်လက်မှတ်(ယခင်)
*အလယ်တန်းဆရာအောင်လက်မှတ်(ယခင်)
*အထူးမူလတန်းဆရာအောင်လက်မှတ်(ယခင်)
*ဆရာအတတ်ပညာဒီပလိုမာ(ယခင်)
*ပညာရေးဘွဲ့
*မဟာဒဿန(ပညာရေး)ဘွဲ့(ယခင်)
*မဟာပညာရေးဘွဲ့

## ကိုးကားကျမ်း 
## ပြင်ပလင့်ခ် 
*နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန၊ ဖွံ့ဖြိုးရေးတက္ကသိုလ်
ဘခင်

**စည်သူ ဦးဘခင်** သည် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရသောအခါ ပထမဦးဆုံး နိုင်ငံတော်ငွေစာရင်းမင်းကြီး အဖြစ် ရှေးဦးစွာခန့်အပ်ခံရသော ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးဖြစ်သည်။  အဖ ဦးပေါ၊ အမိ ဒေါ်စောမေတို့မှ ၁၈၉၉ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် အထက်ပုဇွန်တောင်၊ ရန်ကုန်မြို့ ၌ ဖွားမြင်သည်။ ၁၉၁၇ ခုနှစ်တွင်စိန်ပေါလ်အထက်တန်းကျောင်းမှ ၁၀ တန်းစာမေးပွဲကို ပထမရ၍ စကောလားရှစ် ဆုချီးမြှင့်ခံရသည်။

တက္ကသိုလ် ဆက်မတက်ဘဲ ငွေစာရင်းမင်းကြီးရုံး၌ အောက်တန်းစာရေးအဖြစ် စတင်လုပ်ကိုင်သည်။ ၁၉၂၆ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယအစိုးရ၏ စာရင်းကိုင်စာမေးပွဲအောင်မြင်၍ ဝန်ထောက်ရာထူး တိုးမြှင့်ခံရပြီး ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် ငွေစာရင်းမင်းကြီးဖြစ်လာသည်။ ၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် သရေစည်သူ ဘွဲ့ ချီးမြှင့်ခံရသည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် အငြိမ်းစားယူခဲ့သော်လည်း ထိုနှစ်မှာပင် နိုင်ငံတော်စာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး အထူးအရာရှိအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။ ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် အစိုးရတာဝန် အားလုံးမှ အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် အင်းလျားမြိုင်လမ်း၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပဋိပတ္တိလုပ်ငန်းဌာနကိုထူ​ထောင်၍ ဝိပဿနာ ကမ္မဋ္ဌာန်း တရားပြလုပ်ငန်းကို ကွယ်လွန်ချိန်အထိ ဆောင်ရွက်သွားခဲ့သည်။  

ဆရာကြီးဦးဘခင်သည် ဝိပဿနာတရားကို လယ်တီဆရာတော်၏တပည့်တဦးဖြစ်​သော ဆရာသက် (အနာဂါမ်ဆရာသက်ကြီး) ထံမှနည်းယူရရှိခဲ့သည်။ ရဟန္တာဟု​ကျော်ကြား​သော ​ဝေဘူဆရာ​တော်နှင့်​တွေ့ဆုံပြီး​နောက် ဆရာ​တော်၏ တိုက်တွန်းချက်အရ စတင်တရားပြသည်။ အငြိမ်းစားယူပြီး​နောက် နိုင်ငံခြားသို့သွား​ရောက်ကာ ဝိပဿနာတရားပြန့်ပွား​အောင်​ဆောင်ရွက်ရန် ဆန္ဒပြင်းပြ​သော်လည်း အစိုးရကနိုင်ငံကူးလက်မှတ်ထုတ်မ​ပေးသဖြင့် နိုင်ငံခြားသားတပည့်များကတဆင့် ​ဆောင်ရွက်ခဲ့ရသည်။ သို့​သော် ဦးဘခင်ကွယ်လွန်ပြီး​နောက် ဆရာကြီး၏လက်​ထောက်ဖြစ်​သော ဆရာမကြီး​ဒေါ်မြသွင် (MOTHER SAYAMA) က အာရှ၊ ဥရောပ၊ အင်္ဂလန်၊ အမေရိကန်၊ ကနေဒါ၊ နယူးဇီလန်၊ ဩစတြေးလျစသည့် နိုင်ငံများ၌ ဓမ္မရိပ်သာခွဲများ တည်ဆောက်၍ ဗုဒ္ဓ သာသနာ ပြန့်ပွားရန်ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉-၁-၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ ၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ဆရာကြီး၏ ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်း တရား အားထုတ်သူများထဲမှ ဆရာကြီး ဂိုအင်ကာ သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၌ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဓမ္မဂီရိ ဝိပဿနာအဖွဲ့တရားရိပ်သာ ထူထောင်နိုင်ခဲ့ပြီး ဗုဒ္ဓသာသနာ ပြန့်ပွားရန် ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။  

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဆရာများ
ပြည်ထောင်စုတိုင်းရင်းသားလူငယ်များစွမ်းရည်ဖွံ့ဖြိုးရေးဒီဂရီကောလိပ်(ရန်ကုန်)

**ပြည်ထောင်စု တိုင်းရင်းသားလူငယ်များ စွမ်းရည်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဒီဂရီကောလိပ်(ရန်ကုန်)** () သည် နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန၊ ပညာရေးနှင့် လေ့ကျင့်ရေး ဦးစီးဌာန လက်အောက်ရှိ ဒီဂရီကောလိပ် တစ်ခုဖြစ်သည်။

နယ်စပ်ဒေသရှိတိုင်းရင်းသား လူငယ်များအား အဆင့်မြင့်ပညာရပ်များ ဆက်လက်သင်ယူနိုင်ရန် ရည်ရွယ်၍ (၂၀၀၀-၂၀၀၁) ပညာသင်နှစ်မှ စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
နယ်စပ်ဒေသအသီးသီးမှ အခြေခံပညာအထက်တန်း အောင်မြင်ပြီးသော တိုင်းရင်းသား လူငယ်များအား ပြည်နယ်/တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့များ ဒီဂရီကောလိပ် ဝင်ခွင့်ရွေးချယ်ရေး အဖွဲ့မှ ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးရုံး၊ လူငယ်သင်တန်းကျောင်း၊ တိုင်းရင်းသား အဖွဲ့အစည်းများ၊ လူမှုဝန်ထမ်း ဦးစီးဌာနမှ စေလွှတ်သည့် ကျောင်းသားများအား သင်တန်းသားရွေးချယ်ရေး ကော်မတီမှ ပညာသင်ခွင့်ရရှိရေး အရည်အချင်းအလိုက် ရွေးချယ်ကာ ရွေးချယ်ခံ ကျောင်းသားများကို သိပ္ပံ၊ ဝိဇ္ဇာနှင့် အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်များအား သင်ကြားပေးလျက်ရှိသည်။ အပါတ်စဉ် (၁) မှစ၍စီနီယာ၊ ဂျူနီယာစနစ်ဖြင့်ကျောင်းစည်းကမ်းကို စနစ်တကျ ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၁-၂၀၁၂ ပညာသင်နှစ်မှစ၍ သိပ္ပံ၊ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့အတွက် ပညာသင်နှစ် (၄)နှစ်၊ ၂၀၁၂-၂၀၁၃ပညာသင်နှစ်မှစ၍ အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်အတွက် (၃)နှစ် သတ်မှတ်ထားရှိပြီး သိပ္ပံ၊ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့နှင့် အင်ဂျင်နီယာဒီပလိုမာများ အပ်နှင်းပေးသည်။

## တည်နေရာ
ပြည်ထောင်စု တိုင်းရင်းသားလူငယ်များ စွမ်းရည်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဒီဂရီကောလိပ်(ရန်ကုန်)သည် ဒဂုံမြို့သစ် (ဆိပ်ကမ်း) မြို့နယ်၊ (၆၁)ရပ်ကွက်၊ မြေကွက်အမှတ်(၃၃၈၃) စစ်တောင်းလမ်း၌ တည်ရှိပြီး ၃၁.၅၁၆ ဧက ကျယ်ဝန်းသည်။

## ရည်ရွယ်ချက်
ပြည်ထောင်စုတိုင်းရင်းသားလူငယ်များ စွမ်းရည်ဖွံ့ဖြိုးရေးဒီဂရီကောလိပ် ရည်ရွယ်ချက်များမှာ
*တိုင်းရင်းသားလူငယ်များသည် ပညာရှာမှီးရင်း တိုင်းရင်းသားအချင်းချင်း ပိုမို စည်းလုံးချစ်ခင်လျက် ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်ခိုင်မြဲသည့် လူငယ်များဖြစ်လာစေရန်၊
*ပြည်ထောင်စုတိုင်းရင်းသား လူငယ်များသည် ပြည်ထောင်စုမပြိုကွဲရေး၊ တိုင်းရင်းသား စည်လုံးညီညွတ်မှု မပြိုကွဲရေး၊ အချုပ်အခြာအာဏာ တည်တံ့ ခိုင်မြဲရေး          တည်းဟူသော ဒို့တာဝန်အရေးသုံးပါးကို သက်ဝင်ယုံကြည်၍ ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်သော လူငယ်များဖြစ်လာစေရန်၊
*နယ်စပ်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးနှင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ လူနေမှု အဆင့်အတန်း မြင့်မားရေးအတွက် ဆောင်ရွက်လိုသည့် စိတ်ဓာတ်မွေးမြူပေးရန်၊
*အေးချမ်းသာယာ၍ ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော နိုင်ငံတော်အဖြစ် တည်ဆောက်ရာတွင် စွမ်းစွမ်းတမံ ဆောင်ရွက်လိုသည့် စိတ်ဓာတ်များ မွေးမြူပေးရန်၊
*အဆင့်မြင့်တက္ကသိုလ်ပညာရပ်များ တတ်မြောက်၍ ကျောင်းဆင်းပြီးသွားပါက မိမိ ဒေသတွင် ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများအား ကျရာကဏ္ဍမှ တက်ကြွစွာ           ပါဝင်ဆောင်ရွက်စေရန် တို့ဖြစ်သည်။

## သင်ကြားပို့ချ ပေးသော ဘာသာရပ်များ
*ဝိဇ္ဇာဘာသာတွဲ
**မြန်မာစာ
**အင်္ဂလိပ်စာ
**ပထဝီဝင်
**သမိုင်း
**စီးပွားရေးပညာ
**မနုဿဗေဒ
**စိတ်ပညာ
*သိပ္ပံဘာသာတွဲ
**မြန်မာစာ
**အင်္ဂလိပ်စာ
**သင်္ချာ
**ဓာတုဗေဒ
**ရူပဗေဒ
*အင်ဂျင်နီယာဘာသာတွဲ
**မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာ
**အီလက်ထရောနစ်အင်/ယာ
**လျှပ်စစ်စွမ်းအားအင်/ယာ
**စက်မှုစွမ်းအားအင်/ယာ
သင်တန်းအားလုံးတွင် ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်ဘာသာရပ်၊ ခေါင်းဆောင်မှု ဘာသာရပ်၊ အဆင့်မြင့်ယဉ်ကျေးမှုဘာသာရပ်၊ ယဉ်ကျေးမှုဘာသာရပ်နှင့် ကွန်ပျူတာသိပ္ပံဘာသာရပ် တို့ကို ပူးတွဲသင်ကြားသည်။

## ပေးအပ်ချီးမြှင့်သည့် ဘွဲ့နှင့် အောင်လက်မှတ်များ
ပြည်ထောင်စု တိုင်းရင်းသားလူငယ်များ စွမ်းရည်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဒီဂရီကောလိပ်(ရန်ကုန်) မှပေးအပ်ချီးမြှင့်သည့် ဘွဲ့။ အောင်လက်မှတ်များနှင့် သင်တန်းကာလများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။

## ဓာတ်ပုံများ 
## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ် 
*http://www.mba.gov.mm/en/?q=node/480
ဗဟိုလေ့ကျင့်ရေးကျောင်း

ဗဟိုလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းသည် ဒဂုံမြို့သစ်မြောက်ပိုင်းမြို့နယ်၊ အမှတ် (၅၁)ရပ်ကွက်၊ မြ၀တီမင်းကြီးလမ်းမပေါ်တွင်တည်ရှိသည်။ နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာနအောက်ရှိ ဦးစီးဌာနများမှ ဝန်ထမ်းများအား လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးနေသည့် ကျောင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
ဗဟိုလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းအား စည်ပင်သာယာရေး ဦးစီးဌာနထံမှ ၁၉၉၉ ခုနှစ် ဧပြီလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ပညာရေးနှင့် လေ့ကျင့်ရေး ဦးစီးဌာနမှ လွှဲပြောင်းယူခဲ့သည်။ 

## ရည်ရွယ်ချက်
နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန၊ ပညာရေးနှင့် လေ့ကျင့်ရေးဦးစီးဌာန လက်အောက်ရှိ ဗဟိုလေ့ကျင့်ရေးကျောင်းကို အောက်ပါရည်ရွယ်ချက်များဖြင့် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
*နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာနအောက်ရှိ ဦးစီးဌာနများမှ အရာထမ်း၊ အမှုထမ်းများအား ဝန်ထမ်းကောင်းများ ဖြစ်စေရန်။
*အရာထမ်း၊ အမှုထမ်းများ လုပ်ငန်းတာဝန်ဆောင်ရွက်ရာတွင် မိမိတို့၏ ရာထူးအဆင့်နှင့် အညီ ကျွမ်းကျင်ပိုင်နိုင်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်စေရန်။
*အကြီးအကဲများ၏ မူဝါဒလမ်းညွှန်ချက်များအား သိရှိနားလည်သဘောပေါက်ပြီး ဝန်ကြီးဌာနမှ ချမှတ်ထားသော လုပ်ငန်းတာဝန်များအား အကောင်အထည်ဖော်           ဆောင်ရွက်နိုင်စေရန်။

## သင်တန်းများ
ဝန်ကြီးဌာနအတွင်းရှိ ဦးစီးဌာန(၂)ခုမှ ဝန်ထမ်းများအား ဝန်ကြီးဌာန၏ ရည်မှန်းချက်များ အောင်မြင်စွာ အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရန်နှင့် ဝန်ထမ်းများ၏ အရည်အသွေးမြင့်မားစေရန် အောက်ဖော်ပြပါ သင်တန်းများအား တစ်နှစ်ပတ်လုံး ဖွင့်လှစ်လျက်ရှိသည်။ 
*အဆင့်မြင့်အုပ်ချုပ်မှုသင်တန်း
*အမှုဆောင်အရာရှိ သင်တန်း
*စီမံခန့်ခွဲရေးသင်တန်း
*ဘဏ္ဍာရေးစည်းမျဉ်းအထူးသင်တန်း
*မြို့ပြစီမံကိန်းရေးဆွဲရေးသင်တန်း
*စာရေးဝန်ထမ်းသင်တန်း
*အင်ဂျင်နီယာမွမ်းမံသင်တန်း
*အခြေခံအင်ဂျင်နီယာသင်တန်း
*အခြေခံအိမ်တွင်းမှုစက်ချုပ်သင်တန်း
*အဆင့်မြင့်အိမ်တွင်းမှုစက်ချုပ်သင်တန်း
*ကနုကမာကျောက်စီပန်းချီသင်တန်း
*အဆင့်မြင့်ကြိမ်/ဝါးသင်တန်း
*မြို့ပြစိမ်းလန်းစိုပြေရေးသင်တန်း
*လူငယ်ကျောင်းအုပ်မွမ်းမံသင်တန်း
*အခြေခံကွန်ပျူတာသင်တန်း
*နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးသင်တန်း
*ခေါင်းဆောင်မှုစွမ်းရည်မြှင့်တင်ရေးသင်တန်း
*မြန်မာ့ဟင်းလျာချက်ပြုတ်နည်းသင်တန်း
*အခြားသင်တန်းများ

## ကိုးကား
E-government

E-Government ဆိုသည်မှာအစိုးရငှာနဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများက ICT နည်းပညာကိုအသုံးပြု၍ ၎င်းတို့၏ဝန်ဆောင်မှုများကိုသုံးစွဲသူပြည်သူများသို့လည်းကောင်း၊ စီးပွားရေးအဖွဲ့အစည်းများသို့လည်းကောင်း၊ဌာနဆိုင်ရာများသို့လည်းကောင်း အင်တာနက်မှတဆင့်ထိရောက်မြန်ဆန်စွာ ဝန်ဆောင်မှုပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုသို့ICTနည်းပညာဖြင့်ဝန်ဆောင်မှုပေးခြင်းသည်ပြည်သူ့ရေးရာ စီမံခန့်ခွဲမှုနည်းလမ်းသစ်ကို ဖန်တီးခြင်းဖြစ်ပြီး အောင်မြင်စွာဆောင်ရွက်နိုင်လျှင် လုပ်ငန်းစဉ်ပြီးမြောက်မှု မြန်ဆန်လာပြီး ပွင့်လင်းမြင်သာမှုများရှိလာမည်။ လုပ်ငန်းစဉ်အဆင့်ဆင့်ကိုလည်း အသေးစိတ်သေချာစွာသိရှိနိုင်ပီး အဂတိလိုက်စားမှုများလည်း လျော့နည်းလာမည်ဖြစ်ပြီး ပြည်သူနှင့်အစိုးရကြား ယုံကြည်မှုနှင့် ကျေနပ်မှုကို တည်ဆောက်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။

### မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးဌာန အင်တာနက်စာမျက်နှာများ
နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန (Ministry of Foreign Affairs)
http://www.mofa.gov.mm/

## ကျမ်းကိုး
ကုက္ကိုဝတံတား

**ကုက္ကိုဝတံတား**သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ထန်းတပင်မြို့အနီးတွင် ကုက္ကိုဝမြစ်ကို ဖြတ်သန်းကာ လမုတန်းရွာနှင့် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ မှော်ဘီမြို့နယ်၊ လှည်းဆိပ်ရွာတို့ကို ဆက်သွယ်ထားသော တံတားတစ်စင်း ဖြစ်သည်။ မြစ်ကူးတံတားကို ပြည်သူ့ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်း အထူးအဖွဲ့(၁)က ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
သမဝါယမနှင့်စီမံခန့်ခွဲမှုပညာတက္ကသိုလ်(စစ်ကိုင်း)

သမဝါယမနှင့်စီမံခန့်ခွဲမှုပညာတက္ကသိုလ်(စစ်ကိုင်း)သည် သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ တက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
စစ်ကိုင်းမြို့ သမဝါယမသင်တန်းကျောင်းကို ၁၉၈၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၀ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် သမဝါယမကောလိပ်အဖြစ် အဆင့်တိုးမြှင့်ခဲ့ပြီး  ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် သမဝါယမတက္ကသိုလ် အဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ခဲသည်။ 

ဒုတိယသမ္မတဒေါက်တာစိုင်းမောက်ခမ်းနှင့်အဖွဲ့၏ ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့ စစ်ကိုင်းမြို့ခရီးစဉ်တွင် တက္ကသိုလ်အဆင့် တိုးမြှင့်နိုင်ရေးအတွက် ဆွေးနွေးခဲ့ပြီး သမ္မတဦးသိန်းစိန်၏ ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့ စစ်ကိုင်းမြို့ခရီးစဉ်တွင် တက္ကသိုလ်အဆင့်တိုးမြှင့်ရန် လမ်းညွှန်မှာကြားချက်အရ သမဝါယမကောလိပ် (စစ်ကိုင်း)အား သမဝါယမတက္ကသိုလ်(စစ်ကိုင်း)အဖြစ် ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ဆိုင်းဘုတ်တင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ရုံးလုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့်အညီ တက္ကသိုလ်အဆင့်ဖွဲ့စည်းပုံကို အထက်ဌာနအဆင့်ဆင့်သို့ တင်ပြဆောင်ရွက်ခဲ့ရာတွင် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့၏ ၂၀၁၂ ခုနှစ် မေလ ၃၂ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည့် အစည်းအဝေးအမှတ်စဉ် (၂၀/၂၀၁၂)မှ သမဝါယမတက္ကသိုလ်(စစ်ကိုင်း)၏ ဖွဲ့စည်းပုံကိုအတည်ပြုခဲ့ပြီး သမဝါယမဝန်ကြီးဌာန၏ ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၁ ရက်စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်(၂၉/၂၀၁၂)ဖြင့် သမဝါယမတက္ကသိုလ်(စစ်ကိုင်း)အဖြစ်သို့ အဆင့်တိုးမြှင့်ဖွင့်လှစ်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။

## ဖွဲ့စည်းပုံ 
သမဝါယမတက္ကသိုလ်(စစ်ကိုင်း)၏ဖွဲ့စည်းပုံမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*စီမံခန့်ခွဲရေးဌာန
**စီမံရေးရာဌာန
***ဝန်ထမ်းရေးရာဌာနခွဲ
***နယ်မြေဌာနခွဲ
**ဘဏ္ဍာရေးရာဌာန
***ငွေစာရင်းဌာနခွဲ
***ငွေကိုင်ဌာနခွဲ
***ပစ္စည်းဌာနခွဲ
** နယ်မြေအင်ဂျင်နီယာဌာန
***မြို့ပြအင်/ယာဌာနခွဲ
***စတိုအင်/ယာဌာနခွဲ
***ရေသန့်အင်/ယာဌာနခွဲ
***လျှပ်စစ်အင်/ယာဌာနခွဲ
*သင်တန်းရေးရာဌာန
**ကျောင်းသားရေးရာဌာနခွဲ
**အားကစားဌာနခွဲ
**စာမေးပွဲဘွဲ့နှင့်ဌာနခွဲ
**နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးဌာနခွဲ
**စာကြည့်တိုက်ဌာနခွဲ
*သုတေသနနှင့် ဖွံ့ဖြိုးမှုဌာန
**သတင်းအချက်အလက်နှင့် ဆက်သွယ်ရေး၊ နည်းပညာဌာနခွဲ
*သင်ကြားရေးဌာန

## သင်ကြားပေးသော ဘာသာရပ်များ 
*သမဝါယမဘာသာရပ်
*ဘောဂဗေဒ
*စာရင်းအင်းပညာ
*ဝါဏိဇ္ဖပညာ
*စီမံခန့်ခွဲမှုပညာ
*မြန်မာစာ
*အင်္ဂလိပ်စာ
*သင်္ချာ
*သတင်းအချက်အလက်နှင့် ဆက်သွယ်ရေး
*စီးပွားရေးပထဝီဝင်
*ဥပဒေပညာ

## ပေးအပ်သည့်ဘွဲ့များ 
#B.B.Sc (Business Science)
#B.B.Sc (Regional Development)
#B.B.Sc (Accounting and Finance)
#B.B.Sc (Marketing Management)
#B.B.Sc (Applied Statistics)
#B.B.Sc (Social Enterprise Management)

## Postgraduate Degree Program
#PGDSEM (Postgraduate Diploma in Social Enterprise Management)
#PGDRD(Regional Development)
#PGDAF (Accounting and Finance)
#PGDMM(Marketing Management)
#PGDAS (Applied Statistics)

**HR Diploma and Certificate Program**

# Diploma in Development Studies(DDS)

# Certificate in Marketing Management(CMM)
# Certificate in Human Resources Management(CHRM)
# Certificate in Business Accounting ( Level I & II)(CBA)
# Certificate in Business Studies(CBS)

## Master degree Program
#Master of Regional Development(MRD)
#Master of Accounting and Finance(MAF)
#Master of  Marketing Management(MMM)
#Master of Applied Statistics(MAS)
#Master of Social Enterprise Management(MSEM)

## Ph.D degree Program
#Ph.D(Accounting and Finance)
#Ph.D(Applied Statistics)
#Ph.D (Applied Economics)

## ကိုးကား
သုတေသနနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးဗဟိုဌာန

သုတေသနနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးဗဟိုဌာနသည် ပြည်တွင်းစက်မှုလုပ်ငန်းများကို နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေမည့် စားသောက်ကုန်နှင့် ဆေးဝါးဆိုင်ရာ သုတေသနလုပ်ငန်းများ၊ ကုန်ကြမ်းပစ္စည်း သုတေသနလုပ်ငန်းများ၊ စက်ကိရိယာပစ္စည်း သုတေသနလုပ်ငန်းများနှင့် စက်အစိတ်အပိုင်းဆိုင်ရာ သုတေသနလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးအတွက် ရည်ရွယ်ဖွဲ့စည်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။ စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန အောက်ရှိ ဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။

## ဖွဲ့စည်းပုံ 
သုတေသနနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးဗဟိုဌာန ကြီးကြပ်မှုအောက်တွင် အောက်ပါဌာနများ ပါဝင် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
*ဆေးဝါးနှင့် စားသောက်ကုန် သုတေသနဌာန (ရန်ကုန်)
*စက်မှုသုတေသနဌာန (သာဂရ)

## ဆောင်ရွက်ချက်များ 
**ဆေးဝါးနှင့်စားသောက်ကုန်သုတေသနဌာန**
*စက်မှု ဝန်ကြီးဌာနရှိ ဆေးဝါးစက်ရုံများမှ ထုတ်လုပ်သည့် ဆေးဝါးများ နှင့်စားသောက်ကုန်များ၏ အရည်အသွေးစစ်ဆေးခြင်း။
*ဆေးဝါးအမယ်အသစ်များ စမ်းသပ်ခြင်း၊ လက်ရှိထုတ်လုပ်နေသော ဖော်စပ်မှုနည်းပညာအဟောင်းများကို တိုးတက်ပြုပြင်ခြင်း။
*စက်မှုဝန်ကြီးဌာနမှ ထုတ်လုပ်ထားသော ဆေးဝါးများအား ဈေးကွက်မှ နမူနာရယူစစ်ဆေးခြင်း။
*ဆေးဖက်ဝင်အပင်များ စမ်းသပ်စိုက်ပျိုးခြင်း။

**စက်မှုသုတေသနဌာန**
*စက်ယန္တရားဆိုင်ရာ သုတေသနလုပ်ငန်းများ။
*အဆင့်မြင့်လျှပ်စစ်ပစ္စည်း သုတေသနလုပ်ငန်းများ။
*လယ်ယာသုံးစက်ပစ္စည်း သုတေသနလုပ်ငန်းများ။
*ရာဘာသုတေသနလုပ်ငန်းများ။
*သတ္တုဗေဒ သုတေသနလုပ်ငန်းများ။
*အသုံးချဒီဇိုင်းသုတေသနလုပ်ငန်းများ။

## ကိုးကား
အုန်းလွင်၊ ဦး(ပန်းချီ)

**ပန်းချီဦးအုန်းလွင်** ကို မွန်ပြည်နယ်၊ မုဒုံမြို့နယ် တံခိုင်တိုင် ကျေးရွာမှ အဖ ဦးငယ်၊ အမိ ဒေါ်ရွှေသဲ တို့မှ ၁၉၀၇ ခု အောက်တိုဘာ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။ မွေးချင်း ၇ ယောက် ရှိပြီး အငယ်ဆုံးဖြစ်သည်။ မွေးချင်းများမှာ ဦးမြသင်း၊ ဦးစောဖေ၊ ဦးငွေကိုင်၊ ဦးစိန်ဂိုင်၊ ဒေါ်ကြင်မေ၊ ဒေါ်တင်ညွန့် တို့ဖြစ်ကြသည်။ ငယ်မည် အပါ ဖြစ်သည်။ 

ဘုန်းကြီးကျောင်း၊ သာယာဝတီ (B.M.A) ကျောင်း၊ ပြည်မြို့အထက်တန်းကျောင်း နှင့် ရန်ကုန် မက်သဒစ် ဟိုက်စကူးကျောင်း များတွင် အဋ္ဌမတန်းအထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ကျောင်းမှ ပြုလုပ်သော ဘေဒီရှိုးပြပွဲ၌ ဦးအုန်းလွင်၏ လက်ရာကို ပညာဝန် ဒေါ်မြစိန် က တွေ့ရှိသဘောကျသွားသဖြင့် ဝင်ဆာနှင့် နယူတန် ကုမ္ပဏီ မှ ပန်းချီပစ္စည်း ၂၀ ဖိုး ဝယ်ယူခွင့်ပေးခဲ့သည်။ ပြည်မြို့၌ အဋ္ဌမတန်း အောင်သောအခါ ၁၉၂၆ ခုနှစ်၊ မေလတွင် မြန်မာအဆွေ ကုမ္ပဏီ မှ ထုတ်ဝေသည့် ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်း က ကျင်းပသော ပန်းချီပြိုင်ပွဲသို့ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ စတုတ္ထဆု ရရှိခဲ့သည်။ ဦးဘလုံက ပထမ၊ ဦးမောင်မောင်တင်က ဒုတိယ၊ ဦးစုက တတိယ၊ ဦးအုန်းလွင်က စတုတ္ထ ရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

၁၉၂၆ ဇူလိုင် တွင် မြန်မာအဆွေကုမ္ပဏီ၌ လခ ၄၀ ကျပ်ဖြင့် ပန်းချီဆရာ အဖြစ် ဝင်လုပ်ခဲ့သည်။ တစ်နှစ်ခန့်ကြာသော် ဦးဘလုံ က ခေါ်သဖြင့် မြန်မာအဆွေ မှ ထွက်ကာ ဘလုံအုန်းလွင် စတူဒီယို ဖွင့်၍ ကိုယ်ပိုင်လုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ဘားမားအတ်ကလပ်တွင်လည်း ဦးဘဉာဏ်၊ ဦးဘဇော် တို့၏ ပန်းချီ သင်တန်းတွင် ရေဆေးပညာကို လေ့လာသင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၂၉ တွင် ဗြိတိသျှဘားမားမှ ဦးစံလွင် ခေါ်သဖြင့် လက်ထောက်ပန်းချီဆရာ အဖြစ် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်သည်။ ၁၉၃၂ တွင် လခစား ပန်းချီဆရာ အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ကာ လွတ်လပ်သော ပန်းချီဆရာဘဝဖြင့် ရပ်တည်သွားသည်မှာ ကွယ်လွန်ချိန်အထိဖြစ်သည်။

တွံတေးသူ မသန်းနှင့် အိမ်ထောင်ကျသည်။ ၁၉၃၆ မှ ၁၉၄၃ အထိ မအုန်းနှင့် ပေါင်းဖက်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ တွင် မုဒုံမှ မအေးကြည်နှင့် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့သည်။

## ဘဝနိဂုံး
၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် မျက်စိကွယ်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၈၊ ဇွန်လ ၂၇ ရက် နံနက် ၃ နာရီတွင် ကွယ်လွန်သည်။ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ကျောက်ရေတွင်း သုသာန်၌ ဂူသွင်းသဂြိုဟ်ခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
ဘဖေ၊ ဦး၊ ဟံသာဝတီ

သတင်းစာဆရာ **ဦးဘဖေ**ကို ၁၉၀၆ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် လှည်းကူးမြို့နယ်၊ ဒါးပိန်၌ မြေပိုင်ရှင် အဖ ဦးဖိုးလူ၊ အမိ ဒေါ်ရွှေချုံ  တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဦးဘဖေသည် ၁၉၂၆ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်အစိုးရ ပထမလတ် စာမေးပွဲ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် ပထမကြီး စာမေးပွဲ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ပညာရေးတွင်ဘီအေ (ဘီ) တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ဦးဘဖေသည် ၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် ဘာသာပြန်နှင့် သတင်း အယ်ဒီတာ အဖြစ် ရန်ကုန်မြို့  ဆန်းသတင်းစာ တွင် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် **ဟံသာဝတီ သတင်းစာ** ၌ ဘာသာပြန်နှင့် အယ်ဒီတာ၊ ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် အယ်ဒီတာချုပ် တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

ဦးဘဖေသည် မြန်မာနိုင်ငံသတင်းစာဆရာအဖွဲ့ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း၊ သက်ကြီးမြို့မအဖွဲ့နှင့် မင်္ဂလာဗျုဟာအသင်းဝင်လည်းဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းသို့ သွားရောက် ခဲ့သော သတင်းစာ ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့တွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်လိုက်ပါခဲ့သည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု က ဦးဆောင် ပြုလုပ်သော နှီးနှောဖလှယ်ပွဲ ကျင်းပရာတွင် ရောမမြို့သို့ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် သွားရောက်ခဲ့သည်။

ဦးဘဖေသည် ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ အမှတ် (၉၃)၊ မြောင်းကြီးလမ်း၊ ရေကျော်ရပ်ကွက်၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
စက်မှုနှင့် သက်မွေးပညာ ဦးစီးဌာန

**စက်မှုနှင့် သက်မွေးပညာ ဦးစီးဌာန**သည် သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန၏လက်အောက်ရှိ ဦးစီးဌာန တစ်ခုဖြစ်ပြီး နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၊ ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းတိုးတက်မှု၊ နိုင်ငံသားများ၏ အလုပ်အကိုင်ရရှိမှု၊ တစ်ဦးချင်းဝင်ငွေ တိုးတက်မှုတို့အတွက် နည်းပညာနှင်‌့သက်မွေး ပညာရေးကဏ္ဍကို မြှင်‌့တင်ဆောင်ရွက်ရန် ရည်ရွယ်၍ ဖွဲ့စည်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။ စက်မှုနှင့် သက်မွေးပညာ ဦးစီးဌာနသည် နည်းပညာတက္ကသိုလ်များ (Technological University)၊ အစိုးရနည်းပညာကောလိပ်များ (Government Technological College)၊ အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံများ (Government Technical Institute)၊ အစိုးရနည်းပညာ အထက်တန်းကျောင်းများ (Government Technological High School)၊ အတတ်ပညာသင်ကျောင်းများနှင့် သုတေသနဌာနများတို့ဖြင့် ရည်မှန်းချက်ပြည့်မှီအောင် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။

## အခြေခံမူများ 
*နိုင်ငံသားများ၏ နည်းပညာနှင်‌့ သက်မွေးပညာရပ်များ သင်ယူနိုင်မှု အခွင့်အရေးကို တိုးမြှင်‌့ဆောင်ရွက်မည်။
*နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရေးအတွက် လိုအပ်သည့် ပညာရပ်နယ်ပယ် ပေါင်းစုံမှ နည်းပညာနှင်‌့ သက်မွေးပညာကျွမ်းကျင်သူများကို နိုင်ငံတော်၏ လူသားအရင်းအမြစ် လိုအပ်ချက်နှင်‌့ ကိုက်ညီစွာ မွေးထုတ်မည်။
*သက်မွေးပညာရှင်များ၏ သက်မွေးပညာအပေါ် တန်ဖိုးထားလေးစားမှု၊ ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ကိုယ်ကျင့်သိက္ခာစောင့်ထိန်းမှု၊ ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ် လုပ်ဆောင်နိုင်မှုနှင့် တာဝန်ယူမှုတို့ကို တစ်ဆက်တစ်စပ်တည်း လေ့ကျင်‌့ ပျိုးထောင်ပေးမည်။
*နည်းပညာနှင်‌့ သက်မွေးပညာကို အရည်အသွေးအာမခံချက်ရှိပြီး နိုင်ငံတကာ အသိမှတ်ပြုခံရရေးအတွက် ရလဒ်အခြေပြု အကဲဖြတ်နည်းဖြင့် အစဉ်မြှင့်တင်ဆောင်ရွက်မည်။
*တိုင်းဒေသကြီး (သို့မဟုတ်) ပြည်နယ်အသီးသီးနှင်‌့ လုပ်ငန်းဌာနများ၏ လိုအပ်ချက်အလိုက် နည်းပညာနှင်‌့ သက်မွေးပညာသင်ကျောင်းများ ဖွင့်လှစ်၍ နည်းပညာနှင်‌့ သက်မွေးပညာ ကျွမ်းကျင်သူများကို မွေးထုတ်မည်။
*နည်းပညာနှင်‌့ သက်မွေးပညာရေးဆိုင်ရာ ပညာရေးကိစ္စရပ်များတွင် သက်ဆိုင်ရာ ဥပဒေများနှင့်အညီ ပြည်တွင်းပြည်ပ အဖွဲ့အစည်းများ၊ လိုအပ်ပါက ပုဂ္ဂလိကအဖွဲ့အစည်းများ၊ ပုဂ္ဂလိက လုပ်ငန်းရှင်များနှင်‌့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မည်။

## နည်းပညာတက္ကသိုလ်များ 
#နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မြစ်ကြီးနား) 
#နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ဗန်းမော်) 
#နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ကျောက်ဆည်)
#နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မိတ္ထီလာ)
#နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ရမည်းသင်း)
#နည်းပညာတက္ကသိုလ်(လားရှိုး)
#နည်းပညာတက္ကသိုလ်(တောင်ကြီး)
#နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ကျိုင်းတုံ)
#နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ပင်လုံ)
#နည်းပညာတက္ကသိုလ်(လွိုင်ကော်)
#နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မုံရွာ)
#နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ကလေး)
#နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ပခုက္ကူ)
#နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မကွေး)
#နည်းပညာတက္ကသိုလ်(တောင်ငူ)
#နည်းပညာတက္ကသိုလ်(စစ်တွေ)
#နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ဟင်္သာတ)
#နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ပုသိမ်)
#နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မအူပင်)
#နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မှော်ဘီ)
#နည်းပညာတက္ကသိုလ်(သန်လျင်)
#နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ဘားအံ)
#နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မော်လမြိုင်)
#နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ထားဝယ်)
#နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မန္တလေး)
#နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မြိတ်)
#နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ရတနာပုံဆိုက်ဘာစီးတီး)
#နည်းပညာတက္ကသိုလ်(စစ်ကိုင်း)

## ကိုးကား
မြန်မာ့သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ သုတေသနဦးစီးဌာန

**မြန်မာ့သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ သုတေသနဦးစီးဌာန**သည် သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန၏လက်အောက်ရှိ ဦးစီးဌာန တစ်ခုဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
မြန်မာ့သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ သုတေသနဦးစီးဌာနသည် ၁၉၄၇ ခုနှစ်မှ စတင်၍ နိုင်ငံတော် စက်မှုလက်မှုသုတေသနဌာနအား သတ္တုဗေဒသုတေသနဌာန ၊ ဆဲလ်လူးလို့သုတေသနဌာနနှင့် ဓာတုဗေဒ ဓာတ်ခွဲဌာနတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၅၄ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော် စက်မှုလက်မှုသုတေသနဌာနအား တိုးချဲ့ရန်နှင့် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းရန်အတွက် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ လက်တွေ့သုတေသနလုပ်ငန်းအဖွဲ့ (Union of Burma Applied Research Institute-UBARI) ဥပဒေအား ရေးဆွဲခဲ့ပြီး (၅-၃-၅၅)ရက်နေ့တွင် ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ UBARI တွင် စက်မှုပညာပြန်ကြားရေးဌာန Technical Information Centre (TIC) နှင့် အဏုမြူစွမ်းအင်ဌာန Atomic Energy Centre (AEC) တို့အား တိုးချဲ့ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၇၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ လက်တွေ့သုတေသနဌာနအား ဗဟိုသုတေသနလုပ်ငန်းအဖွဲ့ Central Research Organization (CRO) အဖြစ်သို့ ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် ဗဟိုသုတေသနလုပ်ငန်းအဖွဲ့တွင် ပေါ်လီမာသုတေသနဌာနအား တိုးချဲ့ပေါင်းစပ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

၁၉၉၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၇ ရက်နေ့တွင် သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးရေးဥပဒေအား ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး ၁၉၅၄ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ လက်တွေ့သုတေသနလုပ်ငန်းအဖွဲ့ ဥပဒေအား ဤဥပဒေဖြင့် ရုပ်သိမ်းခဲ့ကာ ဗဟိုသုတေသနလုပ်ငန်းအဖွဲ့အား မြန်မာ့သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ သုတေသနဦးစီးဌာနအဖြစ် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၉၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂ရက်နေ့တွင် သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာနအား ဖွဲ့စည်းခဲ့ရာ မြန်မာ့သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ သုတေသနဦးစီးဌာနသည် ထိုအချိန်က သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာနအောက်ရှိ တစ်ခုတည်းသော ဦးစီးဌာန ဖြစ်ခဲ့သည်။ 

## ဖွဲ့စည်းပုံ 
မြန်မာ့သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ သုတေသနဦးစီးဌာနသည် သုတေသနနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးဌာန (၁၀)ခု၊ ဝန်ဆောင်မှုနှင့် သုတေသနအထောက်အကူပြုဌာန(၆)ခုတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
*သုတေသနနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးဌာနများ
#ကြွေထည်မြေထည်သုတေသနဌာန
#ပရဆေးသုတေသနဌာန
#ပေါ်လီမာသုတေသနဌာန
#ပျော့ဖတ်နှင့်စက္ကူသုတေသနဌာန
#ရူပဗေဒနှင့်အင်ဂျင်နီယာသုတေသနဌာန
#ရှေ့ပြေးစမ်းသပ်စက်ရုံသုတေသနဌာန
#လက်တွေ့ဓာတုဗေဒသုတေသနဌာန
#သတ္တုဗေဒသုတေသနဌာန
#အစာအာဟာရသုတေသနဌာန
#စမ်းသပ်စက်ရုံစု(မှော်ဘီ)

*သုတေသနအထောက်အကူပြုဌာန
#စံသတ်မှတ်ရေးဌာန
#စက်မှုပညာပြန်ကြားရေးဌာန
#စက်မှုအလုပ်ရုံဌာန
#ဓာတ်ခွဲဌာန
#အနုစိပ်စက်ကိရိယာဌာန
#စီမံခန့်ခွဲရေးဌာန

## ကိုးကား
ဇီဝနည်းပညာ သုတေသနဦးစီးဌာန

**ဇီဝနည်းပညာ သုတေသနဦးစီးဌာန**သည် သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန၏လက်အောက်ရှိ ဦးစီးဌာန တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဇီဝနည်းပညာဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးဆဲတိုင်းပြည်များအတွက် စီးပွားရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ လူမှုရေးများ အပါအဝင် ရင်ဆိုင်နေရသည့် ပြဿနာအရပ်ရပ်ကို အချိန်တိုအတွင်း ဖြေရှင်းပေးနိုင်ရန် နှင့် လူနေမှုအဆင့်အတန်း မြင့်မားလာစေရန် ဦးတည်၍ ကျေးလက်ဒေသ ဖွံ့ဖြိုးရေးကဏ္ဍ၊ အစာအာဟာရဖူလုံရေးကဏ္ဍ၊ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးကဏ္ဍ အသီးသီးတွင် လက်တွေ့ အသုံးပြုနိုင်မည့် အကျိုးပြု သုတေသနများ ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် တိုင်းပြည် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို အထောက်အပံ့ဖြစ်နိုင်စေရန် ရည်ရွယ်၍ ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။

## ဖွဲ့စည်းပုံ 
ဇီဝနည်းပညာ သုတေသနဦးစီးဌာနကို အောက်ပါဌာနခွဲများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ 
*အပင်မျိုးပွားခြင်း နှင့် စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာ ဇီဝနည်းပညာ ဌာန (Plant and Agricultural Biotechnology Department)
*ဆေးပညာဆိုင်ရာ ဇီဝနည်းပညာ ဌာန (Medical Biotechnology Department)
*တိရစ္ဆာန် မွေးမြူရေးဆိုင်ရာ ဇီဝနည်းပညာ ဌာန (Animal Biotechnology Department)
*ဇီဝထွက်ကုန် နှင့် ထုတ်လုပ်မှုနည်းစဉ် ဖွံ့ဖြိုးရေး ဌာန (Biotech Product and Process Development)
*မော်လီကျူလာအဆင့် မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ ဇီဝနည်းပညာ ဌာန (Molecular Biotechnology Department)
*ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာ ဇီဝနည်းပညာ ဌာန (Environmental Biotechnology Department)
*ရေသတ္တဝါ မွေးမြူရေးဆိုင်ရာ ဇီဝနည်းပညာ ဌာန (Aquaculture Biotechnology Department)
*အစာအာဟာရဆိုင်ရာ ဇီဝနည်းပညာ ဌာန (Food Biotechnology Department)
*အဏုဇီဝဗေဒ နှင့် ဇီဝနည်းပညာ ဌာန (Microbiology and Biotechnology Department)
*စီမံနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဌာန 

## ကိုးကား
သွေးအားနည်းရောဂါ

**သွေးအားနည်းရောဂါ** ဟူသည်မှာ သွေးဥနီ သို့မဟုတ် သွေးတွင်းရှိ ဟီမိုဂလိုဘင် သို့မဟုတ် သွေးမှ အောက်ဆီဂျင်သယ်နိုင်စွမ်း လျော့နည်းမှုကို ခေါ်သည်။  တစတစတိုးလာသော သွေးအားနည်းခြင်းတွင် နွမ်းနယ်ခြင်း၊ အားနည်းခြင်း၊ အသက်ရှူမဝခြင်း၊ လှုပ်လှုပ်ရှားရှားမလုပ်နိုင်ခြင်းတို့ကို လက္ခဏာအဖြစ် ပြသည်။  အလျင်ဖြစ်သော သွေးအားနည်းခြင်း၌မူ စိတ်ရှုပ်ခြင်း၊ ခေါင်းနောက်ခြင်း၊ သတိလစ်ခြင်း၊ အလွန်အမင်းရေငတ်ခြင်းတို့ လက္ခဏာပေါ်သည်။ အသားအရေဖြူဖျော့သည်မှာ လက္ခဏာတရပ်ဖြစ်သော်လည်း ၎င်းမတိုင်မီပင် သွေးအားနည်းကြောင်း သိရနိုင်သည်။ ထပ်တိုးလက္ခဏာများမှာ ဆက်စပ်အကြောင်းရင်းများကြောင့် ပေါ်လာတတ်၏။ ခွဲစိတ်ခံရမည့်သူအနေဖြင့် သွေးအားနည်းပါက ခွဲစိတ်ပြီးနောက်တွင် သွေးသွင်းကုသခြင်းကို ဆက်လက်ခံယူရမည့်အရေးလည်း ရှိသည်။ 

## ကိုးကား
နဂါးနီသီချင်း

နဂါးနီစာအုပ်အသင်းသည် ကိုလိုနီခေတ်ဦးကာလက ထင်ရှားခဲ့သော အသင်းကြီးဖြစ်သည်။ သခင်နုနှင့် ဦးထွန်းအေးတို့က ဦးဆောင်၍ ၁၉၃၇ နိုဝင်ဘာ ၄ တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ နဂါးနီစာအုပ်အသင်းကြီး၏ မူဝါဒများကို သခင်လူငယ်များက ပြည်သူပြည်သားအများ သိကြစေလိုသဖြင့် သီချင်းတစ်ပုဒ်ဖြင့် ဝါဒဖြန့်ရန် စိတ်ကူးမိခဲ့ကြသည်။ သို့ဖြင့် သခင်နုက နဂါးနီတိုတ်ထုတ် "လူမွဲတို့၏ထွက်ရပ်လမ်း" စာအုပ်မှ အချက်အလက်များကို ထုတ်နုတ်ကာ စကားလုံးများကို စီကုံးရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် သခင်အုန်းခင် (နောင် ဗမာ့ခေတ်ဦးအုန်းခင်)နှင့်အတူ ဒီဒုတ်ဦးဘချိုထံ သွားရောက် ပြသကြသည်။ ဒီးဒုတ်ဦးဘချိုက သခင်အုန်းဆိုင် (ဂီတစာဆို ရွှေတိုင်ညွန့်) ထံသို့ စေလွှတ်ကာ နဂါးနီသီချင်းကို ရေးဖွဲ့စေခဲ့သည်။

နဂါးနီကိုထွန်းအေးသည် သခင်အုန်းဆိုင်ထံမှ နဂါးနီသီချင်း ရရှိရေးအတွက် ကြည့်မြင်တိုင်သို့ အကြိမ်ကြိမ်သွားရောက်ခဲ့ရရာ သုံးလခန့်ပင် ကြာမြင့်ခဲ့သည်။ "ဆင်းရဲခြင်းလွတ်ကင်းအောင်၊ လမ်းပြဆောင်ပါမည်၊ ရတနာခုနှစ်သွယ် တကယ်ပင်စုံညီ တို့အမျိုးသားတိုင်းပြည်၊ မွဲတဲ့လူ လှူဒါန်းနိုင်မည်၊ ကျောင်းဆောက်က ဘုရားတည်၊ ဘိုးဘိုးအောင်နဲ့ ရှင်အဇ္ဇဂေါဏတို့ မတဲ့ကိန်းဆိုက်မည်" အစရှိသည်ဖြင့် ရေးဖွဲ့ထားသော နဂါးနီသီချင်းမှာ ဂီတစာဆို ဆရာရွှေတိုင်ညွန့်၏ အစွမ်းဖြင့် နာဝင်ချိုဖွယ်တေးတစ်ပုဒ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ 

ဆရာရွှေတိုင်ညွန့်က နဂါးနီသီချင်းကို ရေးဖွဲ့ပေးခဲ့ပြီးနောက် မြို့တော်ခန်းမတွင် နဂါးနီအသင်းမိတ်ဆက်ပွဲပြုလုပ်ရာ ဇာတ်လိုက်မင်းသား ခင်မောင်ရင်က သီဆိုပြီး သီတာခင်ထွေးက အကဖြင့် တွဲဖတ်ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ ယင်းပွဲ၌ပင် ဆရာကြီး ဒီးဒုတ်ဦးဘချိုက နဂါးနီအသင်း တည်ထောင်ရခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်၊ နဂါနီအသင်းမှ ထုတ်ဝေသည့် စာအုပ်များအကြောင်း စသည်ဖြင့် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့သည်။ ဤသို့ဖြင့် နဂါးနီသီချင်းသည် ပြည်သူများအကြား ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။

"ကျန်းကျန်းမာမာ ချမ်းချမ်းသာသာ ဘေးရန်ကာဆီးမည်၊ လူမွဲတွေက မနှေးခေတ်မှီ၊ သူဌေးဖြစ်တော့မည်" စသည့် တေးစာသားများက မြန်မာပြည် အနှံ့ရေပန်းစားခဲ့သည်။ ကိုလံဘီယာတိုက်မန်နေဂျာ မစ္စတာကိသ်၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ဗြိတိသျှဘားမားမှ ဓာတ်ပြားအဖြစ် ထုတ်လုပ်ရောင်းချလိုက်သောအခါ ရောင်းမလောက်အောင် စွံခဲ့သည်။ နဂါးနီသီချင်းက နဂါးနီစာအုပ်အသင်းကို များစွာအထောက်အကူပြုခဲ့သည်။

## အကိုးအကား
နဂါးနီ ရေးသူမိတ်ဆက် စာမိတ်ဆက်။ တင်နိုင်တိုး။ ၂၀၁၂ နိုဝင်ဘာ။ ပကြိမ်။ လောကအမွန်စာအုပ်တိုက်။ ရန်ကုန်။
ဘိုးချိန်၊ အမ်

## အမ်ဘိုးချိန်
**အမ်ဘိုးချိန်** ကို ၁၉၀၄ ခုနှစ်တွင် တောင်ငူခရိုင်၊ ဇီးဖြူသောင် ကျေးရွာ၌ အဖ ဦးမောင်ကြီး အမိ ဒေါ်မှန် တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ တောင်ငူအထက်တန်းကျောင်းမှ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်မြင်ပြီး ဖြူး နေရှင်နယ် အထက်တန်းကျောင်း တွင် ကျောင်းဆရာ အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ 

ဦးဘိုးချိန် သည် ၁၉၃၀ ပြည့်နှစ်တွင် သတင်းထောက် အဖြစ် သတင်းစာလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ရာ ဆန်းနေ့စဉ်သတင်းစာ တွင် ၁၉၄၅ ခုနှစ်အထိ အယ်ဒီတာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု သတင်းစာ လုပ်ငန်းသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ Tribune သတင်းစာ စတင်တည်ထောင်သည့် ၁၉၄၆ ခုနှစ်မှ စ၍ အယ်ဒီတာ အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၉-၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ သတင်းထောက် အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၁၉၄၇-၅၁ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့ကာယကြံ့ခိုင်ရေးအဖွဲ့ ငွေထိန်း အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၅၅-၅၈ ခုနှစ်တွင် ရုပ်ရှင်တည်းဖြတ်ရေးဘုတ် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် လည်းကောင်း၊ မြူနီစီပါယ် ကောင်စီဝင် အဖြစ်လည်းကောင်း ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ 

၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယ နှင့် ပါကစ္စတန် သို့လည်းကောင်း၊ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ဂျပန် နိုင်ငံသို့ လည်းကောင်း ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂ စီးပွားရေးနှင့်လူမှုရေး ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရေး ညီလာခံသို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ ဥရုဂွေး၊ မွန်တီဗီဒို တောင်အမေရိက နိုင်ငံများသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် ကနေဒါ၊ အနောက်ဂျာမဏီ နှင့် ပြင်သစ် နိုင်ငံများသို့ သွားရောက် ခဲ့သည်။

ဦးဘိုးချိန် သည် ၁၉၉၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ 
## ကိုးကား
ဝါလ်မီကိရသေ့ကြီး

ဝါလ်မီကိရသေ့ကြီးသည် ရှေးခေတ် အိန္ဒိယစာပေ (သက္ကတစာပေ)တွင် ကဗျာ၊ လင်္ကာ၊  ကျမ်းဂန်များကို ရေးသားခဲ့သော ပညာရှိကြီးဖြစ်သည်။ သူရေးခဲ့သော လင်္ကာရှည်ကြီးများမှာ မဟာဘာရတနှင့် ရာမာယဏ မည်သော လင်္ကာရှည်ကြီးနှစ်စောင် ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့သည်။
လူစီးတွဲနှင့်ကုန်တွဲစက်ရုံ (မြစ်ငယ်)

လူစီးတွဲနှင့်ကုန်တွဲစက်ရုံ (မြစ်ငယ်)သည် ဒီဇယ်စက်ခေါင်း၊ လူစီးတွဲနှင့် ကုန်တွဲများ မွမ်းမံထိန်းသိမ်းနိုင်ရန် အတွက် မြန်မာ့ မီးရထား၊ စက်မှုနှင့်လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာဌာနမှ ဖွင့်လှစ်ထားသော စက်ရုံကြီး ၃ ရုံအနက်မှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ လူစီးတွဲနှင့် ကုန်တွဲများ အကြီးတန်းပြင်ဆင်ရန်နှင့် လူစီးတွဲနှင့် ကုန်တွဲများအတွက် လိုအပ်သော အရန်ပစ္စည်းများ ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ ပြည်တွင်းတွင် မထုတ်လုပ်နိုင်သော အရန်ပစ္စည်းများ နိုင်ငံခြားမှ မှာယူခြင်း၊ သိုလှောင်ခြင်းနှင့် နယ်တွဲပြင်ရုံများသို့ ပစ္စည်းများ ဖြန့်ဖြူးခြင်းလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်နေသည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
၁၉၀၅ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၁၁ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့သော စက်ရုံဖြစ်သည်။ လူစီးတွဲနှင့်ကုန်တွဲများ တည်ဆောက်ရာ၌ နေရာအခက်အခဲရှိလာမှုကြောင့် ၁၉၇၀ခုနှစ်တွင် ပင်မစက်ရုံကြီး၏ မြောက်ဘက်တွင် စက်ရုံအသစ်ကို တည်ဆောက်ခဲ့ရာ ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။

## တည်နေရာနှင့် အကျယ်အဝန်း 
လူစီးတွဲနှင့် ကုန်တွဲစက်ရုံ (မြစ်ငယ်)သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြစ်ငယ်မြို့၊ ရန်ကုန်-မန္တလေးရထားလမ်းမကြီးအနီးတွင် တည်ရှိသည်။ ရန်ကုန်မြို့မှ ၃၇၇.၂၅ မိုင် (၆၀၇.၃ရ ကီလိုမီတာ) အကွာနှင့် မန္တလေးမြို့မှ ၈ မိုင် (၁၃ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ အကျယ်အဝန်းမှာ လူနေအိမ်အပါအဝင် စက်ရုံနယ်နိမိတ်မှာ ၇၈၃ ဧက ရှိသည်။

## ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် 
*စက်ခေါင်းစက်ရုံ (အင်းစိန်)
*ဒီဇယ်စက်ခေါင်းစက်ရုံ (ရွာထောင်)

## အကိုးအကား
မြန်မာနိုင်ငံမှ ရင်ချင်းဆက်အမွှာ

# . ၁၉၇၁ ခုနှစ် ရင်ချင်းဆက်                  မနန်းစိုး ၊ မနန်းစံ                 ရန်ကုန်မြို့
# . ၁၉၉၃ ခုနှစ် ရင်ချင်းဆက်                  အေးအေးငြိမ်း ၊ အိအိငြိမ်း       ရန်ကုန်မြို့
# . ၂၀ဝ၂ ခုနှစ် တင်ပဆုံအရိုးကွင်းဆက်   မိုးမမအောင် ၊ မိုးပပအောင်     မန္တလေးမြို့
# . ၂၀ဝ၉ ခုနှစ် ရင်ချင်းဆက်                  စိုပြေလင်း ၊ စိုပြေဝင်း             ရန်ကုန်မြို့
# . ၂၀၁၁ ခုနှစ်  ရင်ချင်းဆက်                  အင်ကြင်းခိုင် ၊ အင်ကြင်းလှိုင်  ရန်ကုန်မြို့
# . ၂၀၁၁ ခုနှစ်  ရင်ချင်းဆက်                  ရန်ကင်း ၊ ရန်ရှင်း                  ရန်ကုန်မြို့
# . ၂၀၁၂ ခုနှစ်  တင်ချင်းဆက်                 အောင်ခန့်ကျော် ၊ အောင်မြတ်ကျော် မန္တလေးမြို့
# . ၂၀၁၃ ခုနှစ်  ရင်ချင်းဆက်                    ?      ၊       ?                      ရန်ကုန်မြို့

## ကိုးကား
နာဂ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ

**နာဂ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ဒေသ** () သည် ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်) ပုဒ်မ ၅၆ (ခ) အရ
စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ လဟယ်မြို့နယ်၊ လေရှီးမြို့နယ် နှင့် နန်းယွန်းမြို့နယ် တို့ကို စုစည်းထားသော ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ တစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ပါဝင်​သောမြို့နယ်များ

## ကိုးကား
ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း

**"ဝ" ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း** ( ၊  ) သည် ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့မြောက်ပိုင်း၌ တည်ရှိသည်။ ဝ လူမျိုးများ အများစု နေထိုင်ပြီး ဒေသတွင်း နေထိုင်သော အခြားလူမျိုးစုများမှာ လားဟူ၊ အာခါ၊ တိုင်းလွယ် စသည်တို့ ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ပေါင်း (၆)မြို့နယ် ပါဝင်ပြီး ၎င်းတို့ကို ခရိုင် (၂)ခု အဖြစ်ဖွဲ့စည်းမည် ဖြစ်ကြောင်း ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၂၀ ရက်နေ့တွင် ကြေညာခဲ့သည်။

ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်)၊ ပုဒ်မ ၅၆ (ဂ)တွင် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ 
*ဟိုပန်ခရိုင်
**ဟိုပန်မြို့နယ်
**မိုင်းမောမြို့နယ်
**ပန်ဝိုင်မြို့နယ်
**နမ့်တစ်မြို့နယ်ခွဲ
**ပန်လုံမြို့နယ်ခွဲ
*မက်မန်းခရိုင်
**မက်မန်းမြို့နယ်
**နားဖန်းမြို့နယ်
**ပန်ဆန်းမြို့နယ်
တို့ကို စုစည်းပြီး ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း အဖြစ် သတ်မှတ်ကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။

## သမိုင်းကြောင်း
ဝ ဒေသသည် ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့မြောက်ပိုင်း၌ ရှိပြီး တောင်တန်းထူထပ်သည့်အပြင် အင်္ဂလိပ်ကိုလိုနီခေတ်ကာလကပင် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာ မသက်ရောက်ခဲ့သည့် ဒေသဖြစ်သည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီး ကာလမှာလည်း ဝ ဒေသ သို့ ပြည်မအစိုးရ ဩဇာအာဏာသက်ရောက်မှု မရှိခဲ့ပေ။ 

၁၉၅၀-နောက်ပိုင်း တရုတ်ပြည်မှ စစ်ရှုံးပြီး ဝင်ရောက်လာသည့် ကူမင်တန်တပ်များနှင့် နယ်ခံကာကွယ်ရေးတပ်များ၏ ဗိုလ်ကျမှုကို ခုခံတိုက်ခိုက်သည့် ဝ လယ်သမားသူပုန်အဖွဲ့များသည် ၁၉၆၆ ဝန်းကျင်မှစ၍  ဝဒေသတွင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။  ထိုလယ်သမား ပြောက်ကျားတပ်ဖွဲ့များတွင် ခွန်းမားဒေသမှ ပေါက်ယိုချမ်း၊ ပေါက်စမ်ပန်းတို့ ဦးစီးသည့် ပြောက်ကျားတပ်၊ အိုက်ချန်ဒေသမှ အိုက်ခိန်း၊ အိုက်ခလုံးတို့ ဦးစီးသည့် ပြောက်ကျားတပ်၊ ပန်ဝိုင်ဒေသမှ ကျောက်ညီလိုင် ဦးစီးသည့် ပြောက်ကျားတပ်၊ ဟူစွမ်ဒေသမှ လူရှင်းကော့ ဦးစီးသည့် ပြောက်ကျားတပ်တို့မှာ ထင်ရှားသည်။

၁၉၆၈-ခုနှစ် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီတပ်ဖွဲများ အရှေ့မြောက် နယ်စပ်သို့ ဝင်ရောက်လာသည့် နောက်တွင် ဝ လယ်သမား ပြောက်ကျားတပ်ဖွဲ့များအား စည်းရုံးသိမ်းသွင်းခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဝ လယ်သမား ပြောက်ကျားခေါင်းဆောင်များမှ တဆင့် ဝလူထုအား စည်းရုံးသိမ်းသွင်း နိုင်ခဲ့ပြီး ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီထဲတွင် အင်အားကောင်းသော တိုက်ရည်ခိုက်ရည်ရှိသော  ဝတပ်ဖွဲ့ ပေါ်ထွက်လာခဲ့ပြီး ဝဒေသအများစုကို လွတ်မြောက်စေနိုင်ခဲ့သည်။ 

၁၉၈၉-ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇)ရက်နေ့တွင် ဝခေါင်းဆောင် ကျောက်ညီလိုင်နှင့် ပေါက်ယိုချမ်းတို့ ဦးစီးသည့် ဝတပ်ဖွဲ့သည် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီမှ ပုန်ကန်ခွဲထွက်ပြီး  UWSP/UWSA ဝ ပြည်နယ်သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ/ ဝ ပြည်နယ်သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ်မတော် အဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့သည်။ 

ထို့နောက် နဝတအစိုးရနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ယူခဲ့ပြီး နဝတက ရှမ်းအထူးဒေသ-၂ အဖြစ် သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။

လက်ရှိ UWSP/UWSA တပ်ဖွဲ့ အနေနှင့် ရပ်တည်ခဲ့သည်မှာ ၃၂-နှစ် ရှိခဲ့ပြီး၊ လယ်သမား ပြောက်ကျား သူပုန်၊ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီကာလများကတည်းက တွက်လျင် ၅၅-နှစ်ခန့် လက်နက်ကိုင်သက်တမ်းရှိပြီ ဖြစ်သည်။ 

## မြို့တော် 
မြို့တော်မှာ တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်ရှိ ပန်ဆန်းမြို့ ဖြစ်သည်။

## အခြားမြို့များ 
ဝ ကိုယ်ပိုင် အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း အတွင်း အခြားအရေးပါသော မြို့များမှာ မိုင်းမောမြို့၊ ပန်ဝိုင်မြို့၊ နားဖန်းမြို့၊ ဟိုပန်မြို့၊ မက်မန်းမြို့၊ ပန်လုံမြို့၊ ပန်ယန်းမြို့၊ ဝိန်းကောင်မြို့ တို့ ဖြစ်ကြသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဝ လူမျိုး
အောင်ကြိုင်ညွှန့်၊ တက္ကသိုလ်

## စာရေးဆရာ အောင်ကြိုင်ညွှန့်(တက္ကသိုလ်)
၁၉၄၆-ခုနှစ်တွင် ဖျာပုံမြို ့နယ်၊ ကနိုကျေးရွာတွင် အဖ ဦးထွန်းခင်၊ အမိ ဒေါ်စောတင် တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးအောင်ကြည်ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်မှ B.Sc ပညာရေးတက္ကသိုလ်မှ B.Ed ဘွဲ ့ ရခဲ့သဖြင့် ၂၀ဝ၇-ခုနှစ်တွင် ပညာရေးသုတေသနအဖွ့ဲမှ လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမူး အဆင့်ဖြင့် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ ၁၉၇၆-ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတကာ စာတတ်မြောက်ရေးဆောင်းပါးဖြင့် စာပေလောကသို ့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
ပညာမင်းကြီး ဦးကိုဘုန်း စာအုပ်နှင့် အငြိမ်းစားညွှန်ကြားရေးမှူးချူပ် ဦးသန်းဦး အတ္တုပ္ပတ္တိ စာအုပ်အားရေးသားခဲ့သည်။ ပညာရေး ရုပ်မြင်သံကြား ဌာနမှူးတာဝန်ဖြင့် ပညာရေးရုပ်မြင်သံကြား  သင်ခန်းစာများ ၊ မြန်မာစာ မြန်မာစကား ဗီဒီယို ဇာတ်ကားများထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။    
အပတ်စဉ်ထုတ်ဂျာနယ် ၊ လစဉ်ထုတ်မဂ္ဂဇင်းများတွင် ဝတ္ထု တိုနှင့် ဆောင်းပါးများရေးသားလျက် ရှိသည်။  လူမှုရေး၊ ဘာသာရေး ပညာဒါနအကျိုးပြုလုပ်ငန်းများတွင် စေတနာအလျှောက် လုပ်အားပေးလျက် ရှိသည်။ ယခုအခါ မြန်မာနိုင်ငံ မှူးယစ်ဆေးဝါးဆန် ့ကျင်ရေးအသင်း ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်အဖြစ် တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။

## နိုင်ငံခြားအတွေ ့အကြုံ 
၁၉၈၂ ရုပ်မြင်သံကြားပညာတော်သင် အဖြစ် ဂျပန်နိုင်ငံ NHK တွင် ပညာတော်သင် ၊ မလေရှားနိုင်ငံ ၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ ၊ ထိုင်းနိုင်ငံ ၊ တရုတ်နိုင်ငံများသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။
## လိပ်စာ
အမှတ် ၄၀ဝ၊  ဇာနည်(၁၀)လမ်း၊ (၉)ရပ်ကွက်၊ တောင်ဥက္ကလာပ မြို ့နယ်
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ