ဝိပါက်တော်

လူ့ဘဝတစ်ခုတွင် မိမိပြုခဲ့သော ကောင်းမှု၏ အကျိုး (ကုသိုလ်ကံ) သို့မဟုတ် မကောင်းမှု၏ အပြစ် (အကုသိုလ်ကံ) ကို **ဝိပါက်** ဟုခေါ်သည်။ ဤနေရာ၌ **ဝိပါက်တော်** ဟူသော စကားရပ်သည် မြတ်စွာဘုရား၏ လေးစားထိုက်သော ဂုဏ်တော်ကို ဖော်ညွှန်းသည်။ ထို့ကြောင့် **ဝိပါက်တော်** ဟူသည် ဗုဒ္ဓမဖြစ်မီ ယခင်ဘဝများတွင် ပြုခဲ့မိသော အကုသိုလ်ကံတို့၏ အကျိုးဆက်ကြောင့် ဘုရားအဖြစ်နှင့်ပင် ရံဖန်ရံခါ ခံစားရသော အပြစ်တော်ကို ဆိုလိုသည်။ ဤဝိပါက်တော် ၁၂-ပါးကို မြတ်စွာဘုရားကိုယ်တိုင် အနောတတ်အိုင်အနီးရှိ ကျောက်ဖျာထက်၌ ထိုင်တော်မူလျက် "ရဟန်းတို့၊ ငါပြုခဲ့သော ရှေးကံဟောင်း၏ အကျိုးဆက်သည် ဘုရားအဖြစ်၌လည်း အကျိုးပေးလျက်ရှိ၏" ဟု အစချီ၍ ဂါထာပါဒများဖြင့် ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။ 

မှတ်ချက်။ ။ ပါဠိတော်လာ အစဉ်အတိုင်းမဟုတ်ဘဲ မှတ်သားရလွယ်ကူစေရန် အဋ္ဌကထာများနှင့် ညှိ၍ အစဉ်အနည်းငယ် ပြောင်းလဲ ဖော်ပြထားပါသည်။

### ဝိပါက်တော် ၁၂-ပါး စာရင်း
# သုန္ဒရီ
# လူသတ်
# စိဉ္စမန်
# ကျောက်လှိမ့်ထိ
# သွေးစိမ်းတည်
# ခွဲစိတ်ခံ
# နာဠာဂိရိ
# ခေါင်းကိုက်
# ခါးကိုက်
# မုယောဆွမ်း
# ဝမ်းသွေးသွန်
# ခြောက်နှစ်
### သုန္ဒရီ
ယခင်ဘဝတစ်ခုတွင် ဘုရားလောင်းသည် **မုနာဠိ** အမည်ရှိ အရက်သမားအဖြစ် ရှိခဲ့ဖူးသည်။ ထိုဘဝ၌ **သုရဘိ** အမည်ရှိ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါတစ်ပါး မြို့ပြင်သို့ ဆွမ်းခံကြွရန် သင်္ကန်းရုံနေစဉ် အနီးမှ ဖြတ်သွားသည့် အမျိုးသမီးတစ်ဦးကို မြင်၍ "ဤရဟန်းသည် မေထုန်မှီဝဲသူဖြစ်သည်၊ အကျင့်မကောင်းသူဖြစ်သည်" ဟု မမှန်မကန် စွပ်စွဲခဲ့ဖူးသည်။ ဤအကုသိုလ်ကံ၏ အကျိုးဆက်ကြောင့် ဘုရားအဖြစ်တွင် ကြည်ညိုသူများပြားသည်ကို မနာလိုသော တိတ္ထိတို့က **သုန္ဒရီ** မည်သော ပရိဗိုဇ်မကို ဇေတဝန်ကျောင်း၌ ညအိပ်ခိုင်းပြီး နံနက်မှ ပြန်ခိုင်းခဲ့သည်။ ရက်အတန်ကြာသော် သုန္ဒရီကို လူသတ်သမားများအား ငွေပေးသတ်ခိုင်းကာ အလောင်းကို ဇေတဝန်ကျောင်းအနီး ပစ်ထားစေပြီး ရဟန်းတို့က သတ်သည်ဟု ကောလာဟလဖြန့်ခဲ့သည်။

### လူသတ်
သုန္ဒရီအဖြစ်အပျက်၌ မြတ်စွာဘုရားနှင့် တပည့်သာဝကများ လူသတ်မှုဖြင့် စွပ်စွဲခံရခြင်းမှာ ယခင်ဘဝတစ်ခုတွင် လူအများလေးစားရသော ဗြာဟ္မဏဆရာကြီးအဖြစ်ဖြင့် တပည့်များအား အဘိညာဉ်ရ ရသေ့တစ်ပါးကို "ကာမဂုဏ်ခံစားသူ" ဟု ပြောဆိုခဲ့ခြင်း၊ တပည့်များကလည်း ထိုစကားကို ဝမ်းသာအားရဖြင့် ဆွမ်းခံအိမ်များသို့ တိုင်အောင် မဟုတ်မမှန် ပြောခဲ့ခြင်းတို့၏ အကျိုးဆက်ဖြစ်သည်။
### စိဉ္စမန်
**သဗ္ဗာဘိဘူ** မည်သော ဗုဒ္ဓဘုရား၏ တပည့် အရှင်နန္ဒကို အမျိုးသမီးနှင့် စွပ်စွဲခဲ့ဖူးသော အကုသိုလ်ကံ၏ အကျိုးဆက်မှာ **စိဉ္စမာန်** (မူရင်းအမည် စိဉ္စမာဏဝိကာ) အဖြစ်အပျက်ဖြစ်သည်။ သူမသည် မန်ကျည်းပင်နှင့် ပတ်သက်မှုရှိ၍ ထိုအမည်တွင်သည်။ အလွန်လှပသော ဤအမျိုးသမီးကို မနာလိုသော တိတ္ထိများက မြတ်စွာဘုရား တရားဟောနေစဉ်တွင် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ဟန်ဖြင့် မြတ်စွာဘုရားအား မိမိကိုယ်ဝန်၏ ဖခင်ဖြစ်သည်ဟု လက်ညှိုးထိုး စွပ်စွဲခဲ့သည်။
### ကျောက်လှိမ့်ထိ
ယခင်ဘဝတစ်ခုတွင် ပစ္စည်းဥစ္စာကို မက်မော၍ ဖအေတူ မအေကွဲညီကို သတ်ပြီး တောင်ချောက်ကြားသို့ ပစ်ချကာ ကျောက်တုံးဖြင့် ကြိတ်ချေခဲ့ဖူးသည်။ ဤအကုသိုလ်၏ အကျိုးဆက်ကြောင့် ဒေဝဒတ်က ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်ပေါ်မှ ကျောက်တုံးကို လှိမ့်ချရာ၌ လွင့်စဉ်ကျလာသော ကျောက်စတစ်တုံးသည် မြတ်စွာဘုရား၏ ခြေမတော်ကို ထိခိုက်ခဲ့သည်။
### သွေးစိမ်းတည်
ကလေးဘဝက လမ်းပေါ်၌ ဆော့ကစားနေစဉ် ဆွမ်းခံကြွလာသော ပစ္စေကဗုဒ္ဓါအရှင်အား "ဦးပြည်းရဟန်း ဘယ်ကိုသွားနေတာလဲ" ဟုဆိုကာ ကျောက်ခဲဖြင့် ပစ်ခဲ့ရာ ခြေမတော်ကို ထိမှန်ပြီး သွေးစိမ်းတည်ခဲ့သည်။ ဤအကုသိုလ်၏ အကျိုးဆက်ကြောင့် ဒေဝဒတ်လှိမ့်ချသော ကျောက်စ ထိမှန်ချိန်တွင် ခြေမတော်၌ သွေးစိမ်းတည်ခဲ့သည်။
### ခွဲစိတ်ခံ
ဒေဝဒတ်၏ ကျောက်လွှာထိမှန်၍ ခြေမတော်တွင် သွေးစိမ်းတည်ခဲ့သော အနာကို ပျောက်ကင်းစေရန် ဆရာဇီဝကက ဓားဖြင့် ခွဲစိတ်ခဲ့ရသည်။ ၎င်းမှာ **ပတ္ထိဝ** အမည်ရှိ မင်းအဖြစ်နှင့် ယောက်ျားတစ်ဦးကို လှံဖြင့် ထိုးသတ်ခဲ့ဖူးသော အကုသိုလ်ကံ၏ အကျိုးဆက်ဖြစ်သည်။

"န ဟိ ကမ္မံ ဝိနဿတိ၊ ကံဟူသည် ပျောက်ပျက်ရိုး လုံးဝမရှိ"။
### နာဠာဂိရိ
အဇာတသတ်နှင့် ပေါင်းမိသူ ဒေဝဒတ်က နာဠာဂိရိမည်သော ဆင်ပြောင်ကို အရက်တိုက်၍ ရာဇဂြိုဟ်မြို့တွင်းသို့ ဆွမ်းခံကြွလာသော မြတ်စွာဘုရားကို သတ်ရန် စေခိုင်းခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဆင်ထိန်းအဖြစ်နှင့် ဆွမ်းခံကြွတော်မူနေသော ပစ္စေကဗုဒ္ဓါအရှင်တစ်ပါးကို ဆင်ဖြင့် တိုက်ခဲ့ဖူးသော အကုသိုလ်ကံ၏ အကျိုးဆက်ဖြစ်သည်။
### ခေါင်းကိုက်
မြတ်စွာဘုရားသည် ရံဖန်ရံခါ ခေါင်းကိုက်ခြင်းဝေဒနာ ခံစားရသည်။ ယခင်ဘဝတစ်ခုတွင် တံငါသည်ရွာ၌ လူဖြစ်စဉ် တံငါသည်များ ငါးအစုအလိုက်အပြုံလိုက် သတ်နေသည်ကို ကြည့်၍ ဝမ်းသာအားရ ဖြစ်ခဲ့ဖူးသော အကုသိုလ်၏ အကျိုးဆက်ဖြစ်သည်။ ထိုအကုသိုလ်ကြောင့်ပင် မြတ်စွာဘုရား၏ ဆွေတော်မျိုးတော်များ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသည်။
### ခါးကိုက်
ယခင်ဘဝတစ်ခုတွင် ဘုရားလောင်းသည် အရပ်ပုခဲ့သော်လည်း လက်ဝှေ့ကျော်တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒေသတစ်ခွင်လုံးကို အနိုင်ရပြီးနောက် ဘုရားလောင်းနေသော ရွာသို့ ရောက်လာသည့် လက်ဝှေ့ကျော်နှင့် ယှဉ်ပြိုင်ထိုးသတ်ခဲ့ရာ ဘုရားလောင်းက ပြိုင်ဘက်၏ ခါးရိုးကျိုးသည်အထိ ထိုးသတ်ခဲ့သည်။ ထိုအကုသိုလ်ကြောင့် ဘုရားအဖြစ်၌ ရံဖန်ရံခါ ခါးကိုက်ပြီး တရားဟောနေစဉ် ပလ္လင်ပေါ်မှပင် ဆင်းကြွရသည်အထိ ခံစားခဲ့ရသည်။
### မုယောဆွမ်း
**ဖုဿ** မြတ်စွာဘုရား၏ သာဝကများကို "သလေးဆန်ဆွမ်းကို မစားကြနှင့်၊ မုယောဆန်ဆွမ်းကိုသာ စားကြ" ဟု ဆဲရေးခဲ့ဖူးသော အကုသိုလ်ကံ၏ အကျိုးဆက်အဖြစ် **ဝေရဉ္ဇာ** ပုဏ္ဏား၏ ပင့်ဖိတ်မှုဖြင့် ဝေရဉ္ဇာမြို့အနီး တမာပင်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးစဉ် အစားအစာရှားပါးမှုနှင့် ကြုံတွေ့ရပြီး မြင်းစာအဖြစ် စီမံထားသော မုယောဆွမ်းကို ဘုဉ်းပေးတော်မူခဲ့ရသည်။
### ဝမ်းသွေးသွန်
ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုခါနီးအချိန်တွင် **စုန္ဒ** ရွှေပန်းထိမ်သည်ကပ်လှူသော **သူကရမဒ္ဒဝ** ဆွမ်းကို ဘုဉ်းပေးပြီးနောက် ဝမ်းသွေးသွန်တော်မူခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဆေးဆရာအဖြစ်နှင့် သူဌေးသားတစ်ဦးကို ဝမ်းလျှောဆေး တိုက်ကျွေးခဲ့ဖူးသော အကုသိုလ်၏ အကျိုးဆက်ဖြစ်သည်။
### ခြောက်နှစ်
ဂေါတမဘုရားလောင်းသည် လူသာမန်တို့ မကျင့်နိုင်သော ဒုက္ကရစရိယာကျင့်စဉ်ကို ခြောက်နှစ်ကြာမျှ ကျင့်ပြီးမှသာ ဘုရားဖြစ်ခဲ့သည်။ ၎င်းမှာ **ကဿပ** ဘုရားရှင်လက်ထက်တွင် ပညာမာန်တက်နေသော **ဇောတိပါလ** လုလင်အဖြစ်နှင့် ဘုရားရှင်အား "ဦးပြည်းရဟန်းမှာ ဗောဓိဉာဏ် ဘယ်ရှိပါ့မလဲ၊ ဤဉာဏ်မျိုးဆိုသည်မှာ ရရန် အလွန်ခက်ခဲသည်" ဟု နှုတ်ကျွံခဲ့ဖူးသော အကုသိုလ်၏ အကျိုးဆက်ဖြစ်သည်။

ပါဠိတော်လာ ဖော်ပြချက်များကို အဋ္ဌကထာနှင့် ညှိနှိုင်း၍ အကြောင်းအရာတစ်ခုစီ၏ ခေါင်းစဉ်နှင့် အကျဉ်းချုပ်ကိုသာ ဖော်ပြထားပါသည်။ ဓမ္မကထိက ဆရာတော်များနှင့် ဓမ္မစာရေးဆရာများ၏ ဟောကြားရေးသားမှုများကို ဆက်လက်ဖတ်ရှုပါက အကြောင်းအရာတစ်ခုစီ၏ အသေးစိတ်ကို ပိုမိုသိရှိနိုင်ပါသည်။

ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်

ပြင်ပလင့်များ
* ဝိပါက်တော်-၁၂-ပါး ရှစ်လုံးဘွဲ့ ကဗျာများ
* [ဝိပါက်တော် ၁၂-ပါး](https://my.wikisource.org/wiki/ဓမ္မအမေးအဖြေများ_ပေါင်းချုပ်_(အမှတ်_၄)#၅၀၁။_ဝိပါက်တော်_၁၂-ပါး)
### ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ