အာသေဝနပစ္စည်း

**အာသေဝနပစ္စည်း** ဆိုသည်မှာ မြတ်ဗုဒ္ဓ၏ အဘိဓမ္မာဒေသနာတော်ဖြစ်သော ပဋ္ဌာန်း ၂၄ ပစ္စည်းတွင် ၁၂ ခုမြောက်သော ပစ္စည်းတရား ဖြစ်သည်။ "အာသေဝန" ဟူသော စကားသည် **အဖန်တလဲလဲ မှီဝဲခြင်း သို့မဟုတ် ထုံမွှမ်းခြင်း** ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး ရှေးရှေးသော ဇောစိတ်များက နောက်နောက်သော ဇောစိတ်များအား အရှိန်အဟုန် ကောင်းမွန်စေရန်နှင့် သတ္တိထက်မြက်စေရန် ကျေးဇူးပြုသည့် သဘောဖြစ်သည်။

### ဥပမာ - နံ့သာ ထုံခြင်း
အာသေဝနပစ္စည်း၏ သဘောတရားကို ရင်းမြစ်များတွင် **နံ့သာထုံခြင်း သို့မဟုတ် အရက်နံ့သာ လိမ်းကျံခြင်း** နှင့် ဥပမာပေးလေ့ရှိသည်။ အဝတ်တစ်ခုကို နံ့သာဖြင့် ထုံမွှမ်းရာတွင် ပထမအကြိမ် ထုံခြင်းထက် ဒုတိယအကြိမ်၊ တတိယအကြိမ် စသည်ဖြင့် ထပ်ခါထပ်ခါ ထုံမွှမ်းပေးပါက နောက်နောက်သော အခိုးအနံ့များသည် သာလွန်မွှေးကြိုင်လာသကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အတူ ရှေးရှေးသော ဇောစိတ်များက မိမိတို့၏ သတ္တိကို နောက်နောက်သော ဇောစိတ်များသို့ ကူးစက်ထုံမွှမ်းပေးခြင်းဖြင့် နောက်ဇောများကို သာလွန်ထက်မြက်လာအောင် ကျေးဇူးပြုသည်။

### ကျေးဇူးပြုပုံ သဘောတရား
အာသေဝနပစ္စည်းသည် စိတ်အစဉ် (ဝီထိ) အတွင်းရှိ **ဇော** အခိုက်အတန့်များတွင်သာ ကျေးဇူးပြုသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ဇောစိတ်များသည် တစ်ပြိုင်နက်တည်း (၇) ကြိမ် ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိရာ ပထမဇောသည် ဒုတိယဇောအားလည်းကောင်း၊ ဒုတိယဇောသည် တတိယဇောအားလည်းကောင်း အစဉ်အတိုင်း အာသေဝနသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုသွားသည်။
*   **ပထမဇော:** အရှိန်အဟုန် စတင်ရယူကာစ ဖြစ်သဖြင့် သတ္တိအညံ့ဆုံး ဖြစ်သည်။
*   **သတ္တမဇော (နောက်ဆုံးဇော):** ရှေ့ရှေးဇော (၆) ချက်စလုံး၏ အရှိန်အဟုန်ကို လက်ခံရရှိထားသဖြင့် အစွမ်းကုန် အားရှိပြီး သတ္တိအပြင်းဆုံး ဖြစ်သည်။

### အာသေဝန ၃ မျိုး
ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်အရ အာသေဝနပစ္စည်းကို အမျိုးအစား ၃ မျိုး ခွဲခြားနိုင်သည် -

၁။ **ကုသိုလ် အာသေဝန:** ရှေးရှေးသော ကုသိုလ်တရားများက နောက်နောက်သော ကုသိုလ်တရားများအား သာလွန်ကောင်းမွန်လာစေရန် ကျေးဇူးပြုခြင်း (ဥပမာ - တရားပွားများခြင်း၊ ပါရမီဖြည့်ခြင်း)။

၂။ **အကုသိုလ် အာသေဝန:** ရှေးရှေးသော အကုသိုလ်များက နောက်နောက်သော အကုသိုလ်များအား ပိုမိုပြင်းထန်လာစေရန် ကျေးဇူးပြုခြင်း (ဥပမာ - ဒေါသ၊ လောဘ အထုံများ ဖြစ်ပေါ်ခြင်း)။

၃။ **ကိရိယာ အဗျာကတ အာသေဝန:** ဘုရား ရဟန္တာများ၏ သန္တာန်တွင်ဖြစ်သော ရှေးရှေးကိရိယာဇောများက နောက်နောက်သော ကိရိယာဇောများအား ကျေးဇူးပြုခြင်း။

### အာသေဝနပစ္စည်း၏ အရေးပါမှု
ဤပစ္စည်းတရားသည် လူတို့၏ **အထုံဝါသနာနှင့် အလေ့အကျင့်** ဖြစ်ပေါ်လာမှုအတွက် အခြေခံဖြစ်သည်။ ကုသိုလ်တရားများကို အဖန်တလဲလဲ ပွားများနေပါက အာသေဝနသတ္တိကြောင့် နောက်နောက်တွင် ကုသိုလ်စိတ်များ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် အလွယ်တကူ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။ ထို့အတူ အကုသိုလ်များကို အကြိမ်ကြိမ် မှီဝဲပါကလည်း မကောင်းသော အထုံဝါသနာများ စွဲမြဲသွားတတ်သည်။ ဘုရားအလောင်းတော်များသည် ပါရမီတရားများကို ဘဝများစွာ၌ အာသေဝနသတ္တိဖြင့် ထပ်ခါတလဲလဲ ထုံမွှမ်းခဲ့သောကြောင့် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ပါရမီတော်များ ပြည့်စုံကာ ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိနိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။

### အနှစ်ချုပ်
အာသေဝနပစ္စည်းကို လေ့လာခြင်းဖြင့် မိမိတို့၏ စိတ်သန္တာန်တွင် **ကောင်းသော အလေ့အကျင့် (အထုံ)** များ ကိန်းဝပ်လာစေရန် မည်သို့ ကြိုးစားရမည်ကို သိမြင်နိုင်သည်။ မကောင်းသော အကုသိုလ်ဇောများကို ဖြတ်တောက်ပြီး ကောင်းမြတ်သော ဝိပဿနာဇောများကို ထပ်ခါတလဲလဲ ထုံမွှမ်းခြင်းဖြင့် မဂ်၊ ဖိုလ်၊ နိဗ္ဗာန်သို့ တက်လှမ်းနိုင်ကြောင်း ဤပစ္စည်းတရားက လမ်းညွှန်ပြသထားပါသည်။

## အာသေဝနသတ္တိ
တရားတမျိုးတည်းကိုပင် ထပ်၍ထပ်၍ ဖြစ်စေခြင်းကို အာသေဝနဟုဆိုသည်။ ထို့ကြောင့်“စက္ခု 
ဝိညာဏ်ပြီး သမ္ပဋိစ္ဆိုန်း, သမ္ပဋိစ္ဆိုန်းပြီး သန္တီရဏ”စသည်ဖြင့် မတူသော တရားများ တမျိုးပြီးတမျိုး 
ဖြစ်စေခြင်းသည် အာသေဝနမဟုတ်, ဇောတစ်ခုဖြစ်ပြီးနောက် ထိုဇောမျိုးကိုပင် ထပ်၍ထပ်၍ ဖြစ်စေနိုင်ခြင်းကို 
သာလျှင် အာသေဝန ဟု ဆိုသည်။ တနည်း-မိမိနှင့်အလားတူစွာ နောက်တရားတစ်ခု ထပ်မံဖြစ်ပေါ်လာအောင် 
မိမိ၏သတ္တိအရှိန်ကို ပေးခဲ့ခြင်း မိမိ၏သတ္တိကို ထုံမွှမ်းထားခဲ့ခြင်းသည် အာသေဝနမည်၏။

အလားတူတရားတစ်မျိုးကို ထပ်၍ထပ်၍ ဖြစ်စေခြင်း, အလားတူဖြစ်ရစ်အောင် မိမိသတ္တိ၏
အရှိန်ကို ထုံမွှမ်းပေးခြင်းကြောင့် နောက်နောက်ဖြစ်ရသောတရားတို့ ဆိုင်ရာကိစ္စ၌ အလေ့အလာ ရသဖြင့် 
အားရှိခြင်း အကျိုးရှိ၏။ ဥပမာ-ကျမ်းဂန်တစ်ခုကို သင်ယူရာ၌ သင်ခါစဝယ် ခက်ခဲသော်လည်း တဖြေးဖြေး 
အချိန်ရသည့်အခါ 
လွယ်ကူလာ၏။ ထိုသို့ဖြစ်ရာ 
ရှေးရှေးသင်ယူမှုက 
နောက်နောက်သင်ယူမှုအား 
လွယ်ကူအောင် ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့တည်း။ ထို့ကြောင့် အခြားမဲ့၌ မိမိနှင့် အလားတူ တရားတစ်မျိုး 
အားရှိပါးရှိ ဖြစ်ရစ်အောင် ကျေးဇူးပြုနိုင်သော သတ္တိသည် အာသေဝနသတ္တိမည်၏-မှတ်။ 
ဇောမဟုတ်သောတရားနှင့် ဖိုလ်ဇောသည် အာသေဝနသတ္တိ မရှိဟု မှတ်ရမည်။ 

ဇောတို့သည် 
တမင်ဖြစ်အောင် ပြုအပ်သကဲ့သို့ ဝိပါက်တို့မှာ တမင်ဖြစ်အောင် မပြုအပ်ကြ၊ ကံအားလျော်စွာ ယခုဘဝ၌ 
အလိုလို ဖြစ်ပေါ်လာသော တရားများတည်း၊ အာဝဇ္ဇန်းများလည်း တမင်ပြုပြင်ရသော တရားများ 
မဟုတ်ချေ၊  ဇောတို့ကား မဖြစ်မှီ ရှေးအဘို့ကလည်း ဖြစ်စေဘို့ရန် ပယောဂစိုက်ရ၏, ဖြစ်သည့်အခါလည်း 
ထက်မြက်အောင် ပယောဂစိုက်၍ ရကောင်းသော တရားများဖြစ်ကြ၍ ဇောတို့သာ အာသေဝနသတ္တိရှိကြပြီး 
ဇောမဟုတ်သောတရားနှင့် ဖိုလ်ဇောသည်ကား အာသေဝနသတ္တိမရှိ။

## အာသေဝနပစ္စည်း မတပ်သော ဇော
ကုသိုလ်ဇာတ်ချင်း အကုသိုလ်ဇာတ်ချင်း ကြိယာဇာတ်ချင်းတူသောဇောတို့၏ အဆုံးဇောကို“ဇာတ်တူ 
အဆုံးဇော” ဟု ဆိုသည်။ ၇ ကြိမ်စောရာ၌ သတ္တမဇော, ၅ ကြိမ်စောရာ၌ ပဉ္စမဇောနှင့် အဆုံးဇော ဖြစ်သော 
ဈာန်ဇောများတည်း။ ထိုဇောများနောင် နောက်ထပ်ဇောမရှိသောကြောင့် ထိုဇောများက အာသေဝနပစ္စည်း 
မတတ်ကြသဖြင့် ကြဉ်ရလေသည်။

ထင်ရှားစေအံ့-အသက်၇၀တန်း၌ လူတို့သည် ငယ်ရွယ်စဉ်ကစ၍ တဖြေးဖြေး အင်အား တိုးတက် 
ကြီးမားလေရာ ၄၀ အရွယ်တိုင်အောင် အစွမ်းကုန် (ကံအရှိန်ရှိသမျှ) တိုးတက်၍ ထိုမှနောက်၌ 
တဖြေးဖြေးဆုတ်ယုတ်ပြီးလျင် (များသောအားဖြင့်) ၇၀အရွယ်မှာ နောက်ထပ်မဆက်နိုင်တော့ဘဲ ပျက် 
စီးရသကဲ့သို့လည်းကောင်း သစ်ပင်များလည်း ကြီးပွားသင့်သလောက် အစွမ်းကုန် ကြီးပွားပြီးသည့်အခါ 
နောက်ထပ်ရေလောင်းပေးသော်လည်း တိုးတက်ခြင်းမရှိ တဖြေးဖြေး ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးရသကဲ့သို့လည်း 
ကောင်း ထို့အတူ ၇ ကြိမ်စောရာ၌ ပဌမဇော၏ အရှိန်အငွေ့ကို ဒုတိယဇောကရ, ဒုတိယဇော၏ အရှိန်အငွေ့ကို 
တတိယဇောကရ၍ မှန်မှန်တိုးတက်လေရာ ၄ကြိမ်တိုင်အောင် အစွမ်းကုန် တိုးတက်ပြီးနောက် စတုတ္ထဇောက 
ပဉ္စမဇောအား အရှိအငွေ့ ထုံမွှမ်းပေးခဲ့သော်လည်း တဖြေးဖြေး အရှိန်သတ္တိ လျော့ပါးဆုတ်ယုတ်ခဲ့ပြီ ဖြစ်၍ 
၇ ကြိမ်စေ့သည့်အခါ နောက်ထပ် ဇောတစ်ခုဖြစ်စေနိုင်သော အရှိန်အငွေ့မရှိတော့သဖြင့် ဇောအစဉ်ပြတ် 
စဲရတော့၏။ ဤသို့ သတ္တမဇော၌ အရှိန်အငွေ့ အာသေဝနသတ္တိ ကုန်ခန်းပြီဖြစ်၍ အာသေဝနပစ္စည်း  
အဖြစ်မှ ကြဉ်ရလေသည်။ အခြားသော အဆုံးဇောများ၌လည်း ဤနည်းအတိုင်း အာသေဝနသတ္တိ မရှိကြောင်း 
သိပါလေ။ (ဤ သတ္တမဇောသည် အာသေဝနသတ္တိဖြင့် နောက်နောက်ဇောဖြစ်အောင် မတတ်နိုင်သော်လည်း 
တစ်စုံတစ်ခုသော ကံကိုပြုရာ၌ သတ္တမဇောကျမှ ကံအထမြောက်လေသည်။)
## မဂ်ဇော၌ အာသေဝန ပစ္စည်း မထိုက်
ပစ္စည်းတရား၌ 
လောကီဇောများသာ 
ပါဝင်နိုင်၏။ 
မဂ်ဇောတို့သည် 
တကြိမ်တည်းဖြင့် 
ကိလေသာ သတ်ခြင်းကိစ္စကို ပြီးပြတ်အောင်ဆောင်ရွက်ရကား မိမိတို့နောက်၌ မဂ်တစ်ခုဖြစ်ဘို့ရာ 
အရှိအငွေ့ပေးဘို့ ဗျာပါရမရှိကြ။ မိမိတို့နောက်၌ဖြစ်သော ဖိုလ်ဇောအားလည်း ကုသိုလ်ဇာတ်နှင့် 
အဗျာကတဇာတ်ဖြစ်၍ ဇာတ်ခြင်းမတူသောကြောင့် မိမိ၏သဘောသတ္တိငွေ့ကို မထုံမွမ်းနိုင်ချေ။ ထို့ကြောင့် 
မဂ်ဇော၌ အာသေဝနသတ္တိ မရှိ၊ ဖိုလ်တရားတို့ကား ကံအားလျော်စွာဖြစ်သော အကျိုးတရားမျှသာဖြစ်၍ 
အထူးပြုပြင်တတ်သော အရှိန်အငွေ့ သတ္တိမရှိကြ၊ ထို့ကြောင့် ဖိုလ်ဇောနှင့်တကွ ဝိပါက်ဟူသမျှတို့ 
အာသေဝနပစ္စည်းမထိုက်ရုံသာမက, ကံပစ်ချတိုင်း ဖြစ်ရသောတရားများဖြစ်သောကြောင့် သူတပါး၏ 
အထုံအငွေ့ကိုလည်း မယူနိုင်ကြသဖြင့် ပစ္စယုပ္ပန်တွင်လည်း မပါဝင်နိုင်ကြချေ၊ အာဝဇ္ဇန်းဒွေးတို့လည်း 
ထင်လာသောအာရုံကို ဆင်ခြင်ရုံမှတပါး အထုံအငွေ့ပေးနိုင်သော သတ္တိမရှိရကား ပစ္စည်းတရားတွင်မပါဝင်နိုင်၊ 
မိမိရှေ့ဘဝင်က အာသေဝနသတ္တိမရှိသဖြင့် အာဝဇ္ဇန်းတို့ ပစ္စယုပ္ပန်မထိုက်ကြောင်းမှာ ပြောဘွယ်မလို။
## ပစ္စယုပ္ပန်
ပစ္စယုပ္ပန်၌ ပထမဇောကြဉ်ရသည်မှာလည်း မိမိတို့ရှေ့၌ အာသေဝနသတ္တိဖြင့် 
ကျေးဇူးပြုနိုင်သည့်တရားမရှိသောကြောင့်တည်း။ 
ဤပထမဇောဟူသည်မှာလည်း 
ကာမဇောပင်ဖြစ်၏။ 
ဈာန်ဇောမဂ်ဇောဟူသမျှတို့မှာ မိမိတို့ရှေ့က ဂေါတြဘု ဝေါဒါန် ကိစ္စတပ်သော ကာမဇော၏ 
အာသေဝနအထုံကို အမြဲရကြသည်။ထို့ကြောင့် ပစ္စနိက်၌ “ကာမဇောတစ်ခုယုတ်သုံးဆယ်၏ ပဌမဇော”ဟု 
ထုတ်ပြရလေသည်။  

### ပြင်ပလင့်များ
* 

### ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ