open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
စစ်သေနကဗျူဟာ

ဆွန်ဇူး၏ **စစ်သေနကဗျူဟာ** (သို့) **စစ်မဟာဗျူဟာ** () သည် ရှေးဟောင်းတရုတ် စစ်ရေးဆိုင်ရာ သုတေသနကျမ်းစာတစ်ခုဖြစ်၍ အကြမအးအားဖြင့် ဘီစီ ၅ ရာစု နွေဦးနှင့် ဆောင်းဦးခေတ်နှောင်းက ရေးခဲ့သောကျမ်းတစ်စောင်ဖြစ်သည်။ ဤကျမ်းသည် တရုတ်လူမျိုး စစ်ရေးစစ်ရာပညာရှင် [[ဆွန်ဇူး]၏ လက်ရာဖြစ်သည်ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ကျမ်းစာတွင် အခန်း (၁၃) ခန်း ပါရှိကာ အခန်းတစ်ခုခြင်းစီသည် စစ်ရေးစစ်ရာ ကျွမ်းကျင်မှုတစ်ခုစီကို ကိုင်တွယ်ရေးသားထားသည့်အပြင် စစ်မဟာဗျူဟာ၊ နည်းဗျူဟာကို မည်သို့မည်ပုံ အသုံးချရမည်ဆမုသည်ကိုလည်း ဖော်ပြထားလေသည်။ နှစ်ပေါင်း (၁၅၀၀) ကျော်ကြာမြင့်စွာပင် ဤကျမ်းသည် ဦးဆောင်ကျမ်းစာတစ်စောင်အဖြစ် ရပ်တည်လျက် ရှိပြီး ၁၀၈၀ ၌ စုန့်မင်းဆက် ဧကရာဇ် ရှန်ဇုံးက ဂန္ထဝင် စစ်ကျမ်းခုနစ်ကျမ်းတွင် ပါဝင်စေခဲ့သည်။ ဤစစ်သေနကဗျူဟာကျမ်းသည် အရှေ့အာရှ၌ အလွှမ်းမိုးနိုင်ဆုံး ဗျူဟာကျမ်းအဖြစ် ယနေ့ထိဆက်လက်တည်ရှိနေ၍ အရှေ့တိုင်း၊ အနောက်တိုင်းတို့၏ စစ်ရေးဆိုင်ရာ စဉ်စားသုံးသပ်ခြင်း၊ စီးပွားရေးနည်းဗျူဟာ၊ ဥပဒေရေးရာ ဗျူဟာ၊ လူနေမှုပုံစံ စသဖြင့် များစွာသောနယ်ပယ်များကို ဩဇာညောင်းစေခဲ့ပြီဖြစ်သည်။

စာအုပ်၌ တရုတ်တို့၏ စစ်ရေးရာများဖြစ်သည့် လက်နက်၊ ဗျူဟာများမှသည် စစ်သည်(ရာထူး)၊ စည်းမျဉ်းဥပဒေများကို ဝေဖန်စိစစ်ကာ အသေးစိတ် ရှင်းလင်းချက်များ ပါဝင်လေ၏ ။ ဆွန်ဇုသည် လျှို့ဝှက်သူလျှို၏ သတင်းရယူမှု၊ စစ်တိုက်ရာတွင် သူလျှိုထားခြင်း၏ အရေးပါပုံတို့ကိုလည်း အလေးပေးတင်ပြထားသည်။ ဆွန်ဇုသည် သမိုင်းတစ်လျှောက် အကောင်းဆုံး စစ်နည်းဗျူဟာရှင်များထဲက တစ်ဦးဖြစ်သောကြောင့် ၎င်း၏ သင်ကြားပြသမှုများ၊ စစ်ရေးဆိုင်ရာဗျူဟာများသည် နောင်နှစ်ပေါင်းများစွာကြာသည်အထိ အဆင့်မြင့် စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများအတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်ဖြစ်ခဲ့ပေသည်။

ဤကျမ်းစာကို ပြင်သစ်ဘာသာစကားသို့ ၁၇၇၂ တွင် ပြင်သစ် ယေရှုအသင်းတော်က ဂျီးန် ဂျိုးဇက် မာရီး အေးမီးယော့တ်(Jean Joseph Marie Amiot) က ပြန်ဆိုသည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားသို့ တစ်စ်တ်တစ်ပိုင်းပုံစံဖြင့် ဗြိတိသျှအရာရှိ အဲဗားရာ့ဒ် ဖာဂူဆန် ကားလ်သ်ရော့ပ် (Everard Ferguson Calthrop) က ၁၉၀၅ တွင် *The Book of War* အမည်ဖြင့် ပြန်ဆိုရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး မှတ်ချက်ရေးသွင်းမှုများဖြင့် ပြီးစီးအောင်ပြန်ဆိုခဲ့သော စာအုပ်မှာ လိုင်ယန်နယ်လ် ဂျိုင်းလ်ဇ်  (Lionel Giles) ဖြစ်၍ ၁၉၁၀ တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စစ်ဗျူဟာ စာအုပ်များ
ကျော်ဆန်း (မြို့တော်ဝန်)

**ဦးကျော်ဆန်း**သည် မန္တလေးမြို့၏ လက်ရှိ မြို့တော်ဝန်ဖြစ်ပြီး မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့ စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီးလည်းဖြစ်သည်။ သူသည် ယခင်က ဦးရဲမြင့် လက်အောက်တွင် ၂၀၁၁ခုနှစ်မှ ၂၀၁၅ခုနှစ်အထိ တိုင်းဒေသကြီး လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သေးသည်။

## မြို့တော်ဝန်ဘဝ 
၂၀၂၁ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ရက်နေ့တွင် အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက်  အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီမှ ဦးကျော်ဆန်းအား မြို့တော်ဝန်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။၂၀၂၁ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁ရက်နေ့တွင် အိမ်စောင့်အစိုးရဖွဲ့စည်းပြီးနောက် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့များအား ဖွဲ့စည်းရာတွင် မြို့တော်ဝန်များသည် စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီးများအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မန္တလေးမြို့တော်ဝန်များ
ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးများ
ခြင်ဆေးခွေ

**ခြင်ဆေးခွေ** () သည် အမွှေးနံ့ပါသော ခြင်နိုင်ဆေးတစ်မျိုးဖြစ်၍ များသောအားဖြင့် ပိုင်ရီးသ်ရမ် (pyrethrum; ဒေစီပန်းပင်မျိုးတစ်ခု) အမှုန့်ကို အခြောက်ခံထားသော အနှစ်အခဲမှ ပြုလုပ်ကြသည်။ ခြင်ဆေးခွေသည် ဝဲကတော့ကဲ့သို့ ရစ်ပတ်ထားသောအခွေရှိ၍ အလယ်တွင် အပေါက်ကျဉ်းတစ်ခုပါရှိ၍ ထိုနေရာမှထောင်ပြီး ထွန်းကြသည်။ ခြင်ဆေးခွေအတွက် မီးဘေးအန္တရာယ်မရှိစေရန် သီးသန့်ပြုလုပ်ထားသော လှောင်အိမ်အတွင်း၌လည်း ထွန့်လေ့ရှိ၏ ။ ထွနမးရာတွင် အခွေ၏ အပြင်စွန်းမှစတင်ကာ တဖြည်းဖြည်းခြင်း အလယ်ဆီသို့ ရောက်ရှိလာပြီး ခြင်ပြေး/သေစေသော မီးခိုးငွေ့ ထုတ်လုပ်ပေးသည်။ ပုံမှန်ခြင်ဆေးခွေတစ်ခုသည် အချင်း  ရှိ၍ ၇-၁၂ နာရီအထိ အထွန်းခံကြသည်။ ခြင်ဆေးခွေများကို အာရှ၊ အာဖရိက၊  တောင်အမေရိက၊ ကနေဒါ၊ ဩစတေးလျတို့တွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်သုံးစွဲကြ၏ ။

## ဆိုးကျိုးများ
ခြင်ဆေးခွေသည် မီးဘေးအန္တရာယ်ဖြစ်နိုင်သည်။ ခြင်ဆေးခွေသုံးစွဲခြင်းကြောင့် များစွာသော မီးလောင်မှုများဖြစ်ပေါ်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၉၉ တောင်ကိုရီးယားရှိ သုံးထပ်ဆောင်တစ်ခု ခြင်ဆေးခွေကြောင့် မီးလောင်ပြီး လူ (၂၃) ဦးသေဆုံးခဲ့သည်။

မီးခိုးမှရသော ပြင်းထန်သည့်အနံ့သည် အဝတ်၊ ပရိဘောဂပစ္စည်းများကို အနံ့စွဲစေနိုင်သည်။ လူနှင့် နို့တိုက်သတ္တဝါများအတွက် စိတ်ချရသည်ဟု ယူဆသတ်မှတ်ကြသော်လည်း အလုံပိတ်အခန်းများတွင် အသုံးပြုပါက အန္တရာယ်ရှိသည်ဟု လေ့လာမှုအချို့က ဖော်ပြထားသည်။ တရုတ်၊ မလေးရှားတို့၌ ရောင်းချသော ခြင်ဆေးခွေများသည် မီးခိုအများအပြားကို ထုတ်လုပ်၍ အလွန်သေးငယ်သော အမှုန်ဒြပ်များ PM2.5 ပါဝင်ပျံ့နှံ့သည်။ စီးကရက်ပေါင်း ၇၁-၁၃၇ မှ ထွက်သော မီးခိုးပမာဏနှင့်ညီသည်။ အောက်စီဒိုင်းဇင်းမိသနော (formaldehyde; CH2O) ထုတ်လွှင့်မှုပမာဏသည် စီးကရက် (၅၁) လိပ်နှင့် ညီမျှသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန် တီထွင်မှုများ
ကျော်ဇေယျ (နိုင်ငံရေးသမား)

**ဦးကျော်ဇေယျ**သည် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ကာ တပ်မတော်မှ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး ရာထူးဖြင့် အငြိမ်းစားယူခဲ့သူဖြစ်သည်။၂၀၁၆ခုနှစ်မှ ၂၀၂၁ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့၏ လုပ်ဆောင်ချက်များအပေါ် လွှတ်တော်အတွင်း မေးခွန်းမေးမြန်းမှုများကြောင့် လူသိများခဲ့သည်။ တပ်မတော်မှ အငြိမ်းစားယူပြီး အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၀ပြည့်နှစ်တွင် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ဒေါ်သက်သက်ခိုင်တည်ထောင်သော ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီတွင် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ တပ်မတော်၏ မြန်မာ့စီးပွားရေးဦးပိုင်လီမီတက်တွင် ဒါရိုက်တာအဖြစ်လည်း လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။၂၀၂၂ခုနှစ်တွင် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ ၏ တာဝန်များမှ အနားယူပြီ ဖြစ်ကြောင်း ၎င်း၏ လူမှုကွန်ယက်စာမျက်နှာတွင် ကြေညာခဲ့သည်။ 

## နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှု 
၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ရန်ကုန်တိုင်းလွှတ်တော်အတွက် ဒဂုံမြို့နယ် အမှတ် (၂)မဲဆန္ဒနယ်မှ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ သူသည် လွှတ်တော်အတွင်း တိုင်းအစိုးရအဖွဲ့၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို မကြာခဏ မေးခွန်းမေးမြန်းထောက်ပြလေ့ရှိပြီး လူမှုကွန်ယက်နှင့် မီဒီယာမှတစ်ဆင့် ဝေဖန်ပြောကြားလေ့ရှိသည်။၂၀၁၈ခုနှစ်တွင် သူနှင့်အတူ ဒေါက်တာသက်သက်ခိုင်အား ပါတီ၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များမှ ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။၂၀၂၀ပြည့်နှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ပါတီ၏ ပုံရိပ်ထိခိုက်စေမှု၊ ပါတီတွင်း စည်းလုံးမှုပျက်ပြားစေမှု စသည်ဖြင့် သူ့အား အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်မှ ထုတ်ပယ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၁၉ခုနှစ်က အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သူ ဒေါက်တာသက်သက်ခိုင် တည်ထောင်သည့် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ထိုပါတီ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

၂၀၂၀ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သော်လည်း ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။၂၀၂၁ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလမှစ၍ ပါတီတာဝန်များမှ တစ်နှစ်ကြာ အနားယူထားသည်။
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ (သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ)
ပါ​ရာမောင့်ရုပ်ရှင်

thumb
thumb
**ပါ​ရာမောင့်ရုပ်ရှင်**, တရားဝင်အမည်: **ပါ​ရာမောင့်ရုပ်ရှင် ကော်ပိုရေးရှင်း** သည်အမေရိကန်ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၁၉၁၂ ခုနှစ်မေလ ၈ ရက်နေ့တွင် Adolph Zukor မှရုပ်ရှင်များထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးသည်။ ၎င်းသည်အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ ဒုတိယမြောက်ရှေးအကျဆုံးလည်ပတ်စတူဒီယို (Universal Pictures ပြီးနောက်) နှင့်ကမ္ဘာပေါ်တွင်ပဉ္စမမြောက်ရှေးအကျဆုံးဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ရှယ်ယာအများစုကို ViacomCBS ကော်ပိုရေးရှင်းကပိုင်ဆိုင်သည်။

၎င်း၏တည်ရှိမှုပထမနှစ်နှစ်တာကာလအတွင်းကုမ္ပဏီကို *Famous Players Film Company* ဟုခေါ်သည်။ Zukor ၏ပထမဆုံးလက်တွဲဖော်များမှာ Daniel နှင့် Charles Frohman တို့ဖြစ်သည်။ ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင်သူသည်လူသိနည်းသောပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ Cecil B. DeMille (လူသိများသောပြဇာတ်ဒါရိုက်တာ Cecil B. DeMille) ပါ ၀ င်သောတံဆိပ်ငယ် *Lasky Feature Play Company* ၏ပိုင်ရှင် Jesse L. Lasky နှင့်ပူးပေါင်းခဲ့သည်။ ဒါရိုက်တာ) ။

ယနေ့တွင် ပါ​ရာမောင့်ရုပ်ရှင် သည်တီဗီနှင့်ကေဘယ်ကွန်ယက်များအတွက်ရှိုးများနှင့်စီးရီးများထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးသူများထဲမှတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။ ဘာသာစကား ၁၂ မျိုးဖြင့်နိုင်ငံပေါင်း ၁၂၅ နိုင်ငံရှိရုပ်မြင်သံကြားဌာနများတွင်နှစ်စဉ်နာရီပေါင်း ၅၅၀၀၀ ကို၎င်း၏အစီအစဉ်ကိုထုတ်ပေးသည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပါ​ရာမောင့်ရုပ်ရှင်သည် DreamWorks ဝယ်ယူခြင်းကိုကြေညာခဲ့သည်။

၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ပါ​ရာမောင့်ရုပ်ရှင် သည်၎င်းသည်စီးရီးများထုတ်လုပ်ရန်ပြန်လာကြောင်း တရားဝင်ကြေညာခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ပါရာ‌မောင့် ရုပ်မြင်သံကြား (ယခု ပါရာ‌မောင့် ရုပ်မြင်သံကြား စတူဒီယိုများ) ၏လုပ်ဆောင်ချက်များပြန်လည်အသက်ဝင်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင်၎င်းသည်၎င်း၏ရုပ်ရှင်အားလုံးကိုဒစ်ဂျစ်တယ်ပုံစံဖြင့်သာဖြန့်ဝေရန်ပထမဆုံးအဓိကဟောလိဝုဒ်စတူဒီယိုဖြစ်ခဲ့သည်။

## မှတ်စုများနှင့်ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်များ 
* တရားဝင် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်

ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအခြေစိုက် ကုမ္ပဏီများ
အလယ်တစ်ဝက်ဖွင့်အဝိုင်းသရ

**အလယ်တစ်ဝက်ဖွင့်အဝိုင်းသရ** () သည် အပြောဘာသာစကားအချို့တို့တွင် အသုံးပြုသည့် သရသံအမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်ဖြစ်၍ နိုင်ငံတကာသဒ္ဒဗေဒအက္ခရာတွင် ဤသရသံကို  အဖြစ်ဖော်ပြထား၍ X-SAMPA စနစ်တွင် `3\` သင်္ကေတဖြစ်သည်။ ဤသင်္ကေတသည် အပ်စီလွန်အက္ခရာကို ရှေ့နောက်ပြောင်းလဲပြီး အပိတ်ပုံစံဖြစ်ကာ ၁၉၉၃ တွင် ဤဇယားထဲသို့ ထည့်သွင်းခဲ့ကြသည်။ ယခင်က   အဖြစ် ဖလှယ်ရေးသားခဲ့ကြသည်။

## အင်္ဂါရပ်များ 
*တစ်ဝက်ဖွင့်သရ ဆိုသည်မှာ လျှာ၏ နိမ့်မြင့်အနေအထားသည် အဖွင့်သရနှင့် တစ်ဝက်သရ၏ကြား တစ်ဝက်နေရာတွင်တည်ရှိသည်။
*သရ၏ ရှေ့နောက်သဘောအရ အလယ်သရအမျိုးအစားဖြစ်ရာ လျှာ၏တည်နေရာသည် အရှေ့သရနှင့် အနောက်သရကြားအလယ်တွင် ရှိသည်။ 
*အဝိုင်းသရများကို ထွက်ရှိရာတွင် နှုတ်ခမ်းကို ဝိုင်း၍ ထွက်ရှိကြသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တစ်ဝက်ဖွင့်သရများ
ကဏ္ဍ:အလယ်သရများ
ကဏ္ဍ:အဝိုင်းသရများ
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဆီးနိတ်

**အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဆီးနိတ်** () သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဥပဒေပြုလွှတ်တော်မှ အထက်လွှတ်တော်ဖြစ်၍ အောက်လွှတ်တော်ကို "House of Representatives" ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ဖြင့် ဥပဒေပြုသောစနစ်ကို ကျင့်သုံးသည်။

အထက်လွှတ်တော် ဖွဲ့စည်းခြင်းနှင့် အခွင့်အာဏာများကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အခြေခံဥပဒေ အပိုဒ်ခွဲ (၁) ကပြဋ္ဌာန်းပေးထားသည်။ 

ဆီးနိတ်ကို အထက်လွှတ်တော်အမတ်များ (senators) ဖြင့်ဖွဲ့စည်းထား၍ တစ်ဦးချင်းစီသည် ပြည်နယ်တစ်ခုကို လုံးလုံးလျားလျား ကိုယ်စားပြုသည်။ ပြည်နယ်တစ်ခုကို အချိန်တစ်ထပ်တည်းမကျသည့် သက်တမ်း (၆) နှစ်ကို ထမ်းဆောင်သော အမတ်နှစ်ဦးက ကိုယ်စားပြုပေးသည်။ လက်ရှိတွင် ပြည်နယ် (၅၀) ကို ကိုယ်စားပြုသော အထက်လွှတ်တော်အမတ် (၁၀၀) ရှိကာ ဒုတိယသမ္မတသည် အထက်လွှတ်တော်၏ သဘာပတိ၊ လွှတ်တော်နာယကဖြစ်ကာ၊ အကယ်၍ အမတ်များ၏ မဲခွဲဆုံးဖြတ်မှု တူညီနေမှသာလျှင် ဒုတိယသမ္မတသည် အဆုံးအဖြတ်မဲပေးခွင့်ရှိသည်။ ဒုတိယသမ္မတ မရှိသည့်ကာလ (ပျက်ကွက်) တွင် (ဒုတိယသမ္မတပြီးနောက်) ရာထူးအဆင့်အတန်းအမြင့်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ်က ဆောင်ရွက်သည်။ ထိုသို့သောပုဂ္ဂိုလ်ကို ဆီးနိတ်တွင် အနိုင်ရလွှမ်းမိုးထားသော ပါတီ၏ သက်ကြီးဝါကြီးပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်လေ့ရှိ၏ ။

ကွန်ဂရက်၏ အထက်လွှတ်တော် ခန်းမဆောင်ဖြစ်သော ဆီးနိတ်တွင် အခွင့်အာဏာအချို့ရှိလေရာ "ဆက်လက်တိုင်ပင် အတည်ပြုခြင်း" (advice and consent) ဟူသော အာဏာဖြစ်၍ အမြင့်ဆုံးဟု ဆိုနိုင်သည်။ ဤ"ဆက်လက်တိုင်ပင် အတည်ပြုခြင်း" အာဏာတွင် အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ၊ တရားရုံးချုပ် တရားသူကြီးများ၊ ပြည်ထောင်စုတရားသူကြီးများ၊ ကြည်း ရေ လေ တပ်မတော်မှ အရာရှိများ၊ အခွင်ြအာဏာပိုင်အရာရှိများ (regulatory) ၊ သံအမတ်များ၊ ပြည်ထောင်စု အုပ်ချုပ်ရေးအရာရှိများ၊ အခြားပြည်ထောင်စုအဆင့်ရှိ အရာရှိများပါဝင်လေသည်။ ဒုတိယသမ္မတလောင်းနှစ်ဦးစလုံးသည် မဲဆန္ဒရှင် (ပြည်ထောင်စုကိုယ်စားလှယ်များအဖွဲ့၏မဲ - Electoral College) အရေအတွက်အများစု မရပါက ရွေးကောက်ရမည့်တာဝန်သည် ဆီးနိတ်အပေါ်ကျရောက်လာ၍ တစ်ဦးကို ရွေးချယ်ပေးရသည်။ ထို့အပြင် ဆီူနိတ်သည် အောက်လွှတ်တော်က အတည်ပြုတင်သွင်းလာသော "ရာထူးဖယ်ရှားခြင်း" (Impeachment) ကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ကြသည်။

ဆီးနိတ်သည် သက်တမ်းအားဖြင့် ပို၍ကြာခြင်း၊ ဖွဲ့စည်းပါဝင်သည့် အရေအတွက်နည်းခြင်း၊ ပြည်နယ်၌ မဲဆန္ဒနယ်နည်းပါးခြင်းတို့ကြောင့် အောက်လွှတ်တော်ထက်ပို၍ စဉ်းစားသုံးသပ်နိုင်ခြင်း ဂုဏ်သိက္ခာပိုရှိခြင်း စသည့် အရည်အသွေးများကိုပိုင်ဆိုင်ကာ ထိုကျစ်လျစ်သည့် အချက်များကပင် သမိုင်းတစ်လျှောက် တာဝန်ခွဲဝေယူနိုင်မှုပိုမိုအားကောင်းပြီး နိုင်ငံရေး(ပါတီ) သဘောအရလည်း ဘက်လိုက်မှုနည်းသည်ဟု ကျယ်ပြန့်စွာ ယူဆသတ်မှတ်ကြလေသည်။ 

၁၇၈၉ မှ ၁၉၁၃ အထိ ဆီးနိတ်အမတ် (အထက်လွှတ်တော်အမတ်) များကို ၎င်းတို့ကိုယ်စားပြု ယှဉ်ပြိုင်သော ပြည်နယ်များ၏ ဥပဒေပြုလွှတ်တော်များက ခန့်အပ်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၁၃ ၌ အခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ချက် (၁၇) ကို အတည်ပြုခဲ့ပြီးနောက် ယခုတွင် မဲအရေအတွက်ဖြင့်သာ (popular vote) ရွေးကောက်ကြ၏ ။ ၁၉၂၀ အစောပိုင်းနှစ်များတွင် လွှတ်တော်ခန်းမ ခေါင်းဆောင်များကို ရွေးချယ်သော လူများစုပါတီ၊ လူနည်းစုပါတီ သတ်မှတ်သည့်စနစ်ကို စတင်ကျင့်သုံးခဲ့ကြသည်။ ဆီးနိတ်၏ ဥပဒေပြရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေးအပိုင်းများကို ဆီးနိတ်၏ လူများစုပါတီခေါင်းဆောင်က စီစဉ်ကိုင်တွယ်၍ အချိန်ဇယားသတ်မှတ်သည်။

ဆီးနိတ်ခန်းမဆောင်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကာပီတယ်လ်အဆောက်အအုံ၏ မြောက်ဘက်ဆောင်တွင်တည်ရှိသည်။

ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု) 

[==မှတ်စု==

## ကိုးကား
[ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဆီးနိတ်
ကျော်ကျော်မင်း

**ကျော်ကျော်မင်း**သည် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်ရှိသူဖြစ်ကာ  မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့၌ လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ၁၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁မှ ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁အထိ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

၎င်းသည် ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဇွန် ၂၉ရက်တွင်  ဒုတိယအကြိမ် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ၏ တပ်မတော်သား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ် ယခင် ကြည်း ၂၁၆၅၈  ဗိုလ်မှူးကြီး မျိုးမင်းအောင် နေရာသို့ အစားထိုးဝင်ရောက်လာပြီးနောက်   မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့ လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ 

၂၀၂၃ ခုနှစ်၊စက်တင်ဘာလ ၁ရက်တွင် ကြည်း ၃၂၁၃၂ ဗိုလ်မှူးကြီး နေလင်းစိုးသည် သူ၏နေရာသို့ ဆက်လက်၍ အစားထိုးဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။

## ငယ်ဘဝ နှင့် ပညာအရည်အချင်း 
သူသည် B.Sc (Phys;)ဘွဲ့ရရှိသူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ် မှ M.A (Defence Studies)ကို ရရှိခဲ့သူဖြစ်သည်။မိဘများမှာ ဗိုလ်မှူး မင်းနောင် (ငြိမ်း) နှင့် ဒေါ်ခင်စန်းမြင့် တို့ဖြစ်ကြသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၁၉၆၆ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးများ

ကဏ္ဍ:တပ်မတော်သား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ
အ.ထ.က(၁)လှိုင်

**အမှတ် (၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း၊ လှိုင်မြို့နယ်** သို့မဟုတ် **အ.ထ.က (၁) လှိုင်** သည် ရန်ကုန်မြို့၊ လှိုင်မြို့နယ်၊ ကမာရွတ်ဘူတာရုံလမ်းတွင် တည်ရှိသည်။
ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း အောက်လွှတ်တော်

**ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း အောက်လွှတ်တော်** ( သည် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ ပါလီမန်၏ အောက်လွှတ်တော်ဖြစ်၍ တကယ်လက်တွေ့ဆောင်ရွက်နေသော လွှတ်တော်ဖြစ်သည်။ တိုက်ရိုက်အနက်မှာ "သာမန်လူများ၏ လွှတ်တော်" ဖြစ်သည်။ အထက်လွှတ်တော် (the House of Lords) ကဲ့သို့ပင် ဝက်စ်မင်စတာ နန်းတော်တွင် တွေ့ဆုံညီလာခံပြုကြသည်။
 
ပါလီမန်ကိုယ်စားလှယ်များ အဖြစ်အသိများသော အောက်လွှတ်တော်သည် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားသော အမတ် (၆၅၀) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ထိုအမတ်များသည် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း၏ မဲဆန္ဒနယ်များကို ကိုယ်စားပြု၍ မဲအများဆုံးရသူ နိုင်သည့်စနစ် (first-past-the-post) ကိုကျင့်သုံးသည်။ ပါလီမန်တွင် အမတ်အဖြစ် ပါလီမန်ကို မဖျက်သိမ်း/မရုပ်သိမ်းခင်အထိ ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။

၁၃-၁၄ ရာစုများကစတင်ပြီး အောက်လွှတ်တော် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေးအရ စကော့တလန်နှင့် ၁၇၀၇ တွင် ပေါင်းစည်းပြီးနောက် **ဂရိတ်ဗြိတိန် အောက်လွှတ်တော်** ဖြစ်လာခဲ့၍ ၁၈၀၀ တွင် နိုင်ငံရေးအရ အိုင်ယာလန်နှင့် ပေါင်းစည်းပြီးနောက် **ဂရိတ်ဗြိတိန်နှင့် အိုင်ယာလန် အောက်လွှတ်တော်** ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၈၀၀ မှစ၍ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းဆိုသည်မှာ "ဂရိတ်ဗြိတိန်နှင့် အိုင်ယာလန်"ကို ရည်ညွှန်းခဲ့သည်ဖြစ်ပြီး ၁၉၂၂ အိုင်ယာလန်သည် ကိုယ်ပိုင်နိုင်ငံအဖြစ် ရပ်တည်လိုက်သောအခါ "ဂရိတ်ဗြိတိန်နှင့် မြောက်အိုင်ယာလန်"ကို ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်၏ ။ ထိုအခြေအနေများနှင့်လျော်ညီစွာ အောက်လွှတ်တော်၏ အမည်သည်လည်း ပြောင်းလဲခဲ့၍ လက်ရှိအမည်ဖြင့် ယခုတွင် တည်ရှိနေသည်။

ပါလီမန် အက်ဥပဒေ ၁၉၁၁ နှင့် ၁၉၄၉ အောက်၌ ဗြိတိသျှသူကောင်းမျိုး (Lord) တို့၏ ဥပဒေပြုခြင်းကို ပယ်ဖျက်ခြင်းအာဏာအား နှောင့်နှေး စေခြင်း အာဏာသို့ လျော့ချခဲ့သည်။ အစိုးရသည် အောက်လွှတ်တော်ကိုသာ တာဝန်ခံရ၍ ဝန်ကြီးချုပ်သည် အောက်လွှတ်တော်အမတ်အများစု၏ ထောက်ခံမဲရသမျှကာလပတ်လုံး ရာထူးအာဏာတည်မြဲသည်။

## မှတ်စု
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း အစိုးရအဖွဲ့
ကဏ္ဍ:ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း ပါလီမန်
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အောက်လွှတ်တော်

**အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကိုယ်စားလှယ်များလွှတ်တော်** () သည် ယူအက်စ်ကွန်ဂရက်ခေါ် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဥပဒေပြုလွှတ်တော် (ကွန်ဂရက်) မှ အောက်လွှတ်တော်ဖြစ်၍ အထက်လွှတ်တော်မှာ ဆီးနိတ် (/ဆဲနစ်တ်, ဆဲနာ့တ်/) ဖြစ်သည်။ တိုက်ရိုက်အနက်မှာ "ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်များ၏ လွှတ်တော်" ဖြစ်လေသည်။ လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ဖြင့် ဥပဒေပြုသောစနစ်ကို ကျင့်သုံးသည်။

ဤအောက်လွှတ်တော်ကို ဖွဲ့စည်းခြင်းကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အခြေခံဥပဒေ အပိုဒ်ခွဲ (၁)က ပြဋ္ဌာန်းပေးထားသည်။ အောက်လွှတ်တော်ကို နိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်တစ်ခုခြင်းအလိုက် ခွဲဝေသတ်မှတ်ထားသော ကွန်ဂရက်မဲဆန္ဒနယ်များမှ ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်များ (representatives) တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထား၍ လူဦးရေပေါ်တွင် မဲဆန္ဒနယ်ကို အခြေခံသတ်မှတ်ကြသည်။ မဲဆန္ဒနယ်တစ်ခုတွင် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးရှိပြီး ပြည်နယ်တစ်ခုတွင် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦး အနည်းဆုံးရှိနေရမည်။ ၁၇၈၉ လွှတ်တော်စတင်ကျင့်သုံးချိန်ကတည်းက ကိုယ်စားလှယ်အားလုံးကို တိုက်ရိုက်ရွေးကောက်တင်မြှောက်ကြသည်။ လွှတ်တော်တွင် မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသော ကိုယ်စားလှယ်ကို ဥပဒေအရ ၄၃၅ ဦးဖြင့် ကန့်သတ်ထားသည်။ DC Admission Act (ထပ်မံဝင်ခွင်ပြု အက်ဥပဒေ) ကိုသာ ထုတ်ပြန်မည်ဆိုလျှင် အရေအတွက်မှာ ၄၃၆ ဦး ဖြစ်လာမည်။ ထို့အပြင် လက်ရှိ၌ မဲပေးပိုင်ခွင့်မရှိသော ကိုယ်စားလှယ်အမတ် ခြောက်ဦးရှိ၍ စုစုပေါင်း လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်မှာ ၄၄၁ ရှိသည်။ (သို့) လစ်လပ်နေရာရှိပါက ပို၍ နည်းနိုင်သည်။ ၂၀၁၀ သန်းခေါင်စာရင်းအချက်အလက်အရ ကိုယ်စားလှယ်အများဆုံးရှိသည့် ပြည်နယ်မှာ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်ဖြစ်၍ ၅၃ ဦး ရှိလေသည်။ ပြည်နယ်ခုနစ်ခုတွင် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးစီသာရှိ၍ ၎င်းတို့မှာ အလက်စကာပြည်နယ်၊ ဒယ်လာဝဲပြည်နယ်၊ မွန်တားနားပြည်နယ်၊ မြောက်ဒါကိုတာပြည်နယ်၊ တောင်ဒါကိုတာပြည်နယ်၊ ဗားမောင့်ပြည်နယ်၊ ဝိုင်းယိုမင်ပြည်နယ်တို့ဖြစ်ကြသည်။

အောက်လွှတ်တော်သည် ဖယ်ဒရယ်ဥပဒေပြုခြင်းများကို ကိုင်တွယ်လုပ်ဆောင်ရာ ဥပဒေကြမ်း (bill) များကို ထုတ်ပြန်ပေး၍  ထို့နောက် အထက်လွှတ်တော် ဆီးနိတ်၏ သဘောတူညီမှုဖြင့် သမ္မတဆီသို့ တင်ပြကြသည်။ အောက်လွှတ်တော်တွင် သီးသန့်အခွင့်အာဏာများရှိကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ အခွန်ဘဏ္ဍာဥပဒေကြမ်းများကိုညစတင်ခြင်း၊ ပြည်ထောင်စု အရာရှိများကို တာဝန်မှဖယ်ရှားခြင်း၊ ပြည်ထောင်စုကိုယ်စားလှယ်များအဖွဲ့ (Electoral College) တွင် အများစုမဲကို သမ္မတလောင်းနှစ်ဦး၌ မည်သူမျှ မရရှိပါက သမ္မတကို ရွေးကောက်နိုင်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကာပီတယ်လ် အဆောက်အအုံ၏ တောင်ဘက်ဆောင်သည် အောက်လွှတ်တော်၏ တည်နေရာဖြစ်သည်။

လွှတ်တော်နာယကကို လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များက ရွေးကောက်တင်မြှောက်ကြပြီး ပုံမှန်မှာ အများစုအနိုင်ရပါတီ၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်လေ့ရှိသည်။ ထိုသို့ နာယကနှင့် အခြားဆွေးနွေးပွဲ/အစည်းအဝေး ခေါင်းဆောင်များကို ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ သီးသန့်အဖွဲ့ငယ် (သို့) ရစ်ပါဘလစ်ကန်ပါတီညီလာခံတို့က မည်သည့်ပါတီသည် မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိ ကိုယ်စားလှယ်အရေအတွက် ရရှိမှုအပေါ်မူတည်၍ ရွေးချယ်ကြလေသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အောက်လွှတ်တော်
အ.ထ.က(၆)မော်လမြိုင်

**အမှတ် (၆) အခြေခံပညာ အထက်တန်းကျောင်း၊ မော်လမြိုင်** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်မြို့အတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။ ယခင် မော်တလိန်းဂျဒ်ဆင်ကျောင်း ဟု အမည်တွင်ခဲ့ပြီး မူလက အေဘီအမ် အမျိုးသမီးကျောင်းအဖြစ် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ 

## သမိုင်းကြောင်း 
### မော်တလိန်း အမျိုးသမီးကျောင်း (၁၈၆၇-၁၉၄၆) 
မော်တလိန်း အမျိုးသမီးကျောင်းသည် ၁၈၆၇ ခုနှစ်တွင် မော်လမြိုင်တွင် စူစန်ဟာ့စ်ဝဲလ် ဆိုသူ အမျိုးသမီးက စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ကိုလိုနီကာလအတွင်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် တည်ထောင်ခဲ့သော ပထမဆုံး အေဘီအမ်ကျောင်းများအနက်မှ တစ်ခုဖြစ်သည်။

### မော်တလိန်းဂျဒ်ဆင် အထက်တန်းကျောင်း (၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ မေလ) 
နောက်ပိုင်းတွင် မော်တလိန်းမိန်းကလေးကျောင်းနှင့် ဂျဒ်ဆင် ယောက်ျားလေး အထက်တန်းကျောင်းနှင့် ပေါင်းစပ်ပြီး မော်တလိန်းဂျဒ်ဆင်ဖြစ်လာသည်။ မော်တလိန်းဂျဒ်ဆင်ဟူ၍ ဖြစ်လာချိန်တွင် ကျောင်းသားကျောင်းသူပေါင်း ၁၄၇၆ ယောက် ရှိခဲ့ပြီး ထိုအချိန်က ကျောင်းအုပ်ကြီးမှာ ဦးအောင်ကြွယ် ဖြစ်သည်။ 

### အ.ထ.က(၆) မော်လမြိုင် (၁၉၆၅ မှစ၍) 
၁၉၆၂ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းခြင်း ဖြစ်ပေါ်ပြီးနောက် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နေဝင်း ၏ စစ်အစိုးရက ၁၉၆၅ ခုနှစ် ပြည်သူပိုင်သိမ်းပြီးနောက် ကျောင်း၏အမည်ကို အမှတ် (၆) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း၊ မော်လမြိုင် အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

## ကိုးကားချက် 
 

ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အထက်တန်းကျောင်းများ
ကဏ္ဍ:မော်လမြိုင်မြို့
ခိုးအဗောဓိသတ္တရုပ်ပွားတော်

**ခိုးအဗောဓိသတ္တရုပ်ပွားတော်** သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိဇုအိုခစီရင်စု၊ အတမိမြို့ရှိ အိုဇုတောင်ထိပ်ဖျားတွင် တည်ရှိသည်။ ဤရုပ်ပွားတော်သည် ဗောဓိသတ္တရုပ်ပွားတော် ဖြစ်သည်။ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အခေါ်အဝေါ်အားဖြင့် ဤရုပ်ပွားတော်ကို "ရဲဟိုက်ဇန်ခိုးအရုပ်ဗောဓိသတ္တပွားတော်" ဟု ခေါ်ကြသည်။ ခိုးအရုပ်ပွားတော်သည် Hokke Shu Jin-Monryu နှင့် ဆက်နွယ်မှု တူညီကြသည်။ 
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ
ဖွားတော်မူကြေးဆင်းတုတော် (တိုးဒိုင်းဘုရားကျောင်း)

at Birth and lustration basin; gilt bronze; Nara period; height of figure ; diameter of basin ; National Treasures]]

**ဖွားတော်မူကြေးဆင်းတုတော်** သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နာရမြို့တွင် တည်ရှိသည့်  တိုးဒိုင်းဘုရားကျောင်းတွင် တညရှိသည့် ကြေးရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ ရုပ်ပွားတော်သည် ခွက်ထဲ၌ ရပ်တော်မူနေဟန်ဖြစ်သည်။ ဧပြီလ ၈ ရက်နေ့တွင် ဗုဒ္ဓဖွားတော်မူရာနှစ်ပတ်လည်ပွဲကို ကျင်းပသည်။ ရုပ်ပွားတော်နှင့် ၎င်း၏ခွက်တို့သည် နာရခေတ်ကာက ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့ကို နိုင်ငံရှားပါးရတနာများအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။

## အကြောင်းအရာ
ဖွားတော်မူခြင်းသည် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ ဘဝဖြစ်စဉ်တွင် အဓိကဖြစ်ရပ် ရှစ်ခုထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဖွားတော်မူခြင်းကို အနုပညာပြသမှုများတွင် မြင်တွေ့နိုင်သည်။ မာယာဒေဝီသည် လုမ္ဗိနီဥယျဉ်အတွင်း၌ သွားနေစဉ် မြတ်စွာဘုရားအလောင်းငယ်ကလေးကို ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ Dīrghāgama သုတ္တန်တွင် ကလေးငယ်သည် အရပ်လေးမျက်နှာသို့ ခြေလှမ်းခုနစ်လှမ်းကာ "လောကတွင် သူသည် အမြတ်ဆုံး ဖြစ်သည်" ဟု ကြွေးကြော်ခဲ့သည်။ 

ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဗုဒ္ဓမွေးနေ့တွင် ပွဲတော်များကို ဧကရာဇ် ဆုအိခို လက်ထက်ကတည်းက နှစ်တစ်နှစ်၏ လေးခုမြောက်လ၏ ရှစ်ရက်မြောက်နေ့တွင် ကျင်းပကြသည်။ ဧကရာဇ်သည် ၆၀၆ ခုနှစ်တွင် ကျောင်းတော်များအားလုံး၌ စားသောက်ဖွယ်ရာများဖြင့် စားသောက်ပွဲများကို ပြုလုပ်ကြရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။  

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားကျောင်းများ
ဝက်စ်မင်စတာ နန်းတော်

**ဝက်စ်မင်စတာ နန်းတော်** () သည် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း ပါလီမန်၏ လွှတ်တော်နှစ်ခုဖြစ်သော အောက်လွှတ်တော်နှင့် အထက်လွှတ်တော် တို့ လွှတ်တော်ကိစ္စရပ်များ ဆောင်ရွက်ကြသောနေရာဖြစ်သည်။ ပါလီမန်လွှတ်တော် (Houses of Parliament) ဟူ၍လည်း သိရှိကြသည်။ နန်းတော်သည် အင်္ဂလန်၊ လန်ဒန်မြို့အလယ်၊ ဝက်စ်မင်စတာမြို့တော်ရှိ၊ သိမ်းမြစ် (အသံထွက်:/တဲမ်ဇ်/) မြောက်ဘက်ကမ်းပါးတွင်တည်ရှိသည်။ 

နန်းတော်အမည်သည် ဘေးအနီးက ဝက်စ်မင်စတာ ကျောင်းတိုက် (Westminster Abbey) အမည်မှဆင်းသက်လာ၍ ဤအမည်သည်ပင် ၁၈၃၄ မီးလောင်မပျက်စီးမီက အလယ်ခေတ် နန်းတော်ဟောင်း (သို့) ယခုလက်ရှိတည်ရှိနေသော နန်းတော်သစ် တစ်ခုခုကို ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ နန်းတော်ကို ထီးနန်းပိုင်ဆိုင်မှုကို အကြောင်းခံ၍ ဗြိတိသျှဘုရင်/ဘုရင်မက ပိုင်ဆိုင်၍ အခမ်းအနားဆိုင်ရာ ရည်ရွယ်ချက်များအတွက် တော်ဝင်မိသားစုနေထိုင်ရာနေရာအဖြစ် ဂုဏ်ဒြပ်ကို ထိန်းသိမ်းထားရှိသည်။ လွှတ်တော်နှစ်ရပ်က ခန့်အပ်ထားသော ကော်မတီများက အဆောက်အအုံကို စီမံထိန်းကျောင်းကြ၍ အောက်လွှတ်တော်နှင့် အထက်လွှတ်တော် နာယကများဆီသို့ တင်ပြကြရသည်။

ပထမဆုံးနန်းတော်ကို ၁၁ ရာစုက ဤနေရာတွင်တည်ဆောက်ခဲ့ကြပြီး ဝက်စ်မင်စတာသည် ၁၅၁၅ တော်ဝင်ခန်းဆောင်များ မီးမလောင်ခင်အထိ အင်္ဂလန်ဘုရင်တို့၏ မူလနန်းဆိုက်ရာဌာနေ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ကျန်သည့်အပိုင်းများသည် ယူကေ ပါလီမန်အတွက် နေရာအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့ကာ ပါလီမန်သည် ဤနေရာ၌ ၁၃ ရာစုကပင် လွှတ်တော်များပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် ဝက်စ်မင်စတာ ခန်းမဆောင်နှင့် အနီးနေရာများသည် တော်ဝင်တရားရုံးများ၏ တည်နေရာလည်းဖြစ်ပြန်သည်။ ၁၈၃၄ တွင် ပို၍ကြီးမားသော မီးလောင်မှုကြီးက ပါလီမန်လွှတ်တော်နေရာများကို ဖျက်ဆီးခဲ့၍ အလယ်ခေတ်ကကျန်ရစ်သည့် အဆောက်အဦများမှာ ဝက်စ်မင်စတာ ခန်းမဆောင်၊ စိန့်  စတီဗန် ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတော်များည(Cloisters)၊ စိန့် မယ်ရီ သီးသန့်ဝတ်ပြုရာကျောင်းတော် (chapel)၊ ဂျူဝယ် တာဝါတို့ ဖြစ်လေသည်။

နန်းတော်ရာပြန်လည်တည်ဆောက်ရန်အတွက် ဒီဇိုင်းရေးဆွဲယှဉ်ပြိုင်ရာတွင် ချားလ်ဇ် ဘယ်ရီက ဂေါ့သစ်ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ဟန်ပုံစံဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့၍ ၁၄-၁၆ ရာစုနှစ်များက "ထောင့်မှန်ကျ ဂေါ့သစ်"မူဟန်များသည် ၎င်းကို စေစားနိုင်ခဲ့လေသည်။ နန်းတော်ဟောင်း၏ ကျန်ရှိအပိုင်းများကို (မတွဲဆက်သည့် ဂျူဝယ် တာဝါမှလွဲ၍) ယခုအစားထိုးတည်ဆောက်သည့်၊ ပို၍ကြီးမားသော အဆောက်အအုံနှင့် ပေါင်းစပ်ခဲ့ကာ ကြမ်းခင်းအကျယ်အဝန်းသည်  ရှိ၍ အခန်းပေါင်း (၁,၁၀၀) ကို အချိုးညီညီဖြင့် ဘေးဖက်အမိုးမဲ့နေရာပတ်လည်တွင် ထည့်သွင်းတည်ဆောက်ထားသည်။ ဝက်စ်မင်စတာ နန်းတော်သည် ၁၉၇၀ မှစ၍ အဆင့်သတ်မှတ်ချက် (၁) စာရင်းသွင်းခံခဲ့ရပြီး ၁၉၈၇ မှစကာ ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများထဲက တစ်ခုဖြစ်လာခဲ့လေသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း ပါလီမန်
မိုးရစ်ကန်

**မိုးရစ်ကန်** သည် အီဂျစ်နိုင်ငံ၊ ကိုင်ရိုမြို့၏ အနောက်တောင်ဘက် ၈၀ ကီလိုမီတာ (၅၀ မိုင်) အကွာရှိ ဖိုင်ယမ်အိုအေစစ်၏ အနောက်မြောက်ဘက်ရှိ ရှေးကျသည့်ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကန်သည် ကြည်လင်သန့်ရှင်းသည့် ကန်တစ်ကန် ဖြစ်သည်။ ကန်၏ ဧရိယာသည် ၁၂၇၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄၉၀ စတုရန်းမိုင်) မှသည် ၁၇၀၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၆၅၆ စတုရန်းမိုင်) အကြား ပြောင်းလဲမှု ရှိသည်။ 

ဤကန်သည် ယခုအချိန်တွင် သေးငယ်သည့် ဆားကန်တစ်ခုအဖြစ် တည်ရှိကာ ၎င်းကို Birket Qarun  ဟု ခေါ်ကြသည်။ ကန်၏ မျက်နှာပြင်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အောက် ၄၃ မီတာ (၁၄၀ ပေ) တွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်းသည် ၂၀၂ စတုရန်းကီလိုမီတာခန့် (၇၈ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ကန်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိဒေသကို ၂၀၁၂ ခုနှစ်ကတည်း ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရမည့် စိုစွတ်နယ်မြေအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

ဤကန်တွင် Tilapia နှင့် အခြားဒေသငါးမျိုးများ နေထိုင်ရာ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသတွင် နို့တိုက်သတ္တဝါဖြစ်သည့် Moeritherium ကို တွေ့ရသည်။

## သမိုင်းကြောင်း
## ပြင်ပလင့်များ
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အီဂျစ်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
ဆနုခိဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်

**ဆနုခိဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်** သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခန်တိုးဒေသမြောက်ပိုင်း၊ တိုချိဂိစီရင်စု၊ ရှိအိုယမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ ရုပ်ပွားတော်ကို ၁၉၂၆ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းဝင်နယ်မြေစာရင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။

## အကျဉ်းချုပ်
ဤရုပ်ပွားတော်သည် ကျောက်သားမျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကို ရေးခြစ်ထွင်းထုထားသည်။ ၎င်းနေရာသည် ခိနုမြစ်အထက်ပိုင်းတွင် ဖြစ်ပြီး မြစ်၏ လက်ဝဲဘက်ကမ်းခြေတွင် တည်ရှိသည်။ ရုပ်ပွားတော်သည် အထက်ဘက်ဆုံးရှိ ဦးထိပ်မှသည် အောက်ဘက်ဆုံးရှိ ကြာပွင့်ပလ္လင်အထိ အမြင့် ၁၈.၂ မီတာ ရှိသည်။ မျက်နှာတော်သည် အကျယ် ၁.၆ မီတာခန့်နှင့် အရှည် ၃ မီတာ ခန့် ရှိသည်။ အောက်ခြေရှိ ကြာပလ္လင်သည် ကြာပွင့်ရှစ်ခုဖြင့် ထွင်းထုထားသည်။ ရုပ်ပွားတော်သည် အချိန်ကာလ ရှည်ကြာစွာ ရာသီဥတုဒဏ်၊ တိုက်စားမှုဒဏ် စသည်တို့ကြောင့် မှေးမှိန်လျက်ရှိသည်။ သို့သော်လည်း ထွင်းထုထားသည့် လိုင်းကြောင်း၏ အထူသည် ၄.၅ စင်တီမီတာမှသည် ၆.၁ စင်တီမီတာ အထိ ရှိသည်။

နာရခေတ် မှသည် ဟဲနန်ခေတ်နှင့် ကမာကူရခေတ်ကာတိုင်အောင် ဤဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် ထွင်းထုထားမှုနှင့် ပတ်သက်၍  အယူအဆ အမျိုးမျိုး ရှိနေသည်။ ရုပ်ပွားတော်၏ ပုံသဏ္ဌာန်ကို ကြည့်ကာ အနုပညာဆိုင်ရာသမိုင်းပညာရှင်တို့က ဟဲနန်ခေတ်နောက်ပိုင်းမှသည် ကမာကူရခေတ်အစောပိုင်းက ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ သို့သော်လည်း ဒေသခံတို့က ရှေးရိုးပြောစကာများတွင် ၎င်းကို အေဒီ ၈၀၇တွင် ရှိခိုခု၏ ဆနုခိစီရင်စုအုပ်ချုပ်သူဖြစ်သည့် ဖုဂျိဝရနို တိုမိတဒ က မေတ္တာရပ်ခံမှုကြောင့် အမည်ကျော်ကြားသည် ခိုးဘိုးဒိုင်းရှိက တစ်ညတည်း ရုပ်ပွားတော်ကို ထုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုကဲ့သို့  ရုပ်ပွားတော် ပြုလုပ်ခဲ့သည့်အချိန်မှာ ခိုးဘိုးဒိုင်းရှိသည် တရုတ်နိုင်ငံ တန်မင်းဆက်ခေတ်ကာလမှ ပြန်လာပြီးနောက် မကြာမီအချိန် ဖြစ်သည်။ ထိုကဲ့သို့သော ယူဆယုံကြည်ချက်များနှင့် ပတ်သက်၍ သက်သေပြသရန်မှာမူ မရှိပေ။

ရုပ်ပွားတော် ထွင်းထုထားသည့် တောင်ကို ကန်နွန်အိဝ (観音岩) ဟု ခေါ်သည်။ ၎င်းတောင်တွင် ဗောဓိသတ္တရုပ်ပွားတော်တစ်ခုကို ရှိသည့် ဂူတစ်ခုလည်း ရှိနေသည်။ ဗောဓိသတ္တရုပ်ပွားတော်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာအဆောက်အဦများတွင် အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် ပါဝင်လေ့ ရှိသည်။ သို့သော်လည်း ထိုကျောင်းတော်သည် မဲဂျိခေတ်ကာလ ပြန်လည်ပြင်ဆင်ပြီးနောက်တွင် အဖျက်ဆီး ခံခဲ့ရပြီး ထွင်းထုမှုများသည်လည်း စွန့်ပယ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ဂူကျောင်းတော်ကို ၂၀၁၅ ခုနှ်စတွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ နှစ်ပေါင်း ၁၃၆ နှစ်ကြာသည့်ကာလတွင် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ဖွင့်လှစ်ခြင်း ဖြစ်သည်။

ရုပ်ပွားတော်သို့ တိုဟိုခုရှင်ခန်ဆန်ရထားကို စီးကာ အုဆုနိုမိယကားဂိတ်မှတစ်ဆင့် ဘတ်စကားစီးကာ သွားရောက်နိုင်သည်။

## ပြင်ပလင့်များ
*Tochigi Prefecture tourism home page  
*Shioya town home page 
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားကျောင်းများ
Weblio

thumb|right|Weblio's Home Page
**Weblio** သည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ GRAS Group, Inc. (GRASグループ株式会社) က ပြုလုပ်ထားသည့် အခမဲ့အသုံးပြုနိုင်သည့် ဘာသာပြန်အဘိဓာတ်ဝဘက်ဆိုက်နှင့် အွန်လိုင်းစွယ်စုံကျမ်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းGRAS Group, Inc. ကို ယခင်က Weblio ကော်ပိုရေးရှင်း  (ウェブリオ株式会社) အဖြစ် သိကြသည်။ Weblio သည်အရေးပါသည့် ရှာဖွေမှုများဖြစ်သည့် အဘိဓာန်၊ စွယ်စုံကျမ်း၊ ဝေါဟာရ စသည့် အမျိုးမျိုးသော ရှာဖွေမှုများကို ပြုလုပ်နိုင်ကာ ရလဒ်များကို ပြန်လည်ပေးပို့ပေးသည်။ ဤဝဘ်ဆိုက်တွင် Kenkyūsha's New Japanese-English Dictionary နှင့် အခြားသော ဂျပန်-အင်္ဂလိပ်၊ အင်္ဂလိပ် - ဂျပန် အဘိဓာန် ၇၀ ခုပါဝင်သည့် အင်္ဂလိပ်စကားလုံးပေါင်း ၄၁၆၀၀၀၀ လုံးနှင့် ဂျပန်စကားလုံး ၄၇၃၀၀၀ လုံးတို့ကို ထည့်သွင်းထားသည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် အဘိဓာန်ပေါင်း ၆၆၅ ခု, စွယ်စုံကျမ်းနှင့် ဝေါဟာရများကို အပြည့်အဝ ရှာဖွေမှု ပြုလုပ်နိုင်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း
အစမ်းထုတ်ဝေမှုကို ၂၀၀၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သည်။  ဝဘ်ဆိုက်တွင် အဘိဓာန်နှင့် စွယ်စုံကျမ်း ၁၁ ခုတို့၏ မတူညီသည့် ရှာဖွေမှုအမျိုးမျိုးတို့ကို ပြုလုပ်နိုင်စေရန် နောက်နှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် အထောက်အပံ့ပေးခဲ့သည်။

## ပြင်ပလင့်များ
*

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အင်တာနက်နည်းပညာကုမ္ပဏီများ
အိလိယဒ်

***အိလိယဒ်*** (သို့) ***ဣလိယဒ်*** (, '''', ; ; ;) သည် ရှေးဟောင်းဂရိကဗျာလင်္ကာတစ်ပုဒ်ဖြင့်၍ "ဖိသံရှည်-ဖိသံတို-ဖိသံတို ခြောက်ပါဒအဖွဲ့" (dactylic hexameter) ဖြင့် ရေးစပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဤကဗျာရှည်ကို ဟိုးမားရေးစပ်ခဲ့သည်ဟု မှတ်ယူကြ၍ ဘီစီ ၈ ရာစုဝန်းကျင်ခန့်ကဟု သတ်မှတ်ယူဆကြပေသည်။ အိလိယဒ်ကဗျာသည် အနောက်တိုင်းစာပေလက်ရာများထဲက အောဒဆီကဗျာနှင့်အတူ ရှေးအကျဆုံးစာရင်းဝင်ဖြစ်ပြီး အောဒဆီသည် အိလိယဒ်ပါ အဖြစ်အပျက်များနောက် သူရဲကောင်း အောဒစ်ဆီးယပ်စ်၏ ဇာတ်လမ်းကြောင်းရာဖြစ်သည်။ ခေတ်သစ်အများလက်ခံမူဖြစ်သော အိလိယဒ်သည် စာကြောင်းရေ ၁၅,၆၉၃ ပါဝင်၍ ၂၄ အုပ်အထိရှိသည်။ စာပေကို ဟိုးမားခေတ် ဂရိဘာသာစကားဖြင့် ရေးဖွဲ့ထားကာ ထိုစကားသည် အိုင်ယောနစ်ဂရိစကားနှင့် အခြားဒေသယိစကားများ ရောနှောပေါင်းစပ်ထားသည့် ပုံစံဖြစ်လေသည်။ ရှေးဟောင်းဂရိကဗျာလင်္ကာစု (Epic Cycle) ထဲသို့ ထည့်သွင်းဖော်ပြလေ့ရှိကြသည်။

ဇာတ်လမ်းသည် ထရိုဂျန်စစ်ပွဲ၏ ဆယ်နှစ်မြောက်တွင် ထရွိုင်မြို့ကို ဂရိခေါ် အခီးယန်ဇ် မဟာမိတ် တပ်ပေါင်းစုကြီးက တိုက်ခိုက်ချေမှုန်းခြင်းအကြောင်းဖြစ်၍ အာခိလိဇ်နှင့် အဲဂါမန်းနန်ဘုရင်တို့ကြား အခြေတင်စကားများမှုပေါ်ပေါက်ခဲ့သည့် ရက်သတ္တပတ်ကာလအချို့တွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော တိုက်ပွဲများ၊ အဖြစ်အပျက်များအကြောင်းကို ရေးစပ်သီကုံးထားခြင်းဖြစ်သည်။

စစ်ပွဲ၏ နောက်ဆုံးနှစ်များရှိ ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်ကိုသာ စပ်ဆိုထားသော်လည်း ထရွိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲနှင့်ပတ်သက်သော ဂရိ ဒဏ္ဍာရီအကြောင်းအရာများကိုလည်း သွယ်ဝိုက်ဖော်ပြထား၏ ။ ဥပမာအနေဖြင့် စစ်သည်များ စုဝေးကြခြင်း၊ စစ်ဖြစ်ရသည့်အကြောင်းစသည်တို့လည်း ပါဝင်လေသည်။ ထို့နောက် ကဗျာရှည်သည် အာခိလိဇ်၏ အနာဂတ်တွင်ဖြစ်ပျက်မည့် မရှောင်လွှဲနိငင်သော သေခြင်းတရား၊ ထရွိုင်မြို့ပျက်သုဉ်းခြင်း စသည့် ကဗျာတွင် မပါဝင်တော့သော အနာဂတ်အဖြစ်အပျက်များ ကြိုတင်ဟောကိန်းများလည်းပါဝင်သည်ဖြစ်ရာ ထရိုဂျန်စစ်ပွဲနှင့်ပတ်သက်၍ အနည်းနှင့်အများဆိုသလို ပြည့်စုံသောကဗျာရှည်တစ်ပုဒ်ပင်ဖြစ်သည်။

## မှတ်စု
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထရိုဂျန်စစ်ပွဲ
ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီ
ကဏ္ဍ:ဂရိစာပေ
ဟိုးဂရူးဂျိဇိုး

, the 100th statue]]

**ဟိုးဂရူးဂျိဇိုး** (放牛地蔵) ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျောက်ဆင်းတုများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် များသောအားဖြင့် Ksitigarbha နှင့် ရဟန်းတော် ဟိုးဂရူး (၁၆၇၂ - ၁၇၃၂ ခန့်) က ခုမမိုတိုတွင် ၁၇၂၂ နှင့် ၁၇၃၂ ကာလများအတွင်း ပြုလုပ်ခဲ့သည့် ကျောက်ရုပ်တုကလေးများ ဖြစ်ကြသည်။ ၁၆၈၆ ခုနှစ် ဟိုးဂရူးသည် အသက် ၁၄ နှစ်အရွယ် ရောက်သည့်အခါတွင် ၎င်း၏ ဖခင်ဖြစ်သူသည် ဆာမူရိုင်းတစ်ဦး၏ သတ်ဖြတ်မှုကြောင့် ဆုံးပါးခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဟိုးဂရူးသည် သူ၏ဖခင်ဝိဉာဉ်၏ နားခိုရာနေရာအဖြစ် ကျောက်ရုပ်တုကလေးများကို ထုလုပ်ခဲ့သည်။

## ဟိုးဂရူးဂျိဇိုးဇယား
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ
ကလိခိုလာ

**ကလိခိုလာ** သည် စီတိဂန်ဒကိမြစ်၏ မြစ်လက်တက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် စန်တိဂန်ဒကိမြစ်ကို ပိုခါရာမြို့၊ ဘဂါရပ်ကွက်တွင် တွေ့ဆုံချိတ်ဆက်သည်။
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံရှိ မြစ်များ
ယမ်ဒိခိုလာ

**ယမ်ဒိခိုလာ **သည်  ပိုခါရာမြို့တွင် တည်ရှိသည့် စီတိဂန်ဒကိမြစ်၏ မြစ်လက်တက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံရှိ မြစ်များ
ဟာပန်ခိုလာ

**ဟာပန်ခိုလာ** သည် ပိုခါရာမြို့ရှိ ဖီဝကန်၏ မြစ်လက်တက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံရှိ မြစ်များ
ကဟန်ခိုလာ

**ကဟန်ခိုလာ** သည် နီပေါနိုင်ငံ၊ ပိုခါရာမြို့ရှိ ဘိဂျယပါခိုလာ၏ မြစ်လက်တစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံရှိ မြစ်များ
ကြားဖြတ်အစိုးရ

**ကြားဖြတ်အစိုးရ**ဆိုသည်မှာ **ယာယီအစိုးရ**၊ **အရေးပေါ်အစိုးရ**(သို့) **အသွင်ကူးပြောင်းရေးအစိုးရ** စသဖြင့် ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲပြီး၊ နိုင်ငံအသစ် ဖြစ်ပွားသော အခြေအနေများ(သို့) ယခင်အစိုးရအုပ်ချုပ်မှု ပြိုလဲသွားပြီး အခြေအနေများတွင် နိုင်ငံအရေးအကူးအပြောင်းကို စီမံခန့်ခွဲရန် ဖွဲ့စည်းထားသော အရေးပေါ်အစိုးရအာဏာပိုင် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ကြားဖြတ်အစိုးရများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပစစ်ပွဲများ ဖြစ်နေစဉ်အတွင်း(သို့) ဖြစ်ပြီး ဖွဲ့စည်းသည့် မကြာခဏပေါ်ပေါက်သော အစိုးရဖြစ်သည်။

ကြားဖြတ်အစိုးရများသည် ပုံမှန်နိုင်ငံရေးဖြစ်စဉ်အတိုင်း ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်မှတစ်ဆင့် အစိုးရအသစ်အား ဖွဲ့စည်းနိုင်သည်အထိ အစိုးရအာဏာကို ထိန်းသိမ်းထားသည်။ ၎င်းတို့သည် နောက်ဆက်တွဲ အုပ်ချုပ်မှုများ၏ တရားဝင်ဖွဲ့စည်းပုံများ၊ လူ့အခွင့်ရေး၊ နိုင်ငံရေး လွတ်လပ်ခွင့်များနှင့်သက်ဆိုင်သော လမ်းညွှန်ချက်များ၊ စီးပွားရေး၊ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများနှင့် နိုင်ငံတကာနှင့်ပတ်သက်သော အဖွဲ့အစည်းများ၏ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံများကို တရားဝင်သတ်မှတ်ခြင်းများတွင် ပါဝင်လုပ်ဆောင်သည်။ ကြားဖြတ်အစိုးရများသည် အိမ်စောင့်အစိုးရများနှင့် ကွဲပြားပြီး၊ ဖွဲ့စည်းထားသောပါလီမန်စနစ်အတွင်း အုပ်ချုပ်ရန်နှင့်၊ အယုံအကြည်မရှိအဆို ပေါ်ပေါက်ခြင်း(သို့) အာဏာရညွှန့်ပေါင်းအစိုးရအဖွဲ့အား ဖျက်သိမ်းခြင်းနောက်တွင် အစိုးရနေရာအဖြစ် တာဝန်ယူရသည်။

Yossi Shain နှင့် Juan J. Linz တို့၏ အမြင်တွင် ကြားဖြတ်အစိုးရများကို အုပ်စုလေးစု ခွဲခြားနိုင်သည်။

# တော်လှန်ရေးကြားဖြတ်အစိုးရများ (ယခင်အစိုးရကို ဖြုတ်ချပြီး အာဏာကိုဖြုတ်ချသောသူများ ပိုင်ဆိုင်သောအခါ)
# အာဏာခွဲဝေမှုကြားဖြတ်အစိုးရများ (အာဏာကို ယခင်အစိုးရနှင့် ၎င်းအားပြောင်းလဲရန် ကြိုးစားနေသူများအကြား ခွဲဝေသောအခါ)
# တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲကြားဖြတ်အစိုးရများ (အသွင်ကူးပြောင်းရေးကာလအတွင်း အာဏာသည် ယခင်အစိုးရက ပိုင်ဆိုင်သည့်အခါ)
# နိုင်ငံတကာကြားဖြတ်အစိုးရများ (အသွင်ကူးပြောင်းရေးကာလအတွင်း အာဏာသည် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းက ပိုင်ဆိုင်သည့်အခါ)

## မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကြားဖြတ်အစိုးရများ 
* ကြားဖြတ်အစိုးရ (၁၉၄၇)
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အုပ်ချုပ်ရေး ပုံစံများ
Microsoft Photos

**Microsoft Photos** သည် ရုပ်ပုံများ ဖွင့်ကြည့်ခြင်း၊ စီမံခန့်ခွဲခြင်း၊ Raster graphics များ တည်းဖြတ်ခြင်း၊ ရုပ်ပုံများ မျှဝေခြင်းနှင့် ဗီဒီယိုကလစ်များကို တည်းဖြတ်ခြင်း စသည်တို့ကို ပြုလုပ်နိုင်သည့် မိုက်ခရိုဆော့ကုမ္ပဏီမှ ထုတ်လုပ်သည့် ဆော့ဝဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ဝင်းဒိုး ၈ ဗားရှင်းတွင်  Windows Photo Viewer နေရာတွင် အစားထိုးကာ ပထမဆုံးအဖြစ် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ အသုံးပြုသူများသည့် ရုပ်ပုံများများကို OneDrive, Facebook, Twitter, Instagram နှင့် GroupMe စသည်တို့သို့ အပ်လုပ်ပြုလုပ်ကာ မျှဝေမှုများ ပြုလုပ်နိုင်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုက်ခရိုဆော့ဖ် ဆော့ဖ်ဝဲလ်များ
ခါ့ကန်

**ခါ့ကန်** သည် နီပေါနိုင်ငံ၊ ပိုခါရာမြို့ရှိ ခါရာနီဖန့်တွင် တည်ရှိသည့် သန့်ရှင်းကြည်လင်သည့် ရေကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကန်သည် လက်နတ်ရပ်ကွက်အမှတ် ၁၊ ၄၊ ၆ စသည့်ရပ်ကွက်များတွင် တည်ရှိသည်။

ကန်သည် စုစုပေါင်းဧရိယာ ၂၄.၈၀၃၀ ဟက်တာ (၆၁.၂၉၀ ဧက) ရှိသည်။ ကန်၏ ရေဧရိယာသည် ၁၃.၇၃၇၀ ဟက်တာ (၃၃.၉၄၅ ဧက) ရှိသည်။ နှစ်အချို့ကြာကတည်းက ကန်ထဲတွင် ငါးဖမ်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဤကန်ကို "ငှက်နယ်မြေ" ဟု သိကြပြီး ငှက်များကို ကြည့်ရှုရန် အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။ ကန်တွင် အိန္ဒိယ၊ ဆိုက်ဘေးရီးယားနှင့် အာဖဂန်နစ္စတန်စသည့်နိုင်ငံများမှ ငှက်များသည် အအေးဒဏ်မှ ခိုလှုံကာကွယ်ရန် လာရောက်နေထိုင်ကြသည်။ 

အဝါရောင်ငှက်တစ်မျိုးဖြစ်သည့် Yellow Bittern ငှက်မျိုးစိတ်သည် နွေရာသီပြောင်းရွှေ့လာပြီး ကန်၏ အနီးအနားတွင် တွေ့မြင်ရသည်။ 

ဤဧရိယာသည် အမျိုးမျိုးသော ပြောင်းရွှေ့ငှက်မျိုးစိတ်များအား သုတေသနပြုလုပ်ရာစင်တာနေရာတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
ဘုရူလက်ကန်

**ဘုရူလက်ကန်** (; ) သည် အီဂျစ်နိုင်ငံ၊ နိုင်းမြစ်ဝှမ်းဒေတွင် တည်ရှိသည့်ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကန်၏ အမည်သည် ဘုရူလက်မြို့၏ အမည်မှ ဆင်းသက်ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ကန်သည် ရိုဆက်တာဆိပ်ကမ်းမြို့၏ အရှေ့ဘက် Kafr El Sheikh တွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်းကန်သည် Mediterranean ပင်လယ်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် ထိစပ်တည်ရှိနေကာ တောင်ဘက်တွင် စိုက်ပျိုးနယ်မြေ တည်ရှိသည်။

## သမိုင်းကြောင်း
အစ္စလာမ်ခေတ်ကာအစောပိုင်းတွင် ကန်၏ အဝအနီးအနားတွင် ဘုရူလက်ဆိပ်ကမ်းသည် တည်ရှိသည်။ ထိုကန်၏ အဝမှတစ်ဆင့် မြောင်းငယ်တစ်ခုဖြင့် ပင်လယ်သို့ ချိတ်ဆက်တည်ရှိသည်။ ဘုရူလက်ဆိပ်ကမ်းသည် နိုင်းမြစ်ဝှမ်းကမ်းရိုးတန်းဒေသရှိ နေထိုင်သူများအတွက် ရှေ့တန်းကာကွယ်ရေးနေရာတစ်ခုအဖြစ် လုပ်ဆောင်ပေးသည်။ ကန်မှတစ်ဆင့် နိုင်းမြစ်၏ ရိုဆက်တာကမ်းခြေသို့ တူးမြောင်းဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။

## ပထဝီသွင်ပြင်
ကန်နှင့် ပင်လယ်ကို မြေကမ်းမြောင်တစ်ခုဖြင့် ပိုင်းခြားထားပြီး ထိုမြေနေရာသည် အကျယ်အားဖြင့် ခန့်မှန်းခြေ ၅.၅ ကီလိုမီတာ (၃.၄ မိုင်) ရှိသည်။ ၎င်းနေရာသည် မြေထဲပင်လယ်ကို ဘုရူလက်ထွက်ပေါက်မှတစ်ဆင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ဘုရူလက်ထွက်ပေါက်သည် ချောင်းတစ်ခုဖြစ်ကာ ၎င်းသည် ၂၅၀ မီတာခန့် (၈၂၀ ပေ) ကျယ်ပြီး အနက် ၅ မီတာ (၁၆ ပေ) ရှိသည်။ ကန်တွင် ကျွန်းပေါင်း ၅၀ ခန့်ရှိပြီး စုစုပေါင်းဧရိယာအားဖြင့် ၀.၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၀.၂၇ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ကန်၏ မြောက်ဘက်ကမ်းခြေသည် ဆားစိမ့်မြေနှင့် ရွှံ့မြေဖြစ်ကာ တောင်ဘက်ကမ်းခြေသည် ကိုင်းတောထူထပ်သည်။ ကန်ရှိ ထင်ရှားသည့် အသီးအရွက်မှာ Potamogeton ဖြစ်သည်။

## ပြင်ပလင့်များ
* 
* Ministry of Environment Egyptian Environmental Affairs Agency - Natural Protectorates Description 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အီဂျစ်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
WWWJDIC

**WWWJDIC** သည် အွန်လိုင်းဂျပန်ဘာသာအဘိဓာတ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည်   ဩစတြေးလျပညာရှင် Jim Breen က စုဆောင်းထားသည့် အီလက်ထရွန်နစ်အဘိဓာတ်များပေါ်တွင် အခြေခံထားသည်။ အဓိကဂျပန် - အင်္ဂလိပ် အဘိဓာတ်ဖိုင်ဖြစ်သည့် EDICT တွင် အချက်အလက်ပေါင်း ၁၈၀၀၀၀ ပါဝင်ပြီး ENAMDICT တွင် ဂျပန်မိသားစုအမည်၊ ပထမအမည်၊ နေရာအမည်များနှင့် ထုတ်ကုန်အမည်များ ပါဝင်သည်။ WWWJDIC တွင်လည်း ဘဝသိပ္ပံ၊ ဥပဒေ၊ တွက်ချက်မှု၊ အင်ဂျင်နီယာ စသဖြင့် အမျိုးမျိုးသော အထူးပြုထားသည့် အဘိဓာန်ရှိ အကြောင်းအရာများ ပါဝင်သည်။

WWWJDIC သည် တတိုအဲဘစီမံကိန်းရှိ ဒေတာဘေ့ရှိ စာကြေင်းများကို အသုံးပြုကာ ဂျပန်စာလုံးများကို ဥပမာစာကြောင်းများဖြင့်လည်း ပြသပေးသည်။ တတိုအဲဘစီမံကိန်းသည် Tanaka Corpus တွင် အခြေခံထားသည်။ မူလ Tanaka Corpus နှင့် မတူညီသည်မှာ တတိုအဲဘစီမံကိန်းရှိ စာကြောင်းများတို့သည် public domain မရှိကြဘဲ ၎င်းတို့သည် ကန့်သတ်ထားမှုမရှိသည့် CC-BY လိုင်စင်အောက်တွင် ရရှိနိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ စာကြောင်းစုစည်းမှုအနေအားဖြင့် အင်္ဂလိပ်နှင့် ဂျပန်ဘာသာ စာကြောင်းတွဲ ၁၅၀၀၀၀ ကျော် ပါဝင်သည်။ 

ဂျပန်-အင်္ဂလိပ် အပြင် အဘိဓာန်နှင့် ဂျာမန်၊ ပြင်သစ်၊ ရုရှ၊ ဟန်ဂေရီ၊ ဆွီဒင်၊ စပိန်နှင့် ဒတ်ချ် ဘာသာစကားများကိုလည်း တွဲကာ ဖော်ပြပေးသည်။ သို့သော်လည်း လက်ရှိအချိန်တွင် ထိုဘာသာစကားများအတွက် ဥပမာစာကြောင်းများ မရှိပေ။

အဘိဓာတန်ကို လွတ်လပ်စွာ ပြင်ဆင်ခြင်းများ ပြုလုပ်နိုင်သည်။ ထို့အပြင် ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်လိုင်စင်သတ်မှတ်မှုအောက်တွင် ကူးယူမှုများလည်း ပြုလုပ်နိုင်သည်။ 

WWWJDIC ၏ အမျိုးမျိုးသောဝဘ်ဆိုက်ငယ်များသည်လည်း ကမ္ဘာတဝှမ်း တည်ရှိလျက်ရှိသည်။ ထိုဝဘ်ဆိုက်များကို နေ့စဉ် Electronic Dictionary Research and Development Group (EDRDG) က အိမ်မှနေ၍ ပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်လျက်ရှိသည်။

## ပြင်ပလင့်များ
* WWWJDIC – Main site (EDRDG)

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဂျပန်ဘာသာအဘိဓာန်များ
အီဂျစ်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များစာရင်း

အောက်ပါတို့သည် အီဂျစ်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များစာရင်း ဖြစ်သည်။ အချို့သည် ယခုအချိန်အထိ ရှိနေပြီး အချို့သည် ပျောက်ကွယ်ခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။
## လက်ရှိကန်များ
#နက်ဆာကန်
#မန်ဇလာကန်
#မရိယွတ်ကန်
#ဘာဒဝီကန်
#မိုးရစ်ကန်
#ဝဒီအယ်ရယန်
#အစ်ကုကန်
#တော့ကာကန်များ
#ဘစ်တာကန်ကြီး
#ဘုရူလက်ကန်
#ဝဒီအယ်နတ်ရန်း
#စိဝအိုအေစစ်

## ပြင်ပလင့်များ
* 
* Historic Photos of Egyptian Lakes  from The New York Public Library Digital Library.

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အီဂျစ်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
မရိယွတ်ကန်

**မရိယွတ်ကန်** သည် အီဂျစ်နိုင်ငံမြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည့် ဆားပါဝင်မှုများသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အလက်ဇန်းဒရီးယားမြို့အနီးတွင် တည်ရှိသည်။ ကန်၏ ဧရိယာသည် ၂၀၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၇၇ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းက ဤကန်တွင် တူးမြောင်းတစ်ခု ရှိခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ၂၁ ရာစုအစပိုင်းတွင် ကန့်၏ ဧရိယာသည် ၅၀ စတုရန်းရန်းကီလိုမီတာခန့် (၁၉ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အီဂျစ်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
ခေါင်းလောင်းမျှော်စင် (ကျောင်းတော်)

, within the precincts of the Grand Palace, Bangkok, Thailand]]
**ခေါင်းလောင်းမျှော်စင် (ကျောင်းတော်)** ထိုင်းနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် ကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုတာဝါသည် ရဟန်းများအား ဘုရားဝတ်ပြုခြင်း လုပ်ဆောင်ရာတွင် နှိုးဆော်သည့်အခါမျိုးတွင် အသုံးပြုသည်။
## အဆောက်အဦ ဖွဲ့စည်းမှု
* သစ်သား
* အင်္ဂတေ
* အကူကွန်ကရစ်
* ပေါင်းစပ်ပစ္စည်းများ

## ပုံသဏ္ဌာန်
* စတုရန်း
* ဆဋ္ဌဂံ
* အဋ္ဌဂံ
* စက်ဝိုင်း

## အမိုးပုံစံ
* Gable with Thai classical ornament
* Mondop
* Tetrahedron 
* Pavilion Crown
* Thai Crown
* Chedi (bell-shaped)
* Prang
* Thai castle superstructure ornament
* Western, Chinese or other architectural style
* Combination

## ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အဓိပ္ပာယ်၊ သင်္ကတေနှင့် အတွေးအခေါ်
* သတိရှိပါ၊ အမှန်တရားကို သိရှိပြီး ငြိမ်းချမ်းမှုကို ခံစားရမည်။

## ပြင်ပလင့်များ
* Thai Architecture
* Buddhist Art: Architecture Pt.1
* Wat Phra Kaew’s Bell Tower
* Wat Pho’s Bell Tower
* Wat Samrong’s Bell Tower

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထိုင်းဗုဒ္ဓဘာသာ အနုပညာနှင့်ဗိသုကာ
ဝဒီအယ်ရယန်

**ဝဒီအယ်ရယန်** သည် အီဂျစ်နိုင်ငံ၊  Faiyum Governorate  တွင် တည်ရှိသည့်ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကန်ကို သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဝန်ကြီးဌာနက ထိန်းသိမ်းထားရှိသည်။

## ပထဝီသွင်ပြင်
ဝဒီအယ်ရယန်လွင်ပြင်သည် ဧရိယာ ၁၇၅၉ စတုရန်းကီလိုမီတာရှိသည်။ ရေဧရိဘာသည် ၁၁၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ ရှိသည်။ ၎င်းသည် ဖိုင်ယမ်မြို့၏ အနောက်တောင်ဘက် ၆၅ ကီလိုမီတာခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ နိုင်းမြစ်၏ အနောက်ဘက် ၈၀ ကီလိုမီတာအကွာ ဖြစ်သည်။ ဤကန်ကို စိုက်ပျိုးရေးအတွက် အသုံးချရန်အတွက် လူလုပ်ကန်အဖြစ် ပြုလုပ်ခဲ့ဖူးသည်။ ထိုသို့ ပြုလုပ်ခဲ့သည့်အတွက်ကြောင့် ကန်သည် ဝဒီအယ်ရယန်ကန်နှစ်ခုအဖြစ် ကွဲထွက်သွားသည်။ အထက်ဘက်ရှိ ကန်သည် ၅၀.၉၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ၊ အောက်ဘက်ရှိ ရန်သည် ၆၂.၀၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။ ကန်နှစ်ခု၏ အကြားတွင် ရေတံခွန်များ တည်ရှိသည်။

## ပြင်ပလင့်များ
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အီဂျစ်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
ဘာဒဝီကန်

to attract and hunt migrating birds in Lake Bardawil]]

**ဘာဒဝီကန်** သည် အီဂျစ်နိုင်ငံ၊ ဆီနိုင်ကျွန်းဆွယ်ဒေသ၏ မြောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည့် ရေကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကန်သည် ဇာရာနစ်ထိန်းသိမ်းဧရိယာ၏ အနီးတွင် တည်ရှိသည်။ ကန်သည် အရှည် ၃၀ ကီလိုမီတာခန့် (၁၉ မိုင်) နှင့် အကျယ်ဆုံးနေရာသည် ၁၄ ကီလိုမီတာ (၈.၇ မိုင်) ရှိသည်။ ဤကန်သည် ဆီနိုင်ကျွန်းဆွဘ်ဒေသ၏အဓိကကျသည့် ကန်သုံးခုထဲမှ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ အခြားအရေးပါသည့် ကန်နှစ်ခုမှာ ဘစ်တာကန်ကြီးနှင့် ဘစ်တာကန်ငယ်တို့ ဖြစ်သည်။ ကန်အတွင်းသို့ သဲများစီးဝင်သည့်အတွက်ကြောင့် ကန်သည် အရွယ်အစား သေးငယ်လာသည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အီဂျစ်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
ငွေဘုရား၊ ဖနွမ်းပင်

**ငွေဘုရား(Khmer** : វត្តប្រាក់)သည် ဖနွမ်းပင်မြို့၊ Chey Chumneas(ជ័យជម្នះ) တွင် တည်ရှိသည့် တော်ဝင်နန်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို Wat Preah Keo Morakot "(វត្តព្រះកែវមរកត)မြကျောက်ဗုဒ္ဓကျောင်းတော်"ဟု သိကြသည်။ ဤကျောင်းတော်အမည်ကို ခမာဘာသာစကားဖြင့် အတိုချုံ့ခေါ်ပါက "Wat Preah Keo"(វត្តព្រះកែវ) ဟု များသောအားဖြင့် ခေါ်ကြသည်။

ဝိဟာရများတွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များတွင် များစွာသော ရွှေများ၊ ကျောက်မျက်များ အပါအဝင်ဖြစ်သည့် နိုင်ငံ၏ များလှစွာသော ရတနာများ တည်ရှိနေကြသည်။ အထင်ရှားဆုံးတစ်ခုမှာ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် ကျောက်စိမ်းဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ငယ် (ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ မြဘုရား) ဖြစ်သည်။ အချို့ရင်းမြစ်များတွင် ဤဘုရားကို ၁၇ ရာစုတွင် Baccarat ကျောက်ဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။) သို့သော်လည်း  Baccarat ကျောက်သည် ၁၈ ရာစုမတိုင်မီအချိန်အထိ မရှိသေးသဖြင့် မဖြစ်နိုင်ပေ။ သို့သော်လည်း အချို့ရင်းမြစ်များတွင် ၁၉-၂၀ ရာစုတွင် နေထိုင်ခဲ့သည့် ကျောက်မျက်ဒီဇိုင်နာ Lalique  က ၁၉ ရာစုတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ရုပ်ပွားတော်ကို ဘုရင် စိစိုဝတ်က ရွှေဖြင့် မေတ္တယျရုပ်ပွားတော်ကို ပြုလုပ်စေခဲ့သည်။ ၎င်းသည် အလေးချိန် ၉၀ ကီလိုဂရမ် လေးကာ စိန်ပေါင်း ၉၅၈၄ ခုဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။ အကြီးဆုံးစိန်သည် ၂၅ ကာရတ်ရှိသည်။ ၎င်းကို နန်းတော်ရှိ အလုပ်ရုံများ၌ ၁၉၀၆ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၀၇ ခုနှစ်အတွင်း ထုလုပ်ခဲ့သည်။ ကမ္ဘောဒီးယားပြည်တွင်းဖြစ်ပြီးနောက်တွင် မေတ္တယျဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်၏ စိန် ၂၀၀၀ ခန့်သည် ပျောက်ဆုံးခဲ့သည်။ ဘုရင် Norodom Sihanouk(នរោត្តម សីហនុ)၏ Khmer Rouge(ខ្មែរក្រហម) ခေတ်ကကာလအစောပိုင်း တွင် ငွေဘုရားကို  ငွေပြား ၅၃၂၉ ပြားကျော်ဖြင့် စီခြယ်ခဲ့ပြီး အပြင်ဘက်မျက်နှာစာတွင် အီတလီကျောက်များဖြင့် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဘုရားသို့ ဝင်ရောက်သွားမည်ဆိုပါက လူအများအနေဖြင့် ငွေပြားများ၏ အနည်းသော ဧရိယာကိုသာ မြင်တွေ့နိုင်မည် ဖြစ်သည်။

အဆောက်အဦ၏ ပတ်လည်နံရံများတွင် ၁၉၀၃ - ၁၉၀၄ ခုနှစ်တွင် ရေးဆွဲခဲ့သည့် Reamker(រាមកេរ្តិ)ပုံပြင်နံရံပန်းချီများကို ရေးဆွဲထားသည်။ ၎င်းပန်းချီရေးဆွဲမှုကို ငွေဘုရား၏ ဗိသုကာပညာရှင် Oknha Tep Nimit Mak(ឧកញ៉ា ទេព និមិត្តម៉ក់) က စီမံခန့်ခွဲခဲ့သည်။

ဤကျောင်းတော်သည် ဖနွမ်းပင်ရှိ အထင်ကရ ကျောင်းတော်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းကျောင်းတော်နေရာကို နိုင်ငံ၏ တော်ဝင်အခမ်းအနားများတွင် အသုံးပြုသည်။

## ရုပ်ပုံများ

File:Preah Keo Morakot.jpg|The Emerald Buddha of Cambodia 17th century.
File:Cambodia Golden Maitreya Buddha.jpg|Golden Maitreya Buddha weight 90 Kg and Dressed with 9584 diamonds 1906-1907.
File:Pagoda-Norodom-1904 Cambodia.jpg|The Silver Pagoda in 1904
File:2016 Phnom Penh, Pałac Królewski, Malowidła przedstawiające sceny z Reamker (37).jpg|Mural depicting stories of the Reamker
File:Phnom Penh Wandgemälde 03.jpg|Portion of a 1903–1904 mural in Phnom Penh's Silver Pagoda
File:Kinnari (Palais Royal, Phnom Penh) (6851650438).jpg|A decorative column figurine (Kinnara)
File:Phnom Penh Stupa Suramarith Kossomak 01.jpg|Stupa of King Norodom Suramarit
File:Kanthabophastupa.JPG|Stupa of Kantha Bopha
File:The Silver Pagoda in Phnom Penh (2).jpg|The Silver Pagoda in 2013

## စာပေ
*

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ
အချိုခြောက်

**အချိုခြောက်** (သို့) **အချိုခြောက်ရည်** () သည် လက်ဖက်ရည်အမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်၍ အူးလုံလက်ဖက်ရည်၊ လက်ဖက်အဝါရည်၊ လက်ဖက်အဖြူရည်၊ လက်ဖက်စိမ်းရည်တို့ထက် အောက်စီဂျင်နှင့် ပို၍ဓာတ်ပြုထားသည့် အဖျော်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ (နို့လက်ဖက်ရည် (milk tea) နှင့် ရောထွေးမှုမရှိရန်) အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် လက်ဖက်မည်းရည် (black tea) ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ 

ဤလက်ဖက်ရည်အမျိုးအစားသည် အခြားသော အမျိုးအစားများထက်ပို၍ အရသာပြင်းသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ကမ္ဘာပေါ်၌ လက်ဖက်ရည်ကြမ်းအမျိုးအစား ငါးမျိုးစလုံးကို လက်ဖက်ပင် (Camellia sinensis; common name- tea plant) မှရသော အရွက်များဖြင့် ပြုလုပ်ကြ၏ ။ အဓိက မျိုးစိတ်နှစ်ခုကို အသုံးပြုကြရာ၌ တရုတ်လက်ဖက်ရွက်သေး (*C. sinensis* var. *sinensis*) ကို အခြားသော ရေနွေးကြမ်းများပြုလုပ်ရန် အသုံးပြုသည်များပြီး အာသံလက်ဖက်ပင် (*C. sinensis* var. *assamica*) ကို ဤရေနွေးကြမ်းပုံစံအတွက် အစဉ်အဆက် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ သို့သော် အာသံလက်ဖက်ရွက်ဖြင့်ပင် လက်ဖက်စိမ်းရည်၊ လက်ဖက်ဖြူရည်များကိုလည်း မကြာမီက ပြုလုပ်ခဲ့ကြလေသည်။ ဤအချိုခြောက်(ရည်)သည် တရုတ်ပြည်တွင် စတင်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ကာ ကောင်းမွန်သော လက်ဖက်ရွက်အခြောက်ခံနည်းစနစ်ရှိပါက ဓာတ်တိုးအရောင် အနီရောင်ကို မူတည်ပြီး တရုတ်စကားဖြင့် ရေနွေးနီ (紅茶) ဟုခေါ်ဆိုကြသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အချိုခြောက်
အက်ဆယ်ကန်

**အက်ဆယ်ကန်** သည် ဂျီဘူတီနိုင်ငံ အနောက်အလယ်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည့် မီးတောင်ဝကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကန်သည် ဒီခီဒေသနှင့် ထိစပ်နေပြီး အာတဒေသနှင့် တက်ဂျိုရာဒေသအကြားရှိ တက်ဂျိုရာပင်လယ်ကွေ့၏ အနောက်ဘက်ဆုံးတွင် တည်ရှိသည်။ ဂျီဘူတီမြို့၏ အနောက်ဘက်  ၁၂၀ ကီလိုမီတာခန့် (၇၅ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ အက်ဆယ်ကန်သည် ဆားပါဝင်သည့်ကန်တစ်ခုဖြစ်သည့်အတွက် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အောက် ၁၅၅ မီတာ (၅၀၉ ပေ) တွင် တည်ရှိသည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျီဘူတီနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
တိုက်စိုး (ရာထူး)

**တိုက်စိုး** ဟူသည်မှာ မြန်မာဘုရင်များလက်ထက် ကသောင်းမြောင်တိုက်၊ ဒေးဝန်းတိုက် စသေော တိုက်များအနက်မှ တခုခုကို စိုးအုပ်ရသော အမှုထမ်းရာထူးတမျိုး ဖြစ်သည်။  

တိုက်ဖြင့်ထိန်းသိမ်းသိုမှီးသော ပစ္စည်းများအတွက် ခန့်ထားရာ အောက်ပါရာထူးအမည်ဖြင့် တိုက်စိုးများ ရှိသည်။

* ကသောင်းမြောင်တိုက်စိုး 
* ဒေးဝန်းတိုက်စိုး 
* ရွှေတိုက်စိုး
* ငွေတိုက်စိုး
* ကြေးတိုက်စိုး 
* သံတိုက်စိုး
* လက်ဆောင်ယူတိုက်စိုး
* လက်နက်တိုက်စိုး
* မီးသွေးတိုက်စိုး

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အုပ်ချုပ်မှုယန္တရား
ထရီရှုလိမြစ်

**ထရီရှုလိမြစ်** () သည် နီပေါနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည့် နာရယန်နီမြစ်၏ မြစ်လက်တက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းမြစ်သည် တိဘက်တွင် ချောင်းတစ်ခုအနေဖြင့် မြစ်ဖျားခံလာခဲ့ကာ နီပေါနိုင်ငံရှိ ဂျိရွန့်မြို့သို့ စီးဝင်သည်။

## အမည်ဝေါဟာရ
## ရေကြောင်း
တိဘက်တွင် စတင်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည့် ချောင်းသည် နီပေါနိုင်ငံ၏ နယ်နိမိတ်ထဲသို့ ဂျိရွန်မြို့၌ ဖြတ်သန်းစီးစင်းသွားသည်။ ထိုသို့ နီပေါနိုင်ငံကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းပြီး ဒဗ်ဂတ်မြို့တွင် နာရယန်နီမြစ်နှင့် တွေ့ဆုံသည်။ 
## အန္တရာယ်
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံရှိ မြစ်များ
တော့ကာကန်များ

**တော့ကာရေကန်** (, ) သည် အီဂျစ်နိုင်ငံ၊ ဆာဟာရသဲကန္တာရတွင် တည်ရှိသည့် ရေကန် ဖြစ်သည်။ 
## ဝေါဟာရ
ကန်၏ အမည်သည် နုဘီယမ်လူမျိုးများ၏ရွာတစ်ခုဖြစ်သည့် "တော့ကာ"မှ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။)  ဤရွာသည် အက်စဝမ်ဆည် တည်ဆောက်ပြီးနောက်တွင် နစ်မြုပ်သွားခဲ့သည်။

## သမိုင်းကြောင်း
မြင့်မားသည့် အက်စဝမ်ဆည်ကို အီဂျစ်နိုင်ငံတွင် ၁၉၆၄ - ၁၉၆၈ အချိန်ကာလက တည်ဆောက်ခဲ့ကာ နက်ဆာရေကန်ကို ဖြစ်စေခဲ့သည်။ ၎င်းကန်သည် အမြင့်ဆုံးရေအမှတ်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၁၈၃ မီတာ (ပေ ၆၀၀) ရှိသည်။ ၁၉၇၈ တွင် အီဂျစ်တို့သည် နက်ဆာရေကန်မှသည် ဝဒီတော့ကာသို့ NW ဦးတည်ရာအတိုင်း ဆဒတ်တူးမြောင်း (Sadat Canal) ကို တူးဖော်ခဲ့သည်။ ၁၇၈ မီတာ (၅၈၄ ပေ) အမြင့်ရှိသည်။

### ဖြစ်ပေါ်လာမှု
## ပထဝီသွင်ပြင်
## ပြင်ပလင့်များ
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အီဂျစ်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
စိဝအိုအေစစ်

**စိဝအိုအေစစ်** (, *Wāḥat Sīwah,* ; ) သည် အီဂျစ်နိုင်တွင် တည်ရှိသည့် အိုအေစစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည်  Qattara Depression နှင့် အနောက်ပိုင်းသဲကန္တာရတွင် တည်ရှိသည့် သဲပင်လယ်ကြီးအကြားတွင် တည်ရှိသည်။ လစ်ဗျားနိုင်ငံ နယ်နိမိတ်၏ အရှေ့ဘက် ၅၀ ကီလိုမီတာ (၃၀ မိုင်) အကွာ၊ ကိုင်ရိုမြို့မှ ၅၆၀ ကီလိုမီတာ (၃၄၈ မိုင်) အကွာတွင် ဖြစ်သည်။ About 80&nbsp;km (50&nbsp;mi) in length and 20&nbsp;km (12&nbsp;mi) wide,

## သမိုင်းကြောင်း
## ရုပ်ပုံများ

File:Siwa-Homes2009.jpg|Mud-brick houses in the old town of Shali
File:Shali street 360KB.jpg|A street at the SW end of the Shali, Siwa Oasis, Egypt
File:Siwa Oasis2009b.jpg|Siwa salt lake
File:Mosque_in_Siwa_Oasis_(2007).jpg|Mosque at Aghurmi
File:Oracle of Ammun at Siwa.jpg|View through the Temple of the Oracle of Amun to Gebel el-Dakrour
File:Pano Siwa depuis Dakrur-Battesti.jpg|A panoramic view of the Siwa Oasis in 2005

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အီဂျစ်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
ဝဒီအယ်နတ်ရန်း

**ဝဒီအယ်နတ်ရန်း** ( "Valley of Natron";  *Šihēt*, "measure of the hearts")  သည် အီဂျစ်နိုင်ငံမြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နိုင်းမြစ်၏ မြစ်ရေအောက် ၃၈ မီတာ (၁၂၅ ပေ) တွင် တည်ရှိသည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်၏ အောက် ၂၃ မီတာ (၇၅ ပေ) ရှိသည်။ 

## ရုပ်ပုံများ

Image:Bischoy Kloster BW 10.jpg|Monastery of Saint Pishoy, Scetes, Egypt
Image:Bischoy Kloster BW 1.jpg|Monastery of Saint Pishoy, Scetes, Egypt
Image:Bischoy Kloster BW 9.jpg|Monastery of Saint Pishoy, Scetes, Egypt
Image:Macarius Kloster BW 1.jpg|Monastery of Saint Macarius the Great, Scetes, Egypt
File:Frescos from the Wadi Natrun monastery1.jpg|Frescos at the Syrian Monastery, Scetes, Egypt
File:Frescos from the Wadi Natrun monastery2.jpg|Frescos at the Syrian Monastery, Scetes, Egypt
File:Naba' El-Hamra Lake-2.JPG|Naba' El-Hamra Lake

## ပြင်ပလင့်များ
* The monasteries of the Arab Desert and Wadi Natrun UNESCO World Heritage Centre 1992-2012

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အီဂျစ်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
အလယ်တစ်ဝက်သရ

**အလယ်တစ်ဝက်သရ** () သည် အပြောဘာသာစကားအချို့တို့တွင် အသုံးပြုသည့် သရသံအမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်ဖြစ်၍ နိုင်ငံတကာသဒ္ဒဗေဒအက္ခရာတွင် ဤသရသံကို  ဟူ၍ ဖော်ပြထားကာ *ရွှား* (schwa) ဟုလူသိများသည်။ အက္ခရာ e ကို အထက်အောက်လှည့်ထားသည့်ပုံစံဖြစ်သည်။

နိုင်ငံတကာသဒ္ဒဗေဒအဖွဲ့အစည်း လက်စွဲစာအုပ်တွင်  ၏ ဝိုင်းခြင်း၊ ပြန့်ခြင်းသဘောကို သတ်မှတ်ဖွင့်ဆိုထားခြင်းမရှိသော်လည်း အဝိုင်းသရထက် အပြန့်သရ ပို၍ဖြစ်သည်။ သဒ္ဒဗေဒပညာရှင် ဂျိန်း ဆက်တာ (Jane Setter) က ဤသရအသံထွက်နှင့်ပတ်သက်၍ အောက်ပါအတိုင်းဖော်ပြသည်။ " သည် ခံတွင်းတွင် စကားသံထုတ်လုပ်သည့်အင်္ဂါများကို သက်တောင့်သက်သာထား၍ အသံထုတ်ခြင်းဖြစ်သည်" အဝိုင်းသရမူကွဲအဖြစ်အသံထုတ်ရာတွင်တော့ နှုတ်ခမ်းကို ဝိုင်းရမည်ဖြစ်သည်။

မြန်မာဘာသာစကားတွင် ဤသရသံသည် အများအပြား​ရှိကြသည်။ (အ-) မတြာဝက်သရ (သို့) သရတိုဟု ခေါ်ဆိုသည်။ **အ**ဖေ၊ **အ**တိုင်း**အ**တာ များမှ **အ** သံဖြစ်၍  လူအ၊ အကုသိုလ် တို့တွင် ထွက်ရှိသော **အာ့** သံမဟုတ်ပေ။

အာဖရိကဘာသာစကားများတွင် အလယ်တစ်ဝက်သရများအား အဝိုင်း၊ အပြန့်ပုံစံ ခွဲခြား၍ထားပြီး အဝိုင်းပုံစံကို  ဟူ၍ ဖလှယ်ရေးသားသည်။ ကွဲပြားမှုသည် ခိုင်ခိုင်မာမာတော့မရှိလှပေ။ စကားပြောသူ အများစုသည်ကား အဝိုင်း/အပြန့် သဘော နှစ်ခုစလုံးတွင်ပင် အပြန့်ပုံစံကိုသုံစွဲကြ၏ ။

ဤသင်္ကေတ၏ တိကျသော အရည်အသွေးနှင့် ဆက်စပ်မှုမရှိဘဲ များသောအားဖြင့် "ထင်ရှားခြင်းမရှိသော  ဖော့သံပြု သရသံ"များအတွက်  ကိုသုံးစွဲကြသည်။ ဥပမာ  ဟု ဖလှယ်ရေးသားထားသော အင်္ဂလိပ်သရသံသည် အလယ်အပြန့်သရဖြစ်သည်။ ပတ်ဝန်းကျင်အနေအထားပေါ်မူတည်၍ တစ်ဝက်ပိတ် ၊ တစ်ဝက်  ၊ တစ်ဝက်ဖွင့် တို့လည်းဖြစ်နိုင်သည်။

## အလယ်တစ်ဝက်အပြန့်သရ
အလယ်တစ်ဝက်အပြန့်သရကို ရံခါအားဖြင့်  ဟုသာ ရေးသားကြ၏ ။ တိကျသေချာမှုအလိုရှိပါက အလယ်တစ်ဝက်ပိတ်အပြန့်သရအတွက် အနိမ့် ဖြည့်စွက်အက္ခရာသုံး၍  ဟုဖော်ပြနိုင်သည်။ ဖြစ်နိုင်ခြေအခြားတစ်ခုမှာ အလယ်တစ်ဝက်ဖွင့်အပြန့်သရအတွက် အမြင့် ဖြည့်စွက်အက္ခရာသုံး၍  ဟုဖော်ပြနိုင်ပေသည်။

### အင်္ဂါရပ်များ
*သရ၏ အမြင့်မှာ တစ်ဝက်ပိတ်သရနှင့် တစ်ဝက်ဖွင့်သရကြား တစ်ဝက်နေရာတွင်ရှိသည်။
*သရ၏ ရှေ့နောက်သဘောအရ အလယ်သရအမျိုးအစားဖြစ်ရာ လျှာ၏တည်နေရာသည် အရှေ့သရနှင့် အနောက်သရကြားအလယ်တွင် ရှိသည်။ 
*အပြန့်သရများကို ထွက်ရှိရာတွင် နှုတ်ခမ်းကို ဖြန့်၍ ထွက်ရှိကြသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တစ်ဝက်သရများ
ကဏ္ဍ:အလယ်သရများ
ကဏ္ဍ:အပြန့်သရများ
ကဏ္ဍ:အဝိုင်းသရများ