open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ဝီကီဒေတာ

**ဝီကီဒေတာ**ဆိုသည်မှာ အများမှ ပူးပေါင်းတည်းဖြတ်သည့် အသိပညာအခြေပြု ပရောဂျက်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဝီကီမီဒီယာ ဖောင်ဒေးရှင်းမှ စီမံခန့်ခွဲသည်။ ဝီကီပီးဒီးယားကဲ့သို့ ဝီကီမီဒီယာ ပရောဂျက်များအတွက် ဒေတာရင်းမြစ်များအဖြစ် ပေးနိုင်စေရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ Wikimedia Commons ကဲ့သို့ပင် မီဒီယာဖိုင်များအား သိုလှောင်နိုင်ပြီး ထိုဖိုင်များကို ဝီကီမီဒီယာ ပရောဂျက်အားလုံးတွင်  ခွင့်ပြုထားပြီး လွတ်လပ်စွာ တဖန်ပြန်၍ အသုံးပြုနိုင်သည်။ ဝီကီဒေတာကို Wikibase ဆော့ဝဲလ်ဖြင့် လည်ပတ်သည်။

## သဘောတရား 
ဝီကီဒေတာသည် document-oriented database ဖြစ်ပြီး အချက်အလက်များတွင် အဓိကထားသည်။ အချက်အလက်တိုင်းသည် အကြောင်းအရာတစ်ခု (သို့မဟုတ်  ဝီကီပီးဒီးယား ထိန်းသိမ်းရေးအတွက် အသုံးပြုသော အုပ်ချုပ်မှု စာမျက်နှာများ)ကို ကိုယ်စားပြုပြီး ထိုသည်တို့ကို သီးသန့်ကိန်းဂဏန်းများဖြင့် သတ်မှတ်ထားကာ ထိုဂဏန်းများအစတွင် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ Q ဖြင့် စတင်ထားသည်။ ဥပမာအားဖြင့်  နိုင်ငံရေးဟုသော အကြောင်းအရာအတွက် အချက်အလက်မှာ  ဖြစ်သည်။ 

## တိုးတက်ပြောင်းလဲလာမှု သမိုင်း 
ဤပရောဂျက်အား ဖန်တီးရာတွင် Allen Institute for Artificial Intelligence၊  Gordon and Betty Moore Foundation နှင့် ဂူဂယ် အင်စတီကျူတို့၏ ထောက်ပံ့လှူဒါန်းမှုများဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်း €၁.၃ မီလီယံဖြင့် ဖြစ်သည်။ အစောပိုင်း ဤပရောဂျက်ကို ဝီကီမီဒီယာ ဂျာမနီမှ ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲခဲ့ပြီး အပိုင်းသုံးပိုင်း ခွဲ၍ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
# ဘာသာစကားအချင်းချင်းကြား ချိတ်ဆက်မှုကို ထိန်းချုပ်ကွပ်ကဲခြင်း&#x20;– မတူညီသော ဘာသာစကားများ ရေးသားထားသော အကြောင်းအရာတူ ဝီကီပီးဒီးယား ဆောင်းပါးများကြား ချိတ်ဆက်ပေးခြင်း
# ဝီကီပီးဒီးယားအားလုံးအတွက် infobox data များကို ဗဟိုနေရာအဖြစ် ထောက်ပံ့ပေးခြင်း
# ဝီကီဒေတာရှိ အချက်အလက်များတွင် အခြေခံထားသော စာရင်းဆောင်းပါးများအား ဖန်တီးခြင်းနှင့် အဆင့်မြှင့်တင်ခြင်း

## လိုဂို"WlKl 
လိုဂိုပေါ်ရှိ ဘားများတွင် "WIKI" ဟုသော စကားလုံးကို  မော့ အချက်ပြသင်္ကေတဖြင့် ဝှက်၍ ရေးထားသည်။

## ကိုးကား 
## ထပ်မံဖတ်ရှုရန် 
* Denny Vrandečić, Markus Krötzsch: *Wikidata: A Free Collaborative Knowledge Base*. Communications of the ACM. ACM. 2014 (preprint).
* Claudia Müller-Birn, Benjamin Karran, Janette Lehmann, Markus Luczak-Rösch: *Peer-production system or collaborative ontology development effort: What is Wikidata?* In, OpenSym 2015 - Conference on Open Collaboration, San Francisco, US, 19 - 21 Aug 2015 (preprint).

## ပြင်ပလင့်များ 
*
မြေဆီလွှာစစ်ဆေးမှု

**မြေဆီလွှာစစ်ဆေးမှု**  သည် တစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခုထက်ကိုသော ကြီးမားများပြားသော မြေဆီလွှာများကိုလေ့လာစစ်ဆေးမှု ဖြစ်သည်။ လေ့လာစစ်ဆေးမှု ပြုရခြင်းအကြောင်းရင်းမှာ များစွာရှိသည်။ များသောအားဖြင့် အပင်များရှင်သန်ရန် မြေဩဇာ၊ စိုက်ပျိုးရေးတွင်  ဓာတ်မြေဩဇာများ အသုံးပြုခြင်းကို သိရှိရန် ဖြစ်သည်။ အခြားသော စစ်ဆေးမှုများတွင် ဆောက်လုပ်ရေး၊ ဂေဟဗေဒစစ်ဆေးခြင်း စသည်တို့အတွက် ပါဝင်သည်။

## ကိုးကား
အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(ဟား​ခါး)

**အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ (ဟား​ခါး)** သည် ဟားခါးမြို့၊ ချင်းပြည်နယ်တွင် တည်ရှိပြီး ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန (သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ)၊ စက်မှုနှင့် သက်မွေးပညာ ဦးစီးဌာန လက်အောက်ရှိ အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ ရှိ  အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ ၂၅ခုတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ထိုသိပ္ပံသည် နည်းပညာဒီပလိုမာကိုသာ ချီးမြှင့်နိုင်သည်။

## သင်ကြားရေးဌာနများ
*မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာဌာန
*အီလက်ထရွန်းနစ်နှင့် ဆက်သွယ်ရေးအင်ဂျင်နီယာဌာန
*လျှပ်စစ်စွမ်းအားအင်ဂျင်နီယာဌာန
*စက်မှုအင်ဂျင်နီယာဌာန

## ဘွဲ့ဒီဂရီများ
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တက္ကသိုလ်နှင့်ကောလိပ်များ
တောင်ဒီးရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်

**တောင်ဒီးရွာ**()()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်၊ တောင်ဒီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၇၅၅ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တောင်ဒီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၉၆၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၀၅၀ ဦး နေထိုင်သည်။ ဘုရားငါးဆူ-တံခွန်တိုင်-တောင်ဒီးဖားပြ-အနန်းကွင်းလမ်း တံတားအမှတ်(၁/၂)သည် ပေ ၅၀ ရှည် ကွန်ကရစ်အမျိုးအစား ကားလမ်း ဖြစ်သည်။ ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာနခွဲ ရှိသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန (သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ)

သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန ကို ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ လက်အောက်တွင် **ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန (သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာ)** (; အတိုကောက် **MOE-ST**) အဖြစ် ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် သမ္မတဦးထင်ကျော် အစိုးရအဖွဲ့က ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။လက်ရှိ ဝန်ကြီးမှာ ဒေါက်တာမျိုးသိမ်းကြီး ဖြစ်သည်။

ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန (သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ) ၏ လက်အောက်တွင် တက္ကသိုလ်၊ ကောလိပ်နှင့် သိပ္ပံကျောင်းများ ၅၇ ခု ရှိသည်။

## ဖွဲ့စည်းပုံ
*နည်းပညာသက်​မွေးပညာနှင့်​လေ့ကျင်း​ရေးဦးစီးဌာန
*သု​တေသနနှင့်တီထွင်ဆန်းသစ်မှုဦးစီးဌာန
စက်မှုနည်းပညာမြှင့်တင်​ရေးနှင့်ပူး​ပေါင်း​ဆောင်ရွက်​ရေးဦးစီးဌာန
*မြန်မာနိုင်ငံတိုင်းရင်းသားဘာသာစကားဦးစီးဌာန
*​ကျောင်းပြင်ပနှင့်တစ်သက်တာပညာ​ရေးဦးစီးဌာန
*​လေ့လာဆန်းစစ်အကဲဖြတ်​ရေးအဖွဲ့(သု​တေသန)

## အခြားကြည့်ရန် 
*မြန်မာနိုင်ငံရှိ နည်းပညာတက္ကသိုလ်များ

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ယခင် ဝန်ကြီးဌာနများ
ဆလင်ဒါ

**ဆလင်ဒါ** (from Greek κύλινδρος – *kulindros*, "roller, tumbler") သည် ဂျီဩမေတြီ တွင် အခြေခံကျသည့် ပုံစံတစ်ခု ဖြစ်၏။ အတိုင်းအတာရှုထောင့် (dimension) သုံးခု ပါဝင်၏။ အထက်ဘက်နှင့် အောက်ဘက်တို့တွင် အဖုံးပါရှိသည့် စည်ဘူးပုံစံ ရှိသည်။

## ကိုးကား
ပဌမစေတီ

**ပဌမစေတီ** (; ; ) သည် ထိုင်းနိုင်ငံ ရှိ စေတီတစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ အမြင့် ၁၂၀.၅ မီတာ (၃၉၅ ပေ) ရှိသည်။ သီရိလင်္ကာရှိ ဇေတဝနာရာမယစေတီ ပြီးလျှင် ကမ္ဘာ့ဒုတိယအမြင့်ဆုံး စေတီလည်း ဖြစ်သည်။ စေတီတော်သည် နဂိုရ်ပဌမမြို့အလယ်ရှိ  **ဝပ်ဖရာပဌမစေတီယ ရာဇဝရမဟာဝိဟာရ** () ကျောင်းတွင် တည်ရှိသည်။

## ရုပ်ပုံများ

File:Phra Pathom Chedi Thailand Inner Courtyard.JPG
File:Phra Pathom Chedi Thailand.JPG 
File:Phra Pathom Chedi 03.jpg 
File:Phra Pathom Chedi, Nakhon Pathom, Thailand (370455524).jpg 
File:Pathom-Chedi 02.jpg 
File:Buddha dvaravatistyle.jpg 
File:Phapathomjadee Pagoda 02.jpg 
File:ทางเข้าพระปฐมเจดีย์.jpg 
File:Phapathomjadee Pagoda 03.jpg 
File:Phra Pathom Chedi 01.jpg 
File:WatPhraprathomJedi3.jpg 
File:WatPhraprathomJedi2.jpg 
File:PraPathom.jpg 
File:Phra Pathom Chedi, Nakhon Pathom, Thailand (370455527).jpg 
File:Phra_Pathommachedi_during_night.JPG

## ကိုးကား
ဆူဘတ်ချန္ဒရာဘို့(စ်)

**ဆူဘတ်ချန္ဒရာဘို့(စ်)** (; ၂၁ ဇန်နဝါရီ ၁၈၉၇&nbsp;– ၁၈ ဩဂုတ် ၁၉၄၅) သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ လွတ်လပ်ရေး၏ ဗိသုကာကြီး တစ်ဦးဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ကာလကတ္တားမြို့ရှိ ဒမ်ဒမ်လေဆိပ်ကို ဆူဘတ်ချန္ဒရာဘို့(စ်) အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်ဟု ဂုဏ်ပြုခေါ်စေသည်။ ဆူဘတ်ချန္ဒရာဘို့(စ်)ကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အိုရစ်ဆာပြည်နယ်၊ ကူဘတ်မြို့တွင် ၁၈၉၇-ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၂၃)ရက် စနေနေ့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ ကူဘတ်မြို့တွင် ရှေ့နေအဖြစ် အ​ခြေချနေထိုင်ခဲ့သူ ဂျာကီဘို့(စ်) ဖြစ်သည်။ မိခင်၏ အမည်မှာ ပရာဘာဘတီဖြစ်သည်။ ဘို့(စ်)မှာ မွေးချင်း ကိုးယောက်အနက် ဆဋ္ဌမမြောက်သား ဖြစ်သည်။ ဘို့(စ်)မွေးဖွားချိန်တွင် ဖခင်ဖြစ်သူမှာ အောင်မြင်ကျော်ကြားနေသော ရှေ့နေကြီးဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဇေတဝနာရာမယစေတီ

**ဇေတဝနာရာမယစေတီ** () သည်ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ် စေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ အနုရာဓမြို့ဟောင်း၊ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ တွင် တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
မြန်မာနိုင်ငံရှိ နံရံဆေးရေးပန်းချီများ

မြန်မာနိုင်ငံတွင် **နံရံဆေးရေးပန်းချီ**များကို သမိုင်းမတင်မီ ကျောက်ခေတ်ကပင် စတင်တွေ့ရှိခဲ့လေသည်။ အစောဆုံး နံရံဆေးရေးပန်းချီကို ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ပြဒါးလင်းဂူတွင် တွေ့ရှိခဲ့လေသည်။ ပြဒါးလင်းဂူသည် ထုံးကျောက်ဂူဖြစ်၍ ဂူနံရံတွင် နီညိုရောင်ဆေးဖြင့် ခြယ်ထားသောလူ၏ လက်ဝါးပုံ၊ နေဝန်းပုံ၊ ပြောင်ပုံ၊ နွားကြီးနောက်က နွားငယ်လိုက်နေပုံ၊ ကြီးမားသောငါးပုံ၊ သဏ္ဌာန်ပုံ နှစ်ခု၊ ဦးချိုမပါသော သမင်ကဲ့သို့သော သတ္တဝါပုံ၊ ဆင်နှစ်ကောင်၏ နောက်ပိုင်းနှင့် ဆင်သောပုံ စသည့်ဆေးရေး ပန်းချီများကို ရေးဆွဲထားသည်။

## ကိုးကား
Consultative Group to Assist the Poor

နွမ်းပါးသူများကို အကူအညီပေးရေး အကြံပေးအဖွဲ့ (The Consultative Group to Assist the Poor) သည် ကမ္ဘာအနှံ့ရှိ အဖွဲ့အစည်းပေါင်း ၃၀ကျော်က အသေးစားငွေရေးကြေးရေးလုပ်ငန်းကဏ္ဍတိုးတက်စေရန် နိုင်ငံတကာ အကျိုးတူပူးပေါင်းရေးအဖွဲ့ဖြစ်သည်။ CGAP သည် လက်တွေ့သုတေသနများမှတစ်ဆင့် ဆန်းသစ်သောနည်းစနစ်များထောက်ပံ့ပေးခြင်းနှင့်အတူ ငွေရေးကြေးရေးဝန်ဆောင်မှုအဖွဲ့အစည်းများ၊ မူဝါဒချမှတ်သူများနှင့် အလှူရှင်များနှင့်  တက်ကြွသော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကိုဆောင်ရွက်ကာ နည်းပညာများထွန်းကားအောင် ဆောင်ရွက်နေသော အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။ CGAP သည် ကမ္ဘာ့ဘဏ်တွင် အခြေစိုက်၍ နွမ်းပါးသူများဘဝဖွံဖြိုးတိုးတက်စေရန်အလို့ငှာ ငွေကြေးဝန်ဆောင်မှုပေးနေသာ ငွေရေးကြေးရေးအဖွဲ့အစည်းများသို့ အဆိုပါနွမ်းပါးသူများ ပိုမိုလက်လှမ်းမီစေရန် လက်တွေ့ကျသောချည်းကပ်နည်းနှင့် အချက်အလက်အခြေခံ၍ တာဝန်ယူမှုရှိသော ဈေးကွက်ဖွံဖြိုးရေးကို ပေါင်းစပ်ကာ ဝန်ဆောင်မှုများပေးပါသည်။

## External Link
*http://www.cgap.org/
အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(ဂန့်ဂေါ)

**အစိုရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ (ဂန့်ဂေါ)** သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဂန့်ဂေါမြို့တွင် တည်ရှိပြီး ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန (သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ)၊ စက်မှုနှင့် သက်မွေးပညာ ဦးစီးဌာနလက်အောက်ရှိ နည်းပညာသိပ္ပံဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ  အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ ၂၅ခုတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ထိုသိပ္ပံသည် နည်းပညာဒီပလိုမာကိုသာ ချီးမြှင့်နိုင်သည်။

## သင်ကြားရေးဌာနများ
*မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာဌာန
*အီလက်ထရွန်းနစ်နှင့် ဆက်သွယ်ရေးအင်ဂျင်နီယာဌာန
*လျှပ်စစ်စွမ်းအားအင်ဂျင်နီယာဌာန
*စက်မှုအင်ဂျင်နီယာဌာန

## ဘွဲ့ဒီဂရီများ
## ကိုးကား
တကောကနုတ်ရွာ၊ ကဝမြို့နယ်

**တကောကနုတ်ရွာ** ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကဝမြို့နယ်၊ တကောကနုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၆၃၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တကောကနုတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၈၅ ဦး၊ မ ၂၂၄၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၃၃၄ ဦးနေထိုင်သည်။  

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထပ်တူညီခြင်း

သည်။ နောက်ဆုံးတြိဂံသည် အခြားသောတြိဂံများနှင့် ထပ်တူညီမှုလည်းမရှိ၊ သဏ္ဌာန်တူမှုလည်း မရှိပေ။]]
ဂျီဩမေတြီ တွင် ပုံနှစ်ခု သို့မဟုတ် အရာဝတ္ထုနှစ်ခုသည် တူညီသော ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် အရွယ်အစားရှိပါက ထပ်တူကျသည်။ အရာဝတ္ထုတစ်ခုကို ရွေ့လျားခြင်း၊ လှည့်ခြင်း၊ ရောင်ပြန်ဟပ်ခြင်း စသည်တို့ကို လုပ်ဆောင်သည့်အခါတွင် အခြားအရာဝတ္ထုကဲ့သို့ ပုံစံပြောင်းသွား၏။ ထိုအခြေအနေမျိုးကို အရာဝတ္ထုနှစ်ခုသည် ထပ်တူညီကြသည်။ 

အခြေခံဂျီဩမေတြီတွင် *ထပ်တူညီသည်* ဟူသည့် စကားလုံးကို မကြာခဏ သုံးလေ့ရှိ၏။ ထိုစကားလုံးသည် အရာဝတ္ထုများ ထပ်တူညီကြသည့်အခါ မကြာခဏ သုံးလေ့ရှိ၏။ 
* မျဉ်းပိုင်းနှစ်ခုသည် အလျားတူညီပါက ထိုမျဉ်းပိုင်းများသည် ထပ်တူညီကြသည်။ 
* ထောင့်နှစ်ခုသည် တူညီသောအတိုင်းအတာရှိပါက ထပ်တူညီကြသည်။ 
* စက်ဝိုင်းနှစ်ခုသည် တူညီသော အချင်း(diameter) ရှိပါက ထပ်တူညီကြသည်။

အထက်တွင်ဖော်ပြခဲ့သည်မှာ ပုံနှစ်ခုသည် သက်ဆိုင်ရာ လက္ခဏာများဖြစ်ကြသည့် အနားများ၊ ထောင့်များသာမက ထောင့်ဖြတ်မျဉ်းများ၊ ပတ်လည်အနားများ၊ ဧရိယာများသည် ထပ်တူညီပါက သို့မဟုတ် တူညီပါက ထိုပုံနှစ်ခုသည် ထပ်တူညီကြသည်။

အရာဝတ္ထုများ ပုံသဏ္ဌာန်တူရန်အတွက် တူညီသော ပုံစံရှိရန်သာလိုပြီး အရွယ်အစားတူရန် မလိုပေ။ (အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အများစုတွင် ထပ်တူညီခြင်းသည် သဏ္ဌာန်တူခြင်း၏ ပုံစံတစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ပုံသဏ္ဌာန်တူသည်ဟု ပြသနိုင်ရန်အရာဝတ္ထုများသည် မတူညီသော အရွယ်အစားများရှိရန် လိုအပ်သည်။)

## ကိုးကား
သက္ကလအသင်းရွာ၊ ကဝမြို့နယ်

**သက္ကလအသင်းရွာ** ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကဝမြို့နယ်၊ သက္ကလအသင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၇၂၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သက္ကလအသင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၉၀၄ ဦး၊ မ ၉၄၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၄၉ ဦးနေထိုင်သည်။  

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မက္ကဘင်းရွာ၊ ကဝမြို့နယ်

**မက္ကဘင်းရွာ** ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကဝမြို့နယ်၊ မက္ကဘင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၆၅၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မက္ကဘင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၅၈ ဦး၊ မ ၁၆၃၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၀၉၃ ဦးနေထိုင်သည်။  

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောင်ပင်သာရွာ၊ ကဝမြို့နယ်

**အောင်ပင်သာရွာ** ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကဝမြို့နယ်၊ အောင်ပင်သာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၆၉၂ ဖြစ်သည်။   ဤရွာသည် ပေါက်ကန်ကျေးရွာအုပ်စုမှ ခွဲထွက်လာသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကံမြင့်ရွာ၊ ကဝမြို့နယ်

**ကံမြင့်ရွာ** ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကဝမြို့နယ်၊ ကံမြင့်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၆၈၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကံမြင့်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၈၇ ဦး၊ မ ၉၄၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၂၉ ဦးနေထိုင်သည်။  

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အောင်မြေရွာ၊ ကဝမြို့နယ်

**အောင်မြေရွာ** ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကဝမြို့နယ်၊ အောင်မြေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၇၀၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောင်မြေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၆၈၅ ဦး၊ မ ၇၃၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၄၂၄ ဦးနေထိုင်သည်။  

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
.tr

**.tr** သည် တူရကီနိုင်ငံအတွက်  နိုင်ငံကုဒ် ထိပ်ဆုံးအဆင့် ဒိုမိန်း ဖြစ်သည်။ ယင်းကို (အရှေ့အလယ်ပိုင်း နည်းပညာတက္ကသိုလ် လက်အောက်ရှိ) NIC.TR ကွန်ပျူတာစင်တာနှင့် တူရကီအင်တာနက်အဖွဲ့အစည်း တို့က စီမံခန့်ခွဲသည်။ ကုလသမဂ္ဂက အသိအမှတ်မပြုထားသော မြောက်ပိုင်းဆိုက်ပရပ်စ်တူရကီ သမ္မတနိုင်ငံ အတွက် .nc.tr ကို ဒုတိယအဆင့် ဒိုမိန်းအဖြစ် သုံးစွဲသည်။

## သတင်းအချက်အလက်
ကဏ္ဍ:တူရကီနိုင်ငံရှိ အင်တာနက်
ဗဟုဂံ

အခြေခံဂျီဩမေတြီတွင် **ဗဟုဂံ** (/ˈpɒlɪɡɒn/) သည် ပြင်ညီသဏ္ဌာန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဗဟုဂံသည် မျဉ်းဖြောင့်အပိုင်းများ၏ သတ်မှတ်ထားသည့်ချိတ်ဆက်မှုတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထား၏။ ထိုမျဉ်းဖြောင့်အပိုင်းများသည် အကွင်းပုံစံ ကပ်လျက် တည်ရှိကာ ပတ်လမ်း သို့မဟုတ် ဗဟုဂံချိတ်ဆက်မှု (polygonal chain) ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ မျဉ်းဖြောင့်အပိုင်းများကို အနားများဟု ခေါ်သည်။ အနားနှစ်ခုဆုံရာနေရာကို ထောင့်ဟု ခေါ်သည်။ ဗဟုဂံ၏ အတွင်းပိုင်းကို ကိုယ်ထည်(body) ဟု ခေါ်သည်။ အနားအရေအတွက် n ခု ရှိသည့် ဗဟုဂံကို n-gon ဟုခေါ်သည်။ 3-gon -  အနားသုံးနားရှိသည့် ဗဟုဂံကို တြိဂံ ဟု ခေါ်သည်။

## ကိုးကား
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ဝန်ကြီးဌာန

**အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပူး​ပေါင်း​ဆောင်ရွက်​ရေးဝန်ကြီးဌာန (**သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြား​ရေးဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာန၂ခုအနက်မှ တစ်ခုဖြစ်သည်။၂၀၁၇ခုနှစ်အတွင်းက နိုင်ငံခြား​ရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ခွဲထုတ်၍ ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။

## ရည်ရွယ်ချက် 
မြန်မာနိုင်ငံသည် နိုင်ငံတကာရေးရာများတွင်တက်ကြွစွာပါဝင်နေသည့်အားလျော်စွာ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့်အတူ ဆောင်ရွက်ရန် ဖွဲ့စည်းခြင်းဖြစ်သည်။ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်မှာ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် တာဝန်ပါ ယူထားရ၍ ၎င်းကိုယ်စား အချို့သော နိုင်ငံတကာ အစည်းအဝေးများ တက်ရောက်ရန်လည်း ရည်ရွယ်သည်။ ထို့အပြင် နိုင်ငံခြားရေးသာမက စီးပွားရေး အမြင်ဖြင့်ပါ ဆောင်ရွက်ရန် ဖြစ်သည်။

## ဖွဲ့စည်းပုံ 
ဝန်ကြီးဌာနကို နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် စီးပွားရေးဦးစီးဌာန မှဝန်ထမ်းများဖြင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ၌ပင် ဖွဲ့စည်းထားသည်။

## ဝန်ကြီးများ 
### ဒုဝန်ကြီးများ 
# ဦးဟောက်ဒိုဆွမ်း (၁.၁၂.၂၀၂၀ - ၁.၂.၂၀၂၁)

## ကိုးကား
မင်းတို့အိပ်ပျော်နေခဲ့တုန်းက (ကိုရီးယားရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ)

**မင်းတို့အိပ်ပျော်နေခဲ့တုန်းက** (; ) သည် ကိုရီးယားရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ လီဂျွန်ဆောက်၊ ဘဲ့ဆူဂျီ၊ လီဆောင်ရောက်၊ ဂျောင်ဟယ်အင်း တို့မှအဓိက သရုပ်ဆောင်ကာ ၂၀၁၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၇ မှ နိုဝင်ဘာ ၁၆ ရက်ထိ တောင်ကိုရီးယားရုပ်သံ SBS တွင် ပြသခဲ့သည်။ အပိုင်း ၃၂ ပိုင်း ရှိသည်။

## အနှစ်ချုပ် 
ဟုန်းဂျူ(ဆူဇီ)သည် သူမ၏အမေနှင့် နေထိုင်ကာ ဝက်သားကင်ဆိုင် ဖွင့်ထားသည်။ သူသည် အနာဂတ်တွင် ဖြစ်လာမည်တို့ကို အိပ်မက်ထဲတွင်မက်ကာ သူ၏အိပ်မက်များသည် မှန်လေ့ရှိသည်။

ဂျယ်ချန်း (ဂျွန်ဆော့)မှာ စုံစမ်းရေးမှူးတစ်ယောက်ဖြစ်ကာ ယူဘုန်း(ဆောင်ရောက်)၏ နေရာ၌ အလုပ်ဆက်လုပ်ရသည်။ ယူဘုန်းသည် ဂျယ်ချန်း၏သိပ္ပံဘာသာ နည်းပြဖြစ်ခဲ့ကာ ပြဿနာအနည်းငယ် ရှိခဲ့ကြသည်။ ယူဘုန်းမှာ စုံစမ်းရေးမှူးမှထွက်၍ ရှေ့နေတစ်ယောက်ဖြစ်လာသည်။

တိုက်ဆိုင်စွာ ဂျယ်ချန်းနှင့် သူ၏ညီတို့သည် ဟုန်းဂျူတို့ အိမ်ရှေ့သို့ပြောင်းလာကာ အိမ်နီးချင်းဖြစ်လာသည်။ ၂ ယောက်၏ အိပ်မက်အရ ကယ်တင်ရာမှ ရင်းနှီးလာပြီး ယူဘုန်းနှင့် အထင်လွဲကြသည်။ ဟန်ဝူတက်နှင့် လည်း တွေ့လာသည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ၃ ယောက်၏ အိပ်မက်များဖြင့် ပြဿနာများကို ဖြေရှင်းကြသည်။ စုံစမ်းရေးမှူးများ၊ လောကနိယာမများ ကို စိတ်ဝင်စားစွာ ရိုက်ကူးထားသည်။

## သရုပ်ဆောင်များ 
### အဓိက 
* လီဂျွန်ဆောက်-ဂျောင်ဂျယ်ချန်း
* နန်ဒယ်ရန်-ဂျယ်ချန်း၏လူငယ်ဘဝ
* ဘေးဆူစီ-နန်ဟုန်းဂျူ
* ရှင်းရီဂျွန်း-ဟုန်းဂျူ၏ငယ်ဘဝ
* အီစန်းယော့-လီယူဘုန်း
* ရီဟိုဟန်-ယူဘုန်း၏ငယ်ဘဝ
* ဂျောင်ဟယ်အင်း-ဟန်ဝူးတက်
* ကိုဆွန်းဟီး-ရှင်းဟီမင်း

## မူရင်းတေး 
## အဆင့်သတ်မှတ်ချက် 
* အောက်ပါဇယားတွင် **အပြာရောင်နံပါတ်များ** သည် အနိမ့်ဆုံး အဆင့်ကို ကိုယ်စားပြုပြီး **အနီရောင်နံပါတ်များ** သည် အမြင့်ဆုံး အဆင့်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။
* **NR** သည် အဆိုပါနေ့ရက်တွင် ထိပ်ဆုံး အစီအစဉ် ၂၀ တွင် မပါဝင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။

## နိုင်ငံတကာကိုအသံလွှင့် 
* စင်ကာပူ၊ မလေးရှားနှင့် ဘရူနိုင်းနိုင်ငံတို့တွင် Sony One ရုပ်သံလိုင်းမှ ကိုရီးယားနှင့် တစ်ပြိုင်နက်တည်း ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။
* အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတွင် SBS-in ရုပ်သံလိုင်းမှ အောက်တိုဘာ ၇၊ ၂၀၁၇ တွင် စတင်ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။
* ဇာတ်လမ်းတွဲကို online streaming ဝန်ဆောင်မှုများဖြစ်သော Viki, KOCOWA နှင့် Viu တို့တွင် ရရှိနိုင်သည်။

## မှတ်စုများ 
## ကိုးကား
ဝေဟင်ထက်က ချစ်ကြယ်စင် (ကိုရီးယားရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ)

***ဝေဟင်ထက်က ချစ်ကြယ်စင်*** ()သည် တောင်ကိုရီးယား ရုပ်မြင်သံကြားဇာတ်လမ်းတွဲ ဖြစ်သည်။ သရုပ်ဆောင် ဂျွန်ဂျီဟွန်း၊ ကင်ဆိုယွန်း၊ ပတ်ဟေးဂျင်နှင့် ယူးအင်နာတို့က သရုပ်ဆောင်ထားသည်။ SBS ရုပ်သံလိုင်းမှ ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့မှစ၍ ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့ထိ ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။

၎င်းသည် ကိုရီးယား၌ ကျော်ကြားခဲ့ရုံမျှမက အာရှတစ်ခွင် ကျော်ကြားခဲ့သည်။။

## အနှစ်ချုပ် 
ဒိုမင်ဂျွန်းသည် ၁၆၀၉ ခုနှစ် ဂျိုဆွန်းခေတ်၌ ကမ္ဘာပေါ်သို့ ရောက်ခဲ့ပြီး ရီဟွာ ဟု ခေါ်သော မိန်းကလေးကို ကယ်တင်ရန် ကြိုးပမ်းရာမှ သူ၏ဂြိုဟ်သို့ ပြန်ရန် မမှီတော့၍ နောက်ထပ်နှစ် ၄၀၀ စောင့်ခဲ့ရသည်။

ယခုခေတ်၌ သူသည် ပါမောက္ခတစ်ဦးဖြစ်ကာ သူ၏ဂြိုဟ်သို့ ပြန်ရန် ၃ လအလို ကို စောင့်စားနေသည်။ ထိုစဉ် နိုင်ငံကျော်မင်းသမီး ချောင်းဆုန်းရီမှာ သူ၏တိုက်ခန်းဘေးသို့ ပြောင်းလာသည်။ မင်ဂျွန်းသည် သူဂျိုဆွန်းခေတ်က ကယ်တင်ခဲ့သော မိန်းကလေးနှင့် တူနေသည်။ သူ၏ထွက်ခွာချိန်ကို အနှောင့်အယှက်မဖြစ်ရန် ဆုန်းရီကို ရှောင်ခဲ့သော်လည်း ဆုန်းရီ၏ အန္တရာယ်များ၍ စိတ်ရှုပ်စရာကောင်းသည့် နိုင်ငံကျော် စူပါစတား ဘဝကို အကူအညီပေးရင်း ဆုန်းရီ၏ အန္တရာယ်များကို ကာကွယ်ပေးပုံတို့ကို စိတ်ဝင်စားဖွယ် ရိုက်ကူးထားသည့် သဘာဝလွန်ကား ဖြစ်သည်။

## ရိုက်ကူးခြင်း 
### အဓိက 
* ဂျောင်ဂျီဟွန်း-ချောင်းဆုန်းရီ

* ကင်ဆွန်ယွန်း-ဒိုမင်ဂျွန်း

* [./My_Love_from_the_Star#cite_note-17]ပတ်ဟေးဂျင်-လီဟီယောင်း 

* ယွန်းအင်းန-ယွန်းဆိုးမီ

## မူရင်းတေး 
## အဆင့်သတ်မှတ်ချက် 
* အောက်ပါဇယားတွင် **အပြာရောင်နံပါတ်များ** သည် အနိမ့်ဆုံး အဆင့်ကို ကိုယ်စားပြုပြီး **အနီရောင်နံပါတ်များ** သည် အမြင့်ဆုံး အဆင့်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။

*A 70-minute special episode aired on 7 February 2014 at 23:20 (KST) titled *You Who Came from the Stars: the Beginning* which recapped episodes 1 to 15 focusing on the love story Do Min-joon and Cheon Song-yi.

It aired on GMA Network from April 21 to June 30, 2014, on weeknights at 5:45 PM PST for 51 episodes. Each episode runs 45 minutes including commercial breaks. A 150-minute special with the subtitle *The Kilig Throwback* recapped the episodes of each preceding week, and aired every Sunday from 18 May to 29 June 2014, at 10:45 AM, then later moved to 11:15 AM PST. The entire series was dubbed in Filipino. It was the highest rated Korean drama in the Philippines for 2014.

## ဆုနှင့် ဇကာတင်များ 
## နိုင်ငံတကာ ထုတ်လွှင့်မှု 
## ကိုးကား
ဘုရင်မသစ္စာ (ကိုရီးယားရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ)

**ဘုရင်မသစ္စာ** () သည် ဟဂျီဝန်မှ မိဖုရားဂီ အဖြစ် သရုပ်ဆောင်ထားပြီး MBC ရုပ်သံမှ ၂၀၁၃ အောက်တိုဘာ ၂၈ မှ ၂၀၁၄ ဧပြီ ၂၉ အထိ ပြသခဲ့သည်။

## ခေါင်းစဉ် 
အစောပိုင်းခေါင်းစဉ်မှာ Hwatu (ပန်းကမ္ဘာတိုက်ပွဲ) ဖြစ်သည်။ သို့သော် ကတ်များနှင့်ကစားခြင်းနှင့် အမည်တူသဖြင့် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

## အနှစ်ချုပ် 
 ဂိုလျောနွယ်ဖွားဖြစ်သော ဂီဆွန်းယန်းသည် မွန်ဂိုဘုရင် ယွမ်ဧကရာဇ်၏ မိဖုရားခေါင်ကြီး ဖြစ်လာသည်။ နန်းတွင်းရေးရာ အရှုပ်တော်ပုံများနှင့် ယွမ်နိုင်ငံ၏ ခမ်းနားပုံများကို ရိုက်ကူးထားသည့် သမိုင်းကြောင်းဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။

## ရိုက်ကူးခြင်း 
### အဓိက 
* ဟဂျီဝန်း-မိဖုရားဂီ
* ဂျိုဂျင်မို-ဝမ်ယူ
* ဂျီဂျောင်ဝု-ဝမ်ဧကရာဇ်
* ကင်ဂျီဟန်-ထာထာ
* ဘေဂျင်ဟီး-ထာနာရှာလီ (ယခင်မိဖုရားခေါင်ကြီး)

## ဇာတ်ဝင်တေး 
;အချက်အလက်
***စာလုံးစောင်း:** 기황후 OST
***တေးဆို:** Various Artists
***ဘာသာစကား:** ကိုရီးယား၊ အင်္ဂလိပ်
***ဖြန့်ချိရက်:** ၁၈ မတ်၊ ၂၀၁၄
***အပုဒ်ရေ:** ၁၆
***ဖြန့်ချိသူ:** Loen Entertainment (로엔엔터테인먼트)
***အေဂျင်စီ:** Leekim Production (이김프로덕션)

;ဇာတ်ဝင်တေး စာရင်း

## အဆင့်သတ်မှတ်ချက် 
* အောက်ပါဇယားတွင် **အပြာရောင်နံပါတ်များ** သည် အနိမ့်ဆုံး အဆင့်ကို ကိုယ်စားပြုပြီး **အနီရောင်နံပါတ်များ** သည် အမြင့်ဆုံး အဆင့်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။

## ဆု 
## နိုင်ငံတကာ ထုတ်လွှင့်မှု 
## ကိုးကား
သီတဂူ ဗုဒ္ဓဝိဟာရ

**သီတဂူ ဗုဒ္ဓဝိဟာရ**သည် အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ အော်စတင်တွင် ရှိပြီး အော်စတင်မြို့တွင် တည်ရှိကာ ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ သီတဂူအဖွဲ့ကို တည်ထောင်ခဲ့သည့် အရှင်ဉာဏိဿရသည် ၁၉၈၀ ခုနှစ်တွင် ဗုဒ္ဓဆိုင်ရာပညာရေးနှင့် အများအကျိုးပြုလုပ်ငန်းများလုပ်ဆောင်နိုင်ရန် ကမကထပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သီတဂူ ဗုဒ္ဓဝိဟာရသည် ပြည်ပသာသနာပြုလုပ်ငန်းစဉ်များ၏ အဓိကလုပ်ဆောင်မှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
အောင်သပြေရွာ၊ ကဝမြို့နယ်

**အောင်သပြေရွာ** ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကဝမြို့နယ်၊ အောင်သပြေကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၇၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အောင်သပြေကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၄၆၂ ဦး၊ မ ၄၈၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၉၅၁ ဦးနေထိုင်သည်။  

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လင်းရှန်ရှိ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီး

**လင်းရှန်း ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီး** () သည် လုံရှန်းတောင် (Longshan) ပေါ် တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ လုံရှန်းတောင်သည် မာရှန် (Mashan) မြို့အနီးတွင် တည်ရှိသည်။ မာရှန်မြို့သည် တရုတ်နိုင်ငံ၊ ကျန်းစူး ဒေသ၊ ဝူရှိ ၏ မြို့လည်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် တရုတ်နိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံး ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ဖြစ်သည်သာမက ကမ္ဘာပေါ်တွင်လည်း အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။

အမြင့်မှာ ၈၈ မီတာကျော် ရှိသည်။ ၁၉၉၆ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် တည်ခဲ့ပြီး ရုပ်ပွားတော်သည် မတ်တပ်ရပ်နေဟန်ဖြစ်ကာ ကြေးညိုဖြင့် တည်ထားသည်။

၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ရုပ်ပွားတော်၏ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် "Five-signets"  Palace  နှင့်  a  ဗြမ္မာ့နန်းတော် တို့ကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။

## ရုပ်ပုံများ

Image:Lingshan_Brahma_Palace.jpg|Lingshan Brahma Palace
Image:Inside_Ling_Shan_Brahma_Palace.jpg|Inside Ling Shan Brahma Palace
image:Lingshan_"Five-signets"_Palace.jpg|Ling Shan "Five-signets" Palace
Image:Ling_shan_Buddha's_birth.jpg|Ling Shan the Buddha's birth
Image:Ling_shan_the_grand_buddha.jpg|Ling Shan the Grand Buddha
Image:Gbyte travel china wuxi 0027.JPG|Hand of Buddha at Ling Shan (replica)

## ကိုးကား
လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန

**လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန** () သည် ၂၀၁၆ခုနှစ်မှ ၂၀၂၂ခုနှစ်အထိ ဖွဲ့စည်းထားရှိခဲ့သော မြန်မာအစိုးရ ဝန်ကြီးဌာနဖြစ်သည်။
## သမိုင်းကြောင်း
၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် အစိုးရအသစ် တက်လာချိန်၌ သမ္မတဦးထင်ကျော်က ဝန်ကြီးဌာန အရေအတွက်ကို လျှော့ချဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာနနှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနတို့ကို ပူးပေါင်းကာ လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနအဖြစ် ပြောင်း၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ခုနှစ် မေလတွင် နစက၏ အိမ်စောင့်အစိုးရမှ လျှပ်စစ်စွမ်းအားနှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာနများအဖြစ် ပြန်လည်ခွဲထုတ်ခဲ့သည်။
## အကြီးအကဲများ 
ပြည်ထောင်စုအစိုးရသစ်စတင်ဖွဲ့စည်းချိန်တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် အရေးပါသောဝန်ကြီးဌာန ၄ခု ကိုကိုင်တွယ်ခဲ့သည်။ ၎င်းနောက် နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ရာထူး စတင်ပြီးနောက် ပညာရေးနှင့် လျှပ်/စွမ်း ကို လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ရာ ဦးဖေဇင်ထွန်းမှာ ဝန်ကြီးဖြစ်လာသည်။ ဦးဖေဇင်ထွန်း အနားယူပြီးနောက် ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီး ဦးဝင်းခိုင်မှ ပူးတွဲတာဝန်ယူခဲ့သည်။၂၀၁၈ခုနှစ် ဇန်နဝါရီတွင် ​ဆောက်လုပ်​ရေးကိုမကိုင်တွယ်​တော့ဘဲ လျှပ်စစ်စွမ်းအင်ကိုသာ ကိုင်တွယ်ခဲ့သည်။
### ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများစာရင်း (၂၀၁၁ - လက်ရှိ)
### ဒုတိယဝန်ကြီးများစာရင်း
## ဖွဲ့စည်းပုံ
*ဝန်ကြီးရုံး
*လျှပ်စစ်စွမ်းအားစီမံရေး ဦးစီးဌာန
*ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့စီမံရေး ဦးစီးဌာန
*လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပို့လွှတ်ရေးနှင့်ကွပ်ကဲ​ရေး ဦးစီးဌာန
*ရေအားလျှပ်စစ်အကောင်အထည်ဖော်ရေး ဦးစီးဌာန
*လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်ရေး လုပ်ငန်း
*လျှပ်စစ်ဓာတ်အားဖြန့်ဖြူးရေး လုပ်ငန်း
*မြန်မာ့ရေနံနှင့်သဘာဝဓာတ်ငွေ့ လုပ်ငန်း
*မြန်မာ့ရေနံဓာတုဗေဒ လုပ်ငန်း
*မြန်မာ့ရေနံထွက်ပစ္စည်းရောင်းဝယ်ရေး လုပ်ငန်း
*ရန်ကုန်လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးရေး ကော်ပိုရေးရှင်း
*မန္တလေးလျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးရေး ကော်ပိုရေးရှင်း

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ယခင် ဝန်ကြီးဌာနများ
ဒြပ်ဆွဲအား ကိန်းသေ

**ကမ္ဘာမြေဆွဲအားကိန်းသေ** သို့မဟုတ် **နယူတန်၏ ကိန်းသေ**ကို စာလုံး G ဖြင့် မှတ်သားကြသည်။ နယူတန်၏ ကမ္ဘာမြေဆွဲအားနိယာမနှင့် အိုင်းစတိုင်း၏ နှိုင်းရသီအိုရီတို့တွင် တွက်ချက်မှုများတွင် အသုံးပြုသည်။ ခန့်မှန်းခြေတန်ဖိုးသည် 6.674×10−11 m3⋅kg−1⋅s−2 ဖြစ်သည်။

## ကမ္ဘာမြေဆွဲအား နိယာမ
နယူတန်၏ ကမ္ဘာမြေဆွဲအားနိယာမအရ အရာဝတ္ထုနှစ်ခုကြားရှိ ဆွဲငင်အား (F) သည် ထိုအရာဝတ္ထုနှစ်ခု၏ ဒြပ်ထုများ (m1 နှင့် m2) မြှောက်လဒ်နှင့် တိုက်ရိုက်အချိုးကျပြီး ၎င်းတို့အကြားရှိ အကွာအဝေးနှစ်ထပ်ကိန်းနှင့် ပြောင်းပြန်အချိုးကျသည်။

## ကိုးကား
လီကျုံဆော့ဂ်

**လီကျုံဆော့ဂ်** (; Hangul: 이종석, ၁၄ စက်တင်ဘာ ၁၉၈၉ မွေးဖွား) သည် တောင်ကိုရီးယား သရုပ်ဆောင်နှင့် မော်ဒယ်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူသည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် မော်ဒယ်ဘဝမှ စခဲ့ပြီး Seoul Fashion Week တွင် ပါဝင်ခဲ့သော အသက်အငယ်ဆုံး အမျိုးသား မော်ဒယ်တစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူသည် *School 2013* (၂၀၁၂) တွင် နာမည်ရလာခဲ့ပြီး *I Can Hear Your Voice* (၂၀၁၃), *Doctor Stranger* (၂၀၁၄), *Pinocchio* (၂၀၁၄)၊ *W* (၂၀၁၆) နှင့် *While You Were Sleeping* (၂၀၁၇) တို့တွင် ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။

## ပညာရေး 
အီသည် ကွန်ကက်တက္ကသိုလ်မှ ရုပ်ရှင်ဘာသာရပ်ဖြင့် ဘွဲ့ရခဲ့သည်။

## အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း 
### ၂၀၀၅-၂၀၁၀: 
အသက် ၁၅နှစ်တွင် သူသည်မော်ဒယ် ဘဝဖြင့်စတင်ခဲ့သည်။

### ၂၀၁၁-၂၀၁၃:မြင့်တက်လာလူကြိုက်များပြီးအောင်မြင်မှုများ 
သူသည် *လျှို့ဝှက်သောပန်းခြံ* ဇာတ်လမ်း၌ဇတ်ပို့ဖြင့်စတင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ၌ သူသည် MBC's sitcom High Kick Season 3 မှစ၍ လူသိများလာသည်။ ၂၀၁၂တွင် Return to Base ဇာတ်ကားတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။

သူသည် ၂၀၁၃ခု ၌ ကျောင်း ဇာတ်လမ်းတွဲ၌ အထက်တန်းကျောင်းသားအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ သူ၏ပထမဆုံးသရုပ်ဆောင်ဆုကို ၂၀၁၂ခုနှစ် KBS ရုပ်ရှင်ဆုပေးပွဲ၌ Best new actor ဆုဖြင့် ရခဲ့သည်။

ထိုမှစ၍ I can hear ypur voice တွင် Excellent Award ဆုရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် No Breathing ဇာတ်ကား၌ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

### ၂၀၁၄-၂၀၁၅:တရုတ်နိုင်ငံ၌လူကြိုက်များလာခြင်း 
Doctor Stranger တွင် သူသည် တရုတ်နိုင်ငံပရိသတ်များ၏ အားပေးမှုရခဲ့သည်။

## ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ 
အီသည် ကင်ဝူဘင်နှင့် အခင်ဆုံးသူငယ်ချင်း ဖြစ်သည်။

## ရုပ်ရှင် 
### ရုပ်ရှင် 
### ရုပ်မြင်သံကြားစီးရီး 
### ဝဘ်စီးရီး 
## သီချင်း 
### တေးပွဲ 
SmallText(내게 와)SmallText(내게 와)SmallText(그대는 알까요)SmallText(그대는 알까요)

## ဆု 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယား အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
နီကိုလာ ပဲလိုး

**နီကိုလာ ပဲလိုး** သည် တင်မ် ဘာနာလီနှင့်အတူတကွ CERN တွင် *WWW Project* ကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် အဖွဲ့ဝင်များတွင် တစ်ဦးအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ထိုစီမံကိန်းတွင် ၁၉၉၀ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် စတင်အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။ Leicester Polytechnic (ယခု De Montfort တက္ကသိုလ်) တွင် ဘွဲ့ကြိုသင်္ချာကျောင်းသူ ဖြစ်စဉ်အချိန်က ဖြစ်သည်။ ပဲလိုးသည် ပရိုဂရမ်းမင်းဘာသာစကားတွင် အတွေ့အကြုံရှိခဲ့သည့် အနည်းငယ်ဖြင့် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ သူမသည် Pascal နှင့် FORTRAN ဘာသာစကားများကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ ပဲလိုးသည် C ပရိုဂရမ်းမင်းဖြင့် ဘရောက်ဆာတစ်ခုကို ဖန်တီးရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။  ကို ရေးသားခဲ့ကာ NeXT စနစ်များတွင် အသုံးပြုနိုင်သည်။  WWW အသင်းသည် သူမ၏ လုပ်ငန်းများကို တိုးတက်စေရန် စတင်ခဲ့သည်။  အမျိုးမျိုးသော စမ်းသပ်ဗားရှင်းတို့ကို ဖန်တီးခဲ့သည်။ 

သူမသည် CERN မှ ၁၉၉၁၊ ဩဂုတ်လတွင် ထွက်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဘွဲ့ရပြီး ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် ပြန်လာခဲ့သည်။ MacWWW ကို Robert Cailliau နှင့်အတူ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။  MacWWW သည် classic Mac OS တွင်အသုံးပြုနိုင်သည့် ပထမဆုံးသော ဘရောက်ဆာ ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
Bakraur

**Bakraur** (တစ်ခါတရံ Bakrour ဟု ခေါ်သည်။) သည် ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဗီဟာပြည်နယ်ရှိ ဗုဒ္ဓဂါယာ၏ အရှေ့ဘက် ခပ်ကျကျတွင် တည်ရှိသည်။ Phalgu မြစ်တစ်ဖက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသည်။ ထိုရွာသည် သုဇာတာ နေထိုင်ရာ ရွာဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ သုဇာတာသည် မြတ်စွာဘုရားအား ဃနာနို့ဆွမ်းဖြင့် လှူဒါန်းခဲ့သည်။ သုဇာတာအား မြှုပ်နှံထားသည့်နေရာတွင် စေတီတည်ရှိနေသည်ကို ပုံတွင် ပြထားသည့်အတိုင်း တွေ့မြင်နိုင်သည်။
 
## ကိုးကား
ဗီဟာပြည်နယ်ရှိ အရေးပါသည့် အမျိုးသားအဆောက်အအုံများစာရင်း

ဤစာရင်းသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဗီဟာပြည်နယ်ရှိ အရေးပါသည့် အမျိုးသား အဆောက်အအုံများ စာရင်း ဖြစ်သည်။ ဗီဟာပြည်နယ်၏ ရှေးဟောင်းသုတေသနလေ့လာမှု ဝဘ်ဆိုက်တွင် ဖော်ပြထားသည့် စာရင်း ဖြစ်သည်။  ASI  ဝဘ်ဆိုင်တွင် လေ့လာမှုများမှ အဆောက်အအုံများကို နံပါတ်စဉ်တပ်ကာ သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသည်။ ဗီဟာပြည်နယ်တွင် အရေးပါသည့် အမျိုးသားအဆောက်အအုံ (၇၀) ခုရှိသည်ဟု ASI က ဖော်ပြထားသည်။

## အရေးပါသည့် အမျိုးသားအဆောက်အအုံများစာရင်း 
|}

## ကိုးကား
နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံရုံးဝန်ကြီးဌာန

**နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံရုံး ဝန်ကြီးဌာန** () သည် မြန်မာနိုင်ငံ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို တာဝန်ခံသော ဝန်ကြီးဌာန ဖြစ်သည်။၂၀၂၁ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဝန်ကြီး ဦးကျော်တင့်ဆွေပါ ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။ထို့နောက် ၂၀၂၁ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂ရက်နေ့တွင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီမှ ဝန်ကြီးဌာနနှင့် ရုံးအားဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။
## သမိုင်းကြောင်း
၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် အစိုးရအသစ် တက်လာပြီးနောက် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်မှာ နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်အား တာဝန်ခံရသည့် နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံရုံးကို ဝန်ကြီးဌာနအဆင့် ဖြင့် ဖွဲ့စည်းရန် သမ္မတဦးထင်ကျော်က လွှတ်တော်သို့ သဝဏ်လွှာ ပေးပို့ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့အစိုးရအသစ်က ဖော်ဆောင်မည့် အမျိုးသားရင်ကြားစေ့ရေး၊ ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေး၊ နိုင်ငံတော်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး စသည့်ကဏ်ဍများအား လုပ်ဆောင်ရာတွင် ထိရောက်အောင်မြင်နိုင်ရန် လုပ်ငန်းတာဝန်များအား ဆက်စပ်ဆောင်ရွက်ပေးမည့် ဝန်ကြီးဌာနတစ်ခု လိုအပ်သောကြောင့် ဖွဲ့စည်းပေးနိုင်ပါရန် တင်ပြခဲ့သည်။ ထို့နောက် လွှတ်တော်က သဘောတူခဲ့သဖြင့် ၂၀၁၆ခုနှစ် ​မေလ  ၁၇ရက်​နေ့တွင် ဝန်ကြီးဌာနကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ကာ ဦးကျော်တင့်ဆွေအား ဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။

## ဖျက်သိမ်းခြင်း 
စစ်အာဏာသိမ်းမှုအပြီးတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ် ၇၄/၂၀၂၁ ဖြင့် ဝန်ကြီးဌာနကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။

## ဦးစီးဌာနများ
*ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးရုံး
*ပြည်ထောင်စုငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်ရေးဦးစီးဌာန
*မူဝါဒရေးရာဦးစီးဌာန
## အကြီးအကဲများ
### ဝန်ကြီးများစာရင်း 
### ဒုတိယဝန်ကြီးများစာရင်း
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ယခင် ဝန်ကြီးဌာနများ
အသောကကျောက်တိုင်များ

**အသောကကျောက်တိုင်များ** သည် ဘီစီ ၃ ရာစုတွင် အိန္ဒိယတိုက်ငယ်တစ်လျှောက် အသောကမင်း လက်ထက်တွင် စိုက်ထူခဲ့သော ကျောက်တိုင်များ ဖြစ်သည်။ ထိုကျောက်စာတိုင်များတွင် အသောကမင်း၏ အမိန့်ပြန်တမ်းလည်း ဖော်ပြပါဝင်လျက် ရှိသည်။ အသောကမင်းသည် ကျောက်တိုင်များကို ကိုယ်တိုင်စိုက်ထူခဲ့ပြီး ကျောက်တိုင် (၂၀) တွင် ယနေ့ထက်တိုင် အမိန့်ပြန်တမ်းများ ရှိနေတုန်း ဖြစ်သည်။ ကျောက်တိုင်နှစ်ခုသည် Firuz Shah Tughlaq မှ ဒေလီသို့ နေရာပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင်များစွာသော ကျောက်တိုင်များကို Mughal အင်ပါယာအုပ်ချုပ်သူများက နေရာပြောင်းရွှေ့ခဲ့ကြသည်။ ပျမ်းမျှ ၁၂ - ၁၅ မီတာ (၄၀ - ၅၀ ပေ) ကြားအမြင့်နှင့် အလေးချိန် ၅၀ တန် စီရှိသော ကျောက်တိုင်များကို တရွတ်တိုက်ဆွဲကာ စိုက်ထူလိုသောနေရာသို့ ရွှေ့ကြသည်။ ထိုသို့ဆွဲရာ တစ်ခါတရံ မိုင်ရာပေါင်းများစွာပင် ရှိသည်။

## ကိုးကား
ဝပ်ဖရာစီဆန်ဖက်ကျောင်းတော်

**ဝပ်ဖရာစီဆန်ဖက်ကျောင်းတော်**(; "Temple of the Holy, Splendid Omniscient") သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဟောင်း အယုဓျာမြို့ကို မြန်မာတို့ အကုန်မဖျက်ဆီးခင်တိုင်အောင် အမြင့်မြတ်ဆုံး ကျောင်းတော် ဖြစ်ပြီး တော်ဝင်နန်းတော်တွင် တည်ရှိသည်။ ထိုကျောင်းတော်သည် မြို့တော်တွင် အလှပဆုံးနှင့် အခံ့ငြားဆုံး ကျောင်းတော် ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဘန်ကောက်ရှိ Wat Phra Kaeo ၏ နမူနာပုံစံလည်း ဖြစ်သည်။

## သမိုင်း
၁၃၅၀ ခုနှစ်တွင် Ramathibodi I မင်းဟု သိကြသည့် U-thong တော်ဝင်နန်းတော်ကို မူလနေရာတွင်ပင် ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။ ထိုတည်ဆောက်သည့်နေရာသည် ယနေ့တည်ရှိနေသည့် နေရာပင် ဖြစ်သည်။   ကျောင်းတော်တွင် တော်ဝင်မိသားစု၏ အခမ်းအနားများကို သီးသန့်ကျင်းပသည်။

၁၇၆၇ ခုနှစ်တွင် မြန်မာတို့သည် အယုဓျာမြို့တော်ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်  ဝပ်ဖရာစီဆန်ဖက် အပါအဝင် များစွာသော ကျောင်းတော်အဆောက်အဦများကို ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။ ကျောင်းတော်ကို မီးရှို့ကာ ရွှေများကို အရည်ကျိုယူခဲ့သည်။ စေတီသုံးဆူလည်း ပျက်စီးခဲ့သော်လည်း ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်မွမ်းမံပြင်ဆင်မှုများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ပတ္တနမြို့

**ပတ္တနမြို့** (; ,) သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဗီဟာပြည်နယ်၏ မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံး မြို့ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေ ခန့်မှန်း ၁.၆၈ သန်းရှိခဲ့ပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ၁၉ ခုမြောက် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။

## မှတ်စုများ
## ကိုးကား
ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီး (ဗုဒ္ဓဂါယာ)

**ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီး** သည် ဘုရားဖူးများ အများဆုံးလာရောက်ဖူးမြော်ကြသည့် ရုပ်ပွားတော်များထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံခြားခရီးသွားများလည်း လာရောက်လေ့လာကြသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဗီဟာပြည်နယ် တွင် တည်ရှိသည်။ ရုပ်ပွားတော်သည် ၁၉.၅၀၇ မီတာ (၆၄ ပေ) မြင့်၏။ တရားထိုင်နေသည့် ရုပ်ပွားတော်သည် ကြာပွင့်ပေါ်တွင် ရှိနေသည့်ပုံစံ တည်ထားသည်။ ပန်းရန်သမား ၁၂၀၀၀ ၏ အကူအညီဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့ရာ ပြီးစီးသည်အထိ ၇ နှစ် ကြာခဲ့သည်။ သဲကျောက်တုံး၊ နှမ်းဖတ်ကျောက်တို့ဖြင့် တည်ထားသည်။ ရုပ်ပွားတော်သည် အိန္ဒိယတွင်တည်တောက်ခဲ့သည်များတွင် အကြီးဆုံး ဖြစ်နိုင်သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ၁၄ ယောက်မြောက် ဒလိုင်းလားမားက လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ရုပ်ပွားတော်၏ အောက်ခံကျောက်တုံးကို ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ထားရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ဗီဟာပြည်နယ်ရှိ ကာကွယ်ထားသည့်အဆောက်အအုံများအခြေအနေ စာရင်း

ဤသည်မှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဗီဟာပြည်နယ်ရှိ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ထားသည့် အဆောက်အအုံများစာရင်း ဖြစ်သည်။ ဗီဟာပြည်ရှေးဟောင်းသုတေသနလေ့လာမှုဝဘ်ဆိုက်က ဖော်ပြထားသည်များ ဖြစ်သည်။ အဆောက်အအုံ ၃၀ ခုကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ထားသည်ဟု ASI အသိအမှတ်ပြုသည်။

## ကာကွယ်ထားသည့် အဆောက်အအုံများအခြေအနေ စာရင်း
|}

## ကိုးကား
ဝိဟာရပြည်နယ်

**ဘီဟာပြည်နယ်** (; ; ) သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ရှိ ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၁၃ ခုမြောက် အကြီးဆုံး ပြည်နယ်လည်း ဖြစ်၏။ ဧရိယာသည် ၉၄၁၆၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၃၆၃၅၇ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တတိယမြောက်လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး ပြည်နယ် ဖြစ်သည်။ အနောက်ဘက်တွင် ဥတ္တရပဒေသပြည်နယ်၊ မြောက်ဘက်တွင် နီပေါ၊ အရှေ့ဘက်တွင် အနောက်ဘင်္ဂလား၏ မြောက်ဘက်ပိုင်း၊ တောင်ဘက်တွင် ဂျဟာခန်ပြည်နယ် တို့နှင့် ထိစပ်လျက် ရှိသည်။

## ယဉ်ကျေးမှု 
### ဘာသာစကားနှင့် စာပေ 
ဟင်ဒီနှင့် အူရဒူဘာသာစကားများသည် ပြည်နယ်၏ ရုံးသုံးဘာသာစကားများ ဖြစ်ကြသည်။

## ကိုးကား
မြန်မာမိဖုရားများ စာရင်း

ဤစာရင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် တည်ရှိခဲ့သော မင်းနေပြည်တော်များ၏ မိဖုရားများ စာရင်း ဖြစ်သည်။ နန်းရမိဖုရားများကိုသာလျှင် ဖော်ပြထားသည်။

## သင်ပုန်းကြီး 
### အဆင့်သတ်မှတ်ခြင်း 
ကုန်းဘောင်ခေတ်မတိုင်မီ မိဖုရားများကို နန်းရမိဖုရား၊ မိဖုရားငယ်၊ ကိုယ်လုပ်တော်ဟူ၍ ယေဘူယျ ၃ မျိုး ခွဲနိုင်သည်။ ၁၈ ရာစုနှောင်းပိုင်းမှစ၍ ကုန်းဘောင်မင်းများသည် ဆောင်တော်မိဖုရား၊ ရွှေရေးဆောင် မိဖုရားများကို ထည့်သွင်းခဲ့သည်။

အမြင့်ဆုံးသောမိဖုရားခေါင်ကြီး၄ ပါးမှာ

တောင်နန်းမတော်မိဖုရားကြီးသည် မိဖုရားများထဲတွင် အကြီးဆုံးမိဖုရားခေါင်ကြီး ဖြစ်သည်။ ၎င်းတစ်ဦးတည်းသာ ထီးဖြူဆောင်း၍ ဘုရင်မင်းမြတ်နှင့်အတူ ပလ္လင်ပေါ် ထိုင်ခွင့်ရှိသူ ဖြစ်သည်။

### အမည်များ 
မိဖုရားများ၏ အမည်များမှာ ၎င်းတို့၏ လူသိများဆုံး အမည်များကို ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ ဥပမာ လူသိများသောအမည်-ဖွားစော၊ နန်းမတော်မယ်နု၊ နန်းတော်တွင်းအမည်-အဂ္ဂမဟေသီ၊ စန္ဒာဒေဝီ၊ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအမည်-ရှင်ဘို့မယ်၊ ယွန်းစံ၊ နန်းဆောင်အလိုက်အမည်- ဟံသာဝတီမိဖုရား စသည်တို့ ဖြစ်သည်။

## ပုဂံမင်းဆက် 
### ခေတ်ဦးပုဂံပြည် 
### ပုဂံခေတ် 
## နိုင်ငံငယ်များ
### မြင်စိုင်းခေတ် 
### ပင်းယခေတ် 
### စစ်ကိုင်းခေတ် 
### အင်းဝ 
#### မြင်စိုင်း 
#### ရှမ်းပြည်နယ်များ 
### ဒုတိယ သရေခေတ္တရာမင်းဆက် 
### ရာမည 
### ရခိုင် 
#### လောင်းကြက် 
#### မြောက်ဦးခေတ်နှောင်း  
## တောင်ငူခေတ် 
### တောင်ငူ 
### ညောင်ရမ်း 
## ဟံသာဝတီ 
## ကုန်းဘောင်ခေတ် 
```
၂၃ ဇန်နဝါရီ ၁၈၂၄
```

## မှတ်စုများ 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဘုရင်များ စာရင်း
ဂျပန်ဘုရား

**ဂျပန်ဘုရား** သည် ရန်ကုန်မြို့မှ ၁၀ မိုင် ခန့်ဝေးသည့် မှော်ဘီမြို့ တွင် တည်ရှိသည်။ ရှေးဟောင်းဘုရားကြီးကို ဂျပန်လူမျိုးတစ်ဦးက အောင်ဇမ္ဗူတောရဓမ္မရိပ်သာ 

တရားစခန်းသို့ လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် ဘုရားသည် *ဂျပန်ဘုရား* ဟု လူသိများလာသည်။ ဘုရားသို့ လာရောက်ဖူးမြော်သူများသည် တစ်ပတ်လျှင် ၁၀၀၀၀ ခန့် ရှိ၏။ ထို့ပြင် ရှေးဟောင်းဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် ၃၀၁ ဆူကိုလည်း ဖူးမြော်နိုင်သည်။ ထိုရုပ်ပွားတော် (၃၀၁) ဆူကို ရှေးခေတ်လူသားများက တည်ခဲ့ပြီး sakka နှင့် နတ်ဘုရားများက စောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။ ဘုရားဖူးများသည် ရှေးဟောင်းဘုရားသို့ ၄၅ ရက်ကြာအောင် အဓိဋ္ဌာန်ဖြင့် ဖူးမြော်သည်။ ထိုအစဉ်အလာသည် မတူကွဲပြားသည့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒေသအသီးသီးမှ လာကြသည့် ဘုရားဖူးများ ပြုလေ့ရှိတုန်းပင် ဖြစ်သည်။ ရုပ်ပွားတော်များကို ဖူးမြော်ရာတွင် တစ်ယောက်ပြီးမှတစ်ယောက် ဖူးမြော်ရသည့် စနစ်ဖြင့် ဖူးမြော်ရသည်။

ဘုရားဖူးပြည်သူများ ဖူးမြော်ချိန်သည် မနက် ၈ နာရီ မှ ညနေ ၄ နာရီအထိ ဖြစ်သည်။ တနင်္လာနေ့မှ တနင်္ဂနွေနေ့အထိ ဖွင့်သည်။ နေ့လယ်စာစားချိန်ဖြစ်သည့် မွန်းတည့် ၁၁ နာရီမှ ၁၂ နာရီကို ပိတ်ထားသည်။

## ကိုးကား
ကာမာဂါယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်

**ကာမာဂါယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်** () သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အသေးဆုံး Daibutsu ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် ဖြစ်သည်။ ချီဘာနယ် (Chiba)၊ ကာမာဂါယ ( Kamagaya) တွင် တည်ရှိသည်။ တည်ဆောက်မှုသည် ၁၇၆၆ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။

## တိုင်းတာမှုများ
* စုစုပေါင်းအမြင့် = ၂.၃ မီတာ (၇.၅ ပေ)
* ရုပ်ပွားတော်၏ အမြင့် = ၁.၈ မီတာ (၅.၉ ပေ)
* အခြေ၏ အမြင့် = ၀.၅ မီတာ (၁.၆ ပေ)

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်ခ်များ
*အထက်စီးမြင်ကွင်း
တိုးဒိုင်းဂျိ

သည် ဗုဒ္ဓကျောင်းတော် ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နာရမြို့ (Nara) တွင် ရှိသည့် ခမ်းနားသည့် ကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒိုင်းဘုဆွတ်(大仏) ဟု သိကြသည့် ကြေးညိုဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် တည်ရှိရာနေရာလည်း ဖြစ်သည်။ ကျောင်းတော်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာ ခဲဂွန်ကျောင်း၏ ဂျပန်နိုင်ငံဌာနချုပ်လည်း ဖြစ်သည်။ "ရှေးခေတ်နာရ၏ အဆောက်အအုံများမှ တစ်ခု" အဖြစ် ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်များစာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။

## ရုပ်ပွားတော်၏ အတိုင်းအတာများ
ရုပ်ပွားတော်၏ အတိုင်းအတာများသည် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။

* အမြင့် =  ၁၄.၉၈ မီတာ (၄၉ ပေ ၂ လက်မ)
* မျက်နှာ = ၅.၃၃ မီတာ (၁၇ ပေ ၆ လက်မ)
* မျက်လုံး = ၁.၀၂ မီတာ (၃ ပေ ၄ လက်မ)
* နှာခေါင်း = ၀.၅ မီတာ (၁ ပေ ၈ လက်မ)
* နားများ =  ၂.၅၄ မီတာ (၈ ပေ ၄ လက်မ)

ရုပ်ပွားတော်၏ ပခုံးသည် ၂၈ မီတာ ရှိသည်။ ဦးခေါင်းထက်တွင် ၉၆၀ six curls ရှိသည်။ ရုပ်ပွားတော်၏ ဦးခေါင်းထက်တွင် တစ်ခုလျှင် ၂.၄ မီတာ (၈ ပေ) အမြင့်ရှိသည့် ရုပ်ပုံလွှာ ၁၆ ခုပါသည့် ရွှေရောင်လျှံစက်ဝန်းသည် အချင်း ၂၇ မီတာ (၈၇ ပေ) ရှိသည်။

မကြာသေးခင်က x-rays ကိုအသုံးပြုကာ လူ့သွားများ၊ ရုပ်ပွားတော်၏ ဒူးတွင် ကျောက်မျက်ရတနာများ၊ ဓားများ၊ mirrors၊ ပုလဲများကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ရှိုမုဧကရာဇ် (Shomu) ၏ ရုပ်ကြွင်းများရှိနေသည်ဟုလည်း ယုံကြည်ကြသည်။

## ရုပ်ပုံများ

File:Tengaimon Gate.jpg|The Tengai-mon is also a National Treasure (8th century).
File:NaraTodaiji0252.jpg|Hokke-dō is also a National Treasure (8th century).
File:Todaiji07s3200.jpg|Nigatsu-dō is also a National Treasure (17th century).
File:Tōdai-ji.jpg|*Daibutsu*; Note caretaker standing at base for scale. 
File:Statuette from grounds of Tōdai-ji.jpg|Stone Jizō from grounds of Tōdai-ji.
File:Todaiji13s4592.jpg|Bishamonten watching over Tōdai-ji and its precincts.
File:Tōdai-ji left statue.jpg|Komokuten, one of the pair of guardians in the Daibutsuden
File:Toudai-ji bonsyou.jpg|Bronze bell
File:Todaiji Syunie Nara JPN 001.JPG|Shuni-e held March 1 to 14 in Nigatsu-dō.
File:Onigawara 3 kaidan-in JPN.jpg|*Onigawara* roof tiles
File:NaraTodaijiDaibutsu Incised Images0.JPG|Bodhisattvas incised on Lotus Petal of the throne of the main Buddha, 8th century. 
File:NaraTodaijiDaibutsu Incised Images1.JPG|Incised image on Lotus Petal of the throne of the main Buddha, 8th century. Photo.
File:ONJYO BOSATSU Todaiji.JPG|Openwork playing flute Bodhisattva in Octagonal Lantern Tower (8th century).
File:Todaiji sorin.jpg|Sōrin
File:Nio guardians by Unkei in Nara.jpg|Agyo, one of two great gate guardians within Nandaimon, was created by Unkei, Kaikei, and other sculptors in 1203
File:Todaiji02s3200.jpg|The main hall, with festival decorations
File:NaraTodaijiL0219.jpg|A supporting post in the *Daibutsuden* has a hole said to be the same size as one of the *Daibutsu*'s nostrils. Legend has it that those who pass through it will be blessed with enlightenment in their next life.
File:Shaka at birth basin.JPG|Shaka at Birth (National Treasure)
File:Todaiji Gakko Bosatsu.jpg|Gakko Bosatsu
File:TAMONTEN KAIDANIN Todaiji.JPG|TAMONTEN
File:Vajirapani Shukongoshin Todaiji2.JPG|Vajirapani Shukongoshin
File:Todaiji Monaster Fukukensaku Kwannon of Hokkedo (232).jpg|Fukukensaku Kwannon of Hokkedo

## ကိုးကား
ဒုတိယ စန္ဒာဝိမလရာဇာ

**ဒုတိယ စန္ဒာဝိမလရာဇာ** သည် ရခိုင်ပြည် မြောက်ဦးနေပြည်တော်ကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သော ဘုရင်ဖြစ်သည်။ အမည်အရင်မှ ပိုးရွှေ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
## ကျမ်းပြုစာစုစာရင်း
* 
* 
* 
*
စန္ဒသုမနရာဇာ

**စန္ဒသုမနရာဇာ** သည် ရခိုင်ပြည် မြောက်ဦးနေပြည်တော်ကို ၁၇၇၄ ခုနှစ် မှ ၁၇၇၇ ခုနှစ်အထိ အုပ်ချုပ်ခဲ့သော ဘုရင်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
## ကျမ်းပြုစာစုစာရင်း
* 
* 
* 
*
စန္ဒသတိဿရာဇာ

**စန္ဒသတိဿရာဇာ** သည် မြောက်ဦးနေပြည်တော်ကို ၁၇၇၇ ခုနှစ် မှ ၁၇၈၂ ခုနှစ်အထိ အုပ်ချုပ်ခဲ့သော ဘုရင်ဖြစ်သည်။ အမည်အရင်မှ အောင်စုံ ဖြစ်သည်။

## အစောပိုင်းဘဝ
စန္ဒသတိဿရာဇာကို ၁၇၂၇ ခုနှစ်၊ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၀၈၈/၈၉ ရမ်းဗြဲကျွန်း တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ အမည်အရင်မှ အောင်စုံ ဖြစ်သည်။

ရခိုင်ရာဇဝင်များ အရ ၁၇၇၄ ခုနှစ်တွင် ရမ်းဗြဲကျွန်းရှိ ရွာဆယ့်နှစ်ရွာသည် စန္ဒသုမနရာဇမင်းကြီး တိုမြင်ချမှတ်သော အခွန်များကို ဆန့်ကျင်တော်လှန်ခဲ့ကြသည်။ သူပုန်များကို အစပိုင်းတွင် ဗိုလ်ချုပ်လေးဦးဖြစ်သည့် စနေဖြူ၊ လာဖြူ၊ မောင်ထွေးနှင့် အောင်စုံ (စန္ဒာသတိသာ)တို့က ဦးဆောင်ခဲ့သော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် အောင်စုံသည် အခြားသူများကိုဖယ်ရှားပြီး တစ်ဦးတည်း တပ်တော်ကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။

၁၇၇၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် စန္ဒသုမနရာဇသည် မာန်အောင်ကျွန်းသားများနှင့် ပူးပေါင်းခဲ့သော သူပုန်များကို ချေမှုန်းရန်အတွက် ဗိုလ်ချုပ် အာနန္ဒာ သီရိကီယောတင်နှင့် စစ်ဗိုလ်ကြီးများကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများသည် ရှုံးနိမ့်ပြီး နောက်ဆုတ်ခဲ့ရသည်။ ၁၇၇၇ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် သူပုန်ခေါင်းဆောင် ပိုးရွှေ နှင့် ဒုဝီ တို့က ဘုရင်ကို ဖြုတ်ချခဲ့သည်။ နောက်တစ်နေ့တွင် ပိုးရွှေသည် ဒုတိယစန္ဒာဝိမလအဖြစ် နန်းတင်ခဲ့သည်။

ထိုနှစ်တွင် သံတွဲမြို့ခံ ဗထော်က အောင်စုံအား ရခိုင်ပြည်ကို သိမ်းပိုက်အုပ်ချုပ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ အောင်စုံက သဘောတူပြီး မေလ ၂၅ ရက်မှာ သူ့တပ်က မြောက်ဦးမြို့နားကို ရောက်လာပြီး တပ်စခန်းချခဲပြီ။ စန္ဒာဝိမလ ၂ သည် ကျူးကျော်သူများကို တိုက်ရန် စေလွှတ်ခဲ့သော်လည်း ၎င်း၏စစ်တပ်သည် ရှုံးနိမ့်ကာ ဆုံးရှုံးမှုများစွာ ကြုံတွေခဲရသည်။ ရှစ်သောင်းဘုရားသို့ ခိုလှုံထွက်ပြေးပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဘုန်းကြီးဝတ်ခဲ့သည်။

အောင်စုံသည် ၁၇၇၇ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂ ရက်နေ့တွင် မြောက်ဦးမြို့ကို သိမ်းပိုက်ပြီး စန္ဒသတိဿရာဇာ (စန္ဒသတိဿရာဇာ) အဖြစ် ထီးနန်းရယူခဲ့သည်။ မိဖုရားကြီးမှာ စိန်ခိုင်ဖြစ်ပြီး သက်စံရွှေက အိမ်ရှေ့မင်းသား ဖြစ်လာသည်။

## ဘုရင်ဘဝ
စန္ဒသတိဿရာဇာသည် ၅ ဇွန် ၁၇၇၇ – ၂ နိုဝင်ဘာ ၁၇၈၂ အထိ မြောက်ဦးနေပြည်တော်ကို အုပ်ချုပ်ခဲသည်။ တော်လှန်ပုန်ကန်မှု နှစ်ဆယ့်ငါးခုကို  ချေမှုန်းခဲသည်။ ပုန်ကန်သူတွေကို တိုက်ခိုင် စစ်ဆင်ရေးတွင် အောင်မြင်ခဲ့ပေမယ့် ဆူပူအုံကြွမှုကို လုံးလုံးလျားလျား မချေဖျက်ခဲ့‌‌ပေ။ အမွေဆက်ခံသူ သက်စံရွှေပင်က ရမ်းဗြဲကျွန်းတွင် ဖခင်ကို ပုန်ကန်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော်သည် ကျယ်ပြန့်စွာ တရားမဲ့မှုဒဏ်ကို ခံစားခဲ့ရပြီး ၁၇၈၂ ခုနှစ် ဇွန်လမှ ဇူလိုင်လတွင် ကျောက်ရောဂါနှင့် ကာလဝမ်းရောဂါများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

## ကွယ်လွန်ခြင်း
စန္ဒသတိဿရာဇာသည် ၁၇၈၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂ ရက် စနေနေ ၊ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၄၄ ခုနှစ် တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၁၃ ရက် မြောက်ဦးမြို့၌ နန်းသက် ၆ နှစ် အသက် ၅၅ နှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ စန္ဒသတိဿရာဇာ ကွယ်လွန်ပြီနောက် တူမ၏ခင်ပွန်းဖြစ်သူ မဟာသမ္မတ ထီးနန်း ဆက်ခံသည်။

## ကိုးကား
## ကျမ်းပြုစာစုစာရင်း
* 
* 
* 
*
တစ်ဆူတည်းသော အရှင်မြတ် (အစ္စလာမ်)

**တစ်ဆူတည်းသောအရှင်မြတ်ကို ယုံကြည်လက်ခံခြင်း** ( '**) ဆိုသည်မှာ အစ္စလာမ်သာသနာတွင် ထိုတစ်ဆူတည်းကိုသာ ခဝပ်ကိုးကွယ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤယုံကြည်ချက်မှာ အစ္စလာမ်သာသနာ၏ အဓိက မဏ္ဍိုင်ကြီးပင်ဖြစ်သည်။ အရှင်မြတ် သည် တစ်ဦးတည်း (**') တစ်ဆူတည်း ('''') ဖြစ်သည်ဟု အစ္စလာမ်ဘာသာတွင် ယုံကြည်ကြသည်။

## ကိုးကား
ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့၏ ဘုရားဖူးခြင်း

ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့၏ ဘုရားဖူးသွားရာ နေရာများတွင် အရေးအကြီးဆုံးနေရာအများစုသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းနှင့် နီပေါနိုင်ငံ တောင်ပိုင်းတို့တွင် တည်ရှိကြသည်။ နယူးဒေလီနှင့် ရာဇဂြိုဟ် အကြားရှိ ဒေသဖြစ်၏။ ထိုနေရာတို့သည် ဂေါတမဗုဒ္ဓသည် သီတင်းသုံးတော်မူခဲ့ပြီး တရားဓမ္မတို့ ဟောကြားပြသခဲ့ရာ နေရာများ ဖြစ်သည်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် ဘဝတစ်လျှောက် ဖြတ်သန်းခဲ့ရာ အဓိကနေရာများသည် ယခုအခါ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ၊ ဟိန္ဒူဘာသာဝင်များ၏ အလေးအမြတ်ထားကာ သွားရောက်ပူဇော်ရာ နေရာများ ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော် နိုင်ငံများစွာတွင်လည်း ဗုဒ္ဓ၏ ဓာတ်တော်များ ကိန်းဝပ်ရာနေရာများရှိပေရာ ထိုဒေသတို့သည်လည်း ဘုရားဖူးသူများအား အဓိကဆွဲဆောင်ရာ နေရာများလည်း ဖြစ်ကြသည်။

## ကိုးကား
အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ရှေးဟောင်းသုတေသနလေ့လာမှု

**အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ရှေးဟောင်းသုတေသနလေ့လာမှု** ကို ၁၈၆၁ ခုနှစ်တွင် တည်ထောက်ခဲ့သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံအစိုးရ၏ ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံအတွင်းရှိ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံတို့ကို ရှာဖွေကာ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်သည့် လုပ်ငန်းများကို လုပ်ဆောင်သည်။

## ကိုးကား
ဝဇိရာသနပလ္လင်

. The Ashokan friezes are visible on the sides of the throne.]]
**ဝဇိရာသနပလ္လင်** (IAST: vajrāsana; စိန်ပလ္လင်) ဗုဒ္ဓဂါယာ၊ မဟာဗောဓိဘုရားရှိ ပလ္လင် ဖြစ်သည်။ 250-233 BCE အကြား Maurya အင်ပါယာ၏ အသောကဧကရာဇ်က တည်ဆောက်ခဲ့သည်ဟု ယူဆရသည်။

## ကိုးကား
အင်းဂမုန်း

အင်းဂမုန်းတွင် အဖို အမ နှစ်မျိုးရှိကာ လူသိများသော ဂမုန်းပင် တမျိုး ဖြစ်သည်။ နေပူရှိန်ကို မခံနိုင်၊ အပူရှိန်များလျှင်  ညှိုးခြောက် သေဆုံးတတ်သည့်အတွက် အင်းဂမုန်းပင်များကို အရိပ်တွင် ထားရှိရသည်။ စိုက်ပျိုးသူကို ကျန်းမာရေး ကောင်းမွန်၍ ပစ္စည်းဥစ္စာ တိုးတက်စေသည်၊ အရောင်းအဝယ် ကောင်း၍ လာဘ်ရွှင်ကာ အလုပ်အကိုင် အကြံအစည် အောင်စေသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ 

## အဖို 
ပိန်းရွက်နှင့် တူ၍ အစိမ်းရင့်ရောင် ကတ္တီပါကဲ့သို့ နက်မှောင်သည်။ အလယ်ဗဟို ညှာရင်းထိပ်မှ ရွက်ဖျားထိလည်းကောင်း၊ ရွက်ရင်းစွန်း နှစ်ခု၏ အဖျားထိလည်းကောင်း အဖြူရောင် အကြောကြီး ထင်ရှားသည်။ အကြော၏ ဝဲယာတွင် ရွက်နှုတ်ခမ်း အနားတိုင်အောင် နံတကူကဲ့သို့ အဖြူကြောင်းခွဲများ အကန့် အကန့်လိုက် သွယ်တန်းနေသည်။ အရွက်နားတလျှောက် ငွေချည် ကွပ်ထားသကဲ့သို့ အဖြူရောင် အတွန့်အခွေများ လှပစွာ ရှိသည်။ အရွက်အောက်ဘက် မျက်နှာသည် ကတ္တီပါ အညိုရောင် ရှိ၍ အကြောများ ယှက်နေသည်။ ပင်ညာရိုးတံမှာ အဖျားတွင် စိမ်း၍ အရင်းတွင် နီညိုရောင် ရှိသည်။ အမြစ်ခေါင်းသာ ရှိ၍ ဥကျသော အပင်မျိုး မဟုတ်ချေ။

## အမ 
ပိန်းရွက်နှင့် တူသော်လည်း ဝန်းဝိုင်းခြင်း မရှိ၊ မြားဦးသဏ္ဌာန် အလျားရှည်သည်။ အဖိုပင်ကဲ့သို့ပင် အလယ်ကြောနှင့် အကြောခွဲ ရှိသော်လည်း ငွေရောင် အနားမကွပ်ချေ။ အစိမ်းရင့်ရောင် အရွက်များမှာ မတောက်ပ။ အစိမ်းနုရောင် ရိုးတံတွင် အစက်အပြောက်ကလေးများ ပါသည်။ အမြစ်ခေါင်းသာ ရှိ၍ ဥမရှိချေ။ 

## ကိုးကား
ရွှေဆင်းတုတော်

**ဗုဒ္ဓမဟာသုဝဏ္ဏပဋိမာကရရုပ်ပွားတော်** (; ) ဘွဲ့ရှိသော **ရွှေဆင်းတုတော်** သည် ရွှေဖြင့်ပြုလုပ်ထားသည့် ဗုဒ္ဓဆင်းတု ဖြစ်သည်။ အလေးချိန်သည် ၅.၅ တန် (၅၅၀၀ ကီလိုဂရမ်) ရှိ၏။ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ကောက်မြို့ရှိ ဝပ်ထရိုင်မစ်ကျောင်း (Wat Traimit) တွင် တည်ရှိသည်။

## ဆင်းတုတော်၏ လက္ခဏာများ
ဆင်းတုတော်သည် ၃ မီတာ (၉.၈ ပေ) မြင့်၏။ အလေးချိန် ၅.၅ တန် (5.4 long  tons;  6.1 short tons) ရှိ၏။ (နောက်ထပ်တိုင်းတာမှုတစ်ခုက ဆိုထားသည်မှာ ဆင်းတုတော်သည် အောက်ခြေမှ ထိပ်ဖျားထိ ၉.၉၁ မီတာ ရှိ၏။ ပေါင်ခွင်မှ ဒူးနေရာအထိ ၃.၁ မီတာ ရှိ၏။) ဆင်းတုတော်ကို အစိတ်အပိုင်း ကိုးနေရာ ခွဲခြားနိုင်၏။ ဆင်းတုတော်၏ ခန္ဓာကိုယ်သည် ၄၀% ရွှေအစစ်ဖြစ်၏။ မေးစေ့မှ နဖူးအထိသည် ၈၀% ရွှေအစစ်ဖြစ်၏။ ဆံပင်နှင့် သျှောင်သည် ၄၅ ကီလိုဂရမ် အလေးချိန်ရှိကာ ၉၉% သည် ရွှေအစစ်ဖြစ်ကြသည်။

## ကိုးကား
ကာလင်နင်ဂရတ်ဒေသ စံတော်ချိန်

**ကာလင်ဂရတ်ဒေသစံတော်ချိန်**သည် UTC ထက် နှစ်နာရီရှေ့သို့စောသော အချိန်ဇုန်(UTC+02:00)ဖြစ်ပြီး မော်စကိုစံတော်ချိန်ထက် တစ်နာရီနောက်ကျသည်။(MSK−1) ထိုစံတော်ချိန်ကို ကာလင်ဂရတ် အော့ဗလတ်တွင် အသုံးပြုသည်။
ဆာမာရာဒေသ စံတော်ချိန်

**ဆာမာရာဒေသစံတော်ချိန်**သည် UTC ထက် ၄ နာရီ ရှေ့သို့စောသော အချိန်ဇုန်(UTC+4)ဖြစ်ပြီး မော်စကိုစံတော်ချိန်ထက်လည်း တစ်နာရီ ရှေ့သို့ရောက်သည်။(MSK+1) ဆာမာရာဒေသစံတော်ချိန်ကို ဆာမာရာ အော့ဗလတ်၊ အုဒ်မူရ်ကျီရာ၊ အာစ်သရာခန် အော့ဗလတ်၊ အူလျန်နော့ အော့ဗလတ်၊ ဆာရာသာ့ဗ် အော့ဗလတ်တို့တွင် အသုံးပြုကြသည်။
အ.ထ.က တံခွန်တိုင်

**အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း၊ တံခွန်တိုင်** သည် ခလယ်ရွာ၏ အရှေ့တောင်ဘက်၊ တံခွန်တိုင်ရွာ ၏ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။

## သမိုင်းကြောင်း
တံခွန်တိုင်ရွာ အလယ်တန်းကျောင်းကို တံခွန်တိုင်ရွာ၏  အရှေ့ဘက်ရွာပြင်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ နယ်မြေဒေသမအေးချမ်း၍ အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် သင်ကြားရေးမအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ ထို့ကြောင့် ၎င်းကို ပြန်ရုပ်သိမ်းပြီး တံခွန်တိုင်ရွာ၏ အနောက်မြောက်ဘက် တံခွန်တိုင်ချောင်းအနီး ယခုလက်ရှိအထက်တန်းကျောင်းတည်ရှိရာနေရာသို့ (၁၉၆၂) ခုနှစ်တွင် ပြောင်းရွေ့ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကရင်ပြည်နယ်ရှိ အဆောက်အအုံများ
ခလယ်ရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်

**ခလယ်ရွာ**()()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်၊ ခလယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၇၆၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခလယ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၉၅၆ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၈၈၆၉ ဦး နေထိုင်သည်။ ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာနခွဲ ရှိသည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်များ 
*သုတကမ္ဘာစာကြည့်တိုက် ဖွင့်ပွဲကျင်းပ

ကဏ္ဍ:ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ပုလိန်ရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်

**ပုလိန်ရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်၊ တံခွန်တိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၇၆၃ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တံခွန်တိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၄၅၆ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၃၃၈ ဦး နေထိုင်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီး (ထိုင်း)

**ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီး** (; ) ထိုင်းနိုင်ငံတွင် အမြင့်ဆုံး ရုပ်ပွားတော် ဖြစ်၏။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရှစ်ခုမြောက် အကြီးဆုံးလည်း ဖြစ်သည်။

အန့်သွန့်စီရင်စု (Ang Thong)၊ Wat Muang ဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် တည်ရှိသည်။ ရုပ်ပွားတော်သည် ၉၂ မီတာ (၃၀၀ ပေ) မြင့်၏။ ၆၃ မီတာ (၂၁၀ ပေ) ကျယ်၏။ တည်ဆောက်မှုကို ၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။ ကွန်ကရစ်ဖြင့် တည်ဆောက်ထားကာ ရွှေဖြင့် ခြယ်သထား၏။

## ကိုးကား
အင်းတောင်

**အင်းတောင်**သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်ဖြူခရိုင်၊ ရမ်းဗြဲကျွန်းပေါ်ရှိ ရမ်းဗြဲမြို့ကို ဝန်းပတ်ထားသော တောင်ရံငါးလုံးအနက်မှ တလုံး ဖြစ်သည်။ ရှေးဟောင်းစေတီပုထိုးများစွာ ရှိခဲ့ဖူးသော အင်းတောင်သည် ရမ္မဝတီမြို့ကို စတင် တည်ထောင်သော ကောဇာ ၇၉၃ ခုနှစ်တွင် လောကီပညာရပ်များကို နှံ့စပ် ကျွမ်းကျင်သူ မြင်စိုင်းစား အမတ်ကြီးက ကျောက်ပြားများပေါ်၌ ဘေးရန်ကွယ်ကာ အင်းစမများ စီရင်၍ မြို့တော် လုံခြုံဘေးဥပဒ် ကင်းဝေးရေးအတွက် ထိုတောင်ပေါ်၌ မြှုပ်နှံထားခဲ့ရာမှ 'အင်းတောင်'ဟု အမည်တွင်လာသည်။ ရမ္မာဝတီ တဖြစ်လဲ ရမ်းဗြဲ မြို့လယ်မှ ကြည့်လျှင် အရှေ့မြောက်ဘက် ကျပြီး၊ တန့်ချောင်း၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသည်။ တောင်စောင်းတွင် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း ရှိပြီး၊ အင်းတောင် အရှေ့ဘက်ထိပ်၌ ဉာဏ်တော် ၃၆ တောင် မြင့် ထုံးဖြူသုတ် စေတီတော် တဆူ တည်ထားကာ ယင်းစေတီတော်သည် ဓာတ်တော် ကွန့်မြူးတတ်ခြင်း ရှိ၍ အင်းစမနှင့် ဆိုင်ရာ ဝါသနာရှင်များ အထူးသဖြင့် လာရောက် ဖူးမြော်ကြသည်။

## ကိုးကား
စန္ဒပရမရာဇာ

**စန္ဒပရမရာဇာ** သည် ရခိုင်ပြည် မြောက်ဦးနေပြည်တော်ကို ၁၇၆၂ ခုနှစ် မှ ၁၇၆၄ ခုနှစ်အထိ အုပ်ချုပ်ခဲ့သော ဘုရင်ဖြစ်သည်။

၁၇၆၂ ခုနှစ် ငလျင်ကြောင့် ရခိုင်ပြည်၏ လယ်ယာထွက်ကုန် အများအပြား ပျက်စီးခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးတွင် ကြီးစွာသော အငတ်ဘေးနှင့် နိုင်ငံရေး ကမောက်ကမ ဖြစ်ခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးတွင် ဒေသဆိုင်ရာ တော်လှန်ပုန်ကန်မှုများအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။ ရမ်းဗြဲဘုရင်နှင့် လောင်ကြီးမြို့ဝန် နှင့် မာန်အောင်ကျွန်း စစ်သူကြီးတို့က ဗမာဘုရင် နောင်တော်ကြီးထံ အကူအညီတောင်းကြသည်။

ဗမာဘုရင်နောင်တော်သည် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရွှေပြည်ဝမ် ဦးဆောင်သော လက်နက်ကိုင် ကျူးကျော်သူ ၅၀,၀၀၀ ကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ရခိုင်ပြည် တောင်ပိုင်းတွင် တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားခဲ့သော်လည်း ကျူးကျော်တပ်များ က အစပိုင်းတွင် ချေမှုန်းခဲ့ပြီး နောက်ဆုတ်ခိုင်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား
## ကျမ်းပြုစာစုစာရင်း
* 
* 
* 
*
သီရိသူရာဇာ

**သီရိသူရာဇာ** သည် ရခိုင်ပြည် မြောက်ဦးနေပြည်တော်ကို ၁၇၆၁ ခုနှစ် မှ ၁၇၆၂ ခုနှစ်အထိ အုပ်ချုပ်ခဲ့သော ဘုရင်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
## ကျမ်းပြုစာစုစာရင်း
* 
* 
* 
*
သူကြွယ်ဂမုန်း

**သူကြွယ်ဂမုန်း**ကို အရွက်များအားလုံးသည် အပေါက်များ ဖြစ်နေပြီး၊ တရွက်လျှင် ၃ ပေါက်မှ ၅ ပေါက်အထိ တွေ့မြင်ရသောကြောင့် *ရွက်ပေါက်ဂမုန်း*ဟုလည်း အခြားအမည်ဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ကာ အရွက်အကြီးဆုံးမှာ အရှည် ၄ လက်မ၊ အကျယ် ၁ လက်မခွဲ၊ မြေအိုးဖြင့် စိုက်နိုင်သည့်အပြင် မြေကြီး၌လည်း စိုက်ပျိုးနိုင်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြားတွင် ရှင်သန်ပြီး၊ မြေလတ်ပိုင်း အထူးသဖြင့် အောင်လံမြို့တွင် ပေါများကာ ဂမုန်းဝါသနာရှင်များအတွက် မသိသူ မရှိချေ။ 

## အာနိသင်
ဤဂမုန်း၏ အရွက်တရွက်ရှိ အပေါက်တပေါက် သို့မဟုတ် နှစ်ပေါက် အလိုအလျောက် ပိတ်ဆို့သွားလျှင် ဂမုန်းရှင်အိမ်၌ ထိခိုက်နစ်နာမှု တခုခု ဖြစ်မည်ဟု နိမိတ်ပြကြောင်း ယုံကြည်ကြပြီး၊ စိုက်ပျိုးထားသော အိမ်မှ ပစ္စည်းများကို အပြင်လူ ခိုးယူသွားသော် အကြောင်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ပြန်ရတတ်ကြောင်းလည်း ယူဆကြသည်။ လာဘ်ရွှင်လိုသော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် စိုက်ပျိုးတတ်ကြပြီး၊ အိမ်အမြင့် သို့မဟုတ် ကောင်တာအနီး အမြင့်တနေရာ၌ ထားပေးရသည်။ 

## အကျိုးသွားတူဂမုန်း
ချမ်းသာကြီးဂမုန်း၊ ဘောဂကြီးဂမုန်း၊ ရွှေလာငွေလာမုန်းသည်လည်း လာဘသိဒ္ဓိရလိုသူများ စိုက်ကြသည့် အပင်များ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား