open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ဆရီဘာနား သဘာဝထိန်းသိမ်းရေး နယ်မြေ

**ဆရီဘာနား သဘာဝထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေ** သည် ဘူဂေးရီးယားနိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ပိုင်း (ဒိုးဘရူးဂျာ တောင်ပိုင်းဒေသ) တွင် ရှိသော သဘာဝထိန်းသိမ်းရေး နယ်မြေ တစ်ခု ဖြစ်ပြီး အမည်တူ ကျေးရွာတစ်ခု ၏ အနီးတွင် တည်ရှိကာ ဆီလီစထရာမြို့၏ အနောက်ဘက် ၁၈ ကီလိုမီတာ နှင့် ဒန်ညုမြစ် ၏ တောင်ဘက် ၂ ကီလိုမီတာ အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ထိုနယ်မြေတွင် ဆရီဘာနားရေကန် နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများ ပါဝင်ပြီး ရောမခေတ်က ဖောက်လုပ်ခဲ့သော ဗီယာ ပွန်တီကာ လမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိကာ ဥရောပမှ အာဖရိကသို့ ငှက်များ ရွှေ့ပြောင်းသွားလာသော လမ်းကြောင်းပေါ်တွင်လည်း ရှိသည်။

ထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေတွင် ၆ စတုရန်းကီလိုမီတာမျှ ရှိသော ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ထားသော ဒေသနှင့် ကြားခံဒေသ ၅.၄ စတုရန်းကီလိုမီတာရှိသည်။ ကန်၏ အနက်မှ ၁ မီတာမှ ၃ မီတာ အထိ ရှိသည်။ ဆောက်လုပ်ဆဲ ပြတိုက်တစ်ခုရှိပြီး ထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေတွင် တွေ့ရသော မျိုးစိတ်များကို ရုပ်လုံးသွင်း စုဆောင်းပြသရန် စီစဉ်လျက် ရှိသည်။

## ကိုးကား
မိုးသက်ဟန်

မိုးသက်ဟန် (၁၉၈၂ ဖွား) သည် ဝတ္ထုရေးစာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ဘာသာပြန်များအပြင် ပင်ကိုရေးများလည်း ရေးသားလျက်ရှိသည်။

## ငယ်ဘဝ 
၁၉၈၂ ခုတွင် ရန်ကုန်မြို့၊ မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်၌ မွေးသည်။ရန်ကုန်မြို့တွင်ပင် ဇနီးဖြစ်သူနှင့်အတူ နေထိုင်။အသက်ဇီ၀မွေးမြူမှုအတွက် စာပေဆိုင်ရာ အလုပ်ကို ဦးစားပေးဇောက်ချလုပ်ကိုင်။ ပင်ကိုရေးစာအုပ်ခြောက်အုပ်နှင့် ခေတ်ပြိုင်နိုင်ငံတကာ ၀◌တ္ထုဘာသာပြန်စာအုပ်နှစ်ဆယ်ကျော်ကို ထုတ်‌ေ၀ထားခဲ့။

## စာပေလှုပ်ရှားမှု 
နှင်းဆီဖြူ စာပေဂျာနယ်၏ စာတည်းအဖြစ် လုပ်ကိုင်လျက် ရှိသည်။

### ကိုယ်တိုင်ရေး စာအုပ်များ 
လူကို သတ်ခြင်း
၂၀၂၀

### ဘာသာပြန် စာအုပ်များ 
## ကိုးကား
မြတောင်ရွာ

**မြတောင်ရွာ** အမည်ရှိ ရွာများမှာ

* မြတောင်ရွာ၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်
* မြတောင်ရွာ၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်
ဂျိမ်း ပတ္တာဆန်

**ဂျိမ်း ပတ္တာဆန်** (၊ ၁၉၄၇ ခု၊ မတ်လ ၂၂ ဖွား) သည် အမေရိကန်လူမျိုး စာရေးဆရာဖြစ်သည်။ ဇာတ်ကောင် အဲလက်ခရော့ ပါဝင်သည့် စာအုပ်တွဲမှာ ထင်ရှားသည်။

## မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုမှုများ 
## ကိုးကား
ဒန်နီရယ် စတီး

**ဒန်နီရယ် စတီး** (  ၊ ၁၉၄၇ ခု၊ ဩဂုတ်လ ၁၄ ဖွား) သည် အမေရိကန် စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ ပုံသေနည်းဆန်လှသည့် သူ၏ စာရေးပုံတွင် ချမ်းသာသော မိသားစု ရင်ဆိုင်ရသည့် အလိမ်ခံရမှု၊ ခြိမ်းခြောက်ခံရမှု၊ သတ်သေခြင်း၊ ထောင်ကျခြင်းတို့ ပါဝင်တတ်သည်။

## မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုမှုများ 
## ကိုးကား
ဗျတ်ဝိ၊ ဗျတ္တ

**ဗျတ်ဝိ၊ ဗျတ္တ**သည် ပုဂံခေတ် သာသနာသက္ကရာဇ် ၁၅၅၀၊ ခရစ်နှစ် ၁၀၄၉-ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံဘက်မှ သင်္ဘောပျက်၍ သုဝဏ္ဏဘူမိ၊ သထုံပြည်၊ ဇင်းကျိုက်တောင်နားတွင် သောင်တင်နေသော တိုင်းတပါးသား ညီနောင်နှစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်အချိန်၌ သထုံပြည်တွင် မနုဟာမင်းအုပ်ချုပ်မင်းလုပ်နေသော အချိန်ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
ဘူမိဗေဒလေ့လာရေးနှင့် ဓာတ်သတ္တုရှာ​ဖွေ​ရေး ဦးစီးဌာန

**ဘူမိဗေဒလေ့လာရေးနှင့် ဓာတ်သတ္တုရှာဖွေရေးဦးစီးဌာန** ()သည် သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်ရှိ ဦးစီးဌာနတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## သမိုင်း​ကြောင်း
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘူမိဗေဒမြေပုံရေးဆွဲရေးလုပ်ငန်းကို ဒုတိယကမ္ဘာစစ် မတိုင်မီကတည်းက Geological Survey of India(GSI) မှ စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် သီးခြား မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘူမိဗေဒဌာန (Burma Geological Department) စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၆၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့တွင် ရေနံနှင့်တွင်းထွက်သယံဇာတ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ကော်ပိုရေးရှင်း (Petroleum and Mineral Resources Corporation, PMRC) အောက်တွင် ဘူမိဗေဒလေ့လာရေးနှင့်ဓာတ်သတ္တုရှာဖွေရေး ဌာနခွဲကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။၁၉၅၆ ခုနှစ် မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ဓာတ်သတ္တုနှင့် ဘူမိဗေဒလေ့လာရေးဌာနခွဲကို ဓာတ်သတ္တု ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ကော်ပိုရေးရှင်း (Mineral Development Corporation)အောက်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။၁၉၇၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဓာတ်သတ္တုနှင့် ဘူမိဗေဒလေ့လာရေးနှင့် ရှာဖွေရေးဦးစီးဌာန (Directorate of Geological Survey and Mineral Exploration)ကို ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။၁၉၇၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့မှစ၍ ဘူမိဗေဒလေ့လာရေးနှင့်ဓာတ်သတ္တုရှာဖွေရေး ဦးစီးဌာန (Department of Geological Survey and Mineral Exploration) အမည်ဖြင့် ပြောင်းလဲ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
## လုပ်ငန်းတာဝန်များ
*ကောင်းကင်ဓာတ်ပုံနှင့် ဂြိုဟ်တုပုံရိပ်များ အသုံးပြု၍ ပဏာမအဆင့် ဓာတ်ပုံဘူမိဗေဒ မြေပုံ ရေးဆွဲခြင်းလုပ်ငန်း။
*ဒေသန္တရ ဘူမိဗေဒမြေပုံရေးဆွဲရေးနှင့် ပဏာမအဆင့် ဓာတ်သတ္တုရှာဖွေရေး စမ်းသပ် တိုင်းတာရေးလုပ်ငန်း။
*ဓာတ်သတ္တုရှာဖွေစမ်းသပ်တိုင်းတာရေးလုပ်ငန်း။
*စက်မှုကုန်ကြမ်းတွင်းထွက်ရှာဖွေစမ်းသပ်တိုင်းတာရေးလုပ်ငန်း။
*ဇလဘူမိဗေဒမြေအောက်ရေစမ်းသပ်တိုင်းတာခြင်းလုပ်ငန်း။
*နိုင်ငံခြားကုမ္ပဏီများနှင့် ဖက်စပ်ဓာတ်သတ္တုရှာဖွေစမ်းသပ်တိုင်းတာရေးလုပ်ငန်း။
*ဝန်ကြီးဌာနနှင့် အကျိုးတူ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေသော ပြည်တွင်းကုမ္ပဏီများ၏ အကြီးစားနှင့် အသေးစား ဓာတ်သတ္တုနှင့် စက်မှုကုန်ကြမ်းတွင်းထွက် ရှာဖွေတူးဖော် ထုတ်လုပ်မှု အစီရင်ခံစာများအား စစ်ဆေးခြင်း၊ မြေပြင်ကွင်းဆင်း စစ်ဆေးခြင်း လုပ်ငန်းများ။
*ပြည်ပတင်ပို့မည့် ဓာတ်သတ္တုနှင့် စက်မှုကုန်ကြမ်းတွင်းထွက်များအား ဈေးနှုန်း သတ်မှတ်ရေးအတွက် အမျိုးအစားနှင့် ပါဝင်နှုန်းများအား တိကျစွာ သတ်မှတ် ရောင်းချနိုင်ရန် သတ္တုတွင်းဦးစီးဌာန၊ သက်ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်း/ ဌာနများနှင့် ပူးပေါင်းကာ ကိုယ်စားပြု နမူနာ ရယူခြင်းနှင့် ဓာတ်ခွဲစမ်းသပ်ခြင်းလုပ်ငန်း။
*သေလဗေဒနှင့် ဓာတုဗေဒ ဓာတ်ခွဲစမ်းသပ်ခြင်းလုပ်ငန်း။
*ဘူမိရူပဗေဒ စမ်းသပ်တိုင်းတာခြင်းလုပ်ငန်း။
*မြေတိုင်းလုပ်ငန်း။
*လွန်တူးလုပ်ငန်း။
*မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ဓာတ်သတ္တု ဖြစ်ထွန်းမှုနှင့် တိုင်းနှင့်ပြည်နယ်အလိုက် ဓာတ်သတ္တု ဖြစ်ထွန်းမှုများကို နှစ်အလိုက် မှတ်တမ်းတင်ခြင်းလုပ်ငန်း။
*GIS နည်းဖြင့် ဘူမိဗေဒမြေပုံများကို Digital မြေပုံရေးဆွဲရေးလုပ်ငန်း။
*ASEAN Mineral Database ဆောင်ရွက်ရေးလုပ်ငန်း။
*ဝန်ကြီးဌာနထံ တင်ပြသည့် ပုဂ္ဂလိက ပြည်တွင်းကုမ္ပဏီများ၏ ဓာတ်သတ္တုရှာဖွေ စမ်းသပ်တိုင်းတာခွင့် လျှောက်ထားလာမှုအား သဘောထားမှတ်ချက် ပြန်ကြားခြင်း လုပ်ငန်း။
## ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန်
*သတ္တုတွင်း ဦးစီးဌာန
*အမှတ် (၁) သတ္တုတွင်း လုပ်ငန်း
*အမှတ် (၂) သတ္တုတွင်း လုပ်ငန်း
*မြန်မာ့​ကျောက်မျက်ရတနာ ​ရောင်းဝယ်​ရေး လုပ်ငန်း
*မြန်မာ့ပုလဲ ထုတ်လုပ်​ရေးနှင့် ​ရောင်းဝယ်​ရေး လုပ်ငန်း

## ကိုးကား
မီရှဲ ဝဲဘက်

thumb
**မီရှဲ ဝဲဘက်** (၊ ၁၉၅၆ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၆ ဖွား) သည် ပြင်သစ်လူမျိုး စာရေးဆရာနှင့် ကဗျာဆရာ ဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝ 
၁၉၅၆ ခုတွင် ပြင်သစ်ပိုင် လာဗီညွန် (Réunion) ကျွန်း၌ မွေးသည်။ မိခင်မှာ ကော်ဆီကန် သွေးပါသည့် အဲဂျီးရီးယားဖွား ဆရာဝန် လူစီ စက်ဆဲဒီ (Lucie Ceccaldi) ဖြစ်ပြီး ဖခင်မှာ တောင်တက်လမ်းပြ၊ နှင်းလျှောစီးသင် ရေနဲ သောမတ် (René Thomas) ဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်ရာ မီရှဲ သောမတ် တွင်သည်။

မွေးစမှ ငါးနှစ်အထိ အဖွားဖြစ်သူနှင့် အဲဂျီးရီးယား၌ နေသည်။ မိခင်မှာ ဟစ်ပီဆန်ဆန် နေထိုင်ကာ ဘရာဇီးသို့ ထွက်သွားသည်။ အသက် ၆ နှစ်ရောက်သော် အဖေဘက်မှ အဖွားဖြစ်သူနှင့်နေရန် ပြင်သစ်သို့ ရောက်လာသည်။ ထိုအိမ်၌ အိမ်ဖော်မိန်းမကြီး၏ အမည်မှာ ဝဲဘက် (Houellebecq) မည်သည်။ ထိုအမည်မှာ ကလောင်အမည် ယူဖြစ်သည့် အမည် ဖြစ်လာသည်။

## မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုမှုများ 
## ကိုးကား
မြေတိုင်း ဦးစီးဌာန

**​မြေတိုင်း ဦးစီးဌာန** ()သည် သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ ဦးစီးဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။
## သမိုင်း​ကြောင်း
၁၉၀၅ ခုနှစ်မှ စတင်၍ မြန်မာနိုင်ငံ မြေတိုင်းလုပ်ငန်းများကို အိန္ဒိယမြေတိုင်းဌာန (SURVEY OF INDIA) မှ တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁ ရက်မှစ၍ မြန်မာနိုင်ငံမြေတိုင်းဌာန (BURMA SURVEY DEPARTMENT) ကို ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်၌ စတင် ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ မြေတိုင်းကျောင်းကို ၁၉၁၈ ခုနှစ်တွင် Special Survey အမည်ဖြင့် ရန်ကုန်မြို့တွင် စတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် မြေတိုင်းသင်တန်းကျောင်းကို ပြင်ဦးလွင်မြို့၌ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် မြေတိုင်းဦးစီးဌာနအား လယ်ယာနှင့်သစ်တောဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်တွင် ဖွဲ့စည်းထားရှိခဲ့သည်။

၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် မြေတိုင်းဦးစီးဌာနကို သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၀၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်သို့ ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းကာ မြေတိုင်းလုပ်ငန်းများကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။

၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်မှ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့်သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်သို့ ပြန်လည် လွှဲပြောင်း ရောက်ရှိခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၏ တည်နေရာ အကျယ်အဝန်း၊ မြေမျက်နှာပြင်အနေအထားတို့ကို တိုင်းတာ ရေးဆွဲရာတွင်လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ၏ နယ်နိမိတ်တိကျမှန်ကန်စွာ ဖြစ်ပေါ်လာရေးအတွက် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနှင့် ပူးတွဲတိုင်းတာသတ်မှတ်ရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ရာတွင် လည်းကောင်း၊ မြေတိုင်းဦးစီးဌာနသည် အဓိကတာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
## ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန်
*သစ်တောဦးစီးဌာန
*အပူပိုင်းဒေသစိမ်းလန်းစိုပြည်ရေးဦးစီးဌာန
*ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာန
*မြန်မာ့သစ်လုပ်ငန်း

## ကိုးကား
မြန်မာ့​ကျောက်မျက်ရတနာ ​ရောင်းဝယ်​ရေး လုပ်ငန်း

**မြန်မာ့ကျောက်မျက်ရတနာရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်း** ()သည် သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်ရှိ သတ္တုရေးရာအဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
## ဖွဲ့စည်းပုံ
*ဦးဆောင်ညွှန်ကြားရေးမှူး
*အထွေထွေမန်နေဂျာ (စီမံ)
*အထွေထွေမန်နေဂျာ (စီမံကိန်း)
*အထွေထွေမန်နေဂျာ (ကျောက်မျက်)
*အထွေထွေမန်နေဂျာ (ကျောက်စိမ်း)
*ဌာနများ -
*မြန်မာ့ကျောက်မျက်ရတနာရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်း (ရုံးချုပ်)၊ နေပြည်တော် -
*စီမံဌာန၊
*ငွေစာရင်းဌာန၊
*နေပြည်တော်ပြတိုက်ဌာန၊
*မှတ်တမ်းနှင့်လိုင်စင်ဌာန၊
*ရတနာပြပွဲဆိုင်ရာနှင့်ဥပဒေရေးရာဌာန၊
*ရောင်းဝယ်ရေးဌာန (ကျောက်မျက်)၊
*ရောင်းဝယ်ရေးဌာန (ကျောက်စိမ်း)၊
*ရန်ကုန်ပြတိုက်ဌာန။
*မိုးကုတ်တူးဖော်ရေးဌာန
*မိုင်းရှူးတူးဖော်ရေးဌာန
*မိုးကုတ်တူးဖော်ရေးဌာန (မန္တလေးစခန်းရုံး)
*လုံးခင်း/ဖားကန့်တူးဖော်ရေးဌာန
*လုံးခင်း/ဖားကန့်တူးဖော်ရေးဌာန (မြစ်ကြီးနားစခန်းရုံး)
*လုံးခင်း/ဖားကန့်တူးဖော်ရေးဌာန (မိုးညှင်းစခန်းရုံး)
*လုံးခင်း/ဖားကန့်တူးဖော်ရေးဌာန (ခန္တီးစခန်းရုံး)

## ရည်မှန်းချက်များ
*မြန်မာနိုင်ငံမှ ထွက်ရှိသော ကျောက်မျက် ရတနာများနှင့်စပ်လျဉ်း၍ နိုင်ငံတော်အတွင်း ကျောက်မျက် ရတနာနှင့် လက်ဝတ်ရတနာဈေးကွက် ရာနှုန်းပြည့် ဖြစ်ထွန်းပြီး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေရန်။
*ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ်နှင့်အညီ ကျောက်မျက်ရတနာ ထုတ်လုပ်ခြင်းနှင့် ရောင်းဝယ် ဖောက်ကားခြင်း လုပ်ငန်းများကို နိုင်ငံသားကုမ္ပဏီနှင့် သမဝါယမအသင်းများအား လွတ်လပ်စွာ လုပ်ကိုင်ခွင့်ပြုရန်။
*ကျောက်မျက်ရတနာနှင့် လက်ဝတ်ရတနာများကို အချိန်အခါမရွေး လွတ်လပ်စွာရောင်းဝယ် ဖောက်ကား နိုင်ရေးအတွက် ကျောက်မျက် ရတနာဈေးများ ဖွင့်လှစ်ထားရှိရန်။
*ကျောက်မျက်ရတနာအရိုင်းများကို ဆင့်တက်ပြုပြင်၍ တန်ဖိုးမြင့်ထုတ်ကုန် အချောထည်နှင့် လက်ဝတ် ရတနာများ ထုတ်လုပ်ပြီး အချောထည်ဈေးကွက် ပိုမိုဖြစ်ထွန်း တိုးတက်စေရေး ဆောင်ရွက်ရန်။
## ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန်
*သတ္တုတွင်း ဦးစီးဌာန
*ဘူမိဗေဒလေ့လာရေးနှင့် ဓာတ်သတ္တုရှာဖွေရေး ဦးစီးဌာန
*အမှတ် (၁) သတ္တုတွင်း လုပ်ငန်း
*အမှတ် (၂) သတ္တုတွင်း လုပ်ငန်း
*မြန်မာ့ပုလဲ ထုတ်လုပ်ရေးနှင့် ရောင်းဝယ်ရေး လုပ်ငန်း

## ကိုးကား
http://www.mge.gov.mm/
ထုံချိုင်း မက်အင်တိုင်ယာ

**ထုံချိုင်း မက်အင်တိုင်ယာ** (ထိုင်းဘာသာ: ธงไชย แมคอินไตย์, pronounced [tʰōŋ.tɕʰāj]; မွေးနာမည် **အယ်လ်ဘတ် ထုံချိုင်း မက်အင်တိုင်ယာ** Albert Thongchai McIntyre; ဒီဇင်ဘာလ ၈ ရက် , ၁၉၅၈ ခုနှစ်) သည် ထိုင်းအမျိုးသား အဆိုတော် နှင့် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူ့အား တခါတရံ **ဘတ် ထုံချိုင်း** **Bird Thongchai**၊ **ဖိဘတ်** ("အစ်ကိုဘတ်") သို့မဟုတ် **ဘတ်** ဟူ၍လည်း ခေါ်ကြသေးသည်။ သွန်ဘူရီ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ကောလိပ်မှ အဆင့်မြင့် စီမံခန့်ခွဲရေး မဟာဘွဲ့ရရှိထားသူလည်းဖြစ်သည်။  

သူ့အား ထိုင်းနိုင်ငံ၏ နံပါတ် ၁ စူပါစတားအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ သူသည် ထိုင်းနိုင်ငံရှိ အအောင်မြင်ဆုံး အဆိုတော်များထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး တေးအယ်လ်ဘမ်ပေါင်း ၂၅ သန်း ရောင်းချခဲ့ရပြီး ဖြစ်သည်။ သူ၏ ထိုင်းပေါ့ပ် သီချင်းနှင့် လုထု ခေါ် ထိုင်းကန်ထရီး သီချင်းများကြောင့် လူသိများသည်။ ထို့အပြင် ရုပ်ရှင်အချို့ ၌လည်းကောင်း ရုပ်မြင်သံကြား၊ တေးဂီတပွဲများ နှင့် ကြော်ငြာများတွင်လည်း ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ သူသည် မွန်၊ ထိုင်း နှင့် စကော့တလန် သွေးပါသည့် သွေးနှော တစ်ဦးဖြစ်သည်။ 

## ရုပ်ရှင်ရုပ်သံ 
* Hard-Sai Sai-Lom Song-Rao (1986)
* Sabai-Sabai (1987)
* Rub-Kwun-Wan-Mai (1987)
* Sor-Kor-Sor (1988)
* Thongchai 2501 (1988)
* Boomerang (1990)
* Boomerang Man (Live from Concert)
* Bird Chilli (1991)
* Wan-Nee Tee Ror-Koy (Lakorn Soundtrack)
* Tor-Thong (1994)
* Tor-Thong Kab Tor-Ther Nan-Lae (Live form Concert)
* Dream & Reality (Live from Concert)
* Feather & Flower (1995)
* Dream (Single)
* Dream (1996)
* Sunset at Chaophraya (Movie Soundtrack) (1996)
* Bird Unreleased (1997)
* Singing Bird (Live from Concert) (1997)
* Niramitr (Lakorn Soundtrack) (1998)
* Thongchai Service (1998)
* Thongchai Service Special (1998)
* Tu-Pleng Saman Prajam Barn (1999)
* 100 Pleng Rak Mai Roo Job (2000)
* Bird Love Beat 1 & 2 (Apr 4, 2001)
* Smile Club (Oct 2001)
* Smile Club Remix (Mar 29, 2002)
* Fan Ja...Sanid Kun Leaw Ja (Mar 17, 2003)
* Bird Son Bird Sek (Jun 2004) with Sek Loso
* Volume 1 (Jul 2005)
## ကိုးကား
အမှတ် (၂) သတ္တုတွင်း လုပ်ငန်း

**အမှတ် (၂) သတ္တုတွင်း လုပ်ငန်း** ()သည် သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်ရှိ သတ္တု​ရေးရာအဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## သမိုင်း​ကြောင်း
ဓာတ်သတ္တုပစ္စည်းရှာဖွေထုတ်လုပ်ရေးကော်ပိုရေးရှင်း လက်အောက်ရှိခဲမဖြူ၊အဖြိုက်နက်တူးဖော်မှုလုပ်ငန်းကိုသီးခြားဆောင်ရွက်ရန်(၁၅.၃.၁၉၇၂)ရက်နေ့တွင် မြန်မာ့ခဲမဖြူအဖြိုက်နက် ကော်ပိုရေးရှင်းအဖြစ်ဖွဲ့စည်း၍(၁.၄.၁၉၇၆)ရက်နေ့တွင် အမှတ်(၂)သတ္တုတူးဖော်ထုတ်လုပ်ရေးကော်ပိုရေးရှင်းအဖြစ်လည်းကောင်း၊(၁.၅.၁၉၈၉)ရက်နေ့တွင် အမှတ်(၂)သတ္တုတွင်းလုပ်ငန်းအဖြစ်လည်းကောင်း ပြောင်းလဲခေါ်ဆိုခဲ့သည်။

အမှတ်(၂)သတ္တုတွင်းလုပ်ငန်းအနေဖြင့် ရွှေ၊ခဲမဖြူ၊ အဖြိုက်နက်သတ္တုများထုတ်လုပ်ခြင်း၊ကျိုချက်သန့်စင်ခြင်းလုပ်ငန်းများ၊ရောင်းချခြင်းလုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်သည်။ ဌာနအနေဖြင့် အကြီးစားရွှေသတ္တုတူးဖော်မှုလုပ်ငန်းအားကုမ္ပဏီ(၆)ခုဖြင့် ဖက်စပ်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိပြီးအသေးစားလုပ်ကွက်များအား ဧက(၂၀)နှင့်အောက်သတ်မှတ်၍ကုမ္ပဏီများနှင့်ဖက်စပ်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။ ခဲမဖြူ-အဖြိုက်နက်နှင့်ရောရာသတ္တုများ အဆင့်မြှင့်တင်သည့်စက်ရုံ(လွိုင်ကော်)နှင့် ခဲမဖြူသတ္တုစင်စက်ရုံ(သန်လျင်)တို့အား ဌာနပိုင်အနေဖြင့်လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။

## ဖွဲ့စည်းပုံ
ဦး​ဆောင်ညွှန်ကြား​ရေးမှူး
**ညွှန်ကြား​ရေးမှူး (ထုတ်လုပ်)
***ခဲမဖြူသတ္တုစင်စက်ရုံ (သန်လျင်)
***သတ္တုတွင်းစီမံကိန်းရုံး (မွန်)
***သတ္တုတွင်းစီမံကိန်းရုံး (ကရင်)
***သတ္တုတွင်းစီမံကိန်းရုံး (ပဲခူး/ကချင်)
***သတ္တုတွင်းစီမံကိန်းရုံး (ကယား/ရှမ်း/မန္တ​လေး)
***သတ္တုတွင်းစီမံကိန်းရုံး (စစ်ကိုင်း)
**ညွှန်ကြား​ရေးမှူး (စီမံ)
***ရုံးချုပ်
**အ​ထွေ​ထွေမန်​နေဂျာ
***သတ္တုတွင်းစီမံကိန်းရုံး (တနင်္သာရီ)
## လုပ်ငန်းများ
### တာဝန်ယူဆောင်ရွက်နေသောသတ္တုအမျိုးအစားများ
*ခဲမဖြူ(Tin)
*တန်တလိုက်-နိုင်အိုဘီယမ်(Tantalum-Niobium)
*တိုင်တေနီယမ်(Titanium)
*ဗနေဒီယမ်(Vanadium)
*ဘစ်စမတ်(Bismuth)
*မိုလစ်ဒီနမ်(Molybdenum)
*ရှားပါးသတ္တုများ(Rare Earth Minerals)
**စီလီနီယမ်(Selenium)
**ဆီစီယမ်(Cesium)
**ဂါလီယမ်(Gallium)
**ဂျာမလီယမ်(Germallian)
**တက်ခ်နီယမ်(Technetium)
**ပိုလိုနီယမ်(Polonium)
**ဗယ်ရယ်လီယမ်(Beryllium)
**မြေရှားဒြပ်စင်(Rare Earth Elements)
***Cerium
***Dysprosium
***Erbium
***Europium
***Gadolinium
***Holmium
***Lanthanum
***Lutelium
***Neodymium
***Praseodymium
***Promethium
***Samarium
***Scandium
***Terbium
***Thulium
***Ytterbium
***Yttrium
**ရူဘီဒီယမ်(Rubidium)
**လစ်သီယမ်(Lithium)
**ဟဖ်နီယမ်(Hafnium)
**အင်ဒီယမ်(Indium)
*ရေဒီယိုသတ္တိကြွတွင်းထွက်(Radioactive Minerals)
**ယူရေနီယမ်(Uranium)
**သိုရီယမ်(Thorium) etc
*ရွှေ(Gold)
*ရွှေဖြူ(Platinum Group Mineral)
**Iridium
**Osmium
**Palladium
**Platinum
**Rhodium
**Ruthenium
*အဖြိုက်နက်(Tungsten)
*အလေးစီးတွင်းထွက်များ(Heavy Minreal)
**Ilmenite
**Leucocene
**Monazite
**Magnetite
**Rutile
**Sphene
**Xenotime
## ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန်
*သတ္တုတွင်း ဦးစီးဌာန
*ဘူမိဗေဒလေ့လာရေးနှင့် ဓာတ်သတ္တုရှာ​ဖွေ​ရေး ဦးစီးဌာန
*အမှတ် (၁) သတ္တုတွင်း လုပ်ငန်း
*မြန်မာ့​ကျောက်မျက်ရတနာ ​ရောင်းဝယ်​ရေး လုပ်ငန်း
*မြန်မာ့ပုလဲ ထုတ်လုပ်​ရေးနှင့် ​ရောင်းဝယ်​ရေး လုပ်ငန်း

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရပိုင် ကုမ္ပဏီများ
ဟာရိုး ရော်ဘင်

**ဟာရိုး ရော်ဘင်** ( ၊ ၁၉၁၆−၁၉၉၇) သည် အမေရိကန် စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ အရောင်းသွက်စာအုပ် ၂၅ ကျော် ရေးခဲ့ပြီး သူ၏ စာအုပ်များကို ဘာသာစကား ၃၂ မျိုးဖြင့် ဘာသာပြန် ဆိုခြင်း ခံရသည့်အပြင် အုပ်ရေ သန်း (၇၅၀) ကျော် ပုံနှိပ်ရသည်။ 

## ငယ်ဘဝ 
ဟာရိုးကို ၁၉၁၆ ခု၊ မေလ ၂၁ ရက်တွင် နယူးယောက်မြို့၌ မွေးသည်။ မိဘမဲ့ ဖြစ်၍ ဂျူးမိသားစုက မွေးစားသည်။ နောင်သော် ရုရှားမှ နိုင်ငံကူး ဆေးစပ်သမား ဖခင် ပေါ်လာသည်။ ဖခင်၊ မိထွေးနှင့်အတူ ဘရွတ်ကလင်၌ ကြီးသည်။ 

၁၉၂၀ ဝန်းကျင်တွင် ကျောင်းထွက်ကာ အလုပ်မျိုးစုံ လုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၀ မှ ၅၇ ကာလတွင် ယူနီဗာဆယ် ရုပ်ရှင် (Universal Pictures) ၌ စာရေးဘဝမှသည် အမှုဆောင်အဆင့်အထိ လုပ်ကိုင်သည်။ 

## စာပေ လှုပ်ရှားမှု 
ပထမဆုံး စာအုပ်မှာ ၁၉၄၈ ထုတ် *သူစိမ်းကို မတိမ်းလေနဲ့* (Never Love a Stranger) ဖြစ်သည်။ ရုပ်ရှင်လောကအကြောင်း ရေးသည့် *အိပ်မက်ကုန်သည်များ* (Dream Merchants) ကြောင့် လူသိများလာသည်။  

၁၉၅၂ ခုထုတ် *ဒန်နီဖစ်ရှာအတွက် ခဲတစ်လုံး* (A Stone for Danny Fisher) မှာ ၁၉၅၈ ခုတွင် အဲလဗစ် ပရက်စလေ ခေါင်းဆောင်ပါဝင်ကာ ရုပ်ရှင်အဖြစ် ရိုက်ကူးခံရသည်။ 

### မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုမှုများ 
dreams die first (အိမ်မက္တစေ)
  ရှစ်စပ္ကဂျင်​​​ခြေလည် (အထောက်တော္လှအောင်)

## ပုဂ္ဂိုလ်ရေးရာ 
၁၉၃၇ ခုတွင် အထက်ကျောင်းတက်စဉ်က ငယ်ချစ်ဖြစ်သည့် လီလီယန် မာ့ချနီဗစ် (Lilian Machnivitz) နှင့် ပထမဆုံး လက်တွဲသည်။ ၁၉၆၂ ခုတွင် ကွာပြဲသည်။ 

ဒုတိယဇနီး ဂရေ့ ပါလာမို (Grace Palermo) နှင့် ၁၉၆၅ တွင် လက်ထပ်ရာ ၁၉၉၀ အစောပိုင်းတွက် ပြတ်စဲကြသည်။ 

၁၉၉၂ ရောက်သော် ဂျန် စတပ် (Jann Stapp) နှင့် စုံဖက်ရာ ကွယ်လွန်သည်အထိ ဖြစ်သည်။ 

## ဘဝနိဂုံး 
၁၉၉၇ ခု၊ အောက်တိုဘာလ ၁၄ ရက်တွင် နှလုံးအားနည်းသည့် ဝေဒနာနှင့် ကာလီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၊ ပမ်းစပရင်း (Palm Springs) ၌ ကွယ်လွန်သည်။   

ဟောလိဝုဒ်ရှိ အောင်မြင်သူတို့ လျှောက်ရာလမ်း (Walk of Fame) ၌ သူ၏အမည်ကို ရေးထွင်းထားသည်။ 

## ကိုးကား
လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပို့လွှတ်​ရေးနှင့် ကွပ်ကဲ​ရေး ဦးစီးဌာန

**လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပို့လွှတ်​ရေးနှင့် ကွပ်ကဲ​ရေး ဦးစီးဌာန** () သည် လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ လျှပ်စစ်စွမ်းအားဆိုင်ရာ ဦးစီးဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။
## ဖွဲ့စည်းပုံ
*စီမံခန့်ခွဲရေးဌာန
*ဘဏ္ဍာရေးဌာန
*ပစ္စည်းစီမံရေးဌာန
*ဓာတ်အားပို့လွှတ်ရေးစီမံကိန်းများဌာန
**စီမံကိန်းညွှန်ကြား​ရေးမှူးရုံး (​တောင်ပိုင်း)
**စီမံကိန်းညွှန်ကြား​ရေးမှူးရုံး (​မြောက်ပိုင်း)
*ဓာတ်အားစနစ်ဌာန
**ပင်မဓာတ်အားခွဲရုံ
**မဟာဓာတ်အားလိုင်းရုံး
## ကိုးကား
ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ စီမံရေး ဦးစီးဌာန

**ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ စီမံရေး ဦးစီးဌာန** () သည် လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ စွမ်းအင်ဆိုင်ရာ ဦးစီးဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။

## ဖွဲ့စည်းပုံ
*စီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးရာစီမံခန့်ခွဲရေးဌာနခွဲ
*ဥပဒေစိစစ်ရေးနှင့်ထုတ်လုပ်မှုစီမံခန့်ခွဲရေးဌာနခွဲ
*အထွေထွေစီမံခန့်ခွဲရေးဌာနခွဲ
## လုပ်ငန်းတာဝန်များ
လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန၊ ရေနံနှင့်သဘာဝဓာတ်ငွေ့စီမံရေးဦးစီးဌာနမှ ဆောင်ရွက် လျက်ရှိသော အဓိကလုပ်ငန်းတာဝန်များမှာ အောက်ဖော်ပြပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*ဝန်ကြီးဌာန၏ မူဝါဒလုပ်ငန်းစဉ်၊ လမ်းညွှန်ချက်များနှင့်အညီ လုပ်ငန်း အကောင် အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် ကြီးကြပ်ခြင်း၊
*စွမ်းအင်မူဝါဒကို အကောင်အထည်ဖော်ရေးဆွဲရာတွင်ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခြင်း၊
*ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေများကို ဦးဆောင်၍ ဆွေးနွေးခြင်း၊ ရေးဆွဲပြုစုခြင်း၊
*စွမ်းအင်ဆိုင်ရာလုပ်ငန်းများကို သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနများနှင့် ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းခြင်း၊
*ရေနံစာချုပ်စာတမ်းများ ပြုစုရေးဆွဲချုပ်ဆိုနိုင်ရေး ညှိနှိုင်းကြီးကြပ်ဆောင်ရွက်ခြင်း၊
*ကုန်းတွင်းနှင့် ကမ်းလွန်လုပ်ကွက်များနှင့်ပတ်သက်၍ လုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်ရာတွင် မြန်မာနိုင်ငံရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကော်မရှင်မှ ချမှတ်ထားသည့် လမ်းညွှန်ချက်များနှင့်အညီ ဆောင်ရွက်ခြင်း၊
*ကုန်းပိုင်းရေနံနှင့်သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ရှာဖွေတူးဖော်ထုတ်လုပ်ခြင်းတွင် ဘဏ္ဍာရေးနှစ် အလိုက် တွင်းသစ်တူးဖော်ခြင်းလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်မှုအခြေအနေကို စိစစ်ခြင်း၊
*စီမံကိန်းများ အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်မှုကို စဉ်ဆက်မပြတ် စောင့်ကြည့် တည့်မတ်ပေးခြင်း၊
*နှစ်စဉ်ဘဏ္ဍာရေး လျာထားချက်များ၊ ရငွေ၊ သုံးငွေစာရင်းဇယားများကို လုပ်ငန်းဌာန များနှင့် ညှိနှိုင်းပူးပေါင်းရေးဆွဲ ဆောင်ရွက်ခြင်း၊
*စွမ်းအင်ကဏ္ဍဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ရေတိုရေရှည်အစီအစဉ်များ ချမှတ်အကောင် အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ခြင်း၊
*ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍတိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးအတွက် အစီအမံများ ချမှတ်ဆောင်ရွက်ခြင်း၊
*စွမ်းအင်ဆိုင်ရာ ကိန်းဂဏန်းအချက်အလက်များပြုစုခြင်းနှင့် အနာဂတ်စွမ်းအင် လိုအပ် ချက်နှင့် ဖြန့်ဖြူးပေးနိုင်မှုများကို ခန့်မှန်းတွက်ချက်ခြင်း၊
*စွမ်းအင်ကဏ္ဍဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် နိုင်ငံတကာနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်ရေး ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးခြင်း၊
*တင်ဒါလုပ်ငန်းများ မှန်ကန်မှုရှိစေရေး ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲခြင်း၊
*လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ် မြှင့်တင်နိုင်ရေး အစီအမံများ ချမှတ်ဆောင်ရွက်ခြင်း၊
*သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့် လူမှု့စီးပွားလုပ်ငန်းများကို တွန်းအားပေးဆောင်ရွက်ခြင်း၊
*စွမ်းအင်ဆိုင်ရာလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ရာတွင် နိုင်ငံတကာစံချိန်စံညွှန်းနှင့်အညီ ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးအတွက် ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းရေးကိစ္စများကို ဆောင်ရွက်ခြင်း၊
*စွမ်းအင်ဆိုင်ရာလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ရာတွင် ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိစေရေး ကြီးကြပ်ဆောင်ရွက်ခြင်း။
## ကိုးကား
အုန်းဝင်း

**ဦးအုန်းဝင်း** သည် သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ ပြည်​ထောင်စုဝန်ကြီး အဖြစ် ၂၀၁၆ခုနှစ်မှ ၂၀၂၁ခုနှစ်အထိ တာဝန်ထမ်း​ဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။

## ပညာ​ရေး
ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ်မှ  သစ်​တောဘာသာရပ်ဖြင့် B.Scဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ဖိလစ်ပိုင်တက္ကသိုလ်မှ Ergonomics (ပတ်ဝန်းကျင်၊အခြေအနေ စသည်တို့ကြောင့် လုပ်သားတို့၏ ကုန်ထုတ်စွမ်းအားအတက်အကျရှိပုံကို လေ့လာသည့်ပညာ)ဖြင့် ဒီပလိုမာ၊ အ​မေရိကန်နိုင်ငံ၊ ​ကော်လိရာဒိုပြည်နယ်တက္ကသိုလ်မှ ​ရေအရင်းအမြစ် စီမံခန့်ခွဲမှုဖြင့် မာစတာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။
## အလုပ်အကိုင်
ဦးအုန်းဝင်းသည် သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ ဝန်ကြီးအဖြစ် ၂၀၁၆ခုနှစ် အစိုးရအသစ် ဖွဲ့စည်းချိန်တွင် စတင်တာဝန်ထမ်း​ဆောင်ခဲ့သည်။

ဝန်ကြီးအဖြစ် မလုပ်ကိုင်မီက ​ရေအရင်းအမြစ်စီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ပညာရှင်အဖြစ် UNDP အပါအဝင် နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများနှင့် NGOများတွင် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။

၂၀၁၁ခုနှစ်မတိုင်မီအထိ  ရေဆင်းသစ်တောတက္ကသိုလ်၏ ဒုတိယပါ​မောက္ခချုပ်အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ထိုမတိုင်မီများက ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန၏ စီမံကိန်းနှင့် စာရင်းအင်းဦးစီးဌာနတွင် ညွှန်ကြား​ရေးမှူး၊ သစ်​တောသု​တေသန​ကျောင်းတွင် ညွှန်ကြား​ရေးမှူး၊ ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် မွန်ပြည်နယ် သစ်​တောဦးစီးဌာနများတွင် ညွှန်ကြား​ရေးမှူး တာဝန်များ ​ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၁၉၅၁ မွေးဖွားသူများ
လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်​​ရေး လုပ်ငန်း

**လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်​​ရေး လုပ်ငန်း** () သည် လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ လျှပ်စစ်စွမ်းအားဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
## ဖွဲ့စည်းပုံ
*စီမံခန့်ခွဲရေးဌာန
*ဘဏ္ဍာရေးဌာန
*အပူစွမ်းအင်သုံးစက်ရုံများဌာန
*ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်နှင့်ရေအားစက်ရုံးများဌာန
*ပစ္စည်းဖြည့်တင်းရေးဌာန
## တာဝန်များ
 *ဓာတ်အားစနစ်နှင့် ချိတ်ဆက်သော တည်ဆောက်ပြီး နိုင်ငံပိုင် ရေအား (စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနမှ တည်ဆောက်ပြီး စက်ရုံများအပါအဝင်) နှင့် အပူစွမ်းအင်သုံး ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ မောင်းနှင်ခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းပြုပြင်ခြင်း၊ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ခြင်း၊
*Joint Venture (JV)၊ Build-Operate-Transfer (BOT)၊ Independent Power Producer (IPP) စက်ရုံများမှ ထွက်ရှိ​သော ဓာတ်အားကို Power Purchase Agreement (PPA) များဖြင့် ဝယ်ယူခြင်း၊
*ဓာတ်အားစနစ်နှင့် ချိတ်ဆက်သော နေရောင်ခြည်သုံး၊ လေအားသုံးနှင့် အခြားစွမ်းအင်သုံး ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများမှ PPA ဖြင့် ဓာတ်အား ဝယ်ယူခြင်း၊
*တည်ဆောက်ဆဲဓာတ်အားပေးစက်ရုံ စီမံကိန်းများ၏ အင်ဂျင်နီယာပိုင်းဆိုင်ရာ ကြီးကြပ် ကူညီ ဆောင်ရွက်ခြင်း၊
*နိုင်ငံပိုင်စက်ရုံမှ ထွက်ရှိသော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားနှင့် PPA ဖြင့် ဝယ်ယူသော လျှပ်စစ် ဓာတ်အားများကို မဟာဓာတ်အားလိုင်းနှင့် ပင်မဓာတ်အားခွဲရုံများအား ဖြတ်သန်းအသုံးပြုပြီး ရန်ကုန်မြို့၊ မန္တလေးမြို့နှင့် ကျန်ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးများသို့ သက်ဆိုင်ရာ ဓာတ်အား ခွဲရုံများမှတဆင့် တိုက်ရိုက်ရောင်းချခြင်း၊
*လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်ပေးမည့် အစီအစဉ်နှင့် လျာထားချက်မျာကို ဓာတ်အားစနစ်၏ လိုအပ်ချက်နှင့် ကိုက်ညီအောင် တွက်ချက်ခြင်း
*ဓာတ်အားပေးစက်များ ပြုပြင်မည့် အစီအစဉ်များ ရေးဆွဲခြင်း၊
*JV/BOT Basic ဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော ရေအားစက်ရုံများတွင် နိုင်ငံခြားကုမ္ပဏီ များနှင့် အတူပူးပေါင်း၍ မောင်းနှင်ခြင်း၊ ထိန်းသိမ်း ပြုပြင်ခြင်း၊ ဓာတ်အားပို့လွှတ်ရောင်းချ ခြင်းများအပြင် နိုင်ငံတော်၏ ရပိုင်ခွင့်များဖြစ်သော Royalty Power ၊ အခွန်အခများရရှိရေး အနီးကပ်ကြီးကြပ် ဆောင်ရွက်ခြင်း။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရပိုင် ကုမ္ပဏီများ
အသွင်ယောင် ပကတိ

ဗွီအာရ် ခေါင်းစွပ်မျက်မှန် နှင့် ရွေ့ရှားမှုထိန်း ကရိယာ တို့ကို အသုံးပြု၍ အနာဂါတ် တွင် လကမ္ဘာ၌ အခြေစိုက် နေထိုင်မည့် အာကာသယာဉ်မှူး များကို မီးငြိမ်းသတ်နည်း သင်ကြားပေးရာတွင် အသွင်ယောင် ပကတိ သုံးရန် အလားအလာ ရှိပုံကို သရုပ်ပြနေစဉ်။]]

**အသွင်ယောင် ပကတိ**() (ဗာတျူအယ် ရီအယ်လ်လီတီ) သို့မဟုတ် **ဗွီအာရ်** () ဆိုသည်မှာ ကွန်ပျူတာဖြင့် ဖန်တီးထားသည့် အတုအယောင် လောကတွင် 
ကွန်ပျူတာ ဖန်ဆင်းမှုကြောင့် တွေ့မြင်ခံစားရသော အတွေ့အကြုံ ကို ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ 

အသွင်ယောင် ပကတိ ကို ကွန်ပျူတာဖြင့် ဖန်ဆင်းရာတွင် အမြင်နှင့် အကြားအာရုံကို အဓိကထား၍ ဖန်တီးမှုပြုလေ့ ရှိသော်လည်း ဖန်တီးမှုတွင် အခြားအာရုံများပါ ပါဝင်နိုင်သည်။

လူသား၏အာရုံကို လွှမ်းခြုံစိုးမိုးနိုင်သော အသွင်ယောင်ပကတိ လောကတွင် ပကတိ နှင့် အသွင်တူ ကမ္ဘာလောကကို ဖန်ဆင်းနိုင်သလို စိတ်ကူးယဉ် ကမ္ဘာလောကကိုလည်း ဖန်တီးနိုင်သည်။

လက်ရှိ ဗွီအာရ် နည်းပညာ နှင့် ဖန်တီး မှုတွင် အသွင်ယောင် ပကတိ ခေါင်းစွပ် မျက်မှန် သို့မဟုတ် ရုပ်ပုံဖော်ပြစက်များ အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ အသုံးပြုသူ ၏ အမြင်၊ အကြား၊ ထိတွေ့မှု နှင့် အခြား အာရုံများကို တီထွင်ဖန် ဆင်းရာတွင် အထူးပြုလုပ်ထားသော အခန်း သို့မဟုတ် ရုပ်ပုံများ ကို အသုံးပြု၍ အရိပ် အယောင် လောက တွင် တကယ်ရောက်ရှိ နေသကဲ့သို့ ထင်မှတ်ရအောင် ဖန်တီးသည်။

## စကားလုံးရင်းမြစ်
ဗာတျူအယ် () (မြန်မာဘာသာပြန် - အသွင်ယောင်) ကို "အနှစ် သာရအားဖြင့် အလားတူဖြစ် သော်လည်း အမှန် တကယ် မဖြစ်၊ မရှိ" ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ဖြင့်  အင်္ဂလိပ်စာတွင် တစ်ဆယ့်လေး ရာစုနှစ် နှစ်ကတဲကစတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။
ဤ ဝေါဟာရကို ၁၉၅၉ ခုနှစ် ကတဲက စတင်၍ ကွန်ပျူတာလောက တွင် "ရုပ်ဝတ္ထုအား ဖြင့် အမှန်တကယ် မရှိ သော်လည်း ဆော့ဖ်ဝဲရ် ဖြင့် ဖန်တီးထားသောအရာ" ဟူသော ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် အသုံးပြုခဲ့သည်။

 အသွင်ယောင် ပကတိ အခန်း]]

## ကျမ်းကိုး
အထက ဂွေးကုန်း

**အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း၊ ဂွေးကုန်း(အထက-ဂွေးကုန်း)**သည် အေးချမ်းသာယာရပ်ကွက်၊ ဂွေးကုန်းရွာ တံတားဦးမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။

## သမိုင်းကြောင်း
၁၉၆၂ မှ ၁၉၉၈ အထိ အခြေခံပညာမူလတန်းကျောင်း (ဂွေးကုန်း)၊ ၁၉၉၈ မှ ၂၀၀၈ အထိ တွဲဘက် အထက်တန်းကျောင်း (ဂွေးကုန်း)၊ ၂၀၀၈ မှ ၂၀၁၇ အထိ ခွဲ အထက်တန်းကျောင်း(ဂွေးကုန်း) နှင့် ၂၀၁၇-၂၀၁၈ ပညာသင်နှစ်မှစ၍ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း (ဂွေးကုန်း) သို့ တိုးမြှင့်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

## ကျောင်းသားနှင့်ဆရာဦးရေ
၂၀၂၃ ခုနှစ် တံတားဦးခရိုင်၊ တံတားဦးမြို့နယ်အစီရင်ခံစာအရ အထက ဂွေးကုန်းတွင် ကျောင်းသားစုစုပေါင်း ၄၂၀ နီးပါးရှိပြီး ဆရာ/မ အင်အား ၁၉ ယောက်ရှိသည်။ ကျောင်းသား ဆရာအချိုး ၁:၂၂ ဖြစါသည်။  တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်မှုနှုန်းမှာ တစ်နှစ်တွင် ၂၅%ခန့်သာရှိပြီး တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းကျောင်းသူ/ သားဦးရေမှာ တစ်နှစ်တွင် ၆၀ ဝန်းကျင်ရှိသည်။

## ကျောင်းအကျယ်အဝန်းနှင့် အဆောက်အဦးများ
အထက ဂွေးကုန်းသည် ၅.၄၈ ဧက အကျယ်ဝန်းရှိသော ဂွေးကုန်းတောင်ပိုင်းမြေပြန့်တွင် တည်ရှိသည်။ ကျောင်းအဆောက်အဦးများမှာ နှစ်ထပ်ကျောင်းဆောင်မရှိချေ။ တစ်ထပ်ကျောင်း အခန်းတွဲများသာရှိပြီး အထကကျောင်းများထဲတွင် အဆောက်အဦးစနစ် နိမ့်ကျသည်။

၂၀၁၃ တွင် ဆောက်လုပ်သော ပညာသီရိကျောင်းဆောင်သစ် (၄ ခန်းတွဲ၊ အကျယ် ၂၅ပေ)၊ ၁၉၉၈တွင် ဆောက်လုပ်သော ပင်လုံကျောင်းဆောင်၊ ၁၉၉၁တွင် ဆောက်လုပ်သော နဝရတ်ကျောင်းဆောင်၊ စိန်ပန်းဆောင်၊ မူလတန်းကျောင်းဆောင်များ၊ ၂၀၁၇တွင် ဆောက်လုပ်သော ပါရမီကျောင်းဆောင်၊ ကျောင်းစာကြည့်တိုက်၊ ပစ္စည်းသိုလှောင်ခန်း၊ ဆရာကျောင်းဆောင်၊ ကင်းတဲများ စသည့် စုစုပေါင်း အဆောက်အဦး ၁၀ ခု ရှိသည်။

## ကိုးကား
ရန်ကုန် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား​ပေး​ရေး ကော်ပိုရေးရှင်း

**ရန်ကုန် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား​ပေး​ရေး ကော်ပိုရေးရှင်း** () သည် လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။

## သမိုင်း​ကြောင်း
၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်ရှိ မြန်မာ့လျှပ်စစ်ဓာတ်အားလုပ်ငန်း၏ ရန်ကုန်တိုင်းလျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာရုံးကို ရန်ကုန်မြို့တော်လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးရေးအဖွဲ့အဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထို့နောက်၊ ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာနကို အမှတ် (၁) လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာနနှင့် အမှတ် (၂) လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာနဟူ၍ ဝန်ကြီးဌာနနှစ်ခုအဖြစ် ထပ်မံဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ယင်းသို့ ဖွဲ့စည်းရာတွင် အမှတ် (၂) လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန၌ ဦးစီးဌာန (၁) ခု၊ လုပ်ငန်း (၂) ခု၊ နှင့် ရန်ကုန်မြို့တော်လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးရေးအဖွဲ့ (၁) ဖွဲ့တို့ဖြင့် ပါဝင်ခဲ့သည်။

၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့တွင် အမှတ် (၁) လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာနနှင့် အမှတ် (၂) လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာနတို့ကို ပူးပေါင်း၍ လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာနအဖြစ် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ဤပြန်လည်ဖွဲ့စည်းမှုတွင် ဦးစီးဌာန (၃) ခု၊ လုပ်ငန်း (၃) ခု၊ နှင့် ရန်ကုန်မြို့တော်လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးရေးအဖွဲ့ (၁) ခုတို့ ပါဝင်ခဲ့သည်။

နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၉ ရက်စွဲပါ စာအမှတ် ၅၈(၂)/၇/သမ္မတရုံးဖြင့် ရန်ကုန်မြို့တော်လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးရေးအဖွဲ့ကို ရန်ကုန်လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးရေးကော်ပိုရေးရှင်းအဖြစ် ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့မှစ၍ ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းရန် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ ဤပြောင်းလဲမှုကို လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာနသည် ၂၀၁၄ ခုနှစ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ဥပဒေအမှတ် ၄၄၊ လျှပ်စစ်ဥပဒေ၊ ပုဒ်မ ၈ (ဂ) နှင့် ပုဒ်မ ၇၂ (ခ) တို့အရ အပ်နှင်းထားသော လုပ်ပိုင်ခွင့်ကို ကျင့်သုံး၍ ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၉ ရက်စွဲပါ ခွင့်ပြုချက်နှင့် ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သော ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေးအမှတ်စဉ် (၁၆/၂၀၁၅) ၏ သဘောတူခွင့်ပြုချက်ဖြင့် လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာနမှ ဝန်ကြီးရုံး၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၁၂၆/၂၀၁၅) ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ယင်းအမိန့်ကြော်ငြာစာအရ ပြည်ထောင်စုရန်ပုံငွေပြင်ပတွင် မိမိဝင်ငွေအပေါ် ရပ်တည်ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် ရန်ကုန်လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးရေးကော်ပိုရေးရှင်းကို ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့တွင် တရားဝင် ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်ခဲ့ပါသည်။
## ကိုးကား
ရေအားလျှပ်စစ် အကောင်အထည်ဖော်ရေး ဦးစီးဌာန

**​ရေအားလျှပ်စစ် အ​ကောင်အထည်​ဖော်​ရေး ဦးစီးဌာန** () သည် လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ လျှပ်စစ်စွမ်းအားဆိုင်ရာ ဦးစီးဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။

## ဖွဲ့စည်းပုံ
*စီမံခန့်ခွဲရေးဌာနခွဲ(ရုံးချုပ်)
*စီမံကိန်းနှင့်လုပ်ငန်းဌာနခွဲ(ရုံးချုပ်)
*ငွေစာရင်းဌာနခွဲ(ရုံးချုပ်)
*ပစ္စည်းဖြည့်တင်းရေးဌာနခွဲ(ရုံးချုပ်)
*ဒီဇိုင်းနှင့်ပုံထုတ်ဌာနခွဲ(ရုံးချုပ်)
*စူစမ်းလေ့လာရေးဌာနခွဲ(ပျဉ်းမနား)
*ဘူမိဗေဒဌာနခွဲ(ပျဉ်းမနား)
*စက်မှုယန္တရားဌာနခွဲ(ပျဉ်းမနား)
*စက်မှုလျှပ်စစ်တပ်ဆင်ရေးဌာနခွဲ(ပျဉ်းမနား)
*ထိန်းသိမ်းရေးဌာနခွဲ(မန္တလေး)
*သဘာ၀ပိုဇိုလန်ထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံ(ကျောက်ပန်းတောင်း)
*အမှတ်(၁)တည်ဆောက်ရေး(ပျဉ်းမနား)
*အမှတ်(၂)တည်ဆောက်ရေး(မန္တလေး)
*အမှတ်(၃)တည်ဆောက်ရေး(ပြင်ဦးလွင်)
*အမှတ်(၄)တည်ဆောက်ရေး(မကွေး)
*အမှတ်(၅)တည်ဆောက်ရေး(အေးသာယာ)
## လုပ်ငန်းတာဝန်များ
*ရေအားလျှပ်စစ်အရင်းအမြစ်များကို စူးစမ်းလေ့လာရှာဖွေခြင်း၊ တိုင်းတာခြင်း၊ တွက်ချက် စိစစ်ခြင်းနှင့် ဖြစ်မြောက်နိုင်စွမ်း အစီရင်ခံစာများကိုပြုစု၍ ဝန်ကြီးဌာနသို့ တင်ပြခြင်း။
*အထက်အဆင့်နှင့်ဝန်ကြီးဌာနတို့က ရွေးချယ်သတ်မှတ်ပေးသော စီမံကိန်းသစ်များနှင့် စပ်လျဉ်း ၍အသေးစိတ်လေ့လာခြင်း၊ စိစစ်တင်ပြခြင်း၊ စီမံကိန်းအကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ခြင်းနှင့်
*မိမိဌာနအတွင်းရှိ သက်ဆိုင်ရာပညာရှင်များ၊ ကျွမ်းကျင်သူများဖြင့် ကာလတို၊ကာလရှည် အသေးစိတ် စူးစမ်းလေ့လာခြင်း၊ အချက်အလက်များစုဆောင်းရယူခြင်း၊
*မိမိနိုင်ငံအတွင်း ပြည်တွင်းနှင့်ပြည်ပမှ ပညာရှင်များ၊ လက်ရှိပူးပေါင်းဆောင်ရွက် လျက်ရှိသော အတိုင်ပင်ခံအဖွဲ့များနှင့် ဆက်သွယ်ညှိနှိုင်းပေါင်းစပ်လျက်ဖြစ်မြောက် နိုင်စွမ်းအစီရင်ခံစာများ ပြုစုထားရှိခြင်း၊
*မိမိတို့ကျွမ်းကျင်မှုနယ်ပယ်ထက်ကျော်လွန်သော နည်းပညာရပ်များအတွက် ပြည်ပ အတိုင်ပင်ခံအဖွဲ့များနှင့် ဆက်သွယ်တာဝန်ပေးနိုင်ရေးအတွက် ဝန်ကြီးဌာနနှင့် အထက် အဖွဲ့အစည်းများသို့ စနစ်တကျတင်ပြခွင့်ပြုချက်ရယူဆောင်ရွက်ခြင်း၊
*စီမံကိန်းအလိုက် ခန့်မှန်းခြေစာရင်းများ စနစ်တကျပြုစုခြင်း၊ နှစ်အလိုက် ဘဏ္ဍာရေး နှစ်အတွင်း ကုန်ကျမည့်ရန်ပုံငွေများ တွက်ချက်တင်ပြခြင်း၊
*အပိုဒ်(၂) ပါလုပ်ငန်းနှင့် နောင်တွင် အကျုံးဝင်လာမည့် လုပ်ငန်းတာဝန်များဆောင်ရွက် ခြင်း။
*စီမံကိန်းလုပ်ငန်းများ၏ တိုးတက်မှုအခြေအနေများကို အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီ သုံးသပ်စိစစ် ခြင်း၊ အထက်အဆင့်ရုံးများသို့ တင်ပြအစီရင်ခံခြင်း။
*မိမိဌာနတွင်းရှိ အဆင့်ဆင့်ဝန်ထမ်းများ၏ အရည်အသွေးမြင့်မားစေရန် ပြည်တွင်း/ ပြည်ပ လေ့ကျင့်ရေးသင်တန်းများ ပုံမှန်ဖွင့်လှစ်ဆောင်ရွက်ခြင်း။
*နှစ်စဉ်ရသုံးမှန်းခြေငွေစာရင်းများ ပြုစုခြင်း။
*တည်ဆောက်ပြီးသော ရေအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများကို သက်ဆိုင်ရာသို့ စနစ်တကျ လွှဲပြောင်းပေးခြင်း။
## ကိုးကား
ရပ်ဝန်းနှင့် ပိုးလမ်းမ ဖိုရမ်

**ရပ်ဝန်းနှင့် ပိုးလမ်းမ ဖိုရမ်** () (သို့မဟုတ်) **ရပ်ဝန်းနှင့် ပိုးလမ်းမ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပူး​ပေါင်း​ဆောင်ရွက်​ရေး ဖိုရမ် **()သည် တရုတ်နိုင်ငံမှ ကမကထပြုလုပ်​သော ရပ်ဝန်းနှင့် ပိုးလမ်းမ စီမံကိန်းအတွက် ​​ဆွေး​နွေးကြ​သော ဖိုရမ်များဖြစ်သည်။ ပထမအကြိမ်ဖိုရမ်ကို ၂၀၁၇ခုနှစ် ​မေလ၁၄ရက်​နှင့် ၁၅ရက်​နေ့တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၊ ​ပေကျင်းမြို့တွင် ကျင်းပခဲ့ပြီး ဒုတိယအကြိမ်ဖိုရမ်ကို ၂၀၁၉ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၇ရက်​နေ့မှစတင် ကျင်းပခဲ့သည်။ သက်ဆိုင်ရာ စီမံကိန်းအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများမှ နိုင်ငံ​တော်အကြီးအကဲများ၊ အစိုးရအဖွဲ့ အကြီးအကဲများ၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများမှ ဧည့်သည်​တော်များ တက်​ရောက်ခဲ့ကြသည်။

## လုပ်ငန်းစဉ်များ
ကဏ္ဍတွင် တရုတ်နိုင်ငံ အမျိုးသား ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်​ရေးနှင့်ပြုပြင်​ပြောင်းလဲ​ရေး​ကော်မရှင် ဒုတိယ​ခေါင်း​ဆောင်၏ ​ပြောဆိုခ​ျက်အရ ဤဖိုရမ်၏ ရည်ရွယ်ချက်များ​မှာ *​လွယ်ကူပြီး အကျိုးရှိသည့် နိုင်ငံတကာ ပူး​ပေါင်း​ဆောင်ရွက်​ရေး စင်္ကြန်တစ်ခုဖြစ်​ကြောင်း၊ ပိုမိုနီးကပ်ပြီး ခိုင်မာ​သော ပူး​ပေါင်း​ဆောင်ရွက်​ရေးကွန်ယက် စသည်တို့ကို တည်​ဆောက်ရန်ဖြစ်​ကြောင်း* ​ပြောကြားခဲ့သည်။
ဤဖိုရမ်သည် ရပ်ဝန်းနှင့် ပိုးလမ်းမ စီမံကိန်း၏ အ​ခြေခံအ​ဆောက်အဦးများ၊ စွမ်းအင်ကဏ္ဍ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု စသည့်အ​ကြောင်းအရာများအတွက် စင်္ကြန် တစ်ခုဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန

**အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်​ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန** () သည် ၂၀၁၆ ခုနှစ် သမ္မတ ဦးထင်ကျော် လက်ထက်တွင် အလုပ်သမား၊ အလုပ်အကိုင်နှင့် လူမှုဖူလုံရေး ဝန်ကြီးဌာနနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာနတို့  ပူးပေါင်းကာ ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သော ဝန်ကြီးဌာနတစ်ခု ဖြစ်သည်။​နောက်ဆုံးဝန်ကြီးမှာ အာဏာသိမ်းစစ်အစိုးရမှ ခန့်အပ်ထား​သော ဦးမြင့်ကြိုင်ဖြစ်သည်။ အနိုင်ရ လွှတ်​တော်ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ (CRPH) ကမူ ​ဒေါက်တာဇော်ဝေစိုးအား ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ရန် ခေတ္တပြည်​ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ထားသည်။

အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပွားသည့် ၆လပြည့်တွင် အိမ်စောင့်အစိုးရအဖြစ် ပြောင်း၍ ဖွဲ့စည်းရာ ဤ ဝန်ကြီးဌာနကို အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာနနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာနဟူ၍ ဝန်ကြီးဌာန (၂)ခု ပြန်လည် ခွဲထုတ်ခဲ့သည်။

## ဖွဲ့စည်းပုံ
*လူဝင်မှုကြီးကြပ်​ရေး ဦးစီးဌာန
*အမျိုးသားမှတ်ပုံတင်နှင့် နိုင်ငံသား ဦးစီးဌာန
*ပြည်သူ့အင်အား ဦးစီးဌာန
*အလုပ်သမား ညွှန်ကြား​ရေး ဦးစီးဌာန
*လူမှုဖူလုံ​ရေးအဖွဲ့
*အလုပ်ရုံနှင့် အလုပ်သမား ဥပ​ဒေစစ်​ဆေး​ရေး ဦးစီးဌာန
*အလုပ်သမား​ရေးရာ ဆက်ဆံ​ရေး ဦးစီးဌာန
## ဝန်ကြီးများ
*ဦးသိန်းဆွေ (၃၀ မတ် ၂၀၁၆ - ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁)
*ဦးမြင့်ကြိုင် (၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ - ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁)

### ဒုတိယဝန်ကြီးများ 
* ဦးဝင်းရှိန် - ၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
* ဦးဌေးလှိုင် - ၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ယခင် ဝန်ကြီးဌာနများ
နီကိုလတ် စပါ့

**နီကိုလတ် ချား စပါ့** (၊ ၁၉၆၅ ခု၊ ဒီဇင်ဘာလ ၃၁ ဖွား) သည် အမေရိကန်လူမျိုး ဝတ္ထုရေးဆရာ၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာနှင့် ရုပ်ရှင်ထုတ်ဝေသူ ဖြစ်သည်။ ဝတ္ထု (၂၂) အုပ် ရေးခဲ့ရာ (၁၁) အုပ်ကို ရုပ်ရှင်အဖြစ် ရိုက်ကူးခြင်း ခံရပြီး ထိုဇာတ်ကားများမှာလည်း လူကြိုက်များခဲ့သည်။ 

နီဘရာစကာ ပြည်နယ်၊ အိုမာဟာ (Omaha) မြို့၌ မွေးသော စပါ့၏ ပထမဆုံး ဝတ္ထုမှာ တက္ကသိုလ်တက်စဉ် ရေးသည့် *ဖြတ်သန်းခြင်း* (The Passing) ဖြစ်သည်။ 

## ရေးသားသော စာအုပ်များ
အေဘရာဟမ်

**အာဗြဟံ**  (သို့) **မူလကအာဗြံ,**  သည် (ယေရှုမတိုင်မီ) ဟီဘရူး သမ္မာကျမ်းစာ၊ ခရစ်ယာန် သမ္မာကျမ်းစာ၊ ကုရ်အာန်ကျမ်း တို့တွင် ပါဝင်သော အထိုက်အလျောက် အခရာကျသည့် ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်သည်။ ထိုအမည်ကို အစွဲပြု၍ ဂျူးဝါဒ၊ ခရစ်ယာန်ဝါဒ၊ အစ္စလာမ်ဝါဒ တို့ကို ဆင်တူရာချင်း ခြုံငုံလျက်လည်း အေဗရာဟမ်ပျိုး ကိုးကွယ်မှုများဟု ခေါ်ကြသေးသည်။  ဂျူးဘာသာတွင်သူသည်  အပိုင်းပိုင်း၏ပဋိညာဉ်တရားကို, တည်ထောင်သူဖခင်ဖြစ်ပြီး ဂျူးလူများနှင့် ဘုရားသခင် အကြား အထူးဆက်သွဆက်ဆံ‌‌ပေးသူ ; ခရစ်ယာန်ဘာသာအတွက် သူသည် ယုံကြည်သူများ, ဂျူးသို့မဟုတ် တစ်ပါးအမျိုးသားများ၏ရှေ့ပြေးစံနမူနာပုံစံဖြစ်ပြီး, အစ္စလာမ်ဘာသာတွင်  အာဒံမှစတင်၍ အမြင့်ဆုံး‌သော မိုဟာမက်  အထိ ပရောဖက်တို့၏ကွင်းဆက်အတွက်  ချိတ်ဆက်မှုပြုသူ အဖြစ်ရှုမြင်ခြင်းဖြစ်သည်  ။ 

## အကိုးအကား
ဂျိုး

**ဂျိုး**သည် စွမ်းအင်ကို ဖော်ပြရန် အသုံးပြုသည့် ယူနစ် ဖြစ်သည်။ အရာဝတ္ထုတစ်ခုပေါ်သို့ ၁ နယူတန်ရှိသည့် သက်ရောက်အားသည် ထိုအရာဝတ္ထုအား ၁ မီတာအကွာအဝေး ရွေ့လျားစေသည့်အခါတွင် ကူးပြောင်းသွားသည့် စွမ်းအင်ဖြစ်သည်။ ဂျိုးဟူသည့် ယူနစ်သည် အင်္ဂလိပ်လူမျိုး ရူပဗေဒပညာရှင်Jame Prescott Joule မှ ဆင်းသက်လာသည်။

၁ ဂျိုးကို အောက်ပါအတိုင်း အဓိပ္ပါယ်သတ်မှတ်နိုင်သည်။

1 V ရှိသည့် Electrical Potential Difference တွင် 1 Coulomb ရှိသောElectric Charge အား ရွေ့လျားစေရန် လိုအပ်သည့် စွမ်းအင် ဖြစ်သည်။

တစ်စက္ကန့်တွင် ၁ ဝပ်ပမာဏရှိသော စွမ်းအား ထုတ်လုပ်ရန် လိုအပ်သည့် အလုပ် ဖြစ်သည်။

## အသုံးအနှုန်း
SI ယူနစ်သည် James Prescott Joule ကို အစွဲပြုကာ ခေါ်ဝေါ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ James Prescott Joule ၏ အမည်၏ အစစကားလုံးကို SI ယူနစ်၏ သင်္ကေတအဖြစ် အသုံး ပြုသည်။
## W*s
Watt second သည် ဂျိုးနှင့် တူညီသည့် ယူတစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဂျိုးအစား Watt second ကို အသုံးပြုသည်လည်း ရှိသည်။

## ကိုးကား
ညောင်ပင်သာဦးပုည

ညောင်ပင်သာဦးပုည (၁၁၉၀ - ၁၂၆၃) သည် စလေဦးပုညနှင့် မရှေးမနှောင်းပင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည့် စာဆိုတော်ကြီးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
## ဘဝ
ညောင်ပင်သာဦးပုညကို သက္ကရာဇ် ၁၁၉၀ ပြည့်နှစ်၊ ပြာသိုလတွင် စစ်ကိုင်းမြို့ အစေခံရပ်တွင် ထောင်ကဲပဲ့နင်းကြီး ဦးရွှေလှော် - ဒေါ်ဦးလှတို့မှ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ တတိယမြောက် သားဖြစ်ပြီး ငယ်မည်မှာ မောင်အောင်စိုး ဖြစ်သည်။

ငယ်စဉ်က ဆင်နင်းဆရာတော်ထံတွင် ပညာများ သင်ကြားခဲ့ပြီး ပဉ္ဇင်းအဖြစ်တက်ရောက်သည့်အခါ စစ်ကိုင်းပရက္ကမဆရာတော် (သာသနာပိုင်ဦးဉေယျ) ထံတွင် ပညာဆက်လက်သင်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် ဆရာတော်နှင့်အတူ မင်းတုန်းမင်းထံသို့ လိုက်ပါဖူးခဲ့သည်။

ရဟန်းဘွဲ့မှာ ဦးပုညဖြစ်သဖြင့် “ဦးပုည” ဟု တွင်ခဲ့သည်။ ၁၂၂၁ ခုနှစ်တွင် ခမည်းတော် ဆုံးပါးခဲ့သဖြင့် စစ်ကိုင်းဆင်နင်းကျောင်းသို့ပြန်၍ ၁၂၂၃ ခုနှစ်တွင် ညောင်ပင်သာကျောင်းတွင် သီတင်းသုံးခဲ့သည်။

၁၂၂၉ ခုနှစ်တွင် လေရောဂါကြောင့် ဖိုးသူတော်ဝတ်ဖြင့် နေထိုင်ခဲ့သည။ ၁၂၇၂ ခုနှစ်တွင် နယ်ပိုင်ဝန်ထောက် ဦးဘတူက ပင့်ဆောင်ခဲ့သဖြင့် ရန်ကုန်၊ မော်လမြိုင်၊ ပုသိမ်မြို့များတွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။ 
## ကွယ်လွန်ခြင်း
၁၂၆၃ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၅ ရက် အင်္ဂါနေ့ည ၃ နာရီအချိန်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
## ပြုစုခဲ့သည့် စာပေများ
ညောင်ပင်သာဦးပုညရေးသားပြုစုခဲ့သည့် စာပေများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်။

၁။ သာမုန္ဒရိကလက္ခဏာကျမ်း၊

၂။ လောကမဉ္ဇူဆေးကျမ်း၊

၃။ သာသနာလျှောက်မေတ္တာစာ၊

၄။ စစ်ကိုင်းဘုရားများ၏ တေးထပ်ပေါင်းချုပ်၊

၅။ ပါတော်မူရတု၊

၆။ ရတနာမကိုဋ်သံဝေတေး၊

၇။ သာသနဟိတမေတ္တာစာ၊

၈။ နဝရတ်ခိုင် ဘုံကိုးဆင့်တက်ကျမ်း၊

၉။ တေးထပ်များ၊

၁၀။ သုတရတနာဆုံးမစာ။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာဆိုတော်များ
သုဒိတာ

**သုဒိတာ**(၊ , ထိုင်းအသံထွက် - ဆုထိဒါ)သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ မိဖုရား​ခေါင်၊ ဘုရင် ​လောင်ကွန်း၏ စတုတ္ထ​မြောက်ကြင်ဖော် ဖြစ်သည်။

မိဘုရားခေါင် ဖြစ်ပြီးနောက်ပိုင်း ဘွဲ့တံဆိပ်နာမံတော် အပြည်အစုံမှာ - 

* มเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี
* *Her Majesty The Queen* Suthida Bajarasudha Bimollaksana
* ဆောမ့်ဒေ့ဗြနန်းစော **သုဒိတာ ဝဇိရသုဓ ဝိမလလက္ခဏ**  ဗြပရမရာဇိနီ

## ဘဝအစ
၁၉၇၈ ခု၊ ဇွန်လ  ရက်တွင် မွေးသည်။ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဆက်ဆံရေးဘာသာ (Communication Arts) ဖြင့် အဆမ်းပရှင်း တက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသည်။ ထို့နောက် ထိုင်း​လေ​ကြောင်း၏ ​လေယာဉ်မယ် ဖြစ်လာသည်။

## စစ်မှုထမ်း ဘဝ 
၂၀၁၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် အိမ်​ရှေ့မင်းသား ဝါချီရာ​လောင်ကွန်း၏ သက်​တော်​စောင့်အဖွဲ့တွင် တပ်မှူးအဖြစ် ခန့်အပ် ခံရသည်။

### ရာထူး အဆင့်ဆင့် 
## မိဖုရား​ခေါင်
အိမ်ရှေ့မင်းသား လောင်ကွန်းမှာ စုဝတီနှင့် ပြတ်စဲပြီးနောက် စုသီတာနှင့် ဇာတ်လမ်းဖြစ်လာသည်။

၂၀၁၉ခုနှစ် ​မေလ၁ရက်​နေ့တွင် ဘုရင်ဝါချီရာလောင်ကွန်း၏ မိဖုရား​ခေါင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။

ဘုရင်သည် ​မေလ ၄ ရက်မှ ၆ ရက်​နေ့အတွင်းတွင် နန်းသိမ်းပွဲ ကျင်းပခဲ့သည်။ လက်ထပ်မင်္ဂလာ လက်မှတ်​ရေးထိုးပွဲကို ဘန်​ကောက်မြို့၊ ​တော်ဝင်နန်း​တော်၌ ကျင်းပခဲ့ပြီး နှမ​တော် မင်းသမီးကြီး သီရိဒုံနှင့် ဘုရင်ခံ​ဟောင်း ပရမ်တို့က အသိသက်​သေအဖြစ် ​ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၁၉၇၈ မွေးဖွားသူများ
ဆွတ်ရုဂိမြို့

** ဆွတ်ရုဂိမြို့** (つるぎ町* ဆွတ်ရုဂိ−ချေား* ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိခိုခုကျွန်းတွင်ရှိသည့် တိုခုရှီးမားခရိုင်၊ မိမတိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။

၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင်မြို့နေလူဦးရေသည် ၈၆၉၈ ဦး ရှိသည်။ စုစုပေါင်း ဧရိယာသည်  ၁၉၄.၈ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။

## ကိုးကား
မိနမိမြို့

**  မိနမိမြို့** (美波町* မိနမိ−ချေား* ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုခုရှီးမားရိုင်၊ခိုင်းဖုတိုင်းတွင်တည်ရှိသည်။

၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နေလူဦးရေသည် ၆၉၂၉ ဦးရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းမီတာလျှင် ၄၉ ဦးရှိသည်။ စုစုပေါင်းဧရိယာအကျယ်အဝန်းသည် ၁၄၀.၈၅ စတုရန်းမီတာ ရှိသည်။

## ကိုးကား
နခမြို့၊ တိုခုရှီးမား

**  နခမြို့** (那賀町* နခ − ချေား * ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုခုရှီးမားရိုင်၊ နခတိုင်း တွင် တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ခိအိ - ရှင်းဂျေားဘူတာ

** ခိအိ - ရှင်းဂျေားဘူတာ** (紀伊新庄駅* ခိအိ - ရှင်းဂျေား- အဲခိ *) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဝါခါယာမခရိုင်၊ တနဘဲမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ခိအိ - တဟရဘူတာ

** ခိအိ - တဟရဘူတာ** (紀伊田原駅* ခိအိ - တဟရ- အဲခိ *) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဝါခါယာမခရိုင်၊ ဟိဂရှိမုရိုတိုင်း၊ ခုရှိမိုတိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
အိမ်

၏ နေအိမ်]]

**အိမ်**သည် လူနေထိုင်ကာ အနယူခြင်နှင့် အလုပ်ကိစ္စများ ဥပမာ "ချက်ပြုတ်ခြင်" ပြုလုပ်နိုင်သည့် အဆောက်အဦ ဖြစ်သည်။ အိမ်များကို သစ်သားများ၊ အုတ်များ၊ ကွန်ကရစ်များနှင့် အခြားသော ပစ္စည်းများဖြင့် ဆောက်လုပ်ကြသည်။ အိမ်တစ်လုံးတွင် ရေပိုက်ဆက်သွယ်မှုစနစ်၊ လေဝင်လေထွက်စနစ်နှင့် လျှပ်စစ်နှင့် ဆက်ဆိုင်သည့် စနစ်များကိုလည်း တပ်ဆင်ကြသည်။ မိုးရွာခြင်း၊ ဆီးနှင်းကျခြင်း စသည်တို့မှ ကာကွယ်ရန် အိမ်များတွင် မတူညီကြသည့် ခေါင်မိုးပုံစံများကို အသုံးပြုကြသည်။ ခေတ်သစ်အနောက်တိုင်းပုံစံအိမ်များတွင် အိပ်ခန်းများ၊ ရေချိုးခန်းများသည် တစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခုထက်ပို၍ ပါဝင်လေ့ ရှိသည်။ ထို့ပြင် မီးဖိုချောင် သို့မဟုတ် ချက်ပြုတ်ရန် နေရာ၊ ဧည့်ခန်းများလည်း ပါဝင်ကြသည်။ အိမ်တစ်ခုတွင် သီးခြား ထမင်းစားခန်းတစ်ခုလည်း ပါဝင်သည်။ ထမင်းစားသည့် နေရာသည် သီးသန့်မပါဝင်သည့်အခါတွင် အခြားအခန်းတစ်ခုနှင့် တွဲကာ ပါဝင်သည်။ သမားရိုးကျစိုက်ပျိုးရေးပြုလုပ်သည့် လူနေမှုအဖွဲ့အစည်းတွင် အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်များ ဖြစ်သည့် ကြက်များ၊ နွားများကိုလည်း အိမ်များတွင် ထားကြသည်။ အိမ်တစ်ခုတွင် နေထိုင်ကြသည့် သူများကို အိမ်ထောင်စုဝင်များ ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။

များသောအားဖြင့် အိမ်ထောင်စုတစ်ခုသည် မိသားစုဝင်များ ဖြစ်သည်။ အချို့သောအိမ်များသည် မိသားစုဝင်တစ်ခုအတွက် သေးငယ်သည့် နေရာကလေးသာ ရှိသည်။ အချို့သော အိမ်များသည် မိသားစုဝင်အများအပြား နေနိုင်သည့် နေရာရှိသည်။ အိမ်များတွင် ထမင်းစားရန် နေရာ၊ အနားယူရန် နေရာများလည်း ပါဝင်လေ့ ရှိသည်။

## ကိုးကား
မဟာမင်းလှသင်္ခယာ (လှေသင်းအတွင်းဝန်)

**လှေသင်းအတွင်းဝန် မဟာမင်းလှသင်္ခယာ**(၁၂၀၅ - ၁၂၇၄) သည် လူသိများထင်ရှားခဲ့သည့် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
## ဘဝ
လှေသင်းအတွင်းဝန်ကို ၁၂၀၅ ခုနှစ်၊ သီတင်းကျွတ်လဆန်း ၆ ရက်နေ့ (ခရစ်နှစ် ၁၈၄၃ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ  ၂၉ ရက်နေ့) တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ မိဘနှစ်ပါးမှာ ပြည်လုံးအံ့လှော်ကားတော်ထောင်ကဲကြီး ဗညားဆိမ့်ကြီးရွာစား မဟာမင်းလှမင်းထင်နှင့် ထောင်ကဲကတော်တို့မှ စစ်ကိုင်းမြို့၊ ဝါးချက်ရွာတွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ငယ်နာမည်မှာ ဦးရွှေမောင်ဖြစ်ပေတယ်။

### မင်းတုန်းမင်းတရားလက်ထက်
ငယ်စဉ်က အမရပူရမြို့ဗားကရာတိုက်တွင် စာပေများ သင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၅ နှစ်အရွယ်တွင် မင်းတုန်းမင်းထံ၌ လက်ဖက်ရည်တော်အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ၁၇ နှစ်အရွယ်တွင် လှေသင်းဝန်ကြီး၏ စာရေးအဖြစ် မင်းတပ်ဘွဲ့နှင့် ထမ်းရွက်ရသည့်အပြင် ပယ်ငါးဆယ်ရွာ ဝေါရွှေတိန်ညင်းခတ်လှေတော်လှေအုပ်အဖြစ် ခန့်ထားခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ 

အသက် ၂၀ အရွယ်တွင် ဖောင်ဝန်ရာထူးရ၍ မြင်ကွန်းမင်းသားအရေးတွင် သက်စွန့်ကြိုးပမ်း၍ အမှုတော်ကို ထမ်းကာ ပန်းတိမ်းမင်းသားကို လက်ရဖမ်းယူဆက်သသဖြင့် မဟာမင်းလှသင်္ခယာဘွဲ့၊ မင်းသားကိုင် ပတ္တမြားပြောင်းဖူးတန်းစီ ဓားကို ပေးသနားခဲ့သည်။

### လက်ထပ်ခြင်း
အသက် ၂၃ နှစ်အရွယ်တွင် ရှေ့ဝင်းတော်မှူးအမြင့် မြို့စားသတိုးမင်းကြီး မဟာသမိန်ဗြက်စက်သမီးမှန်နန်းအပျိုတော် နတ်မောက်မြို့စားနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။

### ထောင်ကဲကြီးအဖြစ် အမှုထမ်းခြင်း
အသက် ၂၄ နှစ်အရွယ်တွင် ဖခင်ကွယ်လွန်သဖြင့် ဖခင်၏ ထောင်ကဲကြီးအရာကို ဆက်ခံရ၍ စစ်ကိုင်းမြို့ ဈေးခွန်၊ ဝါးချက်ရွာ ရှေ့ကိုင်းမြေခွန်များကို ခံယူရခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် မန္တလေးမြို့ကို တည်ရာတွင် အနောက်မျက်နှာ မြို့ရိုးကို တာဝန်ယူခဲ့ရသည်။ တာဝန်ကျေပွန်ထူးချွန်သဖြင့် ဗောင်းကတ္တီပါနီ၊ ရွှေသားကိုးပွင့်၊ စလွယ်ကိုးသွယ်တွင်ထိုး၍ ရွှေသားပန်းဆယ့်နှစ်၊ တမာရွက်ထောင်ဆယ့်နှစ်၊ ရွှေစလွယ်	ဆယ့်နှစ်တို့ကို သနားတော်မြတ် ခံရပြီး မင်းကြီးသီရိမဟာကျော်ထင်ဘွဲ့ကို ရခဲ့သည်။

### သီပေါမင်းလက်ထက် အမှုထမ်းခြင်း
သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် ဖောင်ဝန်၊ ရွှေမြို့တော်ဝန်ရာထူးနှင့် ပုခန်းငယ်မြို့ကို စားရသည်။ ၃၆ နှစ်တွင် စလေမြို့ကိုပါ စားခဲ့ရ၍ ရေကြောင်းချုပ်အရာနှင့် အသက် ၃၈ နှစ်အရွယ်တွင် စက်ရုံအလုပ်ရုံများကို ဆင့်ဆိုရသည့် အလုပ်ဌာနချုပ်အရာများကို ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည်။ 

အသက် ၄၁နှစ်အရွယ်တွင် ရာဇဝတ်ချုပ်ဌာနရာထူးကို ဆက်ခံခဲ့ရပြန်၍ အတွင်းဝန်ကြီးအရာ ရခဲ့သည်။ 

## ကွယ်လွန်ခြင်း
လှေသင်းအတွင်းဝန်သည် ၁၂၇၄ ခုနှစ်၊ သီတင်းကျွတ်လဆန်း ၉ ရက်နေ့ (ခရစ်နှစ် ၁၉၁၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၉ ရက်နေ့) တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

## မှတ်ချက်
ဤလှေသင်းအတွင်းဝန်သည် ကျမ်းပြုပုဂ္ဂိုလ် မဟုတ်ပေ။ ဝေါဟာရလီနတ္ထဒီပနီကျမ်းပြု ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက် လှေသင်းအတွင်းဝန် ဦးချိန် (၁၁၅၈ - ၁၂၁၇) နှင့် တစ်ဦးစီ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
တိုပူကီ

**တိုပူကီ** () သည် ကိုရီးယားအစားအစာ ဆန်မုန့်ချောင်းကြော် ဖြစ်သည်။ ကြက်သွန်မြိတ်၊ ကြက်ဥပြုတ်၊ ငါးမုန့်တို့နှင့် တွဲစားလေ့ ရှိသည်။ အရသာစွက်ရန် ပဲဆီရည် သို့မဟုတ် ငရုတ်ဆီရည် ထည့်စား တတ်သည်။ ရှေးက ငရုတ်ဆီရည်ကိုသာ သုံးပြီး နောင်သော် နန်းသုံးနည်းဖြစ်သော ပဲဆီထည့်သည်ကလည်း လူထုကြား ရောက်လာသည်။ ယခုအခါ ရသာစွက်ရည်မျိုးစုံ သုံးလာကြပြီး သွားရည်စာဆိုင်၊ လမ်းဘေးဆိုင်တို့၏ မပါမဖြစ် စားစရာတစ်မျိုး ဖြစ်နေပြီ ဖြစ်သည်။
နိုရမ် ချောင်စကီး

thumb|Chomsky (2004)
**နိုရမ် ချောင်စကီး** ( ၊ ၁၉၂၈ ခု၊ ဒီဇင်ဘာ ၇ ဖွား) သည် အမေရိကန်လူမျိုး ဒဿနိကပညာရှင်၊ သမိုင်းပညာရှင်၊ နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားသူ၊ လူမှုရေးရာ ဝေဖန်ရေးသမား၊ ဘာသာဗေဒ လေ့လာသူ၊ သိပ္ပံနည်းကျ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လေ့လာသူ ဖြစ်သည်။ ခေတ်သစ် ဘာသာစကား လေ့လာသူတို့၏ ဖခင်ဟု တင်စားကြသည်။ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ ဒဿနိကဘာသာ (analytic philosophy) ၏ အဓိကပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ပြီး သိပ္ပံနည်းကျ စိတ်ပညာ (cognitive science) နယ်ပယ်ကို ထူထောင်သူများအနက် တစ်ဦးအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ မက်ဆာချူးဆက် တက္ကသိုလ်၏ ဂုဏ်ထူးဆောင်ပါမောက္ခ (emeritus professor) ဖြစ်ပြီး အရီဇိုးနား တက္ကသိုလ်တွင် ဆုထူးရ ပါမောက္ခဘွဲ့  (laureate professor) ရထားသည်။

ဘာသာစကားဆိုင်ရာ၊ စစ်ပွဲဆိုင်ရာ၊ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာနှင့် အသုံးများမီဒီယာ (mass media) များနှင့် ပတ်သက်၍ စာအုပ် (၁၀၀) ကျော် ရေးသားထားသူ ဖြစ်သည်။

လူလတ်တန်းစား အက်ရှခနာဇီ ရွေ့ပြောင်း ဂျူးလူမျိုးများမှ ဆင်းသက်လာပြီး ဖီလာဒဲဖီးရား၌ မွေးသည်။ နယူးယောက်ရှိ စာအုပ်ဆိုင်များ၏ ကျေးဇူးဖြင့် မင်းမဲ့ဝါဒကို စိတ်ဝင်စားလာသည်။ 

အသက် (၁၆) နှစ်တွင် ပန်ဆေဗေးနီးယား တက္ကသိုလ်၌ ဘာသာဗေဒ၊ သင်္ချာနှင့် ဒဿနိကတို့ကို အထူးပြု ယူသည်။ ၁၉၅၁ မှ ၅၅ အထိ ဟားဗတ် ထွန်းတောက်ကျောင်းသားအုပ်စု (Society of Fellows) အဖြစ် ရွေးချယ်ခံရကာ သဒ္ဒါအပြောင်းအလဲ (transformational grammar) အတွက် သီအိုရီများ ဖော်ထုတ်သည်။ ထိုဖော်ထုတ်ချက်နှင့်ပင် ၁၉၅၅ ခု၌ ဒေါက်တာဘွဲ့ ရသည်။

စာသင်ခြင်းကို ၁၉၅၇ ခုတွင် မက်ဆာချူးဆက် တက္ကသိုလ်တွင် စပြီး ဘာသာဗေဒတွင် ထင်ပေါ်သည့်ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်လာသည်။
စွတ်နာရီ ရာခြစီမာ

**စွတ်နာရီ ရာခြစီမာ** (, ) ဟာ ၁၉၆၈ မတ်လ ၆ ရက်ဖွား ထိုင်းလူမျိုး အမျိုးသမီးအဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ကဲ့သို့သောဂီတနှင့်အတူ။ 
Yamo ခြေလျင်ကိုးကှယျခွငျး ()
ဦးသံမှို

ဦးသံမှို (၁၁၉၇ - ၁၂၆၆) သည် လက်ရုံးရည်နှလုံးရည် ပြည့်စုံသည့် ကျမ်းပြုစာဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။

## ဘဝ
ဦးသံမှိုကို သက္ကရာဇ် ၁၁၉၇ ခုနှစ်၊ တပေါင်းလဆန်း ၁၂ ရက်နေ့တွင် တနင်္လာနေ့တွင် ကျောက်ဆောက်မြို့အနီး ရွာသာရွာ၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ မိဘနှစ်ပါးမှာ ဦးရွှေရေး - ဒေါ်ဝိုင်း ဖြစ်သည်။

ငယ်စဉ်က ကျောက်ဆောက်မြို့ အနောက်တောင် ခရီး ၂ မိုင်အကွာရှိ ဆီမီးကန်ရွာ ကျီးကျောင်းဆရာတောထံ၌ ပညာသင်ကြားလျက် “ရှင်ကိတ္တိ” ဟူသည့် ဘွဲ့ဖြင့် သာမဏေဝတ်ခဲ့သည်။ စာပေလေ့လာသင်ကြားရာ ပျို့၊ ကဗျာ၊ လင်္ကာများကို ကောင်းမွန်စွာ တတ်ကျွမ်းသည်။

ထို့နောက်တွင် တောင်သာမြို့ အရှေ့တောင် ဒန့်တိုင်ရွာ တောင်ကျောင်းဆရာတော်ထံတွင် ပညာများ ဆက်လက်ဆည်းပူးကာ မြင်းခြံမြို့ ကိုးဆောင်တိုက်ဆရာတော်ထံတွင် ရဟန်းပြုခဲ့သည်။ ထို့နောက် မန္တလေးမြို့သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ခင်မကန်တိုက်တွင် စာပေများ ပို့ချခဲ့သည်။

သက္ကရာဇ် ၁၂၂၅ ခုနှစ်တွင် လူဝတ်လဲကာ မင်းတုန်းမင်း၏ သားတော်ကြီး ဇလွန်မြို့စားထံတွင် ခစားခဲ့သည်။ မြင်ကွန်းမြင်းခုန်အရေးတွင် ဇလွန်မြို့စား ကံတော်ကုန်ပြီးနောက် မြင်ကွန်းမြင်ခုန်မင်းသားတို့သည် အကြီး’တော်အရာဖြင့် ချီးမြှောက်ကာ “ဓမ္မရာဇာမင်းကြီး” ဟူသည့် ရွှေတံဆိပ် ပေးခအပ်ခဲ့သည်။

ထို့နောက်တွင် မင်းတုန်းမင်းသည် အမျက်တော် ရှိခဲ့ပြီး ဒန့်တိုင်ဆရာတော်၊ ကိုးဆောင်ဆရာတော်တို့က လျှောက်ထားသဖြင့် ရာဇဝတ်မှုမှ ကင်းလွတ်ခဲ့သည်။

ဦးသံမှိုသည် မန္တလေးတွင် မနေလိုဘဲ ရန်ကုန်မြို့သို့ စုန်ဆင်းခဲ့၍ ပြည်မြို့နှင့် မင်းလှမြို့များတွင် အတန်ကြာ နေထိုင်ခဲ့သည်။ ၁၂၃၄ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ပုဂံမင်း၏ သမီးတော်နှင့် အိမ်ထောင်ဖက်၍ နေခဲ့သည်။ မြင်ကွန်းမင်းသားညီနောင် လွတ်မြောက်ရေးကိုလည်း အထူးကြိုးစားဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
## ကွယ်လွန်ခြင်း
ဦးသံမှိုသည် ၁၂၆၆ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလဆန်း ၉ ရက် သောကြာနေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ ၁၉ လမ်း မန်ကျည်းတန်းရပ် နေအိမ်၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
## ပြုစုခဲ့သည့် ကျမ်းများ
ဦးသံမှိုသည် အောက်ပါကျမ်းများကို ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။

၁။ ဗျိုင်းစေခန်းသာချင်း၊

၂။ အမွေခန်းဖြတ်စာ၊

၃။ တိဂုံဆံတော်ရှင်ငှက်မြတ်နားသမိုင်း၊

၄။ သလက္ခရကျောက်စာသမိုင်း၊

၅။ နောင်တော်ကြီးထီးတော်သမိုင်း၊

၆။ ကျိုက္ကစံဘုရားသမိုင်း၊

၇။ ငါးထပ်ကြီးဘုရားသမိုင်း၊

၈။ ဗောဓိမဉ္ဇူသာစာတမ်း၊

၉။ သင်္ဂြိုဟ်နိသျသစ်၊

၁၀။ ဂုဏတ္ထဇောတိကျမ်း၊

၁၁။ သဒ္ဒါအမေး အဖြေကျမ်း၊

၁၂။ အဘယကာရီကျမ်း၊

၁၃။ စလင်းကျောင်းတိုက်သိမ်ကမ္ဗည်းကျောက်စာ၊

၁၄။ မေတ္တာစာ၊ လေးချိုး၊ ဒွေးချိုး စသည်များ။

## ကိုးကား
ဘာနက်ဒတ် ဆူဘရီအို့

**သူတော်စင် ဘာနက်ဒတ် ဆူဘရီအို့** (  ၊ ၁၈၄၄ ခု၊ ဇန်နဝါရီလ ၇ − ၁၈၇၉ ခု၊ ဧပြီလ ၁၆) သည် **လော်ဒါမှ သူတော်စင် အာနက်ဒတ်** (Saint Bernadette of Lourdes) ဟုလည်း လူသိများသည်။  ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ အူတဟေနီ (Hautes-Pyrénées) အပိုင် လော်ဒါမြို့မှ ဆန်စက်ရှင် ဖွန်ဆွာ (Françis Soubirous) နှင့် လူဝီ (Louise Casterot) တို့၏ သားသမီး ခြောက်ယောက်အနက်မှ အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ 

သေဆုံးပြီးနောက် မပြုပြင်ပါဘဲ မပုပ်မသိုး ရှိနေရာ သုံးကြိမ်တိုင် ပြန်ဖော်ကြည့်ကြသည်။ ၁၉၃၃ ခု၊ ဒီဇင်ဘာလ ၈ ရက်တွင် နဝမမြောက် ပုပ်ရဟန်းမင်း ပီရပ် (Pope Pius XI) က ဆူဘရီအို့အား ကတ်သလစ်ဘုရားကျောင်း၏ သူတော်စင်အဖြစ် ကြေညာသည်။ အထိမ်းအမှတ်နေ့ကို ကနဦးက ဗျာဒိတ်ရသည့် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်အား သတ်မှတ်သော်လည်း နော်သော် သေလွန်သည့် ဧပြီလ ၁၆ ရက်အဖြစ် ပြောင်းလဲလိုက်သည်။

## ကိုးကား 
## **ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်** 
* :fr:Notre-Dame de Lourdes
* :fr:Marie (mère de Jésus)
* :fr:Incorruptibilité
ခိအိ - တွန်းဒဘူတာ

** ခိအိ - တွန်းဒဘူတာ** (紀伊富田駅* ခိအိ - တွန်းဒ- အဲခိ *) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဝါခါယာမခရိုင်၊ နိရှိမုရိုတိုင်း၊ ရှိရဟမမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ခိအိ - အုချိဟရဘူတာ

** ခိအိ - အုချိဟရဘူတာ** (紀伊内原駅* ခိအိ - အုချိဟရ- အဲခိ *) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟိဒခတိုင်း၊ ဟိဒခမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ခိအိ - အုရဂမိဘူတာ

** ခိအိ - အုရဂမိဘူတာ** (紀伊浦神駅* ခိအိ - အုရဂမိ- အဲခိ *) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဝါခါယာမခရိုင်၊ ဟိဂရှိမုရိုတိုင်း၊ နချိခဆွတ်အုရမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ခိအိ - ယုရဘူတာ

** ခိအိ - ယုရဘူတာ** (紀伊由良駅* ခိအိ - ယုရ- အဲခိ *) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဝါခါယာမခရိုင်၊ ဟိဒခတိုင်း၊ ယုရမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ခိခိဘူတာ

** ခိခိဘူတာ** (木岐駅* ခိခိ- အဲခိ *) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုခုရှိမခရိုင်၊ ခိုင်းဖုတိုင်း၊ မိနမိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ခိခိဆွတ်ဘူတာ

** ခိခိဆွတ်ဘူတာ** (喜々津駅* ခိခိဆွတ်- အဲခိ *) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နာဂါဆာကီခရိုင်၊ အိဆဟယတိုင်း၊ တရမိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ခိခိုနိုင်းဘူတာ

** ခိခိုနိုင်းဘူတာ** (木古内駅* ခိခိုနိုင်း- အဲခိ *) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးခရိုင်၊ ခိခိုနိုင်းမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
မေဂျီခေတ် ပြုပြင်မှုများ

မဲအိဂျိခေတ် ပြုပြင်ရေး () သည် မဲအိဂျိ ဧကရာဇ် လက်ထက်၊ ၁၈၆၈ ခုတွင် ဂျပန်ပြည်၌ ကျင့်သုံးနေသည့် ဘုရင့်စည်းမျဉ်းကို ပြောင်းလဲသည့် ဖြစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ ပြင်ပြောင်းမှုသည် ဂျပန်၏ နိုင်ငံရေးနှင့် လူမှုရေးအခင်းအကျင်းတွင် အပြောင်းအလဲ ကြီးစွာ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ပြောင်းလဲလိုက်သည့် အစိုးရအဖွဲ့၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို ဘုရင်သစ် ကျမ်းသစ္စာဆိုရာ၌ ဖော်ပြထားသည်။ ကာလအားဖြင့် အဲဒိုခေတ်နှောင်းမှ မဲအိဂျိခေတ် အစောပိုင်းအထိ ကြာမြင့်ခဲ့သည်။ 

## အနောက်တိုင်း လွှမ်းမိုးမှု 
ဂျပန်ရှိ ဆိပ်ကမ်းများအား ကုန်သွယ်ရေးအတွက် ဖွင့်ပေးရန် စာချုပ်လာလုပ်သည့် အမေရိကန်မှ မက်သရူး ပယ်ရီ (Matthew C. Perry) စစ်သင်္ဘောများဖြင့် လာရောက်သော ၁၈၅၃ ခု၌ မိမိတို့မှာ အနောက်ကမ္ဘာထက် များစွာ ခေတ်နောက်ကျနေမှန်း ဂျပန်တို့ သိလိုက်သည်။ ရှီမာဇု နာရီအကီရာ (島津 斉彬) က "ယခုလိုက်လျှင် နိုင်နိုင်သည်၊ သို့မဟုတ်လျှင် ရှုံးတော့မည်" ဟု တွက်ဆကာ တိုင်းတပါးနည်းပညာများ ဝင်ရောက်ရန် တံခါးအားလုံး ဖွင့်လိုက်သည်။ အနောက်တိုင်း စွမ်းရည်ကို တုံ့ပြန်သည့် ဂျပန်တို့၏ လုပ်ရပ်ကို ကြည့်ကာ ၁၈၆၃ အစောပိုင်း (မဲအိဂျိ ခေတ်ပြောင်း မစမီ ၅ နှစ်အလို) ကပင် ဂျပန်အား အဓိက အန္တရာယ်အဖြစ် တရုတ် စစ်ဗိုလ်ချုပ် လီ ဟုန်ကျန်း (李鸿章) က သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ခေတ်ပြောင်းတော်လှန်ရေးအဖြစ် ထင်ရှားလာပြီးနောက် မဲအိဂျိ ပြုပြင်ရေး ခေါင်းဆောင်များသည် နယ်ချဲ့အင်အားကို အံတုနိုင်မည့် ဂျပန်တို့၏ ဘုရင့်စည်းမျဉ်းကို မဲအိဂျိဟု အမည်ပေးသည်။ ဉာဏ်ပွင့်စည်းမျဉ်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး မူလ အရှေ့တိုင်းတန်ဖိုးတို့ကို ခေတ်မီပညာတို့နှင့် ပေါင်းစည်းမည့် သဘော ဖြစ်သည်။ နှစ်ပေါင်း (၂၅၀) တိုင် တည်မြဲခဲ့သော ဆာကိုခု (鎖国) ခေါ် တံခါးပိတ်စနစ် (နိုင်ငံခြားသားများ ဝင်က သေဒဏ်ပေးခြင်း၊ နိုင်ငံသားများ ထွက်က သေဒဏ်ပေးခြင်းကို ကျင့်သုံးသည့် နိုင်ငံခြားရေး မူဝါဒ) အဆုံးသတ်သွားသည်။ အဓိက ခေါင်းဆောင်များမှာ အီတို ဟီရိုဘူမိ၊ မက်ဆုကာတာ မာဆာယိုရှိ၊ ကီဒို တာကာယိုရှိ၊ အီတာဂါကီ တာအီဆုကေ၊ ယာမာဂါတာ အာရီတိုမို၊ မိုရီ အာရီနိုရီ၊ အိုကူဘို တိုရှီမီချီနှင့် ယာမာဂူချီ နာအိုယိုရှိ တို့ ဖြစ်ကြသည်။

## ကိုးကား
ခိခုဂအိုခဘူတာ

** ခိခုဂအိုခဘူတာ** (企救丘駅* ခိခုဂအိုခ- အဲခိ *) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခိတခရူးရှူးမြို့၊ ခိုခုရမိနမိရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ခိခုခဝဘူတာ

** ခိခုခဝဘူတာ** (菊川駅* ခိခုခဝ- အဲခိ *) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုကျိုခရိုင်၊ ဆုမိဒမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ခိခုနဘူတာ

** ခိခုနဘူတာ** (菊名駅* ခိခုန- အဲခိ *) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခါနာဂါဝါခရိုင်၊ ယိုကိုဟားမားမြို့၊ ခါနာဂါဝါရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား