ဇော

**ဇော**သည် စိတ်အစဉ် (ဝီထိ) တွင် အာရုံ၏အရသာကို အထူးခံစား၍ ကုသိုလ်ကံ၊ အကုသိုလ်ကံတို့ကို ပြုလုပ်သော စိတ်အဆင့်ဖြစ်ပါသည်။ ဇောစိတ်တို့သည် အများအားဖြင့် (၇) ကြိမ် ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိပြီး အလွန်အလျင်အမြန် အာရုံကို စောလျက်၊ ကံ၏အစွမ်းသတ္တိကို ဖြစ်စေပါသည်။ ဇော၏ အဓိက အမျိုးအစားများမှာ ကုသိုလ်ဇော, အကုသိုလ်ဇောနှင့် ကြိယာဇောတို့ ဖြစ်ကြသည်။

### ကုသိုလ်ဇော
ကုသိုလ်ဇောဆိုသည်မှာ ကုသိုလ်ဖြစ်သောစိတ်များ အစဉ်အတန်း စောခြင်းဖြစ်သည်။ "ကုသိုလ်" ၏ သဘောသဘာဝကို အောက်ပါအတိုင်း ဖွင့်ဆိုထားပါသည်-

**ကုသိုလ်၏ လက္ခဏာ၊ ရသ၊ ပစ္စုပဋ္ဌာန်၊ ပဒဋ္ဌာန်**

အဘိဓမ္မာအဋ္ဌကထာ (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၀၅) ၌ (၂) နည်းဖြင့် ဖွင့်ဆိုထားသည်-

 **ပထမနည်း:**
# **လက္ခဏာ:** အပြစ်မရှိခြင်း၊ ကောင်းသောအကျိုးကို ပေးခြင်းသဘော။
# **ရသ:** အကုသိုလ်ကို ဖျက်ဆီးခြင်း (ကိစ္စ)။
# **ပစ္စုပဋ္ဌာန်:** ဖြူစင်သော သဘောတရား။
# **ပဒဋ္ဌာန်:** ယောနိသောမနသိကာရ (အကြောင်းမှန်၊ အကျိုးမှန်ကို နှလုံးသွင်းခြင်း)။

 **ဒုတိယနည်း (တစ်နည်း):** (သာဝဇ္ဇ = အပြစ်နှင့်တကွဖြစ်သော အကုသိုလ်၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သောကြောင့်)
# **လက္ခဏာ:** အပြစ်မရှိခြင်းသာလျှင် ဖြစ်သောသဘော။
# **ရသ:** ဖြူစင်ခြင်း (သမ္ပတ္တိ)။
# **ပစ္စုပဋ္ဌာန်:** ကောင်းမြတ်သော ဣဋ္ဌဝိပါကအကျိုးတရားရှိမှု (ဖလ)။
# **ပဒဋ္ဌာန်:** ယောနိသောမနသိကာရ။

### ကုသိုလ်၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ
* ယုတ်မာစက်ဆုပ်ဖွယ် အကုသိုလ်တရားတို့ကို တဒင်္ဂပဟာန်၊ ဝိက္ခမ္ဘနပဟာန်၊ သမုစ္ဆေဒပဟာန်တို့ဖြင့် လှုပ်ရှားစေတတ်၊ ဖျက်ဆီးတတ်သောကြောင့် ကုသိုလ်မည်၏။ (ဝိပဿနာကုသိုလ်သည် တဒင်္ဂ၊ မဟဂ္ဂုတ်ကုသိုလ်သည် ဝိက္ခမ္ဘန၊ လောကုတ္တရာမဂ်ကုသိုလ်သည် သမုစ္ဆေဒအားဖြင့် ပယ်သည်။)
* "ကုသ" (စက်ဆုပ်ဖွယ်အကုသိုလ်) တို့ကို ဖြတ်တတ်သောကြောင့် ကုသိုလ်မည်၏။
* "ကုသ" (ဉာဏ်ပညာ) ကို ဖြစ်စေတတ်၊ ရယူစေတတ်သောကြောင့် ကုသိုလ်မည်၏။ (ဤ၌ ဉာဏ်သည် ဉာဏသမ္ပယုတ်ကုသိုလ်ကို သဟဇာတ၊ ဉာဏဝိပ္ပယုတ်ကုသိုလ်ကို ပကတူပနိဿယဖြင့် ကျေးဇူးပြုသည်။)
* သမန်းမြက်ကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး/မဖြစ်သေးသော ကိလေသာအသင်းအပင်းကို ဖြတ်တတ်သောကြောင့် ကုသိုလ်မည်၏။ (သမ္မပ္ပဓာန်တရားနှင့် ဆက်စပ်ရှင်းပြသည်)။

### အခြားအဓိပ္ပာယ်များ (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၀၅)
* **အာရောဂျဋ္ဌ:** ကိလေသာတည်းဟူသော စိတ်၏အနာရောဂါကင်းခြင်း။
* **အနဝဇ္ဇဋ္ဌ:** ကိလေသာတည်းဟူသော အပြစ်အညစ်အကြေးကင်းခြင်း။
* **ကောသလ္လသမ္ဘူတဋ္ဌ:** ကောသလ္လ (ကျွမ်းကျင်မှု၊ ပညာဉာဏ်) ကြောင့် ဖြစ်ခြင်း။ (ဉာဏသမ္ပယုတ်ကုသိုလ်အတွက်)။ ဉာဏဝိပ္ပယုတ်ကုသိုလ်သည် တူသောသဘောရှိ၍ ဥပမာအားဖြင့် ကုသိုလ်မည်သည်။
* ဉာဏသမ္ပယုတ်ကုသိုလ်သည် အနက်သုံးမျိုးလုံးနှင့်ဆိုင်ပြီး၊ ဉာဏဝိပ္ပယုတ်ကုသိုလ်သည် အာရောဂျဋ္ဌ၊ အနဝဇ္ဇဋ္ဌ နှစ်မျိုးနှင့်သာ ဆိုင်သည်။

### အနဝဇ္ဇသုခဝိပါကလက္ခဏာ အကျယ်
* "အနဝဇ္ဇ" ပုဒ်သည် ကုသိုလ်၏ ကိလေသာအပြစ်ကင်းစင်မှု (အတ္တသုဒ္ဓိ) နှင့် ပဝတ္တိသုခ (ဖြစ်ဆဲအခိုက်ချမ်းသာမှု) ကို ပြသည်။ ၎င်းက ကုသိုလ်ကို အကုသိုလ်မှ ခွဲခြားသည်။
* "သုခဝိပါက" ပုဒ်သည် ကုသိုလ်၏ ကောင်းမြတ်သောအကျိုး (ဣဋ္ဌဝိပါက) ကို ပေးစွမ်းနိုင်မှု (ကမ္မသတ္တိ) နှင့် ဝိပါကသုခ (အကျိုးပေးသောအခါ ချမ်းသာမှု) ကို ပြသည်။ ၎င်းက ကုသိုလ်ကို အကျိုးမပေးသော (သို့မဟုတ် အကျိုးသက်သက်ဖြစ်သော) အဗျာကတတရားတို့မှ ခွဲခြားသည်။

### အကုသိုလ်ဇော
အကုသိုလ်ဇောဆိုသည်မှာ အကုသိုလ်ဖြစ်သောစိတ်များ အစဉ်အတန်း စောခြင်းဖြစ်သည်။ "အကုသိုလ်" ၏ သဘောသဘာဝကို ကုသိုလ်၏ ဆန့်ကျင်ဘက်အဖြစ် ဖွင့်ဆိုထားပါသည်-

**အကုသိုလ်၏ လက္ခဏာ၊ ရသ၊ ပစ္စုပဋ္ဌာန်၊ ပဒဋ္ဌာန်**

 **ပထမနည်း:**
# **လက္ခဏာ:** အပြစ်နှင့်တကွဖြစ်ခြင်း၊ မကောင်းသောဆင်းရဲအကျိုးကို ပေးခြင်းသဘော။
# **ရသ:** အကျိုးမဲ့ကို ဖြစ်စေခြင်း (ကိစ္စ)။
# **ပစ္စုပဋ္ဌာန်:** စိတ်အစဉ်ကို ညစ်နွမ်းစေတတ်သော သဘောတရား (ဥပဋ္ဌာနာကာရ)။
# **ပဒဋ္ဌာန်:** အယောနိသောမနသိကာရ (အကြောင်းအကျိုးကို မှားယွင်းစွာနှလုံးသွင်းခြင်း)။

 **ဒုတိယနည်း (တစ်နည်း):** (ကဲ့ရဲ့ထိုက်သောကြောင့်)
# **လက္ခဏာ:** အပြစ်နှင့်တကွ ဖြစ်ခြင်းသဘော။
# **ရသ:** စိတ်အစဉ် ညစ်နွမ်းသည်၏အဖြစ်နှင့် ပြည့်စုံခြင်း (သမ္ပတ္တိ)။
# **ပစ္စုပဋ္ဌာန်:** မကောင်းသော အနိဋ္ဌဝိပါကအကျိုးရှိမှု (ဖလ)။
# **ပဒဋ္ဌာန်:** အယောနိသောမနသိကာရ။

### အကုသိုလ်၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ
* ကိလေသာတည်းဟူသော ထိုးကျင့်ကိုက်ခဲမှု၊ အနာရောဂါရှိခြင်း (အနာရောဂျ)။
* ကိလေသာအပြစ်အနာအဆာရှိ၍ အပြစ်နှင့်တကွဖြစ်ခြင်း (သာဝဇ္ဇ)။
* မလိမ္မာသော အဝိဇ္ဇာ (အကောသလ္လ) ကြောင့် ဖြစ်ရခြင်း (အကောသလ္လသမ္ဘူတ)။

### သာဝဇ္ဇဒုက္ခဝိပါကလက္ခဏာ အကျယ်
ကုသိုလ်၏ "အနဝဇ္ဇသုခဝိပါကလက္ခဏာ" ဖွင့်ဆိုပုံနည်းတူ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် နားလည်ရမည်။
* "သာဝဇ္ဇ" ပုဒ်သည် အကုသိုလ်၏ ကိလေသာအပြစ်ရှိမှု (အဝိသုဒ္ဓဘာဝ) နှင့် ဖြစ်ဆဲအခိုက် ဆင်းရဲမှု (ပဝတ္တိဒုက္ခ) ကို ပြသည်။ ၎င်းက အကုသိုလ်ကို ကုသိုလ်မှ ခွဲခြားသည်။
* "ဒုက္ခဝိပါက" ပုဒ်သည် အကုသိုလ်၏ မကောင်းသောဆင်းရဲအကျိုး (အနိဋ္ဌဝိပါက) ကို ပေးစွမ်းနိုင်မှု (ကမ္မသတ္တိ) နှင့် အကျိုးပေးသောအခါ ဆင်းရဲမှု (ဝိပါကဒုက္ခ) ကို ပြသည်။ ၎င်းက အကုသိုလ်ကို အဗျာကတမှ ခွဲခြားသည်။

### ဖလပစ္စုပဋ္ဌာန် နှင့် ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ်
ကုသိုလ်၏ ဣဋ္ဌဝိပါက (ကောင်းကျိုး) နှင့် အကုသိုလ်၏ အနိဋ္ဌဝိပါက (မကောင်းကျိုး) ဟူသော ဖလပစ္စုပဋ္ဌာန်ကို ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက်သိမြင်ရန် ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ် (အကြောင်းတရားတို့ကို ပိုင်းခြားသိသောဉာဏ်) တစ်စိတ်တစ်ဒေသ ရရှိထားရန် လိုအပ်သည်။

### ဇော၏ လုပ်ငန်းကိစ္စ (အာရုံ၏ အရသာကို ခံစားခြင်း)
စိတ်အစဉ် (ဝီထိ) တွင် အာဝဇ္ဇန်း၊ ဒဿန၊ သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း၊ သန္တီရဏ၊ ဝုဋ္ဌော စသော စိတ်တို့သည် မိမိတို့၏ သီးခြားကိစ္စများကို ဆောင်ရွက်ကြပြီး၊ **ဇောစိတ်သည်သာလျှင် အာရုံ၏ အရသာကို အဓိကအားဖြင့် အပြည့်အဝ ခံစားသည်** (ဧကန္တေန ပန အာရမ္မဏရသံ ဇဝနမေဝ အနုဘဝတိ)။
* ဇောသည် တပ်မက်စရာအာရုံ၌ တပ်မက်ခြင်း (ရဇ္ဇန)၊ မတပ်မက်စရာအာရုံ၌ မတပ်မက်ခြင်း (ဝိရဇ္ဇန) စသည်ဖြင့် အာရုံကို ပိုင်းခြားကာ အဟုန်ပြင်းပြင်း ခံစားသည်။
* မနောဒွါရိကဇောတို့သည် ပဉ္စဒွါရိကဇောတို့ထက် အာရုံ၏အရသာကို ပိုမိုပိုင်နိုင်စွာ၊ အဟုန်ပြင်းစွာ ခံစားနိုင်သည်။ ဤသို့ အဟုန်ပြင်းစွာ အာရုံ၏အရသာကို ခံစားခြင်းကိစ္စကို "ဇဝနကိစ္စ" ဟုခေါ်သည်။

### ဇော၏ ပဒဋ္ဌာန် (အနီးကပ်ဆုံးအကြောင်း)
ဇောစိတ်သည် ကုသိုလ်ဖြစ်မည် သို့မဟုတ် အကုသိုလ်ဖြစ်မည်ကို အဆုံးအဖြတ်ပေးသော အနီးကပ်ဆုံးအကြောင်းမှာ-
* **ပဉ္စဒွါရဝီထိ၌:** ဝုဋ္ဌောစိတ် (ဆုံးဖြတ်သောစိတ်) သည် အဓိကဖြစ်သည်။ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်သည်လည်း အထောက်အပံ့ပြုသည်။ အာဝဇ္ဇန်းနှင့် ဝုဋ္ဌော နှစ်ပါးလုံး ယောနိသောမနသိကာရ (နှလုံးသွင်းမှန်ကန်မှု) ဖြစ်လျှင် ကုသိုလ်ဇော၊ အယောနိသောမနသိကာရ (နှလုံးသွင်းမှားယွင်းမှု) ဖြစ်လျှင် အကုသိုလ်ဇော ဖြစ်ပေါ်သည်။
* **မနောဒွါရဝီထိ၌:** မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်သည် အလားတူ အဆုံးအဖြတ်ပေးသည်။
ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်သည် ဤသို့ နှလုံးသွင်းမှန်/မှားမှုကြောင့် ကုသိုလ်/အကုသိုလ်ဇောများ ဖြစ်ပေါ်ပုံကို ဉာဏ်ဖြင့်ရှုမြင်ရမည်။

အချုပ်အားဖြင့် ဇောသည် စိတ်ဝီထိတွင် အာရုံ၏အရသာကို အဓိကခံစား၍ ကောင်းမှု(ကုသိုလ်) သို့မဟုတ် မကောင်းမှု(အကုသိုလ်) ကို တိုက်ရိုက်ပြုလုပ်သော အရေးပါသည့် စိတ်အဆင့်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်း၏ဖြစ်ပေါ်မှုသည် ရှေ့ကဖြစ်သော အာဝဇ္ဇန်းနှင့် ဝုဋ္ဌောတို့၏ နှလုံးသွင်းမှန်ကန်မှု (ယောနိသောမနသိကာရ) သို့မဟုတ် မှားယွင်းမှု (အယောနိသောမနသိကာရ) အပေါ်၌ များစွာမူတည်နေပါသည်။

### တိပိဋကအဘိဓာန်မှ ဇဝန၏ အဓိပ္ပာယ်များ
၁။ **အဟုန်ပြင်းစွာ ဖြစ်တတ်သော သဘောတရား (ဇော၊ ဇောစိတ်)**
၂။ **လျင်မြန်ခြင်း၊ လျင်မြန်စွာ သွားခြင်း**
၃။ **သွားခြင်း**
၄။ **ဖြစ်ခြင်း**
၅။ **ဇဝနမည်သောသူ** (နာမ်ပုဒ်)
* ဇဝနမည်သော ဟင်္သာ
* ဇဝနမည်သော နတ်သား
၆။ **လျင်မြန်သော** (နာမဝိသေသန)
* လျင်မြန်စွာ သွားတတ်သောသူ
* လျင်မြန်စွာ သိတတ်သော (ပညာ)
၇။ **ဖြစ်ရာ ဖြစ်သော**

### ဇောစိတ် အမျိုးအစားများနှင့် ၎င်းတို့၏ ဖြစ်ပေါ်ပုံ
**ဇောစိတ်**သည် အာရုံတစ်ခုခုကို အဟုန်ပြင်းစွာ တွေ့ထိခံစားသော သဘောတရား ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ပြင်းထန်စွာ ပြေးသွားသောသူကဲ့သို့ တစ်ကြိမ် သို့မဟုတ် အကြိမ်များစွာ ဖြစ်ပေါ်ကာ ပြုလုပ်သော ကံ (ဥပမာ- စွန့်ကြဲလှူဒါန်းခြင်း၊ အသက်သတ်ခြင်း) ကို ပြီးမြောက်စေသည်။

ဇောစိတ် (၅၅) ပါးရှိပြီး ၎င်းတို့မှာ-
* အကုသိုလ်စိတ် (၁၂) ပါး
* ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ် (၁) ပါး
* မဟာကုသိုလ်စိတ် (၈) ပါး
* မဟာကြိယာစိတ် (၈) ပါး
* မဟဂ္ဂုတ်ကုသိုလ်စိတ် (၉) ပါး
* မဟဂ္ဂုတ်ကြိယာစိတ် (၉) ပါး
* လောကုတ္တရာစိတ် (၈) ပါး

### ဇောစိတ်တို့၏ ဖြစ်ပေါ်ချိန် အကြိမ်အရေအတွက်
 **ကာမဇောစိတ်များ**
**ပကတိ ရိုးရာအခါ**တွင် (၇) ကြိမ် သို့မဟုတ် (၆) ကြိမ် ဖြစ်သည်။
 **အောက်ပါအခြေအနေများတွင် (၅) ကြိမ် ဖြစ်သည်**-
* သေခါနီးအခါ
* ဒုက္ခဝေဒနာ နှိပ်စက်၍ တွေဝေမိန်းမောနေသောအခါ
* နှစ်သက်မှု "ပီတိ" ကြောင့် ဖြစ်စေ
* နတ်ဘီလူး ဖမ်းစားသောကြောင့် ဖြစ်စေ
* သေရည်အရက် မူးယစ်သောအခါ
* သတိလစ်၍ မေ့လျော့နေသောအခါ
* အိပ်မက်မက်သောအခါ
* အမိဝမ်းတွင်း ကိန်းအောင်းစဉ်အခါ
* အမိဝမ်းတွင်းမှ မွေးဖွားစအခါ

### တန်ခိုးပြာဋိဟာ ပြသောအခါ
* ထက်မြက်သော ပညာရှိသည့် **"တိတ္ထိန္ဒြိယပုဂ္ဂိုလ်"** အား (၄) ကြိမ်
* နူးညံ့သော ပညာရှိသည့် **"မုဒိန္ဒြိယပုဂ္ဂိုလ်"** အား (၅) ကြိမ်
* ဝိဘာဝိနီကျမ်းအရ ဘုရားရှင်အား (၄) ကြိမ်၊ အခြားပုဂ္ဂိုလ်တို့အား (၅) ကြိမ် ဖြစ်သည်။

 **အပ္ပနာဝီထိ (ဈာန်ဝင်စားခြင်းလမ်းစဉ်) ၌**
* လျင်မြန်စွာ သိတတ်သော **"ခိပ္ပါဘိညပုဂ္ဂိုလ်"** အား (၃) ကြိမ်
* နှေးကွေးစွာ သိတတ်သော **"ဒန္ဓာဘိညပုဂ္ဂိုလ်"** အား (၄) ကြိမ် ဖြစ်သည်။

 **အပ္ပနာဇောတို့တွင်**
* **ဖိုလ်ဇောများ**သည် မဂ္ဂဝီထိ၌ (၂) ကြိမ် သို့မဟုတ် (၃) ကြိမ် ဖြစ်သည်။
* **နိရောဓသမာပတ် ဝင်စားခါနီး**တွင် နေဝသညာနာသညာယတနကုသိုလ်/ကြိယာဇောတို့သည် (၁) ကြိမ် သို့မဟုတ် (၂) ကြိမ် ဖြစ်သည်။
* **ဈာန်စတင်ရရှိသော အာဒိကမ္မိကပုဂ္ဂိုလ်**၏ ဈာနဝီထိ၌ မဟဂ္ဂုတ်ဇော၊ အဘိညာဉ်ဇော၊ မဂ်ဇော၊ နိရောဓသမာပတ်မှ ထသောအခါ အနာဂါမိဖိုလ်ဇော၊ အရဟတ္တဖိုလ်ဇောတို့သည် (၁) ကြိမ်သာ ဖြစ်သည်။
* **ဈာနသမာပတ္တိဝီထိ**၌ မဟဂ္ဂုတ်ဇောနှင့် **ဖလသမာပတ္တိဝီထိ**၌ ဖိုလ်ဇောတို့သည် အကြိမ်များစွာ ဖြစ်နိုင်သည်။

### ဇောစိတ်နှင့် ဝိပါက်စိတ်တို့၏ ကွာခြားချက်
**ဇောစိတ်**သည် အာရုံ၏ အရသာကို ခံစားခြင်းသဘောရှိသည်။ **ဝိပါက်စိတ်များ** (အကျိုးပေးစိတ်များ) သည် ကံ၏စွမ်းအားကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး အမှန်တရားကို ဖောက်ပြန်ခြင်းမရှိဘဲ အာရုံနှင့် လိုက်လျောညီထွေစွာ ဖြစ်ပေါ်သည်။

* မနှစ်မြို့ဖွယ် အာရုံ (အနိဋ္ဌာရုံ) ၌ အကုသိုလ်ဝိပါက်ဥပေက္ခာဝေဒနာ
* နှစ်သက်ဖွယ် အလယ်အလတ်အာရုံ (ဣဋ္ဌမဇ္ဈတ္တာရုံ) ၌ ကုသိုလ်ဝိပါက်ဥပေက္ခာဝေဒနာ
* အလွန်နှစ်သက်ဖွယ် အာရုံ (အတိဣဋ္ဌာရုံ) ၌ ကုသိုလ်ဝိပါက်သောမနဿဝေဒနာ

**ကုသိုလ်နှင့် အကုသိုလ်ဇောစိတ်များ**သည် ဝိပလ္လာသ (အမှန်ကို အမှားထင်ခြင်း) မကင်းသေးသော ပုထုဇဉ်နှင့် သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့၌ ဖြစ်ပေါ်သောကြောင့် အာရုံ၏ အမှန်တကယ် သဘောနှင့် ကွဲလွဲစွာ ခံစားသိရှိနိုင်သည်။ ဥပမာ- မြတ်စွာဘုရားကဲ့သို့ အလွန်နှစ်သက်ဖွယ် အာရုံ၌ပင် သဒ္ဓါတရားနည်းပါးသူတို့အား လျစ်လျူရှုသော "ဥပေက္ခာဇော" ဖြစ်ပေါ်တတ်ပြီး၊ ရတနာ (၃) ပါးကို မကြည်ညိုသူတို့အား အမျက်ထွက်သော "ဒေါမနဿဇော" ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။ အညစ်အကြေး၊ အကောင်ပုပ်ကဲ့သို့ မနှစ်မြို့ဖွယ်ရာ အာရုံ၌ပင် ပညာဉာဏ်နက်နဲသူတို့အား "ဥပေက္ခာဇော" ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပြီး၊ တိရစ္ဆာန်တို့အား "သောမနဿဇော" (ဝမ်းမြောက်မှု) ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။ ထို့ကြောင့် "**ဝိပါက်အမှန်၊ ဇောအပြန်**" ဟု ခေါ်ဆိုသည်။

**ကာမာဝစရကြိယာဇောများ** (ဘုရား၊ ရဟန္တာတို့၌ ဖြစ်သောစိတ်) ကမူ ဝိပလ္လာသ ကင်းစင်ပြီးဖြစ်သောကြောင့် ဝိပါက်စိတ်များကဲ့သို့ပင် အာရုံနှင့် လိုက်လျောညီထွေစွာ အလွန်နှစ်သက်ဖွယ်ရာ၌ "သောမနဿကြိယာဇော"၊ နှစ်သက်ဖွယ် အလယ်အလတ်အာရုံ၌ "ဥပေက္ခာကြိယာဇော" တို့ ဖြစ်ပေါ်သည်။ ထို့ကြောင့် " **ဝိပါက်လည်းအမှန်၊ ဇောလည်းအမှန်**" ဟု ခေါ်ဆိုသည်။

### ဇော (၇) ချက်၏ အကျိုးပေးပုံ
ဇောစိတ် (၇) ချက်စီတွင် အကျိုးပေးပုံချင်း ကွဲပြားသည်။

* **ပဌမဇောစေတနာ** (ပထမဆုံးဖြစ်သော ဇောစိတ်) သည် ယခုဘဝတွင်သာ အကျိုးပေးနိုင်သည်။
* **သတ္တမဇောစေတနာ** (ခုနစ်ခုမြောက် ဇောစိတ်) သည် နောက်တစ်ဘဝတွင် ပဋိသန္ဓေနေခြင်းအကျိုးနှင့် ပဝတ္တိအကျိုးတို့ကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။
* **အလယ်ဇော (၅) ချက် စေတနာ**သည် တတိယဘဝမှစ၍ နိဗ္ဗာန်ရသည့်ဘဝတိုင်အောင် ပဋိသန္ဓေနှင့် ပဝတ္တိအကျိုးတို့ကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။

ဇောစိတ်များ၏ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းနှင့် အကျိုးပေးခြင်းဆိုင်ရာ အသေးစိတ်အချက်အလက်များသည် အဘိဓမ္မာဒေသနာ၏ နက်နဲသော အခန်းကဏ္ဍတစ်ခု ဖြစ်သည်။ 
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* ဇော
 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ