ဝိစိကိစ္ဆာနီဝရဏ

**ဝိစိကိစ္ဆာနီဝရဏ** ဆိုသည်မှာ ကုသိုလ်စိတ်များ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းကို တားမြစ်ပိတ်ပင်တတ်သော **ယုံမှားသံသယရှိခြင်း** ဟူသော နီဝရဏတရားကို ဆိုလိုပါသည်။ ၎င်းသည် နီဝရဏတရား (၅) ပါးတွင် နောက်ဆုံးအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ဤသံသယသည် အထူးသဖြင့်-
* ဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော်တို့၌ ယုံမှားခြင်း။
* တရားတော်၏ ဂုဏ်တော်တို့၌ ယုံမှားခြင်း။
* သံဃာတော်၏ ဂုဏ်တော်တို့၌ ယုံမှားခြင်း။
* ကျင့်စဉ် (သိက္ခာသုံးပါး) ၌ ယုံမှားခြင်း။
* အတိတ်၊ အနာဂတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် ဘဝများနှင့် အကြောင်းအကျိုးဆက်နွယ်မှု (ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်) ၌ ယုံမှားခြင်း စသည်တို့ကို ဆိုလိုသည်။
### ဝိစိကိစ္ဆာနီဝရဏ၏ သဘောသဘာဝ
သံယုတ္တနိကာယ်၌ မြတ်စွာဘုရားသည် ဝိစိကိစ္ဆာနီဝရဏ၏ သဘောသဘာဝကို အောက်ပါပုံပြင်ဥပမာဖြင့် ရှင်းပြတော်မူသည်-

> "နောက်ကျိ၍ ရွှံ့များဖြင့်ပြည့်နေသော ရေအိုးတစ်လုံးကို မှောင်သောအရပ်၌ ထားလျှင်၊ မျက်စိအမြင်ကောင်းသူပင်ဖြစ်သော်လည်း ထိုရေအိုးထဲသို့ကြည့်၍ မိမိမျက်နှာအရိပ်ကို ကောင်းစွာမမြင်နိုင်သကဲ့သို့၊ ထို့အတူ ဝိစိကိစ္ဆာ (သံသယ) လွှမ်းမိုးနေသောစိတ်သည် ဖြစ်ပေါ်လာသော သံသယမှ လွတ်မြောက်ရာလမ်းကို ကောင်းစွာမမြင်နိုင်၊ မိမိအကျိုး၊ သူတစ်ပါးအကျိုး၊ နှစ်ဦးသားအကျိုးကို ကောင်းစွာမသိမြင်နိုင်၊ ရှေးက အလွတ်ကျက်မှတ်ထားသော စာများပင် သတိမရနိုင်၊ အလွတ်မကျက်မှတ်ရသေးသော စာများအတွက် ပြောဖွယ်ရာမရှိ။"

### ဝိစိကိစ္ဆာ ဖြစ်ပွားကြောင်း နှင့် ပယ်ဖျောက်ကြောင်း
မြတ်စွာဘုရားရှင်က ဝိစိကိစ္ဆာ ဖြစ်ပွားကြောင်းနှင့် ပယ်ဖျောက်ကြောင်းကို ဤသို့ ဟောတော်မူသည်-

> "ရဟန်းတို့၊ မဖြစ်သေးသော ယုံမှားသံသယကို ဖြစ်စေတတ်သော၊ ဖြစ်ပြီးသော ယုံမှားသံသယကို အားကြီးစေတတ်သော အခြားတစ်ခုသောတရားကို ငါဘုရားမမြင်၊ **အယောနိသောမနသိကာရ (နှလုံးသွင်းမှား)** သာလျှင် ဖြစ်၏။ နှလုံးသွင်းမှားသောသူအား ယုံမှားသံသယသည် ဖြစ်ပွား၍ တိုးပွားနိုင်၏။"

> "ရဟန်းတို့၊ မဖြစ်သေးသော ယုံမှားသံသယကို မဖြစ်စေတတ်သော၊ ဖြစ်ပြီးသော ယုံမှားသံသယကို ပယ်စွန့်စေတတ်သော အခြားတစ်ခုသောတရားကို ငါဘုရားမမြင်၊ **ယောနိသောမနသိကာရ (နှလုံးသွင်းမှန်)** သာလျှင် ဖြစ်၏။ နှလုံးသွင်းမှန်သောသူအား ယုံမှားသံသယသည် မဖြစ်ပွားဘဲ ပယ်စွန့်နိုင်၏။"

### ဝိစိကိစ္ဆာကို ပယ်ရှားရန် အထောက်အကူပြုသော နည်းလမ်းများ
သတိပဋ္ဌာန်အဋ္ဌကထာ၌ ဝိစိကိစ္ဆာကို ပယ်ရှားရန် အချက် (၆) ချက်ကို ညွှန်ပြထားရာ၊ ၎င်းတို့ထဲတွင် အထူးခြားဆုံးအချက်မှာ-
* **ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာတို့အပေါ်၌ ခိုင်မာသော ယုံကြည်သက်ဝင်မှု (သဒ္ဓါတရား) ရှိခြင်း။**
* အခြားအချက်များမှာ ဗဟုသုတရှိခြင်း၊ မေးမြန်းစုံစမ်းခြင်း၊ မိတ်ကောင်းဆွေကောင်းရှိခြင်း၊ သင့်လျော်သောစကားကို ပြောဆိုခြင်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။

### သာမညဖလသုတ္တန်လာ ဥပမာများ
သာမညဖလသုတ္တန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် နီဝရဏ (၅) ပါးကို အကြွေးတင်ခြင်း၊ အနာရောဂါဖြစ်ခြင်း၊ အကျဉ်းထောင်ကျခြင်း၊ ကျွန်ဖြစ်ခြင်း၊ ခရီးခက်သော ကန္တာရခရီးသွားရခြင်းတို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်တော်မူခဲ့သည်။

 **သံသယရှိခြင်းသည် ခရီးခက်သော ကန္တာရခရီးနှင့် တူပုံ:**
> ဥစ္စာပစ္စည်းနှင့်တကွ ခရီးသွားနေသူတစ်ဦးသည် အစားအစာရှားပါးပြီး အန္တရာယ်များသော ကန္တာရခရီးသို့ရောက်သောအခါ၊ သစ်ခက်သစ်ရွက်လှုပ်သံ၊ ငှက်သံကြားရုံမျှဖြင့် "ခိုးသူများ လာပြီ" ဟု ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်နေတတ်သည်။ ရှေ့သို့အနည်းငယ်သွားလိုက်၊ ရပ်လိုက်၊ နောက်ပြန်လှည့်လိုက်ဖြင့် ခရီးမတွင်ဘဲ ဘေးကင်းရာသို့ အလွန်ခက်ခဲစွာမှ ရောက်နိုင်သည် သို့မဟုတ် လုံးဝမရောက်နိုင်ဘဲ ရှိတတ်သည်။

> ထို့အတူ၊ ဘုရားရှင်သည် အမှန်တကယ် ဘုရားစစ်ဟုတ်မဟုတ်၊ တရားတော်သည် အမှန်တကယ် လမ်းမှန်ဟုတ်မဟုတ် စသည်ဖြင့် သံသယပွားနေသူသည် ယုံကြည်မှုခိုင်မာစွာ မရှိနိုင်ဘဲ၊ တရားလမ်းခရီး၌ တုံ့ဆိုင်းတွေဝေနေပြီး အရိယာတို့၏ ဘုံသို့ မရောက်ရှိနိုင်ပေ။
 **သံသယကို ပယ်ရှားနိုင်ခြင်းသည် ဘေးကင်းရာအရပ်နှင့် တူပုံ:**
> လက်နက်အပြည့်အစုံဖြင့် အခြံအရံများနှင့်တကွ ခရီးသွားသော လင်ယောက်ျားသည် ခိုးသူဓားပြတို့ကို မြက်ပင်ကဲ့သို့မျှပင် အရေးမလုပ်ဘဲ ကန္တာရခရီးကို ဘေးကင်းစွာ ဖြတ်ကျော်၍ လုံခြုံသောရွာသို့ရောက်သောအခါ အလွန်ဝမ်းမြောက်ရွှင်လန်းရသကဲ့သို့။

> ထို့အတူ၊ သံသယနီဝရဏကို ပယ်ရှားနိုင်သော ရဟန်းသည် အကုသိုလ်ဒုစရိုက်တည်းဟူသော ကန္တာရခရီးကို ဖြတ်ကျော်ပြီး၊ အလွန်ဘေးကင်းရာ၊ သေခြင်းကင်းရာဖြစ်သော မဟာနိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ရှိနိုင်ပေသည်။

### အပြီးတိုင် ပယ်ရှားနိုင်မှု 
ဤဝိစိကိစ္ဆာနီဝရဏကို ယာယီနည်းလမ်းများဖြင့် ဖိနှိပ်ထားနိုင်သော်လည်း၊ ၎င်းကို **သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်** ကို ရရှိမှသာလျှင် အပြီးတိုင် အကြွင်းမဲ့ ပယ်ရှားနိုင်ပါသည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်

 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ