ဆွမ်း

ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းတော်များအတွက် **ဆွမ်း (ပိဏ္ဍပါတ)** ဟူသည် သပိတ်၌ ကျတတ်သောကြောင့် သို့မဟုတ် သပိတ်အတွင်းသို့ လောင်းထည့်အပ်သောကြောင့် ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်ပြီး အာဟာရအလို့ငှာ ခဲအပ်၊ လျက်အပ်၊ သောက်အပ်သမျှသော အစားအစာအားလုံးကို ဆိုလိုသည်။ ရဟန်းတော်များသည် လူပုဂ္ဂိုလ်များကဲ့သို့ အချိန်အခါမရွေး စားသောက်ခွင့်မရှိဘဲ မြတ်စွာဘုရား ပညတ်တော်မူထားသည့် **ကာလိက (၄) မျိုး** သတ်မှတ်ချက်နှင့်အညီ သုံးဆောင်ကြရသည်။

### ၁။ အစားအစာ အမျိုးအစားများ
ရဟန်းတော်များ သုံးဆောင်အပ်သော အာဟာရများကို အဓိကအားဖြင့် အုပ်စုနှစ်စု ခွဲခြားနိုင်သည် -

*   **ဘောဇဉ် (၅) ပါး:** ထမင်း၊ ငါး၊ အသား၊ မုယောမုန့်နှင့် မုန့်လုံးတို့ ဖြစ်ကြသည်။
*   **ခဲဖွယ် (၁၂) ပါး:** အမြစ်၊ အဥ၊ အစွယ်၊ အညှောင့်၊ ပင်စည်၊ အခေါက် (သို့မဟုတ် အခွံ)၊ အရွက်၊ အပွင့်၊ အသီး၊ အစေ့၊ အမှုန့်နှင့် အစေးတို့ ဖြစ်ကြသည်။

### ၂။ ကာလိက (၄) မျိုး (သုံးဆောင်ခွင့် အချိန်ကာလ)
ရဟန်းတော်များ အစားအစာနှင့် ဆေးဝါးများကို သုံးဆောင်ရာ၌ အချိန်ကာလ ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ချက်များ ရှိသည် -

# **ယာဝကာလိက:** အရုဏ်တက်ချိန်မှ မွန်းတည့်ချိန်အထိသာ သုံးဆောင်ကောင်းသော ဆွမ်း၊ ဘောဇဉ်နှင့် မုန့်ခဲဖွယ်များ ဖြစ်သည်။
# **ယာမကာလိက:** အကပ်ခံပြီးနောက် နောက်တစ်နေ့ အရုဏ်မတက်မီအထိ သုံးဆောင်ကောင်းသော သစ်သီးဖျော်ရည် (၈) မျိုးနှင့် ၎င်းနှင့် လျော်ကန်သော အဖျော်ရည်များ ဖြစ်သည်။ သို့သော် နေလွဲသောအခါတွင် အကြောင်းမဲ့မသောက်ရဘဲ ဆာလောင်မွတ်သိပ်မှသာ သောက်ကောင်းသည်။
# **သတ္တာဟကာလိက:** အကပ်ခံပြီးနောက် (၇) ရက်အတွင်း သိုမှီးသုံးဆောင်ကောင်းသော ဆေးပစ္စည်း (၅) မျိုး (ထောပတ်၊ ဆီဦး၊ ဆီ၊ ပျားရည်၊ တင်လဲ) ဖြစ်သည်။
# **ယာဝဇီဝိက:** အကပ်ခံပြီးနောက် တစ်သက်လုံး ဆေးအဖြစ် သုံးဆောင်ကောင်းသော အမြစ်၊ အခေါက်၊ အရွက်၊ ဆား၊ ချင်း၊ ငရုတ် စသည်တို့ ဖြစ်သည်။

### ၃။ အရေးကြီးသော ဝိနည်းဥပဒေများ
ရဟန်းတော်များ အာဟာရ သုံးဆောင်ရာ၌ အောက်ပါ အာပတ် (ဝိနည်းပြစ်ဒဏ်) များ မသင့်စေရန် ဆင်ခြင်ရသည် -

*   **ဝိကာလဘောဇန:** မွန်းတည့်ချိန်မှ နောက်တစ်နေ့ အရုဏ်တက်ချိန်အတွင်း (ဝိကာလ) ၌ ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်ကို စားပါက ပါစိတ်အာပတ် သင့်သည်။
*   **သန္နိဓိကာရက:** အကပ်ခံထားသော အစားအစာများကို တစ်ညဉ့်လွန်အောင် သိုမှီးသိမ်းဆည်း၍ စားခြင်းကို ခွင့်မပြုပေ။
*   **ဒန္တပေါဏ:** ရေနှင့် ဒန်ပူမှတစ်ပါး အခြားသော အာဟာရမှန်သမျှကို လူ သို့မဟုတ် သာမဏေထံမှ **စနစ်တကျ အကပ်ခံပြီးမှသာ** သုံးဆောင်ရသည်။
*   **ပဏီတဘောဇန:** မနာဖျားသော ရဟန်းသည် မိမိအတွက် ထောပတ်၊ ဆီ၊ ငါး၊ အသား စသည့် မွန်မြတ်သော အစားအစာများကို တောင်း၍ စားခြင်းကို ကန့်သတ်ထားသည်။

### ၄။ ဆက်ကပ်ခြင်းနှင့် ကပ္ပိခြင်းဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း
လူဒါယကာ (ကပ္ပိယ) များသည် ရဟန်းတော်များအား အစားအစာ ဆက်ကပ်ရာ၌ အကပ်မြောက်စေရန် အင်္ဂါ (၅) ပါးနှင့် ညီညွတ်ရသည် -
# အလှူခံမည့် ရဟန်းထံသို့ ရှေးရှုဆောင်ယူလာခြင်း။
# ရဟန်းနှင့် (၂) တောင့်ထွာ (ဟတ္ထပါသ်) အတွင်း ရှိနေခြင်း။
# သာမန်လူတစ်ယောက် မြှောက်ချီနိုင်သော အလေးချိန်ရှိခြင်း။
# ကိုယ်ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ကိုင်ထားသော ဝတ္ထုဖြင့်ဖြစ်စေ ပေးခြင်း။
# ရဟန်းက ကိုယ်တိုင် သို့မဟုတ် ကိုင်ထားသော ဝတ္ထုဖြင့် ခံယူခြင်း။

ထို့ပြင် အပင်ပေါက်နိုင်သော သစ်သီး၊ မျိုးစေ့များကို ရဟန်းတော်များ တိုက်ရိုက်မစားကောင်းသဖြင့် ကပ္ပိယတို့က မီးဖြင့်ထိုးခြင်း သို့မဟုတ် ဓား၊ လက်သည်းတို့ဖြင့် ဆိတ်ဖြတ်ခြင်း စသည့် **ကပ္ပိခြင်း** ဝိနည်းကံကို ပြုလုပ်ပေးရသည်။

### ၅။ ကပ္ပိယကုဋီ (အချက်အပြုတ်နှင့် သိုမှီးရာနေရာ)
ရဟန်းတော်များ နေထိုင်သော ကျောင်းဝင်းအတွင်း၌ ဆွမ်းချက်ခြင်းနှင့် အစားအစာ သိုမှီးခြင်းတို့အတွက် အန္တောဝုတ္ထ၊ အန္တောပက္က အပြစ်များမှ လွတ်ကင်းစေရန် **ကပ္ပိယကုဋီ** (၄) မျိုး (ဥဿာဝနန္တိကာ၊ ဂေါနိသာဒိကာ၊ ဂဟပတိ၊ သမ္မုတိ) ကို ခွင့်ပြုထားသည်။

### ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်
* ဝိနည်းပဒေသာသင်တန်း
* ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်နှင့် စပ်လျဉ်းသော ကပ္ပိယာဝန်များ
* [ဝိကာလဘောဇန](https://my.wikisource.org/wiki/ဝိနည်းငါးကျမ်း_အရသာ_(ဒုတိယပိုင်း)#၇-ဝိကာလဘောဇန)
### ကိုးကား