ကာယသင်္ခါရ

ကာယသင်္ခါရဟူသော စကားလုံးသည် ပါဠိစာပေနှင့် အဘိဓမ္မာတွင် အသုံးပြုသည့် ရှုထောင့်ပေါ်မူတည်၍ အဓိပ္ပာယ် နှစ်မျိုး ကွဲပြားပါသည်။

၁။ **ကိုယ်နှင့်ဆက်စပ်သော သင်္ခါရ** (ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြုပြင်စီမံမှု)
၂။ **ကိုယ်ဖြင့်ပြုလုပ်သော သင်္ခါရ** (ကာယကံ စေတနာ)

ဤအဓိပ္ပာယ် နှစ်မျိုးကို အောက်တွင် အကျယ်တဝင့် ရှင်းပြပါမည်။

### အဓိပ္ပာယ် (၁) - ဝင်သက်ထွက်သက် (အဿာသပဿာသ)
ဤအဓိပ္ပာယ်သည် **ဒုတိယကာမဘူသုတ္တန်** တွင် အရှင်ကာမဘူနှင့် စိတ္တသူကြွယ်တို့၏ ဆွေးနွေးချက်၌ အဓိကထား ဟောကြားသည့် အဓိပ္ပာယ်ဖြစ်ပါသည်။ ဤနေရာတွင် ကာယသင်္ခါရကို **ဝင်သက်လေနှင့် ထွက်သက်လေ (အဿာသပဿာသ)** ဟု တိုက်ရိုက်ဆိုလိုပါသည်။

**အကြောင်းရင်း:**
အရှင်ကာမဘူမထေရ် ရှင်းပြသည့်အတိုင်း ဝင်သက်ထွက်သက်သည် -
* **ကာယိကာ :** ကာရဇကာယ ခေါ် ကံ၊ စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်ခန္ဓာကိုယ်ကို မှီခို၍ ဖြစ်သောတရား ဖြစ်သည်။
* **ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓါ:** ရုပ်ခန္ဓာကိုယ်နှင့် အမြဲတမ်း ဆက်စပ်နေသောတရား ဖြစ်သည်။

ရိုးရှင်းစွာဆိုသော် ခန္ဓာကိုယ်ကြီးရှိနေသောကြောင့်သာ အသက်ရှူခြင်း (ဝင်သက်ထွက်သက်) သည် ဖြစ်ပေါ်နေခြင်းဖြစ်သည်။ ခန္ဓာကိုယ်မရှိလျှင် ဝင်သက်ထွက်သက်လည်း မရှိနိုင်ပါ။ ထို့ကြောင့် ဝင်သက်ထွက်သက်သည် **ကိုယ်၏ အကျိုးဆက် သို့မဟုတ် ကိုယ်ကိုမှီ၍ ဖြစ်သော ပြုပြင်စီရင်မှု** ဖြစ်သောကြောင့် ကာယသင်္ခါရဟု ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။

ဤသုတ္တန်တွင် သင်္ခါရ သုံးမျိုးကို ဤသို့ခွဲခြားထားသည်-
* **ကာယသင်္ခါရ** = ဝင်သက်ထွက်သက် (အဿာသပဿာသ)
* **ဝစီသင်္ခါရ** = ကြံစည်မှုနှင့် ဆင်ခြင်မှု (ဝိတက်နှင့် ဝိစာရ)
* **စိတ္တသင်္ခါရ** = မှတ်သားမှုနှင့် ခံစားမှု (သညာနှင့် ဝေဒနာ)

ဤခွဲခြားနည်းသည် အထူးသဖြင့် **နိရောဓသမာပတ်** ခေါ် ချုပ်ငြိမ်းရာ သမာပတ်ကို ဝင်စားသည့်အခါ အစဉ်အတိုင်း ချုပ်ငြိမ်းသွားပုံနှင့် ဆက်စပ်နေသဖြင့် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။

### အဓိပ္ပာယ် (၂) - ကာယကံ စေတနာ 
ဤအဓိပ္ပာယ်သည် **အဘိဓမ္မာ** နှင့် **ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်** တရားတော်တွင် အဓိကထားသော အဓိပ္ပာယ် ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် ကာယသင်္ခါရဆိုသည်မှာ **ကာယဒွါရ (ကိုယ်တံခါး) ၌ ဖြစ်သော ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ် စေတနာများ** ကို ဆိုလိုသည်။

**ရှင်းလင်းချက်:**
လူတစ်ယောက်သည် ကိုယ်ထိလက်ရောက် တစ်စုံတစ်ခုကို ပြုလုပ်သည့်အခါ (ဥပမာ - ပစ္စည်းတစ်ခုကို ပေးကမ်းခြင်း၊ ခိုးယူခြင်း၊ သတ္တဝါတစ်ကောင်ကို သတ်ဖြတ်ခြင်း) ထိုကာယကံကို ဖြစ်ပေါ်စေရန် နောက်ကွယ်မှ တိုက်တွန်းနှိုးဆော်ပေးသော စိတ်စေတနာ ရှိသည်။ ထိုစေတနာကို **ကာယသင်္ခါရ** ဟု ခေါ်သည်။

* ၎င်းတွင် **ကာမာဝစရ ကုသိုလ်စေတနာ (၈) မျိုး** နှင့် **အကုသိုလ်စေတနာ (၁၂) မျိုး**၊ စုစုပေါင်း စေတနာ (၂၀) ပါဝင်သည်။
* ဤစေတနာများသည် **ကံ ** ကို တည်ဆောက်ပြီး အနာဂတ်တွင် အကျိုးပေးမည့် **ဘဝဖြစ်စဉ်သစ်ကို ပြုပြင်စီမံ (သင်္ခါရ)** ခြင်းကြောင့် ဤသို့ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။

### "အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ" နှင့် ဆက်စပ်ပုံ
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ဒေသနာတော်လာ "အဝိဇ္ဇာဟူသော အကြောင်းကြောင့် သင်္ခါရတို့ ဖြစ်ကုန်၏" ဟူသောနေရာရှိ "သင်္ခါရ" သည် ဤစေတနာများကို အဓိကရည်ညွှန်းပါသည်။

* သစ္စာလေးပါးကို မသိခြင်း (အဝိဇ္ဇာ) ကြောင့် သတ္တဝါတို့သည် ဒုက္ခဖြစ်သော သံသရာကို သုခဟု ထင်မှားကြသည်။
* ထိုထင်မှားမှုဖြင့် ဒုက္ခ၏အကြောင်းရင်းဖြစ်သော ကံ (သင်္ခါရ) တို့ကို သုခ၏အကြောင်းဟု မှတ်ထင်ကာ ကိုယ်ဖြင့် (ကာယသင်္ခါရ)၊ နှုတ်ဖြင့် (ဝစီသင်္ခါရ)၊ စိတ်ဖြင့် (စိတ္တသင်္ခါရ) ပြုလုပ်ကြသည်။
* ဥပမာ- ပျားရည်သုတ်ထားသော ဓားသွားကို လျက်သောသူကဲ့သို့ သာယာမှုအနည်းငယ်ကို မက်မော၍ ကြီးမားသော ဒုက္ခကို ဖြစ်စေသည့် ကံများကို ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။

### အနှစ်ချုပ် နှိုင်းယှဉ်ချက်
သို့ဖြစ်ပါ၍ "ကာယသင်္ခါရ" ကို လေ့လာရာတွင် မည်သည့်ရှုထောင့် (သုတ္တန် သို့မဟုတ် အဘိဓမ္မာ) မှ ဟောကြားသည်ကို သိရှိပြီး ဆီလျော်သော အဓိပ္ပာယ်ကို ကောက်ယူရန် အရေးကြီးပါသည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* ကာယသင်္ခါရ
* ၄။ ပဿမ္ဘယံ ကာယသင်္ခါရံ
 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ