open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
နိုင်ငွေသိမ်း

**နိုင်ငွေသိမ်း** (၁၉ မတ် ၁၉၂၃–၂ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၈) သည် မွန် အမျိုးသား နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင် တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး အမျိုးသားပြန်လည်သင့်မြတ်ရေး သူရဲကောင်းဆု ချီးမြှင့်ခြင်း ခံခဲ့ရသူဖြစ်သည်။ မွန် အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ၊ မွန်အမျိုးသားပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ(၂)ရက်နေ့ ညနေပိုင်းတွင် လူကြီးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သည်။

## အစောပိုင်းဘဝ 
နိုင်ငွေသိမ်းကို ၁၉၂၃ ခု၊ မတ်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် အဖ နိုင်သာဒွန်း၊ အမိ မိငွေသုန်တို့မှ ဖားအံမြို့နယ်၊ ထုံးအိုင် ကျေးရွာတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၁၉၃၉ တွင် ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ် ဖြစ်ပွား နေချိန်၌ ရန်ကုန် ဂျပ်ဆင် ကောလိပ်တွင် သိပ္ပံ ဘာသာတွဲဖြင့် တက်ရောက် သင်ကြားခဲ့ပြီး၊ ထိုနောက် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၌ ဆက်လက် ပညာ ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ၁၉၄၂ ခု အသက် ၁၉ နှစ်အရွယ်တွင် ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (BIA) မှ စပြီး နိုင်ငံရေးလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။

## နိုင်ငံရေး 
မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး လှုပ်ရှားမှုများတွင် နိုင်ငွေသိန်းသည် ဗမာ့ လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော် (BIA) အဖွဲ့ဝင်၊ အာရှ လူငယ် အစည်းအရုံးဝင်၊ ရာမည တိုင်းလုံးဆိုင်ရာ မွန်ရေးရာ အဖွဲ့ချုပ် အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး (၁၉၄၈) အထိ၊ မွန်လူငယ် အဖွဲ့ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး၊ ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်း ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ပြည်သူ့ရဲဘော် အဖွဲ့ တွင် ဝါဒ ဖြန့်ချိရေး တာဝန်ခံများ အဖြစ် ပါဝင် လှုပ်ရှားခဲ့သည်။

လွတ်လပ်ရေး ရရပြီးနောက် မွန်ရေးရာ အဖွဲ့နှင့် မွန်တိုင်းရင်းသား အဖွဲ့ ပူးတွဲ တပ်ဖွဲ့၏ တာဝန်ခံ( ၁၉၅၂)၊ မွန် ပြည်သူတပ်ဦး ဗဟို အလုပ်အမှုဆောင် ကော်မတီဝင်များ အဖြစ် တာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

ရှစ်လေးလုံး လူထု အရေးပုံကြီး ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ပါတီများ ဖွဲ့စည်းခွင့် ပြုသော အခါ UNLD အမြဲတမ်း သဘာပတိ အဖွဲ့ဝင်၊ မွန် အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဒီမိုကရေစီ ထွန်းကားရေးနှင့် အမျိုးသား တန်းတူ ညီမျှရေး အတွက် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

၁၉၄၈၊ ဇူလိုင်လတွင် နိုင်ရွှေကျင်(ကွယ်လွန် - မွန်ပြည်သစ် ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း) နှင့်အတူ မော်လမြိုင်ထောင်၊ ၁၉၆၃ နိုဝင်ဘာလတွင် အင်းစိန်ထောင်နှင့် နေအိမ် အကျယ်ချုပ် နှစ်နှစ်ခန့်ကြာ၊ ၁၉၉၁ နိုဝင်ဘာလတွင် မော်လမြိုင်ထောင်၌ နိုင်ထွန်းသိန်း (မွန် အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ)၊ နိုင်ဗလတို့နှင့် အတူ၃ နှစ်ခန့်၊ ၁၉၉၈ တွင် ဒေါက်တာ မင်းစိုးလင်း (မွန် အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး)၊ ဒေါက်တာ မင်းကြည်ဝင်း (တွဲဖက် အတွင်းရေးမှူး၊ မွန် အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့) တို့နှင့်အတူ မော်လမြိုင်ထောင်တွင် ၇ နှစ်ခန့် ထောင်သွင်း အကျဉ်းချခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။

မြန်မာနိုင်ငံမှ တိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင်များ ဖြစ်ကြသည့် ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး (ကေအဲန်ယူ) အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဖဒိုမန်းရှာလာဖန်း၊ ရှမ်း တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးခွန်ထွန်းဦး၊ ဇိုမီးအမျိုးသားကွန်ကရက် မှ  ပူကျင့်ရှင်းထန်၊ ရခိုင် ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် အတွင်းရေးမှူး ဦးအေးသာအောင် နှင့် မွန် အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငွေသိမ်း တို့အား အမျိုးသား ပြန်လည် သင့်မြတ်ရေး သူရဲကောင်းဆု ချီးမြှင့်ပွဲကို နော်ဝေးနိုင်ငံ၊ အော်စလိုမြို့၌ ကျင်းပခဲ့သည်။

ဤဆုကို နော်ဝေး နိုင်ငံရောက် ၈၈ မျိုးဆက် ကျောင်းသားများနှင့် မြန်မာနိုင်ငံသားများက မြန်မာနိုင်ငံရေးတွင် ကိုယ်ကျိုးမဖက် တစိုက်မတ်မတ် ဆောင်ရွက် ခဲ့သူများကို ဒုတိယ ပင်လုံတွင် ပါဝင် လှုပ်ရှားခဲ့သူများ အဖြစ် အသိအမှတ်ပြု၊ သတ်မှတ် ဂုဏ်ပြုခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။ 

## ကွယ်လွန်ခြင်း
၂၀၁၆ ခုနှစ်မှစတင်ကာ လူကြီးရောဂါကို စတင်ခံစားခဲ့ရပြီး ၂၀၁၈ ခုနှစ် အောက်တို့ဘာလ ၂ ရက်နေ့ည (၇)နာရီမိနစ်(၂၀)တွင် ရန်ကုန်မြို့ ရန်ကင်းတိုက်ခန်း နေအိမ်တွင် ကွယ်လွန်အနိစ္စရောက်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် (၉၆) နှစ်ရှိပြီဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း

**နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအသင်း (မြန်မာနိုင်ငံ)** (; အတိုကောက် **AAPP** သို့ **AAPPB**) သည် လွတ်လပ်ပြီး အကျိုးအမြတ်မယူသော အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံပြင်ပတွင် ရောက်ရှိနေသော မြန်မာ့နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားဟောင်းများက ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ထားသည်။ နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားဟောင်းများဖြင့် အဓိကဖွဲ့စည်းထားပြီး နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားဟောင်းများနှင့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများအား ကူညီထောက်ပံ့ပေးရန် ရည်ရွယ်သည်။ အေအေပီပီသည် ထိုင်းနိုင်ငံ မဲဆောက်မြို့တွင် အခြေစိုက်ပြီး ရန်ကုန်မြို့နှင့် မန္တလေးမြို့များတွင် ရုံးခွဲများ ဖွင့်လှစ်ထားသည်။

## သမိုင်းကြောင်း
၁၉၈၈ ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် ကိုမင်းကိုနိုင် အဖမ်းဆီးခံရသည့် ၁၁ နှစ်မြောက် နှစ်ပတ်လည်နေ့ဖြစ်သော ၂၀၀၀ ခုနှစ် မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် မဲဆောက်မြို့၌ အေအေပီပီကို စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

## မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ
## လုပ်ငန်းများ
## ထုတ်ဝေမှု
## ပြင်ပလင့်များ
*
*
*
*BBC, “Inside Burma's Insein Prison”, 14 May 2009
*Telegraph UK, “I went to prison for telling a lie. In Burma, people are in prison for telling the truth”, 14 May 2009
*Enigma Images blog, “Even though I'm free, I am not”
*How Will Burma Remember Its Political Prisoners?
*I Spent Eight Years in a Myanmar Prison. This Is What I Learned About Surviving Confinement 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် အဖွဲ့အစည်းများ
ခါ့ခူးလူမျိုး

* ခါ့ခူး ( ကချင်ပြည်နယ် )
* ကချင်မျိုးနွယ်စု

## ကိုးကား
ခမီလူမျိုး

**ခမီလူမျိုး**သည် ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရမှ တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားသည့် လူမျိုး(၁၃၅)မျိုးထဲတွင် ပါဝင်သည်။      
တိုင်းရင်းသားလူမျိုးကြီး (၈)မျိုးအနက် ချင်း နှင် ရခိုင် တိုင်းရင်းသားထဲမှ လူမျိုးစု တစ်စုဖြစ်သည်။ 

ခမီလူမျိုးတို့တွင် ၎င်းတို့ကိုယ်ပိုင် ခမီတိုင်းရင်းသားစာပေ ရှိသည်။     

ခမီလူမျိုများသည် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင် ရိုးရာကိုးကွယ်မှု များသည်။

ခမီလူမျိုးများသည် ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း ပလက်ဝဒေသနှင့် ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်၊ မောင်တောမြို့နယ်၊ 
မြောက်ဦးမြို့နယ်၊ကုလားတန်မြစ်ရိုးတစ်လျှောက်တွင် နေထိုင်ကြသည်။

## အခေါ်အဝေါ် 
ခမီဆိုသည့် အခေါ်အဝေါ် ၏အဓိပ္ပါယ်မှာ ပုပုရွရွ လှုပ်ရှားသွားလာနေသော လူမျိုး ဖြစ်သည်။ခမီတို့ကို ရခိုင်တို့က ချောင်းဖျား ခမီဟူ၍ ခေါ်ကြသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချင်းလူမျိုးစု
သိန်းသန်းထွန်း

**သိန်းသန်းထွန်း** သည် မြန်မာလူမျိုး စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။

## စာပေလှုပ်ရှားမှု 
၂၀၁၆ ခုတွင် အမျိုးသားစာပေ တစ်သက်တာဆုကို မောင်သာနိုး ညိုဝင်း တို့နှင့်အတူ ရသည်။ 

## ရေးသားသည့် စာအုပ်များ 
## ရုပ်ရှင်အဖြစ် အသွင်ပြောင်းမှုများ 
*မိုးတစ္ဆေ* ဝတ္ထုကို ရုပ်ရှင်ရိုက်ရန် ကျော်ဟိန်းက ဝယ်ယူသော်လည်း မရိုက်ဖြစ်ပေ။ ၂၀၁၇ ရောက်မှသာ ရာဇဝင် ရိုင်းသူများ အမည်ဖြင့် စိန်ဌေးရုပ်ရှင်အတွက် မောင်မျိုးမင်းက ရိုက်ကူးခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ခိုင်မြဲခြင်းနိယာမ

ပိုစတယ် ၏ ဥပဒေသ (Postel's law) တစ်ခုဖြစ်သော **ခိုင်မြဲခြင်း နိယာမ** (Robustness Principle) သည် Transmission Control Protocol (TCP) တွင် သင့် လက်ခံနိုင်မှုကို ဖြန်ထားပြီး၊ သင့် လုပ်ဆောင်မှုကို တစ်စိုက်မက်မက်ရှိပါ (be conservative in what you do, be liberal in what you accept from others) ဟုဆိုသည်။

## ကိုးကား
ဗန်းမော်မြို့

###### ကချင်ပြည်နယ်၏ ဒုတိယမြို့တော်ဖြစ်ပြီး ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာ မြို့ဖြစ်သည့် **ဗန်းမော်**သည် မြို့တော်မြစ်ကြီးနား၏ တောင်ဘက် ၁⁠၁၅ မိုင် အကွာတွင် တည်ရှိကာ၊ တရုတ်နယ်စပ်နှင့် မိုင် ၄၀ ခန့် ကွာဝေးသည်။ တာပိန်မြစ်နှင့် ဧရာဝတီမြစ်တို့ဆုံရာမှ ၅၃ မိုင် ကွာဝေးပါသည်။ KIO အခြေစိုက်ရာ လိုင်ဇာမြို့သည် ဗန်းမော်နှင့် မြစ်ကြီးနားအကြား တည်ရှိကာ ဗန်းမော်၏ အရှေ့မြောက်ဘက် မိုင် ၄၀ ခန့်တွင် တည်ရှိသည်။ 
## သမိုင်းစဉ် 
ဗန်းမော်ဟူသော ဝေါဟာရသည် ရှမ်းဘာသာစကား “မန့်မော်” (မၢၼ်ႈမေႃႇ) မှ ဆင်းသက်လာသော စကားဖြစ်သည်။ မန့်(Man)= ရွာ၊ မော်(Maw)=အိုး ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသဖြင့် “အိုးလုပ်သောရွာ” ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။ စမ္ပာနဂိုလ် မင်းဆက်ပျက်ပြီး သက္ကရာဇ် ၄၀⁠၀ ကျော်တွင် စော်ဘွား သိုဟန်ဘွားသည် ရှေးမင်းမြတ်တို့၏ မြို့နေရာတွင် မနေဝံ့၍ မြို့ဆင်ခြေဖုံးဖြစ်သော ဗန်းမော်သို့ ပြောင်းရွေ့လာခဲ့ပြီး မြို့ပြ တည်ထောင်၍ အုပ်စိုးသည်။ မိုးမိတ်သမိုင်းအရ ခရစ်နှစ် ၆၈၉ တွင် စော်ဘွား စဝ်ပုတ်ဖထံ လာရောက်ပြီး စော်ဘွားဆက် တောင်းခံသည်။ မိုးမိတ်စော်ဘွားက တူတော်ကြီး ခမ်းရွက်ဖ အား ဗန်းမော်စော်ဘွား အဖြစ် အုပ်ချုပ်ရန် စေလွှတ်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ဗန်းမော်မြို့တွင် စော်ဘွား၂၃ ဆက် နှစ်ပေါင်း ၃၅၀ အုပ်စိုးခဲ့သည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ်၊ ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက်တွင် စော်ဘွားနယ်အဖြစ်မှ ဝန်အုပ်ချုပ်သောမြို့အဖြစ်ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ 

ကုန်းဘောင်ခေတ် ဗန်းမော်မြို့ဝန်များထဲမှ ထင်ရှားသူအချို့မှာ ဦးရွှေရည်၊ စောမြတ်အောင်၊ ဦးကံ၊ ဦးစံတည်၊ ဦးရွှေအိုး၊ ဦးရွှန်း၊ ဦးသူ၊ ဦးဘိုး၊ ဦးအောင်မြတ်သူ၊ ဦးနက်ပြာ၊ ဦးတုတ်၊ ဦးပုံ၊ ဦးဖိုးအို၊ ဦးဘိုးလှ၊ ဦးမှန်း၊ ဦးလူကြီး၊ ဦးထောင်ဗိုလ် စသူတို့ဖြစ်ကြသည်။ 

## ပညာရေး 
ဗန်းမော်မြို့တွင် တက္ကသိုလ် (၃) ခုရှိသည်။ 

၁။ဗန်းမော်တက္ကသိုလ် 

၂။နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ဗန်းမော်)၃။ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(ဗန်းမော်) တို့ဖြစ်သည်။

### လက်ရှိဗန်းမော်မြို့ 
ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်မြို့တွင် တပ်မတော်အား KIA/AA/ABSDF/ဂေါ်ရခါးတပ်/KNA(B) /PDFနှင့် KPDF တို့မှ ၂၀၂၄ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၄ ရက်နေ့ကစလို့ ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် ဗန်းမော်မြို့ခံများသည် နီးစပ်ရာမြို့နယ်များ၊ မန္တလေး၊ ပြင်ဦးလွင်၊ ရန်ကုန် နှင့် နေပြည်တော်စသည့်မြို့များသို့ စစ်ဘေးရှောင်လျက်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ချင်းဒစ်

ချင်းဒစ်ဆိုသည်မှာ ဗြိတိသျှ-အိန္ဒိယ တပ်မတော်၏ အထူးတပ်ဖွဲ့ဖြစ်ပြီး ဒုတိယကမ္ဘာစစ်(၁၉၄၂-၁၉၄၅) အတွင်း မြန်မာပြည် စစ်ဆင်ရေး အတွက် အဓိကဖွဲ့စည်း ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ချင်းဒစ်တပ်ဖွဲ့များသည် ရန်သူ့နယ်မြေအတွင်း ဝင်ရောက်ကာ ထောက်လှမ်း၊ ဖျက်ဆီး ရန်အတွက် အထူးသင်တန်းပေးခြင်း ခံထားရသော Long range penetration ပြောက်ကျားများ ဖြစ်ကြသည်။

## ပေါ်ပေါက်လာပုံ 
ပါလက်စတိုင်းနှင့် အီသီယိုးပီးယား စစ်မျက်နှာတွင် ပြောက်ကျားစစ်ဆင်ရေးဖြင့် ထင်ရှားလာသူ ဗြိတိသျှ ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝင်းဂိတ် (Orde Charles Wingate) အား ၁၉၄၂တွင် အိန္ဒိယသို့ ပြောင်းရွှေ့တာဝန် ထမ်းဆောင်စေသည်။ အကြောင်း ရင်းမှာ ဂျပန်တို့သိမ်းပိုက်ထားသော မြန်မာပြည်တွင်းသို့ ဝင်ရောက်လှုပ်ရှားမည့် အထူး ပြောက်ကျားတပ်ဖွဲ့များအား ဖွဲ့စည်းစေရန် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဝင်းဂိတ်မှာ နိုင်ငံအနှံ လှည့်လည် လေ့လာရင်း သူ၏ Long range penetration သီအိုရီကို စာရွက် ပေါ်တွင် ပြုစုနေခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးအသုတ် ဖြစ်သော ဗြိတိသျှတပ်များ မြန်မာပြည်တွင်းမှ ဆုတ်ခွါ ချိန်ရောက်မှသာ ဒေလီသို့ ပြန်ကာ သူ၏ အစီအစဉ်များကို တင်ပြခဲ့သည်။

၁၉၄၂နွေရာသီတွင် အမှတ်(၇၇) အိန္ဒိယခြေမြန်တပ်ရင်းကို ဂျန်ဆီ နယ်တဝိုက်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ မိုးရာသီတွင် အိန္ဒိယတောကြီးများအတွင်း ဝင်းဂိတ်ကိုယ်တိုင် သင်တန်းပေးခဲ့သည်။ အခြားသော ချင်းဒစ် တပ်ဖွဲ့ဝင်များမှာ ဘုရင့် တပ်မတော် လီဗာပူးတပ်ရင်းမှ အမှတ်(၁၃) တပ်ခွဲ၊ အမှတ်(၂) ဂေါ်ရခါးတပ်ရင်းမှ တပ်ခွဲ(၃)၊ အမှတ်(၁၄၂) ကွန်မန်ဒိုတပ်ခွဲ နှင့် အမှတ်(၂) ဘားမားရိုင်ဖယ် တပ်ရင်းတို့ ဖြစ်သည်။

## အမည်ရင်းမြစ်နှင့်တံဆိပ် 
ချင်းဒစ်ဟူသော အမည်မှာ မြန်မာစကား ခြင်္သေ့ အား မပီမသ ခေါ်ရာမှ ပေါ်ပေါက်လာပြီး မြန်မာလူမျိုး ဗိုလ်ကြီး အောင်သင်းမှ ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝင်းဂိတ်အား အကြံပြု ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများတွင် တွေ့ရလေ့ ရှိသော အစောင့် ခြင်္သေ့ ရုပ်တုကြီးများကို ရည်ရွယ် အမည်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သလို၊ ခြင်္သေ့ အထူးတပ်ဖွဲ့ များဟုလည်း အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ ထို့ကြောင့် တံဆိပ်မှာလည်း အနက်ရောင် နောက်ခံတွင် အဝါရောင် ခြင်္သေ့နှင့် စေတီငယ် ပုံစံရေးဆွဲ ထားသည်။

## ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် 
* ကချင်ရိန်းဂျား

ကဏ္ဍ:ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း
ချစ်စမ်းမောင်

**ချစ်စမ်းမောင်**သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ Iron Crossတီးဝိုင်းတွင် လိဒ်ဂစ်တာသမား တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ချစ်စမ်းမောင်သည် ဟင်္သာတမြို့နယ်၊ ဓမ္ဘီတိုက် ၊ နွယ်ခွေရွာနေ အဖဦးယူစီ နှင့် အမိဒေါ်အေးကြည်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။

## ငယ်ဘဝ 
အသက် ၄ နှစ်ကျော် အရွယ် ကပင် စတင်၍ ဂစ်တာ တီးခဲ့ပြီး ယခုအချိန်ထိ လိဒ်ဂစ်တာကိုသာ တစိုက်မတ်မတ် တီးခတ်သူ ဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်က ဘုရားကျောင်းတက်ရင်း ဂစ်တာကို စတင်တီးခတ်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။  ရန်ကုန်မြို့သို့ ရောက်ရှိလာကာ အစ်မဖြစ်သူအိမ်တွင် နေထိုင်ရင်း (MYC) ဘုရားကျောင်းတွင် ဆရာစောဘွဲ့မှူးနှင့် တွေ့ခဲ့သည်။  အများဆုံးတီးဖြစ်ခဲ့သော စတီဒီယိုမှာ လင်းစတူဒီယို ဖြစ်သည်။ ပထမဆုံး ချစ်စမ်းမောင်ဟု အသိအမှတ်ပြုခြင်းခံခဲ့ရသည်မှာ စိုးလွင်လွင် သီဆိုသော မာနမျက်နှာ သီချင်း (Solo) တွင် ဖြစ်သည်။

တကိုယ်တော် လက်စွမ်းပြ ဆိုလိုစီးရီးအဖြစ် ခြောက်ကြိုးကဝေ အမည်ရှိ စီးရီးကို ထုတ်ဝေခဲ့ရာ ဂီတလောက တွင် ပြောစမှတ်တွင်သည့် စီးရီးတခွေဖြစ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
အမှတ်(၂၈၇) ခြေလျင်တပ်ရင်း

ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း ဝမ်ဆင်းမြို့

ကဏ္ဍ:ခြေလျင်တပ်ရင်းများ
မြန်မာ့ အစားအစာ

နိုင်ငံအသီးသီး လူမျိုးအသီးသီးတို့၌ အစားအစာနှင့် ပတ်သက်၍ မတူသည်ကို တွေ့ရသည်။ နိုင်ငံတစ်ခုအတွင်း တွင်လည်း ဒေသအလိုက် အစားအစာများ ရှိကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း မြန်မာ့အစားအစာများ ဟူ၍ ရှိသည်။ ဥပမာပြရသော် မုန့်ဟင်းခါးသည် မြန်မာတို့၏ အစားအစာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ မုန့်ဟင်းခါးတွင်လည်း ဒေသအလိုက် ကွဲပြားသေးသည်။ ရန်ကုန်မုန့်ဟင်းခါး၊ မြောင်းမြမုန့်ဟင်းခါး၊ ပုသိမ်မုန့်ဟင်းခါး၊ ဘိုကလေးမုန့်ဟင်းခါး၊ ဟင်္သာတမုန့်ဟင်းခါး၊ ဖျာပုံမုန့်ဟင်းခါး စသည်တို့ ဖြစ်သည်။thumb|alt=မုန့်မျိုးစုံ|မြန့်မာ့ မုန့်မျိုးစုံ

## အမျိုးအမည်များ 
### အရွက်များ 
### သစ်သီးများ 
### Herbs and spices 
* ချဉ်ပေါင်ရွက်
* ငရုတ်ကောင်း
* နနွင်း (ဆနွင်း)
* စပါးလင်
* တမာရွက်
* ပူဒီနာ
* ပင်စိမ်း
* မဆလာ
* မန်ကျည်းရွက်
* မုန်ညင်း

### အသား 
* ကြက်သား
* ကကတစ်ငါး
* ငါးခူ
* ငါးရှဉ့်
* ငါးသလောက်
* ဆတ်သား
* ဆိတ်သား
* ပုစွန်
* ဘဲသား
* ဝက်သား
* အမဲသား
* mudfish (*nga yah*)
ခင်စောတင့်

**ခင်စောတင့်** (၂၀ ဧပြီ ၁၉၃၇–၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၁) သည် မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝ 
၁၉၃၇ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၀ ရက် အင်္ဂါနေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ အဖ ဦးဘတင့် (ICS) နှင့် အမိ ဒေါ်ခင်စောမူ(ခေတ်စမ်းစာပေခေတ် စာဆို) တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာလည်း ဒေါ်ခင်စောတင့် ပင်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်း နှစ်ဦးသာရှိပြီး မောင်ဖြစ်သူမှာ ဦးနေအုပ်တင့် (နေအုပ်-စိန်ပေါလ်) ဖြစ်သည်။

## ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့်တာဝန်များ 
ရန်ကုန်မြို့တွင်ပင် အခြေခံပညာများ သင်ယူကာ ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ မြန်မာ အနုပညာစာပေ၊ အင်္ဂလိပ်စာပေ၊ မနုဿဗေဒ ဘာသာရပ်တွဲများဖြင့် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိခဲ့ သည်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၆ ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်စက်မှုတက္ကသိုလ် အင်္ဂလိပ်စာဌာနတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ 

၁၉၇၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၁ ခုနှစ်အထိ တက္ကသိုလ် စာပေးစာယူ သင်တန်းဌာန၊ အင်္ဂလိပ်စာဌာနတွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၈၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၅ ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန် ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) တွင် အင်္ဂလိပ်စာ ဌာနတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ကာ ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် အစိုးရဝန်ထမ်းဘဝမှ အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။

## အိမ်ထောင်ရေး 
ခင်ပွန်းဖြစ်သူမှာ စစ်ကိုင်းတိုင်း မြင်းမူ ဇာတိ အင်ဂျင်နီယာ ဦးမြစိန် ဖြစ်ပြီး သားသမီး လေးဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။

## ရေးသားခဲ့သည့်ဆောင်းပါးများ 
ဆရာမ ဒေါ်ခင်စောတင့်သည် ကိုယ်မှာပင် နာသော်လည်း စိတ်မှာ မနာရအောင် (ဘာသာရေး ဆောင်းပါးများ၊ ယူနတီစာပေတိုက်ထုတ် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်)၊ မိခင်ဖြစ်သူ ဒေါ်ခင်စောမူနှင့် တွဲဖက်၍ အမေ့ခေတ်စမ်းစာနှင့် သမီး၏အလွမ်းစာ (ယူနတီ စာပေတိုက်ထုတ်၊ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်)၊ အမေဆောက်ခဲ့သော ရဲတိုက်ကြီးများ (ဘာသာပြန် ဆောင်းပါးများ၊ အိပ်မက်ရိပ် စာပေတိုက်ထုတ်၊ ၂၀၀၁ ခုနှစ်)၊ လမင်းပမာ အေးမြစွာ (ယူနတီ စာပေတိုက်ထုတ်၊ ၂၀၀၂ ခုနှစ်)၊ သာသနာ့ အာဇာနည် ရွှေပါရမီ စိတ်၏ အေးငြိမ်းရာ (အိပ်မက်ရိပ်စာအုပ်တိုက်ထုတ်၊ ၂၀၀၄ ခုနှစ်)၊ စွန့်စားမှုဆီသို့ ခြေတစ်လှမ်းနှင့် အတွေးအမြင် စာစုများ (ဖူးပွင့်ဝေဝေ စာအုပ်တိုက်ထုတ်၊ ၂၀၀၅ ခုနှစ်)၊ ပျော်ရွှင်ချမ်းမြေ့သော ဘဝနှင့် အချိန်ကပေးသော လက်ဆောင် (အိပ်မက်ရိပ် စာပေ၊ ၂၀၀၃ ခုနှစ်)၊ စိတ်ကွန်းခိုရာ (မျိုးဆက်သစ်စာပေ၊ ဒုတိယအကြိမ်ထုတ်။ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်) စာအုပ်များ ရေးသားခဲ့သည်။

## ကွယ်လွန်ခြင်း 
ခင်စောတင့်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားဟောင်းများ
ခင်ကြီးအောင်

ပခုက္ကူ မြို့တွင် အဖ ပွဲရုံပိုင်ရှင် ဦးဘဘွား၊ အမိ ဒေါ်လှဝင်း တို့က ၁၉၃၇ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၄ ရက် (မြန်မာနိုင်ငံ စာပေ ဆုများနှင့် မြန်မာ စာပေ အဘိဓာန် (၁) တို့ တွင်မူ ၆ မေ ၁၉၃၆ ခုနှစ် ဟု ဖော်ပြ ထားသည်) နေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။ မွေးချင်း ခြောက်ယောက် အနက် စတုတ္ထမြောက်၊ ငယ်နာမည် မောင်ခင်ကြီး၊ အမည်ရင်း ဦးထွန်းခင် ဖြစ်သည်။

မြိုင်မြို့နယ် ဖောင်းကွဲ ကျေးရွာ သိမ်ကုန်း ကျောင်းရှိ မူလတန်းကျောင်း (၁၉၄၄ - ၄၉)၊ ပခုက္ကူ အထက (၁) တွင် ပဉ္စမတန်းမှ တက္ကသိုလ် ဝင်တန်း အထိ (၁၉၅၁ - ၅၅) သင်ယူ ခဲ့သည်။ ၁၉၅၅ တွင် တက္ကသိုလ် ဝင်တန်း အောင်မြင် ခဲ့သည်။

၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် တရား လွှတ်တော်ချုပ် အမွေထိန်းနှင့် ပစ္စည်းထိန်း ဝန်ရုံး၌ အောက်တန်း စာရေး အဖြစ် စတင် အမှု ထမ်းသည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် လူဝင်မှု ကြီးကြပ်ရေး ဝန်ရုံးသို့ အထက်တန်း စာရေး အဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ အမှု ထမ်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် လူဝင်မှု ကြီးကြပ်ရေးမှူး အဖြစ် ရာထူး တိုးမြှင့် ခံရသည်။ ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် မိမိဆန္ဒ အလျောက် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်၍ ကိုယ်ပိုင် လုပ်ငန်း လုပ်ကိုင် ခဲ့သည်။

စာပေ ဝါသနာ ပါသည့် အလျောက် ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် ဂေါ်ကီထံ ပေးစာများ ဘာသာပြန် စာအုပ်ဖြင့် စာပေ လောကသို့ ဝင်ရောက် ခဲ့သည်။ ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် လူအဆန်ဆုံး လူသား၊ သွေးမြေကို ကျောခိုင်း၍၊ ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် လင်းယုန်တို့မြေ၊ ဆန်းစသူရိန်၊ ကမ္ဘာကျော် တို့၏ ကိုယ်တွေ့ စိတ်ဆောင် အောင်မြင်နည်းများ၊ ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် စိတ်ထား ဇာနည် ဘာမထီ၊ အယောင်ဆောင် သမားကြား ဓားစာခံ၊ ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ဟင်းမလားကို တပတ် ရိုက်ခဲ့သူ ရေနံ သူလျှို၊ မြတ်သော ကရုဏာရှင်၊ ၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ်တွင် အန္တိမ နယ်ခြား၊ ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် မဆုံးညဉ့် သံသရာ၊ ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် ဒေါက်တာ ဇော်ဂါနှင့် မဟာဗျူဟာ သူလျှိုကြီးများ၊ ရုန်း၍ ကန်၍ ရင်ဆိုင်၍၊ ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် သံမဏိ စိတ်ဓာတ်ရှင်များ၊ ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာကျော် တို့၏ ကိုယ်တွေ့ လူ့ဘဝ အောင်မြင် နည်းများ စသည့် စာအုပ်များကို ရေးသား ထုတ်ဝေ ခဲ့သည်။ ၁၉၆၇ ခုနှစ် အမျိုးသား စာပေဆု ဘာသာပြန် ဒုတိယဆုကို သွေးမြေကို ကျောခိုင်း၍ စာအုပ်ဖြင့် ရရှိ ခဲ့သည်။

## ဘဝနိဂုံး 
၁၉၉၈ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။ 

## စာညွှန်း 
# ဒဂုန်ရွှေမျှား။ မြန်မာနိုင်ငံ စာပေဆုများ။ စာ ၂၇၄ - ၂၇၆။
# မလိခ။ မြန်မာ စာပေ အဘိဓာန် (၁)။ စာ ၁၈ဝ - ၁၈၁။
# မြန်မာ့ စွယ်စုံကျမ်း နှစ်ချုပ် (၁၉၉၉)။ စာ ၁၄၉ - ၁၅ဝ။

ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ထူပါရုံစေတီ (စစ်ကိုင်း)

စစ်ကိုင်းမြို့၏ အနောက်ဘက်တွင် တည်ရှိနေ၍ ၁၄၄၄ ခုနှစ်က ဘုရင်နရပတိ တည်ထောင်မူသည်။ သို့သော် မပြီးခဲ့ဘဲ မြေပြင်မှ အထက် ၉၈ ပေ သို့မဟုတ် မီတာ ၃၀ အမြင့်တွင် ရပ်ထားခဲ့သည်။ ယင်း ပြဟန်ပြုသည့်ပုံတော်ရိပ်မှာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အဆန်းကြယ်ဆုံး အရှားပါးဆုံး ထင်ရသည်။ ထူပါရုံစေတီမှာ ၁၈၃၈ ခုမြေငလျင်တွင် ပျက်စီး၍ ကုန်းဘောင်မင်းဆက် ပုဂံမင်း စတည်ခဲ့ယင်း ၁၈၄၆ ခုနှစ်တွင် ယင်းကိုယ်တိုင် ဘုရင်အဖြစ် ဘိသိတ်သွန်း နန်းတက်ခဲ့ရသည်။ ထိုအချိန် ဘုရားတည်ထောင်မှု လက်စမသတ်သေးပါ။ ဤဘုရား သမိုင်းနှင့်ဆက်စပ်လျက် ရှမ်းမင်းသား သိုဟန်ဘွား သမိုင်းအကြောင်း တစွန်းတစ သိရသည်။ ယင်းမင်းသားက တရုတ်ပြည် နန်ခေါင်း ဧကရာဇ် နိုင်ငံပြည်လည် ထူထောင်ရန် ဆန္ဒရှိသည်နှင့် အညီ ယခုအခေါ် ယူနန် ခေါ် တရုတ်ပြည်နှင့် နယ်ချင်းစပ်နေသည့် တရုတ်မင်းသားကို အင်းဝတွင် ပြည်ပြေး ခိုလှုံခွင့်ရသည်။ ကျူးကျော်လာသည့်တရုတ်စစ်တပ်ကိုပဲ ဖြိုခွင်းနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် နောက်တနှစ် အကြာ တရုတ်တို့ပြန်လာ၍ ယခင်ကထက်များ သောစစ်အင်အားဖြင့် အခိုင်အမာ စီးနင်းရာ ရန်သူတပ်ကို လက်နက်ချ အညံ့ခံသည့် အစား မင်းသားသိုဟန်ဘွားက ကိုယ့်ကိုယ်ကို သေကြောင်းကြံစည် ထမြောက်ခဲ့သည်။ ယင်း၏အလောင်းကို လက်ရောက်အပ်လိုက် သဖြင့် အင်းဝသည် တရုတ်တို့ကို အညံ့ခံ သစ္စာခံလိုက် ပါတော့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ
ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းမြို့
ဒီဆူဇာ

**ဒီဆူဇာ** ဆိုသည်မှာ ပြည်သူပိုင် မသိမ်းမီ တစ်ချိန်က မြန်မာနိုင်ငံတွင် နာမည်ကြီးခဲ့သော ဆေးဆိုင် တစ်ဆိုင်ဖြစ်သည်။ ထိုခေတ်က ဒီဆူဇာဆေးကြော်ငြာ မပါသော စာနယ်ဇင်းဟူ၍ လုံးဝမရှိခဲ့ပေ။ 

## အီးအမ် ဒီဆူဇာ 
ရန်ကုန်မြို့၊ မဟာဗန္ဓုလလမ်းရှိ ဓားတံဆိပ် အီးအမ် ဒီဆူဇာဆေးတိုက်ကြီးရှိသည်။ ဆေးတိုက်ပိုင်ရှင်မှာ ဦးခင်ဇော်ဖြစ်သည်။ ဒီဆူဇာဆေးတိုက်သည် ရန်ကုန်တစ်မြို့လုံးရှိ တခြားဆိုင်များထက် ထူးခြားသည်။ ရောင်းသူ စာရေးမများမှာ ချောချောလှလှများ၊ အပျိုများသာ ခန့်ထား၏။ ဆိုင်ခန်း ပြင်ဆင်ပုံမှာလည်း ခန်းနား ဆန်းပြားလှ၏။ Welcome ဟု ရေးထားသော ဆိုင်ပေါက်ဝကြီးမှ ဝင်လိုက်သော် သင်၏ လက်ဝဲဘက်တွင် ခန်းလုံးပြည့် လခြမ်းသဏ္ဌာန် ဆေးဆိုင်ခန်း ဝိုင်းဝိုင်းကြီးထဲမှာ ရှိုးကေစ့်များနှင့် နိုင်ငံခြားဆေးအမျိုးမျိုး၊ ဆရာဝန်သုံး ပစ္စည်းအမျိုးမျိုး၊ တကမ္ဘာလုံးရှိ ဆေးပစ္စည်းကိရိယာမျိုးစုံကို ပြထားသည်။ 

၎င်းဗီရိုများနှင့် စက်ဝိုင်းခြမ်းကောင်တာ စားပွဲအရှည်ကြားတွင် အရောင်းစာရေးမများက ကြည်လင်ရွှပြသော မျက်လုံးကလေးများနှင့် သင့်အားဖိတ်ခေါ်နေပါသည်။ သင်က ကောင်မလေးတစ်ယောက်စီသွားပြီး ကိုယ်လိုချင်သော ဆေးကို ပြောလိုက်ပါ။ ထိုစာရေးမလေးသည် လက်ရေးလှလှလေးနှင့် ဘောက်ချာရေးပေး ပါလိမ့်မည်။ သည်ဘောက်ချာရတော့ သင်ဝင်ခဲ့သော အပေါက်ဝနားတွင်ရှိသည့် ငွေသွင်းကောင်တာကို သွားပါ။ သင်ငွေသွင်းနေတုန်းမှာပဲ သင်ဝယ်သည့် ပစ္စည်းများ ရောက်လာသည်။ ငွေကိုင်စာရေးမလေးက သင့်ငွေဖြတ်ပိုင်းနှင့် အတူ သင့်အားပေးပါလိမ့်မည်။ ကဲ ဘယ်လောက်မြန်ဆန်လိုက်ပါသနည်း။ ဈေးလည်းမှန်၏။ ပစ္စည်းလည်းမှန်၏။ ဝယ်သူလည်း စိတ်ချမ်းသာရ၏။ 

## ကြော်ငြာပုံ 
ထို့ကြောင့်**ဆေးဝယ်ရင် ဒီဆူဇာမှာ စိတ်ချရတယ်** ဆိုသည့်စကားအတိုင်း ကြော်ငြာလေသည်။ ပိုင်ရှင် ဦးခင်ဇော်ကိုယ်တိုင် စာသားများကို လက်ရေးနှင့်ရေး၍ စာနယ်ဇင်းများ၌ ထည့်၏။ ကြော်ငြာသည် ရှင်း၍ ထင်ရှား၏။ မည်သည့် အပြင်အဆင်မှ မပါပေ။ ထူးခြားသော ကြော်ငြာတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့၏။ အစိုးရက ဤကြော်ငြာမပါလျှင် မထုတ်ရအမိန့်ပေးထား သကဲ့သို့ တည်း။ 

## ဦးခင်ဇော် 
ဦးခင်ဇော်သည် မြန်မာပြည်တွင် ရုပ်ရှင်ပေါ်စကတည်းက** ခင်အောင်**အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်မင်းသား လုပ်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ၁၉၃၄-ခုနှစ်၊ ပဲရော့ရုပ်ရှင်မှ ခင်အောင်၊ ခင်ခင်နု၊ ဆားဘထွန်းတို့ပါဝင်ခဲ့သော အပျိုကြီး ဇာတ်ကားမှာ လူကြိုက်များခဲ့သည်။ နောက် ဇာတ်ကား သုံးလေးကား ရိုက်ခဲ့သည်။ 

ဦးခင်ဇော်၏ နေအိမ်သည် ပြည်လမ်း၊ ခြောက်မိုင်ခွဲ အေဒီလမ်းအဆုံး၊ အင်းယားကန်ထဲ ချွန်ထွက်နေသော ကျွန်းဆွယ်လေးပေါ်၌ ဆောက်ထားသော တိုက်အိမ်ကြီး ဖြစ်သည်။ မူလ ပေါ်တူဂီ ဒီဆူဇာ သူဌေးကြီး၏ အိမ်ဖြစ်သည်။ ထိုသူဌေးကြီး မြန်မာပြည်မှ အပြီးအပိုင်ပြန်သွားသော အခါ သူ့လုပ်ငန်း၊ သူ့ပစ္စည်းများနှင့် သူ၏ ပေါ်တူဂီကောင်စီလာ ရာထူးကိုပါ ဦးခင်ဇော်အား ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဦးခင်ဇော်သည် ဒီဆူဇာသူဌေး အရာသာမက ပေါ်တူဂီကောင်စစ်ဝန် လည်းဖြစ်နေသည်။ 

 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း
ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်မြို့
ခရမ်းရောင်လွင်ပြင်

ခရမ်းရောင်လွင်ပြင် (The Purple Plain) သည် ဟောလီဝုဒ်ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား တစ်ခုဖြစ်သည်။ 
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ကမြန်မာ နိုင်ငံ အခြေခံဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။ 
လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၅၀ ကျော်လောက်က ရုပ်ရှင်ကား တစ်ကားဖြစ်သည်။

အနောက်တိုင်း သရုပ်ဆောင်နဲ့ မြန်မာ ရုပ်ရှင် မင်းသမီးနှင့် တွဲပြီး ရိုက်ကူးထားတဲ့ စစ်တွင်းခေတ် ရုပ်ရှင်ကားတစ်ကား ဖြစ်သည်။
နာမည်ကျော် မင်းသားချော Gregory Peck ပါဝင်ထားပြီး မြန်မာ့အမျိုးသမီးအနုပညာရှင် ဝင်းမင်းသန်းဖြစ်သည်။ 

## ဇာတ်လမ်း 
“သမားရိုးကျ ဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။ ဇနီးမယား အသစ်စက်စက်ကလေး ရုတ်တရက် ဆုံးပါးသွားတော့ အသဲကွဲနေတဲ့ ကနေဒါ လေတပ်က တိုက်လေယာဉ်မှူး တစ်ယောက် မြန်မာပြည် စစ်မြေပြင်ကို ရောက်လာပါတယ်...။ ချစ်ဇနီးက ဆုံးပါးသွားတော့ သေခါမှ သေရော... အချည်းနှီးတော့ အသေမခံ တိုင်းပြည်အတွက် အသက်စွန့်ရင်း ဆုတံဆိပ် ရပြီး သေသွားရင် ကောင်းမယ်ဆိုပြီး စစ်မြေပြင်ကိုပဲ သွားဖို့ ကြိုးစားပါတယ်...။ ဝင်းမင်းသန်းကတော့ ဒီကားမှာ ကျောင်းဆရာမလေး Anna အဖြစ် သရုပ်ဆောင်ထားလေရဲ့...။ လေယာဉ်မှူးတစ်ယောက် Anna နဲ့ တွေ့ရာက သူ့ရဲ့ တွယ်ရာမဲ့ လေလွင့်နေတဲ့ စိတ်ဟာ တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ပြောင်းသွားပြီး ဆရာမလေးကို ချစ်ကြိုက်မိသွားတယ်...။ ဒါပေမဲ့ ကံဇာတ်ဆရာက လူတို့ရဲ့ ပျော်ရွှင်မှုကို မနာလို မရှုစိမ့်နိုင်တဲ့ အတွက် လေယာဉ်ပျက်ကျအောင် လုပ်လိုက်ပါသည်။”

ထိုဇာတ်ကားသည် ရိုက်ကူးချိန် (၆)လကြာသည်။ 

* ဝင်းမင်းသန်းမှာ အင်္ဂလိပ် စကားပြော ကောင်းသည်။
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ပဉ္စရူပ

ငါးမျိုးသောအဆင်းကို ပေါင်းစပ်ထားသည်ဆိုငြားလည်း စာပြုဆရာနှင့် ပုံပြင်ဆရာတို့ ထပ်တူမယူခဲ့ကြ။ မြန်မာမှုပုံများနှင့် ပတ်သက်၍ စာပြုနှင့် ပုံပြင်နှစ်ပိုင်းရှိကြရာ စာပြုနောက် ပုံလိုက်သည်လည်းရှိ၊ ပုံနောက် စာပြုလိုက်သည်လည်း ရှိပါသည်။ ဘိုးတော်ဗဒုံမင်းလက်ထက် ပြုစုခဲ့သော ရွှေဘုံနိဒါန်းကျမ်းလာအရမူ ပဉ္စရူပ ဖောင်လှေစွယ် (၂)၊ နွားလပို့၊ ငါးကြီးမြီးတို့ ချို (၂)ဖက်၊ မြင်းခွာ (၂)ဖက် စသည်ဖြင့် ဆိုထားသော်လည်း ပုံမလှ၍ ပုံပြုဆရာက (၁) ဆင်နှာမောင်း၊ (၂) စာမရီခေါင်း၊ (၃) မြင်းကိုယ် မြင်းလက် မြင်းခြေ၊ (၄) ငှက်အတောင်၊ (၅) ငါးကြင်းကွက် ငါးကြင်းမြီးတို့ ပေါင်းစပ်၍ ပဉ္စရူပ ပြုသည်။ အထူးသဖြင့် ရတနာပုံခေတ်၊ ၎င်းနောက် ကိုလိုနီခေတ်ဦးတွင်မှ ဆိုင်းဝိုင်းကြီး၊ ပတ်မထမ်းတွင် ဝင့်ကြွားပေးတက်နေဟန် ပြုခဲ့ကြသည်။ တချို့သော ခေါင်းလောင်းကိုင်း၊ ပုစွန်တုပ်ကွေးတွင်လည်း တွေ့မြင်ရသည်။ 

## ကျမ်းကိုး
## ပြင်ပလင့်ခ်များ
ပါဒခြေတော်ရာ(ရသေ့တောင်)

## ပါဒခြေတော်ရာ
ပါဒခြေတော်ရာ ဗုဒ္ဓပူဇနိယပွဲတော် ရသေ့တောင်မြို့နယ်တွင် နှစ်စဉ် ကျင်းပသည်။ နတ်နဂါးများနှစ်စဉ်လာရောက်ဖူးမြော်သည်ဟု ဒေသခံများယုံကြည်ကြသည်။ 

ရခိုင်ပြည်နယ်၏အထင်ရှားဆုံးပွဲတော်တစ်ခုဖြစ်သည့် ရသေ့တောင်မြို့ နယ် မုန်စဲကျွန်းရှိ မြတ်ဗုဒ္ဓ၏ပါဒခြေတော်ရာ ဗုဒ္ဓပူဇနိယပူဇော်ပွဲကို ၁၃၇ဝပြည့်နှစ် ပြာသိုလဆန်း ၁၄ရက်မှ လပြည့်နေ့အထိ (၂၀၀၉ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၉ရက်မှ ၁ဝရက်ထိ)ကျင်းပခဲ့ရာ ယခုပွဲတော်ရက်တွင်လည်း ယခင်နှစ်များကဲ့သို့ နတ်နဂါးများလာရောက်ပူဇော်သည့် ထူးခြားမှုကို ပွဲတော်လာသူများ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ 

ဒေသခံအများစုမှာ ထိုကဲ့သို့ပင်နှစ်တိုင်းပွဲတော်ရက်များအတွင်း ထူးခြားမှုများရှိသည်။ ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်ဟု ယုံကြည်ထားခြင်းနှင့် ပတ်သက်ပြီး ``နှစ်တိုင်းပဲအဲလိုမျိုး နတ်နဂါးတွေ လာဖူးမြော်တာကို ကြုံတွေ့ရသလိုပဲ။ ကင်းမလက်မည်းတွေလာဖူးတာကိုလည်း တွေ့ရတယ်။ အဲလိုပဲ မြွေရဲ့ခေါင်းပေါ်မှာ ဖားကရောက်ပြီး လာဖူးမြော်တာကိုလည်း တွေ့ရတယ်၊ လူတွေကို ဘာမှအန္တရာယ်မပြုဘူး´´

ပါဒခြေတော်ရာပွဲတော်တွင် ပြည်တွင်းပြည်ပသာသနာပြု အလိုတော်ပြည့် ကျောင်းတိုက်များ၏ အဓိပတိ အလိုတော်ပြည့်ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တအရိယဝံသ ဦးစီးဆောင်ရွက်ပြီး သံဝေဇနိယလေးဌာနဖွင့်ပွဲနှင့် ဗုဒ္ဓပါဒ(ခြေတော်ရာ) ဂန္ဓကုဋိကျောင်း တော်ပေါ်၌ တင်လှူပူဇော်မည့် ရွှေထီးတော် ငှက်မြတ်နားတော် စိန်ဖူးတော်များတင်လှူပွဲကို ကျင်းပခဲ့ပြီး

## ထူးဆန်းအံ့ဖွယ်များ 
# သမုဒ္ဒရာပင်လယ်မှလာသော လှိုင်းတံပိုးများသည် ပြင်းထန်သော လေမုန်တိုင်းကြောင့် ကြီးစွာသော လှိုင်းလုံးများ ရိုက်ခတ်ငြားသော်လည်းခြေတော်ပေါ်သို့ ကျော်လွန်၍မသွားခြင်း၊ 
# လေမုန်တိုင်း တိုက်ခတ်၍ လှိုင်းတံပိုး သည်းထန်ဖြစ်သော်လည်း ခြေတော်ရာအနီး ၌ ၎င်းလှိုင်းတံပိုးများသည် ရေပန်းများအသွင် ပါဒခြေတော်ရာကို ဖူးမြော်ခြင်း၊ 
#မကြာခဏအဆိပ်ပြင်းထန်သော နီသောအဆင်းရှိသော မြွေကြီးများ ခြေတော်ရာသို့ လာရောက်ပတ်ခွေကာ အထင်အရှားဖူးမြော်ခြင်းကိုတွေ့ရခြင်း၊ 
# ပင်လယ်မှ စက်လှေသင်္ဘောများ ခုတ်မောင်းသွားသည့်အခါ ရေများကွဲပြီး လှိုင်းတံပိုးဖြစ်သကဲ့သို့ ခြေတော်ရာအနီး ၌ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး သုံးနှစ်တစ်ကြိမ်ရေနဂါးများ မြူးထူးပျော်ပါးသည်ကို တွေ့မြင်ရခြင်း၊
# မိမိ၏ခိုင်မြဲစိတ်ကြံ အဓိဋ္ဌာန်ဖြင့်ယုံကြည်ချက်တစ်ခုကို အဓိဌာန်ပြုပါက အောင်မြင်ခြင်း စသည်တို့ဖြစ်သည်။

မုန်စဲကျွန်းပါဒခြေတော်ရာသို့ သင်္ဘောဖြင့် စစ်တွေမှ ရသေ့တောင် (၃နာရီဝန်းကျင်) ရသေ့တောင်မှတဆင့် မုန်စဲကျွန်းသို့ (သင်္ဘောဖြင့် တစ်နာရီကျော်) သွားနိုင်ကြောင်း၊ စစ်တွေ-ရသေ့တောင်ခရီစဉ်မှာ နေ့စဉ်ရှိသောလည်း ရသေ့တောင်-မုန်စဲကျွန်းသင်္ဘောမှာ စနေနှင့် တနင်္ဂနွေသာပြေးဆွဲပြီး ထိုရက်တွင် စစ်တွေမှတဆင့် နေ့ချင်းပြန်ဖူးမြော်နိုင်ကြောင်းသိရသည်။

## ကိုးကား
ဒုက္ခသစ္စာ

ဒုက္ခသစ္စာ, သမုဒယသစ္စာ, နိရောဓသစ္စာ, မဂ္ဂသစ္စာဟူ၍ သစ္စာလေးပါး ရှိပေသည်။ ဘုရားအစရှိသော အရိယာ သူတော်ကောင်းတို့သည် ထွင်းဖောက် သိမြင်အပ်သော အမှန်တရားများ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် အရိယသစ္စာဟူ၍လည်း ခေါ်ဆိုပေသည်။
## သဘာဝဒုက္ခဖြစ်တဲ့ ဇာတိ, ဇရာ, ဗျာဓိ, မရဏ
**ဇာတိ** = ပဋိသန္ဓေတည်နေရခြင်းကို ဇာတိဒုက္ခ ,

**ဇရာ** = အိုရခြင်းကို ဒုက္ခ,

**ဗျာဓိ** = ဖျားနာရခြင်းကို ဒုက္ခ,

**မရဏ** = သေကျေပျက်စီးရခြင်းကိုလည်း ဒုက္ခလို့ မြတ်စွာဘုရားက ဟောထားပါတယ်။  

## သမ္မုတိသစ္စာနယ်က ဇာတိ, ဇရာ, မရဏ
ဘဝတစ်ခုမှာ ပထမဆုံး ပဋိသန္ဓေတည်နေရတာကို ဇာတိ ခေါ်ပါတယ်။ 

နောက်ဆုံး သေကျေပျက်စီးရတာကို မရဏလို့ခေါ်ပြီး၊ 

ပဋိသန္ဓေတည်နေခြင်းနှင့် သေကျေပျက်စီးရခြင်း မရဏနှစ်ခုတို့ရဲ့ ကြား၌ တည်ပြီးနေတဲ့ ဘဝတစ်လျှောက်ကို ဇရာလို့ ခေါ်ပါတယ်။ မွေးလာကတည်းက သတ္တဝါတွေဟာ သေမည့် ဘက်ကို တရွေ့ရွေ့ သွားနေရတဲ့ အချိန်အခါတွေ ကို ဇရာဆိုပြီး ဒီလို ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲထားတယ်။  

ဤဒေသနာတော်များ၌ ဘုရားရှင် ဟောကြားထားတော်မူသည်နှင့် အညီ အကျဉ်းချုပ် အားဖြင့် တဏှာ-ဒိဋ္ဌိတို့သည် ကပ်ရောက်အပ်သောကံ သည် ငါ၏ အကျိုးဟု စွဲယူအပ်သော ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓာ ဝေဒနုပါဒါနက္ခန္ဓာ သညုပါဒါနက္ခန္ဓာ သင်္ခါရုပါဒါနက္ခန္ဓာ ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓာ ဟူသော ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ငါးပါးသည် ဒုက္ခသစ္စာ မည်၏။

ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓာဟူသည် အဘယ်နည်းဟု မေးရန် ရှိ၏။ ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ်ပါဠိတော် ခန္ဓသုတ္တန် (သံ၊၂၊၃၉။) တွင် ဤသို့ ဟောကြားထားတော်မူ၏။

ဤသို့ စသည်ဖြင့် ဟောကြားထားတော်မူအပ်သော ခန္ဓသုတ္တန်ဒေသနာတော်နှင့်အညီ တဏှာ ဒိဋ္ဌိ တို့သည် ကပ်ရောက်အပ်သော ကံသည် (= တဏှာ ဒိဋ္ဌိတို့ကို အခြေခံကာ ပြုစုပျိုးထောင်အပ်သော ကံ သည်) ငါ၏အကျိုးဟု စွဲယူအပ်သော, အာသဝေါတရားတို့၏ အာရုံဖြစ်သော အတိတ်, အနာဂတ်, ပစ္စုပ္ပန်, အဇ္ဈတ္တ, ဗဟိဒ္ဓ, ဩဠာရိက (= အကြမ်း), သုခုမ (= အနု), ဟီန (= အယုတ်), ပဏီတ (= အမြတ်), ဒူရ (= အဝေး), သန္တိက (= အနီး) ဟူသော (၁၁)မျိုးသော အခြင်းအရာအားဖြင့် တည်နေသော ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ငါးပါးသည် ဒုက္ခအရိယသစ္စာတရား မည်၏။

### ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
အမှတ်(၅၃၇) ခြေမြန်တပ်ရင်း

မိုင်းကိုင်အခြေစိုက် ရှမ်းပြည်နယ် အလယ်ပိုင်း

ကဏ္ဍ:ခြေမြန်တပ်ရင်းများ
တိုးတက်သော ဗုဒ္ဓဘာသာ ကရင်အမျိုးသား အစည်းအရုံး

**တိုးတက်သော ဗုဒ္ဓဘာသာ ကရင်အမျိုးသား အစည်းအရုံး** (; အတိုကောက် ဒီကေဘီအေ (DKBA)) သည် ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံးKaren National Union (KNU) မှ ခွဲထွက်သွားသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။ ဒီကေဘီအေသည် ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များ ကြီးစိုးသည့် ကေအင်ယူမှ ၁၉၉၅ တွင် ခွဲထွက်ခဲ့ပြီး အစိုးရတပ်များနှင့် ပူပေါင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ကရင်အမျိုးသားများ၏ တော်လှန်ရေးတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် ကရင်များ၏ ခွဲထွက်မှုမှာ အကြီးမားဆုံးထိခိုက်မှုပင် ဖြစ်သည်။

## လက်အောက်ခံတပ်ဖွဲ များ 
ဒီကေဘီအေတပ် ၏ လက်အောက်ခံတပ်မဟာများမှာ- 
# တပ်မဟာ၃၃၃
# တပ်မဟာ၅၅၅
# တပ်မဟာ၉၉၉ 
# တပ်မဟာ၅နှင့် 
# ဗဟိုလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့တို့ုဖြစ်သည်။

## လက်အောက်ခံ ဗျူဟာများ 
# ကလိုထူးဘောဗျူဟာ

## ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း 
၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၉ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ် ၂၁၅/၂၀၂၂ အားဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ဒီကေဘီအေ ခေါင်းဆောင်းများကို အောက်ပါအတိုင်း စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ ဖြစ်သော သီရီပျံချီဘွဲ့များကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(ကလေး)

**ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(ကလေး)** (အတိုကောက် **ဒကစ(ကလေး)**) သည် အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၏ ကွပ်ကဲအောက်တွင်ရှိသော ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ် တစ်ခုဖြစ်ပြီး စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးမြို့တွင် အခြေစိုက်သည်။ ဒကစ(ကလေး)၏ အဓိကတာဝန်မှာ နမခ ကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိ ဝေးလံသောဒေသများ၏ ကာကွယ်ရေး၊ လုံခြုံရေး၊ စစ်ဆင်ရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များအား တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကိုယ်စား တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ရန်၊ အိမ်နီးချင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံ နှင့်ထိစပ်နေသော နယ်နိမိတ်မျဉ်းရှိသဖြင့် မဟာဗျူဟာအရ အရေးပါသည့်ဒေသကို ထိန်းချုပ်ရန်၊ နယ်မြေအတွင်းရှိ လက်အောက်ခံတပ်များနှင့် အခြားလက်ရုံး/ဝန်ထမ်းတပ်များ၏ (စစ်ဦးစီး/ စစ်ရေး/ စစ်ထောက်)ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကို ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ပေးရန်နှင့် စစ်ရုံးမှ အထက်ဌာနများ၏ အမိန့်နှင့် ညွှန်ကြားချက်များအား တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကိုယ်စား ထပ်ဆင့်ညွှန်ကြားပေးခြင်းနှင့် ကြီးကြပ်ခြင်းတို့ကို တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ရန်ဖြစ်သည်။ လက်ရှိ ဒကစ(ကလေး)၏ ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်မှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူမှာ *ဗိုလ်မှူးချုပ်အောင်ကျော်ဆိုင် * ဖြစ်သည်။

## သမိုင်း 
အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် ကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိ ဝေးလံသောဒေသများကို ကွပ်ကဲနိုင်ရန် နှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ နှင့် ထိစပ်နေသဖြင့် မဟာဗျူဟာအရ အရေးပါသည့်ဒေသကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရန်အလို့ငှာ **ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(ကလေး)**ကို စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

## ဖွဲ့စည်းပုံ 
**ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(ကလေး)**၏ တိုက်ရိုက်ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် လက်အောက်ခံ တပ်ရင်း (၄) ရင်းသာရှိသော်လည်း ကွပ်ကဲမှု နယ်မြေအတွင်းရှိ လက်ရုံး/ဝန်ထမ်းတပ်ရင်း/တပ်ဖွဲ့များ၊ နမခ လက်အောက်ခံ အခြေချ စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့(ခန္တီး) နှင့် လက်အောက်ခံတပ်များ၊ စကခ(၁၀) နှင့် လက်အောက်ခံတပ်များကိုပါ အုပ်ချုပ်ကွပ်ကဲရသည်။

### ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်ရုံး 
# ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်မှူးရုံး
# ဒုတိယဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်မှူးရုံး
# စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း) ရုံး
## စစ်ဦးစီးမှူး(ဒုတိယတန်း) ရုံး
## ဦးစီးအရာရှိ(ဒုတိယတန်း) (စစ်ရေးဌာန) ရုံး
## ဦးစီးအရာရှိ(ဒုတိယတန်း) (စစ်ထောက်ဌာန) ရုံး
# အုပ်ချုပ်မှုတပ်ခွဲရုံး

### ကွပ်ကဲမှုအောက် ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်းများ 
ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(ကလေး)၏ တိုက်ရိုက်ကွပ်ကဲလက်အောက်ခံ တပ်ရင်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်-
# ခလရ(၅၀)  -  ဂန့်ဂေါမြို့
# ခလရ(၈၇)  -  ကလေးမြို့
# ခလရ(၈၉)  -  ကလေးမြို့
# ခလရ(၂၂၈) -  ကလေးမြို့
# ခလရ(၂၆၆)  -  ဟားခါးမြို့
# ခလရ(၂၆၈)  -  ဖလမ်းမြို့
# ခလရ(၂၆၉)  -  တီးတိန်မြို့

## ဒကစ(ကလေး)၏ ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်မှူး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူများ 
#ဗိုလ်မှူးချုပ် သန့်ဇင်ဦး
#ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်နိုင်ဦး 

## ကိုးကား 
## နောက်ထပ်ကြည့်ရန် 
ကလေး
ပိုက်သာဂိုးရပ်စ်

ကပ်ပီတိုလင်း ပြတိုက်မှ ပိုက်သာဂိုရ ၏ ကိုယ်ပိုင်း ရုပ်တု]]
ပိုက်သဂိုးရ (ဘီစီ ၅၈၂-၅၀၀ ခန့်)

ပိုက်သဂိုးရပ်သည် ထင်ရှားသောဂရိလူမျိုး သိပ္ပံပညာနှင့် ယထာဘူတပညာရှင်ကြီးဖြစ်သည်။ ဆေးဆော့ကျွန်းတွင် ဖွားမြင်ခဲ့၍ မြေထဲပင်လယ် ကမ်းရိုးတန်းရှိ နိုင်ငံများတွင် နှစ်ပေါင်းသုံးဆယ်ခန့် လှည့်လည်နေထိုင်ခဲ့ပြီးနောက်၊ အသက်ငါးဆယ်ကျော်အရွယ်တွင် ဣတလီပြည်တောင်ပိုင်းရှိ ကရိုတိုနာမြို့တွင် အတည်တကျနေထိုင်လေသည်။

ကရိုတိုနာမြို ့၌ နေထိုင်စဉ် ပိုက်သဂိုးရပ်သည် ဂိုဏ်းတစ်ဂိုဏ်းထောင်ကာ၊ ယင်း၏ယထာဘူတ သဘောတရားများကို ဟောပြောလေသည်။ ပိုက်သဂိုးရပ်၏ယုံကြည်ချက်မှာ လူသေပြီးနောက်၊ လူ့ဝိညာဉ်သည် အခြားသက်ရှိ တစ်ခုအတွင်းသို့ဝင်သည်။ လူနှင့် တိရစ္ဆာန်သည် ဆက်သွယ်လျက်ရှိသဖြင့်၊ လူကွယ်လွန်သော် နောက်ဘဝတွင် တိရစ္ဆာန်လည်းဖြစ်နိုင်သည်။ လူသည် အပြစ်ကင်းစင်စွာနေထိုင်ပါမှ၊ နောက်ဘဝတွင် တိရစ္ဆာန်ဖြစ်မည့် ဒုက္ခမှကင်းလွတ်နိုင်မည်။ ထိုကြောင့် ပိုက်သဂိုးရပ်ဂိုဏ်းဝင်များသည် တည်ကြည်စွာနေထိုင်၍ ခြိုးခြံစွာ ကျင့်ကြံကြရသည်။ မကြာမီ ယင်းဂိုဏ်းဝင်များ ပြန့်ပွားလာသော်လည်း၊ နိုင်ငံရေးအငွေ့အသက်များ ဝင်ဘာသောအခါ၌မူ၊ အစိုးရ၏နှိပ်ကွပ်ခြင်းခံရသဖြင့်၊ တစ်ဂိုဏ်းလုံး ဖရိုဖရဲဖြစ်သွားရလေသည်။

ပိုက်သဂိုးရပ်နှင့် သူ့ဂိုဏ်းသားများ၏ ကြံဆချက်များသည် သင်္ချာနှင့် နက္ခတ္တဗေဒပညာရပ်များကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာစေသည်။ သူနှင့် သူ့ဂိုဏ်းဝင်တို့က "ထောင့်မှန်တြိဂံတစ်ခုတွင် ထောင့်မှန်ခံအနားရှိ စတုရန်းသည် ကျန်အနားနှစ်ခုရှိ စတုရန်းများပေါင်းကိန်းနှင့် တူသည်" ဟူ၍ သက်သေထုတ်ပြချက်ကို ပိုက်သာဂိုရ သီအိုရမ်ဟု ပင်ခေါ်ကြသည်။ ပိုက်သဂိုးရပ်နှင့် တပည့်များ၏ နက္ခတ္တဗေဒနှင့် စပ်လျဉ်းသော ထုတ်ဖော်ချက်တစ်ရပ်ကား "ကမ္ဘာမြေကြီးသည် အလုံးဖြစ်၍ အခြားဂြိုဟ်များနှင့်အတူ နေကို လှည့်ပတ်လျက် သွားနေကြသည်" ဟူသောအချက်ဖြစ်သည်။ ယင်းအချက်မှ ကော့ပါးနီကပ်၏ အဆိုမှ ပေါ်ပေါက်လာရသည်ဟု ဆိုရန်ရှိသည်။ ယထာဘူတပညာရှင်ကြီး ပလေးတို၏ အတွေးအခေါ်အယူအဆများသည် ပိုက်သဂိုးရပ်၏ အယူအဆမှား၏ ကျေးဇူးမကင်းလှချေ။

ပိုက်သဂိုးရပ်သည် ဘီစီ ၅၀၀ ခန့်တွင် မက်တာပွန်တန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။

## ကျမ်းကိုး 
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ ၆၊ ၁၉၆၁ခုနှစ်။
ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(ပြည်)

**ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(ပြည်)** (အတိုကောက် **ဒကစ(ပြည်)**) သည် တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၏ ကွပ်ကဲအောက်တွင်ရှိသော ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ် တစ်ခုဖြစ်ပြီး ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး(အနောက်ပိုင်း)၊ ပြည်မြို့တွင် အခြေစိုက်သည်။ ဒကစ(ပြည်)၏ အဓိကတာဝန်မှာ တပခ ကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိ အလှမ်းဝေးသောဒေသများ၏ ကာကွယ်ရေး၊ လုံခြုံရေး၊ စစ်ဆင်ရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များအား တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကိုယ်စား တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ရန်၊ စစ်ရေး မဟာဗျူဟာအရ အရေးပါသော ပြည်မြို့ နှင့် အနီးဒေသများကို ထိန်းချုပ်ရန်၊ နယ်မြေအတွင်းရှိ လက်အောက်ခံတပ်များနှင့် အခြားလက်ရုံး/ဝန်ထမ်းတပ်များ၏ (စစ်ဦးစီး/ စစ်ရေး/ စစ်ထောက်)ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကို ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ပေးရန်နှင့် စစ်ရုံးမှ အထက်ဌာနများ၏ အမိန့်နှင့် ညွှန်ကြားချက်များအား တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကိုယ်စား ထပ်ဆင့်ညွှန်ကြားပေးခြင်းနှင့် ကြီးကြပ်ခြင်းတို့ကို တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ရန်ဖြစ်သည်။ လက်ရှိ ဒကစ(ပြည်)၏ ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်မှူး တာဝန် ထမ်းဆောင်နေသူမှာ ''ကြည်း ၁၇၃၅၇၊ ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ကျော်ဆိုင်း ဖြစ်သည်။

## သမိုင်း 
အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် ကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိ ဝေးလံသောဒေသများကို ကွပ်ကဲနိုင်ရန် နှင့် စစ်ရေး မဟာဗျူဟာအရ အရေးပါသည့်ဒေသကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရန်အလို့ငှာ **ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(ပြည်)**ကို စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

## ဖွဲ့စည်းပုံ 
### ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်ရုံး 
# ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်မှူးရုံး
# ဒုတိယ ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်မှူးရုံး
# စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း)ရုံး
## စစ်ဦးစီးမှူး(ဒုတိယတန်း)ရုံး
## ဦးစီးအရာရှိ(တတိယတန်း၊ စစ်ရေးဌာန)ရုံး
## ဦးစီးအရာရှိ(တတိယတန်း၊ စစ်ထောက်ဌာန)ရုံး
# အုပ်ချုပ်မှုတပ်ခွဲရုံး

### လက်အောက်ခံ ခြေလျင်/ ခြေမြန် တပ်ရင်းများ 
ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(ပြည်)၏ လက်အောက်ခံ တပ်ရင်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်-
# အမှတ်(၅၃) ခြေလျင်တပ်ရင်း - ပေါက်ခေါင်းမြို့
# အမှတ်(၇၅) ခြေလျင်တပ်ရင်း - ပြည်မြို့
# အမှတ်(၉၂) ခြေလျင်တပ်ရင်း - ပန်းတောင်းမြို့

## ဒကစ(ပြည်)၏ ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်မှူး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူများ 
 ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ကျော်ဦး

## ကိုးကား 
## နောက်ထပ်ကြည့်ရန် 
ပြည်
ဂရေဟမ်

**ဂရေဟမ်**သည် မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်တစ်ယောက် ဖြစ်သည်။

ဂရေဟမ်အား တောင်ကြီးမြို့တွင် မွေးဖွားပြီး ဆယ်တန်းအောင်သည်အထိ တောင်ကြီးမြို့တွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။ သူသည် အသက်(၁၂)နှစ်သားအရွယ်ခန့်က ဒရမ် စတင်တီးခတ်ခဲ့သည်။ ဆယ်တန်းအောင်ပြီးနောက် ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့တွင် ဥပဒေပညာရပ်အထူးပြု၍ တက္ကသိုလ်တက်ရောက်ခဲ့ရင်း ဂီတဘက်ကိုလည်း professional လုပ်ကိုင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ သူ့တွင် မြန်မာအမည်ရှိသည်။ ဂရေဟမ်ဆိုသည့်အမည်မှာ သီချင်းခွေ လုပ်မှ ပေးဖြစ်သည့် အမည်ဖြစ်သည်။ ခင်မင်သူများက သူ့အား "ပူစူး" ဟု ခေါ်ကြသည်။ သူ့တွင် ဇနီး မသဉ္ဇာဦးနှင့် ပန်းရောင်ခြယ် နှင့် ပန်းသွေးခြယ် အမည်ရှိ သမီးနှစ်ယောက် ရှိသည်။

ရန်ကုန်ရောက်ပြီးနောက် အစပိုင်းတွင် ပင်ဂွင်းစားသောက်ဆိုင်တွင် ဒရမ်တီးခဲ့သည်။ မိတ်ဆွေများဖြစ်လာသော ကိုမြတ်စိုး၊ ကိုမြတ်လင်းတို့မှ တစ်ဆင့် ပရိုဂျူဆာ ကိုဝင်းဆွေနှင့် ဆုံတွေ့ခဲ့သည်။ သူ၏ ပထမဦးဆုံး သီချင်းခွေမှာ *အလင်းတံခါး* ဖြစ်ပြီး ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် ထွက်ခဲ့သည်။ ထိုသီချင်းခွေကို တစ်နှစ်ခန့် အချိန်ယူပြင်ဆင်ခဲ့ပြီး သူငယ်ချင်းများစုစည်းတီးခတ်ကာ သူကိုယ်တိုင်လည်း ဒရမ်မာတစ်ယောက်အနေဖြင့် ပါဝင်ခဲ့သည်။

ဒုတိယ သီချင်းခွေမှာ *ဂန္ထဝင်အချစ်နေ့* ဖြစ်ပြီး ချစ်သူများနေ့ အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ထွက်ရှိခဲ့သည်။ အမျိုးသမီးအဆိုတော် လေးလေးဝါး ပါဝင်ကူညီ သီဆိုခဲ့သည်။ ထိုအခွေတွင်လည်း သူကိုယ်တိုင် ဒရမ်တီးခတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၉ တွင် ထွက်ရှိသည့် တတိယသီချင်းခွေမှာ အဆိုတော် ကိုလေးဖြူ စီစဉ်သည့် *ရက်မြတ်မင်္ဂလာ* အခွေဖြစ်သည်။ ဆလိုင်းဂျွန်သင်ဇမ်းနှင့် ဆလိုင်းသွအောင်တို့၏ သီချင်းများ ဖြစ်သည်။ စတုတ္ထအခွေမှာ *ချစ်သူဒိုင်ယာရီ* အမည်ရှိ စုံတွဲတေးသီချင်းများ ဖြစ်ပြီး ချစ်သူများနေ့ အမှတ်တရအခွေတစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။ ပဉ္စမအခွေ *လက်ဆောင်* ကို ၂၀၀၁ ခုနှစ်မှာ ထွက်ရှိခဲ့ပြီး ဆဋ္ဌမအခွေ *ဝိညာဉ်တစ်ခုရဲ့ ဆန္ဒ* အခွေက ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သည်။

သူသည် ကြော်ငြာသီချင်းများလည်း များစွာသီဆိုခဲ့သည်။ အစပိုင်းတွင် မဇ္ဈိမလှိုင်း ကိုဇော်မျိုးထွဋ်၊ ဒါရိုက်တာမီးပွား၊ ဒါရိုက်တာ ဇာဂနာတို့၏ ကြော်ငြာများအတွက် သီဆိုရင်း ကြော်ငြာသီချင်းများ ပေါက်သည့်အတွက် ဆက်တိုက်သီဆိုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ဂရေဟမ်သည် Pop နှင့် Rock သီချင်းများကို အဆိုများသည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ် သင်္ကြန်တွင် *နှစ်သစ်မင်္ဂလာ* အမည်ရှိ သင်္ကြန်သီချင်း ပြန်ဆိုတေး အခွေကို ခင်စံပယ်ဦး တေးထုတ်လုပ်ရေးနှင့်အတူ စီစဉ်ခဲ့သည်။ ထိုအခွေတွင် သူနှင့်အတူ စည်သူလွင်နှင့် ရင်ဂိုတို့ တွဲဖက်သီဆိုခဲ့ကြသည်။

၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ဗွီဒီယိုသရုပ်ဆောင်အဖြစ် စတင်လက်ခံရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ပထမဦးဆုံး ရိုက်ကူးသည့် ဇာတ်ကားတွင် မင်းသမီး ခိုင်သင်းကြည်နှင့် တွဲဖက်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
ဂုဏ်ဝင်း (စာရေးဆရာ)

## ဂုဏ်ဝင်း [၁၉၂၉ - ၂ဝဝ၂] 
၁၉၂၉-ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ (3)ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ အဖအမျိုးသားပညာဝန် ဦးစိုးဝင်း၊ အမိဒေါ်မမကြီး တို့ကဖွားမြင်သည်။ မွေးချင်း(၃)ယောက်အနက် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးအောင်သန်းဝင်း ဖြစ်သည်။ 

## ပညာသင်ဘဝ 
ရန်ကုန်၊ ရေကျော် မသဒစ်ကျောင်းတွင် မူလတန်းပညာကို သင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၄၁-ခုနှစ် တွင် ဖခင်အလုပ်ပြောင်းရွှေ့ရာ မော်လမြိုင်မြို့သို့ လိုက်ပါခဲ့ပြီး မော်လမြိုင် ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသကျောင်း (ယခု အမှတ်(၉) အထက်တန်းကျောင်း)တွင် ဆက်လက်သင်ကြားခဲ့သည်။ စစ်ပြီးကာလတွင် မော်လမြိုင်မြို့ ဒိုင်ဝန်းကွင်း အစိုးရကျောင်းတွင် နဝမတန်းအထိ ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၄၇- တွင် ဗဟန်းအစိုရကျောင်းမှ ကျောင်းထွက်လက်မှတ် ရစာမေးပွဲနှင့် ၁၉၅၁-တွင် တက္ကသိုလ်တွင် တက်ရောက်သင်ယူခဲ့ရာ ၁၉၅၄-ခုနှစ်တွင် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရခဲ့သည်။

## အငြိမ်းစားဘဝနှင့်စာရေးဖြစ်ပုံ 
၁၉၅၄-ခုနှစ်တွင်စာပေဗိမ္မာန်၌စာပြုအဖြစ်အမှုထမ်းခဲ့သည်။၁၉၅၈-တွင် လက်ထောက်အယ်ဒီတာ ထို့နောက် လက်ထောက်စာကြည့်တိုက်မှူး
တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၁-ခုနှစ်မှစ၍ ဘီအိုစီကုမဏီတွင် သတင်းနှင့်ပြန့်ကြားရေးဝန်အရာရှိ ၁၉၆၃-ခုနှစ်တွင် ပြည်သူ့ရေနံ
လုပ်ငန်း(နေင်မြန်ာ့ရေနံကော်ပိုရေးရှင်း)နှင့်အုပ်ချုပ်မှုအရာရှိအဖြစ် ဝင်ရောက်အမှုထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၈၅ ခုတွင် မြန်မာ့ရေနံနှင့်သဘာဝဓာတ်ငွေ့လုပ်ငန်းရုံးအဖွဲ့မှူးအဖြစ်မှ အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ 
၁၉၄၇-ခုနှစ်မှစ၍ ဒီးဒုတ်ဂျာနယ်တွင် စာစရေးသည်။ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်နှစ်လည်မဂ္ဂဇင်း(၁၉၅၂-၅၃)တွင် မြန်မာစာတည်းအဖြစ်ဆောင်ရွက်
ခဲ့သည်။ ၁၉၅၄-ခုနှစ်တွင်စတင်တည်ထောင်သည့် ကလောင်အသင်း၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်၊ မြန်မာနိုင်ငံစာရေးဆရာ စာပေကလပ် နှင့် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံစာရေးဆရာ သမဂ္ဂ တို့တွင် အမှုဆောင် အဖြစ်တာဝန်ယူခဲ့သည်။

## ရေးသားပြုစုခဲ့သောဝတ္ထုများ 
ကဗျာ၊ဆောင်းပါး၊ ဝတ္ထုတို၊ ဝတ္ထုရှည်၊ စုံထောက်ဝတ္ထု ဘာသာပြန် များစွာရေးသားခဲ့သည်။ ပြား (၆၀)တန် ဝတ္ထုခေတ်တွင် ထိုက္ကတ္ထိ (၁၉၆၀)၊ ချစ်လျှက်နှင့်ပင် (၁၉၆၁)၊ ပင်လယ်လမ်းတို့ကို ရေးခဲ့သည်။ အရိုင်း ခေါ်သံJack London ၏ call of the wild (၁၉၅၈)၊ တွမ်ဆောယား (၁၉၅၆)၊ မဟာပထဝီ(၂)တွဲ (၁၉၆၀) ကိုလည်းဘာသာပြန်ခဲ့သည်။ တရစ္ဆာန်ရုံကဗျာများ (၁၉၆၈) ကိုပြုစုခဲ့သည်။ ဂုဏ်ဝင်းအပြင် အေးမွန်ကလောင် အမည်ဖြင့်လည်း ရေးခဲ့သည်။

## ဘဝနိဂုံး 
၂ဝဝ၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။

## ရည်ညွှန်းကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
တုသိတာဘုံ

ကြီးကျယ်မြင့်မြတ်သော စည်းစိမ်ကျက်သရေတို့နှင့် ပြည့်စုံကြ၍ နှစ်သက်ရွှင်လန်းခြင်းသို့ ရောက်နေကြသော နတ်တို့၏ စံရာဘုံ ဖြစ်သည်။
ထိုဘုံ၌ဖြစ်ကြသောနတ်တို့သည် အမြဲမပြတ် ရွှင်မြူးနှစ်သက်ပျော်ပါးနေကြရသောကြောင့် တုသိတာနတ်ဘုံဟု ခေါ်သည်။

သန္တုဿိတာနတ်မင်းသည် အကြီးအကဲနတ်မင်း ဖြစ်သည်။ ဘုရားအလောင်းများသည် ဤနတ်ဘုံ၌ စံလေ့ရှိသည်။ ဗုဒ္ဓဘုရားအလောင်းသည် ဘုရားမဖြစ်မီ တဘဝ၌ တုသိတာနတ်ပြည်၌ “သေတကေတု”မည်သောနတ်မင်း ဖြစ်လေသည်။ မယ်တော် မဟာမာယာသည် အလောင်းတော်ကို ဖွားမြင်ပြီးနောက် ၇-ရက်မြောက်နေ့၌ စုတေ၍ ယင်း-၌ပင် ဖြစ်ရသည်။ ဘုရားအလောင်း၏ မယ်တော် စသည့် သူတော်ကောင်းပုဂ္ဂိုလ်များ စံရာ နတ်ပြည်လည်း ဖြစ်သည်။

အနာထပိဏ်သူဌေးသည် ဤ တုသိတာနတ်ဘုံတွင်နတ်သားဖြစ်ရသည်။*

အလောင်းတော်သည် ယင်း-၌ နေစဉ်ပင် လူ့ပြည်၌ ဗုဒ္ဓကောလာဟလ-ဖြစ်၏ ။ ဤစကြဝဠာမှ တစ်ပါးသော စကြဝဠာတို့၌လည်း တုသိတာနတ်ပြည် ရှိသေး၏ ။ ဘုရားဖြစ်ရန် အခွင့်မျှော်လင့်နေသော အရိမေတ္တေယျ-ဘုရားအလောင်းတော်သည် ယင်း-၌ စံနေတော်မူဆဲ ဖြစ်၏ ။ သီဟိုဠ်ကျွန်း B.E. ၃၈၃-မှ စ၍ ၂၄-နှစ်တိုင်တိုင် မင်းပြုခဲ့သော လောဟမဟာပါသာဒ-ပြာသာဒ်ကြီးနှင့် မရိစဝဋ္ဋိစေတီ မဟာစေတီတော်ကြီးတို့၏ ဒါယကာ ဒုဋ္ဌဂါမဏိမင်းမြတ်သည် ယင်း-မှ ရောက်ရှိလာသော နတ်ရထားအသစ်ဖြင့် ယင်း-သို့လိုက်ပါ၍ နတ်စည်းစိမ်ကို ခံစားရလေသည် ။

တုသိတာနတ်သက်သည် နှစ်ပေါင်း(၄၀၀၀)ရှိသည်။ လူတို့၏အရေအတွက်အားဖြင့် နှစ်ပေါင်း(၅၇)ကုဋေ နှင့် ခြောက်သန်းရှိသည်။ လူတို့၏ နှစ်(၄၀၀)သည် တုသိတာနတ်(၁)ရက် ဖြစ်သည်။

## ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် 
* ရဟန်းသံဃာများ ပြန်ကြွသွားပြီးနောက် တုသိတာနတ်ရထား ပန်းကုံးစွပ်ခြင်း
* ဖခင်ထက် သမီး ဂုဏ်သိက္ခာကြီးခြင်း၊ တုသိတာနတ်ပြည်၌ ဖြစ်ခြင်းတို့ကို ဟောကြားခြင်း
* ငရဲမှလွတ်၍ တုသိတာ၌ဖြစ်ခြင်း
* သန်းဘဝမှ တုသိတာဘုံ၌ ဖြစ်ခြင်း
* ကုန်သည်ကြီး သေ၍ တုသိတာ၌ ဖြစ်ခြင်း
* မယ်တော် မဟာမာယာဒေဝီ နတ်ရွာစံ၍ တုသိတာနတ်ပြည်၌ ဖြစ်ခြင်း

## ကိုးကား
ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရ

ပြည်ပရောက် **ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရ** (; အတိုကောက် **NCGUB**) ၏ ဝန်ကြီးချုပ်မှာ ဒေါက်တာစိန်ဝင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းအစိုးရအဖွဲ့ကို ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်က ကျင်းပခဲ့သည့် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည့် လွတ်မြောက်နယ်မြေသို့ ရောက်ရှိလာသည့် ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။ အစိုးရအဖွဲ့၏ ရုံးခန်းကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု မြို့တော် ဝါရှင်တန်ဒီစီတွင် ဖွင့်လှစ်ထားပြီး အမေရိကန်အစိုးရက အသိအမှတ်ပြုသည်။ ထိုအစိုးရအဖွဲ့ကို အရှေ့တောင်အာရှတွင် အရှေ့တီမောနိုင်ငံက အသိအမှတ်ပြုသည်။

## အစိုးရဖွဲ့စည်းပုံ
#### နိုင်ငံရေးပါတီအညွှန်း 
### အစိုးရအဖွဲ့ 
### အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရ ဥက္ကဋ္ဌများ (၁၉၉၀-၂၀၁၂) 
### ပြည်နယ်ကိုယ်စားပြုများ
#### မဲဆန္ဒနယ်များ 
## သမိုင်းကြောင်း 
၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာလာ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရကို မာနယ်ပလောတွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေ စီအဖွဲ့ချုပ် (လွတ်မြောက်နယ်မြေ) ဗဟို စည်းရုံးရေးကော်မတီအား မာနယ်ပလောတွင် ရောက်ရှိနေကြသည့် (NLD) ဗဟိုနှင့်တိုင်းအဆင့်တို့တွင် တာဝန်ယူ ခဲ့ကြသော (NLD) အဖွဲ့ဝင်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထိုအဖွဲ့တွင် ဥက္ကဋ္ဌ Dr.စိန်ဝင်း၊ အတွင်းရေးမှူး ဦးဝင်းခက်၊ အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ဦးမြင့် အောင်၊ ဦးမောင်မောင်အေး၊ ဦးသိန်းဦး တို့ ပါဝင်သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေ စီအဖွဲ့ချုပ်(လွတ်မြောက်နယ်မြေ) ဗဟိုစည်းရုံးရေးကော်မတီအား တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းသည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် စစ်အာဏာရှင်တိုက်ဖျက်ရေး၊ အမျိုးသားသွေးစည်းညီညွတ်ရေး ကော်မတီအား DAB မှ ကိုယ်စားလှယ်(၇)ဦး၊ (NLD-LA) မှ ကိုယ်စားလှယ် (၇)ဦး စုစုပေါင်း(၁၄)ဦးတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

၁၉၉၁ ခုနှစ် မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် မာနယ်ပလောဌာနချုပ်၌ တတိယအကြိမ်မြောက် လူ့အခွင့် အရေးအခမ်းအနားကျင်းပခဲ့ရာ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုမြန်မာ နိုင်ငံအမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရအား မာနယ်ပလောတွင် တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းသည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ် ဇွန်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီး ဌာနမှ ဦးစီး၍ ကျန်းမာရေးညီလာခံအား မာနယ်ပလောခန်းမတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။

၁၉၉၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၈ ရက်နေ့တွင် ဥရောပပါလီမန်မှ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ပတ်သက်သည့် အရေးယူ ဆောင်ရွက်ချက်များနှင့် NCGUB အား ထောက်ခံ အသိအမှတ်ပြုကြောင်း ဆုံးဖြတ်ချက်များ ချမှတ်သည်။ ၁၉၉၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားကောင်စီ (NCUB) အား ပြင်ဆင်တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းသည်။

၂၀၁၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ညွန့်ပေါင်းအစိုးရသည် မြန်မာနိုင်ငံပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး လုပ်ငန်းစဉ်များကို ကူညီဆောင်ရွက်ရန် တရားဝင်ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ် 
* ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (မူကြမ်း) 

ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် ဖျက်သိမ်းပြီး အဖွဲ့အစည်းများ
ဂျက်နက် ဂျက်ဆင်

ဂျက်နက်ဂျက်ဆင်သည် ကမ္ဘာ့ပေါ့(ပ်)ဘုရင်ဟောင်း မိုက်ကယ်လ် ဂျက်ဆင် ၏ ညီမဖြစ်ပြီး R&B, pop, rock အဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ဂျက်နက်ဂျက်ဆင်သည် အဆိုတော်ဖြစ်ရုံသာမက သီချင်းများကိုလည်း ကိုယ်တိုင်ရေးသားသည်။ အမေရိကန် သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။

၁၉၆၆-ခုနှစ်၊ မေလ(၁၆)ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ အင်ဒီယားနား(Indiana)ပြည်နယ်၊ ဂရေး(Gary)အရပ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မိဘများမှာ Joseph Walter (Joe) နှင့် Katherine Esther တို့ဖြစ်သည်။ မွေးချင်း ကိုးယောက်တွင် အငယ်ဆုံးသမီး ဖြစ်သည်။

၂၀၀၄ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် Onlineပေါ်တွင် ကပ္ပလီ လူမည်း အဆိုတော်မလေး ဂျက်နက်ဂျက်ဆင်၏ အမှုအမှတ်မဲ့ ပုံရိပ်များ တရားဝင် ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်။

## ထွက်ရှိသည့် တေးအယ်လ်ဘမ်များ 
* Janet Jackson (1982)
* Dream Street (1984)
* Control (1986)
* Janet Jackson's Rhythm Nation 1814 (1989)
* janet. (1993)
* The Velvet Rope (1997) (Grammy Awardဆုရရှိသည်။)
* All for You (2001)
* Damita Jo (2004)
* 20 Y.O. (2006)
* Discipline (2008)

## သရုပ်ဆောင်သည့် ဇာတ်ကားများ 
* Poetic Justice (1993)
* Nutty Professor II: The Klumps (2000)
* Why Did I Get Married? (2007)
* Why Did I Get Married Too? (2009)

## သရုပ်ဆောင်သည့် TVစီးရီးများ 
* The Jacksons (1976–1977)
* Good Times (1977–1979)
* A New Kind of Family (1979–1980)
* Diff'rent Strokes (1980–1984)
* Fame (1984–1985)

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် အမျိုးသမီး အဆိုတော်များ
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
ပုံတူမျိုးပွားခြင်း

ဇီဝဗေဒ တွင် **ပုံတူ မျိုးပွားခြင်း** (cloning) ဆိုသည်မှာ ဗက်တီးရီးယား၊ အင်းဆက် သို့ အပင်များကဲ့သို့ သဘာဝ လိင်မဲ့ မျိုးပွားခြင်းကဲ့သို့ genetically-identical ဗီဇချင်း ထပ်တူသည့် သက်ရှိများအား ပွားယူခြင်းကို ဆိုသည်။ ဇီဝ နည်းပညာ (biotechnology) တွင် **ပုံတူ မျိုးပွားခြင်း** ဆိုသည်မှာ ပုံတူ ဒီအန်အေ မျှင်တန်း ကူးယူခြင်း (molecular cloning), ဆဲလ် ပုံတူကူးခြင်း (cell cloning) သို့ အင်္ဂါများ ပုံတူကူးခြင်း ကိုခေါ်သည်။ ပို၍ ယေဘုယျအားဖြင် digital media သို့ software များ ပုံတူကူးခြင်း တို့ကိုလည်းခေါ်သည်။

= မိုလီကျူလာ ကလုံးနီး =

မိုလီကျူလာ ကလုံးနီး (molecular cloning) သည် သက်မှတ်ထားသော ဒီအန်အေ စီးကွမ့် (DNA sequence) ၏ ပုံတူ အများအပြား ကူးယူခြင်း လုပ်စဉ်ကို ခေါ်သည်။ ပုံတူ မျိုးပွားခြင်း (cloning) ဟု ဆိုလိုက်လျှင် များသောအားဖြင့် ဂျီးခေါ် မျိုးဗီဇ ပါရှိသော ဒီအန်အေ အပိုင်းအစကို မိုလီကျူလာ ကလုံးနီး နည်းဖြင့် ပွားယူခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ၎င်းနည်းသည် ဂျီး မဟုတ်သော promoter (ဂျီးတခု အနီးတွင် တည်ရှိပြီး ထိုဂျီးသင်္ကေတများ စတင်တော့မည်ဟု ညွန်ပြသည့် ဒီအန်အေ သင်္ကေတ) စသည့် မည်သည့်နေရာမှ ဒီအန်အေ အပိုင်းအစ ကိုမဆို ကူးယူနိုင်ပြီး မိုလီကျူလာ ဇီဝဗေဒ တွင် အလွန်အရေးပါသည်။ ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ စမ်းသပ်မှုများ၊ လက်တွေ့အသုံးချနည်းများဖြစ်သော genetic fingerprinting (လက်ဗွေရာ နှိပ်ယူသကဲ့သို့ ဗီဇအချက်အလက်များအား မှတ်တမ်းတင်ြခင်း၊ တူညီမှု ရှိမရှိ တိုက်ယူခြင်း) မှသည် ပရိုတိန်း ထုတ်လုပ်ခြင်းများ အထိ ဤနည်းလမ်းကို အသုံးချကြသည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် ကလုံးနီးဆိုသည့် ဝေါဟာရအား ခရိုမိုဇုန်း တွင် ဂျီး တည်ရှိရာနေရာကို ရှာဖွေသည့် positional cloning နည်းဟု မှားယွင်းစွာ ညွှန်းဆိုတတ်သည်။ သို့သော်လည်း လက်တွေ့တွင်မူ ခရိုမိုဇုန်း တွင် ဂျီး တစ်ခု၏ တည်ရှိရာနေရာကို သိရှိသည့်တိုင်  ၎င်းဂျီးကို မထုတ်ယူနိုင်ခြေ။

= သိုးမလေး ဒေါ်လီ =

သိုးမလေး ဒေါ်လီ (၁၉၉၆-၂၀၀၃) သည် သက်ရှိပုံတူမျိုးပွားခြင်းဖြင့် ရရှိသော သန္ဓေဆဲလ် မဟုတ်သော သာမန်ဆဲလ် မှ ပေါက်ပွားသည့် ပထမဆုံး နို့တိုက် သတ္တဝါ ဖြစ်သည်။
ပျဉ်းမ

**ပျဉ်းမ**(Pyinma) ၏ ရုက္ခဗေဒ အမည်မှာ *Lagerstroemia speciosa* ဖြစ်သည်။ ရခိုင်လို ခမောင်းပင်ဟု ခေါ်သည်။ 

## ကိုးကား
တယ်လီဖုန်း ကုတ်နံပါတ်

မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်၊ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်း တို့ရှိ ဆက်သွယ်ရေး ဖုန်းကုတ်များ ဖြစ်ကြသည်။

## နိုင်ငံတကာ ဆိုင်ရာ တယ်လီဖုန်းကုတ်ဒ်နံပါတ်များ 
အောက်ပါတို့မှာ နိုင်ငံတကာ တယ်လီဖုန်း ကုတ်ဒ်များ ဖြစ်ကြသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:တယ်လီဖုန်း နံပါတ်များ
နတ်တလင်းမြို့

**နတ်တလင်းမြို့**သည် ပဲခူးတိုင်းအတွင်းပါဝင်ပြီး ရန်ကုန်-ပြည်ကားလမ်းမပေါ်တွင်တည်ရှိသည်။ ရန်ကုန်မြို့မှ 138 မိုင်ခန့်အကွာတွင်တည်ရှိသည်။  တလင်းပြောင်ကြီး ဖြစ်နေခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် နတ်တို့ ရှင်းလင်းပေးသည့် တလင်းဟု ပြောဆိုရာမှ နတ္တလင်း ဖြစ်လာသည်ဟု ဆိုသည်။နတ်တလင်းမြို့နတ်တလင်းမြို့အမည်တွင်ပြီးပေါ်ပေါက်လာရခြင်းမှာ1852 ခုနှစ် ဒုတိယအင်္ဂလိပ်-မြန်မာ စစ်ပွဲအပြီးနောက်ပိုင်းတွင်မြို့နယ်ကျေးရွာဒေသဟုပင်မရှိသေးပါ။ မြန်မာစွယ်စုံကျမ်းအတွဲ(၆)၏အဆိုအရ ရှေးအခါကပဲခူးရိုးမ-တောင်ညိုမှတဆင့်လှိုင်မြစ်အတွင်းသို့စီးဝင်လာသောဖောင်ချောင်းသည် ဂျင်းယား ကုန်း၊သင်မန်းကုန်း၊ရွာမကလေး၊သာစည်၊ ဇီးကုန်းကလေးစသည့် ရွာများအနီးမှဖြတ်သန်းစီးဆင်း သည်ဟု ဆိုသည်၊ထိုရွာများအနက်ရွာမကလေးရွာ(ယခုရွာမရပ်ကွက်အနီး အရှေ့ဦးတွင်သခွတ်ပင်ရှိသည်၊ ယင်း သခွတ်ပင်အားညောင်ပင်မှပတ်မြိုထားသောကြောင့်ညောင်သခွတ်ပင်ဖြစ်နေသည်၊ သခွတ်ပင်အောက်ရှိ သာယာဝတီမင်းနှင့် ပြည်မင်းတို့ ကြက်တိုက်ရာ နေရာတွင် လူသူမရှင်းဘဲ အမြဲရှင်းလင်းနေ၏။ ထိုအပင်တွင် နတ်စင် တစ်ခုရှိပြီးညောင်ပင်ခြေရင်းနှင့်နတ်စင်ရှေ့တွင်လူသူမရှင်းရဘဲပြောင်သလင်းဖြစ်နေ သည့်မြေကွက်လပ် တစ်ခုရှိသည်ရှေးလူကြီးများ၏အဆိုအရနတ်ဒေဝါများကအမြဲတစေရှင်းလင်းထားသဖြင့် သလင်း သဖွယ် ပြောင်နေသောကြောင့်နတ်တလင်းဟုဆိုကြသည်၊ထိုနတ်တလင်းအမည်ကို အစွဲပြုကာ ဘူတာစခန်းစိုက်သောအခါ နတ်တလင်းဟုအမည်တတ်လိုက်ကြသည်။

မူကွဲတစ်မျိုးမှာ သရေခေတ္တရာပြည့်ရှင်ပြည်မင်း ဒွတ္တဘောင်နှင့် နတ်တလင်းနယ် တောင်ညိုမင်းတို့ ကြက်တိုက်ကြသည့် တလင်းဖြစ်ပြီး နတ်တို့ရှင်းလင်းပေးထားသောတလင်းဟု တင်စား၍ နတ်တလင်းဟု အမည်တွင်လာခြင်းဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်အောက်မကျရောက်မီအချိန်အထိ အပင်အောက်ရှိ တလင်းပြင်ပြောင်ပြောင်အနေအထားသာရှိခဲ့ရာမှ ယနေ့ နတ်တလင်းမြို့အဆင့်အထိ တဖြည်းဖြည်းရောက်ရှိလာခဲ့ပါသည်။

ယခင်ကသာယာဝတီခရိုင်လက်အောက်တွင်ပါဝင်ခဲ့သောနတ်တလင်းမြို့နယ်သည်ယခုအခါဇီးကုန်းမြို့နယ်နှင့်အတူ နတ်တလင်းခရိုင်အဖြစ်ခွဲထွက်လိုက်ပြီဖြစ်ပြီး ခရိုင်အဆင့်ဆေးရုံအသစ်ကြီးကိုလည်းတည်ဆောက်ထားပြီးဖြစ်သည်။

နတ်တလင်းမြို့၏ နတ်တလင်းထမင်းသုပ်သည်သာယာဝတီခရိုင်အတွင်းလူသိများသည်။

## အထင်ကရပုဂ္ဂိုလ်များ 
* ဦးမျိုးဆွေဝင်း - ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်

•   အကယ်ဒမီ ဦးထွန်းဝေ -ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် (၁၉၂၀-၂၀၀၅)

## ကိုးကား
ဂျီဘရော်လ်တာ ရေလက်ကြား

မြေထဲပင်လယ်၏ ဝင်ပေါက်သုံးခု အနက်မှ တစ်ခုဖြစ်သည့်ဂျီဘရော်တာ ရေလက်ကြားသည် ဥရောပတိုက်၏ အနောက်တောင်စွန်းမှ စပိန်နိုင်ငံ နှင့် အာဖရိကတိုက်၏ အနောက်မြောက်စွန်း မော်ရိုကိုနိုင်ငံ နှစ်ခုကြားရှိ ထိစပ်လုနီးနီးဖြစ်နေသော ကုန်းမြေနှစ်ခုကြားဖြစ်သည်။ ရေပြင်အားဖြင့်မူ အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် ထိစပ်လျက်ရှိသည်။ အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် ၁၄ ကီလိုမီတာ (၉မိုင်)သာရှိသည်။ စပိန်နိုင်ငံဘက်ခြမ်းရှိ ဂျီဘရော်တာ ကျောက်ဆောင် မှာအထူးထင်ရှားသည်။
ဆွမ်းသွပ်ခြင်း

လူ့ဘဝမှ လူတစ်ယောက် ကွယ်လွန်သွားပြီဆိုလျှင် ဗုဒ္ဓဘာသာ ထုံးစံအတိုင်း အသုဘကိစ္စပြုလုပ်၍ ခုနှစ်ရက်လည်လျှင် ဆွမ်းသွပ် (သပိတ်သွပ်) ကြသည်။ လူ့ဘဝမှ ကွယ်လွန်သွားသူသည် အကယ်၍ ပေတလောက (ပရဒတ္တူပဇီဝိက (ခေါ်) လူ့ဘဝက အမျှပေးဝေသည်ကို သာဓုခေါ်နိုင်သော အဆင့်မျိုး) ပြိတ္တာမျိုး ဖြစ်နေလျှင် ၎င်းအားရည်ညွှန်း၍ ကျန်ရစ်သူများက ကုသိုလ်ပြု အမျှပေးဝေရသည်။ သာဓုခေါ်လျှင် ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင် ကုသိုလ်ပြုရသကဲ့သို့ ကောင်းကျိုးကိုခံစားနိုင်သည်။

ဗုဒ္ဓဘာသာတို့သည် ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်ရောနှောအကျိုးပေးလျှင် ထိုပေတလောကသို့ အရောက်များ တတ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ သေပြီးနောက် သေသောနေ့တွင် သက်ပျောက်သပိတ်ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ချသောနေ့တွင် မြေဆင်းသပိတ် ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ရက်လည်နေ့တွင် ရက်လည်သပိတ်ဟူ၍ လည်းကောင်း အရပ်ထုံးစံအားလျော်စွာ လှူဒါန်းအမျှပေးဝေမှု ပြုကြလေ့ရှိသည်။ တစ်ချိန်ချိန်တွင် သာဓုခေါ်နိုင်ပါက ကွယ်လွန်သူအဖို့ ကောင်းကျိုးချမ်းသာ ရနိုင်သည်။ သံဃာတော်တို့၏ သပိတ်ထဲသို့ လောင်းလှူသွတ်သွင်း၍ အမျှပေးဝေကြရသဖြင့် သပိတ်သွတ်သည် (ဆွမ်းသွတ်သည်) ဟု ဝေါဟာရပြုထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ပင်ဂွင်း

**ပင်ဂွင်း** () သည် ရေတွင် နေထိုင် ကျက်စားသည့် မပျံသန်းနိုင်သည့် ငှက်မျိုး ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့ တောင်ဘက် အခြမ်းတွင် အများဆုံး နေထိုင် ကျက်စားကြသည်။ ပင်ဂွင်းများတွင် ပြောင်ချောသော သားကောင်များကို ဖမ်းဆီးရန် ဆူးချွန်များပါသောလျှာနှင့် ခိုင်မာသော မေးရိုးများ ရှိကြသည်။ ပင်ဂွင်းများသည် ကမ္ဘာ့တောင်ဘက်ခြမ်းတွင် နေထိုင်သည် ဆိုသော်လည်း အန္တာတိက တွင်မူ မတွေ့ရချေ။ 

ပင်ဂွင်းမျိုးစိတ်များထဲမှ အကြီးဆုံးနှင့် အများဆုံး တွေ့ရသည့် မျိုးစိတ် ဖြစ်သည့် အင်ပါယာပင်ဂွင်း (*Aptenodytes forsteri*) အမျိုးအစား၏ အရွယ်ရောက်ပြီး အကောင်သည် (၁.၁ မီတာ) (၃ ပေ ၇ လက္မ) ခန့် မြင့်ပြီး ၃၅ ကီလိုဂရမ် (၇၅ ပေါင်) ခန့် အလေးချိန် ရှိသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ပင်ဂွင်းများ
ကဏ္ဍ:ပင်လယ်ငှက်များ