open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ကျွဲပါး စောင်းတီး

**ကျွဲပါး စောင်းတီး** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
ကျွဲ၏အနားတွင် စောင်းကို မည်မျှပင် သာယာစွာ တီးစေကာမူ ကျွဲအဖို့ အချည်းနှီးသာ ဖြစ်သကဲ့သို့ အကောင်းအဆိုး မသိသူအား တန်ဖိုးရှိသော စကားကို နားဝင်အောင် မည်မျှပင် ပြောကြားစေကာမူ ထိုသူအဖို့ အချည်းနှီးသာဖြစ်သည်။

## မူလရင်းမြစ်
*"ဘူးနားပင်းတွင်၊ ရေမဝင်သို့၊ နားပြင်မကြား၊ အလွတ်သွား၍၊ **ကျွဲပါး စောင်းတီး၊**" [၁၂၆၆] မဃ * ၄၆၈။

## ကျမ်းကိုး
ခရု ခါးတောင်းကျိုက်ဖမ်း

**ခရု ခါးတောင်းကျိုက်ဖမ်း** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
ခရုငယ်ကို အလွယ်တကူ ကောက်ယူရုံမျှနှင့် ရနိုင်ပါလျက် ပုဆိုးခါးတောင်းကျိုက်၍ အင်တိုက်အားတိုက်ဖမ်းဘိသကဲ့သို့ အလုပ်တစ်ခုကို အလွယ်တကူနှင့် ပြီးနိုင်ပါလျက် မလိုအပ်ဘဲ အကျယ်ချဲ့ကာ ပင်ပန်းကြီးစွာခံ၍ လုပ်ကိုင်သည်။

## မူလရင်းမြစ်
*"သေးငယ်သော အခွင့်အရေးကို မရရအောင်ဖမ်းကာ ကြိုးစားလုပ်ကိုင်၏။ ဤသူကား **ခရု ခါးတောင်းကျိုက်ဖမ်း**သူပေတည်း။" [၁၃၁၅ ခန့်] ဆယ်မိနစ်။ ၂၀၆။

## ကျမ်းကိုး
ခရမ်းသီးပိန် ဓားတုံး

**ခရမ်းသီးပိန် ဓားတုံး** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
ခရမ်းသီးပိန်ကို ဓားတုံးတုံးဖြင့် လှီးလျှင် အလွယ်တကူမပြတ်သကဲ့သို့ ပစ္စည်းဂုဏ်သိန် အရှိန်အဝါ ညှိုးမှိန်နေသောအခါ၌ အရာရာကို ဆောင်ရွက်၍ အလွယ်တကူ မအောင်မြင်နိုင်။

## မူလရင်းမြစ်
*"ကြောက်စိတ် ကျွန်စိတ်ပေါက်လာ၏။ ဗမာတစ်မျိုးလုံးမှာ **ခရမ်းသီးပိန် ဓားတုံး**၊ ဓားမနောက်ပိတ်ခွေး ဖြစ်ခဲ့သည်မဟုတ်ပါလော။" [၁၃၀၄] စာရေးဆရာ၊ ၄။ ၇၉။
*"အိုမင်းမစွမ်း ရှိလာခါမှ **ခရမ်းသီးပိန် ဓားတုံး**ဆိုသကဲ့သို့ အကြောင်း မညီညွတ်ပါမူ မိမိတို့မှာ အဆင်းရဲကြီး ဆင်းရဲကြလေတော့မည်။" [၁၃၁၄] သွေးသောက်၊ ၇၉။ ၉၂။

## ကျမ်းကိုး
ခလုတ်ထိမှ အမိတ

**ခလုတ်ထိမှ အမိတ** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
ဖြောင့်ဖြူးသော လမ်းကို လျှောက်နေစဉ် မိခင်ကို သတိမရ၊ ခလုတ်တိုက်မိသောအခါမှ အမယ်လေးဟု အမိကို တသကဲ့သို့ ဒုက္ခနှင့် ကြုံတွေ့ရမှ ကိုးကွယ်ရာကို သတိရသည်။

## မူလရင်းမြစ်
*"ကြောင်းခြင်းမသိ၊ **ခလုတ်ထိမှ၊ အမိခေါ်**သို့၊ မမြော်ညွတ်ကွင်း၊ ခြေရင်းတည်းတွ၊ ဖြစ်လေမှလျှင်၊" [၈၇၁] ဟင်္သာ * ၃၅။
*"**ခလုတ်ထိမှ အမိတ** ဟူ၍ လောကဝေါဟာရ စကားအစဉ်အတိုင်း ခင်ခင်ထားသည် စိတ်ဒုက္ခရောက်တိုင်းရောက်တိုင်း အမိအဖကို သိလိုသည့်အရေးနှင့်..." [၁၂၇၆] စိုး။ ၁၇၁။

## ကျမ်းကိုး
ကျွဲနှစ်ကောင်ခတ်တဲ့ကြား မြေစာပင် မခံနိုင်

**ကျွဲနှစ်ကောင်ခတ်တဲ့ကြား မြေစာပင် မခံနိုင်** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
ကျွဲနှစ်ကောင် ခတ်ရာတွင် ကြားက မြေစာပင်များ ပျက်စီးရသကဲ့သို့ အင်အားကြီးသူနှစ်ဦး ခိုက်ရန်ဖြစ်ပွားရာတွင် ကြားက အင်အားငယ်သူများ ဒုက္ခရောက်ရသည်။

## အခြားအသုံးအနှုန်း
***ကျွဲနှစ်ကောင် ခတ်တဲ့ကြား မြေစာပင်ကြေ** ဟူ၍လည်း အသုံးရှိသည်။

## မူလရင်းမြစ်
*"မင်းကတော်ကြီးစိတ်မှာ **ကျွဲနှစ်ကောင်ခတ်တဲ့ကြား မြေစာပင်ကြေ**ဟူသကဲ့သို့ သားနှင့်လင်၏အရိပ်အကဲကိုသာ ကြည့်လျက် စကားများစွာမပြောဘဲ စိတ်နှလုံး ညစ်ညူးစွာပင် နေထိုင်ရရှာလေသည်။" [၁၃၀၄] စာရေးဆရာ၊ ၁၊ ၂။ ၁၃၂။
*"အဘသမီးရဲ့အဖြစ်ဟာ ဆိုးလှတယ်။ **ကျွဲနှစ်ကောင်ခတ်တဲ့ကြားက မြေစာပင်**လို အဘတို့ရဲ့ ရာဇဝင်အဆက်ဆက်က မုန်းတီးခဲ့တဲ့ ဇာတ်လမ်းမှာ အပြစ်မဲ့တဲ့ အဘသမီးဟာ ဓားစာခံဖြစ်ရတယ်။" [၁၃၃၄] သွေး၊ ၃၁၈။ ၁၇၈။

## ကျမ်းကိုး
ခုမှ ပေါ်တဲ့ ရွှေကြာပင်

**ခုမှ ပေါ်တဲ့ ရွှေကြာပင်** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
ယခု ပေါ်ပေါက်လာပါလျက် အလျင်ပေါ်နှင့်သော ကြာပင်များထက် အဦးအမြတ်ထားခြင်းခံရသော ကြာပင်ကဲ့သို့ နောက်မှ ပေါ်လာပါလျက် ဦးစားပေးခြင်းခံရသည်။

## အခြားအသုံးအနှုန်း
***နောက်မှ ပေါ်တဲ့ ရွှေကြာပင်** ဟူ၍လည်း အသုံးရှိသည်။

## မူလရင်းမြစ်
*"မင်းကြီးညိုလက်ထက်မှာ အင်းဝနေပြည်တော်၏ အောင်လံတော်အောက်မှ ထွက်၍ **ခုမှ ပေါ်ထင် ရွှေကြာပင်**ဆိုသလို တသီးတခြား တစ်ထီးတစ်နန်း ထူထောင်ခဲ့တယ်။" [၁၂၈၇] ထီး။ ၁၅၉။

## ကျမ်းကိုး
ခုရေတွင်းတူး၊ ခုရေကြည်သောက်ချင်

**ခုရေတွင်းတူး၊ ခုရေကြည်သောက်ချင်** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
ရေတွင်းတူးပြီးလျှင်ပြီးချင်း ရေကြည်ကို သောက်ချင်သကဲ့သို့ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ပြီးနောက် သင့်လျောသော အခါကာလထိအောင် မစောင့်ဆိုင်းနိုင်ဘဲ ချက်ချင်း အကျိုးခံစားချင်သည်။

## မူလရင်းမြစ်
*"လူထုပညာရေးလုပ်ငန်းဟာ **ခုရေတွင်းတူး၊ ခုရေကြည်သောက်**ရတဲ့ လုပ်ငန်းမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ မေတ္တာ၊ စေတနာ၊ ဇွဲနှင့် စွဲစွဲမြဲမြဲ လုပ်ရမည့် လုပ်ငန်းဖြစ်ပါတယ်။" [၁၃၁၃] ပြည်သား၊ ၂၊ ၆။ ၂၃။

## ကျမ်းကိုး
ဗဟိုခွာအား

**ဗဟိုခွာအား** () ဆိုသည်မှာ နယူတန်၏ ရွေ့ခြားခြင်းဆိုင်ရာ မူဘောင်များတွင်ပါဝင်သော အီနားရှားအား  inertial force တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ သတ်မှတ်ထားသည့် လှည့်ပတ်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုအတွင်း (rotating reference frame) ပါဝင်သော အရာအားလုံး၏ ဗဟိုမှ ဝေးရာသို့ သွားမြဲသွားလိုသော အားကို ဗဟိုခွာအားဟုခေါ်သည်။

ဗဟိုခွာအားကို သွေးရည်ကြည်လှည့်စက်များ၊ ကားလမ်း ရထားလမ်း အကွေ့များ၊ အရှိန်ထိန်းစက်များမှ အစပြု၍ ဂြိုဟ်ပတ်လမ်းများ တွက်ချက်ခြင်းအထိ အမျိုးမျိုး အသုံးပြုကြသည်။

## နိဒါန်း 
ဗဟိုခွာအားသည် ပြင်ပသို့သက်ရောက်သောအားဖြစ်ပြီး မူလသက်မှတ်ထားသောအဖွဲ့အစည်း၏ မူဘောင်များ inertial frame of reference. အတွင်း တိုင်းတာ မတွေ့နိုင်ပေ။

ဆိုလိုသည်မှာ အရာဝတ္ထုများ၏ တည်နေရာများ ရွေ့လျားခြင်းများကို ဖော်ပြရာတွင် သက်မှတ်ထားသော မူဘောင်များအရသာ ဖော်ပြ၍ရသည်။  အလွန်လျင်မြန်စွာသွားနေသောကားအတွင်း အချင်းချင်း ပစ်သော ခဲလုံး၏ အားတွင် ကား၏ ရွေ့လျားနှုန်းကို ထည့်တွက်စရာမလိုပေ။ ထိုကားပေါ်မှ လမ်းဘေးတွင်ရပ်နေသောလူတစ်ယောက်အား ခဲဖြင့်ပစ်ရာတွင် ကား၏ ရွေ့လျားနှုန်းအားထည့်တွက်ရပေမည်။
ထိုကားပေါ်မှ ကမ္ဘာ၏ အပြင်ဘက်မှ လူကိုပစ်ပါက ကမ္ဘာ၏ ရွေ့လျားနှုန်းကိုပါထည့်တွက်ရမည်ဖြစ်သည်။ 

ထို့ကြောင့် ကားပေါ်တွင် ကား၏ ရွေ့လျားနှုန်းမပါဝင်သကဲ့သို့ ဗဟိုခွာအားသည်လဲ မူလမူဘောင်များအတွင်း တိုင်တာမတွေ့နှိုင်ပေ။

In an inertial frame, an object that has no forces acting on it travels in a straight line, according to Newton's first law. When measurements are made with respect to a rotating reference frame, however, the same object would have a curved path, because the frame of reference is rotating. If it is desired to apply Newton's laws in the rotating frame, it is necessary to introduce new, fictitious, forces to account for this curved motion.

The concept of the reactive centrifugal force is sometimes used in mechanics and engineering. It is sometimes referred to as just *centrifugal force* rather than as *reactive* centrifugal force
although this usage is deprecated in elementary mechanics.

## အခြားလေ့လာစရာများ 
* Centrifugal mechanism of acceleration
* Equivalence principle
* Folk physics
* Lamm equation
* Lagrangian point
* Balancing of rotating masses

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အရှိန်
ကဏ္ဍ:အား
ကဏ္ဍ:မက္ကင်းနစ်
ခါချဉ်ကောင် မာန်ကြီးလို့ တောင်ကြီးဖြိုမည့်ကြံ ခါးကမသန်

**ခါချဉ်ကောင် မာန်ကြီးလို့ တောင်ကြီးဖြိုမည့်ကြံ ခါးကမသန်** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
ခါချဉ်ကောင်သည် တောင်ကြီးကို ဖြိုဖျက်ရန် စိတ်မာန်ပြင်းပြစွာ ကြံစည်သော်လည်း ခါးချည့်သော သတ္တဝါမျိုးဖြစ်၍ မစွမ်းဆောင်နိုင်သကဲ့သို့ တစ်စုံတစ်ခုကို မဖြစ်မနေ အားသွန်ခွန်စိုက် ပြုလုပ်ရန် ရည်မှန်းသော်လည်း ပင်ကိုအားနည်းချက်ကြောင့် မစွမ်းဆောင်နိုင်ဖြစ်သည်။

## မူလရင်းမြစ်
*"ပြည်တော်သာနိုင်ငံကြီးကိုတော့ ထူထောင်ချင်တယ်၊ ဇွဲကတော့ မရှိလှဘူးဆိုရင် **ခါချဉ်ကောင်မာန်ကြီးလို့ တောင်ကြိုးဖြိုမည့်ကြံ ခါးကမသန်**ဆိုသလို ဖြစ်နေလိမ့်မည်။" [၁၃၁၅] ပြည်သား၊ ၂၊ ၇၇။ ၁၁။

## ကျမ်းကိုး
ခဲလေသမျှ သဲရေကျ

**ခဲလေသမျှ သဲရေကျ** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
သဲထဲကျသော ရေသည် အချည်းနှီး ဖြစ်သကဲ့သို့ အားခဲမျှော်မှန်းထားသမျှသည် အကျိုးမရှိ အချည်းနှီးဖြစ်ရသည်။

## မူလရင်းမြစ်
*"ဟိုက်-ကိုယ်ကျိုးနည်းပြီ၊ လွဲကုန်ပေါ့၊ **ခဲလေသမျှ သဲရေကျ**ကုန်ပါပကော။" [၁၂၇၈] တင်မြ၊ ဒု။ ၁၁၇။
*"အားကြိုးမာန်တက်နှင့် အရက်ရက် အနေ့နေ့က **ခဲလေသမျှ သဲရေသွန်ကျ** ကုန်တော့မှာပဲ။" [၁၂၈၂] ရွှေပြည်၊ ဒု။ ၈၇။

## ကျမ်းကိုး
ခံဆူး ခံချွန်၊ ဆီးဆူး ဆီးချွန်

**ခံဆူး ခံချွန်၊ ဆီးဆူး ဆီးချွန်** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
ခံဆူး၊ ဆီးဆူး တို့သည် သဘာဝအလျောက် ချွန်လာသကဲ့သို့ အချို့သူတို့သည် ဗီဇအလျောက် အလိုလို ထူးချွန်လာကြသည်။

## မူလရင်းမြစ်
*"မင်းရာဇာလည်း မောင်ညို၊ **ဆီးဆူးနှင့်ခံဆူး**တို့ကိုကား အသူချွန်လာပေးသနည်း။ မိမိ **အလိုလိုချွန်**သည် မဟုတ်တုံလောဟု ဆို၍..." [၁၁၄၃] ဏီပုံ၊ ၁၁၂။

## ကျမ်းကိုး
ခိုးတတ်မှ ယိုးတတ်သည်

**ခိုးတတ်မှ ယိုးတတ်သည်** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
ခိုးတတ်သူသည် သူတစ်ပါးအား သူခိုးအဖြစ် ယိုးစွပ်တတ်သကဲ့သို့ မဟုတ်မတရား ပြုလုပ်တတ်သူသည် သူတစ်ပါးလည်း မဟုတ်မတရား ပြုလုပ်လိမ့်မည်ဟု အထင်ရှိတတ်သည်။ 

## ဆိုရိုးအဖြစ်အသုံးရှိကြောင်းဖော်ပြချက်
*ခိုးတတ်လျှင် ယိုးတတ် ဟူ၍ မြန်မာဆိုရိုးစကားလည်းရှိသည်။

## မူလရင်းမြစ်
*"**ခိုးတတ်လျှင် ယိုးတတ်**ဆိုတာလို... ကိုယ့်သဘောနှင့် နှိုင်းပြီး မယုံမကြည် ရှိတာနှင့်..." [၁၂၈၂] ရွှေပြည်၊ ပ။ ၅၉။

## ကျမ်းကိုး
ကျော်စွာ

**ကျော်စွာ** သည် မြန်မာအမည်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြန်မာဘုရင်များ လက်ထက်က မင်းမျိုးမင်းနွယ်၊ ဆွေတော်မျိုးတော် အမည်တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ကျော်စွာအမည်တို့သည် အောက်ပါတို့အနက် တစ်ခုခု ဖြစ်နိုင်သည်။

* ကျော်စွာ (ပုဂံ) - ပုဂံဘုရင် (၁၂၈၉–၁၂၉၇)
* ငါးစီးရှင် ကျော်စွာ -  ပင်းယဘုရင် (၁၃၄၄–၁၃၅၀)
* ကျော်စွာငယ် (လေးစီးရှင် ကျော်စွာ) - ပင်းယဘုရင် (၁၃၅၀–၁၃၅၉)

**ကျစွာ** အမည်နှင့်လည်း မရောထွေးရန် ဖြစ်သည်။
* ကျစွာမင်း - ပုဂံဘုရင် (၁၂၃၅–၁၂၅၁)
* ကျစွာ (စစ်ကိုင်း) - စစ်ကိုင်းဘုရင် (၁၃၃၉–၁၃၄၉)
လေးစီးရှင် ကျော်စွာ

**လေးစီးရှင် ကျော်စွာ** (**ကျော်စွာငယ်**၊ ၁၃၂၈–၁၃၅၉) သည် ပင်းယထီးနန်းကို ၁၃၅၀ ခုနှစ်မှ ၁၃၅၉ ခုနှစ်အထိ စိုးစံခဲ့သည့် ဘုရင်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ပင်လယ်မြို့ဟောင်း

**ပင်လယ်မြို့ဟောင်း** သည် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြစ်သားမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည့် မြို့ဟောင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ပင်လယ်မြို့ဟောင်းသည် မြင်စိုင်းခေတ်တွင် ၁၂၉၇ မှ ၁၃၁၃ ခုနှစ်အထိ မြို့တော်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။

မြန်မာ့သမိုင်းတွင် ထင်ရှားသည့် ငါးစီးရှင် ကျော်စွာသည် မင်းမဖြစ်မီက ပင်လယ်မြို့စားဖြစ်သည်။

ယခုအခါတွင် ပင်လယ်မြို့ဟောင်းသည် မိုင်းမောပျူမြို့ဟောင်း၏ မြို့ရိုးအနီးရှိ ရွာတစ်ရွာမျှသာ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ခေါင်က မိုးမလုံလျှင် တံစက်မြိတ်လည်း မလုံနိုင်

**ခေါင်က မိုးမလုံလျှင် တံစက်မြိတ်လည်း မလုံနိုင်** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
အိမ်ခေါင်ကြောင်းက မိုးမလုံလျှင် တံစက်မြိတ်က လုံမည်မဟုတ်သကဲ့သို့ လူကြီးမိဘအုပ်ထိန်းသူများ စည်ကမ်းပျက်လျှင် လက်အောက်ငယ်သား၊ သားသမီးများ စည်းကမ်းမကောင်းနိုင်။

## မူလရင်းမြစ်
*"တိုင်းပြည်တွင် **ခေါင်က မိုးမလုံ**သောအခါ တစ်ပြည်ထောင်လုံး စည်းပျက်ကမ်းပျက် အကျင့်ပျက်တွေ ဖြစ်လာ၏။" [၁၃၃၂] နိုင်ငံဝေ။ ၂၁၉။

## ကျမ်းကိုး
ခင်ကြီး လက်ရန်းတက်က ကျပ်ခိုးစင်ပေါ် မောင်ရှင်မတက်လား

**ခင်ကြီး လက်ရန်းတက်က ကျပ်ခိုးစင်ပေါ် မောင်ရှင်မတက်လား** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
စည်းကမ်း ကြပ်မတ်ရမည့် ဘုန်းတော်ကြီးက သမဏ သာရုပ္ပကင်းစွာ လက်ရန်းပေါ်တက်လျှင် ကိုရင်များမှာမူ ကျပ်ခိုးစင်ပေါ်တက်၍ပင် ဆော့ကြမည်ဖြစ်သကဲ့သို့ အကြီးအအုပ်လုပ်သူက မဆင်မခြင်နေထိုင်လျှင် ငယ်သူများမှာ ပို၍ ပရမ်းပတာ နေထိုင်မည်သာဖြစ်သည်။

## ကျမ်းကိုး
ခရီးတွင်လို့ ရွာစဉ်မသိ

**ခရီးတွင်လို့ ရွာစဉ်မသိ** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
ခရီးပေါက်ခဲ့သော်လည်း လမ်း၌ မည်သည့်ရွာများကို ဖြတ်သန်းလာခဲ့မှန်း မသိသကဲ့သို့ လုပ်ငန်းသာ ပြီးဆုံးသွားသော်လည်း မိမိဆောင်ရွက်ခဲ့သော လုပ်ငန်းအကြောင်းကို ကောင်းစွာ မသိဘဲရှိသည်။

## မူလရင်းမြစ်
*"မောင်မင်းသည် **ခရီးတွင်၍ ရွာစဉ်မသိ**ဆိုတာလို အလုပ်ကို လုပ်ပြီး အလုပ်သဘောကို ဘာလောက်မှ သိတဲ့လူ မဟုတ်ပါဘဲကလား။" [၁၂၈၄] လောကသာရ၊ ၂၊ ၂၁။ ၄၆။

## ကျမ်းကိုး
ခဲမှန်ဖူးတဲ့ စာသငယ်

**ခဲမှန်ဖူးတဲ့ စာသငယ်**ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

### ရှင်းလင်းချက်
ခဲမှန်ဖူးသော စာသငယ်သည် လူကို မြင်တိုင်း လန့်နေသကဲ့သို့ ဒုက္ခရောက်ဖူးသူသည် အန္တရာယ်အရိပ်အယောင် တွေ့တိုင်း ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်သည်။

## မူလရင်းမြစ်များ
*"**စာသငယ်**ပျံ၊ **ခဲမှန်ဖူး**ဟောင်း၊ ခေါင်းတငုံ့ငုံ့၊ နှလုံးအလန့်၊ ကြောက်သွေးကျန့်ကြောင့်၊" [၁၁၄၆] ရာမ၊ ဒု။ ၁၈၂။
*"**ခဲမှန်ဖူးသော စာသငယ်**သည် လက်ဆော့သော ကလေးကို မြင်တိုင်းလန့်၍ နေမည်သာတည်း။" [၁၂၉၈] စာအု။ ၈၉။

## ကျမ်းကိုး
ခေါင်းတစ်လုံးနှင့် ရေအိုးနှစ်လုံး မရွက်နိုင်

**ခေါင်းတစ်လုံးနှင့် ရေအိုးနှစ်လုံး မရွက်နိုင်** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
လူတစ်ယောက်သည် ရေအိုးကြီးနှစ်လုံးကို တစ်ပြိုင်တည်း မရွက်နိုင်သကဲ့သို့ ကြီးမားသော တာဝန်နှစ်ခုကို တစ်ပြိုင်တည်း ထမ်းဆောင်ရန် ခဲယဉ်းသည်။

## မူလရင်းမြစ်
*"**ခေါင်းတစ်လုံးကို ရေအိုးနှစ်လုံး မရွက်သာ**သကဲ့သို့ တစ်ဦးဦးသစ္စာကိုသာ ခံသင့်သည်၊ နှစ်ဦးသစ္စာကို မခံသင့်။" [၁၁၁၅] လောင်းရေး။ ၇။

## ကျမ်းကိုး
ကြွက်နားရွက် ဝက်တပ်

**ကြွက်နားရွက် ဝက်တပ်** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
ကြွက်၏နားရွက်ကို ဝက်တွင် တပ်ဆင်သကဲ့သို့ အမြင်မတော်လောက်အောင် အရွယ်ပမာဏ မတူမမျှ ဆင်ယင်မွမ်းမံသည်။

## ဆိုလိုရင်းတူညီသောအခြားစကားပုံ
**ဆင့်နားရွက် ကြွက်တပ်*
**ဝက်နားရွက် ကြွက်တပ်* တို့နှင့်အတူတူဖြစ်သည်။

## မူလရင်းမြစ်
*"အင်္ဂလိပ်စာအသံတို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ခြင်းမှာ **ဆင့်နားရွက် ကြွက်**ကို**တပ်**သကဲ့သို့ ရှိချေပြီ။" [၁၂၉၇] ပြုပြင်ရေး၊ ၁၊ ၇။ ၅၅။

## ကျမ်းကိုး
ကြွက်မနိုင် ကျီမီးရှို့

**ကြွက်မနိုင် ကျီမီးရှို့** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
ကြွက်များကို မနိုင်သဖြင့် ကြွက်ခိုအောင်းသည့် ကျီကို မီးရှို့သကဲ့သို့ တစ်ဦးတစ်ယောက်ကို မနိုင်၍ ထိုသူနှင့် ပတ်သက်သည့် နိုင်ရာကို အနိုင်အထက် ပြမူသည်။

## မူလရင်းမြစ်
*"အချစ်ကြီးလွန်းလို့ သည်ကဲ့သို့ ဖြစ်ရသည် ငါထင်သည်ကိုပင် မင်းအသိအမြင် ဖြစ်လျက်ကယ်နှင့် **ကြွက်**ကို**မနိုင် ကျီမီးရှို့**သကဲ့သို့ ကောင်းပေငဲ့..." [၁၂၁၅ ခန့်] ဝံသ၊ ဒု။ ၅၆၉။
*"**ကြွက်မနိုင်လို့ ကျီမီးရှို့**ဆိုသလို သူ့ကို မနိုင်တဲ့ အတူတူ ကိုယ့်ဘက်ကလူကို အပြစ်ပေးရမှာပဲ..." [၁၂၇၆] မြင့်၊ မ။ ၆၀။

## ကျမ်းကိုး
ဥဇနာ (သံတူကြောင်းကွဲ)

**ဥဇနာ** အမည်သည် အောက်ပါတို့အနက် တစ်ခုခု ဖြစ်နိုင်သည်။

** ဇေယျသိင်္ခ - ပုဂံဘုရင် ဇေယျသိင်္ခ ဥဇနာ ထီးလိုမင်းလို (၁၂၁၁–၁၂၃၅)
** ဥဇနာ (ပုဂံ)- ပုဂံဘုရင် (၁၂၅၁–၁၂၅၆)
** ဥဇနာ (ပုသိမ်) - ပုသိမ်ဘုရင်ခံ (c. ၁၂၇၀ ခုနှစ်များ–၁၂၈၇)
** စောမွန်နစ် - ပုဂံဘုရင် (၁၃၂၅–၁၃၆၈)
** ဥဇနာ (ပင်းယ) - ပင်းယဘုရင် (၁၃၂၅–၁၃၄၀)
** ဥဇနာပြောင် - ပင်းယဘုရင် (၁၃၆၄)
ဥဇနာပြောင်

**ဥဇနာပြောင်** (၁၃၂၄/၂၅ – စက်တင်ဘာ ၁၃၆၄) သည် ၁၃၆၄ ခုနှစ်တွင် ပင်းယနေပြည်တော်ကို သုံးလကြာ အုပ်ချုပ်ခဲ့သော ဘုရင်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။ စက်တင်ဘာ ၁၃၆၄ တွင် သတိုးမင်းဖျားသည် ဥဇနာပြောင်အား တိုက်ခိုက်နန်းချကာ ပင်းယ-စစ်ကိုင်း နှစ်ပြည်ထောင်တွင် မင်းလုပ်ခဲ့လေသည်။

## ကိုးကား
မက္ခရာမြို့ဟောင်း

**မက္ခရာမြို့ဟောင်း** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်အတွင်း တည်ရှိသော သမိုင်းဝင်မြို့ဟောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အနော်ရထာမင်းကြီး လက်ထက် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၃၉၅ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည့် “ကင်း ၄၃ မြို့” အနက် တစ်မြို့အပါအဝင် ဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
ပင်းယခေတ်၊ ရှမ်းညီနောင်သုံးဦးအနက် အလတ်ဖြစ်သူ ရာဇသင်္ကြန်သည် မက္ခရာမြို့တွင် နန်းစိုက်၍ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၆၆၆ တွင် မင်းပြုခဲ့သည်။ ၎င်းသည် မက္ခရာမြို့တွင် ၅ နှစ်ကြာ နန်းစံခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ပင်းယဥဇနာ (ဥစ္စနာ) မင်းကြီးနှင့် မင်းကြီးရန်နောင်တို့ တောထွက်ခဲ့ရာ ဒေသလည်း ဖြစ်သည်။

## တည်နေရာနှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး 
မက္ခရာမြို့ဟောင်းသည် စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၊ ဧည့်ပြ (အဲ့ဗျ) ကျေးရွာအုပ်စုအတွင်း၊ ဇော်ဂျီမြစ် (မက္ခရာမြစ်) နှင့် ဒုဋ္ဌဝတီမြစ် (မြစ်ငယ်မြစ်) တို့ ဆုံရာအရပ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသည်။

ယခင်က လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ခက်ခဲသောကြောင့် လူသူအရောက်အပေါက် နည်းပါးခဲ့သော်လည်း ယခုအခါတွင်မူ မန္တလေး-ရန်ကုန် ကားလမ်းမကြီးရှိ စဉ့်ကိုင်မြို့အနီး ညောင်ပင်ကြီးလမ်းခွဲမှတစ်ဆင့် လွယ်ကူစွာ သွားရောက်နိုင်သည်။ ထို့ပြင် မန္တလေး-ပြင်ဦးလွင်လမ်းရှိ အုန်းချောရွာ၊ ရွှေစာရံလမ်းမှတစ်ဆင့်လည်း သွားရောက်နိုင်သည်။

## မြို့ပြတည်ဆောက်ပုံနှင့် ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်များ 
မက္ခရာမြို့ဟောင်း၏ အတိုင်းအတာမှာ တာပေါင်း ၄၇၀ ရှိသည်။ နန်းမြို့ရိုးမှာ အရှေ့အနောက် ၁,၂၀၀ ပေနှင့် တောင်မြောက် ၁,၄၅၀ ပေ ရှိကာ နန်းတော်ဝင်းမှာ တောင်မြောက် ၆၀၀ ပေနှင့် အရှေ့အနောက် ၄၅၀ ပေ ရှိသည်။

မြို့ဟောင်းတစ်ဝိုက်တွင် ရှေးဟောင်းစေတီပုထိုးများနှင့် ဂူဘုရားပေါင်း ၇၀ ကျော် (အချို့သော မှတ်တမ်းများအရ ၁၂၆ ဆူ) ရှိသည်။ ထင်ရှားသော နေရာများမှာ-
* **ရွှေရောင်တော်စေတီ** (လှေသူကြီးဘုရား): ရှေးစေတီဟောင်းကို ပြန်လည်ပြုပြင်ရာမှ "ရွှေရောင်တော်" ဟူသော ဘွဲ့တော်ကို ပြန်လည်တွေ့ရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
* **ခြင်္သေ့ကြီးနှစ်ကောင်**: ဘိုးတော်ဘုရား (ဘိုးတော်ဦးဝိုင်း) လက်ထက်လက်ရာ ဖြစ်ပြီး မင်းကွန်းခြင်္သေ့ကြီး နှစ်ကောင်ပြီးလျှင် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဒုတိယအကြီးဆုံး ဖြစ်နိုင်သည်။
* **ငါးဆူဘုရား**: ရွှေရောင်တော်ဘုရားဝင်းအတွင်း တည်ရှိသည်။
* **ရပ်တော်မူဘုရားနှင့် ဖောင်းကြွနဂါးကြီးများ**: ရပ်တော်မူဘုရား ဘေးတစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် မုတ်ဆိတ်၊ အမောက်နှင့် ပါးစပ်ပုံသဏ္ဌာန် မတူညီသော ဖောင်းကြွနဂါးကြီး လေးကောင် ရှိသည်။

## ကိုးကား
ချေအီး ချေလန့်

**ချေအီး ချေလန့်** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
ချေသည် မိမိ လေလည်သည့် အသံကိုပင် မိမိ ကြောက်လန့်သကဲ့သို့ စိုးရိမ်စရာမဟုတ်သည်၌ အစိုးရိမ်လွန်သည်။

## မူလရင်းမြစ်
*"**ချေအီး ချေလန့်**ဆိုတာလို မင်းဘာသာ မဟုတ်တာတွေတွေးပြီး လန့် မနေပါနဲ့။" [၁၂၉၂] ကဝိမှန်၊ ၄၊ ၅။ ၁၅၆။

## ကျမ်းကိုး
ချေးယိုခါနီးမှ ချေးခံတွင်းပေါက်ရှာ

**ချေးယိုခါနီးမှ ချေးခံတွင်းပေါက်ရှာ** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
အခင်းသွားခါနီးမှ အိမ်သာ ကမန်းကတန်း ရှာသကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်ရန် အချိန် အလွန်နီးကပ်ခါမှ ဖုတ်ပူမီးတိုက် ပြင်ဆင်သည်။

## မူလရင်းမြစ်
*"စာမေးပွဲနီးသောအခါ... သေပြေးရှင်ပြေး စာကျက်ကြသော ကျောင်းသားများကား **ချေးယိုကာနီးမှ ချေးခံတွင်းပေါက်ရှာ**သည့် လူတန်းစားများဖြစ်သည်။" [၁၃၁၈] စံပြစာ။ ၁၂၆။

## ကျမ်းကိုး
ချော်လဲ ရောထိုင်

**ချောလဲ ရောထိုင်** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
ချော်လဲသည်ကိုပင် တမင် ထိုင်ချလေဟန် ပြုသကဲ့သို့ ရုတ်တရက် ဖြစ်ပေါ်လာသော အခြေအနေနှင့် အလိုက်သင့် အလျားသင့် ပြုမူ ပြောဆိုသည်။

## မူလရင်းမြစ်
*"ဟယ်-တတ်နိုင်ပါဘူး၊ **ချော်လဲ ရောထိုင်**ဆိုတဲ့ စကားလို အလိုက်အထိုက် သင့်လျော်သလိုပင် ပြောကြားရတော့မှာပဲ။" [၁၂၈၃] ဒဂုန်၊ ၁၊ ၇။ ၁၃၃။

## ကျမ်းကိုး
ချက်ဆို နားခွက်က မီးတောက်

**ချက်ဆို နားခွက်က မီးတောက်** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
သေနတ်မောင်းခလုတ်ကို ချက်ခနဲ ဖြုတ်လိုက်သည်နှင့် တပြိုင်နက် နားခွက်မှ မီးပွင့်သကဲ့သို့ အရိပ်အခြည်ကို မြင်သည်နှင့် တပြိုင်နက် ချက်ချင်းသဘောပေါက်သည်။

## ဝေါဟာရအနက်ဖွင့်ဆိုချက်
နားခွက်= ရှေးခေတ်မီးပေါက်သေနတ်တွင် ယမ်းထည့်ရသည့်ခွက်။

## မူလရင်းမြစ်
*"**ချက်ဆိုလျှင် နားခွက်က မီးတောက်**အောင် ကျင်လည်စွာ လုပ်ကိုင် ကူညီနိုင်သူကလေးပီပီ၊" [၁၃၀၃] မြဝင်း။ ၁၉၈။

## ကျမ်းကိုး
ချောင်းကို ပစ်၍ မြစ်ကို ရှာ၊ ရေသာ များ၍ ငါးမတွေ့

**ချောင်းကို ပစ်၍ မြစ်ကို ရှာ၊ ရေသာ များ၍ ငါးမတွေ့** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
ချောင်းကို ငယ်သည်၊ ကျဉ်းသည်၊ ငါးအရနည်းသည်ဟု စွန့်ခွာပြီး မြစ်တွင် ငါးရှာရာ ရေသာများပြီး ငါးမရ သကဲ့သို့ မိမိ၏ လက်ရှိအရာကို ကောင်းသည်ဟု မယူဆဘဲ အသစ်ကို ရှာဖွေရာ ဒုက္ခသာများ၍ အကျိုးမရဖြစ်သည်။
 
## အခြားအသုံးအနှုန်း
***ဝမ်းဘဲဟင်္သာ၊ ချောင်းကို ပစ်၍ မြစ်ကို ရှာ၊ ရေသာ များ၍ ငါးမတွေ့** ဟူ၍လည်း အသုံးရှိသည်။

## မူလရင်းမြစ်
*"**ဝမ်းဘဲဟင်္သာ၊ မြောင်းကို ပစ်၍ မြစ်ကိုရှာ၊ ရေသာ များ၍ ငါးမတွေ့၊** ဝမ်းထဲတင်းကာ၊ ဟောင်းကိုပစ်၍ သစ်ကိုရှာ၊ နေရာမှား၍၊ ကြားမစေ့။" [၁၁၅၂ ခန့်] ကျည်း။ ၄၀။
*"ဘယ့်နှယ်ရှိစ မရွှေကြော့၊ **ချောင်းကို ပစ်လို့ မြစ်ကို ရှာ၊ ရေသာများလို့ ငါးမတွေ့**တော့ဘူး မဟုတ်လား၊ ခုတော့ ညည်းတစ်ယောက်တည်း ဒုက္ခ ရောက်နေပြီလေ။" [၁၃၃၈] နွေဆည်းဆာ။ ၅၅။

## ကျမ်းကိုး
ချောင်းရေလာ သဲကန်သင်းနှင့်ဆီး

**ချောင်းရေလာ သဲကန်သင်းနဲ့ဆီး** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ကျလာသော ချောင်းရေကို မခိုင်ခံ့သော သဲကန်သင်းနှင့် တားဆီးသကဲ့သို့ ကြီးမားသော အမူကိစ္စကို ပေါ့ပေါ့တန်တန် ဖြစ်ကတတ်ဆန်း လုပ်ဆောင်သည်။

## ကျမ်းကိုး
ချဉ်သီးပင်အောက် ချဉ်သီးရှား

**ချဉ်သီးပင်အောက် ချဉ်သီးရှား** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
ချဉ်သီးပင်အောက်တွင် ချဉ်သီးရှားသည် ဆိုသကဲ့သို့ တစ်စုံတစ်ရာ ပေါများစွာ ထွက်ရှိသောအရပ် ဖြစ်ပါလျက် ထိုအရာ ရှားပါးနေသည်။

## မူလရင်းမြစ်
*"အုန်းသီးလည်း မန္တလေးက စောင့်ဝယ်တာ ကောင်းပါတယ်ဗျာ။ ဒီလာ ဝယ်ရတာ သိပ်တော့မဟန်လှပါဘူး။ **ချဉ်သီးပင်အောက် ချဉ်သီးရှား**ဆိုတာလို အုန်းသီးထွက်တဲ့နေရာက သာရှားနေသေးတယ်။" [၁၃၁၄-ခန့်] နယ်ပိုင်။ ၁၄။
 
## ကျမ်းကိုး
ခေါင်းတုံးပေါ် ထိပ်ကွက်

**ခေါင်းတုံးပေါ် ထိပ်ကွက်** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
​ခေါင်းတုံးရိတ်ထားသည့်အပေါ်၌ ထပ်ဆင့်၍ ထိပ်ကွက်နေသည် ဆိုသကဲ့သို့ သူတစ်ပါးအပေါ်၌ လျင်သလို အမြတ်ထုတ်တတ်သူကို သူ့ထက်လျင်သူက အမြတ်ထုတ်သွားသည်။

## မူလရင်းမြစ်
*"သင်းတို့အကြံကိုလည်း မသိရသေး၊ **ခေါင်းတုံးပေါ် ထိပ်ကွက်**ဆိုသော စကားပုံကဲ့သို့ ငါကသာ ဦးအောင် ကျောမည်ဟု သဘော၌ ထားလေ၏။" [၁၂၆၇] စကား၊ ပ။ ၂၆။
*ခင်ဗျားဟာ **ခေါင်းတုံးပေါ် ထိပ်ကွက်**ဆိုသလို ကျုပ်တို့လို လူဆိုးလူမိုက်တွေအပေါ်မှာ ထိပ်ကွက်ပြီး အညွန့်ခူးတတ်လွန်းလို့ ကျုပ်အလိမ္မာစွမ်းနဲ့ ခင်ဗျားကို ခေါ်ခဲ့တာပဲ။" [၁၂၉၆] ဒဂုန်၊ ၁၅၊ ၁၇၂။ ၁၄၉။

## ဝေါဟာရအနက်ဖွင့်ဆိုချက်
*ထိပ်ကွက် = ဦးခေါင်းထိပ်လယ်၌ ဆံပင်ပြောင်အောင် ရိတ်ထားသောအကွက်။

## ကျမ်းကိုး
ချိတ်ချိတ်ချင်းမှ ချိတ်လို့ရ

**ချိတ်ချိတ်ချင်းမှ ချိတ်လို့ရ** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
ချိတ်ချိတ်ချင်းမှ ချိတ်မိသကဲ့သို့ မမှန်ကန်သူ အချင်းချင်းသာ ငြိကြသည်။

## မူလရင်းမြစ်
*"တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ရန်ငြိုးဖြစ်၍ နေကြရာ **ချိတ်ချိတ်ချင်းမို့ ချိတ်မိသည်**ဆိုသော စကားကဲ့သို့..." [၁၂၈၂] နီရီ၊ ပ။ ၁၉၀။

## ကျမ်းကိုး
ချိန်တော့ မိုး၊ ထိုးတော့ မြေကြီး

**ချိန်တော့ မိုး၊ ထိုးတော့ မြေကြီး** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
လှံဖြင့် မိုးသို့ ချိန်ရွယ်ပြီးမှ တကယ်ထိုးသောအခါ မြေကြီးကို ထိုးစိုက်သကဲ့သို့ ကြီးကြီးကျယ်ကျယ် ချိန်ရွယ်ပြီးမှ တကယ့် လက်တွေ့၌ အဖျားရှူးသွားသည်။

## မူလရင်းမြစ်
*"ဒေါ်ဝင်းက ရှုံ့မဲ့လျက် မင်းလုပ်ပုံက **ချိန်တော့ မိုး၊ ထိုးတော့ မြေကြီး**ဆိုသလိုပါလား ကျော်ထွန်းရယ်..." [၁၃၀၈] ယုဝတီ၊ ၁၊ ၁၉။ ၁၅။

## ကျမ်းကိုး
ခတ်ကွင်း ပြင်တာနှင့် ရွာသစ်ကြီးရောက်

**ခတ်ကွင်း ပြင်တာနှင့် ရွာသစ်ကြီးရောက်** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
စစ်ကိုင်းဆိပ်မှ ဆန်တက်သည့် လှေသည် ခတ်ကွင်းကို ကြိုတင်ပြင်ဆင်မထားသဖြင့် မလှော်ခတ်နိုင်ဘဲ ခတ်ကွင်းပြင်ရင်း ရေစီးနှင့် မျောပါသွားရာ ရွာသစ်ကြီးတိုင် ရောက်သွားသကဲ့သို့ လုပ်ငန်းကို ကြိုတင်ပြင်ဆင်မထားသဖြင့် လုပ်ငန်းစရတော့မည့်အချိန်တွင်မှ ပြင်ဆင်မှုလုပ်ရင်း ခရီးမတွင် ဖြစ်ရသည်။

## မူလရင်းမြစ်
*"**ခတ်ကွင်း ပြင်တာနှင့် ရွာသစ်ကြီးရောက်**ဆိုသလို စကားထာဝှက်တာ ဖော်နေရတာနဲ့ပဲ အချိန်တွေညောင်းလို့ နာရီစက်မောင်းလည်း ပြောင်းကုန်ပါပြီ။" [၁၃၁၈] မြဝတီ၊ ၄၊ ၆၊ ၂၀၉။

## ဝေါဟာရအနက်ဖွင့်ဆိုချက်
*ခတ်ကွင်း = လှေသမ္ဗန်၏ ခတ်နိုင်တွင် ခတ်တက်ကို သွင်းလျှိုရာ အထိန်းကြိုးကွင်း။
*ရွာသစ်ကြီး = စစ်ကိုင်းမြို့၏ အောက်ဘက် (၂၃)မိုင်အကွာ၊ ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းနဖူးပေါ်ရှိ ရွာအမည်။

## ကျမ်းကိုး
ခြံဝင် နွားပါ

**ခြံဝင် နွားပါ** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
နွားကျောင်းသားသည် ညနေ နွားကောက်၍ ခြံသွင်းချိန်၌ နွားအစုံအစေ့ ပါလာစေရန်သာ လိုရင်းဖြစ်သကဲ့သို့ အချိန်တန်က ပြီးစီးပြည့်စုံရန်သာ လိုရင်းဖြစ်သည်။

## အခြားအသုံးအနှုန်း
***ခြံဝင် နွားစေ့**ဟူ၍လည်း အသုံးရှိသည်။

## မူလရင်းမြစ်
*"စမ်းသေးတာပေါ့ဝန်မင်းရယ်၊ ဗလအပေါ်မှာ အတော်လေး အထင်သေးနေတာပေါ့နော်။ သို့ရာတွင် ... **ခြံဝင် နွားစေ့**ဆိုတဲ့ စကားကို နောက်ဆုံးကျတော့ သိရမှာပေါ့။" [၁၂၉၃] ဒဂုန်၊ ၁၂၊ ၁၃၅။ ၁၅၉။

## ကျမ်းကိုး
ပါကစ္စတန်နိုင်ငံရှိ လိင်တူချစ်သူများအခွင့်အရေး

ပါကစ္စတန်ရှိမရှိလိင်တူချစ်သူအခွင့်အရေးအနည်းငယ်ရှိပါတယ်။ 6 အောက်တိုဘာလ 1860 ခုနှစ်မှစ. က (တူညီကျား, မများ၏ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးနှင့်အတူလိင်ပိုင်းဆိုင်ရာအဆက်အသွယ်ရှိသည်ဖို့) လိင်တူဆက်ဆံပြုမူသောအမှုတွင်ပါဝင်ရန်တရားမဝင်ခဲ့သည်။ အိန္ဒိယအိမ်နီးချင်းတိုင်းပြည်အတွင်းနှင့်မတူဘဲဤဥပဒေတွင်သေးရုပ်သိမ်းခြင်း (သို့မဟုတ်ဖယ်ရှားပစ်ဖို့ဆည်းပူး) မခံတော်မူပြီ။ လိင်တူချစ်ခြင်းလည်းပါကစ္စတန်မညီကြောင်းဒုအဖြစ်စဉ်းစားသည်။ ပါကစ္စတန်ရှိအဓိကဘာသာတရားလိင်တူချစ်သူများ၏အတည်ပြုကြပါဘူး။ ထိုကြောင့်, တိုင်းပြည်အတွက်များစွာသောလူလိင်တူဆက်ဆံခြင်းနှင့်အခြားရွေးချယ်စရာလိင်ပိုင်းဆိုင်ရာတိမ်းညွတ်၏အခြားပုံစံများကိုဆန့်ကျင်ကြသည်။. 

ပါကစ္စတန်ကတရားဝင်အနေနဲ့အစ္စလာမ်မစ်သမ္မတနိုင်ငံသည်။ သို့သော်လက်တွေ့တွင်, ပါကစ္စတန် (Non-ဘာသာရေး) အဓိကအားလောကဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာအဓိကအားဖြင့်ဗြိတိသျှထံမှအမွေဆက်ခံခဲ့ကြသည်သော -Anglo-Saxon ဥပဒေတွေရှိပါတယ်။ ပို. ပို. , တိုင်းပြည်အတွက် (ပိုလစ်ဘရယ်ဖြစ်လာ) လွတ်လပ်၏ခေတ်ရေစီးကြောင်း (သို့မဟုတ်ပုံစံများ) ရှိပါတယ်။ ဂလိုဘယ်လိုက်ဇေးရှင်းနှင့်လူမှုရေးသည်းခံစိတ်လည်းတိုးပွားလာလျက်ရှိသည်။ ထိုကြောင့်, အများပြည်သူလိင်တူချစ်သူပါတီများနိုင်ငံအတွင်းရာအရပျကိုယူပြီးခဲ့ကြနှင့်, ဤပါတီများနှစ်ပေါင်းအတော်များများသည်အအောင်မြင်ပါပြီ။.

ပါကစ္စတန်၏ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအထူးသလိင်ပိုင်းဆိုင်ရာတိမ်းညွတ်သို့မဟုတ်ကျားမဝိသေသလက္ခဏာဖော်ပြထားခြင်းမရှိပါဘူး။ လိင်တူချစ်သူပါကစ္စတန်နိုင်ငံသားတွေရဲ့အခွင့်အရေးကိုထိခိုက်စေခြင်းငှါဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအတွက်အချို့သောအစိတ်အပိုင်းများရှိပါတယ်။.

## ကိုးကား
ကန် လေကြောင်းလိုင်း

**ကန်မီတီ လေကြောင်း ကုမ္ပဏီ လီမိတက် **သည် ကန် လေကြောင်းလိုင်း အမည်ဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ချင်းမိုင် လေဆိပ် ကို အခြေစိုက်၍ ထိုင်းနိုင်ငံ ပြည်တွင်းကို ပျံသန်းနေသည့် လေကြောင်းလိုင်း ဖြစ်သည်။ စက်တင်ဘာလ ၂၀၁၆ အထိ ခရီးစဉ် ၉ ခု အထိ ပျံသန်းပြေးဆွဲလျက် ရှိသည်။

## သမိုင်း 
ကန် လေကြောင်းလိုင်းကို ကန်နီတီ လေကြောင်းကုမ္ပဏီမှ ပိုင်ဆိုင်ပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ကနဦး မတည်ရင်းနှီးငွေမှာ ထိုင်းဘတ်ငွေ သန်း ၂၀၀ ဖြစ်သည်။ လေကြောင်းလိုင်းသည် ထိုင်းနိုင်ငံ ပြည်တွင်းခရီးစဉ်များကို ပျံသန်းပြေးဆွဲလျက်ရှိသည်။ 

## ပျံသန်းရာမြို့များ 
ကန်လေကြောင်းလိုင်းသည် ယခုအခါ ပုံမှန်ခရီးစဉ်များအပြင် စင်းလုံးငှား လေယာဉ်များဖြင့် ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။
* ဘန်ကောက် – ဒွန်မောင်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်
* ချင်းမိုင် – ချင်းမိုင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ် (အခြေစိုက် လေဆိပ်)
* ချင်းရိုင် – ချင်းရိုင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ် 
* ဟွာဟင် - ဟွာဟင် လေဆိပ်
* ခွန်ခအမ် - ခွန်ခအမ် လေဆိပ်
* မယ်ဟုန်ဆန် - မယ်ဟုန်ဆန် လေဆိပ် Mae Hong Son Airport 
* နန် - နန် လေဆိပ် 
* ပိုင် - ပိုင် လေဆိပ် 
* ပစ်ဆန်လွတ် - ပစ်ဆန်လွတ် လေဆိပ် 
* ဦဘွန် ရက်ချထနီ - ဦဘွန် ရက်ချထနီ လေဆိပ်
* မဲဆောက် - မဲဆောက် လေဆိပ်
* ပတ္တရား - ဦးသဖောင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ် 

## လေယာဉ်များ 
၂၀၁၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ စာရင်းများအရ ကန်လေကြောင်းလိုင်းသည် အောက်ဖော်ပြပါ လေယာဉ်များ ပိုင်ဆိုင်သည်။ 

## References
ခေါင်းသွား အမြီးပါ

**ခေါင်းသွား အမြီးပါ** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
ခေါင်းသွားလျှင် အမြီးပါရစမြဲ ဖြစ်သကဲ့သို့ လုပ်ငန်းတစ်ခုတွင် ရှေ့က ဦးစီးခေါင်းဆောင်ဖြစ်သူ ပါဝင်ပတ်သက်ပါက နောက်လိုက်ငယ်သားများလည်း အလိုလို ပါဝင်ပြီး ဖြစ်သွားသည်။

## မူလရင်းမြစ်
*"မှုဝန်စိုးပိုင်၊ ချုပ်ကိုင်ကြီးမား၊ မတည်ကြားက၊ **ခေါင်းသွား မြီးပါ**၊ ပဲ့ခွာ ဦးမျော၊ ငှက်ပျော်ပင်စိုက်၊ နောက်လိုက်ငယ်သား၊ ချွတ်ယွင်းပါးသည်၊" [၁၁၂၂] ဩပျို့ * ၁၃။

## ကျမ်းကိုး
ခြိမ်းလွန်းသည့်မိုး မရွာ

**ခြိမ်းလွန်းသည့်မိုး မရွာ** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
ရွာတော့မယောင် ခြိမ်းလွန်းသော မိုးသည် မရွာသကဲ့သို့ တကယ်လုပ်တော့မယောင် ကြီးကြီးကျယ်ကျယ် ပြောလွန်းသော သူသည် လက်တွေ့တွင် တကယ် မလုပ်ချေ။

## အခြားအသုံးအနှုန်း
***ချုန်းလွန်းသည့်မိုး မရွာ** ဟူ၍လည်း အသုံးရှိသည်။

## ဆိုရိုးအဖြစ်အသုံးရှိကြောင်းဖော်ပြချက်
***ချုန်းလွန်းသောမိုး ရေမဖောင်၊ ဟောင်လွန်းသောခွေး လူမလေး**ဟူ၍ မြန်မာဆိုရိုးစကားလည်းရှိသည်။

## ကျမ်းကိုး
ခွေးကလေးအရောဝင် ပါးလျက်နာလျက်

**ခွေးကလေးအရောဝင် ပါးလျက်နားလျက်** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
ခွေးကလေးကို အရောဝင်ပါက ပါးနားမရှောင် လျက်သကဲ့သို့ မသိတတ်သူကို အရောဝင်ပါက လူရှေ့သူရှေ့မရှောင် အရိုအသေတန်သည်။

## မူလရင်းမြစ်
*"**ခွေးလေးကို အရောဝင်**မိလျှင်**ပါး**ကို**အ**လျက်'''ခံရမယ်ဆိုတာ မတင်မေ သိသင့်ပါတယ်။" [၁၂၉၀ ခန့်] တစ်ကိုယ်တော်။ ၁၀၁။

## ကျမ်းကိုး
ခွေးကျိုးနဲ့ ယုန်လိုက်

**ခွေးကျိုးနဲ့ ယုန်လိုက်** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
ယုန်ကို ခြေကျိုးနေသောခွေးနှင့် လိုက်လံဖမ်းသကဲ့သို့ မလွယ်ကူသော ကိစ္စတစ်ရပ်ကို ချို့ယွင်းချက် အားနည်းချက်များနှင့် လုပ်ဆောင်သည်။

## မူလရင်းမြစ်
*"ငါ့အဖို့ အစက **ခွေးကျိုးနဲ့ ယုန်လိုက်**...လို့ အပြောခံရပေမယ့် ငါစတင်လိုက်တဲ့အတွက် ကျေးရွာအတော်များများ မြေမဲ့ယာမဲ့တွေ ဝင်ငွေတိုးလာ ကြတာမို့..." [၁၃၃၂] ရှေ့သို့၊ ၁၆၊ ၈။ ၁၃။

## ကျမ်းကိုး
ခွေးကြီးမှ လက်ပေးသင်

**ခွေးကြီးမှ လက်ပေးသင်** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
ခွေးကို ငယ်စဉ်က လက်ပေးမသင်ဘဲ ကြီးမှ သင်သကဲ့သို့ အရွယ်ကောင်းစဉ် သင်ထိုက်သော အတတ်ပညာကို မသင်ခဲ့ဘဲ အရွယ်လွန်မှ သင်သည်။

## အခြားအသုံးအနှုန်း
***ခွေးအိုမှ လက်ပေးသင်** ဟူ၍ အသုံးလည်းရှိသည်။

## မူလရင်းမြစ်
*"အရွယ်ရှိစဉ်က သင့်သော ပညာတစ်ခုခုဖြင့် အားကိုးအားထားမှု မရရှိဘဲ လွန်သွားပါလျှင် **ခွေးကြီးမှ လက်ပေးသင်**ဟူသကဲ့သို့ လည်းကောင်း..." [၁၂၈၀ ခန့်] ထိလက်စွဲ၊ ဒု။ ၁၆၆။

## ကျမ်းကိုး
NGC 467

**NGC 467** သည် မိန် နက္ခတာရာမှ ဘဲဥပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၇၈၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၈ ရက်နေ့တွင် ဝီလီယံ ဟာရှယ်မှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့် 
*NGC 467 at spider.seds.org
*NGC 467 at WikiSky

ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
Windows XP

**Windows XP** (stylized as **Windowsxp**; codenamed **Whistler**) သည် မိုက်ခရိုဆော့၏ ကွန်ပျူတာ မောင်းနှင်ရေးစနစ်ဖြစ်ပြီး Windows NT ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် တွင် စတင်ဖြန့်ချိခဲ့ပြီး ၂၀၀၁ အောက်တိုဘာလတွင် ဈေးကွက်တွင် ရောင်းချခဲ့သည်။  

Windows XP သည် ယခင် Windows 9x စီးရီး၏ အဆင့်မြင့် os ဗာရှင်းတစ်ခုဖြစ်ကာ လုံခြုံရေး၊ စွမ်းဆောင်ရည်များ ပါဝင်လာခဲ့သည်။  graphical user interface အား ဒီဇိုင်းပြန်လည်မွမ်းမံခဲ့ပြီး ဉာဏ ချိုးဖောက်မှုအား လျှောချရန် Microsoft Product Activation အား ပထမဆုံး အသုံးပြုသည့် ဝင်းဒိုးဗားရှင်းဖြစ်သည်။ ယင်း os အား release လုပ်ခဲ့ချိန်တွင် Windows ME နှင့်ယှဉ်လျင် အသုံးပြုသူများထံမှ အပေါင်းလက္ခဏာဆန်သော မှတ်ချက်များ သိသိသာသာ လက်ခံရရှိခဲ့သည်။ ခန့်မှန်းချက်အရ ပထမ ၅ နှစ်ကာလအတွင်း ကမ္ဘာအနှံ့ ကော်ပီပေါင်း ၄၀၀ မီလီယန် ရောင်းချခဲ့ရသည်ဟုဆိုသည်။ ၂၀၁၄ တွင် ကော်ပီပေါင်း အနည်းဆုံး ၁ ဘီလီယံ ရောင်းချခဲ့ရသည်။ Windows Vista ထွက်လာပြီးနောက်တွင်လည်း Windows XP သည် လူကြိုက်များသည့် OS တစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက်ရပ်တည်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ နှစ်အကုန်ရောက်မှသာ Windows 7 ၏ စုစုပေါင်း ဈေးကွက် ရောင်းအားကြောင့် ကျော်ဖြတ်ခံရသည်။ Windows XP ၏ ထပ်တိုးနှစ်ကာလသည် ၂၀၁၄ April လတွင် ကုန်ဆုံးခဲ့သည်။ သို့သော် Windows 7 Windows 8.1 Windows 10 ပြီးလျင် တရုတ်နိုင်ငံကဲ့သို့ အချို့သောနိုင်ငံများတွင် ၄ ခုမြောက် လူကြိုက်အများဆုံး OS အဖြစ် ရပ်တည်နေဆဲဖြစ်ကာ မြောက်ကိုရီးယားတွင် ပိုများပြီး)အိန္ဒိယတွင် ၆.၂၅% ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကောင်းတုံစာချုပ်

**ကောင်းတုံစာချုပ်** သည် ၁၇၆၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ချုပ်ဆိုခဲ့သော တရုတ်-မြန်မာ စစ်ပြေငြိမ်းရေး စာချုပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
တရုတ်- မြန်မာ စတုတ္ထစစ်ပွဲ (ခရစ်နှစ်၁၇၆၉ ခုနှစ်၊ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၃ဝ ခုနှစ်) ဖြစ်သောအခါ ဆင်ဖြူရှင်မင်းသည် ဗိုလ်ချုပ်မဟာသီဟသူရအား ရေကြောင်းဖြင့် ဗန်းမော်သို့ ချီစေ၏။ ဗိုလ်ချုပ်မဟာသီဟသူရ သည် လက်ဝဲဝင်းမှူးအား အချုပ်ခန့်၍ ဧရာဝတီမြစ် အရှေ့ဘက် မိုးမိတ်စစ်ကြောင်း ချီစေ၏။ တစ်ဖန် တိမ်ကြားမင်းခေါင်ကို အချုပ်ခန့်၍ တရုတ်တို့၏ ရိက္ခာကြောင်းကို ဖျက်ဆီးစေကာ၊ တရုတ်တပ်ကို နောက်မှလှည့်တိုက်ရန် တာဝန်ပေးပြန်သည်။ တတိယ တရုတ်-မြန်မာ စစ်ပွဲ၊ စတုတ္ထတရုတ်-မြန်မာ စစ်ပွဲများတွင် ဗိုလ်ချုပ်မဟာသီဟသူရသည် တရုတ်တို့အား ရိက္ခာဖြတ်တောက်ရန် ကြိုးပမ်းပြီးမှ စစ်ဆင်လေ့ရှိသည်။ တရုတ်တို့ ရိက္ခာမရလေက မြန်မာတို့အဖို့ စစ်ဆင်အောင်မြင်ရန် လွယ်ကူသည်ဟု ဗိုလ်ချုပ်မဟာသီဟသူရ နားလည်ဟန်ရှိသည်။ ဗိုလ်ချုပ် မဟာသီဟသူရ၏ ယူဆချက်အတိုင်းပင် တရုတ် ရာဇဝင်၌ တရုတ်-မြန်မာစစ်ပွဲတွင် တရုတ်တို့စစ်ရှုံးနိမ့်ရသည့် အကြောင်းရင်း တစ်ချက်မှာ ရိက္ခာပြတ်လပ်မှုပင် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုထားသည်။ သာလွန်သည့် ရန်သူ တရုတ်စစ်တပ်များကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်ပြီး အောင်မြင်စွာ နှိမ်နင်းနိုင်ခဲ့ခြင်းမှာ သူ၏ နိုင်ငံရေးအမြင်၊ စစ်ရေးအမြင်နှင့် ရဲစွမ်းသတ္တိကြောင့်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုရပေမည်။ မြန်မာ စစ်မှူး စစ်ကဲတို့ သည် ယခင်အတိုင်း တရုတ် ရိက္ခာထောက် စစ်တပ်ကို ဖြတ်တောက်ရန် စစ်တပ်ကြီး တစ်တပ် စေလွှတ်ပြီးနောက် တရုတ်တို့ကို ဝိုင်းညှပ်ကာ တဖြေးဖြေး ချီတက်ကြသည်။ ကောင်းတုံသို့ မြန်မာ့ ရေတပ်မှ အကူအညီ ရောက်လာပြီးနောက် တရုတ်တို့၏ လှေသမ္ပာန် များသည်လည်း မြန်မာတပ်၏ ထွင်းဖောက်ခြင်းကို ခံကြရသည်။ ထို့နောက် ရွှေညောင်ပင်တွင် တိုက်ပွဲဖြစ်၍ ရွှေညောင်ပင် ခံတပ်ကို မြန်မာတို့ ရသောအခါ တရုတ်တို့သည် ကောင်းတုံကို ဝန်းရံနေသော တပ်နှင့် သွားရောက် ပူးပေါင်းကြသည်။ ဤတွင် မြန်မာတို့၏ ခံတပ် အခြေ၌ တရုတ်တို့သည် အတုံးအရုံး စုပုံ ကျဆုံးကြရ လေတော့သည်။ တရုတ်တို့၏ ထွက်ပေါက် အားလုံးကိုလည်း မြန်မာများက ပိတ်ဆို့ပြီး ဖြစ်လေသည်။ ဤအချိန်တွင် တရုတ် ဧကရာဇ် ချင်းလုံသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်းမှ တရုတ်တပ်ကြီး ပြန်လည် ဆုတ်ခွာရန် အမိန့် ချလိုက်ပြီ ဖြစ်၍ အမိန့်တော် ပြန်တမ်း သဝဏ်လွှာတွင် မြန်မာတို့သည် အပြီးတိုင် ချေမှုန်း ဖျက်ဆီးခြင်း ခံရလောက်အောင် အပြစ်ကြီးမားသော်လည်း ဧကရာဇ်သည် ကရုဏာ သက်စွာဖြင့် ဆက်လက် တိုက်ခိုက်ခြင်းကို ရပ်စဲရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်ကြောင်း အကြောင်းကြားစေသည်။

စစ်သူကြီးမဟာသီဟသူရသည် ဗိုလ်ချုပ်အဖြစ် စစ်ရေးအမြင် ကျယ်သကဲ့သို့ဝန်ကြီးတစ်ပါး အနေနှင့်လည်း နိုင်ငံရေးအမြင် ကျယ်လေသည်။ တရုတ်တို့ရိက္ခာပြတ်လပ်၍ တရုတ်-မြန်မာ စစ်ပွဲ (၁၇၆၅-–၁၇၆၉) အား စစ်ပြေငြိမ်းရန် စေ့စပ်ကမ်းလှမ်းလာသောအခါ  ဗိုလ်ချုပ် မဟာသီဟသူရသည် ရှေ့ရေးကို မြှော်တွေးလျက် ဘုရင်အမိန့်ကိုပင် မခံယူတော့ဘဲ စစ်ပြေငြိမ်းရေးကို လက်ခံလိုက်လေသည်။ သို့ရာတွင် မဟာသီဟသူရသည် တရုတ်တို့နှင့် ဆက်လက်၍ အရှည်စစ်ဖြစ်ပွားနေသည်ထက် သင့်မြတ်ချစ်ကြည်စွာ နေထိုင်ပါက အကျိုးရှိဖွယ် ဖြစ်သည်ကို မြော်မြင်မိ၍ တစ်ဦးတည်း တာဝန်ယူကာ မဟာ သီဟသူရက ဤအခါသည် မြန်မာတို့ အလိုကျ အချက်များ တောင်းဆို၍ စစ်ပြေငြိမ်းနိုင်သည့် အခါကောင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆုံးဖြတ်ကာ ၁၇၆၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် တရုတ် မြန်မာ စစ်ပြေငြိမ်းရေး စာချုပ်ကို  ရွှေညောင်ပင် ကောင်းတုံတွင် ချုပ်ဆိုကြလေသည်။ ကောင်းတုံစာချုပ် Kaungton peace treaty ချုပ်ကာစစ်ပြေငြိမ်းခဲ့သည်။ မြန်မာတို့မှာ ယိုးဒယားစစ်နှင့် တရုတ်စစ်တို့ကို တိုက်ခိုက်ရ၍ ပင်ပန်းနေစဉ်တွင် ဤကဲ့သို့ဆောင်ရွက်သည်ဟု ဆိုရပေမည်။

သို့သော် ဆင်ဖြူရှင်မင်းကား စစ်သူကြီးမဟာသီဟသူရ၏ သဘောဖြင့် စစ်ပြေငြိမ်းခဲ့သည်ကို အမျက်ရှိခဲ့လေသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း
ကဏ္ဍ:ကုန်းဘောင်ခေတ်
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ စာချုပ်များ
ခြင်းကြားနှင့် ရေသယ်

**ခြင်းကြားနှင့် ရေသယ်** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
ခြင်းကြားဖြင့် ရေကို သယ်သည်ဆိုသကဲ့သို့ ယိုပေါက်ဟာပေါက်များစွာနှင့် လုပ်ကိုင်ရှာဖွေသည်။

## ဆိုလိုရင်းတူညီသောအခြားစကားပုံ
*အိတ်ပေါက်နှင့် ဖားကောက်-နှင့်အတူတူဖြစ်သည်။

## မူလရင်းမြစ်
*"အတတ်ပညာတည်းဟူသော မန္တဂုဏ်တို့မှ ချို့တဲ့ကင်းဝေးသော သူသည် အရှင်စိုးမင်းထံ ခစား၍ ဆုလာဘ်ကို ခံယူလိုသော်လည်း **ခြင်းကြားဖြင့် ရေကိုယူဆောင်**ဘိသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ တောင်ယာမှာ ခနွှဲဆင်ဘိသကဲ့သို့လာည်းကောင်း... လိုရာ မပြီးဘဲ ရှိရာသည်။" [၁၂၁၈] ရာဇသေ။ ၆၇။

## ကျမ်းကိုး
NGC 249

**NGC 249** သည် ကြယ်စုတန်း တူကင်နာ မှ emission နက်ဗျူလာဖြစ်သည်။ ယင်းအား နက္ခတပညာရှင် James Dunlop ဆိုသူမှ ၁၈၂၆ တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:တူကင်နာ (ကြယ်စုတန်း)
ကောင်းတုံ

**ကောင်းတုံရွာ** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်ခရိုင်၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်ခ်များ
*Maplandia.com ရှိ ကောင်းကင်မြေပုံ
NGC 325

**NGC 325** သည် စီတပ် ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစသည်။ ယင်းအား ၁၈၆၄ တွင် စက်တင်ဘာ ၂၇ တွင် Albert Marth မှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
NGC 328

**NGC 328** သည် ဖီးနစ် ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၃၆ စက်တင်ဘာ ၅ တွင် ဂျွန် ဟာရှယ်မှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
NGC 329

**NGC 329** သည် စီတပ် ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး  ၁၈၆၄ စက်တင်ဘာ ၂၇ တွင်  Albert Marth ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ဟဲဟိုးမြို့

**ဟဲဟိုးမြို့**သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကလောခရိုင်၊ ကလောမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသော မြို့ငယ်လေး တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံခြားသားများ လာရောက်လည်ပတ်ရာ အင်းလေးဒေသရှိ လေဆိပ် တည်ရှိရာ မြို့လည်း ဖြစ်သည်။ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းကိုအဓိကလုပ်ကိုင်ကြသည်၊၊အာလူး၊ကြက်သွန်ဖြူ၊မုံလာထုတ် တို့ကို အဓိကထားစိုက်ပျိုးကြသည်၊၊ ဓနုလူမျိုးအများစုနေထိုင်ကြပြီး ကျန်တိုင်းရင်းသားများလည်းနေထိုင်ကြသည်၊၊

## ရာသီဥတု 

## သမိုင်း 
ဓနုလူမျိုးများ၏ ရွာလေးတစ်ရွာ ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ်များတွင် မြို့အဖြစ် ပြောင်းလဲလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ မြေပြန့်ပေါများသောကြောင့် ခရီးတစ်ထောက်နားရာမြို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။ အောင်ပန်း - ရွှေညောင် ရထားလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ နောင်တွင် ဟဲဟိုး လေဆိပ်ကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက ဂျပန်တို့ လေတပ် စခန်းအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ပြီး မဟာမိတ်တို့၏ ဗုံးကြဲမှုဒဏ်ကို ခံခဲ့ရသည်။ ဗုံးခိုကျင်းများကို လေယာဉ်ကွင်း၏ တောင်ဘက်တွင် တွေ့ရှိနိုင်ပြီး ဝေဟင်မှ ကြည့်ရှုလျင် ပို၍ လွယ်ကူစွာ မြင်တွေ့နိုင်သည်။ ၂၀၁၆ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ(၂၀)ရက် နေ့တွင် ရှမ်းပြည်နယ်လွတ်တော်မှ ဟဲဟိုးကျေးရွာအဆင့်မှ ဟဲဟိုးမြို့အဖြစ်တရားဝင်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
NGC 330

**NGC 330** သည် ကြယ်စုတန်း တူကင်နာ မှ globular cluster ဖြစ်ပြီး ဩဂုတ်လ ၁၊ ၁၈၂၆ ခုနှစ်တွင် James Dunlop ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တူကင်နာ (ကြယ်စုတန်း)
NGC 331

**NGC 331** သည် ကြယ်စုတန်း စီတပ်မှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ယင်းအား ၁၈၈၆ ခုနှစ်တွင် Francis Preserved Leavenworth မှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ချည်ပြာထဘီနှင့် ဝတိံလှမ်း

**ချည်ပြာထဘီနှင့် ဝတိံလှမ်း** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
ချည်ပြာထဘီ ဝတ်ထားသူက တာဝတိံသာနတ်ပြည်သို့ တာက်ချင်သည်ဆိုသကဲ့သို့ မိမိနှင့် မတန်မရာကို မှန်းသည်။

## မူလရင်းမြစ်
*"စကားပုံထဲမှာ **ချည်ပြာထဘီနဲ့ တာဝတိံသာ**ကို မ**လှမ်း**နဲ့တဲ့၊ အဲဒါ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြန်ဆန်းစစ်ကြည့်၊" [၁၃၄၆] ရှုမဝ၊ ၃၈၊ ၄၄၈။ ၁၅၃။

## ကျမ်းကိုး
သောင်းဟန် (ပန်းချီ)

**ဦးသောင်းဟန်** (၁၉၃၃—၃ မေ ၂၀၁၇) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ပန်းချီဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝ 
၁၉၃၃-ခုနှစ်တွင် အဖ ရှမ်းလူမျိုး ဦးဖိုးခြုံ (မြောက်ပိုင်းရှမ်း)နှင့် အမိ ဒေါ်နှင်း(တောင်ပိုင်းရှမ်း)တို့မှ မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံမြို့၌ မွေးဖွားသည်။ ဦးသောင်းဟန် ၉ နှစ်သားတွင် အမေဆုံး၍ ၁၂ နှစ်သားတွင် အဖေဆုံးပါးသွားသည်။ အဖေမဆုံးခင် ဓားပြကြီးတစ်ဦးက မွေးစားရန် တောင်းဖူးသည်။ သို့သော် ဦးသောင်းဟန်၏ အစ်ကိုဖြစ်သူ ဦးမောင်ကြည်က ငြင်းဆိုပြီး သူကိုယ်တိုင် စောင့်ရှောက်ထားခဲ့သည်။ 

ဦးသောင်းဟန်၏ အစ်ကိုသည် ထိုခေတ်က မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးတွင် တယောနှင့် မယ်ဒလင် ရွှေတံဆိပ်၊ စန္ဒရား ငွေတံဆိပ်ဆုရသော သထုံမောင်ကြည်၊ စန္ဒရားမောင်ကြည် ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ရန်ကုန်သို့ ပြောင်းရွှေ့ပြီး အနုပညာဦးစီးဌာန၌ ဂီတမှူးတာဝန် ထမ်းဆောင်သည်။ 

၁၉၄၈-ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးနေ့ အထိမ်းအမှတ် ပန်းချီပြိုင်ပွဲတွင် ပထမဆု ရရှိခဲ့သည်။ ဦးသောင်းဟန် ငယ်ရွယ်စဉ်က အသံတိတ် ရုပ်ရှင်ရုံများတွင် စန္ဒရားလိုက်တီးဖူးသည်။ သို့သော် အစ်ကိုဖြစ်သူက သူကျင်လည်သော ဂီတလောကထဲမှ သူညီကို ဆွဲထုတ်၍ ရန်ကုန်သို့ပို့ကာ ပန်းချီပညာသင်ကြားခိုင်းသည်။ ဦးသောင်းဟန်သည် မိသားစုနှင့်မခွဲနိုင်၍ သထုံသို့ ပြန်ပြေးသည်။ အစ်ကိုက ရန်ကုန်ကို ပြန်ခေါ်ကာ သုံးကြိမ်မြောက်တွင် စိတ်နာပြီး သထုံသို့ အနှစ် ၃၀ လောက် မပြန်တော့ပေ။

## ပန်းချီဆရာဘဝ 
၁၉၅၂-ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်ပန်းချီ ပန်းပုကျောင်း တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ကျောင်းတွင် ပညာသင်နေရင်း ပညာဝန်တစ်ယောက်က သူ၏လက်ရာကို သဘောကျကာ သူ့ကျောင်းများတွင် ပန်းချီသင်ပေးရန် တောင်းယူသဖြင့် အစိုးရဝန်ထမ်း ပန်းချီသင်ဆရာဖြစ်လာခဲ့သည်။ 

ထို့နောက် ဖြူးမြို့သို့ တာဝန်ကျသည်။ အဲဒီအချိန်က ရောင်စုံသူပုန်ခေတ်ဖြစ်ပြီး ဖြူးမြို့နယ်သည် အနက်ရောင် နယ်မြေဖြစ်သည်။ ထို့နောက် မဂ္ဂဇင်းလောကထဲသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ရှုမဝဦးကျော်၏ ဖိတ်ခေါ်မှု့ကြောင့် ပထမဆုံးအကြိမ် ရှုမဝမျက်နှာဖုံးပန်းဆွဲခွင့်ရခဲ့ကာ ပန်းချီသောင်းဟန် နာမည်ဖြင့် ရပ်တည်ခဲ့သည်။

## ဘဝနိဂုံး
ဆရာကြီး ဦးသောင်းဟန်သည် ၂၀၁၇-ခု၊ မေလ ၃-ရက်‌နေ့ ည‌နေ ၇:၅၅ အချိန်‌တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ ဗဟိုစည်‌‌ဆေးရုံ၌ ကွယ်‌လွန်‌သွားသည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက်‌ ၈၄ နှစ်‌ရှိပြီ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
NGC 332

**NGC 332** သည် မိန် နက္ခတာရာ မှ lenticular အမျိုးစား ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၈၆ အောက်တိုဘာ ၂၂ တွင် Lewis Swift ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
ဒုန်ဝန်းမြို့

**ဒုန်ဝန်းမြို့** သည် မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံခရိုင်၊ ပေါင်မြို့နယ် မုတ္တမမြို့အနီးတွင် တည်ရှိပြီး ဟံသာဝတီခေတ် မင်းနေပြည်တော်အဖြစ် ၁၃၆၃ မှ ၁၃၆၉ ခုနှစ်အထိ တည်ရှိခဲ့သည်။

## မှတ်စု
## ကိုးကား
*
NGC 474

**NGC 474** သည် မိန် နက္ခတာရာ မှ အလင်းနှစ် ၁၀၀ မီလီယံကွာဝေးသည့် ဘဲဥပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစသည်။ ယင်း၏ အမြီးတန်းကြီးကြောင့် ဂလက်ဆီသည် လူသိများသည်။

## ဆက်လက်ဖတ်ရန်
*Turnbull, A. J.; Carter, D.; Bridges, T. J.; Thomson, R. C. (1999) Shell Formation in NGC474

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်
*Shell galaxies in Pisces, Astronomy Picture of the Day

ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
NGC 333

**NGC 333** သည် Lenticular အမျိုးအစား ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ကြယ်စုတန်း စီတပ်မှ အလင်းနှစ် ၇၅၅ မီလီယံခန့် ဝေးကွာသောနေရာ၌ တည်ရှိသည်။ ယင်းအား ၁၈၇၇ ခုနှစ်တွင် Wilhelm Tempel ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
NGC 334

**NGC 334** သည် ကြယ်စုတန်း ပန်းပုဆရာ မှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်။ ယင်းအား ၁၈၃၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၅ တွင် ဂျွန် ဟာရှယ်မှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်းပုဆရာ (ကြယ်စုတန်း)
NGC 335

**NGC 335** သည် ကြယ်စုတန်း စီတပ်မှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၈၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၉ ရက်နေ့၌ Francis Leavenworth က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
I Zw 36

**I Zwicky 36** အတိုကောက်အားဖြင့် **I Zw 36** သည် ဂယ်လက်ဆီပုဖြစ်ပြီး ကြယ်စုတန်း ကိန်း ဗီနိုက်တီစိုင်၌ တည်ရှိသည်။ ယင်းဂလက်ဆီရှိ ကြယ်များသည် သက်တမ်းအားဖြင့် နုငယ်နေသေးပြီး နှစ်ပေါင်း ၃ မီလီယံအောက်တွင် ရှိကြသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကိန်း ဗီနိုက်တီစိုင်
ခုတ်ရာတခြား၊ ရှရာတခြား

**ခုတ်ရာတစ်ခြား၊ ရှရာတခြား** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
ခုတ်သည်က တစ်နေရာ၊ ရှသည်က တစ်နေရာ လွဲချော်သကဲ့သို့ မိမိရည်ရွယ်ရင်းကတစ်မျိုး၊ တကယ်ဖြစ်လာသည်က တစ်မျိုး အလွဲလွဲအချော်ချော်ဖြစ်သည်။

## အခြားအသုံးအနှုန်း
***ခုတ်ရာတခြား ရှရာတစ်လွဲ**
***ခုတ်ရာတခြား ရှရာတစ်ပါး** ဟူ၍လည်း အသုံးများရှိသည်။

## မူလရင်းမြစ်
*"ငြိမ်းချမ်းရေးကို အလိုရှိပါသည်ဟု သဘောထားကြပါလျက်... လမ်းလွဲလိုက်ကာ အလွဲလွဲအချော်ချော် သဘောပိုက်ကြလေသောကြောင့်... **ခုတ်ရာတခြား ရှရာတခြား**ဖြစ်ရလေတော့သည်။" [၁၃၀၀] တိုးတက်ရေး၊ ၅၈။ ၇၄။
*ဝီရိယလုံ့လ မကြိုးစား အားမထုတ်က အကျိုးတရားမဖြစ်ထွန်းနိုင်... **ခုတ်ရာတခြား၊ ရှရာတလွဲ** အလွဲလွဲအမှားမှား ဖြစ်ခြင်းကြောင့်..." [၁၂၉၈] ဟံသာဝတီ၊ ၁၊ ၉။ ၈၃၅။
*ယခုအိပ်မက်ရတာကတော့ အတုလဝါသကျောင်းက ဓမ္မဉာဏကို ထီးနန်းပေးရမတဲ့။ **ခုတ်ရာတခြား၊ ရှရာတခြား**ဆိုတာလို ဖြစ်ကုန်တော့မှာ ထင်ပါရဲ့။" [၁၂၇၉] ဓမ္မစေတီ။ ၆၅။

## ကျမ်းကိုး
ဘောလောကျန်းထော

**ဘောလောကျန်းထော**(၁၃၈၃–၁၃၉၀) သည် ဟံသာဝတီ ပဲခူးဘုရင် ရာဇဓိရာဇ်နှင့် တလမည်ဒေါ တို့မှဖွားမြင်သော သားတော်ကြီးဖြစ်သည်။ ဤမင်းသားသည် သူ၏ ကျိန်စာဆန်သော ဆုတောင်းကြောင့် ရာဇဝင်တွင် ထင်ရှားသူဖြစ်သည်။ ဘောလောကျန်းထောသည် သူသည်ခြားနားရန်စိတ်ကူး မရှိခဲ့ပါက မွန်တို့၏ရန်သူ မြန်မာတို့ထံတွင်ဝင်စားကာ မွန်တို့ကို ဒုကခပေးနိုင်သူ ဖြစ်ပါစေရန် ဖခင်၏စီရင်ခြင်း ခံရခါနီးတွင်ဆုတောင်းပြုခဲ့သည်။ ဟံသာဝတီနှင့် အင်းဝနေပြည်တော်မှ လူများသည် အင်းဝဘုရင်မင်းခေါင်၏ သားတော် အိမ်ရှေ့စံမင်းရဲကျော်စွာသည် ဘောလောကျန်းတောဝင်စားသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။

ဘောလောကျန်းထော၏မိခင် တလမည်ဒေါ ကိုယ့်ကိုယ်ကို အဆုံးစီရင်မှုသည် ရာဇဓိရာဇ်၏ ပယောဂကြောင့်ဖြစ်ရကား ရာဇဓိရာဇ်သည် ဘောလောကျန်းထောထကြွမည်ကို အထူးပင်ကြောင့်ကြခဲ့သည်။ ရာဇဓိရာဇ်ကိုယ်တိုင်သည်လည်း (အရီးတော် မဟာဒေဝီ အကောက်ကြံမှုကြောင့်) ခမည်းတော် ဗညားဦးကို ၁၅နှစ်အရွယ်တွင်ခြားနားခဲ့သူဖြစ်သည်။

သားတော်ဘောလောကျန်းထောကို ၁၃၉၀တွင် စီရင်ခိုင်းချိန်၌ ရာဇဓိရာဇ်သည် ပုသိမ် တွင်ရောက်ရှိနေချိန်ဖြစ်သည်။ သူသတ်သမားတို့သည် ဘောလောကျန်းထောကို ရွှေမော်ဓော ဘုရားသို့ ဆောင်ယူခဲ့ကြသည်။ မင်းသားငယ်သည် သူသတ်တို့ထံမှခွင့်တောင်း၍ အဘိဓမ္မာ တရားကို သုံးရက်တိုင်တိုင်နာယူပြီး မိမိဝတ်သော ခြေကျင်း၊ လက်ကောက်၊ နားဋောင်း၊ ဘယက်တို့ကို ပူဇော်၍ ဤသို့ ဆုတောင်း၏။ "ငါသည် ခမည်းတော်ကိုယင်မ၊ သွေးတစ်ပေါက်သောက်အောင်မျှ ကြံပချေသော် ဤကိုယ်အဖြစ်မှ စုတေ့သော်လည်း ငရဲကြီး ရှစ်ထပ်၊ ငရဲငယ် တစ်ရာ့နှစ်ဆယ့်ရှစ်ထပ်တို့၌သာ ခံရသည်ဖြစ်၍ လာလတ္တံ့သောဘုရားတို့၌ မဖူးမတွေ့ရသည်ဖြစ်စေသော၊ ငါသည် ခမည်းတော်ကို မသင့်မတင်သော အကြံအစည်ကို မကြံပါလျှင်လည်း ဤကိုယ်အဖြစ်မှ စုတေသည်ရှိသော် မြန်မာမင်းတို့၏ ဝမ်း၌ပဋိသန္ဓေနေ၍ ဖွားမြင်၍အရွယ်ရောက်သော် မွန်ပြည်ကို နှိမ်နင်းညှဉ်းဆဲရသည် ဖြစ်စေသော"ဟူ၍ သစ္စာဓိဌာန်ပြုပြီးမှ အဆိပ်သောက်၍သေရလေ၏။

ဤအကြောင်းကို ရာဇဓိရာဇ်ကြားသော် ဆုတောင်းကြီးလှလေသည်ဟု ရွှေမော်ဓောကို ကိုယ်လုံးပြည့်ရွှေချ၍ "ဤအကျိုးကြောင့် ဖြစ်လေရာဘဝ၌ ရန်သူကြံ၍ မဖြစ်နိုင်စေသတည်း" ဟုဆုတောင်းလေ၏။ အင်းဝဘုရင်မင်းခေါင်၏မိဖုရား ရှင်မိနောက် ပဋိသနဓေတည်၍ မွန်ပြည် ဒလမြို့ရှိ သရက်သီး၊ မုတ္တမ မြေသင်းခဲ၊ ပွန်စလိုင် ရေတို့ကို ချင်ခြင်းတပ်သောအခါ ရာဇဓိရာဇ်သည် ဆုတောင်းကို သတိရ၍ လန့်မိလေသည်။ ဘောလောကျန်းထောလွန်ပြီး တစ်နှစ်ခန့်ကြာသော် မင်းရဲကျော်စွာကို ဖွားမြင်လေသည်။ မင်းရဲကျော်စွာသည် အမှန်တကယ်လည်း ရာဇဓိရာဇ်အတွက် အထူးတိုက်ရန်ခက်ခဲသူ တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
NGC 312

**NGC 312** သည် ဖီးနစ် ကြယ်စုတန်းမှ ဘဲဥပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး
ဂျွန် ဟာရှယ်မှ ၁၈၃၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၅ ရက်နေ့တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
NGC 327

**NGC 327** သည် စီတပ် ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး Albert Marth ဆိုသူမှ
၁၈၆၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၇ ရက်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယင်း၏ အနီးအနား ဂလက်ဆီများမှာ NGC 329, NGC 325 နှင့် NGC 321 တို့ဖြစ်ကြသည်။

## ကိုးကား
NGC 326

**NGC 326** သည် မိန် နက္ခတာရာမှ ဘဲဥပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၆၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၄ ရက်တွင်
Heinrich d'Arrest ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ 
လေ့လာချက်များအရ ယင်းသည် ရေဒီယို ဂယ်လက်ဆီတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
Windows 7

**Windows 7** (codenamed **Vienna**, ယခင် **Blackcomb**) သည် မိုက်ခရိုဆော့ဖ်၏ ကွန်ပျူတာ လည်ပတ်ရေးစနစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး Windows NT မိသားစုထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ Windows 7 အား ဇူလိုင် ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် စတင်ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး အောက်တိုဘာ ၂၂၊ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် စတင်ရရှိခဲ့သည်။ 
မိုက်ခရိုဆော့သည် Windows Vista ၏ အားနည်းချက်များကို ဖာထေးသည့်အနေဖြင့် Windows 7 အား အဆင့်မြင့်တင် ထုတ်လုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ၆ လအတွင်း မိတ္တူအချပ်ရေ ၁၀၀ မီလီယံ ရောင်းချခဲ့ရကာ ၂၀၁၂ ဇူလိုင်လတွင် အချပ်ရေ ၆၃၀ မီလီယံထိ တိုးလာခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ ဇွန်လအရ ဈေးကွက်၏ ၄၉.၀၅ ရာခိုင်နှုန်းထိ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး လူသုံးအများဆုံး os တစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
ခွေးဖြူ တော မတိုးဝံ့

**ခွေးဖြူ တော မတိုးဝံ့** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
ခွေးသည် ဆူးများရှိသော ဖြူကောင်တို့အတွင်း နေထိုင်ခြင်းငှါ မတတ်နိုင်သကဲ့သို့၊ အသွင်သဏ္ဌာန် အမျိုးမတူသော သူများကြား ရောနှောနေ‌ထိုင်နိုင်ခြင်း မရှိချေ။

## မူလရင်းမြစ်
*"ဝီရိယဓာတ် နုံ့လှသော သူတို့သည် **ခွေးဖြူ တော မတိုးဝံ့**ဆိုသကဲ့သို့ ဝီရိယစိုက်ထုတ်၍ လုပ်ဆောင်ရသော အမှုတို့နှင့် တွေ့ကြုံခဲ့လျှင် တွန့်၍ သွားကြကုန်မြဲတည်း။" [၁၂၆၆] ဗောဓိ။ ၅၄။

## ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် 
*ခွေး ဖြူတော မတိုးဝံ့

## ကျမ်းကိုး
ခွေး ဖြူတော မတိုးဝံ့

**ခွေး ဖြူတော မတိုးဝံ့** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
ခွေးသည် ဖြူကောင်၏ဆူးကို ကြောက်သဖြင့် ဖြူကောင်များအကြားသို့ မသွားဝံ့သကဲ့သို့ ကြောက်ရွံ့တတ်သူသည် အခက်အခဲကို ရင်မဆိုင်ဝံ့ချေ။

## မူလရင်းမြစ်
*"သူရဲဘော နည်းလှသော လူ့ကြက်ဖျင်းကို ယူထားမိပြန်ချေက ရဲရဲဝံ့ဝံ့ စွန့်စွန့်စားစား မလုပ်ဝံ့ မကိုင်ဝံ့သဖြင့် နေရာတကာ သူများနောက်ပိတ်ဆုံးက နေရလေသည်။ **ခွေး ဖြူတော မတိုးဝံ့**သကဲ့သို့ ဖြစ်တတ်သည်။" [၁၂၉၄] ဒဂုန်၊ ၂၈၈။ ၂၁၉။

## ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် 
*ခွေးဖြူ တော မတိုးဝံ့

## ကျမ်းကိုး
ခွေးမြီးကောက် ကျည်တောက်စွပ်

**ခွေးမြီးကောက် ကျည်တောက်စွပ်** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
ကောက်နေသော ခွေးမြီးကို ဖြောင့်စေရန် ကျည်တောက် စွပ်ပေးထားသော်လည်း ကျည်တောက် ချွတ်လိုက်သောအခါ ကောက်မြဲတိုင်း ပြန်ကောက်သကဲ့သို့ နဂိုဗီဇအားဖြင့် ဆိုးသူကို မည်မျှပင် ပြုပြင်ပေးသော်လည်း အခိုက်အတန့်မျှသာ ကောင်း၍ ဆိုးမြဲတိုင်း ပြန်ဆိုးသည်။

## မူလရင်းမြစ်
*"ဇာတိ ပဋိသန္ဓေကပင် ဉာဉ်ဆိုးပါလာခဲ့သူဖြစ်၍ **ခွေးမြီးကောက် ကျည်တောက်စွပ်**သကဲ့သို့..." [၁၃၀၃] ဘဝ။ ၂၉၅။
*"ငါပြုပြင်လို့ အလကားပဲ။ ဉာဉ်ဆိုတာ**ခွေးမြီးကောက် ကျည်တောက်စွပ်**သလို နေမှာပဲကွ၊ ဘယ်တော့မှ ဖျောက်မှာမဟုတ်ဘူး။" [၁၃၁၅] မြဝတီ၊ ၁၊ ၉။ ၆၅။

## ကျမ်းကိုး
NGC 118

**NGC 118** သည် စီတပ် ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
Windows 8.1

**Windows 8.1** (codenamed **Blue**) သည်  Windows 8၏ အဆင့်မြင့်ဗားရှင်းဖြစ်သည့် ကွန်ပျူတာ စက်လည်ပတ်ရေးစနစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ပထမဆုံး beta ဗားရှင်းကို ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် စတင်ဖြန့်ချိခဲ့ပြီး ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် လူတိုင်းသုံးနိုင်သည့်အထိ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ Windows 8 နှင့် Windows RT အသုံးပြုသူများအနေဖြင့် Windows Store မှတဆင့် အခမဲ့ အဆင့်မြှင့်တင်ခွင့် ပေးခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ မတ်လအရ ဈေးကွက်ရှယ်ယာ တန်ဖိုးသည်
၁၀.၃ ရာခိုင်နှုန်း ရှိသည်။

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့် 
*
* Windows 8.1 Update
Windows Vista

**Windows Vista** (codenamed **Longhorn**) 
သည် မိုက်ခရိုဆော့ဖ်၏ ကွန်ပျူတာ လည်ပတ်ရေးစနစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၂၀၀၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၈ ရက်နေ့တွင် စတင်ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး မိုက်ခရိုဆော့ဖ် ဝဘ်ဆိုဒ်မှ ဒေါင်းလုပ်ဆွဲနိုင်အောင် လုပ်ဆောင်ပေးခဲ့သည်။ Windows Vista အား ပွဲထုတ်ချိန်သည် ယခင် အအောင်မြင်ဆုံးနှင့် နှစ်အရှည်ဆုံး ရပ်တည်လာခဲ့သည့် Windows XP ထုတ်လုပ်ခဲ့ချိန်အပြီး ၅ နှစ်အကြာမှ စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
Windows Vista တွင် ပါဝင်လာသော feature အသစ်များမှာ update GUI နှင့် visual style, Windows Search တို့ဖြစ်ကြသည်။ Windows Vista တွင် .NET Framework ဗာရှင်း 3.0 ပါဝင်လာခဲ့သည်။ 
မိုက်ခရိုဆော့ဖ်သည် Windows Vista အား ထုတ်လုပ်ခဲ့သည် ရည်မှန်းချက်မှာ Windows စက်လည်ပတ်ရေးစနစ်၏ လုံခြုံရေးကို အဆင့်မြှင့်တင်ရန် ဖြစ်သည်။ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုစာခန့် ရပ်တည်လာခဲ့သည့် Windows XP ၏ လုံခြုံရေး ယိုပေါက်များကို ပြန်လည်ပြုပြင်ရန် လိုအပ်လာခဲ့သည်။ အသုံးပြုသူများ၏
အကြိုက်တွေ့မှုသည် Windows XP ထက် နည်းပါးခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။ ကာလအတော်ကြာ အသုံးပြုလာခဲ့သော Windows XP အသုံးပြုသူများသည်
Windows Vista ၏ GUI အသစ်နှင့် မရင်းနှီးခဲ့ကြပေ။  သို့သော်လည်း Windows Vista အား ထုတ်လုပ်ပြီး ၂၄ လတာကာလအတွင်း အသုံးပြုသူ 
၂၀၀ မီလီယံခန့်ထိ ရှိခဲ့သည်။ 
မိုက်ခရိုဆော့ဖ်သည် Windows Vista အတွက် ပင်မထောက်ပံ့ပေးမှုအား ဧပြီ ၁၀၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ရပ်တန့်ခဲ့သည်။
ထပ်တိုး ထောက်ပံ့ပေးမှုသည်  ၁၁ ဧပြီ ၂၀၁၇ တွင် ကုန်ဆုံးမည်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ခွေးတောက်မြစ်ယှက်၊ စိုက်ရောဖက်က၊ သရက်ပင်မင်း၊ သီးချိုကင်း၏

**ခွေးတောက်မြစ်ယှက်၊ စိုက်ရောဖက်က၊ သရက်ပင်မင်း၊ သီးချိုကင်း၏** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
ခွေးတောက်မြစ်နှင့် သရက်ပင်ပင်အမြစ်တို့ ရောယှက်စိုက်သဖြင့် သရက်သီးတွင် အချိုအရသာကင်းပြီး အခါးအရသာ ဖြစ်လာသကဲ့သို့ နီးစပ်ရာ၏ ဓလေ့စရိုက် ကူးစက်သည်။

တစ်နေ့သ၌ ဒဓိဝါဟအမည်ရှိသော မင်းသည် မြစ်အတွင်း၌ ရေကစားစဉ် နတ်တို့သုံးဆောင်သော သရက်သီးတစ်လုံးသည် မြစ်ရေတွင် မျောပါလာကာ မင်းကြီးရေကစားရာ၌ ကာကွယ်ထားသော ပိုက်ကွန်၌ ငြိလေ၏။ ထိုအခါ မင်းချင်းတို့က မင်းကြီးအား သရက်သီးကို ဆက်၏။ မင်းကြီး သုံးဆောင်ကြည့်သော် သရက်သီးသည် အလွန် ချိုမြိန်လှသဖြင့် အစေ့ကို စိုက်စေ၏။ သီးသောအခါ တစ်ပါးသော မင်းတို့အား လက်ဆောင်ပေး၏။ ထိုသို့ပေးသောအခါ အပင်မပေါက်စေအံ့သော်ငှာ အညှောက်ထွက်ရာ နေရာကို ဓားရိုးဖြင့် ထိုးဖောက်၍ ပေးစေ၏။ မင်းတို့သည် သရက်သီးကို စားပြီးသော် အစေ့ကို စိုက်လျှင် အပင်မပေါက်။ ထိုအကြောင်းကို စုံစမ်း၏။ ဒဓိဝါဟနမင်း၏ အစီအမံဖြစ်ကြောင်း သိရလျှင် မင်းတစ်ပါးသည် ထိုသရက်ပင် ပျက်စေအံ့သောငှာ မိမိ၏ ဥယျာဉ်စောင့်ကို ဒဓိဝါဟနမင်းထံ စေလွှတ်ဖျက်စီးစေ၏။ ဥယျာဉ်စောင့်သည် ဒဓိဝါဟနမင်းထံရောက်သော် မင်းကြီးနှစ်ခြိုက်စေအံ့သောငှာ ပွင့်ချိန်မတန်သေးသော ပန်းတို့ကို ပွင့်စေ၏။ သီးချိန်မတန်သေးသော အသီးတို့ကို သီးစေ၏။ ဥယျာဉ်ကို မွေ့လျော်ဖွယ် ပြုပြင်၏။ မင်းကြီးနှစ်ခြိုက်လှသဖြင့် ဥယျာဉ်တွင် ဥယျာဉ်စောင့် ခန့်၏။ ဥယျာဉ်စောင့်သည် သရက်ပင်ကို ခြံရံ၍ တမာပင်၊ ခွေးတောက်ပင်တို့ကို စိုက်လျှင် ချိုမြိန်သော အသီးတို့ ခါးလေ၏။ ထိုအခါ ဥယျာဉ်စောင့်သည် ထွက်ပြေး၏။ ထိုအကြောင်းကို မင်းကြီး သိလျှင် သရက်ပင်ပတ်ဝန်းကျင်၌ ရှိကုန်သော တမာပင်၊ ခွေးတောက်ပင်တို့ကို နုတ်စေ၏။ ခါးသော မြေမှုန့်တို့ကို ဖယ်၍ ချိုသော မြေမှုန့်တိုကို ထည့်စေ၏။ သရက်ပင်ကို နို့ရည်၊ သကာရည်၊ နံ့သာရည် သွန်းလောင်းစေ၏။ ထိုအခါသရက်သီးတို ချိုမြဲ ချိုလေ၏။

## အခြားအသုံးအနှုန်း
***ခါးတောက်မြစ်ယှက်၊ စိုက်ရောဖက်သား၊ သရက်ပင်မင်း၊ သီးချိုကင်း၏** ဟူ၍လည်း အသုံးရှိသည်။
 
## မူလရင်းမြစ်
*"**ခါးတောက်မြစ်ယှက်၊ စိုက်ရောဖက်သား၊ သရက်ပင်မင်း၊ သီးချိုကင်းသို့၊**" [၈၈၅] ကိုး* ၁၅။
*"**ချိုမှည့်သရက်၊ ခါးတောက်ဖက်**သို့၊ ယွင်းပျက်လေတတ်၊ မင်းနှင့်မတ်ကို၊**" [၁၁၈၄] အာသံ*၂၁။
*"**တမာခွေးတောက်၊ မြစ်ရှောက်ရောယှက်၊ တူနှောဖက်၍၊ သရက်ချိုမြ၊** ဘန္တရလည်း၊ ကွယ်ပအပြီး၊ **အခါးသီး'''၏၊" [၁၂၆၆] မဃ*၂၃၇။

## ကျမ်းကိုး
ဝင်းဒိုးစ် ဆာဗာ ၂၀၀၃

**Windows Server 2003** သည် မိုက်ခရိုဆော့ဖ်၏ ဆာဗာ ကွန်ပျူတာ စက်လည်ပတ်ရေးစနစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းအား ဧပြီလ ၂၄၊ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင်
ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။
Windows 2000 Server နောက်ပိုင်းထွက်သည့် ဗာရှင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး Windows XP၏ feature များအချို့ ပါဝင်လာခဲ့သည်။ 
အဆင့်မြှင့် ဗားရှင်းဖြစ်သော Windows Server 2003 R2 ကိုမူ ဒီဇင်ဘာ ၆၊ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ထုတ်လုပ်ပေးခဲ့သည်။ 
Windows Server 2003 ၏ kernel ကို နောက်ပိုင်းထုတ် Windows Vista အတွက် မွမ်းမံခဲ့သည်။

## ကိုးကား
NGC 187

NGC **187** သည် ကြယ်စုတန်း စီတပ်မှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး အလင်းနှစ် ၃.၂ မီလီယံ ဝေးကွာသည်။ ယင်းအား ဝီလီယံ ဟာရှယ် ဆိုသူမှ ၁၈၉၃ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး မြင်သာသောအရွယ်အစားမှာ ၁၃.၉၀ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
NGC 200

NGC **200** သည် မိန် နက္ခတာရာမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်။ ယင်းအား ဝီလီယံ ဟာရှယ် ဆိုသူမှ ဒီဇင်ဘာ ၂၅၊ ၁၇၉၀ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး မြင်သာသောအရွယ်အစားမှာ ၁၃.၄၈ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
NGC 316

NGC **316** သည် မိန် နက္ခတာရာမှ ကြယ်တစ်စင်းဖြစ်သည်။ ယင်းအား Bindon Stoney ဆိုသူမှ နိုဝင်ဘာ ၂၉၊ ၁၈၅၀ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
NGC 315

NGC **315** သည် မိန် နက္ခတာရာမှ ဘဲဥပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်။ ယင်းအား ဝီလီယံ ဟာရှယ် ဆိုသူမှ စက်တင်ဘာ ၁၁၊ ၁၇၈၄ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး မြင်သာသောအရွယ်အစားမှာ ၁၂.၂ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
NGC 317

NGC **317** သည် ကြယ်စုတန်း အင်ဒရိုမီဒါမှ interacting
ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်။ ယင်းအား Lewis A. Swift ဆိုသူမှ အောက်တိုဘာ ၁၊ ၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး မြင်သာသောအရွယ်အစားမှာ ၁၃.၈ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
NGC 318

NGC **318** သည် မိန် နက္ခတာရာမှ ဂယ်လက်ဆီ ဖြစ်သည်။ ယင်းအား Bindon Stoney ဆိုသူမှ နိုဝင်ဘာ ၂၉၊ ၁၈၅၀ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
NGC 319

NGC **319** သည် ကြယ်စုတန်း ဖီးနစ်မှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်။ ယင်းအား ဂျွန် ဟာရှယ် ဆိုသူမှ စက်တင်ဘာ ၅၊ ၁၈၃၄ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး မြင်သာသောအရွယ်အစားမှာ
၁၅.၆၂ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
NGC 320

NGC **320** သည် ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး စီတပ် ကြယ်စုတန်းထဲတွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းအား Francis Leavenworth ဆိုသူမှ ၁၈၈၆ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
NGC 109

NGC **109** သည် ကြယ်စုတန်း အင်ဒရိုမီဒါမှ အလင်းနှစ် ၂၄၀ မီလီယံ ဝေးကွာသည့် ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်သည်။ ယင်းအား Heinrich d'Arrest ဆိုသူမှ ၁၈၆၁ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး မြင်သာသောအရွယ်အစားမှာ ၁၃.၇ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား