open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ဂူဒယ်၏ မပြည့်စုံခြင်းသီအိုရမ်များ

**ဂူဒယ်၏ မပြည့်စုံခြင်းသီအိုရမ်များ** (Gödel's incompleteness theorems) ဆိုသည်မှာ သင်္ချာယုတ္တိဗေဒပညာရှင် ကာ့ ဂူဒယ် (Kurt Gödel) ၏ သင်္ချာယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ သီအိုရမ်နှစ်ခုကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ ပုံစံတကျ အက်ဆီယမ်စနစ်များ (formal axiomatic systems) သုံး၍ သက်သေပြရာတွင် အကန့်အသတ်များရှိကြောင်း၊ ဆိုလိုသည်မှာ ၎င်းစနစ်များသုံး၍ သက်သေမပြနိုင်သည့် ကိစ္စများရှိကြောင်း ဖော်ပြသည့် သီအိုရမ်များဖြစ်ကြသည်။

ဂူဒယ်၏ **မပြည့်စုံခြင်း ပထမသီအိုရမ်** (first incompleteness theorem) ဟု ခေါ်ဆိုလေ့ရှိသည့် သီအိုရမ်၏ အကြမ်းအားဖြင့် ဆိုလိုရင်းမှာ၊ ဂဏန်းသင်္ချာ တွက်ချက်၍ရသည့် မည်သည့် အက်ဆီယမ်စနစ်မဆို စနစ်တွင်း *သဟဇာတကိုက်ညီပါက* (consistent ဖြစ်ပါက)  ၎င်းစနစ်သုံး၍ မှန်သည်/မှားသည်ဟု သက်သေပြ ဆုံးဖြတ်မရသည့် (undecidable) ကိစ္စများရှိသည် ဟူ၍ဖြစ်သည်။

ဂူဒယ်၏ **မပြည့်စုံခြင်း ဒုတိယသီအိုရမ်** (second incompleteness theorem) ဟု ခေါ်ဆိုလေ့ရှိသည့် သီအိုရမ်၏ အကြမ်းအားဖြင့် ဆိုလိုရင်းမှာ၊ သဟဇာတကိုက်ညီသည်ဟု ယူဆထားသည့် အက်ဆီယမ်စနစ်တစ်ခုသည် ၎င်းစနစ်သဟဇာတ ဖြစ်ကြောင်း  ၎င်းစနစ်ကိုယ်တိုင်ကို အသုံးပြုကာ သက်သေပြ၍ မဖြစ်နိုင် ဟူ၍ဖြစ်သည်။

## မှတ်စု
## အညွှန်း
## ကိုးကား
*
*
ထမံသီ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တော

ထမံသီ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တောသည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်နှင့် ခန္တီးမြို့နယ်များအတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။ 
## တည်နေရာ 
မြောက်လတ္တီတွဒ်၂၅°၂၅'၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၅°၃၂'၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်နှင့် ခန္တီးမြို့နယ်များအတွင်း စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတွင်တည်ရှိသည်။ စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည့်ခုနှစ်မှာ ၁၉၇၄ ခုနှစ်ဖြစ်ပြီး၊ အကျယ်အဝန်း ၂၁၅၀.၇၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။ 
## သဘာဝရင်းမြစ်များ 
အမြဲစိမ်းတော နှင့် ရွက်ကြွေတာ(အပေါ်ပိုင်းစိုစွတ်) စသော သစ်တောအမျိုးအစားများ ပေါက်ရောက်ကြသည်။ '*တောဘဲမန်ဒါလီ(*White-winged Duck*)၊ အာရှဆင်၊ ကျား၊ မျောက်လွှဲကျော်မျက်ခုံးဖြူ(Western Hoolock Gibbon)၊ ရေဗလုံ(*Masked Finfoot*)*' များကျတ်စားနေထိုင်ကြသည်။ ဆူမားတြားကြံ့ နှင့် ဂျာဗားကြံ့ များသည် ၁၉၈၀ ခုနှစ် မှစ၍ မျိုးသုဉ်းသွားသည့် အန္တရာယ်နှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ 
## ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်းလုပ်ငန်းများ 
## ခြိမ်းခြောက်နေသောအန္တရာယ်များ 
## ကိုးကား 
#မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများကြွယ်ဝမှု၊ သစ်တောဦးစီးဌာန 
# Report: Myanmar Protected Area (2011)

ကဏ္ဍ:အာဆီယံအမွေအနှစ်ဥယျာဉ်များ
ကုမာရ

*အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တ ကုမာရ (မကွေးမြို့)
*အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တ ကုမာရ (ရေဦးမြို့)
*ရွှေဥဒေါင်းတောင်ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တ ကုမာရ
ပါရှားဘာသာစကား

**ပါရှားဘာသာ** (  or ;  '''') သည် ရှေးခေတ်ပါရှားဘာသာ (Old Persian) မှ ဆင်းသက်လာသည့် မူကွဲများထဲ၌ မျက်မှောက်ခေတ်တွင် အတွင်ကျယ်ဆုံး ဖြစ်သည်။

အာဖဂန်နစ္စတန်၏ ဒါရီဘာသာစကားသည် မွန်ဂိုလီးယားကဲ့သို့သော ဘာသာစကားများနှင့် အကြီးအကျယ် ရောနှောထားသည်။
အား

ရူပဗေဒရှိ **အား** (အင်္ဂလိပ်: force) ဆိုသည်မှာ ဒြပ်ထုတခုခုကို အလျင်ပြောင်းနှုန်း ဖြစ်ပေါ်စေသည့် ဗှတ္တာ တိုင်းဖွယ် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အရာဝတ္တုတစ်ခုကို ဆွဲခြင်း၊ တွန်းခြင်း စသည့် တခြားအရာဝတ္တုတစ်ခုမှ  (အပြန်အလှန် ဖြစ်သော) သက်ရောက်မှုများက အား ဖြစ်သည်။
ဥပမာအားဖြင့် ဘောလုံးကို ကန်လိုက်လျှင် ကနဦး အလျင်ရှိမနေသော ဘောလုံးကို အလျင်တစ်ခုဖြင့် စတင် ရွေ့လျားစေခြင်း ဖြစ်သဖြင့် အလျင်ပြောင်းနှုန်း (acceleration) ဖြစ်ပေါ်စေမှု မြောက်လေရာ ဘောလုံးအပေါ်ကို အားသက်ရောက်လိုက်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ အလေးချိန်သည်လည်း အားတစ်ခု ဖြစ်ပြီး ကြမ်းပြင်၏ ထောက်ပံ့မှုသည်လည်း အားတစ်ခု ဖြစ်လေရာ ကြမ်းပြင်ပေါ် တင်ငြိမ်နေသည့် အရာဝတ္ထုမှာ အောက်သို့တိုးဝင်အား နှင့် အထက်သို့ပင့်ပံ့အား ပမာဏချင်းတူစွာ ချေဖျက်ခြင်းကြောင့် ငြိမ်နေခြင်း ဖြစ်သည်။
SI ယူနစ်မှာ  **Newton** ဖြစ်ပြီး သင်္ကေတ (**F**) ဖြင့် ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ 1N သည် 1kgm/s2 နှင့်ညီသည်။

နယူတန်၏ ဒုတိယနိယာမအရ အရာဝတ္တုတစ်ခုပေါ် သက်ရောက်နေသော အား အားလုံး၏ စုစုပေါင်းရလဒ်သည် အဟုန်၏ အချိန်အလိုက်ပြောင်းလဲနှုန်းနှင့် ညီသည်ဟုဆိုသည်။ အကယ်၍ အရာဝတ္တုတစ်ခု၏ ဒြပ်ထုသည် မပြောင်းလဲဘူးဆိုပါက ထိုဥပဒေသအရ အရာဝတ္တု၏အရှိန်သည် ထိုအရာဝတ္တုအပေါ်သက်ရောက်နေသော စုစုပေါင်းအားနှင့် တိုက်ရိုက်အချိုးကျ၍ ဒြပ်ထုနှင့်တော့ ပြောင်းပြန်အချိုးကျသည်။ 
:\vec{F} = m \vec{a}

အားများကို အခြေခံအားဖြင့် (၂)မျိုးခွဲခြားနိုင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့်ဆိုသော် စပရင်တခုကို ဆွဲလိုက်သည့်အခါဖြစ်စေ၊ တွန်းလှည်းတစ်ခုကို တွန်းလိုက်သည့်အခါဖြစ်စေ၊ ဘောလုံးကို ကန်လိုက်သောအခါတွင်ဖြစ်စေ မူလအနေအထားပျက်သွားကာ ရွေ့လျားမှုတစ်ခုဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထိုကဲ့သိုသော အားမျိုးကို ဆက်နွယ်အား(*Contact Forces*) ဟုခေါ်သည်။ ဤအခြေအနေတွင် အရာဝတ္တုတစ်ခုနှင့် တစ်ခုသည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ ဆက်နွယ်မှုရှိနေသည်။ နောက်ထပ်အားတစ်ခုမှာ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ ဆက်နွယ်မှုမရှိပဲ လေဟာနယ်(empty space)ကို ဖြတ်၍ သက်ရောက်သောအားကိုဆိုလိုသည်။ ထိုအားအမျိုးအစားကို Field Forces(သို့) '*အခြေခံအား(*Fundamental Forces*)*' ဟု လူသိများကြပြီး အမျိုးအစားလေးမျိုး ရှိသည်။

## နယူတန်မတိုင်မီ အားနှင့်ပတ်သတ်သောအယူအဆများ 
## နယူတန်၏ နိယာမများ 
## အခြေခံအားများ 
လောက(universe)ထဲရှိ အခြေခံအားကြီးများ ဆိုသည်မှာ အခြေခံ သက်ရောက်မှုကြီးများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သည့် အားများကို ဆိုလိုသည်။

# ဒြပ်ဆွဲအား

# လျှပ်စစ်သံလိုက်အား

# နျူကလီးယား အားအပျော့

# နျူကလီးယား အားအပြင်း
အိုမာ ခေယမ်

**အိုမာ ခေယမ်** (၊ ၊ –) သည် ပါးရှန်းလူမျိုး သင်္ချာ၊ နက္ခတ္တဗေဒ၊ ဒဿနိကဗေဒနှင့် ကဗျာကဝိတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ မက္ကန်းနစ်ပညာရပ်၊ မြေပုံနှင့် ပထဝီဝင်၊ ဓာတ်သတ္တုဗေဒ၊ ဂီတနှင့် အစ္စလာမ်ဘာသာရေး သဘောတရားများနှင့် ပတ်သက်၍လည်း ကျမ်းပြုခဲ့သူ တစ်ဦးဖြစ်သည်။

ကလေးဘဝကို အာဖဂန်နစ္စတန်မြောက်ပိုင်း Balkh တွင် နေထိုင်ရင်း ရှိတ်မူဟာမက်မန်ဆူရီ၊ အီမန်မိုဝါပတ် နစ်ရှပူရီတို့ထံတွင် ပညာဆည်းပူးသည်။ Treatise on Demonstration of Problems of Algebra ကျမ်းကို ပြုစုသည်။ အိုမာ ခေယမ်၏ ပြက္ခဒိန်သည် သူ့ထက် အနှစ်ငါးရာ နောက်ကျသော ဂရီဂိုရိယံပြက္ခဒိန်ထက် ပိုတိကျသည် ဟုဆိုသည်။
ရှေးဟောင်းဂရိ အတွေးအခေါ်ပညာရှင်များက နေနှစ်တစ်နှစ်တွင် (၃၆၅)ရက်ရှိ ဟုသက်မှတ်ကြသည်။
မိုဟမ္မတ် ဗင် ဂျာဘိရ် အလ်ဘသာနီ ကမိမိရှာဖွေတွေ့ရှိချက်ကိုအခြေခံ၍ဆိုသည်မှာ (၃၆၅)ရက်(၅)နာရီ(၄၆)မိနစ်နှင့်(၂၄)စက္ကန့်ရှိ၏။
အိုမရ် ခေယားမ် ၏ တွေ့ရှိချက်မှာ (၃၆၅)ရက်(၅)နာရီ(၄၉)မိနစ် ဟု ဆို၏။
ယနေ့မျက်မှောက်နည်းပညာထွန်းကားချိန်၌ နေနှစ်တစ်နှစ်တာ မှာ (၃၆၅)ရက်(၅)နာရီ(၄၈)မိနစ်နှင့်(၄၈.၇)စက္ကန့် ဟု မှတ်သားထားကြပေရာ အိုမရ်ခေယားမ် ၏တွက်ချက် ပြောဆိုမှုနှင့် ခေတ်သစ်တွက်ချက်မှု ရလဒ် တို့သည် (၁၁.၃)စက္ကန့်မျှသာ ကွာသည်ဟု တွေ့ရပေသည်။
အီရန် နေနှစ်ပြက္ကဒိန်တွင်လည်း ရက်ပို(၅)ရက်ကို (၁၂)လတွင်ခွဲထည့်ပေးပြီး (၃၀)ရက်လများနှင့်(၃၁)ရက်လများအဖြစ်ပြုပေးခဲ့၏။
နေနှစ်သည် (၃၆၅)ရက်(၆)နာရီနီးပါးရှိရာ အတိအကျခွဲနိုင်ရန် (၄)နှစ်လျင်တစ်ကြိမ် ရက်ထပ်ရက်အဖြစ်ပြုလုပ်ပြီး ထိုနှစ်တွင် လတစ်လ၌ တစ်ရက်တိုးပေးပြီး ထိုနှစ်ကို(၃၆၆)ရက် အဖြစ်သက်မှတ် ကျင့်သုံးစေခဲ့ သူမှာလည်း အုမ်မရ် ခေယားမ်သာလျင်ဖြစ်၏။>

ကဗျာဘက်တွင်လည်း အိုမာ ခေယမ်၏ Rabiayat of Omar Omar Khayyam အိုမာ ခေယမ်၏ ရူဘီယတ်ကဗျာများသည် ကမ္ဘာကျော်သည်။

## အညွှန်း
## ကိုးကား
*
ကျော်ငြိမ်း၊ ဗိုလ်မှူးကြီး

## ကျော်ငြိမ်း၊ ဗိုလ်မှူးကြီး(ငြိမ်း)
အသက်(၈၇)နှစ်၊ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနဝန်ကြီး(ငြိမ်း)
(၃-၇-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။)
 
## ကိုးကား
ဓညဝတီခင်

**ဓညဝတီခင်** (အမည်ရင်း ဒေါ်ခင်ခင်အေး) သည် အသက် ၈၃ နှစ်၊ ၂၀၁၀ မေလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ခင်မောင်ညို (မန်း)

အသက် (၈၆) နှစ်၊ စာရေးဆရာ ခင်မောင်ညို(မန်း)၊ လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်(ပထမဆင့်)၊ နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ပထမဆင့်)၊
စစ်မှုထမ်းကောင်းတံဆိပ်ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသူ (၁-၁၂-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။)
 
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ယုဝတီရွှေဝါစိန်

## ခင်ခင်စိန်၊ ဒေါ် (ယုဝတီရွှေဝါစိန်)
အသက် (၈၆) နှစ်၊ ကန်တော့ခံသက်ကြီးစာပေပညာရှင်၊ (၁၄-၅-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။)
 
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
စိုးမြင့်၊ ဗိုလ်ချုပ်

## စိုးမြင့်၊ ဗိုလ်ချုပ် (ငြိမ်း)
အသက် (၇၁) နှစ်၊ လူမှုဝန်ထမ်းကယ်ဆယ်ရေးနှင့်ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး(ငြိမ်း)
(၃၁-၇-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။) 
## ကိုးကား
ကျော်ညွန့်၊ ဦး (အဆိုတော်)

## တေးသံရှင် ကိုကျော်ညွန့်
ဦးကျော်ညွန့်၊ အသက်(၇၅) နှစ်၊ ရေဒီယိုအဆိုတော် တေးသံရှင်ကိုကျော်ညွန့်
(၂၂-၉-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။)
 
## ကိုးကား
စန္ဒာအောင်သိန်း

## စန္ဒာအောင်သိန်း
အသက် (၇၆) နှစ်၊ ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာ
(၁၉-၃-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။) 
## ကိုးကား
စိန်ထွန်း၊ ဗိုလ်မှူးကြီး

## စိန်ထွန်း၊ ဗိုလ်မှူးကြီး (ငြိမ်း)
အသက် (၈၄) နှစ်၊ ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့၊ မွေးမြူရေးနှင့်ရေလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာနဝန်ကြီး (ငြိမ်း)
(၂၁-၇-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွ ယ် လွန်သည်။) 
## ကိုးကား
စိန်လှမြိုင်

## စိန်လှမြိုင်
အသက် (၈၅) နှစ်၊ ရွာစား၊ ဆိုင်းဆရာကြီး
(၁၂-၅-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။) 
## ကိုးကား
စိုးမြင့်

*စိုးမြင့်၊ အေဝမ်း - ဂီတစာဆို အေဝမ်း ဦးစိုးမြင့်
*စိုးမြင့်၊ ဦး (ဒူးရင်းသီး) - လူမှုထူးချွန် ဒူးရင်းသီး ဦးစိုးမြင့်
*စိုးမြင့်၊ ဗိုလ်ချုပ် - ဗိုလ်ချုပ် စိုးမြင့် (လူမှုဝန်ထမ်းကယ်ဆယ်ရေးနှင့်ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး(ငြိမ်း))
*စိုးမြင့်၊ သခင် - သခင်စိုးမြင့်
*စိုးမြင့်၊ ဦး (ရွှေစကြာ) - စာရေးဆရာ ရွှေစကြာဦးစိုးမြင့်
*စိုးမြင့်၊ ဦး(မေတ္တာရှင် (ရွှေပြည်သာ)) - မေတ္တာရှင် (ရွှေပြည်သာ)
*စိုးမြင့် -  မြန်မာ့ဘောလုံးရွှေခေတ် လက်ရွေးစင်နောက်တန်းခံစစ်မှူး
စိန်လှိုင်၊ ရဲအုပ်ကြီး

**ဦးစိန်လှိုင်**သည် မြန်မာ့လက်ရွေးစင်ဘောလုံးအသင်းနည်းပြချုပ်ဟောင်း၊  FIFA ရာပြည့်ဂုဏ်ပြုရှင် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ (၇-၅-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။)

## ကိုးကား
မောင်ငြိမ်းချမ်း

**မောင်ငြိမ်းချမ်း** (၁၅ ဇွန် ၁၉၄၈–၂၉ ဇွန် ၂၀၁၀) သည် မြန်မာရုပ်ပြကာတွန်းဆရာတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး စိုင်းဗေဒါ ကာတွန်းဇာတ်ကောင်ဖြင့် လူသိများသည်။ ရုပ်ပြကာတွန်းဆရာသက်တမ်းတလျောက် ရုပ်ပြစာအုပ် ၂၂၀ ကျော် ရေးသားခဲ့ပြီး ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများကိုလည်း ဒါရိုက်တာအဖြစ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။

မောင်ငြိမ်းချမ်းကို တောင်ငူမြို့တွင် ဦးမောင်ပုနှင့် ဒေါ်မြရင်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့ပြီး ငယ်အမည်မှာ ညွန့်တင် ဖြစ်သည်။ အနုပညာအထက်တန်းကျောင်းတွင် တက်ရောက်ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး မန္တလေး ဟံသာဝတီ သတင်းစာတွင် အလုပ်စတင် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ *ရတနာ ရေအိုင်* အမည်ရှိ ပထမဆုံး ရုပ်ပြကာတွန်းစာအုပ်တွင် "မောင်ငြိမ်းချမ်း" အမည်ကို စတင်ခံယူခဲ့သည်။

## ကွယ်လွန်ခြင်း 
၂၀၁၀ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့ အသက် (၆၂) နှစ်အရွယ်တွင် နှလုံးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

## မှတ်စုများ
## ကိုးကား
*
တင်ချိုဦး၊ စန္ဒရား

## ဂီတစာဆို စန္ဒရားတင်ချိုဦး
အသက် (၇၇) နှစ်၊ သင်္ဃန်းကျွန်းပညာရေး ကောလိပ် ဂီတဌာန အငြိမ်းစားဌာနမှူး(၂၉-၁၂-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။)
 
## ကိုးကား
ထွန်းမြိုင်၊ ဦး(ချစ်ဒါလီ)

## ဦးထွန်းမြိုင်(ချစ်ဒါလီ)
အသက် (၈၈) နှစ်၊ ကန်တော့ခံသက်ကြီးစာပေပညာရှင်
(၂-၆-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။) 
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ထွန်းအောင်ကျော်၊ ဗိုလ်မှူးကြီး

## ထွန်းအောင်ကျော်၊ ဗိုလ်မှူးကြီး(ငြိမ်း)
အသက် (၉၀)
ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့၊ နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ (ပထမဆင့်)၊
လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်(ဒုတိယဆင့်)၊ သူရဲကောင်း
မှတ်တမ်းဝင်၊ ပြည်သူ့တရားသူကြီးအဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်(ငြိမ်း)၊
စစ်တက္ကသိုလ်ကျောင်းအုပ်ကြီး(ငြိမ်း)၊
ဂျပန်ခေတ် စစ်တက္ကသိုလ်ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ်(၁)၊
တပ်မတော် ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်း အပတ်စဉ် (၂)
(၁၇-၁၀-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။) 
## ကိုးကား
နန်း၊ ဒေါ် (သုခုမ)

## ဒေါ်နန်း(သုခုမ)
အသက် (၁၀၂) နှစ်၊ (၇-၁၂-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။) 
## ကိုးကား
ဘသိန်း၊ ဦး(မန္တလေး)

## ဂီတစာဆိုဦးဘသိန်း(မန္တလေး)
အသက် (၁၀၀)မြန်မာနိုင်ငံဂီတ
အစည်းအရုံး(ဗဟို) နာယက၊ မန္တလေးမြို့မအပျော်တမ်း
တူရိယာအသင်းနာယက၊ ရွှေမန်းဆီသို့၊ ကျောင်းသွား
ဖော်၊ ခါတော်ရေသဘင်၊ ပန်းပုသူဇာ၊ ပင်ကိုချော၊
သုံးရာသီစသည့် သီချင်းများအပါအဝင် သီချင်းပုဒ်ရေ
၂၀၀ ခန့်ရေးသားခဲ့သူ
(၃၁-၁-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။) 
## ကိုးကား
မင်းဆွေ (ကာတွန်း)

## မင်းဆွေ (ကာတွန်း)
မြန်မာကာတွန်းဆရာတစ်ဦးဖြစ်သူ ကာတွန်းမင်းဆွေသည် မောင်စူပါ၊ ရေသူမလေးဆိုဖီယာ အစရှိသည့်ကာတွန်းဇာတ်ကောင်များ၏ ဖန်တီးရှင် ဖြစ်သည်။ ကာတွန်းဦးမြင့်ဆွေ၏ သားဖြစ်သည်။
အသက် (၅၁) နှစ်အရွယ် (၃၀-၈-၂၀၁၀) ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။  
## ကိုးကား
စိုးမြင့်၊ သခင်

**သခင် စိုးမြင့်** သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားနှင့် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်၏ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် ကော်မတီဝင်ဟောင်း တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၁၉၂၃ ခုနှစ်တွင် ဧရာဝတီ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ မြောင်းမြမြို့နယ် ဒို့ဗမာ အစည်းအရုံးသို့ ဝင်ရောက်ခြင်းဖြင့် နိုင်ငံရေးလောကထဲတွင် စတင်ပါဝင်ခဲ့သည်။ သူသည် ပြည်သူ့အရေးတော်ပုံ ပါတီ၊ မြောင်းမြခရိုင်ဆိုရှယ်လစ်ပါတီ၊ ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ်၊ ဆိုရှယ်လစ်ပါတီ နှင့် ပြည်သူ့လူငယ်အဖွဲ့ အစရှိသော နိုင်ငံရေးပါတီများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။

၂၀၁၀ ခုနှစ် မေလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့တွင် နှလုံးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
ကရာတေးအားကစားသမား

**ကရာတေးအားကစားသမား** ဟူသည် ကရာတေး ကိုယ်ခံပညာရပ်ကို တစ်ဦးချင်းဖြစ်စေ၊ အသင်းလိုက်ဖြစ်စေ လေ့ကျင့်သူ၊ ယှဉ်ပြိုင်သူ၊ ကျွမ်းကျင်သူ ဖြစ်သည်။ ကရာတေးလက်နက်မဲ့ ခုခံကာကွယ်ခြင်းပညာမှာ တိုက်ခိုက်သူ၏ တိုက်ခိုက်မှုကို ရုတ်တရက် လျင်မြန်စွာ ရှောင်တိမ်းကာ ၎င်းတိုက်ခိုက်သူ (ရန်သူ) သည် မိမိကို ဆက်လက်မတိုက်ခိုက်နိုင်စေရန် ချက်ချင်း ပြန်လည် ခုခံထိန်းချုပ်ကာကွယ်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ မိမိမှ ကြိုတင် တိုက်ခိုက်ခြင်း မဟုတ်ပဲ မိမိအား လာရောက်ထိပါးမှသာ တုံ့ပြန်ကာကွယ်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ ကရာတေး တတ်လျှင် မိမိထက် အင်အား ဗလ သာသည်လည်းဖြစ်စေ၊ လက်နက်သာသည်လည်းဖြစ်စေ၊ တယောက်ထက်များသည့် ရန်သူကိုလည်းဖြစ်စေ ကောင်းစွာ ခုခံကာကွယ်တန်ပြန်တိုက်ခိုက်နိုင်သည်။ Ethics and Manners ဘာသာရပ်များ၊ သိပ္ပံနည်းကျသင်ရိုးညွှန်းတမ်းအချက်များ၊ သီအိုရီ နှင့် လက်တွေ့ကျင့်စဉ်များ၊ ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် သက် ဆိုင်သောအတွေးအခေါ်များပါဝင်သည်။ အရေးအကြီးဆုံးအချက်သည် **ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် နည်းစနစ်** (morality and systematic methods of Karate) ဖြစ်သည်။ ကိုယ်ကျင့်တရား ကောင်းမွန်ရေးသည် အဓိက ဖြစ်သည်။ **ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့်ကျင့်စဉ်** သည် ကရာတေးအားကစားပညာရပ်၏ အရင်းခံ ရေသောက်မြစ်ကြီး ဖြစ်သည်။

ကဏ္ဍ:ကရာတေး
မိုဒယ်သီအိုရီ

သင်္ချာ (အထူးသဖြင့် သင်္ချာသန့်သန့်) ဘာသာရပ်ရှိ တည်ဆောက်ပုံ (structure) များကို ယုတ္တိဗေဒ (logic) သုံးကာ လေ့လာသည့် ဘာသာရပ်ကို **မိုဒယ်သီအိုရီ** (model theory) ဟုခေါ်သည်။ မိုဒယ်သီအိုရီအမျိုးမျိုးအနက် ပထမအဆင့် ဘာသာစကားများ (first-order languages) ကို အသုံးပြု ရေးသားထားချက်များနှင့် ၎င်းရေးသားထားချက်များနှင့် ကိုက်ညီသည့် တည်ဆောက်ပုံတို့အကြား ဆက်နွယ်မှုကို လေ့လာသည့် ဘာသာရပ်ကို ဂန္ထဝင် (သို့) ရှေးရိုးကျ မိုဒယ်သီအိုရီ၊ ပထမအဆင့် မိုဒယ်သီအိုရီ (first-order model theory) စသည်ဖြင့် ခေါ်ကြသည်။

## အညွှန်း
## ကိုးကား
* 
*
ရနေး ဒေးကာ့

ရနေး ဒေကားတ် ( ၊ ၊  - ) သည် ပြင်သစ်လူမျိုး အတွေးအခေါ် နှင့် သင်္ချာ ပညာရှင် ဖြစ်သည်။ ဒေကားတ်ဟာ ခေတ်သစ်အတွေးအခေါ်ပညာများနဲ့ algebraic geometry တို့ရဲ့ founder အဖြစ်အများက သတ်မှတ်ခြင်းခံရသူလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒေကားတ် အသက် (၁၃) နှစ်အရွယ်မှာ ကျန်းမားရေးမကောင်းမွန်မှုကြောင့် ပြင်သစ်စစ်တပ်မှကွပ်ကဲတဲ့ စစ်ဘက်ကျောင်းမှာ တက်ရောက်ခဲ့ရပြီး သင်္ချာနဲ့ ရူပဗေဒ ဘာသာရပ်တို့ကို စိတ်ဝင် စားလာခဲ့ပါတယ်။ ဒေးကားဟာ (၂၃) နှစ်အရွယ်မှာ “Rule for the Direction of the Mind” ဆိုတဲ့ စာစောင်ကို ရေးသားနိူင်ခဲ့ပါတယ်။ စိုင်းယန့်စ်ပိုင်းနဲ့ အတွေးအခေါ်ပိုင်းအတွက် သင့်တော်တဲ့နည်လမ်းအဖြစ် သတ်မှတ် ခြင်းလည်း ခံရပါတယ်။ ၁၆၃၇ ခုနှစ်မှာတော့ သူ့ရဲ့ထင်ရှားလှတဲ့ “Discourse on the Method” ဆိုတဲ့ စာစောင်ကို ရေးသားခဲ့ပြန်ပါတယ်။ ၎င်းစာစောင်ဟာ ဆင်ခြင်တုံတရားကို မှန်ကန်စွာ စီမံခန့်ခွဲခြင်းနှင့် သိပ္ပံဘာသာရပ်များတွင် အမှန်တရားရှာဖွေခြင်းဆိုင်ရာ နည်းလမ်းအပေါ် အကျယ်တဝင့်ဆွေးနွေးဖော်ပြချက်များပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ၎င်း စာစောင်ထဲမှ အထင်ရှားဆုံးသော စကားလုံးကတော့ “Cogito ergo sum – I think therefore I am” ဆိုတဲ့ စကား စုလေးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီစကားစုလေးရဲ့မြန်မာလိုအဓိပ္ပါယ်ကတော့ လူတစ်ယောက်ယောက်ကတွေးနေတယ်ဆိုရင် အဲ့လူတစ်ယောက်ယောက်ဟာ တစ်နေရာရာတည်ရှိကို တည်ရှိနေရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် “ ငါတွေးတယ် ဒါ့ကြောင့် ငါရှိတယ်” ဆိုတာ ပြောနိူင်တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ Principles of Philosophy ၊ Meditations on First Philosophy ဆိုတဲ့ စာအုပ်တွေပဲဖြစ်ပြီး သဘာဝတရားရဲ့နိယာမများ နဲ့ ရူပဗေဒနိယာမများအကြောင်း ရှုမြင်ချက် များပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ရနေး ဒေကားတ် ဟာ Philosophy ရဲ့ ဖခင်ကြီလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ လက်ရှိတိုင် အသုံးပြုနေရတဲ့ ဒေကားတ်ရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တစ်ခုကတော့ rectangular coordinate လို့ခေါ်တဲ့ Cartesian coordinate လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ သူ့ရဲ့အမည် Descartes ကို ဂုဏ်ပြုပြီးမှည့်ခေါ်ခဲ့ကြတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒေကားတ်ဟာ အမြဲ တွေးခေါ်နေတတ်သူ ဖြစ်ပြီး အိပ်ယာပေါ်လှဲရင်း တွေးခေါ်နေရာမှ နံရံပေါ်လျောက်သွားနေတဲ့ ယင်ကောင်တစ်ကောင်ကိုမြင်ပြီး ယင်ကောင်ရဲ့တည်နေရာအတိအကျကို အခြားသူအားပြန်ပြောနိူင်ရန် ကြိုးစားရာမှ Cartesian coordinate ကို ဖော်ထုတ်နိူင်ခဲ့တာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ Cartesian coordinate ပေါ်လာ တဲ့အခါမှာ တသီးတခြားစီရှိနေတဲ့ geometry နဲ့ algebra ကို ပေါင်းကူးတံတားထိုးနိူင်ခဲ့တော့တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

## မှတ်စု
## အညွှန်း
ကိုကို၊ ဗိုလ်မှူးကြီး

## ကိုကို၊ ဗိုလ်မှူးကြီး(ငြိမ်း)
အသက်(၈၈)နှစ် စည်သူဘွဲ့၊ နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့(ပထမဆင့်)၊ ပြည်ထဲရေးနှင့် သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန (ယခင်) ဝန်ကြီး (ငြိမ်း)
(၁၄-၃-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။)
 
## ကိုးကား
ကြည်အေး၊ ဦး(အေဝမ်း)

## ကြည်အေး၊ ဦး(အေဝမ်း)
အသက် (၈၆)နှစ်၊ ဂီတမှူး၊ ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာ၊ စာရေးဆရာ သန်းကျော်ဌေး
(၁၉-၁၁-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။)
 
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဂီတပညာရှင်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
တွက်ချက်နိုင်စွမ်းသီအိုရီ

**တွက်ချက်နိုင်စွမ်း သီအိုရီ** (computability theory) (သို့မဟုတ်) **ထပ်ပြန်ကျော့ သီအိုရီ** (recursion theory) ဆိုသည်မှာ သင်္ချာ၊ သဘောတရားဆိုင်ရာ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ (theoretical computer science) စသည့် ဘာသာရပ်များ၏ ဘာသာခွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တွက်ချက်နိုင်သော (computable) ဖန်ရှင် (function) တစ်ခု၊ သို့မဟုတ် အစု (set) တစ်ခု ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း၊ ၎င်းတို့၏ တွက်ချက်နိုင်စွမ်းအပေါ်မူတည်၍ မည်သို့ အဆင့် ခွဲခြားနိုင်သနည်း ဆိုသည့် မေးခွန်းများကို လေ့လာသည့် ဘာသာရပ်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
*
သဘောတရားဆိုင်ရာ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ

သဘောတရားဆိုင်ရာ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ (theoretical computer science) ကို အထွေထွေ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ နှင့် သင်္ချာတို့၏ ဘာသာရပ်ခွဲတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်နိုင်ပြီး ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ၏ တွက်ချက်ခြင်း သီအိုရီ (theory of computation) ကဲ့သို့သော သဘောတရားဆန်သည့်၊ သင်္ချာဆန်သည့် အစိတ်အပိုင်း သဘာဝများကို လေ့လာသည့် ဘာသာရပ်ဖြစ်သည်။
ရွှေဆံတော်ဘုရား (တောင်ငူ)

တောင်ငူမြို့ရှိ **ရွှေဆံတော်ဘုရား**ကို ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီး၏ ညီတော် တောင်ငူမင်းသီဟသူရ မဟာဓမ္မရာဇာဘွဲ့ခံ ဘုရင်မင်းခေါင်သည် သက္ကရာဇ် ၉၃၂ ခုနှစ် တပေါင်းလပြည့်နေ့တွင် အုတ်မြစ်ချတည်တော်မူ ၍ သက္ကရာဇ် ၉၃၅ ခုနှစ် တပေါင်းလပြည့်နေ့တွင် ထီးတင်တော်မူသည်။ ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီးသည် သက္ကရာဇ် ၉၃ဝ ပြည့်နှစ်တွင် သိန်းဃိုဠ်မင်း ဓမ္မပါလဆက်သသော ဆံတော်ရှစ်ဆူအနက် လေးဆူသော ဆံတော်များကို ညီတော် ပြည်မင်း၊ အင်းဝမင်း၊ မုတ္တမမင်းနှင့် တောင်ငူမင်းတို့ထံ ကိုးကွယ်တော်မူရန် ဆံတော်တစ်ဆူကျစီ ပေးသနားတော်မူခဲ့ရာမှ တောင်ငူမင်းသည် မိမိရရှိသော ဆံတော်မြတ်ကို ဌာပနာ၍ တည်ထားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

တောင်ငူမင်း သီဟသူရမဟာဓမ္မရာဇာ၏ ကုသိုလ်တော် ဆံတော်ရှင်ဘုရား၏ လုံးပါတ်တော်မှာ သံတောင် ၁၂ဝ မြင့်သည်။ သံတောင်ကိုးတောင်ရှိ စေတီရံ ၂ဝ ရှိသည်။ အောက်ပန်းတင်ခုံအရှေ့မှ အနောက်သို့ တာပေါင်း ၄ဝ၊ တောင်မှမြောက်သို့ တာပေါင်း ၄ဝ စီ ရှိသည်။ ဘုရားကြီး၏ အနောက်မြောက်ထောင့်တွင် မဟာဗောဓိညောင်ပင်ကို စိုက်သည်။ ဘုရားကြီး၏ အရှေ့တောင်ထောင့်၊ အရှေ့မြောက်ထောင့်၊ အနောက်တောင်ထောင့်၊ အနောက်မြောက်ထောင့်အရပ်တို့တွင် ရေတွင်း လေးတွင်း တူးတော်မူသည်။ ဘုရားကြီး၏ လေးမျက်နှာမုခ်အထွက်တို့တွင် ဇရပ်ကြီးလေးဆောင်ကို ဆောက်လုပ်ထားသည်။

ဘုရားကြီးတည်သော သက္ကရာဇ် ၉၃၅ ခုနှစ်မှသည် နောက်ဆုံး ပြိုပျက်သော ၁၂၉၃ ခုနှစ်အတွင်း ယင်းဘုရားကြီးသည် သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် ပြိုပျက်၍ အသစ်ထပ်မံငုံ၍ 
တည်ထားကြောင်းကို အတွင်းအုတ်ရိုး သုံးထပ်ကို ခန့်မှန်းကြည့်ခြင်းအားဖြင့် သိရလေသည်။

၁၂၉၃ ခုနှစ် နတ်တော်လဆန်း ၁၄ ရက်နေ့ ညဉ့်အချိန်တွင် မြေငလျင် ကြီးစွာလှုပ်သဖြင့် ဘုရားကြီးမှာ ပြိုအက်ပျက်စီးပြီးလျှင် ငှက်မြတ်နားနှင့် စိန်ဖူးတော်ကြီးတို့မှာ မြေသို့ ခရလေသည်။ မြို့သူမြို့သား နယ်သူ နယ်သားများ၏ စေတနာသဒ္ဓါတရား ထက်သန်မှုကြောင့် မြေသို့ခသော ငှက်မြတ်နားနှင့် စိန်ဖူးတော်ကြီးတို့ကို တစ်ဖန်ပြင်ဆင်ပြီးစီးသော်လည်း ၁၂၉၄ ခုနှစ် ဝါဆိုလတွင် မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းမှုကြောင့် ဘုရားကြီး၏ ငှက်ပျောဖူးကြီး ပြိုကွဲပျက်စီးရပြန်လေသည်။

ထိုအခါ ဘုရားကြီး ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့လူကြီးများ ခေါင်းဆောင်ကာ မြို့နယ်လူထု အကူအညီဖြင့် ဘုရားကြီးကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့ရာ ၁၃ဝ၃ ခုနှစ်တွင် ရွှေချအောင်မြင်ပြီးစီးသဖြင့် ထီးတော်တင်ပွဲ ပြုလုပ်အံ့ဆဲဆဲ၊ ထိုနှစ် တန်ခူးလဆန်း ၃ ရက်၊ (ခရစ် ၁၉၄၂ ခုနှစ် မေလ ၁ ရက်)နေ့တွင် အင်္ဂလိပ်မဟာမိတ် တရုတ်စစ်သားများက ဒိုင်းနမိုက်ဖြင့် ဖောက်ခွဲ ဖျက်ဆီးခဲ့ခြင်းကြောင့် တတိယပစ္စယံတိုင်အောင် ပြိုကွဲပျက်စီးခဲ့လေသည်။

ထိုနောက် သက်ဆိုင်ရာ ခရိုင်အရာရှိကြီးများနှင့် ဂေါပက လူကြီးများ၏ ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ချက်ကြောင့်လည်းကောင်း၊ နယ်သူနယ်သား၊ မြို့သူမြို့သားများ၏ စေတနာသဒ္ဓါဟုန်ကြောင့်လည်းကောင်း ၁၃၁၂ ခုနှစ် တပေါင်းလဆန်း ၁၅ ရက် (ခရစ် ၁၉၅၁ ခုနှစ် မတ်လ ၂၂ ရက်)နေ့တွင် ထိုစဉ်က ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနုကိုယ်တိုင် ရွှေဆံတော် စေတီကြီးကို အုတ်မြစ်ချနိုင်ခဲ့လေသည်။ ၁၃၁၆ ခုနှစ် သီတင်းကျွတ်လကုန်တွင် စေတီတော်မြတ်ကြီး ငှက်ပျောဖူး၊ ကြာမှောက်ကြာလန်အထိ အချောကိုင် ရွှေချပြီးစီးသည်။ ၁၃၆၁ ခုနှစ် တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း ၉ ရက်နေ့အထိ ခုနစ်ရက်တိုင်တိုင် အလွန်စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ထီးတော်တင် ကပ်လှူပွဲကြီး ဆင်ယင်ကျင်းပခဲ့လေသည်။

## ကိုးကား
ဂျော့ ကန်တာ

**ဂျော့ ဖာဒီနန် လဒ်ဝဂ် ဖိလစ် ကန်တာ** (; ; ) မှာ ဂျာမန်လူမျိုး သင်္ချာပညာရှင် တစ်ဦးဖြစ်ပြီး သင်္ချာပညာ၏ အခြေခံ အစုသီအိုရီ၏ ဖခင်အဖြစ် ထင်ရှားသည်။

ကဏ္ဍ:ဂျာမန် သင်္ချာပညာရှင်များ

ကဏ္ဍ:ဂျာမန် စာရေးဆရာများ
အစုသီအိုရီ

သုံး၍ ဖော်ပြထားပုံ]] **အစု သီအိုရီ** (set theory) ကို သင်္ချာဆိုင်ရာ ယုတ္တိဗေဒ၏ ဘာသာရပ်ခွဲတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်နိုင်ပြီး၊ အရာဝတ္ထုများကို စုဝေးထားသော *အစု* (set) ဟု ခေါ်ဆိုသည့် အစုအဝေးများကို လေ့လာသည့် ဘာသာရပ်ဖြစ်သည်။ မည်သည့် အရာဝတ္ထုမျိုးကိုမဆို အစုသီအိုရီမှ အစုများဖွဲ့၍ လေ့လာနိုင်သော်လည်း အစုသီအိုရီကို သင်္ချာဆိုင်ရာ အရာဝတ္ထုများကို လေ့လာရာတွင် အဓိက အသုံးပြုသည်။ သင်္ချာဆိုင်ရာ အရာဝတ္ထုတိုင်းနီးပါးကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ရာတွင် အစုသီအိုရီအကို အသုံးပြု၍ ရေးသားနိုင်သည်။

ဘာသာရပ်များတွင် သီအိုရီတစ်ခုကို အစပျိုးသူ ပညာရှင် အများအပြား ရှိလေ့ရှိသော်လည်း ခေတ်ပေါ်အစုသီအိုရီကို ဂျာမန်သင်္ချာပညာရှင် ဂျော့ ကန်တာ (George Cantor) တစ်ဦးတည်းက အဓိက အစပျိုးခဲ့သည်ဟု ဆိုလေ့ရှိသည်။ နှစ်ဆယ်ရာစုဦးပိုင်း၌ အစုသီအိုရီဆိုင်ရာ paradox ခေါ် အဓိပ္ပာယ်မဲ့ယောင် သဟဇာတ မကိုက်ညီမှုများ မတွေ့ရှိခင်အထိ ရိုးရိုးအစု သီအိုရီ (naive set theory) ဖြင့်သာ လုံလောက်ခဲ့သော်လည်း၊ ၎င်း သဟဇာတ မကိုက်ညီမှု ပြဿနာများကြောင့် နောက်ပိုင်းတွင် အက်ဆီယမ်ကျကျ အစုသီအိုရီ (axiomatic set theory) လိုအပ်လာသည်။ ၎င်း အက်ဆီယမ်စနစ်များအနက် ဇာမလို-ဖရန်ကယ် အက်ဆီယမ်များ (Zermelo–Fraenkel axioms) နှင့် ရွေးချယ်နိုင်စွမ်း အက်ဆီယမ် (axiom of choice) ကို ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းထားသည့် **ZFC** ဟု အတိုကောက်ခေါ်သည့် စနစ်မှာ အသုံးအများဆုံး ဖြစ်သည်။

## အညွှန်း
## ကိုးကား
*
ရွှေဆံတော်ဘုရား (တွံတေး)

တွံတေးမြို့ရှိ **ရွှေဆံတော်ဘုရား**ကို မဟာသက္ကရာဇ် ၁၁၄ ခုနစ် တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နေ့မှ စတင်၍ ပန္နက်ရိုက်ကာတည်သည်။ ၁၂၃ ခုနှစ် တန်ခူးလပြည့်နေ့တွင် ထီးတော်တင်လှူ ပြီးစီးလေသည်။ ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားသခင်သည် မဟာသက္ကရာဇ် ၁၁၁ ခုနှစ်တွင် သုဓမ္မပူရတိုင်း၊ မုတ္တမ၊ ဇင်းကျိုက်သို့ ဒေသစာရီ လှည့်လည်ကြွရောက်တော်မူခဲ့စဉ် တွံတေး (ကွမ်းဒေး)မြို့၏ အရှေ့ခြောက်မိုင်အကွာတွင် ယခင်ထိုထိုကျွန်း သီဟိုဠ်မှ ပြောင်းခဲ့ကြ၍ နေထိုင်ရာအတွင်း ခပင်းငယ် ဟုတွင်သော ဒေသမှ ရောက်လာကြသော တိက္ခပညာ၊ သာဂရပညာ ကုန်သည်ညီနောင်တို့နှင့် သုမနထေရ်တို့အား ဆံတော်ရှင် နှစ်ဆူ ပေးသနားတော်မူခဲ့၏။ ထိုသို့ ပေးသနားတော်မူလိုက် သော ဆံတော်နှစ်ဆူကို ဌာပနာလျက် မေရုဒကုန်းတွင် ပေါက္ခရဝတီဘုရင် သမိန်ထောဗညားရံက ရွှေဆံတော်စေတီကို တည်ထားခဲ့သည်။

ထိုစဉ်က တည်ထားခဲ့သော စေတီတော်မှာ ဖိနပ်တော် သံတောင် ၈ဝ နှင့် လေးမိုက်၊ အရပ်တော် သံတောင် ၁၂ဝ ရှိ၍ ထီးဝကိုးတောင်၊ ဘုံခုနစ်ဆင့်၊ ဇွန်ရိုးဆပ်သွားဖူး ၂ဝ၊ ငှက်မြတ်နား တစ်၊ စိန်ဖူးတော် တစ်၊ ထီးဆိုင်းကြိုး ရှစ်၊ ကြေးစလောင်း တစ်၊ ရွှေဆည်းလည်း ၄၂ လုံး၊ ငွေဆည်းလည်း ၁၂ဝ၊ ကြေးဆည်းလည်း ၂ဝဝ ဖြစ်သည်။ စေတီတော်ကို သုံးနှစ်တိုင် တည်လုပ်ရသည်။ 

သက္ကရာဇ် ၂၃၈ ခုနှစ်တွင် သမိန်ထော ဗညားရံမင်း၏ ညီတော် သမိန်ထောဗညားကောဒေးမင်းသည် သထုံပြည် သီရိမာမင်း ကိုးကွယ်သော ဆံတော်မြတ်လေးဆူကို ရရှိ၍ ရွှေဆံတော်စေတီတွင် ဒုတိယအကြိမ် ထပ်မံ ဌာပနာသွင်းနှံခဲ့လေသည်။

ထိုနောက်တွင် သရေခေတ္တရာ ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီးမှ အစပြု၍ မင်းအဆက်ဆက်တို့ အသစ်ပြုပြင်ခြင်း၊ ရွှေချကပ်လှူခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သက္ကရာဇ် ၁၁၃ဝ ပြည့်နှစ် ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၅ ရက် အင်္ဂါနေ့တွင် ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် ရွှေဆံတော်စေတီသည် ရွှေတိဂုံစေတီတော်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် ပြိုကျလေရာ ကုန်းဘောင် ဆင်ဖြူရှင်မင်းသည် ၁၁၃၅ ခုနှစ်တွင် ရွှေတိဂုံစေတီတော်ကို အသစ်ပြန်လည်တည်ဆောက် ပေးကာ တွံတေးရွှေဆံတော်ကိုလည်း ရွှေတိဂုံ စေတီပုံအတိုင်း မူလတည်ရင်း ဉာဏ်တော် သံတောင် ၁၂ဝ မှ ၁၆ တောင်မြင့်၍ ၁၃၆ တောင် အမြင့်သို့ အရံစေတီတော်အဆူ ၄ဝ နှင့်တကွ တည်ပေးတော်မူခဲ့သည်။ ယခု ငှက်ပျောဖူးထိပ်တိုင် ၁၃၆ တောင် မြင့်၍ စိန်ဖူးတော်တိုင် ပေ ၂၅ဝ မြင့်သည်။

## ကိုးကား
မြကြီး (အဆိုတော်)

ဂီတလောကတွင် ကိုမြကြီးဟု ထင်ရှားကျော်ကြား လူကြိုက်များခဲ့သော နိုင်ငံကျော်တေးသံရှင် **ဦးမြကြီးခေါ် ဦးမြဟန်**ကို ၁၉၂၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၀)ရက်နေ့၌ အဖဦးဆင်၊ မိခင်ဒေါ်မွှေးတို့က ရန်ကုန်မြို့၊ ပုဇွန်တောင်မြို့နယ် ရေကျော် အိုးဘိုးရပ်ကွက်တွင် မွေးဖွားသည်။

## ငယ်ဘဝ 
ဖခင်ဖြစ်သူသည် စိန်ပေါလ်ကျောင်း (ယခု အခြေခံပညာ အထက်တန်း(၆)၊ ဗိုလ်တစ်ထောင်)မှ အထက်တန်းပြဆရာဖြစ်သည်။ မိခင်သည် ဆေးပြင်းလိပ်ခုံပိုင်ရှင်ဖြစ်သည်။ ဦးမြကြီးသည် အလုံမြို့နယ် ကူရှင်ကျောင်း(ယခု အထက (၄) အလုံ)တွင် ပညာသင်ကြားသည်။ ထိုကျောင်းမှ (၁၀)တန်းအောင်ပြီး တက္ကသိုလ် ဥပစာအပိုင်း(က)အထိ ပညာဆက်လက်သင်ယူခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဝါသနာကြီးလှသော တေးဂီတလောကသို့ ခြေချသည်။ ဦးမြကြီးသည် ဂီတပညာများကို ဂီတပညာရှင် ဆရာမကြီး (ဒေါ်)မကြည်အောင်၊ ဂီတာစိမ်းမောင်၊ တက္ကသိုလ်စိုးတို့ထံတွင် စတင်ဆည်းပူးခဲ့သည်။  ထိုပုဂ္ဂိုလ်များသည် ကိုမြကြီး၏ ဂီတအနုပညာ လက်ဦးဆရာများ ဖြစ်သည်။

## အမှုထမ်းဘဝ 
ကိုမြကြီးသည် အစိုးရအမှုထမ်းဘဝဖြင့်လည်း ကျင်လည်ခဲ့ရာ ကောက်ပဲသီးနှံရုံးဟု ခေါ်ကြသော S.A.M.B ရုံးတွင် အငယ်တန်းအရာရှိတစ်ဦးအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် လုပ်သက်ပြည့်ဖြင့် အလုပ်မှ အငြိမ်းစားယူ၍ ဂီတအနုပညာနယ်ပယ်သို့ လုံးဝဥဿုံဝင်ရောက်သည်။ 

## ဂီတအနုပညာနယ်ပယ် 
ကိုမြကြီး ပထမဆုံးပါဝင်သီဆိုခဲ့သော သီချင်းမှာ "**ပန်းမဉ္စူ**" သီချင်းဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ကိုမြကြီးသည် တက္ကသိုလ်စိုးရေးစပ်သော "**မေ**" သီချင်းဖြင့် ဂီတလောကတွင် "**အဆိုတော်မြကြီး**"အမည်ကို စတင်ရယူသည်။ အဆိုတော် ကိုမြကြီးဟူသော အမည်သည် ဓာတ်ပြားခေတ်ကာလက ထိပ်ဆုံးနေရာတွင် ရှိခဲ့သည်။ ဆူပါဟိုက် ဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ၊ ပဒေသာမျိုးလှိုင် ဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ၊ လွတ်လပ်ရေး ခွေးတံဆိပ် ဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီတို့နှင့် ကိုမြကြီးသည် သူ့သီချင်းများကို ဓာတ်ပြားပေါင်းများစွာ သွင်းခဲ့ရပြီး ဓာတ်ပြားခေတ်က ကိုမြကြီး၏ ဓာတ်ပြားရတေးသီချင်းများသည် အရောင်းအသွက်ဆုံးဈေးကွက်ဝင် ဓာတ်ပြားများဖြစ်ခဲ့သည်။ ကိုမြကြီးသည် လက်တီးတူရိယာများဖြစ်သော ဒုံမင်းနှင့်မယ်ဒလင်ကိုလည်း ကျွမ်းကျင်ပိုင်နိုင်စွာ တီးခတ်နိုင်သည်။ ကိုမြကြီးသည် ရုပ်ရှင်ပြဇာတ်လောကမှာထက် တေးဂီတလောကတွင် အဆိုတော် ကိုမြကြီးအဖြစ် ထင်ရှားလူသိများ ကျော်ကြားခဲ့ရာတွင် **မိုး၊ မခင်နှင်းဆီ၊ မခင်းနှင်းဆီရဲ့နှင်းဆီ၊ မခင်နှင်းဆီ ဇာတ်သိမ်း၊ မေ၊နွဲ့ဆိုး၊ ရက်ကန်းသံ၊ မခင်နှင်းဆီသို့ ပေးစာ၊ ဘာပဲလုပ်ရလုပ်ရ သီချင်းများ**သည် အထူးကျော်ကြား လူကြိုက်များသည်။

## ဘဝနိဂုံး 
အဆိုတော် ကိုမြကြီးဟူ၍ နိုင်ငံအဝန်း ကျော်ကြားခဲ့သော ကိုမြကြီးသည် ၁၉၉၈ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၉)ရက်နေ့၌ ရန်ကုန်မြို့တွင် ကွယ်လွန်သည်။

## ကိုးကား
ရိုးရိုးအစုသီအိုရီ

**ရိုးရိုး အစုသီအိုရီ** (naive set theory) ဆိုသည်မှာ (သင်္ချာပညာတွင် အဓိက အသုံးပြုသည့်) အစု (set) များကို ပုံစံတကျ ဖြစ်ရန် ကြိုးပမ်းသည့် ကနဦး သီအိုရီ ဖြစ်သည်။ သင်္ချာပညာ၏ အခြေခံအုတ်မြစ်ကို သင်္ချာယုတ္တိဗေဒနှင့် အစုသီအိုရီကို အသုံးပြု၍ ရှင်းလင်းခြင်း (reduction) ကို ဒီဒီကင် (Dedekind)၊ ဖရီဂယ် (Frege) နှင့် ကန်တာ (Cantor) တို့ ဦးဆောင်၍ ၁၈၇၀ နှင် ၁၈၉၅ ကြားတွင် လုပ်ဆောင်ခဲ့ရာ ဤ ရိုးရိုး အစုသီအိုရီ ပေါ်ထွန်းခဲ့သည်။ သို့သော် ဤသီအိုရီ အစပျိုးပြီး မကြာမီပင် ရပ်ဆဲလ် (Russell) အစရှိသူတို့က ၎င်းသီအိုရီတွင်း ရှေ့နောက်မညီမှု (paradox) များကို တွေ့ရှိလာရာ ဤသီအိုရီအစား ပိုမိုတိကျ စူးစိုက်သည့် အက်ဆီယမ်ကျကျ အစုသီအိုရီ (axiomatic set theory) များကို ထုတ်ဖော်သုံးစွဲလာရသည်။

ဤသို့ ပိုမိုတိကျသည့် အစုသီအိုရီများ ရှိသော်လည်း (သင်္ချာအုတ်မြစ် သုတေသီမဟုတ်သည့်) သင်္ချာပညာရှင် အများစုအတွက် နေ့စဉ် သုတေသန လုပ်ငန်များတွင် ရိုးရိုး အစုသီအိုရီကိုသာ အသုံးပြု စဉ်းစားနိုင်ပြီး၊ လိုအပ်ပါက မိမိတို့၏ သုတေသန လုပ်ငန်များတွင် ပိုမိုတိကျသည့် အစုသီအိုရီ သုံးနိုင်ကြောင်း သိထားလျှင်ပင် လုံလောက်သည်။ ဤရှုထောင့်မှ ကြည့်မြင်လျှင် ရိုးရိုး အစုသီအိုရီ ဆိုသည်မှာ အက်ဆီယမ်ကျကျ အစုသီအိုရီ၏ အများသုံး နိစ္စဓူဝမူကွဲ (version) ဖြစ်သည်။

## အညွှန်း
## ကိုးကား
* 
*
မင်္ဂလာအောင်မောင်း

မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးတွင် အထူးကျော်ကြားခဲ့သော ဇာတ်မင်းသားကြီး ဦးအောင်မောင်းသည် ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့ရ သဘင်ပညာရှင်ကြီး တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ 

## ငယ်ဘဝ 
ဦးအောင်မောင်းသည် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၅၉ ခု တွင် အဖ ဦးနေဒွန်း အမိဒေါ်ေငွပွင့် တို့မှ ဖွားမြင်သည်။ နနာမည်ရင်းမှာမောင်အုန်း‌ေမာင်ဖြစ်သည်။ ဇာတိမှာ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြို့သစ်မြို့နယ် လဲလူရွာ ဖြစ်သည်။ မောင်အုန်းမောင် အသက်(၁၃)နှစ် အရွယ်တင် မင်းဘူးမြို့သို့ လာရောက်ကပြသော နာမည်ကြီး ဦးမာဒင်၏ ဇာတ်သဘင်အဖွဲ့သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။

## သဘင်သည်ဘဝ 
ဇာတ်အဖွဲ့ထဲ၌ ပထမတွင် ဆိုင်းနောက်ထ၊ ရှေ့တော်ပြေး၊ ဝန်ကြီး အစရှိသည်ဖြင့် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ရသည်။ မကြာမီ လူရွှင်တော်အဖြစ် အသုံးတော်ခံခဲ့ရာ ဇာတ်ဆရာကြီး ဦးမာဒင်ကြီးက သူ့အား **အောင်မောင်း**ဟူသော အမည်ကို ပေးသည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ **လူရွှင်တော်အောင်မောင်း**ဟူ၍ ထင်းရှားလာ၏။ 

ဇာတ်မင်းသား စိန်ကျော်လေး မမျှော်လင့်ဘဲ ရုတ်တရက် ကွယ်လွန်သွားသဖြင့် ယင်း၏နေရာတွင် ဒုတိယမင်းသားအဖြစ် လူရွှင်တောင်အောင်မောင်းအား ပွဲထုတ်လျက် ကပြစေသည်။ မင်းသားအောင်မောင်းအမည်ဖြင့် ဦးမာဒင်ဇာတ်အဖွဲ့တွင် နှစ်နှစ်ခန့် ကပြပြီးသောအခါ **မင်္ဂလာအောင်မောင်း**ဟူသော အမည်ခံယူကာ ကိုယ်ပိုင်ဇာတ်အဖွဲ့ တည်ထောင်ပြီး သီးခြားခွဲထွက်ကာ ကပြလေသည်။ မင်္ဂလာအောင်မောင်း၏ ဇာတ်အဖွဲ့ကြီး ဖြစ်လာပေသည်။ 

နှစ်ပါးသွား ကပြသောအခါတွင် ခြေထိုး၍ ကပြသော အကကို ကပြလေသည်။ ရေခဲပြင်တွင် စကိတ်စီးသကဲ့သို့ ခြေထိုး၍ ကသွားလေသည်။ ထိုအခါမှစ၍ ထိုအကကို "**အောင်မောင်းခြေထိုး**"ဟူ၍ ခေါ်တွင်ခဲ့လေသည်။ 

## မျိုးချစ်စိတ်ထက်သန်ပုံ 
ဦးအောင်မောင်းသည် တို့ဗမာအစည်းအရုံးမှ သခင်များအား ငွေကြေးအထောက်အပံ့ကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပေးခဲ့သူဖြစ်သည်။ ၁၃၀၀ ပြည့် အရေးတော်ပုံအတွင်းက ဦးအောင်မောင်းသည် ကြို့ပင်ကောက်မြို့တွင် ဇာတ်ကပြနေခိုက် ရေနံမြေအလုပ်သမားကြီးများ သပိတ်မှောက်၍ ရန်ကုန်မြို့သို့ ချီတက်လာနေစဉ် မြို့ဦးမှထွက်၍ မင်္ဂလာစည်တော်ကြီးဖြင့် ကပြ၍ သီဆိုဂုဏ်ပြုခဲ့လေသည်။ 

## ဘဝနိဂုံး 
မျိုးချစ်ဇာတ်မင်းသားကြီး မင်္ဂလာ ဦးအောင်မောင်းသည် အင်္ဂပူမြို့၊ ရွှေဆံတော်ဘုရားပွဲတွင် ဇာတ်ကပြနေစဉ် ကာလ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၃၄ခု၊ ပြာသိုလဆုတ် (၂) ရက်နေ့(ခရစ်နှစ် ၁၉၇၃ ခု၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်) စနေနေ့၊ အသက် (၇၆) နှစ်အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
အော်ပရေရှင်နယ် အင်ပလီဖိုင်ယာ

အစပိုင်းတွင် အော်ပရေရှင်နယ် အင်ပလီဖိုင်ယာများ(op-amp)ကို ပေါင်းခြင်း၊နှုတ်ခြင်း၊ အင်တီဂရေးရှင်း၊ ဒစ်ဖရန်ရှေးရှင်း အစရှိသော သင်္ချာဆိုင်ရာ တွက်ချက်ခြင်းများအတွက် သုံးရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သော်ကြောင့် အော်ပရေရှင်နယ် ဟုခေါ်ခဲ့ကြသည်။ အစောပိုင်း အော်ပရေရှင်နယ် အင်ပလီဖိုင်ယာများကို Vacuum Tube များနှင့် ပြုလုပ်ခဲ့ကြပြီး အားပြင်းသောဗို့ဒ်အားများနှင့် အလုပ်လုပ်ကြသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် op-amp များသည် linear integrated circuits (ICs) ဖြစ်ကြပြီး ဒီစီဗိုဒ်အားတွင်အလုပ်လုပ်လာကြပြီး ပိုမိုသင့်လျော်လာကာ ဈေးချိုလာကြသည်။ 

အော်ပရေရှင်နယ် အင်ပလီဖိုင်ယာများ(op-amp)သည် အန်နာလော့ ကွန်ပြူတာများ၏ အစဖြစ်ကြသည်။ 

## အော်ပရေရှင်နယ် အင်ပလီဖိုင်ယာ၏ ဝိသေသလက္ခဏာများ 
### စံအခြေအနေ 
* အကန့်အသတ်မရှိသော open-loop gain 
* အကန့်အသတ်မရှိသော bandwidth
* အကန့်အသတ်မရှိသော input impedance
* သုညဖြစ်သော output impedance
### လက်တွေ့အခြေအနေ 
လက်တွေ့အခြေအနေတွင် စံအခြေနေတွင် ဖော်ပြထားသကဲ့သို့ မဟုတ်ပဲ မြင့်မားသော open-loop gain  များ၊ မြင့်မားသည့် input impedance နှင့် အလွန်နည်းသော output impedance ရှိသည်။
## ကိုးကား
# Bruce Carter and Ron Mancini - Op Amps For Everyone(3rd Edition)
ရစ်ချတ် ဒီဒီကင်

**ယူးလီးရပ် ဝီလ်ဟမ် ရစ်ချတ် ဒီဒီကင်** (; &ndash;) သည် ဂျာမန်လူမျိုး သင်္ချာပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး abstract algebra ခေါ် ခေတ်သစ် အက္ခရာသင်္ချာ (အထူးသဖြင့် ring theory ခေါ် ကွင်းသီအိုရီ)၊ အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ ကိန်းသီအိုရီ (algebraic number theory)၊ နှင့် ကိန်းစစ် (real number) တို့၏ အခြေခံအုတ်မြစ်ဆိုင်ရာ ပညာရပ် နယ်ပယ်များတွင် အဓိက ကျေးဇူးပြုခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
International Standard Book Number

**နိုင်ငံတကာ စံနမူနာ စာအုပ်နံပါတ်** (**ISBN**) သည် အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ၊ ဒဘလင်မြို့ရှိ ထရီနတီကောလိပ်ရှိ Gordon Foster ဆိုသူက ဖန်တီးခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး 9 digit ပေါ်အခြေခံသည့် စာအုပ်တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးသည့် နံပါတ်စနစ်ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် စာအုပ်ရောင်းချသူများနှင့် သိမ်းဆည်းသူများအတွက် ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် ဖန်တီးပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ISBN အား လူအသိမှတ်ပြုတွင်ကျယ်အောင် David Whitaker ဆိုသူက လုပ်ဆောင်ပေးခဲ့သည်။

## ကျမ်းကိုး
မြန်မာယူနီကုဒ်ဧရိယာ

၂၀၁၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ (၁၈) ရက်နေ့တွင် Myanmar Mobile Users Group ရှိ ပို့စ်တစ်ခုမှ စတင်ကာ **မြန်မာယူနီကုဒ်ဧရိယာ** အဖွဲ့တစ်ခုအဖြစ် ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။  အဖွဲ့ဝင်တော်တော်များများဖြင့် တက်ကြွစွာ လှုပ်ရှားပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ မြန်မာယူနီကုဒ်ဧရိယာ၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ မြန်မာနိုင်ငံသားအားလုံး စံသတ်မှတ်ချက်နှင့် ကိုက်ညီသော မြန်မာစာစနစ်ကို သုံးစွဲစေရေးအတွက် ဝိုင်းဝန်း ဆောင်ရွက်ကြရန်ဖြစ်သည်။ အဖွဲ့၏ လက်ရှိဆောင်ပုဒ်မှာ *ဒီဂျစ်တယ်ခေတ်တွင် နိုင်ငံတကာသုံးစံနှုန်းများကို သုံးစွဲခြင်းဖြင့် ဘာသာစကားများကို ထိန်းသိမ်း ကာကွယ်ပါ* ဟူ၍ ဖြစ်သည်။

မြန်မာယူနီကုဒ်ဧရိယာမှ အွန်လိုင်းလူမှုကွန်ယက်များတွင် တနင်္ဂနွေတိုင်း ယူနီကုဒ် အသုံးပြုကြရန် စတင်၍ စည်းရုံးလှုံဆော်ခဲ့သည်။ ထို့စည်းရုံးရေးကိုပြုလုပ်နေစဉ်အတွင်း မန္တလေး FM နှင့်ချိတ်ဆက်၍ အဖွဲ့၏ ပထမဆုံးသော ပညာပေး အစီအစဉ်ကို လေလှိုင်းပေါ်မှ တိုက်ရိုက်လွှင့်၍ အသိပညာပေးခဲ့သည်။ ထို့နောက် PEN Office တွင် မီဒီယာများကို ဖိတ်ကြား၍ တနင်္ဂနွေနေ့တိုင်း အသုံးပြုပေးကြဖို့ တိုက်တွန်းခဲ့သည့်အပြင် မီဒီယာများကိုလည်း ယူနီကုဒ်စနစ် သုံးစွဲကြဖို့ တိုက်တွန်းပြောကြားခဲ့သည်။ ကေအမ်ဒီ(KMD)မြေနီကုန်း ကွန်ပျူတာ သင်တန်းကျောင်းတွင်လည်း လူငယ်များအတွင်း အသိပညာ ပြန့်ပွားစေရန်  ကူညီဟောပြောခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် ၁၈.၁.၂၀၁၅ တွင် မန္တလေးမြို့ ယုံကြည်ရာစာဖတ်အသင်းနှင့် ချိတ်ဆက်၍ ယူနီကုဒ်အသုံးပြုသင့်ကြောင်း ဟောပြောခဲ့ကြသည်။ ဘားကမ့်ရန်ကုန်၂၀၁၅ တွင်လည်း "Unicode နှင့် အဆင်မပြေမှုများ အကြောင်း ဆွေးနွေးရအောင်" ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ထပ်မံ၍ ယူနီကုဒ် စနစ်မည်သို့ အားသာသည်ကို ဟောပြော အသိပညာဖြန့်ဝေခဲ့ပြီး ယူနီကုဒ်ပြောင်းလဲ အသုံးပြုလိုသူများကို MICT Park မြက်ခင်းပြင်တွင် ကူညီထည့်သွင်းပေးခဲ့သည်။

မြန်မာယူနီကုဒ်ဧရိယာ၏ ထုတ်ကုန်တစ်ခုအဖြစ် အန်းဒရွိုက်စနစ်သုံး ဖုန်းများတွင် မြန်မာစာ စနစ်တကျ ရေးနိုင်ရန် ဗေ ကီးဘုတ် ကို အခမဲ့ ဖြန့်ဝေပေးခဲ့သည်။ ဗေကီးဘုတ်တွင် ရှမ်း၊ မွန်၊ ပအိုဝ်ႏ၊ ပလောင်၊ ဗမာ စသော မြန်မာတိုင်းရင်းသား ဘာသာများ ပါဝင်ပြီး မပါဝင်သေးသောတိုင်းရင်းသားဘာသာများကိုလည်း ထပ်မံဖြည့်သွင်းပေးရန် ကြိုးစားလျက်ရှိသည်။ ယူနီကုဒ်သုံးစွဲသူများ အဆင်ပြေစေရန် MUA News Apk ကိုလည်း အခမဲ့ ဖြန့်ဝေခဲ့သည်။ ယူနီကုဒ်မပါဝင်သေးသောဖုန်းများတွင် ယူနီကုဒ်အလွယ်တစ်ကူထည့်သွင်းနိုင်ရန် MUA Font Changer ကိုလည်း ဖြန့်ဝေပေးခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် မော်ဒယ်နိမ့်ဖုန်းများတွင်ပါ အသုံးပြုနိုင်ရန် ကြိုးစားလျက်ရှိသည်။

ယူနီကုဒ်အသုံးပြုသူများအတွက် ဆော့ဝဲများကိုလည်း developer အပေါင်းမှ ကူညီရေးသားပေးခဲ့ကြသည်။

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
*
*MUA Keyboard - ဗေ ကီးဘုတ်
*MUA News Apk 
*MUA Font Changer 
*Font နှင့် Windows သို့မဟုတ် Browser တွင် အသုံးပြုနည်းများ

ကဏ္ဍ:ယူနီကုဒ်
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် အဖွဲ့အစည်းများ
ကားလ် ဖရီးဒရစ် ဂေါက်

**ယိုဟန် ကားလ် ဖရီးဒရစ် ဂေါက်** (, ; , ; ) () သည် ဂျာမန်လူမျိုး သင်္ချာပညာရှင် တစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းကျေးဇူးပြုခဲ့သည့် ပညာရပ်နယ်ပယ် အများအပြားထဲတွင် ကိန်းသီအိုရီ (number theory)၊ အက္ခရာသင်္ချာ (algebra)၊ စာရင်းအင်းဗေဒ (statistics)၊ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (mathematical analysis)၊ ဒစ်ဖရန်ရှယ်ဂျီဩမေတြီ (differential geometry)၊ ဂျီအော့ဒက်ဆီ (geodesy)၊ ဘူမိရူပဗေဒ (geophysics)၊ လျှပ်ငြိမ်ဗေဒ (electrostatics)၊ နက္ခတ္တဗေဒ (astronomy)၊ မေးထရစ်သီအိုရီ (matrix theory) နှင့် အလင်းဆိုင်ရာ ရူပဗေဒ (optics) တို့ ပါဝင်သည်။

## အညွှန်း 
## ကိုးကား 
* 
* 

ကဏ္ဍ:ဂျာမန် သင်္ချာပညာရှင်များ
ကဏ္ဍ:ဂျာမန် နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များ
အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ ဂျီဩမေတြီ

) မှာ ဒီဂရီ အဆင့် ငါး ရှိသည့် အက္ခရာသင်္ချာ မျက်နှာပြင် (algebraic surface) တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ပုံတွင်ပြထားသည်မှာ ၎င်းမျက်နှာပြင်၏ ကိန်းစစ်လမ်းကြောင်း (real locus) တစ်စိတ်တစ်ဒေသ ဖြစ်သည်။]]

**အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ ဂျီဩမေတြီ** (algebraic geometry) သည် သင်္ချာပညာ၏ ဘာသာရပ်ခွဲတစ်ခုဖြစ်ပြီး ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်း (polynomial equation) များ၏ ကိန်းရင်းများကို လေ့လာသည့် ဘာသာရပ်အဖြစ် ရှေးယခင်က သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ သို့သော် မျက်မှောက်ခေတ် အက္ခရာသင်္ချာ ဂျီဩမေတြီ ဘာသာရပ်မှာမူ ခေတ်သစ် အက္ခရာသင်္ချာ (abstract algebra)၊ အထူးသဖြင့် ပတ်လည်ညီ အက္ခရာသင်္ချာ (commutative algebra)၊ နည်းလမ်းများအပေါ်တွင် ပိုမိုမှီတည်ပြီး၊ ဂျီဩမေတြီ (geometry) အသုံးအနှုန်းများကို အသုံးပြု၍ ဂျီဩမေတြီ ပြဿနာများကို လေ့လာဖြေရှင်းခြင်း ဖြစ်သည်။
မိခင်ကျောင်း

မြန်မာဘာသာဖြင့် "**မိခင်ကျောင်း**"၊ သို့မဟုတ် "**ပညာရင်နို့ သောက်စို့ရာ**" ဟု ဘာသာပြန်လေ့ရှိသည့် စကားစု၏ မူရင်းမှာ "**Alma mater**" ဟူသည့် လက်တင်ဘာသာ စကားစုဖြစ်သည်။ လက်တင်ဘာသာဖြင့် *alma* ဆိုသည်မှာ *အာဟာရ ပြည့်ဖြိုးစေသော၊* သို့မဟုတ် *ကြင်နာသော* ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး၊ *mater* ဆိုသည်မှာ *မိခင်* ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ အသုံးနည်းသည့် ဗဟုဝုစ်ကိန်းမှာ *almae matres* ဖြစ်သည်။

ဤစကားစုကို ရှေးရောမ (ancient Rome) ခေတ်တွင်း မယ်တော်နတ်ဘုရား (mother goddess) များ၊ အထူးသဖြင့် စီးရီးစ် (Ceres) သို့ စစ်ဘလီ (Cybele)၊ ကို ရည်ညွှန်းရာတွင် အသုံးပြုပြီး၊ နောင် ခရစ်ယာန်ဘာသာ ထွန်းကားလာပြီးနောက်တွင် မယ်တော်မေရီ (Virgin Mary) ကို ရည်ညွှန်းရာတွင် အသုံးပြုသည်။ မျက်မှောက်ခေတ် ဘာသာစကားများတွင်မူ ဤစကားစုကို ပညာရေး အသိုင်းအဝန်းတွင် အဓိက အသုံးပြုကြပြီး၊ မိမိ တက်ရောက်ခဲ့ရာ၊ ဘွဲ့ရခဲ့ရာ ကျောင်း၊ ကောလိပ်၊ တက္ကသိုလ်ကို ရည်ညွှန်းသည်။

## အညွှန်း
လက်တင်ဘာသာစကား

**လက်တင်ဘာသာစကား** (Latin:*lingua latīna*, IPA: [ˈlɪŋɡʷa laˈtiːna])သည် အင်ဒို-ယူရိုပီယန် ဘာသာစကားများ၏ အီတာလစ်ဘာသာစကားခွဲတွင် ပါဝင်သော ရှေးရိုးဘာသာစကားတစ်ခုဖြစ်သည်။ လက်တင်အက္ခရာသည် အီထရပ်စကန်နှင့် ဂရိအက္ခရာတို့မှ ဆင်းသက်လာသည်။ လက်တင်ဘာသာစကားကို ကနဦးပြောခဲ့ကြသူများမှာ အီတလီနိုင်ငံ၊ လေရှီယမ်ဒေသ မှ ဖြစ်ကြသည်။

လက်တင်ဘာသာစကားကို ‌ရောမခေတ်က လက်တီယမ် "Latium" အမည်ဖြင့်ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။ အင်္ဂလိပ်စကားလုံးအချို့တို့သည် လက်တင်ဘာသာမှမွေးယူထားသောစကားလုံများပင်ဖြစ်ကြသည်။ ဗာတီကန်စီးတီး၏ ဘာသာစကားသည်လည်း လက်တင်ဘာသာပင်ဖြစ်သည်။

ယခုအခါတွင် လက်တင်ဘာသာစကားကို ပြောဆိုခြင်းမရှိကြသော်လည်း တက္ကသိုလ်၊ အဖွဲ့အစည်းများ၏ ဆောင်ပုဒ်များတွင် တွေ့ရပါသေးသည်။ ဂျာမဏီနိုင်ငံတွင်လည်း ဘရီးမန်းရေဒီယိုမှ လက်တင်ဘာသာဆိုင်ရာသိမှတ်ဖွယ်တို့ကို ဖြန့်ချိခဲ့သည်။

လက်တင်ဘာသာဖြင့်သာရေးသားထားသော **လက်တင်ဝီကီပီးဒီးယား** (Vicipaedia Latina) ဟူ၍ရှိရာ ဆောင်းပါးပေါင်း ၁၃၄,၀၀၀ ကျော်ရှိသည်။

## အက္ခရာများ
လက်တင်ဘာသာစကား၏ အက္ခရာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။

Aa,Bb,Cc,Dd,Ee,Ff,Gg,Hh,Ii,Kk,Ll,Mm,Nn,Oo,Pp,Qq,Rr,Ss,Tt,Vv (Uu),Xx,Yy,Zz

ယင်းတို့ကို အောက်ပါအတိုင်းဖတ်ရသည်။

a - အာ

b - ဘယ်

c - ခယ်

d - ဒယ်

e - အယ်

f - အက်ဖ်

g - ဂယ်

h - ဟာ

i - အီ

k - ခါ

l - အလ်

m - အမ်

n - အန်

o - အို

p - ပယ်

q - ခူ

r - "error" စကားလုံးမှ "err" (ရကောက်လျှာလိပ်သံဖြင့်)

s - အက်စ်

t - တယ်

v - အူ

x - အစ်ခ်စ်

y - အီဂရိုင်းခါ (ဂရိ "I" ဟုအဓိပ္ပာယ်ရသည်)

z - ဇယ်ထာ

## အသံထွက်ပုံ
လက်တင်ဘာသာစကား၏ အသံထွက်ပုံသည် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားအသံထွက်နှင့် အနည်းငယ်ကွဲပြားခြားနားသည်။
### ဗျည်းများ
b သည် "ဘ" အသံ

c သည် "စ" အသံ

d သည် "ဒ" အသံ

f သည် အင်္ဂလိပ်နှင့်အတူ"ဖ"

g သည် "ဂ" အသံ

h သည် အင်္ဂလိပ်နှင့်အတူ"ဟ"

i သည် ဗျည်းနှင့်သရနှစ်မျိုးရှိကာ ဗျည်းသံကို "ယ" အသံဖြင့်ထွက်သည်။ "J" ဟူ၍လည်း ရေး၍ရသည်။

k သည် "ခ" အသံ

l သည် "လ" အသံ

m သည် "မ" အသံ

n သည် "န" အသံ

p သည် "ဖ" အသံ

q ၏‌အနောက်တွင် "u" လိုက်သည်။ သို့ဖြစ်ရာ "qu" သည် အင်္ဂလိပ်နှင့်ဆင်တူသည်။

r သည် ရကောက်လျှာလိပ်သံဖြင့် ထွက်သည်။

s သည် "စ" အသံ

t သည် "ထ" အသံ

v သည်လည်း ဗျည်းနှင်သရကွဲပြန်သည်။ သရဟုကွဲပြားစေရန် "u" ဟု ယခုခေတ်စာအုပ်များတွင်‌ရေးသားကြသည်။ ဗျည်း "v" ကို "ဝ" အသံဖြင့်ထွက်သည်။

x သည် အင်္ဂလိပ်စကားလုံး "extract" မှ "x" အသံ

z သည် အင်္ဂလိပ်စကားလုံး "adze" မှ "dz" အသံ

### သရများ
a သည် "အ"

ā သည် "အာ"

i သည် "အစ်"

ī သည် "ဤ"

"o" သည် "အော့"

"ō" သည် "အို/အိုး"

"u/v" သည် "ဥ"

"ū/v̄' သည် "ဦ"

e သည် "အက်"

ē သည် "ဧ"

y သည် "အျူ"

ȳ သည် "အျူး"

"y" ကိုမူဂရိစကားလုံးတွင်သာတွေ့ရသည်။

### သရတွဲများ
"ae (æ)" သည် "အိုင်း"

"oe (œ)" သည် "အွိုင်း"

"eu" သည် "အေယူ" အသံကို မြန်မြန်ထွက်သည်။

"au" သည် အင်္ဂလိပ်စကားလုံး "out" မှ "ou"

"ei" သည် "အေး"

"ui" သည် အင်္ဂလိပ်စကားလုံး  "quick" မှ "ui"

### ဗျည်းတွဲများ
"ch" သည် "ခ" သံပြင်းပြင်း

"th" သည် "ထ" အသံ

"ph" သည် "ဖ" အသံ

#### နမူနာစကားလုံးများ
Amīcus- အမိကုစ် (သူငယ်ချင်း)၊ Iūdex - ယူဒက်(စ်) (တရားသူကြီး)၊ Vēnālīcius- ဝေနာလီခစ်အု(စ်) (ကျွန်ရောင်းသူ)၊ Poēta- ပေါ့အေတ (ကဗျာဆရာ)၊ Leō- လက်အို (ခြင်္သေ့)၊ Vīllae -  ဝီလိုင်း (အိမ်များ)၊ Īrātus- အီရာတု(စ်) (စိတ်ဆိုးသည်)

## ကိုးကား
* Benjamin L. D'ooge - Latin for beginners

ကဏ္ဍ:လက်တင်ဘာသာစကား
ပတ်လည်ညီအက္ခရာသင်္ချာ

(Emmy Noether) က သူ၏ သုတေသန လေ့လာချက်များကို အန့် ဖစ်ရှာ (Ernst Fischer) ထံသို့ ၁၉၁၅ ခုနှစ်အတွင်း ပေးပို့သည့် ပို့စ်ကဒ်ပေါ်တွင် ဆွေးနွေးထားပုံ။]]

**ပတ်လည်ညီ အက္ခရာသင်္ချာ**ဟု မြန်မာဘာသာ ပြန်ဆိုနိုင်သည့် commutative algebra ခေါ် ဘာသာရပ်မှာ သင်္ချာပညာရှိ ခေတ်သစ်၊ သို့မဟုတ် စိတ္တဇ အက္ခရာသင်္ချာဟု ခေါ်နိုင်သည့် abstract algebra ဘာသာရပ်၏ ဘာသာရပ်ခွဲတစ်ခု ဖြစ်ပြီး၊ အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ ဂျီဩမေတြီ (algebraic geometry)၊ ကိန်းသေသီအိုရီ (invariant theory) နှင့် ကိန်းသီအိုရီ (number theory) တို့မှ ၁၉ ရာစုအတွင်း ပေါက်ဖွားလာခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤဘာသာရပ်တွင် ပတ်လည်ညီကွင်း (commutative ring) များ၊ ၎င်းကွင်းများထဲရှိ အိုင်ဒီးလ် (ideal) ခေါ် အထူးကွင်းငယ်များ၊ ၎င်းကွင်းများအပေါ် အခြေခံသည့် မော်ဂျူး (module) များ အစရှိသည့် သင်္ချာအရာဝတ္ထုများကို လေ့လာသည်။

## မှတ်စု 
## အညွှန်း
ပါရဂူဘွဲ့ ကြီးကြပ်သူ

မြန်မာဘာသာဖြင့် **ပါရဂူဘွဲ့ကြီးကြပ်သူ**၊ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် **doctoral advisor**၊ **dissertation director**၊ **dissertation advisor**၊ (ဗြိတိသျှ အင်္ဂလိပ် ဘာသာတွင်)  **doctoral supervisor** ဟု ခေါ်ဆိုသူမှာ ဘွဲ့လွန် ကျောင်းသားများကို ပါရဂူဘွဲ့ (doctorate) ရရှိရန် လမ်းညွှန် ထိန်းကြောင်းပေးသည့် တက္ကသိုလ်ဆရာကို ဆိုလိုသည်။ သင်ရိုးရွေးချယ်ရာတွင် လည်းကောင်း၊ စာတမ်း (dissertation) ရေးရန် သုတေသနနယ်ပယ် ရွေးချယ်ရာတွင်လည်းကောင်း ကူညီပေးလေ့ရှိပြီး၊ အများအားဖြင့် ပါရဂူဘွဲ့ကြီးကြပ်သူများမှာ ဌာနတွင်းရှိ အဆင်မြင့်/ဝါရင့် ဆရာများ ဖြစ်တတ်သည်။ ကျောင်းသားများက ကြီးကြပ်သူရွေးချယ်ရာတွင် ဆရာ၏ သုတေသန နယ်ပယ်၊ ဆရာ၏ သဘောတူညီမှု၊ ၎င်းဆရာနှင့် မိမိ အလုပ်အတူ လုပ်လို/မလုပ်လို စသည်တို့အပေါ် မူတည်ပြီး ရွေးချယ်ကြသည်။

အချို့နိုင်ငံများတွင် ပါရဂူဘွဲ့ကြီးကြပ်သူများမှာ ကျောင်းသား၏ စာတမ်းကော်မတီ၊ သို့မဟုတ် ပါရဂူအရည်အချင်းစစ် စာမေးပွဲတွင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ကြီးမှူးလေ့ရှိပြီး၊ အချို့နိုင်ငံများတွင်မူ ၎င်းဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို အခြားသူတစ်ဦးက ယူရလေ့ရှိသည်။ ပမာအားဖြင့် ဒတ်ခ်ျ ပညာရေးစနစ် (Dutch academic system) တွင် တင်းပြည့် ပါမောက္ခများသာ ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ လုပ်ခွင့်ရှိ၍ လက်ထောက်ပါမောက္ခတစ်ဦးကို ကြီးကြပ်သူအဖြစ် ရွေးချယ်သော ကျောင်းသားတစ်ဦး၏ ပါရဂူဘွဲ့ကြီးကြပ်သူကို *promotor* ဟုခေါ်ဆိုပြီး၊ ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌကို *co-promotor* ဟု ခေါ်သည်။ စပိန်ကဲ့သို့သော နိုင်ငံများတွင်မူ ပါရဂူဘွဲ့ ကြီးကြပ်သူသည် ကျောင်းသား၏ အုပ်ထိန်းသူ အကြံပေးအဖြစ် ဆောင်ရွက်နိုင်သော်လည်း စာတမ်း/စာမေးပွဲ ကော်မတီတွင် ပါဝင်ခွင့်မရှိပေ။ ၎င်းကော်မတီကို ပါမောက္ခချုပ်ရုံးမှ သီးသန့် ရွေးချယ်ထားသော ဆရာငါးဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းပြီး၊ ၎င်းဆရာငါးဦးကို ဘွဲ့ယူကျောင်းသား၏ ဌာနမှ စာရင်းတင်သွင်းသည့် ဆရာဆယ်ဦးထဲမှ ရွေးချယ်ခြင်း ဖြစ်သည်။

ပညာရေး မျိုးရိုးစဉ်ဆက် (academic genealogy) ကို ကျောင်းသား၏ ပါရဂူဘွဲ့ ကြီးကြပ်သူမှ တဆင့် သာမန် မျိုးရိုးအဆက် လိုက်သကဲ့သို့ လိုက်နိုင်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ မိမိ၏ ဘိုးဘွားဘီဘင်တို့ကို မိဘများမှတဆင့် မျိုးရိုးလိုက်နိုင်သကဲ့သို့ ကျောင်းသား၏ "ပညာရေး ဘိုးဘွားဘီဘင်" တို့ကို ပါရဂူဘွဲ့ကြီးကြပ်သူမှတဆင့် မျိုးရိုးဆက်လေ့ ရှိကြသည်။

## အညွှန်း
Tharlon OS

ပထမဆုံး မြန်မာဘာသာ အသုံးပြု ကွန်ပျူတာစနစ် ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၁ ဒီဇင်ဘာတွင် သာလွန် (ပျူ) ဗားရှင်းဖြင့် တစ်ကြိမ်၊ ၂၀၁၂ ဒီဇင်ဘာတွင် သာလွန် (ပုဂံ) ဗားရှင်းဖြင့် တစ်ကြိမ် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ 

Linux Debian ၊ ထို့နောက် Ubuntu နည်းပညာများကို အခြေခံသည်။ 
ဆော့ဝဲများ မြန်မာမှုပြုရာတွင် မြန်မာယူနီကုဒ်စံကို လိုက်နာသော သာလွန်ဖောင့်ကို သီးသန့်ရေးဆွဲ အသုံးပြုခဲ့သည်။ နည်းပညာလူငယ်များစွာ စေတနာ့ဝန်ထမ်း ပါဝင်အားဖြည့်ခဲ့ကြသည်။
မြိတ်ကျွန်းစု

**မြိတ်ကျွန်းစု** () သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတွင် ပါဝင်ကာ မြန်မာနိုင်ငံ၏ တောင်ဘက်စွန်းတွင် တည်ရှိသည်။ အရွယ်အစား အမျိုးမျိုးရှိသော ကျွန်းပေါင်း ၈၀၀ ကျော်ခန့် ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ မလေး ကျွန်းဆွယ်၏ အနောက်ဘက်ကမ်းခြေဖက်ရှိ ကပ္ပလီပင်လယ်တွင်းတွင် တည်ရှိသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ *ပသျှူးကျွန်းစု*ဟုလည်း ခေါ်ဆိုလေ့ရှိသည်။

## ပထဝီဝင် 
ကတန်ကျွန်းသည် မြိတ်ကျွန်းစုရှိ အကြီးဆုံးကျွန်းဖြစ်ပြီး စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၁၇၀ ကျယ်ဝန်းကာ ‌မြိတ်မြို့ အနောက်ဘက် ၁၀ မိုင်ခန့်အကွာတွင် ရှိသည်။ ဒုတိယအကြီးဆုံးကျွန်းက ကက်သရင်း ကျွန်း ဖြစ်ကာ၊ တောဖုံးနေပြီး ကမ်းစပ်၌ လမုတောများ ပေါက်ရောက်နေသည်။ အခြား ထင်ရှားသော ကျွန်းများမှာ -

* ပြင်စဘုကျွန်း
*Auriol Island
*Bentinck Kyun
*ခရစ္စတီးကျွန်း၊ မြိတ်ကျွန်းစုရှိ တောင်ဘက်အစွန်ဆုံးကျွန်း
*ဒေါင်းကျွန်း (Ross Island)
*ကွမ်းသီးကျွန်း (Kabosa Island)
*ကတန်ကျွန်း (King Island)
*Kanmaw Kyun
*လမင်းကျွန်း (Lamin Island)
*လန်ပိကျွန်း (Sullivan's Island)
*လက်စွပ်အော်ကျွန်း (Domel Island)
*မလိကျွန်း (Mali Kyun) မြိတ်ကျွန်းစုရှိ မြောက်ဘက်အစွန်ဆုံးကျွန်း
*ငွေကျွန်း (Money Island)
*Sabi Island
*စခန်းသစ်ကျွန်း (Sellore Island)
*တနင်္သာရီကျွန်း (Tenasserim Island)
*သူဌေးကျွန်း (Son Island)
*သံကျွန်း (Davis Island)
*သရောသဟန်ကြီးကျွန်း (Elphinstone Island)
*ဇဒတ်ကြီးကျွန်း (Saint Matthew's Island)

## ဂေဟစနစ်
ALDFG ဟု အတိုကောက် ခေါ်ဝေါ်သော စွန့်ပစ် သို့ ပျောက်ဆုံးငါးဖမ်းပိုက်များ၊ ကြိုးများကြောင့် မြိတ်ကျွန်းစုရှိ ၈၇ နေရာတွင် ဂေဟစနစ် ပျက်စီးစပြုနေပြီ ဖြစ်သည်။ ယင်းအရာများသည် သန္တာကျောက်တန်းများ၊ ရေအောက်ကျောက်ဆောင်များပေါ်သို့ ကျရောက် ရစ်ပတ်မိပြီး ရေနေသတ္တဝါများ၊ သန္တာကျောက်တန်းများ ပျက်သုဉ်းခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။

## ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် 
*ဆလုံလူမျိုး
*မြိတ်မြို့

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* Reading list of books on the Mergui Archipelago and the Moken people
* Helfer in the Islands - a web-app based on the journal of Dr. Johann W. Helfer in the Mergui Archipelago, 1838-40 
*အက်ဒမန်ကလပ်
ကတန်ကျွန်း

**ကတန်ကျွန်း** () သည် မြိတ်ကျွန်းစုအတွင်းရှိ အကြီးဆုံးကျွန်းဖြစ်ကာ ၄၅၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။ ကျွန်းရှိ French Bay Peak သည် ၇၆၇ မီတာ (၂၅၁၆ ပေ) မြင့်ကာ မြိတ်ကျွန်းစုတွင် အမြင့်ဆုံးနေရာဖြစ်သည်။

## အမည်ခေါ်ဝေါ်ပုံ 
ဗြိတိသျှအုပ်စိုးစဉ်အခါက ဘုရင်ကျွန်း  ('''King's Island''') ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ဒေသအခေါ်အဝေါ်ဖြစ်သည့် ကတန်ကျွန်းဟု ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

## ကိုးကား
တိုပိုသီအိုရီ

သင်္ချာဘာသာရပ်တွင်၊ တိုပေါ်လော်ဂျစ်ကယ် ဟင်းလင်း (topological space) တစ်ခုပေါ်ရှိ အစု ကောက်လှိုင်းစည်းများ (sheaves of sets) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ကတ်တဂိုရီ (category) ကဲ့သို့ ပြုမူသည့် ကတ်တဂိုရီ အမျိုးအစားတစ်ခုကို **တိုပို** (, ၊  သို့ ; ဗဟုဝုစ် topoi, ၊ ၊ သို့ toposes) ဟုခေါ်သည်။ တိုပိုများသည် အစုကတ်တဂိုရီ (category of sets) နှင့် များစွာဆင်တူပြီး၊ ပိုင်းခြေဖန်တီးခြင်း (localization) ဟူသည့် သဘောတစ်ရပ်လည်း ပိုင်ဆိုင်သည်။ တစ်နည်းဆိုရလျှင် တိုပိုများသည် အစက်-အစု တိုပေါ်လော်ဂျီ (point-set topology) ကို ယေဘုယျပြုထားခြင်း ဖြစ်သည်။ **ဂရိုသန်ဒိခ်** **တိုပိုများ** (Grothendieck topoi) ကို အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ ဂျီဩမေတြီ (algebraic geometry) တွင် အသုံးပြုပြီး၊ ပို၍ ယေဘုယျကျသည့် **အခြေခံ တိုပိုများ** (elementary topoi) ကို သင်္ချာယုတ္တိဗေဒတွင် အသုံးပြုသည်။

## အညွှန်း
## ကိုးကား
*
လန်ပိကျွန်း

**လန်ပိကျွန်း** () သည် မြိတ်ကျွန်းစုရှိ ကျွန်းဖြစ်ပြီး ၁၈၈ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းကာ မြိတ်ကျွန်းစုတွင်းရှိ အကြီးဆုံးကျွန်းများတွင် ပါဝင်သည်။

၂၀၀၄ ခုနှစ် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ ငလျင်နှင့် ဆူနာမီကြောင့် လန်ပိကျွန်းရှိ ဆလုံလူမျိုး ၂၀၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၏ တစ်ခုတည်းသော အဏ္ဏဝါအမျိုးသားဥယျာဉ်ဖြစ်သည့် လန်ပိကျွန်း အဏ္ဏဝါအမျိုးသားဥယျာဉ်ကို ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
တနင်္သာရီကျွန်း

**တနင်္သာရီကျွန်း** () သည် မြိတ်ကျွန်းစုတွင် ပါဝင်သော ကျွန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ကွမ်းသီးကျွန်း၏ တောင်ဘက် ၁၅ ကီလိုမီတာအကွာ၊ မြိတ်ကျွန်းစု၏ အနောက်မြောက်ဘက်စွန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ၁၀ ကီလိုမီတာခန့် ရှည်လျားပြီး မညီမညာပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည့် ကျွန်းဖြစ်သည်။ တောထူထပ်သည့်ကျွန်းတစ်ခုဖြစ်ကာ ၄၉၄ မီတာအမြင့်ရှိသော မတ်စောက်သည့် တနင်္သာရီတောင်ထွတ်သည် ကျွန်းရှိ အမြင့်ဆုံးနေရာ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဒေါင်းကျွန်း

**ဒေါင်းကျွန်း** () သည် မြိတ်ကျွန်းစု၏ မြောက်ဘက်ခြမ်းတွင် တည်ရှိသည့် ကျွန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၁၆ ကီလိုမီတာ ရှည်လျားကာ ၁၁၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။

## ကိုးကား
မလိကျွန်း

**မလိကျွန်း** () သည် မြိတ်ကျွန်းစုတွင် ပါဝင်သည့် ကျွန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ မြိတ်ကျွန်းစု၏ မြောက်ဖက်အစွန်ဆုံးတွင် တည်ရှိသည်။ ၉၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းပြီး မြောက်မှတောင်သို့ ၃၁ ကီလိုမီတာရှိသော ရှည်လျားသေးသွယ်သည့် ကျွန်းဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ပုတတ်စာ

**ပုတတ်စာ** (ပဒတ်စာ) သည် ရုက္ခဗေဒအခေါ် *Kaempferia candida*  ဖြစ်သည်။ အပွင့်ဖြူ၍ဝတ်ဆံဝါပြီး‌ မြေတွင်ကပ်ပေါက်သည့်ဟင်းလျာပင်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်းတွင် ပေါက်ရောက်လေ့ရှိသည်။ ကဆုန်လတွင် ပေါက်လေ့ရှိသည်။
ကွမ်းသီးကျွန်း

**ကွမ်းသီးကျွန်း** () သည် မြိတ်ကျွန်းစုတွင် ပါဝင်သော ကျွန်းတစ်ခုဖြစ်ကာ ၇ ကီလိုမီတာခန့် ရှည်လျားသည်။ လေးထောင့်ဆန်ဆန် ပုံသဏ္ဌာန်ရှိကာ တနင်္သာရီကျွန်း၏ မြောက်ဘက် ၁၅ ကီလိုမီတာခန့်အကွာ မြိတ်ကျွန်းစု၏ အနောက်မြောက်ဘက်စွန်းတွင် တည်ရှိသည်။ သစ်ပင်များနှင့် တောင်ကုန်းထူထပ်သော ကျွန်းဖြစ်သည်။ အမြင့်ဆုံးနေရာမှာ ၃၉၆ မီတာမြင့်သည်။

## ကိုးကား
သူဌေးကျွန်း

**သူဌေးကျွန်း** () သည် မြိတ်ကျွန်းစုရှိ ကျွန်းငယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ကော့သောင်းမြို့နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတောင်ပိုင်း ရနောင်းမြို့တို့၏ အနီးတွင် တည်ရှိသည်။ သူဌေးကျွန်းကို မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရမှ ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် VSE Group ထံသို့ ခရီးသွားလုပ်ငန်းအတွက် နှစ်ရှည်ငှားရမ်းထားသည်။ ကျွန်းပေါ်တွင် အက်ဒမန်ကလပ် အမည်ရ ကြယ်ငါးပွင့်အဆင့်ရှိ ကာစီနိုနှင့် အပန်းဖြေဂေါက်ကွင်းကို ဖွင့်လှစ်ထားသည်။

## ကိုးကား
စဉ့်ကွင်းစာ

**စဉ့်ကွင်းစာ**မှာ စဉ့်ကွင်းခေါ် စဉ့်ရည်သုတ်ထားသော ရုပ်ကြွအုတ်ချပ်များတွင် ရေးထိုးထားသော စာများဖြစ်သည်။ ပုဂံခေတ်က ကုသိုလ်ရှင် အချို့သည် မိမိတို့ကောင်းမှု စေတီပုထိုးများကို ဇာတ်နိပါတ် သရုပ်ဖော်ရုပ်လုံးရုပ်ကြွအုတ်ချပ်များ (စဉ့်ကွင်းများ)ဖြင့် ပတ်ပတ်လည် စီခြယ်ပူဇော်ခဲ့ကြသည်။ ထိုဇာတ်နိပါတ်အမည်နှင့် အမှတ်စဉ် ဇာတ်ညွှန်းများကို ရေးထိုးထားသော စာများသည်
စဉ့်ကွင်းစာပင် ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
မင်စာ

## မင်စာ
မင်စာမှာ ရှေးဂူဘုရား အတွင်းဘက်နံရံများတွင် မင်ဖြင့်ရေးထားသော စာများဖြစ်သည်။ ဗုဒ္ဓဝင်
ဇာတ်နိပါတ်ပန်းချီသရုပ်ဖော်ပုံများကို ဖော်ညွန်းသော စာတမ်းများ၊ မူလကုသိုလ်ရှင်၏ ဆုတောင်းစာများ၊
နောက်ထပ်ဖြည့်စွက်ပြုပြင် မွမ်းမံသူတို့၏ ဖြည့်စွက်မှတ်တမ်းများ ထိုခေတ်က မွေးဖွားသူတို့၏ ဇာတာခွင်များ စသည်တို့ကို မင်စာများဖြင့် တွေရသည်။
## ပုဂံခေတ် မင်စာ
* လောကထိပ်ပန် မင်စာများ
* ပုဂံမြို့ မင်းနန်သူရွာဝိနည်းဓိုရ်ဘုရားစု၌ ဘုရားနံပါတ် ၃၃၈အတွင်းရှိ မင်စာများ
* ဝိနည်းဓိုရ်ဘုရား မင်စာ
* ဥယျာဉ်ကြီးဘုရားရှိ မင်စာ အမှတ်-၅
* ပုဂံမြို့ ဓမ္မရာဇကဘုရားရှိ မင်စာ အမှတ်-၁၉
* ဘုရားရပ်စောက် မင်စာ
* အနိမ့်ရွာ အရှေ့လှည့်ဂူဘရားရှိ မင်စာ အမှတ်-၆
* တရုတ်ပြေးဘုရားရှိ မင်စာ အမှတ်-၃၃
* အနိမ့်ရွာ အရှေ့လှည့်ဂူဘုရားရှိ မင်စာ အမှတ်-၂၅
* ပုဂံမြို့ သယမ္ဘူဘုရားရှိ မင်စာ အမှတ်-၁၂
* ပုဂံမြို့ လေးမျက်နှာဘုရားရှိ မင်စာ အမှတ်-၄
* ပုဂံမြို့ တရုတ်ပြေးဘုရားရှိ မင်စာ အမှတ်-၁၄
* ပုဂံမြို့ ပိန္နဲဘုရားရှိ မင်စာ အမှတ်-၁
* ပုဂံမြို့ စူဠာမဏိဘုရားရှိ မင်စာ အမှတ်-၂၀
* ပုဂံမြို့ မင်းနန်သူရွာမြောက်ဘက်အနီး တရုတ်ပြေးဘုရားမှ နံရံဆေးရေးစာများ
* 
* ပုဂံမြို့ ဝက်ကြီးအင်းရွာဂူပြောက်ကြီးဘုရား အာရုံခံအုတ်ခုံး တောင်ဘက်နံရံမှဗုဒ္ဓဝင် မင်စာများ
* ပုဂံမြို့ ဝက်ကြီးအင်းရွာဂူပြောက်ကြီးဘုရား အာရုံခံအုတ်ခုံး တောင်ဘက်နံရံမှဇာတ်တော် မင်စာများ
* ပုဂံမြို့ ဝက်ကြီးအင်းရွာဂူပြောက်ကြီးဘုရား အာရုံခံအုတ်ခုံး မြောက်ဘက်နံရံမှဗုဒ္ဓဝင် မင်စာများ
* ပုဂံမြို့ ဝက်ကြီးအင်းရွာဂူပြောက်ကြီးဘုရား အာရုံခံအုတ်ခုံး မြောက်ဘက်နံရံမှ ဇာတ်တော် မင်စာများ

## ပင်းယခေတ် မင်စာ
* အနိမ့်ရွာ အရှေ့လှည့်ဂူဘုရားရှိမင်စာအမှတ်-၁၃
* ပုဂံမြို့ ဓမ္မရံကြီးဘုရားရှိ မင်စာအမှတ်-၉
* ပုဂံမြို့ သယမ္ဘူဘုရားရှိ မင်စာအမှတ်-၆
* ပုဂံမြို့ လေးမျက်နှာဘုရားပျက်ရှိ မင်စာအမှတ်-၈
* ပုဂံမြို့ မြောက်လှည့်ဂူ ၁၃ ရှိမင်စာအမှတ်-၃
* ပုဂံမြို့ လေးမျက်နှာဘုရားရှိ မင်စာအမှတ်-၃၆
* ပုဂံမြို့ သမ္ဘူလဘုရားရှိ မင်စာအမှတ်-၄၀
* ပုဂံမြို့ စူဠာမဏိဘုရားရှိ မင်စာအမှတ်-၁၇၅

## ကိုးကား
ပုရပိုက်စာ

## ပုရပိုက်စာ
ပုရပိုက်စာမှာ ပုရပိုက်ပေါ်တွင် ကံ့ကူဆန်ခေါ် ကျောက်နုတံတစ်မျိုးဖြင့် ရေးသောစာဖြစ်သည်။ ပုရပိုက်ကို အများအားဖြင့် သစ်
ခေါက်၊ ဝါးစသည်တို့နှင့် ပြုလုပ်ပီး ဘယ်ပြန်ညာပြန် အထပ်ထပ် အလွှာလွှာ တွန့်ခေါက်ထားသည့်အတွက် စာအုပ်ကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။
ပုရပိုက်တွင် ကံ့ကူဆန်ဖြင့်စာများ၊ ရုပ်ပုံများ ရေးလေ့ရှိသည်။ 

## ကိုးကား
ခေါင်းလောင်းစာ

## ခေါင်းလောင်းစာ
ခေါင်းလောင်းစာမှာ စေတီပုထိုးများတွင် သွန်းလုပ်လှူဒါန်းသော သတ္ထုခေါင်းလောင်းများ၌ ရေးထိုးထားသောစာများဖြစ်သည်။
ကုသိုလ်ရှင်၏ အလှူမှတ်တမ်းများ ရေးထိုးလေ့ရှိသည်။ 
## ကိုးကား
ခုနစ်ထွေအက

## ခုနစ်ထွေအက
ခုနစ်ထွေအက ဆိုသည် အက (၇)မျိုးကို တစ်လှည့်စီ ကရသော အကကို ခေါ်ဆိုသည်။ 
# ဇော်က၊
# ဘီလူးက၊
# မျော‍က်က၊
# ဝ‍န်က၊
# အိုးစ‍ည်က၊
# ဒိုးပ‍တ်က၊
# ဗြော (သို့မဟု‍တ်) စ‍ည်တော်က

ဟူသော အကခုန‍စ်မျိုးဖြစ်သည်။ 
## ကိုးကား