open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ဗော့ငွီးအန်းဇပ်

**ဝေါ်ငုရင်ဂီယက်**(စာလုံးပေါင်းမမှန်)ဟု ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖော်ပြထားသော ဗိုလ်ချုပ်ကြီး **ဗော့ငွီးအန်းဇပ်**(ဗီယက်နမ်: Võ Nguyên Giáp)သည် ပြင်သစ်နှင့် အမေရိကန်တို့ကို အောင်မြင်စွာ တိုက်ထုတ်နိုင်ခဲ့သည့် ထင်ရှားသော ဗီယက်နမ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့တွင် အသက် ၁၀၂ နှစ် အရွယ်၌ ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။

သူ့ကို ပြင်သစ် အင်ဒိုချိုင်းနား ပိုင်နက်အတွင်းရှိ ကွမ်းဘင်း (Quang Binh) ပြည်နယ်အလယ်ပိုင်းမှ လယ်သမားမိသားစုတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ အသက် ၁၄ နှစ်အရွယ်တွင် မြေအောက်တော်လှန်ရေး လှုပ်ရှားမှုအဖွဲ့တစ်ခုသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် ဟိုချီမင်း ဦးဆောင်သည့် အင်ဒိုချိုင်းနား ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ဗီယက်နမ်ကို ဂျပန်များ မကျူးကျော်မီ ဟိုချီမင်းနှင့်အတူ တရုတ်နိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့သည်။

တရုတ်နိုင်ငံတွင် တိမ်းရှောင်နေစဉ်ကာလအတွင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဗော့ငွိအန်ဇပ်သည် စစ်တပ်တစ်ခု ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကျူးကျော်ဝင်ရောက်လာသော ဂျပန်များကို ပြောက်ကျားစစ်ဆင်နွှဲရန်အတွက် အင်ဒိုချိုင်းနားသို့ ပြန်လာခဲ့သည်။

၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ဒိန်ဖန်ဖူး (Dien Bien Phu) တိုက်ပွဲ၌ ပြင်သစ်တပ်ဖွဲ့များကို အောင်မြင်စွာ ဦးဆောင်တိုက်ထုတ်နိုင်ခဲ့ရာ ဒေသတွင်း ပြင်သစ်ကိုလိုနီအုပ်ချုပ်မှု အဆုံးသတ်သွားခဲ့သည်။

တောင်ဗီယက်နမ်တပ်ဖွဲ့များကို ကူညီနေသည့် အမေရိကန်တပ်များကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သော ၁၉၆၈ ခုနှစ် တက် (Tet) စစ်ဆင်ရေးကို မြောက်ဗီယက်နမ်တို့ ပြုလုပ်ခဲ့စဉ်က ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဝေါ် ငုရင် ဗော့ငွိအန်ဇပ်သည် မြောက်ဗီယက်နမ်၏ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့များ ဗီယက်နမ်မှ ဆုတ်ခွာရေးတွင် ထိုစစ်ဆင်ရေးမှာ အဓိကကျသည့် စစ်ဆင်ရေးတစ်ခုဟု ဆိုကြသည်။ ထိုစစ်ဆင်ရေးအတွင်း သူ၏အမိန့်အောက်တွင် မြောက်ဗီယက်နမ်တပ်ဖွဲ့များသည် မြို့ပေါင်း ၄၀ ကျော်ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြကာ ထိုစဉ်က တောင်ဗီယက်နမ်၏ မြို့တော်ဖြစ်သည့် ဆိုင်ဂုံသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး အမေရိကန်သံရုံးကိုလည်း ခေတ္တသိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် သူသည် ထိုစဉ်က ဘူဒါပက်စ်မြို့တွင် ရောက်ရှိနေခဲ့ခြင်းကြောင့် ထိုစစ်ဆင်ရေးတွင် ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ ပါဝင်ခဲ့ခြင်းမျိုးတော့ မဟုတ်ပေ။

ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဝေါ် ငုရင် ငွီးအန်းဇပ်သည် စစ်မဟာဗျူဟာနှင့် ပတ်သက်သည့် စာအုပ်စာတမ်းအချို့ကိုလည်း ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။

သူဗီယက်နမ် ပြင်ပသို့ ရောက်ရှိနေချိန်တွင် သူ၏ ပထမဇနီးမှာ အဖမ်းခံခဲ့ရပြီး ပြင်သစ်အကျဉ်းထောင်တစ်ခုထဲတွင် သေဆုံးသွားခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သူသည် ထပ်မံလက်ထပ်ခဲ့ပြီး သမီးသုံးဦးနှင့် သားနှစ်ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။

စစ်ပွဲအပြီးတွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဝေါ် ငုရင် ငွီးအန်းဇပ်သည် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးရာထူးကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။ သို့ရာတွင် အစိုးရအဖွဲ့၏ ဘေးဖယ်ပထုတ်ထားမှုကို ခံခဲ့ရပြီး နောက်ထပ်ခြောက်နှစ်အကြာ၌ အစိုးရအဖွဲ့မှ အနားယူခဲ့သည်။
ကဏ္ဍ:၁၉၁၁ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:၂၀၁၃ ကွယ်လွန်သူများ
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ် တော်လှန်ရေးသမားများ
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်များ
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ် ပြည်သူ့တပ်မတော်၏ ဗိုလ်ချုပ်များ
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ် နိုင်ငံ၏ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်များ
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ် ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးများ
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ် ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးများ
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ် သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာ ဝန်ကြီးများ
အ.ထ.က(၂)စမ်းချောင်း

**အမှတ် (၂) အခြေခံပညာ အထက်တန်းကျောင်း၊ စမ်းချောင်း** သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ စမ်းချောင်းမြို့နယ် ပြည်လမ်းတွင် တည်ရှိသည်။ စိန့်ဖလော်မီးနား (St. Philomena's High School) ကျောင်းဟူ၍ နာမည်တွင်ခဲ့သည်။ သူငယ်တန်းမှ ဒသမတန်း အထိ ပညာသင်ကြားနိုင်သည်။ 

စမ်းချောင်း (၂) သည် ၂၀၀၉၊ ၂၀၁၀၊  ၂၀၁၃၊ ၂၀၁၄ ခုနှစ်  တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲတို့တွင် ပထမ ရရှိခဲ့သည်။

## ကျောင်းသူဟောင်းများ 
* ဓမ္မဗျူဟာ ဆရာမ ဒေါ်ခင်လှတင်
* ရုပ်ရှင်မင်းသမီး ဒေါ်ဆွေဇင်ထိုက်
* ဆုကဗျာ  

## ကိုးကား
ဖရုံကာကျွန်းများ

ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ဖရုံကာကျွန်းစုတွင် ပါဝင်သည့် ကျွန်းများမှာ
#မြေငူကျွန်း
#ပိန္နဲချောင်းကျွန်း
#အင်္ဂရားချိုင်ကျွန်း
ကွင်း (တေးဂီတအဖွဲ့)

**Queen** တေးဂီတအဖွဲ့သည် ဗြိတိသျှ ရော့ခ်ဂီတအဖွဲ့ဖြစ်ပြီး ၁၉၇၀ ခုနှစ်တွင် လန်ဒန်မြို့၌ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ မူလ ပထမ ကွင်း အဖွဲ့တွင် ဒရမ်သမား ဂစ်တာသမားနှင့် ပင်တိုင်အဆိုတော်ဖြင့် သာမန်စင်တင်တေးဂီတအဖွဲ့လေးအဖြစ်သာ ရပ်တည်နေသည်။ တစ်နေ့ ဖရက်ဒီမာကျူရီ (ကွင်း ပင်တိုင်အဆိုတော် ဖြစ်လာမည့်သူ) သည် မူလ ကွင်း အဖွဲ့ကို အားကျနေသည့် ပရိသတ်တစ်ယောက်သာ။ တစ်နေ့ စင်တင်တေးဂီတ အဖွဲ့ကို လာရောက်အားပေးရင်း မူလ ကွင်း အဖွဲ့၏ ပင်တိုင်အဆိုတော်မှာ ထွက်သွားလေသည်။ ဖရက်ဒီမာကျူရီလည်း ကွင်း အဖွဲ့ဝင်များထံ စကားစမြည် သွားပြောရင်း ပင်တိုင်အဆိုတော် လုပ်ချင်ကြောင်းပြောသည်။ ထိုချိန် ကွင်း အဖွဲ့တွင် ဒရမ်သမားနှင့် လိဒ် ဂစ်တာ သမားသာ ကျန်တော့သည်။ သူတို့ထံ စကားလာပြောသော ဖရက်ဒီမာကျူရီကို သွားခေါသည်ဆိုပြီး နှင်လွှတ်လိုက်ကြသည်။ ထိုအခါ ဖရက်ဒီမာကျူရီက သွားခေါတဲ့အတွက် ပါးစပ်ပေါက်ပိုကျယ်ပြီး အသံလုံးပိုကြီးသည်ဟုပြောကာ ထွက်သွားခဲ့သည်။ နောက်ရက်တွင် ကွင်း အဖွဲ့လည်း ပင်တိုင်အဆိုတော်ရှာမရသေးသည့်အတွက် ဖရက်ဒီမာကျူရီကို အစားထိုးသဘောဖြင့် ခေတ္တခေါ်ယူ သီဆိုစေခဲ့သည်။ ပထမညတွင်ပင် ပရိသတ်များ ကြိုက်နှစ်သက်သည့်အတွက် ပင်တိုင်အဆိုတော်အဖြစ် အဖွဲ့ဝင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
သီအိုရီ

**သီအိုရီ** ဆိုသည်မှာ တစ်စုံတစ်ခုကို ရှင်းလင်း ပြောပြနိုင်ရန်အတွက် အိုင်ဒီယာများကို ဆက်စပ် စုစည်းထားခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ရှင်းလင်းပြသရမည့် အရာ နှင့် ပတ်သက်သော အချက်အလက်များပေါ်တွင် မူတည်မနေသော ရှင်းပြချက် တစ်မျိုးပင် ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ရွှေသည် အဝါရောင် ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းပြသည့် သီအိုရီသည် လူအများက ရွှေကို အဝါရောင် အဖြစ်မြင်သည့် အပေါ်တွင် မူတည်မနေသင့်ပေ။သီအိုရီတစ်စုံအား ပေါင်းစပ်ခြင်းနိယာမ အလွဲသုံးပြုခြင်းကြောင့် ကမ္ဘာသက်ရှိမျိုးစေ့များကွယ်ပျောက်နိုင်သည်။

သိပ္ပံပညာတွင်မူ သီအိုရီဆိုသည်မှာ ယုတ္တိရှိပြီး စနစ်တကျ ဖြစ်သော သဘောတရာများ ရှင်းပြချက်များ ဖြစ်ပြီး ထိုသဘောတရား မှန်ကန်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့ပြီး ထိုသီအိုရီ မှားယွင်းကြောင်း သက်သေပြရန် ကြိုးစားချက်များကို မှားယွင်းကြောင်း ပြသနိုင်သည့် အရာပင်ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဒါဝင်၏ ဆင့်ကဲပြောင်းလဲမှု သီအိုရီသည် လူနှင့် မျောက်ဝံတို့သည် တူညီသော မျိုးရင်း တစ်ခုတည်းမှ ဆင်းသက်လာကြောင်း အိုင်ဒီယာပင် ဖြစ်သည်။ ထိုယူဆချက်ကို ထောက်ခံသော သက်သေအထောက်အထားများက မှန်ကန်ကြောင်း ထောက်ပံ့ထားကြသည်။
ဖိုးချိန်၊ အမ်

၁၉၀၄ ခုနှစ်တွင် တောင်ငူခရိုင်၊ ဇီးဖြူသောင် ကျေးရွာတွင် အဖ ဦးမောင်ကြီး၊ အမိ ဒေါ်မှန် တို့မှ ဖွားမြင်သည်။ တောင်ငူ အထက်တန်းကျောင်းမှ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်မြင်ပြီး ဖြူးနေရှင်နယ် အထက်တန်းကျောင်းတွင် ကျောင်းဆရာ အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၀ တွင် သတင်းစာ လောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၄၅ ခုနှစ်အထိ အယ်ဒီတာ အဖြစ်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။

၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု သတင်းစာလုပ်ငန်းသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ Tribune သတင်းစာ စတင်တည်ထောင်သည့် ၁၉၄၆ ခုနှစ်မှစ၍ အယ်ဒီတာ အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၉−၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ သတင်းထောက် အဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ၊ ၁၉၄၇−၅၁ တွင် မြန်မာ့ကာယ ကြံ့ခိုင်ရေးအဖွဲ့ ငွေထိန်း၊ ၁၉၅၅−၅၈ တွင် ရုပ်ရှင်တည်းဖြတ်ရေး အဖွဲ့ဝင်၊ မြူနီစီပယ် ကောင်စီဝင် အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၁ တွင် သတင်းစာအဖွဲ့ကို ဦးဆောင်၍ ဗြိတိန်နိုင်ငံ သို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၁ တွင် အိန္ဒိယ နှင့် ပါကစ္စတန်၊ ၁၉၅၃ တွင် ဂျပန်၊ ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂ စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ညီလာခံ သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ဥရုဂွေး၊ မွန်တီဗီဒို၊ တောအမေရိကနိုင်ငံ၊ ၁၉၅၇ တွင် ကနေဒါ၊ အနောက်ဂျာမနီ နှင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံများသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။

၁၆−၁၂−၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီး ဇနီးမှာ ဒေါ်ခင်မြင့် ဖြစ်ပြီး သား အမ်ခိုင်မြဲဖိုးချိန်၊ သမီး နှစ်ယောက် ကျန်ရစ်သည်။ 

## ကိုးကား
ဘက်စုံပို့ဆောင်ရေးဥပဒေ

အဖွင့်စာမျက်နှာ
ဘက်စုံပို့ဆောင်ရေးဥပဒေပြဋ္ဌာန်း

http://www.president-office.gov.mm/?q=briefing-room/news/2014/02/03/id-5224
ဓမ္မဝိလာသ (ဝတ္ထု)

လင်းယုန်သစ်လွင် ရေးသားပြီး ပုဂံစာအုပ်တိုက် မှ စာမျက်နှာ ၆၄၀၊ အဖိုး ၅ကျပ် နှင့် ထုတ်ဝေသည်။ ၁၉၇၁ ခုနှစ် အမျိုးသားစာပေဆု ဝတ္ထုရှည် ဆုရ စာအုပ်ဖြစ်သည်။

မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ၊ ညောင်တုန်းနယ် တဝိုက်တွင် ဂျပန်တော်လှန်ရေးခေတ် အဖြစ်အပျက်များကို အခြေခံ၍ ရေးဖွဲ့ထားသည်။ ဂျပန့်ခေတ် က ဂျပန်စစ်သားများ မြန်မာအမျိုးသား လူငယ်လူရွယ်များအား အတင်းအဓမ္မ ချွေးတပ်ဆွဲပုံနှင့် လူအများ ကျီးလန့်စာစား ဖြစ်နေရပုံ တို့ကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။ ဝတ္ထု၌ လှေသမ္ဗန်သမားတို့၏ ဘဝအပြင်၊ ရပ်ရွာ၏ အကျိုးဆောင်သော ရဟန်းတပါး၊ တော်လှန်ရေးသမားနှင့် ဆင်းရဲဒုက္ခ ရောက်နေသော အမျိုးသမီးတဦး၏ ဘဝကို ရုပ်လုံးပေါ်အောင် ရေးဖွဲ့ထားလေသည်။ 

## ကိုးကား
ဖုသျှနက္ခတ်

**ဖုသျှနက္ခတ်** သို့မဟုတ် **ကေနိစ် မေဂျာ** () သည် တောင်ကမ္ဘာဘက်ခြမ်းကောင်းကင်ရှိ ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၂ ရာစုနှစ် နက္ခတ္တပညာရှင် တော်လမီ ပြုစုသော ၄၈ ကြယ်စုတန်းစာရင်းတွင်ပါဝင်သည်။ ယင်းသည် ခေတ်သစ် ၈၈ ကြယ်စုတန်း၌လည်း ပါဝင်လျက်ရှိသည်။ လက်တင်ဘာသာဖြင့် *ကြီးမားသောခွေး*ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး ကေနိစ် မိုင်နာနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီသည် ကေနိစ် မေဂျာအား ဖြတ်သန်းသွားပြီး အထင်ရှားဆုံးမှာ M41 ဖြစ်သည်။ 

ကေနိစ် မေဂျာတွင် *ခွေးကြယ်* ဟုလူသိများသည့် ညဘက်ကောင်းကင်တွင် အတောက်ပဆုံးကြယ်များထဲမှ ကြယ်တစ်ခုဖြစ်သော ဆိုင်ရပ်စ် ပါဝင်သည်။ တောက်ပရသည့်အကြောင်းမူ ယင်းကြယ်သည် နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် နီးကပ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ကြယ်စုတန်း၌ ဒုတိယအတောက်ပဆုံးကြယ်မှာ Epsilon Canis Majoris ဖြစ်ပြီး ညဘက်ကောင်းကင်ရှိ အင်မတန်ပြင်းထန်သော ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည် ဖြာထွက်မှု (extreme ultraviolet) အလင်းပင်ရင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ 

ဖုသျှ နက္ခတ်သည် အရှေ့အရပ်တွင် တည်ရှိပြီး ခတ္တိယဇာတ် နက္ခတ်(၄) လုံး၊ ဗြဟ္မဏ ပုဏ္ဏားနက္ခတ် (၃) လုံးတို့တွင် ပါဝင်သည်။ ဖုသျှ နက္ခတ်ဆိုသည်မှာ ကင်းနစ် မေဂျာ ကြယ်တာရာ အစုအဝေး ကို နက္ခတ်ပညာ အားဖြင့် ခေါ်ဝေါ်သော အခေါ်အဝေါ် ဖြစ်သည်။ ဖုသျှ နက္ခတ်တွင်
*ဆီးရီးယပ်စ်ကြယ် (Sirius)
*ဘီတာ ကင်းနစ် မဂျော်ရစ်ကြယ် (Beta Canis Majoris)
*ဂျီ ကင်းနစ် မဂျော်ရစ်ကြယ် (G Canis Majoris)
* အက်ဆီလွန် ကင်းနစ် မဂျော်ရစ်ကြယ် ( Epsilon Canis Majoris)
*ဒယ်လ်တာ ကင်းနစ် မဂျော်ရစ်ကြယ် (D Canis Majoris) 
တို့ ပါဝင်သည်။
===ဖုဿ = ဖုသျှနက္ခတ်===
ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်း နက္ခတ္တာဘိဓာနတွင် ဖုသျှနက္ခတ် ပရိယာယ် (၁၃)ပါး ပြပါသည်။ ဖုဿဟူသော မဂဓဘာသာတွင် သက္ကဋဘာသာရော (ဖုသျှ) ခေါ်ကြောင်း ဝေါဟာရလီနတ္ထဒီပနီ၌ ပြဆိုထားပါသည်။ 

**ကိရိယာနိ**၊ အမှုကိစ္စတို့ကို။ **ပေါသေတိ**၊ ပြုစုကျွေးမွေးတတ် ပွားစေတတ်၏။ (ဝါ) တစ်နည်းကား၊ **အသ္မိ**၊ ထိုဖုသျှ နက္ခတ်၌။ **ပေါသေန္တိ**၊ ကျွေးမွေးတတ်ကုန်၏။ ပွားတတ်ကုန်၏။ **ဣတိ**၊ ထို့ကြောင့်။ **ဖု‌ဿော**၊ ဖုသျှနက္ခတ်မည်၏-ဟူ၍ အဘိဓာန်ဋီကာက ဝိဂြိုဟ်ပြု အနက်ဖွင့်ပါသည်။ 

လုံးရေသည် (၄)၊ အိမ်ပြင်သဏ္ဌာန်ဟု ပေါတ္တရသာဒိ ကျမ်းက ဆို၍၊ ဂြဟသျှန္တိကျမ်းက (၈) လုံး၊ မြားသဏ္ဌာန်ဟု ဆိုပါသည်။ လဃုသင်္ဂြဟကျမ်းတွင် (၁၁)လုံး၊ ဗိတာန် သဏ္ဌာန်ဟု ဆိုကာ အာကာသသျှတ္တရကျမ်း (၁၀)လုံး၊ မိုးစွေပန်းသဏ္ဌာန် ဆိုပြီး၊ သိင်္ဃဗောဓကျမ်းတွင် သဏ္ဌာန်မပါ၊ (၃) လုံး ဟုသာ ပြဆိုပါသည်။ ကပ္ပဝဏ္ဏနာ၌ (၄) လုံး၊ ဆောင်ပန်းခြေသဏ္ဌာန် ပြဆိုပါသည်။ ရွှေမင်ရေး ပုရပိုက်ဖြူတော်တွင် (၁၂)လုံး၊ ပုစွန်ရုပ်ပုံရေးလျက် တွေ့ရသည်။ သေနင်္ဂဗျူဟာကျမ်း၌ကား သဏ္ဌာန်မပါ၊ (၅) လုံးဟု တွေ့ ရသည်။ 

ဓမ္မတာမော်ကွန်းချီ နက္ခတ်လင်္ကာတွင် (၄) လုံး၊ ပြာပုံ သဏ္ဌာန်ဟု ညွှန်းဆို၍ မိုးလယ်လျှံပတ်ချီနက္ခတ် နက္ခတ်လင်္ကာ၌ကား လုံးရေ ပြမထားသော်လည်း ငှက်ချေးခံ နှင့်တူကြောင်း ပြဆိုထားပါသည်။ 

“ရွှေနန်းတော်ကြီးရှိ ဒိဗ္ဗစက္ခု မှန်ပြောင်းတော်ကြီးနှင့် ကြည့်ရှုလျင် ကြယ်ကြီး (၄) လုံး အတွင်းတွင်ရှိသည့် ပြာပုံ သဏ္ဌာန်မွဲမွဲ ကြယ်ငယ်စု အများ(၂၀) ကျော် (၃၀)ခန့် စု‌ဝေးလျက် ကောက်နယ်တလင်းဝန်း ပမာဏ ကြီးကျယ်စွာ မြင်သည်”ဟု မဟာဇေယသင်္ခယာ၏ ဝေါဟာရလီနတ္ထဒိပနိ ကျမ်းက ဆိုပေသည်။ 

ထိုဖုသျှနက္ခတ်ကို ဇီဝမည်သော ကြာသပတေးဂြိုဟ်မင်းက အစိုးရကြောင်းကို ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်း၌ တွေ့ရသည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
ဘုခေါ့ ရီလေး

ထရန်စဖော်မာ တွင်ပါရှိသော ဘုခေါ့ ရီလေး(Buchholz Relay) သည် ထရန်စဖော်မာ တွင် ဆီလှောင်ကန်နှင့်ထရန်စဖော်မာကိုယ်ထည်အတွင်းပိုင်း(core နှင့် winding များမြုပ်ထားရာ main tank) ကြားတွင် ချိတ်ဆက်ထားသော ပစ္စည်းဖြစ်သည်။၎င်းတွင် အဓိကအစိတ်အပိုင်း နှစ်ခုပါရှိသည်။(အောက်ပုံတွင်ကြည့်ပါ)အပေါ်ဘက်တစ်ခုသည် ဆီပေါ်တွင် ပေါလောပေါ်နိုင်သော အရာကိုမောင်းတံဖြင့်ချိတ်ဆက်ထားသည်။၎င်းမောင်းတံ၌ မာကျူရီဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော ခလုပ်ကိုတပ်ဆင်ထားသည်။ အောက်ဘက် ရှိအစိတ်အပိုင်းတွင် အပြားပုံစံအရာတစ်ခုပါရှိပြီး ၎င်းတွင် မာကျူရီဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော ခလုပ်ကို တပ်ဆင်ထားသည်။၎င်းတို့ကို မောင်တံတွင် ချိတ်ဆက်ထားပြီးထရန်စဖော်မာကိုယ်ထည်အတွင်းပိုင်း ၏အဝင်တွင် တပ်ဆင်ထားသည်။ ဘုခေါ့ ရီလေး သည်  ထရန်စဖော်မာ ၏အသေးစား ပြစ်ချက် များမှစတင်၍ ကွိုင်များ၏ ကာကွယ်ပစ္စည်းရှိ ပြစ်ချက် ၊ထရန်စဖော်မာအူတိုင် များပူခြင်း၊ဆီများဓာတ်ပြိုကွဲခြင်း တို့ဖြစ်ပေါ်ကလုပ်ဆောင်သည်။Main tank မှ ဆီယိုစိမ့်မှုများ ရှိခဲ့ပါက ဆီ level လျော့ကျလာသောကြောင့် အပေါ်ဘက်ရှိ ခလုပ်သည် လုပ်ဆောင်သည်။ မာကျူရီဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော ခလုပ်၌တပ်ဆင်ထားသော ပွင့်နေသောပွိုင့်သည် ထိကပ်သွားသဖြင့် ၎င်းဖြင့်ချိတ်ဆက်ထားသော သတိပေးဆားကစ်များ ကိုလုပ်ဆောင်စေမည်။ ဆားကစ် ဘရိတ်ကာတို့၏လုပ်ဆောင်မှုကို ရပ်တန့်စေမည်။
အခြား  ပြစ်ချက်များဖြစ်သည့် phase လိုင်းများ earth လိုင်းဖြင့် short circuit ဖြစ်ခြင်း၊phase လိုင်းခြင်း phase လိုင်း short circuit ဖြစ်ခြင်း၊tap changing ပြောင်းပေးသည့် အစိတ်အပိုင်းများတွင် ပြစ်ချက်ရှိနေခြင်း တို့ဖြစ်ပေါ်ပါက အောက်ဘက်တွင်ပါရှိသော ပလိပ်ပြားကိုတွန်းကန်စေပြီး ၎င်းတွင် တပ်ဆင်ထားသော မာကျူရီခလုပ်သည်လုပ်ဆောင်၍ power system ကိုပြတ်တောက်စေမည်။
ထရန်စဖော်မာ ထဲသို့ ဆီထည့်သွင်းသောအခါ ထိုဆီနှင့်အတူလေ သည်လည်းရောနှောဝင်ရောက်လေ့ရှိသည်။ ထိုလေတို့သည် ဘုခေါ့ ရီလေး ၏အိမ်ထဲတွင် ဝင်ရောက်နေရာယူကြသဖြင့် ရီလေး၏ အပေါ်ဘက်ခလုပ်ကို လုပ်ဆောင်စေသည်။ ထရန်စဖော်မာ ၏ အူတိုင် တို့သည်ပူလာပါက ဆီ၏ ထုထည် ကို ပိုမိုပြန့်ကားလာစေသဖြင့် အောက်ဘက်ရှိခလုပ်ကိုလုပ်ဆောင်စေသည်။

### ကိုးကား
https://en.wikipedia.org/wiki/Buchholz_relay
ဝစ္စလဝါ ရှင်ဘော့စကာ

ဝစ္စလဝါ ရှင်ဘော့စကာ မှာ ပိုလန်နိုင်ငံသူ စာရေးဆရာမတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ကဗျာ၊ အက်ဆေး၊ ဘာသာပြန်ရေးသားသူအဖြစ် ထင်ရှားသူဖြစ်ပြီး စာပေဆိုင်ရာနိုဘယ်ဆုကို ရရှိထားသူဖြစ်သည်။

ဝစ္စလဝါ ရှင်ဘော့စကာကို ၁၉၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂ ရက်နေ့တွင် ပိုလန်နိုင်ငံ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ အထက်တန်းပညာကို ကရာကို့ဖ်တွင် သင်ယူခဲ့သည်။ ရသစာပေနှင့်လူမှုရေးရာဘာသာရပ်များကို Krakow’s Jagiellonian တက္ကသိုလ်၌ ၁၉၄၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၈ ခုနှစ်အထိ တက်ရောက်သင်ယူခဲ့သည်။ ကဗျာများကို ၁၉၄၅ ခုနှစ်ဝန်းကျင်ကတည်းက စတင်ရေးသားခဲ့သူဖြစ်သည်။ အပတ်စဉ်ထုတ် ရသစာပေဆိုင်ရာမဂ္ဂဇင်းတစ်ခုဖြစ်သည့် Literary Life မဂ္ဂဇင်းတွင် ၁၉၅၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၁ ခုနှစ်အထိ အယ်ဒီတာအဖြစ် အနှစ် ၃၀ နီးပါး အလုပ်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။

အယ်ဒီတာအဖြစ် အလုပ်လုပ်ကိုင်စဉ်ကာလတွင်လည်း ကဗျာများကို စဉ်ဆက်မပြတ်ရေးသားခဲ့သည်။ စာအုပ်သုံးသပ်ချက်များကို ပင်တိုင်ဆောင်းပါးရှင်အဖြစ် ရေးသားသည့်အပြင် ပြင်သစ်ကဗျာများကိုလည်း ဘာသာပြန်ဆိုခဲ့သည်။ သူမ၏ စာအုပ်သုံးသပ်ချက်များထဲမှ အချို့ကို ရွေးချယ်စုစည်း၍ Nonrequired Reading: Prose Pieces (2002)အမည်ဖြင့် စာအုပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုစာအုပ်ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့ ခြင်းဖြစ်သည်။ I Seek the Word သည် ရှင်ဘော့စကာ၏ ပထမဦးဆုံးထုတ်ဝေသော ကဗျာစာအုပ်တစ်အုပ်ဖြစ်သည်။ ကဗျာစာအုပ် ၁၅ အုပ်နှင့်အထက်ကို ရှင်ဘော့စကာ ရေးသားနိုင်ခဲ့သည်။ သူမ၏ စာပေလက်ရာများကို အင်္ဂလိပ် ဘာသာစကားသို့လည်း ပြန်ဆိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။

Monologue of a Dog(Harcount, 2005), Miracle Fair : Selected Poems of Wislawa Szymborska (Norton, 2001); Poems, New and Collected, 1957-1997 (Harcourt, 1998); View with a Grain of Sand: Selected Poems(Harcourt, 1995); People on a Bridge (Forest, 1990); and Sounds, Feelings Thoughts: Seventy Poems (Princeton UP, 1981) အစရှိသည့် လက်ရာများသည် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့်ဖတ်ရှုနိုင်သော ရှင်ဘော့စကာ၏ ကဗျာလက်ရာများဖြစ်သည်။ သူမ၏ စာပေလက်ရာများကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားသို့ ဘာသာပြန်ဆိုခဲ့ကြသည့်အပြင် အာရဗီ၊ ဟေဘရှု၊ ဂျပန်နှင့်တရုတ် ဘာသာစကားများသို့လည်း ပြန်ဆိုထုတ်ဝေခဲ့ကြသည်။

သူမသည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကာလကို ဖြတ်သန်းခဲ့ရသူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများတွင်လည်း ပါဝင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ သူမ၏ စာပေများတွင် သမိုင်းနောက်ခံအကြောင်းအရာများ၊ ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာအကြောင်းအရာများ ဆက်စပ်ပါဝင်လျက် ရှိကြောင်း၊ လူမှုဘဝ၏ အကြောင်းအရင်းမှန် ဖြစ်ရပ်များနှင့် တိတိကျကျ လွဲချောတတ်မှုများ သည် အခြေအနေတစ်ရပ်အဖြစ်ပါဝင်နေကြောင်း ဝေဖန်သုံးသပ်ကြသည်။

ရှင်ဘော့စကာသည် စာပေဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆုကို ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် ရရှိခဲ့သည်။ စာပေဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆုရရှိသူ စာရေးဆရာမ ၁၃ ဦးရှိသည့်အနက် စာပေနိုဘယ်ဆုကို ၉ ဦးမြောက်ရရှိသည့် အမျိုးသမီးစာရေးဆရာမတစ်ဦးဖြစ် သည်။ ထို့အပြင် Goethe Prize(1991), Herder Prize(1995), Polish PEN Club Prize(1996), Order of the White Eagle(2011) အပအဝင် အခြားသောစာပေဆိုင်ရာဆုများကို ရရှိထားသူတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။

## စာညွှန်း။။ 
# ဝစ္စလဝါ ရှင်ဘော့စကာ ဆိုသူမှာ၊ ဟန်ဇော်၊ အလင်းတန်းဂျာနယ်၊ အမှတ် (၇၈၉)၊ ၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၄ ခုနှစ်
# http://www.hansann.com/?p=217
ကေတီ ပယ်ရီ

**ကေတီပယ်ရီ** ဟုအများက သိကြသည့် **ကက်သရင်း အဲလိဇဘက် ဟတ်ဆန်** () သည် ကျော်ကြားသည့် အမေရိကန် အဆိုတော်၊ တေးရေး၊ ရုပ်သံတင်ဆက်သူ နှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာတစ်ဝန်း စံချိန်တင်ရောင်းအား ၁၄၃ သန်းကျော်ရှိပြီး သမိုင်းတစ်လျှောက်ရောင်း အားအကောင်းဆုံး ဂီတအနုပညာရှင်များထဲမှတစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူမ၏ထူးခြားသည့် စတိုင်နှင့် pop ဂီတအပေါ်လွှမ်းမိုးနိုင်မှုများကြောင့် *Vogue* နှင့် *Rolling Stones* မဂ္ဂဇင်းမှ Queen of Camp ဟုရည်ညွှန်းခေါ်ဆိုခဲ့ပြီး ၂၁ ရာစု၏ ၂၅ ယောက်မြောက် ကြီးကျယ်အခမ်းအနားဆုံး ပေါ့ကြယ်ပွင့် နှင့်  ၅ ယောက်မြောက် ထိပ်တန်း  အမျိုးသမီးအဆိုတော်အဖြစ် *Billboard* မဂ္ဂဇင်းမှ သတ်မှတ်ခဲ့သည်။'''

အမေရိကန်နိုင်ငံ အတွင်း ရောင်းအား ၁၀ သန်းကျော် သီချင်း ၆ ပုဒ်၊ စတိုဒီယိုအယ်လ်ဘမ် ၁ ချပ်ရောင်းချနိုင်သည့်အတွက်  Recording Industry Association of America (RIAA)  မှ ပေးအပ်သော စိန်အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ် (diamond certificate) ၇ ခုရရှိထားသည်။ Billboard မှချီးမြှင့်သည် Billboard Sportlight Awards  ၁ ဆု ၊ Guinness World Record ၅ ခု ၊ MTV Video Music Awards မှ ချီးမြှင့်သည့် Michael Jackson Video Vanguard Award ၁ ဆု ၊  UNICEF မှ ဂုဏ်ပြုသည့်  Audrey Hepburn Humanitarian Award စသည့် ဂုဏ်ပြုဆုများအပါအဝင် တစ်ခြားသော ဆုများစွာတို့ကို ရရှိထားသည်။ ပယ်ရီသည် Grammy စံကာတင်စာရင်းဝင် ၁၃ ဆု နှင့် Emmys စံကာတင်စာရင်းဝင် ၁ ဆု ရရှိထားပြီး စတိုဒီယိုအယ်လ်ဘမ် ၁ ချပ်တည်းမှ နံပါတ် ၁ နေရာ ၅ ပုဒ်ဆက်တိုက်ရယူနိုင်ခဲ့သော ပထမဦးဆုံး အမျိုးသမီးအဆိုတော် ဖြစ်သည်။ ပယ်ရီသည် အသားတင် ချမ်းသာကြွယ်ဝမှုပေါင်း အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၃၅၀ ဖြင့် အချမ်းသာဆုံး အမျိုးသမီးအနုပညာရှင်များထဲမှ တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။

## ထွက်ရှိသည့် တေးအယ်လ်ဘမ်များ 
#Katy Hudson (2001)
#One of the Boys (2008)
#Teenage Dream (2010)
#Prism (2013)
#Witness  (2017)
#Smile (2020)
#143 (2024)

## သရုပ်ဆောင်သည့် ဇာတ်ကားများ 
* The Smurfs (2011)
* Katy Perry: Part of Me (2012)
* The Smurfs 2 (2013)
* The Smurfs 3 (2015)

## သရုပ်ဆောင်သည့် TVစီးရီးများ 
* Wildfire (2008)
* The Young and the Restless (2008)
* The X Factor (2010)
* The Simpsons (2010)
* Sesame Street (2010)
* Saturday Night Live (2010 - 2013)
* Extreme Makeover: Home Edition (2010)
* American Idol (2010)
* How I Met Your Mother (2011)
* 50 Greatest Wedding Shockers (2011)
* Raising Hope (2012)

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် အမျိုးသမီး အဆိုတော်များ
ကိုယ်သီး

**ပန်းချီ ကိုယ်သီး**သည် ပန်းချီဦးသောင်းဟန်၊ ပန်းချီမောင်မောင်သိုက်တို့ထံမှ ပန်းချီပညာလေ့လာဆည်းပူးခဲ့သည်။ မဂ္ဂဇင်းသရုပ်ဖော်ပန်းချီဆရာအဖြစ် 
အနုပညာလောကထဲသို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ အတွင်းသရုပ်ဖော်ပန်းချီ၊ မျက်နှာဖုံးပန်းချီများစွာ ရေးဆွဲခဲ့ပြီး လိုဂိုဒီဇိုင်းများလည်း ဖန်တီးခဲ့သည်။ 
ယခုလက်ရှိအချိန်တွင် ပန်းချီကားများကိုသာ တစိုက်မတ်မတ်ရေးဆွဲလျက်ရှိသည်။ River Gallery မှ ကြီးမှူးကျင်းပသော Myanmar Portrait Awards(2011)
ပွဲတွင် World's Pain ပန်းချီကားဖြင့် Second Prize Winner ဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ နိုင်ငံတကာပွဲများတွင် ပန်းချီကားများဝင်ရောက်ပြသခဲ့ပြီး Museum အချို့မှ 
Collect လုပ်ခြင်းခံထားရသော မြန်မာပန်းချီဆရာတစ်ယောက်ဖြစ်သည်။
ကင်ဆိုယွန်

ကင်ဆိုယွန် သည် တောင်ကိုးရီးယား အမျိုးသမီးသရုပ်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၁၉၈၀ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ(၂)ရက်တွင် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ ဆိုးလ်မြို့တွင် မွေးဖွားသည်။ ဆည်းဆာရင်ခုန်သံ (All About Eve)၊ အိုင်းရစ် (Iris) ဇာတ်လမ်းတွဲများ ဖြင့်အောင်မြင် ကျော်ကြားခဲ့သည်။

## သရုပ်ဆောင်သည့် ဇာတ်ကားများ 
*Boss (1996)
*Change (1997)
*Seven Swords (2005)
*Iris the Movie (2010)
*Gabi (2012)

## သရုပ်ဆောင်သည့် TVစီးရီးများ 
*Dinosaur Teacher (SBS) (1994)
*City men and women (SBS) (1996)
*Yes Sir (KBS2) (1996)
*Yesterday (MBC) (1997)
*Soonpoong Clinic (SBS) (1998)
*I love you, I love you (SBS) (1998)
*We saw a small bird that got lost (KBS) (1999)
*Mom and Sister (MBC) (2000)
*All About Eve (MBC) (2000)
*Sunpung obstetrics and gynecology (SBS) (2001)
*The Shining Sunlight (MBC) (2002)
*Trio (MBC) (2002)
*Just Like a Beautiful Flying Butterfly (2003)
*Sunlight Pours Down (SBS) (2004)
*New Human Market (SBS) (2004)
*Autumn Shower (MBC) (2005)
*Da Qing Hui Shang (2007)
*Gourmet (SBS) (2008)
*Iris (KBS2) (2009)
*Prosecutor Princess (SBS) (2010)
*Dr. Champ (SBS) (2010)
*Athena: Goddess of War (SBS) (2010)
*The Great Seer (SBS) (2012)
*IRIS 2 (KBS2) (2013)
*Two Weeks (TV series) (MBC) (2013)
*I Need Romance 3 (tvN) (2014)

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယား အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
ပွင့်

**ပွင့်**သည် မြန်မာရုပ်ရှင်မင်းသမီးတစ်ဦးနှင့် ရုပ်မြင်သံကြား ကြော်ငြာမင်းသမီး တစ်ဦးဖြစ်သည်။ အ.ထ.က(၂)လသာ ကျောင်းသူဟောင်းတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဒါရိုက်တာ ကြည်ဖြူသျှင် ရိုက်ကူးခဲ့သော *အနာဂတ်ရဲ့ ကြယ်ပွင့်လေးများ*အမည်ရှိ ရုပ်ရှင်တွင်လည်း ခင်ပွင့်ဖြူသိမ့်အဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ပွင့်သည် ပထမဆုံး တစ်ကိုယ်တော် တေးစီးရီးဖြစ်သည့် ဘေဘီပွင့် သီချင်းခွေကို ၂၀၁၈၊ ဇွန်လ (၁၇)ရက်နေ့တွင် စတင်ဖြန့်ချိသည်။ 

## ကိုးကား
အကြောက်လွန်ခြင်း

အကြောက်လွန်ခြင်းဆိုသည်မှာ လူအများစုအား စိုးရွံ့ထိန့်လန့်မှု မဖြစ်စေသော ပစ္စည်းတစ်ခု၊ လှုပ်ရှားမှုတစ်ရပ်၊ အခြေအနေတစ်ရပ်စသည် တို့ကို ဝေဖန်ပိုင်းခြားမှု မရှိဘဲ ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ သာမန်ထက် အကြောက်လွန်သွားလျှင် သွေးအသွားအလာ ဖောက်ပြန်သည်အထိ သွေးပျက်ပြီး ရူးသွပ်သွားနိုင်သည်။

သီးခြားအကြောက်လွန်ခြင်းအမျိုးအစားဖြစ်သော လူအများရှေ့မှောက် စကားပြောဟောရမည်ကိုကြောက်ခြင်းနှင့် လေယာဉ်စီးရမည်ကိုကြောက်ခြင်းတို့ကိုမူ နှလုံးခုန်နှုန်းနှေးစေသော ဆေးဝါးဖြင့် သက်သာရာရစေနိုင်သည်။

များသောအားဖြင့် **ရင်ဆိုင်တွေ့ထိခြင်းကုထုံး**က အကြောက်လွန်၍ နေ့စဉ်ဘဝကို ရှောင်လွှဲသည့် အခြေအနေ ဆိုက်ရောက်နေသူများအတွက် အထိရောက်ဆုံးဖြစ်သည်။ **ဆေးဝါးသုံးကုထုံး**မှာမူ အကြောက်လွန်အခြေအနေ မကြုံရဘဲ အလိုလိုတွေး၍ ကြောက်စိတ်ဝင်နေသူများအတွက် အထိရောက်ဆုံးဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
ထွန်းရွှေခိုင်၊ ဦး( မဟာဝိဇ္ဇာ )

## ဦးထွန်းရွှေခိုင်( မဟာဝိဇ္ဇာ )
ရခိုင် မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး ကျမ်းပြုစုသူ ဦးထွန်းရွှေခိုင်( မဟာဝိဇ္ဇာ )ကို ရခိုင်ပြည်နယ် ၊ ရမ်းဗြဲမြို့ ၊ အဖ ကုန်သည်ကြီး ဦးလာဘ + အမိ ဒေါ်ငွေချိန်တို့မှ
၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည် ။ အမည်ရင်းမှာ ထွန်းရွှေခိုင် ပင်ဖြစ်သည် ။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံ တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာ(ပထဝီဝင်)ဘွဲ့ကိုရရှိခဲ့သည် ။ ထိုနှစ်မှာပင် လုပ်သားများကောလိပ် ပထဝီဝင်ဌာနတွင် အချိန်ပိုင်း နည်းပြဆရာအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည် ။ ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် စစ်တွေ ဒေသကောလိပ်၌ ပထဝီဝင်နည်းပြအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူခဲ့သည် ။
၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် " စစ်တွေမြို့မြေအသုံးချရေး " စာတမ်းဖြင့် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ မဟာဝိဇ္ဇာတန်းကို် ဖြေဆိုအောင်မြင်ပြီးနောက် စစ်တွေ ဒေသကောလိပ်တွင် ပထဝီဝင်ဌာန လ/ထကထိက ၊ ဌာနမှူးအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။

၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် မော်ကွန်းထိန်းအဆင့် ( ၂ ) ဖြင့်လည်းကောင်း စစ်တွေ ဒီဂရီကောလိပ်တွင် မော်ကွန်းထိန်း အဆင့် ( ၁ ) ဖြင့်လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ရန်ကုန်အဝေးသင်တက္ကသိုလ်နှင့်နိုင်ငံခြားဘာသာရပ်တက္ကသိုလ်တို့တွင်လည်း တာဝန်များကိုထမ်းဆောင်ခဲ့သည် ။ ထို့နောက် ပါရဂူဘွဲ့ ( Ph.D ) အတွက် " Evolution Of Rakhine Ancient Capitals " ရခိုင်သမိုင်းကိုကျမ်းပြုစု တင်သွင်းခဲ့သည် ။ ထွန်းရွှေခိုင်(မဟာဝိဇ္ဇာ)အမည်ဖြင့် ရခိုင်သမိုင်းစာအုပ်များနှင့်ရခိုင့်ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ သုတေသနစာတမ်း စာအုပ်များစွာတို့ကိုရေးသားပြုစု ထုတ်ဝေခဲ့သည် ။

ထို့နောက် ရခိုင့်သမိုင်းများကိုကမ္ဘာကသိစေရန်အတွက် အင်္ဂလိပ်ဘာ
သာဖြင့်ထုတ်ဝေသော " A Guide To Mrauk - U " & " A Guide
To Mahamuni " ဟူသော စာအုပ် နှင့် ယခုထုတ်ဝေလိုက်သော " ရခိုင်
မဟာရာဇဝင်ကြီး " အပါအဝင် စာအုပ် ရေပေါင်း ၁၈ အုပ် ထုတ်ဝေခဲ့သည် ။
ရခိုင် - မြန်မာပဏ္ဍိတ် ဆရာကြီးဦးဦးသာထွန်း ၊ ရခိုင်သမိုင်းသုတေသီ
ဆရာတော် အသျှင်စက္ကိန္ဒ ၊ ရခိုင်သမိုင်း စာပေပညာရှင် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်
ဦးစံသာအောင်တို့နှင့်တွဲဖက်၍ ရခိုင်ရေးရာ သမိုင်းစာပေနှင့်နှောင်းခေတ် ရခိုင့်
ယဉ်ကျေးမှုများကိုလည်း ဖော်ထုတ်တင်ပြ ဆောင်ရွက်နေပါသည် ။
ယခုအခါ ဆရာကြီးသည် ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်သန်းသန်းမြင့် ( စစ်တွေဇာတိ )
သား နေမျိုးထွန်း ။ မောင်သန့်ဇင်ထွန်းသမီး မဝါဝါဝင့်ခိုင်တို့နှင့်အတူ ရန်ကုန်မြို
တွင်နေထိုင်ရင်း ရခိုင်တို့၏ ထေရဝါဒကိုးကွယ်မှုဆိုင်ရာ အစဉ်အလာ သမိုင်း
နှင့်ရခိုင်သမိုင်းစာပေများတို့ တိမ်ကောပျောက်ပျက်မသွားရအောင် သုတေသန
ပြု စာတမ်းများစွာတို့ကို ရေးသားလျက်ရှိနေပါသည် ။

## ကိုးကား
ရခိုင် မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ဦးထွန်းရွှေခိုင် ( မဟာဝိဇ္ဇာ )

ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:ရခိုင် တိုင်းရင်းသားများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ခဲခြင်း

## ခဲခြင်း
အရည်တစ်ခုသည် တဖြည်းဖြည်းအပူချိန်လျော့၍ အေးသည်ထက် အေးသွားသောအခါ၊ နောက်ဆုံး၌ အခဲအဖြစ်သို့ ကူးပြောင်းသွားမြဲ ဖြစ်သည်။ ဤသို့ အရည်ဘဝမှ အေးပြီး ခဲသွားသောအပူရှိန်ကို အရည်ခဲချိန် သို့မဟုတ် အရည်ခဲမှတ်ဟု ခေါ်သည်။ အလွန်အေးသော ဒေသတို့၌ ရေခဲခြင်း၊ ဆီးနှင်းကျခြင်း စသည်တို့မှာ ရေခဲလောက်အောင် အပူချိန် လျှော့ကျသွားခြင်းကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ရေခဲမှတ် (ရေ၏ခဲချိန်အမှတ်)မှာ စင်တီဂရိတ်ပြဒါးတိုင်အရ ၀°ဖြစ်၍၊ ဖာရင်ဟိုက် ပြဒါးတိုင်အရ ၃၂°ဖြစ်သည်။

ရေဘဝမှ ရေခဲဘဝသို့ ကူးပြောင်းသွားပုံနှင့် ရေခဲမှတ်တို့ကို လက်တွေ့စမ်းသပ်ကြည့်ရှုလိုလျှင် အောက်ပါနည်းဖြင့် စမ်းသပ်နိုင်သည်။ ရေခဲကို အတုံးကလေးများ ဖြစ်အောင် ထုခွဲပြီးနောက် ခွက်ထဲတွင် ဆားလက် နှစ်ဆုပ်စာမျှနှင့် ရောမွှေပြီးထားပါ။ ထို့နောက် ဖန်ပြွန် သို့မဟုတ် သတ္ထုဗူး ခပ်ငယ်ငယ် တစ်ခုတွင် ရေနှင့် ပြဒါးတိုင်တစ်ချောင်းကို ထည့်ပြီးလျှင် ထိုပြွန်ကို အထက်ပါ ရေခဲခွက်ထဲ၌ နှစ်ထားပါ။ ရေခဲ၏ အအေးရှိန်ကြောင့် ပြဒါးတိုင်အမှတ်သည် တဖြည်းဖြည်း လျော့ဆင်းလာပြီးလျှင် စင်တီဂရိတ်ပြဒါးတိုင် ဖြစ်သော် ၀°၊ (ဖာရင်ဟိုက်ပြဒါးတိုင်ဖြစ်သော ၃၂°) အရောက်တွင် ပြွန်ထဲရှိရေသည် ခဲစပြုလာပြီးလျှင် ပြဒါးတိုင် အမှတ်သည် ရေအားလုံး ခဲသွားသည့်တိုင်အောင် မပြောင်းဘဲ တည်နေသည်ကို တွေ့ရလိမ့်မည်။ ရေနည်းတူ အရည်ဘဝမှ အေးပြီးနောက် ခဲသွားနိုင်သော အခြားပစ္စည်းများလည်း အမြောက်အမြားရှိ၏။

ရေဘဝမှ ရေခဲဘဝသို့ ကူးပြောင်းနေချိန်တွင် အပူချိန်သည် အတိုးအလျော့မရှိဘဲ တန့်နေသည်။ ရေခဲဘဝမှ အရည်ပျော်ချိန်တွင်လည်း ရေခဲအားလုံး အရည်ပျော်သည်အထိ အပူချိန်မှာ တသမတ်တည်း တန့်နေသည်။ ဤကဲ့သို့ အရည်ပျော်နေချိန်တွင် ရေခဲသည် ဘေးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ အရာဝတ္ထုတို့မှ အပူကို အစဉ်တစ်စိုက် စုတ်ယူလျက်ရှိသည်။ အသီးအနှံ၊ သားငါးမှစ၍ အစားအစာများကို မပုပ်မသိုးအောင် သိုမှီးသော အအေးသေတ္တာ၊ အအေးခန်းများကို ကြံစည်ပြုလုပ်ရာတွင် ဤအပူချိန် တန့်နေတတ်သော သဘောကိုပင် မူတည်၍ ပြုလုပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ဆားရည်သည် ဖာရင်ဟိုက်ပြဒါးတိုင်အရ သုညအောက် ၇°ရောက်မှ ခဲနိုင်သဖြင့် ရေရိုးရိုး၏ ခဲချိန် အမှတ်အောက် ၃၉°လျော့လေသည်။ ထို့ကြောင့် ဆားရောထားသော 
ရေခဲသည် အပူကို စုတ်ယူယင်း အရည်ပျော်ကာ ဆားရည်ဖြစ်သွားစဉ်တွင်၊ ထိုဆားရည်၌ မိမိကိုယ်တိုင် ခဲသွားလောက်အောင် မအေးသော်လည်း ရေကို ခဲစေနိုင် လောက်အောင်ကား အေး၍နေသည်။ ဤအချက်ကို ထောက်သဖြင့် ရေခဲနှင့် ရေခဲမုန့်များ ပြုလုပ်ရာ၌ ဆားရည် သို့မဟုတ် ဆားရောထားသော ရေခဲအား အသုံးပြုသည့် အဓိပ္ပာယ်ကို သဘောပေါက်နိုင်ပေသည်။

ရေခဲနှင့်တကွ သတ္ထုအများမှာ ခရစ္စတယ်ပွင့်တတ်သော ပစ္စည်းများဖြစ်၍ ထိုပစ္စည်းများတွင် အရည်ခဲမှတ်နှင့် အရည်ပျော်မှတ် (အရည်ပျော်ချိန်အမှတ်) တိသည် အတူတူပင် ဖြစ်သည်။ သံ၊ ဖန်၊ ထောပတ်၊ ဖယောင်းတို့ကဲ့သို့ ခရစ္စတယ် မပွင့်တတ်သော သို့မဟုတ် ပွင့်ပုံမဲ့ပစ္စည်းများတွင်မူ အရည်ခဲမှတ် အရည်ပျော်မှတ် ဟူ၍ အတိအကျ မရှိချေ။ ထိုပစ္စည်းမျိုးကို အပူတိုက်ပေးသောအခါ အခဲဘဝမှ တဖြည်းဖြည်း ပျော့ပျောင်းလာကာ ရှေးဦးစွာ ခဲရာမှ ပျစ်ပြီးလျှင် နောက်ဆုံးတွင် ပျစ်ရာမှ သွက်သွားသည်။

အရာဝတ္ထုတို့၌ များသောအားဖြင့် ပူလျှင် ကားထွက်၍ အေးလျှင် ကျုံ့ဝင်သွားတတ်သော သဘောရှိမြဲ ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် စင်တီဂရိတ် ၄°အထက်သို့ ပူလာလျှင်ဖြစ်စေ၊ ထိုဒီဂရီအောက်သို့ အေးသွားလျှင် ဖြစ်စေ အရွယ်ပမာဏအားဖြင့် ၁ဝပုံ ၁ပုံနီးပါး ကားထွက်လာသည်။ ထို့ကြောင့် အရွယ်ချင်းတူလျှင် ရေထက် ရေခဲက ပေါ့သည့်အတိုင်း ရေခဲသည် ရေထဲတွင် ပေါလောပေါ်နေနိုင်သည်။ အလွန်အေးသော ဒေသတို့၌ ရေခဲလောက်အောင် အေးသောရာသီတွင် ရေသွယ်ပြွန်(ပိုက်လုံး)များ ကွဲထွက်တတ်ခြင်း မှာလည်း ပြွန်တွင်းရှိ ရေခဲရာတွင် အရွယ်ပမာဏ ကားထွက်လာသည့် ဒဏ်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။
## ကိုးကား
မေသန်းနု

**မေသန်းနု** (၂၇ ဇန်နဝါရီ ၁၉၆၁ မွေးဖွား) သည် မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု ငါးဆုရရှိခဲ့သူဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝ
မေသန်းနုကို ၁၉၆၁ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ၊ ၂၇ရက်နေ့တွင်တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး မြိတ်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာ သန်းသန်းဆင့် ဖြစ်သည်။

## အနုပညာလမ်းကြောင်း
၁၉၈၁ခုနှစ် ဝန်းကျင်တွင် အစ်မဖြစ်သူ၏ ရောဂါကိုကုသရန်အတွက် ရန်ကုန်မြို့သို့ စတင်ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်ဈေးတွင် လှသူဇာ အလှပြင်သင်တန်းတတ်ရင်း ကြည့်မြင်တိုင်ရှိ စကားဝါရုံးတွင် အလုပ်ဝင်လုပ်ခဲ့သည်။ (၁/၈၄) ရုပ်ရှင်သင်တန်းမှတစ်ဆင့် *သင်္ကြန်မိုး* ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးတွင် ခင်သန်းနု၏ သမီးနေရာမှ သရုပ်ဆောင်ရန် ရွေးချယ်ခံရပြီး ရုပ်ရှင်လောကသို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ *စိန်လိုက်လေကြာသလားလို့* ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတွင် ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးအဖြစ် ပထမဦးဆုံးပါဝင်သရုပ်ဆောင်ရင်း ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားပေါင်းများစွာရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် *မူပိုင်ချစ်သူ*ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြင့် အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီး ဇာတ်ဆောင်ဆုကို ဆွတ်ခူး ရရှိခဲ့ပြီး ၁၉၉၅ခုနှစ်တွင် *ပုဂံမှာသာတဲ့လ* ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြင့် လည်းကောင်း ၁၉၉၆ခုနှစ်တွင် *အလင်းဖျော့ကောင်းကင်* ဖြင့်လည်းကောင်း ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် *ချစ်ခြင်း၏အခြားမဲ့၌* ဖြင့်လည်းကောင်း အမျိုးသမီး ဇာတ်ဆောင်ဆုလေးဆု ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် *ငါ သူတစ်ပါး ယောင်္ကျား မိန်းမ* ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီးဖြင့် အမျိုးသမီး ဇာတ်ပို့ဆုရရှိခဲ့သည်။

## ငွေကြေးလိမ်လည်မှု 
မေသန်းနုသည် ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ငွေကြေးလိမ်လည်မှုဖြင့် တရားစွဲဆိုခံရကာ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဇန်နဝါရီ ၂ ရက်နေ့တွင် ရန်ကင်းမြို့နယ်တရားရုံးက လိမ်လည်မှု ပုဒ်မ ၄၂၀ ဖြင့် အလုပ်နှင့် ထောင်ဒဏ် တစ်နှစ်ချမှတ်ခဲ့သည်။

## ရရှိခဲ့သည့်ဆုများ
## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* 

ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ
ဗီတာမင်

ခန္ဓာကိုယ်၌ လိုအပ်သော အာဟာရဓာတ်တစ်မျိုးကို ဗီတာမင်ဟု ခေါ်ကြသည်။ ဗီတာမင်ဟူသောဝေါဟာရမှာ အသက်ရှင်နေရန်ကိစ္စတွင် အလွန်အရေး ကြီးသော ပစ္စည်း (သို့မဟုတ်)သက်စောင့်ပစ္စည်း ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ယင်းဗီတာမင်ဓာတ် 
ကို ၁၉၁၁ ခုနှစ်ကမှ ပိုလန်လူမျိုးဓာတုဗေဒပညာရှင်ကစီမာဖန့် 
ဆိုသူက စတင်တွေ့ရှိ၍ အမည်ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ 
၂ဝ ရာစုနှစ်အစတွင် ကမ္ဘာအရပ်ရပ်ရှိ သိပ္ပံပညာရှင်ကြီးများသည် လူတို့၏ ကျန်းမာရေးအတွက် ပြည့်စုံ လုံလောက် 
သော အစာအဟာရ ဖြစ်မြောက်ရေးအတွက် သုတေသနပြုကြ 
သည်။ ၁၉၁၁ ခုနှစ်တွင် ကစီမာဖန့်သည် ဖွဲနုမှ ထူးဆန်း 
သော ပစ္စည်းအနည်းငယ်ကို ထုတ်ယူရရှိခဲ့ပြီးနောက် ထိုပစ္စည်း ဖြင့် ဗယ်ရီ ဗယ်ရီ(ထုံနာစိုကိုယ်ဖောနာ)နှင့် ပေါ်လီနျူရိုက်တစ် 
(နာဗေ်ကြောများရောင်ခြင်း) ရောဂါများ ကင်းပျောက်စေနိုင် 
သည်ကို တွေ့ခဲ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် အရှေ့တိုင်းသားတို့သည် 
ဖြူစင်အောင် ဖွပ်ထားသော ဆန်ကိုသာ အဓိက စားသောက် 
နေထိုင်ကြသဖြင့် ဗယ်ရီဗယ်ရီ စွဲကပ်ကြသည်ဟု အတိအလင်း 
ပြောဆိုနိုင်ခဲ့သည်။
အာစာရာဘိဝံသ

ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တ**အာစာရဘိဝံသ**ကို မန္တလေးတိုင်း၊ သာစည်မြို့နယ်၊ တမာကုန်းကျေးရွာ၌ ခမည်းတော် ဦးကြီးညို၊ မယ်တော် ဒေါ်ဒေါ်ဆွတ်တို့က သက္ကရာဇ် ၁၂၇၁ ခုနှစ် သီတင်းကျွတ်လဆန်း ၁၃ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။

ကိုးနှစ်သားအရွယ်တွင် သာစည်မြို့နယ် တမာကုန်းရွာ မြောက်ကျောင်းဆရာတော် ဦးပဏ္ဍဝကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြုလျက် မယ်တော်ခမည်းတော်တို့၏ ပစ္စယာနုဂ္ဂဟကို ခံယူ၍ ရှင်သာမဏေအဖြစ်သို့ ရောက်သည်။ သာမဏေဘွဲ့မှာ ရှင်အာစာရဖြစ်သည်။ သာမဏေဘဝတွင် သဒ္ဒါ၊ သဂြိုဟ်၊  မာတိကာ၊ ဓာတုကထာ၊ အဘိဓာန်၊ အလင်္ကာ၊ ဋီကာကျော် စသော ပိဋကတ်ကျမ်းစာများကို သင်ယူခဲ့သည်။

၁၂၉၂ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမြို့ ဒက္ခိဏာရာမဘုရားကြီးတိုက် ခဏ္ဍသိမ်တော်၌ ရွှေရေးဆောင်တိုက် ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တအာဒိစ္စရံသီကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြုလျက် ဦးစံတိုင်၊ ဒေါ်ရွှေမတို့၏ ပစ္စယနုဂ္ဂဟဖြင့် မြင့်မြတ်သော ရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူသည်။

ထို့နောက် ဆီးဘန်နီတိုက်သို့ပြောင်းရွေ့ သီတင်းသုံး၍ စာချအကျော် ဆရာတော်ကြီးများ ဖြစ်ကြသော ဘဒ္ဒန္တအာဒိစ္စရံသီ၊ ပင်းသာကျောင်းဆရာတော်၊ ဟံသာဝတီ ဆရာတော်၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဆရာတော် ဦးနာရဒ၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဆရာတော် ဦးဥက္ကံသာဘိဝံသ စသောဆရာတော်ကြီးများထံ၌ ပါဠိတော်၊ အဋ္ဌကထာ၊ ဋီကာကျမ်းများကို သင်ကြားတော်မူခဲ့သည်။

ထိုမှတဖန် စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး၊ လေးကျွန်းချမ်းသာချောင်ဆရာတော် ဦးသောဘိတ(အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ)၊ အမရပူရ၊ မင်္ဂလာတိုက်သစ်ဆရာတော် ဦးဓမ္မသာမိ မိုးကုတ်ဝိပဿနာ ဆရာတော် ဦးဝိမလ(အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ) ဆရာတော်ကြီးများထံတွင်လည်း ယမိုက်၊ ပဋ္ဌာန်းကျမ်းများကို သင်ကြားတော်မူခဲ့သည်။

ထိုသို့စာပေကျမ်းဂန်များကို သင်ကြားလျှက် လောကုတ္တရာစာမေးပွဲများကို ဖြေဆိုတော်မူခဲ့ရာ ၁၉၂၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၈ ခုနှစ် 
အတွင်း အစိုးရ ပထမငယ်တန်း၊ ပထမလတ်တန်း၊ ပထမကြီးတန်း၊ ပထမကျော်တန်း၊ အမျိုးသားပရိယတ္တိစာမေးပွဲ၊ ပထမကျော်တန်းနှင့် အစိုးရဓမ္မာစရိယတန်းများကို အောင်မြင်တော်မူခဲ့သည်။

ဆရာတော်သည် စာလိုက်သံဃာတော် ၂ဝ⁠ဝ ကျော်အား စာပေသင်ကြားပေးရာ အထူးသဖြင့် အဘိဓမ္မာ ပဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီးကို ပို့ချပေးတော်မူရာတွင် ထူးချွန်၍ ၁၃၂၄ ခုနှစ်တွင် မန္တလေး ပရိယတ္တိသာသနဟိတ အသင်းကြီးက ဆက်ကပ်လှူဒါန်းသော ဘဒ္ဒန္တအာစာရာဘိဝံသ ပရိယတ္တိသာသနဟိတ ဓမ္မာစရိယ(မူလစာချ) ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို ရရှိတော်မူသည်။ ထို့အပြင် ဆရာတော်သည် ဝိနယပါလစာမေးပွဲများကို ကျင်းပတော်မူ၍ ဝိနယ ငယ်၊ လတ်၊ ကြီးဆုများ ချီးမြှင့်ခြင်း၊ အစိုးရ ပါဠိပထမပြန် စာမေးပွဲကြီးကြပ်ရေးအဖွဲ့ နာယကအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ပါဠိတက္ကသိုလ်အစိုးရခန့် ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်ရာ၌ ဝိသောဓက၊ ပဋိဝိသောဓက အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ 
ခရိုင်ဝိနိစ္စယဌာန ဝိနည်းဓိုရ် အဖြစ်ဆောင်ရွက်တော်မူခြင်း စသည်ဖြင့် သာသနာရေးကို အားပေးဆောင်ရွက်တော်မူသည်။ ယခုအချိန်တွင် နိုင်ငံတော်ဗဟိုသံဃာ့ဝန်ဆောင် နိုင်ငံတော် သံဃမဟာနာယကအဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်တော်မူလျက် 
ရှိသည်။

ဆရာတော်သည် ပဋ္ဌာန်းပြနည်း နိဿရည်းကျမ်း၊ ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်းထုတ်နည်း နိဿရည်းကျမ်းစသော ကျမ်းစာအုပ်များကိုလည်း 
ရေးသားပြုစုတော်မူသည်။

ဤသို့လျှင် သာသနာအကျိုးကို သယ်ပိုးထမ်းရွက်တော်မူ၍ သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာဂုဏ်တို့နှင့် ပြည့်စုံ တော်မူသည့် ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တ အာစာရာဘိဝံသသည် ၁၉၈၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ် သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်ကောင်စီက ဆက်ကပ်လှူဒါန်းသော အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို အလှူခံရရှိတော်မူသည်။

## ကိုးကား
အလယ်ပိုင်းစာချုပ်အဖွဲ့

စင်တိုးခေါ်အလယ်ပိုင်း
စာချုပ်အဖွဲ့သည် ဗဂ0x035ဒက်စာချုပ်အဖွဲ့ကိုပြန်လည် ပြုပြင်ဖွဲ့စည်း
ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် အီရက်နှင့်
တူရကီနိုင်ငံတို့သည် အရှေ့ အလယ်ပိုင်း ဒေသငြိမ်းချမ်းရေးနှင့်
လုံခြုံရေးအတွက် ရည်ရွယ်ချက်များပါရှိသော ဗဂ0x035ဒက်စာချုပ်ကို
အီရက် နိုင်ငံ ဗဂ0x035ဒက်မြို့တွင် ချုပ်ဆိုခဲ့0x100ကသည်။ ထိုနှစ်မှာပင်
ဗြိတိန်၊ ပါကစ0x038တန် နှင့် အီရန်နိုင်ငံတို့သည်လည်း ဗဂ0x035ဒက်
စာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများ ဖြစ်လာ0x100ကသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ဗဂ0x035ဒက်စာချုပ်အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံ
မဟုတ်သော်လည်း ဗဂ0x035ဒက်စာချုပ်အဖွဲ့ ၏ စီးပွားရေးကော်မတီ
တွင် ပါဝင်ကာ အဖွဲ့0x100ကီး၏ အစည်းအဝေးများတွင်လည်း
လေ့လာသူအဖြစ် တက် ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင်
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ဗဂ0x035ဒက်စာချုပ်ဝင် နိုင်ငံများ
နှင့်ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရေး သဘောတူစာချုပ်များ ချုပ်ဆို
ခဲ့သည်။ 
၁၉၅၈ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် အီရက်နိုင်ငံတွင်း၌ တော်လှန်ရေး
ဖြစ်ပွားခဲ့သဖြင့် ၁၉၅၉ ခုနှစ်မတ်လ တွင် အီရက်နိုင်ငံသည်
ဗဂ0x035ဒက်စာချုပ်ဝင်အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့၏။ ထေို့0x100ကာင့် ၁၉၅၉
ခုနှစ်0x100သဂုတ်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ဗဂ0x035ဒက်စာချုပ်ကိုပြုပြင်၍
အလယ်ပိုင်းစာချုပ်ဟု အမည်ပြောင်းကာ အီရန်နိုင်ငံ တီဟီရန်
မြို့၌ အလယ်ပိုင်းစာချုပ်အဖွဲ့ (စင်တိုးအဖွဲ့) ကိုဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများမှာ ပါကစ0x038တန်၊ အီရန်၊တူရကီနှင့် ဗြိတိန် နိုင်ငံ
တို့ဖြစ်0x100ကသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် အရန်အဖွဲ့ဝင်
နိုင်ငံအဖြစ် ပါဝင်သည်။
စာချုပ်အရ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများသည် ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေး
ကိစ0x038များတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန်၊ တစ်နိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်း
ရေးတွင် တစ်နိုင်ငံကဝင်၍ မနှောင့်ရွက်ရန်၊ အငြင်းပွားမှုများကို
ကမ0x056ာ့ကုလသမဂ0x035 ပဋိညာဉ် စာတမ်းအရဖြေရှင်းရန် စသည်တို့ကို
လိုက်နာရမည်ဖြစ်သည်။ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများသည် နိုင်ငံရေးနှင့်
စစ်ရေးသာမက စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေးကိစ0x038ရပ်များတွင်လည်း
ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်0x100ကသည်။
အလယ်ပိုင်းစာချုပ်အဖွဲ့၏ ဌာနချုပ်ကို အီရန်နိုင်ငံတီဟီရန်
မြို့တွင် ရုံးစိုက်သည်။

## ကိုးကား
အာဖရိကညီညွတ်ရေးအဖွဲ့

အာဖရိကတိုက်ရှိ နိုင်ငံ၃ဝ မှ နိုင်ငံအကြီးအကဲများသည် ၁၉၆၃ ခုနှစ် မေလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် အီသီအိုးပီးယားနိုင်ငံ အဒစ်အဗားဗားမြို့တွင်
အာဖရိကညီညွတ်ရေး အဖွဲ့ကိုဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။ ယင်းအဖွဲ့ကို
အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် အိုအေယူဟု အတိုကောက်ခေါ်လေသည်။
အာဖရိကညီညွတ်ရေးအဖွဲ့၏ ရည်ရွယ်ချက်များမှာ အာဖရိက
နိုင်ငံများ သွေးစည်းညီညွတ်ရေး၊နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊
ကာကွယ်ရေး၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ သိပ္ပံနှင့် ကျန်းမာရေးကိစ္စများတွင်
အချင်းချင်းပူးပေါင်းဆောင် ရွက်ရေးနှင့် အပြန်အလှန် ကူညီရေး
တို့ဖြစ်သည်။
ကိုလိုနီဝါဒချုပ်ငြိမ်းစေရေးနှင့် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ၏ အချုပ်အခြာ
အာဏာ ပိုင်ဆိုင်မှုနှင့်လွတ်လပ်ရေး ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်
ရေးတို့မှာ အာဖရိကညီညွတ်ရေးအဖွဲ့၏ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်
ဖြစ်လေသည်။
အာဖရိကညီညွတ်ရေးအဖွဲ့၏ အာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းများမှာ
နိုင်ငံအကြီးအကဲများညီလာခံ၊ နိုင်ငံခြား ရေးဝန်ကြီးကောင်စီ၊
အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးချုပ်ရုံးနှင့် ဖြန်ဖြေစေ့စပ်ရေး ကော်မ
ရှင်တို့ဖြစ်သည်။
အာဖရိကညီညွတ်ရေးအဖွဲ့၏ အစည်းအဝေးများကိုကျင်းပရာတွင်
နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ ကောင်စီ အစည်းအဝေးကို ပဏာမ
ကျင်းပပြိးမှသာ နိုင်ငံအကြီးအကဲများ ညီလာခံကို ကျင်းပ
လေ့ရှိ၏။ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးများကောင်စီ အစည်းအဝေး
၏ သုံးသပ်ချက်များကို နိုင်ငံအကြီးအကဲများ ညီလာခံတွင်
ထပ်မံဆွေးနွေး သုံးသပ်ပြီး ဆုံးဖြတ်ချက်များ ချမှတ်လေ့ရှိ
သည်။
ယခုအခါ အာဖရိကညီညွတ်ရေးအဖွဲ့တွင် အဖွဲ့ဝင် ၄၆ နိုင်ငံ
ပါဝင်ပြီး အဖွဲ့၏ ဌာနချုပ်ကိုအီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံ အဒစ်အ
ဗားဗားမြို့တွင် ဖွင့်လှစ်ထားရှိသည်။
 

## ကိုးကား
အာဖရိက ဒေသဆိုင်ရာ စီးပွားရေးကော်မရှင်

အာဖရိက ဒေသဆိုင်ရာ စီးပွားရေး ကော်မရှင်သည်
ကုလသမဂ0x035၊ စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေးကောင်စီက 0x100ကီးမှူးဖွဲ့စည်း
ထားသော ကော်မရှင်တစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင်
စတင်တည်ထောင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အာဖရိက ဒေသဆိုင်ရာ စီးပွားရေး ကောက်မရှင်၏
လုပ်ငန်းများမှာ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ၏ သန်းခေါင် စာရင်းကောက်
ယူမှုလုပ်ငန်းများကို အကူအညီပေးရန်၊ လူဦးရေစီမံကိန်းများရေး
ဆွဲရန်၊ ကုန်ထုတ်လုပ်မှုနှင့် ပြည်ပပို့ကုန်ပမာဏကို မြှင့်တင်ပေး
ရန်၊ သယံဇာတပစ0x038ည်း ရှာဖွေရေးနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများကိုအကူ
အညီ ပေးရန်၊ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအား စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာ ပစ0x038ည်း
ကိရိယာနှင့် ကျွမ်းကျင်သူများကို အကူအညီပေးရန်၊ စီးပွားရေး
လုပ်ငန်းများတွင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအချင်းချင်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်
ရန် စသည်တို့ဖြစ်ပေသည်။
အာဖရိက ဒေသဆိုင်ရာ စီးပွားကော်မရှင်တွင် အဖွဲ့ဝင်
၄၄ နိုင်ငံပါရှိပြီး ကော်မရှင်၏ ရုံးချုပ်ကို အီသီအိုးပီးယားနိုင်ငံ
အဒစ်အဗာဗာမြို့တွင် ဖွင့်လှစ်ထားရှိသည်။

## ကိုးကား
ဖီးမားရှယ် အီဒီအာမင်ဒါဒါ

## အာမင်၊ အီဒီ (ခရစ် ၁၉၂၅ ဖွား)
ဖီးမားရှယ် အီဒီအာမင်ဒါ⁠ဒါသည် ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွား၍ ၁၉၇၁-ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့မှသည် ယနေ့တိုင် ယူဂန်းဒါနိုင်ငံ၏ သမ္မတဖြစ်သည်။ ဗြိတိသျှလက်အောက်ခံ ကိုလိုနီဘဝတွင် အာမင်စစ်ထဲဝင်၍ သာမန်စစ်သည် အဖြစ် အမှူထမ်းရာမှ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း မြန်မာပြည် စစ်မျက်နှာတွင် ဗြိတိသျှဘက်မှ တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့သည်။ စစ်တပ်သည် သာ သူ၏ဘဝကျောင်းရာ အလုပ်ခွင်ဖြစ်သည်နှင့်အညီ အာမင်သည် တပ်တွင်း၌ ၁ဝ နှစ်တိုင်တိုင် ဟဲဗီးဝိတ် လက်ဝှေ့ချန်ပီယံ ဖြစ်ခဲ့၏။

၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ယူဂန်းဒါး နိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက် ဗိုလ်ချုပ်မှူး ရာထူးအထိ တိုးတက်ခန့်ထားခြင်း ခံရသည်။ အီဒီအာမင်နှင့် အပေါင်းပါ စစ်ဘက်ပုဂ္ဂိုလ်တို့က စင်္ကာပူဓနသဟာယ အစည်းအဝေးသို့ သမ္မတအိုဘိုတေး တက်ရောက်နေစဉ် အာဏာသိမ်းယူလိုက်ကြသည်။ အာမင်သည် အာဏာရသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက်ပါလီမန်ကို ဖျက်သိမ်းသည်။ မြို့ပြအုပ်ချုပ်ရေးကို ရပ်ဆိုင်းသည်။ နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှု အားလုံးကို အဆုံးသတ်၍ စစ်တပ်အား အထူးအာဏာများ ပေးထားသည်။ စစ်သေနာပတိ ရာထူးကိုပါ ပူးတွဲကိုင်ကာ စစ်တပ်နှင့် နိုင်ငံကိုအုပ်ချုပ်သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် အိုဘိုတေးတို့အုပ်စုက အာမင်အားဖယ်ရှားရန် ကြံစည်တိုက်ခိုက်သည်။ မအောင်မြင်ခဲ့ချေ။ အီဒီအာမင်သည် အထူးသဖြင့် အရင်းရှင်နိုင်ငံနှင့် ထိုနိုင်ငံသားများ၊ ထိုနိုင်ငံတို့၏ ဘက်တော်သားများနှင့် ဆက်ဆံမှုများ
အလွန်အမင်း မပြေမလည်ဖြစ်ခဲ့သည်မှာ ယနေ့တိုင်အောင်ပင်။ အင်္ဂလိပ်လူမျိုးတစ်ဦးကို အာမင်အား တောသားအဓမ္မလက်ျာ ဆိုရပါမည်လောဟု မျက်မာန်ပွားလျက် သတ်ပစ်မည်ဖြစ်ကြောင်း ခြိမ်းခြောက်နေ၍ ထိုစဉ်က ဗြိတိသျှ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ကလယ်လာဟန် ကိုယ်တိုင် မေတ္တာရပ်ခံပေးရသည်။ သတင်းစာသမားတစ်ဦးနှင့် မာကရေးရေး တက္ကသိုလ် ကထိကတစ်ဦး(ပေါင်းအမေရိကန်နှစ်ဦး) အား လူသတ် သတင်းစူးစမ်းစေမှု့ကြောင့် သတ်ပစ်လိုက်သည်။ ယင်းကိစ္စအတွက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဂျူရီကော်မရှင်က အဓမ္မမှု ကြီးစိုးတိုက်ခိုက်ဖြစ်နေပြီဟု ကမ္ဘာသို့ တင်ပြခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် အာရှသားများစွာအား ညှဉ်းပန်းခြင်း၊ နိုင်ငံမှ နှင်ထုတ်ခြင်းတို့ ပြုသည့်အပြင် ကုလသမဂ္ဂအတွင်းရေးမှူးချုပ်ထံသို့ မိမိသည် ဟစ်တလာက ဂျူး ခြောက်သန်းအား သုတ်သင်ခဲ့မှုကို ထောက်ခံကြောင်း သတင်းပို့သည်။ နီးဂရိုး ဘုန်းတော်ကြီး ဂျာနာနီလူဝမ်နှင့် ယူဂန်းဒါးဝန်ကြီး နှစ်ဦးကို အိုဘိုတေးတို့၏ လှုပ်ရှားမှုနှင့် ပတ်သက်သည်ဟု သင်္ကာမကင်း၍ ဖမ်းဆီးထားပြီး တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့အပို့တွင် ကားချင်းတိုက်၍ အသက်ဆုံးသည်ဟုဆိုသည်။

၁၉၇၆ ခုဇူလိုင်လတွင် အကြမ်းဖက်သမားတစ်စုက လေယာဉ်နှင့် ခရီးသည်များကို ပြန်ပေးဆွဲလျက် ယူဂန်းဒါးရှိ အင်တက်ဘီလေဆိပ်တွင် လိုလားချက်များကို်ဖော်ပြရင်း ဆင်းသက်နေစဉ် အဇ္ဇာရီယယ်ကွန်မန်ဒိုတို့က စွမ်း⁠စွမ်းတမံ တိုက်ခိုက်ကယ်တင်ခဲ့သည်။ ဤအရေးတွင် လေဆိပ်မှ တာဝန်ရှိသူများကို အာမင်က
အကျဉ်းနည်းစစ်ဆေးစီရင်သည်။ အာမင်သည် သူ့အား ကိုးကြိမ် လုပ်ကြံရန် စိုင်းပြင်းခဲ့ကြသည်ကိုလည်း ဂုဏ်ယူ၍မဆုံးချေ။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်က တန်ဇားနီးယားကို
ဝင်တိုက်မည်ဟု ကြိမ်းခဲ့သလို ယခုလည်း ယူဂန်းဒါးမှ ထွက်ပြေးနေကြသူများ ကျက်စား၍ အာမင်အကြောင်း သွားပုပ်လေလွင့်ပြုရာ စခန်းဖြစ်သော ကင်ညာနိုင်ငံအား ချေမှုန်းမည်ဟုခြိမ်း ခြောက်လျက်ရှိသည်။ အာမင်သည် ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် မိမိကိုယ်မိမိ ရာသက်ပန် သမ္မတတင်မြေှာက်ခဲ့လေသည်။ 
## ကိုးကား
ယာဆာ အာရဖတ်

thumb

## အာရဖတ်၊ ယာဆာ (ခရစ် ၁၉၂၉ ဖွား)
ပယ်လက်စတိုင် လွတ်မြောက်ရေး အဖွဲ့ (ပီအယ်အို) ၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ ယာဆာအာရဖတ်ကို ဂျရူးဆလမ်းမြို့တွင် ၁၉၂၉ ခုနှစ်ကဖွားမြင်သည်။ ကုန်သည်ကြီးတစ်ဦး၏ သားဖြစ်၍ အထင်ရှားဆုံးဖြစ်သည့် ဟူစိန်ရီမျိုးနွယ်ဝင် တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ မိုဟာမက်အာ ဗက်အာရှာရဖတ် ဖြစ်သည်။ ကိုင်ရိုတက္ကသိုလ်တွင်
ပညာဆည်းပူးခဲ့ရသည်။ ထိုအတွင်း ဒေသဆိုင်ရာပယ် လက်စတိုင်ကျောင်းသားများ အဖွဲ့ချုပ်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံရ၏။

အာရဖတ်သည် ၁၉၄၇-၄၈ ခုနှစ်၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော အာရပ်အဇ္ဇရီယယ်စစ်ပွဲတွင် လူငယ်တစ်ယောက် အနေဖြင့် ပါဝင်ပြီး၊ မိဘများ ဂါဇာဒေသသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ကြသဖြင့် သူသည်စစ်ပြေးဒုက္ခသည် တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့ရသေးသည်။ ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် အာရဖတ်သည် ပယ်လက်စတိုင် ကျောင်းသား
များအဖွဲ့၌ အမှုဆောင်ကော်မတီ ဝင်ဖြစ်ပြီး ၁၉၅၂-၅၆ ခုနှစ်များတွင်မူ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာသည်။ ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် အီဂျစ်တပ်မတော်၌
ပါဝင်အမှု ထမ်းသည်။ ထို့နောက်ကူဝိတ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ကာ ပြည်သူ့လုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာနတွင် အလုပ်ဝင်လုပ်သည်။ယင်းအလုပ်မှ ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင်ထွက်ခဲ့ပြီး အယ်ဖာတာပြောက်ကျား အဖွဲ့ကို အခြားသူများနှင့် ပူးတွဲ၍တည်ထောင်သည်။ ၁၉၆၈-ခုနှစ် ဇွန်လမှစ၍ ပီအယ်အို အမှုဆောင် ကော်မတီတွင် ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာသည်။
 
သူသည် အာရပ်အဝတ်အစားကို ဝတ်ဆင်လျက် ဖြူနက်ကျား တဘက် ခေါင်းဆောင်ကို အမြဲဆောင်း တက်သည်။ နေကာမျက်မှန်မည်းကို တပ်ဆင်လေ့ရှိသည်။ စကားပြောရာတွင်ပွင့်လင်းရိုးသားသည်။ အာရ ဖတ်သည် အရက်သေစာကို မဆိုထားဘိ၊ ဆေးလိပ်ပင် သောက်သူမဟုတ်။ အမြဲနေထိုင်သော
အိုးအိမ်ဟူ၍ လည်းသူ့မှာမရှိချေ။ သူဘယ်ရောက်၍ နောက်ထပ်ဘ ယ်စခန်းသို့ပေါက်မည်ကို သူ့ကိုယ်ရံတော်များပင်တစ်ခါ တစ်ရံ
ကောင်းစွာမသိလိုက်ပေ၊၊ စင်စစ်သူသည် အဖွဲ့အတွက် ရန်ပုံငွေနှင့်ထောက်ခံ အားပေးမှု တို့ကို ရရှိရန် အတွက် ဒမက်စကတ်မြို့သို့ သွားလိုက်၊ အယ်လဂျီးယားနိုင်ငံဘက်သို့ ထွက်လိုက်၊ ကိုင်ရိုသို့ ရောက်လိုက် စသည်ဖြင့် ဗီရွတ်မြို့မှ မကြာခဏ ထွက်ခွာရလေ့
ရှိသည်။    

အလွန်လျှင် အေးချမ်းငြိမ်သက်စွာ နေထိုင်သူအာရဖတ်သ ည်သူ၏အကြောင်းကိုသော်လည်းကောင်း၊ပုဂ္ဂိုလ်ရေး ထိပ်တန်းတင်မှုကိုသော်လည်းကောင်း၊ ထုတ်ဖော်လိုစိတ် မရှိခဲ့ချေ။ အစည်းအဝေးဆိုလျှင်မည်သူတင်ပြသည့် အယူ အဆပင်ဖြစ်စေ သူဂရုတစိုက်နားထောင်ပြီး လက်ခံဆွေးနွေးတက်သည်။ မိမိ အမျိုးသားများ၏အသေးအမွှား လူမှုရေးကိစ္စကိုပင်အချိန်ယူ၍ စီစဉ်ပေးသူက ဖြစ်သည်။ ဤအရည်အသွေးများကြောင့် ပင်လောမသိ၊ အာရ ဖတ်သည် နိုင်ငံရေးအယူအဆခံယူချက်ခြင်းမတူသော ပြောက်ကျားအဖွဲ့အစည်းများကိုတစ်စည်းတစ်လုံးတည်း ဖြစ်အောင်အချိန်ရှည် ဦးဆောင်လာရင်း အာရပ်လောက၏ အထင်ရှားဆုံးသော ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်နေသည်။ ၁၉၇၃ ခုနှစ်၌ အစပြု၍ ပယ်လက်စတိုင် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ၏ တပ်မှူးဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။

သို့သော် အာရဖတ်သည် လေယာဉ် အနုကြမ်းစီးခြင်း၊ လူသတ်ခြင်း၊ ရက်စက်စွာ ဂလဲ့စားချေခြင်း၊ စသော အကြမ်းဖက်မှုများကို လုံးဝ ဆန့်ကျင်သည်။ အဖွဲ့ချုပ်လက်အောက်ရှိ ပြောက်ကျားအဖွဲ့ချို့ အကြမ်းဖက် ကြသည့် အမှုများကိုပင် အတိအလင်း ထုတ်ဖော်ရှု တ်ချခဲ့လေသည်။ ငြိမ်းချမ်းသော မဇ္ဈိမပဋိပဒါ လမ်းကို နှစ်သက်သော အာရဖတ်၌ ပီအယ်အိုအဖွဲ့ကို စတင်တည်ထောင်   ခဲ့သူ အာမက်ရှူကာရီ၏ * ဂျူးများ (အဇ္ဇရီ ယာယ်)တို့ကိုပင်လယ်ထဲအရောက် မောင်းထုတ်ရန်* ဟူသည့် ခံယူချက်မျိုးမရှိတော့ပြီဖြစ်၍ ၁၉၇၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ပြောက်ကျားဗိုလ်ဖြစ်ပါလျက်နှင့် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံသို့ တက်ရောက်မိန့်ခွန်း ပြောခွင့်ရခဲ့သည်။
အာရဖတ်သည် အိမ်ထောင်မပြု၊ ပယ်လက်စတိုင် ပြည်တည်ထော င်ရေးသည်သာ သူ့အသက်၊သူ့ဘဝ အဖြစ် ခံယူထားသူ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
အီတိုင်ပူ ရေကာတာကြီး

**အီတိုင်ပူ ရေကာတာကြီး** သည် တောင်အမေရိကတိုက်ရှိ ပါရာဂွေးနှင့် ဘရာဇီးနိုင်ငံအကြားတွင် တည်ဆောက်ထားသော ရေအားလျှပ်စစ်ထုတ် ရေကာတာကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပါရာဂွေးနိုင်ငံ သမ္မတ အာလ်ဖရက်ဒို စထရို အက်ဆနာနှင့် ဘရာဇီးနိုင်ငံ သမ္မတ ဘက်တစ်စတာ ဖီဂွီရီဒို တို့သည် ၁၉၈၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့တွင် တရားဝင် ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။

အီတိုင်ပူဟူသော ဝေါဟာရသည် ထိုဒေသရှိ တိုင်းရင်းသား တူပီဂွာရာနီ အင်ဒီယန်းလူမျိုးတို့၏ ဘာသာစကားဖြစ်၍ တေးဆိုသော ကျောက်ခဲ ("the sounding stone") ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဘရာဇီးနိုင်ငံနှင့် ပါရာဂွေးနိုင်ငံ နှစ်နိုင်ငံအကြား နယ်နိမိတ် ဖြစ်သော ပါရာနာမြစ်ပေါ်တွင် အီတိုင်ပူ ရေကာတာ တည်ရှိ၍ အလျားငါးမိုင်၊ အမြင့်ပေ ၆၄ဝ ရှိသည်။ အမြင့်ဆုံးနေရာ၌ ၆၇၅ ပေကျော် (၂၂၅ မီတာ) ရှိသည်။ ကွန်ကရိဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော ပင်မဗဟို ရေကာတာသည် ၄ဝ၆၉ ပေ (၁၂၃၄ မီတာ) ရှည်လျားသည်။

အီတိုင်ပူရေကာတာ၏ လျှပ်စစ်စွမ်းအင် ထုတ်လုပ်နိုင်မှု ပမာဏသည် အီဂျစ်သမ္မတနိုင်ငံရှိ အဆွမ် ရေကာတာမှ ရရှိ သော စွမ်းအင်ပမာဏ၏ ခြောက်ဆမျှ ဖြစ်၍ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံးရေကာတာ ဖြစ်သည်။

၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် ချုပ်ဆိုသော နှစ်နိုင်ငံ သဘောတူညီချက်အရ အီတိုင်ပူရေကာတာကို ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် စတင် တည်ဆောက်ခဲ့ရာ ရှစ်နှစ်ခန့်ကြာသောအခါ တာဘိုင်စက်ကြီး ၁ဝ ခု ပါရှိသော ရေအားမောင်းလျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်သည့် စက်ယန္တရားများကို အောင်မြင်စွာ တပ်ဆင်နိုင်ခဲ့သည်။ ဆီတိုင်ပူရေကာတာကို အလုပ်သမား ၄ဝဝဝဝ ဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၉.၆ ဘီလီယံ ကုန်ကျခဲ့သည်။

ထိုရေကာတာကြောင့် ပါရာဂွေးနိုင်ငံ၏ စတုရန်း ကီလိုမီတာ ၆ဝဝ ကျယ်ဝန်းသော နယ်မြေနှင့် ဘရာဇီးနိုင်ငံ၏ စတုရန်းကီလိုမီတာ ၈ဝဝ ကျယ်ဝန်းသော မြေပြင်တို့ကို ရေဖုံးသွားမည် ဖြစ်သောကြောင့် ထိုဒေသရှိ လူဦးရေ ၄၂ဝဝဝ ခန့် ကို ရေလွတ်ရာဒေသများသို့ ပြောင်းရွှေ့ပေးခဲ့ရသည်။ ကုန်ကျစရိတ်ကို နှစ်နိုင်ငံ ညီတူညီမျှခံရမည်ဖြစ်၍ အစုရှယ်ယာကို ၅ဝ ရာခိုင်နှုန်းစီ ပိုင်ဆိုင်ကြသည်။ သို့ရာတွင် 
ပါရာဂွေးနိုင်ငံသည် မိမိတို့၏ အစုရှယ်ယာများကို ဘရာဇီး နိုင်ငံသို့ ရောင်းချထားရာ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို လွှဲပြောင်းပြီဖြစ်လေသည်။

အီတိုင်ပူရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံမှ လျှပ်စစ်စွမ်းအားကို ရေကာတာနှင့် မိုင် ၆၆ဝ ဝေးသော ဝေါပေါ်လို စက်မှု လုပ်ငန်းမြို့သို့ ပေးပို့အသုံးပြုသကဲ့သို့ စထရိုအက်ဆနာမြို့နှင့် ဗီလာဟေးယက်မြို့ရှိ သံမဏိစက်ရုံများသို့လည်း ပေးပို့အသုံးပြုသည်။ 

## ကိုးကား
ဥရောပ ကျောက်မီးသွေးနှင့် သံမဏိအဖွဲ့

၁၉၅၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၈ ရက်နေ့က ပြင်သစ်နိုင်ငံ
ပဲရစ်မြို့တွင် ချုပ်ဆိုခဲ့သည့် စာချုပ်အရ ၁၉၅၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ
၁ဝ ရက်နေ့တွင် ဥရောပ ကျောက်မီးသွေးနှင့် သံမဏိအဖွဲ့ကို
ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

အဖွဲ့၏ လုပ်ငန်းများမှာ ကျောက်မီးသွေးနှင့် သံမဏိ
ထုတ်လုပ်မှုကို တိုးမြှင့်ရန်နှင့် ယင်းတို့ကိုအခြေ ပြု၍ စီးပွားရေး
တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးရန်ပင် ဖြစ်သည်။ ဥရောပ ကျောက်မီးသွေးနှင့်
သံမဏိအဖွဲ့သည် ကျောက်မီး သွေး၊ သံရိုင်းနှင့် သံတိုသံစဘုံ
ဈေးကို ၁၉၅၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ဝ ရက်နေ့တွင် ၎င်း၊
သံမဏိဘုံဈေးကို ၁၉၅၃ ခုနှစ် မေလ ၁ ရက်နေ့တွင် ၎င်း၊
အထူးသံမဏိဘုံဈေးကို ၁၉၅၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၇ရက်နေ့တွင်
၎င်း အသီးသီးဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ အဖွဲ့၏ လက်အောက်တွင် အဖွဲ့
ဝင်နိုင်ငံများမှ စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးများ ပါဝင်သည့်ဝန်ကြီး
များ ကောင်စီနှင့်အတိုင်ပင်ခံ ကော်မတီရှိသည်။

ဥရောပ ကျောက်မီးသွေးနှင့် သံမဏိအဖွဲ့တွင် အဖွဲ့ဝင်
နိုင်ငံများအဖြစ် ဘယ်လဂျီယမ်၊ ပြင်သစ်၊အနောက် ဂျာမနီ၊ အီတလီ၊
လူဇင်ဘတ်နှင့် နယ်သာလန်တို့ ပါဝင်ပြီး အဖွဲ့၏ ဌာနချုပ်ကို
လူဇင်ဘတ်မြို့တွင် ဖွင့်လှစ်ထားရှိသည်။

## ကိုးကား
ဥရောပဘုံအဖွဲ့

ဥရောပ ဘုံအဖွဲ့ဆိုသည်မှာ ဥရောပဘုံဈေးအဖွဲ့၊ ဥရောပ
ကျောက်မီးသွေးနှင့် သံမဏိအဖွဲ့၊ ဥရောပ အနုမြူစွမ်းအင်အဖွဲ့ဟူ
သည့် အဖွဲ့သုံးဖွဲ့ကို ပေါင်းစည်းထားသော ဘုံအဖွဲ့အစည်း တစ်
ရပ်ဖြစ်သည်။ ဥရောပဘုံဈေးအဖွဲ့ကို ၁၉၅၈ ခုနှစ်ဇန်နဝါရီလ ၁
ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည်။
(  ဥရောပ ဘုံဈေးအဖွဲ့)
ဥရောပ ကျောက်မီးသွေးနှင့် သံမဏိအဖွဲ့ကို ၁၉၅၂
ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည်။

(  ဥရောပကျောက်မီးသွေးနှင့် သံမဏိအဖွဲ့)
ဥရောပ အနုမြူစွမ်းအင်အဖွဲ့ကို ၁၉၅၈
ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွဲ့စည်း တည်ထောင်ခဲ့
သည်။
(  ဥရောပ အနုမြူစွမ်းအင်အဖွဲ့)
ထို့နောက် ၁၉၆၇ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့မှစ၍ ယင်းအဖွဲ့သုံးဖွဲ့ကို 
စုစည်းကာဥရောပဘုံအဖွဲ့ဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။ ထိုသို့စုစည်း ထားသော်
လည်း မူလအဖွဲ့များကား သီးခြားရှိမြဲပင် ဖြစ်သည်။

ဥရောပဘုံအဖွဲ့တွင် ဝန်0x100ကီးများ ကောင်စီ၊ ကျွမ်းကျင်သူ
ကော်မရှင်၊ ဥရောပ လွှတ်တော်နှင့် တရားရုံး ဟူ၍ အမြဲတမ်း
အဖွဲ့အစည်း လေးခုရှိသည်။ ယင်းအမြဲတမ်းအဖွဲ့အစည်း လေးခု
တွင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများမှ ကိုယ်စားလှယ်များ အချိုးကျပါဝင်ရ
သည်။

ဥရောပဘုံအဖွဲ့၏ ရည်ရွယ်ချက်များမှာ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ
၏ စီးပွားရေး တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးရန်၊ လူမှုရေး လုပ်ငန်းများတွင်အဖွဲ့
ဝင်နိုင်ငံများ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန်နှင့် နိုင်ငံရေးရာကိစ0x038များတွင်
ပူးပေါင်းဆောင်ရွက် ရန်တို့ဖြစ်သည်။

ဥရောပ ဘုံအဖွဲ့တွင် တင်းပြည့်အဖွဲ့ဝင် ကိုးနိုင်ငံပါ
ရှိသည်။ ယင်းတို့မှာ ဗဲလဂျီယမ်၊ ဒိန်းမတ်၊ ပြင်သစ်၊ အနောက်
ဂျာမနီ၊ အိုင်ယာလန်၊ ဣတလီ၊ လူဇင်ဗတ်၊ နယ်သာလန်နှင့်
ဗြိတိန်နိုင်ငံတို့ဖြစ်သည်။ အဖွဲ့ ၏ ဌာနချုပ်ကို လူဇင်ဘတ်နိုင်ငံ
လူဇင်ဗတ်မြို့တွင် ထားရှိသည်။

## ကိုးကား
ဥရောပအနုမြူစွမ်းအင်အဖွဲ့

၁၉၅၇ ခုနှစ် မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့က အီတလီ နိုင်ငံ ရောမမြို့တွင် ချုပ်ဆိုခဲ့သည့် စာချုပ်အရ ၁၉၅၈ ခုနှစ်ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဥရောပ အနုမြူစွမ်းအင်အဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ အဖွဲ့၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ အနုမြူစွမ်းအင်ကို ငြိမ်းချမ်းစွာပူးပေါင်း အသုံးချရေးပင် ဖြစ်၏။ အဖွဲ့သည် အနုမြူစွမ်းအင်ကို စစ်ရေးအတွက် အသုံးချရေး ဆောင်ရွက်ချက်များနှင့် လုံးဝမပတ်သက်ပေ။ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအား အနုမြူစွမ်းအင်ကို စစ်ရေး ကိစ္စတွင် အသုံးမပြုရန်လည်း ပိတ်ပင်တားမြစ်ထားသည်။

ဥရောပ အနုမြူစွမ်းအင်အဖွဲ့သည် ဗြိတိန်နှင့်အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့မှ အနုမြူစွမ်းအင် အဖွဲ့များနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး သဘောတူ စာချုပ်များ ချုပ်ဆိုထားသည်။ ဥရောပအနုမြူစွမ်းအင် အဖွဲ့တွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဘယ်လဂျီယမ်၊ ပြင်သစ်၊ နယ်သာလန်၊ အနောက်ဂျာမနီ၊ အီတလီနှင့် လူဇင်ဗတ် နိုင်ငံတို့
ပါဝင်ပြီး အဖွဲ့၏ဌာနချုပ်ကို ဗဲလဂျီယမ်နိုင်ငံ ဗရပ်ဆဲမြို့တွင်ထားရှိသည်။

ဥရောပ အနုမြူစွမ်းအင် အဖွဲ့၏ လက်အောက်တွင် အဖွဲ့ဝင်ငါးဦး ပါဝင်သည့် ကော်မရှင်အဖွဲ့၊ အဖွဲ့ ဝင် ၂ဝ ပါဝင်သည့် သိပ္ပံနှင့် စက်မှုကော်မတီ၊ အဖွဲ့ဝင် ၁ဝ၁ ဦးပါဝင်သည့် စီးပွားရေးကော်မတီနှင့် အဖွဲ့ဝင်ခြောက်ဦးပါဝင်သည့် ဝန်ကြီးများကောင်စီတို့ရှိသည်။ ဝန်ကြီးများ ကောင်စီသည် ဆုံးဖြတ်ချက် ချမှတ်နိုင်သော အာဏာပိုင်အဖွဲ့ပင်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
အူးဗရစ်ဝေါ်လတာ

ဂျာမန်ဒီမိုကရက်တစ် သမ္မတနိုင်ငံ (အရှေ့ဂျာမနီ နိုင်ငံ) ၏
သမ္မတ ဝေါ်လတာ အူးဗရစ်သည် ၁၈၉၃ ခုနှစ်တွင်
ဖွားမြင်သည်။ ၁၉၁ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဂျာမန်ကွန် မြူနစ်
ပါတီဝင်ဖြစ်ပြီးနောက် ရုရှနိုင်ငံ မောစကိုမြို့သို့ သွားရောက်
ခဲ့လေသည်။ ထိုမှဂျာမနီနိုင်ငံသို့ပြန်လည် ရောက်ရှိလာသော
အခါတွင် ဂျာမန်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏နိုင်ငံရေးဌာနတွင် ဌာနမှူး
အဖြစ်ဆောင်ရွက်ရလေသည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးဆုံး၍
ဂျာမနီနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားကော်မတီဟူ၍ ဖွဲ့စည်းသောအခါ
ဝေါ်လာတာအူးဗရစ် သည် အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်လာသည်။

၁၉၄၆ ခုနှစ် မေလအတွင်း၌ ဂျာမန်ဒီမိုကရက် တစ်သမ0x057တ
နိုင်ငံဆိုရှယ် လစ်ညီညွတ်ရေးပါတီ ဗဟိုကောင်မတီ ဌာနချုပ်
၏ အတွင်းရေးမှူးများအဖွဲ့တွင် အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးအဖြစ်ရွေးချယ်
တင်မြေ|ာက်ခြင်း ခံရလေသည်။ ၁၉၄၆ ခု၊ အောက်တိုဘာလ
တွင် ဂျာမန်ဒီမိုကရက်တစ် သမ0x057တနိုင်ငံ၏ပြည် သူ့ လွှတ်
တော်တွင် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်
မြေ|ာက် ခြင်းခံရသည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဧပြီလ၌ ဂျာမန်ဒီမို
ကရက်တစ် သမ0x057တနိုင်ငံ ပြည်သူ့ကောင်စီ၏ လက်အောက်
ရှိ ဗဟိုစီးပွားရေးကော်တီတွင် ဥက0x033ဋ္ဌအဖြစ် ရွေးချယ်ခြင်း
ခံရသည့်ပြင် ဂျာမန် ဆိုရှယ်လစ် ညီညွတ်ရေးပါတီ ဗဟို
ကော်မတီတွင် ပထမ အတွင်းရေးမှူးလည်း ဖြစ်လာသည်။

၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် စက်တင်ဘာလ ၇ ရကေ့်နတွင် အရှေ့
ဂျာမနီနိုင်ငံ၏ သမ0x057တဖြစ်သူ ဝီလဟိန်း ပီးယက် ကွယ်လွန်
သောအခါ သမ0x057တ ရာထူးကို ပယ်ဖျက်၍ နိုင်ငံတော်ကောင်စီ
ဟူ၍ အစားထိုး ဖွဲ့စည်းရာ ဝေါ်လတာအူးဗရစ်သည် နိုင်ငံ
တော်ကောင်စီ ဥက0x033ဋ္ဌအဖြစ် ရွေးချယ်ခြင်းခံရလေသည်။

## ကိုးကား
ဥရောပလွတ်လပ်စွာ ကုန်သွယ်ရေးအသင်း

၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ဇန်နဝါရီလ ၄ရက်နေ့တွင် နော်ဝေ၊
ဆွစ်ဇာလန်၊ ဒိန်းမတ်၊ ဆွီဒင်၊ ပေါ်တူဂယ်၊ ဩစတီးယားနှင့်
ဗြိတိန်နိုင်ငံတို့သည် ဥရောပ စီးပွား ရေးအဖွဲ့ ဥရောပဘုံဈေးအဖွဲ့
နှင့် ဆက်သွယ်၍ ဥရောပလွတ်လပ်စွာ ကုန်သွယ်ရေးဒေသတစ်
ခုကို ဖန်တီးရန်အတွက် စာချုပ်တစ်ရပ် ချုပ်ဆိုခဲ့ကြသည်။
ယင်းစာချုပ်အရ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် မေလ ၃ရက်
နေ့တွင် ဥရောပလွတ်လပ်စွာ ကုန်သွယ်ရေးအသင်း(အီးအက်ဖတီအေ)ဟူ၍ ပေါ်ပေါက်လာပြီး အထက်ပါနိုင်ငံ ခုနစ်နိုင်ငံတို့သည်
အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ပါဝင်ကြသည်။ ၁၉၆၁ ခုနှစ် မတ်လ ၂၇
ရက်နေ့တွင် ဖင်လန်နိုင်ငံသည် ယင်းအသင်းနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်
ရွက်လာသည်။

ဥရောပလွတ်လပ်စွာ ကုန်သွယ်ရေးအသင်း၏ ရည်ရွယ်
ချက်မှာ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအချင်းချင်း အကောက် ခွန်မဲ့ လွတ်လပ်စွာ
ကူးသန်းရောင်းဝယ် နိုင်ရေးပင်ဖြစ်သည်။ ၁၉၆၆ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ
လ ၁ ရက် နေ့မှစ၍ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအချင်းချင်းအကောက်အခွန်မဲ့
ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးကို စတင်အကောင်အထည် ဖော်ခဲ့သည်။
သို့သော် အကောက်အခွန်မဲ့ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးတွင် စက်မှု
ကုန်ပစ္စည်းများသာ အကျုံးဝင်၍ လယ်ယာကုန် ပစ္စည်းများမပါ
ဝင်ချေ။

ဥရောပ လွတ်လပ်စွာ ကုန်သွယ်ရေး အသင်းတွင်
အထွေထွေ လုပ်ငန်းများကို စီမံခန့်ခွဲ ဆောင်ရွက်ရန် အတွက်
ကောင်စီအဖွဲ့ရှိသည်။ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတိုင်းမှ ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦး
ကျစီသည် ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ခြောက်လတစ်ကြိမ်အလှည့်ကျ
ဆောင်ရွက်ရသည်။ ဥရောပလွတ်လပ်စွာ ကုန်သွယ်ရေး အသင်း
၏ဌာနချုပ်ကို ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ ဂျီနီဗာမြို့တွင် ထားရှိသည်။

## ကိုးကား