open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ဗြဟ္မလောကသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် သုဗြဟ္မာနှင့် သုဒ္ဓါဝါသ အမည်ရှိသော ပစ္စေကဗြဟ္မာတို့ ဘုရားရှင်ထံက ပြန်လာကြပြီး ပြည့်စုံ ဖွံ့ဖြိုးသော ဗြဟ္မာပြည်၌နေသော ဗြဟ္မာကြီးနှင့် သုဗြဟ္မာအမည်ရှိသော ပစ္စေက ဗြဟ္မာက တန်ခိုးယှဉ်ပြိုင်ပြီး မိမိတို့နှစ်ဦးထက် ဘုရားရှင်က သာလွန်တန်ခိုးကြီးပုံကို ပြောဆို၍ ထိတ်လန့်စေပြီး ဘုရားရှင်ထံ သွားရောက်ဖူးမြော်ရန် တိုက်တွန်းချက်ကြောင့် ဗြဟ္မာကြီး ဘုရားရှင်ထံ သွားရောက်ဖူးမြော်ပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်ရာ ဖွင့်ဆိုချက်များစွာရှိပါသည်။

## ကိုးကား
အညတရဗြဟ္မသုတ်

ဤဗြဟ္မာဘုံသို့ လာရောက်နိုင်သော သမဏ, ဗြာဟ္မဏတို့ မရှိဟု အယူမှားနေသော အညတရဗြဟ္မာ၏ စိတ်အကြံကို သိတော်မူ၍ ထိုဗြဟ္မာ၏ အထက်ကောင်းကင်၌ ဘုရားရှင်နှင့် အရှင်မဟာမောဂ္ဂလ္လာန်ထေရ် အရှင်မဟာကဿပထေရ်၊ အရှင်မဟာကပ္ပိနထေရ်၊ အရှင်အနုရုဒ္ဓါထေရ်တို့ ကြွရောက်၍ တေဇောကသိုဏ်းသမာပတ် ဝင်စား၍ သီတင်းသုံးတော်မူပုံ၊ အရှင်မဟာမောဂ္ဂလ္လာန်မထေရ်က မေးမြန်းသဖြင့် အညတရဗြဟ္မာက “မိမိမှာ မူလကယူမှားခဲ့သော အယူမှားများမရှိတော့ကြောင်း” လျှောက်ထားပြီး၊ ယင်းဗြဟ္မာက ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာဗြဟ္မာအား “အရှင်တို့ကဲ့သို့ တန်ခိုးအာနုဘော်ကြီးမားသော အခြားဗုဒ္ဓသာဝကများ ရှိပါသေးသလော” ဟု မေးလျှောက်စေ၍ အရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်အား မေးလျှောက်ပုံ၊ အရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်ထေရ်က “တန်ခိုးအာနုဘော် ကြီးမားသော အခြားဗုဒ္ဓသာဝကများ များစွာရှိပုံ”ကို ဟောပြသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ -တေဇောကသိဏသမာပတ်ဝင်စားပုံ၊ ဘုရားရှင်၏ ရောင်ခြည်တော်မှာ ခြောက်မျိုးရှိသော်လည်း သာဝကများ၏ ရောင်ခြည်မှာ ပကတိ အရောင်များသာဖြစ်ပုံ၊ ဒေသနာတော်အဆုံး၌ အညတရဗြဟ္မာ သောတာပန်ဖြစ်ပုံ၊ ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာ ဗြဟ္မာတို့ အကြောင်းကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

## ကိုးကား
အရုဏဝတီသုတ်

အရုဏဝါမင်း၏ နေပြည်တော် အရုဏမြို့ဝယ် သိခီဘုရားရှင် လက်ထက်တော် အခါ သိခီဘုရားရှင်နှင့် အဘိဘူ (လက်ျာတော်ရံ အဂ္ဂသာဝက)ထေရ်တို့ ဗြဟ္မာဘုံသို့ ကြွရောက်၍ သိခီဘုရားရှင်၏ မိန့်တော်မူချက်ဖြင့် အဘိဘူထေရ်က ဗြဟ္မာပရိသတ်၌ ဝိကုဗ္ဗနိဒ္ဓိဖြင့် တရားဟောတော်မူပုံ၊ ဘုရားရှင်၏ ခွင့်ပြုတော်မူချက်အရ “အာရမ္ဘထ” အစရှိသော ဂါထာနှစ်ပုဒ်ကို တိသဟဿလောကဓာတ်ကို ကြားသိအောင် ဟောကြားတော်မူပုံ၊ ယင်းဂါထာနှစ်ပုဒ်ကို လူ့ပြည်က ရဟန်းတော်များ ကြားနာရကြောင်းကို အကျယ်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

လက်ဝဲတော်ရံ အဂ္ဂသာဝကထေရ်သည် အရှင်သမ္ဘဝ ဖြစ်ပါသည်။

## ကိုးကား
ဒုတိယမာရပါသုတ်

ဘုရားရှင် ကာသိနိုင်ငံ ဗာရာဏသီမြို့တော်အနီး ဣသိပတန မိဂဒါယ၌ ပထမဝါကျွတ်တော်မူပြီး မိမိနှင့် ခြောက်ကျိပ်သော ရဟန်းတော်များ နတ်, လူတို့၏ ကျော့ကွင်းအားလုံးတို့မှ လွတ်မြောက်တော်မူပြီးကြပုံကို မိန့်ကြားတော်မူပြီး (က) ရည်ရွယ်ချက်၊ (ခ) တားမြစ်ချက်၊ (ဂ) ညွှန်ကြားချက်၊ (ဃ) အကျိုးကျေးဇူးတို့ပါရှိသော သာသနာပြု မိန့်ခွန်းတော်ကိုမြွက်ကြား၍ သာသနာပြုရန်စေလွှတ်တော်မူပြီး ကိုယ်တော်တိုင် သေနာနိဂုံးအနီး ဥရုဝေဠတောသို့ သာသနာပြုကြွတော်မူမည်ကို ရဟန်းခြောက်ကျိပ်တို့အား မိန့်ကြားတော်မူနေစဉ် မာရ်နတ်က အထက်သုတ်အတိုင်း ပြောကြားသည်ကို ပြန်လည်ရှင်းလင်း မိန့်ကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

## ကိုးကား
အန္ဓကဝိန္ဒသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ အန္ဓကဝိန္ဒရွာ၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အလွန်မှောင်မိုက်ရာ ညဉ့်အခါ၌ သဟမ္ပတိဗြဟ္မာကြီး ရောက်လာပြီး ရဟန်းတော်များ တောကျောင်းများ၌ သီတင်းသုံးတော်မူသင့်ပုံ၊ ရဟန်းတော်များ၌ ရှိသင့်သော အရည်အချင်း, အရည် အချင်းပြည့်ဝသဖြင့် သေခြင်းသဘောကို လွန်မြောက်တော်မူကြပုံတို့ကို မိမိကိုယ်တိုင် တွေ့မြင်ရကြောင်း အစရှိသည်တို့ကို (၆) ဂါထာတို့ဖြင့် ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထားသည့်သုတ်။
----------------

ဘုရားရှင်သည် မဂဓနိုင်ငံ အန္ဓကဝိန္ဒရွာ၌ အရှင်အာနန္ဒာအား “ရဟန်းသစ်ကို သီလဖြည့်ကျင့်မှု၊ စကားပြောနည်းပါးမှု၊ တောကျောင်းနေမှု၊ အယူအမြင်မှန်ကန်မှုဟူသော တရားငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံစေရန် ဆောက်တည်စေအပ်, တိုက်တွန်းအပ်, တည်စေရမည်ဟု မိန့်တော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အက္ကောသသုတ်

ဘုရားရှင် ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်ဝယ် သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် နောင်တော် ဘာရဒွါဇပုဏ္ဏား ရဟန်းပြုခြင်းကို အကြောင်းပြု၍ ဘုရားရှင်အား ယုတ်ယုတ်မာမာ ဆဲရေးလာသော “အက္ကောသလဘာရဒွါဇ ပုဏ္ဏားအား မိမိအိမ်သို့ ရောက်လာသော ဧည့်သည်ကို ဧည့်ဝတ်ပြုပုံ ဥပမာစကားဖြင့် မိမိကိုဆဲရေး လာသော သူအား ပြန်၍မဆဲရေးသင့်ပုံ စသည်ကို ရှင်းလင်း ဟောတော်မူရာ အက္ခေသက ဘာရဒွါဇပုဏ္ဏား ရဟန်းပြုပုံနှင့် ရဟန္တာဖြစ်ပုံကို ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အသုရိန္ဒကသုတ်

ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဘုရားရှင်အား ဆဲရေးလာသော အသုရိန္ဒကဘာရဒွါရဇပုဏ္ဏားအား ဆဲရေးမှု, သည်းခံမှုနှင့် ပတ်သက်၍ အနိုင်အရှုံး၊ အယုတ်ညံ့ဆုံးပုဂ္ဂိုလ်နှင့် အောင်နိုင်ခဲ့သည်ကို အောင်နိုင်သူ၊ မိမိ သူတပါး နှစ်ဦးသားတို့၏ အကျိုးစီးပွားအတွက် ကျင့်သူ၊ လူမိုက်ဟု အထင်ခံရသူတို့ကို ဘုရားရှင်က ရှင်းလင်းဟောကြားတော်မူသည်ကို လက်ခံပြီး ရဟန်းပြုသဖြင့် အသုရိန္ဒက ဘာရဒွါဇပုဏ္ဏား ရဟန္တာဖြစ်ပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အဟိံသကသုတ်

အဟိံသကပုဏ္ဏားအား အဟိံသကပုဂ္ဂိုလ်အကြောင်းကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဗိလင်္ဂိကသုတ်

ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော် မူနေစဉ် နောင်တော်များဖြစ်ကြသော ဘာရဒွါဇပုဏ္ဏား၊ အက္ကောသဘာရဒွါဇပုဏ္ဏား၊ အသုရိန္ဒကဘာရဒွါဇပုဏ္ဏားတို့ ဘုရားရှင်အထံတော်၌ ရဟန်းပြုကြပြီး ရဟန္တာဖြစ် ခြင်းကို မကျေနပ်ခြင်းကြောင့် ဘုရားရှင်ထံချဉ်းကပ်၍ စကားမပြောဘဲ ထိုင်နေသော ဗိလင်္ဂဘာရဒွါဇပုဏ္ဏား၏ စိတ်အကြံကို သိတော်မူသော ဘုရားရှင်က “ယောအပ္ပ ဒုဋ္ဌဿ-အစရှိသော ဂါထာဖြင့် မိန့်ကြားတော်မူရာ ဗိလင်္ဂဘာရဒွါဇပုဏ္ဏား ဒေသနာတော်ကို ချီးမွမ်းပြီး ရဟန်းပြု၍ ရဟန်းတရားအားထုတ်ရာ မကြာမီ ရဟန္တာဖြစ်ပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

## ကိုးကား
အဂ္ဂိကသုတ်

ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် အဂ္ဂိကဘာရဒွါဇပုဏ္ဏားနေအိမ်၌ ဗြာဟ္မဏနှင့် ဗြာဟ္မဏမဟုတ်သူတို့ကို ဟောကြားသည့်သုတ်။

အဂ္ဂိကဘာရဒွါဇပုဏ္ဏားက မီးပူဇော်ရန်စီစဉ်ထားသော နို့ဃနာကို ဘုရားရှင် အား ဆက်ကပ်ရာ ဘုရားရှင်က ကိုယ်တော်၏ဂုဏ်တို့ကို ထုတ်ဖော်ဟောကြားပြီးမှ ဖြစ်ပေါ်သဖြင့် မိမိအား မအပ်စပ်ပုံနှင့် အခြားအပ်စပ်သောဝတ္ထုပစ္စည်းများ လှူဒါန်းနိုင်ကြောင်း အဂ္ဂိကဘာရဒွါဇပုဏ္ဏားအား တရားဟောတော်မူရာ အဂ္ဂိကဘာရဒွါဇပုဏ္ဏား သရဏဂုံဆောက်တည်ပြီးနောက်ပိုင်း၌ ရဟန်းပြု၍ ရဟန်းတရားအားထုတ်ရာ ရဟန္တာ ဖြစ်ပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဗဟုဓီတရသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ဘာရဒွါဇပုဏ္ဏား၏ ရဟန္တာဖြစ်မည်ကို သိတော်မူ၍ သာဝတ္ထိမြို့တော်အနီး တောအုပ်တစ်ခု၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် နွားပျောက် ရှာလာသော ဘာရဒွါဇပုဏ္ဏားက ဓမ္မကိုဆင်ခြင်၍ ငြိမ်သက်စွာသီတင်းသုံးနေတော်မူသော ဘုရားရှင်အား မိမိခံစားနေရသော ဆင်းရဲဒဏ်ချက်များကို (၇) ဂါထာဖြင့် လျှောက်ထားပါသည်။ ဘာရဒွါဇပုဏ္ဏားအား ထိုဆင်းရဲဒုက္ခများ မိမိ၌ရှိတော်မမူပုံကို (၇)ဂါထာဖြင့်ပင် မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။

ဘာရဒွါဇပုဏ္ဏား သရဏဂုံဆောက်တည်ပြီး ရဟန်းပြုပေးတော်မူရန် လျှောက်ထားပါသည်။ ဘုရားရှင်က ရဟန်းပြုတော်မူပြီး ဘာရဒွါဇပုဏ္ဏား၏ တာဝန် အသီးသီးကို ကောသလဘုရင်အား မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။ ကောသလဘုရင်က အားလုံးကိစ္စကို ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ပေးပြီး “ရဟန်းတရားကို အေးချမ်းစွာ အားထုတ်တော်မူပါရန် လျှောက်ထားပါသည်။ ဘာရဒွါဇရဟန်းတော်သည် ရဟန်းတရားကို ကြိုးစားအား ထုတ်တော်မူရာ မကြာခင် ရဟန္တာဖြစ်သွားပုံ ပြဆိုသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ-ဋီကာတို့၌-သိမှတ်ဖွယ်အပြည့်အစုံကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

## ကိုးကား
ပရိနိဗ္ဗာနသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် မလ္လနိုင်ငံ ကုသိနာရုံမြို့တော်အနီး အင်ကြင်းဥယျာဉ်တော်၌ ပရိနိဗ္ဗာန်ဝင်စံတော်မူချိန်

= ပစ္ဆိမဗုဒ္ဓဝစနကို မိန့်တော်မူပြီး သမာပတ် ၉-ပါးကို အနုလုံ ပဋိလုံ အစဉ်အတိုင်း ဝင်စားပြီး ပဌမဈာန်သမာပတ်မှ စတုတ္ထဈာန်သမာပတ်အထိ အစဉ်အတိုင်း ဝင်စားတော်မူပြီး စတုတ္ထဈာန်မှ ထတော်မူပြီးသည်၏အခြားမဲ့၌ ပရိနိဗ္ဗာန်ဝင်စံတော်မူပါသည်။ ဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန်ဝင်စံတော်မူပြီးနောက်

= သဟမ္ပတိဗြဟ္မာမင်းက “သဗ္ဗေဝ နိက္ခိပိဿန္တိ” အစရှိသော သံဝေဂဂါထာကိုလည်းကောင်း။

= သိကြားနတ်မင်းက “အနိစ္စာဝတ သင်္ခါရာ” အစရှိသော သံဝေဂဂါထာကိုလည်းကောင်း။

= အရှင်အာနန္ဒာမထေရ်က “တဒါ သိယံ” အရှိသော ဂါထာကိုလည်းကောင်း။

= အရှင်အနုရုဒ္ဓါမထေရ်က “နာဟု အဿာသပဿာသော” အစရှိသော ၂-ဂါထာကိုလည်းကောင်း အသီးသီး ရွတ်ဆိုပူဇော်ပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌လည်း မှတ်သားဖွယ်ရာ ဖွင့်ဆိုချက်များ ပါရှိပါသည်။
------------

အရှင်အာနန္ဒာ ဝံသနိုင်ငံ ကောသမ္ဗီမြို့ ဃောသိတာရုံကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အရှင်ဥဒါယီ၏ မေးလျှောက်ချက်အရ သမာပတ်ရှစ်ပါးနှင့် သညာဝေဒယိတနိရောဓသမာပတ်ကို ဝင်စားခြင်း၊ ပညာဖြင့်သိမြင်၍ အာသဝေါ တရားတို့ ကုန်ခမ်းခြင်းကို “ပရိနိဗ္ဗာနဟု မိန့်ကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ကသိဘာရဒွါဇသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

မဂဓနိုင်ငံ ဒက္ခိဏဂိရိ-ဇနပုဒ် ဧကနာဠပုဏ္ဏားရွာအနီး ကသိဘာရဒွါဇ၏ ကြီးကျယ်ခမ်းနားသော လယ်ထွန်မင်္ဂလာပွဲသို့ ဆွမ်းခံကြွမူလာသောဘုရားရှင်အား “မိမိကဲ့သို့ ထွန်ယက်, စိုက်ပျိုး၍ စားသောက်ပါ” အစရှိသောစကားဖြင့် လျှောက်ထားမှုကို အကြောင်းပြု၍ ကသိဘာရဒွါဇပုဏ္ဏားအား “မိမိသည်လည်း အမြိုက် နိဗ္ဗာန်အသီးကို သီးစေသော ဆင်းရဲ “ဒုက္ခအားလုံးမှ လွတ်မြောက်သော လယ်သမား ဖြစ်ပုံ”ကို ရှင်းလင်းဟောကြားတော်မူသည့်အခါ ကသိဘာရဒွါဇပုဏ္ဏား ဥပါသကာ အဖြစ် ခံယူသွားပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ/ဋီကာတို့၌-ကသိဘာရဒွါဇပုဏ္ဏား၏ အရဟတ္တဖိုလ် ရရှိနိုင်သော ဉာဏ်ပညာကြီးကျယ်ပုံ၊ လယ်ထွန်မင်္ဂလာပွဲ ခမ်းနားကြီးကျယ်ပုံနှင့် တကွ ဗုဒ္ဓကိစ္စငါးပါး, သဒ္ဓါ, ပညာ, ဟိရိ, ဝီရိယ-အစရှိသော ဓမ္မတို့နှင့် ဆက်စပ်သောအဓိပ္ပါယ် မှတ်သားဖွယ်တို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။
---------------

အထက်သံယုတ်ပါဠိတော်၌လာသော သုတ်ပင်ဖြစ်ပါသည်။ ဤသုတ္တနိပါတ် လာ ကသိဘာရဒွါဇသုတ်တော်သည် သံယုတ်ပါဠိတော်လာ သုတ်ထက် ပြည့်စုံပါသည်။ နို့ဃနာဆွမ်းပုံ၊ နို့ဃနာဆွမ်းကို ရေထဲသို့ သွန်ပစ်ပုံ၊ ကသိဘာရဒွါဇပုဏ္ဏား ရဟန်းပြုပုံ၊ ရဟန္တာဖြစ်ပုံ အပိုင်းတို့သည် သံယုတ်ပါဠိတော်၌ မပါဝင်ပါ။

အဋ္ဌကထာဆရာတော်တစ်ပါးတည်းဖြစ်သဖြင့် စာကိုယ်ဖွင့်ပြချက်တူသော်လည်း အစီအစဉ်တချို့ ဖွင့်ပုံခြားနားချက်ကို တွေ့ရပါသည်၊ သုတ္တနိပါတအဋ္ဌကထာ၌ စာတည်းပုဂ္ဂိုလ်များ၏ချို့ယွင်းချက် ပုဗ္ဗကိစ္စအဖွင့်တွင် တွေ့နိုင်ပါသည်၊ နောက်ပိုင်းနှင့် “ဧဝံ မေ သုတံ” နိဒါန်းအဖွင့် ထုံးစံအတိုင်းဖြစ်ပါသည်။ အဋ္ဌကထာအဆုံး၌ “အရှင်ဘာရဒွါဇသည် မဟာသာဝကတစ်ပါးဖြစ်ကြောင်း”ကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

## ကိုးကား
ဥဒယသုတ်

ဘုရားရှင်သည် သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် ဥဒယပုဏ္ဏားအိမ်သို့ ဆွမ်းခံဝင်ကြွတော်မူ ခြင်းကို ဥဒယပုဏ္ဏားက “ရဟန်းဂေါတမသည် အရသာ၌ အလွန်တပ်မက်မောသည် ဖြစ်၍ အကျွန်ုပ်အိမ်သို့ မကြာမကြာ ကြွလာ၏”ဟု လျှောက်ထားသောစကားကို အကြောင်းပြု၍ ဘုရားရှင်က အဖန်ဖန်အထပ်ထပ် ဖြစ်တတ်သောအရာဝတ္ထု ၁၄မျိုးနှင့် အဖန်ဖန်အထပ်ထပ် မဖြစ်တော့သည့်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ဟောတော်မူရာ ဥဒယပုဏ္ဏား သရဏဂုံဆောက်တည်သွားပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဒေဝဟိတသုတ်

ဘုရားရှင် လေနာရောဂါပျောက်ကင်းရေးအတွက် ရေနွေးချိုးရည်နှင့် တင်လဲ လှူဒါန်းသော ဒေဝဟိတပုဏ္ဏား၏ မေးလျှောက်ချက်အရ ဒါနကောင်းမှုနှင့် ဆက်စပ်၍ ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ဘိက္ခကသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဘိက္ခကဗြာဟ္မဏ၏ လျှောက်ထားချက်အရ-ဘိက္ခကချင်းတူသော်လည်း ဘိက္ခုချင်းမတူပုံကို ဟောကြားတော်မူရာ ဘိက္ခကဗြာဟ္မဏ သရဏဂုံဆောက်တည်ပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

## ကိုးကား
မဟာသာလသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် “အိုမင်းသော၊ ဟောင်းနွမ်းသောအဝတ်ကို ခြုံလျက်ရောက်ရှိလာသော ဗြာဟ္မဏမဟာသာလအား “ယေဟိ ဇာတေဟိ” အစရှိသော ၅-ဂါထာကို သင်ကြားပေးတော်မူပြီး ဗြာဟ္မဏ အစည်းအဝေး၌ သားလေးယောက်တို့ထိုင်နေစဉ် ယင်းငါးထာကိုရွတ်ဆိုစေပါသည်။

ထိုအခါ သားလေးယောက်တို့က မိမိတို့အိမ်ကိုခေါ်ဆောင်ကြပြီး ပုဆိုးတစ်စုံ စီဖြင့် ဝတ်ရုံစေ၍ပြုစုလုပ်ကျွေးကြပါသည်။ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလ ပုဏ္ဏားက ပုဆိုး တစ်စုံယူ၍ ဘုရားရှင်အား ဆရာစားအနေဖြင့်ပူဇော်ပြီး သရဏဂုံယူ ဆောက်တည်ခဲ့ပါသည်။ အဋ္ဌကထာ၌ သားလေးယောက်၊ ချွေးမလေးယောက်နှင့်အတူ မိသားစု ကိုးဦး သောတာပန်အရိယာသာဝကဖြစ်ကြောင်း ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်များ ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

## ကိုးကား
ခေါမဒုဿသုတ်

ဘုရားရှင် သကျနိုင်ငံ “ခေါမဒုဿ”အမည်ရှိသော သာကီဝင်တို့၏နိဂုံး၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မိုးပေါက်များကျလာသဖြင့် ဆွမ်းခံကြွရာမှ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကတို့ စည်းဝေးနေကြသော အစည်းအဝေးသို့ ဝင်ကြွတော်မူလာသည်ကို ကဲ့ရဲ့ ပြောကြားကြသော ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကတို့ကို ဘုရားရှင်က “သူတော်ကောင်းမရှိသော အစည်းအဝေးသည် “သဘင်မမည်၊ တရားစကားကို မပြောကြားတတ်သောသူသည် “သူတော်ကောင်း”မမည်၊ ရာဂ, ဒေါသ, မောဟကို ပယ်၍ တရားဟောသောပုဂ္ဂိုလ်သည်သာ “သူတော်ကောင်းမည်၏”ဟု ဟောတော်မူရာ ထိုဗြာဟ္မဏဂဟပတိကတို့ ဥပါသကာ အဖြစ်ခံယူကြပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌-မိုးရွာခြင်းအကြောင်းနှင့် သဘာဓမ္မကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

## ကိုးကား
မာတုပေါသကသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မာတုပေါသက ဗြာဟ္မဏ၏ တရားသဖြင့် ရှာဖွေရအပ်သောပစ္စည်းများဖြင့် မိဖကိုပြုစုလုပ်ကျွေးခြင်း၏ အကျိုး ကျေးဇူးကိုမေးလျှောက်သဖြင့် များစွာအကျိုးကျေးဇူးရှိပုံကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ကဋ္ဌဟာရသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ တောအုပ်တစ်ခုဝယ် သီတင်းသုံးနေတော်မူသည်ကို တွေ့မြင်ရသော ထင်းခွေသွားသည့် တပည့်လုလင်တို့၏ပြောကြားချက်အရ -ကိုယ်ကို ဖြောင့်မတ်စွာထား၍ ကမ္မဋ္ဌာန်းသို့ရှေးရှု သတိကိုဖြစ်စေလျက် တင်ပလ္လင်ခွေထိုင်နေတော်မူသော ဘုရားရှင်သို့ချဉ်းကပ်ပြီး ရှေးဦးစွာ တောထဲ၌ မကြောက်မရွံ့ သီတင်းသုံး နေတော်မူသော ဘုရားရှင်ကို ချီးကျူး၍ ဗြဟ္မာပြည်သို့ရောက်ခြင်းငှာ အားထုတ်နေ ပါသလော-ဟု မေးလျှောက်လာသောဘာရဒွါဇအနွယ်ရှိသောပုဏ္ဏားအား “ဆိတ်ငြိမ်သော တောကြီးထဲ၌ ရဲရဲရင့်ရင့် ဈာန်ဖြင့်နေနိုင်ပုံကို” ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
နဝကမ္မိကသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ တောအုပ်တစ်ခုဝယ် အင်ကြင်းပင်ရင်း၌ ကမ္မဋ္ဌာန်းကို နှလုံးသွင်း၍ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ထိုတောအုပ်အတွင်း၌ လုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်နေသော နဝကမ္မိကဘာရဒွါဇပုဏ္ဏား၏ မေးလျှောက်ချက်အရ “န မေ ဝနသ္မိံ” အစရှိသော ဂါထာဖြင့် တော၌ တစ်ပါးတည်း မွေ့လျော်စွာ နေတော်မူပုံကို ဟောတော်မူရာ နဝကမ္မိကဘာရဒွါဇပုဏ္ဏား ဥပါသကာအဖြစ်ခံယူပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဘာရဒွါဇပုဏ္ဏားအကြောင်းနှင့် မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ပစ္စနီကသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဘုရားရှင်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်စကားပြောဆိုရန်ရောက်ရှိလာသော ပစ္စနီကသာတပုဏ္ဏားအား ဘုရားရှင်က ပြောဆိုသောစကားကို မှန်ကန်စွာမသိနိုင်သော ပုဂ္ဂိုလ်သုံးမျိုးနှင့် သိနိုင်သောပုဂ္ဂိုလ်သုံးမျိုးကို ဟောတော်မူရာ ပစ္စနီကသာတပုဏ္ဏား ဥပါသကာအဖြစ် ခံယူသွားပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
မာနတ္ထဒ္ဓသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် မာနတ္ထဒ္ဓပုဏ္ဏား၏ မေးလျှောက်ချက်အရ မာန်မာနမပြု အလေးအမြတ် အရိုအသေပြုရမည့် ပုဂ္ဂိုလ်လေးဦးနှင့် ရှိခိုးရမည့်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ဟောကြားတော်မူခြင်းကြောင့် ဥပါသကာအဖြစ် ခံယူသွားပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ဂဂ္ဂရာသုတ်

အင်္ဂနိုင်ငံ စမ္ပာမြို့အနီး ဂဂ္ဂရာရေကန်အနီးဝယ် ရဟန်းပရိသတ်, လူပရိသတ်, နတ်ပရိသတ်တို့အတူ သီတင်းသုံးနေတော်မူသော ဘုရားရှင်၏ ကိုယ်အဆင်းအားဖြင့် တယ်သပ္ပါယ်တော်မူပုံကို လ, နေတို့နှင့်ယှဉ်၍ ဘုရားရှင်အား အရှင်ဝင်္ဂီသထေရ် ချီးကျူးလျှောက်ထားသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
နိက္ခန္တသုတ်

အရှင်ဝင်္ဂီသ ရဟန်းဖြစ်စအခါ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာနိဂြောဓကပ္ပထေရ် နှင့်အတူ အာဠဝီနိုင်ငံ အာဠဝီမြို့တော် အဂ္ဂါဝဠစေတီ၌ ကျောင်းစောင့်နေစဉ် ကျောင်းကြည့် လာသော မာတုဂါမတို့ကို တွေ့မြင်၍ သာသနာတော်၌ မမွေ့မလျော်သောစိတ်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပုံနှင့် ဆက်စပ်၍ “နိက္ခန္တံ ဝတ” အစရှိသော ဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆိုပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ အဂ္ဂါဠဝစေတီ၊ နိဂြောဓကပ္ပထေရ်၊ ဝိဟာရပါလ အဖွင့်တို့နှင့်တကွ သိသင့်ဖွယ်တို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။ ဋီကာ၌လည်း မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆို ချက်များ ရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ပရောသဟဿသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ ၁၂၅၀ သော ရဟန်းတော်များ ဘုရားရှင်ဟောကြားတော်မူအပ်သော နိဗ္ဗာနပဋိသံယုတ္တ ဓမ္မကထာကို စိတ်ပါလက်ပါ၊ စိတ်ဝင်တစား ရိုသေစွာနာယူနေကြသော ရဟန်းတော်များကိုအကြောင်းပြု၍ ဉာဏ်၌ ရုတ်တရက်ထင်ပေါ်လာသော လေးဂါထာတို့နှင့် အရှင်ဝင်္ဂီသထေရ်၏ ပဋိဘာနသမ္ပတ္တိဂုဏ်ရည်ကို ရဟန်းတို့အား သိစေတော်လိုသဖြင့် ဘုရားရှင်၏ မိန့်ကြားတော်မူချက်အရ အတိုင်းထက်အလွန် သဒ္ဓါတရားဖြစ်ပေါ် လာပြီး ဘုရားရှင်၏ဂုဏ်တော်များကို နောက်ထပ်လေးဂါထာတို့ဖြင့် ရွတ်ဆိုလျှောက်ထားပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

## ကိုးကား
မောဂ္ဂလ္လာနသုတ်

(၄)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဣသိဂိလိတောင်နံပါး ကာဠသီလာ၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ရဟန္တာအရှင်မြတ်ငါးရာတို့၏ ဝိပ္ပမုတ္တ နိရုပဓိစိတ်ကို ရှာမှီးတော်မူသော အရှင်မောဂ္ဂလာန်ထေရ်၏ ဂုဏ်ရည်ကို “နဂဿ ပဿေ-အစရှိသော သုံးဂါထာဖြင့် ချီးကျူး၍ အရှင်ဝင်္ဂီသထေရ်က ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထားပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။
----------

အရှင်မောဂ္ဂလာန်ထေရ် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဝစ္ဆဂေါတ္တပရိဗိုဇ်က “သဿတော လောကော” အစရှိသော အညတိတ္ထိယ ပဗ္ဗာဇကတို့၏ မိစ္ဆာဝါဒရှစ်ချက်ကို မေးလျှောက်ပါသည်။ အရှင်မောဂ္ဂလာန်ထေရ်က ယင်းမိစ္ဆာဝါဒရှစ်ချက်ကို ဘုရားရှင် ဖြေဆိုတော်မမူကြောင်း မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။

ဝစ္ဆဂေါတ္တပရိဗိုဇ်က ဘုရားရှင် ဖြေကြားတော်မမူခြင်း၏အကြောင်းကို မေးလျှောက်ရာ တိတ္ထိတို့သည် အဇ္ဈတ္တိကာယတန ခြောက်ပါးတို့၌ “ငါ့ဟာ, ငါ့ဥစ္စာ, ငါ, ငါ့အတ္တ”ဟု ယူဆကြပုံ။ ဘုရားရှင်က ယင်းခြောက်ပါးတို့၌ “ငါ့ဟာ မဟုတ်၊ ငါ မဟုတ်, ငါ၏ အတ္တမဟုတ်”ဟု ယူတော်မူခြင်းကြောင့် ဖြေကြားတော်မမူပုံကို အရှင်မောဂ္ဂလာန်ထေရ်က မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။

ဝစ္ဆဂေါတ္တပရိဗိုဇ်က ဘုရားရှင်ထံသွားရောက်လျှောက်ထားရာ ဘုရားရှင်က အရှင်မောဂ္ဂလာန်ထေရ် မိန့်ကြားတော်မူသည့်အတိုင်း ဖြေဆိုသည့်အခါ ဝစ္ဆဂေါတ္တ ပရိဗိုဇ်က “ဘုရားရှင်နှင့် တပည့်သာဝကတို့ “အဂ္ဂပဒ’၌ အတ္ထ, ဗျဉ္ဇနအားဖြင့် နှီးနှောတိုက်ဆိုင်ပုံ၊ ဆန့်ကျင်မှုမရှိကြပုံကို ချီးမွမ်းစကားလျှောက်ထားသည့်သုတ်။
-------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ပုဗ္ဗာရုံကျောင်း မိဂါရမာတုပါသာဒ၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ပြာသာဒ်၏အောက်ထပ်၌ တရားလက်လွတ်နေကြသော ရဟန်းတို့ကို ကြောက်လန့်စေရန် အရှင်မောဂ္ဂလာန်အား မိန့်ကြားတော်မူရာ အရှင်မောဂ္ဂလာန်ထေရ်က တန်ခိုးဖန်ဆင်း၍ ခြေမဖြင့် မိဂါရမာတုပါသာဒကို အမျိုးမျိုး အဖုံဖုံ တုန်လှုပ်စေသဖြင့် ပြာသာဒ်လှုပ်မှုကြောင့် ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်နေကြသော ရဟန်းတို့အား ဣဒ္ဓိပါဒ်လေးပါး ပွားများနိုင်သောအကျိုး အမျိုးမျိုးတို့ကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။
---------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အရှင်မောဂ္ဂလာန်ထေရ် ဣဒ္ဓိပါဒ်လေးပါး ပွားများထားပုံအပြည့်အစုံကို အထက်သုတ်တော်အတိုင်း ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဒေဝဒတ္တသုတ်

(၃)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဒေဝဒတ္တ သံဃာသင်းခွဲ၍ ထွက်သွားပြီး မကြာမီ သဟမ္ပတိဗြဟ္မာ ရောက်လာပြီး “ဖလံ ဝေ ကဒလိံ ဟန္တိ” အစရှိသော ဂါထာဖြင့် လျှောက်ထားသည်ကို ပြဆိုသည့်သုတ်။
-----------------

ဒေဝဒတ္တ၏ သံဃာသင်းခွဲထွက်သွား၍ မကြာမီ “ဒေဝဒတ္တ၏ လာဘ, သက္ကာရ သိလောကသည် မိမိကိုသတ်ခြင်းငှာ ပျက်စီးခြင်းငှာ ဖြစ်ပေါ်လာပြီဟု ငှက်ပျော်သီး၊ ဝါးသီး, ကျူသီး, အဿတိုရ်မြည်းမ၏ ကိုယ်ဝန်ဥပမာဖြင့် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်ကျောင်းတော်၌ ရဟန်းတော်တို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-------------

သူယုတ်မာတို့၏ တရားသုံးပါးတို့ လွှမ်းမိုးနှိပ်စက်အပ်သော ကုသိုလ်စိတ်ကုန် သွားသော ဒေဝဒတ္တသည် အပါယ်ငရဲ၌ တစ်ကမ္ဘာပတ်လုံးတည်သူ ကုစား၍မရ အပ်သူဖြစ်ကြောင်း, မာဇာတု-အစရှိသော ဒေသနာတော်ကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူကြောင်း ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီ အမှူးရှိသော မိဖုရားတို့အား ဟောကြားသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဤသုတ်တော်ဖြစ်ပေါ်လာပုံနှင့် မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ပါသာဏသုတ်

ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင် ညဥ့်မှောင်မိုက်ချိန် လွင်တီးခေါင်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဘုရားရှင်အား ကြောက်လန့်စေရန် ဘုရားရှင်၏ အနီးအနား၌ ကျောက်တုံးကြီးများကို လှိမ့်ချလိုက်သောမာရ်နတ်အား “ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင် တစ်ခုလုံးကို အကယ်၍ လှုပ်စေဦးတော့ ကိလေသာတို့မှ ကောင်းစွာလွတ်ပြီးသော ဘုရားရှင်တို့အား တုန်လှုပ်ခြင်းမရှိတော့”ဟု မိန့်တော်မူပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ကောဏ္ဍညသုတ်

ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ၁၂-နှစ်တိုင်တိုင် ဟိမဝန္တာ မန္ဒာကိနီအိုင်၏အနီး၌ သီတင်းသုံးနေရာမှ ရောက်ရှိလာပြီး ဘုရားရှင်အား အမည်ကို လျှောက်ထား၍ ဖူးမြော်လာသော အရှင်ကောဏ္ဍညထေရ်နှင့် ဆက်စပ်၍ အရှင်ကောဏ္ဍညထေရ်၏ ဂုဏ်တော်များကို ဘုရားရှင်၏ ခွင့်ပြုတော်မူချက်အရ အရှင်ဝင်္ဂီသထေရ်က ဂါထာ ၃-ဂါထာဖြင့် သီကုံးပူဇော်ပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌-အရှင်ကောဏ္ဍညထေရ် ဟိမဝန္တာ၌ သီတင်းသုံးခြင်း အကြောင်း၊ မန္ဒာကိနီရေအိုင် အကြောင်း၊ ဆင်တို့ပြုစုလုပ်ကျွေးပုံ၊ အရှင်ကောဏ္ဍညထေရ် ပရိနိဗ္ဗာန်ဝင်စံခြင်း၊ အရှင်ကောဏ္ဍညစေတီသည် ယနေ့တိုင် ရှိနေသေးကြောင်း အစရှိသော မှတ်သားဖွယ်တို့ ပါရှိသည်။

## ကိုးကား
ပဝါရဏာသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ပုဗ္ဗာရုံကျောင်း မိဂါရမာတုပါသာဒ အဗ္ဘောကာသ၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဘုရားရှင်က တုဏှီဘူတ ထိုင်နေကြသော ရဟန်းတော်များအား မိမိ၏တစ်စုံတစ်ခုသော ကိုယ်မှု, နှုတ်မှု ကဲ့ရဲ့ပြစ်တင်ဖွယ် ရှိလျှင် ပြစ်တင်ကဲ့ရဲ့ နိုင်ကြောင်း ဖိတ်ကြားတော်မူခြင်းကို အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ်က တစ်စုံတစ်ခုကဲ့ရဲ့ပြစ်တင်စရာ မရှိပုံနှင့် ဘုရားရှင်၏ကျေးဇူးဂုဏ်တော်တို့ကို အကျယ် တဝင့် ချီးကျူးလျှောက်ထားပြီး ဘုရားရှင်နည်းတူ ဖိတ်ကြားပါသည်။ ဘုရားရှင်က အရှင်သာရိပုတ္တရာ၏ ကဲ့ရဲ့ပြစ်တင်ဖွယ် ကိုယ်မှု နှုတ်မှုမရှိပုံကို မိန့်ကြားတော်မူပြီး မဟာ ပည၊ ပုထုပည၊ ဟာသပည၊ ဇဝနပည၊ တိက္ခပည၊ နိဗ္ဗေဓိကပည၊ အနုတ္တရ ဓမ္မစက္ကအနုပဝတ္တိတဂုဏ်ပုဒ်တို့ကို ချီးကျူးမိန့်တော်မူပါသည်။ စည်းဝေးနေသော ရဟန်းတော်ငါးရာ၏ ကဲ့ရဲ့ပြစ်တင်ဖွယ်ရှိက ကဲ့ရဲ့ပြစ်တင်ပါရန် လျှောက်ထားသည့်အခါ ဘုရားရှင်က ဤရဟန်းတော်ငါးရာတွင် တေဝိဇ္ဇပတ္တရဟန်း ခြောက်ကျိပ်၊ ဆဠာဘိညရဟန်းတော် ခြောက်ကျိပ်၊ ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တ ရဟန်းတော် ခြောက်ကျိပ်နှင့် အခြားရဟန်းတော်များ၊ ပညာဝိမုတ္တပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်ပုံကို မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။ ထိုအခါ အရှင်ဝင်္ဂီသထေရ်က ဘုရားရှင်, ရဟန်းတော်ငါးရာတို့၏ ဂုဏ်ပုဒ်များကို စကြာမင်းနှင့် အမတ်ပရိသတ်အသွင် ဥပမာတင်၍ လေးဂါထာတို့ဖြင့် ချီးကျူးလျှောက်ထားပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

ဤသုတ်တော်၌ ဘုရားရှင်နှင့် ရဟန်းတော်ငါးရာတို့ အချင်းချင်း ဝိသုဒ္ဓိ ပဝါရဏာပြုပုံကို ပြဆိုထားပါသည်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ပဝါရဏာအကြောင်း၊ စကြာမင်းကျင့်ဝတ် ၁၀ ပါး/ ၁၂-ပါး ခမည်းတော်၏ စကြာရတနာကို သားတော်မင်းက ဆက်၍လည်စေပုံ အစရှိသော မှတ်သားဖွယ်များကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

## ကိုးကား
ကုလဃရဏီသုတ်

ကောသလနိုင်ငံ တောအုပ်တစ်ခု၌ သီတင်းသုံးသော, နေစဉ်ဆွမ်းလှူသော ဆွမ်းဒါယကာ၏အိမ်၌ သမာပတ်ဝင်စားလျက်နေသော ရဟန္တာမထေရ်မြတ်တစ်ပါးကို ရဟန္တာဖြစ်မှန်းမသိသော တောစောင့်နတ်က အိမ်ရှင်အဟန်ဖန်ဆင်း၍ လျှောက်ထားမှုကို မထေရ်မြတ်က ဖြေကြားပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
နာဂဒတ္တသုတ်

အရှင်နာဂဒတ္တထေရ် ကောသလနိုင်ငံ အညတရဇနပုဒ်၌ သီတင်းသုံးနေစဉ် ရွာတွင်းသို့ စောလွန်းစွာ ဝင်ခြင်း၊ ရွာတွင်းမှ အလွန်နေမြင့်မှ ထွက်ခြင်းကိုပြုနေခြင်းကြောင့် တောအုပ်စောင့်နတ်က “ကာလေ ပဝိသ” အစရှိသော နှစ်ဂါထာဖြင့် ရွတ်ဆို၍ သံဝေဂဖြစ်စေရန် သတိပေးသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ သိမှတ်ဖွယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ကဿပဂေါတ္တသုတ်

ကျောင်း၏အနီးအနားဖြင့် အမဲလိုက်နေသော သားမုဆိုးအား တရားဟောကြားသော ကဿပဂေါတ္တမထေရ်အား “အကြောင်းအကျိုးကို သိမြင်တတ်သော ဉာဏ်ပညာမရှိသောလူမိုက်အား တရားဟောခြင်းသည် အကျိုးမပြီးနိုင်ပုံကို” သိစေလိုသဖြင့် တောစောင့်နတ်က သတိပေးသည့်အနေအားဖြင့် လျှောက်ထားပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ/ဋီကာတို့၌-အကြောင်းအတ္ထုပ္ပတ္တိနှင့်တကွ ဖွင့်ပြထားပါသည်။

## ကိုးကား
အရတိသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

အရှင်ဝင်္ဂီသထေရ်သည် မိမိ၏ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာတော် နိဂြောဓကပ္ပထေရ်နှင့် အာဠဝီမြို့တော် အဂ္ဂါဠဝစေတီ၌ သီတင်းသုံးစဉ် သာသနာတော်၌ မမွေ့လျော်မှု “အနဘိရတိ” ဖြစ်ပေါ်လာရာ ကိုယ်တိုင်ပယ်ဖျောက်ပြီး သာသနာတော်၌ မွေ့လျော်မှု “အဘိရတိ” တရားဖြစ်ပေါ်လာသည့်အခါ ဘိက္ခုအမည်ရသူ၏ သဘောတရားများ, မုနိအမည် ရသူ၏ သဘောတရားများ, သူတော်ကောင်းတို့ဉာဏ်ဖြင့် သက်ဝင်တည်နေသည့် တရားတို့ကို ဂါထာငါးပုဒ်ဖြင့် ကျူးရင့်ပုံကို ပြဆိုထားသည့်သုတ်။
--------------

အရတိ (တောရကျောင်း, သမထ, ဝိပဿနာ ကုသိုလ်တရားတို့၌ မမွေ့လျော် မှု)ကို ပယ်ဖျောက်ရန် မုဒိတာတရားကို ပွားများရမည်၊ ဝိဟိံသာ (စိတ်ကို ညှင်းဆဲကြောင်းစေတနာ)ကို ပယ်ဖျောက်ရန် အဝိဟိံသာတရားကို ပွားများရမည်၊ အဓမ္မ စရိယာ (အကုသိုလ်ကမ္မပထတရား ဆယ်ပါး)ကို ပယ်ဖျောက်ရန် ဓမ္မစရိယာ (ကုသိုလ် ကမ္မပထတရား ဆယ်ပါး)ကို ပွားများရမည်-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အာဠဝကသုတ်

အာဠဝီနိုင်ငံ အာဠဝီမြို့တော်အနီး အာဠဝကဘီလူး၏ဗိမာန်၌ ဘုရားရှင် သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အာဠဝကဘီလူးရောက်လာပြီး ဗိမာန်အပြင်ဖက်သို့ သုံးကြိမ် တိုင်တိုင် ဝင်ခိုင်း ထွက်ခိုင်းပုံ၊ ဘုရားရှင်က ဘီလူး၏အလိုသို့လိုက်၍ ဆောက်ရွက်တော်မူပုံ၊ လေးကြိမ်မြောက်၌ ဘီလူး၏ဆန္ဒကို သိတော်မူ၍ မထွက်ဘဲနေသည့်အခါ ပြဿနာမေးမည် ပြောကြားပြီး ဘုရားရှင်အား ခြိမ်းခြောက်ပုံ၊ ဘုရားရှင်က သီဟနာဒ မိန့်ခွန်းတော် မြွက်ကြားတော်မူပုံ၊ အာဠာဝကဘီလူးက နန်းစဉ်ပြဿနာများ မေး မြန်းပုံတို့ကို ပြဆိုပါသည်။ ။

ဘုရားရှင်က ပြဿနာအလိုက်-ပုရိသခေါ်ဆို ပုဂ္ဂိုလ်၏ အကောင်းဆုံးပစ္စည်း ဥစ္စာ၊ ချမ်းသာကို ဆောင်ပို့နိုင်သောတရား၊ အကောင်းဆုံး အရသာ၊ အကောင်းဆုံး အသက်မွေးမှု-ဟူသော အဖြေလေးခုကိုလည်းကောင်း၊ ဒုတိယပုစ္ဆာ၌-ဩဃအဏ္ဏဝ နှင့် ဒုက္ခကိုလွန်မြောက်နိုင်သော တရားသုံးပါး၊ စင်ကြယ်သောတရားဟူသော အဖြေလေးခုကိုလည်းကောင်း၊ တတိယမေးခွန်း၌-ပညာရကြောင်း တရား ၄-ပါး၊ ပစ္စည်းဥစ္စာ ရကြောင်း တရား ၃-ပါး၊ ကျော်စောထင်ရှားနိုင်သောတရား၊ မိတ်ဆွေဖွဲ့နိုင်သောတရား။ တမလွန်ဘဝ၌ မစိုးရိမ်ရကြောင်း တရားလေးပါးတို့ကိုလည်းကောင်း ဖြေကြားတော် မူပါသည်။

ဘုရားရှင်က ဤအဖြေများကို တခြားသမဏဗြာဟ္မဏများကိုလည်း မေးနိုင်ကြောင်း မိန့်ကြားတော်မူပါသည်၊ အာဠဝကဘီလူးကြီး သောတာပန်အရိယာသာဝက ဖြစ်ပြီး သရဏဂုံဆောက်တည်ပုံတို့ ပါရှိပါသည်၊ ပါဠိတော်နှစ်ခု အတူတူပင် ဖြစ်ပါသည်။

အဋ္ဌကထာနှစ်စောင်တို့သည် ကျမ်းပြုဆရာတော်တစ်ပါးတည်းပင်ဖြစ်သော်လည်း ဘာဏကပုဂ္ဂိုလ်တို့ကိုလိုက်၍ ဘာသာပြန်ထားသောကြောင့် အနည်းငယ် ကွဲလွဲချက်များ ရှိသော်လည်း ယေဘုယျအားဖြင့် တူညီကြပါသည်။

အဋ္ဌကထာ၌ -အာဠဝီမြို့တော်နှင့် အာဠဝကဘီလူး၏ဗိမာန် အကွာအဝေး၊ အာဠဝီမင်းကြီး တောကစားထွက်သည့် ရည်ရွယ်ချက်သုံးမျိုး၊ “ရွှေသမင်ဘယ်ကထွက် မင်းကြီးတာကထွက်”ဟူသော စကားပုံ၊ ဧဏီသားကောင်၏ သဘာဝ၊ တပ်မတော်၏ ကျေးဇူးသစ္စာ စောင့်သိတတ်ပုံ၊ အာဠဝကဘီလူးနှင့် အာဠဝီမင်းကြီးတို့ ကတိပြုချက်များ၊ အာဠာဝကဘီလူး၏ အခွင့်အရေး၊ မြို့တော်ဝန်၏ ဆောင်ရွက်ချက်၊ လူသားနှင့် ဘီလူး၊ ၁၂-နှစ်တိုင်တိုင် ဘီလူးစာကျွေးခဲ့ပုံ၊ ဘုရင်က တိုင်းသူပြည်သားတို့ဆန္ဒကို ဂရုစိုက်ပုံ၊ “ကိုယ်မချိအမိ(အဖ)သော်လည်း သားတော်ခဲ”စကားပုံ၊ ဘုရားရှင်၏ မဟာကရုဏာ သမာပတ်၌ ဝေနေယျသတ္တဝါတို့ ထင်မြင်လာပုံ၊ သာဝတ္ထိနေပြည်တော်နှင့် ယူဇနာ ၃၀-ဝေးသော အာဠာဝကဗိမာန်သို့ နေ့ဝက် ချေလျင်ခရီးကို တစ်ပါးတည်းကြွတော်မူပုံ၊ ဂဒြဘဘီလူးထံ ခွင့်ပန်ပုံ၊ အာဠဝကဗိမာန်အကြောင်းနှင့် အာဠာဝကဘီလူး၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်ပုံ၊ ဘုရားရှင်၏ အထက်ကောင်းကင်၌ မည်သည့်သတ္တဝါမျှ ဖြတ်သန်း၍ မသွားနိုင်ပုံ၊ ဟေမဝတနှင့် သာတာဂိရိဘီလူးတို့ အာဠာဝကဘီလူးနှင့် ဆွေးနွေးခန်း၊ အာဠာဝကဘီလူး၏ ကြုံးဝါးသံ၊ ဇမ္ဗူဒိပ်တစ်ကျွန်းလုံးကြားနိုင်သော အသံ ကြီးလေးမျိုး၊ အာဠာဝကဘီလူး လက်နက်ကြီး (၁၀)မျိုးတို့ဖြင့် ဘုရားရှင်အား တိုက်ခိုက် ပုံတိုက်ပွဲအချိန် ညဉ့်နှစ်ယာမ်ကြာပုံ၊ အာဠာဝကဘီလူး မာန့်လျော့သွားပုံ၊ လက်နက်ကြီး လေးမျိုး၊ မေတ္တာစွမ်းအင်၊ အာဠာဝကဘီလူး၏အလိုသို့ ဘုရားရှင်လိုက်၍ ပြုပေးတော်မူပုံ၊ နန်းစဉ်ပုစ္ဆာများအကြောင်း၊ အဖြေဂါထာ အကျယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ၊ အာဠာဝကသုတ္တန်ပြီးဆုံးချိန်၊ နတ်ဗြဟ္မာတို့ သာဓုခေါ်ချိန်၊ အာဠဝီမင်းသားငယ်ကို ဘီလူးထံ ဆက်သချိန်၊ မိုးလင်းချိန်တို့ တစ်ချိန်တည်း တိုက်ဆိုင်ပုံ၊ အာဠာဝကဘီလူးက မင်းသားငယ်ကို ဘုရားရှင်အား လှူဒါန်းပုံ၊ ဘုရားရှင်က မင်းချင်းယောက်ျားတို့လက်သို့ အပ်နှင်းပုံ၊ အာဠဝီမြို့တွင်းသို့ ဘုရားရှင်ဆွမ်းခံဝင်ပုံ၊ အာဠာဝကဘီလူး သပိတ် ထမ်း၍ လိုက်ပို့ပုံ၊ အာဠဝီမြို့တော်အပြင်၌ အာဠဝကသုတ္တန်ကို ဘုရားရှင်ဟောတော် မူရာ ပရိသတ် ၈-သောင်း လေးထောင်တို့ တရားအရသာကို သုံးဆောင်နိုင်ကြပုံ၊ ဝေဿဝဏ်နတ်မင်းကြီး ဗိမာန်၏အနီး၌ အာဠာဝကဘီလူး၏ ဗိမာန်ကို တည်ဆောက်၍ လူတို့ကိုးကွယ် ပူဇော်ပသကြပုံ၊ ဟတ္ထာဠဝကမင်းသားလေး အနာဂါမ်ဥပါသကာ ဖြစ်ပြီး ပရိသသင်္ဂဏှက ဧတဒဂ်ဘွဲ့ကို ခံယူရရှိပုံတို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

## ကိုးကား
စီရာသုတ်

ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့၊ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ဥပါသကာတစ်ယောက်၏ စိရာထေရီအား သင်္ကန်းလှူမှုနှင့်စပ်၍ ကြည်ညိုသောဘီလူးက “ပုညံ ဝတ” အစရှိသော ဂါထာကို ရွတ်ဆိုသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဂန္ဓတ္ထေနသုတ်

အညတရရဟန်း၏ ကြာပန်းရနံ့ကို နမ်းရှူမှုကို အကြောင်းပြု၍ အကျိုးလို လားသော တောစောင့်နတ်က သံဝေဂဉာဏ်ဖြစ်ပွားစေရန် ပြောကြားပုံကို ရဟန်းနှင့် တောစောင့်နတ်တို့ အပြန်အလှန် ပြောဆိုပုံကို ပြဆိုသောသုတ်။

## ကိုးကား
ပုနဗ္ဗသုသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ရဟန်းတော်များအား နိဗ္ဗာနပဋိသံယုတ္တကထာကို ဟောကြားတော်မူသည်ကို ပုနဗ္ဗသု၏မိခင် ဘီလူးမနှင့် ပုနဗ္ဗသုတို့ တရားတော်ကို နာယူကြရာ သောတာပန် အရိယာသာဝကဖြစ်ပုံ၊ ဒုဂ္ဂတိဘဝမှလွတ်မြောက်ကြပြီး နတ်စည်းစိမ် ခံစားရပုံ၊ ဂန္ဓကုဋီကျောင်းတော်၏အနီး သစ်ပင်ကြီး၌ နေရာရကြပြီး ဘုရားဖူးခွင့်၊ တရားနာယူခွင့်ရကြပုံ၊ ဥတ္တရာသမီးငယ်က ငယ်လွန်းသဖြင့် တရားတော်ကို နာယူ သိမြင်ခွင့် မရသော်လည်း မိခင်၏တန်ခိုးကြောင့် ချမ်းသာကိုခံစားရပုံကို အရှင်အာနန္ဒာထေရ် ဟောကြားသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌လည်း မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များ ပါရှိပါသည်။

## ကိုးကား
မဏိဘဒ္ဒသုတ်

ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ မဏိမာလျကစေတီ မဏိဘဒ္ဒဘီလူး၏ဗိမာန်ဝယ် သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ်-မဏိဘဒ္ဒဘီလူးက သတိတရားဂုဏ်ကျေးဇူးကိုလျှောက်ထားမှုနှင့်စပ်၍ မဏိဘဒ္ဒဘီလူးလျှောက်ထားသည့်အတိုင်း-သတိရှိသောသူသည် အခါခပ်သိမ်းကောင်းမြတ်၏၊ သတိရှိသောသူသည် ချမ်းသာကိုရ၏။ သတိရှိသော သူသည် စင်စစ်မြင့်မြတ်လှပေ၏။ ရန်မှလွတ်ကင်းနိုင်၏။ အလုံးစုံသော ညဉ့်နေ့ပတ်လုံး မညှဉ်းဆဲခြင်း၌ စိတ်နှလုံးပျော်မွေ့လျက် မေတ္တာပွားလျက်နေသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား တစ်စုံတစ်ယောက်သောပုဂ္ဂိုလ်နှင့် ရန်မရှိနိုင်-ဟု ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ဣန္ဒကသုတ်

ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဣန္ဒကူဋတောင် ဣန္ဒကဘီလူး၏ဗိမာန်ဝယ် ဘုရားရှင်သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အမိဝမ်းတိုက်၌ သတ္တဝါတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာအရိုးစု အသားစိုင်ဖြစ်ပေါ်လာပုံကို ဣန္ဒကဘီလူး၏လျှောက်ထားချက်အရ “ပဌမံ ကလလံ ဟောတိ”အစရှိသော ဂါထာနှစ်ခုခွဲဖြင့် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌/ဋီကာတို့၌-ကလလရုပ်ပမာဏနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာအဆင့်ဆင့် ရင့်ကျက်လာပုံ၊ ဂဗ္ဘသေယျကသတ္တဝါအား အမိဝမ်းတိုက်ဝယ်အာဟာရဖြစ်ပုံ အစရှိ သည်တို့ကို အကျယ်ဖွင့်ပြထားပါသည်။

## ကိုးကား
ပိယင်္ကရသုတ်

အနုရုဒ္ဓါထေရ် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော် ကောသမ္ဗကကုဋိ၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ကျောင်းတော်၏အတွင်း၌ သာယာဖွယ် အသံတော်ဖြင့် အပ္ပမာဒဝဂ်၊ သရဘညကထာကို ရွတ်ဆို ဟောတော်မူနေသော ဓမ္မအသံတော်ကို နာယူနေစဉ် ဆာလောင်သဖြင့် မိခင်အား အစာရှာသွားရန် ပြောကြားသော ရင်ခွင်၌ ပါလာသော “ပိယင်္ကရ”အား နှစ်သိမ့်၍ “မာသဒ္ဒ” အစရှိသော နှစ်ဂါထာကို ပိယင်္ကရမာတာ ဘီလူးမ ရွတ်ဆိုသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုများ ပါရှိပါသည်။

## ကိုးကား
အက္ကောဓသုတ်

သိကြားမင်းက သုဓမ္မာနတ်သဘင်၌ တာဝတိံသာနတ်တို့အား “မိမိတို့ကို ဒေါသနှိပ်စက်မှု မခံရစေရန် အမျက်ထွက်သူကို ပြန်၍ အမျက်မထွက်ကြရန်၊ မေတ္တာနှင့် မေတ္တာ၏ ရှေ့အဖို့၌ဖြစ်သော တရား ကရုဏာနှင့် ကရုဏာ၏ ရှေ့အဖို့၌ဖြစ်သော တရားတို့သည် အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အကျင့်ဖြစ်ကြောင်း အမျက်ကောဓသည် သူယုတ်မာကို တောင်ကြီးကဲ့သို့ လွှမ်းမိုးတတ်ပုံကို ဟောကြားသည်ကို ဘုရားရှင်က ရဟန်းတို့အား ပြန်လည်၍ ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဒုဗ္ဗဏ္ဏိယသုတ်

ကောဓဘက္ခနတ်သားနှင့် တာဝတိံသာနတ်များ၊ သိကြားမင်း တို့အကြောင်း၊ သိကြားမင်းက ဒေါသအကြောင်း, မိမိ၌ ဒေါသမရှိအောင် နှိပ်ကွပ်ထားပုံတို့ကို တာဝတိံသာနတ်တို့အား ဟောပြသည်ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ဂဟဋ္ဌဝန္ဒနာသုတ်

ကုသိုလ်ကောင်းမှု ပြုလုပ်နေကြကုန်သော, အကျင့်သီလနှင့် ပြည့်စုံကြကုန်သော, ရတနာသုံးပါးကို ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ကြကုန်သော, တရားသဖြင့် ရအပ်, ရှာမှီးအပ်သောပစ္စည်းဖြင့် သားမယားတို့အား ပြုစုလုပ်ကျွေးနေကြကုန်သောလူတို့ကို ငါရှိခိုး၏-ဟု သိကြားမင်းက မာတလိနတ်သား၏အမေးကို ဖြေကြားသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဗုဒ္ဓဝန္ဒနာသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ တစ်ပါးတည်း ကိန်းအောင်း သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် “ဥဋ္ဌေဟိ ဝီရ ဝိဇိတသင်္ဂါမ”အစရှိသော ဂါထာ တစ်ဂါထာစီဖြင့် သိကြားမင်းနှင့် သဟမ္ပတိဗြဟ္မာမင်းတို့သည် ဘုရားရှင်အား ရှိခိုးကြပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဒလိဒ္ဒသုတ်

အညတရရဟန်းက “အဘယ်ကြောင့် “ပစ္စည်းကြွယ်ဝသူ” ဟု ဆိုအပ်ပါသနည်း” ဟု မေးလျှောက်သဖြင့် ဘုရားရှင်က “ဗောဇ္ဈင် (၇) ပါးကို ပွားများသူ ကြိမ်ဖန်များစွာ (ပွားများလေ့လာမှု)ပြုသူသည် “ပစ္စည်းကြွယ်ဝသူ” ဖြစ်သည်” ဟု ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အရညာယတနဣသိသုတ်

ဝေပစိတ္တအသူရာနှင့် သိကြားမင်းတို့ ရှေးအခါက သီလရှိကြကုန်သော ကောင်းသောအကျင့်ရှိကြကုန်သော ဟိမဝန္တာ၌ နေကြကုန်သော ရသေ့တို့၏ တောရ ကျောင်းတို့သို့ ချဉ်းကပ်ရောက်ရှိလာကြရာ ဝေပစိတ္တအသူရာသည် အထပ်အလွှာများ သော ဖိနပ်တို့ကို စီးနင်းလျက် သန်လျက်ကိုလွယ်ပြီး နတ်ထီးဖြူကို ဆောင်း၍ တံခါးဦးဖြင့် သင်္ခမ်းကျောင်းသို့ ဝင်ကာ သီလရှိသော ရသေ့မြတ်တို့ကို မကိုင်းမညွတ် အရိုအသေ အလေးအမြတ်မပြုဘဲ ထွက်ခွါသွားပုံ၊ သိကြားမင်းသည်ကား အထပ် အလွှာများသော ဖိနပ်တို့ကိုချွတ်လျက် သန်လျက်ကို အခြားသူတို့အားပေး၍ နတ်ထီးကို ဖယ်ရှားစေလျက် တံခါးဦးဖြင့်သာ သင်္ခမ်းကျောင်းသို့ဝင်၍ သီလရှိသော ရသေ့ မြတ်တို့ကို လေအောက်မှနေ၍ လက်အုပ်ချီမိုး ရှိခိုးပြီးနေပုံ၊ ရသေ့မြတ်တို့က မိမိတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာသည် စက်ဆုပ်ရွံရှာဖွယ်ရှိခြင်းကြောင့် ဖဲခွါထွက်ပါဟု ပြောကြရာ သိကြားမင်းက အလွန်ဆန်းကြယ်သော အပွင့်ရှိသော အနံ့နှင့် ပြည့်စုံသော ပန်းကို ဦးခေါင်း၌ ပန်ဆင်ရန် အလိုရှိကြကုန်သကဲ့သို့ သီလရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏အနံ့ကို အလိုရှိကြ ပါကြောင်း စက်ဆုပ်ဖွယ် မထင်မှတ်ပါကြောင်း လျှောက်ထားပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ -သိကြားမင်းသည် ဝေပစိတ္တအသူရာ၏ သမက်, ဝေပစိတ္တ အသူရာသည် သိကြားမင်း၏ ယောက္ခမတော်စပ်ပုံ၊ ရံဖန် ရံခါ အတူသွားကြပြီး၊ ရံဖန် ရံခါ ရန်ဖြစ်တတ်ပုံ အစရှိသည်တို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

ဋီကာ၌ -သီလဝန္တပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဂုဏ်တို့ကို ရိုသေလေးစားကြပုံကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

## ကိုးကား
နဒုဗ္ဘိယသုတ်

ဘုရားရှင် သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သိကြားမင်း၏ စိတ်အကြံအစီကိုသိ၍ ချဉ်းကပ်လာသော ဝေပစိတ္တိအသူရိန်အား သိကြားမင်းဖမ်း၍ ကျိန်စာဆိုစေပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ မဟာပါပလေးမျိုးနှင့် ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။ ဋီကာ၌လည်း ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ဥပဋ္ဌာနသုတ်

ရဟန္တာဖြစ်သော ရဟန်းတော်တစ်ပါး ကောသလတိုင်း တောအုပ်တစ်ခုအတွင်း၌ နေ့သန့်စဉ် အိပ်ပျော်နေသဖြင့် အကျိုးစီးပွားလိုလားသော တောစောင့်နတ်က အိပ်ခြင်း၏အကျိုးမရှိပုံ, သဒ္ဓါတရားပွားများသင့်ပုံအစရှိသည်ဖြင့် အကျိုးအပြစ်ကိုပြ၍ နိုးစေရာ ရဟန်းတော်က-ကိလေသာအနှောင်အဖွဲ့မှလွတ်ပြီးသောရဟန်း, အစင်ကြယ် ဆုံးဖြစ်သော စတုသစ္စဉာဏ်နှင့် ပြည့်စုံသောရဟန်း, အာသဝေါတရားတို့ကုန်ပြီးသော ရဟန်း, ထက်သန်သောလုံ့လဖြင့် နိဗ္ဗာန်သို့စေလွှတ်အပ်ပြီးသော စိတ်ရှိသောရဟန်းတို့အား နေ့အခါအိပ်ပျော်ခြင်းဖြင့် ပူပန်မှုမရှိနိုင်ပုံကို မိန့်ကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌-ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား ကိုယ်ပင်ပန်းမှု “ကာယဒရထရှိပုံနှင့် အာတုရ (ကျင်နာမှု)သုံးမျိုးနှင့် မှတ်သားဖွယ်များ ဖွင့်ပြထားပါသည်။

## ကိုးကား
ကုလာဝကသုတ်

နတ်, အသုရာတို့ စစ်ပွဲ၌ စစ်ရှုံးသဖြင့် ထွက်ပြေးလာကြသော သိကြားမင်း၏ မိုးကြိုးကျသံနှင့် တူသောအသံကို ကြောက်ရွံ့သဖြင့် အော်ဟစ်ကြသော ဂဠုန်ငှက်တို့၏ အသံကြောင့် သနားသဖြင့် ပြန်လှည့်လာသော သိကြားမင်း၏ရထားကိုမြင်ကြသဖြင့် အသုရာတို့ အထင်မှား၍ ထွက်ပြေးကြခြင်းကြောင့် သိကြားမင်းစစ်နိုင်ပုံကို ဘုရားရှင် က ရဟန်းတို့အား ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌-သိကြားမင်း၏ ရထားအကြောင်းကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

## ကိုးကား
ဘုရားသခင်နှင့် အကျွန့် အခွင့်အရေး

၌ ပါဝင်သော *ဘုရားသခင်နှင့် အကျွန့် အခွင့်အရေး* စာတန်း]]
**ဘုရားသခင်နှင့် အကျွန့် အခွင့်အရေး**( )သည် ဗြိတိသျှ ဘုရင်မင်းမြတ်၏ ဆောင်ပုဒ်ဖြစ်သည်။
ဗြိတိန်နိုင်ငံ၏ တော်ဝင် စည်းတံဆိပ်တော််

**ဗြိတိန်နိုင်ငံ၏ တော်ဝင်စည်းတံဆိပ်တော်** သို့မဟုတ် **တော်ဝင်စည်းတံဆိပ်တော်**သည် ယခု လက်ရှိ ဗြိတိသျှဘုရင်မင်းမြတ် တတိယ ချားလ်စ်၏ တော်ဝင်စည်းတံဆိပ် ဖြစ်သည်။
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အနုလောမ ပဋိလောမအားဖြင့် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒဒေသနာတော်ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ သုတ္တနိက္ခေပ, ပုစ္ဆာငါးမျိုးနှင့် မှတ်သားဖွယ် ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

## ကိုးကား
ပဋိပဒါသုတ်

(၄)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ အနုလောမဒေသနာတော်သည် ဝဋ္ဋသီသဖြစ်သောကြောင့် မိစ္ဆာပဋိပဒါ၊ ပဋိလောမ ဒေသနာတော်သည် ဝိဝဋ္ဋပက္ခိကဖြစ်သောကြောင့် သမ္မာပဋိပဒါဒေသနာတော်ဖြစ်ပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များ များစွာရှိပါသည်။
-----------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အဿုတဝန္တ ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်၏ သက္ကာယသို့ရောက်စေတတ်သောအကျင့် သက္ကာယသို့ ရောက်စေ တတ်သောရှုမှတ်မှုနှင့် သုတဝန္တအရိယသာဝက၏ သက္ကာယနိရောဓဂါမိနီပဋိပဒါ, သက္ကာယနိရောဓဂါမိနီသမနုပဿနာတို့ကို ခန္ဓတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကို ဝေဖန်တော်မူ၍ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
-------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ မိစ္ဆာသမာဓိသည် မိစ္ဆာပဋိပဒါ, သမ္မာဒိဋ္ဌိ သမ္မာသမာဓိသည် သမ္မာပဋိပဒါဖြစ်ပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
-------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ, မိစ္ဆာသမာဓိသည် မိစ္ဆာပဋိပဒါ, လူ၏ဖြစ်စေ, ရဟန်း၏ဖြစ်စေ မိစ္ဆာပဋိပဒါကို ကျင့်ခြင်းကြောင့် ဉာယဓမ္မ (အရိယမဂ်)ကုသိုလ်ကို မပြီးစေနိုင်သဖြင့် ငါဘုရား ချီးမွမ်းတော် မမူ။

သမ္မာဒိဋ္ဌိ, သမ္မာသမာဓိသည် သမ္မာပဋိပဒါ, လူ၏ဖြစ်စေ, ရဟန်း၏ဖြစ်စေ သမ္မာပဋိပဒါကို ကျင့်ခြင်းကြောင့် ဉာယဓမ္မ (အရိယမဂ်)ကုသိုလ်ကို ပြီးစေနိုင်သဖြင့် ငါဘုရား ချီးမွမ်းတော်မူ၏ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
တိမ္ဗရုကသုတ်

တိမ္ဗရုကပရိဗိုဇ်၏ သုခဒုက္ခနှင့်ပတ်သက်သော ပြဿနာကို ဘုရားရှင်က ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ အနုလောမ ပဋိလောမဒေသနာဖြင့် ဖြေကြားတော်မူပါသည်။ တိမ္ဗရုက ပရိဗိုဇ် ဥပါသကာအဖြစ် ခံယူပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ပစ္စယသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် “ဇာတိဟူသော အကြောင်းတရားကြောင့် ဇရာမရဏဟူသောအကျိုး တရား, အဝိဇ္ဇာဟူသောအကြောင်းတရားကြောင့် သင်္ခါရဟူသောအကျိုးတရားတို့ ဖြစ်ကုန်၏ဟု ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်အဆုံး ဇာတိမှအစ အဝိဇ္ဇာတိုင်အောင် အကြောင်း အကျိုးတို့သည် ဘုရားရှင်တို့ ပွင့်တော်မူသည်ဖြစ်စေ, ပွင့်တော်မမူသည်ဖြစ်စေ ထို အကြောင်း, အကျိုးဟူသောသဘောတရားသည် တည်ရှိနေသည်သာ၊ ဇာတိဟူသော အကြောင်းတရားကြောင့်ဖြစ်သော ဇရာ, မရဏဟူသောအကျိုးတရားတို့သည် တည်ရှိနေကုန်သည်သာ။ အကျိုးတရားတို့ကို သတ်မှတ်သောအကြောင်းတရား၊ ဇရာ မရဏတို့၏အကြောင်း ဖြစ်သော ဇာတိတရားသည် တည်ရှိနေသည်သာ။ ထိုပဋိစ္စ သမုပ္ပါဒတရားအပေါင်းကို မြတ်စွာဘုရားသိတော်မူခြင်းကြောင့် ဟောကြားတော်မူ၏။ ထင်ရှားစွာပြတော်မူ၏။ ထိုအကျိုးတရား၏အကြောင်းတရားကို ရှုကြကုန်လော့ဟု ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒတရားတို့ကို ဟောတော်မူပါသည်။

ဇရာမရဏသည် အဝိဇ္ဇာသည် အနိစ္စ, သင်္ခတ, ပဋိစ္စသမုပ္ပန္န, ခယဓမ္မ, ဝိရာဂဓမ္မ, နိရောဓဓမ္မဖြစ်ခြင်းဟူသော ပဋိစ္စသမုပ္ပန္ဒတရားတို့ကိုလည်းဟောတော်မူ၏။ အရိယသာဝကသည် ဤပဋိစ္စသမုပ္ပါဒတရား, ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နတရားတို့ကို အမှန်အတိုင်း ဝိပဿနာပညာ, မဂ်ပညာဖြင့် သိမြင်ခြင်းကြောင့် အတိတ်ကာလသို့လည်း မပြေးသွား အနာဂတ်ကာလသို့လည်း မပြေးသွားပုံ, ပစ္စုပ္ပန်ကာလ၌လည်း အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌ ယုံမှား သံသယမဖြစ်၊ ဤတရားသဘာဝတို့ကို ပညာဖြင့် အမှန်အတိုင်းသိသောကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ အကျယ်မှတ်သားဖွယ်တို့ကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။
----------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရှေးဦးစွာ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒအနုလောမဒေသနာတော်ကို ဟောတော်မူပါသည်။ “ကတမဉ္စ ဘိက္ခဝေ ဇရာမရဏံ”ဟု ပုစ္ဆာထုတ်၍ အကြောင်း, အကျိုး ဓမ္မတစ်ခုစီ တစ်ခုစီ၏သဘာဝကို ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒဝိဘင်္ဂဒေသနာတော်နည်းဖြင့် ဟောတော်မူပြီး ဇာတိဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဇရာ, မရဏဖြစ်၏၊ ဇာတိချုပ်ခြင်းကြောင့် ဇရာ, မရဏချုပ်၏၊ ဇရာ, မရဏ၏ချုပ်ရာသို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်သည် အဋ္ဌင်္ဂိကအရိယမဂ်ပေတည်းဟု အကြောင်းအကျိုးတစ်ခုစီ၏ အနလောမ, ပဋိလောမကို ဟောတော်မူပါသည်။

သင်္ခါရ၏သဘာဝဓမ္မတို့ ပြီးစီးသည့်အခါ အရိယသာဝကသည် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်၏ သစ္စာလေးပါးကို သိမြင်ခြင်းကြောင့် အရိယသာဝကကို ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္န, ဒဿနသမ္ပန္န, အာဂတော ဣမံ သဒ္ဓမ္မံ, ပဿတိ ဣမံ သဒ္ဓမ္မံ, သေက္ခေန ဉာဏေန သမ္ပန္နာဂတ, သေက္ခာယ ဝိဇ္ဇာယ သမ္မန္နာဂတ, ဓမ္မသောတသမာပန္န, အရိယ နိဗ္ဗေဓိကပည, အမတဒွါရံ အာဟစ္စ တိဋ္ဌတိ-ဟုဆိုအပ်ပုံ အရိယဂုဏ်ရည်တို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

## ကိုးကား
အစ္စယသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

အပြစ်ကို အပြစ်အတိုင်းမမြင်သူ၊ အပြစ်ကိုဝန်ခံ၍ တောင်းပန်သည်ကို လက်မခံ သူတို့သည် “ဗလ” ဖြစ်၍ အပြစ်ကို အပြစ်အတိုင်းမြင်သူ၊ အပြစ်ကို ဝန်ခံ၍ တောင်းပန်သည်ကို လက်ခံသူတို့သည် “ပညာရှိ” ဖြစ်ကြောင်း ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ဆက်လက်၍ သိကြားမင်းကလည်း သုဓမ္မာနတ်သဘင်၌ “ဒေါသအလိုသို့ မလိုက်သင့်ပုံ၊ မိတ်မပျက်သင့်ပုံ၊ မကဲ့ရဲ့ထိုက်သူကို မကဲ့ရဲ့ သင့်ပုံ၊ ဂုံးတိုက်သောစကားကို မပြောသင့်ပုံ၊ ကောဓသည် ယုတ်ညံ့သူကို တောင်ကြီးကဲ့သို့ ကြိတ်ချေနှိပ်စက်သည်” ဟု ဟောဖူးကြောင်း ဘုရားရှင်က မိန့်ကြားတော်မူသည်။
-----------------

အပြစ်ကို အပြစ်အတိုင်း မမြင်သူ၊ အပြစ်ကို အပြစ်အတိုင်း မြင်သော်လည်း မကုစားသူ၊ အပြစ်ကို အပြစ်အတိုင်းဝန်ခံ၍ တောင်းပန်ပြောဆိုမှုကို လက်မခံသူတို့သည် “ဗာလ” ဖြစ်၍၊ အပြစ်ကို အပြစ်အတိုင်းမြင်သူ၊ အပြစ်ကို အပြစ်အတိုင်းမြင်၍ ကုစားသူ၊ အပြစ်ကိုအပြစ်အတိုင်းဝန်ခံ၍ တောင်းပန်ပြောဆိုသည်ကို လက်ခံသူတို့သည် “ပညာရှိ” သူဖြစ်ကြောင်း ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ကစ္စာနဂေါတ္တသုတ်

ဘုရားရှင် သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် “သမ္မာဒိဋ္ဌိ”ဖြစ်ပုံကို ကစ္စာနဂေါတ္တရဟန်းက မေးလျှောက်သဖြင့် ဒုက္ခဖြစ်ခြင်းအကြောင်းကို သိလျှင် ဥစ္ဆေဒအယူ မဖြစ်၊ ဒုက္ခ၏ချုပ်ရာကိုသိလျှင် သဿတအယူ မဖြစ်၊ ထိုအယူ နှစ်မျိုး ဖြစ်ပေါ်ပုံ၊ ထိုအယူနှစ်မျိုး မဖြစ်လျှင် “သမ္မာဒိဋ္ဌိ”ဖြစ်ပုံကို ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ အနုလောမ, ပဋိလောမ ဒေသနာနှစ်မျိုးဖြင့် ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ/ဋီကာတို့၌- ဥပယ, ဥပါဒါန, အဘိနိဝေသ-တို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

## ကိုးကား
ဓမ္မကထိကသုတ်

(၄)သုတ် ရှိပါသည်။

ဇရာမရဏမှ အဝိဇ္ဇာတိုင်အောင်သော ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒဓမ္မ၏ တစ်ပါးစီ တစ်ပါး စီကို နိဗ္ဗိန္ဒ, ဝိရာဂ, နိရောဓဖြစ်ပုံကို ဟောပြနိုင်သော ရဟန်းကို “ဓမ္မကထိကရဟန်း”၊ ယင်းဓမ္မ၏ နိဗ္ဗိန္ဒ၊ ဝိရာဂ၊ နိရောဓဖြစ်ရန် ကျင့်ကြံအားထုတ်သောရဟန်းကို “ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပန္နရဟန်း’၊ ယင်းဓမ္မ၏ နိဗ္ဗိဒ၊ ဝိရာဂ၊ နိရောဓမှ အနုပါဒါဝိမုတ္တ ရဟန်းကို “ဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနပတ္တရဟန်း”ဟု ခေါ်ဆိုသင့်ပုံကို အညတရရဟန်း၏ မေးလျှောက် ချက်အရ ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
---------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အညတရရဟန်း၏ မေးလျှောက်ထားချက်အရ ခန္ဓာတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ၌ နိဗ္ဗိဒါ, ဝိရာဂ, နိရောဓဖြစ်ရန် ဓမ္မကို ဟောသောရဟန်းကို “ဓမ္မကထိကရဟန်း” “ဓမ္မာနု ဓမ္မပဋိပန္နရဟန်း” “ဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနပတ္တရဟန်း”ဟု ခေါ်ဆိုသင့်ပုံကို ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
----------------

အညတရ ရဟန်း၏ မေးလျှောက်ချက်အရ အထက်ပါသုတ်အတိုင်း ခန္ဓာ တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ၌ ဓမ္မကထိကရဟန်း၊ ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပန္နရဟန်း၊ ဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနပတ္တ ရဟန်းတို့ကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-----------

ဓမ္မကထိကပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုး၊ ဒေသနာ(၄)မျိုး၊ ဓမ္မပဋိဂ္ဂါဟက ပုဂ္ဂိုလ်(၄)မျိုးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
မောဠိယဖဂ္ဂုနသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် “ဘူတသတ္တဝါတို့ တည်တံ့နိုင်ရန်၊ သမ္ဘဝေသီသတ္တဝါတို့ကို ချီးမြှောက်ရန် အာဟာရလေးပါးရှိပုံ”ကို ဟောတော်မူပါသည်။

မိစ္ဆာအယူရှိသော မောဠိယဖဂ္ဂုနရဟန်း၏ မေးလျှောက်မှုနှင့်ဆပ်စပ်၍ မမေးသင့်သည်ကို မေးမြန်းခြင်းကြောင့် မဖြေဆိုရပုံ၊ မေးသင့်သည်ကိုမေးမြန်းမှ ဖြေဆို သင့်ပုံများနှင့် “သဠာယတနပစ္စယာ-မှ အစပြု၍ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒဒေသနာတော်၊ ဖဿ နိရောဓာ-မှစ၍ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒဒေသနာတော်တို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ဂေါတမသုတ်

အလောင်းတော်ဘဝ ဗောဓိပင်အောက်၌ ဇရာမရဏမှ အဝိဇ္ဇာတိုင်အောင် အကြောင်း အကျိုး အဆင့်ဆင့်ဖြစ်ပုံ, ချုပ်ပုံ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် အနုလုံ, ပဋိလုံသိမြင်သော ဉာဏ်ဖြစ်ပုံကို အကျယ်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ/ဋီကာတို့၌-“ဗုဒ္ဓဝိပဿနာ”ခေါ်ကြောင်း ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

## ကိုးကား
အာဟာရသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဖြစ်ပြီးသတ္တဝါတို့ တည်တံ့ရန်၊ ဖြစ်ဆဲသတ္တဝါတို့ တည်တံ့ဖြစ်ပွားရန် အာဟာရ လေးပါးရှိပုံ၊ အာဟာရ၏အကြောင်းသည် တဏှာ၊ တဏှာ၏အကြောင်းသည် ဝေဒနာ အစရှိသည်ဖြင့် အဝိဇ္ဇာတိုင်အောင် အကျိုးတရား၏အကြောင်းများကိုလည်းကောင်း၊ အဝိဇ္ဇာကြောင့် သင်္ခါရဖြစ်သည် အစရှိသည်ဖြင့် အကြောင်းတရားများ၏ အကျိုးတရားများကိုလည်းကောင်း အနုလောမ, ပဋိလောမ အပြန်အလှန်ဖြစ်နေပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ -ဘူတာနှင့် သမ္ဘဝေသီ၊ အာဟာရအမျိုးမျိုး၊ အာဟာရနှင့် ဆက်စပ်နေသော သိမှတ်ဖွယ်ရာများ၊ ဒေသနာတော်၏ ပရိပုဏ္ဏဒေသနာတော်ဖြစ်ပုံ အစပ်သုံးစပ် အလွှာလေးလွှာပါဝင်ပုံကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။
---------

မဖြစ်သေးသော နီဝရဏငါးပါးနှင့် ဗောဇ္ဈင်ခုနစ်ပါးတို့ဖြစ်ပေါ်လာရန်၊ ဖြစ်ပြီးသော နီဝရဏငါးပါးနှင့် ဗောဇ္ဈင်ခုနှစ်ပါးတို့တိုးပွားစေနိုင်သော အကြောင်းတရားများ၊ အကြောင်းမဟုတ်သောတရားများကို နီဝရဏတစ်ပါးစီ၊ ဗောဇ္ဈင်တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ အကျယ်ဝေဖန်၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ -ပါဠိတော်နည်းမှတပါး (၁)သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်ဖြစ်ကြောင်း တရားလေးပါး၊ (၂)ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင်ဖြစ်ကြောင်း တရားခုနစ်ပါး၊ နည်းယူဖွယ်ဝတ္ထု၊ သဒ္ဓါနှင့် ပညာ၊ သမာဓိနှင့် ဝီရိယတို့ ညီမျှသင့်ပုံ၊ သတိ၏ အရေးကြီးပုံ၊ (၃)ဝီရိယ သမ္ဗောဇ္ဈင်ဖြစ်ကြောင်းတရား တဆဲ့တစ်ပါး၊ မဟာမိတ္တထေရ်ဝတ္ထု၊ (၄)ပီတိသမ္ဗောဇ္ဈင် ဖြစ်ကြောင်းတရား ဆယ်ပါး၊ (၅)ပဿဒ္ဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်ဖြစ်ကြောင်းတရား ခုနစ်ပါး၊ (၆)သမာဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်ဖြစ်ကြောင်းတရား ဆယ်ပါး၊ (၇)ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်ဖြစ်ကြောင်း တရား ငါးပါး၊ နီဝရဏကိုပယ်ကြောင်းတရား ၆-ပါးစီတို့ကို အကျယ်တဝင့် ဖွင့်ပြပြီး၊ ဒေသနာတော်အဆုံး၌ ရဟန်းတော်ငါးရာတို့ အရဟတ္တဖိုလ်ရောက်ရှိပုံကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

## ကိုးကား
ကောဏာဂမနသုတ်

ကောဏာဂမနဘုရားလောင်းတော်အား ယောနိသောမနသိကာရကြောင့် “အနုလောမ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ” ဒေသနာတော်၊ “ပဋိလောမ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ” ဒေသနာဓမ္မတို့ကို ပညာဖြင့် ထိုးထွင်း၍ သိမြင်တော်မူပုံကို ဘုရားရှင် သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန် ကျောင်းတော်၌ ရဟန်းတို့အား ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ကကုသန္ဓသုတ်

ကကုသန္ဓ ဘုရားအလောင်းတော် သစ္စာသိမြင် သဗ္ဗညုဘုရားရှင် မဖြစ်မီ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ အနုလောမ, ပဋိလောမနှင့် ဆက်စပ်၍ ဉာဏ်အမြင်ဖြစ်တော်မူပုံကို သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
တတိယစေတနာသုတ်

အထက်သုတ်ဒေသနာတော်အတိုင်း ကမ္မဝိညာဏ်ဖြစ်တည် ပြန့်ပွားလျှင် နတိအာဂတိဂတိ စုတိဥပပါတတို့ အဆင့်ဆင့်ဖြစ်ပုံ၊ စုတူပပါတဖြစ်လျှင် ဇာတိ အစရှိသော ဆင်းရဲဒုက္ခဖြစ်ပုံ၊ အထက်ပါ တရားတို့မဖြစ်လျှင် ဇာတိအစရှိသော ဆင်းရဲဒုက္ခတို့ချုပ်ပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဒုတိယစေတနာသုတ်

အထက်သုတ်ဒေသနာတော်အတိုင်း ကမ္မဝိညာဏ် ဖြစ်တည် ပြန့်ပွားလျှင် နာမ်ရုပ်ဖြစ်၊ နာမ်ရုပ်ကြောင့် သဠာယတနဖြစ်-အစရှိသည်ဖြင့် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ အနုလောမဒေသနာတော်နည်း၊ ကမ္မဝိညာဏ် မဖြစ်တည် မပြန့်ပွားလျှင် နာမ်ရုပ် မဖြစ်၊ နာမ်ရုပ်ချုပ်သည်ရှိသော် သဠာယတနချုပ်၏ အစရှိသည်ဖြင့် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ ပဋိလောမ ဒေသနာတော်နည်းဖြင့်လည်းကောင်း ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
မဇ္ဈနှိကသုတ်

အညတရရဟန်း ကောသလနိုင်ငံ တောအုပ်အတွင်း၌ သီတင်းသုံးနေစဉ် နေ့လယ်အခါတော်အုပ်ကြီး၏အသံသည် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်း၏-ဟု တောစောင့်နတ်က ရွတ်ဆိုသည်ကို အညတရ ရဟန်းက မွေ့လျော်ဖွယ်ရှိ၏-ဟု ပြန်၍ မိန့်ဆိုသည့်သုတ်။

ယင်းသုတ်အဖွင့် (သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၃-၄။ သံ၊ဋီ၊၁၊၇၈-၉)၌ ရှိပါသည်။

## ကိုးကား
နတုမှသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဤကိုယ်သည် သင်တို့၏ ဥစ္စာမဟုတ်သလို၊ အခြားသူတို့၏ ဥစ္စာလည်း မဟုတ်၊ ရှေးကံဟောင်းကြောင့် ဖြစ်လာပုံ အကြောင်းတရားတို့ ပြုစီရင်ပုံ၊ စေတနာကံလျှင် အကြောင်းရင်းရှိပုံ၊ ခံစားမှုဝေဒနာ၏ တည်ရာဖြစ်ပုံနှင့် အကြားအမြင်ရှိသော အရိယာသာဝက၏ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကိုသာလျှင် ကောင်းစွာသင့်လျော်သော အကြောင်းအားဖြင့် နှလုံးသွင်းပုံ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ, အနုလောမ, ပဋိလောမဒေသနာတော်ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ဒုတိယအဝိဇ္ဇာပစ္စယသုတ်

အထက်သုတ် ဒေသနာတော်အတိုင်း ဘုရားရှင်အားထ၍ မမေးလျှောက်ဝံ့သော ရဟန်း၏ အလိုအားလျော်စွာ ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ပေသလသုတ်

အာဠဝီနိုင်ငံ၊ အာဠဝီမြို့၊ အဂ္ဂါဠဝနတ်ကွန်း၌ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ နိဂြောဓကပ္ပထေရ်နှင့်အတူ အရှင်ဝင်္ဂီသထေရ်တို့ သီတင်းသုံးနေစဉ် မိမိ၏ ပဋိဘာနဉာဏ် ပညာဖြင့် အခြားမထေရ်မြတ်များအား မထေရ်မဲ့မြင် ပြုမိသည်ကို အကြောင်းပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဝိပ္ပဋိသာရကို ပယ်ဖျောက်ပြီး “မာနံ ပဇဟဿု” အစရှိသော လေးဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆိုသည့်သုတ်။

ဤဂါထာတို့၌ မာန၏အပြစ်များ, ပယ်စွန့်နိုင်သောအကျိုးများကို ပြဆိုထားပါသည်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ ပါရှိပါသည်။

## ကိုးကား
အဝိဇ္ဇာပစ္စယသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

တရားနာပရိသတ်တွင်ပါဝင်နေသော မိစ္ဆာအယူရှိသော ရဟန်း၏ မိစ္ဆာအယူကို ဖျက်ဆီးရန်အတွက် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ အနုလောမဒေသနာတော်ကို ဟောကြားပြီးဆုံး စေတော်မူသည်၊ ထိုအခါ မိစ္ဆာအယူရှိသော ရဟန်း၏ မေးလျှောက်ချက်တို့ကို ဖြေရှင်းတော်မူပြီး မိစ္ဆာအယူသို့ မကပ်မရောက်အောင် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် အနုလောမဒေသနာတော်ကို ဟောတော်မူကြောင်း မိန့်တော်မူပါသည်။ အဝိဇ္ဇာ၏ အရဟတ္တမဂ်ဖြင့် အကြွင်းမဲ့ ချုပ်ငြိမ်းလျှင် မိစ္ဆာအယူအားလုံး အကြွင်းမဲ့ ချုပ်ငြိမ်းကုန်၏၊ နောက်ထပ် တဖန် မဖြစ်တော့ကုန်ဟု အကျယ် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ -ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ အနုလောမဒေသနာပြီးစီးစေခြင်း အကြောင်း နှင့် မိစ္ဆာအယူရှိသောရဟန်း၏ မေးခွန်းကို ရွှေခွက်၌ မစင်တစ်စက် ဥပမာဖြင့် နှိုင်းယှဉ် ပြထားပုံ၊ “တံ ဇီဝံ တံ သရီရံ” ဝါဒ၏ ဥစ္ဆေဒဝါဒဖြစ်ပုံ၊ “အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရံ” ဝါဒသည် သဿတဝါဒဖြစ်ပုံ၊ မိစ္ဆာအယူရှိနေသူ၏ အရိယမဂ္ဂဗြဟ္မစရိယ မဖြစ်နိုင်ပုံ အစရှိသည်တို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

ဋီကာ၌ -ဘုရားရှင်တို့၏ ဒေသနာအစဉ်ကို ဖြတ်တောက်၍ မေးနိုင်သောသူ မရှိပုံ-အစရှိသည်တို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။
-----------

အထက်သုတ် ဒေသနာတော်အတိုင်း ဘုရားရှင်အားထ၍ မမေးလျှောက်ဝံ့သော ရဟန်း၏ အလိုအားလျော်စွာ ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဒုတိယဉာဏဝတ္ထုသုတ်

အထက်သုတ်ပါ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒဓမ္မ(၁၁)ပါးတို့တွင် တစ်ပါးစီတစ်ပါးစီ၌ ဇာတိကြောင့် ဇရာမရဏဖြစ်၏ဟု သိသောဉာဏ်, ဇာတိမရှိလျှင် ဇရာမရဏ မရှိနိုင်ဟု သိသောဉာဏ်, အတိတ်ကာလ၌ယင်းဉာဏ်(၂)ပါး, အနာဂတ်ကာလ၌ ယင်းဉာဏ် (၂)ပါး၊ ယင်းဓမ္မဌိတိဉာဏ်ကိုခယဓမ္မ, ဝယဓမ္မ, ဝိရာဂဓမ္မ, နိရောဓဓမ္မဟု သိသော ဉာဏ်ဟု (၇)ပါးစီပွားရကား ဉာဏဝတ္ထု (၁၁x ၇)= ၇၇ပါးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် အကျယ်အားဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်ရာများကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

## ကိုးကား
ဉာဏဝတ္ထုသုတ်

ဇရာမရဏမှ သင်္ခါရအထိ (၁၁)ပါးသော ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒဓမ္မတို့တွင် တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ၌ သစ္စဉာဏ် မဂ်ဉာဏ် ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်တို့ဖြစ်ပုံ အတိတ် ကာလ, အနာဂတ်ကာလ သမဏ, ဗြာဟ္မဏများသည် ဤပဋိစ္စသမုပ္ပါဒဓမ္မတို့၌ ငါဘုရား ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိသလို သစ္စဉာဏ်, မဂ်ဉာဏ်, ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်တို့ဖြင့် သိကြသည်။ ဓမ္မဉာဏဟူသော မဂ်ဉာဏ်, အနွယဉာဏဟူသော ပစ္စဝေက္ခဏာ ဉာဏ်(၂)ပါး သန့်ရှင်း စင်ကြယ်ဖြူစင်သော အရိယာသာဝကကို ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္န, ဒဿနသမ္ပန္န, အာဂတော ဣမံ သဒ္ဓမ္မံ, ပဿတိ ဣမံ သဒ္ဓမ္မံ, သေက္ခဉာဏေန သမန္နာဂတ, ဓမ္မသောတသမာပန္န, အရိယနိဗ္ဗေဓိကပည, အမတဒွါရံ အာဟစ္စ တိဋ္ဌတိပုဂ္ဂိုလ်ဟု ဆိုအပ်ပုံကို ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒဓမ္မ တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ အကျယ်ဝေဖန်၍ ဉာဏဝတ္ထု(၄၄)ပါးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ သိသင့်သော အဓိပ္ပါယ်များကို အကျယ်ဖွင့်ဆို ထားပါသည်။

## ကိုးကား
ဘူတသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ဘုရားရှင်က အဇိတလုလင်၏ ပါရာယနပဥှာဂါထာကို အကျယ်အားဖြင့် ဖြေကြားရန် အရှင်သာရိပုတ္တရာ မေးတော်မူရာ အလိုတော်ကျဖြေဆိုရန် အခက်အခဲရှိနေသဖြင့် ဘုရားရှင်က “ဘူတမိဒ”န္တိ သာရိပုတ္တ ပဿသိ-ဟု နည်းပေးတော်မူသည့်အခါ အရှင်သာရိပုတ္တရာ ဖြေဆိုနိုင်ပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ အကျယ်ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ကဠာရသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံး နေတော်မူစဉ် ကရခတ္တိယရဟန်း၏ လျှောက်ထားချက်အရ အရှင်သာရိပုတ္တရာကို ခေါ်၍ အရဟတ္တဖိုလ်ကိုဖြေဆိုခြင်း အကြောင်း၊ အဆင့်ဆင့် မေးမြန်းတော်မူရာ အရှင်သာရိပုတ္တရာ၏ ကြောင်းကျိုးဖော်ပြ ဖြေကြားချက်များ, ဝေဒနာ၌ တဏှာမဖြစ်သော သိမြင်မှု, အာသဝတရားတို့မှလွတ်မြောက်မှုနှင့် ဆက်စပ်၍ ဖြေကြားချက်များကို ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်တိုင် အတည်ပြုတော်မူပုံနှင့် အရှင်သာရိပုတ္တရာ၏ သီဟနာဒ မိန့်ကြားချက်များကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ/ဋီကာတို့၌-ရှင်းလင်းဖွင့်ဆိုချက်များ တရားပွဲမပြီးစီးသေမီ ဘုရားရှင် ဂန္ဓကုဋီကျောင်းတော်သို့ ကြွတော်မူခြင်းအကြောင်း မှတ်သားဖွယ်အကျယ် အစရှိသည်တို့ကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

## ကိုးကား
အညတိတ္ထိယသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ်အား တိတ္ထိတို့က “ဒုက္ခနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဝါဒလေးမျိုးကို မေးလျှောက်ရာ အရှင်သာရိပုတ္တရာ၏ ဖြေရှင်းပုံကို အရှင်အာနန္ဒာက ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထားသဖြင့် ဘုရားရှင်က သာဓုခေါ်တော်မူပြီး အရှင်သာရိပုတ္တရာ၏ ဖြေကြားချက်မှန်ကန်ကြောင်း ဖဿကို အကြောင်းပြု၍ ဒုက္ခဖြစ်ပုံကို ဤရာဇဂြိုဟ်မြို့တော်၌ပင် တိတ္ထိတို့၏ အရှင်သာရိပုတ္တရာအား မေးမြန်းသည့်အတိုင်း မေးမြန်းခဲ့ရာ၌ ဤအတိုင်းပင် ဖြေရှင်းဟောကြားခဲ့ပုံ၊ တိတ္ထိတို့က ချီးမွမ်းစကားလျှောက်ထားခဲ့ပုံကို မိန့်တော်မူပြီး အရှင်အာနန္ဒာအား မေးတော်မူ၍ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို ဇရာ, မရဏမှစ၍ အနုလုံ, ပဋိလုံအားဖြင့် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
----------

ဘုရားရှင်က ရဟန်းတို့အား ရာဂ, ဒေါသ, မောဟတရားသုံးပါးတို့၏ ထူးခြားမှု ပယောဂလွန်ကဲမှု ဖြစ်ပေါ်ခြင်း တိုးပွါးခြင်းအကြောင်း, ပယ်စွန့်နိုင်သောအကြောင်းများကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌-ဘုရားရှင်သည် တရားတော်၏မူလက, နေတ္တိက, ပဋိသရဏ ဖြစ်ပုံနှင့် မယားကိုစွဲလမ်း၍ သေခြင်းကြောင့် သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် အသတ်ခံရပုံဝတ္ထု၊ ရာဂစသည်တို့၏ မဟာသာဝဇ္ဇဖြစ်ပုံ၊ ခိပ္ပဝိရာဂီ, ဒန္ဓဝိရာဂီဖြစ်ပုံတို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

## ကိုးကား
ကဿပသုတ်

(၃)သုတ် ရှိပါသည်။

ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ “မြတ်စွာဘုရားသည် ဘိက္ခုအမျိုးအစားကို မိန့်ကြားတော်မူပါ၏၊ ရဟန်းအား ဆုံးမသောတရားစကားကို ဟောပြတော်မမူပါ”ဟု လျှောက်ထားလာသော ကဿပနတ်သားအား “သင်၏ဉာဏ် ၌ပင် ထင်ရှားစေလော့”ဟု ဘုရားရှင်က မိန့်တော်မူသဖြင့် “သိက္ခာသုံးဖြာ သာသနာ အကျင့်တရားကို ကဿပနတ်သားက လျှောက်ထားသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ/ဋီကာတို့၌-ဒေဝပုတ္တ အကြောင်း၊ ပြဿနာမေးလျှောက်လာသည့် ပုဂ္ဂိုလ် ၄-မျိုး အစရှိသော မှတ်သားဖွယ်တို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။
-----------

အထက်ပါ ကဿပနတ်သားသည်ပင် ဘုရားရှင်အား “အရဟတ္တဖိုလ် ရနိုင်သောအကျင့်တရား”တို့ကို လျှောက်ထားသည့်သုတ်။
-------------

ကဿပဘုရားအလောင်းတော်ဘဝ၌ “ဇရာ မရဏမှ စ၍ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ အနုလောမ ပဋိလောမဉာဏ်ဖြစ်တော်မူပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဒုတိယဒသဗလသုတ်

ဤသုတ်၌ ပဌမသုတ်ဒေသနာတော်အတိုင်း ရှေးဦးစွာ ဟောတော်မူပါသည်။ ပေါ်ပေါ်လွင်လွင် ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း အပြစ်ကင်းစွာ ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ဟောကြားတော်မူ၏။ ငါဘုရား၏တရားတော်အတိုင်း သဒ္ဓါတရားနှင့် ပြည့်စုံသော အမျိုးကောင်းသားသည် အင်္ဂါလေးပါးရှိသောဝီရိယကို အရဟတ္တဖိုလ်ကိုမရမချင်း အားထုတ်သင့်ပုံကိုလည်းကောင်း, ပျင်းရိသူသည် (ဤသာသနာတော်၌) ဆင်းရဲစွာနေရပုံ, ဝီရိယ ရှိသူသည် ချမ်းသာစွာနေရပုံကိုလည်းကောင်း, ယုတ်ညံ့သော (သဒ္ဒါ, ဝီရိယ, သတိ, ပညာ)ဖြင့် မြင့်မြတ်သော (အရဟတ္တဖိုလ်)သို့ မရောက်နိုင်ပုံ, မြင့်မြတ်သော (သဒ္ဓါ, ဝီရိယ, သတိ, ပညာ)ဖြင့်သာ မြင့်မြတ်သော အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ရောက်ရှိနိုင်ပုံကို လည်းကောင်း, ရဟန်းပြုရကျိုးနပ်အောင်, မိမိ၏ပစ္စည်းလေးပါး အလှူရှင်များ အကျိုးကြီးမားအောင် အရဟတ္တဖိုလ် ရရှိရေးအတွက် အားထုတ်သင့်ပုံကို လည်းကောင်း, မိမိ၏အကျိုးစီးပွား, သူတစ်ပါး၏ အကျိုးစီးပွား, နှစ်ဦးလုံး၏ အကျိုးစီးပွားကို ရှုမြင်လိုသောပုဂ္ဂိုလ်သည် အပ္ပမာဒ သတိတရားဖြင့် ပြီးပြည့်စုံအောင် အားထုတ် ထိုက်ပုံကို အကျယ်တဝင့် ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်များ ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ဖွင့်ပြထားပါသည်။

## ကိုးကား