မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရှေးဦးနှင့် ဒဏ္ဍာရီလာ ဘုရင်များ စာရင်း

ဤသည်မှာ **မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရှေးဦးနှင့် ဒဏ္ဍာရီလာ ဘုရင်များ စာရင်း**ဖြစ်သည်။ ဤစာရင်းတွင် အထက်ဗမာပြည်၊ အောက်ဗမာပြည်နှင့် ရခိုင်ပြည်တို့မှ ရှေးဦးနိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းများ၏ ဘုရင်များကို နန်းတွင်းမှတ်တမ်းအမျိုးမျိုးအရ ဖော်ပြထားသည်။ စာရင်းတွင် အမျိုးအစားနှစ်မျိုးပါဝင်သည်။ အချို့သော မင်းဆက်များသည် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် မြန်မာဘုရင်စနစ်ကို ချိတ်ဆက်ရန် "သင်္သကရိုက် သို့မဟုတ် ပါဠိမူရင်းများမှ ယူထားသော အိန္ဒိယဒဏ္ဍာရီများ" မှ ဆင်းသက်လာဟန်ရှိသည်။ အခြားအများအပြားမှာ ဗုဒ္ဓမပေါ်မီ ဒဏ္ဍာရီများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းထားသော အမှန်တကယ် သမိုင်းဝင်ပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်ပြီး၊ မှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည့် အချိန်ကာလနှင့် မတူညီသော အချိန်ကာလတွင် တည်ရှိခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ ထို့အပြင်၊ ဤသမိုင်းအခြေခံ ဒဏ္ဍာရီဝင်ပုဂ္ဂိုလ်များစွာသည် မှတ်တမ်းများတွင် တင်ပြထားသည့်အတိုင်း စဉ်ဆက်မပြတ်သော မျိုးရိုးစဉ်ဆက်ထက် ပြိုင်ဘက်အသေးစား အခြေချနေထိုင်မှုများ၏ ခေတ်ပြိုင်များဖြစ်နိုင်ချေရှိသည်။ ဤဒဏ္ဍာရီသည် ယင်းမတိုင်မီက ဗမာပြည်အလယ်ပိုင်းမှ မှတ်တမ်းများနှင့် စာချုပ်စာတမ်းများ၊ ထို့အပြင် ၁၇၉၈ ခုနှစ် *ရာဇဝင်သစ်ကျမ်း* အပါအဝင် ချက်ခြင်းနောက်ပိုင်း မှတ်တမ်းများတွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ သို့သော် ဤဒဏ္ဍာရီသည် ကုန်းဘောင်မင်းများနှင့်အတူ နောက်ဆုံးတွင် ၁၈၃၂ ခုနှစ်၌ *မှန်နန်း ရာဇဝင်*တွင် ထည့်သွင်းခဲ့ကာ ကုန်းဘောင်နှင့် ဗမာပြည်အလယ်ပိုင်းဘုရင်များကို ဗုဒ္ဓနှင့် တရားဝင်ချိတ်ဆက်ပေးခဲ့သည်။ ဤဖော်ပြချက်သည် ဒေသဆိုင်ရာ ဓလေ့ထုံးစံများ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့၏ ခေါင်းဆောင်များကို ဗုဒ္ဓ၏ ဂိုဏ်းနှင့် ချိတ်ဆက်ပေးခဲ့သည်။ ထိုသို့ချိတ်ဆက်မှု၏ အစောဆုံးအထောက်အထားကို ၁၄၅၀ ပြည့်နှစ်လွန်များတွင် ရခိုင်ပြည်၌ တွေ့ရှိရသည်။ ရခိုင်ဓလေ့သည် ၁၇ ရာစုအစောပိုင်းတွင် ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးတွင် ၁၈ ရာစုတွင် အလယ်ပိုင်းဗမာပြည်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ၎င်းကို ကုန်းဘောင်မင်းများက လက်ခံကျင့်သုံးခဲ့ပြီး ၁၇၇၀ ပြည့်နှစ်များတွင် စတင်ကာ ထိုစဉ်က တည်ရှိနေသော ဘုရင်စနစ်ကို နေနတ်ဘုရားနှင့် ချိတ်ဆက်သည့် ဗုဒ္ဓမပေါ်မီ မူလဇစ်မြစ်ဒဏ္ဍာရီကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော (ဗုဒ္ဓဘာသာ) ဒဏ္ဍာရီနှင့် ပြန်လည်ချိတ်ဆက်ရန် ကြိုးပမ်းမှုတစ်ရပ် စတင်ခဲ့သည်။  မိုက်ကယ်ချာနီ၏ အဆိုအရ ဒုတိယ တကောင်းမင်းဆက်သည် အဘိရာဇာဒဏ္ဍာရီ၏ ဗားရှင်းတစ်ခုသာဖြစ်သည်။ ဒဇရာဇာ/ဓဇရာဇသည် အဘိရာဇာ/အဘိရာဇ၏ အခြားဘွဲ့အမည်တစ်ခုဖြစ်သည်။ *မှန်နန်း* ကျမ်းပြုစုသူများသည် ဤအချက်ကို သတိထားမိခဲ့ကြမည်ဖြစ်သော်လည်း "အနောက်ဘက်ဗမာပြည် [ရခိုင်] ၏ ဘုရင့်မျိုးနွယ်မှ မည်သည့် သာလွန်သော တရားဝင်မှု တောင်းဆိုချက်ကိုမဆို" ရှောင်လွှဲရန်အတွက် ၎င်းကို နောက်ဆက်ခံမင်းဆက်အဖြစ် အစဉ်လိုက်စီစဉ်ထားခဲ့သည်။

### ခေတ်ဦးပုဂံပြည်
#### ခေတ်ဦးပုဂံပြည် တည်ထောင်ခြင်း
အောက်ပါတို့သည် တော်ဝင်ရာဇဝင်ကျမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသော ပုဂံဘုရင်များ စာရင်း ဖြစ်သည်။

#### အစောပိုင်း ခေတ်လယ် ပုဂံ (ခရစ် ၆၁၃–၈၄၅) 
အဓိက ရာဇဝင်ကျမ်း လေးစောင်စလုံးသည် ဤကာလအတွက် နန်းတက်နှစ်များ တူညီကြသည်။ အခြားမွန်ရာဇဝင်များတွင် ၅၇၃ မှ ၇၈၁ အထိ အုပ်ချုပ်သူများ၏ အလားတူစာရင်းကို ဖော်ပြထားပြီး ထို့နောက် မှတ်တမ်းမရှိတော့ဘဲ ၁၀၅၇ ခုနှစ်တွင် ပုဂံက ပဲခူးကို သိမ်းပိုက်သည်အထိ နှစ်ပေါင်း ၂၇၆ နှစ် ကွာဟချက်ရှိနေသည်။ ဟာဗေး၏ စာရင်းသည် သမိုင်းအရ အတည်ပြုထားသော ပုဂံခေတ် ရက်စွဲများနှင့် ပိုမိုကိုက်ညီသည်။ သို့သော် မိုက်ကယ်အောင်သွင်၏ အဆိုအရ ပုဂံခေတ်မတိုင်မီ အောက်ဗမာပြည်ရှိ မွန်တိုင်းပြည်များသည် နောက်ပိုင်း ၁၅ ရာစု ဒဏ္ဍာရီများဖြစ်ပြီး သက်သေအထောက်အထားဖြင့် အတည်မပြုရသေးပါ။ ပဲခူးဟူသော နေရာအမည်ကို ၁၂၆၆ ခုနှစ် ရှေးခေတ်မြန်မာကျောက်စာတွင်မှ ပထမဆုံးအကြိမ် တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။

## အာရကန် အုပ်ချုပ်သူများ
### ဒုတိယ ဓညဝတီ (ဘီစီ ၈၂၅ – အေဒီ ၁၄၆)
## ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘုရင်များ စာရင်း
* မြန်မာဘုရင်များ၏ မျိုးရိုးစဉ်ဆက်များ

## မှတ်စု
## ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဘုရင်များ စာရင်း