အစ္စလာမ် ကျင့်ဝတ်များ

**အစ္စလာမ့်ကျင့်ဝတ်** ဟူသည် အစ္စလာမ်ဘောင်တွင်းမှ ကိုယ်ကျင့်တရား ဖြစ်သည်။ အစ္စလာမ့်ကျင့်ဝတ်တွင် အဓိကအပိုင်း(၃)ပိုင်းပါဝင်သည်။
# အလ္လာဟ်နှင့် ပတ်သက်ဆက်နွယ်မှု ….. အလ္လာဟ့်ရှေ့မှောက်တွင် မလွဲမသွေလုပ်ရမည့် အလုပ်များ။ ဥပမာ−   နမားဇ် ရိုဇာ နှင့် ဒိုအာတောင်းခြင်း
# သူတစ်ပါးနှင့် ပတ်သက်ဆက်နွယ်မှု …..တစ်ဦးတစ်ယောက်၊ လူအများဖြင့် ပြောဆိုဆက်ဆံခြင်း။ ဥပမာ− မိသားစု၊ အပေါင်းအသင်းများဖြင့် ပြုမူဆက်ဆံပုံ။ အစ္စလာမ့်ကျင့်ဝတ်ဟူသည် အများအားဖြင့် ဤအပိုင်းမှဖြစ်သည်။
# မိမိကိုယ်တိုင်နှင့် ပတ်သက်ဆက်နွယ်မှု …..မိမိကိုယ်တိုင် ပြုကျင့်မည့် ကိစ္စများ။ ဥပမာ−  မနာလိုြခင်း(ဝန်တိုြခင်း) မည်သို့မည်ပုံအစာစားခြင်း။
အစ္စလာမ့်ကျင့်ဝတ်ဟူသည် ၊ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ခြင်း ၊ အဟ်ကာမ် နှင့်ထိုကဲ့သို့သော အခြားကိစ္စများလည်း ပါဝင်သည်။

စာရိတ္တဆိုင်ရာ ဂုဏ်ပုဒ်အားလုံးသည် အစ္စလာမ်တွင် အလွန်အရေးပါသည်မှာ တမန်တော်မြတ်(ဆွ) မိန့်သကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။" ငါသည် ထူးကဲမြင့်မြတ်သော စာရိတ္တကို ဖော်ဆောင်ရန်အတွက်သာ ရွေးချယ်စေလွှတ်ခံရခြင်းဖြစ်သည်။"

## ကုရ်အာန်ရှိစာရိတ္တဆိုင်ရာ ဂုဏ်မြင့်များ 
 ကုရ်အာန်ကျမ်းရှိ ကောင်းသော ဆိုးသော ဂုဏ်ပုဒ်များကိုလေ့လာနိုင်ရန် မလွဲမသွေ တမန်တော်များ အကြောင်းကို လေ့လာရမည်။ ကောင်းဂုဏ် များကိုလေ့လာရန် ၎င်းနှင့်ပတ်သက်ရာ ဆန့်ကျင်ဖက်  ဆိုးဂုဏ်  များကိုလည်းသိထားရမည်။ သို့မှသာ ၎င်းဂုဏ်ပုဒ်များ  အားသာချက် နှင့် အားနည်းချက်များ ပိုသိနိုင်မည်။   ကုရ်အာန်ကျမ်းတွင် ကောင်းဂုဏ် ဆိုးဂုဏ်တို့ကို (၂၉)မျိုးစီ ဖော်ပြထားသည်။

၁-မာနထောင်လွှားခြင်း နှင့် ရိုကျိုးခြင်း

မာနကြီးခြင်းဟူသည် လူသားသည် မိမိကိုယ်ကို သူတစ်ပါးထက် သာသည်ဟု သတ်မှတ်ခြင်း ဖြစ်ပြီး ထိုနှင့်ဆန့်ကျင်ဖက်မှာ နိမ့်ကျခြင်း  (တနည်း) မိမိဂုဏ်ပုဒ်ညှိုးနွမ်းအောင် မည်သည့်အလုပ်ကိုမဆို လုပ်ခြင်း။ နှစ်မျိုးစလုံးသည် နိမ့်ကျမှုဖြစ်သည်။ မျှတသောလမ်းစဉ်မှာ ရိုကျိုးခြင်းနှင့် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချခြင်း ဖြစ်သည်။

၂-လောဘ နှင့် ရောင့်ရဲတင်းတိမ်ခြင်း

လောဘ ဟူသည် လောကီ၏ ဥစ္စာဓနများပေါ်တွင် ရှုံးနိမ့်သည်ထိ တစ်စုံတစ်ရာကို လွန်ကဲစွာ မက်မောဖက်တွယ်မှုဖြစ်သည်။ ၎င်းနှင့် ဆန့်ကျင်ဖက်မှာ ပျင်းရိခြင်း(တနည်း) လောကီနှင့် အဆက်ဖြတ်ပြီး သူဖုန်းစားအသွင်နေထိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းနှစ်ခု၏ မျှတသောလမ်းစဉ်မှာ ရောင့်ရဲတင်းတိမ်ခြင်း ဆိုလိုရင်းမှာ လောကီနှင့် သဟဇာတဖြစ်အောင်နေထိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။

၃-လောကီကိုဖက်တွယ်ခြင်း-အဆက်ဖြတ်ခြင်း-ဟန်ချက်ညီနေခြင်း

လောကီကိုဖက်တွယ်ခြင်းသည် လောဘအခြေခံသော နိမ့်ကျမှုဖြစ်သည်။ လောကီကို ရွံမုန်းခြင်းသည်လည်း နိမ့်ကျမှုဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ လောကီသည် လောကုတ္တရာအတွက် စာမေးပွဲခန်းဖြစ်သည်။ ၎င်းနှစ်ခု၏မျှတသော လမ်းစဉ်မှာ လောကီနှင့် ဟန်ချက်ညီနေထိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။

၄-မနာလိုခြင်း- သူတစ်ပါးအကျိုးလိုလားခြင်း

သူတစ်ပါးထံမှ နေ့အ်မသ်များ လျော့စေလိုခြင်းကို မနာလိုခြင်းဟုခေါ် သည်။ ၎င်းနှင့်ဆန့်ကျင်ဖက်မှာ သူတစ်ပါးအပေါ် နေ့အ်မသ်များ ပိုတိုး ပွားလာစေရန် ဆန္ဒရှိပြီး သူတစ်ပါးအကျိုးလိုလားခြင်းဖြစ်သည်။

၅-ဘဝင်- ရိုကျိုးခြင်း- နှိမ့်ချခြင်း

ဘဝင်ဟူသည် ရှိုင်သွာန်အား အလ္လာဟ့်ထံပါးမှ မောင်းထုတ်စေခဲ့သည့် မိမိကိုယ်ကို လှည့်ဖြားပြီး သူတစ်ပါးထက်သာလွန်သည်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သော မာန်မာနပင်ဖြစ်သည်။ ၎င်းနှင့် ဆန့်ကျင်ဖက်မှာ လူသားသည် မိမိကိုယ်ကို အကြောင်းမဲ့ နှိမ့်ချခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းနှစ်ခု၏ မျှတသော လမ်းစဉ်မှာ ရိုကျိုးခြင်းဖြစ်သည်။

၆- မျှော်လင့်ချက်ကြီးခြင်း- မျှော်လင့်ခြင်း- မျှော်လင့်ချက်မဲ့ခြင်း

မျှော်လင့်ချက်ကြီးခြင်းဟူသည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာကိစ္စများ၌ ဝေးကွာရှည်လျားသော မျှော်လင့်ချက်များထားခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းနှင့်ဆန့်ကျင်ဖက်မှာ မျှော်လင့်ချက်မဲ့ခြင်း အထူးသဖြင့် အလ္လာဟ် ၏မေတ္တာ/ကရုနာကို မျှော်လင့်ချက်မဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းနှစ်ခု၏ မျှတသော လမ်းစဉ်မှာ လူသားကိုတိုးတက်စေသော မျှော်လင့်ချက်ရှိခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် နာမ်ပိုင်းဆိုင်ရာကိစ္စများတွင် ရှည်လျားသော မျှော်လင့်ချက်များထားခြင်းသည် သင့်လျော်ပါသည်။

၇-အစဲွအလမ်း- အမှန်တရားရှေ့နာခံခြင်း- မျက်ကန်းနောက်လိုက်

အစွဲအလမ်းဟူသည် အမှန်တရားပပျောက်စေသော ယုတ္တိမတန်သည့် အရာတစ်ခုကို ခေါင်းမာစွာ ဆုပ်ကိုင်ထားခြင်းကိုခေါ်သည်။ ၎င်းနှင့်ဆန့်ကျင်ဖက်မှာ တစ်ဦးတစ်ယောက်နောက်သို့ အသိမဲ့စွာ မျက်စိမှိတ်၍ လိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းနှစ်ခု၏ မျှတသော လမ်းစဉ်မှာ အမှန်တရားရှေ့မှောက်၌ နာခံပြီး မမှန်ကန်မှုကို လက်မခံခြင်းဖြစ်သည်။

၈-သရဲဘောကြောင်ခြင်း- ရဲစွမ်းသတ္တိ- မိုက်ရူးရဲဆန်ခြင်း

ထင်မြင်ယူဆထားသော ကိစ္စမှန်သမျှအား ကြောက်လန့်နေခြင်းကို သရဲဘောကြောင်ခြင်းဟုခေါ်သည်။ ၎င်းနှင့်ဆန့်ကျင်ဖက်မှာ မိုက်ရူးရဲဆန်ခြင်း(တနည်း)မည်သည့်အရာကိုမျှ မကြောက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းနှစ်ခု၏ မျှတသောလမ်းစဉ်မှာ သင့်လျော်သော ရဲစွမ်းသတ္တိ ရှိခြင်းဖြစ်သည်။

၉-ယုံမှတ်အပ်နှံခြင်း- ယုံကြည်မှုကင်းမဲ့ခြင်း

ယုံမှတ်အပ်နှံခြင်းဆိုသည်မှာ အလုပ်မှန်သမျှ ကိစ္စမှန်သမျှကို အလ္လာဟ်ထံလွှဲပြောင်း အပ်နှံခြင်း ဖြစ်ပြီး ထိုအရှင်၏ သနားကြင်နာမှုကို ယုံကြည်ကိုးစားခြင်းဖြစ်သည်။ ဤ အလုပ်သည် လူသား၏ အတတ်နိုင်းဆုံး ကြိုးစားမှုနှင့် ဆန့်ကျင်ဖက်မဟုတ်ပါ။ ၎င်း နှင့်ဆန့်ကျင်ဖက်မှာ ယုံကြည်မှုကင်းမဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ယုံကြည်မှုကင်းမဲ့သူသည် မူးယစ် စေသောအရာမှန်သမျှကို ပတ်သက်ဆက်နွယ်တတ်လေသည်။

၁၀-တဏှာရာဂ- ဣန္ဒြေသိက္ခာ- ငြှိမ်းသတ်ခြင်း

တဏှာရာဂဟူသည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာကိစ္စတစ်ခုကို အရူးအမူးစွဲလန်းသော လူသား၏ စိတ်ဆန္ဒဖြစ်ပြီး သီးခြားအဓိပ္ပာယ်မှာ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာတွင် အတိုင်းအတာမရှိခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ဆန့်ကျင်ဖက်မှာ စိတ်ဆန္ဒကို ငြှိမ်းသတ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းနှစ်ခု၏ မျှတသောလမ်းစဉ်မှာ ဣန္ဒြေသိက္ခာဟူသောမိမိကိုယ်ကိုထိမ်းသိန်းခြင်းဖြစ်သည်။

၁၁-မိန်းမောခြင်း- နိုးကြား/သတိရှိခြင်း

မိန်းမောမှုသည် အခြေအနေနှင့် အချိန်အခါကို နားမလည်သောကြောင့် အလွန်တိုတောင်းသောကာလအတွင်း လူသား၏ တည်ရှိမှုကို ပြာမှုန်အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားစေနိုင်သည်။ ၎င်း၏ဆန့်ကျင်ဖက်မှာ နိုးကြား/သတိရှိခြင်းဖြစ်သည်။

၁၂-တွန့်တိုခြင်း- ရောင့်ရဲတင်းတိမ်ခြင်း- ဖြုန်းတီးခြင်း

တွန့်တိုခြင်းဟူသော ဂုဏ်ပုဒ်ကြောင့် လူသားသည် မိမိပိုင်ဆိုင်မှုမှ သူတစ်ပါးအား ပေးကမ်းစွန့်ကျဲလိုစိတ် ပျောက်ကင်းပြီး ကပ်စေးနဲစေသည်။ ၎င်းနှင့်ဆန့်ကျင်ဖက်မှာ အတိုင်းအတာမဲ့ ပေးကမ်းခြင်း (သို့) ဖြုန်းတီးခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းနှစ်ခု၏ မျှတသော လမ်းစဉ်မှာ ပေးကမ်းစွန့်ကျဲလိုစိတ်ရှိပြီး ရောင့်ရဲတင်းတိမ်ခြင်းဖြစ်သည်။ 

၁၃-အလျင်လိုခြင်း-အချိန်ဆွဲခြင်း-သီးခံစိတ်ရှည်ခြင်း

အလျင်လိုခြင်းဟူသည် အလုပ်တစ်ခုကို ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုများ မဖြစ်မီ ပြုလုပ်လိုခြင်း ဖြစ်ပြီး ဥပမာ အသီးမမှည့်မီ ခူးစွတ်လိုခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းနှင့်ဆန့်ကျင်ဖက်မှာ အချိန် ဆွဲခြင်းနှင့် အချိန်နှင့် အင်အားကုန်ဆုံးခြင်းဖြစ်ပြီး ဤဂုဏ်ပုဒ်နှစ်ခုလုံးသည် နိမ့်ကျ သော ဂုဏ်ပုဒ်များဖြစ်သည့်အပြင် မျှတသောလမ်းစဉ်မှာ အလွန်ကောင်းမွန်သင့်လျော် သော သီးခံစိတ်ရှည်ခြင်းဖြစ်သည်။

၁၄-အရိုက်အရာ/နေရာမက်ခြင်း-မိမိကိုယ်ကိုချိုးနှိမ်ခြင်း

နေရာမက်ခြင်း (သို့) အရိုက်အရာမက်ခြင်းသည် သူတစ်ပါးကို ရိုကျိုးရန်လိုအပ်ပြီး ၎င်း နှင့်ဆန့်ကျင်ဖက်မှာ နှစ်လိုဖွယ်ကောင်းသော မိမိကိုယ်ကို ချိုးနှိမ်ခြင်းဖြစ်သည်။

၁၅-ခေါင်းမာခြင်း -အမှန်တရားကိုလက်ခံခြင်း

ခေါင်းမာခြင်းသည် မမှန်ကန်သော ကိစ္စအပေါ် အကြောင်းပြချက်မျိုးစုံ ပေးသော ဘနီအစ္စရာအီလ်လူမျိုးများကဲ့သို့ အစွဲအလမ်းကြီးစွာ လက်ခံခြင်းဖြစ်ပြီး နိမ့်ကျသော ဂုဏ်ပုဒ်ဖြစ်သည့်အပြင် ဆန့်ကျင်ဖက်အနေဖြင့် မှန်ကန်သော ကိစ္စအပေါ် တစိုက်မတ် မတ် လက်ခံကျင့်သုံးသော မယိုင်မနဲ့ရပ်တည်ခြင်းက ပိုကောင်းသည်။

၁၆-ကျေးဇူးသိတတ်ခြင်း– ကျေးဇူးကန်းခြင်း

ပေးသနားမှုအပေါ်ကျေးဇူးကန်းခြင်းဟူသည် ပေးသနားမှုတန်ဖိုးကို ဖုံးကွယ်ခြင်း (သို့) မသိနားမလည်ခြင်းဖြစ်ပြီး ကျေးဇူးတင်ခြင်းဟူသည် ပေးသနားမှုတန်ဖိုးကို သိနားလည်ပြီးနောက် နှလုံးသား၊ နှုတ်လျှာနှင့် လှုပ်ရှားမှုတို့ဖြင့် ကျေးဇူးဆပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ကျေးဇူးသိတတ်ခြင်းသည် ပေးသနားမှုများကို တိုးပွားစေသော်လည်း ကျေးဇူးကန်း ခြင်းသည် ပေးသနားမှုများကို ရပ်တန့်ပျောက်ကွယ်စေသည်။

၁၇-အတင်းပြောခြင်း-သတင်းပြောခြင်း

အတင်းပြောခြင်းဟူသည် လူသားသည် တစ်ဦးတစ်ယောက်နောက် ကွယ်တွင် ထိုသူ၏ လျှို့ဝှက်သော အားနည်းချက်များကို ထုတ်ဖော်ခြင်းဖြစ်ပြီး ၎င်းနှင့်ဆန့်ကျင်ဖက်မှာ တစ်ဦးတစ်ယောက်၏ နောက် ကွယ်တွင် ၎င်း၏ ကောင်းသတင်းများပြောခြင်းဖြစ်သည်။ ကွယ်ရာ တွင် အတင်းပြောခြင်းဖြင့် ယုံကြည်မှုကင်းမဲ့ခြင်း၊ အထင်လွဲခြင်း၊ ပြစားခြင်း နှင့် ကလဲ့စားချေခြင်းတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။

၁၈-စိတ်ထားကောင်းခြင်း-စိတ်ထားညံ့ခြင်း

စိတ်ထားကောင်းခြင်းဟူသည် မျက်နှာပြေပြစ်ခြင်း၊ နူးညံ့ချိုသာသော စကားဆိုခြင်း၊ ပြုံးရွှင်စွာ ပြောဆိုဆက်ဆံခြင်း၊ ချစ်ခင်စိတ်ကိုအခြေခံသော စကားလုံးများသုံးခြင်းဖြစ် ပြီး ၎င်းနှင့်ဆန့်ကျင်ဖက်မှာ စိတ် ထားညံ့ခြင်းဖြစ်သည်။ စိတ်ထားကောင်းခြင်းကြောင့် ချစ်ခင်ခြင်း၊ စိတ်ချမ်းသာခြင်းနှင့် အခြေအနေတိုင်းကို တိုးတက်အောင်မြင်စေပြီး စိတ်ထားညံ့ခြင်းကြောင့် ဆန့်ကျင်ဖက်ရလဒ်များသာ ရလာနိုင်သည်။

၁၉-(အမာနသ်)ယုံမှတ်ခံရခြင်း-(ခယာနသ်)အလွဲသုံးစားလုပ်ခြင်း

အမာနသ်ဟူသည် တစ်စုံတစ်ယောက်၏ ပိုင်ဆိုင်မှု ဥပမာ အများနှင့်ဆိုင်သော ငွေကြေး ဥစ္စာများကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်းဖြစ်ပြီး ခယာနသ်ဟူသည် သူတစ်ပါး၏ ပိုင် ဆိုင်မှုများကို ဂရုမစိုက်ခြင်း (သို့) ပျက်စီးစေခြင်းဖြစ်သည်။ အမာနသ်သည် ယုံကြည်မှု ချစ်ခင်ရင်းနှီးမှုများကို ဖြစ်စေသော်လည်း ခယာနသ်သည် ဆန့်ကျင်ဖက်ရလဒ်များကို သာ ဖြစ်ပေါ်စေသည်။

၂၀-မှန်ကန်ခြင်း-လိမ်ညာခြင်း

မှန်ကန်ခြင်းသည် မှန်ကန်သောအပြောနှင့် ထပ်တူကျသဖြင့် အမာနသ်လည်းပါဝင်ပြီး လိမ်ညာခြင်းသည် ၎င်းနှင့် ဆန့်ကျင်ဖက်ဖြစ်သည်။ လိမ်ညာခြင်းသည် လူသားအား လူကြောက်၊ ပြစားသူ၊ ခေါင်းမာသူဖြစ်စေပြီး မှန်သောစကားဆိုခြင်း သူတစ်ပါး၏ ယုံကြည်မှုကို ရနိုင်ခြင်း မှန်ကန်ခြင်းတို့နှင့် ဆန့်ကျင်ဖက်ဖြစ်သည်။

၂၁-ကတိတည်ခြင်း - ကတိဖျက်ခြင်း

ကတိတည်ခြင်းသည် လူမျိုးတိုင်းနှင့် သာသနာတိုင်းက လက်ခံထားသော မွေးရာပါဗီဇ များမှ တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်ပြီး ကတိဖျက်ခြင်းသည် မကောင်းသော အလုပ်ဖြစ်သည်။ ကတိဖျက်ခြင်းကြောင့် ယုံကြည်မှုကင်းမဲ့စေပြီး စည်းလုံးခြင်းကို ပျက်ပြယ်စေသည်။

၂၂-ယုတ္တိဗေဒဆန်ဆန်ဆွေးနွေးခြင်း-ငြင်းခုံခြင်း

ယုတ္တိဗေဒဆန်ဆန်ဆွေးနွေးခြင်းသည် အမှန်တရားကို ရှာဖွေရန်  အ ကောင်းဆုံးလမ်းဖြစ်ပြီး တယူသန်အစွဲအလမ်းပါသော ခေါင်းမာခြင်းပါသော ငြင်းခုံခြင်းသည် နောက်ကျန်ခဲ့ခြင်း၊ မုန်းတီးခြင်းနှင့် ကွဲကွာခြင်းကိုဖြစ်စေသည်။ ငြင်းခုံခြင်းကြောင့် လိမ်ညာခြင်း ရန်ငြိုးဖွဲ့မုန်းတီးခြင်းနှင့် အယောင်ဆောင်ခြင်းတို့ ဖြစ်လာစေသည်။

၂၃-စကားသယ်ခြင်း- ဖျန်ဖြေပေးခြင်း

သူတစ်ပါးရန်ဖြစ်နေလျှင် ကျန်သူများ၏ အဓိကတာဝန်မှာ ဖျန်ဖြေပေးခြင်းဖြစ်ပြီး အလွန်ကောင်းသောအလုပ်ဖြစ်သည်။ သို့သော် အချို့သည် ဤအလုပ်နှင့်ဆန့်ကျင်ဖက် (မီးလောင်ရာလေပင့်)လုပ်ကြသည်။ စကားသယ်ခြင်း ရန်တိုက်ခြင်း လုပ်ကြသည်။ ၎င်းအလုပ်ကြောင့် အသင်းကွဲခြင်း မကောင်းမြင်ခြင်းနှင့် မုန်းတိုးခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်လာ မည်။

၂၄-အကောင်းမြင်ဝါဒ(သံသယ)-အဆိုးမြင်ဝါဒ(သံသယ)

အဆိုးမြင်ဝါဒ
သူတစ်ပါးအလုပ်ကို မှန်ကန်စွာ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခြင်းသည် အကောင်းမြင်ဝါဒဖြစ်ပြီး ဆန့်ကျင်ဖက်အလုပ်ကို မကောင်းမြင်ဝါဒဟုခေါ်သည်။ မကောင်းမြင်ခြင်းကြောင့် ယုံကြည်မှုပျောက်ကွယ်ခြင်း တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုကို ထိခိုက်ခြင်းနှင့် ချစ်ခင်ရင်းနှီးသူ အချင်း ချင်း ကွဲကွာခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်လာမည်။

## ကိုးကား