open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ကွင်းပိုင်အဘိုး

ရေငံပိုင် ဦးရှင်ကြီးနတ်ကဲ့သို့ပင် ရေငံဒေသပင်လယ်ပိုင်း၌ ထင်ရှားသော နတ်တစ်ပါးဖြစ်သည်။

လူ့ဘဝက မုဆိုးတံငါအလုပ်ဖြင့် အသက်မွေးသူ ဖြစ်သည်။ ရပ်ရွာ၌ နတ်ကနားပွဲများ ပေးသောအခါ ယင်းအတွက် တစ်ပွဲသတ်သတ် တင်မြှောက်ကြရသဖြင့် လူ့ဘဝကပင် သူ့ကို **တစ်ပွဲစားကြီး**ဟူ၍ ကျော်ကြားခဲ့သူပင် ဖြစ်သည်။ တစ်နေ့သောအခါ နောက်ပါလူများနှင့် အမဲပစ်ရန် တောသို့သွားကြစဉ် နောက်ပါလူများ ရှေ့မှာပင် ပျောက်သွားပြီး နတ်ဖြစ်သွားသည်ဟု ဒေသခံများ၏ အစဉ်အဆက် ပြေကြသည်ကို မှတ်သားရဘူးသည်။ 

မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ၊ ပင်လယ်ပိုင်း၌ ရေလမ်းခရီးသွားကြသူများနှင့် ရေလုပ်ငန်းဖြင့် အသက်မွေးကြသူများသည် အဘိုးအား အထူးအားကိုးအားထားပြုကာ တင်မြှောက်ပသလေ့ရှိကြသည်။

ရေငံပိုင် ဦးရှင်ကြီးကို ဆွမ်းတင်မြှောက်ကြသော အခါတွင်လည်း အဘိုးအတွက် အောင်ပွဲတစ်ပွဲ သတ်သတ်တင်မြှောက်ပသ ရသည်။ ယင်းသို့ အဘိုးကို တင်မြှောက်သောအခါ **အဘိုး...အဘိုး...အဘိုး...**ဟု ကျယ်လောင်စွာ သုံးကြိမ်အော်ခေါ်ပြီး တင်မြှောက်ကြကြောင်း သိရသည်။ ထိုသို့ အော်ခေါ်ပြီး တင်မြှောက်ရခြင်းမှာလည်း အဘိုးသည် အသက်ကြီး၍ နားလေးသောကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။ 
## ကိုးကား
ရွှေပြည့် မြင်းဖြူရှင်

ပုဂံခေတ် မင်းယဉ်နရသိင်္ခ (၅၃၃-၅၃၆) လက်ထက်တွင် မြင်စိုင်းဝက်ဝံအရပ်မှ ပြော့လူမျိုးများသည် တောတွင်းသို့ ထင်းခုတ်သွားရာမှ ဝါးလုံးကြီးတစ်ခုအတွင်းမှ ရုပ်ဆင်းအင်္ဂါလက္ခဏာနှင့် ပြည့်စုံသော သန္ဓေသူ မိန်းကလေးတစ်ယောက်ကို တွေ့ရ၏။ ပြော့လူမျိုးများသည် ယင်းမိန်းကလေးကို ပုဂံမင်း မင်းယဉ်နရသိင်္ခ အား ဆက်သကြရာ မင်းကြီးက နားပျက်ကျယ်သည်ဟု ဆိုကာ သူ၏ညီတော် အိမ်ရှေ့မင်းနရပတိစည်သူအား ပေးစေသည်။ 

မယ်တော်မိဖုရားကြီးကလည်း ယင်းမိန်းကလေးကို ဝေဠုဝတီဟု အမည်ပေးကာ ကြည့်ကောင်းအောင် ပြုပြင်ပြင်ဆင်ပေးခဲ့၏။ တစ်နေ့တွင် မယ်တော်မိဖုရားကြီး ချွေးမတော် ဝေဠုဝတီကို ခေါ်၍ နန်းတော်တွင်းသို့ ဝင်သွားသောအခါ မင်းယဉ်နရသိင်္ခသည် ယခင်ခေါ်လာစဉ်ကနှင့် မတူ တစ်မူထူးခြားလှပနေသော ခယ်မတော် ဝေဠုဝတီအပေါ် တပ်မက်စိတ်ဖြစ်ပေါ်လာလေသည်။ ထို့ကြောင့် ညီတော် နရပတေ့စည်သူအား **ငဆောင်ချမ်းအရပ်၌ သူပုန်များ ထကြွသောင်းကျန်းနေ၍၊ ညီတော်ထွက်ပြီး နှိမ်နင်းရမည်။**ဟု ဥပါယ်တံမျဉ်ဖြင့် စစ်ချီစေလေသည်။ 

သို့သော် ညီတော် နရပတိစည်သူက နောင်တော်၏ မရိုးသားမှုကို သံသယရှိတော်မူသဖြင့် ကျွန်ယုံ မြင်းခံငပြည့်အား သူ၏ မြင်းသူတော်ကို အပ်ခဲ့ပြီး **ငါ၏ အိမ်တော်မှာ အမှုအခင်းကိစ္စထူး တစ်စုံတစ်ရာ ရှိလာပါက အလျင်အမြန် လိုက်ခဲ့ရမည်**ဟု အမှာစကားထားပြီး စစ်ထွက်ခဲ့လေသည်။ 

သစ်ဆိမ့်သို့ရောက်သောအခါ ငဆောင်ချမ်းတွင် သူပုန်ထကြွခြင်း မရှိသဖြင့် နောင်တော် မင်းယဉ်နရသင်္ခ၏ မကောင်းကြံမှန်း သိရှိရကာ စစ်သည်ရဲမက်များအား သစ္စာပေးပြီး သွေးစည်းခဲ့သည်။  

ဝေဠုဝတီကို နောင်တော်ဖြစ်သူ မင်းယဉ်မှ အခါမကူးဘဲ သိမ်း ပိုက်လိုက်ကြောင်းသိသိချင်း မြင်းခံငပြည့်လည်း သခင်ထားရစ်ခဲ့သော မြင်းသူတော် (မြင်းဖြူ) အား စီးပြီး နရပတိစည်သူအားသတင်းပေးရန် လိုက်ခဲ့သည်။ သို့သော် ညအချိန် အမြင်အာရုံဝေဝါးသော ငပြည့်သည် သစ်ဆိမ့်သို့မရောက်မီ  တောင်ထိပ်မှကြည့်ရာ သဲချောင်းပေါ်နေသည်ကို တောင်ကျရေ ဆင်းသည်အထင်နှင့် တောင်ထိပ်တွင်ပင်တစ်ညတာ စခန်းချခဲ့သည်။ ဤတွင် မြင်းသူတော်က သခင်ဖြစ်သူ နရသီဟပတေ့ ၏ အနံ့ကိုရ၍ "ဟီ" လေရာ နရသီဟပတေ့ကြားပြီး ကျွန်ယုံတော် ငပြည့်အား မျှော်လင့်ခဲ့လေသည်။ သို့သော် ငပြည့်မှာ နောက်တစ်နေ့ နေအတန်မြင့်သောအခါတွင်မှ သခင် နရပတိစည်သူထံ အခစားဝင်ပြီး ဖြစ်ကြောင်းကုန်စင် လျှောက်တင် သော်လည်း သတင်းပေးနောက်ကျသည့်အတွက် အမျက်ထွက်ပြီး ငပြည့်အား ကွပ်မျက်စေသည်။ သို့သော် အချို့ရာဇဝင် များက တာဝန်ပျက်ကွက်သည့်အတွက် မြင်းခံ ငပြည့်ကိုယ်တိုင် မြင်းစီး၍ ချောက်ထဲသို့ ခုန်ချသဖြင့် မြင်းဖြူရှင် နတ် ဖြစ်သွားသည်ဟု ယုံကြည်ကြလေသည်။  

## ကိုးကား 
၂. တင်နိုင်တိုး ပုဂံမင်းဆက်ရာဇဝင်သစ်

၃. တက္ကသိုလ် စိန်တင် ပုဂံရှာပုံတော် ၂
အိုရင်းရွာ

**အိုရင်းရွာ** အမည်ရှိ ကျေးရွာများမှာ 

* အိုရင်းရွာ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်
* အိုရင်းရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်
* အိုရင်းရွာ၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်
တင်ဇင်းနော်ဂေး

**တင်ဇင်းနမ်ဂေး** (; ; ၂၉ မေ ၁၉၁၄&nbsp;– ၉ မေ ၁၉၈၆) သည် နီပေါလ်လူမျိုး တောင်တက်သမား တစ်ယောက် ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၃-ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်လူမျိုး အက်ဒမန်ဟီလာရီ နှင့်အတူ ကမ္ဘာ့အမြင့်ဆုံး ဧဝရက်တောင်ကို တက်ရောက်နိုင်ခဲ့ပြီး စံချိန်တင်နိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၃-ခုနှစ်၊ မေလ၊ ၂၉-ရက်နေ့ နံနက် (၁၁)နာရီခွဲတွင် တင်ဇင်းနော်ဂေးနှင့် အက်ဒမန်ဟီလာရီတို့သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အမြင့်ဆုံး တောင်ထွတ်ဖြစ်သည့် ဧဝရက်တောင်ထိပ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ကြသော ပထမဆုံး လူသားများ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ 

တင်ဇင်းနမ်ဂေးကို (တရုတ်နိုင်ငံ၏ နယ်မြေတစ်ခုဖြစ်သည့်) တိဘက်နိုင်ငံ၌ ၁၉၁၄-ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် နီပေါလ်နိုင်ငံသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး ရှာပါလူမျိုးများ ရှိရာတွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။ တိဘက်ပြည်မှ နီပေါလ်နိုင်ငံသို့ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းများစွာက ပြောင်းရွှေ့အခြေချခဲ့ကြသည့် ရှာပါလူမျိုးများသည် နှစ်ပေါင်း ရာနှင့်ချီကာ တောင်တန်းဒေသများတွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ တင်ဇင်းနေထိုင်သည့် ရွာကလေးနှင့် မနီးမဝေးတွင် ဧဝရက်တောင်ကြီး ရှိလေသည်။ ဧဝရက်တောင်ထွတ်သည် ဟိမဝန္တာတောင်တန်း၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ပြီး နီပေါလ်နှင့် တိဘက်နယ်စပ်တွင် တည်ရှိသည်။ ဥရောပတိုက်သားများ နီပေါလ်နိုင်ငံသို့ တောင်တက်ရန် လာကြသောအခါ ပစ္စည်းများ သယ်ဆောင်ရန်၊ တောင်များပေါ်သို့ လမ်းပြရန် ရှာပါလူမျိုးများကို ငှားရမ်းလေ့ရှိသည်။ တောင်တန်းဒေသတွင် နေထိုင်ရှင်သန်ကြသော အတွေ့အကြုံများကြောင့် ရှာပါများသည် လမ်းပြကောင်းများ၊ တောင်တက်သမားကောင်းများ ဖြစ်နေကြသည်။ 

တင်ဇင်းနမ်ဂေးသည် အသက် (၁၈)နှစ်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဒါဂျီလင်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ တောင်တက်သမားများအတွက် ပစ္စည်းများ သယ်ဆောင်သော အလုပ်ကို လုပ်ကိုင်ရန် မျှော်လင့်ချက်နှင့် ဖြစ်သည်။ နောက် (၃)နှစ်ခန့် အကြာတွင် ဧဝရက်တောင်သို့ တက်ရောက်မည့် သုတေသနအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့နှင့် အတူ ပစ္စည်းသယ် အလုပ်သမားအဖြစ် လိုက်ပါခဲ့ရသည်။ နောင် နှစ်အနဲငယ် အကြာတွင် ဧဝရက်တောင်ပေါ်သို့ တက်မည့်ခရီးစဉ်များကို အခြားသော တောင်တက်သမားများထက် ပိုမိုလိုက်ပါခဲ့ရလေသည်။

တင်ဇင်းသည် မတူကွဲပြားသော လူများစုနှင့်အတူ အလုပ်လုပ်ရင်းနှင့် ဘာသာစကား (၇)မျိုးကို တတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆာဒါ သို့မဟုတ် အထမ်းသမားခေါင်းဆောင် တစ်ယောက်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဧဝရက်တောင်သို့ တက်ရောက်သူများကို ဆက်လက်လမ်းပြပေးခဲ့ပြီး တောင်တက်သမား များစွာကို လှုံ့ဆော်မှု ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ 

၁၉၅၃-ခုနှစ်၊ တင်ဇင်းနမ်ဂေးနှင့် အက်ဒမန်ဟီလာရီတို့ ဧဝရက်တောင်ထိပ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည့် သမိုင်းဝင်ခရီးစဉ် အတောအတွင်း အက်ဒ်မန်မှာ ခြေချော်၍ အသက်ဆုံးရလုနီးပါး ဖြစ်ခဲ့သည်။ တင်ဇင်းမှာ ကြောက်ရွံ့စိတ်မရှိဘဲ ကြိုးကို မြဲမြံစွာကိုင်ထားပြီး သူ့ပုဆိန်ကို ရေခဲမျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် ခိုင်မြဲစွာ စိုက်ထားခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သူက **တောင်တက်သမားတွေဟာ အမြဲတမ်း တစ်ယောက်ကို တစ်ယောက် ကူညီကြပါတယ်**ဟု ရိုးသားစွာ ပြန်လည်ပြောပြခဲ့သည်။

သူ၏ သူရသတ္တိနှင့် သူရဲကောင်းဆန်မှု၊ ဧဝရက်တောင်ထိပ်သို့ ပထမဦးဆုံး တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သူများထဲက တစ်ဦးဖြစ်နေမှုတို့ကြောင့် တင်ဇင်းနော်ဂေးသည် ဗြိတိသျှ ဂျော့ချ်ခရော့စ်ဆုနှင့် **နီပေါလ်ကြယ်** ဆုတို့ ရရှိခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် **တင်ဇင်းနော်ဂေး စွန့်စားခန်းများ** အမည်ရှိ ခြေလျင်တောင်တက် ကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ယခုအခါ သူ၏သားဖြစ်သူ ဂျမ်လင်းတင်ဇင်းနော်ဂေးက ဆက်လက်တာဝန်ယူလျက်ရှိသည်။ တင်ဇင်းနော်ဂေးသည် ၁၉၈၆-ခုနှစ်၊ မေလ (၉)ရက်နေ့၊ အသက် ၇၁-နှစ်အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
ကော့တ်လင်း

**ကော့တ်လင်း** () သည် ခွပလက်ဖောင်းသုံး တည်ငြိမ်သော စနစ်အမျိုးအစား၊ အထွေထွေသုံး ပရိုဂရမ္မင်း ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး တိုက်မှန်းစနစ် (type inference) ပါလေသည်။ ကိုတင်လင်းကို ဂျာဗားနှင့် အပြန်အလဲသုံးနိုင်အောင် စီမံထားသည်။ ဂျာဗားယောင်ပြစက် (Java Virtual Machine) တွင် အလုပ်လုပ်ပြီး တိုက်မှန်းစနစ်ကြောင့် ဖွဲ့စည်းပုံ (syntax) ပိုကောင်းသည်။ ဂျာဗားနှင့် တွဲအလုပ်လုပ်နိုင်ရုံမက ဂျာဗားစခွစ်အပြင် (LLVM မှတဆင့်) ဌာနေကုဒ်လည်း ထုတ်နိုင်သည်။ ကော့တ်လင်း ဖောင်ဒေးရှင်းကို ဂျက်ဘရိန်း (JetBrains) နှင့် ဂူးဂဲလ် တို့က မတည်ပေးထားသည်။

အန်ဒြိုက်အတွက် ဂျာဗားအား ခြေကန်လို၍ ကိုတင်လင်းကို ဂူးဂဲက ထောက်ပံ့ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ အန်ဒြိုက်စတူဒီယို ၃.၀ ကို ၂၀၁၇ ခု၊ အောက်တိုဘာလတွင် စဖြန့်ရာ ဂျာဗားပေါင်းစက် (Java compiler) နှင့်အတူ အစားလဲရန် ကော့တ်လင်းကို ထည့်ပေးခဲ့သည်။

ကဏ္ဍ:ပရိုဂရမ်းမင်း ဘာသာစကား
မာဂျူလာ စင်ကာပူရ

**မာဂျူလာ စင်ကာပူရ** (; ; ; ) သည် စင်ကာပူနိုင်ငံ အစိုးရ မှ တရားဝင် သတ်မှတ်ထားသော စင်ကာပူအမျိုးသားနိုင်ငံတော် သီချင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၈ခုနှစ် တွင် စင်ကာပူ မြို့တော်ကော်စီ အတွက် Zubir Said မှရေးသား သီကုံးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။  ဗြိတိသျှအင်ပါယာ မှကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရပြည်နယ် ဖြစ်လာချိန် ၁၉၅၉ခုနှစ်တွင် စင်ကာပူကျွန်းဆွယ် သီချင်း အဖြစ် လည်းကောင်း ၊  မလေးရှား ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု မှ ခွဲထွက်ပြီး စင်ကာပူနိုင်ငံအဖြစ် ရပ်တည်ချိန်  ၁၉၆၅ခုနှစ်တွင် စင်ကာပူ အမျိုးသားနိုင်ငံတော် သီချင်း အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ ဥပဒေ အရဆိုလျှင် သီချင်းစာသား ယအား မလေးဘာသာဖြင့် သီဆိုရမည် ဖြစ်သော်လည်း အခြားသောဘာသာစကားများဖြစ်သော အင်္ဂလိပ် ၊ မန်ဒရင်းတရုတ် ၊ တမီးလ် ဘာသာစကား တို့ဖြင့်လည်း ခွင့်ပြုထားသည်။
အဆိုပါ နိုင်ငံတော်သီချင်းကို ပုံမှန်အားဖြင့် ကျောင်းများ ၊ စစ်စခန်းများ၌လည်းကောင်း ၊ နိုင်ငံတော် အလံတင်အခမ်းအနား နှင့် အလံလျှောချခြင်းအခမ်းအနားများတွင်တွင်လည်းကောင်း ၊ စင်ကာပူ အမျိုးသားနေ့ စစ်ရေးပြအခမ်းအနား ကဲ့သို့ အမျိုးသားရေး နေ့ထူးနေ့မြတ်များ ၌ လည်း သီဆိုလေ့ ရှိသည်။

## သီချင်းစာသား
### မူရင်း စင်ကာပူ မြို့တော် ကော်စီ သီချင်း စာသား
''Mari kita ra'yat Singapura,*                                                                         
*Bangun dengan bersatu sama-sama.*
*Rukon damai dan bantu membantu,*
*Supaya kita sama-sama maju.*

*Kita hidup aman dan sentosa*
*Kerja sama menuju bahagia*
*Chita-chita kita yang mulia:*
*Berjaya Singapura!*

*Mari-lah kita bersatu*
*Dengan semangat yang bahru*
*Samua kita berseru:*
*Majulah Singapura!*
*Majulah Singapura!*

*Mari-lah kita bersatu*
*Dengan semangat yang bahru*
*Samua kita berseru:*
*Majulah Singapura!*
*Majulah Singapura!*

အင်္ဂလိပ် ဘာသာပြန်:

*Come fellow Singaporeans,* 
*(Let's) renew life as one nation.*
*With peace and effort,*
*we move forward together.*

*We live in peace and cooperation*
*to achieve happiness*
*(May) our noble aspiration (make)*
*Singapore successful!*

*Come, let us unite*
*With a new spirit*
*(Together) we all proclaim:*
*Onward Singapore!*
*Onward Singapore!*

*Come, let us unite*
*With a new spirit*
*(Together) we all proclaim:*
*Onward Singapore!*
*Onward Singapore!''

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်များ
*Download in The National Heritage Board of Singapore, Recorded on 19 January 2001
*Earlier Version of Majulah Singapura, Recorded on 1959 
*Digitised National Anthem from the original CD, Released on 2000-01-01
*National anthem page, Access to Archives Online (a2o), National Archives of Singapore
*Singapore National Anthem information page at Singapore Infopedia

ကဏ္ဍ:စင်ကာပူနိုင်ငံ
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်သီချင်းများ
ကဏ္ဍ:စင်ကာပူနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားသင်္ကေတများ
နန်စီ ပလိုစီ

**နန်စီ ပက်ထရစ်ရှာ ပလိုစီ** (၁၉၄၀-) သည် အမေရိကန် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီမှ နိုင်ငံရေးသမားတဦးဖြစ်ပြီး အမေရိကန်အောက်လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်အထိ ထိုရုံး၌ ပထမဆုံးအမှုထမ်းသောအမျိုးသမီးဖြစ်ပြီး လွှတ်တော်၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ကွန်ဂရက်သို့ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံရသည်။  အမေရိကန်သမိုင်းတွင် ရွေးကောက်ခံအဖြစ် အမြင့်ဆုံးနေရာရသည့် အမျိုးသမီး ဖြစ်သည်။ အောက်လွှတ်တော်၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သဖြင့် သမ္မတနေရာအား စဉ်ပါက ဒုတိယသမ္မတအောက်တွင် ရှိသည် (ဒုသမ္မတမရှိလျှင် သမ္မတနေရာ ဝင်ရမည့်သူ ဖြစ်သည်) ။  

အထက်လွှတ်တော်အမတ်သက်တမ်း ၁၇ နှစ် ရှိနေပြီး လက်ရှိတွင် ကာလီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၏ ၁၂ ခုမြောက် ကွန်ဂရက် မဲဆန္ဒနယ်မှ အရွေးခံထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာမှာ ဆန်ဖရန်စ္စကို၏ ငါးပုံလေးပုံခန့်ပါသော ဧရိယာဖြစ်သည်။ ကနဦး (၁၉၈၇-၁၉၉၃) ရွေးကောက်ခံနယ်မြေမှာ ငါးခုမြောက် မဲဆန္ဒနယ် ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၀ တွင် သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ပြီး နယ်မြေများ ပြန်ခွဲရာ နောက်တကြိမ် (၁၉၉၄-၂၀၁၃) ရွေးကောက်ခံရာ၌ ၈ ခုမြောက် မဲဆန္ဒနယ်မှ အရွေးခံသည်။ 

အီရတ်စစ်ပွဲအတွက် အဓိကအတိုက်အခံ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ပထမဦးဆုံး ပြောရေးဆိုခွင့်ရပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်စဉ် အရေးပါသော ဥပဒေများ အသက်ဝင်အောင် ဆောင်ရွက်သည်။ စရိတ်သက်သာသောကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုအက်ဥပဒေ၊ ဒေါ့-ဖရန့် ဝေါလမ်း ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး၊ စားသုံးသူအကာအကွယ်ပေးရေးအက်ဥပဒေ, မမေးမပြောအား ပယ်ဖျက်သော အက်ဥပဒေ၊ အမေရိကန်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးနှင့်ပြန်လည်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရေး အက်ဥပဒေတို့အပြင် ကမ္ဘာ့ကြီးပွားပျက်ကပ်ကြောင့် ငိုင်နေသော စီးပွားရေးကို ပြန်လှုပ်နိုင်ခဲ့သည့် ၂၀၁၀ အခွန်သက်သာခွင့်အက်ဥပဒေလည်း ပါသည်။ 

၂၀၁၀ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲအပြီးတွင် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီက အောက်လွှတ်တော်ကို လက်လွှတ်လိုက်ရရာ ၂၀၁၁ ခု၊ ဇန်နဝါရီလတွင် ပြောရေးဆိုခွင့် လက်လွှတ်ရသည်။ သို့သော် ဒီမိုကရက်တစ်အင်အားစု၏ ခေါင်းဆောင်နေရာကို ဆက်ထိန်းထားပြီး လူနည်းစုခေါင်းဆောင် ပြန်ဖြစ်သွားသည်။ ၂၀၁၈ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဒီမိုကရက်များအောက်လွှတ်တော်တွင် နိုင်သည်။  ထို့နောက် ၁၁၆ ကြိမ်မြောက် ကွန်ဂရက်ပြန်စရာ ၂၀၁၉ ခု၊ ဇန်နဝါရီလ ၃ ရက်တွင် ပြောရေးဆိုခွင့်ရပုဂ္ဂိုလ် ပြန်ဖြစ်လာသည်။  ၁၉၅၅ ခုက ဆမ် ရေးဘန်းနောက်ပိုင်း ထိုသို့ နေရာပြန်ရသည့် ပထမဆုံးလူ ဖြစ်လာသည်။  ပလိုစီ၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်ကို သမ္မတရာထူးမှ ဖယ်ရှားခြင်း ပထမအကြိမ် (၂၀၁၉ ဒီဇင်ဘာ) ၊ သမ္မတရာထူးမှ ဖယ်ရှားခြင်း ဒုတိယအကြိမ် (၂၀၂၁ ဇန်နဝါရီ) တို့ကို အောက်လွှတ်တော်မှ ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသော်လည်း နှစ်ကြိမ်စလုံး၌ ဆီးနိတ် (အထက်လွှတ်တော်) က သမ္မတကို အပြစ်မရှိကြောင်း ထိုရာထူးဖယ်ရှားခြင်းကို ပယ်ဖျက်ခဲ့ကြသည်။

၂၀၂၁  ဇန်နဝါရီ ၃ တွင် သူမ၏ နောက်ဆုံးတာဝန်ယူခြင်းဖြစ်နိုင်သော စတုတ္ထအကြိမ် လွှတ်တော်နာယကအဖြစ် ရွေးချယ်ခံရပြန်သည်။ နောက်ထပ်လေးနှစ်သက်တမ်းထက် ပို၍ မထမ်းဆောင်တော့ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ဩဂုတ်လ ၃ရက်နေ့တွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏အစိုးရ၏ အပြင်းအထန် ကန့်ကွက်ခဲ့သည့်ကြားမှ သူမ၏ အာရှခရီးစဉ်အဖြစ် ထိုင်ဝမ်သို့သွားရောက်ခဲ့ရာ ၂၅ နှစ်အတွင်း ထိုင်ဝမ်သို့အလည်ပတ်ခဲ့သော ရာထူးအကြီးဆုံးအစိုးရအမှုထမ်းဖြစ်လာသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၄၀ မွေးဖွားသူများ
ဇာဇာထက်

**ဇာဇာထက်** (၁၉၉၀-) သည် မြန်မာလူမျိုး ဓာတ်ပုံကိုယ်ဟန်ပြမယ် ဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝ 
၁၉၉၀ ပြည့်၊ မတ်လ ၁၀ ရက်တွင် ကလော၌ မွေးသည်။ ဖခင်မှာ ဝန်ထမ်းဖြစ်၍ နိုင်ငံအနှံ့ ပြောင်းရွေ့ ဝန်ထမ်းရသည်။ မွေးချင်း အစ်ကို ၁ ယောက်၊ မောင် ၁ ယောက် ရှိသည်။

စတုတ္ထတန်းတက်စဉ် မိဘများ ကွဲရာ ဖခင်နှင့် နေသည်။ မိခင်က ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း ရှမ်းပြည်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (MFA) ရှိရာ နားရိုင်းဒေသ၌ တောခိုသွားသည်။

၂၀၀၇ ခုတွင် ဒသမတန်းအောင်ပြီး တောင်ကြီး၌ ဥပဒေအထူးပြုနှင့် ကျောင်းတက်သည်။ 

မိခင် အလင်းဝင်လာပြီးနောက် ရန်ကုန်၌ အခြေချရာ မောင်ဖြစ်သူနှင့်အတူ မိခင်ထံ နေသည်။ ဥပဒေ ဒုတိယနှစ်ကို ရန်ကုန်၌ တက်သည်။ ထိုကာလတွင် ဂျပန်စာ သင်ယူသည်။ 

လုပ်ငန်း၌ ငွေလိမ်ခံရသော မိခင်က စိတ်ဖိစီးကာ လေဖြတ်သွားသည်။ ဆေးရုံ၌ ၆ လကျော် နေရသည်။ တတိယနှစ် ဆက်မတက်ဖြစ်။ ကျူရှင်ပြခြင်း၊ ဂျပန်စာ အိမ်လိုက်သင်ခြင်းဖြင့် ငွေရှာသည်။

## ပညာရေး 
၂၀၁၂ ခုတွင် ဥပဒေဘွဲ့ ရသည်။

ဂျပန်ရှိ စကိုင်းဗေလီ အဆင့်မြင့်အိမ်သင်ကျောင်း တက္ကသိုလ် (Sky Valley Advanced Home School Academy) ၌ တက်ရန် ပညာသင်ဆုရသည်။

၂၀၁၈ ခုတွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၌ အသုံးချစိတ်ပညာသင်တန်း တက်ရာ ၂၀၁၉ ခုတွင် ဒီပလိုမာ ရသည်။

## အနုပညာခရီး 
ဂျပန်ပညာတော်သင်ဖြေရန် လုံးပန်းစဉ် ဂျွန်လွင်နှင့် တွေ့ကာ နွေရာသီအခမဲ့သင်တန်း တက်သည်။ သင်တန်းပြီးသော်လည်း မိတ်မရှိ၍ မော်ဒယ်ရှိုးများ၌ မလျှောက်ရ။ အသိတယောက်မှတဆင့် ဓာတ်ပုံဆရာတဦးနှင့် ချိတ်မိ၍ လိင်ဆွဲဆောင်မှုအသားပေးဓာတ်ပုံများ ရိုက်ရန် လက်ခံလိုက်သည်။

## ပြင်ပလင့်များ 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၁၉၉၀ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကိုယ်ဟန်ပြမယ်များ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ မော်ဒယ်လ်များ
ယင်းမာပင်ရွာ၊ သာစည်မြို့နယ်

**ယင်းမာပင်** သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သာစည်မြို့နယ်တွင် ရှိသော ရွာဖြစ်သည်။ သာစည်-ကလောလမ်းဘေး၌ ရှိပြီး သာစည်ဘက်တွင် ဘုရားငါးဆူရွာ၊ ကလောဘက်တွင် ရေပေါင်းဆုံရွာတို့၏ ကြားရွာဖြစ်သည်။ ဘူတာရုံ ရှိသည်။

## အုပ်ချုပ်ရေး 
ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က တာဝန်ယူသည်။ သာစည်လက်အောက်ခံ ရဲစခန်း ၁ ခုလည်း ရှိသည်။

## စီးပွားရေး 
ယင်းမာပင် သစ်တောကြိုးဝိုင်းတွင် သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာနက သစ်စက်တည်ရာမှ ရွာဖြစ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ သစ်ထုတ်လုပ်ငန်းကို အဓိကလုပ်ကိုင်သည်။

တောင်ကြီး-မန္တလေး၊ တောင်ကြီး-မိတ္ထီလာ၊ တောင်ကြီး-ရန်ကုန် ခရီးသည်တင်ကားများ၏ တထောက်နားရပ် ဖြစ်သဖြင့် စားသောက်ဆိုင်လုပ်ငန်းလည်း ထွန်းကားသည်။

## ဘာသာရေး 
အစ္စလာမ်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း ၁ ခု၊ ဗမာ ဘုန်းကြီးကျောင်း ၁ ကျောင်း ရှိသည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ
ကေသီဖရီးမင်း

**ကေသီဖရီးမင်း** () သည် အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင် ဗိုလ်စွဲခဲ့သည့် ပထမဆုံး အဲဘာရီးဂျင်နီ(ဩစတြေးလျ ဌာနေတိုင်းရင်းသား) ဖြစ်ပြီး ၂၀၀၀-ခုနှစ်၊ ဆစ်ဒနီအိုလံပစ်တွင် အိုလံပစ်မီးရှူးတိုင်ကို ထွန်းညှိခွင့်ရခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၇-ခုနှစ် ကမ္ဘာ့မီတာ ၄၀၀ ချန်ပီယံရှစ် ပြေးပွဲတွင် အနိုင်ရရှိခဲ့စဉ်က ကေသီဖရီးမင်းမှာ အလံနှစ်ခုကို ကိုင်ဆောင်ပြီး ပြေးခဲ့သည်။ တစ်ခုမှာ သူ့မိခင်နိုင်ငံတော် ဩစတြေးလျအလံဖြစ်၏။ အခြားအလံမှာ သူမ၏ အဲဘာရီးဂျင်နီ မျိုးနွယ်စု၏ အလံဖြစ်သည်။ အဲဘာရီးဂျင်နီတို့မှ ဩစတြေးလျ၏ မူရင်းဌာနေတိုင်းရင်းသားများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့မှာ ၎င်းတို့၏ နိုင်ငံသို့ ဥရောပတိုက်သားများ ရောက်လာချိန်ကတည်းက စ၍ မမျှတမှု၊ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုများကို အကြီးအကျယ် ခံစားခဲ့ရသူများ ဖြစ်သည်။ ထိုအလံနှစ်ခုစလုံးကို ကိုင်ဆောင်ရန် သူမ၏ ရွေးချယ်မှုမှာ အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ယင်းမှာ ဖရီးမင်း၏ အားကောင်းလှသော အမျိုးသားရေးနှင့် လူမျိုးနွယ် ဇာတိမာန်ကို ပြသခဲ့ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ 

ကေသီဖရီးမင်းသည် ကွင်းစ်လန်တွင် မွေးဖွားကြီးပြင်းခဲ့ပြီး ငယ်စဉ်ကတည်းကပင် ဖခင်ဖြစ်သူက အပြေးအားကစားလုပ်ရန် တွန်းအားပေးခဲ့သည်။ ဖရီးမင်းသည် ၁၇-နှစ်
အရွယ်တွင် ၁၉၉၀-ပြည့်နှစ်၊ ဓနသဟာယ အားကစားပြိုင်ပွဲတွင် ရွှေတံဆိပ်ရရှိခဲ့ပြီး ထိုနှစ်၏ တစ်နှစ်တာ ဩစတြေးလျလူငယ်အဖြစ် ချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၉၂-ခုနှစ်၊ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲကြီးတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်ရသော ပထမဆုံး ဩစတြ​ေးလျ အဲဘာရီးဂျင်နီ အမျိုးသမီး ဖြစ်လာတော့သည်။ 

၁၉၉၄-ခုနှစ်၊ ဓနသဟာယ ပြိုင်ပွဲတွင် မီတာ ၄၀၀၊ မီတာ ၂၀၀ ပြေးပွဲများအတွက် ရွှေတံဆိပ်နှစ်ခု ယူဆောင်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ သူ၏ မီတာ၂၀၀ ပြိုင်ပွဲစံချိန်မှာ အမျိုးသား စံချိန်သစ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဖရီးမင်း၏ အကြီးကျယ်ဆုံး ပြိုင်ပွဲကား အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ၊ ဂျော်ဂျီယာပြည်နယ်၊ အတ္တလန်တာတွင် ကျင်းပခဲ့သော ၁၉၉၆-ခုနှစ် အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲပင် ဖြစ်သည်။ ဖရီးမင်းသည် ကမ္ဘာ့စံချိန်ရှင် ပြင်သစ်နိုင်ငံသူ မရီဟိုဆေးပီရက် နှင့် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။ အပြေးချန်ပီယံ နှစ်ဦး တစ်ယောက်ကိုတစ်ယောက် အကြိတ်အနယ် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြရသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ပီရက်က နှာတဖျားအသာဖြင့် အနိုင်ရခဲ့သည်။ 

ဖရီးမင်းသည် ၁၉၉၇-ခုနှစ်တွင် **တစ်နှစ်တာ အထူးချွန်ဆုံး ဩစတြေးလျနိုင်ငံသား** အဖြစ် ချီးမြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သို့သော် နောက်တစ်နှစ်အကြာတွင် ခြေထောက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး ဓနသဟာယ အားကစားပြိုင်ပွဲမှ ထွက်ခဲ့ရသည်။ သို့သော် ထိုခြေထောက်ဒဏ်ရာက သူ့ကို ရပ်တန့်အောင် မစွမ်းနိုင်ခဲ့ပါ။ ၁၉၉၉-ခုနှစ်တွင် ပြေးလမ်းကြောင်းပေါ်  တဖန်ပြန်လာခဲ့သည်။ သူမ၏ မီတာ၄၀၀ ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံဆုကို အောင်အောင်မြင်မြင် ကာကွယ်နိုင်ခဲ့ပြန်သည်။ 

၂၀၀၀-ပြည့်နှစ်၊ ဆစ်ဒနီအိုလံပစ်တွင်တော့ ဖရီးမင်းသည် အိုလံပစ်မီးရှူးတိုင်ကို ထွန်းညှိခွင့်ရခဲ့ပြီး ဂုဏ်ပြုခံခဲ့ရသည်။ နောက် ရက်သတ္တတစ်ပတ်အကြာတွင် အိုလံပစ်ရွှေတံဆိပ် ရယူလိုသော သူ၏ အိပ်မက်ကို အမှန်တကယ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မိမိနိုင်ငံသားများ ရှေ့မှောက်၌ မီတာ ၄၀၀ ပြိုင်ပွဲတွင် အနိုင်ရ ဗိုလ်စွဲခဲ့ပါတော့သည်။ ဖရီးမင်းသည် ဤတစ်ကြိမ်တွင်လည်း ဩစတြေးလျနှင့် အဲဘာရီးဂျင်နီအလံနှစ်ခုစလုံးကို ကိုင်ဆောင်လျက် အောင်ပွဲခံခဲ့သည်။ 

ကေသီဖရီးမင်းသည် ၂၀၀၇-ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျရှိ ဌာနေတိုင်းရင်းသား ကလေးသူငယ်များကို ကူညီထောက်ပံ့နိုင်ရန်အတွက် **ကက်သရင်းဖရီးမင်း ဖောင်ဒေးရှင်း**ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဩစတြေးလျ အားကစားသမားများ
နမ့်ဦမြစ်

thumb| လာအိုအတွက် အရေးပါသော သယ်ပို့လမ်းကြီး
**နမ့်ဦ** (လာအို: ນ້ ຳອູ  စပါးကျီ) သည် လာအိုနိုင်ငံ၏ အရေးပါသောမြစ် ဖြစ်သည်။ ၄၄၈ ကီလိုမီတာ ရှည်ပြီး မဲခေါင်မြစ်၏ မြစ်လက်တက်များအနက် အရှည်ဆုံးဖြစ်သည်။ ဖုံဆလီပြည်နယ် အရှေ့မြောက်ဘက်၊ မောင်အိုနာအရပ် (တရုတ်နယ်စပ်) မှ ဘန်ပအို့ (လောင်ဖရာဘွမ်မြို့အထက် ၁၅ မိုင်အကွာ) သို့ စီးလာကာ မဲခေါင်မြစ်အတွင်း ဝင်သည်။ မဲခေါင်မြစ်နည်းတူ နမ့်ဦသည်လည်း ရေယာဉ်ကြီးများအတွက် သင့်လျော်သည့်ရေလမ်း ဖြစ်သည်။ 

မဲခေါင်မြစ်နှင့် ကပ်နေသော ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ပအို့ဂူများအတွင်းမှ လက်ရာမြောက်သော ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များသည်လည်း ထင်ရှားသည်။ 

## စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း 
မြစ်ရေသောက်လယ်များကို မဲခေါင်မြစ်နှင့် ဆက်နေသည့် မြစ်ခြေပိုင်းတွင် အများဆုံး တွေ့ရသည်။  

## ခရီးသွားလုပ်ငန်း 
အောက်ပါမြို့ရွာများမှာ နမ့်ဦမြစ်ဘေးမှ ခရီးသွားတို့အကြိုက် လူသိများနေရာများ ဖြစ်သည် - 

### လန်တိုင်ရွာ 
နမ့်ဦမြစ်၏ မြစ်ညာတွင် ရှိပြီး ရေလမ်းဖြင့်သွားနိုင်သော အစွန်ဆုံးနေရာ ဖြစ်သည်။  လန်တိုင်ရွာ (Lan Tui / Ban Xieng Siew) မှတဆင့် ဖိုဒိုင်တော (Phou Doi) နေ ဆဲလာတိုင်းရင်းသား (Cela) တို့ လူနေမှုကို လေ့လာနိုင်သည်။  

### ဖုံဆလီမြို့ 
ဖုံဆလီမြို့ (Phongsali) သည် လောင်ဖရာဘွမ်နှင့် ဗီယန်ကျင်းတို့ထံ ကားလမ်းပေါက်သော မြို့ဖြစ်ပြီး လေဆိပ်လည်း ရှိသည်။ တရုတ်နယ်စပ်ဖြစ်၍ တရုတ်ခရီးသွားတို့အတွက် တံခါးမ ဖြစ်သည်။ ဖုံဆလီမှ နွမ်ခီအောသို့ ရေလမ်းနှင့်သွားသော မြစ်ကြောင်းခရီးကို လူကြိုက်များသည်။ 

### မောင်ခွါးမြို့ 
မောင်ခွါးမြို့ (Muang Khua) သည် ဗီယက်နမ်မှ ဒန်ဘန်ဖူးမြို့ (Dien Bien Phu) နှင့် လမ်းပေါက်သည့်အတွက် ဗီယက်နမ်မှ လှည့်လာသော ခရီးသွားတို့ ဦးတိုက်ရာနေရာ ဖြစ်လာသည်။ တည်းခိုခန်း၊ ဟိုတယ်များ ရှိသည်။ မြို့အနီးတွင် ရိုးရာဓလေ့အတိုင်း နေထိုင်ကြသော ကျေးရွာ များစွာ ရှိသည်။ 

### မောင်ငိုင်ရွာ 
မောင်ငိုင်ရွာ (Muang Ngoi) သည် သောင်ပြင်ကျယ်ပြီး လှေဆိပ်ရှိသော ရွာဖြစ်သည်။ တည်းခိုခန်းငယ်သာ ရှိသော်လည်း အချို့ခရီးသွားများက ထိုရွာ၌ တညအိပ်တတ်ကြသည်။ ဗီယက်နမ်နှင့် စစ်ပွဲတွင် ဗုံးကျဲခံအရပ်တွင် ပါ၍ ဗုံးဆံနှင့်လုပ်သော ပန်းအိုး၊ ကုလားထိုင်၊ လမ်းညွှန်တိုင် စသော အသုံးအဆောင်များကို အဆန်းတကြယ် တွေ့နိုင်သည်။ 

### နွမ်ခီအောမြို့ 
နွမ်ခီအောမြို့ (Nong Khiaw) သည် ခရီးသွားအများစု တည်းခိုသော နေရာဖြစ်သည်။ ဟိုတယ်၊ တည်းခိုခန်း၊ စားသောက်ဆိုင်များ ပေါများသည်။ ရှုရပ်ရှိပြီး တငြိမ်ငြိမ်စီးနေသော နမ့်ဦမြစ်အလှကို ကြည့်နိုင်သည်။ 
thumb| နွမ်ကူနှင့် လောင်ဖရာဘွမ်ပို့သော ကူးတို့
## ဆည်
၂၀၁၁ ခု၌ နမ့်ဦမြစ်ပေါ်တွင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂ ဘီလီယံတန် ဆည်တခုဆောက်ရန် စီမံကိန်းအား လက်မှတ်ထိုးနိုင်ခဲ့ကြောင်း တရုတ်နိုင်ငံမှ စိနိုဟိုက်ဒရိုကုမ္ပဏီက ကြေညာသည်။ 

အကြမ်းဖျဉ်းကြေညာချက်အရ ၂၀၁၈ ခုအပြီး တည်ဆောက်မည်ဖြစ်ပြီး ဆောက်ရောင်းလွှဲစနစ် (B.O.T.) ဖြင့် သွားကာ ၂၀၂၆ ခုတွင် လာအိုသို့ လွှဲပေးမည်ဟု သိရသည်။ 

စိနိုဟိုက်ဒရိုသည် ၂၀၀၉ ခုကလည်း နမ်ခုံမြစ်ပေါ်တွင် ဆည် ၂ ခုဆောက်ရန် အခွင့်ရခဲ့သည်။  ဤဆည်ပြီးပါကလည်း နမ့်ဦမြစ်ပေါ်တွင် နောက် ၄ ခုဆောက်ရန် သဘောတူညီမှု ရထားပြီဖြစ်သည်။  ထိုဖြစ်ရပ်ပြီးနောက် နမ့်ဦမြစ်ပေါ်မှ ဆောက်လက်စ စီမံကိန်းကို ကန့်ကွက်သူများ ရှိလာသည်။

## ကိုးကား 
thumb| နမ်အိုမြစ်တွင် ဆောက်နေသော ဆည်လုပ်ငန်းခွင်

ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံရှိ မြစ်များ
ရှီစီ

တရုတ်နိုင်ငံသမိုင်းတွင် ဩဇာအာဏာအကြီးမားဆုံး အမျိုးသမီးတစ်ဦးမှာ ရှီစီ ဖြစ်သည်။ သူသည် ၁၈၀၀ စုနှစ်များ နှောင်းပိုင်းကာလတွင် တရုတ်နိုင်ငံကို နှစ်ပေါင်း ၄၀-ကျော် အုပ်ချုပ်ခဲ့ရာတွင် အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ရှီစီသည် ပေကျင်းမြို့တော် အတွင်းရှိ **တားမြစ်မြို့တော်**ဟု ခေါ်ကြသည့် နန်းဆောင်များအစုများတွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။ သူ့ထံလာရောက်သူအားလုံးကို ပိုးသားကန့်လန့်ကာ နောက်ကွယ်ရှိ နဂါးပုံသဏ္ဌာန် အနီရောင်ပလ္လင်ပေါ်တွင် ထိုင်ကာ စကားပြောဆိုလေ့ရှိသည်။ သူပေးသောအမိန့်များ အားလုံးသည် **ကြားလော့၊ နာခံလော့** ဟူသည့် သတိပေးစကားဖြင့် အဆုံးသတ်လေ့ရှိပါသည်။ 

ရှီစီသည် အင်ပါယာသခင်မတစ်ပါး မဟုတ်ခဲ့ပါ။ သို့သော် ဧကရာဇ်ဘုရင်၏ တစ်ဦးတည်းသော သားတော်၏ မိခင်ဖြစ်သည်။ ဧကရာဇ်ဘုရင် ကွယ်လွန်လေသော် ရာဇနန်းပလ္လင်ကို ဆက်ခံပြီး တရုတ်နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်သည့် အသက်(၆)နှစ်အရွယ် သားတော်ဘုရင်၏ အုပ်ချုပ်မှုတွင် ကူညီဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ရှီစီသည် သားတော်မင်းကြီး အရွယ်ရောက်လာ၍ တိုင်းပြည်ကို အုပ်ချုပ်ချိန်တွင်ပင် အာဏာရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် မင်းကြီးကွယ်လွန်သောအခါ ရှီစီ(နဂါးဧကရီ)သည် အသက်(၃)နှစ်အရွယ် တူတော်ကို ဧကရာဇ်ဘုရင်သစ်အဖြစ် တင်မြှောက်ပေးခဲ့ပြန်သည်။ ရှီစီက တူတော်ဘုရင် နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်ရာတွင်လည်း ဆက်လက်အကူအညီပေး အုပ်ချုပ်ခဲ့ပါသည်။ 

ရှီစီ၏ လက်ထက်တွင် တရုတ်နိုင်ငံအစိုးရသည် အဂတိလိုက်စားမှုများ များပြားခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုကာလတစ်ခုလုံးကို သူတစ်ဦးတည်း အုပ်ချုပ်ခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပေ။ အဂတိလိုက်စားသော အမတ်များက ရှီစီဆုံးဖြတ်ချက်များ ချရာတွင် ကူညီခဲ့ကြသည်။ တူတော်အရွယ်ရောက်လာသောအခါ တရုတ်နိုင်ငံတိုးတက်အောင် အပြောင်းအလဲတချို့ကို ပြုလုပ်ခဲ့သေးသည်။ သို့သော် မှူးမတ်များက ထိုပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများကို ဆန့်ကျင်ခဲ့ကြသည်။ 

ရှီစီသည် ၁၉၀၀-ပြည့်နှစ်တွင် နိုင်ငံခြားမှတပ်များ ပေကျင်းကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက်တွင်မှ တိုင်းပြည်၏ အခြေအနေများကို ပိုမိုကောင်းမွန်အောင် ပြုပြင်လာခဲ့သည်။ 

၁၉၀၈-ခုနှစ်၊ နဂါးဧကရီ ရှီစီကွယ်လွန်ခါနီး အချိန်မှာပင် တူတော် ဧကရာဇ်မင်းကြီး ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ တချို့ကတော့ နဂါးဧကရီသည် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သည်၊ သူမရှိဘဲ တူတော်မင်းကြီး နိုင်ငံကို မအုပ်ချုပ်နိုင်စေရန် တူတော်ကို အဆိပ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။ သို့သော် သက်သေပြနိုင်သည်တော့ မဟုတ်ပါ။ 

## ငယ်ဘဝ
မယ်တော်ရှီစီဖြစ်လာမည့် ရှင်းကျန့် အမည်ရှိ မိန်းကလေးကို ၁၈၃၅ခုနှစ်၊နိုဝင်ဘာ၂၉ရက်နေ့တွင်ဖွားမြင်သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူဟွေ့ကျန်း မှာ အပြာရောင်အလံအောက်ရှိ ရဲ့ဟယ်နာရာမျိုးနွယ်စုဝင်ဖြစ်ပြီး မိခင်မှာ ဖုချာမျိုးနွယ်သူဖြစ်သည်။ 

၁၈၅၀ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီ၂၆ရက် တွင် တောက်ကွမ်းဧကရာဇ် နတ်ရွာစံသော် သားတော် ရိကျူး (ရှန်းဖန်းဧကရာဇ်) မှ နန်းမွေဆက်ခံသည်။ တားမြစ်နန်းတော်၏ သုံးနှစ်တစ်ကြိမ် ကြင်ယာရွေးသည့်ဓလေ့အတိုင်း ရှန်းဖန်း နန်းစံပထမနှစ်အတွင်း ကြင်ယာမိဖုရားရွေးပွဲကျင်းပခဲ့သည်။

ထိုရွေးချယ်ပွဲတွင် အရွေးလာခံသူအားလုံး၌ အစစရာရာ ပြည့်စုံသူ လက်တစ်ဆုတ်သာလျှင် မိဖုရားအဖြစ်ရွေးချယ်ရသည်။ ရှင်းကျန့်မှာ ထိုရွေးချယ်ခံရသူ အနည်းအကျဉ်း၌တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်၍*လန်*ဟူသောဘွဲ့အမည်ဖြင့် ဆဋ္ဌမအဆင့်မိဘုရား(ကွေ့ရန်) အဖြစ်တင်မြှောက်ခံရသည်။

သူမနှင့်အတူ ရွေးချယ်ခံရသူများထဲတွင် သူမထက် မျိုးရိုးနောက်ခံ မြင့်မားသော နျိူဟုရုမျိုးနွယ်ဝင်မိဘုရားမှာ မှာ မိဘုရားခေါင်ကြီးဖြစ်လာ၍နောင်တွင် ရှီအန်းမယ်တော်ကြီးအဖြစ်လူသိများသည်။ မိဖုရားလောင်းလျာများအား ဧကရာဇ် နှင့် ဧကရီမယ်တော်ကြီး(သို့)ယခင်ဧကရာဇ်၏ ရာထူးအကြီးပိုင်းမိဘုရားများကရွေးချယ်သည်။

## ကိုးကား
ထွန်းသူရသက်

**ဦးထွန်းသူရသက်**သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နည်းပညာရှင် နှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ 

## ပညာရေး 
ဦးထွန်းသူရသက် သည် ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျားနိုင်ငံ၊ ပတ်မြို့ရှိ Curtin University of Technology မှ Bachelor of Commerce ဘွဲ့ နှင့် ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ် မှ Master of Business Administration ဘွဲ့ တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။   သူသည် စင်္ကာပူနိုင်ငံရှိ Nanyang Technological University တွင် အာဆီယံ ပညာသင်ဆု (ASEAN Scholarship) ဖြင့် ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် Master of Science နှင့် ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် Doctor of Philosophy (PhD) ဘွဲ့ တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။ နည်းပညာကုမ္ပဏီ၏ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် ဖြစ်သည်။ ယင်းအပြင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နည်းပညာကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သည့် Myanmar Information Technology (MIT) Pte Ltd ကို တည်ထောင်ထားသည့်အပြင်၊  Myanmar ICT Development Corporation (MICT Park) ၏ တည်ထောင်သူနှင့် ဦးဆောင်ဒါရိုက်တာ တစ်ဦး အဖြစ် လုပ်ကိုင်နေသည်။

### အခြားအလုပ်အကိုင်များ 
ဦးထွန်းသူရသက်သည် မလေးရှားနိုင်ငံရှိ Multimedia University ၌ Adjunct Professor အဖြစ် တာဝန်ယူထားသည်။ သူသည် ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်၊ မိတ္ထီလာစီးပွားရေးတက္ကသိုလ် နှင့် ရန်ကုန်ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ် တို့တွင် ဖွင့်လှစ်သည့် Master of Business၊ Executive Master of Business၊ Master of Banking and Finance နှင့် Master of Computer Science ပရိုဂရမ်များတွင် သင်ကြားပေးမှုလည်း ပြုလုပ်သည်။

## ရရှိသောဆု 
၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် NTU Alumni Achievement Award ကို ချီးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ 

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်များ 
* ACM ဒီဂျစ်တယ်စာကြည့်တိုက် 
* ယခုလအတွင်း Myanmar Insider သည်ရန်ကုန်ရှိစီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တစ် ဦး ကို  ပြသခဲ့သည်။ *Myanmar Insider* 
* ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာကြာခဲ့ပြီဖြစ်သောမြန်မာ့စက်မှုလုပ်ငန်းတွင်လောင်းကစားခြင်းမှအကျိုးကျေးဇူးများရရှိခဲ့သည် 
* http://pacling.ucsy.edu.mm/ 

ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၇၂ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်သူများ
ဖူးခက်

**ဖူးခက်** (   ;  ) သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဖူးခက်ကျွန်း၏ အရှေ့တောင်ဘက်ရှိ မြို့ဖြစ်သည်။ ဖူးခက်ပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၇ ခု စာရင်းအရ အမြဲတမ်းနေထိုင်သူ ၇၅၅၇၃ ယောက် ရှိတယ်။ ခရိုင်ခွဲများမှာ တလက်ရိုင် ()၊ တလက်မွေ ()၊ မြွံဖူးခက် (Mueang Phuket) တို့ ဖြစ်သည်။ 

## နောက်ခံသမိုင်း 
thumb| ဖူးခက်ရင်ပြင်
ဖူးခက်သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ သက်တမ်းအရင့်ဆုံး မြို့တမြို့ ဖြစ်သည်။    မလေးကျွန်းဆွယ်မှ ရွှေ့ပြောင်းတရုတ်တို့ ဦးစွာခြေချသော အရေးပါသည့် ဆိပ်ကမ်းဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၃ ရက်တွင် မြို့အဆင့် () သို့ မြှင့်သည်။  

ဖူးခက်ရှိ အဆောက်အအုံဟောင်းများက ယခင် မြို့ပြအဆင့်အတန်းကို ပြသည်။ ကျွန်းပေါ်၌ သွပ်တူးခြင်းကို အဓိကလုပ်ကိုင်စဉ်က တည်ခဲ့သော အဆောက်အဦများ ဖြစ်သည်။ စိနို-ပေါ်တူဂီခေါ်သော ဗိသုကာပုံစံသည် တရုတ်ခေတ်သစ်နှင့် ဥရောပဟန်ပန် ရေသော ပုံစံမျိုး ဖြစ်သည်။ ထိုဗိသုကာပုံစံသုံး အဆောက်အဦမှာ ကျဉ်းသော ရှေ့မျက်နှာစာကို ကာမိရန် ခပ်ရှည်ရှည်ဆောက်ထားသော တထပ် (သို့) နှစ်ထပ်တိုက်များ ဖြစ်သည်။ တံခါးများ၊ ဖောက်ထားသည့် ပြတင်းပေါက်များနှင့် အခြားအသေးစိတ်အချက်အလက်များအား တရုတ်နှင့် ဥရောပဟန်များ လွှမ်းသည်။  ဖူးခက်မြို့ဟောင်းသည် ၂.၇ ကီလိုမီတာပတ်လည် (ရိုင် ၂၁၀) ရှိသည်။ ကလန်း၊ ဖန်င၊ ရာဇိန္ဒ၊ ဒေးဘောက်၊ ကရဘီ၊ သက္ကဆတြီ၊ ဖူးခက်၊ ယောဝရပ်၊ စတွန်၊ ဆွိုင်ရမ္မနီ လမ်း ၁၀ လမ်းတို့ ရှိသော အဝန်းအဝိုင်းတွင် ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ် အဆောက်အအုံများနှင့် ပြည့်နှက်နေသည်။ ၂၀၁၉ ခုတွင် အနုပညာဦးစီးဌာန နှင့် ဖူးခက်ပြည်နယ် အာဏာပိုင်တို့က ဖူးခက်မြို့အား ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာအဖြစ်သတ်မှတ်ရန် ကုလသမဂ္ဂပညာရေး၊ သိပ္ပံနှင့်ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့ (ယူနက်စကို) သို့ အဆိုပြုချက် တင်ရန် ပြင်နေသည်။  

## ယဉ်ကျေးမှု 
အဓိကကိုးကွယ်သော ဘာသာမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဖြစ်သည်။ မြို့တွင်းရှိ ဘုရားစေတီများသည်လည်း ပြည်တွင်းနှင့် ပြည်ပမှာ ခရီးသွားတို့အတွက် စိတ်ဝင်စားဖွယ် လည်စရာ ဖြစ်သည်။ လမ်းဘေးဝဲယာတွင် ဂန္နယာနှင့် ဗြဟ္မာတို့၏ ရုပ်တုများကို သရုပ်ဖော်ထားသော ဟိန္ဒူဘုရားကျောင်းများကိုလည်း တွေ့နိုင်သည်။ 
ဖိုင်:Phuket temple2.jpg|
ဖိုင်:Phuket temple3.jpg|
ဖိုင်:Phuket temple1.jpg|
ဖိုင်:Wat Mongkolnimit.jpg|

## သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး 
* ဖူးခက်နိုင်ငံတကာလေဆိပ် 
* အခြားမြို့ကြီးများနှင့်ပြည်နယ်များသို့သွားသောလမ်းများ။ 

thumb| ဖူးခက်နိုင်ငံတကာလေဆိပ်

## ညီအစ်မမြို့ကြီးများ 
* အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ နီဗားဒါးပြည်နယ်၊ လာ့ဗီးဂတ် 
* မလေးရှားနိုင်ငံ၊ ပီနန်ပြည်နယ်၊ ဂျော့တောင်း  

## ဓာတ်ပုံများ 

ဖိုင်:Phuket%2C_April_2012.jpg|
ဖိုင်:Patak Road.JPG|
ဖိုင်:PhuketPortugees.jpg|
ဖိုင်:Phuket_Thai_Hua_School.jpg|
ဖိုင်:Old Post Office of Phuket.jpg|

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်များ 
*      

* *ဖူးခက်၏သမိုင်းဝင် Peranakan အသိုင်းအဝိုင်း* Forbes၊ Andrew နှင့် Henley၊ 
* ဖူးခက်စီးတီး၏တရားဝင်ဝက်ဘ်ဆိုက်   
ကဏ္ဍ:ကပ္ပလီပင်လယ်
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံရှိ မြို့များ
ဂေးလန်း လမ်းမ

right|thumb| ဂေးလန်းလမ်း
right|thumb| ဂေးလန်းလမ်းမ ညမြင်ကွင်း (၂၀၀၈)
**ဂေးလန်း** (lang-zh | 芽笼路) သည် စင်ကာပူ အရှေ့ပိုင်းဆင်ခြေဖုံးနှင့် နိုင်ငံ၏ ဗဟိုစီးပွားရေးခရိုင်ကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် အဓိကလမ်းမကြီး ဖြစ်သည်။ လမ်းဖြတ်သွားသော ဂေးလန်းအရပ်ကို စွဲ၍ ဂေးလန်းလမ်းမဟု တွင်ခြင်း ဖြစ်သည်။  သမိုင်းဝင် မြို့ပြအမွေအနှစ်ကို ထိန်းသိမ်းရန် လမ်းဘေးဝဲယာတွင် အထပ်နိမ့် ဆိုင်များ၊ အိမ်များရှိစေသည်။ 

အဆိုပါလမ်းကိုကိုယ်နှိုက်ကတွေ့ဆုံရှိရာအရှေ့ဘက်မှာစတင် ချန်ဂီလမ်းမ နှင့်အတူလမ်းဆုံမှာ Geylang Serai နှင့် Joo Chiat လမ်းမကြီး နှင့်သည်အထိအနောက်ဘက်၌ဆက်လက် Kallang လမ်းမကြီး ကျော် Kallang မြစ်, Sir Arthur ရဲ့တံတားမှာ။ ယခင်က Changi နှင့် Kallang ကို ဆက်သွယ်သည့်တစ်ခုတည်းသောအဓိကလမ်းကြောင်းဖြစ်သည်။ ယခင်က Changi လေဆိပ် တည်ရှိရာစင်ကာပူ၏ပထမဆုံးရည်ရွယ်တည်ဆောက်ထားသောမြို့ပြလေဆိပ်ဖြစ်သော Kallang လေဆိပ် ဖြစ်သည်။ အသွားအလာများပြားလာသည်နှင့်အမျှ Geylang လမ်းသည်လမ်းတစ်လမ်းအဖြစ်ပြောင်းလဲသွားပြီးဆန့်ကျင်ဘက်လမ်းကြောင်းအတွက်ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှုအတွက်မြောက်ဘက်သို့ Sims ရိပ်သာလမ်းကို အပြိုင်ဖောက်ထားသည်။ 

Geylang လမ်းသည်၎င်း၏ ပြည့်တန်ဆာလုပ်ငန်း၏ သမိုင်းကြောင်းအရလူသိများသည်။ ယခင်က ဂေးလန်းတွင် လမ်းသွယ် ၅၀ ကျော် ရှိဖူးသည်။ လမ်းသွယ် တခုစီ၌ ပြောသောစကား၊ လာသောနိုင်ငံ၊ ရောက်သောအသက်၊ ရှိသောအတွေ့အကြုံ၊ လိုချင်သောလိင်ဆက်ဆံမှုကိုယ်နေဟန်ထားအလိုက် သီးခြားဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်သော အမျိုးသမီးပြည့်တန်ဆာတို့ ရှိသည်။ ဥပမာဆိုသော် ထိုင်း၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ မကာအို၊ ချန်ကင် (ချန်ကျင်း) စသည့်တို့အတွက် ထိုင်း၊ ဖိလစ်ပိုင် စသည်တို့မှ အမျိုးသမီးများ ရှိသည်။ အသစ်စက်စက် မိန်းကလေးများအတွက်လမ်း ရှိသကဲ့သို့ အတွေ့အကြုံသစ်ကို လိုလားသူအတွက်လည်း လမ်းရှိသည်။ အိမ်များရှေ့ရှိ ထွန်းထားသော မီးအိမ်နီတို့က ၎င်းတို့၏ အလုပ်ကို ဖော်ပြနေသည်။ ပုံမှန်သာ သုံးနိုင်သူတို့အတွက် လူစုထားသော မိန်းမခန်း၊ သို့ လမ်းထောင့်မှ မိန်းမတို့သာ ရှိသည်။ ဇိမ်အိမ်တို့မှာ ကြေးမြင့်ပြီး လက်လုပ်လက်စားတို့ မတတ်နိုင်။ စီးပွားကောင်းသူနှင့် ကော်ပိုရိတ်ဝန်ထမ်းတို့သာ သွားသည်။ ဟောင်ကောင်၊ တိုင်ပေတို့နှင့် ကွာသည်မှာ စင်္ကပူဈေးကွက်တွင် အမျိုးသမီးများအတွက် အမျိုးသားပြည့်တန်ဆာများ ခေတ်မစား။ အမျိုးသားတို့အတွက် အမျိုးသားပြည့်တန်ဆာသာ ရှိသည်။ ပြည့်တန်ဆာအသိုင်းအဝိုင်းကို အသိအမှတ်ပြုကတ် သီးသန့်ထုတ်ကာ ပုံမှန် ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးခြင်း၊ ရဲအစောင့်အရှောက် ထားခြင်း ပြုသည်။ ပြည့်တန်ဆာစည်းကမ်း ချိုးဖောက်သူ၊ တရားမဝင် လုပ်ကိုင်သူတို့ကိုသာ အပြစ်ပေးသည်။   

## ဆက်ကြည့်ရန် 
* စင်္ကာပူရှိသယ်ယူပို့ဆောင်ရေး 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:စင်ကာပူနိုင်ငံရှိ လမ်းမများ
မမကြီး (ဝတ္ထု)

***မမကြီး*** သည် ၁၉၆၀ ပြည့်တွင် ထုတ်သည့် ဗန်းမော် တင်အောင်ရေးသော ဝတ္ထု ဖြစ်သည်။ မြင့်မိုရ် စာအုပ်တိုက်မှ ဖြန့်သည်။ ထိုနှစ်အတွက် အမျိုးသားစာပေဆုကို အောင်လင်း၏ အရိုင်းစံပယ်နှင့် တွဲရသော်လည်း ဆုပေးပုံကို မကျေနပ်၍ ဆုလက်မခံခဲ့။

## ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း 
ရာဇဝတ်တရားသူကြီး ဦးအေးသွင်သည် ခင်မာထူးနှင့် မောင်မောင်လေးဟူသော ကလေး ၂ ယောက်ရှိသည့် အရွယ်ကောင်း မုဆိုးဖို ဖြစ်သည်။ အရာအရွယ်ရှိသဖြင့် အသိုင်းအဝိုင်းမှ လူတို့က အရွယ်ညီသည့် အငြိမ်းစား စက်ရှင်တရားသူကြီး ဦးကျော်အောင်၏ ညီမ ကျောင်းဆရာမ မမကြီးနှင့် ဘေးတီးသည်။ သို့သော် ဦးအေးသွင် စိတ်ဝင်စားသွားသူမှာ ဦးကျော်အောင်၏ သမီး ခင် ကိုသာ ဖြစ်သည်။ လက်ရဲဇက်ရဲမုဆိုးဖိုနဲ့ အပျံသင်အပျိုပေါက်တို့ မကြာမီပင် နီးစပ်ကာ လက်ထပ်ဖြစ်သည်။ သို့သော် အိမ်ရှင်မက ကလေးစိတ်သာ ရှိသေးသည့်အတွက် မမကြီးကပင် အိမ်မှုကိစ္စများကို ဝင်လုပ်ပေးနေရသည်။ ထိုသို့ လုပ်သည်ကို ခင်က ဝင်စွက်သည် ထင်၏။

တစတစနှင့် ခင်က ပိုကာဆွဲခြင်း၊ ဈေးဝယ်ထွက်ခြင်း စသော ကတော်အလုပ်များကို ခုံမင်လာသည်။ ကလေးနှစ်ယောက်ရှိသေး၍ အိမ်တွင်းရေးမှာ အဆင်မပြေ။ မောင်ခင်အေးဟူသော သားတယောက် ရလာသည်။ မိမိကလေး ရလာသော်လည်း ကလေးထိန်းနှင့် လွှတ်ထားကာ ယခင်အတိုင်း သွားမြဲလာမြဲပင်။ ခင် လိုသော ငွေကို အလျင်မီမီ ပေးနိုင်ရန် ဦးအေးသွင်က ရုန်းကုန်ရသည်။ သို့ဖြင့် ငွေလွယ်သော စီးပွားရေးသမား မောင်မောင်ထွန်းနှင့် အလွမ်းသင့်သွားသည်။ တကြိမ်သော် ကြံမိကြံရာ လုပ်မိသော ဦးအေးသွင် လာဘ်ပေးလာဘ်ယူမှုနှင့် ထောင်ကျသည်။ ငွေရလမ်းမရှိသော ခင်က ဦးအေးသွင်နှင့် ကွာကာ ကလေးများကို ပစ်ပြီး မောင်မောင်ထွန်းနှင့် ယူလိုက်သည်။ ကလေးများကို မမကြီးက စောင့်ရှောက်ရသည်။

အတန်ကြာသော် မိုးညှင်းမှ စာတစောင် ရောက်လာသည်။ မောင်မောင်ထွန်း ပစ်သွား၍ သောင်တင်နေသော အိမ်မှ ခင် အသည်းအသန်ဖြစ်နေကြောင်း အသိပေးစာ ဖြစ်သည်။ မမကြီးက လိုက်သွား၍ ထူထူထောင်ထောင်ဖြစ်အောင် ပြုစုပြီး ရန်ကုန် ခေါ်လာသည်။ ဦးအေးသွင် ထောင်မှလွတ်သော် မမကြီးနှင့် ဦးအေးသွင်ကို ခေါ်ပြီး သူဝင်သဖြင့် ဇာတ်ရှုပ်ရကြောင်း ပြောသည်။ မမကြီးကို ဦးအေးသွင်နှင့် ပေါင်းကာ ကလေးများကို စောင့်ရှောက်ရန် တောင်းပန်သည်။ ဦးအေးသွင်ကိုလည်း ကလေးများကို မမကြီးနှင့်သာ စိတ်ချကြောင်း ပြောသည်။ ထို့နောက် အသက်ကုန်လေသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၁၉၆၀ စာအုပ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာဘာသာစကား စာအုပ်များ
ဘဝသံသရာတံတား

ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း)၊ ဟဲဟိုးမြို့၊ တောင်လေးလုံးကျေးရွာ အနီးတွင် တည်ရှိသော မီးရထားဖြတ်သည့် တံတားဖြစ်သည်။

သာစည်နှင့် ရွှေညောင်အကြား မိုင်တိုင်အမှတ် (၃၇၉/၇-၈)တွင် တံတားတည်ရှိသည်။ သာစည်-ညောင်ရွှေအကြားတွင် တံတားအစင်းပေါင်း ၄၀၀ ကျော်ရှိသည့်အနက် ဘဝသံသရာတံတားသည် တံတားအမှတ်(၃၈၂) ဖြစ်သည်။ တံတားအမြင့်မှာ (၆၂)ပေမြင့်ပြီး အရှည် ပေ ၂၀၀ ရှိသော CIP. R13A သံဘောင်အမျိုးအစား တံတားဖြစ်သည်။ ၁၉၂၇-ခုနှစ်တွင် စတင် တည်ဆောက်ခဲ့သဖြင့် ယခုအခါ နှစ်ပေါင်း ၉၀ ကျော်ပြီ ဖြစ်သည်။ 

ဘဝသံသရာတံတားဟု ခေါ်ဆိုကြခြင်းမှာ ၁၉၅၆-ခုနှစ်တွင် ဒါရိုက်တာ ဦးသုခ ရိုက်ကူးသည့် *ဘဝသံသရာ* အသံထွက်ရုပ်ရှင် မြန်မာဇာတ်ကားတွင် ပါဝင်ခဲ့သည့်အတွက် *ဘဝသံသရာတံတား* ဟု အမည်တွင်သွားသည်။ ၁၉၂၇ -ခုနှစ်ကတည်းက တည်ဆောက်ခဲ့သော်လည်း ၁၉၅၆-ခုနှစ်ရောက်မှသာ အမည်ရသွားသည့် တံတားလည်း ဖြစ်သည်။ အဆိုပါတံတားသည် အထက်ဟဲဟိုးသို့ တက်ရာ၌ ခရုပတ် စက်ဝိုင်းသဏ္ဌာန် အတက်အဆင်းများစွာဖြင့် မောင်းနှင်ရသော အနိမ့်အမြင့်၊ အကွေ့အကောက်၊ အတက်အဆင်းများလှသောကြောင့် လူ့ဘဝနှင့် နှိုင်းယှဉ်၍ ဒါရိုက်တာ ဆရာကြီးဦးသုခက ဘဝသံသရာရုပ်ရှင်ကားအား အဓိကဇာတ်ဝင်အဖြစ် ရိုက်ကူးခဲ့ရာမှ ဘဝသံသရာတံတားဟု အမည်တွင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ မင်းသားကြီးဦးဇေယျ၊ မင်းသမီးကြီး ဒေါ်မေသစ်တို့၏ ဘဝသံသရာဇာတ်ကား နှင့် လိုက်ဖက်သည့် သီချင်းစာသားဖြစ်သည့် ဘဝသံသရာ၊ မနေမနားတသွားထဲ သွားကြ ရှာ၊ ခရီးပန်းတိုင် မရောက်မချင်း၊ တစ်ယောက် ဆင်း၊ တစ်ယောက်တက် ဆက်လက်ထွက်ခွာ မှာဆိုသည့် စာပိုဒ်ကြောင့် တံတားအမှတ် (၃၈၂)၊ နန်းနွတ်ချောင်းတံတားသည်လည်းမူလအမည်ကွယ်ပျောက်ပြီး ယနေ့ထိ ဘဝ သံသရာတံတားဟု ခေါ်ဆိုကာ ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပ ခရီးသွားများလေ့လာစရာ နေရာတစ်ခု အဖြစ် တည်ရှိနေပေသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် သမိုင်းဝင်နာမည်ကျော်ကြားသော တံတားများမှာ ဂုတ်ထိပ်တံတားနှင့် ဘဝသံသရာတံတား ဖြစ်ပြီး လာရောက်သူများ အမှတ်တရ ဓာတ်ပုံရိုက်ကြသည်။ 

## ကိုးကား
စလေ ရုပ်စုံကျောင်း

**စလေရုပ်စုံကျောင်း** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ စလေမြို့တွင် တည်ရှိသော ရှေးဟောင်းသမိုင်းဝင် ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကုန်းဘောင်ခေတ် စာဆိုတော် ဦးပုည၏ မွေးရပ်မြေဇာတိဟု လူသိများပြီး သမိုင်းမှတ်တမ်း အထောက်အထားများအရ **ဒုတိယပုဂံ**ဟု တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြသည့် စလေမြို့သို့ ပြည်တွင်းပြည်ပမှ ဧည့်သည်အများအပြား လာရောက်လျက် ရှိနေသည့်အတူ စလေမြို့၏ အထင်ကရနေရာတစ်ခု ဖြစ်သော ပန်းပုရုပ်စုံကျောင်းသို့ သွားရောက်လေ့လာ ကြည့်ရှုနေကြသည်။

စလေပန်းပုရုပ်စုံကျောင်းတော်ကြီးကို စလေမြို့နေ ဦးဘိုးကြည်နှင့် ဇနီး ဒေါ်ရွှေသက်တို့က ခရစ်နှစ် ၁၈၈၂-ခု၊ မြန်မာနှစ် ၁၂၄၄-ခုတွင် စတင်တည်ဆောက်ခဲ့ကာ ခရစ်နှစ် ၁၈၉၂-၊ မြန်မာနှစ် ၁၂၅၄-ခုတွင် ပြီးစီးလှူဒါန်းခဲ့ပြီး ကျောင်းတော်ကြီးမှာ အလျားပေ ၁၅၀၊ အနံ ၈၉-ပေရှိကာ သစ်သားတိုင်လုံးပေါင်း ၁၅၄-လုံး ရှိသည်။ 

ကျောင်းတော်ကြီး၏ ပန်းပုရုပ်စုံပေါင်း ၄၅-ရုပ်နှင့် အဆောင်ပေါင်း ၆ ဆောင်ကျန်ရှိနေပြီး ၁၉၉၅-ခုနှစ်တွင် စလေဒေသအနီးတစ်ဝိုက်မှ တွေ့ရှိရသော ရှေးဟောင်းပစ္စည်းများ ခင်းကျင်းပြသရန်အတွက် ရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်အဖြစ် စတင်ဖွင့်လှစ် ပြသခဲ့သည်။ ယခုလက်ရှိအချိန်တွင်လည်း စလေပန်းပုရုပ်စုံကျောင်းတော်ကြီးကို ရှေးဟောင်းသုတေသနနှင့် အမျိုးသားပြတိုက်ဦးစီးဌာနမှ ထိန်းသိမ်းကာကွယ် စောင့်ရှောက်လျက် ရှိသည်။ 

စလေပန်းပုရုပ်စုံကျောင်းတော်ကြီးသို့ ဝင်ရောက်လေ့လာပါက ပြည်တွင်းဧည့်သည်များကို ဝင်ကြေးအခမဲ့နှင့် နိုင်ငံခြားသား ဧည့်သည် တစ်ဦးလျှင် ၅၀၀၀-ကျပ်နှုန်း ပေးဆောင်ရပြီး အပတ်စဉ် တနင်္လာနှင့် အစိုးရရုံးပိတ်ရက်များမှအပ ကျန်ရက်များတွင် ဖွင့်လှစ်ပေးလျက်ရှိသည်။ 
မီတာ(၃၀) အရှည်ရှိပြီး (၁၂၄၀) မီတာ အကျယ်အဝန်းရှိသော ရုပ်စုံကျောင်းသည် ၎င်း၏ရှုပ်ထွေး၍ သေသပ်လှပသော လက်မှုနှင့် ပန်းပုလက်ရာများအား ကြည့်ရှုလေ့လာရန် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးမှ ခရီးသွားဧည့်သည်များကို ဆွဲဆောင်နိုင်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘုန်းကြီးကျောင်းများ
ဟော်ဖကဲ့ဥ

thumb| ဟော်ဖကဲ့ဥ
**ဟော်ဘုရားကျောင်း**(စာလုံးပေါင်းမမှန်)ဟု ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖော်ပြထားသော **ဟော်ဖကဲ့ဥ** () သည် လာအိုနိုင်ငံ၊ ဗီယန်ကျန်းရှိ ဝတ်ပြုရာ ဘုရားကျောင်းဆောင် ဖြစ်သည်။ ဝတ်သိသက္က၏ အရှေ့တောင်ဘက်၊ ဆဿသီရပ်လမ်းပေါ်တွင် ရှိသည်။ မြဘုရားအား ထားရန် ၁၅၆၅ ခုတွင် ဆောက်သည်။ ဘုရားကို ထိုင်းတို့ ယူသွားပြီးနောက် ကျောင်းဆောင်အလုံးသာ ကျန်ခြင်း ဖြစ်သည်။ စစ်ဒဏ်ကြောင့် အကြိမ်ကြိမ် ပြန်ဆောက်ရသည်။ ယခုမူ အတွင်းပိုင်းတွင် ဘာသာရေးဆိုင်ရာပြတိုက်နှင့် အရောင်းပြခန်းအဖြစ် ခင်းကျင်းထားသည်။  

## သမိုင်း 
နေပြည်တော်အား လွမ်ပရာဘွမ်မှ ဗီယင်ကျန်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ပြီးနောက် ၁၅၆၅-၆၆ တွင် ဘုရင် ဆဿသီရပ်က ဆောက်သည်။  နန်းတော်မြေတွင် မြဘုရားထားရန် ဆောက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဇင်းမယ် (ယခု ချင်းမိုင်) မှ မြဘုရားကို ပင့်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ဘုရားကျောင်းဆောင်အဖြစ်သာ သုံးသဖြင့် သီတင်းသုံးသော ဘုန်းကြီးမရှိ။  မြဘုရားမှာ ထိုကျောင်းဆောင်တွင် နှစ် ၂၀၀ ကျော် စံနေသော်လည်း ၁၇၇၉ ခုတွင် (လက်ရှိ စက္ကီမင်းဆက်နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံကို တည်ထောင်သူ) ထိုင်းဗိုလ်ချုပ် ချောင်ဖယားစက္ကီက ဗီယင်ကျန်းကို သိမ်းရပြီးနောက် ဘုရားကို သုဝဏ္ဏဘူမိသို့ ပင့်သွားသည်။ ကျောင်းဆောင်ကိုလည်း ဖျက်ဆီးသွားသည်။ ယခု ထိုဘုရားမှာ ဘန်ကောက်မြို့၊ ဝတ်ဘုရားကျောင်း၌ ရှိနေပြီး ထိုင်းဂုဏ်ဆောင် ဖြစ်နေသည်။ 

ဆုံးသွားသော ဘုရားအစား ဆင်းတုသစ်ထည့်ကာ ၁၈၁၆ ခုတွင် ကျောင်းဆောင်ကို ပြန်တည်သည်။  သို့သော် ထိုင်းတို့အား ပုန်ကန်သည့် ၁၈၂၈ ခုတွင် ကျောင်းဆောင် ထပ်ဖျက်ခံရသည်။ မြို့အလုံးလည်း ဖျက်ဆီးခံရသည်။ ပြင်သစ်အင်ဒိုချိုင်းနား ကိုလိုနီခေတ်တွင် ၁၉၃၆ မှ ၁၉၄၂ အကြား လူးဝစ် ဒီလပို၏ ဓာတ်ပုံများကို မှီး၍ ပြင်သစ်တို့က ကျောင်းဆောင်ကို ပြန်တည်သည်။ မူလအပျက်ပုံကို အခြေခံကာ မွမ်းမံခြင်း ဖြစ်သည်။ ယခင်အဆောက်အဦကို အခြေခံသော်လည်း ပုံစံမှာ ၁၉ ရာစု ထိုင်းဗိသုကာလက်ရာနှင့် ပိုဆင်သည်။ ၁၉၇၀ ဝန်းကျင်တွင် ကျောင်းဆောင်ကို ပြတိုက်အဖြစ် ပြောင်းလိုက်သည်။ 

## အခင်းအကျင်း 
thumb| ကြေးဆင်းတုများ
ဟော်ဖကဲ့ဥကို လာအိုတို့၏ ဘာသာရေးအနုပညာလက်ရာများကို တွေ့နိုင်သည့် အကောင်းဆုံးနေရာများအနက် တခုဖြစ်သည်။ ကျောင်းစင်္ကြန်တွင် ဆင်းတုအချို့ ထားသည်။ ၆ ရာစုမှ ၉ ရာစုကြား ကျောက်ဆင်းတုများအပြင် နောက်ပိုင်းရာစုတို့မှ ထိုင်တော်မူ၊ ရပ်တော်မူ ကြေးဆင်းတုများလည်း ရှိသည်။  ဆင်းတုအများစုမှာ သိမ်ထဲတွင် ဖြစ်သည်။ သိမ်ကို ဘာသာရေးအခမ်းအနားများ ကျင်းပရန်လည်း သုံးသည်။ သိမ်အဝင်ရှိ ထွင်းတံခါးတို့မှာ မူလဗိမာန်မှ တံခါးရွက်များ ဖြစ်သည်။ ထိုင်းမှ မြဘုရားပုံတူ ထုထားသော ဆင်းတုလည်း ရှိသည်။  မြဘုရားတင်သည့် ပုလ္လင်၊ ခမာလက်ရာများ၊ သစ်သားပန်းပုများ၊ ကြေးဝါဖားစည်နှင့် ထန်းရွက်ပေါ်တွင် ရေးသော ဘုရားစာများ ရှိသည်။  

အဆောက်အဦကို ဥယျာဉ်ပြင်၌ ထားပြီး ထိုဥယျာဉ်၌ ပြထားသော ပစ္စည်းများအနက် တခုမှာ အိုးခင်းဟု နာမည်ကြီးသော ရှိန်းကောင်းကုန်းပြင်မြင့်မှ ရသည့် နှစ် ၂၀၀၀ သက်တမ်းရှိ ကျောက်အိုး ဖြစ်သည်။  

## ပြခန်း 

ဖိုင်:Le Vat Phra Kèo (Vientiane) (4346162162).jpg|သစ်ထွင်းတံခါး
ဖိုင်:Monk Ho Pra Keo Laos.JPG|ဟော်ဖကဲ့ဥလာသည့် ဘုန်းတော်ကြီး
ဖိုင်:Buddha statues 2 - Haw Phra Kaew.jpg|ထိုင်ကိုယ်တော်
ဖိုင်:VatPhraKèo.JPG|လှေကားလက်ရန်းမှ နဂါးရုပ်များ
ဖိုင်:Vientiane, Haw Pha Kaeo.jpg|ရှေ့မြင်ကွင်း

## ပြင်ပလင့်များ 
* ဟော်ဖကဲ့ဥပြတိုက် 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံရှိ ပြတိုက်များ
ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားကျောင်းများ
လာအို-မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေးတံတား

**လာအို-မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေးတံတား** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်း၊ တာချီလိတ်ခရိုင်၊ ကျိုင်းလပ်မြို့နှင့် လာအိုနိုင်ငံ၊ လွန်းနံ့သာ (Luang Namtha) ပြည်နယ်၊ လောင်းပြည်နယ်၊ ကျိုင်းကော့ (Xieng Kok) ရွာကို ချိတ်ရန် မဲခေါင်မြစ်ကို ဖြတ်ထိုးသော တံတားဖြစ်သည်။ 

## တည်ဆောက်ဖြစ်ပုံ 
၂၀၀၃ ခု၊ အောက်တိုဘာလတွင် ရန်ကုန်၌ ကျင်းပသော ဧရာဝတီ-ကျောက်ဖရား-မဲခေါင်စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု မဟာဗျူဟာ (ACMCES) အစည်းအဝေးတွင် ဗီယက်နမ်က အဆိုသွင်းသည်။  ဤတံတား တည်ဆောက်ခြင်းဖြင့် ဗီယက်နမ်ရှိ ဟိုင်ဖုံ (Hai Phong) ပင်လယ်ဆိပ်နှင့် မြန်မာရှိ ကျောက်ဖြူပင်လယ်ဆိပ် တဆက်တည်းဖြစ်ကာ မြန်မာ-လာအို-ဗီယက်နမ်စင်္ကြန် ဖြစ်လာမည် ဖြစ်၏။ 

## တံတားဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ 
၆၉၁.၆ မီတာ ရှည်ပြီး လာအိုဘက် ချဉ်းကပ်လမ်း ၇၅၈ မီတာ၊ မြန်မာဘက် ချဉ်းကပ်လမ်း ၆၁၀ မီတာ ရှိသည်။ ဒေါ်လာ ၂၆ မီလီယံ သုံးခဲ့ပြီး ၂၀၁၃ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ ရက်တွင် စဆောက်သည်။ လ ၃၀ အပြီးဆောက်ရန် မှန်းထားသော်လည်း ၂၅ လနှင့် ပြီးသည်။ တန် ၇၀ ဝန် ခံနိုင်သည်။  မြန်မာ-လာအို သံဆက်ဆံရေး နှစ် ၆၀ ပြည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ဖွင့်ခြင်း ဖြစ်၏။

သို့သော် နှစ်နိုင်ငံ အခွန်ဆိုင်ရာကိစ္စများ ညှိမရ၍ ၂၀၁၆ ခုတိုင် အဖြတ်အသွား မရှိခဲ့။  တရုတ်အရှေ့ပိုင်းသို့ ဗီယက်နမ်ရှိ ပင်လယ်ဆိပ်မှ ပို့လျှင် ခရီးတိုသည်။ သို့သော် စာရွက်စာတမ်းကိစ္စ လွယ်ကူသည့် ထိုင်းမှတဆင့် ပို့ခြင်းကိုသာ မြန်မာပို့ကုန်သမားတို့က လုပ်သည်။ ထို့ကြောင့် ထိုတံတားမှာ အကူးအသန်း အနည်းငယ်သာ ရှိသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တံတားများ
ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံရှိ တံတားများ
စကု ရုပ်စုံကျောင်း

**စကု ရုပ်စုံကျောင်း** သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ စကုမြို့နယ် မင်းဘူး-ဆင်ဖြူကျွန်း  ကားလမ်းအနီးတွင် တည်ရှိသော ရှေးဟောင်း မှန်ကင်းရုပ်စုံကျောင်းဖြစ်သည်။ ရှေးဟောင်း မှန်ကင်းရုပ်စုံကျောင်းသည် နှစ်ပေါင်း ၁၃၉-နှစ်ခန့် ရှိပြီ ဖြစ်သည်။ မှန်ကင်းရုပ်စုံကျောင်းကို စလင်းသူကောင်းမျိုးများ ဖြစ်ကြသော မြို့ဝန်မင်း ဦးဆိုင် နှင့် ဒေါ်ငွေတို့မှ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၄၂-ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်လှူဒါန်းခဲ့ပြီး တိုင်အလုံးပေါင်း ၁၃၆ လုံး ရှိ၍ မြန်မာမှုဗိသုကာ သစ်သားပန်းပု လက်ရာများကို တွေ့ရသည်။ အုတ်လှေကား သုံးစင်း တပ်ဆင်ထားကာ ပြဿဒ်ဆောင်၊ စနုဆောင်နှင့် ဆောင်မကြီးတို့ ပါရှိသည်။ ရှေးခေတ် စကုမြို့ဝန်၊ မြို့သူကြီးတို့ တည်ဆောက် ကိုးကွယ်ခဲ့သော လေးထပ်ကျောင်း၊ သုံးထပ်ကျောင်း၊ မှန်ကင်းကျောင်း၊ ကန်ဦးကျောင်းစသည့် ကျောင်းကြီးများတွင် ဇာတ်နိပါတ်တော်များ ကို သရုပ်ဖော်ပြသထားသော ရှေးမြန်မာပန်းပုလက်ရာများ ရှိသည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘုန်းကြီးကျောင်းများ
ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
စစ်ကိုင်း ရုပ်စုံကျောင်း

**စစ်ကိုင်း ရုပ်စုံကျောင်း** သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းတောင် တောင်အဆင်းကားလမ်းဘေး အရိယဝံသချောင်၌ တည်ရှိသည်။

အရိယဝံသချောင် ရုပ်စုံကျောင်းဆောင်ကို အင်းဝခေတ်၊ ရေငုံဆရာတော်ကြီးထံမှာ ပညာသင်ကြားနေသော" ရှင်အရိယာဝံသ" ကိုယ်တော်၏ စာပေကျမ်းဂန် တတ်မြောက်မှုကို ကြည်ညိုသည့်အတွက် အင်းဝဘုရင် ဒုတိယမင်းခေါင်မှ ကျောင်းဆောက်လှူဒါန်းခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ဆရာတော်ကြီး ပျံလွန်တော်မူပြီးနောက်ပိုင်း ပျက်စီးသွားသည့်ကျောင်းအား မူလလက်ရာမပျက် ပြန်လည်တည်ဆောက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ 

ပျက်စီးနေပြီဖြစ်သည့် ရုပ်စုံကျောင်းအား လွန်ခဲ့သော ၁၅-နှစ်ခန့်က သီတဂူဆရာတော်ကြီးမှ မူလလက်ရာမပျက် ပြုပြင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ အဆိုပါကျောင်းမှာ ဆရာတော်တစ်ပါးတည်း သီတင်းသုံးနိုင်သည့်ကျောင်းဖြစ်၍ တစ်ပါးထိုင်ကျောင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။ ကျောင်းအဆောက်အအုံကို ဇာတ်ကြီးဆယ်ဘွဲ့ နိပါတ်တော်ဇာတ်ရုပ်များ၊ ကနုတ်ပန်းလက်ရာများဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည့် သစ်သားထည်ရုပ်စုံကျောင်းအဖြစ် မြန်မာမှုလက်ရာများဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။ ခေတ်အဆက်ဆက် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းခဲ့သော ရုပ်စုံကျောင်းသက်တမ်းသည် နှစ်ပေါင်း ၇၀ဝ နီးပါးခန့်ရှိပြီ ဖြစ်သည်။

တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့မှ ခရီးသွားနေရာတစ်နေရာအဖြစ် သတ်မှတ်အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပြီး လာရောက်လည်ပတ်သူ၊ လေ့လာသူများ နေ့စဉ်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘုန်းကြီးကျောင်းများ
ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းမြို့
စလင်း ရုပ်စုံကျောင်း

**စလင်းရုပ်စုံကျောင်းတော်** (ခေါ်) မြောက်လေးစင်ရုပ်စုံကျောင်းသည် ဧရာဝတီမြစ်၏ အနောက်ဘက်ကမ်း၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်မြောက်ပိုင်း၊ စလင်းမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ ဝက်သည်းကန်ဘုရားမှ  ဆ​င်ဖြူကျွန်း-စေတုတ္တရာ ကားလမ်းအတိုင်း တစ်ဖာလုံခန့်ဆက်သွားပါက  ရှမ်းရွာကုန်း၏ အရှေ့ဘက်တွင် ရှိသည်။ ၂ဝဝ၃-ခုနှစ်တွင် ရှေးဟောင်းသုတေသနမှ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်တာဝန်ယူထားသည်။  ရုပ်စုံကျောင်းမှာ သရက်ကင်းလှေကား ခြောက်စင်းရှိပြီး  ပြဿာဒ်ဆောင်၊ စနူဆောင်၊ ဇေတဝန်ဆောင်တို့ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားကာ  ရတနာပုံခေတ်ဗိသုကာလက်ရာနှင့် ရှေးဟောင်း အမွေအနှစ်ပစ္စည်းတို့ကို  ဝင်ရောက်ကြည့်ရှု လေ့လာနိုင်သည်။ မင်းတုန်းမင်းလက်ထက် သက္ကရာဇ် ၁၈၆၈-ခုနှစ်တွင် သူကောင်းမကြီး ဒေါ်ပုက တည်ဆောက်လှူဒါန်းထားခြင်းဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘုန်းကြီးကျောင်းများ
ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
လာအို-မြန်မာ ဆက်ဆံရေး

**လာအို-မြန်မာဆက်ဆံရေး** သည် အိမ်နီးချင်းနှစ်နိုင်ငံဖြစ်သော လာအိုနှင့် မြန်မာတို့၏ ရှည်လျားနီးကပ်သော ဆက်ဆံရေးဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ဗီယင်ကျန်း တွင် သံရုံးရှိပြီး လာအိုက ရန်ကုန်၌ သံရုံးရှိသည်။

## သမိုင်းနှင့် ခေတ်သစ်ဆက်ဆံရေး 
ထေရဝါဒကိုးကွယ်ပုံချင်း တူသော်လည်း ၁၆ ရာစုမှစပြီး နှစ်နိုင်ငံစစ်ပွဲများ ဆင်နွှဲသည်။တောင်ငူမင်းဆက်ဧကရာဇ် ဘုရင့်နောင်လက်ထက်အတွင်း လာအိုကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။  ဇယဇေဋ္ဌာဓိရာဇ်သည် လင်းဇင်းပြည်ကို ဦးစီးကာ ဗမာတို့အား ခုခံသည်။  တောင်ငူမင်းဆက် ပြိုကွဲသွားသည့်အခါ လာအိုတို့ ပြည်ကို ပြန်ပိုင်သည်။ 

မြန်မာများသည် ကုန်းဘောင်မင်းဆက်တွင် ဒုတိယအကြိမ် လင်းဇင်းဒေသကို သိမ်းပိုက်သည်။   တရုတ်တို့နှင့် တိုက်ပြီးနောက် မြန်မာတို့ အင်အားနည်းသည့်အခါ လင်းဇင်းက ပဏ္ဍာဆက်ရန် ငြင်းလိုက်သည်။ မြန်မာတို့လည်း လာမတိုက်တော့။ တောင်ငူခေတ်မှ ကုန်းဘောင်နှောင်းအထိ လာအိုမြန်မာဆက်ဆံရေးမှာ ပြည်သူများအကြား ကူးလူးဆက်ဆံမှုမြင့်မားပြီး ယဉ်ကျေးမှုအရ မြန်မာဘက်သို့နှီးနွယ်သည်။

၁၉ ရာစုတွင် မြန်မာက ဗြိတိသျှကိုလိုနီ၊ လာအိုက ပြင်သစ်ကိုလိုနီ အသီးသီး ဖြစ်လာသည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ အဆက်အဆံ မရှိတော့။ ထို့ပြင် ဗီယက်နမ်စစ်ပွဲဖြစ်ခြင်းကြောင့် နှစ်နိုင်ငံအကြား ဆက်ဆံရေး မရှိခဲ့ပေ။ ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များမှစပြီး လာအိုနှင့်မြန်မာ နိုင်ငံခေါင်းဆောင်များ တရားဝင် အလည်အပတ်ခရီး စသည်။

## ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု 
၁၉၉၀ ခုနှစ်များမှစ၍ အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအနေဖြင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု တိုးမြှင့်လာခဲ့သည်။ 

၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် နှစ်နိုင်ငံကြား ပထမဆုံး တရားဝင်ချစ်ကြည်ရေးတံတားကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ နှစ်နိုင်ငံအကြား ကုန်သွယ်ရေးနှင့်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို ချဲ့ထွင်ရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေး
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး
ဖရက်ဒဲစလိုရွာ

thumb| Fredesloh က နှစ်ထပ်ဘုန်းကြီးကျောင်း
**ဖရက်ဒဲစလို** သည် ဂျာမနီ ရှိ၊ နော့သီယင်(Northeim) မြို့အနီးရှိ ဂျာမန်အောက်ပိုင်းနယ် (Lower Saxony) ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။ မြို့သည် ရှေးအစဉ်အလာအရ စိုက်ပျိုးရေးသာ လုပ်သော်လည်း ယနေ့ခါတွင် ၎င်း၏ရိုးရာအိုးလုပ်ငန်းဆိုင်များမှ ဝင်ငွေများစွာ ရရှိသည်။ ယခင်က အလယ်ခေတ် ကွန်ဗင့် သီလရှင်ကျောင်း ဖြစ်ခဲ့သည့် ချာ့ချ်တစ်ခုက ရွာလယ်၌ ရှိသည်။ ဗွန်အော့လင်မိသားစုသည် သမိုင်းကြောင်းအရ ကျေးရွာအတွင်းနှင့် ရွာဝန်းကျင်ရှိ မြေယာ အများစုကို ပိုင်ဆိုင်ထားပြီး ထိုဒေသတွင် ကြီးစိုးနေဆဲဖြစ်သည်။

ကဏ္ဍ:ဂျာမနီနိုင်ငံရှိ ရွာများ
ဟင်ရီရှား အော်နာတာ

***ဟင်ရီရှား အော်နာတာ*** သည် မျိုးရင်း အဲခင်နာစတယ်ရီဒေး ရှိ ကြယ်ငါး (ခ) ရေလက်ဝါး မျိုးစိတ် တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ဂွတ်ဟုပ်အငူ ပုံစံ ဒေသမျိုးနှင့် သင့်လျော်ပြီး၊ တောင်အာဖရိကကမ်းခြေရှိ အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ အရှေ့တောင်ပိုင်း နေရင်း ဖြစ်သည်။။  

## ကိုးကား
အော်ပရေးရှင်းဘလတ်စတုန်း

**အော်ပရေးရှင်းဘလက်စတုန်းမှာ**  ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စု ၊ လက်တင်အမေရိကနှင့် ကနေဒါနိုင်ငံများသာမက အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံတွင်းပါမကျန် အမေရိကန်စုံစမ်းထောက်လှမ်းရေးအတွက် သူလျှိုလုပ်ဆောင်ပေးစေရေးအတွက် ဆိုဗီယက်ထိန်းချုပ်ထားသော နယ်မြေများတွင် နေထိုင်သည့် နာဇီများနှင့် လက်တွဲလိုသူများအား  ဗဟိုထောက်လှမ်းရေးအေဂျင်စီ (CIA) က အားထုတ်ကြိုးပမ်းသည့် တိတ်တိတ်ပုန်းစစ်ဆင်ရေးတရပ်ဖြစ်သည်။ ဘလက်စတုန်းအော်ပရေးရှင်း၏ လုပ်ငန်းအစိတ်အပိုင်းအတွက် ငှားရမ်းထားသူ အများစုမှာ စစ်ရာဇဝတ်မှုများ ကျူးလွန်ခဲ့ကြသည့် နာဇီ အဆင့်မြင့်ထောက်လှမ်းရေးသမားများ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုသူများစွာမှာ အယူတိမ်းမိသော နာဇီများ သို့မဟုတ် အခွင့်ရေးသမားများမဟုတ်ကြဘဲ ကွန်မြူနစ်ဆန့်ကျင်ရေး နာမအောက်တွင် ဟစ်တလာအစိုးရနှင့် ပလဲနံပသင့်ခဲ့သူများဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
အော်ပရေးရှင်းဘလက်စတုန်းကို အမေရိကန် ဖက်ဒရယ်အုပ်ချုပ်ရေးဌာနက ကနဦး၌ အဆိုပြုခဲ့ပြီး SANACC (နိုင်ငံတော်အစိုးရ ၊ တပ်မတော် ၊ ရေတပ် နှင့် လေတပ် ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းရေး ကော်မတီ) က ၁၉၄၈ ဇွန်လ ၁၀ ရက်နေ့ တွင် အတည်ပြုခဲ့သည်။ အော်ပရေးရှင်းအစပျိုးကာလများတွင် ဆိုဗီယက်ပတ်လမ်းပြင်ပရှိ အနောက်ဘက်ခြမ်း မဟုတ်သော နိုင်ငံများမှ “ကွန်မြူနစ်ဝါဒီတို့၏ ရန်စွယ်ကို တောင့်ခံနိုင်စွမ်းရှိပြီး လူထုလှုပ်ရှားမှုအားကြိုးကိုင်နိုင်ရေး ကွန်မြူနစ်ဝါဒဖြန့်ချိရေးနှင့်နည်းလမ်းများကို တန်ပြန်နိုင်သောအတတ်ပညာရှိသည့်”  ကွန်မြူနစ်ဆန့်ကျင်ရေး အခြေခံအင်အားစုများကို စာကြမ်းတစောင်က ရွေးထုတ်ဖော်ပြထားသည်။ ရန်ပုံငွေ နှင့် နိုင်ငံတကာချိတ်ဆက်လှုပ်ရှားမှု မရှိသောကြောင့် “အဆွယ်ကျိုးနေသော” ထိုသူတဦးချင်းကို အသုံးချနိုင်ရန် အော်ပရေးရှင်းဘလက်စတုန်းက ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ဇူလိုင်လ၌ SANACC က အော်ပရေးရှင်းကို ချဲ့ထွင်ခဲ့ရာတွင် -

*"ရန်သူ့နယ်မြေတွင်းမှ မဟာမိတ်တပ်များဖြစ်စေ လိုလားသောအင်အားစုများကဖြစ်စေ ဆောင်ရွက်သည့် ရန်သူ့အား ဆန့်ကျင်လှုပ်ရှားမှုများ ပါဝင် ... စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ၊ တော်လှန်ပုန်ကန်ရေး ၊ အဖျက်အမှောင့်လုပ်ငန်းတို့ နှင့် လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခြင်း ၊ မဟာမိတ်လေတပ်သားများအား ပစ်မှတ်ထားဖမ်းဆီးခြင်း နှင့် ကယ်ဆယ်ခြင်းတို့ကဲ့သို့ သောင်းပြောင်းစစ်ဆင်ရေးများကို ထည့်သွင်းရန်" [အထိဖြစ်သည်။]*

၁၉၇၆ ခုနှစ်ရောက်သောအခါ အော်ပရေးရှင်းဘလက်စတုန်းမှာ တင်းတင်းကြပ်ကြပ် စောင့်ကြပ်ထိန်းသိမ်းခံ ထားရသည့် လျှို့ဝှက်ချက်တခုမဟုတ်တော့သည်သာမက ၎င်းနှင့်ဆက်နွယ်သော အထူးလျှို့ဝှက်ထားသည့် ပရိုဂရမ် ၂ ခု - Operation Paperclip  နှင့် Alsos Mission ရှိကြောင်းကို စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတရပ်က ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။

## အောက်ပါတို့ကိုလည်း ဖတ်ရှုရန် 
* Klaus Barbie
* Operation Paperclip
* Operation Rusty
* Ratlines (World War II)
* U.S. intelligence involvement with German and Japanese war criminals after World War II

## ရည်ညွှန်း 
ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ လျှို့ဝ
ဗြာဟ္မီအရေးအသား

အိန္ဒိယတိုက်၏ ရှေးအကျဆုံးသော အရေးအသားမှာ အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်း ကျောက်စာအရေးအသားဖြစ်သည်။ ခရစ်တော်မပေါ်မီ နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ ခန့်က ရေးသားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး အရုပ်စာအရေးအသားမျိုးဖြစ်သည်။ အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်းယဉ်ကျေးမှုသည် ခရစ်တော်မပေါ်မီ နှစ်ပေါင်း ၁၇၀၀ အထိ တည်ရှိခဲ့သည်။ ယင်းကာလမှစ၍ ခရစ်တော်မပေါ်မီ ၅၀၀ လောက်အထိအတွက်မူ အရေးအသားများနှင့် ပတ်သက်၍ ရှာဖွေမတွေ့ကြသေးပေ။

၃-ရာစု ဘီစီသို့ ရောက်သောအခါ အသောက ကျောက်စာများကို အရေးအသား ၂-မျိုးဖြင့် ရေးသားထားသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ ယင်းအရေးအသား ၂-မျိုးမှာ ဗြာဟ္မီနှင့် *ခရောၑ္ဌီ* (ခရောသျှဌီ)တို့ပင် ဖြစ်သည်။

ဗြာဟ္မီအရေးအသားမှာ ဗျည်းနှင့် သရများကို အသုံးပြု၍ ရေးသာ အရေးအသားတစ်မျိုးပင်ဖြစ်သည်။ ဘယ်မှညာသို့သွားသော အရေးအသားဖြစ်သည်။ ဗြာဟ္မီအရေးအသားကို အိန္ဒိယတိုက်တစ်တိုက်လုံးတွင် အသုံးပြုကြောင်းတွေ့ရသည်။

## ဗြဟ္မီအက္ခရာအရေးအသား
အေဒီ ခြောက်ရာစုနှင့် ယင်းမတိုင်မီ ရခိုင်ပြည်သုံးအက္ခရာ။ ဦးစံသာအောင်။ ပကြိမ်။ နိုဝင်ဘာ၊ ၁၉၇၄။ ဥမ္မာအောင်စာပေ။ ရန်ကုန်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နားလည်သင့်မြတ်မှုနေ့

**အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နားလည်သင့်မြတ်မှုနေ့** သည် သည်းမခံနိုင်ခြင်း၏အန္တရာယ်ကို လူထု သိရှိစေရန်အတွက် ယူနက်စကို မှ ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင်ကြေညာသော နှစ်ပတ်လည် ကျင်းပသောနေ့ ဖြစ်သည်။ နိုဝင်ဘာလ 16 ရက်နေ့ကိုသတ်မှတ်ထားသည်။ 

## ညီလာခံနှင့်ပွဲတော်များ 
နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ သည်းခံမှုနေ့တွင် အထိမ်းအမှတ်ပွဲများနှင့် ပွဲတော်များကို ကျင်းပကြသည်။ ၎င်းတို့အနက် ၂၀၁၃ တွင် နိုင်ငံတကာ ကာတွန်းပွဲတော်က ကြီးမှူးကျင်းပသည့် နော်ဝေနိုင်ငံ၊ ဒရာမင်မြို့က "ယူနီဗာဆယ် သင့်မြတ်ရေးကာတွန်းပွဲတော်သည်လည်း အပါအဝင် ဖြစ်သည်။

## မြန်မာ
၂၀၁၉
နိုဝင်ဘာ ၁၆ တွင် မန္တလေးမြို့၊ Hilton Mandalay Hotel အမရပူရခန်းမတွင် မြန်မာနိုင်ငံငြိမ်းချမ်းမေတ္တာအဖွဲ့မှ ပထမဦးဆုံး ကြီးမှူးကျင်းပသည်။

## ကြည့်ရှုပါ 
* လူ့အခွင့်အရေးပညာရေး 
* သည်းခံစိတ် 
* ယူနက်စကို 
* သည်းခံခြင်းနှင့် အကြမ်းမဖက်ခြင်း တိုးမြှင့်ခြင်းအတွက် ယူနက်စကို - မက်ဒန်ဂျက်သ်ဆင်းဆု ။ ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သော ဤနှစ်ပတ်လည်ဆုကိုအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နားလည်သင့်မြတ်မှုနေ့တွင် ကြေညာခဲ့သည်။ 
* သည်းခံခြင်းအတွက်ကုလသမဂ္ဂနှစ် 
* အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာနေ့များ၏စာရင်း 
* လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုဆန့်ကျင်ကမ္ဘာ့ညီလာခံ

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်များ 
* သည်းခံခြင်းအတွက်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာနေ့ 
* သည်းခံခြင်း၏နိယာမများကြေညာချက်

ကဏ္ဍ:ကမ္ဘာ့အထိမ်းအမှတ်နေ့များ