open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
အစ္ဆရိယအဗ္ဘုတသုတ်

ဤသုတ်ကို ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ ဟောတော်မူသည်။ သမ္ဗဟုလရဟန်းတို့၏ လျှောက်ထားချက်နှင့် ပတ်သက်၍ ဘုရားရှင်၏ တိုက်တွန်းတော်မူချက်အရ- အရှင်အာနန္ဒာက အလောင်းတော်မြတ် ဗောဓိသတ်၏ တုသိတာနတ်ပြည်သို့ ရောက်ရှိသည်ကစ၍ မီးရှူးသန့်စင်ဖွားမြင်တော်မူချိန်အထိ ရင်သတ်ရှမောအံ့ဩချီး ကျူးဖွယ် အကြောင်းအရာ (၁၉) မျိုးကို ဘုရားရှင်ထံတော်မှ ကြားနာခဲ့သည်အတိုင်း လျှောက်ထားသည်၊ ဘုရားရှင်က မိမိသန္တာန်၌ ဝေဒနာ သညာ ဝိတက် တရားတို့ ထင်ရှားစွာ ဖြစ်တည်ချုပ်ပျောက်ခြင်းဟူသော အစ္ဆရိယ အဗ္ဘူတဓမ္မတစ်ပါးကို ဖြည့်စွက်၍ ဟောကြားတော်မူသောသုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ -ဝေဿန္တရာမင်းဘဝ၌ သိကြာမင်းပေးသော သုရှစ်ပါး၊ နတ်ပြည်၌ မိမိနတ်ဖြစ်သည်ကို သိ/မသိ၊ နတ်သား, နတ်သမီးတို့အရွယ်၊ စုတေမည့် ပုဗ္ဗနိမိတ်များ၊ ကြည့်ခြင်းကြီးငါးပါး၊ အလောင်းတော်၏ ပဋိသန္ဓေစိတ်၊ ဖွားမြင်ပုံလေးမျိုး၊ လောကန္တရိက်ငရဲ၊ ပဋိသန္ဓေနေစဉ်အခါက နတ်မင်းကြီးတို့စောင့်ရှောက်ကြပုံ၊ မယ်တော်၏ အသက်အရွယ်၊ ဖွားမြင်တော်မူပုံ၊ ပုဗ္ဗနိမိတ်များ၊ တိပိဋကဓရ စူဠာဘယထေရ်၏ မိန့်ကြားချက်များ ပါရှိသည်။

## ကိုးကား
စူဠတဏှာသင်္ခယသုတ်

ဘုရားရှင် သာဝတ္ထိမြို့တော်၊ ပုဗ္ဗာရုံကျောင်း မိဂါရမာတုပြာသာဒ်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် “တပ်မက်မှုကုန်ရာ (နိဗ္ဗာန်)ကို အာရုံပြု၍ လွတ်မြောက်သော စိတ် ရှိသူ, ဧကန်ပြီးဆုံးသူ, ဧကန်ဘေးကင်းခြင်းရှိသူ, ဧကန်မြတ်သောအကျင့်ကိုကျင့်သူ, ဧကန်ပြီးဆုံးသူ နတ်လူတို့ထက် မြင့်မြတ်သူဖြစ်ကြောင်းအကျင့်ကို အကျဉ်းအားဖြင့် ဟောတော်မူပါ”ဟု သိကြားမင်း မေးလျှောက်ချက်အရ ရဟန္တာဖြစ်နိုင်သည့်အကျင့်၏ အကျဉ်းချုပ်ကို ဟောတော်မူပါသည်။ ထိုတရားတော်ကို အနုမောဒနာပြုသော နတ်၏အသံကို ကြားသိတော်မူသဖြင့် အရှင်မောဂ္ဂလာန်ထေရ်သည် တာဝတိံသာ နတ်ပြည် သိကြားမင်းထံသို့ ကြွသွားတော်မူပြီး မေးမြန်းလေသည်။

ထိုအခါ၌ သိကြားမင်းသည် ဧကပုဏ္ဍရိကဥယျာဉ်တော်၌ နတ်တူရိယာ ငါးမျိုးတို့ဖြင့် နတ်စည်းစိမ်ခံစားနေချိန်ဖြစ်၍ “အလုပ်များ၍ မေ့လျော့သွားပါကြောင်း၊ နတ်အသူရာစစ်ပွဲအကြောင်း၊ ဝေဇယန္တာပြာသာဒ်၏ ကြီးကျယ်ခမ်းနားပုံအကြောင်းတို့ကို လျှောက်ထားပြီး သိကြားမင်းနှင့် ဝေဿဝဏ်နတ်မင်းကြီးတို့ အရှင်မောဂ္ဂလာန်ကို ဝေဇယန္တာပြာသာဒ်သို့ ပင့်ဆောင်၍ပြသပုံ၊ ဝေဇယန္တာပြာသာဒ်ကို ချီးကျူးပုံ။ အရှင်မောဂ္ဂလာန်က ဝေဇယန္တာပြာသာဒ်ကို ခြေမဖြင့်ခတ်၍ လှုပ်စေပုံ၊ ထိုအခါကျမှ တဏှာသင်္ခယသုတ်အကျဉ်းကို မေးမြန်းသည့်အခါ သိကြားမင်း၏ ဘုရားရှင်ထံတော်မှ နာယူခဲ့ရသော တဏှာသင်္ခယသုတ်တရားတော်ကို ပြန်လည်ဟောကြားပုံ၊ အရှင်မောဂ္ဂလာန်ထေရ်က ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထားသဖြင့် ဘုရားရှင်က အရှင်မောဂ္ဂလာန်ထေရ်အား တဏှာသင်္ခယသုတ်တော်ကို ဟောကြားတော်မူပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

**အဋ္ဌကထာ**၌ ဝိသာခါနှင့် မဟလ္လတာတန်ဆာအကြောင်း၊ ပုဗ္ဗာရုံကျောင်းတော်ကြီး၏ ခမ်းနားပုံ၊ အခြားသူများနှင့်ဝိသာခါ, အနာထပိဏ်တို့ခြားနားပုံ၊ သာဝတ္ထိကျောင်းတော်ကြီးများနှင့် သီဟိုဠ်ကျွန်း အနုရာဓပူရကျောင်းတော်ကြီးများ နှိုင်းယှဉ်ချက်၊ ဘုရားရှင်၏ ချီးမြှောက်တော်မူပုံ သိကြားမင်း၏ တဏှာသင်္ခယအကျင့် အကျဉ်းချုပ်ကို နာယူလိုခြင်းအကြောင်း၊ တာဝတိံသာဥယျာဉ်ပွဲတော်အကြောင်း၊ တဏှာသင်္ခယ သုတ်အဖွင့်၊ ဘုရားရှင်အသံတော်၏ ပရိသတ်အပြင်သို့ မထွက်ပုံ၊ တူရိယာငါးမျိုး၊ သဒ္ဓါတရားရှိသူတို့၏ အလေးဂရုပြုသူများကိုတွေ့လျှင် အမြတ်တနိုး နှုတ်ခွန်းဆက်ပုံ၊ ရင်းနှီးသူများနှင့် တွေ့ဆုံကြသောသူတို့၏ နှုတ်ခွန်းဆက်စကားသဘာဝ၊ သိကြားမင်း၏ တာဝတိံသာနတ်တို့နှင့် ဆက်စပ်သည့်လုပ်ငန်း၊ နတ်တို့ မေ့လျော့တတ်ကြပုံ၊ အရှင်မောဂ္ဂလာန်ထေရ်၏ သိကြားမင်း၏ မေ့လျော့ပုံကို ပယ်ဖျောက်ခြင်းအကြောင်း၊ နတ်အသူရာစစ်ပွဲအကြောင်း၊ ဝေဿဝဏ်နတ်မင်းနှင့် သိကြားမင်းတို့ ရင်းနှီးကြပုံ၊ ဝေဇယန္တာပြာသာဒ်တုန်လှုပ်ပုံ-အစရှိသော ဖွင့်ဆိုချက်များ များစွာပါရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ဓာတုဝိဘင်္ဂသုတ်

ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဘဂ္ဂဝ၏ အိုးလုပ်ရာတဲ၌ ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါ၌ ရှိသော ဓာတ် (၆)ပါး၊ ဖဿာယတန (၆)ပါး၊ စိတ် ၏ကြံစည်သုံးသပ်ခြင်း (၁၈)ပါး၊ တည်ရာ (၄)ပါး၊ ယင်းတည်ရာ (၄)ပါးတို့၌ ထင်မှတ်ခြင်း အာသဝတို့ မဖြစ်သော ရဟန်းကို =ကိလေသာ ငြိမ်းသောရဟန်း, ဟူ၍ဆိုရပုံ၊ ဝိပဿနာပညာကို မမေ့ရာ၊ ဝစီသစ္စာကို စောင့်ရာ၏။ ကိလေသာစွန့်ခြင်းကို အားထုတ်ရာ၏။ ရဟန်းသည် ကိလေသာငြိမ်းအေးမှုကိုသာလျှင် ကျင့်ရာ၏ ဟူသော ဥဒ္ဒေသခေါင်းစဉ်များကို အကျယ်ဝေဖန်၍ ပုက္ကုသာတိရဟန်းအား ဟောတော်မူသည်သုတ်။

ဤသုတ္တန်၏ အဆုံး၌ ပုက္ကုသာတိရဟန်းသည် အနာဂါမ်အရိယာသာဝက ဖြစ်၍ သင်္ကန်း, သပိတ်, ပရိက္ခရာကို ရှာမှီးရင်း ကွယ်လွန်သွားပုံကို ဟောတော်မူပါသည်။

ဤဓာတ် (၆)ပါးဟူသည် ပထဝီဓာတ်, အာပေါဓာတ်, တေဇောဓာတ်, ဝါယောဓာတ်, အာကာသဓာတ်, ဝိညာဏဓာတ်တို့ ဖြစ်ပါသည်။ ဖဿာယတန (၆)ပါးဟူသည် စက္ခုသမ္ဖဿ (ပ) မနောသမ္ဖဿ တို့ဖြစ်သည်။

စိတ်၏ကြံစည်သုံးသပ်ခြင်း ဥပဝိစာရ (၁၈)ပါးဟူသည် ဒွါရ (၆)ပါးတို့၌ အာရုံ (၆)ပါး ထင်ရာဝယ် သောမနဿုပဝိစာရ (၆)ပါး၊ ဒေါမနဿုပဝိစာရ (၆)ပါး ဥပေက္ခုပဝိစာရ (၆)ပါး တို့ဖြစ်သည်။ ပညာဓိဋ္ဌာန, သစ္စာဓိဋ္ဌာန, စာဂါဓိဋ္ဌာန, ဥပသမာဓိဋ္ဌာနဟူသော တည်ရာ (၄)ပါး တို့ဖြစ်သည်။

ဤသုတ်တော်၌-အဇ္ဈတ္တိက ပထဝီဓာတ် _ ၁၉-ပါး (၂၀)

-အဇ္ဈတ္တိက အာပေါဓာတ် _ ၁၂-ပါး (၁၃)

-အဇ္ဈတ္တိက တေဇောဓာတ် _၄-ပါး (၅)

-အဇ္ဈတ္တိက ဝါယောဓာတ် _ (၆)ပါး (၇)

-အာကာသဓာတ် _(၆)မျိုး (၇)တို့ကို ဟောတော်မူထားပါသည်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဘဂ္ဂဝ၏အကြံအစည်၊ ကုလပုတ္တ (၂) မျိုး မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဗိမ္ဗိသာရမင်းနှင့် ဂန္ဓာရနိုင်ငံ တက္ကသိုလ်မြို့ ပုက္ကုသာတိဘုရင်တို့ အဒိဋ္ဌသဟာယဖြစ်ပုံမှစ၍ ပုက္ကုသာတိ နှင့် ဘုရားရှင်တို့ တွေ့ကြပုံ၊ သုတ်တော်လာ ပုဒ်တို့၏ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက် ပုက္ကုသာတိ= ဧဟိဘိက္ခုရဟန်း မဖြစ်ပုံ၊ ကွယ်လွန်ပုံ၊ ဗိမ္ဗိသာရမင်းက သဂြိုဟ်ပုံ၊ အဝိဟာဘုံသို့ ရောက်ပြီး ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုကြသော ရဟန်းတော်များ အစရှိသည်တို့ကို ဖွင့်ပြတော်မူထားပါသည်။

ဋီကာ၌လည်း မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

## ကိုးကား
အာနန္ဒဘဒ္ဒေကရတ္တသုတ်

သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော် စည်းဝေးညီမူရာ တန်ဆောင်းဝန်း၌ အရှင်အာနန္ဒာထေရ်က ရဟန်းတော်တို့အား ဘဒ္ဒေကရတ္တသုတ်၏ခေါင်းစဉ်နှင့် ဝိဘင်းကို ဟောတော်မူပြီး ဘုရားရှင်အား မိမိဟောကြားသည့်တရားစကားကို လျှောက်ထားရာ ဘုရားရှင်က အရှင်အာနန္ဒာထေရ်၏ ဒေသနာတော်အတိုင်း ပြန်လည်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အရဏဝိဘင်္ဂသုတ်

(၁) ဟီန, ဂါမ္မ, ပေါထုဇ္ဇနိက, အနရိယ, အနတ္ထသံဟိတ (သဿတဒိဋ္ဌိ)ဖြစ်သော ကာမသုခလ္လိကာနုယောဂအစွန်းတရားနှင့် ဒုက္ခ, အနရိယ, အနတ္ထသံဟိတ (ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ) ဖြစ်သော အတ္တကိလမထာနုယောဂအစွန်းတရားတို့ကို အားမထုတ်ရာ။ ။

(၂) ဤအစွန်းနှစ်ရပ်သို့မကပ်ရောက်ပဲ မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် ထိုးထွင်း၍ သိမြင်အပ်သော မဂ္ဂင်ရှစ်ရပ် မဇ္ဈိမပဋိပတ်အကျင့်မြတ်သည် သစ္စာလေးချက်ကို ကွက်ကွက် ကွင်းကွင်း လင်းလင်း ထင်ထင် သိမြင်နိုင်သော ပညာမျက်စိကို ပြုတတ်၏။ သစ္စာလေးဆိုင်ကို ပိုင်ပိုင်မိမိသိခြင်းကို ပြုတတ်သော ဉာဏ်ပညာကို ပြုတတ်၏။ ကိလေသာဟူ အပူမလိမ်း ငြိမ်းအေးခြင်းငှာ ထူးသောအရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်ဖြင့် ထိုထွင်း သိမြင်ခြင်းငှာ နိဗ္ဗာန်အကျိုးငှာ ဖြစ်၏။

(၃) မမှန်မကန် မြှောက်ပင့်၍ ပြောဆိုခြင်း၊ မမှန်မကန် ကဲ့ရဲ့ရှုံ့ချခြင်းတို့ကို ခွဲခြားသိမြင်၍ တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူကိုမျှ အခြောက်တိုက် မမြှောက်ပင့်ရ၊ မကဲ့ရဲ့ မရှုံ့ချရ၊ အဟုတ် အမှန် သဘာဝကိုသာလျှင် ပြောဆိုရမည်။

(၄) (နေက္ခမ္မသုခ, ပဝိဝေကသုခ, ဥပသမသုခ-ဟူသော မှန်ကန်သော)သုခ အဆုံးအဖြတ်ကို သိအောင်ပြုပြီး မိမိသန္တာန်၌ ယင်းသုခသုံးမျိုးတို့ ဖြစ်ပွားအောင်အား ထုတ်ရမည်။

(၅) အဘူတ, အတစ္ဆ၊ အနတ္ထသံဟိတဖြစ်သော မျက်ကွယ်နောက်ပါး အပြစ်စကား ပြောကြားခြင်း၊ (ပိသုဏဝါစာ)ကို မပြောမဆိုရာ၊ အဘူတ, အတစ္ဆ အနတ္ထသံဟိတဖြစ်သော ရှေ့တွင်မျက်မှောက် ကဲ့ရဲ့ရှုံ့ချသော စကားကို မပြော မဆိုရာ။

(၆) မလျင် မမြန်ပြောဆိုရမည်၊ လျင်လျင်မြန်မြန် မပြောဆိုရ။

(၇) ဇနပုဒ်သူမှ ဇနပုဒ်သား လူအများတို့၏ ဘာသာအသုံးအနှုံး စကားလုံးကို ယူ၍ မသုံးစွဲ မပြောဆိုရာ၊ လူတို့ ခေါ်ဝေါ်သတ်မှတ် ပညတ်ချက်ကို လွန်၍ မပြောဆိုရာ-ဟူသော ခေါင်းစဉ် ၇-ပါးကို အကျယ်တဝင့် ရှင်းလင်း၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

သုတ်တော်၏ အဆုံး၌ -စုတ်နွမ်းစေတတ်သော ကိလေသာဟူ မြူရှိသောတရား၊ ကိလေသာဟူ မြူမရှိသောတရားတို့ကို ခွဲခြား သိအောင်ပြု၍ စုတ်နွမ်းစေတတ်သော ကိလေသာဟူ မြူမရှိသော အကျင့်တရားကို ကျင့်ကြကုန်အံ့-ဟု ကျင့်ကြရမည်၊ ရဟန်းတို့ သုဘူတိအမျိုးကောင်းသားသည် အရဏပဋိပဒါကို ကျင့်သုံးသူပေတည်းဟု မိန့်တော်မူခဲ့ပါသည်။

အဋ္ဌကထာ၌ -ဘုရားရှင်နှင့် အရှင်သာရိပုတ္တရာ အစရှိသော မထေရ်တို့၏ ဓမ္မဒေသနာနှင့် အရှင်သုဘူတိထေရ်၏ ဓမ္မဒေသနာတို့ ခြားနားပုံ၊ အရှင်သုဘူတိထေရ်၏ ဧတဒဂ်ဘွဲ့တော်နှစ်မျိုး၊ အရှင်သာရိပုတ္တရာနှင့် အရှင်သုဘူတိထေရ်တို့၏ ဒက္ခိဏာဝိသုဒ္ဓိ၊ သီဟိုဠ်ကျွန်း ပိင်္ဂလဗုဒ္ဓရက္ခိတမထေရ်အကြောင်းတို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

## ကိုးကား
ပိုက်သဲဘာသာစကား

**ပိုက်သဲ**သည် ဇိုမီးလူမျိုးအုပ်စုခွဲမှ ပြောဆိုသော တရုတ်-တိဗက်ဘာသာစကားဖြစ်သည်။ မတူညီသော ပိုက်သဲ ဒေသိယစကားများရှိသည်။ ပိုက်သဲ ဟူသောအမည်သည် 'သွားသောလူများ'၊ 'ချီတက်နေသောလူတစ်စု'၊  ဟုပင်အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်နိုင်သည်။

## ပိုက်သဲအက္ခရာ (Paite laimal) 
အက္ခရာကို Shri T. Vialphung က ၁၉၀၃ ခုနှစ်တွင် လက်တင်အက္ခရာမှ ထုတ်နုတ်ပြီး ဗျည်း ၁၈ လုံးနှင့် သရ ၆ လုံးပါရှိသည်။ ပိုက်သဲ တွင် ဗျည်းအလုံး ၁၈ လုံး အနက် ၁၁ လုံးသည် glottal stops၊ fricatives ၄ ခု၊ နှာခေါင်း ၂ ခုနှင့် ဘေးထွက် ၁ ခုတို့ ဖြစ်သည်။

ကဏ္ဍ:ကူကီး-ချင်းနွယ် ဘာသာစကားများ
ဖို့ဒ်

**ဖို့ဒ်** သည် အမေရိကန် ရှေ့ဆောင် ဟင်နရီဖို့ဒ် မှ 1903 ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သော အမေရိကန် မော်တော်ကား ထုတ်လုပ်ရေး လုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မော်တော်ယာဉ်လုပ်ငန်းတွင် ကြီးကျယ်သောသမိုင်းကြောင်းရှိပြီး ၎င်း၏မော်တော်ယာဉ်များကို ဖန်တီးပြီးမကြာမီ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် ထုတ်လုပ်ရောင်းချခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ဖို့ဒ် ကားများသည် ၎င်းတို့၏တန်ဖိုးနှင့် ငွေအတွက် တတ်နိုင်သော အခြေခံမော်ဒယ်များမှ မြန်နှုန်းနှင့် ပြိုင်ကားအတွက် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသည့် အဆင့်မြင့်ပြိုင်ကားမော်ဒယ်များအထိ ကွဲပြားသည်။

## ကိုးကား 
## ကိုးကား
ဆဆက္ကသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် အဇ္ဈတ္တိကာယတန(၆)ပါး၊ ဗဟိဒ္ဓါယတန(၆)ပါး၊ ဝိညာဏကာယ (၆)ပါး၊ ဖဿကာယ (၆)ပါး၊ ဝေဒနာကာယ (၆)ပါး၊ တဏှာကာယ (၆)ပါးဟူသော ဆဆက္ကတရားတို့၏သရုပ်(အမျိုးအစား)များ ဆဆက္ကတရားတို့ ဖြစ်နေပုံ၊ အနတ္တ ဖြစ်ပုံ၊ ဆဆက္ကတရားတို့၌ တဏှာ, မာန, ဒိဋ္ဌိဖြစ်ခြင်းဟူသော သက္ကာယသမုဒယ ဂါမိနီပဋိပဒါဖြစ်ပုံ သက္ကာယနိရောဓဂါမိနီပဋိပဒါဖြစ်အောင် ရှုမှတ်ပုံ အနုသယသုံးပါး မဖြစ်အောင် သိမြင်ပုံ၊ နိဗ္ဗိဒါဉာဏ်၊ ဝိရာဂဉာဏ်၊ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်၊ ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်တို့ဖြစ်ပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

ဤသုတ်တော်၏အဆုံး၌ ရဟန်းတော်(၆)ကျိပ် ရဟန္တာဖြစ်ပုံကို ပြဆို ထားပါသည်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဤသုတ္တန်နှင့်ဆက်စပ်၍ မှတ်သားဖွယ်များ၊ သစ္စာ(၄)ပါး၊ ဝဋ္ဋကထာ၊ ဝိဝဋ္ဋကထာများ ခွဲခြားပုံ၊ ဤသုတ္တန်ကို ဟောတော်မူရာဌာနများ၌ ရဟန္တာ(၆)ကျိပ်စီ ရဟန္တာဖြစ်ပုံနှင့် ဌာနများ တိပိဋကစူဠနာဂထေရ် ဟောတော်မူရာ၌ ရဟန်းတော်(၁၀၀၀)နှင့် လူပရိသတ်၊ နတ်ပရိသတ်တို့ ကျွတ်တမ်းဝင်ကြပုံတို့ကို ပြဆိုထားပါသည်။

ဋီကာ၌လည်း သိမှတ်ဖွယ်ရာများကိုဖွင့်ပြထားပါသည်။

## ကိုးကား
ဘဒ္ဒေကရတ္တသုတ်

နိကာယ်ငါးရပ်တို့တွင် မဇ္ဈိမနိကာယ်၌ အဝင်အပါ ဖြစ်သော ဥပရိပဏ္ဏာသပါဠိတော် ဝိဘင်္ဂဝဂ် တွင် -**ဘဒ္ဒေကရတ္တ** = ကောင်းသော ည တစ်ည ဟူသော အမည်ဖြင့် သုတ္တန်လေးခု လာရှိပေသည်။ 
## သုတ္တန်လေးခု
ထိုတွင် **ပထမ ဘဒ္ဒေကရတ္တသုတ္တန်**ကား သဗ္ဗညုသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ ဘုရားရှင် ကိုယ်တော်တိုင် ဟောကြားထားတော် မူအပ်သော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘာသိတသုတ္တန် ဖြစ်၏။

**ဒုတိယသုတ္တန်**ကား အသျှင်အာနန္ဒာကိုယ်တော်မြတ် ဟောကြားတော်မူအပ်သော သုတ္တန် ဖြစ်၏။

**တတိယသုတ္တန်**ကား အသျှင်မဟာကစ္စည်းမထေရ်မြတ် ဟောကြားတော်မူအပ်သော သုတ္တန် ဖြစ်၏။

**စတုတ္ထသုတ္တန်**မှာ အသျှင်လောမသကင်္ဂိယမထေရ်နှင့် ဆက်စပ်၍ ဖြစ်ပေါ်လာသော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘာသိတ သုတ္တန်ပင် ဖြစ်၏။

ပထမ - ဒုတိယ - စတုတ္ထသုတ္တန်တို့တွင် ခန္ဓာငါးပါးနည်းဖြင့် တတိယသုတ္တန်တွင် အာယတန တစ်ဆယ့်နှစ်ပါးနည်းဖြင့် ဘဒ္ဒေကရတ္တ = ကောင်းသော ည တစ်ည - အဓိပ္ပါယ်ကို ရှင်းလင်း ဟောကြားထားတော် မူပေသည်။

ဘုရားရှင်နှင့် အရှင်မဟာကစ္စည်းမထေရ်မြတ်တို့က အတိတ်ဖြစ်သော ခန္ဓာ (၅) ပါး အာယတန (၁၂) ပါးဟူသော ရုပ်တရား နာမ်တရားတို့၌ **နှစ်သက်မှု နန္ဒီတရားကို ဖြစ်စေလျှင် အတိတ်ကို လိုက်သည်**မည်၍ **နှစ်သက်မှု နန္ဒီတရားကို မဖြစ်စေလျှင် အတိတ်ကို မလိုက်သည်**မည် ကြောင်းသာ ရှင်းလင်းထား၏။ 

## ဂါထာနှစ်ခုလုံးကို ခြုံငုံသုံးသပ်ချက်
၁။ အတိတ်ခန္ဓာ (၅) ပါး အပေါ်၌လည်း တဏှာ-ဒိဋ္ဌိ မဖြစ်ရန်,

၂။ အနာဂတ်ခန္ဓာ (၅) ပါး အပေါ်၌လည်း တဏှာ-ဒိဋ္ဌိ မဖြစ်ရန်,

၃။ ပစ္စုပ္ပန်ခန္ဓာ (၅) ပါး အပေါ်၌လည်း တဏှာ-ဒိဋ္ဌိ မဖြစ်ရန် --

ညွှန်ကြားနေတော်မူကြောင်း ထင်ရှားနေပေသည်။

ထိုတွင် ပစ္စုပ္ပန်ခန္ဓာ (၅) ပါးတို့ အပေါ်၌ တဏှာ-ဒိဋ္ဌိ မဖြစ်ရေးအတွက် ပစ္စုပ္ပန်ခန္ဓာ (၅) ပါးတို့ကို အနိစ္စာနုပဿနာ စသော (၇) မျိုးသော အနုပဿနာဉာဏ်တို့ဖြင့် အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် ဝိပဿနာရှုရန်ကိုပါ ပူးတွဲညွှန်ကြားထားတော်မူ၏။

## ကိုးကား
ဣန္ဒြိယဘာဝနာသုတ်

ဂဇင်္ဂလနိဂုံး သုဝေဠုတောအုပ်ဝယ် ဘုရားရှင်သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အနီးသို့ ရောက်လာသော ပါရာသိဝိယဗြာဟ္မဏ၏တပည့် ဥတ္တရလုလင်၏ ပါရာသိဝိယဗြာဟ္မဏ၏ ဣန္ဒြိယဘာဝနာနှင့် ဆက်စပ်၍ လျှောက်ထားမှုကို ပယ်တော်မူပြီး အရှင်အာနန္ဒာထေရ်၏လျှောက်ထားချက်အရ ပါရာသိဝိယဗြာဟ္မဏ၏ ဣန္ဒြိယဘာဝနာနှင့် မတူသော အရိယသာသနာတော်၏ အတုမရှိသောဣန္ဒြိယဘာဝနာကို ဟောတော်မူသည်။ ။ စက္ခုဝိညာဏ်ဖြင့်သိအပ်သော ရူပါရုံ၊ သောတဝိညာဏ်ဖြင့်သိအပ်သော သဒ္ဒါရုံ၊ ဃာနဝိညာဏ်ဖြင့်သိအပ်သော ဂန္ဓာရုံ၊ ဇိဝှါဝိညာဏ်ဖြင့်သိအပ်သော ရသာရုံ၊ ကာယဝိညာဏ်ဖြင့်သိအပ်သော ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ၊ မနောဝိညာဏ်ဖြင့်သိအပ်သော ဓမ္မာရုံတို့၌ ဥပမာအသီးအသီးတို့ဖြင့် အနုတ္တရဣန္ဒြိယဘာဝနာဖြစ်ပုံ၊ ယင်းအာရုံတို့ကို သိရာဝယ် သေခပဋိပဒါဖြစ်ပုံ၊ သတိသမ္ပဇဉ်ဖြင့် ဝိပဿနုပေက္ခာဖြစ်ပုံ၊ အရိယဘာဝိတိန္ဒိယ ဖြစ်ပုံ၊ ဗုဒ္ဓအနုသာသနီကို မိန့်တော်မူပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ပိဏ္ဍပါတပါရိသုဒ္ဓိသုတ်

ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ်-ဘုရားရှင်၏ မေးမြန်းတော်မူခြင်းကြောင့် “သုညတ (ဖလသမာပတ္တိ) ဝိဟာရဖြင့် များစွာနေပါကြောင်း အရှင်သာရိပုတ္တရာက လျှောက်ထားပါသည်။ ဘုရားရှင်က “သုညတဝိဟာရသည် မဟာပုရိသဝိဟာရဖြစ်ကြောင်း မိန့်ကြားတော်မူပြီး ဆွမ်းခံဝင်, ဆွမ်းခံပြန်ချိန်၌ စက္ခုဝိညေယျ=ရူပါရုံ, သောတဝိညေယျ= သဒ္ဒါရုံ, ဃာနဝိညေယျ-ဂန္ဓာရုံ ဇိဝှါဝိညေယျ= ရသာရုံ, ကာယဝိညေယျ=ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ, မနောဝိညေယျ= ဓမ္မာရုံတို့တွင် တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီတို့၌ ဆန္ဒ, ရာဂ, ဒေါသ, မောဟ, ပဋိဃ, စိတ် ရှိ/မရှိ ဆင်ခြင်ရမည်။ အကယ်၍ ရှိနေခဲ့လျှင် ယင်းအကုသိုလ် တရားတို့ကို ပယ်စွန့် နိုင်အောင် အားထုတ်ရမည်။ မရှိခဲ့သော် ထိုပီတိပါမောဇ္ဇဖြင့် ကုသိုလ်တရားတို့၌ နေ့ညဉ့်ပတ်လုံး အားထုတ်နေရမည်ဟုလည်းကောင်း။

ကာမဂုဏ်ငါးပါး, နီဝရဏငါးပါးတို့ကို မပယ်ရသေး, ပယ်စွန့်ပြီးတို့ကို -ရှုဆင်ခြင်သည်ရှိသော် အကယ်၍ မပယ်စွန့်ရသေးပါမူ ပယ်စွန့်နိုင်အောင် အားထုတ်ရမည်။ ပယ်စွန့်ပြီးလျှင် ထိုပီတိပါမောဇ္ဇဖြင့် ကုသိုလ်တရားတို့၌ နေ့ညဉ့်ပတ်လုံး အားထုတ်နေရမည်။

ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးတို့ကို ပိုင်းခြား၍သိပြီး မသိရသေးသည်ကိုလည်း ရှုဆင်ခြင်ရမည်။ ပိုင်းခြား၍ မသိရသေးလျှင် ပိုင်းခြား၍သိအောင် အားထုတ်ရမည်။ ပိုင်းခြား၍ သိပြီးလျှင် ထိုပီတိပါမောဇ္ဇဖြင့် ကုသိုလ်တရားတို့၌ နေ့ ညဉ့်ပတ်လုံး အားထုတ်နေရ မည်။

ဗောဓိယပက္ခိယတရား ၃၇-ပါးတို့နှင့် သမထ, ဝိပဿနာတို့တွင် တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ မပွားများရသေး, ပွားများပြီးသည်ကိုလည်း ရှုဆင်ခြင်ရမည်။ မပွားများရသေးလျှင် ပွားများနိုင်အောင် အားထုတ်ရမည်။ ပွားများပြီးလျှင်လည်း ထိုပီတိပါမောဇ္ဇဖြင့် ကုသိုလ်တရားတို့၌ နေ့ညဉ့်ပတ်လုံး အားထုတ်နေရမည်။

ဝိဇ္ဇာ, ဝိမုတ္တိတရားတို့ကို မျက်မှောက်ပြုအပ်ပြီး/ မျက်မှောက်မပြုအပ်သေး သည်ကိုလည်း ရှုဆင်ခြင်နေရမည်။ မျက်မှောက် မပြုအပ်သေးလျှင် မျက်မှောက် ပြုနိုင်အောင် အားထုတ်ရမည်။ မျက်မှောက်ပြုအပ်ပြီးလျှင် ထိုပီတိပါမောဇ္ဇဖြင့် ကုသိုလ်တရားတို့၌ နေ့ညဉ့်ပတ်လုံး အားထုတ်နေရမည်။

သာရိပုတ္တရာ “အတိတ်ကာလ၌ သမဏ, ဗြာဟ္မဏအားလုံးတို့သည် ဤနည်း အတိုင်း ဆင်ခြင်ကြကုန်၍ ပိဏ္ဍပါတကို သုတ်သင်ခဲ့ကြသည်။ အနာဂတ်ကာလ၌ သုတ်သင်ကြကုန်လိမ့်လတ္တံ့၊ ပစ္စုပ္ပန်ကာလ၌လည်း ဤနည်းအတိုင်း သုတ်သင်ကြ ကုန်အံ့”ဟု ဤသို့သာ သင်ချစ်သားတို့ ကျင့်ကြရမည်”ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များ ပါရှိပါသည်။

## ကိုးကား
စူဠရာဟုလောဝါဒသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့တော်အနီး အန္ဓဝန်တောအုပ် အတွင်း သစ်ပင်ရင်း၌ အရှင်ရာဟုလာအား ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

ဘုရားရှင်က အရှင်ရာဟုလာအား စက္ခုပသာဒ, ရူပါရုံ, စက္ခုဝိညာဏ်, စက္ခုသမ္ဖဿကြောင့်ဖြစ်သော ဝေဒနာ, သညာ, သင်္ခါရ, ဝိညာဏတို့ကို အနတ္တလက္ခဏသုတ် ဒေသနာတော်အတိုင်း တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီတို့ကို မေးမြန်၍ ဟောကြားတော်မူပါသည်။ ထို့အတူ ကြွင်းသော အဇ္ဈတ္တိကာယတန, ဗဟိဒ္ဓါယတန, ဝိညာဏ, သမ္ဖဿတို့ကို တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ မေးမြန်၍ ဟောကြားတော်မူပါသည်။ ဤသုတ်တော် နာယူပြီသည့်အဆုံး၌ အရှင်ရာဟုလာ အာသဝေါ ကုန်ခမ်း ရဟန္တာဖြစ်တော်မူပါသည်။ အရှင်ရာဟုလာနှင့် ပါရမီဖြည့်ဖက် မရေ မတွက်နိုင်သော နတ်, ဗြဟ္မာများ ပါရမီဉာဏ်အလျောက် အရိယာသာဝကဖြစ်၍ တရားသိမြင် ကျွတ်တမ်းဝင်ကြပါသည်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဝိမုတ္တိပရိပါစနီယဓမ္မ၊ ဓမ္မစက္ခု၊ အနေကာနံ ဒေဝတာ သဟဿ-ပုဒ်အစရှိသော ဖွင့်ဆိုချက်များ ပါရှိပါသည်။

## ကိုးကား
နဂရဝိန္ဒေယျသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ နဂရဝိန္ဒပုဏ္ဏားရွာ၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် အရိုအသေ အလေးအမြတ်မပြုထိုက် မမြတ်နိုးထိုက် မပူဇော်ထိုက်သော သမဏ, ဗြာဟ္မဏနှင့် အရိုအသေ အလေးအမြတ် မပြုထိုက် မမြတ်နိုးထိုက် မပူဇော်ထိုက်ခြင်း အကြောင်း, အရိုအသေ အလေးအမြတ်ပြုထိုက် မြတ်နိုးထိုက် ပူဇော်ထိုက်သော သမဏဗြာဟ္မဏနှင့် ယင်းသို့ပြုခြင်း၏အကြောင်းနှင့် ရာဂ, ဒေါသ, မောဟ ကင်းပြီးခြင်း, ယင်းသို့ကင်းအောင် ကျင့်သုံးနေသူများဟု သိနိုင်သော အထောက် အထားတို့ကို ဘုရားရှင် က နဂရဝိန္ဒရွာသားသူကြွယ်တို့အား ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များ ပါရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ဥဒ္ဒေသဝိဘင်္ဂသုတ်

ဘုရားရှင် သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် “ရဟန်းတို့ ... ရဟန်းသည် အပ (ဗဟိဒ္ဓ)အာရုံတို့၌ ဝိညာဉ်သည် မပျံ့လွင့် မရွေ့ရှား၊ အတွင်း (အဇ္ဈတ္တ)အာရုံတို့၌ မတည်, မစွဲလမ်း မတပ်မက်သောအခြင်းအရာအားဖြင့် စူးစမ်းဆင်ခြင်ရမည်၊ ရဟန်းတို့ ... အပ (ဗဟိဒ္ဓ)အာရုံတို့၌ ဝိညာဏ်သည် မပျံ့လွင့် မရွေ့ရှား၊ အတွင်း (အဇ္ဈတ္တ)အာရုံ၌လည်း မတည်, မစွဲလမ်း, မတပ်မက်သော ပုဂ္ဂိုလ်အား နောင်အခါ ပဋိသန္ဓေနေခြင်း, အိုခြင်း, သေခြင်း, ဆင်းရဲအပေါင်းတို့၏ဖြစ်ခြင်း မရှိတော့ပြီ”ဟု အကျဉ်းချုပ်ဒေသနာတော်ကို မိန့်ကြားတော်မူပြီး နေရာမှထကာ ကျောင်းတော်သို့ ဝင်ကြွတော်မူပါသည်။ ရဟန်းတော်များသည် အရှင်မဟာကစ္စာနထေရ်၏ ဂုဏ်တော်များကို ဆင်ခြင် ပြောဆိုကြပြီး ထိုအကျဉ်းဥဒ္ဒသဒေသနာတော်၏ အကျယ်ဝိတ္တာရဒေသနာတော်ကို အရှင်မဟာကစ္စာနထေရ်အား မေးမြန်းလျှောက်ထားကြပါသည်၊ အရှင်မဟာကစ္စာနထေရ်သည် အနှစ်ကိုရှာသော ဥပမာစကားဖြင့် ဘုရားရှင်၏ဂုဏ်တော်များကို ချီးကျူးတော်မူပြီး ဘုရားရှင်ကိုသာ မေးမြန်းလျှောက်ထားကြရန် မိန့်ကြားပါသည်။ ရဟန်းတော်များ၏ တောင်းပန်လျှောက်ထားမှုကြောင့် -

-အပ (ဗဟိဒ္ဓ)အာရုံ၌ ဝိညာဏ်၏ ပျံ့လွင့် ရွေ့ရှားပုံနှင့် ရွေ့ရှားမှုမရှိပုံ၊

-အတွင်း (အဇ္ဈတ္တ)အာရုံ၌ နှစ်သက်ခြင်း၏အစွမ်းအားဖြင့် စိတ်တည်နေပုံနှင့် စိတ် မတည်နေပုံ၊

-နိစ္စ, ဓုဝ, အတ္တ, အတ္တနိယ-အားဖြင့် မယူမူ၍ တပ်မက်နှစ်သက်ပုံ၊

-နိစ္စ, ဓုဝ, အတ္တ, အတ္တနိယ-အားဖြင့် မယူမူ၍ တပ်မက်နှစ်သက်ခြင်း မဖြစ်ပုံတို့ကို အဇ္ဈတ္တာယတန၊ ဗဟိဒ္ဓါယတန, ဝိညာဏ, ရူပဈာန်လေးပါး, ခန္ဓာငါးပါးတို့ဖြင့် အကျယ်ဝေဖန်၍ ဟောတော်မူပုံ၊ ရဟန်းတော်များက အရှင်မဟာကစ္စာနထေရ်၏ အကျယ်ဒေသနာကို ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထားကြရာ ဘုရားရှင်က အရှင်မဟာ ကစ္စာနထေရ်ကို ချီးကျူးတော်မူပြီး အရှင်မဟာကစ္စာနထေရ်၏ အကျယ်ဝေဖန်ဟောကြားတော်မူသည့် ဒေသနာတော်ကို အတည်ပြုတော်မူပုံ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ပုဏ္ဏောဝါဒသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် အရှင်ပုဏ္ဏထေရ်အား ဟောတော်မူပါသည်။ အထက်တွင် ဟောကြားတော်မူခဲ့သော ပုဏ္ဏသုတ်တော်နှင့်တူပါသည်။ ပုဏ္ဏသုတ်တော်၌ ထိုနှစ်ဝါတွင်း၌ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုပါသည်။ ဤသုတ်၌ တစ်ပါးသောအခါ၌ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုတော်မူသည်။ ဤမျှသာထူးပါသည်။

အဋ္ဌကထာနှစ်ဆောင် ဖွင့်ဆိုပုံအနည်းငယ်မျှသာ ကွဲပြားသော်လည်း အများအားဖြင့် တူပါသည်။

## ကိုးကား
ဆန္နောဝါဒသုတ်

(သံ၊၂၊၂၈၁-၄) သုတ်တော်နှင့် လုံးဝတူပါသည်။

## ကိုးကား
ဩဃတရဏသုတ်

အညတရနတ်သားက ဩဃလေးပါးမှ လွတ်မြောက်ခြင်း၏အကြောင်းတို့ကို မေးလျှောက်သဖြင့် ဖြေကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ/ဋီကာတို့၌-အကျယ်ဖွင့်ပြချက် မှတ်သားဖွယ်များကို လေ့လာ နိုင်ပါသည်။

အဋ္ဌကထာ၌ “အညတရ ဒေဝတာ”သည် ရူပါဝစရဗြဟ္မာဖြစ်ပုံ၊ ဒေသနာတော် အဆုံး၌ သောတာပန်အရိယာသာဝကဖြစ်ပုံတို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

## ကိုးကား
မာနကာမသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အညတရနတ်သား၏ လျှောက်ထားသော ဂါထာကိုပြင်ဆင်၍ နိဗ္ဗာန်သို့ကူးမြောက်နိုင်ပုံကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

## ကိုးကား
အနာထပိဏ္ဍိကောဝါဒသုတ်

အနာထပိဏ်သူဌေးက “မိမိမှာ ဝေဒနာပြင်းထန်စွာ ခံစားနေရပုံကို ဘုရားရှင် နှင့် အရှင်သာရိပုတ္တရာတို့ထံ အသိပေး၍ အရှင်သာရိပုတ္တရာ ကိုယ်တော်တိုင် မိမိအိမ်သို့ ကြွတော်မူပါရန်” ပင့်လျှောက်စေပါသည်။ အရှင်သာရိပုတ္တရာသည် အရှင်အာနန္ဒာမထေရ်နှင့် အနာထပိဏ်သူဌေးအိမ်သို့ ကြွတော်မူပြီး ကျန်းမာရေးအခြေအနေကို မေးမြန်းပါသည်။ အနာထပိဏ်သူဌေးက မိမိ ဝေဒနာပြင်းထန်စွာ ခံစားနေရပုံကို ဥပမာလေးမျိုးဖြင့် လျှောက်ထားပါသည်။ အရှင်သာရိပုတ္တရာက အနာထပိဏ်သူဌေးအား “အဇ္ဈတ္တိကာယတန (၆) ပါး၊ ဗဟိဒ္ဓါယတန (၆)ပါး၊ ဝိညာဏ် (၆)ပါး၊ ဖဿ (၆)ပါး၊ ဝေဒနာ (၆)ပါး၊ ဓာတ် (၆)ပါး၊ ခန္ဓာ (၅)ပါး၊ အရူပဈာန် (၄)ပါး၊ ပစ္စုပ္ပန်လောက, တမလွန်လောက, ဒိဋ္ဌ, သုတ, မုတ, ဝိညာတ, ပတ္တ, ပရိယေသိတ, အနုပရိယေသိတ, မနသာနုစရိတ တရားတို့ကို တဏှာ, မာန, ဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့် မစွဲလမ်းသင့်ပုံ၊ ယင်းတို့ကို မှီ၍ဖြစ်သော ဝိညာဏ်သည်လည်း ငါ့အား မဖြစ်လတ္တံ့-ဟု ကျင့်ရမည်” ဟု တရားစကားကို အကျယ်ဟောတော်မူပါသည်။ ။ တရားတော်၏အဆုံး၌ အနာထပိဏ်သူဌေး ငိုကြွေးပုံ၊ အရှင်အာနန္ဒာ၏ မေးမြန်းချက် ဖြေကြားပြီး၊ ဤတရားမျိုးကို မိမိမကြားနာခဲ့ရပုံကို လျှောက်ထားပါသည်။ အရှင်သာရိပုတ္တရာမထေရ်အား “ဤတရားမျိုးကို လူတို့အားဟောတော်မူပါ၊ တရားသိလွယ်သူတို့ ရှိပါလိမ့်မည်” အစရှိသည်ဖြင့် လျှောက်ထားပါသည်။ ။

အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ်နှင့် အရှင်အာနန္ဒာထေရ်တို့ ပြန်ကြွပြီး မကြာမီ အနာထပိဏ်သူဌေးကွယ်လွန်ပုံ၊ အနာထပိဏ္ဍိကနတ်သားက ဘုရားရှင်ထံ လာရောက်ပြီး လေးဂါထာဖြင့် ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထားပုံ၊ ဘုရားရှင်က ရဟန်းတို့အား ပြန်၍ မိန့်ကြားတော်မူပုံ၊ အရှင်အာနန္ဒာမထေရ်၏ အနုမာနဉာဏ်စွမ်းအင်တို့ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ -အနာထပိဏ်သူဌေး ဘုရားရှင်ထံဆည်းကပ်ပုံ၊ မာရဏန္တိက ဝေဒနာ၊ ဤတရားမျိုး မနာကြားဖူးပုံ၊ အနာထပိဏ်သူဌေး၏ ဒါနကောင်းမှုအားကြီးပုံ (၂၄) နှစ်လုံးလုံး ဘုရားရှင်က အနာထပိဏ်သူဌေးအား ဒါနကထာကို ဟောတော်မူပုံ၊ တုသိတာနတ်ပြည်၌ ဖြစ်ရပုံ စသည်တို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

ဋီကာ၌ -ဥဿာ၊ ဂါယာသုံးပါး အစရှိသည်တို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

## ကိုးကား
အပ္ပဋိဝိဒိတသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ၊ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် -သစ္စာလေးပါးကို ဉာဏ်ဖြင့် မသိမြင်၊ မိစ္ဆာအယူကိုယူပြီး အိပ်ပျော်သကဲ့သို့ ဖြစ်နေသော သူတို့သည် နိုးကြားဖို့ရန် အချိန်တန်ပြီ-ဟု အညတရနတ်သား တစ်ယောက်လျှောက်ထားသည်ကို -သစ္စာလေးအင် သိမြင်ကြပြီး, မိစ္ဆာအယူကို မယူသောသူတို့သည် အစဉ်နိုးကြားကြကုန်လျက် သင့်လျော်သောအကြောင်းဖြင့် သိကြ၍ မညီမညွတ်သောလောက၌ အညီအညွတ် ကျင့်ကြကုန်၏-ဟု ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ -ကိလေသာအိပ်ပျော်ခြင်းမှ နိုးထနိုင်သည့်ကာလ၊ ဗုဒ္ဓလေးမျိုး အစရှိသည်တို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

ဋီကာ၌လည်း -သိသင့်သိထိုက်သည်များကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

## ကိုးကား
ဇာဂရသုတ်

နီဝရဏတရားငါးပါးတို့သည် ကိလေသာဟူသော အိပ်ပျော်သည့်တရား၊ ကိလေသာမြူကို ဆွဲယူသောတရား၊ (သဒ္ဒါအစရှိသော) ဣန္ဒြေငါးပါးတို့သည် ကိလေသာမှ နိုးကြားသောတရား၊ (ကိလေသာမြူ အညစ်အကြေးမှ) စင်ကြယ်သော တရားများဖြစ်ပုံကို အညတရနတ်သားအား ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

## ကိုးကား
အစ္စေန္တိသုတ်

နံနက်ခင်းအစရှိသော အချိန်ကာလများကို ကျော်လွန်ခဲ့ပြီ၊ ညဉ့်တို့လည်း ကျော်လွန်နေခဲ့ပြီ၊ ပဌမ၊ မဇ္ဈိမ၊ ပစ္ဆိမအရွယ်များက အရွယ်အဆင့်ဆင့်ကို စွန့်ပယ်ခဲ့ကုန်ပြီ။ ကုန်လွယ်ရခြင်း၌ ဤဘေးသုံးပါးကို ရှုမြင်သူသည် ချမ်းသာကိုဆောင်နိုင်သော ကုသိုလ်ကောင်းမှုတို့ကို ပြုရမည်ဟု နတ်သားက လျှောက်ထားသည်ကို ဘုရားရှင်က “ဤဘေး သုံးပါးကိုရှုမြင်လျက် ငြိမ်းချမ်းမှုချမ်းသာကို အလိုရှိသူသည် လောကီချမ်းသာတို့၌ တပ်မက်မောမှု တဏှာကို ပယ်စွန့်ရမည်” ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဥပနီယသုတ်

“သတ္တဝါတို့၏ အသက်ကို ဇရာသည် မရဏ၏အနီးသို့ဆောင်အပ်ပေ၏။ သတ္တဝါတို့၏ အသက်ရှင်နေရခြင်းသည် အလွန်တိုတောင်းလှချေ၏၊ ဇရာသည် မရဏသို့ အသက်ကိုဆောင်သည်ရှိသော် မရဏသို့မရောက်အောင် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မည့် အားကိုးစရာတစုံတစ်ယောက်မျှ မရှိပေ၊ အသက်ကို မရဏသို့ဆောင်ခြင်း၊ အသက်ရှည်ခြင်း၏ တိုတောင်းလှခြင်း၊ အသက်ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်နိုင်မည့်ပုဂ္ဂိုလ် မရှိခြင်း-ဟူသော ဤဘေးသုံးမျိုးကို သေရခြင်း၌ရှုကြည့်လျက် ကပ္ပါပေါင်းများစွာ အသက်ရှည်သော ဗြဟ္မာဘုံသို့ ရောက်ကြောင်းချမ်းသာကို ဆောင်နိုင်ကုန်သော ကောင်းမှုတို့ကို ပြုရမည်”ဟု လျှောက်ထားလာသော အညတရနတ်သား၏ လျှောက်ထားချက် ဝဋ္ဋကထာကို ဘုရားရှင်က နိဗ္ဗာန်ရှုငဲ့လျက် လောက၌တဏှာဖြင့် သုံးသပ်အပ်သော ပစ္စည်းလေးဝ “လောကာမိသကို စွန့်လွှတ်ရမည်ဟု ဝိဝဋ္ဋကထာဖြင့် ပယ်ရှား၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ/ဋီကာတို့၌-မှတ်သားဖွယ်များကို လေ့လာနိုင်ပါသည်။

## ကိုးကား
မဟာသဠာယတနိကသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ-သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ်-

စက္ခုပသာဒ, ရူပါရုံ, စက္ခုဝိညာဉ်, စက္ခုသမ္ဖဿ, ယင်းကြောင့်ဖြစ်သော သုခ, ဒုက္ခ, အဒုက္ခ မသုခဝေဒနာ

သောတပသာဒ သဒ္ဒါရုံ, သောတဝိညာဉ်, သောတာသမ္ဖဿ, ယင်းကြောင့်ဖြစ်သော သုခ, ဒုက္ခ, အဒုက္ခ မသုခဝေဒနာ

ဃာနပသာဒ, ဂန္ဓာရုံ, ဃာနဝိညာဉ်, ဃာနသမ္ပဿ, ယင်းကြောင့်ဖြစ်သော သုခ, ဒုက္ခ, အဒုက္ခ မသုခဝေဒနာ

ဇိဝှါပသာဒ, ရသာရုံ, ဇိဝှါဝိညာဉ်, ဇိဝှါသမ္ဖဿ, ယင်းကြောင့်ဖြစ်သော သုခ, ဒုက္ခ, အဒုက္ခ မသုခဝေဒနာ

ကာယပသာဒ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ, ကာယဝိညာဉ်, ကာယသမ္ဖဿ, ယင်းကြောင့်ဖြစ်သော သုခ, ဒုက္ခ, အဒုက္ခ မသုခဝေဒနာ

ဘဝင်စိတ်, ဓမ္မာရုံ, မနောဝိညာဉ်, မနောသမ္ဖဿ, ယင်းကြောင့်ဖြစ်သော သုခ, ဒုက္ခ, အဒုက္ခ မသုခဝေဒနာ

ယင်းဝတ္ထုအာရုံ အစရှိသည်တို့၏သဘာဝ)ကို အမှန်အတိုင်း မသိမမြင်လျှင် ထိုဝတ္ထုအာရုံ အစရှိသည်တို့၌ ပြင်းထန်စွာတပ်မက်မော၏၊ ပြင်းထန်စွာတပ်မက်မောခြင်း စပ်ယှဉ်(အားထုတ်)ခြင်း၊ ပြင်းထန်စွာတွေဝေသည်ဖြစ်၍ သာယာဖွယ်ဟု ရှုမြင် နေသော ထိုပုဂ္ဂိုလ်အား နောင်အခါ၌ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာတို့ ပွားခြင်းသို့ရောက်ကုန်၏။ တဖန် ဘဝသစ်၌ဖြစ်စေတတ်သော နန္ဒီရာဂနှင့်တကွဖြစ်သော ထိုထိုဝတ္ထုအာရုံ အစရှိသည်တို့၌ လွန်လွန်ကဲကဲ နှစ်သက်ခြင်းတဏှာသည်လည်းဖြစ်ရာ၏။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်အား ကိုယ်စိတ်၌ဖြစ်သော ပူပန်ခြင်း၊ ပြင်းထန်စွာပူပန်ခြင်း၊ ပြင်းထန်စွာပူလောင်ခြင်းတို့ တိုးပွားကုန်၏။ ကာယိကဒုက္ခ၊ စေတသိကဒုက္ခကို အဖန်ဖန်ခံစားရ၏။

ယင်းဝတ္ထုအာရုံ အစရှိသည်တို့၏သဘာဝ)ကို အမှန်အတိုင်းသိမြင်လျှင် ထိုဝတ္ထုအာရုံ အစရှိသည်တို့၌ ပြင်းထန်စွာ တပ်မက်မောမှု မဖြစ်တော့ပေ။ ပြင်းထန်စွာ တပ်မက်မောမှု၊ စပ်ယှဉ်(အားထုတ်)မှု၊ ပြင်းထန်စွာတွေဝေမှုမရှိတော့ဘဲ (ယင်းတို့၏) အပြစ်ရှိပုံကို အဖန်ဖန်ရှုမှတ်၍နေသော ထိုပုဂ္ဂိုလ်အား တဖန် ဘဝသစ်ကို ဖြစ်စေတတ်သော နန္ဒီရာဂနှင့်တကွဖြစ်သော ထိုထိုဝတ္ထုအာရုံ အစရှိသည်တို့၌ လွန်လွန်ကဲကဲ နှစ်သက်မှုတဏှာကို ပယ်သတ်နိုင်၏။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်အား ကိုယ်စိတ်၌ ဖြစ်သော ပူလောင်ခြင်း၊ ပြင်းထန်စွာ ပူပန်ခြင်းတို့ကိုလည်း ပယ်နိုင်ကုန်၏။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် ကိုယ်, စိတ်၌ဖြစ်သော ချမ်းသာကိုလည်း ခံစားရတော့၏။

မှန်ကန်သော အယူအမြင်သည် “သမ္မာဒိဋ္ဌိ”၊ မှန်ကန်သောအကြံအစည်သည် “သမ္မာသင်္ကပ္ပ”၊ မှန်ကန်သောအားထုတ်မှုသည် “သမ္မာဝါယာမ”၊ မှန်ကန်သော အောက်မေ့မှုသည် “သမ္မာသတိ”၊ မှန်ကန်သောတည်ကြည်မှုသည် “သမ္မာသမာဓိ”။ ထိုမဂ္ဂင်ငါးပါး၏ ရှေ့၌ပင်လျှင် ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ အသက်မွေးမှု ထက်ဝန်းကျင်မှ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်နေပါသည်။

ဤသို့ ဤအဋ္ဌင်္ဂိက အရိယာမဂ်ကို ပွားများနေသောသူအား သတိပဋ္ဌာန် လေးပါး၊ သမ္မပ္ပဓာန်လေးပါး၊ ဣဒ္ဓိပါဒ်လေးပါး၊ ဣန္ဒြေငါးပါး၊ ဗိုလ်ငါးပါး၊ ဗောဇ္ဈင် ခုနစ်ပါးတို့ကိုပွားများမှု ဘာဝနာ၏ပြည့်စုံခြင်းသို့ရောက်ကုန်၏။

ထိုယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား သမထ၊ ဝိပဿနာ တရားနှစ်ပါးတို့ အစုံလိုက်ဖြစ်နေကုန်၏။ ထိုယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးတို့ကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့်ပိုင်းခြား၍ သိအပ်ကုန်ပြီ။ အဝိဇ္ဇာ၊ ဘဝတဏှာဟူသော ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိအပ်ကုန်သော ဤတရားနှစ်ပါးတို့ကို ပယ်အပ်ကုန်ပြီ။ သမထ၊ ဝိပဿနာ ဤတရားနှစ်ပါးတို့ကို ပယ်အပ်ကုန်ပြီ။ ဝိဇ္ဇာ-ဝိမုတ္တိ ဟူသော ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိအပ်ကုန်သော ဤ တရားနှစ်ပါးတို့ကို မျက်မှောက်ပြုအပ်ကုန်ပြီဟု အာယာတနအုပ်စု တစ်ပါးစီ တစ်ပါး စီကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ အသီးအသီးဝေဖန်၍ ဘုရားရှင်, ရဟန်းတော်တို့အား ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ကုဋိကာသုတ်

(ဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော်တို့ကို မသိနားမလည်သော) အညတရနတ်သား၏ လျှို့ဝှက် မေးမြန်းချက်အရ -ဘုရားရှင်က မိမိမှာ အမိဝမ်းခေါင်း၌ ကိန်းအောင်းမှု နေရာအိမ်၊ မယားဟူသော အသိုက်အအုံ၊ သားသမီးဟူသော အမွှေးအယှက်တို့ မရှိတော့ပုံ၊ တဏှာဟူသော အနှောင်အဖွဲ့မှ ကင်းလွတ်ပြီးတို့ကို ဖြေကြားတော်မူရာ “သာဟု တေ “အစရှိသော ဂါထာဖြင့် ဘုရားရှင်အား ချီးကျူးပူဇော်ပြီး နတ်ပြည်သို့ ပြန်သွားပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

(အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ရှင်းလင်းချက်ပါရှိပါသည်။)

## ကိုးကား
နန္ဒကောဝါဒသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဘိက္ခုနီတို့ကို ဩဝါဒပေးရန်အလှည့်ကျ အရှင်နန္ဒကထေရ်အား ဘုရားရှင်က မဟာပဇာပတိဂေါတမီ အမှူးရှိသော ဘိက္ခုနီငါးရာတို့အား ဩဝါဒပေးရန် မိန့်ကြားတော်မူခြင်းကြောင့် အရှင်နန္ဒကမထေရ်သည် အဇ္ဈတ္တိကာယတန (၆)ပါး၊ ဗဟိဒ္ဓါယတန (၆)ပါး၊ ဝိညာဏဓာတ် (၆)ပါးတို့တွင် တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကို အနတ္တလက္ခဏသုတ် ဒေသနာတော်နည်းအတိုင်း မိန့်ကြားတော်မူပြီး ပဒီပေါပမာ ရုက္ခာပမာ, ဂါဝူပမာတို့ကို ပြသဟောကြားတော်မူ၍ ဗောဇ္ဈင် (၇)ပါးတို့ဖြင့် အာသဝက္ခယဉာဏ်သို့ဆိုက်အောင် နှစ်ရက်ဆက်တိုက် ဟောတော်မူပါသည်။

ဒုတိယနေ့ ဩဝါဒဒေသနာတော်ပြီးစီးသည့်အခါ သောတာပန်, သကဒါဂါမ် အနာဂါမ်, ရဟန္တာဖြစ်ပုံကို ဟောတော်မူပါသည်။

အဋ္ဌကထာ၌ အရှင်နန္ဒကထေရ်၏အတိတ်ဝတ္တု ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထုတို့နှင့်တကွ သိသင့်သည်များကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။ ဋီကာ၌လည်း မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

## ကိုးကား
နိဒ္ဒါတန္ဒီသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် နိဒ္ဒါ၊ တန္ဒီ၊ ဝိဇမ္ဗိတာ၊ အရတီ၊ ဘတ္တသမ္မဒဟူသော သတ္တဝါတို့အား အရိယမဂ် မဖြစ်နိုင်သောတရား (၅) ပါးကို အညတရနတ်သားက ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထားရာ ဘုရားရှင်က ယင်းတရား (၅) ပါးတို့ကို အရိယမဂ်နှင့်ယှဉ်သော ဝီရိယဖြင့် ထုတ်ပယ်လိုက်ခြင်းကြောင့် အရိယမဂ်၏ဝိသုဒ္ဓိဖြစ်ပုံကို အညတရနတ်သားအား ဟောတော်မူသည့်သုတ်၊

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ဒုက္ကရသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

သမဏဓမ္မကို မလိမ္မာသော ဗာလပုဂ္ဂိုလ်၏ ပြုကျင့်ရန် ခဲယဉ်းပုံ၊ သည်းခံ နိုင်ခဲပုံ၊ အရိယမဂ္ဂဓမ္မ၌ ကိလေသာဖြင့် စိတ်ဆုတ်နစ်နိုင်ပုံ ဘေးရန်များလှပုံကို အညတရနတ်သားက လျှောက်ထားလာပါသည်။

ကာမဝိတက်အစရှိသော မိစ္ဆာဝိတက်သုံးပါးတို့ အလိုသို့ လိုက်နေသော ရဟန်းသည်အာရုံတိုင်း အာရုံတိုင်း၌ ကိလေသာဖြင့် စိတ်ဆုတ်နစ်နေပုံ၊ ထိုဆုတ်နစ်နေသောစိတ်ကို မတားမြစ်ပါက သမဏဓမ္မကို အနည်းငယ်မျှသော နေ့ရက်မျှ ကျင့်နိုင် ရာအံ့နည်း။ လိပ်သည် မိမိ၏ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတို့ကို အခွံတွင်းသို့ သွင်းထားသသို့ ရဟန်းတော်သည် စိတ်အကြံအစည်တို့ကို ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံ၌ထားလျက် တဏှာဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့် တစ်စုံတစ်ခုသော အာရုံသို့မကပ်ပဲ၊ အခြားသူများကို မညှင်းဆဲပဲ၊ တစ်စုံ တစ်ယောက်ကိုမျှ မစွပ်စွဲပဲ ငြိမ်းအေးနိုင်ကြောင်းကို ဘုရားရှင်က ဟောကြားတော်မူပါသည်။ ဤသုတ်၌ သမဏဓမ္မတို့ကို ပြုကျင့်ပုံ အကျဉ်းချုပ်ကို ဟောတော်မူပါသည်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

------------------

အရှင်သာရိပုတ္တရာ ဝဇ္ဇီနိုင်ငံ ဥက္ကစေလမြို့ ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်းဝယ် သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် သာမဏ္ဍကပရိဗိုဇ်၏ မေးလျှောက်ချက်အရ ပဗ္ဗဇ္ဇဒုက္ကရ၊ အဘိရတိ ဒုက္ကရ၊ ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပတ္တိဒုက္ကရ ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပန္နပုဂ္ဂိုလ်၏ ရဟန္တာဖြစ်ချိန်တို့ကို ဖြေဆို ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
နတ္ထိပုတ္တသမသုတ်

ဘုရားရှင်သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် နတ္ထိပုတ္တသမံ ပေမံအစရှိသော နတ်သား၏ ထင်မြင်ယူဆလျှောက်ချက် (၄)မျိုးကို နတ္ထိ အတ္တသမံ ပေမံ အစရှိသည်ဖြင့် ပြင်ဆင်၍ ဘုရားရှင် မိန့်ကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ နတ်သားအယူအဆ, ဘုရားရှင်၏ ပြင်ဆင် မိန့်ကြားချက်များကို ရှင်းလင်းဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

## ကိုးကား
ခတ္တိယသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

 
အခြေနှစ်ချောင်းရှိသူတို့တွင် “မင်း”၊ အခြေလေးချောင်းရှိ သတ္တဝါတို့တွင် “နွားလား ဥသဘ”၊ မယားတို့တွင် အပျိုစင်ဘဝက ယူထားသောမယား၊ သားတို့တွင် “သားကြီး” ဤလေးမျိုးတို့သည် အမြတ်ဆုံးဖြစ်ပါသည်-ဟု လျှောက်ထားလာသော အညတရနတ်သားအား ဘုရားရှင်က “အခြေနှစ်ချောင်းရှိသူတို့တွင် “ဘုရားရှင်၊ အခြေလေးချောင်းရှိ သုတ္တဝါတို့တွင် “အာဇာနည်သတ္တဝါ”၊ ဇနီးမယားတို့တွင် လင်၏ စကားကို ရိုသေစွာလိုက်နာသမှုပြုသော မယား၊ သားတို့တွင် မိဖတို့စကားကို လိုက်နာ သောသား-ဤလေးမျိုးသည် အမြင့်မြတ်ဆုံးဖြစ်သည်-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ/ဋီကာတို့၌-ရှင်းလင်းဖွင့်ပြချက်များ ရှိပါသည်။

---------------------

ဇာဏုဿောဏိပုဏ္ဏား မေးလျှောက်သည့် (၁) မင်း၊ (၂) ပုဏ္ဏား (ဗြာဟ္မဏ)၊ (၃) ဂဟပတိ၊ (၄) ဣတ္ထီ၊ (၅) စောရ၊ (၆) သမဏတို့၏ အဓိပ္ပါယ, ဥပဝိစာရ, အဓိဋ္ဌာန, အဘိနိဝေသ, ပရိယောသာန-တို့ကို ဝေဖန်၍ ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌-ယင်းပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အဖွင့်နှင့် ထောက်ရာ တည်ရာရသူ ပုဂ္ဂိုလ် ၅-မျိုးကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

## ကိုးကား
နန္ဒနသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် တာဝတိံသာနတ်ပြည် နန္ဒဝန်ဥယျာဉ်သို့ ရောက်သစ်စ ပုထုဇဉ် နတ်သား၏ နန္ဒဝန်ဥယျာဉ်ကို ချီးကျူးပြောဆိုပုံဂါထာနှင့် အရိယနတ်သား၏ နတ်စည်းစိမ်နှင့်ပတ်သက်၍ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ မိန့်ကြားချက်ဂါထာတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူပါသည်။

အဋ္ဌကထာ၌ နန္ဒဝန်ဥယျာဉ်အကြောင်း၊ နတ်တို့စုတေပုံ၊ နတ်ဘဝ၌ ဖြစ်လာပုံ အစရှိသည်တို့ကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

ဋီကာ၌လည်း ဖွင့်ဆိုချက်များစွာ ပါရှိပါသည်။

-------------------

ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် “သီလရှိသူ၊ ပညာရှိသူ၊ ဆင်းရဲဒုက္ခကို လွန်မြောက်၍ နေနိုင်သူ၊ နတ်တို့သည် ပူဇော်အပ်သူ”တို့ကို နန္ဒနနတ်သားက မေးလျှောက်သဖြင့် ဘုရားရှင် ဖြေဆိုတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ သဗ္ဗညုတညာဏ်တော်မြတ်၏ အနာဝဋဖြစ်ပုံနှင့် တကွ သိသင့်သည်များကို ဖွင့်ပြတော်မူထားပါသည်။

## ကိုးကား
နန္ဒတိသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် “သားသမီးများစွာရှိသူသည် သားသမီးတို့ကြောင့် နွားများစွာရှိ သူသည်လည်း မိမိပိုင်ငြား နွားများကြောင့် နှစ်သက်ရွှင်ပျော်ရ၏ ဥပဓိတို့သည် လူတို့၏ နှစ်သက်ကြောင်း ဖြစ်၏။ ဥပဓိမရှိသူသည် မနှစ်သက်နိုင်” ဟု အညတရနတ်သား၏ နှစ်သက်ရွှင်ပျော်ပုံသုံးမျိုးကို ဘုရားရှင်က “ယင်းနှစ်သက်ကြောင်းဝတ္ထုသုံးမျိုးသည် စိုးရိမ်ပူပန် ကြောင်းဝတ္ထုသုံးမျိုးဖြစ်ပုံ၊ ဥပဓိမရှိသူသည် စိုးရိမ်ပူပန်မူ မဖြစ်တော့ပုံ”ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ နတ်သား၏အလို နန္ဒနဝတ္ထု ဖြစ်ပုံ ဘုရားရှင် အလိုတော်အားဖြင့် သောစနဝတ္ထုဖြစ်ပုံတို့ကို ရှင်းလင်းဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

------------------------

အထက်သုတ်က အညတရနတ်သားဖြစ်သကဲ့သို့ ဤသုတ်၌ မာရ်နတ်သား ဖြစ်သည်သာ ထူးသည်။

## ကိုးကား
ဖုသတိသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် မပြစ်မှား ထိုက်သောပုဂ္ဂိုလ်ကို ပြစ်မှားခြင်းနှင့် ဆက်စပ်၍ အညတရနတ်သား၏ လျှောက်ထားချက်ကို ဘုရားရှင်က “လေညာသို့ ပစ်လွှင့်လိုက်သော သိမ်မွေ့သောမြူသည် ပစ်လွှင့်သူထံသို့သာ ပြန်ရောက်သကဲ့သို့ ထို့အတူ မပြစ်မှားထိုက်သော ကိလေသာ အညစ်အကြေးမှ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်သော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား ပြစ်မှားမှု မကောင်းမှု အကုသိုလ်ကံသည် ထိုသူမိုက်ထံသို့သာ ပြန်ရောက်လေ၏-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ ပါရှိပါသည်။

## ကိုးကား
မနောနိဝါရဏသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် စိတ်ကိုတားမြစ်မှုနှင့် စပ်၍ အညတရနတ်သား၏လျှောက်ထားချက်ကို “အလုံးစုံသောကောင်းမှု မကောင်းမှုမှ စိတ်ကို မတားမြစ်ရာ၊ စောင့်စည်းခြင်းသို့ရောက်သောစိတ်ကို မတားမြစ်ရာ၊ မကောင်းမှုစိတ်ဖြစ်ရာ ထိုထိုသဘောမှ မကောင်းသောစိတ်ကို တားမြစ်ရာ၏-ဟု ဘုရားရှင်က ပြင်ဆင်၍ အညတရနတ်သားအား ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ဇဋာသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

သတ္တဝါတို့ကိုယ်တွင်း ကိုယ်ပ၌ ဖွဲ့ယှက်တတ်သောတဏှာကို ဖြေရှင်းနိုင်သောပုဂ္ဂိုလ်ကို မေးလျှောက်သဖြင့် အညတရနတ်သားအား တဏှာအရှုတ်ကို ဖြေရှင်းနိုင်သူ၏ အရည်အချင်းသုံးမျိုး၊ ကျင့်စဉ်သုံးမျိုးနှင့် ဖြေရှင်းပြီးသူ ဖြေရှင်းရာ နေရာတို့ကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ဤသုတ်၌ သပညောဖြင့် ဇာတိပညာ၊ ပညဉ္စဖြင့် ဝိပဿနာပညာ၊ နိပကောဖြင့် ပါရိဟာရိယပညာကို ပြဆိုကြောင်း၊ တဏှာကို ဖြေရှင်းရာ၌ ဥပမာ စကားအစရှိသည်တို့ကို အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ပြထားပါသည်။ ဋီကာ၌ တဏှာ၏ ပရိယာယသဒ္ဒါများ၊ ဝါးရုံတောဥပမာ လူရှင်ရဟန်းတို့၏ သကပရိက္ခာရ၊ ပဋိသန္ဓိပညာ၊ ပါရိဟာရိယပညာ ဝိဂြိုဟ်များ၊ သမာဓိကျေးဇူးကြောင့် ပညာထက်မြက်ပုံ၊ ပဋိသညာနှင့် ရူပသညာ-အစရှိသည်တို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

----------------------------

အထက်သုတ်ဒေသနာတော်အတိုင်း ဇဋာဘာရဒွါဇပုဏ္ဏား၏ မေးလျှောက်ချက်ကြောင့် ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်၊ ဘာရဒွါဇပုဏ္ဏား ရဟန်းပြု၍ တရားအားထုတ်ရာ ရဟန္တာဖြစ်သွားပါသည်။

## ကိုးကား
မဟဒ္ဓနသုတ်

(၃)သုတ်ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် များသောဥစ္စာရှိကုန်သော များသောအသုံးအဆောင်ရှိကုန်သော နိုင်ငံပိုင်ရှင် ဘုရင်မင်းမြတ်တို့သော်လည်း ကာမဂုဏ်တို့၌ မရောင့်ရဲနိုင်ကုန်သည်ဖြစ်၍ အချင်းချင်း အလွန်တပ်မက်မောကြကုန်၏။

ဤလောက၌ ကြောင့်ကြကုန်သော ဘဝအယဉ်သို့ အစဉ်လိုက်ကုန်သော ထိုသူတို့တွင် အဘယ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် တပ်မက်မှု“တဏှာ”ကို ပယ်စွန့်ကုန်သနည်း၊ လောက၌ ကြောင့်ကြမှုမရှိကုန်သနည်းဟု မေးလျှောက်အပ်သော နတ်သား၏အမေး ပုစ္ဆာပြဿနာကို

အိမ်ရာတည်ထောင်သောဘဝကိုပယ်စွန့်၍ ချစ်အပ်သောသားသမီးကို လည်းကောင်း၊ နွားအစရှိသော သတ္တဝါကိုလည်းကောင်း ပယ်စွန့်၍ တပ်မက်မှု “ရာဂ”ကိုလည်းကောင်း၊ အမျက်ထွက်မှု “ဒေါသ”ကိုလည်းကောင်း ပယ်စွန့်၍ မသိမှု “အဝိဇ္ဇာ”ကိုလည်း ကင်းပြတ်စေ၍ ရှင်ရဟန်းပြုကြကုန်၏။ အာသဝေါကုန်ပြီးသော ထိုရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် လောက၌ ကြောင့်ကြမရှိကြကုန်ဟု ဘုရားရှင်တော် မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

-------------------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ဗုဒ္ဓ၊ ဓမ္မ၊ သံဃာ ဂုဏအဝေစ္စပသာဒ, အရိယကန္တ၊ အခဏ္ဍ၊ အဆိဒ္ဒ၊ အသဗလ၊ သမာဓိ သံဝတ္တနိက သီလသမန္နာဂတ-ဟူသော တရားလေးပါးနှင့်ပြည့်စုံသော အရိယသာဝကကို အဍ္ဎ၊ မဟဒ္ဓန၊ မဟာဘောဂ-ဟုဆိုအပ်ပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-------------------------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အထက်သုတ်တော်အတိုင်း တရားလေးပါးတို့နှင့်ပြည့်စုံသောပုဂ္ဂိုလ်ကို အဍ္ဎ၊ မဟဒ္ဓန၊ မဟာဘောဂ၊ မဟာယသ-ပုဂ္ဂိုလ်ဟု ခေါ်ဆိုအပ်၏ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
စတုစက္ကသုတ်

ကောဓ, ဥပနာဟကြောင့်ဖြစ်သော အားကြီးသောအမျက်ထွက်မှုဟူသော ကြိုး, ကိလေသာဟူသောလွန်ကြိုး, ယုတ်ညံ့သော ဒုဗ္ဗလလောဘ, ဗလဝလောဘ, အဝိဇ္ဇာဟူသော အမြစ်နှင့်တကွဟူသောတဏှာ ဤတရားတို့ကို အရဟတ္တမဂ်ဖြင့် ပယ်ဖြတ်နိုင်လျှင် ဣရိယာပုထ်လေးပါးဟူသော စက်ဘီးရှိသော, ကိုးပေါက်သော အနာဝရှိသော, ရွံစဖွယ်လိလိ အပုတ်အသိုးတို့ဖြင့် ဒင်းကြမ်းပြည့်နေသော ကိလေသာ ဟူသော ညွန်ပျောင်းရှိသော ဤခန္ဓာကိုယ်၏ ထွက်မြောက်ရာဖြစ်၏-ဟု အညတရ နတ်သားအား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဧဏိဇင်္ဃသုတ်

ဧဏိဇင်္ဃံ-အစရှိသော ဂါထာဖြင့် ဘုရားရှင်၏ပုံတော်နှင့် ဂုဏ်တော်တို့ကို ချီးမွမ်းပြီး ဆင်းရဲဒုက္ခမှ လွတ်မြောက်ခြင်းအကြောင်းကို မေးလျှောက်လာသော အညတရ နတ်သားအား “မနလျှင် ခြောက်ခုမြောက်ရှိသော ကာမဂုဏ်ငါးပါး နာမ်ရုပ်တရားတို့၌ ဆန္ဒ၊ ရာဂကို ကင်းအောင်အားထုတ်လျှင် ဒုက္ခမှလွတ်မြောက်နိုင်၏”ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
နသန္တိသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သတုလ္လပကာယိကာနတ်သားတစ်ယောက်၏ လျှောက်ထားမှုနှင့် ဆက်စပ်၍ ခန္ဓာငါးပါး ကင်းပျောက်သဖြင့် ဆင်းရဲကင်းပျောက်ပုံ၊ ပညာရှိတို့သည် တဏှာဆန္ဒကို ပယ်ဖျောက်ကြပုံ၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အကြောင်း အစရှိသည်တို့ကို ဘုရားရှင်ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များစွာ ရှိပါသည်။

## ကိုးကား
မစ္ဆရိသုတ်

(၂)သုတ်ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် သတုလ္လပကာယိကာ နတ်သားခြောက်ယောက်တို့ ရောက်ရှိလာကြပြီး ဒါနကောင်းမှုနှင့်ဆက်စပ်နေသော ဂါထာတို့ဖြင့် ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထားကြပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

---------------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် နတ်သား တစ်ယောက် ရောက်လာပြီး နှမြောစေးနှဲသူ၊ သဝန်တိုသူ၊ စဉ်းလဲကောက်ကျစ်သူ၊ ဘေးကိုပြ၍ ခြိမ်းခြောက်သူ၊ အလှူရှင်တို့၏အလှူကို နှောင့်ယှက်သူများ၏ အကျိုး အပြစ်ကိုလည်းကောင်း၊ ရတနာသုံးပါးကို ကြည်ညိုလေးစားသူတို့ ရရှိခံစားရအကျိုး အာနိသင်တို့ကိုလည်းကောင်း မေးမြန်းလျှောက်ထားခြင်းကြောင့် ဘုရားရှင် ဖြေကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ဥဇ္ဈာနသညိသုတ်

ဘုရားရှင်၏ ပစ္စည်းလေးပါးသုံးဆောင်မှုနှင့်စပ်၍ ကဲ့ရဲ့လိုသဖြင့် ဘုရားရှင်ထံ ရောက်ရှိလာကြပြီး ကဲ့ရဲ့စကားပြောကြားကြသောနတ်တို့ကို ဘုရားရှင်က မာရ်မင်း၏ အနှောင်အဖွဲ့မှ လွတ်မြောက်နိုင်သောအကျင့် လောကအကြောင်းကိုသိသောပညာရှိ နှင့် ကိလေသာငြိမ်းကြောင်းအကျင့်တို့ကို ပြန်လည်မိန့်ကြားတော်မူသည့်အခါ နတ်တို့ က တောင်းပန်စကားလျှောက်ထားကြပုံ အစရှိသော ဘုရားရှင်နှင့် နတ်တို့ အပြန် အလှန် လျှောက်ထား မိန့်ကြားတော်မူပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌-ဥဇ္ဈာနသညိကာနတ်တို့အကြောင်း အစရှိသည်တို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

## ကိုးကား
ဒုတိယပဇ္ဇုန္နဓီတုသုတ်

ဘုရားရှင် ဝဇ္ဇီနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် “ယင်းနတ်မင်းကြီး၏ သမီး စူဠကောကနဒါက ရတနာသုံးပါးအား ရှိခိုးပူဇော်ပြီး အလုံးစုံသော လောက၌ စိုးစဉ်းအနည်းငယ်မျှ ကိုယ်, နှုတ်, စိတ်တို့ဖြင့် မကောင်းမှုကို မပြုရာ၊ ကာမတို့ကို ပယ်စွန့်၍ သတိသမ္ပဇဉ်ရှိသောသူသည် အကျိုးမဲ့နှင့်စပ်သော ဆင်းရဲဒုက္ခကို မမှီဝဲတော့”ဟု ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထားသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ ပါရှိပါသည်။

## ကိုးကား
နိမောက္ခသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အညတရနတ်သား၏ မေးလျှောက်ချက်အရ သတ္တဝါတို့၏ နိမောက္ခ၊ ပမောက္ခ၊ ဝိဝေကတို့ကို သိတော်မူပုံအကြောင်းကို ဘုရားရှင် ဖြေကြားတော်မူသည့်သုတ်။ ဗုဒ္ဓသီဟနာဒသုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ကတိဆိန္ဒသုတ်

အညတရနတ်သား၏ မေးလျှောက်ချက်အရ -အနာဂါမိမဂ်ဖြင့် ဩရမ္ဘာဂိယ သံယောဇဉ် ၅-ပါးကို ဖြတ်တောက်ပြီး၊ အရဟတ္တမဂ်ဖြင့် ဥဒ္ဓံဘာဂိယ သံယောဇဉ် ၅-ပါးတို့ကို ပယ်စွန့်ပြီး၊ ထိုသံယောဇဉ်တို့ကို ဖြတ်တောက်မှု ပယ်စွန့်နိုင်ရန် သဒ္ဓါအစ ရှိသော ဣန္ဒြေ ၅-ပါးတို့ကို အလွန်ထူးခြားစွာ ပွားများပြီး၊ ရာဂ, ဒေါသ, မောဟ, မာန, ဒိဋ္ဌိ-ဟူသော ကပ်ငြိတွယ်တာမှုတရား ၅-ပါးကို လွန်မြောက်ပြီးသောရဟန်းကို “ဩဃတိဏ္ဏ (သံသရာရေပြင်ကြမ်း ကူးသန်းပြီးသော)ရဟန်းဟု ဆိုသင့်ပုံကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အစ္ဆရာသုတ်

ရဟန်းတော်၏ သီလမပျက်စီးပဲ နတ်ပြည်သို့ရောက်ရှိသွားရာ နတ်စည်းစိမ်ချမ်းသာကို စိတ်ပျက်၍ လာရောက်လျှောက်ထားသော အညတရနတ်သားအား “နိဗ္ဗာန်သို့ သွားရောက်နိုင်သော မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးယာဉ်ရထား၏ အဆင်တန်ဆာ အစိတ်အပိုင်းတို့ကို ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

ဒေသနာ၏အဆုံး၌ နတ်သားသည် သောတာပတ္တိမဂ်, ဖိုလ်ရရှိကြောင်းနှင့် အညတရနတ်သားအကြောင်း အပြည့်အစုံကို အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ဆို ထားပါသည်။

## ကိုးကား
ဧကမူလသုတ်

(တဏှာဟုဆိုအပ်သော) အမြစ်အရင်းတစ်ခုရှိသော (သဿတဒိဋ္ဌိ, ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိဟုဆိုအပ်သော) ဝဲလည်ခြင်းနှစ်ခုရှိသော (ရာဂ, ဒေါသ, မောဟ-ဟု ဆိုအပ်သော) အညစ်အကြေး သုံးခုရှိသော (ကာမဂုဏ်ငါးပါးဟူသော) အပြန့်ငါးခုရှိသော (အာယတန ၁၂-ပါး ဟူသော) ဝဲဇလုပ် ၁၂-ခုရှိသော မထောက်မမီနိုင်သော (သံသရာတည်းဟူသော) သမုဒ္ဒရာကို ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည် ကူးမြောက်နိုင်ပါပေ၏-ဟု အညတရနတ်သား က ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထားသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ပဇ္ဇောတသုတ်

(၃)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အညတရ နတ်သား၏ မေးလျှောက်ချက်အရ နေရောင်, လရောင်, မီးရောင်, ဘုရားရှင်၏ရောင်ခြည်တော်ဟု အလင်းရောင် ၄-မျိုးသာရှိပုံ, ယင်းတို့တွင် ဘုရားရှင်၏ ရောင်ခြည်တော်သည်သာ အမြတ်ဆုံးဖြစ်ပုံကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဘုရားရှင်၏ ရောင်ခြည်တော်အမျိုးမျိုးကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

------------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အညတရ နတ်သား၏ မေးလျှောက်ထားချက်အရ

= ပညာသည် လောက (၏) ၌ အလင်းရောင်၊

= သတိသည် လောက၌ နိုးကြားခြင်း၊

= အသက်မွေးကုန်သောသူတို့တွင် နွားသည် အလုပ်ကိစ္စ၌ အဖော်၊

= ထိုသတ္တဝါအပေါင်း၏ အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းသည် ထွန်တုံး၊

= အမိသည် သားကိုမွေးမြူသကဲ့သို့ မိုးသည် ပျင်းသောသူ မပျင်းသောသူတို့ကို မွေးမြူ၏။

= မြေ၌မှီသော သတ္တဝါတို့သည် မိုးကိုမှီ၍ အသက်မွေးကုန်၏-ဟု ဘုရားရှင် ဖြေကြားဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ ပါရှိပါသည်။
---------------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် လရောင်, နေရောင်, မီးရောင်, ပညာအလင်းရောင်-ဟူသော အလင်းရောင်လေးမျိုးတို့တွင် ပညာအလင်းရောင်သာ အမြတ်ဆုံးဖြစ်ပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အန္နသုတ်

ကုသိုလ်ကောင်းမှုသည် ယုံယုံကြည်ကြည် ကြည်လင်သောစိတ်ဖြင့် နတ်လူတို့ တောင့်တသည့်ထမင်းကို ပေးလှူသူသို့သာလျှင် ပစ္စုပ္ပန် တမလွန်နှစ်တန်သော လောက၌ စိတ္တသူကြွယ်၊ သီဝလိထေရ်တို့ကဲ့သို့ အစဉ်လိုက် (သကဲ့သို့ဖြစ်)၏။ ထို့ကြောင့် မပေးရက် မလှူလို နှမြောဝန်တိုမှု “မစ္ဆရိယ”ကို ပယ်ဖျောက်လျက်၊ မစ္ဆရိယကို လွှမ်းမိုးနှိပ် နင်းလျက် အလှူပေးရမည်၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုတို့သည် တမလွန်လောက၌ သတ္တဝါတို့၏ ထောက်ရာတည်ရာတို့ ဖြစ်ကုန်၏-ဟု နတ်သားတစ်ယောက် လျှောက်ထားသဖြင့် ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဇေတဝနသုတ်

ဇေတဝန်ကျောင်းတော်ဘွဲ့၊ သတ္တဝါတို့(သံသရာဝဋ်မှ) စင်ကြယ်ကြောင်း တရား(၅)ပါး၊ စင်ကြယ်နိုင်သည့်နည်းလမ်း၊ အရှင်သာရိပုတ္တရာအား ဂုဏ်ပြုပူဇော်သော ဂါထာတို့ဖြင့် အနာထပိဏ္ဍိကနတ်သားက ဘုရားရှင်အား လာရောက်လျှောက်ထားပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ကိံဒဒသုတ်

အညတရနတ်သား၏ မေးလျှောက်ချက်အရ “အန္နဒါနသည် အားခွန်ဗလ အလှူ၊ ဝတ္ထဒါနသည် အဆင်းလှပနိုင်သောအလှူ၊ ယာနဒါနသည် ချမ်းသာစေနိုင်သောအလှူ။ ဒီပဒါနသည် မျက်စိကြည်လင်းစေနိုင်သော အလှူ၊ ဇရပ်, တန်ဆောင်း, ကျောင်းဗိမာန် အလှူသည် အထက်ပါအကျိုးလေးမျိုးလုံးကို ရရှိစေနိုင်သောအလှူ၊ ဓမ္မဒါနသည် အမတကိုရရှိစေနိုင်သော အလှူ ဖြစ်ပုံကို” ဘုရားရှင် ဖြေကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ/ဋီကာတို့၌-အထက်ပါ ဒါနကောင်းမှုများနှင့် ဆက်စပ်၍ ရှင်းလင်းဖွင့်ဆိုချက် အပြည့်အစုံကို လေ့လာသိရှိနိုင်ပါသည်။

## ကိုးကား
ကဝိသုတ်

(၂) သုတ်ရှိပါသည်။

အညတရ နတ်သား၏ လျှောက်ထားချက်အရ -ဂါယတ္တိ အစရှိသော ဆန်းသည် ဂါထာတို့၏ဖြစ်ကြောင်း, ဂါထာတို့ကို ထင်စွာပြကြောင်းကား အက္ခရာ၊ ဂါထာတို့သည် အမည် (နာမပညတ်)ကို မှီကုန်၏၊ ဂါထာတို့၏တည်ရာကား ပညာရှိ-ဟု ဘုရားရှင် ဖြေကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ/ဋီကာတို့၌-မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

----------------

စိန္တာ ကဝိ၊ သုတ ကဝိ၊ အတ္ထ ကဝိ၊ ပဋိဘာန ကဝိ-ဟူသော ကဝိလေးမျိုးကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ/ဋီကာတို့၌-ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

## ကိုးကား
တတိယဇနသုတ်

တဏှာသည် ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါကို ဖြစ်စေ၏။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါတို့၏ စိတ်သည် ပြေးသွားနေ၏။ ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါသည် သံသရာသို့ရောက်၏။ ကံတရားသည် ထိုပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါတို့၏ မှီခိုရာဖြစ်၏ဟု မေးလျှောက်လာသော အညတရ နတ်သားအား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဒုတိယဇနသုတ်

အညတရနတ်သားအား တဏှာသည် ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါကို ဖြစ်စေ၏။ ထိုပုဂ္ဂိုလ် သတ္တဝါတို့၏စိတ်သည် ပြေးသွားနေ၏၊ ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါသည် သံသရာသို့ ရောက်၏။ ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါသည် ဝဋ်ဆင်းရဲမှမလွတ်ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အဇရသာသုတ်

မဆွေးမြေ့နိုင်သောတရား၊ စွဲမြဲစွာ တည်နေရမည့်တရား၊ လူသားတို့၏ ရတနာ၊ သူခိုးသူဝှက်တို့ မခိုးယူနိုင်သောတရားတို့ကို ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဇရာသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

အိုမင်းသည့်တိုင်အောင် ကောင်းသောအရာကား “သီလ၊ ယုံကြည်မှု “သဒ္ဓါ”၌ စွဲမြဲစွာတည်နေခြင်းသည် သူတော်ကောင်းဖြစ်၏။ လူသားတို့၏ ရတနာကား ပညာ၊ ခိုးသူတို့ မလုယူနိုင်သောအရာကား ကုသိုလ်ကောင်းမှုဟု အညတရနတ်သားအား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

---------------------

သာကေတမြို့သား ဘုရားရှင်၏ မယ်တော် ခမည်းတော်တော်စပ်ဖူးသော ဗြာဟ္မဏဇနီးမောင်နှံနှစ်ဦးတို့ ပရိနိဗ္ဗာန်ဝင်စံသဖြင့် အန္တိမဈာပနသဘင် ဆင်ယင် ကျင်းပရာ သာကေတမြို့သုသာန်၌ ပရိသတ်တို့အား သံဝေဂဉာဏ် ဖြစ်ပွားစေရန် (၁၀)ဂါထာဖြင့် ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဗုဒ္ဓမာတာပိတုဝတ္ထုအပြည့်အစုံနှင့် ဂါထာများအဖွင့် ဒေသနာတော်အဆုံး၌ ပရိသတ်(၈၄၀၀၀)တို့ တရားသိမြင် ကျွတ်တမ်းဝင်ပုံကို ပြဆိုထားပါသည်။

## ကိုးကား
ဥပ္ပထသုတ်

အညတရနတ်သား၏ လျှောက်ထားချက်အရ ဘုရားရှင်က လမ်းလွဲလမ်းမှား (ခရီးမဟုတ်)ဟူသည် ရာဂ၊ ညဉ့်နေ့တို့၌ ကုန်တတ်သောအရာဟူသည် အရွယ်၊ အကျင့်မြတ် (ဗြဟ္မစရိယ)၏ အညစ်အကြေးဟူသည် မာယာလေးဆယ် ပေါပြည့်ကြွယ်သည် မိန်းမ၊ ဤမိန်းမ၌ သတ္တဝါအပေါင်းသည် ကပ်ငြိတွယ်တာနေကြ၏။ ကိလေသာတို့ကို ပူပန်စေတတ်သောအကျင့် “တပ”နှင့် မေထုန်အမှုမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း “ဗြဟ္မစရိယ”နှစ်ပါးတို့သည် ဆေးကြောသုဓ်သင်တတ်သော ရေမဟုတ်သော်လည်း ကိလေသာတို့ကို ဆေးကြောသုဓ်သင်တတ်သော ရေ မည်၏-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌-မိန်းမ၏ ဗြဟ္မစရိယ၏ မလဖြစ်ပုံနှင့် တပ-အကျင့်များကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

## ကိုးကား
နာမသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အညတရ နတ်သား၏ မေးမြန်းလျှောက်ထားချက်အရ

-အမည်သည် အလုံးစုံသော အရာဝတ္ထုသို့ လျော်စွာကျ၏။

-အမည်ထက် လွန်သော သဘောသည် မရှိ။

-အလုံးစုံသော တရားတို့သည်သာလျှင် အမည်ဟု ဆိုအပ်သော တစ်ခုသော တရား၏အလိုသို့ အစဉ်လိုက်ရ၏ဟု ဘုရားရှင် ဖြေဆိုဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဒုတိယသုတ်

(၂) သုတ် ရှိပါသည်။

အညတရနတ်သား၏ မေးလျှောက်ချက်အရ သဒ္ဓါသည် (သုဂတိ, နိဗ္ဗာန် သို့သွားမည့် ယောက်ျား၏အဖော်ဖြစ်ပုံ၊ ပုဂ္ဂိုလ်ကို အသိဉာဏ်ပညာက ဆုံးမပုံ နိဗ္ဗာန်၌ မွေ့လျော်သောပုဂ္ဂိုလ်သည် ဒုက္ခအားလုံးမှ လွတ်မြောက်ပုံကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

-------------------

သမ္မာဒိဋ္ဌိ (ပ) သမ္မာဝိမုတ္တိဟူသော ဤဆယ်ပါးသောတရားတို့သည် ဘုရားရှင်သာသနာတော်မှ တစ်ပါးသောသာသနာ၌ မဖြစ်ဖူးကုန်-ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
စိတ္တသုတ်

စိတ်သည် လောကကို ဆောင်ထားပုံ၊ စိတ်သည် လောကကို ဆွဲငင်ထားပုံ၊ အလုံးစုံသောတရားတို့သည် တစ်ခုတည်းသော စိတ်အလိုသို့သာ လိုက်ပါကြရပုံကို ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အနောမသုတ်

အညတရနတ်သားတစ်ယောက်က ဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော်များကို ချီးကျူး၍ ဘုရားရှင်အား ဖူးမျှော်ရန် တိုက်တွန်းသော ဂါထာကို ဖော်ပြရာသုတ်။

ဋ္ဌ/ဋီတို့၌ -“အနောမ နာမ” ပုဒ်အဖွင့် ဖွင့်ဆိုချက်များပါရှိသည်။

## ကိုးကား
အာဒိတ္တသုတ်

(၃)သုတ်ရှိပါသည်။

ဇရာ, မရဏမီးတို့ ငြီးငြီး ပြောင်ပြောင် တောက်လောင်နေသည့်လောကအတွင်းမှ ဒါနပြုခြင်းဖြင့် ပစ္စည်းဥစ္စာများကို ထုတ်ယူသင့်ပုံ၊ ပေးလှူအပ်သောပစ္စည်းနှင့် မပေးမလှူသောပစ္စည်းများ ခြားနားပုံ၊ ပစ္စည်းဥစ္စာများ ပျက်စီးနိုင်ပုံ၊ ဒါနကြောင့် နတ်ပြည်သို့ရောက်နိုင်ပုံ အစရှိသည်ကို အညတရနတ်သားက ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထားသည့်သုတ်။

-------------------

ခန္ဓာငါးပါးတို့တွင် တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ၌ တစ်ဆဲ့ တစ်ပါးသောမီးတို့ တောက်လောင်နေပုံကို သိမြင်သော အကြားအမြင်ရှိသောအရိယာသာဝကသည် ခန္ဓာငါးပါး၌ ငြီးငွေ့ စိတ်ပျက်ပုံ၊ အာသဝေါကင်းကွာ ရဟန္တာဖြစ်သွားနိုင်ပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-----------------

အာယတန ၁၂-ပါး၊ ဝိညာဉ် ၇-ပါး၊ ဖဿ ၆-ပါး၊ ဝေဒနာ ၃-ပါးစီတို့ကို ရာဂ အစရှိသော မီး ၁၁-ပါးတို့လောင်မြိုက်နေပုံကို သိသော သုတဝန္တအရိယာသာဝကသည် ယင်းတရားတို့၌ နိဗ္ဗိန္ဒစသည်ဖြစ်ပုံ၊ အာသဝတရားတို့မှ လွတ်မြောက်ပုံကို ဂယာရွာအနီး ဂယာသီသကျောက်ဖျာ၌ ဘုရားရှင်က ဥရုဝေလကဿပ-အမှူးရှိသော ရဟန်းတော် တစ်ထောင်တို့အား ရဟန္တာဖြစ်သည်အထိ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ပါဠိတော်၌ -ရာဂအစရှိသော မီး ၁၁-ပါးသရုပ်ကို ဟောတော်မူပါသည်။

အဋ္ဌကထာ၌ -ဂယာရွာ၊ ဂယာနဒီ၊ ဂယာပေါက္ခရဏီ၊ ဂယာသီသကျောက် ဖျာနှင့် ဥရုဝေလကဿပညီနောင်တို့ ပါရမီဖြည့်ခဲ့ပုံဝတ္ထုအပြည့်အစုံကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

## ကိုးကား
ပဌမပဇ္ဇုန္နဓီတုသုတ်

ဘုရားရှင် ဝဇ္ဇီနိုင်ငံ ဝေသာလီမြို့တော်အနီး မဟာဝုန်တော ကူဋာဂါရသာလာ ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ဝဿဝလာဟက ပဇ္ဇုန္နစာတုမဟာရာဇ် နတ်မင်း၏သမီး ကောကနဒါက ဘုရားရှင်ကို ချီးကျူးရှိခိုး၍ မိမိ၏အမည်ကို လျှောက်ထားပြီး ဘုရားရှင်၏ သစ္စာလေးပါးတရားတော်ကို ရှေးက ကြားရုံမျှသာ ကြားရပြီး ယခုအခါ မျက်မှောက်သက်သေအဖြစ် သိမြင်ပုံ အရိယဓမ္မကို ကဲ့ရဲ့သော သူတို့ ရောရုဝငရဲ၌ ဆင်းရဲဒုက္ခခံစားနေရပုံ, အရိယဓမ္မကို ကျေနပ်စွာခံယူပြီး ရာဂ အစရှိသော ငြိမ်းအေးမှုနှင့်ပြည့်စုံသူတို့ နတ်ပြည်သို့ရောက်ရှိပုံကို ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထားသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဗန္ဓနသုတ်

(၅) သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် အညတရ နတ်သား၏ မေးမြန်းလျှောက်ထားချက်အရ တပ်နှစ်သက်မှု “နန္ဒီ”သည် လောကကို ဆက်စပ်အပ်၊ ဝိတက်သည် လောက၏ခြေတို့တည်း၊ တပ်မက်မှု “တဏှာ”ကို ပယ်ခြင်းကြောင့် အလုံးစုံသော ဆက်စပ်နှောင်ဖွဲ့မှုတို့ ပြတ်၏”ဟု အညတရနတ်သားအား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
--------------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ကောသလ ဘုရင်သည် ကြိုး, လက်ထိပ်, သံခြေကျဉ်းတို့ဖြင့် နှောင်ဖွဲ့ခံထားရသော လူတို့ အကြောင်းကို ရဟန်းတို့အား လျှောက်ထားခြင်းကြောင့် “သံ, သစ်သား, လျော် တို့ဖြင့်ပြုအပ်သော အနှောင်အဖွဲ့တို့ကို ခိုင်မြဲသောအနှောင်အဖွဲ့တို့ဟု ပညာရှိတို့ မမိန့်ဆိုကြကုန်၊ ကျောက်မျက်ရတနာ, နားချောင်း သားသမီး, ဇနီးမယားတို့၌ အလွန်အမင်း တပ်နှစ်သက်ခြင်း ငဲ့ကွက်ခြင်းတို့သည် အပါယ်သို့ဆောင်နိုင်သော, အဖြေရခက်သော မြဲမြံသောအနှောင်အဖွဲ့ဟူ၍ ပညာရှိတို့ မိန့်ဆိုကြကုန်၏။ ပညာရှိတို့သည် ထိုအနှောင်အဖွဲ့တို့ကိုဖြတ်လျှက် ကာမချမ်းသာကိုပယ်လျက် ငဲ့ကွက်ခြင်း မရှိကြကုန်ဘဲ လွတ်မြောက်တော်မူကြကုန်၏”ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
--------------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် “အကြားအမြင် မရှိသော “အဿုတဝန္တပုထုဇဉ်ကို ခန္ဓာငါးပါးအနှောင်အဖွဲ့ဖြင့် အနှောင်အဖွဲ့ခံရသူ အတွင်း/အပြင်အနှောင်အဖွဲ့ဖြင့် နှောင်ဖွဲ့ ခံရသူ၊ ဤမှာဘက်ကမ်း ထိုမှာဘက်ကမ်းကိုလည်း မမြင်သူ, အနှောင်အဖွဲ့ခံနေရပါလျက် အိုရသူ, နာရသူ, သေရသူ, ဤလောကမှ တစ်ပါးသောလောကသို့ သွားရသူ-ဟူ၍ ကဏှပက္ခ ဒေသနာတော်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ အကြားအမြင်များသူ “သုတဝန္တအရိယာသာဝကသည် ခန္ဓာငါးပါးအနှောင်အဖွဲ့ဖြင့် အဖွဲ့အတုတ် အနှောင်အဖွဲ့မခံရ-အစရှိသည်ဖြင့် သုက္ကပက္ခဒေသနာတော်ဖြင့်လည်းကောင်း ခန္ဓာတစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကို အကျယ်တဝင့် အနေအားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက် အနည်းငယ်ပါရှိပါသည်။
---------------------
ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်က မိန်းမက ယောက်ျားတို့အားနှောင်ဖွဲ့ပုံ အနှောင်အဖွဲ့ ၈-မျိုးကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
--------------------

ဘုရားရှင်က ရဟန်းတို့အား ယောက်ျားက မိန်းမအားနှောင်ဖွဲ့သည့် အနှောင် အဖွဲ့ ၈-မျိုးကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဣစ္ဆာသုတ်

(၃)သုတ် ရှိပါသည်။

အလိုရမ္မက် “ဣစ္ဆာသည် လောကကို နှောင်ဖွဲ့၏၊ အလိုရမ္မက် “ဣစ္ဆာကို ပယ်ဖျောက်ခြင်းကြောင့် (လောကမှ)ထွက်မြောက်၏၊ အလိုရမ္မက် ဣစ္ဆာကို အရဟတ္တ မဂ်ဖြင့် ပယ်ခြင်းကြောင့် အနှောင်အဖွဲ့အားလုံး ပြတ်ဆဲ၏-ဟု အညတရနတ်သားအား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
----------------

ဝိပဿနာဘာဝနာအလုပ် အားထုတ်နေစဉ် လာဘ်ကို အလိုရှိခြင်းကို အကြောင်းပြု၍ ဝိပဿနာ သူတော်ကောင်းတရားမှ လျောကျပျက်စီးသော ရဟန်း လေးမျိုး မလျောကျ မပျက်စီးသောရဟန်းတော်လေးမျိုးတို့ကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခနည်းဖြင့် ဘုရားရှင်က ရဟန်းတို့အား ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
------------------

အထက်သုတ်ဒေသနာတော်နည်းအတိုင်း အရှင်သာရိပုတ္တရာက ရဟန်းတော်တို့အား ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အရဏသုတ်

-ဤလောက၌ ငိုကြွေးရကြောင်း ကိလေသာကင်းသူများသည် (ရဟန္တာ) ရဟန်းတော် များဖြစ်သည်။

-ကိလေသာအပူမီးငြိမ်းအေးပြီးသော ရဟန္တာ ရဟန်းတော်တို့၏ အရိယမဂ္ဂအကျင့်မြတ်သည် မပျက်မစီးတော့ပေ။

-ရဟန္တာ ရဟန်းတော်တို့သည် အလိုရမ္မက်တဏှာကို ကလျာဏပုထုဇဉ်အဖြစ်မှ အစပြု၍ လောကီ လောကုတ္တရာပညာဖြင့် ပိုင်းခြား၍ သိကြပြီး ဖြစ်ကုန်၏။

-ရဟန္တာ ရဟန်းတော်တို့သည် အခါခပ်သိမ်း တဏှာကျွန်ဘဝမှ လွတ်မြောက်ပြီး ဖြစ်ကုန်၏။

-သီလ၌ တည်သောရဟန်းကို အမိအဖအစ်ကိုတို့သည် ရှိခိုးကြကုန်၏။

-ဤသာသနာတော်၌ အမျိုးဇာတ်အားဖြင့် ယုတ်ညံ့သောရဟန်းကို မင်းတို့သည် ရှိခိုးကြကုန်၏-ဟု အညတရနတ်သား၏ မေးခွန်းများကို ဘုရားရှင်ဖြေကြား၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ပါထေယျသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်ဝယ် သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အညတရနတ်သား၏ မေးလျှောက်ထားချက်အရ

၁။ သံသရာခရီး (ကြီးကျယ်သောကန္တာရခရီးကို လွန်မြောက်ရန် ခက်ခဲသောခရီး)သွားသူအတွက် “သဒ္ဓါ-ယုံကြည်မှုသည် လမ်းစာရိက္ခာဖြစ်သည်။

၂။ သိရီ= (ကောင်းမှုရှင်တို့၏ အစိုးရခြင်း)သည် စည်းစိမ်ချမ်းသာတို့၏ တည်နေရာ ဖြစ်သည်။

၃။ အလိုရမ္မက်သည် လူကို ဆွဲငင်ထားသည်။

၄။ လောက၌ အလိုရမ္မက်ကို စွန့်နိုင်ရန် ခက်ခဲသည်။

၅။ ငှက်ကို ကျော့ကွင်းဖြင့် ဖွဲ့ချည်တုတ်နှောင်ထားသကဲ့သို့ များစွာသော သတ္တဝါတို့ကို အလိုရမ္မက်ဖြင့် ဖွဲ့တုတ်ချည်နှောင်ထား၏-ဟု ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ ပါရှိပါသည်။

## ကိုးကား
အတ္တဟတသုတ်

(သတ္တ)လောကကို သေခြင်းတရား လွှမ်းမိုးနှိပ်စက်နေသည်၊ အိုခြင်းဇရာက ဝန်းရံထားသည်၊ တဏှာတည်းဟူသော ငြောင့်က စူးဝင်နေသည်၊ (မရရှိသေးသော အာရုံကို လိုချင်မှု) တဏှာရမ္မက်ဖြင့် အခါခပ်သိမ်း ပြင်းထန်စွာ ပူလောင်နေသည်-ဟု နတ်သားတစ်ယောက်၏ မေးလျှောက်လာသည့် ပြဿနာကို ဖြေရှင်းပေးတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဥဍ္ဍိတသုတ်

အညတရနတ်သား၏ လျှောက်ထားချက်အရ -လောကကို တဏှာဖြင့်ဆွဲချိတ် အပ်ပြီ၊ ဇရာဖြင့် ခြံရံအပ်ပြီ၊ သေခြင်းသည် ပိတ်ထားအပ်ပြီး ဒုက္ခ၌တည်လေ၏-ဟု ဘုရားရှင် ဖြေကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား