ငရဲ (၃၁-ဘုံ)

ငရဲဆိုသည်မှာ ပါဠိဘာသာ **နိရယ** ပုဒ်ကလာသည်။

`နိရယ´ကို `နိ+အယ´ဟု ပုဒ်ခွဲရသည်။

နိ = မရှိ ဟု အနက်ရသည်။

အယ = ချမ်းသာ ဟု အနက်ရသည်။

`နိ+အယ´ နှစ်ပုဒ်ကိုပေါင်းလျှင် = ချမ်းသာမရှိသည့်နေရာ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
`နိရယ´ပုဒ်ကို ရှေးမြန်မာများက `ဆိုငြယ်´ဟုလည်း ရေးကြသည်၊ `နိရဲ´ဟုလည်း ရေးကြသည်၊ အဓိပ္ပာယ်က အတူတူဖြစ်သည်။ နိရဲမှ`ငရဲ´ ဖြစ်လာသည်ဟု ဆိုသည်။

ငရဲဘုံသည် သိဉ္ဇိုဝ်းငရဲ-စသော ငရဲကြီး (၈) ထပ်၊ ပြာပူငရဲ-စသော ဥဿဒငရဲငယ် (၁၆)ထပ် ရှိသည်။    
* (၂) ကုက္ကုလ (ဠ) = ပြာပူ ငရဲ  
* (၃) သိမ္ဗလိဝန = လက်ပံတောငရဲ   
* (၄) အသိပတ္တဝန = သံလျှက်ရွက်တောငရဲအားဖြင့် ဥဿဒငရဲငယ်သည် ၄-ခုစီ, ၄-ခုစီရှိသည်ဖြစ်၍ ဥဿဒငရဲငယ် ၁၆-ထပ် ဖြစ်၏။ 

ဘင်, ပြာ, လက်, သန်၊ အစဉ်ရံ၊ လေးတန်ဥဿဒါ။ ပရမတ္ထသံခိပ်။ ၂၄၆-ပိုဒ်။ 

ဥပရိပဏ္ဏာသ၊ ဒေဝဒူတသုတ် ၌ ခါရောဒကာနဒီ = ခါးသောရေရှိသော ကြိမ်ပိုက်မြစ် (ချောင်း) ငရဲ တစ်မျိုးပါထည့်သွင်း၍ တစ်မျက်နှာ တစ်မျက်နှာ၌ ဥဿဒငရဲငယ် ၅-ခု စီရှိကြောင်းကို ပြဆိုထားရာ ယင်းအလို ဥဿဒငရဲငယ် ၂၀-ခုရှိကြောင်းလည်း မှတ်သားရာ၏။ 

ဘင်, ပြာ, လက်, သန်၊ မြစ်အရံ၊ ငါးတန်တနည်းမှာ။ ပရမတ္ထသံခိပ်။ ၂၄၇-ပိုဒ်။) 

ဥဿဒငရဲငယ်ပေါင်း ၁၂၈-ခု ယင်းသို့ ငရဲကြီးတစ်ထပ်တစ်ထပ်လျှင် ဥဿဒငရဲ ငယ် ၁၆-ခုစီရှိရကား ငရဲကြီး(၈) ထပ်တို့၌ ဥဿဒငရဲငယ်ပေါင်း ၁၂၈-ခုရှိသည်။ ငရဲကြီး (၈) ထပ်ပါ ထည့်သွင်းရေတွက်သော် ငရဲ အားလုံးပေါင်း ၁၃၆-ခုရှိ၏။  

တံခါး ၄-ပေါက်တို့၌ ဝေမာတိကပြိတ္တာဘုရင် ခေါ် ယမမင်းတစ်ယောက်စီရှိ၏။  

## အမည်အမျိုးမျိုးနှင့် ငရဲများ
* (က) ဆဖဿာယတနိကငရဲ၊   
* (ခ) ကာဠုပကာဠငရဲ၊   
* (ဂ) ခုရောရငရဲ၊   
* (ဃ) ကာကောလငရဲ။   
* (င) လောဟကုမ္ဘီငရဲ၊  ယင်းငရဲသည် ယူဇနာ ၆၀-ရှိပြီး ကြေးနီရည်အပြည့် ရှိ၏။  အောက်သို့ နစ်မြုပ်သောအခါ အနှစ် ၃-သောင်းကြာ၍ ပေါ်သောအခါလည်း အနှစ် ၃-သောင်းပင် ကြာလေသည်၊ ငရဲသားတို့သည် ယင်းသို့ ငုတ်ချီပေါ်ချီ ခံစား ရလေသည်။   
* (စ) လောကန္တရိကငရဲ၊  ယင်း၌ ဖြစ်သော ငရဲသားတို့သည် လင်းနို့ကဲ့သို့ ရှည်လျားသော ခြေသည်းလက်သည်း ရှိကြသည်။   
* (ဆ) သတ္တိသူလငရဲ။   
* (ဇ) သုနခငရဲ၊   
* (ဈ) ဝေတရဏီ ငရဲ။  ကြေးနီရည်တို့ဖြင့် ပြည့်သောမြစ်ကို ဝေတရဏီငရဲဟုဆိုသည်။   
* (ည) ပရဇိတငရဲ၊  စစ်မြေပြင်၌ အောင်နိုင်သူတို့အသွင်ဖြင့် ကျရောက်ရာ ဖြစ်သောကြောင့် ပရဇိတငရဲဟုဆိုသည်။   
* (ဋ) ပဟာသငရဲ၊  ယင်းသည် ရွှင်ရွှင်ပျပျ ကပြသီဆို သူတို့အသွင်ဖြင့် ကျရောက်ရာ အဝီစိငရဲကြီး၏ တည်နေရာပင်ဖြစ်၏။   
* (ဌ) သင်္ကုသမာဟတငရဲ၊   
* (ဍ) ပစ္စတ္တဝေဒနိယငရဲ။   
* (ဎ) စတုကုဋ္ဋိကငရဲ။ ယင်းသည် အခြားမဟုတ် ကိုယ်ဝန်သူငယ်တို့၏ ၉-လ, ၁၀-လကြာအောင် ၄-ဖက်တုပ်ကွေးနေရာဖြစ်သော ကျဉ်းမြောင်းလှသော အမိဝမ်းတိုက်ပင်တည်း။  

အဗ္ဗုဒရဲ, နိရဗ္ဗုဒငရဲ-စသည်ဖြင့် သင်္ချာအမည်နှင့်လာသော ငရဲများ လည်းရှိသေးသည်။  

အပါယ, ဒုဂ္ဂတိ, ဝိနိပါတသဒ္ဒါတို့သည် နိရယ-သဒ္ဒါ၏ ပရိယာယ်သဒ္ဒါများ ဖြစ်သည်။ နိရယ သဒ္ဒါဖြင့် အဝီစိငရဲ-စသော များစွာသောငရဲတို့ကို ပြဆိုသည်။  

အဝီစိငရဲသည် မြေကြီး၏အတွင်း၌ တည်ရှိ၏။ (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၅၊၂၇၈။) 

လောဟကုမ္ဘီငရဲသည် သာဝတ္ထိပြည်၏အနီး၌ တည်ရှိ၏။  

ဥဿဒငရဲသည် သမုဒ္ဒရာမြစ်အနီး၌ တည်ရှိ၏။  

ငရဲ၌ ခံရသူတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်အတ္တဘောသည် အချို့တစ်ဂါဝုတ်, အချို့ ယူဇနာခွဲ, အချို့ ၃-ဂါဝုတ်အထိ အသီးသီးရှိ၏။  

ငရဲဘုံ၌ ဩပပါတိက ယောနိတစ်မျိုးသာ ရှိ၏။  

ငရဲ၌ ခံရသောအချိန်လည်း အချို့ တစ်ကမ္ဘာတိုင်တိုင်  

အချို့ အနှစ်ထောင်ပေါင်းများစွာ  

အချို့ အနှစ် ရှစ်သောင်း 

အချို့တစ်ဆူသော ဘုရားရှင်နှင့် တစ်ဆူသောဘုရားရှင်တို့၏ အကြား  

အချို့ အနှစ် ကုဋေသိန်းပေါင်းများစွာ  

ကြာအောင် ခံရကြောင်းပြဆိုသည်။ ငရဲဘုံ၌ ရံဖန်ရံခါသာ ကာမာဝစရကုသိုလ်စိတ် ဖြစ်ခွင့်ရှိသည်။  

မကောင်းမှု (အကုသိုလ်) ဒုစရိုက်ကံကြောင့်သာ ငရဲ၌ကျ ရောက်ရသည်။  

### ငရဲမင်းကြီး(ယမမင်း) 
ယမမင်း ဆိုသည်မှာ ပါဠိဘာသာ`ယမ´၊ မြန်မာစကား`မင်း´ကို ပေါင်းပြီးခေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ အကုသိုလ်ကံ အလျောက် ငရဲထိန်း
တို့ ဆောင်ယူပို့လာသော သတ္တဝါတွေကို ဒေဝဒူတ တမန်ငါးပါး ကိုပြပြီး ကောင်းမှုကုသိုလ်တွေကို အောက်မေ့စေတတ်၊ အမှတ်ရစေတတ်သောကြောင့် `ယမမင်း´မည်သည်။ ငရဲမင်းကြီး(ယမမင်း) များသည် အပြစ်ကြီးကြီးနှင့် ရောက်လာသော ငရဲသားများကို စစ်ဆေးရန်မလိုပေ၊ အပြစ်နဲနဲနှင့် ရောက်လာသော ငရဲသားများကိုသာ စစ်ဆေးရန်ဖြစ်သည်။ 
ပဉ္စာနန္တရိယကံ ကျူးလွန်သူ၊ စေတီပုထိုးဖြိုဖျက်သူ၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ အယူရှိသူ စသောအပြစ်ကြီးသော ငရဲသားများကို တစ်ခါတည်း ငရဲချ၏။ အကုသိ်ုလ်နည်းပါးသူများ အတွက် ငရဲမှ လွတ်လ်ိုလွတ်ငြား ယမမင်းက စစ်ဆေးခြင်း ဖြစ်သဖြင့် ယမမင်းများကို မင်းကောင်းမင်းမြတ်များဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ ငရဲတစ်ထပ်စီတွင် ငရဲမင်းကြီး(ယမမင်း) (၄)ဦးစီ ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်တံခါးမုခ် တွင်တစ်ယောက်၊ အနောက်ဘက်တံခါးမုခ် တွင်တစ်ယောက်၊ မြောက်ဘက်တံခါးမုခ် တွင်တစ်ယောက်၊ တောင်ဘက်တံခါးမုခ် တွင်တစ်ယောက်၊ ပေါင်း(၄)ယောက် ရှိသည်။ ငရဲကြီးရှစ်ထပ်တွင် ငရဲမင်းကြီး(ယမမင်း) ပေါင်း(၃၂)ယောက် ရှိသည်။ ငရဲငယ်(၁၂၈)ခုမှာ ငရဲမင်းကြီး(ယမမင်း) များမရှိပါ။ ငရဲမင်းကြီး(ယမမင်း) များ၏ဇာတိမှာ စတုမဟာဇာရ်နတ်ဘုံမှ ဖြစ်သည်။ `ဝေမာနိက ပြိတ္တာ´ များကို အုပ်ချုပ်ရသော မင်းဖြစ်သည်။ `မဟိဒ္ဓိက ပြိတ္တာ´ မျိုးဖြစ်သည်။ မသန့်စင်သည့် ကုသိုလ်ကံ(မိဿက ကုသိုလ်ကံ)ကြောင့် ငရဲမင်းကြီး ဖြစ်လာသည်။

တိဘက်အယူအဆအရ ယမမင်းက ကျွဲခေါင်းနဲ့လို့ ယူဆပါသည်။ ဘေးက သူ့ နှမပါ။ ယမမင်း၏ လက်ယာဘက်မှာ အရိုးနှင်တံကိုကိုင်ထားပြီး လက်ဝဲဘက်မှာ မိစ္ဆာတွေကို ဖမ်းဆီးရန် ကျော့ကွင်းကို ကိုင်ထားသည်။ တိဘက်တွေက ယမမင်းသည် ဗုဒ္ဓဘာသာကို စောင့်ရှောက်သော နတ်မင်းတစ်ပါးဟု ယူဆကြသည်။

### ငရဲထိန်း 
ငရဲထိန်း ဆိုသည်မှာ အကုသိုလ်နည်းနည်းနှင့်ရောက်လာသော ငရဲသားများကို ငရဲမင်းကြီး(ယမမင်း) ထံသို့ ပို့ဆောင်ပေးရခြင်း၊ ငရဲကျသည့် ငရဲသားများကို အမျိုးမျိုးညှဉ်းဆဲ သတ်ဖြတ်ရခြင်း များကို လုပ်ဆောင်ရသောသူကို ခေါ်သည်။ ငရဲထိန်းများသည် ငရဲကြီးရှစ်ထပ်တွင် မရှိပါ။ ငရဲငယ်(၁၂၈)ခုမှာသာ ငရဲထိန်းများရှိကြသည်။ ငရဲထိန်းတို့သည် စတုမဟာဇာရ်နတ်မျိုး အပါအဝင် 
နတ်ဘီလူး၊ နတ်ရက္ခိုသ်များ ဖြစ်ကြသည်။ `ဝေမာနိက ပြိတ္တာ´မျိုးဖြစ်သည်။ မသန့်စင်သည့် ကုသိုလ်ကံ(မိဿက ကုသိုလ်ကံ) ကြောင့် ငရဲထိန်း ဖြစ်လာသည်။

### မိဿက ကုသိုလ်ကံ 
သူတစ်ပါးကို သတ်ဖြတ်ညှင်းဆဲပြီး ရလာသောပစ္စည်းများနှင့် အလှူဒါနပြုခဲ့ခြင်း၊ သူတစ်ပါးကို ညှင်းဆဲပါရစေ ဟုဆုတောင်းခဲ့ခြင်း တို့ကြောင့် ရလာသည့် ကုသိုလ်ကံ ကိုခေါ်သည်။ လှူသောပစ္စည်း မသန့်စင်၍ ရလာသောကုသိုလ်မှာလည်း အကုသိုလ်နှင့် ရောနေသည်။ ငရဲမင်းကြီး(ယမမင်း) နှင့် ငရဲထိန်းတို့သည် ထိုကုသိုလ်ကံကြောင့် စတုမဟာဇာရ်နတ်ပြည်ကိုရောက်သော်လည်း 
ငရဲပြည်တွင် လာရောက် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေရသည်။

### ငရဲသား 
ငရဲသား ဆိုသည်မှာ အကုသိုလ် မကောင်းမှုကို ကျူးလွန်၍ ငရဲပြည်၌ အပြစ်ကျခံရသူကို ခေါ်သည်။
ငရဲသား၏ ဦးခေါင်းမှာ ငါးဦးခေါင်းနှင့်တူသည်။ ခြေလက်စသော ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတို့သည် လူသားတို့၏သဏ္ဌာန်နှင့် တူသည်။ ငရဲသား၏ ကိုယ်ခန္ဓာ ပမာဏမှာ သုံးဂါဝုတ်မျှ ကြီးမားသည်။ ငရဲသားများသည် ဥပစ္ဆေဒကံနှင့် မသေကြရပေ။ ငရဲဘဝ 
ခံရမည့် အကုသိုလ်ကံကုန်မှ သေကြရသည်။

## ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* ဒေဝဒူတသုတ်
* ငရဲကြီးရှစ်ထပ်

### ကျမ်းကိုး