သောဘဏစေတသိက်

**သောဘဏစေတသိက်** ဆိုသည်မှာ ကောင်းမြတ်သော စိတ်တို့နှင့်သာ ယှဉ်တွဲဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည့် စေတသိက်များ ဖြစ်ကြသည်။ သောဘဏစေတသိက် စုစုပေါင်း (၂၅) လုံးရှိပြီး ၎င်းတို့ကို အုပ်စု (၄) စုခွဲခြားနိုင်သည်။

### **၁။ သောဘဏသာဓာရဏစေတသိက် (၁၉) ပါး**
ဤစေတသိက်တို့သည် သောဘဏစိတ်အားလုံးနှင့် အမြဲယှဉ်တွဲဖြစ်ပေါ်ကြသည်။

*   **သဒ္ဓါ:** ယုံကြည်ထိုက်သော အရာတို့ကို ယုံကြည်ခြင်း သဘောရှိသည်။ ရေနောက်ကို ကြည်လင်စေသော ပတ္တမြားကဲ့သို့ သမ္ပယုတ်တရားတို့ကို ကြည်လင်စေတတ်သည်။ ၎င်းကို ကုသိုလ်တရားတို့ကို ဆုပ်ကိုင်ယူတတ်သော "လက်"၊ ကောင်းမှုရတနာကို ဝယ်ယူနိုင်သော "ဥစ္စာ" နှင့် မဂ်ဖိုလ်အသီးအပွင့်ကို ရစေသော "မျိုးစေ့" တို့နှင့် တူသည်ဟု ဆိုသည်။
*   **သတိ:** အာရုံ၌ မြဲစွာ အောက်မေ့ခြင်း၊ မမေ့မလျော့ခြင်း သဘောရှိသည်။ အာရုံကို ပျောက်ပျက်မသွားအောင် စောင့်ရှောက်တတ်သဖြင့် "တံခါးစောင့်" နှင့် တူပြီး၊ အာရုံ၌ မြဲမြံစွာ တည်သဖြင့် "မြို့တံခါးတိုင်" နှင့် တူသည်။
*   **ဟိရီ နှင့် ဩတ္တပ္ပ:** ဟိရီသည် မကောင်းမှုပြုရမည်ကို စက်ဆုပ်ရွံရှာခြင်း ဖြစ်ပြီး ဩတ္တပ္ပသည် မကောင်းမှုကြောင့် ဖြစ်မည့် ဘေးကို ကြောက်လန့်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤတရားနှစ်ပါးသည် လောကရှိ လူသားတို့ကို တိရစ္ဆာန်များနှင့် မတူအောင် စောင့်ရှောက်နေသောကြောင့် "လောကပါလတရား (ကမ္ဘာစောင့်တရား)" ဟု ခေါ်သည်။
*   **အလောဘ:** အာရုံ၌ မတပ်မက်ခြင်း သဘောရှိသည်။ ကြာဖက်ပေါ်တွင် ရေပေါက်ကလေးများ မငြိကပ်သကဲ့သို့ အာရုံ၌ မငြိကပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
*   **အဒေါသ:** စိတ်ဓာတ် ခက်ထန်ကြမ်းတမ်းမှု မရှိခြင်း ဖြစ်သည်။ လပြည့်ဝန်းကဲ့သို့ ကြည်လင်အေးမြသော သဘောရှိပြီး ဒေါသအပူကို ပယ်ဖျောက်ပေးသည်။
*   **တတြမဇ္ဈတ္တတာ:** သမ္ပယုတ်တရားတို့ကို အယုတ်အလွန် မရှိစေဘဲ အညီအမျှဖြစ်အောင် အလယ်အလတ်၌ တည့်မတ်စွာ ထားရှိသော သဘောတရား ဖြစ်သည်။ အညီအမျှ ပြေးနေသော မြင်းတို့ကို အသင့်အတင့် ရှုကြည့်မောင်းနှင်သော "ရထားထိန်း" နှင့် တူသည်။
*   **ယုဂဠစေတသိက်:** အစုံ (၆) စုံ၊ စုစုပေါင်း (၁၂) ပါးရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ **ပဿဒ္ဓိ** (ငြိမ်းအေးခြင်း)၊ **လဟုတာ** (ပေါ့ပါးခြင်း)၊ **မုဒုတာ** (နူးညံ့ခြင်း)၊ **ကမ္မညတာ** (ခံ့ညားခြင်း)၊ **ပါဂုညတာ** (ကျွမ်းကျင်ခြင်း) နှင့် **ဥဇုကတာ** (ဖြောင့်မတ်ခြင်း) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဤတရားတို့သည် စေတသိက် (ကာယ) နှင့် စိတ် (စိတ္တ) နှစ်မျိုးလုံးကို ကောင်းမွန်သော အခြင်းအရာများ ဖြစ်ပေါ်စေသည်။

### **၂။ ဝိရတိစေတသိက် (၃) ပါး**
ဒုစရိုက်မှုများမှ ရှောင်ကြဉ်သော သဘောတရားများ ဖြစ်ကြသည်။
*   **သမ္မာဝါစာ:** ဝစီဒုစရိုက် ၄ ပါးမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း။
*   **သမ္မာကမ္မန္တ:** ကာယဒုစရိုက် ၃ ပါးမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း။
*   **သမ္မာအာဇီဝ:** အသက်မွေးမှုနှင့် ဆက်စပ်သော ဒုစရိုက်များမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း။

### **၃။ အပ္ပမညာစေတသိက် (၂) ပါး**
အတိုင်းအဆမရှိသော သတ္တဝါတို့ကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်ပေါ်သော ကရုဏာနှင့် မုဒိတာ တရားတို့ ဖြစ်သည်။ 

### **၄။ ပညိန္ဒြေ**
**ပညိန္ဒြေ** (သို့မဟုတ်) **အမောဟ** ဆိုသည်မှာ ပရမတ္ထတရားတို့၏ သဘောမှန်ကို ထိုးထွင်း၍ သိမြင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ အဝိဇ္ဇာအမှောင်ကို ပယ်ဖျောက်၍ အာရုံ၏ သဘောမှန်ကို ထင်ရှားစေတတ်သဖြင့် "ဆီမီးလင်းခြင်း" နှင့် တူသည်။ ၎င်းသည် သစ္စာလေးပါးကို ကွဲကွဲပြားပြား သိစေနိုင်သော တရားဖြစ်သည်။

သောဘဏစေတသိက်တို့သည် စိတ်အစဉ်ကို ဖြူစင်သန့်ရှင်းစေပြီး ဒါန၊ သီလ၊ ဘာဝနာ စသည့် ကုသိုလ်ကောင်းမှုများကို ပြီးမြောက်အောင် ဆောင်ရွက်ပေးသော တရားများ ဖြစ်ကြသည်။
### ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* [နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ-စတုတ္ထတွဲ](https://my.wikisource.org/wiki/နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ-စတုတ္ထတွဲ/သောဘဏစေတသိက်_(၂၅)_လုံး_အပိုင်း)
* [သောဘဏစေတသိက် အဖွင့်](https://my.wikisource.org/wiki/ပရမတ္ထဒီပနီ_(ပထမတွဲ)#သောဘဏစေတသိက်_အဖွင့်)
* [သောဘဏစေတသိက် သမ္ပယောဂနည်း](https://my.wikisource.org/wiki/ပရမတ္ထဒီပနီ_(ပထမတွဲ)#သောဘဏစေတသိက်_သမ္ပယောဂနည်း)

### ပြင်ပလင့်များ
* 
### ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ