open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ကိုပင်ဟေဂင်မြို့

ကိုပင်ဟေဂင်မြို့သည် ဒိန်းမတ်နိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ဗောလတစ်ပင်လယ် ကမ်းခြေတွင် ဇိလန်ကျွန်းနှင့် အမာဂါကျွန်း ၂ ကျွန်းကို ခွလျက် တည်ရှိ၍ ကျွန်း ၂ ကျွန်းအကြားရှိ ရေလက်ကြားကြီးမှာ ဗောလတစ်ပင်လယ်တွင် အကောင်းဆုံး သင်္ဘောခိုရာ ဆိပ်ကမ်းဖြစ်သည်။ ဗောလတစ်ပင်လယ်ဝတွင် တည်ရှိ၍ ဆိပ်ကမ်း လုံခြုံကောင်းမွန်သဖြင့် ကိုပင်ဟေဂင်မြို့သည် ၁၂ ရာစုနှစ် အလယ်လောက်တွင် တံငါရွာကလေးမှ အရောင်းအဝယ် စည်ကားသော ပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းမြို့ကြီးအထိ တိုးတက်လာသည်။

အလယ်ခေတ်တလျှောက်လုံးတွင် လက်နက်နိုင်ငံများစွာတို့သည် ကိုပင်ဟေဂင် ဆိပ်ကမ်းကို ကြီးစိုးပိုင်ဆိုင်ကြရန် စစ်ပြိုင်ခဲ့ကြသည်။ ၁၄၄၃ ခုနှစ်တွင် တတိယ ခရစ္စတိုဖာ ဘုရင်သည် ကိုပင်ဟေဂင်မြို့ကို ဒိန်းမတ်နိုင်ငံ၏ မြို့တော်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၁၈၀၇ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်တို့ လက်တွင်းသို့ ဒိန်းမတ်ရေတပ် ကျရောက်သွားမည် စိုးသဖြင့် ထိုရေတပ်ကို ပေးအပ်ရန် ကိုပင်ဟေဂင်မြို့ကို ဗြိတိသျှရေတပ်က တိုက်ခိုက်ခဲ့ဖူးသည်။ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဂျာမန်တို့သည် ကိုပင်ဟေဂင်မြို့ကို ၁၉၄၀ ပြည့်နှစ်မှ ၁၉၄၅ ခုနှစ်တိုင်အောင် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ 

ကိုပင်ဟေဂင်မြို့တွင် သင်္ဘောတည်ဆောက်ခြင်း၊ အထည်အလိပ် ရက်ခြင်း၊ ကြွေထည်လုပ်ခြင်း၊ အရက်ချက်ခြင်း၊ စန္ဒယားလုပ်ခြင်း၊ နာရီလုပ်ခြင်း၊ ငါးဖမ်းခြင်း စသော လုပ်ငန်းများ ထွန်းကားသည်။ သကြား၊ မုန်ညင်းစေ့၊ ထောပတ်၊ ဒိန်ခဲ၊ သိုးမွေး၊ သားရေစိမ်း၊ အမဲသားတို့ကို ထုတ်ကုန်အဖြစ် နိုင်ငံခြားသို့ တင်ပို့ရောင်းချသည်။ 

ဒိန်းမတ်တနိုင်ငံလုံး၏ အရောင်းအဝယ် ထက်ဝက်ခန့်ကို ဤမြို့မှ တဆင့်သာလျှင် ပြုလုပ်ကြသည်။ မြို့၏ မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသော ‘အကောက်ခွန်လွတ် ဆိပ်ကမ်းကြီး’ မှာ အထူးစည်ကား၍ အထပ် ၁၁ ထပ်ရှိသော ကျီမြင့်ကြီးနှင့် ကုန်လှောင်ရုံ အမြောက်အမြား ရှိသည်။ 

ကိုပင်ဟေဂင်မြို့သည် ဥရောပတိုက်တွင် အထူးပင် သာယာလှပသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်၍ နိုင်ငံသမိုင်းတွင် ထင်ရှားသော အဆောက်အအုံ များစွာ ရှိသည်။ နန်းတော်များ၊ ပြတိုက်များ၊ အနုပညာ ပြခန်းများ၊ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းများ စသော ရှေးဟောင်း အဆောက်အအုံများအပြင် ဥယျာဉ်ပန်းခြံ၊ မြို့တော်ခန်းမကြီး စသည်တို့လည်း ရှိသဖြင့် သိုက်မြိုက်စည်ကားလှသည်။ 

ထရင်နီတီ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းကြီးသည် ပေ ၁၀၀ ကျော်မြင့်သော မျှော်စင်ဝိုင်းကြီးရှိရာ ထိုမျှော်စင်ဝိုင်ကြီး၏ ထိပ်သို့ ကြောင်လိမ်လှေကားဖြင့် တက်ရောက်နိုင်သည်။ 

၁၄၇၉ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သော ကိုပင်ဟေဂင် တက္ကသိုလ်မှာ ဒိန်းမတ်နိုင်ငံ၏ ပညာဆည်ပူးရာ ဗဟိုဌာနကြီး ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား 
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ ၁
တပြည်ထောင် နှစ်စနစ်

"**တပြည်ထောင် နှစ်စနစ်**" (One country, two systems; 一國兩制) ဆိုသည်မှာ တရုတ်ခေါင်းဆောင် တိန့်ရှောင်ဖိန်က တရုတ်တပြည်လုံး ပြန်လည်ပေါင်းစည်းရေးအတွက် ရည်ရွယ်ကာ ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ် အစောပိုင်းကာလတွင် အဆိုပြုခဲ့သည့် စိတ်ကူးဖြစ်သည်။ ၎င်းက ကမ္ဘာပေါ်တွင် တရုတ် တပြည်ထောင်တည်းသာရှိသည်၊ ဟောင်ကောင်၊ မကာအို၊ ထိုင်ဝမ် စသည့် ဒေသများတွင် ကိုယ်ပိုင် အရင်းရှင် စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေးစနစ်ကို ကျင့်သုံးနိုင်သည်၊ တရုတ်ပြည်၏ ကျန်ဒေသများတွင် ဆိုရှယ်လစ်စနစ်ကို ကျင့်သုံးမည်ဟု အကြံပြုခဲ့သည်။ အဆိုပါ အကြံပြုချက်အရ ထိုင်ဝမ်သည် လက်ရှိ နိုင်ငံရေး၊ တရားရေး၊ စစ်ရေး၊ စီးပွားရေး၊ ဘဏ္ဍာရေးစနစ်ကို ဆက်လက်ကျင့်သုံးနိုင်သည့်အပြင် နိုင်ငံခြားတိုင်းပြည်များနှင့် ရေးထိုးထားသည့် စီးပွားရေး၊ ယဉ်ကျေးမှု သဘောတူညီချက်များ အပါအဝင် နိုင်ငံခြား ဆက်ဆံရေးတွင် အတိုင်းအတာ တစ်ခုအထိ လုပ်ပိုင်ခွင့်ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။

## ဟောင်ကောင်နှင့် မကာအို 
၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် တိန့်ရှောင်ဖိန်က ဗြိတိသျှဝန်ကြီးချုပ် မာဂရက် သက်ချာနှင့် ၁၉၉၇ ခုနှစ် ဟောင်ကောင်အား ငှားရမ်းသည့် နှစ်စေ့ချိန် ဟောင်ကောင်၏ ရှေ့ရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ဆွေးနွေးစဉ် ဟောင်ကောင်၌ တပြည်ထောင် နှစ်စနစ် ကျင့်သုံးရန် အဆိုပြုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ အလားတူစနစ်မျိုး မကာအိုတွင် ကျင့်သုံးရန်လည်း ပေါ်တူဂီနှင့် ဆွေးနွေးရာတွင် အဆိုပြုခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
တိန့်ရှောင်ဖိန်

**တိန့်ရှောင်ဖိန်** (鄧小平) (မူလအမည် တိန့်ရှဲန်းစိန့်; 鄧先聖) (၁၉၀၄ ဩဂုတ် ၂၂ - ၁၉၉၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉) သည် တရုတ်ပြည် စီချွမ်းပြည်နယ် ကွမ်အန်းခရိုင် ဖိုင်ဖန်းရွာရှိ ဟတ်ကားမိသားစုမှ ဆင်းသက်လာသည်။ ၎င်းသည် တရုတ် ကွန်မြူနစ်ပါတီဝင်၊ တရုတ် ပြည်သူ့ လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်နှင့် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ အရေးပါသော ခေါင်းဆောင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီက သူ့အား မာ့ခ်စ်ဝါဒီ၊ တော်လှန်ရေးသမား၊ နိုင်ငံရေးသမား၊ စစ်ရေးကျွမ်းကျင်သူ၊ နိုင်ငံခြားရေး သံတမန်ဟု အမွန်းတင်ကာ တရုတ်ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒနှင့် ခေတ်သစ်တည်ဆောက်ရေး စီမံကိန်းကို ဦးဆောင်ရေးဆွဲသူဟု မှတ်ယူထားသည်။ သူ့တသက်တွင် နိုင်ငံတော်နှင့် အစိုးရ အကြီးအကဲ စသည့်ရာထူးများကို မရယူခဲ့သော်လည်း လက်တွေ့တွင်မူ ၁၉၇၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအထိ တရုတ်ပြည်ကို ကြီးစိုးခဲ့သည်။ 

တိန့်ရှောင်ဖိန်သည် တရုတ်ပြည်အား ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ်ဆီသို့ ဦးဆောင်သွားခဲ့သူ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး သမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ လက်ရှိ ဟောင်ကောင်နှင့် မကာအိုတို့တွင် ကျင့်သုံးနေသည့် တပြည်ထောင် နှစ်စနစ်ကို အဆိုပြုတင်သွင်းခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။ သူချမှတ်ခဲ့သည့် မူဝါဒများသည် ၂၀ ရာစု နှောင်းပိုင်းတွင် တရုတ်ပြည်အပေါ်သာမက ကမ္ဘာ့ စီးပွားရေး၊ နိုင်ငံရေး အခြေအနေကိုလည်း အတိုင်းအတာ တစ်ခုအထိ သက်ရောက်စေခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့်လည်း တိုင်းမ်မဂ္ဂဇင်းက ၎င်းအား မျက်နှာဖုံးတွင် ၈ ကြိမ်ဖော်ပြခဲ့ပြီး ၁၉၇၈ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၈၅ ခုနှစ်၏ ဩဇာအကြီးမားဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။。

## ကိုးကား
နာဆာ

အတိုကောက်အားဖြင့် *နာဆာ* ခေါ် **အမျိုးသား အာကာသနှင့် လေကြောင်း ဦးစီးဌာန** (**National Aeronautics and Space Administration, NASA**) သည် အမေရိကန်၏ အာကာသ စီမံကိန်းများအတွက် တာဝန်ရှိသည့် အစိုးရအပိုင် ဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။ နာဆာအား ၁၉၅၈ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် အတည်ပြုခဲ့သည့် *အမျိုးသား အာကာသနှင့် လေကြောင်းဆိုင်ရာ အက်ဥပဒေ* အရ တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ယခင် လေကြောင်းရေးရာ အမျိုးသား အကြံပေး ကော်မတီအဖွဲ့နေရာတွင်  အစားထိုးခဲ့သည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်လည်ပတ်သည်။ထိုအချိန်မှစ၍ အာကာသ စူးစမ်းလေ့လာရေး စီမံကိန်းများကို အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည်။ လကမ္ဘာသို့ သွားသည့် အပိုလိုမစ်ရှင်၊ နိုင်ငံတကာ အာကာသစခန်း စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ အာကာသနှင့် ပက်သတ်သော ပရိုဂရမ်များ အပြင် နာဆာသည် စစ်ရေး နှင့် စစ်ရေးမဟုတ်သော လေကြောင်းနှင့် အာကာသဆိုင်ရာ သုတေသန ရေရှည် သုတေသန လုပ်ငန်းများ နှင့်လည်း သက်ဆိုင်သည်။ နာဆာမှ သိပ္ပံပညာသည် ကမ္ဘာမြေ၏ အကြောင်းကို ကမ္ဘာမြေ လေ့လာစောင့်ကြည့်ရေး စနစ်မှတဆင့် ပိုမို၍သိရှိနားလည်ရန် အဓိက ဦးတည်ချက်ထားသည်။ ထို့အပြင် သိပ္ပံမစ်ရှင် ဒါရိုက်ထရိတ်၏ ဟီလီယိုရူပဗေဒ သုတေသန ပရိုဂရမ်ကို ပိုမိုတိုးတက်စေရန်လည်း ရည်ရွယ်သည်။  နေအဖွဲ့အစည်း အတွင်းရှိ ရုပ်ဝတ္ထုများကို နယူးဟော်ရီဇုန်ကဲ့သို့သော အဆင့်မြင့် ရိုဘော့မစ်ရှင်များဖြင့် လေ့လာစူးစမ်းခြင်းလည်း  ပါဝင်သည်။

တွေ့ရှိချက်များအရ နာဆာဟာ တစ်ချိန်က အာကာသကို ‌‌ေလ့လာ‌ေသာ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုမဟုတ်ခဲ့ဘဲ ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာ‌ေတွကို လေ့လာခဲ့ဖူးသည်ဟု သိရသည်။‌ေနာက်မှသာလျှင် အာကာသကို လေ့လာစူးစမ်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
အလက်ဇန္ဒား ဂရေဟမ် ဘဲလ်

တယ်လီဖုန်းတီထွင်သူ အလက်ဇန္ဒား ဂရေဟမ်ဘဲလ် (Alexander Graham Bell) ကို ၁၈၄၇ တွင် စကော့တလန်၊ အီဒင်ဘာ့ဂ်မြို့၌ ဖွားမြင်သည်။ စာသင်ကျောင်းတက်ကာ ပညာကောင်းစွာ သင်ကြားခဲ့ခြင်းမျိုးမရှိဘဲ မိသားစုကသာ သင်ကြားပေးခဲ့ပြီး ကိုယ်တိုင်ကလည်း ပညာကိုလိုလားစွာ သင်ယူသည်။ ဖခင်ဖြစ်သူ အသံဇီဝပညာရှင် (Vocal Physiology) ကြောင့် အသံနှင့်ပက်သက်ကာ ငယ်စဉ်ကပင် စိတ်ဝင်စားမှု ရှိခဲ့သည်။ 

၁၈၇၁ တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ မန်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ်၊ ဘော့စတွန်မြို့သို့ ပြောင်းရွေ့နေထိုင်သည်။ ၁၈၇၅ တွင် သူ၏တီထွင်မှုနှင့် စပ်ဆိုင်သော ပစ္စည်းကိရိယာများကို စတင်တီထွင်သည်။ ၁၈၇၆ တွင် မှတ်ပုံတင်ရုံး၌ တယ်လီဖုန်းမူပိုင်ခွင့် လျှောက်ထားရာ သီတင်းပတ်အနည်းငယ်အကြာတွင် မှတ်ပုံတင်ခြင်းအောင်မြင်သည်။ အယ်လီရှာဂရေး ဆိုသူက အလားတူပစ္စည်းကို လာရောက်မှတ်ပုံတင်ရန် ကြိုးပမ်းရာ နာရီအနည်းငယ်သာ နောက်ကျသွားခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။ 

မကြာမီ ဘဲလ်သည် ဖီလာဒဲလ်ဖီးယားတွင် ကျင်းပသည့် အမေရိကန်လွတ်လပ်ရေးနှစ်တစ်ရာပြည့်ပွဲတွင် သူ၏တီထွင်မှုကို လက်တွေ့ပြနိုင်ပြီး လူအများက အံ့ဩစိတ်ဝင်စားကာ ဆုချီးမြှင့်ခြင်းလည်း ခံခဲ့ရသည်။ အနောက်ယူနီယံ သံကြိုးကုမ္ပဏီထံ ဒေါ်လာတစ်သိန်းဖြင့် တယ်လီဖုန်း ထုတ်လုပ်ရောင်းချခွင့်ပေးမည်ဟု ကမ်းလှမ်းသော်လည်း ပယ်ချခံရသဖြင့် ၁၈၇၇ ဇူလိုင်လတွင် ကိုယ်ပိုင် ဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုကို တည်ထောင်ကာ တယ်လီဖုန်းထုတ်လုပ်ရေးကို စတင်ရာ အထူးအောင်မြင်သည်။ 

ဘဲလ်ဇနီးမောင်နှံသည် ကုမ္ပဏီ၏ ရှယ်ယာ ၁၅ ရာခိုင်နှုံးကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သော်လည်း ရှယ်ယာများကို ရောင်းချရာတွင် ထိုက်သင့်သည့် အမြတ်အစွန်းများကို မရရှိခဲ့သည့်တိုင် ၁၈၈၃ တွင် ဒေါ်လာတစ်သန်းကျော် ချမ်းသာနေခဲ့သေးသည်ကို ကြည့်လျှင် ကုမ္ပဏီ၏အောင်မြင်မှုကို ခန့်မှန်းနိုင်ပေသည်။ ထိုသို့ လူချမ်းသာတစ်ဦး ဖြစ်လာသည့်တိုင် ဘဲလ်သည် သူ၏တီထွင်စမ်းသပ်မှုများကို ရပ်နားသည်မရှိခဲ့ပေ။ အထူးသဖြင့် နားအကြားအာရုံ ချို့တဲ့သူများအတွက် အထူးအားထုတ်ခဲ့သည်။ သားနှစ်ဦး သမီးနှစ်ဦး ထွန်းကားသော်လည်း သားများက ငယ်ငယ်ကပင် ကွယ်လွန်သည်။ ၁၈၈၂ တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံသားအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရပြီး ၁၉၂၂ တွင် ကွယ်လွန်သည်။

## ကျမ်းကိုး 
* ကျော်စွာ(၁၀၀)-ဒေါက်တာသန်းထွန်း
မကာအို

|-
|colspan="2" align="center" bgcolor="#c6c9ff"|**ပထဝီ**（လက်ရှိနယ်နမိတ်）
|-
|colspan="2" align="center"|
|-
|colspan="2"|**ဧရိယာ**
* မြေဧရိယာ：29.2km²（2007）
* ကမ်းရိုးတန်း：41km 
|-
|style="width: 50px;|**အချိန်ဇုန်** ||UTC+8
|-
||**နိုင်ငံ**||
|-
|colspan="2" align="center" bgcolor="#33CC99"|**လူနေမှု**
|-
||**ရုံးသုံးဘာသာ**||တရုတ်၊ ပေါ်တူဂီ
|-
|colspan="2"|**လူဦးရေ**
* စုစုပေါင်း：557,000 ဦး（2008）
* သက်တမ်း：84.36 နှစ် （2009）
|-
||**လူမျိုး**||တရုတ် 97%၊ ပေါ်တူဂီနှင့် အခြားနိုင်ငံခြားသား 3%(နံပါတ် 139)
|-
||**HDI**||  0.940 （မြင့် 2008 နံပါတ် 21）
|-
|colspan="2" align="center" bgcolor="#FFCCCC"|**အခြား**
|-
||**သင်္ကေတ**|| MAC
|-
||**ဒိုမိန်း**|| .mo
|-
||**ဧရိယာကုဒ်**|| 853
|-
| **ယာဉ်မောင်း** || လက်ဝဲကပ်မောင်း 
|-
|align=center colspan=2|**မကာအို မြေပုံ**
|}

**မကာအို** (澳門 ：မကာအို အထူးအုပ်ချုပ်ရေး ဒေသ)  သည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ အထူးအုပ်ချုပ်ရေးဒေသ ဖြစ်သည်။ မကာအို ကျွန်းဆွယ်သည် မြောက်ဘက်တွင် တရုတ်ပြည်မကြီးနှင့် နယ်မြေခြင်း ဆက်စပ်လျက်ရှိပြီး အရှေ့ဘက်တွင် ဟောင်ကောင်နှင့် ၃၀ ကီလိုမီတာသာ ကွာဝေးသည်။ 

မကာအိုသည် ချင်မင်းဆက်ခေတ်မှစ၍ တရုတ်အပိုင် နယ်နမိတ်ဖြစ်သည်။ မင်မင်းဆက်ခေတ် ၁၅၅၇ ခုနှစ်တွင် ပေါ်တူဂီအား ငှားရမ်းပေးခဲ့သည်။ ၁၈၈၇ ခုနှစ်တွင် ပေါ်တူဂီအစိုးရနှင့် မန်ချူးအစိုးရတို့သည် သက်တမ်း နှစ် ၄၀ ရှည်ကြာသည့် တရုတ် ပေါ်တူဂီ ကုန်သွယ်ရေး စာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုခဲ့ပြီးနောက် မကာအိုသည် ပေါ်တူဂီမှ ရေရှည်အုပ်ချုပ်သည့် နယ်မြေဖြစ်လာသည်။ ဥရောပတိုင်းပြည်များ၏ တရုတ်ပြည်ရှိ ပထမဦးဆုံးနှင့် နောက်ဆုံး ကိုလိုနီနယ် ဖြစ်သည်။ 

၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် တရုတ်နှင့် ပေါ်တူဂီတို့သည် မကာအို၏ ရှေ့ရေးနှင့် ပတ်သက်၍ ဆွေးနွေးခဲ့ကြပြီး ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် တရုတ် ပေါ်တူဂီ ပူးတွဲကြေညာချက်ကို တရားဝင်ရေးထိုးခဲ့သည်။ ထိုကြေညာချက်အရ ၁၉၉၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ပေါ်တူဂီအုပ်ချုပ်ရေးကို အဆုံးသတ်ကာ မကာအိုအား တရုတ်ပြည်သူ့ သမ္မတနိုင်ငံထံ ပြန်လည်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ တရုတ်အစိုးရသည် မကာအိုဒေသတွင် တပြည်ထောင် နှစ်စနစ်ကို ကျင့်သုံးရန်၊ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ရေး ပေးရန် ကတိပြုခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
အပျော်စီးသင်္ဘော

**အပျော်စီးသင်္ဘော**သည် အပန်းဖြေခရီးထွက်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် ခရီးသည်တင် သင်္ဘောဖြစ်သည်။ နှစ်စဉ် အပျော်စီးသင်္ဘောဖြင့် ခရီးထွက်သူ သန်းနှင့်ချီရှိသောကြောင့် အပျော်စီးသင်္ဘောခရီးစဉ်သည် ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်း၏ အဓိက အပိုင်းကဏ္ဍ တစ်ရပ် ဖြစ်လာပါပြီ။ ဤလုပ်ငန်း အရှိန်အဟုန်နှင့် တိုးပွားလာသည့်အလျောက် ၂၀၀၁ ခုနှစ်မှစ၍ မြောက်အမေရိက ခရီးသည်များအား အကျိုးဆောင်ပေးမည့် သင်္ဘောအသစ် နှစ်စဉ် ၉ စင်းနှင့် အထက် ရှိလာသည်ကို တွေ့ရသည်။ 

အပျော်စီးသင်္ဘောများသည် များသောအားဖြင့် ခရီးသည်များအား စထွက်ရာ ဆိပ်ကမ်းသို့ ပြန်လည်ပို့ဆောင်သည့် ရောင်းထရစ်ပ် (round trip) ခရီးစဉ်များကို ခုတ်မောင်းကြသည်။ သို့သော်လည်း ပင်လယ်ကူး သင်္ဘောကြီးများသည် ရောင်းထရစ်ပ်ခရီးစဉ်ထက် ခရီးသည်များအား တစ်နေရာမှ အခြားတစ်နေရာဆီသို့သာ ပို့ဆောင်ပေးသည်။ အချို့ သင်္ဘောများတွင် လပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်သည့် ခရီးစဉ်များရှိသည်။ 

သမိုင်းတွင် နာမည်အကျော်ကြားဆုံး အပျော်စီးသင်္ဘောမှာ ၂၀ ရာစုနှစ်ဦးပိုင်း ဗွေဆော်ဦးခရီးစဉ်မှာပင် ရေခဲတုံးကြီးများအား တိုက်မိကာ နစ်မြုပ်သွားသည့် တိုင်တဲနစ် (Titanic) ဖြစ်သည်။ လက်ရှိစာရင်းအရ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးမားဆုံး အပျော်စီးသင်္ဘော ‘Oasis of the Seas’ (ပင်လယ်ပေါ်မှ အိုအေစစ်) သည် ၂၀၀၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ရေချပြီး ဒီဇင်ဘာ ၁ ရက်နေ့တွင် ဗွေဆော်ဦးခရီးစဉ်ကို စတင်ရန် စီစဉ်ထားသည်။

## ကိုးကား
ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့

**ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့**သည် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း ညောင်ဦးခရိုင် ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်အတွင်း မြို့အုပ်ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်၏။ မြင်းခြံမြို့မှ ၅၈ မိုင် ဝေး၏။ မြို့မှာ စတုရန်း ၂ မိုင်ခန့် ကျယ်ဝန်း၍ ၁၉၅၃-ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၅၄၈ဝ ခန့်ရှိသည်။ လူများသည် တောင်သူလုပ်ငန်းဖြင့် အဓိက အသက် မွေးမြူကြသည်။ ထိုမြို့နယ်မှ ထန်းလျက်၊ မြေပဲ၊ နှမ်း၊ ဆီ၊ မန်ကျည်းသီး၊ ဩဇာသီး၊ နဂါးမောက်သီး နှင့် သနပ်ခါးခေါက်များ အများအပြား ထွက်လေသည်။ 

## သမိုင်းကြောင်း 
ပုဂံပြည် အနော်ရထာမင်း တည်ခဲ့သော မြို့ဖြစ်၍ အနော်ရထာမင်းသည် နောင်တော် စုက္ကတေးမင်းအား စစ်သည်ဗိုလ်ပါ စုဆောင်းကာ ဤအရပ်မှ တော်လှန် အောင်မြင်ခဲ့လေ၏။ သို့ဖြင့် မမေ့အပ်သောအရပ် ဖြစ်သည့်အတိုင်း မြို့ရွာ တည်ဆောက်ပေးခဲ့သည်။ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့တွင် မြေပြင်မှ ပေ ၆ဝ၊ ၇ဝ ခန့် မြင့်မား၍ ပန်းတောင်းပုံသဏ္ဌာန်ရှိသော ကျောက်စိုင်ကျောက်တုံးများ သဘာဝအလျောက် စီရရီ ဖြစ်ပေါ်လျက် ရှိသည်။ ထိုကျောက်စိုင်များကို အစွဲပြု၍ ကျောက်ပန်းတောင်းဟု အမည်တွင်ဟန်တူသည်။ အချို့ကျောက်တုံး များပေါ်တွင် စေတီများ တည်ထားကိုးကွယ်ထားကြသည်။ 

## ထင်ရှားသောနေရာများ 
ထင်ရှားသောစေတီများမှာ မြရွှေဂူနှင့် ရွှေတောင်ဦး ဖြစ်သည်။ မြို့၏အရှေ့မြောက်ယွန်းတွင် ရှိသော ပေ ၄၉၈၁ မြင့်သည့် ပုပ္ပါးတောင်နှင့် ခရီး ၈ မိုင်ခန့်သာ ဝေးပြီး တောင်တက်စခန်းများလည်း ရှိသည်။

ကျောက်ပန်းတောင်း မြောက်ဘက် ၄မိုင်ခန့်အကွာ (နှစ်ကျပ်ခွဲရွာ) အလွန်ထူးဆန်းအ့ံဩဖွယ် ထီးတော်လှုပ်သိမ်တော်ဘုရားသည် တန်ခိုးကြီးဘုရားရှိသည်။

## ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး 
ပျဉ်းမနားမြို့မှ ကျောက်ပန်းတောင်းသို့ မီးရထားလမ်းခွဲ ရှိသည့်အပြင် ညောင်ဦး၊ မြင်းခြံ၊ မိတ္ထီလာမြို့၊ မကွေးမြို့များ/ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့ မင်းဘူမြို့များသို့ လည်း မော်တော်ကားလမ်းများဖြင့် ဆက်သွယ်လျက်ရှိလေသည်။

ယခုအခါ ရန်ကုန်၊ မန္တလေး၊ ငါ့သရောက်မြို့တို့ အပါအဝင် အခြားမြို့များသို့ တိုက်ရိုက် အဆင့်မြင့်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကား (Express) များ ဖြင့်လည်း တိုက်ရိုက် သွားလာနိုင်ပြီဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဗညားဒလ

ဗညားဒလ (နန်းစံ ၁၇၄၇-၁၇၅၇။ ကွယ်လွန် ၁၇၇၄) သည် မြန်မာပြည်အောက်ပိုင်း ဟံသာဝတီနေပြည်တော်၏ နောက်ဆုံး ဘုရင်ဖြစ်သည်။ အင်းဝပြည်ကို တော်လှန်၍ ပဲခူးကိုနေပြည်တော်အဖြစ် တည်ထောင်ခဲ့သော ဟံသာဝတီဘုရင် သမိန်ထောဗုဒ္ဓကိတ္တိ ကို ၁၇၄၇ခုနှစ်တွင် ဆက်ခံခဲ့သူဖြစ်သည်။ ယခင်ဘုရင်လက်ထက်က ဝန်ကြီးလည်းဖြစ်၊ စစ်သူကြီးလည်းဖြစ်ခဲ့ဖူးသူ ဗညားဒလသည် မြောက်ပိုင်းရှိ အင်းဝပြည်သို့ အကြိမ်ကြိမ် ချီတက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ၁၇၅၁ခုနှစ်တွင် သူသည် အင်းဝနေပြည်တော်ကို တိုက်ခိုက်အောင်မြင်ပြီး အင်းဝဘုရင် မဟာဓမ္မရာဇာဓိပတိကို ဟံသာဝတီသို့ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ အင်းဝပြည်ကိုလည်း ၁၇၅၂ခုနှစ် ဧပြီလအထိ သိမ်းပိုက်ထားနိုင်ခဲ့သည်။ ဗညားဒလ သိမ်းပိုက်ထားသော အင်းဝကို ကုန်းဘောင်မင်းဆက် တည်ထောင်သူ အလောင်းမင်းတရား က တိုက်ခိုက်အောင်မြင်ခဲ့ပြန်သည်။ ဟံသာဝတီပဲခူးသို့ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာ၍ မင်းပြုနေသော ဗညားဒလကို အလောင်းဘုရား ၁၇၅၇တွင် ချီတက်တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီး စစ်သုံ့ပန်းအဖြစ် ဖမ်းဆီးလိုက်သည်။ အလောင်းဘုရား၏သားတော် ဆင်ဖြူရှင်မင်း နန်းတက်သောအခါ ၁၇၇၄ခုနှစ်တွင် ဗညားဒလသည် သေဒဏ်ပေးခြင်းခံခဲ့ရသည်။

## ကိုးကား
အာရှ ကျားလေးကောင်

**အာရှကျားလေးကောင်** (သို့) **အာရှနဂါးလေးကောင်** ဆိုသည့် ဝေါဟာရသည် အာရှမှ 
* 
* 
*  
* 
စသည့် ဒေသများ၏ ကောင်းမွန်စွာ တိုးတက်လျက်ရှိသော စီးပွားရေး အခြေအနေကို ညွှန်းဆိုသည်။ 

ဤဒေသများသည် ၁၉၆၀ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၀ ခုနှစ်များအကြား စီးပွားရေး တရှိန်ထိုး တိုးတက်လာခြင်းကြောင့် အများက အာရုံစိုက်လာသည့် အသစ်ပေါ်ထွန်းလာသော စက်မှုနိုင်ငံများဖြစ်သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ဤဒေသများ၏ စီးပွားရေး တိုးတက်နှုန်း လျင်မြန်နေဆဲ ဖြစ်သော်လည်း လက်ရှိတွင် ဒီ့ထက် တိုးတက်နှုန်းကောင်းမွန်သည့် အာရှ အခြားနိုင်ငံများကို လူအများ ပိုမို စိတ်ဝင်စားလာကြပြီ ဖြစ်သည်။ 

အာရှကျားလေးကောင်မှ လုပ်သားများသည် အဆင့်မြင့် ပညာအရည်အချင်းရှိပြီး နည်းပညာအရ ကျွမ်းကျင်သူများ ဖြစ်ကြသောကြောင့် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်း မြင့်မားသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဟောင်ကောင်နှင့်  စင်္ကာပူနိုင်ငံတို့သည် ကမ္ဘာတွင် ရှေ့ပြေးနေသည့် ဘဏ္ဍာရေး လုပ်ငန်း အချက်အချာ ဖြစ်လာသည့်အလျောက် တောင်ကိုရီးယားနှင့် ထိုင်ဝမ်တို့သည် အိုင်တီလုပ်ငန်း (Information Technology) တွင် ဦးဆောင်သူများ ဖြစ်လာသည်။ ဤနှစ်နိင်ငံ၏ အောင်မြင်မြု အတွေ့အကြုံကို ဟန်မြစ်ပေါ်မှ အံ့ဖွယ်တိုးတက်မှုနှင့် ထိုင်ဝမ်၏ အံ့ဖွယ်တိုးတက်မှုဟု တင်စားပြောဆိုလာကြပြီး အခြားနိုင်ငံများအတွက် စံနမူနာ ဖြစ်လာသည်။  

## ကိုးကား
နီကိုရဲ

စာရေးဆရာ နီကိုရဲ [၁၉၆၆-၂၀၀၉] ရေးသားခဲ့သည့် ဟာသနှောသော လူ့ဘဝ ဇာတ်စုံဇာတ်လမ်းများအနက် ဇွတ်၊ ရည်စားစာ (ဝတ္ထုတိုစု)၊ ကျနော်နှင့် လက်တွဲဖော်များ၊ ကျနော်နှင့် ဈေးသည် အလွဲများ၊ လွယ်အိတ်ထဲက အလွဲများ၊ နှလုံးသားထဲ ကြွက်ဝင်နေသည်၊ သကြားနဲ့အသူရာ၊ စိတ်အိုင်ပက်သူ၊ မကြည်ပြာ၊ နတ်ဆိုးတကောင်နဲ့ ရင်လွဲသူ အစရှိသည့် ဝတ္တုများမှာ လူငယ်ထုကြား ရေပန်းစားသော ဝတ္ထုများဖြစ်သည်။ သူ၏ ဝတ္ထုများနှင့် သူရေးသားသည့် ရုပ်ရှင် ဗီဒီယို ဇာတ်ညွန်းတို့ကို ဒါရိုက်တာ မောင်မျိုးမင်း(ရင်တွင်းဖြစ်) က အရုပ် အသံများဖြင့် ဖော်ပြရိုက်ကူးရာ ပရိသတ်၏ အားပေးမှုကို အထူးရရှိ အောင်မြင်ခဲ့သည်။

## ဘဝဖြစ်စဉ် 
စာရေးဆရာ နီကိုရဲအား ၁၉၆၆-ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ၊ (၂) ရက်နေ့၊ ရန်ကုန်မြို့၌ အဖ ဦးတင်ဝင်းနှင့် အမိ ဒေါ်မြကြည်မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်းနှစ်ဦးအနက် အကြီးဆုံး ဖြစ်ပြီး အမည်ရင်းမှာ ရဲဝင်း ဖြစ်သည်။ 

၁၉၉၂-ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ သိပ္ပံ (ရုက္ခဗေဒပညာ) ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။

## စာရေးဆရာဘဝ 
အသက် (၂၇) နှစ်အရွယ်တွင် ရုပ်ရှင်အောင်လံ မဂ္ဂဇင်းတွင် "**တိတ်ဆိတ်ခြင်း တံတားပေါ်မှာ**" ဝတ္တုတိုဖြင့် စာပေလောကထဲသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ဟန်သစ်မဂ္ဂဇင်းတွင် ကြည်ပြာရောင်နဂ္ဂတစ်များ၊ ကျွန်တော်နှင့် ချစ်ခြင်းနဂ္ဂတစ်များ၊ အခန်းဆက်ရေးသားရင်းမှ နာမည်ကျော် စာရေးဆရာ တစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့သည်။ ပထမဆုံး လုံးချင်းဝတ္တုကို "**တောင်ပံမပါတဲ့ ပန်းအကြောင်း**"အမည်ဖြင့် ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ပင်နီစာအုပ်တိုက်မှ ထုတ်ဝေသည့် **ချစ်ခြင်း၏  နဂ္ဂတစ်များ** လုံးချင်းဝတ္တုဖြင့် အရောင်းရဆုံး စာရင်းဝင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုဝတ္တုကို "ကြည်ပြာရောင်နဂ္ဂတစ်များ"အမည်ဖြင့် လွင်မိုး၊ထွန်းအိန္ဒြာဗိုတို့နှင့် ဇာတ်ကားရိုက်ကူးခဲ့ရာတွင်လည်း အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ထိုဝတ္တုကို "ငါတို့စာပေ"မှ ဒုတိယအကြိမ် ပြန်လည်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

လုံးချင်းဝတ္တု (၃၀)အုပ်ကျော် ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ရုပ်ရှင်၊ ဗီဒီယို၊ ရေဒီယို ဇာတ်ညွှန်းပေါင်း (၁၀၀)ကျော် ရေးသားခဲ့သည်။ ဗီဒီယိုဇာတ်ကားများကိုလည်း ကိုယ်တိုင် ရိုက်ကူးခဲ့သူဖြစ်သည်။ အိုက်ဒီယာ မဂ္ဂဇင်း စတင်တည်ထောင်သော အယ်ဒီတာအဖွဲ့ဝင် တစ်ဦး အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ 

ဝတ္တု၊ ဇာတ်ညွှန်း၊ ဒါရိုက်တာအဖြစ် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် ဒွေးနှင့် ထက်ထက်မိုးဦးတို့ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်သော **သစ်ခက်ငါး** ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ 

စာရေးဆရာ နီကိုရဲသည် ဒါရိုက်တာ မောင်မျိုးမင်းနှင့် ကားကြီး ၄ ကားခန့် ဗီဒီယို ၄ဝ နီးပါး ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ 

နီကိုရဲနှင့် ခေတ်ပြိုင်စာရေးဆရာများမှာ တာရာမင်းဝေ၊ မင်းခိုက်စိုးစံတို့ ဖြစ်သည်။

## ဘဝနိဂုံး 
နီကိုရဲ (ခ) ကိုရဲဝင်း သည် (၂၀၀၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၄) စနေနေ့ နံနက် ဝဝး၃ဝ နာရီခန့်က ရန်ကုန်၊ လှိုင်သာယာမြို့နယ်၊ လုဗ္ဗနီအထူးကုဆေးခန်း၌ နှလုံးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၄၃ နှစ်ရှိပြီဖြစ်ပြီး ဇနီး ဒေါ်နိုင်နိုင်ဝင်း (အီတွန့်ပွမ်) နှင့် အသက် (၇) နှစ် အရွယ် သား မောင်လင်းမြတ်တို့ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ 
၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ (၂၈) ရက်နေ့တွင် ရေဝေးသုဿာန်၌ မီးသင်္ဂြိုဟ်ခဲ့သည်။ 

## ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုများ 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ပန်းတဉ်း

ပန်းတဉ်းဟူသည် ကြေးထည် ပုံစံအမျိုးမျိုး သွန်းလုပ်သည့် ပညာဖြစ်သည်။ ဗဒင်းဟု ဆိုကြသော်လည်း ရေးရာတွင် ပန်းတဉ်းဟူ၍ ပန်းထည့်ပြီး တလေးတစား ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲကြသော ရှေးမြန်မာ လက်မှုပညာတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ လူတို့သည် အစဦးတွင် ကျောက်လက်နက် ကိရိယာများကို ကိုယ်တိုင်ပြုလုပ်ခဲ့ကြဟန် ရှိသည်။ ထိုခေတ်ကို ကျောက်ခေတ်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ ကြေးခေတ်၊ သံခေတ်ရောက်မှ ပန်းတဉ်းနှင့် ပန်းပဲပညာရှင် လူတန်းစားတစ်ရပ် ပေါ်ခဲ့မည်ဟု ယူဆရသည်။

အနောက်နိုင်ငံများတွင် ကြေး၊ သံ စသော သတ္တုပစ္စည်းများကို တိုက်စစ်၊ ခံစစ်သုံး လက်နက်များအဖြစ် ထုတ်လုပ်ခဲ့ကြသော်လည်း မြန်မာအပါအဝင် အရှေ့တိုင်းနိုင်ငံများတွင် ဘာသာရေးနှင့် သာသနိက ပစ္စည်းများကို ပိုမိုထုတ်လုပ်ခဲ့ကြဟန် ရှိသည်ဟု သုတေသီတို့က ဆိုကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကြေးသွန်းလုပ်ငန်းကို ပန်းတဉ်း (ဗဒင်း) ဟု ရှေ့မှ ‘ပန်း’ တပ်၍ တလေးတစား ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။

ရှေးဟောင်း သုတေသနဌာနမှ တူးဖော်ရရှိသော ပစ္စည်းများမှာ လက်ဝတ်ရတနာ၊ ဘာသာ သာသနာနှင့် ဆိုင်သော ပစ္စည်း၊ အိုးခွက်၊ ငွေကြေး၊ ခေါင်းလောင်း၊ ဆည်းလည်း (ဆွဲလဲ)၊ နတ်ရုပ်စသည်တို့ သမိုင်းတစ်လျှောက် ပုဂံခေတ်အထိ တွေ့ရသည်ဟုဆိုသည်။ ပြည့်ရှင်မင်းတို့က ပန်းတဉ်းပညာရှင်တို့ကို သူကောင်းပြုသည့် အထောက်အထားများ ပုဂံကျောက်စာများတွင် တွေ့ရသည်။

မြန်မာတို့သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် မည်အောင်တီးနိုင်သည့် အကြီးဆုံးခေါင်းလောင်းကြီးကို သွန်းလုပ်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ အင်္ဂလိပ် အုပ်ချုပ်ရေးအရာရှိတို့၏ အဆိုအရ မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းတော်ကြီးသည် ၈၇ တန်လေး၍ ခေါင်းလောင်းနားအချင်းမှာ ၁၆ ပေ ၃ လက်မရှိပြီး အမြင့်မှာ ၁၂ ပေ ၆ လက်မရှိသည်။ ၁၈၃၉ ခုနှစ် ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် အောက်သို့ပြုတ်ကျခဲ့ရာ ၁၈၉၆ ခုနှစ်တွင် သံတိုင်သံပေါင်များဖြင့် ပြန်တင်ခဲ့ရကြောင်း သိရသည်။ မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းထက်ကြီးသော ခေါင်းလောင်းရှိသော်လည်း အုတ်ခုံပေါ်တွင် တည်ထားသည်ဖြစ်ပြီး အသံမည်အောင်တီးခတ်၍ မရပေ။

မြန်မာတို့အတွက် ခေါင်းလောင်းကြီးငယ် ကြေးစည်သံတို့မှာ ကြည်နူးစရာဖြစ်သည်။ ကျေးရွာများတွင် နံနက်ခင်း ကြေးစည်သံကြားလျှင် ရွာဦးကျောင်းမှ ကိုရင်များနှင့် ကျောင်းသားများဆွမ်းခံထွက်လာကြပြီကိုသိ၍ အိမ်ရှင်မတို့ ကြည်နူးဝမ်းမြောက်ခြင်း ဖြစ်ရသည်။ မွန်းတည့်ခေါင်းလောင်းသံ ကြားရသောအခါ မိမိတို့လှုလိုက်သော ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်တို့ကို ရဟန်းမြတ်တို့ ဘုန်းပေးပြီးကြောင်းသိရပြီး ဝမ်းသာပီတိဖြစ်ကြရသည်။ ညည့်ဦးယံ ကြေးစည်သံကြားရသူတိုင်း ဘုရားဝတ်ပြုပြီးကြောင်း သိကြပြီး သာဓုသုံးကြိမ် ခေါ်ပြီး အမျှဝေကြသည်။

လေပြေလေညှင်းကလေးတိုက်ခတ်၍ ရွာဦးစေတီတော်မှ ဆည်းလည်းများ တချွင်ချွင်မည်သံကို ကြားလိုက်ရသူတိုင်း မိမိမျက်မှောက်ဘဝမှာ မည်မျှပင် ရှုပ်ထွေးပွေလီ ဖြစ်နေစေကာမူ ဘုရားသို့ အာရုံရောက်ပြီး တခဏတာမျှ ငြိမ်းချမ်းသွားကြသည်သာဖြစ်သည်။ ကြေးစည်၊ ခေါင်းလောင်း၊ ဆည်းလည်းသံတို့သည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့အတွက် အလွန်မှသာယာလှပါသည်။ သို့ဖြစ်သောကြောင့် ပန်းတဉ်းပညာရှင်များကို ပန်းနှင့် တင်စားခြင်းမှာ အံ့ဩဖွယ်ရာမဟုတ်တော့ပါ။

ပန်းတဉ်းလုပ်ငန်းမှာ ၂ ပိုင်းရှိသည်။ ပထမတစ်မျိုးမှာ ကြေးသွန်းလုပ်ငန်းဖြစ်သည်။ ကြေးနီ၊ သံစသော သတ္တုများနှင့် ရောကြိုပြီး ပုံသွန်းခြင်းဖြင့် ခေါင်းလောင်း၊ ဘုရားရှင် ရုပ်တုစသည်တို့ကို သွန်းလုပ်ကြရသည်။ ထိုသို့ သွန်းလုပ်ရာမှ ရလာသော အကြမ်းထည်ကို အချောသတ်လုပ်ကိုင်ကြရသည်။ ဒုတိယတစ်မျိုးမှာ ကြေးခတ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဤနည်းတွင် ကြေးနီကို အခတ်ခံနိုင်သော အဆင့်ရောက်အောင် သံ၊ သံဖြူစသော အခြားသတ္တုတို့နှင့် ရောစပ်ရသည်။ ထိုသို့ ရောစပ်ရရှိသော ကြေးကို အပူပေး၍ လိုသလို ပုံစံရအောင် အကြိမ်ကြိမ် ထုကြရသည်။ ထိုသို့ထုသည်ကို ခတ်သည်ဟု ခေါ်သည်။ ကြေးစည်၊ ဇွန်း၊ မောင်း၊ လင်းကွင်း၊ အိုး၊ ခွက် စသည်တို့ကို ခတ်ယူမှသာ ရသည်။ မြန်မာတီးဝိုင်းမှ ကြေးဝိုင်းရှိ ကြေးနောင်များ၊ မောင်းဆိုင်းမှ မောင်းများကို ဤ နည်းဖြင့် ခတ်ရင်း ခတ်ရင်းဖြင့် အသံညှိယူရသည်။ 

## ကိုးကား 
ပန်းတဉ်း
ဂျပန်ကိုလိုနီခေတ်

**ဂျပန် ကိုလိုနီခေတ်**ဆိုသည်မှာ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဂျပန်တို့ မြန်မာနိုင်ငံအား အုပ်စိုးခဲ့သည့် ၁၉၄၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၅ ခုနှစ် ကြားကာလဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအား ကိုလိုနီနယ်အဖြစ် အုပ်စိုးနေသည့် ဗြိတိသျှတို့အား မောင်းထုတ်ကာ မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး ရနိုင်ရန် မျှော်လင့်ခဲ့သော ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် ရဲဘော်သုံးကျိပ်တို့သည် စစ်သင်တန်းတက်ရောက်ရန် ဂျပန်သို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းသည် ဂျပန်ဗိုလ်မှူးကြီး ဆူဇူကီး၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် ဗမာ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်ကို ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့တွင် ထူထောင်ခဲ့သည်။

ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်း ၁၉၄၂ ခုနှစ် မတ်လတွင် ဂျပန်တို့သည် မြန်မာနိုင်ငံအား ဝင်ရောက် သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ၁၉၄၃ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၁ ရက်တွင် ဂျပန်တို့က မြန်မာနိုင်ငံအား လွတ်လပ်ရေးကြေညာပေးခဲ့သည်။ ဂျပန်တို့က ဒေါက်တာဘမော် ဦးဆောင်သည့် ရုပ်သေးအစိုးရကို စင်တင်ပေးခဲ့ပြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းအား စစ်ဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ကာ ဗမာ့ လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်ကိုလည်း ဗမာ့အမျိုးသားတပ်မတော် (ဘီအင်အေ) ဟု ပြောင်းလဲခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။

ဂျပန်တပ်များ မဝင်ရောက်မီကပင် ဖက်ဆစ်တို့၏ အန္တရာယ်ကို ကြိုတင်သတိပေးခဲ့သည့် ကွန်မြူနစ်ခေါင်းဆောင်များဖြစ်သော သခင်သန်းထွန်းနှင့် သခင်စိုးတို့၏ အကူအညီဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းသည် ဂျပန်များအား တိုက်ထုတ်ရန် အိန္ဒိယပြည်ရှိ ဗြိတိသျှအာဏာပိုင်များနှင့် တိတ်တဆိတ် ဆက်သွယ်ခဲ့ပြီး လျှို့ဝှက်အစီအစဉ်များကို ရေးဆွဲခဲ့သည်။ ၁၉၄၅ ခုနှစ် မတ်လ ၂၇ ရက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းသည် ဘီအင်အေတပ်ကို ဦးဆောင်၍ မဟာမိတ်တို့နှင့် ပူးပေါင်းကာ ဂျပန်ကျူးကျော်သူများအား တိုက်ထုတ်ခဲ့လေသည်။ နောက်အကျိုးဆက် အနေဖြင့် ဗြိတိသျှနှင့် မြန်မာအကြား လွတ်လပ်ရေးအတွက် ဆွေးနွေးမှုများ စတင်ခဲ့သည်။ 

## ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် 
*လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုကာလ (၁၉၄၁–၁၉၄၇)

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း
ကဏ္ဍ:ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကာလ မြန်မာနိုင်ငံ
ကဏ္ဍ:ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကာလ ဂျပန်နိုင်ငံ
ဇိုယာဖန်း

ဇိုယာဖန်းသည် ကရင်အမျိုးသား ခေါင်းဆောင် တဦးဖြစ်သည့် ဖဒိုမန်းရှာ (ကွယ်လွန်) ၏ သမီးဖြစ်သည်။ ပိုးကရင်တိုင်းရင်းသား တစ်ဦးဖြစ်သည့် ဇိုယာဖန်းသည် လက်ရှိ အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် နေထိုင်လျက်ရှိပြီး UK အခြေစိုက် မြန်မာ့အရေး လှုပ်ရှားမှုအဖွဲ့ ဘားမားကမ်ပိန်း ယူကေ၏ နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေးတာဝန်ခံ တဦး အဖြစ် ဆောင်ရွက်နေသူလည်း ဖြစ်သည်။

အင်္ဂလန်နိုင်ငံမှ ၂၀၀၉-ခု၊ ဧပြီလ၂ဝ ရက်နေ့၌ ဇိုယာဖန်း ရေးသားပြုစုသော Little Daughter: A memoir of survival in Burma and the west အမည်ရှိ စာအုပ် တစ်အုပ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ စာရေးသူ ဇိုယာဖန်းက ယခုစာအုပ်ထုတ်ရခြင်းသည် မြန်မာ ပြည်သူလူထုကို ကမ္ဘာက ပိုမို အာရုံစိုက်လာရန် အဓိက ရည်ရွယ်ခြင်းဖြစ်သည်။

“မြန်မာပြည် အခြေအနေကတော့ လူထုတွေ ဒုက္ခရောက်နေတယ်၊ အမှန်ဆိုရင် တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုတွေ မက ပါဘူး၊ ဗမာတွေလဲ စစ်အာဏာရှင် စနစ်မှာ ဖိနှိပ်ခံရတယ်၊ အဲဒါကြောင့် ကမ္ဘာက ဒီထက်ပိုပြီးတော့ သိအောင် အာရုံစူးစိုက်လာအောင် နားလည်အောင် အကူညီပေးလာအောင် ကျမ အဓိက ဒီစာအုပ်ကို ရေးတာဖြစ်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။
ယခုထုတ်ဝေသော စာအုပ်ထဲတွင် မြန်မာနိုင်ငံမှာ ရှိသည့် ကရင်တိုင်းရင်းသားများအပြင် တခြားသော တိုင်းရင်း သား လူမျိုးစုများအပါအဝင် မြန်မာပြည်သူများ စစ်အာဏာရှင် စနစ်အောက်တွင် ဖိနှိပ်ခံနေရသည့်အကြောင်း များ ပါဝင်သည်ဟု သိရသည်။

ယင်းစာအုပ်ကို နိုင်ငံတကာသို့ ဘာသာပေါင်းစုံ ဘာသာပြန်၍ ထုတ်ဝေသွားရန် အစီအစဉ်ရှိသည်ဟု ဇိုယာဖန်း က ပြောသည်။ ဇိုယာဖန်းသည် နှစ်ပေါင်း ၆ဝ ကျော် မြန်မာအစိုးရကိုတော်လှန်တိုက်ခိုက်နေသော ကရင်တိုင်းသား အဖွဲ့တဖွဲ့ရှိ မိဘ နှစ်ပါးမှ မြန်မာပြည် တောတွင်းတနေရာတွင် မွေးဖွားခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ သူ ၏ မိဘများမှာ ကရင်လွတ်မြောက် ရေး တိုက်ပွဲဝင် ပြောက်ကျား ရဲဘော်များ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုအချိန်က ဇိုယာဖန်းတို့မိသားစုသည် ထိုင်း-မြန်မာ နယ်စပ် သောင်ရင်းမြစ်ပေါ်တွင် ခြေတန်ရှည် အိမ်ကလေး များ ဆောက်လုပ်နေထိုင်ကြရကြောင်းနှင့် သူချစ်ခင်သော မွေးစား အစ်ကို တဦးရှိကြောင်းလည်း ယခုစာအုပ်တွင် ရေးသား ဖော်ပြထားသည်။

ဇိုယာဖန်း ၁၄ နှစ် သမီးအရွယ်တွင် သူနေထိုင်သည့် ရွာကို မြန်မာအစိုးရ စစ်တပ်က တိုက်ခိုက်ပြီး အိမ်ကိုလည်း မီရှိုးဖျက်ဆီးခံရသောကြောင့် မိသားစုနှင့် အတူ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရကြောင်းလည်း စာအုပ်တွင် ပါရှိသည်။

ထိုသို့ ၂ နှစ်ခန့် ပြေးလွှား၍ တောတွင်း၌ ပုန်းအောင်း နေရာမှ နောက်ဆုံးတွင် ထိုင်းနယ်စပ်ကို ဖြတ်ကျော်၍ ဒုက္ခသည် စခန်းတွင်းသို့ ရောက်ရှိသွားပြီး ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိန်နိုင်ငံ၌ နိုင်ငံရေး ခိုလှုံခွင့်ရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု လည်း သိရှိရသည်။

ထို့နောက် ဇိုယာဖန်းကို ဘီဘီစီ အသံလွှင့် ဌာနက အင်တာဗျူး ပြုလုပ်ရာမှ နိုင်ငံတကာမှ အာရုံစိုက်ခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
သွေး (ရုပ်ရှင်)

ဂျာနယ်ကျော် မမလေး၏ နာမည်ကျော် သွေး ဝတ္တုအား ဂျပန်ဒါရိုက်တာ Koji Chinoမှ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် စတင် ရိုက်ကူးခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကား ဖြစ်သည်။ ပထမ ဦးဆုံးသော ဂျပန်-မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေး ပူးပေါင်း ရုပ်ရှင် ရိုက်ကူးမှု လည်းဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ် အမည်မှာ "The bonds of blood" ဖြစ်ပြီး၊ ဂျပန်ဘာသာဖြင့် "Chi no Kizuna" ဟုခေါ်သည်။

## သရုပ်ဆောင်များ 
* ကျော်သူ
* Akari Asou
* မင်းမော်ကွန်း
* မျိုးသန္တာထွန်း
* Toshiyuki Nagashima

## ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း 
ဂျပန်လူမျိုး တက္ကသိုလ် ကျောင်းသူ Yumiသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖအေတူ မအေကွဲ မောင်တစ်ဦး ရှိကြောင်း ကြားသိရသောအခါ၊ သွားရောက် ရှာဖွေရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်။ Yumi၏ ဖခင်သည် ဂျပန်စစ်ဗိုလ်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဒုတိယကမ္ဘာစစ် အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံသို့ စစ်မှုလာထမ်းစဉ်တွင် မထွေးထွေး နှင့် အိမ်ထောင်ကျကာ သားတစ်ဦး မွေးဖွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် Yumi တစ်ယောက် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိပြီး အခက်အခဲ အမျိုးမျိုးအား ဖြတ်ကျော်ကာ ရှာဖွေ တွေ့ရှိခဲ့သော်လည်း၊ မိဘမဲ့ဘဝနှင့် ဂျပန်သွေးပါသူ အပယ်ခံဘဝ တို့ကြောင့် စိတ်အမာရွတ် ပေါင်းများစွာရှိနေသော မောင်ဖြစ်သူအား ကြုံတွေ့ရတော့သည်။

## ရုံတင်ပြသမှု 
၂၀၀၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၈ တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ တိုကျို၊ အိုဆာကာနှင့် အခြားမြို့ကြီးများ၌ ရုံတင် ပြသခဲ့ပြီး ဒုတိယ ကမ္ဘာ စစ်ပြန်ကြီးများ အများအပြား လာရောက် ကြည့်ရှုအားပေးခဲ့ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၀၆ခုနှစ် မေလအတွင်းက ရန်ကုန်မြို့နှင့် မန္တလေးမြို့တို့၌ မြန်မာစာတန်းထိုးဖြင့် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။
ပင်လယ်ပေါ်မှ အိုအေစစ်

**ပင်လယ်ပေါ်မှ အိုအေစစ်**（*Oasis of the Seas*）အမည်ရှိ အပျော်စီးသင်္ဘောသည် တော်ဝင် ကယ်ရေဘီယံ ကုမ္ပဏီအပိုင်ဖြစ်ပြီး လက်ရှိ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးမားဆုံးနှင့် ကုန်ကျစရိတ်အများဆုံး ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းနှင့် အလေးချိန်ဆင်တူရှိသည့် ညီအမသင်္ဘောမှာ **ညှို့ဆောင်နေသော ပင်လယ်များ**ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ပေါ်မှ အိုအေစစ်ကို ဆောက်လုပ်ရန် ဖေဘဝါရီလ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ဂျနယ်ဆစ် အမည်ခံအောက်တွင် စတင်ခဲ့သည်။ သင်္ဘော၏ အောက်ခြေခံ သံချောင်းရှည် အား နိုဝင်ဘာလ ၁၂ရက် ၂၀၀၇ခုနှစ်တွင် အက်စ်တီအက် ဥရောပ- (တောင်ကိုရီးယားပိုင် လက်ခွဲဖြစ်သည့် အက်စ်တီအက် ကော်ပိုရေးရှင်း - (ယခင်သိကြသည့် - အကာ သင်္ဘောကျင်း)မှ ဖင်လန်နိုင်ငံ၊ တူရ်ကူမြို့ တွင် စတင်အခြေချ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ကုမ္ပဏီမှ ဆောက်လုပ်ရေးအတွက် ငွေးကြေးအပြည့်ရှိပြီဖြစ်ကြောင်း ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၅ ရက်တွင် ကြေညာခဲ့သည်။

ယူရို သန်း ၉၀၀ အကုန်ကျခံ ဆောက်လုပ်ထားသည့် ဤဧရာမသင်္ဘောကြီးသည် ခရီးသည် ၆၃၆၀ နှင့် ဝန်ထမ်း ၂၀၀၀ ခန့်ကို တင်ဆောင်နိုင်သည်။ သင်္ဘောကိုယ်ထည်၏ အရှည်မှာ ၃၆၀ မီတာ၊ ဗြက် ၄၇ မီတာ၊ ရေပြင်အထက် ၆၅ မီတာ မြင့်ကာ ၁၆ ထပ်ပါရှိသည်။ ဒိန်းမတ်ရေလက်ကြားရှိ တံတားများအောက်မှ ဖြတ်သန်းနိုင်ရန် မီးခိုးခေါင်းတိုင်ကို လိုသလို သိမ်းနိုင်ဆန့်နိုင်သည်။ 

ပင်လယ်ပေါ်မှ အိုအေစစ်သည် ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှ ဟေတီသို့ ၄ ည ၅ ရက်ကြာ ဗွေဆော်ဦး ခရီးစဉ်ကို စတင်ရန် စီစဉ်ထားသည်။

ပင်လယ်ပေါ်မှ အိုအေစစ်ပေါ်တွင် အခြား ဇိမ်ခံသင်္ဘောများနည်းတူ ဇာတ်ရုံများ၊ အရောင်းဆိုင်များ၊ စားသောက်ဆိုင်များ၊ အားကစားရုံများ ပါရှိသည်။ 

## ကိုးကား
ပေကျင်း မြို့တော် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်

**ပေကျင်း မြို့တော် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်**, (北京首都國際機場; Beijing Capital International Airport) သည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ ပေကျင်းမြို့အနီး အရှေ့မြောက်ဘက် ၃၂ ကီလိုမီတာ အကွာရှိ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤလေဆိပ်သည် တရုတ်ပြည်တွင် အကြီးမားဆုံးဖြစ်ပြီး တရုတ်အလံတင်ထားသည့် အဲယားချိုင်းနား (Air China) လေကြောင်းကုမ္ပဏီ၏ ဗဟိုအချက်အချာ ဖြစ်သည်။ 

၂၀၀၈ ခုနှစ် ပေကျင်းအိုလံပစ် အားကစားပွဲတော်သို့ သွားရောက်ကြမည့် ခရီးသည်များ ပိုမိုအဆင်ပြေစေရန် သက်တောင့်သက်သာ ရှိစေရန် ပေကျင်းမြို့တော်လေဆိပ်တွင် တာမီနယ် ၃ ကို ထပ်မံ တိုးချဲ့ ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် တာမီနယ် ၃ စတင်လည်ပတ် အသုံးပြုပြီးနောက် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အဋ္ဌမမြောက် ခရီးသည်အများဆုံး၊ နံပါတ် ၁၈ မြောက် ကုန်တင်ကုန်ချ အများဆုံး၊ နံပါတ် ၂၁ မြောက် လေယာဉ် အဆင်းအတက် အများဆုံး လေဆိပ် ဖြစ်လာသည်။ 

## ကိုးကား
ဒေးဗစ်ဟို (သိပ္ပံပညာရှင်)

**ဒေးဗစ်ဟို** (何大一) သည် ထိုင်ဝမ်ဇာတိ အမေရိကန်နိုင်ငံသား  AIDS ရောဂါ ကုသနိုင်ရေးအတွက် လေ့လာသည့် သုတေသီ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် တိုင်းမ်မဂ္ဂဇင်းမှ ထိုနှစ်၏ ဩဇာအကြီးမားဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* rockefeller.edu: Heads of Laboratories 
* 1996 Man of the Year
* Aaron Diamond AIDS Research Center
* David Ho Interview -- Academy of Achievement
မစ်ဟိုင်းလ် ဂေါ်ရ်ဘာချော့ဖ်

**မစ်ဟိုင်းလ် ဆဲရ်ဂဲယဲဗစ်ချ် ဂေါ်ရ်ဘာချော့ဖ်**(, ; , , ၂ မတ် ၁၉၃၁~၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၂)သည် ရုရှားလူမျိုး ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စု၏ နိုင်ငံရေးသမားဖြစ်သည်။

## အတ္ထုပ္ပတ္တိ 
ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စု ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး တာဝန်ကို ၁၉၈၅ ခုနှစ် မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် အပ်နှင်းခံရသော မစ်ဟိုင်းလ် ဂေါ်ရ်ဘာချော့ဖ်ကို ရုရှားတောင်ပိုင်း စတာဗရိုပို ဒေသ ကရာစနိုဗာဒေးစကီးခရိုင် ပရီဗိုနိုရွာ၌ ၁၉၃၁ ခုနှစ် မတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် တောင်သူလယ်သမား မိဘနှစ်ပါးမှ မွေးဖွားသည်။ စတာဗရိုပိုဒေသသည် ၁၉၈၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ မှ ၁၉၈၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလအထိ ပါတီအထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဖြစ်ခဲ့သူ ယူရီ ဗလာဒီမီရိုဗစ်ချ် အင်ဒရိုပေါ့(၁၉၁၄- ၁၉၈၄)၏ မွေးရပ်ဖြစ်သည့်အပြင် သဘောတရားရေးရာ ကျွမ်းကျင်နိုင်နင်းမှုကြောင့် ပါတီ၌ ဩဇာတိက္ကိမကြီးမားသူ မီခါယီး အင်ဒရီယေဗစ် ဆုစလော့(၁၉ဝ၂-၁၉၈၂)နှစ်ပေါင်းများစွာ သက်ဆုံးတိုင် အလုပ်လုပ်ခဲ့ရာ အရပ်ဒေသလည်း ဖြစ်သည်။

ဂေါ်ရ်ဘာချော့ဖ်သည် ၁၉၄၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်အထိ စတာဗရိုပိုဒေသတွင် လယ်ထွန်စက်မောင်းအဖြစ် အသက်မွေးသည်။ ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် မော်စကိုမြို့ ပြည်သူ့တက္ကသိုလ်၌ ပညာဆည်းပူးခွင့်ရသည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ကွန်မြူနစ်ပါတီဝင် ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ဥပဒေဘွဲ့ရသည်။ ထိုအချိန်တွင် ကွန်ဆိုမိုလူငယ်အဖွဲ့အစည်းတွင် စတာဗရိုပိုဒေသဆိုင်ရာ ကော်မတီအတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ စတာဗရိုပိုဒေသ စုပေါင်းလယ်ယာလုပ်ငန်းတွင် အားသွန်ခွန်စိုက် ပါဝင်ဆောင်ရွက်သည်။ ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် စတာဗရိုပိုစိုက်ပျိုးရေး တက္ကသိုလ်၌ သုတေသနပညာရှင် ဖြစ်လာသည်။

ဂေါ်ရ်ဘာချော့ဖ်သည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ စတာဗရိုပိုမြို့တော် ကော်မတီတွင် ၁၉၅၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၈ ခုနှစ်အထိ ပထမအတွင်းရေးမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၆၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ် အထိ ဒုတိယအတွင်းရေးမှူးအဖြစ် လည်းကောင်း တာဝန်အပ်နှင်းခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ဒေသပါတီကော်မတီ အတွင်းရေးမှူး ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် ပါတီဗဟိုကော်မတီဝင် ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၇၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ဆိုဗီယက်ခေါင်းဆောင် ဗရက်ဇညက်က ဂေါ်ဘာချော့အား ပါတီဗဟိုကော်မတီ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ပေးသည်။ 

ဂေါ်ရ်ဘာချော့ဖ်သည် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးအတွက် တာဝန်ခံသော ပါတီရေးရာ ကော်မတီ၏ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ရသည်။ မီခါယီး ဆုစလော့၏ လမ်းညွှန်မှု၊ ယူရီ အင်ဒရိုပေါ့၏ အသိအမှတ်ပြုမှုတို့ကို ခံယူရရှိသဖြင့် ဂေါ်ဘာချော့သည် အသက် ၄၉ နှစ်အရွယ်မှာပင် ပါတီနိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ ပေါ်လစ်ဗျူရိုတွင် အချိန်ပြည့်ကော်မတီဝင်ဖြစ်လာသည်။ 

ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စုတွင် သဘာဝဘေးဒဏ်များ နှစ်စဉ် ကျရောက်နေသည့်ကြားမှ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး ဖွံ့ဖြိုးစေရန် အောင်မြင်စွာ ကွပ်ကဲနိုင်သဖြင့် ပါတီအထွေထွေအတွင်းရေးမှူး အင်ဒရိုပေါ့၏ ယုံကြည်အားထားမှုကို ခံယူရရှိခဲ့သည်။ ဤသို့ဖြင့် ပေါ်လစ်ဗျူရိုအဖွဲ့တွင် အသက်အငယ်ဆုံးဖြစ်သော ဂေါ်ဘာချော့သည် အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးရာထူးကို ဆက်ခံနိုင်မည့်သူ ဖြစ်သည်ဟု အနောက်အုပ်စု လေ့လာသူများက အကဲဖြတ်ခံရသည်အထိ ထင်ရှားလာသည်။ 

၁၉၈၄ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် ပါတီအထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ကွန်စတန်တင် ချယ်ရနီယင်းကိုးက ဂေါ်ရ်ဘာချော့ဖ်အား  နိုင်ငံခြားဆက်သွယ်ရေးရာ ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ပေးသည်။ ပါတီအထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ချယ်ရနီယင်းကိုး ၁၉၈၅ ခုနှစ် မတ်လ ၁ဝ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သွားသောအခါ ဂေါ်ဘာချော့သည် ပါတီအထွေထွေအတွင်းရေးမှူး တာဝန်ကို ယူခဲ့သည်။ အစဉ်အလာအရ ပါတီအကြီးအကဲက နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲရာထူးကိုပါ ပူးတွဲယူရမည်ဖြစ်သော်လည်း ဂေါ်ရ်ဘာချော့ဖ်သည် နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲအဖြစ် ဆိုဗီယက်နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒ ဗိသုကာကြီး အန်ဒရေး ဂရိုမီကိုအား တာဝန်ပေးရန် အဆိုပြုခဲ့သည်။ ယင်းဆောင်ရွက်ချက်သည် ဆိုဗီယက်နိုင်ငံရေးသမိုင်းတွင် ထူးခြားလှပေသည်။

## မှတ်စု 
## ကိုးကား
သင် (တိုင်းမ်မဂ္ဂဇင်း ဩဇာအရှိဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်)

တိုင်းမ်မဂ္ဂဇင်းသည် ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ဝီကီပိဒိယ၊ YouTube၊ MySpace၊ Facebook၊ Linux အစရှိသည့် ကွန်ပျူတာ အသုံးချ စနစ်နှင့် အင်တာနက် စာမျက်နှာများအား တနည်းတဖုံ ပံ့ပိုးပေးကြသည့် သန်းနှင့်ချီရှိသည့် သုံးစွဲသူ အညတရ ‘**သင်**’ အား ထိုနှစ်၏ ဩဇာအရှိဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
*
ဘိုနို

မြင်းစီးသူရဲကောင်းဘွဲ့ (KBE) ရ **ဘိုနို**သည် အိုင်ရစ် တေးသံရှင်၊ ဂီတပညာရှင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဘိုနို၏ အမည်ရင်းမှာ (Paul David Hewson) ဖြစ်ပြီး ယူတူး (U2) အဖွဲ့၏ ပင်တိုင် အဆိုတော်ဖြစ်သည်။ ယူတူးအဖွဲ့၏ သီချင်းစာသား အားလုံးနီးပါးသည် ဘိုနို၏ ဖန်တီးမှုများ ဖြစ်သည်။ သီချင်းရေးရာတွင် ဘိုနိုသည် နိင်ငံရေး၊ လူမှုရေးနှင့် ဘာသာရေး အကြောင်းအရာများကိုလည်း ထည့်ရေးလေ့ ရှိသည်။ မြန်မာ့ ဒီမိုကရေစီခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အတွက် ရည်စူးပြီးရေးထားသည့် Walk On သီချင်းစာသားမှာလည်း ဘိုနို၏ လက်ရာ တစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* U2.com — Official U2 website
* DATA (Debt, AIDS, trade, Africa) — Bono's organization
* EDUN  — Fashion label started by Bono and his wife Ali 
* Bono surprises small crowd with "warm up" act at charity gig
* TED Talks: Bono's call to action for Africa  at TED in 2005
လီဆာ ပရက်စလေ

**လီဆာ ပရက်စလေ** (Lisa Marie Presley) သည် Rock & Roll ဂီတ ဂန္ထဝင် အဆိုတော်ကြီး အဲလ်ဗစ် ပရက်စလေ၏ သမီးဖြစ်သည်။ Pop ဘုရင်ကြီးဟု ခိုင်းနှိုင်းခံရသည့် မိုက်ကယ်လ် ဂျက်ဆင်နှင့် ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် လက်ထပ်ခဲ့သော်လည်း ၂ နှစ်အကြာတွင် လမ်းခွဲခဲ့သည်။ သူမ၏ လက်ရှိခင်ပွန်းမှာ မိုက်ကယ်လော့ခ်ဝုဒ် ဖြစ်သည်။

ကဏ္ဍ:အမေရိကန် အမျိုးသမီး အဆိုတော်များ
ညောင်ရေသွန်းပွဲ

ညောင်ရေသွန်းပွဲသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် မြန်မာတို့၏ ဘာသာရေး ဓလေ့ပွဲတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ညောင်ရေသွင်းပွဲကို **ဂိမှာန**ဟု ဆိုအပ်သော နွေဥတု၏ နောက်ဆုံးလဖြစ်သော ကဆုန်လပြည့်နေ့တွင် ကျင်းပကြသည်။ ထိုနေ့သည် ဗုဒ္ဓဘုရားရှင် ဖွားမြင်တော်မူသည်။ ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူသည်။ ပရိနိဗ္ဗာန်စံဝင်တော်မူခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ အမှတ်တရ နေ့ထူးနေ့မြတ်လည်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ညောင်ရေသွန်းပွဲတော်သည် မြန်မာလူမျိုးတို့ အမွန်အမြတ်ထားသော ပွဲတော်တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။

## ဗုဒ္ဓဝင်လာ 
ကဆုန်လတွင် ပူပြင်းလှသည်။ ကောင်းကင်၌လည်း မိုးသားများ အုံ့မှိုင်းကာ တဂျိုးဂျိုးနှင့် မိုးချုန်းသံများကြားရ၏။ အသူရာနတ်မင်းက သိကြားမင်းရှိရာ တာဝတိံသာနတ်ပြည်သို့ စစ်မောင်းသံပေးနေသည်ဟု ထင်ရ၏။ ထိုအချိန်အခါမျိုးတွင် မြန်မာပြည်သူတို့သည် ငြိမ်းချမ်းသာယာစေကြောင်း ဆုမွန်ကောင်းတောင်းရင်း ညောင်ရေသွန်း လောင်းကြသည်ဟု ဆိုကြသည်။
 
ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့သည် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားအား ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ရာမှ ဘုရားပွင့်တော်မူရာ အထိမ်းအမှတ်ဖြစ်သော ဗောဓိပင်များ အဓွန့်ရှည်စေရန်အတွက် ရေသွန်းလောင်းခြင်းကို အမြတ်တနိုးပြုခဲ့ကြသည်။ “တန်ခူးကဆုန် ဆွေ့ဆွေ့ခုန်” ဟူသော စကားနှင့်အညီ ကဆုန်လသည် နွေရာသီ၏ အပူပြင်းဆုံးကာလ၊ ရေအခန်းခြောက်ဆုံး အချိန်၊ ရေအဆုတ်ဆုံး အချိန် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာအမှီသဟဲပြု၍ ပွင့်တော်မူရာ ဗောဓိညောင်ပင်ကို ရေသွန်းလောင်းခြင်းဖြင့် ညောင်ရေသွန်းပွဲတော် ပေါ်ပေါက်လာရသည်။

## ကျင်းပပုံ 
ကဆုန်လသည် ခြောက်သွေ့သောလ ဖြစ်သည့်အလျောက် တောင်သူဦးကြီးများ အလုပ်အားကြသည်။ ထို့ကြောင့် ညောင်ရေသွန်းပွဲတော်ကို ခြိမ့်ခြိမ့်သဲမျှ စည်းကားစွာကျင်းပသည်။ ကဆုန်လပြည့်နေ့မရောက်မီ တစ်ရက်အလိုတွင် ရေသွန်းလောင်းကြမည့် ညောင်ပင်ကို ထုံးသုတ်ကြသည်။ အမှိုက်သရိုက်များ ရှင်းလင်းထားကြသည်။ ကဆုန်လပြည့်နေ့ နံနက်တွင် သက်ကြီးရွယ်အိုများမှအစ ကလေးများအဆုံး ဥပုသ်သီတင်း ဆောက်တည်ကြသည်။ ညောင်ပင်သို့အသွားတွင် “ကဆုန်နယုန် လေရူးသုန်” ဟူသော စကားနှင့်အညီ လေပွေ၊ လေရူးကလေးများ ကလူကျီစယ်နေပါသည်။ ဗောဓိညောင်ပင်သို့ရောက်လျှင် အသင့်စောင့်နေသော ဘုရားလူကြီးများက ဘုရားပရိတ်တော်၊ ဓမ္မစကြာ တရားများကို ရွတ်ဖတ်ပြီး ညောင်ပင်ကိုရှိခိုးပြီးနောက် ညောင်ရေသွန်းလောင်းစေသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံ အနှံအပြား စေတီပုထိုးများရှိ ညောင်ပင်တို့တွင် ရေသွန်းလောင်းကြသည်။ အမျိုးသမီးများက ယောဂီအဝတ်အစားများ သေသေသပ်သပ် ဝတ်စား၍ ညောင်ရေသွန်းလောင်းမည့် ရေကို အိုးဖြင့်ထည့်ကာ ဘုရားရှိရာ ညောင်ပင်ခြေသို့ လာရောက်လောင်းကြရသည်။ ညောင်ရေသွင်းပွဲတွင် ယောက်ျားလေးများက အိုးစည် ဒိုးပတ်များဖြင့် ကခုန်ကာ ဖျော်ဖြေကြသည်။ တချို့က စတုဒီသာကျွေးခြင်းများဖြင့် ကုသိုလ်ယူကြသည်။

ရန်ကုန်မြို့သူမြို့သားများသည် လေးဆူဓာတ်ပုံ ရွှေတိဂုံအပါအဝင် တန်ခိုးကြီးဘုရားများသို့သွားကာ ကုသိုလ်ကောင်းမှုပြုကြသဖြင့် ဘုရားရင်ပြင်တော်တွင် လူများတိုးမပေါက်အောင် များပြားနေပါသည်။ အခြားမြို့များတွင်လည်း ကဆုန်လပြည့်နေ့သည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ အထွတ်အမြတ်ထားရာနေ့ဖြစ်သည့်အလျောက် ဘုရားစေတီဝန်းကျင်မှ ဗောဓိညောင်ပင်များကို ညောင်ရေသွန်းကြသည်။ ကြည်နူးချမ်းမြေ့စရာ ကောင်းလှပါသည်။

ကဆုန်လပြည့်နေ့သည် မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းရင်းသားတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုဓလေ့ထုံးစံများအနက် ဆယ်နှစ်လရာသီပွဲတော် အပါအဝင်ဖြစ်သော ညောင်ရေသွန်းပွဲတော်ကို အသင်းအဖွဲ့များ၊ ပုဂ္ဂလိက မိသားစုများ တ‌‌ေပျာ်

## ကဗျာ 
“ပွဲခါညောင်ရေ၊ သွန်းမြဲပေတည့်၊ ရိုသေသဒ္ဓါ၊ ထုံးစဉ်လာဖြင့်၊ မဲဇာရပါသူ၊ တောင်းဆုယူသည်” အစချီသော စာဆိုတော်ကြီး လက်ဝဲသုန္ဒ၏ ရတုကဗျာ ရှိလေသည်။
ဝမ်ကြားပေါင်

**ဝမ်ကြားပေါင်**သည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ လက်ရှိဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်သည်။ ဝမ်ကြားပေါင်သည် ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် ပေကျင်း ဘူမိဗေဒ တက္ကသိုလ် (ယနေ့ တရုတ် ဘူမိဗေဒ တက္ကသိုလ်) မှ ပါရဂူဘွဲ့ရ ဘူမိဗေဒ ပညာရှင် အင်္ဂျင်နီယာတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဘွဲ့ရပြီးနောက် ကန်းစုပြည်နယ်သို့ သွားရောက်ကာ အလုပ်တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ပေကျင်းသို့ အလုပ်ပြောင်းခဲ့ပြီး ၁၉၉၃ ခုနှစ်အထိ တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ ပါတီ အထွေထွေ ရုံးခန်း ညွှန်ကြားရေးမှူးအဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြန်သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ် ထျန်းအန်းမင် အရေးအခင်း ကာလအတွင်း ထိုစဉ်က ပါတီ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး ကျောက်ကျိယံနှင့်အတူ ထျန်းအန်းမင်ရင်ပြင်သို့ သွားရောက်ကာ ဆန္ဒပြ ကျောင်းသား၊ လူထုကို တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။

၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ရာထူးတက်လာပြီးနောက် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ စတုတ္ထမျိုးဆက် ခေါင်းဆောင်များအကြား အရေးပါသည့် နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်လာသည်။ သူ၏ လုပ်ငန်းခွင် ကျင့်ဝတ်စောင့်ထိန်းမှုနှင့် စကားပြောဆိုရာတွင် ညင်သာ ပျော့ပြောင်းမှုကြောင့် ‘ပြည်သူ့ ဝန်ကြီးချုပ်’ ဟု ပြည်တွင်းရော ပြည်ပကပါ ခေါ်ဝေါ်သမှုတ်ကြသည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂ ရက်နေ့တွင် တရုတ်မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေး နှစ် ၆၀ ပြည့်အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ၂ ရက်ကြာ သွားရောက်လည်ပတ်ခဲ့သည်။ ဝမ်ကြားပေါင်၏ ခရီးစဉ်သည်  ၁၆ နှစ်တာ ကာလအတွင်း ပထမဦးဆုံးသော ဝန်ကြီးချုပ်အဆင့် ခရီးစဉ်လည်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ပန်းထိမ်

ပန်းဆယ်မျိုးထဲအနက် တခု ဖြစ်သော **ပန်းထိမ်**သည်  ရွှေ၊ ငွေ စသည့် ပျော့ပျောင်းသော သတ္တုများကို အရည်ကျိုကာ ပုံသွင်းသည့် အတတ် ဖြစ်သည်။ လက်ဝတ်ရတနာ၊ အသုံးအဆောင် အမျိုးမျိုးတို့ကို သီးသန့်ပြုလုပ်ခြင်း၊ ကျောက်မျက်မျိုးစုံ တို့ဖြင့် တွဲဖက်၍ ပြုလုပ်သော အတတ်ပညာဖြစ်သည်။ အရောင်တင်ခြင်းသည်
ရွှေပန်းထိမ်လုပ်ငန်းတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။

ရွှေရည်ကောင်းလက်စွပ်၊ ဆွဲကြိုး၊ ဆွဲသီး၊ နားဆွဲနှင့် ဟန်းချိန်းကဲ့သို့သော ရွှေထည်လက်ဝတ်လက်စားများ ပြုလုပ်ပြီးစတွင်ဖြစ်စေ၊ ဝတ်ဆင်ဖန်များ၍ ညစ်ပေလာလျှင်ဖြစ်စေ အရောင်စိုပြည်လှပစေရန် အရောင်တင်ကြပါသည်။ လက်ဖြစ်အရောင်တင်ခြင်းနှင့် စက်ဖြင့်အရောင်တင်ခြင်းဟူ၍ ရွှေထည်အရောင်တင်နည်း နှစ်မျိုးရှိ၏။ လက်ဖြစ်အရောင်တင်ရန် ပထမဦးစွာ ရွှေထည်ကို နီရောင်လာသည်အထိမီးပေး၊ မီးဖုတ်ပြီးလျှင် ဇာဂနာဖြင့် ရွှေထည်ကိုညှပ်ယူကာ သွပ်စားငရဲမီး ထည့်ထားသောခွက်၌ ဆွတ်ရသည်။ မီးဖုတ်ခြင်းဖြင့် ရွှေတွင်ကပ်နေသော အညစ်အကြေးများ မီးစားကုန်ပြီး ရွှေ၏မူလအရောင်အသွေးကို ရရှိစေသည်။ ငရဲမီးဆွတ်မှုကြောင့် ရွှေထည်ပေါ် တင်ကျန်နေသည့် မကောင်းသော အနံ့အသက်များ ကင်းစင်သွားပြီး သတံကြိတ်ရ လွယ်ကူစေပါသည်။ သွပ်စားငရဲမီးထဲ ဆွတ်ပြီးလျှင် ရေထည့်ထားသည့် ကြွေခွက်ထဲသို့ ရွှေထည်ကို နစ်ထည့်၊ ပြန်ထုတ်ပြီးနောက် သတံခေါ် စတီးလ် သို့မဟုတ် ဖန်ဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော အရာဖြင့် ရွှေထည်မျက်နှာပြင်ကို ချောမွတ်ပြောင်လက်အောင် တိုက်၊ကြိတ်ပေးရသည်။

(ပြောင်လက်သွားပါက ကြေးမှုံသဖွယ် သတံတိုက်သူ၏ ရုပ်သွင် ရွှေထည်ထက်တွင် ပေါ်လာသည်ကို သတိပြုမိပြီးသော ဂျူနီယာများက သတံမကြိတ်မီ "ခွေးရုပ်ပေါ်အောင်တိုက်" ဟု စ နောက်ခြင်းဖြစ်သည်။) ပြီးလျှင် ဆပ်ပြာသီးခေါ် ကင်ပွန်းသီးအလုံးအချို့ကို မီးမြိုက်၊ ချေမွပြီး ရေစိမ်ထားသော ရေအင်တုံထဲသို့ ရွှေထည်ကိုနစ်လိုက် ပြန်ဆယ်ယူကာ ကြေးဘရပ်ခတ်လိုက် ပြန်နစ်လိုက်လုပ်ပြီး သန့်စင်အောင်ပြုရ၏။ 

ထိုနောက် ဒုတ္ထာ ရွေးစေ့ခန့်ကို စကျင်ကျောက်ဆုံတွင် ရေပါသည်ဆိုရုံ ထည့်ကြိတ်ချေ၊ ဆား ထမင်းစားဇွန်းနှစ်ဇွန်းနှင့် ယမ်းစိမ်း ထမင်းစားဇွန်း လေးဇွန်းခန့်ကို ကြေညှက်အောင်ထောင်းပြီး ရေထည့်ကာ ခပ်ပျစ်ပျစ်ဖြစ်အောင် ပြုထားသော အရောအနှော၌ ရွှေထည်ကို နစ်ပြီးလျှင် ပြန်ဆယ်၊ မီးအပူပေးထားသည့် ဒယ်ထဲသို့ထည့်၍ မြေချဉ်ပစ်ရသည်။ မြေချဉ်ပစ်ပြီးလျှင် ရေထည့်ထားသော ကြွေခွက်ထဲသို့ ရွှေထည်အား ထည့်ပြီး အအေးခံပါသည်။ နောက်ဆုံးအဆင့်မှာ မြေအိုး သို့မဟုတ် ကြွေရည်သုတ် သံဇလုံထဲ ဆေးဦးရည်ဖြည့်ကာ ပွတ်ပွတ်ဆူအောင် မီးဖိုပေါ်တည်ထားလျှက် သန့်စင်ထားသည့် ကြေးနီချောင်းပါ ထည့်သွင်းထားသော အိုးထဲ၌ ရွှေထည်ကို နစ်ထည့်လိုက်၊ ပြန်ထုတ်လိုက်နှင့် လိုချင်သောအရောင်ရသည်အထိ ပြုပါသည်။

ဆေးဦးရည်ဆိုသည်မှာ ထန်းရည်ခံသည့် မြူအိုးအရွယ်ရှိ အိုးထဲသို့ ဆား လက်ဖက်စားဇွန်း တစ်ဇွန်း၊ ကန့်မှုန့် လက်ဖက်စားဇွန်း ထက်ဝက်ခန့်နှင့် ကလေးလက်သီးဆုပ်ပမာဏရှိ မန်ကျည်းသီးမှည့်လက်တဆုပ်ကို ရေဖျော်ထားသည့် အရည်အား အိုးပခုံးစောင်းအထိဖြည့်ပြီး ဖျော်စပ်ထားသော အရည်ကို ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ မန်ကျည်းသီးမှည့်ကို ရေမဖျော်ပဲ အဝတ်စ ပါးပါးဖြင့် ထုပ်ပြီး ထည့်လျှင်လည်း ဖြစ်ပါသည်။ ကြေးနီချောင်းအတွက် လျပ်စစ်ဝါယာကြိုးအဟောင်းကို မီးရှို့ပြီး ထုတ်ယူထားသည့် ကြေးနီကြိုးကို ဖြတ်ကာ ကော်ပတ်ဖြင့် သန့်စင်လျှက် ခွေထည့်၍ သော်လည်းကောင်း၊ သင့်တော်ရာ ကြေးနီချောင်းကို သန့်စင်ပြီးသော်လည်းကောင်း ပြုကြပါသည်။ အချို့က မြေအိုး သို့မဟုတ် ကြွေရည်သုတ် ဇလုံအစား ကြေးအိုးကို သန့်စင်ပြီး ဆေးဦးရည်ထည့် အရောင်တင်ကြသည်၊ ထိုအတွက် ကြေးနီထည့်ပေးရန် မလိုတော့ပါ။

အချို့မှာ မြေချဉ်မပစ်မီ ရွှေထည်ကို ပြုတ်ရည်ဖြင့် ပြုတ်ပြီးမှ ကြေးဘရတ်ခတ်ကာ မြေချဉ်ပစ်ပါသည်။ ယမ်းစိမ်း ၁ိ၊ ကျောက်ချဉ် ၈ဲ၊ ဆား ၄ဲ၊ ဒုတ္ထာ ၁ဲ အချိုးဖြင့် ရေဖြည့်ထားသည့် အိုးထဲထည့်၍ ဖော်စပ်ထားသော အရည်ကို ပြုတ်ရည်ဟု ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။
သမိန်ထောဗုဒ္ဓကိတ္တိ

**သမိန်ထောဗုဒ္ဓကိတ္တိ** သည် ဟံသာဝတီနေပြည်တော်ကို တည်ထောင်အုပ်ချုပ်ခဲ့သော ဘုရင် ဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝ 
မာန်အောင်ရတနာဒါယကာ၏ညီ ပုဂံမင်းက ပုဂံမြို့ပျက်သည်နောက် တောသို့ ရှောင်နေစဉ် ကိုယ်လုပ်တော် ကွေ့လူမျိုး(လားဟူစီအနွယ်ဝင်) သုပဘာမှမွေးသည်။ ကွေ့တို့က စောင့်ရှောက်ထားသည်။ အမည်ရင်းမှာ သာလှ တွင်သည်။

အရွယ်ရောက်သော် အဝမြို့တောင်ဘက်ရှိ ဂဠုန်နှမ်းခင်းဟူသောအရပ်တွင် နေသည်။ နောက် ရှမ်းပြည်တခွင်လှည့်၍ သွားလာပြီးနောက် ပဲခူးမြို့မြောက်ဘက်ရှိ သရက်တပင်ရွာတွင် အခြေချသည်။

## မင်းဖြစ်ခြင်း 
မြို့ဝန် မင်းရဲအောင်နိုင်ကို သတ်ကာ မင်းလောင်းရှာနေသော ဟံသာဝတီသားတို့အား ကွေ့နှင့်ကရင်တို့က ထိုအကြောင်းကို ပြောလျှင် သုံးမျိုးသောလူတို့ အကြိုက်ညီကြပြီး ကွေ့မင်းဟူ၍ မင်းမြှောက်ကာ သရက်တပင်၌ပင် တပ်တည်၍ နေသည်။

နောက် ဟံသာဝတီမြို့သို့ ချီလာကာ သမိန်ထောအမည်နှင့် မင်းပြုသည်။ စောဗြ၊ စောဗြဆာ၊ စောဗြဟတ္ထိရာဇာ၊ စောဗြပုံရွတ်၊ စောဗြကောင်အိမ်၊ (အဝကခန့်သော ဆင်ဝန် အောင်လှ) ဗညားဒလ ဟူ၍ အမတ် ၆ ယောက် ခန့်သည်။  

## ဇင်းမယ်မှ မိဖုရားရခြင်း 
ဇင်းမယ်နယ်၊ လန်ဖုံးမြို့စားက  သမီးတော် နှင်းသီရိစိတ္တကို သမိန်ထောထံ ကမ်း၍ ငြိမ်းချမ်းရေးယူလာသည်။ နောက်ပိုင်းသမိုင်းအထောက်အထားများအရ နှင်းသီရိစိတ္တာသည် (LANMPANG) လန်ဖုံးမြို့စား၏ သမီးမဟုတ်ပဲ လန်ဖုံး ဘုရားကြီးမှ ကျွန်အကြီးအကဲ၏ သမီးဖြစ်နေကြောင်း သိရသည်။ ထိုအကြောင်းကို သမိန်ထောနှင့် စစ်ပြိုင်နေသော အင်းဝနေပြည်တော်မှ သိရှိခဲ့သဖြင့် သမိန်ထောမှာ အရှက်ရခဲ့သည်။

## အင်အားစုခြင်း 
သမိန်ထောသည် ဟံသာဝတီမြောက်ဘက် ကျုံးဆိုးချောင်းအနီး အခရံတောတွင် ဆင်ဖမ်းသည်။ နောက် စစ်တောင်းသို့ပင် ကူးကာ ဆက်ဖမ်းသည်။ သို့ဖြင့် စစ်အင်္ဂါစဉ် စုံလာသည်။ ထိုအချိန်တွင် ဗညားဒလဘွဲ့ခံ ဆင်ဝန်အောင်လှ နှင့် အမတ်များက ဟံသာဝတီမှ သမိန်ထောဆင်ဖမ်းနေရာသို့ ချီတက်လာရာ..သမိန်ထောက ပုန်ကန်မှုပြုပြီအထင်နှင့် ဇင်းမယ်သို့ တိမ်းရှောင်ထွက်ပြေးသည်။ ဗညားဒလက ဟံသာဝတီထီးနန်းကို သိမ်းပိုက်သည်။ 

သမိန်ထောမှာ ဇင်းမယ်စားထံ ခိုလှုံသော်လည် ဇင်မယ်စားက အယုဒ္ဓယဘုရင်ထံ ပို့လွှတ်လိုက်သည်။ အယုဒ္ဓယဘုရင်ထံ ဟံသာဝတီကို ပြန်တိုက်ရန် စစ်ကူတောင်းသော်လည်း အင်းဝနှင့် ဆက်ဆံရေးတည်ဆောက်ထားသော အယုဒ္ဓယဘုရင်က သံခြေကျင်းခတ်ကာ တရုတ်သင်္ဘောတစ်စီးပေါ်တင်ပေးလိုက်သဖြင့် ဗီယက်နမ်သို့ ရောက်ရှိသွား၏။ တောင်ဗီယက်နမ်မှတဆင့် ဇင်မးယ်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသည်။

၁၇၅၆ အလောင်းဘုရား ပဲခူးမြို့ကို ဝန်းရံစဉ် သမိန်ထောဗုဒ္ဓကိတ္ထိ က ဗညားသာရီဦးဆောင်သည့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကိုစေလွှတ်ကာ ဆက်သွယ်လာသည်။ အလောင်းဘုရားက သမိန်ထောနှင့် သမိန်ထောကို လက်ခံထားသူ ဇင်းမယ်စားတို့ကို မိမိထံ လာရောက်အညံ့ခံရန် ၁၇၅၇ မေလ ၂၃ တွင် လွှတ်တော်ဝန်ကြီးများမှ တဆင့်ပြန်ကြားသည်။

အလောင်းဘုရား၏ သားတော် နောင်တော်ကြီးမင်း လက်ထက်တွင် ဇင်းမယ်အား တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ရာ သမိန်ထောဗုဒ္ဓကိတ္ထိ ကို သုံ့ပန်းအဖြစ် ဖမ်းဆီးရမိသည်။ ၁၇၇၇ ဆင်ဖြူရှင်ဘုရင်လက်ထက်တွင် သမိန်ထောကွယ်လွန်ပြီး ဘုရင်က အခမ်းအနားနှင့် သင်္ဂြိုဟ်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။

## မှတ်စု 
## ကိုးကား
ပန်းတော့

ဂူ၊ ဘုရားများ အဝင်ပေါက်အပေါ်ရှိ မုခ်တကဲတွင် အင်္ဂတေပညာဖြင့် ပန်းခတ်၊ ပန်းလက် ရုပ်ကြွ၊ ရုပ်လုံးအမျိုးမျိုးသော ပုံသဏ္ဌာန် သက်ရှိသက်မဲ့ အရုပ်များ ပြုလုပ်ပူဇော်ထားခြင်းကို ပန်းတော့ပညာ ဟုခေါ်သည်။ ဗိဿနိုး၊ သရေခေတ္တရာခေတ်ကပင် ပန်းတော့လက်ရာ ပညာများကို တွေ့ ရှိနိုင်သည်။
ပန်းရန်

**ပန်းရန်** သည် ပျူခေတ်မတိုင်မီကပင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော ပညာရပ်ဖြစ်သည်။ အဆောက်အဦးများ ဆောက်ရာတွင် အခြေခံဖြစ်သော အုတ်များကို အင်္ဂတေဖြင့် တွဲကပ်စေသော ပညာရပ်ဖြစ်သည်။ ပန်းရန်ပညာမရှိပါက အုတ်အဆောက်အဦးများ ဖြစ်မလာနိုင်ပါ။ ပုဂံဘုရားများကို လေ့လာခြင်းဖြင့် မြန်မာတို့၏ ပန်းရန်ပညာကို သိရှိနိုင်ပါသည်။
ပန်းပွတ်

ယွန်းသစ်သားဖြင့် အသုံးအဆောင်များ၊ အလှအပများကို ပြုလုပ်သည့် ပညာဖြစ်သည်။ ပန်းပွတ်ပညာကို ကလပ်အမျိုးမျိုး၊ လက်ဖက်အစ်၊ ဆွမ်းအုပ်၊ နွားလှည်းဘီးများမှ သစ်သားပွတ်လုံးများ၊ ထီးဖြူ၊ ရွှေထီး လက်ရိုးလက်ကိုင်များတွင် တွေ့ ရှိနိုင်သည်။ ထို့အပြင် ပန်းပု ပညာဖြင့် ရုပ်လုံးဖော်ထားသော အကြမ်းထည်များကို ချောမွေ့ တောက်ပြောင်စေရန် ပန်းပွတ်ပညာဖြင့် ပြုလုပ်ရသည်။
ပန်းတမော့

ကျောက်များ၊ သဲကျောက်များ၊ စကျင်ကျောက်များကို အရုပ်သဏ္ဍန်ပေါ်အောင် ထုလုပ်သည့် ပညာရပ်ဖြစ်သည်။ အေဒီ ၂ ရာစုလောက်မှစ၍ ယနေ့တိုင် ခေတ်အဆက်ဆက်မှ လက်ရာအမျိုးမျိုးကို လေ့လာတွေ့နိုင်သည်။ အထင်ရှားဆုံး ပန်းတမော့ လက်ရာမှာ မင်းတုန်းမင်းလက်ထက် ကုသိုလ်တော် ဘုရားမှ ပိဋကတ်တော်များကို နောင်လာ နောင်သားများ လေ့လာနိုင်ရန် စကျင်ကျောက်ပြား ၇၂၉ ချပ်ပေါ်တွင် ပါဠိဘာသာဖြင့် ထွင်းထု အက္ခရာ တင်ထားခဲ့သည်။
ထို ပန်းတမော့ပညာသည် ကျောက်ဆစ် အတတ်ပညာရပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ပုဂံခေတ်မှ ယနေ့ခေတ်တိုင်အောင် ထွန်းကား လျက်ရှိသည်။ ရှေးမြန်မာတို့၏ နန်းတော်၊ အိမ်တော်၊ ကျောင်း၊ ကန်၊ ဇရပ် စသည့်အဆောက်အဦး ကြီးကြီးမားမားတည်ဆောက်ရာတွင် ပန်းတမော့ပညာကို အသုံးပြု လာခဲ့ကြသည်။ ပုဂံခေတ်တွင် ပန်းတမော့ပညာ ထွန်းကားခဲ့ကြောင်း သမိုင်းအထောက်အထားမှ ရာဇကုမာရ်မင်းသားမှ ဖခင် ကျန်စစ်သားမင်းကြီး နာမကျန်းဖြစ်ချိန် ကုသိုကောင်းမှုပြုခဲ့သော ပါဠိ၊ မွန်၊ မြန်မာ နှင့် ပျူ ဘာသာများတို့ဖြင့် ရေးထိုးခဲ့သော မြစေတီကျောက်စာ(ရာဇကုမာရ်ကျောက်စာ) မှာ ခိုင်လုံသော သမိုင်းအထောက်အထား အဖြစ် ယူဆနိုင်သည်။

## ကိုးကား
ရှောင်လင်ကျောင်းတော်

**ရှောင်လင်ကျောင်းတော်** (သို့မဟုတ်) ရှောင်လင်ဘုရားကျောင်း ( တရုတ်: 少林寺 ; ပင်ယင်း : Shàolínsi )သည် ယခု တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ ဟန်နန် ပြည်နယ် ဆောန်ရှန်း တောင်တန်း (Song Shan)ပေါ်တွင် တည်ရှိသော ဘုန်းကြီးကျောင်း တစ်ခုဖြစ်သည်။ ရှောင်လင်ကျောင်းတော်ကို ဧကရာဇ်ရှောင်ဝမ် (孝文帝) က အေဒီ ၄၇၇ တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ပထမဦးဆုံးသော ကျောင်းထိုင်ဘုန်းကြီးမှာ ဗုဒ္ဓသာသနာတော် ပြန့်ပွားရေးအတွက် အေဒီ ၄၆၄ တွင် တရုတ်ပြည်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သော အိန္ဒိယလူမျိုး တရားပြဆရာတော် ဘတ်တူ (Batuo) ( ဖော့တူ(Fotuo) သို့မဟုတ် ဘဒ္ဒရာ (Bhadra - the Chinese transposition of Buddha)) ဖြစ်လေသည်။ တရုတ်ကိုယ်ခံပညာနှင့် အထူးသဖြင့် ရှောင်လင်ကွန်ဖူးနှင့် တွဲဖက်၍ နှစ်ရှည်လများ ထင်ရှားခဲ့သည်။ အနောက်ကမ္ဘာတွင် နာမည်ကျော်ကြား လူသိအများဆုံး မဟာယာနဗုဒ္ဓဘာသာ ကျောင်းတော်တစ်ခုဟုပင်ဆိုနိုင်သည်။

ဆရာတော် ဗောဓိဓမ္မ ( Around 500 A.D) သည် တရုတ်ပြည်တွင် ချန် ဗုဒ္ဓဘာသာကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဆရာတော် ဗောဓိဓမ္မ (Father of Zen Buddhism
)သည် ဗုဒ္ဓသာသနာတော် ပြန့်ပွားရေးအတွက် (5th/6th century) တွင် တရုတ်ပြည်ရှောင်လင်ဘုရားကျောင်းသို့ ရောက်ရှိခဲ့သော အိန္ဒိယလူမျိုး တရားပြဆရာတော်ဖြစ်သည်။  မဟာယာန ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာ တွင် ကမ္ဘာတွင် နာမည်ကျော်ကြား လူသိအများဆုံးဆရာတော် ဖြစ်သည်။ ဆရာတော် ဗောဓိဓမ္မ ၏ ဘခမည်းတော်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ Kanchipuram Pallava ၏ ဘုရင်Tamil Pallava  ဖြစ်သည်။ တရုတ်ပြည်ရှောင်လင်ဘုရားကျောင်းသို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီးရှောင်လင် ကိုယ်ခံပညာ နှင့် ချန်ဗုဒ္ဓဘာသာ ကို စံနစ်တကျ သင်ကြားလေ့ကျင့်ပေးခဲ့သည်။ ကိုယ်ခံပညာ သမိုင်းတွင် ဩဇာအကြီးမားဆုံးသော သူများထဲတွင် တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်သည်။  

## နာမည် 
ရှောင်လင် (少林) ဟူသောဝေါဟာရတွင် ရှောင်(少) မှာ ဆောန်ရှန်း တောင်တန်း(嵩山) ပေါ်ရှိ ရှောင်ရှိတောင်(少室山) ကိုကိုယ်စားပြု ၍ လင်(林) ၏အဓိပါယ်မှာ *တောအုပ်* ဖြစ်သည်။ အတိအကျအားဖြင်.ဆိုသော် ရှောင်လင် ဆိုသည်မှာ *ရှောင်ရှိတောင်ရှိတောအုပ်များထဲမှ ကျောင်းတော်* ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။

## ရည်ညွှန်းချက်များ 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* ၊ တရုတ်ပြည် ဂျပန်ပြည် ကိုယ်ခံပညာ နှင့် ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာအစ-ဆရာတော် ဗောဓိဓမ္မ   
* Karate and Buddhism ရှောင်လင်အစ ဆရာတော် ဗောဓိဓမ္မ 
* True History of Bodhidharma Life ဆရာတော် ဗောဓိဓမ္မ
ပန်းပဲ

ပန်းဆယ်မျိုးထဲမှ တခု ဖြစ်သော ပန်းပဲသည် သံ၊ ကြေးနီ စသည့် သတ္တုများကို အရည်ကျိုကာ ပုံသွင်း၍ မာကျောသော အသုံးအဆောင်များ ပြုလုပ်သည့် အသုံးချ အနုပညာ ဖြစ်သည်။

သတ္တုဒြပ်စင်တို့ကို မီးအပူရှိန်ဖြင့် ပျော့ပျောင်းစေကာ လိုရာပုံရရန် ပုံသွင်းထုရိုက်ရသော လုပ်ငန်းဖြစ်သည်။ မြန်မာ့သမိုင်းတလျှောက်တွင် ပန်းပဲလုပ်ငန်းသည် အရေးကြီးသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ မြန်မာဘုရင်များ၊ စစ်သူကြီးများ၊ စစ်သားများ ကိုင်ဆောင်ရန် ဓား၊ လှံ၊ လက်နက်များ ထုတ်လုပ်ပေးသည့် အတတ်ပညာ လုပ်ငန်းဖြစ်သည်။ ပန်းဘဲဆိုသည်မှာ သံကိုမီးအားကောင်းကောင်းဖြင့်ရဲနေအောင်ဖုတ်ပြီးလိုရာပစ္စည်းများကို ထုခတ်ရသော လုပ်ငန်းဖြစ်သည်။ ပန်းပဲတို့သည် ဓား၊ လှံ၊ ကတ်ကြေး၊ ပေါက်ပြား၊ ဂေါ်ပြား၊ တူ၊ တံဇဉ်း၊ သံတူရွင်းစသည်တို့ကိုပြုလုပ်သည်။ မြန်မာ့သမိုင်းတွင် တကောင်းခေတ်မှစ၍ ပန်းပဲထွန်းကားခဲ့ကြောင်း ပန်းပဲမောင်တင့်တယ် ဒဏ္ဍာရီတွင်တွေ့နိုင်သည်။
ထိုင်ပေ ၁၀၁

**ထိုင်ပေ ၁၀၁** (臺北101) တစ်နည်းအားဖြင့် **ထိုင်ပေ ငွေရေးကြေးရေး စင်တာ**သည် ထိုင်ပေမြို့၏ အထင်ကရ မိုးမျှော်တိုက်ကြီးဖြစ်သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ပြီးစီးသောအခါ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အမြင့်ဆုံး အဆောက်အဦးဖြစ်ခဲ့သည်မှာ ဒူဘိုင်းရှိ ခါလီဖာ မိုးမျှော်တိုက် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်သည့် အချိန်အထိ ဖြစ်သည်။  ထိုင်ပေ ၁၀၁ သည်လည်း ခေတ်သစ် ထိုင်ဝမ်၏ သင်္ကေတတစ်ခု ဖြစ်လာပါပြီ။ နှစ်ကူးအကြိုညတွင် ထိုင်ပေ ၁၀၁ အဆောက်အဦးမှ မီးရှူးမီးပန်းများ ထုတ်လွှတ်ခြင်းသည် ထိုင်ဝမ် နှစ်ကူးပွဲတော်တွင် အရေးပါသည့် အစီအစဉ် တစ်ရပ်ဖြစ်လာကာ နိုင်ငံတကာ မီဒီယာများက အသားပေး ဖော်ပြသည့် အကြောင်းအရာတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။

ထိုင်ပေ ၁၀၁ အဆောက်အဦးတွင် မြေအောက် ၅ ထပ်နှင့် မြေပြင်အထက် ၁၀၁ ထပ်ရှိသည်။ ထို့ကြောင့်လည်း ယင်းအဆောက်အဦးအား ထိုင်ပေ ၁၀၁ ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား