open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ဖန်

**ဖန်** (တစ်ခါတရံတွင် **မှန်** ဟု ခေါ်ဆိုသုံးနှုန်းတတ်။) (အင်္ဂလိပ်: **glass**) သည် များသောအားဖြင့် အောက်စီဂျင်နှင့် ဆီလီကွန်ဒြပ်စင်တို့က ပုံဆောင်ခဲ စီရီမှု မရှိစွာဖွဲ့စည်းထားသည့် ပကတိအားဖြင့် အလင်းဖောက်တတ်သော၊ အခြားဒြပ်များနှင့် ဓာတ်ပြုခဲသော ဒြပ်ပေါင်းပစ္စည်းမျိုး ဖြစ်သည်။ သဲကို အရည်ပျော်သည် အထိ အပူပေးပြီးနောက် ပုံသွင်းခြင်းဖြင့် ဖန်ကို ဖန်တီးယူကြသည်။

## အသုံးပြုပုံများ 
အလင်းဖောက်သဖြင့် အဆောက်အဦအတွင်းသို့ နေ အလင်းသာ ပိုများများဝင်လျက် နေ၏အပူတို့ လျော့နည်းစွာ ဝင်စေလိုသည့်အခါ ပြတင်းပေါက်အဖြစ် ဖန်ကို အသုံးကြသည်။ အရောင်များ ထည့်သွင်းသည့် ဖန်စများကို စီခြယ်လျက် ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း စသည့် အဆောက်အဦတို့တွင် အလှဆင်သည့် ရောင်စုံဖန်စီ ပြတင်းများလည်း ပြုလုပ်တတ်ကြသည်။
အခြားဒြပ်များနှင့် ဓာတ်ပြုခဲသဖြင့် ရေ၊ အရည်များကို ထည့်စရာ ခွက်၊ ပုလင်းများအဖြစ် ပုံသွင်း အသုံးပြုကြသည်။
ဖန်ကို အလင်းဖြတ်လျှင် အလင်း၏ သွားနှုန်း *တနည်းအားဖြင့်* လျော့ကျတတ်သဖြင့် အလင်းယိုင်မှု ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ထို့ကြောင့် ဤသဘောတရားကို အသုံးပြုလျက် ဖန်၏ ပုံပန်းအထူအပါးကို သင့်လျော်အောင် စီရင်ခြင်းဖြင့် မှန်ဘီလူးစသည့် ကိရိယာများ ပြုလုပ်တတ်လာကြသည်။
 
## သမိုင်းကြောင်း 
ဖန်ကို အရည်ဟု ဆိုကြသော ရှေးခေတ် ယုံကြည်ချက်မှာ ရှေးအဆောက်အဦးများရှိ ပြတင်းတံခါးများတွင် တပ်ဆင်ထားသော မှန်ချပ်များကြောင့်ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် အောက်ခြေထူ၍ အပေါ်ပိုင်းတွင် အနည်းငယ်ပါးလေ့ရှိသည်။ အမှန်မှာ မှန်ချပ်များ ပြုလုပ်စဉ်က ထုတ်လုပ်မှုနည်းစံနစ် မမှန်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ 

Image:Roman diatretglas.jpg|သက္ကရာဇ် ၄ရာစုခန့်က ရောမတွင် အသုံးပြုသော ဖန်ခွက်အချို့
Image:Glas halbvoll.JPG|ရေထည့်ထားသော ဖန်ခွက်တစ်လုံး
Image:Glass-Ball.jpg|ဖန်လုံးတလုံး
Image:Chartres2006 046.jpg|ခရစ်ယာန် ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတခု၌ တွေ့ရသော ရောင်စုံဖန်စီ ပြတင်းပေါက်များ

## အခြားလင့်ခ်များ 
* Corning Museum of Glass
* A comprehensive guide to art glass and crystal around the world 
* Working Description Furnace & Moleria - Murano Glass
* Informative website about the glass industry
* Substances used in the Making of Colored Glass 
* Almost 400 articles and images about glass (mostly art glass)
ဆောင်းရာသီ

များ ဖုံးလွမ်းနေသော ပန်းခြံ (Pittsburgh မြို့၊ ပင်ဆယ်ဗေးနီးယားပြည်နယ်)]]

**ဆောင်းရာသီ** သည် ဝင်ရိုးစွန်းနှင့် သမပိုင်းဒေသတို့၏ တစ်နှစ်တာအတွင် အအေးဆုံး ကာလတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဆောင်းရာသီသည် မိုးရာသီနှင့် နွေရာသီအကြားတွင် ရှိပြီး ဥတုလေးခုရှိသော ဒေသများတွင် ဆောင်းဦးကာလနှင့် နွေဦးကာလအကြားတွင် ကျရောက်သည်။ ဝင်ရိုးပေါ်တွင်လည်ပတ်နေသော ကမ္ဘာ၏ နေနှင့်အဝေးဆုံးဘက်၌ ကျရောက်သော ကမ္ဘာခြမ်းတွင် ဆောင်းရာသီ ဖြစ်ပေါ်သည်။ မတူညီသော ယဉ်ကျေးမှုများအရ ဆောင်းရာသီ စတင်သည့်နေ့ရက်သည် ကွဲပြားကြသည်။ အချို့သည် ရာသီဥတုအခြေအနေအပေါ်မူတည်၍ ရာသီ၏စတင်ရာ ရက်ကို သတ်မှတ်ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် လဆယ့်နှစ်လ ရှိသည့် အနက် တန်ဆောင်မုန်း၊ နတ်တော်၊ ပြာသို၊ တပို့တွဲလ လေးလသည် ဆောင်းရာသီကာလ ဖြစ်သည်။ မြောက်ဘက်ကမ္ဘာခြမ်း၌ ဆောင်းရာသီဖြစ်ပေါ်နေချိန်၌ အပြန်အလှန်အားဖြင့် တောင်ကမ္ဘာခြမ်းတွင် နွေရာသီ ဖြစ်ပေါ်နေသည်။ ဒေသအများအပြား၌ ဆောင်းရာသီတွင် နှင်းများနှင့် ရေခဲမှတ်အောက်ရောက်နေသော အပူချိန်တို့နှင့် ဆက်နွယ်နေလေ့ရှိသည်။ ဆောင်းယဉ်စွန်းချိန်တွင် နေ၏ အမြင့်သည် မြောက် (သို့) တောင်ဝင်ရိုးစွန်း၏ အနုတ်အောက်ရောက်နေသော အများဆုံးရောက်နေသော အပူချိန်နှင့် ဆက်နွယ်နေသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ဝင်ရိုးစွန်းမှ တိုင်းတာကြည့်မည်ဆိုပါက နေသည် မိုးကုတ်စက်ဝိုင်းအောက် အဝေးဆုံးသော အကွာအဝေးတွင် ရောက်ရှိနေပြီး ထိုနေ့သည် နေ့တာအတိုဆုံးနှင့် ညတာအရှည်ဆုံး နေ့တစ်နေ့ဖြစ်နေသည်။ အစောဆုံး နေဝင်ချိန်နှင့် နောက်အကျဆုံးနေထွက်ချိန်ဖြစ်သော ဝင်ရိုးစွန်းအပြင်ဘက်ဒေသများ၏  ဆောင်းယဉ်စွန်းချိန်သည် ကွဲပြားကြသည်။ ဘဲဥပုံလမ်းကြောင်းအတိုင်း လည်ပတ်နေသောကမ္ဘာကြောင့် တနှစ်ပတ်လုံးဖြစ်ပေါ်နေသော နေရောင်ရသော နေ့များပြောင်းလဲမှုကြောင့် လတ္တီကျူများပေါ်တွင် ထိုအချိန်ပြောင်းလဲမှုများ မူတည်နေသည်။ 

## သမိုင်းတစ်လျှောက် အအေးဆုံး ဆောင်းရာသီများ 
* ၁၇၃၉-၁၇၄၀ -  အပြင်းထန်ဆုံးသော  ဆောင်းရာသီများထဲမှ တစ်ခုဟု ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းရှိ မှတ်တမ်းများအရ ဆိုသည်။ သိမ်းမြစ်သည် ရက်သတ္တပါတ် ရှစ်ပါတ်မျှ အေးခဲနေခဲ့သည်။  အိုင်းရစ် ဒုဗ္တိက္ခန္တရကပ် (၁၇၄၀-၄၁) သည် အနည်းဆုံး လူပေါင်း ၃၀၀,၀၀၀ ကျော်၏ အသက်ကို သေကြေပျက်စီးစေခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
ဒတ်ခ်ျရောဂါ

ဘောဂဗေဒ ပညာတွင် ဒတ်ခ်ျရောဂါ (Dutch disease) ဆိုသော အသုံးအနှုန်းမှာ သဘာဝ အရင်းအမြစ်များ ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်းကြောင့် ကုန်ထုတ်လုပ်မှု ကဏ္ဍတွင် ကျဆင်းသွားရသည့် ဆက်သွယ်မှုကို ရှင်းပြထားသော သဘောတရား တစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။ သဘာဝ အရင်းအမြစ်များ ရှာဖွေ တွေ့ရှိခြင်းကြောင့် နိုင်ငံ၏ ငွေကြေးသည် အခြားနိုင်ငံများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ပိုမို ခိုင်မာလာပြီး နိုင်ငံ၏ အခြားသော ထုတ်ကုန်များကို အခြားနိုင်ငံမှ ဝယ်ယူနိုင်ရန် အတွက် ပို၍ ဈေးကြီးသွားခြင်းကြောင့် ကုန်ထုတ်လုပ်မှု ကဏ္ဍတွင် ထိခိုက်စေသည့် သဘောတရားပင် ဖြစ်သည်။ သဘာဝ အရင်းအမြစ်များ ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်းကို အဓိကအားဖြင့် ရည်ညွှန်းလေ့ ရှိကြသော်လည်း အခြားသော နိုင်ငံခြားငွေ အစုလိုက် အပြုံလိုက် ဝင်လာနိုင်သည့် အကြောင်းတရားများကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ထိုအကြောင်းတရား များတွင် နိုင်ငံခြားမှ အကူအညီများနှင့် နိုင်ငံခြားမှ တိုက်ရိုက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများလည်း ပါဝင်သည်။

ဒတ်ခ်ျရောဂါ ဆိုသော အသုံးအနှုန်းကို ၁၉၇၇ တွင် ဘောဂဗေဒ ပညာရှင်များက စတင်သုံးနှုန်း ခဲ့ကြပြီး နယ်သာလန်နိုင်ငံ (ဒတ်ခ်ျလူမျိုးတို့ နိုင်ငံ) တွင် ၁၉၅၉ ခုနှစ်၌ သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့ အများအပြား ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်းကြောင့် ကုန်ထုတ်လုပ်မှု ကဏ္ဍ ကျဆင်းရခြင်းကို ရည်ညွှန်းသည်။
ရောင်စဉ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ ကိရိယာ

ရောင်စဉ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ ကိရိယာ (spectrum analyzer) ဆိုသည်မှာ အဝင်ဆစ်ဂနယ် များ၏ ပမာဏကို ကြိမ်နှုန်း နှင့် နှိုင်းယှဉ်၍ တိုင်းတာနိုင်သော ကိရိယာတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ အဓိက အသုံးပြုရာနေရာမှာ မူလက သိရှိထားပြီးသား နှင့် မသိရှိသေးသော အချက်ပြလှိုင်း တို့၏ ပါဝါကို တိုင်းတာရာတွင် အသုံးပြုသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ရောင်စဉ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ ကိရိယာမှ လက်ခံနိုင်သော ဆစ်ဂနယ်များမှာ လျှပ်စစ် ဆစ်ဂနယ်များသာ ဖြစ်သော်လည်း သက်ဆိုင်သော ဆစ်ဂနယ်ပုံပြောင်းကိရိယာ သို့မဟုတ် ထရန်ဂျူဆာများကို အသုံးပြုပါက အသံလှိုင်း များနှင့် အလင်းလှိုင်းများတွင် ပါဝင်သော ကြိမ်နှုန်းများကိုလည်း တိုင်းတာ နိုင်သည်။
နည်းပညာတက္ကသိုလ်(စစ်တွေ)

thumb|ပင်မ​ဆောင်
**နည်းပညာတက္ကသိုလ်(စစ်တွေ)**သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ စစ်တွေမြို့၊ ရေချမ်းပြင်တွင် တည်ရှိသည်။ ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ကျောင်းသားလူငယ်များ အိုးအိမ်မကွာ အလွယ်တကူတက်ရောက်နိုင်ရန် စစ်တွေနည်းပညာကောလိပ်အဖြစ် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် တက္ကသိုလ်အဆင့်တိုးမြင့်ခဲ့သည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
အစိုးရနည်းပညာကောလိပ် (စစ်တွေ)အား ၁၉၉၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် စစ်တွေမြို့ ပြည်တော်သာရပ်ကွက်၌ အကျယ်အဝန်းဧက ၆ ဧကရှိသော မြေကွက်တွင် စတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် စစ်တွေမြို့နယ်၊ ခုတင်ပိုက်ကျေးရွာအုပ်စု၊ ရေချမ်းပြင်ကျေးရွာအနီး အကျယ်အဝန်း ၄၀ ဧကရှိသော မြေကွက်တွင် အသစ် ဆောက်လုပ်ထား သော သုံးထပ်ဆောင်သစ်တွင် ပြောင်းရွှေ့ သင်ကြားဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်အဆင့်သို့ ၂၀၀၇ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။

## သင်ကြားမှုစနစ် 
နည်းပညာတက္ကသိုလ်(စစ်တွေ)တွင် ဌာနခွဲများရှိပြီး ၎င်းဌာနများ၏ အမည်များမှာ -
# မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာဌာန
#လျှပ်စစ်စွမ်းအား အင်ဂျင်နီယာဌာန
#အီလက်ထရောနစ် အင်ဂျင်နီယာဌာန 
#စက်မှုလျှပ်စစ် အင်ဂျင်နီယာဌာန
#မြန်မာစာဌာန
#အင်ဂျင်နီယာအင်္ဂလိပ်စာဌာန
#အင်ဂျင်နီယာသချၤာဌာန
#အင်ဂျင်နီယာရူပဗေဒဌာန
#အင်ဂျင်နီယာဓာတုဗေဒဌာနး ဖြစ်ကြသည်။

### အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်များ
အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ (ဘွဲ့ကြို) အတွက်ဘာသာရပ်များမှာ

## ဆက်စပ်လေ့လာရန် 
* မြန်မာနိုင်ငံရှိ နည်းပညာတက္ကသိုလ်များ

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
*
နေဇင်လတ်၊ ဒေါက်တာ

## ဒေါက်တာနေဇင်လတ်
၁။ အမည်ရင်း – နေဇင်လတ်

၂။ မိဘအမည် – ဦးယုထော် + ဒေါ်ကြင်နု

၃။ မွေးသက္ကရာဇ် – ၁၉၊ ၁၂၊ ၁၉၅၂

၄။ မွေးဖွားရာဒေသ – ရန်ကုန်

## ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ်
နေဇင်လတ်ကို ၁၉၅၂ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးယုထော်၊ အမိ ဒေါ်ကြင်နုတို့က ရန်ကုန်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာ နေဇင်လတ် ဖြစ်သည်။

၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် St. John Diocesan Boy’s School (လမ်းမတော် အထက-၁) မှ မူလတန်း အောင်ပြီး ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် အလယ်တန်းကို အထက (၁) တောင်ဥက္ကလာပတွင် သင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ အထက (၆) ဗိုလ်တထောင်မှ အထက်တန်း အောင်ခဲ့သည်။

၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် စက်မှုတက္ကသိုလ်မှ ဗိသုကာဘွဲ့ (B.Arch) ရရှိခဲ့သည်။ MBA (ADAM University, US), Doctor of Business Administration ကို (Brookes University, UK) မှ ရရှိခဲ့သည်။ H.G.P., D.A., Dip in English, DL 101, Cert: Advance Diplomatic Skill သင်တန်းများ အောင်မြင်ခဲ့သည်။

၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဗိုလ်လောင်းသင်တန်း အပတ်စဉ် (၆၁) သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် အမှတ် (၉၀၁) စစ်မြေပြင် အင်ဂျီနီယာ တပ်ခွဲ၌ တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ စစ်အင်ဂျင်နီယာ ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး၌ တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် အမှတ် (၉၅၅) စစ်မြေပြင် အင်ဂျင်နီယာ တပ်ရင်းတွင် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် တပ်မတော်မှ အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။

နေဇင်လတ်သည် ၁၉၇၃ ခုနှစ်မှစ၍ ရန်ကုန် စက်မှုတက္ကသိုလ် မဂ္ဂဇင်း၊ တံခွန်၊ သပြေမဂ္ဂဇင်းများတွင် စာပေများကို စတင် ရေးသားခဲ့သည်။

၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ပုလဲမြို့ပြ မဂ္ဂဇင်းတွင် စာပေများကို ပြန်လည် ရေးသားခဲ့ပြီး စက်မှုတက္ကသိုလ် မဂ္ဂဇင်း၊ တံခွန်၊ သပြေ၊ ပုလဲမြို့ပြ၊ ရွှေအမြုတေ၊ ပန်၊ သဇင်၊ Executive၊ CEO၊ Life Style၊ Ecovision၊ Fashion Image၊ Perfect စသည့် မဂ္ဂဇင်း၊ ဂျာနယ်များတွင် ရေးသားခဲ့သည်။

၁၉၇၃ ခုနှစ်မှစ၍ ခေတ်သစ်လူသားတို့ ကျင်လည် လှုပ်ရှားရသည့် စီးပွားလူမှု ဆိုင်ရာ၊ ဗဟုသုတ ဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများကို ရွှေအမြုတေ မဂ္ဂဇင်း၊ CEO မဂ္ဂဇင်းတို့တွင် အဆက်မပြတ် ရေးသားခဲ့သည်။ ယခုအခါ AMBO Co. Ltd. နှင့် AMBO Hotel Group ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ADAM University တွင် Principal အဖြစ် လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ ဟိုတယ် လုပ်ငန်းရှင်များ အသင်း အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး အဖြစ် လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။

စာရေးဆရာ ဗိုလ်ကြီးဟောင်း နေဇင်လတ် (အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး၊ မြန်မာနိုင်ငံ ဟိုတယ်ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းရှင်များအသင်း)

## နေဇင်လတ် ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ကောက်ဘဇားမြို့

ကောက်ဘဇားမြို့သည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ အတွင်းရှိ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်ပြီး ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ရာ ဆိပ်ကမ်းမြို့ နှင့် ခရိုင် အုပ်ချုပ်ရေး မြို့တစ်မြို့လည်း ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရှည်လျားဆုံးသော သဘာဝ သဲသောင်ပြင် ကမ်းခြေ ရှိသည့် အတွက် ထင်ရှားသည်။ ထို ကမ်းခြေမှာ ၁၂၅ ကီလိုမီတာမျှ ရှည်လျားပြီး အနိမ့်အမြင့် ပြေပြစ်ကာ အပြတ်အတောက် မရှိပေ။ စက်မှုလက်မှု ဆိမ်ကမ်းမြို့ ဖြစ်သော စစ်တကောင်းမြို့ ၏ တောင်ဘက် ၁၅၀ ကီလိုမီတာ အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ကောက်ဘဇားမြို့ကို ပနိုဝါမြို့ ဟုလည်း သိရှိကြပြီး အဓိပ္ပာယ်မှာ ပန်းပွင့်ဝါ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ အခြားသော အမည်ဟောင်းတစ်ခုမှာ ပလောင်ကီးမြို့ ဖြစ်သည်။ 

ယခုလက်ရှိ ကောက်ဘဇားမြို့၏ အမည်မှာ ဗြိတိသျှ အိန္ဒိယတွင် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သော ဗိုလ်ကြီး ဟီရမ် ကောက် (၁၇၉၉ သေဆုံး) ကို အစွဲပြု၍ မှည့်ခေါ် ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝါရမ် ဟေ့စတင်း ဘင်္ဂလားပြည်နယ်၏ ဘုရင်ခံ ဖြစ်ပြီးသည့် နောက်တွင် ဗိုလ်ကြီးကောက်အား ပလောင်ကီးနယ်၏ စူပရီတင်းဒင့် အဖြစ် ခန့်ထားခဲ့သည်။ ဗိုလ်ကြီးကောက်ကို ရခိုင်မှ ဒုက္ခသည်များနှင့် ဒေသခံများ အကြား ရာစုနှစ်များစွာ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ပဋိပက္ခများကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် အထူး တာဝန် ပေးအပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်ကြီးကောက်သည် ကြင်နာတတ်သော နှလုံးသား ရှိပြီး ပြည်သူတို့၏ အခြေအနေမှာ သူ့ကို စိတ်မကောင်း ဖြစ်စေသည်။ သူသည် ဒုက္ခသည်များကို ပြန်လည် ထူထောင်ရေး တာဝန်ကြီးကို ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး သိသိသာသာ အောင်မြင်မှု ရရှိခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း သူ၏ အလုပ်တာဝန်များ မပြီးဆုံးမီ ၁၇၉၉ တွင် အချိန်မတိုင်မီ ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း သူလုပ်ဆောင်ခဲ့သော အလုပ်များက ဒေသခံတို့၏ နှလုံးသားတွင် စွဲထင် ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ ပြန်လည် ထူထောင်ရေး တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် သူ့အား အမှတ်ရသော အနေနှင့် ဈေးတစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ကောက်၏ ဈေး သို့ Cox's Bazaar ဟု နာမည်ပေးခဲ့သည်။
တိုင်းမ် မဂ္ဂဇင်း

တိုင်းမ် မဂ္ဂဇင်းသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု မှ ထုတ်ဝေသော သတင်း မဂ္ဂဇင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဥရောပ တွင် ထုတ်ဝေသော တိုင်းမ်မဂ္ဂဇင်းကို လန်ဒန်မှ ထုတ်ဝေသည်။ ဥရောပ တိုင်းမ် မဂ္ဂဇင်းတွင် အရှေ့အလယ်ပိုင်းနှင့် အာဖရိက သတင်းများကိုလည်း ဖော်ပြပြီး ၂၀၀၃ ခုနှစ်မှ စတင်၍ လက်တင် အမေရိကား သတင်းများကိုလည်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ အာရှတွင် ထုတ်ဝေသော တိုင်းမ်းမဂ္ဂဇင်းကို ဟောင်ကောင်မှ ထုတ်ဝေသည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်မှ စ၍ တိုင်းသည် ကနေဒါတွင် ထုတ်ဝေသော တိုင်းမ်ကြော်ငြာ မဂ္ဂဇင်းကို ဆက်လက်ထုတ်ဝေခြင်း မရှိတော့ပေ။ နယူးဇီလန်၊ ဩစတြေးလျ နှင့် ပစိဖိတ် ကျွန်းများ အကြောင်း အသားပေးသော တိုင်းမဂ္ဂဇင်းကို ဆစ်ဒနီမြို့မှ ဖြန့်ချိသည်။

## ကိုးကား
ရက်ပ်ဆိုဒီ

ရက်ပ်ဆိုဒီ ဆိုသည်မှာ ဂီတဆိုင်ရာ အခေါ်အဝေါ် တစ်ခု ဖြစ်ပြီး တေးသွားများမှာ အခန်း တစ်ခန်းချင်းစီ ခွဲထားသည့် ပမာ ကွဲပြားနေသော်လည်း ဆက်စပ်မှု ရှိနေပြီး လွတ်လပ်စွာ ရွေ့လျားနေသော ပုံစံမျိုး ဖြစ်သည်။ ရက်ပ်ဆိုဒီတွင် အလွန်အမင်း ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်နေသော မုဒ် များ၊ အရောင်များ၊ အသံ အနိမ့်အမြင့်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ရုတ်တရက် ထွက်ပေါ်လာသော စိတ်ကူးစိတ်သန်း သို့မဟုတ် စိတ်ကူးထဲမှ ရလာသော တီထွင်ဖန်တီးမှုများကြောင့် ရက်ပ်ဆိုဒီ၏ ပုံသဏ္ဌာန်မှာ ပိုမို လွတ်လပ်သည်။

ကမ္ဘာကျော် ကွင်းစ် တေးဂီတ အဖွဲ့၏ နာမည်ကျော် သီချင်းတစ်ပုဒ် ဖြစ်သော "ဘိုဟီးမီးယန်း ရက်ပ်ဆိုဒီ" မှာ သီချင်းအမည်တွင် ရက်စ်ပိုဒီဟု ထည့်သွင်းထားသော်လည်း ရက်ပ်ဆိုဒီ အမျိုးအစား မဟုတ်ပေ။
စာပေ နိုဘယ်ဆုရှင်များ

စာပေဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆုသည် နိုဘယ်ဆု ၅ ခုတွင် တစ်မျိုးအပါအဝင်ဖြစ်ပြီး အဲဖရက် နိုဘယ် ၏ သေတမ်းစာ အရ တည်ထောင်ခဲ့သော နိုဘယ်ဖောင်ဒေးရှင်းမှ ချီးမြှင့်ခြင်း ဖြစ်သည်။

## နိုဘယ်ဆုရှင်များ
## ကိုးကား
သမိုင်းမတင်မီခေတ်

ကို ကျောက်ခေတ်သစ် လူသားများက လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄၅၀၀ မှ ၄၀၀၀ အတွင်း တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ ]]
သမိုင်းမတင်မီခေတ် ဆိုသည်မှာ သမိုင်းမှတ်တမ်းများ မရေးသား ရသေးခင် အချိန်ကာလကို ဆိုလိုသည်။ ကမ္ဘာမြေပေါ်တွင် လူသားတို့ နေထိုင်သွားလာ နေကြပြီး ဖြစ်သော်လည်း ထိုအချိန်ကာလများ အတွက် သမိုင်းမှတ်တမ်းများ မရရှိနိုင်သည့် အချိန်ကာလကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်သည်။ စာရေးသားခြင်း တီထွင်မှု မပြုရသေးခင် အချိန်ကာလဟုလည်း ဆိုနိုင်သည်။ ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ ပြောရမည်ဆိုလျှင် လူသားများ မပေါ်ပေါက်မီ အချိန်ကာလ ကိုပါ ထည့်သွင်း ပြောဆိုရမည် ဖြစ်သည်။ ရှေးဟောင်း သုတေသနပညာရှင် ပေါလ်တိုးနယ် က ပြင်သစ်နိုင်ငံ တောင်ပိုင်းရှိ ဂူများ အတွင်း သူရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော အရာများကို ရေးသား ဖော်ပြရာတွင် ဤ အသုံးအနှုန်းကို စတင် သုံးနှုန်းခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ပြင်သစ်ဘာသာ တွင် ၁၈၃၀ ခုနှစ်များမှစ၍ စာရေးသားခြင်း မပေါ်ပေါက်မီ အချိန်ကာလကို သမိုင်းမတင်မီခေတ်ဟု သုံးနှုန်းခဲ့ကြသည်။ အင်္ဂလိပ်တို့ အတွက်မူ သမိုင်းမတင်မီ ကာလ ဆိုသည့် အသုံးအနှုန်းကို ၁၈၅၁ ခုနှစ်တွင် ရှေးဟောင်းသုတေသန ပညာရှင် ဒင်နီယယ် ဝီလ်ဆင်က စတင် သုံးနှုန်းခဲ့သည်။

သမိုင်းမတင်မီခေတ် ဆိုသည်မှာ စကြဝဠာ အစပြုသော အချိန်က စ၍ ရည်ညွှန်းခြင်း ပြုနိုင်သော်လည်း အများအားဖြင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် သက်ရှိများ စတင်ဖြစ်ထွန်းလာသည့် အချိန်မှစ၍ ရည်ညွှန်းလေ့ ရှိသည်။ ပို၍ တိတိကျကျ ဆိုရလျှင် လူနှင့် သဏ္ဌာန်တူသော သက်ရှိများ ပေါ်ပေါက်လာသည့် အချိန်က စ၍ ရည်ညွှန်းလေ့ရှိသည်။ လူတို့၏ သမိုင်းမတင်မီခေတ်ကို ရည်ညွှန်းရာတွင် သမိုင်းမတင်မီခေတ်နှင့် ဆိုင်သော သမိုင်းပညာရှင်များ အနေနှင့် ခေတ် ၃ ခေတ် ခွဲခြားသော စနစ်ကို အသုံးပြုလေ့ ရှိသော်လည်း လူသားမပေါ်ပေါက်မီ အချိန်ကာလ ကို လေ့လာသော ပညာရှင်များ အနေနှင့်မူ ပိုမို တိကျစွာ ခွဲခြားနိုင်သော ဘူမိဆိုင်ရာ ကျောက်လွှာများပေါ် မူတည်၍ ပြောဆိုလေ့ ရှိကြသည်။ 

လူတို့၏ သမိုင်းမတင်မီ ကာလကို ခေတ် ၃ ခေတ် အနေနှင့် ခွဲခြားသော အခါတွင် လက်နက်ကိရိယာ များကို ပြုလုပ်သော နည်းပညာ ပေါ်မူတည်၍ ကျောက်ခေတ်၊ ကြေးခေတ် နှင့် သံခေတ် ဟူ၍ ခွဲခြားခေါ်ဆိုတတ်ကြသည်။

## ကိုးကား
စီဘူးမြို့

**စီဘူးမြို့**သည် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ စီဘူးပြည်နယ်၏ မြို့တော် ဖြစ်ပြီး ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြို့တော်လည်း ဖြစ်သည်။ ဒုတိယမြောက် အထင်ရှားဆုံးသော မက်ထရိုပိုလစ်တန် ဒေသဖြစ်ပြီး နိုင်ငံအတွင်း စပိန်တို့ အခြေချ နေထိုင်စဉ်ကတည်းက တည်ရှိခဲ့သော ရှေးအကျဆုံးသော မြို့ ဖြစ်သည်။

စီဘူးမြို့တော်သည် စီဘူးပြည်နယ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိပြီး စပိန်တို့ ဖိလစ်ပိုင်တွင် ပထမဆုံး တည်ထောင်သော မြို့တော် ဖြစ်သည်။ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်း ရေကြောင်း ကုန်စည်ပို့ဆောင်ရာ အဓိက ဆိပ်ကမ်းမြို့ ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံအတွင်းရှိ သင်္ဘော ကုန်ပို့ဆောင်ရေး ကုမ္ပဏီများ၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် ရှိသည်။ ဖိလစ်ပိုင်တွင် ဒုတိယမြောက် နိုင်ငံတကာ လေကြောင်းခရီးစဉ်များ ပျံသန်းရာ မြို့ဖြစ်ပြီး ဗီဆာရာ နှင့် မင်ဒါနိုဒေသ များအတွင်းတွင် စီးပွားရေး၊ ကုန်သွယ်ရေး နှင့် စက်မှုလုပ်ငန်း ဆိုင်ရာ အချက်အချာ ကျသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ 

စီဘူးမြို့သည် မက်ထရို စီဘူးဟု ခေါ်သော မက်ထရိုပိုလစ်တန် ဒေသ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ရှိပြီး ထိုမက်ထရိုပိုလစ်တန် ဒေသ အတွင်းတွင် ကာကာမြို့၊ ဒါနိုမြို့၊ လာပူးလာပူးမြို့၊ မန်ဒါအူးမြို့၊ နာဂါမြို့ နှင့် တာလီဆေးမြို့တို့ ပါဝင်သည်။ မက်ထရို စီဘူးတွင် လူဦးရေ ၂ သန်းခန့် ရှိသည်။ မက်တန် စီဘူး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်သည် လာပူး လာပူးမြို့တွင် တည်ရှိပြီး စီဘူးမြို့မှ မိနစ်နှစ်ဆယ်ခန့် ကားဖြင့် သွားရသည်။
မြန်မာအင်ဒီပဲန်ဒင့်သတင်းဂျာနယ်

**မြန်မာအင်ဒီပဲန်ဒင့်** သတင်းဂျာနယ်ကို ၂၀၁၂ ခုနှစ် မေလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် စတင်ထုတ်ဝေသည်။ ယင်းဂျာနယ်သည် သတင်းဂျာနယ်တစ်စောင်ဖြစ်သည်။ အယ်ဒီတာအဖွဲ့မှာ ဝင်းငြိမ်း(အယ်ဒီတာချုပ်)၊ မျိုးမြင့်ညိမ်း(တာဝန်ခံအယ်ဒီတာ)၊ မသီတာ(စမ်းချောင်း)(အမှုဆောင် အယ်ဒီတာ)၊ ဒဲဒီ(အဖွဲ့ဝင်)နှင့် ဟန်ဇော်(အဖွဲ့ဝင်)တို့ဖြစ်သည်။

## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
http://www.myanmarij.com
ဒန်ပါဆာမြို့

ဒန်ပါဆာမြို့သည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ ဘာလီနယ်၏ မြို့တော် ဖြစ်သည်။ ဒန်ပါဆာမြို့၏ လူဦးရေမှာ အလျှင်အမြန် တိုးတက်လျက် ရှိပြီး ယခင် ဆယ်စုနှစ်များက ၅၃၃,၂၅၂ ဦး မျှသာ ရှိခဲ့သော်လည်း ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ၇၈၈,၄၄၅ ဦး အထိ တိုးပွားလာခဲ့သည်။

ဒန်ပါဆာသည် ယခင်က ဘန်ဒေါင်းတိုင်းပြည်၏ မြို့တော် ဖြစခဲ့သည်။ ၁၉၀၆ ခု ဒတ်ချ်တို့ ဘာလီသို့ ကျူးကျော် ဝင်ရောက်ပြီးနောက် ဒတ်ချ်တို့ လက်အောက် ကျရောက်ခဲ့သည်။ နန်းတော် အတွင်းရှိ ပစ္စည်းများကို ဒတ်ချ်တို့ လုယုပြီး မီးရှို့ ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့သဖြင့် ယနေ့ အချိန်တွင် ဗဟို ရင်ပြင် နေရာတွင် ကွက်လပ်သာ ကျန်ရှိခဲ့တော့သည်။
ပွင့်လင်းမြင်သာမှု

ပွင့်လင်းမြင်သာမှု ဆိုသော စကားလုံးကို သိပ္ပံပညာ၊ အင်ဂျင်နီယာ ပညာရပ်၊ စီးပွားရေး ပညာရပ်၊ လူသားဆန်မှု ဆိုင်ရာ ကိစ္စများတွင် သုံးစွဲလေ့ ရှိပြီး အထူးသဖြင့် လူမှုရေး ဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် သုံးစွဲလေ့ ရှိကြသည်။ ထိုစကားလုံး၏ အဓိပ္ပါယ်တွင် ပွင့်လင်းမှု၊ ဆက်ဆံ ပြောကြားမှု နှင့် တာဝန်ယူမှု တို့ ပါဝင်သည်။ ပွင့်လင်းမြင်သာမှု ရှိသည့် အခါတွင် အခြားသူများ အနေနှင့် မည်သို့မည်ပုံ ဖြစ်ပျက်နေသည်ကို အလွယ်တကူ သိမြင်နိုင်သည်။ ဥပမာ အားဖြင့် ပြရမည် ဆိုလျှင် ငွေကိုင် ဝန်ထမ်းမှ ဈေးဝယ်သူအား မည်သည့်ပစ္စည်းက မည်ရွေ့မည်မျှ ကျသည်ကို အသေးစိတ် ရှင်းပြခြင်း၊ ပြန်အမ်းငွေကို ပေးသော အခါတွင် စနစ်တကျ စစ်ဆေး၍ ယူစေခြင်းသည် ပွင့်လင်းမြင်သာမှု တစ်မျိုးဟု ဆိုနိုင်သည်။

ကုမ္ပဏီ များ အနေနှင့် ဝန်ထမ်းများကို ပေးသည့် လခကို အခြား ဝန်ထမ်းများ အားလုံး သိအောင် လျှို့ဝှက် မထားခြင်းသည် ပွင့်လင်းမြင်သာမှု တစ်မျိုးပင် ဖြစ်သည်။ ကုမ္ပဏီ၏ စီမံခန့်ခွဲသူများမှ ဆုံးဖြတ်ချက် ချမှတ်သည့် အခါတွင် ဝန်ထမ်းများအား မည်သို့ အကြောင်းကြောင့် ဆုံးဖြတ်ချက် ချသည်ဆိုခြင်းကို ပွင့်လင်းစွာ ဆွေးနွေးခြင်းသည်လည်း ပွင့်လင်းမြင်သာမှု တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။

အင်န်ဂျီအို သို့မဟုတ် အစိုးရ မဟုတ်သော အဖွဲ့အစည်းများသည် အလှူရှင်များ၊ စပွန်ဆာ ပေးသူများဖြင့် ရပ်တည်နေရသဖြင့် ငွေကြေးသုံးစွဲမှုများနှင့် ပတ်သက်၍ ပွင့်လင်းမြင်သာမှု ရှိရန် အလွန်အရေးကြီးသည်။

အစိုးရနှင့် ဆက်စပ်သော ကိစ္စတွင်မူ အစိုးရ ရာထူးကြီးများကို ရယူထားသူများ အနေနှင့် မိမိတို့ လုပ်သော အလုပ်အပေါ်တွင် တာဝန်ယူခြင်း၊ ခြစားမှု မရှိခြင်း စသည်တို့ကို ပွင့်လင်းမြင်သာမှု အနေနှင့် သတ်မှတ်သည်။ အစိုးရ ၏အစည်းအဝေးများကို ပြည်သူနှင့် သတင်းစာများသို့ ပွင့်လင်းစွာ ချပြခြင်း၊ ရသုံးမှန်းခြေ ငွေစာရင်း သို့ ဘတ်ဂျက်များကို ပြည်သူများအား ပြန်လည်သုံးသပ်ခွင့် ရစေခြင်း၊ ဥပဒေ နှင့် ဆုံးဖြတ်ချက် ချမှတ်မှု ဆိုင်ရာ ကိစ္စများကို ပြည်သူများ ပါဝင်ဆွေးနွေးခွင့် ရှိစေခြင်းတို့ ရှိစေသော အခါတွင် ပွင့်လင်းမြင်သာမှု ရှိသည်ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။ ထိုသို့ ပြုလုပ်ပါက အစိုးရ အနေနှင့် အုပ်ချုပ်ရေး စနစ်ကို သူတို့၏ အကျိုးစီးပွား အတွက် ဦးတည်၍ လွဲမှားစွာ အသုံးချ နိုင်သည့် အခွင့်အလမ်း နည်းပါးသွားမည် ဖြစ်သည်။

စစ်ရေးနှင့် ဆိုင်သော ကိစ္စများတွင် လျှို့ဝှက် အနေနှင့် သတ်မှတ်ပါက ပွင့်လင်းမြင်သာမှု ပါဝင်မည် မဟုတ်ပေ။ ထိုအရာကို အကောင်းမြင် နိုင်သကဲ့သို့ အဆိုးလည်း မြင်နိုင်ပေသည်။ အကောင်းဖက်က ကြည့်ပါက နိုင်ငံ လုံခြုံရေးအတွက် လျို့ဝှက်ပါမှ ပို၍ စိတ်ချရမည်။ အဆိုးဘက်က ကြည့်ပါက ခြစားမှုများ ပါဝင်လာနိုင်ပြီး အဆိုးဆုံး အခြေအနေတွင် စစ်တပ် အာဏာသိမ်းမှု ဖြစ်နိုင်ပေသည်။

ဆွီဒင်နိုင်ငံ ကဲ့သို့သော မြောက်ဥရောပ နိုင်ငံများတွင် အစိုးရနှင့် သက်ဆိုင်သော စာရွက်စာတမ်းများကို ပြည်သူမှ ကြည့်ရှု စစ်ဆေးနိုင်ရန်အတွက် ၁၇၇၆ ခုနှစ်ကတည်းကပင် ဥပဒေပြဋ္ဌာန်း ထားခဲ့သည်။
ဘော့စတွန်မြို့

ဘော့စတွန်မြို့သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ်၏ မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်ပြီး အမေရိကန်နိုင်ငံ အတွင်း ရှေးအကျဆုံးသောမြို့များတွင် တစ်မြို့ အပါအဝင် ဖြစ်သည်။ နယူးအင်္ဂလန်ဒေသ အတွင်း အကြီးဆုံး မြို့ ဖြစ်သဖြင့် တရားဝင်ကြေညာ သတ်မှတ်ထားခြင်း မရှိသော်လည်း နယူးအင်္ဂလန်ဒေသ၏ မြို့တော် အဖြစ် ခေါ်ဝေါ်ကြပြီး ဘော့စတွန်မြို့မှ ယဉ်ကျေးမှု ဆိုင်ရာ နှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ရိုက်ခတ်မှုများသ်ည နယူးအင်္ဂလန်ဒေသ တစ်ခုလုံးသို့ အကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိသည်။ မြို့တော်နယ်နိမိတ်သည် ၄၈.၄၃ စတုရန်းမိုင် ရှိပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ် အမေရိကန် လူဦးရေ စာရင်းဇယားအရ လူဦးရေ ၆၁၇,၅၉၄ ဦးမျှ ရှိသည်။ ဘော့စတွန်မြို့သည် ဂရိတ်တား ဘော့စတွန်ဟု ခေါ်သော မြို့ပြဧရိယာ၏ အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုဖြစ်ပြီး ထိုဒေသအတွင်း လူဦးရေ ၄.၅ သန်းမျှ နေထိုင်ကြကာ နိုင်ငံအတွင်း ဒသမမြောက် အကြီးဆုံး မြို့ပြ ဧရိယာ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဂရိတ်တား ဘော့စတွန် မြို့ပြ ဧရိယာအတွင်း သွားလာ နေထိုင်ကြသော လူဦးရေ ၇.၆ သန်းမျှ ရှိသဖြင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အတွင်း ပဉ္စမမြောက် စာရင်းဇယားအားဖြင့် အကြီးဆုံးမြို့ တစ်မြို့ အဖြစ် ရှိစေသည်။

ကဏ္ဍ:ဘော့စတွန်မြို့
ဘန်ဂလိုမြို့

ဘန်ဂလိုမြို့သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ကာနတကပြည်နယ်၏ မြို့တော် ဖြစ်သည်။ ဘန်ဂလူရူးမြို့ ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ဒက်ကန် ကုန်းပြင်မြင့်တွင် တည်ရှိပြီး ကာနတကပြည်နယ်၏ အရှေ့တောင်ပိုင်းတွင် ရှိသည်။ ဘန်ဂလိုမြို့သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ တတိယမြောက် လူဦးရေ အများဆုံးမြို့ နှင့် ပဉ္စမမြောက် လူဦးရေ အများဆုံး မြို့ပြဒေသ ဖြစ်သည်။ ဘန်ဂလိုမြို့သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ အိုင်တီ ကဏ္ဍနှင့် ပတ်သက်၍ နာမည်ကြီးသော အချက်အချာ ဒေသတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ စွန့်ဦးစီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင်တို့အတွက် အသင့်လျော်ဆုံးသော နေရာ ၁၀ ခုတွင် တစ်ခု အပါအဝင် ဖြစ်သည်။
ဘန်ဒေါင်းမြို့

အုပ်ချုပ်ရေးမှူး၏ ရုံးဖြစ်သည်။]]
ဘန်ဒေါင်းမြို့သည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ အနောက်ဂျာဗားပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံအတွင်း တတိယမြောက် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်ပြီး ဒုတိယမြောက် အကြီးဆုံးသော မက်ထရိုပိုလစ်တန်ဒေသ ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေ ၇.၄ သန်းမျှ ရှိသည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် အထက် ၂၅၂၉ပေ (၇၆၈ မီတာ) အမြင့်တွင် တည်ရှိကာ ဂျာကာတာမြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက် ကီလိုမီတာ ၁၄၀ ခန့် အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ဘန်ဒေါင်းမြို့သည် တစ်နှစ်ပတ်လုံး အခြားသော အင်ဒိုနီးရှားမြို့ကြီးများထက် အေးမြသော အပူချိန် ရှိသည်။ ဘန်ဒေါင်းမြို့သည် မြစ်ဝှမ်းဒေသတွင် တည်ရှိပြီး ပတ်ဝန်းကျင်၌ မီးတောင်များ ဝန်းရံလျက် ရှိသည်။ ထိုသို့သော အနေအထားက သဘာဝအတိုင်း ခံစစ်ကောင်းပြုနိုင်သော နေရာ ဖြစ်သဖြင့် ဒတ်ချ်တို့၏ ကိုလိုနီခေတ်အခါက ဒတ်ချ်အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီမှ ကိုလိုနီ မြို့တော်ကို ဘာတေးဗီးယားမှ ဘန်ဒေါင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ရခြင်း၏ အဓိက အချက် ဖြစ်ခဲ့သည်။

ဒတ်ချ်ကိုလိုနီ နယ်ချဲ့တို့က ၁၈ ရာစု အတွင်း တောင်ကုန်းများ ပတ်လည်တွင် ကော်ဖီစိုက်ခင်းများကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၁၁၂မိုင် (၁၈၀ ကီလိုမီတာ) အကွာရှိ မြို့တော်နှင့် ဆက်သွယ်ရန် လမ်းများဖောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ထိုမြို့တွင် နေထိုင်သော ဒတ်ချ်လူမျိုးတို့က မြူနီစီပယ် အုပ်ချုပ်ရေးဒေသ အဖြစ် သတ်မှတ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သဖြင့် ၁၉၀၆ ခုနှစ်တွင် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ ထိုမှတဆင့် ဘန်ဒေါင်းသည် စိုက်ခင်းပိုင်ရှင်တို့ အတွက် အပန်းဖြေရာ မြို့ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အဆင့်မြင့် ဟိုတယ်များ၊ စားသောက်ဆိုင်များ၊ ကဖေးများ၊ ဥရောပ အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းဆိုငများ ဖွင့်လှစ်လာခဲ့သဖြင့် ထိုမြို့အား ပဲရစ်ဗန် ဂျာဗား ( ဒတ်ချ်ဘာသာဖြင့် ဂျာဗား၏ ပဲရစ်မြို့) ဟု ခေါ်တွင်ခဲ့လေသည်။

၁၉၄၅ ခုနှစ် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး ရပြီးနောက် ဘန်ဒေါင်းမြို့သည် အလျှင်အမြန် တိုးတက်လာခဲ့ပြီး မြို့ပြအသွင် ပြောင်းလာခဲ့ကာ ကျေးလက်ဆန်သော ဘန်ဒေါင်းမြို့ကို ၁ စတုရန်းကီလိုမီတာတွင် လူပေါင်း ၁၆,၅၀၀ နေထိုင်သော မက်ထရိုပိုလစ်တန် ဒေသ အဖြစ် ပြောင်းလဲ စေခဲ့ကာ လူပေါင်း ၂ သန်းကျော် နေထိုင်ရာ ဒေသ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင်များကို အလွန်အမင်း ပျက်စီးခဲ့ပြီး အထူးသဖြင့် တောင်စောင်းအိမ်ရာ များနှင့် အဆောက်အဦးများ ဆောက်လုပ်ခဲ့ခြင်းဖြင့် ပုံစံ ပြောင်းလဲခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဖြစ်သည်။ ဘန်ဒေါင်းမြို့သည် အမှိုက်စွန့်ပစ်မှု၊ ရေကြီးမှု၊ ကစဉ့်ကလျားနိုင်လှသော လမ်းစနစ် အစရှိသော ပြဿနာပေါင်း မြောက်မြားစွာကို ကြုံတွေ့ နေရသော်လည်း ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်သူများ နှင့် လာရောက်လည်ပတ်သူများ အများအပြား ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။
ခရစ်ချပ်ချ်မြို့

ခရစ်ချပ်ချ်မြို့သည် နယူးဇီလန်နိုင်ငံ တောင်ဘက်ကျွန်းပေါ်တွင် တည်ရှိသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်ပြီး နယူးဇီလန်နိုင်ငံ၏ တတိယမြောက် အကြီးဆုံးသော မြို့ပြဒေသ ဖြစ်သည်။ ခရစ်ချပ်ချ်မြို့သည် တောင်ဘက်ကျွန်း၏ အရှေ့ဘက် ကမ်းရိုးတန်းဒေသ၏ သုံးပုံ တစ်ပုံမျှကို နေရာယူထားပြီး ဘန့်ကျွန်းဆွယ်၏  မြောက်ဘက်နား အထိပင် ဖြစ်သည်။ ဘန့်ကျွန်းဆွယ်သည်လည်း ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ခရစ်ချပ်ချ်မြို့၏ နယ်နိမိတ် အတွင်း ပါဝင်လာခဲ့သည်။

ခရစ်ချပ်ချ် မြို့ကို ထိုမြို့ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကင်တာဘူရီ ခရိုင် အတွင်း အခြေချခဲ့သော ကင်တာဘူရီ အသင်းမှ နာမည်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၁၈၄၈ ခုနှစ် မတ်လ ၂၇ ရက် အသင်း၏ ပထမဆုံး အစည်းအဝေးတွင် ခရစ်ချပ်ချ်ဟု အမည်ပေးရန် သဘောတူညီမှု ရရှိခဲ့သည်။ အကြံပေးသူမှာ ဂျွန် ရောဘတ် ဂေါ့ဒ်လေ ဖြစ်ပြီး အောက်စဖို့ဒ် တက္ကသိုလ် ခရစ်ချပ်ချ် တွင် တက်ရောက်သူ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ တော်ဝင်မှတ်တမ်း၌ ၁၈၅၆ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၃၁ ရက်တွင် ရေးထိုးခဲ့သဖြင့် နယူးဇီလန်နိုင်ငံ၏ ရှေးအကျဆုံးမြို့ဟု ဆိုနိုင်သည်။
ကိန်းမြို့

ကိန်းမြို့သည် ဩစတြေးလျနိုင်ငံ ကွင်းစလန်ပြည်နယ် မြောက်ဘက်စွန်းပိုင်းရှိ ဒေသဆိုင်ရာ မြို့တော် တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ၁၈၇၆ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ကွင်းစလန်းပြည်နယ်၏ ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဝီလီယမ် ဝယ်လင်တန် ကိန်း ကို အစွဲပြု၍ အမည်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဟော့ကင်ဆန်မြစ် ရွှေတွင်းဒေသသို့ ဦးတည် သွားလာကြသော သတ္တုတွင်း တူးသူ များ အတွက် ရည်ရွယ် ဆောက်လုပ်ခဲ့သော်လည်း ဒေါက်ဂလပ် ဆိပ်ကမ်းမှ တဆင့် သွားလာနိုင်သော ပိုမို လွယ်ကူသော လမ်းကို တွေ့ရှိပြီးသည့် အခါတွင် တိုးတက်မှု ယုတ်လျော့လာခဲ့သည်။

နောက်ပိုင်းတွင် သင်္ဘောဆိပ်နှင့် ရထားလမ်း ဆုံရာ မြို့အဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး ပတ်ဝန်းကျင် ကမ်းရိုးတန်း ဒေသနှင့် အေသာတွန် တေဘယ်လန်း ဒေသတို့မှ ကြံ၊ ရွှေ နှင့် အခြားသတ္တုများ၊ တွင်းထွက်ပစ္စည်းများ နှင့် လယ်ယာထုတ်ကုန်များ တင်ပို့ရာ အဓိကမြို့ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ခန့်မှန်းခြေ လူဦးရေ အားဖြင့် ၁၅၀,၉၂၀ ဦး ရှိသည်။

ကိန်းမြို့သည် ကားလမ်းအားဖြင့် ဘရစ်စဘိန်းမြို့ မှ ၁,၀၅၆ မိုင် (၁,၇၀၀ ကီလိုမီတာ) အကွာအဝေးခန့် တွင် ရှိပြီး ဆစ်ဒနီမြို့မှ ၁,၅၀၄မိုင် (၂,၄၂၀ ကီလိုမီတာ) ခန့် အကွာ တွင် ရှိသည်။ မဟာသန္တာကျောက်တန်းကြီး နှင့် ကွင်းစလန်းပြည်နယ် မြောက်ဖျားသို့ သွားလာလိုသူတို့ အတွက် ခရီးလမ်း အစနေရာ အဖြစ် တည်ရှိသည်။
ကိုလံဘိုမြို့

**ကိုလံဘိုမြို့**သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးမြို့တစ်မြို့ဖြစ်ပြီး ကျွန်း၏ အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင်တည်ရှိသည်။ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဖြစ်သော သီရိဇေယျဝဓနပူရကိုတဲမြို့၏ အနီးတွင် တည်ရှိသည်။ သီရိ ဂျာယာဝါဒန္ဒပူရ ကိုတဲမြို့သည် ကိုလံဘိုမြို့ပြ ဒေသအတွင်းမှ မြို့တစ်ခုသာ ဖြစ်သဖြင့် ကိုလံဘိုမြို့အား သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ မြို့တော် အဖြစ် အမြဲတစေ ရည်ညွှန်းလေ့ ရှိကြသည်။ ကိုလံဘိုသည် လူအများ ပျားပမ်းခတ်မျှ သွားလာ လှုပ်ရှားနေလေ့ ရှိကြသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်ပြီး ခေတ်သစ် လူနေမှုနှင့် ကိုလိုနီခေတ် အဆောက်အဦး အပျက်အစီးများ ပေါင်းစပ်ထားသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ကိုလံဘို ခရိုင်၊ ဂမ်ပဟာ ခရိုင် နှင့် ကာလုထရာ ခရိုင်တို့ ပါဝင်သော ကိုလံဘို မက်ထရိုပိုလစ်တန် ဒေသတွင် ခန့်မှန်းခြေ လူဦးရေ အားဖြင့် ၅,၆၄၈,၀၀၀ ဦး ခန့် ရှိပြီး ဧရိယာ အားဖြင့် ၃၆၉၄.၂ စတုရန်းကီလိုမီတာမျှ ရှိသည်။ ဒေသဆိုင်ရာ စာရင်းဇယားများ အရ ကိုလံဘို၊ ဂမ်ပဟာ နှင့် ကာလုထရာတို့ ပါဝင်သော အနောက်ဘက် ဒေသတွင် လူတစ်ဦးချင်း ဝင်ငွေ အားဖြင့် အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၃,၈၀၈ မျှ ရှိပြီး တောင်အာရှ ဒေသတွင် လူတစ်ဦးချင်း ဝင်ငွေ အားဖြင့် အမြင့်ဆုံးသော မှတ်တမ်း ဖြစ်သည်။ သီရိ ဂျာယာဝါဒန္ဒပူရ ကိုတဲမြို့ကို မြို့ပြ အဖြစ် မသတ်မှတ်ခင် အချိန်က ကိုလံဘိုမြို့သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး မြို့တော် ဖြစ်ခဲ့သည်။
ကိုအင်ဘတောမြို့

ကိုအင်ဘတောမြို့သည်ကို ကိုဘိုင်းမြို့ဟုလည်း ခေါ်ကြပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံ တမီးလ်နာဒုပြည်နယ်၏ ဒုတိယမြောက် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ မြို့ပြဒေသများတွင် အဆင့် ၁၅ ရှိပြီး လူဦးရေ ၂ သန်းကျော် နေထိုင်သည်။ ကုန်သွယ်ရေး အချက်အချာမြို့တစ်မြို့ ဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယတောင်ပိုင်း၏ မန်ချက်စတာမြို့ ဟု တင်စားခေါ်ဝေါ်လေ့ ရှိကြသည်။

ကိုအင်ဘတောမြို့သည် တမီးလ်နာဒုပြည်နယ်၏ အရေးပါသော အဝတ်အထည် နှင့် ကုန်ထုတ်လုပ်ရေး လုပ်ငန်း အချက်အချာ ဒေသတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အခြားအရေးပါသော စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများမှာ ဆော့ဖ်ဝဲလ် ဝန်ဆောင်မှု လုပ်ငန်း၊ ပညာရေး နှင့် ကျန်မာရေး လုပ်ငန်းတို့ ဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယ ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများ အဖွဲ့အစည်းက စစ်တမ်းကောက်ယူရာတွင် ကိုအင်ဘတောမြို့အား ရင်းနှီးမြှုပ်နှံ မှုပြုရန် စတုတ္ထမြောက် အကောင်းဆုံး မြို့ အဖြစ်  တွေ့ရှိသတ်မှတ် ခဲ့သည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အောက်ဆို့စ်ဆင်း သို့မဟုတ် လုပ်ငန်းများ ပြင်ပသို့ ပေးအပ်လုပ်ကိုင်စေခြင်း ပြုလုပ်ရာ ထိပ်တန်းမြို့များတွင် နံပါတ် ၁၇ နေရာ၌ ရှိသည်။
အောက်စ်ဖိုဒ် တက္ကသိုလ်

**အောက်စ်ဖိုဒ်တက္ကသိုလ်** ()သည် တက္ကသိုလ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ယူနိုက်တက် ကင်းဒမ်း ရှိ အောက်စဖို့မြို့တွင် တည်ရှိသည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာသည် ပြည်သူတို့၏ ပထမဘာသာဖြစ်သည့်နိုင်ငံများ၏ အအိုဟောင်းဆုံးသော တက္ကသိုလ်ဖြစ်သည်။ 
တက္ကသိုလ်ကြီးသည် ကောလိပ်ပေါင်း ၃၉ ခုပါရှိပြီး ပုဂ္ဂလိကပိုင် ဟောပြောခန်း ၄ ခုရှိသည်။ ဖော်ပြပါအဆောက်အဦးများတွင် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်အဆောက်အဦးများရှိ၍ ကိုယ်ပိုင်ဝန်ထမ်းများလည်းထားရှိကြသည်။ ထိုအချင်းအရာသည် တက္ကသိုလ်ပရိဝုဏ်တစ်ခုတွင် နေကြရသည့် အခြားခေတ်သစ် တက္ကသိုလ်များနှင့် အောက်စ်ဖိုဒ်တက္ကသိုလ်၏ အတော်ကြီး ခြားနားသည့် အချက်ပင်ဖြစ်သည်။ အောက်စ်ဖိုဒ်တွင် တက္ကသိုလ် ပရိဝုဏ်မရှိချေ၊ သို့သော် ၎င်းတွင် ဗဟိုဌာနအချို့ရှိပြီး ထိုဗဟိုဌာနနေရာများကို အခြားကောလိပ်များမှ ကျောင်းသားများအတူလာရောက်နိုင်သည် သို့မဟုတ် လေ့လာနိုင်သည့်ပြင် ၎င်းတို့ချင်းလည်း ဆက်သွယ်နိုင်သည်။(ဥပမာအနေဖြင့် အောက်စ်ဖိုဒ် ယူနီယမ်)

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အောက်စ်ဖိုဒ် တက္ကသိုလ်
ကိုဆိုဗိုနိုင်ငံ

**ကိုဆိုဗိုသမ္မတနိုင်ငံ**သည် ဥရောပအရှေ့တောင်ပိုင်းရှိသော အသိအမှတ်ပြုခံရမှုနည်းပါးသည့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ရှေးယခင်က ဒါဒန်နီယန် တိုင်းပြည် ရှိခဲ့ပြီး ရောမတိုင်း၏ ဒါဒန်နီယာ နယ် အဖြစ်လည်း ရှိခဲ့သည်။ အလယ်ခေတ် တလျှောက်တွင် ဆားဘီးယားနိုင်ငံ ၏ တစိတ်တဒေသ ဖြစ်ခဲ့သည်မှာ ၁၅ ရာစုတွင် အော့တမန် အင်ပိုင်ယာမှ သိမ်းယူခဲ့သည် အထိပင် ဖြစ်သည်။ ပထမ ဘော်လ်ကန် စစ်ပွဲ အပြီးတွင် ဆားဘီးယားတိုင်းပြည် အတွင်းသို့ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ယူဂိုဆလားဗီးယားနိုင်ငံ ၏ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေအရ ယူဂိုဆလားဗီးယား သမ္မတနိုင်ငံ အတွင်း ကိုဆိုဗိုနှင့် မက်တိုဟီဂျာ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ဒေသ အဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ ကိုဆိုဗို ဒေသအတွင်း ကိုဆိုဘို အယ်လ်ဘေးနီးယားလူမျိုး နှင့် ဆာ့ဘ်လူမျိုးတို့၏ ကာလရှည်ကြာ ပဋိပက္ခကြောင့် ကိုဆိုဗိုသည် လူမျိုးရေး အရ ကွဲပြားနေခဲ့ပြီး ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် ကိုဆိုဗို စစ်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ယူဂိုဆလားဗီးယား ဖက်ဒရယ် သမ္မတ နိုင်ငံမှ ကိုဆိုဗို ဒေသ အပေါ် အချုပ်အခြာ အာဏာ စွန့်လွှတ်ခဲ့ပြီး နောက်ဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက်ကို စောင့်ဆိုင်းနေခြင်း အားဖြင့် ကိုဆိုဗို စစ်ပွဲ ပြီးဆုံးခဲ့သည်။

ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ ဆုံးဖြတ်ချက် ၁၂၄၄ အရ ကိုဆိုဗိုဒေသ အုပ်ချုပ်ရေးအား ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂသို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ နိုင်ငံတချို့က အသိအမှတ်ပြုသော ကိုဆိုဗိုသမ္မတနိုင်ငံသည် လွတ်လပ်သော နိုင်ငံအဖြစ် ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ကြေညာခဲ့ပြီး ၎င်းပိုင်ဆိုင်သော နယ်မြေအတော်များများပေါ်တွင် ချုပ်ထိန်းထားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း မြောက်ကိုဆိုဗိုဒေသကိုမူ ဆားဘီးယားသမ္မတနိုင်ငံ၏ လက်အောက်ခံများက ချုပ်ထိန်းထားခဲ့သည်။ ဆားဘီးယားနိုင်ငံမှ ကိုဆိုဗိုနိုင်ငံ၏ တစ်ဖက်သတ်ခွဲထွက်မှုကို လက်မခံဘဲ ကိုဆိုဗိုဒေသကို ဆားဘီးယားသမ္မတနိုင်ငံ အတွင်းမှ ကုလသမဂ္ဂ အုပ်ချုပ်သည့်နယ်မြေတစ်ခုအဖြစ်သာ အသိအမှတ်ပြုထားခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ဘရာဇီးလီးယားမြို့

ဘရာစေးလေးယားမြို့သည် ဘရာဇီးနိုင်ငံ၏ ဖက်ဒရယ်မြို့တော် ဖြစ်ပြီး ဖက်ဒရယ်ဆိုင်ရာ ဒေသအတွင်း အစိုးရ ရုံးထိုင်ရာ မြို့ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံ၏ အလယ်အနောက်ပိုင်းရှိ ပလာနယ်တို စင်ထရယ် ဟု ခေါ်သော ကုန်းပြင်မြင့် တလျှောက်တွင် တည်ရှိသည်။ မြို့နေ လူဦးရေ ၂,၅၆၂,၉၆၃ ဦးရှိပြီး မက်ထရို ဒေသအတွင်း လူဦးရေ ၃,၇၁၆,၉၉၆ ဦး ရှိသည်။ ဘရာဇီးနိုင်ငံ၏ စတုတ္ထမြောက် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ မက်ထရိုပိုလစ်တန် ဒေသမှာမူ ဆဌမမြောက် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ယူနက်စကိုမှ ကမ္ဘာ့အမွေခံနေရာ တစ်ခု အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ဘရာစေးလေးယားမြို့သည် ၂၀ ရာစုမတိုင်ခင်က ကမ္ဘာပေါ်တွင် တည်ရှိမနေခဲ့သော မြို့များတွင် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဘရာဇီးနိုင်ငံရှိ မြို့များ
ဒါနန့်မြို့

ဒါနန်မြို့သည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ အလယ်ပိုင်း၏ တောင်ဘက်အခြမ်းတွင် တည်ရှိသော အဓိက ဆိပ်ကမ်းမြို့ တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ တောင်တရုတ်ပင်လယ်၏ ကမ်းရိုးတန်းပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး ဟန်မြစ်ဝတွင် တည်ရှိသည်။ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ အလယ်ပိုင်း၏ ကုန်သွယ်ရေး နှင့် ပညာရေး အချက်အချာမြို့ ဖြစ်သည်။ ကောင်းမွန်စွာ တည်ဆောက်ထားပြီး အလွယ်တကူ သွားလာနိုင်သော ဆိပ်ကမ်းနှင့် အဝေးပြေးလမ်းမများ အနီးတွင် တည်ရှိခြင်းကြောင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ဗဟို အချက်အချာ နေရာ အဖြစ် တည်ရှိသည်။ ဟူးနန်းမြို့တော်၊ ဟွိုင်အင်းမြို့ဟောင်း နှင့် မိုင်ဆွန်အပျက်အစီးများ စသည့် ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေခံ နေရာ အချို့နှင့် ၁၀၀ ကီလိုမီတာ ပတ်လည်တွင် တည်ရှိသည်။ အစောပိုင်း ဒိုင်းဗီယက်တို့ အခြေချ နေထိုင်စဉ် အခါက ကွာဟန်မြို့ဟု ခေါ်ခဲ့ပြီး ပြင်သစ်ကိုလိုနီ ခေတ်အခါက တိုရိန်းမြို့ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။

## အုပ်ချုပ်ရေး
ကင်န်ကွန်မြို့

ကင်န်ကွန်မြို့သည် မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ အရှေ့တောင်ပိုင်းတွင် ရှိသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ ကင်တာနာရူးပြည်နယ် အတွင်း ယူကာတန်ကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့မြောက်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ကျော်ကြားသည် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွား နေရာ တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ဘန်နီတို ဂျွာရက်ဇ် မြူနီစီပါယ် အုပ်ချုပ်ရေး ဒေသ၏ ရုံးထိုင်ရာ မြို့ ဖြစ်သည်။ ကာရစ်ဘီယံ ပင်လယ်ကမ်းခြေတွင် တည်ရှိပြီး မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ၏ အရှေ့ဘက်ဆုံးဒေသ ဖြစ်သည်။
ကရာကက်စ်မြို့

ကရာကက်စ်မြို့သည် ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ ၏ မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ကရာကက်စ်မြို့တွင် နေထိုင်သူတို့ကို ကရာကွီနီယံ ဟု ခေါ်ဆိုလေ့ ရှိကြသည်။

နိုင်ငံ၏ မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး ဗင်နီဇွဲလား ကမ်းရိုးတန်း တောင်တန်း ရှိ ကရာကက်စ် တောင်ကြား၌ တောင်ကြားပုံစံ မျဉ်းကွေး တလျှောက်တွင် တည်ရှိသည်။ အဆောက်အဦးများ တည်ဆောက်ရန် သင့်လျော်သော မြေနေရာမှာ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်ထက် ၂၄၉၃.၄၄ ပေ နှင့် ၂၉၈၅.၅၆ ပေ ကြား (၇၆၀ မီတာ နှင့် ၉၁၀ မီတာကြား) တွင် တည်ရှိသည်။ တောင်ကြားသည် ကာရစ်ဘီယံ ပင်လယ်နှင့် နီးစပ်ပြီး ကမ်းရိုးတန်းနှင့် မြို့ကို ၇၄၀၀ ပေ (၂၂၀၀ မီတာ) မြင့်သော တောင်တန်းက ကာဆီးထားသည်။ မြို့၏ တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် တောင်ကုန်းတောင်တန်းများ ဆက်လက် တည်ရှိနေကြသည်။
ထမ်းဆမ်းလိုဏ်ဂူ

**ထမ်းဆမ်းလိုဏ်ဂူ** သည် တောင်ကြီးမြို့ မှ ဟိုပုံးသို့ ၁၂ မိုင်၊ ဟိုပုံးမှ လွိုင်လင် လမ်းအတိုင်း ၁၄ မိုင်ခန့်တွင် တည်ရှိသည်။ ကားလမ်းအောက်ဘက် ပေ ၁၅၀ ခန့်တွင် ရှိပြီး ဂူ အမြင့်က အမြင့်ဆုံးနေရာတွင် ပေ ၆၀ ခန့် မြင့်ပြီး အကျယ်ဆုံးနေရာတွင် ပေ ၂၀၀ ခန့် ကျယ်ပါသည်။ ထမ်းဆမ်းဂူသည် သက်ရင့်ထုံး ကျောက်ဂူ အတွင်း အလွန်လှပသော ကျောက်စက်ပန်းဆွဲများ ပုံစံအမျိုးမျိုး၊ မြေပေါ်မှ ထိုးထွက်နေသော ကျောက်သားတိုင်  ပုံစံ အမျိုးမျိုး တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။

ကျောက်စက်ပန်းဆွဲများသည် အဖြူရောင်၊ အဝါရောင်၊ အညိုရောင် စသည် ဖြင့် အရောင်အမျိုးမျိုး ရှိသကဲ့သို့ သစ်သီးပုံများ၊ လှံ၊ ဓားပုံများ၊ လိုက်ကာကဲ့သို့ အတွန့်အလိပ်များ၊ ထီးဖြူ၊ မီးခိုးရောင် ပုံသဏ္ဌာန်များ စသည်ဖြင့် လှပစွာ ရှိသည်။ ကျောက်သားတိုင်များ ၏ အရစ်လိုက် ဖွဲ့စည်းဖြစ်ပေါ်နေမှုများ၊ နံရံများ၌ ကျောက်စက် ပန်းဆွဲများ ကျနေပုံများသည် လွန်စွာထူးခြား လှပသည်။

ဆရာတော် ဦးပေါရိဿ (ဟိုပုံးကိုရင်လေး)သည်၎င်း၏ အိပ်မက်အရ ရှာဖွေ တွေ့ရှိခဲ့ပြီး ၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့မှစ၍ ဖွင့်နိုင်အောင် ကြိုးပမ်း ခဲ့သည်။

ဂူအရှည် မှာ အတိအကျ မသိရသော်လည်း  ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသမှ  ပအိုဝ်း တိုင်းရင်းသားများက ပေ ၆၀၀၀ ခန့် အထိ ရှင်းလင်းပြီး ဖြစ်သည်။ ဝင်ရောက်လေ့လာနိုင်သည့် ဂူအလျားမှာ ပေ ၃,ဝဝဝ ခန့် ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
ဘေရွတ်မြို့

ဘေရွတ်မြို့သည် လက်ဘနွန်နိုင်ငံ၏မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ လတ်တလောတွင် လူဦးရေ စာရင်း ကောက်ယူထားခြင်း မရှိသည့် အတွက် လူဦးရေ အတိအကျ မည်မျှ ရှိမည်ကို မသိနိုင်ပေ။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ခန့်မှန်းချက်အရ လူဦးရေ ၁ သန်း လျော့လျော့ မှ ၂ သန်းကျော် အထိ ရှိနိုင်မည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ လက်ဘနွန်နိုင်ငံ မြေထဲပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းရှိ ကျွန်းဆွယ် တစ်ခုပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးနှင့် အဓိက ဆိပ်ကမ်းမြို့ ဖြစ်သည်။ ဘေရွတ် မက်ထရိုပိုလစ်တန် ဒေသတွင် မြို့တော်နှင့် ဆင်ခြေဖုံးဒေသများ ပါဝင်သည်။ ဤမြို့အကြောင်း ဖော်ပြချက်ကို ရှေးဟောင်း အီဂျစ် တဲလ် အယ်လ် အာမာနာ၏ ဘီစီ ၁၅ ရာစုမှစာတွင် တွေ့ရသည်။ ဘေရွတ်မြို့သည် ထိုအချိန်မှ စ၍ ယနေ့တိုင်အောင် အစဉ်တစိုက် လူသားတို့ နေထိုင်ခဲ့ကြသော မြို့ဖြစ်သည်။

ဘေရွတ်မြို့သည် လက်ဘနွန်နိုင်ငံ အစိုးရ ရုံးထိုင်ရာ မြို့ဖြစ်ပြီး လက်ဘနွန်နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးတွင် အဓိက အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။ ဘဏ်များနှင့် ကော်ပိုရေးရှင်းကြီးများသည် ဘေရွတ်မြို့တွင် အခြေစိုက်ကြသည်။ ဘေရွတ်မြို့သည် ဒေသအတွင်း ယဉ်ကျေးမှု ဆိုင်ရာ အချက်အချာ ကျသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်ပြီး သတင်းစာ၊ ပြဇာတ်၊ ယဉ်ကျေးမှု ဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုများနှင့် ညဘက် ဖျော်ဖြေမှုများ အတွက် ထင်ရှားသည်။ လက်ဘနွန် ပြည်တွင်းစစ် အတွင်း ပျက်စီးသွားခဲ့ပြီးနောက် အကြီးစား ပြန်လည်တည်ဆောက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ပြန်လည်မွန်းမံထားသော မြို့လယ်ခေါင်ရပ်ကွက်၊ ဆိပ်ကမ်း၊ ပပ်ဘ် နှင့် ညဘက် ဖျော်ဖြေမှု ဆိုင်ရာ ရပ်ကွက်များကြောင့် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားတို့ ကျင်လည်ရာ ဒေသတစ်ခု ပြန်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ နယူးယောက်တိုင်း သတင်းစာမှ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ဘေရွတ်မြို့အား လည်ပတ်ရန် အကောင်းဆုံး နေရာ ၁၀ ခု အတွင်း ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး ထိုနှစ် အတွင်းမှာပင် အထီးကျန် ကမ္ဘာ စာအုပ်မှလည်း ကမ္ဘာပေါ်တွင် လှုပ်ရှား တက်ကြွဆုံး မြို့ ၁၀ မြို့တွင် ထည့်သွင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။
အဲရစ် ကန်တိုနာ

အဲရစ် ဒန်နီယယ် ပီးယား ကန်တိုနာ (၁၉၆၆ မေလ ၂၄ ရက်မွေး) သည် ပြင်သစ်လူမျိုး ရုပ်ရှင် သရုပ်ဆောင် တစ်ဦး နှင့် နိုင်ငံတကာ ဘောလုံးသမား တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ အောက်ဆာရဲ၊ မာတစ်၊ မာဆေး၊ ဘိုးဒေါ့၊ မွန့်ပဲလယား၊ နင်းမ် နှင့် လိဒ်ယူနိုက်တက် ကလပ်များတွင် ကစားခဲ့ပြီး မန်ချက်စတာ ယူနိုက်တက် ကလပ်တွင် ကစားနေစဉ် ဘောလုံး ကစားခြင်းကို အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ မန်ချက်စတာ ယူနိုက်တက်တွင် ကစားနေစဉ် အချိန်က ၅ နှစ်အတွင်း ပရီးမီးယားလိဂ် ဖလားကို ၄ကြိမ် ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့ပြီး ပရီးမီးယားလိဂ် ချန်ပီယံကို အက်ဖ်အေ ဖလား နှင့် တွဲဖက်၍ နှစ်ကြိမ်ရရှိခဲ့ဖူးသည်။
ဘူဆန်မြို့

ဘူဆန်မြို့ သည် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ တွင် ဆိုးလ်မြို့ ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် အကြီးဆုံး မက်ထရိုပိုလစ် မြို့တော် ဖြစ်ပြီး လူဦးရေ ၃.၆ သန်းခန့် ရှိသည်။ မက်ထရိုပိုလစ် ဒေသအတွင်းတွင် ၂၀၁၀ စာရင်း အရ လူဦးရေ ၄,၃၉၉,၅၁၅ ဦးမျှ ရှိသည်။ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံး ဆိပ်ကမ်းမြို့ ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် ကုန်တန်ချိန်အားဖြင့် တွက်လျှင် ပဉ္စမမြောက် အလုပ်အများဆုံး ဆိပ်ကမ်းမြို့ ဖြစ်သည်။ မြို့တော်သည် [ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့တောင်ဘက်စွန်း အဖျားတွင် တည်ရှိသည်။ မြို့အတွင်း သိပ်သည်းစွာ ဆောက်လုပ်ထားသော အဆောက်အဦးများမှာ [နတ်ဒုံမြစ် နှင့် ဆူယောင်းမြစ် အကြားရှိ ကျဉ်းမြောင်းသော တောင်ကြားဒေသပေါ်တွင် ဖြစ်ပြီး တောင်များက အချို့သော ရပ်ကွက်များကို ပိုင်းခြား ထားသည်။ ဘူဆန် မက်ထရို ပိုလစ်တန် ဒေသကို အုပ်ချုပ်ရေး နယ်မြေ ၁၅ ခု နှင့် ကောင်တီ ၁ ခု အဖြစ် ခွဲခြား သတ်မှတ်ထားသည်။

ဘူဆန်သည် ၂၀၀၂ ခုနှစ် အာရှ အားကစားပွဲတွင် အိမ်ရှင်မြို့ ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၅ ခုနှစ် အေပက် အစည်းအဝေး (ကိုရီးယား) ကိုလည်း လက်ခံ ကျင်းပခဲ့သည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ် ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား ဘောလုံးပွဲတွင် အိမ်ရှင်မြို့ တစ်မြို့လည်း ဖြစ်သည်။ ကိုရီးယားနိုင်ငံတွင် ကျင်းပပြုလုပ်သော နိုင်ငံတကာ ညီလာခံများကို လက်ခံကျင်းပရာ နေရာလည်း ဖြစ်သည်။ 

ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံး စတိုးဆိုင် ဖြစ်သော ရှင်ဆီဂဲ ဆန်တမ် စီးတီး သည် ဘူဆန်မြို့တွင် ရှိသည်။
စပယ်ဖြူနု

**စပယ်ဖြူနု** သည် ကချင်နယ်ဖွား ရှမ်းလူမျိုး စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။

## ရေးသားသော စာအုပ်များ 
## ပြင်ပလင့်များ 
စပယ်ဖြူနု ၏ ဘလော့

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
စာရေးဆရာ

စာပေရေးသားခြင်းဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းသူကို စာရေးဆရာဟု ခေါ်သည်။ ငွေကြေးအတွက် စာအုပ်၊ ဆောင်းပါး၊ ဝထ္ထုတို၊ ရေးသားသူကို စာရေးဆရာဟုခေါ်သည်။
တိရစ္ဆာန်တင် သင်္ဘော

တိရစ္ဆာန်တင် သင်္ဘော သို့မဟုတ် လိုက်ဗ်စတော့ခ် ကယ်ရီယာ ဆိုသည်မှာ သိုးအရှင်၊ ဆိတ်အရှင် နှင့် နွားအရှင်များကို တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ သယ်ပို့သော သင်္ဘောကြီး ဖြစ်သည်။ တိရစ္ဆာန်များကို တင်ဆောင်ရန် အတွက် အသစ် တည်ဆောက်ခြင်း ရှိသလို ကွန်တိန်နာ သင်္ဘော များကိုလည်း ပြောင်းလဲတည်ဆောက်ခြင်း ရှိသည်။

ပုံမှန်အားဖြင့် တိရစ္ဆာန်များကို သာမန် ကုန်သင်္ဘောများဖြင့် တင်ပို့နိုင်သော်လည်း ထိုသို့ တင်ပို့ခြင်းကို ရက်တို ခရီးစဉ်များတွင်သာ အသုံးပြုလေ့ ရှိကြပြီး တိရစ္ဆာန် ပမာဏ အနည်းငယ် အတွက်သာ သင့်တော်သည်။ တိရစ္ဆာန်တင် သင်္ဘောများမှာမူ တိရစ္ဆာန် အများအပြားကို တပြိုင်နက်တည်း တင်ပို့နိုင်ပြီး ခရီးရှည် အတွက် လိုအပ်သည့် အစားအစာ၊ ရေ၊ လွှစာမှုန့် အိပ်ရာ၊ ဆေး စသည်တို့ပါ ပံ့ပိုးပေးနိုင်သည်။ တိရစ္ဆာန်တင် သင်္ဘောများ၏ ခရီးစဉ်မှာ သုံးရက်မှ ၃ပတ် ၄ပတ် အထိ ကြာနိုင်သည်။
ဂျာနယ်

ဂျာနယ်ဆိုသည်မှာ ရုပ်ပုံများ၊ ဓာတ်ပုံများ၊ စာသားများ၊ သတင်းများ၊ ဆောင်းပါများဖြင့် တစ်ပတ်တစ်ကြိမ်ထုတ်ဝေသော စာစောင်ကို ခေါ်ဆိုသည်။
မဂ္ဂဇင်း

မဂ္ဂဇင်းဆိုသည်မှာ အကြောင်းအရာ တစ်ခုခုကိုသော်လည်းကောင်း၊ အကြောင်းအရာ စုံလင်စွာကိုသော်လည်းကောင်း အပတ်စဉ်၊ လစဉ် သို့မဟုတ် သတ်မှတ်ထားသော ကာလအပိုင်းအခြားအလိုက် ပုံမှန်ထုတ်ဝေသော စာစောင်ကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။

မဂ္ဂဇင်းတစ်စောင်၏ ထူးခြားချက်များနှင့် ပါဝင်လေ့ရှိသော အစိတ်အပိုင်းများကို အောက်ပါအတိုင်း လေ့လာနိုင်ပါသည်။

၁။ ပါဝင်သော အကြောင်းအရာများ

မဂ္ဂဇင်းများသည် သတင်းစာများထက် ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော ဆောင်းပါးများ၊ သုတ၊ ရသ စာပေများနှင့် အထူးကဏ္ဍများကို ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့် -

- ဝတ္ထုတိုနှင့် ကဗျာများ

- သုတစာပေနှင့် နည်းပညာ ဆောင်းပါးများ

- အင်တာဗျူးများနှင့် အနုပညာရှင်များအကြောင်း

- ကျန်းမာရေး၊ ဖက်ရှင်နှင့် လူနေမှုဘဝ လမ်းညွှန်ချက်များ

၂။ ထုတ်ဝေသည့် ပုံစံ

ဂျာနယ်များထက် ထုတ်ဝေမှု အချိန်ကာလ ပိုခြားလေ့ရှိသည် (ဥပမာ - လစဉ်ထုတ်၊ သုံးလပတ်ထုတ်)။

ရုပ်ထွက် - စာမျက်နှာ အရေအတွက် များပြားပြီး ရုပ်ပုံ၊ ဓာတ်ပုံများကို ဝေဝေဆာဆာဖြင့် အရည်အသွေးမြင့် စက္ကူများပေါ်တွင် ရိုက်နှိပ်လေ့ရှိသည်။

၃။ အမျိုးအစားများ

မဂ္ဂဇင်းများကို ရည်ရွယ်ချက်ပေါ် မူတည်၍ အမျိုးမျိုး ခွဲခြားနိုင်ပါသည်။

အထွေထွေသုံး မဂ္ဂဇင်း - လူတန်းစားမရွေး ဖတ်ရှုနိုင်သော စာပေ၊ ဂီတ၊ အနုပညာစုံ

အထူးပြု မဂ္ဂဇင်း - အကြောင်းအရာ တစ်ခုတည်းကိုသာ ဇောက်ချဖော်ပြခြင်း (ဥပမာ - ကွန်ပျူတာမဂ္ဂဇင်း၊ စီးပွားရေးမဂ္ဂဇင်း၊ အားကစားမဂ္ဂဇင်း)။

ကလေးမဂ္ဂဇင်း - ကလေးသူငယ်များအတွက် ပညာပေးနှင့် ဖျော်ဖြေရေး သီးသန့်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် မဂ္ဂဇင်းကို တစ်လတစ်ကြိမ် ထုတ်ဝေလေ့ရှိသည်။ အသင်းအဖွဲ့နှင့် ကျောင်းမဂ္ဂဇင်းများကိုမူ ခြောက်လတစ်ကြိမ်၊ တစ်နှစ်တစ်ကြိမ် ထုတ်ဝေလေ့ရှိသည်။
ကားတင် သင်္ဘော

ကားတင်သင်္ဘောကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ရိုးအွန် ရိုးအော့ဖ် သို့မဟုတ် ကား ကယ်ရီယာ ဟု ခေါ်လေ့ရှိကြပြီး ဘီးပါသော ကုန်ပစ္စည်းများကို တင်ဆောင်ရန် ရည်ရွယ် ဆောက်လုပ်ထားသော သင်္ဘော ဖြစ်သည်။ မော်တော်ကား၊ ထရပ်ကား၊ နောက်တွဲပါ ထရပ်ကား၊ နောက်တွဲများ၊ သံလမ်းပြေးကား များစသည့် ယာဉ်တွင် ပါသည့် ဘီးကို အသုံးပြု၍ သင်္ဘောပေါ်သို့ အတင်အချ ပြုလုပ်နိုင်သော ယာဉ်များကို သယ်ဆောင်လေ့ ရှိသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် လှိမ့်တင် လှိမ့်ချ (Roll-on/roll-off ) ဟု ခေါ်ကြပြီး မတင် မချ (lift-on/lift-off) စသည့် ကရိန်းကို သုံး၍ ကုန်ပစ္စည်းကို မတင်မချ လုပ်ရသော သင်္ဘော အမျိုးအစားများနှင့် ကွဲပြားသည်။

ကားတင်သင်္ဘောများတွင် ကားများကို မောင်းတင် မောင်းချ ပြုလုပ်နိုင်ရန် အတင်အချ ပြုလုပ်နိုင်သော တံတား ပါလေ့ ရှိသည်။ ကားမောင်းထွက်နိုင်သော တံတားများမှာ ပဲ့ပိုင်းတွင် သို့မဟုတ် ဦးပိုင်းနှင့် ပဲ့ပိုင်း နှစ်ခုစလုံးတွင် ပါလေ့ ရှိသည်။

## အမျိုးအစားများ
အာဒစ် အာဘာဘာမြို့

**အက်ဒီစ်အဘာဘာမြို့** (အင်္ဂလိပ်: Addis Ababa) သည် အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်ပြီး အာဖရိကတိုက်တွင် ၁၁ ခုမြောက် အကြီးဆုံးမြို့လည်း ဖြစ်သည်။ ဤမြို့သည် အလွန်တိုးတက်ပြီး အီသီယိုးပီးယား၏ အရေးပါသော ယဉ်ကျေးမှု၊ အနုပညာ၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ဗဟိုဌာနတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်ထက် ၂,၃၅၅ မီတာ (၇,၇၂၆ ပေ) အမြင့်တွင် တည်ရှိသောကြောင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အမြင့်ဆုံးမြို့တော်များထဲမှ တစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။ 

မြို့၏အမည်ဖြစ်သည့် "Addis Ababa" သည် အမ်ဟာရစ်ဘာသာစကားဖြင့် "ပန်းသစ်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး ၁၈၈၆ ခုနှစ်တွင် ဧကရာဇ် Menelik II က တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းမြို့ကို အာဖရိကတိုက်၏ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာမြို့တော်တစ်ခုဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြပြီး အာဖရိကသမဂ္ဂ (African Union) နှင့် ကုလသမဂ္ဂ၏ အာဖရိကစီးပွားရေးကော်မရှင် (United Nations Economic Commission for Africa) ကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းကြီးများ၏ ရုံးချုပ်များ တည်ရှိရာလည်းဖြစ်သည်။

အက်ဒီစ်အဘာဘာမြို့တွင် လည်ပတ်စရာနေရာများစွာရှိသည်။ ထင်ရှားသော နေရာတစ်ခုမှာ မြို့လယ်တွင်ရှိသည့် National Museum of Ethiopia ဖြစ်ပြီး လူသားမျိုးနွယ်၏ ရှေးအကျဆုံး ရုပ်ကြွင်းများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည့် "Lucy" ဟုခေါ်သော Australopithecus afarensis ၏ အရိုးစုကို ပြသထားသည်။ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှ လာရောက်ကြသော ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်နိုင်သော အခြားသောနေရာများမှာ St. George's Cathedral နှင့် Menelik II Square တို့ဖြစ်သည်။ မြို့၏ ဈေးကြီးများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သော Mercato သည် အာဖရိကတိုက်တွင် အကြီးဆုံး open-air market တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဒေသခံယဉ်ကျေးမှုနှင့် နေ့စဉ်လူနေမှုဘဝကို လေ့လာနိုင်ရန် အကောင်းဆုံးနေရာဖြစ်သည်။ အီသီယိုးပီးယား၏ ကော်ဖီယဉ်ကျေးမှုကို မြည်းစမ်းလိုပါက မြို့တွင်းရှိ ကော်ဖီဆိုင်များတွင် ရိုးရာကော်ဖီအခမ်းအနားကို ခံစားနိုင်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံ
ဂါယာမြို့

ဂါယာမြို့သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဘီဟာပြည်နယ်၏ ဒုတိယမြောက် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်ပြီး ဂါယာခရိုင်၏ မြို့တော် ဖြစ်သည်။

ဘီဟာပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်သော ပတ္တနာမြို့၏ တောင်ဘက် ကီလိုမီတာ ၁၀၀ အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ဖာလဂူမြစ် (ရာမယဏဇာတ်တော်ထဲတွင် ပါသည့် နိရဉ္စရာမြစ်) ၏ ကမ်းပါး ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ဟိန္ဒူဘာသာ နှင့် ဂျိမ်းဘာသာ ကိုးကွယ်သူ တို့အတွက် အထွတ်အမြတ် ဌာနတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၃ ဖက် ၃ တန်တွင် မင်္ဂလာ ဂေါရီ၊ ရှရင်ဂ စသန်၊ ရမ် ရှီလာ၊ ဗြဟ္မရောဏီ အစရှိသော ကျောက်တောင်ကုန်းငယ်ကလေးများဖြင့် ဝိုင်းပတ်လျက် ရှိပြီး ကျန်ရှိသော ဘက်အခြမ်းတွင် မြစ်ရှိသည်။ ဂါယာမြို့တွင် သဘာဝ အတိုင်းရှိသော နေရာများ၊ ရှေးဟောင်း အဆောက်အအုံများနှင့် လမ်းကျဉ်းကလေးများ ရောထွေးနေသည်။

## သမိုင်းကြောင်း
ဖေဖော်ဝါရီဖွား မြန်မာများ

*ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်း၊ မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေး ဗိသုကာ ( ၁၃ ၊ ၁၉၁၅ )
*ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ၊ စစ်အာဏာရှင်အဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သူ ( ၃ ၊ ၁၉၃၃ )
*ခွန်ဆာ၊ ဘိန်းဘုရင်အဖြစ် ကျော်ကြားသူ ( ၁၇ ၊ ၁၉၃၄ )
*နေဝင်းမြင့်၊ စာရေးဆရာ ( ၆ ၊ ၁၉၅၂ )
အက်ခရာမြို့

အက်ခရာမြို့သည် ဂါနာနိုင်ငံ ၏ မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် လူဦးရေ စာရင်း အရ ခန့်မှန်းခြေ လူဦးရေ ၂,၂၉၁,၃၅၂ ဦး ရှိသည်။ အက်ခရာသည် ဂရိတ်တား အက်ခရာ ဒေသ နှင့် အက်ခရာ မက်ထရို ပိုလစ်တန် ခရိုင်တို့၏ မြို့တော်လည်း ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ ၄ သန်းမျှ ရှိသော ဂရိတ်တား အက်ခရာ မက်ထရိုပိုလစ်တန် ဒေသ အတွင်းတွင် တည်ရှိပြီး ထိုဒေသမှာ ဂါနာ နိုင်ငံ အတွင်း လူဦးရေ အားဖြင့် ကြည့်လျှင် အကြီးမားဆုံး ဖြစ်ကာ အာဖရိကတွင် ၁၁ ခုမြောက် အကြီးမားဆုံးသော မက်ထရိုပိုလစ်တန် ဒေသဖြစ်သည်။
အလုပ်သမားညွှန်ကြားရေးဦးစီးဌာန

**အလုပ်သမား ညွှန်ကြားရေးဦးစီးဌာန**()သည် အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်​ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန၏ လက်အောက်ရှိ ဦးစီးဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။

## ဖွဲ့စည်းပုံ
## ရည်မှန်းချက်တာဝန်များ
*ဒေသန္တရနှင့်ညှိနှိုင်းစိစစ်ရေးဌာနခွဲ
*အလုပ်အကိုင်နေရာချထားရေး နှင့် လေ့ကျင့်ရေးဌာနခွဲ
*သုတေသနနှင့်စီမံကိန်းဌာနခွဲ
*စီမံရေးရာဌာနခွဲ
*လုပ်သားအင်အားစာရင်းကောက်ယူပြုစုရေးဌာနခွဲ
*ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားဌာနခွဲ

## ကိုးကား
ဒေသန္တရနှင့်ညှိနှိုင်းစိစစ်ရေးဌာနခွဲ

#၂၀၀၆-ခုနှစ်မှ ၂၀၁၂-ခုနှစ်အတွင်း  ဖြစ်ပွားခဲ့သော အလုပ်ရှင် အလုပ်သမား အငြင်းပွားမှုအား ညှိနှိုင်းဖြန်ဖြေ ဆောင်ရွက်ပြီးစီးမှု
#၂၀၀၆-ခုနှစ်မှ ၂၀၁၂-ခုနှစ်အတွင်း အလုပ်သမား လျော်ကြေးမှု ဆောင်ရွက်ပြီးစီးမှု
#စက်ရုံ၊ အလုပ်ရုံ၊ အလုပ်ဌာနများတွင် အလုပ်ခန့်ထားမှုဆိုင်ရာ သဘောတူစာချုပ်ချုပ်ဆိုပြီး စာရင်း 
#လုပ်ငန်းခွင် အေးချမ်းသာယာရေးဆိုင်ရာ ဆောင်ရွက်ပေးမှု
အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် ဝန်ကြီးနှင့်ဒုတိယဝန်ကြီးများ

အောက်ပါတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန၊ အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန တို့တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော ဝန်ကြီးနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများ စာရင်း ဖြစ်သည်။

## ဝန်ကြီးများ
## ဒုတိယဝန်ကြီးများ 
## ကိုးကား
အန်ဂယ်လ်ဟုမ်းမြို့

အန်ဂယ်လ်ဟုမ်းမြို့သည် ဆွီဒင်နိုင်ငံ စကိန်းကောင်တီတွင် ရှိသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်ပြီး အန်ဂယ်လ်ဟုမ်း မြူနီစီပါယ်အုပ်ချုပ်ရေး ဒေသ၏ ရုံးစိုက်ရာ မြို့ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေ ၂၃,၂၄၀ ဦး ရှိသည်။

အန်ဂယ်လ်ဟုမ်းမြို့မှ ထုတ်လုပ်သော ရွှံ့ဖြင့် လုပ်သည့် ချိုးရုပ်များမှာ ထင်ရှားသည်။ သို့သော်လည်း ထိုရိုးရာမှာ ပျောက်ကွယ်လု နီးနီးဖြစ်နေပြီး ယခုအခါတွင် ဆိုဖီယာ နေးလ်ဆင် ဆိုသည့် ထုတ်လုပ်သူ တစ်ဦးသာ ကျန်ရှိတော့သည်။

ကမ္ဘာလှည့် ခရီးသွား လုပ်ငန်းမှာ အရေးပါသော လုပ်ငန်းဖြစ်သည်။ မြို့၏ အပြင်ဘက်တွင် ၆ ကီလိုမီတာမျှ ရှည်လျားသော သဲသောင်ကမ်းခြေကြောင့် ဖြစ်သည်။ စကယ်လ်ဒါ ဗိုက်ကင် ပင်လယ်အော်မှ တိုက်ခိုက်လာသော လေများကြောင့် ကမ်းခြေသည် သင်္ဘောသားများ၊ ရေလှိုင်းစီးသူများ၊ ရွှက်လွင့်သူများ ကြိုက်နှစ်သက်ရာ ဒေသ ဖြစ်သည်။

အခြားထင်ရှားသော လုပ်ငန်းမှာ အန်ဂယ်လ်ဟုမ်း ဂလပ်စ်၏ အိုက်စကရင် လုပ်ငန်းဖြစ်ပြီး တစ်နှစ်လျှင် အိုက်စကရင် ၁.၂ သန်း လီတာ မျှ ရောင်းအားရှိသည်။

အထူးထင်ရှားသော နေရာမှာ အန်ဂယ်လ်ဟုမ်းရှိ ယူအက်ဖ်အို အမှတ်တရ နေရာ ဖြစ်သည်။
ဧရာမ ဟတ်ဒရွန် တိုက်စက်

**ဧရာမ ဟတ်ဒရွန် တိုက်စက်** (Large Hadron Collider) ဆိုသည်မှာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံးနှင့် စွမ်းအင် အများဆုံးဖြစ်ပြီး အမှုန်အမွှားများကို အရှိန်မြှင့် စမ်းသပ်ရန် တည်ဆောက်ထားသော အမှုန်အရှိန်မြှင့်စက် ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၈ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၈ ခုနှစ် အတွင်း ဥရောပ နျူးကလီးယားဆိုင်ရာ သုတေသန အဖွဲ့ (CERN) မှ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ အမှုန်အမွှားများ ဆိုင်ရာ ရူပဗေဒနှင့် စွမ်းအင်မြင့် ရူပဗေဒ တို့နှင့် သက်ဆိုင်သော အမျိုးမျိုးသော သီအိုရီများအား ရူပဗေဒ ပညာရှင်တို့ စမ်းသပ်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် သီအိုရီ အရရှိပြီး သက်သေမပြနိုင်သော ဟစ်ဂ် ဘော်ဆွန် ကို ရှိမရှိ စမ်းသပ်နိုင်ရန်နှင့် စူပါဆမ်မစ်ထရီ သီအိုရီဖြင့် ခန့်မှန်းထားသော အမှုန်အမွှားများ ရှိမရှိ စမ်းသပ်နိုင်ရန် ဖြစ်သည်။ ဧရာမ ဟတ်ဒရွန် တိုက်စက်ကို အသုံးပြု၍ ရူပဗေဒနှင့် သက်ဆိုင်သော အခြေခံ အကျဆုံး မေးခွန်းများ၏ အဖြေကို ရှာဖွေနိုင်မည် ဖြစ်ပြီး သဘာဝ၏ နိယာမများနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ပိုမို နက်ရှိုင်းစွာ နားလည်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။ ထိုစက်အတွင်း ရှာဖွေရေး ကိရိယာ ၆ ခု ပါဝင်ပြီး တစ်ခုချင်းစီသည် ရှာဖွေစူးစမ်းမှု တစ်ခုချင်းစီကို ပြုနိုင်မည် ဖြစ်သည်။

ဧရာမ ဟတ်ဒရွန်တိုက်စက်သည် အဝန်း ၁၇မိုင် ရှိသော လှိုဏ်ခေါင်းအတွင်း တည်ရှိပြီး ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၊ ဂျီနီဗာမြို့ အနီး ပြင်သစ်-ဆွစ်ဇာလန် နယ်စယ်အနီးတွင် မြေကြီးအောက် ၅၇၄ ပေ ( ၁၇၅ မီတာ) အနက် အထိ ရှိသည်။ နိုင်ငံပေါင်း ၁၀၀ ကျော်မှ သိပ္ပံပညာရှင် နှင့် အင်ဂျင်နီယာပေါင်း ၁ သောင်းကျော် ပါဝင်တည်ဆောက် ထားကြပြီး တက္ကသိုလ် နှင့် ဓာတ်ခွဲခန်း ရာပေါင်းများစွာလည်း ပါဝင် ပံ့ပိုးထား ကြသည်။

## ကိုးကား
ဘရီမန်မြို့

ဘရီမန်မြို့သည် ဂျာမနီနိုင်ငံ အနောက်မြောက်ပိုင်းတွင် ရှိသော ဟန်းဆတစ်မြို့ တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး နှင့် ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်ပြီး အဓိက ဆိပ်ကမ်းမြို့ တစ်မြို့လည်း ဖြစ်သည်။ ဝီဆာမြစ်ပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး လူဦးရေ ၂.၄ သန်း ရှိသော ဘရီမန်-အိုးလ်ဒန်ဘာ့ခ် မက်ထရိုပိုလစ်တန် ဒေသ၏ တစိတ်တပိုင်း ဖြစ်သည်။ ဘရီမန်သည် ဂျာမနီမြောက်ပိုင်းတွင် ဒုတိယမြောက် လူဦးရေ အများဆုံး မြို့ဖြစ်ပြီး ဂျာမနီနိုင်ငံတွင် ဒသမမြောက် လူဦးရေ အများဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။

ဘရီမန်မြို့သည် မြောက်ပင်လယ်ရှိ ဝီဆာမြစ်ဝမှ ၃၇မိုင် (၆၀ ကီလိုမီတာ) အကွာခန့်တွင်ရှိသည်။

## ဓာတ်ပုံပြခန် 

Bremen-1810-Markt vom Domturm-2008-gje.jpg
Bremen-1330-Roland-2008-gje.jpg
Bremen-1400-Rathaus-2008-gje.jpg
Bremen-1560-Rathaus-Gueldenkammer-2008-gje.jpg
Bremen-1600-Bremer Stadtmusikanten dreifach-2008-gje.jpg
Bremen-1840-Kirche unserer lieben Frauen-2008-gje.jpg
Bremen-2160-Windmuehle-2008-gje.jpg
Bremen-2480-Vegesack-Museumshafen-2008-gje.jpg
Bremen-2580-Ueberseemuseum-2008-gje.jpg
Bremen-2610-Ueberseemuseum-Suedsee-Boot-2008-gje.jpg
ကာဆာဘလန်ကာမြို့

ကာဆာဘလန်ကာမြို့သည် မော်ရိုကိုနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်းရှိ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်ပြီး အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာ ကမ်းခြေတွင် ရှိသည်။ မဟာ ကာဆာဘလန်ကာ ဒေသ၏ မြို့တော် ဖြစ်သည်။

ကာဆာဘလန်ကာသည် မော်ရိုကိုနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးမြို့နှင့် အဓိက ဆိပ်ကမ်းမြို့ ဖြစ်သည်။ မက်ဂ်ရပ် ဒေသ အတွင်း အကြီးဆုံးမြို့ လည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် လူဦးရေ စာရင်းအရ မြို့နေ လူဦးရေ ၂,၉၄၉,၈၀၅ ဦး ရှိပြီး မဟာ ကာဆာဘလန်ကာ ဒေသ အတွင်းတွင် လူဦးရေ ၃,၆၃၁,၀၆၁ ရှိသည်။ ကာဆာဘလန်ကာသည် မော်ရိုကိုနိုင်ငံ အတွက် စီးပွားရေး ဆိုင်ရာ အချက်အချာ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သော်လည်း မော်ရိုကိုနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ မြို့တော်မှာ ရာဘတ်မြို့ ဖြစ်သည်။

ကာဆာဘလန်ကာမြို့သည် မော်ရိုကိုနိုင်ငံတွင်းရှိ နိုင်ငံတွင်း နှင့် နိုင်ငံတကာ ကုမ္ပဏီများ၏ ရုံးချုပ် အများအပြား ရုံးထိုင်ရာ မြို့ဖြစ်သည်။ လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ စာရင်းဇယားများ အရ ကာဆာဘလန်ကာသည် နိုင်ငံအတွင်း သမိုင်းတလျှောက် ရှိခဲ့သော အဓိက စီးပွားရေးဇုန် အဖြစ် ရှိနေသေးသည်။ ကာဆာဘလန်ကာ ဆိပ်ကမ်းသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူတို့ဆောက်လုပ်သော ဆိပ်ကမ်းများအနက် အကြီးဆုံး တစ်ခု ဖြစ်ပြီး မြောက်အာဖရိကတွင် အကြီးဆုံး ဆိပ်ကမ်းဖြစ်သည်။ မော်ရိုကန် တော်ဝင်ရေတပ်၏ အဓိက ရေတပ်စခန်းမြို့လည်း ဖြစ်သည်။
လေယာဉ် ဦးခန်း

တွင် ဆင်းသက်စဉ် လေယာဉ် ဦးခန်းတွင် ရိုက်ကူးထားသော ဗွီဒီယို]]
**လေယာဉ် ဦးခန်း**သည် လေယာဉ်ပျံ၏ ရှေ့ပိုင်းတွင် ရှိပြီး လေယာဉ်မှူးများက လေယာဉ်ကို ထိန်းချုပ်မောင်းနှင်ရာ နေရာဖြစ်သည်။ ယနေ့ခေတ် လေကြောင်းလိုင်းကြီးများ၏ လေယာဉ်ဦးခန်းများမှာ လူစီးသည့် အပိုင်းမှ ခွဲခြားထားလေ့ ရှိသည်။ လေယာဉ်ဦးခန်းမှ တဆင့် လေယာဉ် ကုန်းပေါ်တွင် ရှိနေစဉ်ဖြစ်စေ လေထဲတွင် ရှိနေသော အခါ ဖြစ်စေ လေယာဉ်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်သည်။

လေယာဉ်ဦးခန်းများတွင် ပျံသန်းမှု အထောက်အကူ ကိရိယာများ ပါဝင်ပြီး ၎င်းတို့ကို ကိရိယာ ခလုပ်ခုံပေါ်တွင် တပ်ဆင်ထားလေ့ ရှိကာ လေယာဉ်မှူးများ လေယာဉ်ကို ပျံသန်းမောင်းနှင်ရာတွင် အသုံးပြုသော မောင်းနှင်ကိရိယာများလည်း ရှိသည်။ လေကြောင်းလိုင်း အများစုတွင် လူစီးသည့် အခန်းနှင့် လေယာဉ်ဦးခန်းကို တံခါးဖြင့် ခွဲခြားထားကြသည်။ စက်တင်ဘာ ၁၁ တိုက်ခိုက်မှု အပြီးတွင် လေယာဉ်ဦးခန်းများအား အကြမ်းဖက်သမားများ မဝင်ရောက်နိုင်ရန် အသေအချာ ကာကွယ်ထားလေ့ ရှိကြသည်။

 ၏ ဦးခန်း။ အဲယားဘတ်စ် လေယာဉ် အတော်များများတွင် ကွန်ပျူတာစနစ်နှင့် အီလက်ထရွန်းနစ် ထိန်းချုပ်မှုများ ပါဝင်ပြီး အီလက်ထရွန်းနစ် ဒိုင်ခွက်များ တပ်ဆင်ထားသည့် ဦးခန်းမျိုး ဖြစ်သည်။ လက်ကိုင်ကို အီလက်ထရွန်းနစ် လက်ကိုင်ဖြင့် ပြောင်းလဲတပ်ဆင်ထားသည်။]]
ပျံသန်းမှု အထောက်အကူပြု ကိရိယာများ

ပျံသန်းမှု အထောက်အကူ ကိရိယာများ ဆိုသည်မှာ လေယာဉ် ဦးခန်းတွင် တပ်ဆင်ထားသော ကိရိယာများ ဖြစ်ပြီး လေယာဉ်မှူးအား လေယာဉ်ပျံ၏ ပျံသန်းမှု အခြေအနေနှင့် သက်ဆိုင်သော အချက်အလက်အများဖြစ်သည့် အမြင့်၊ အရှိန် ၊ ဦးတည်ရာတို့ကို ညွှန်ပြပေးနိုင်သော ကိရိယာများ ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် တိမ်ထူထပ်၍ မြင်ကွင်း မသဲကွဲသော အခြေအနေနှင့် မျက်စိဖြင့် ကြည့်၍ မရနိုင်သော အချက်အလက်များကို ရယူရန် အတွက် အသုံးဝင်သည်။

တခါတရံတွင် လေယာဉ်ဦးခန်းတွင် ပါရှိသမျှသော အင်ဂျင်ဆိုင်ရာ ကိရိယာများ၊ လမ်းကြောင်းရှာ ကိရိယာများနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ကိရိယာများအားလုံးကိုလည်း ပျံသန်းမှု ကိရိယာများတွင် ထည့်သွင်း ညွှန်းဆိုလေ့ ရှိကြသည်။