open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ရစ်သမ် အန် ဘလူးစ်

**ရစ်သမ် အန် ဘလူးစ်** (rhythm and blues) ဆိုသည်မှာ ၁၉၄၀ ပြည့်လွန်နှစ် ကာလများအတွင်း အာဖရိကနွယ်ဖွား အမေရိကန်များအကြား စတင်ပေါက်ဖွားကာ နောက်ပိုင်းတွင် ကမ္ဘာတဝန်း ရေပန်းစားလာသည့် ခေတ်ပေါ်တေးဂီတ ဟန်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ အတိုကောက်အားဖြင့် **အာရ်အန်ဘီ** (R&B) ဟု အခေါ်များသည်။  ထိုခေတ်ထိုအခါက မြို့ပြနေ အာဖရိကနွယ်ဖွား အမေရိကန်များအကြား လူကြိုက်များသည့် ‘အာဘိန်း (urbane)၊ ရော့ခင်း (rocking)၊ ဂျက်ဇ် (jazz) ဂီတ’ များကိုအရင်းခံကာ အဆက်မပြတ်သည့် စည်းချက်ပြင်းပြင်းများပါဝင်သော ဂီတဟန်သစ်တစ်မျိုးကို ဖော်ပြရန်အတွက် တေးသံသွင်းကုမ္ပဏီများက ‘ရစ်သမ် အန် ဘလူးစ်’ ဆိုသည့် ဝေါဟာရကို စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ 

R&B စကားစုသည် ကာလရွေ့လျော၍ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် ပြောင်းလဲမှုထဲတွင် တစ်ခုတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းနှင့် အစောပိုင်းတွင် Rhythum and Blues  ကို Blues တေးဂီတ အသံသွင်း ကဏ္ဍအတွက် မကြာခဏ အသုံးချခဲ့ကြသည်။ ၁၉၅၀ အစပိုင်း၌ R&B၏ ဂီတ စတိုင်လ်သည် Rock "N" Roll  တေးဂီတ ဖွံ့ဖြိုးရန်အတွက် အရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်။ 

R&Bတေးဂီတသည် အီလက်ထရစ် Blue( gospel, soul musicsကဲ့သို့သော)ဂီတပုံစံများ ပေါင်းစပ်ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၎င်းမှ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာကာ ၎င်းဂီတကို ရည်ညွှန်းရန် အတွက် အသုံးပြုလာခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ခုနှစ်တွင် R&B သည်  Funk နှင့် Soulတေးအမျိုးအစား အတွက် ခြုံငုံပြောဆို သုံးနှုံးလာကြသည်။ ၁၉၈၀ ခုနှစ်တွင် R&B ၏ စတိုင်လ်အသစ်ဖြစ်ပြီး 
Contemporary R&B ဟု လူသိများသော တေးဂီတ တစ်ခုပုံစံအဖြစ်သို့ ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ထုတ်လုပ်မှု

**ထုတ်လုပ်မှု** (သို့) **ထုတ်လုပ်ခြင်း**သည် ပစ္စည်း၊ စက်ကိရိယာ၊ နှင့် အလုပ်သမားများကို အသုံးပြု၍ အရာဝတ္ထုများအား ပြုလုပ်ရန် သို့မဟုတ် ရောင်းချရန် သို့မဟုတ် အသုံးပြုရန် အတွက်သုံးနှုံးသည်။ ရှေးယခင်က လူသားတို့သည် လက်ဖြင့် ပြုလုပ်လာခဲ့ရာမှ ယနေ့ခေတ်တွင် အဆင့်မြင့် နည်းပညာများ၊ ကွန်ပျူတာ နည်းပညာများအထိတိုးတက်၍ ကုန်ပစ္စည်းများအား ထုတ်လုပ်လာနိုင်ခြင်းကို ရည်ညွှန်း ပြောဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းစကားစုသည် ယေဘုယျအားဖြင့် စက်မှုလက်မှု ထုတ်ကုန်လုပ်ငန်းများအတွက်လည်း ခေါ်ဆိုအသုံးပြုနိုင်သည်။ စက်မှုလက်မှု ထုတ်ကုန်လုပ်ငန်းဆိုသည်မှာ ကုန်ကြမ်းများမှ အကောင်းဆုံးသောအဆင့်မြင့် ကုန်ချောအဖြစ်ထိ ရောက်ရှိလာစေရန် ပြုလုပ်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ဥပမာအနေဖြင့် အုန်းသီး၏အခွံများမှ ခြေသုတ်ခုံ ကဲ့သို့သော၊ ကြိုး ကဲ့သို့သော အိမ်သုံးကုန်ပစ္စည်းများ အဖြစ်ထိ ရောက်ရှိလာအောင် လက်အားဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ စက်အားဖြင့်သော်လည်းကောင်း ပြုလုပ်ပြီး ကုန်တိုက်များတွင် သိုလှောင်ခြင်း၊ ထိုမှတဆင့် လက်လီ၊ လက်ကားရောင်းချနိုင်သော ကုန်သည်ကြီးများထံသို့ ရောင်းချခြင်း၊ ၎င်းကုန်သည်ကြီးများမှ တဆင့် နောက်ဆုံးအနေဖြင့် ဝယ်ယူစားသုံးသော ပြည်သူများ၊ စားသုံးသူများထံ ရောက်အောင် ရောင်းချခြင်းများကို စက်မှုလက်မှု ထုပ်ကုန်လုပ်ငန်းဟုခေါ်သည်။

## ကိုးကား
မုန့်လင်မယား

**မုန့်လင်မယား**မုန့်သည် မြန်မာ့ရိုးရာမုန့် တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ မော်လမြိုင်ဘက်တွင် မုန့်အုပ်ကလေး ဟုခေါ်သည်။ 

## လိုအပ်ပစ္စည်း 
ဆန်မှုန့်ညက်၊ ရေ၊ ချင်း၊ ကြက်သွန်မြိတ်၊ စားတော်ပဲပြုတ်၊ ငုံးဥ၊ ဆား၊ သကြား၊ ဟင်းခတ်မှုန့်အနည်းငယ်၊ ဆီတို့ ဖြစ်သည်။ 

thumb|alt=မုန့်လင်မယား|မုန့်လင်မယား
## လုပ်ပုံလုပ်နည်း 
ဆန်မှုန့် လက်ဖက်ရည်ပန်းကန်လုံး တစ်လုံးထည့်လျှင် ရေလက်ဖက်ရည်ပန်းကန်လုံး တစ်လုံးခွဲကနေ နှစ်လုံးထိ ထည့်ပြီး ဆန်မှုန့်များ အားလုံး ပျော်ဝင်သွားအောင် မုန့်သားအပျော့အမာ ကိုယ့်စိတ်ကြိုက်ပေါ် မူတည်၍ ဖျော်ပေးပါ။ ပြီးလျှင် ချင်းကို ခြစ်ပြီး ချင်းရည်ကို မုန့်နှစ်ရည်ထဲ ညှစ်ထည့်ပေးပါ။ ကြက်သွန်မြိတ်လေးတွေကို ရိတ်ရိတ်ပါအောင် လှီးထည့်ပေးပါ။ ဆား၊ သကြား၊ ဟင်းခတ်မှုန့် အနည်းငယ်တို့ထည့်ပြီး အားလုံးသမအောင် မွှေခေါက်ပေးထားပါ။ ငုံးဥလေးများ အသင့်ထားပေးထားပါ။ ဆီကို ပန်းကန်လုံးလေး တစ်လုံးထဲ ထည့်ပေးထားပါ။ ပြီးလျှင် ဆီစုပ်တံလေးပါ ထားပေးထားပါ။ (တချို့ကလည်း မုန့်ရည်ဖျော်တဲ့အထဲမှာ အုန်းနို့ရည်ပါထည့်ပြီး လုပ်တတ်ပါသေးသည်။)

အားလုံးအသင့်ဖြစ်ပြီဆိုလျှင် မုန့်မကပ်ရအောင်လို့ မုန့်လုပ်မယ့်အိုးကို ဆီနဲ့ အရင် သုပ်လိမ်းပေးပါ။ မုန့်အိုးပူလာပြီဆိုလျှင် မုန့်ရည်တွေကို အိုးထဲကနေ မွှေခပ်ပြီး မုန့်အိုးလေးထဲ တစ်ခွက်ချင်းဖြည့်ပေးပါ။ ပြီးလျှင် ငုံးဥ၊ ပဲပြုတ် ထည့်ပေးပါ။ မီးအပူရှိန်နှင့် အောက်က မုန့်သားကျက်လို့ ကြွတက်လာပြီဆိုရင်တော့ ဇွန်းလေးနဲ့ မုန့်တွေ ခွာယူပြီး ဟိုဘက်ကို လှန်ပေးလိုက်ပါ။ အဲ့ဒီလိုနဲ့ မုန့်တွေ ကျက်လာတဲ့အခါ မုန့်နှစ်ခုကို တစ်ခုပေါင်းပြီး အပေါ်ကနေ ထပ်ပေးလိုက်တော့ ပူပူနွေးနွေးနဲ့ အရသာရှိတဲ့ မုန့်လင်မယားလေး ရပါပြီ။ မုန့်တစ်ခါကျက်သွားပြီးတိုင်း မုန့်ခွက်လေးတွေကို ဆီလေးသုပ်လိုက်၊ ပြီးတော့ မုန့်ရည် ထပ်ဖြည့်ပြီး ဆက်လုပ်ပေးပါ။ 

ကြိုက်တတ်မယ်ဆိုရင်တော့ နှမ်းလှော်လေးကို ဆားလေးနည်းနည်းနဲ့ထောင်းပြီးဖြူးစားပါ။ ပိုပြီး အရသာရှိပြီး မွှေးသည်။ မြန်မာပြည်တွင် နေရာအနှံ့မှာ ဝယ်စားလို့ရသည်။

## ဂျပန်မုန့်လင်မယား (တာကိုယာကိ) 
လိုအပ်တာတွေက မုန့်နှစ်အတွက် တိုကိုယာကိအမှုန့်ထုပ်၊ ကြက်ဥ၊ ရေဘဝဲ၊ ကွန်းညခု (Konyaku) (မြန်မာလို ဝဥနဲ့ ခပ်ဆင်ဆင် တုန်တုန်တုန်တုန် အတုံးလေးတွေ)၊ ဂေါ်ဖီထုပ်၊ ကြက်သွန်မြိတ်၊ အချဉ်စိမ်ထားပြီးသားအနီရောင် ချင်းလေးတွေ၊ Dashi လို့ခေါ်တဲ့ ငါးအမှုန့်တစ်မျိုး၊ ပြီးတော့ Moyonnaise၊ ပြီးတော့၊ ပြီးတော့ Takoyaki အချိုရည်၊ ရေညှိမှုန့်အထုပ်။

မုန့်ရည်အတွက် အမှုန့်ကို ရေနဲ့အရင်ဖျော်၊ ပြီးတော့ ကြက်ဥခေါက်ထည့်ရပါမယ်။ မုန့်နှစ်တွေ သေချာကြေအောင် ခေါက်ပေးပါ။ ရေဘဝဲကို သန့်စင်အောင်ဆေးပြီး ပြုတ်၊ ပြီးတော့ မထူမပါးလေးတွေ လှီးပါ။ ကွန်းညခုကိုလည်း ခပ်သေးသေး အတုံးလေးတွေဖြစ်အောင် တုံးပါ။ ဂေါ်ဖီထုပ်ကို ရေဆေးပြီး ပါးပါးလေးတွေဖြစ်အောင် လှီးပါ။ ကြက်သွန်မြိတ်တွေကို ရေဆေး၊ ပြီးတော့ အမြစ်လေးတွေ ပါတဲ့ဘက်ကို ညီအောင်စီပြီးတော့ သားရေကွင်းနဲ့ချည်၊ ရေခါလိုက်၊ ပြီးတော့မှ ခပ်ပါးပါးလေးတွေ လှီးထားလိုက်ပါ။ ချင်းအနီရောင်လေးတွေကို ရေစစ်ထားလိုက်ပါ။

အားလုံးအဆင်သင့်ဖြစ်ပြီဆိုရင် မုန့်လုပ်မယ့်အိုးလေးကို ပလပ်ထိုးလိုက်ပြီး အိုးပူလာတဲ့အထိစောင့်၊ အိုးပူလာပြီဆိုရင်တော့ အိုးကို ဆီလေးသုပ်၊ ပြီးတော့မှ အိုးထဲက အခွက်လေးထဲကို မုန့်နှစ်လေးတွေ လိုက်ဖြည့်ထည့်၊ ပြီးတော့မှ ရေဘဝဲထည့်၊ ကွန်းညခုထည့်၊ ဂျင်းထည့်၊ ဂေါ်ဖီထုပ်ဖတ်လေးတွေထည့်၊ ကြက်သွန်မြိတ်လေးတွေ ဖြူးပေးလိုက်ပါ။ ၂ မိနစ်လောက် တုတ်ချောင်းလေးတွေနဲ့ ဟိုဘက်လှန်ပေးလိုက်၊ ခဏလောက်နေရင် ဒီဘက်ပြန်လှန်လိုက်ပါ ကျက်သွားပြီ။

ပန်းကန်ထဲကို အဲ့ဒီမုန့်လုံးလေးကို ထည့်၊ ပြီးတော့မှ အပေါ်ကနေ Takoyaki အချိုရည်လေး ဆမ်း၊ Moyonnaise လေးဆမ်း၊ ငါး Dashi လေးထည့်၊ ပြီးတော့မှ အပေါ်ဆုံးကနေ ရေညှိမှုန့်လေးဖြူးလိုက်ရင်တော့ အဆင်သင့်စားသုံးနိုင်တဲ့ တာကိုယာကိ ပူပူမွှေးမွှေးချိုချိုလေး ရပါပြီ။ 

## ကိုးကား
ခေါပုပ်

thumb|alt=ရှမ်းခေါပုပ်|ခေါပုပ်
**ခေါပုပ်**သည် ကောက်ညှင်းပေါင်း သို့မဟုတ် ငချိပ်ပေါင်းအား ထောင်း၍ ပြုလုပ်ထားသော ရှမ်းလူမျိုးတို့၏ မုန့်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ပြုလုပ်ပြီးခါစ ပူပူနွေးနွေး ခေါပုပ်ကို ဆားအနည်းငယ်ပါသော နှမ်းလုံးမှုန့်ဖြူး၍ စားလေ့ရှိသည်။ အေးသွားသော ခေါပုပ်ကိုမူ ကင်၍သော်လည်းကောင်း၊ ကြော်၍သော်လည်းကောင်း စားလေ့ရှိသည်။ အချိုကြိုက်သူများမှာမူ ထန်းလျက်ခဲ သို့မဟုတ် ကြံသကာခဲနှင့် တွဲဖက်၍ စားသုံးကြသည်။ 

နှမ်းနှင့် ကြံသကာကို ဌာပနာအဖြစ်ထည့်ကာ လက်တထွာခန့် အဝိုင်းသဏ္ဌာန် ခေါပုပ်မျိုးလည်း ရှိသေးသည်။  ခေါပျဉ်လည်းရှု
ကော်ရည်ခေါက်ဆွဲ

**ကော်ရည်ခေါက်ဆွဲ**သည် တရုတ်ပြည် ဖူကျန့်ပြည်နယ်နှင့် ထိုင်ဝမ်ဒေသတွင် လူကြိုက်များသည့် ရိုးရာ အစားအသောက် တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ဒေသအလိုက် ချက်ပြုတ်နည်း ကွဲပြားမှု အနည်းငယ်ရှိသည်။ ထိုင်ဝမ်တွင် ခေါက်ဆွဲမပါပဲ အရည်သောက် ဟင်းတမယ်အဖြစ်လည်း စားသုံးကြသည်။ ဝက်သားအပြင် ပြည်ကြီးငါး၊ ပုဇွန်တို့ဖြင့် ချက်ပြုတ်သည့် ကော်ရည်များလည်း ရှိသည်။
ပေါက်စီ

**ပေါက်စီ** (包子) သည် ဂျုံဖြင့် ပြုလုပ်သည့် တရုတ်ရိုးရာ အစားအစာ တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ အစာသွပ်ထားသည်ကို ပေါက်စီဟု ခေါ်ပြီး အစာမပါသော ဂျုံသက်သက်ကိုမူ မန်ထို (饅頭) ဟုခေါ်သည်။ သွပ်ထားသည့် အစာကိုလိုက်၍ အချို၊ အငန်နှင့် သားသတ်လွတ် ပေါက်စီ အမျိုးမျိုးရှိသည်။ ခုနှစ်လွာ ပေါက်စီ မှာ ယူနန်ပြည်နယ်တွင်သာ တွေ့ရသည့် တမူထူးခြားသည့် ပေါက်စီတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ 
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရသော ပေါက်စီများမှာ မူရင်းတရုတ်နိုင်ငံမှ ပေါက်စီထုတ်သည့် နည်းပညာကို ဒေသတွင်းလက်ရာပေါင်းစပ်ထည့်သွင်းပြီး မြန်မာကြိုက်ဖန်တီးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ အစာသွတ်ထည့်ရာတွင် ပဲ၊ ကြက်သား၊ ဝက်သား၊ ငုံးဥနှင့် ငါးဖယ်စသည့်ကို ထည့်လေ့ရှိကြသည်။ အရွယ်အစားမှာ ဒေသအလိုက် ကွဲပြားမှုရှိသည်။
ကုံကုမံ

**ကုံကုမံ** (Saffron) သည် အဖိုးတန်သော ပန်းဝတ်ဆံ တစ်မျိုးဖြစ်၍ ယင်းတို့ကို ရှေးရောမနှင့် ဂရိလူမျိုးတို့ လက်ထက်မှ အစပြုကာ လိမ္မော်ရောင် ဆိုးဆေးအဖြစ် သော်လည်းကောင်း၊ အမွှေးနံ့သာ အဖြစ်သော် လည်းကောင်း ဘယဆေး အဖြစ်သော် လည်းကောင်း၊ အစဉ်အဆက် အသုံးပြုလာခဲ့ကြသည်။ ရှေးခေတ်ဂရိနှင့် အိုင်ယာလန်နိုင်ငံတို့တွင် ကုံကုမံသည် အထက်တန်းကျလှသော ထီးသုံးနန်းသုံး ဆိုးဆေးဖြစ်ခဲ့ဘူးသည်။ အိန္ဒိယနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဒံပေါက်ထမင်း၌ ထည့်လေ့ရှိသဖြင့် လူသိများသည်။ ဤကဲ့သို့ ထမင်းဟင်းလျာများ၌ ထည့်သောအခါ ကုံကုမံတွင် အပူဓာတ် ပါဝင်သောကြောင့် အစာကြေသည်ဟု ဆိုသည်။ 

ကုံကုမံကို ကိတ်မုန့်၊ ချိုချဉ်သကြားလုံး စသည်များတွင်လည်း ထည့်သွင်းအသုံးပြုကြသည်။ ဆေးဖက်ဝင်သည် ဆိုသော်လည်း အမှန်စင်စစ် ကုံကုမံ၌ ရောဂါများကို ပျောက်ကင်းစေနိုင်သော သတ္တိမရှိဟု သိရသည်။ ကုံကုမံပင်များ ပေါက်ရာဒေသမှာ ဥရောပအနောက်တောင်ပိုင်း၊ ဂရိနိုင်ငံနှင့် အီရန်(ပါရှား)နိုင်ငံများ ပါဝင်သော မြေထဲပင်လယ် အရှေ့ဒေသ တဝိုက်ဖြစ်သည်။ နောင်သော် ကုံကုမံ၏ အဖိုးတန်မှုကြောင့် ကုံကုမံပင်များကို စပိန်နိုင်ငံ၊ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ ပင်ဆယ်ဗေးနီးယားပြည်နယ် (အမေရိကန်) စသော အခြားနိုင်ငံများ၌ လည်း စိုက်ပျိုးလာကြသည်။ 

ကုံကုမံပင်သည် နှစ်ကြာခံသည့် အပင်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ မြေအောက်အမြစ်ရင်းတွင် ကြက်သွန်နီကဲ့သို့သော ဥမျိုးရှိ၍ ထိုဥ၏ ထိပ်မှ အရွက်၊ ဖူးတံနှင့် အပွင့်များ ဖူးထွက်ပေါ်လာကြသည်။ မြက်ရွက်နှင့် ဆင်တူသော အရွက်များမှာ ၅လက်မမှ ၉လက်မ အထိရှည်လျားသည်။ ဖူးတံမှာ ရှည်းလျားကာ ခေါင်းပွဖြစ်၍ ထိုဖူးတံထိပ်ဖျားမှ ဆောင်းဦးပေါက်ရာသီတွင် ခရမ်းရောင်နုသန်းသော ကတော့ပုံ ပန်းပွင့်အဖြူများ ပွင့်လာကြသည်။ ကုံကုမံပန်း၌ ပွင့်ချက်၆ချပ်ပါရှိသည်။ အပွင့်၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ဝတ်ဆံမတိုင်ရှိ၍ ထိုတိုင်ထိပ်တခု၌ တစ်လက်မ သာသာရှည်သော နီရဲနေသည့် ဝတ်ဆံထိပ် ၃ပင်စီ ပေါက်ကြသည်။ 

ကုံကုမံဆိုသည်ကား အခြားမဟုတ်။ စုသိမ်း အခြောက်ခံထားသော အဆိုပါ ဝတ်ဆံထိပ် ကလေးများပင်ဖြစ်၏။ ပန်းပွင့်ပေါင်း ၄၀၀၀မှ ဝတ်ဆံပေါင်း၁၂၀၀၀လောက်ကို စုသိမ်း၍အခြောက်ခံမှ ကုံကုမံ အလေးချိန် တစ်အောင်စခန့်ရသဖြင့် ကုံကုမံသည် ရှေးယခင်ကထက် အဖိုးများစွာ တန်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့်လည်း ကုံကုမံတွင် အခြားပန်းဝတ်ဆံများကိုရော၍ လူမသမာများကစီးပွားရှာ ရောင်းချလာကြသည်။ ထိုပြစ်မှု ကျူးလွန်သူများကို အလယ်ခေတ်ကသေဒဏ်ပေး၍ပင် နှိပ်ကွပ်သည်ဟုဆိုသည်။ 

ယခုခေတ်တွင်လည်း ကုံကုမံအတုများရှိသဖြင့် ကုံကုမံကို ဈေးကြီးပေးဝယ်၍ အသုံးပြုလိုသူများအဖို့ အတုနှင့် အစစ်ကို ခွဲခြားသိရှိရန် လိုအပ်သည်။ ကုံကုမံအစစ်သည် စီးကရက်ကဲ့သို့ နီညိုရောင်ရှိသည့် အမျှင်ကလေးများ ဖြစ်သည်။ အနံ့သင်း၍စားကြည့်လျှင် အရသာ ခါးသက်သက်ရှိသည့်အပြင် ပူရှိန်းရှိန်းရှိနေသည်ကို တွေ့ရပေမည်။ လျှာပေါ်၌လည်း အဝါရောင်စွဲကျန်ရစ်လိမ့်မည်။ ကုံကုမံ အစစ်ကို စပိန်နိုင်ငံမှ တင်သွင်းရရှိ၍ မြန်မာနိုင်ငံ၌ မီးကုံကုမံဟု တွင်သည်။ 

အသားအရေပေါ်၍ ဤကုံကုမံကို အရည်ဖျော်၍ လိမ်းထားလျှင် မီးဒဏ်ကို ခံနိုင်သဖြင့် မီးကုံကုမံဟု ခေါ်ဆိုသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ကုံကုမံဟူသော အမည်ဖြင့် ရောင်းလေ့ရှိသော ကုံကုမံအတုမှာ ကုံကုမံအစစ်ထက် အနီရောင် ပို၍လွင်သည်။ အနံ့နည်း၍ အရသာတွင်လည်း အခါးဓာတ်၊ အပူဓာတ် ခေါင်းပါးသည်။ ကြာဆံဝတ်ဆံနှင့် တူသောကြောင့် ထိုကုံကုမံအတုမှာ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ကြာကုံကုမံ ဟူ၍တွင်သည်။

## ကိုးကား
၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ

ဖေဖော်ဝါရီလ၊ (၁၃)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၄၄)ရက်မြောက် နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၃၂၁) ရက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၂၂) ရက်) ကျန်သေးသည်။ 

## ဖြစ်စဉ်များ 
*
*
*

## မွေးဖွားသူများ 
*၁၉၁၅ &ndash; ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၊ မြန်မာ အမျိုးသားခေါင်းဆောင်၊ ဗိုလ်ချုပ် နှင့် နိုင်ငံရေးသမား (၁၉၄၇ ကွယ်လွန်)
*၁၉၆၂ &ndash; မေဆွိ၊ မြန်မာ အမျိုးသမီး အဆိုတော်
* ၁၉၆၃ &ndash; ကျော်မင်းယု၊ နိုင်ငံရေးသမားသမား (၂၀၂၂ ကွယ်လွန်)

## ကွယ်လွန်သူများ 
*
*
*

## ပွဲတော်ရက်များ 
* မြန်မာ့ကလေးများနေ့ - အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီး နှင့် လွတ်လပ်ရေးဖခင်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ၏ မွေးနေ့ကို ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ မြန်မာ့ကလေးများနေ့ အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ 
*ကမ္ဘာ့ရေဒီယိုနေ့ 
*

## ပြင်ပလင့်ခ်များ
နယ်ဒါးမြ၊ စော

ဗိုလ်ချုပ် **စောနယ်ဒါးမြ** (အင်္ဂလိပ်: Saw Ner Dah Mya) သည် ကရင်လူမျိုး နိုင်ငံရေးသမားနှင့် လက်နက်ကိုင်ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကရင်ပြည်နယ်အတွင်း၌ ကော်သူးလေသမ္မတနိုင်ငံ (Republic of Kawthoolei) တည်ထောင်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြီး အဆိုပါနိုင်ငံ၏ သမ္မတအဖြစ် မိမိကိုယ်ကိုယ် ခန့်အပ်ခဲ့သူဖြစ်သည်။

စောနယ်ဒါးမြသည် ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) ၏ ခေါင်းဆောင်ဟောင်းဖြစ်သူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စောဘိုမြ၏ သားဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ယခင်က ကရင်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (KNDO) တွင် စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ကော်သူးလေတပ်မတော် (Kawthoolei Army - KTA) ကို သီးခြားဖွဲ့စည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။

## နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှု 
၂၀၂၆ ခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် စောနယ်ဒါးမြသည် ၎င်း၏ထိန်းချုပ်နယ်မြေအတွင်း၌ သီးခြားလွတ်လပ်သော အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားတစ်ခုကို ထူထောင်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် “ကော်သူးလေသမ္မတနိုင်ငံ” ကို တည်ထောင်ကြောင်းနှင့် ၎င်းကိုယ်တိုင် သမ္မတအဖြစ် တာဝန်ယူကြောင်း လူသိရှင်ကြား ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
၁၃ ဇန်နဝါရီ

ဇန်နဝါရီလ၊ (၁၃)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၁၃)ရက်မြောက် နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၃၅၂) ရက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၃၅၃) ရက်) ကျန်သေးသည်။ 

## ဖြစ်စဉ်များ 
*
*
*

## မွေးဖွားသူများ 
## ကွယ်လွန်သူများ 
*
*
*

## ပွဲတော်ရက်များ 
*
*
*

## ပြင်ပလင့်ခ်များ
ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား

**ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား** သို့မဟုတ် ကမ္ဘာ့ဖလား ဘောလုံးပွဲသည် နိုင်ငံတကာ ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် (ဖီဖာ) အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများမှ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်သည့် နိုင်ငံတကာ ဘောလုံးပွဲ တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲကို ၁၉၃၀ ခုနှစ်မှ စတင်၍ လေးနှစ်တစ်ကြိမ် ကျင်းပခဲ့သည်ဆိုသော်လည်း ၁၉၄၂ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၄၆ ခုနှစ်တို့တွင် ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ကြောင့် ရပ်နားခဲ့ရသည်။ 

ပထမ ၃ နှစ်ကာလတွင် တိုက်ကြီးများအလိုက် ခြေစစ်ပွဲများ ကျင်းပကြသည်။ နောက်ဆုံး ခြေစစ်ပွဲကို အောင်နိုင်သည့် အသင်းများနှင့် ကမ္ဘာ့ဖလား ကြီးမှူးကျင်းပသည့် အိမ်ရှင်နိုင်ငံအသင်း စုစုပေါင်း ၃၂ သင်း ၁ လသာကြာသည့် ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲတွင် ပါဝင် ဗိုလ်လုကြသည်။ 

ပြီးခဲ့သည့် ၂၁ ကြိမ်တွင် နိုင်ငံ ၈ နိုင်ငံမှ ဗိုလ်စွဲခဲ့သည်။ ထိုနိုင်ငံများအနက် ဘရာဇီးနိုင်ငံမှာ ၅ ကြိမ်တိုင်တိုင် ချမ်ပီယံဆု ရခဲ့ပြီး အကြိမ်တိုင်းတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်ရခဲ့သည့် နိုင်ငံလည်းဖြစ်သည်။ အခြားအနိုင်ရရှိအသင်းများမှာ အီတလီနိုင်ငံနှင့် ဂျာမနီတို့ဖြစ်ကြ၍ လေးကြိမ်ဗိုလ်စွဲခဲ့ပြီး၊ ဥရုဂွေးနှင့် အာဂျင်တီးနား၊ ပြင်သစ်တို့မှာ ၂ ကြိမ်စီ၊ အင်္ဂလန်နှင့် စပန်တို့က ၁ ကြိမ်စီ အသီးသီးရခဲ့ဖူးသည်။ 

ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲသည်လည်း ကမ္ဘာတဝှမ်း လူကြည့်အများဆုံး အားကစားပွဲ တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ဂျာမနီတွင် ကျင်းပခဲ့သည့် ၂၀၀၆ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား ဗိုလ်လုပွဲကို ပရိသတ်ပေါင်း ၇၁၅ သန်းခန့် ကြည့်ရှုခဲ့ကြသည်။  ၂၀၁၀ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲကို ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့မှ ဇူလိုင်လ ၁၁ ရက်နေ့အထိ တောင်အာဖရိကနိုင်ငံတွင် ကျင်းပခဲ့ကြသည်။ ၎င်းပွဲစဉ်တွင် စပိန်နိုင်ငံမှ ဗိုလ်စွဲအနိုင်ရရှိခဲ့လေသည်။။ ၂၀၁၄ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားကိုမူ ဘရာဇီးနိုင်ငံ၌ ကျင်းပခဲ့ပြီး ဂျာမဏီနိုင်ငံက အနိုင်ရဗိုလ်စွဲခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားကို ရုရှားနိုင်ငံတွင် ကျင်းပခဲ့ပြီး ပြင်သစ်နိုင်ငံက အနိုင်ရဗိုလ်စွဲခဲ့သည်။ 

ယခုအချိန်အထိ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲများကို နိုင်ငံ ၁၇ နိုင်ငံတို့က အိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပပေးခဲ့ရာ ဘရာဇီး၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမနီ၊ အီတလီ၊ မက္ကဆီကို တို့က နှစ်ကြိမ်စီ၊ ဥရုဂွေး၊ ဆွစ်ဇာလန်၊ ဆွီဒင်၊ ချီလီ၊ အင်္ဂလန်၊ အာဂျင်တီးနား၊ စပိန်၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဂျပန်-တောင်ကိုးရီးယား (ပူးတွဲ)၊ တောင်အာဖရိက၊ ရုရှားတို့က တစ်ကြိမ်စီ အသီးသီး လက်ခံကျင်းပခဲ့ကြသည်။ လာမည့် ၂၀၂၂ ကမ္ဘာ့ဖလားကို ကာတာနိုင်ငံက လက်ခံ၍ ကျင်းပမည်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၆ တွင် ကနေဒါ-အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု-မက္ကဆီကို တို့က ပူးတွဲအိမ်ရှင်အဖြစ်ကျင်းပမည်ဖြစ်ရာ မက္ကဆီကိုအသင်းသည် ကမ္ဘာ့ဖလားကို သုံးကြိမ်လက်ခံကျင်းပမည့် ဝိသေသကို ပိုင်ဆိုင်မည်ဖြစ်၏ ။

## ကိုးကား
၂၀၁၀ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား

**၂၀၁၀ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားသည်** (၁၉)ကြိမ်မြောက် ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲဖြစ်ပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့မှ ဇူလိုင်လ ၁၁ ရက်နေ့အထိ တောင်အာဖရိကနိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည်။ အာဖရိကတိုက်တွင် ပထမဆုံး အကြိမ် ကျင်းပခြင်းဖြစ်သည်။ ခြေစစ်ပွဲများကို ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လမှ စတင်ခဲ့ပြီး ဖီဖာ အဖွဲ့ဝင် ၂၀၈ သင်းအနက် ၂၀၄ သင်း ပါဝင် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးအဆင့် ပြိုင်ပွဲများတွင် အသင်း ၃၂ သင်းမှ ဘောလုံးသမား ၇၃၆ ဦး ပါဝင် ဆင်နွှဲကြသည်။ ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲကို ၁၉၃၀ ခုနှစ်မှစ၍ ၄ နှစ်တစ်ကြိမ် ကျင်းပခဲ့ရာ နောက်တစ်ကြိမ် ၂၀၁၄ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားကို ဘရာဇီးနိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည်။ 

ကမ္ဘာ့ဖလားဘောလုံးပြိုင်ပွဲ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားကို တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ ဂျိုဟန်နစ္စဘတ်မြို့ရှိ ဆော့ကာစီးတီး အားကစားကွင်းကြီး၌ ကျင်းပရာ တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ သမ္မတ ဂျာကော့ဇူမာ၊ မက္ကဆီကိုနိုင်ငံသမ္မတ ဖီးလစ်ကယ်ဒါရွန်၊ ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံသမ္မတ ရောဘတ်မူဂါဘီ၊ အမေရိကန်
ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ ဒုတိယသမ္မတ ဂျိုးဘိုင်ဒင်၊ ကမ္ဘာ့ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်မှ တာဝန်ရှိသူများ၊ ပြိုင်ပွဲဝင်အသင်းများမှ ဘောလုံးသမားများ၊ အုပ်ချုပ်သူများ၊ နည်းပြများ၊ ဒိုင်လူကြီးများနှင့် ဘောလုံးဝါသနာရှင် ပရိသတ်များတက်ရောက်ကြသည်။

## ပြိုင်ပွဲကျင်းပမည့် ဘောလုံးကွင်းများ 
## ဆုကြေးငွေ 
ဖီဖာအဖွဲ့ချုပ်မှ ယခုအကြိမ် ဘောလုံးပွဲအတွက် အတည်ပြုပေးသည့် စုကြေးငွေ စုစုပေါင်းမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၄၂၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၆ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲထက် ရာနှုန်း ၆၀ တိုးမြှင့်ထားသည်။ ဘောလုံးပွဲ မစတင်မီ ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုများအတွက် ခြေစစ်ပွဲအောင်သည့် အသင်းတိုင်း ဒေါ်လာ ၁ သန်း ရရှိသည်။ ပွဲစပြီးနောက် ပတ်လည်ပွဲမှ ထွက်သွားရသည့် အသင်းတိုင်း ဒေါ်လာ ၈ သန်း ရရှိသည်။ နောက်အဆင့် ပြိုင်ပွဲများသို့ တက်ရောက်နိုင်သည့် အသင်းများအတွက် ပြိုင်ပွဲ အဆင့်လိုက် ဆုကြေးငွေများမှာ အောက်ပါ အတိုင်းဖြစ်သည်။ 

# greatest number of points in all group matches;
# goal difference in all group matches;
# greatest number of goals scored in all group matches;
# greatest number of points in matches between tied teams;
# goal difference in matches between tied teams;
# greatest number of goals scored in matches between tied teams;
# drawing of lots by the FIFA Organising Committee.

#### အုပ်စု A 
#### အုပ်စု B 
#### အုပ်စု C 
#### အုပ်စု D 
#### အုပ်စု E 
#### အုပ်စု F 
#### အုပ်စု G 
#### အုပ်စု H 
### ရှုံးထွက်ပွဲ 
ဗိုလ်လုပွဲအပါအဝင် ရှုံးထွက်ပွဲများတွင် ၉၀ မိနစ်ကြာ ပုံမှန်ပွဲစဉ် ပြီးဆုံးသွားသော်လည်း သရေကျနေလျှင် ၁၅ မိနစ်ကြာသည့် အချိန်ပို နှစ်ပိုင်း ဆက်ကစား ရမည်ဖြစ်သည်။ ဤသို့ဖြင့် အနိုင်အရှုံး မပေါ်သေးလျှင် နောက်ဆုံး၌ ပင်နယ်တီဖြင့် အဆုံးအဖြတ် ပေးမည်ဖြစ်သည်။ 

### ၁၆ သင်းအဆင့် 
*All times are South African Standard Time (UTC+02)*

----

----

----

----

----

----

----

### ကွာတားဖိုင်နယ် 
----

----

----

### အကြိုဗိုလ်လုပွဲ 
----

### တတိယလုပွဲ 
### ဗိုလ်လုပွဲ 
### ဆုများ 
* ရွှေဘောလုံးဆု -  Diego Forlán (ဥရုကွေး)
* ရွှေဖိနပ်ဆု -   Thomas Müller (ဂျာမနီ)
* ရွှေလက်အိပ်ဆု -  Iker Casillas (စပိန်)
* အကောင်းဆုံး လူငယ် ကစားသမား -  Thomas Müller (ဂျာမနီ)

## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* Eleven မဂ္ဂဇင်း ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲ အထူးကဏ္ဍ 
* ဧရာဝတီ မဂ္ဂဇင်း ၂၀၁၀ ကမ္ဘာ့ဖလား စာမျက်နှာ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကမ္ဘာ့ဖလား ပြိုင်ပွဲများ
မိုးဗြဲ နရပတိ

## မိုးဗြဲ နရပတိ၊ အေဒီ(၁၅၄၅−၁၅၅၁)
**မိုးဗြဲနရပတိ**သည် အုန်းဘောင်ခုံမှိုင်း၏ သားတော်ဖြစ်သည်။ မြန်မာသက္ကရာဇ် (၉၀၇)ခု၊ အေဒီ ၁၅၄၅-ခုတွင် မိုးဗြဲမင်းသည် နရပတိဟူသောအမည်ဖြင့် အင်းဝရွှေနန်းကို တက်တော်မူသည်။ စစ်ကိုင်းစည်သူကျော်ထင်နှင့်လည်း စစ်မက်မပြတ် ဖြစ်ကြသည်။ မိုးဗြဲနရပတိသည် အင်းဝရွှေနန်းကို တက်လျှင် အုန်းဘောင်ဆွေကြီးမျိုးကြီးတို့ကိုလည်း မဆက်ဆံ၊ ရှမ်းအသုံးအဆောင် အကျင့်အာစာရကိုလည်း မကြိုက်၊ မင်းတရားရွှေထီးသို့ စေပါး၍ မဟာမိတ် အဆွေခင်ပွန်းပြုတော်မူသည်။ စစ်ကိုင်းစည်သူကျော်ထင်ကိုလည်း မပြတ်လှုပ်ချောက်ရ၏။ ချစ်ကျွန်လည်း ပြု၏။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်းဝခေတ်
ကဏ္ဍ:အင်းဝမင်းဆက်
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း
ဧရာဝတီ

**ဧရာဝတီ** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အဓိက မြစ်တစ်စင်း၏ နာမည် ဖြစ်သည်။

**ဧရာဝတီ** ဆိုသည်မှာ

## နေရာဒေသ
* ဧရာဝတီတိုင်း
* ဧရာဝတီမြစ်ဝ
* ဧရာဝတီ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ
* ဧရာဝတီ ရေတပ် စခန်းဌာနချုပ်
* ဧရာဝတီမြစ် (ဧရာ)

## ပုဂ္ဂိုလ် သို့ သတ္တဝါ
* ဧရာဝတီလင်းပိုင်
* ဧရာဝတီ (ဒေဝီ) (Iravati) - ဟိန္ဒူနတ်ဒေဝီတစ်ပါး

## မီဒီယာ
* ဧရာဝတီ (မဂ္ဂဇင်း)
* ဧရာဝတီ (ဝဘ်ဆိုဒ်)
* ဧရာဝတီ (သီချင်း)
* ဧရာဝတီ (တိုက်စိုး)(စာအုပ်)

## အဖွဲ့အစည်း 
* ဧရာဝတီဘဏ်
ဝတ္ထု

**ဝတ္ထု**ဆိုသည်မှာ ရှည်လျားသော နောက်ကြောင်းရာဇဝင် တစ်ခုကိုသော်လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် မိမိအာရုံ၌ ပေါ်ပေါက်လာသော စိတ်ကူးစိတ်သန်းအားလည်းကောင်း အမှန်တကယ် ဖြစ်သကဲ့သို့ လူအများနားလည်လွယ်ကူရန် စကားပြေဖြင့် ရေးသားခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုနိုင်သည်။ အချို့ ဝတ္ထုများသည် လူသားတို့ အတွက် သုတ၊ ရသများပေးစွမ်းနိုင်သကဲ့သို့ တစ်ခါတစ်ရံတွင်လည်း ပေါကြောင်ကြောင်နိုင်လှလေသည်။
အနောက်တိုင်း ဝတ္ထုအရေးအသားကို ၁၈ ရာစုနှစ်မှ စတင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်မူ ပထမဦးဆုံးသော မြန်မာ့ကာလပေါ် ဝတ္ထုဖြစ်သည့် စာ‌ရေးဆရာကြီး ဂျိမ်းစ်လှကျော် ရေးသားခဲ့သော မောင်ရင်မောင် မမယ်မ ဝတ္ထုဖြစ်သည်။ ပြင်သစ်စာရေးဆရာကြီး အယ်လက်ဇန္ဒား ဒျူးမား ရေးသားသော ‘ကောင့်အော့ မွန်တီကရစ္စတို’ (မွန်တီကရစ္စတို မြို့စားကြီး) ဝတ္ထုကိုမှီငြမ်း၍ မြန်မာတို့၏ အခြေ၊ မြန်မာတို့၏ အမြင်နှင့် ဆီလျော်အောင် ပြုပြင်ရေးသားထားသည့် ဝတ္ထုဖြစ်ပြီး ၁၉၀၄ ခုနှစ်တွင် ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုခေတ်က "မောင်ရင်မောင် မမယ်မဝတ္ထု"သည် အတော်လူကြိုက်များ၍ ခေတ်စားခဲ့သောကြောင့် ဝန်စာရေးဦးကြီး ရေးသားသော ‘ချဉ်ပေါင်ရွက်သည် မောင်မှိုင်း’ အစရှိသည့် ဝတ္ထုမှာလည်း လပိုင်းမျှ ခြား၍ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ 
ထိုခေတ်ထိုအခါက မောင်ရင်မောင် မမယ်မ ဝတ္ထုကို မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသန ဂျာနယ်မှ ဤသို့ဝေဖန်ခဲ့သည်။
‘‘ ဝတ္ထုဟူသောအရာကို ခေတ်သစ် အဓိပ္ပာယ်အတိုင်း မြန်မာတို့က နားမလည်နိုင်ကြသေးသည့်အလျောက် စာရေးသူ (ဂျိမ်းစ်လှကျော်) က မောင်ရင်မောင် ထားခဲ့သော စာရွက်စာတမ်းများမှ ကောက်ယူ စီရင်ရေးသားသည်ဟုဆိုလျှင် သင့်လျော်မည်ဟု ယူဆပုံရသည်။ ဝတ္ထုဟုသာ ဆိုသည်။ ဝတ္ထုနှင့်မတူပဲ အကြောင်းအရာများ ဖော်ပြသော စာတမ်းနှင့် တူနေချေသည်။ ယင်းသို့ ဆိုရငြားလည်း ဤဝတ္ထုမှာ ပထမ မြန်မာဝတ္ထု ဖြစ်သောကြောင့် ရှေ့ဆောင်သူတို့ ရအပ်သော အခွင့်အရေး ရထိုက်သည်ဟု ဆိုရပေမည်။’’ 
ထိုခေတ်က ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်မှာ လွတ်လပ်ရေးခေတ်မှ စာအုပ်များထက် ကျနသပ်ရပ်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ပုံနှိပ်စက္ကူချောဖြင့် ဂရိတ်စာလုံးစီကာ ရိုက်ထားသည်။ အတွင်းရုပ်ပုံများမှာ ပန်းချီရုပ်ပုံများ မဟုတ်ပဲ ထိုခေတ်က အင်္ဂလိပ်၊ အမေရိကန် မဂ္ဂဇင်းများတွင် ပါရှိသည့်နည်းတူ လူစင်စစ်ကို ဇာတ်ကွက်ဇာတ်လမ်းအတိုင်း သရုပ်ဆောင်စေကာ ရိုက်ကူးထားသော ဓာတ်ပုံများဖြစ်၍ ထိုဓာတ်ပုံမျိုး ၁၂ ပုံဖြင့် သရုပ်ဖော်ထားသည်။
 
မြန်မာ့ ဝတ္ထု စာရေးဆရာလောကတွင် ထင်ရှားသူများမှာ

* ဂျိမ်းစ်လှကျော်
* သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း 
* ပီမိုးနင်း
* ရွှေဥဒေါင်း
* ဒဂုန်ရွှေမျှား
* ထီလာစစ်သူ
* မင်းယုဝေ 
* လူထုဒေါ်အမာ
* ဂျာနယ်ကျော်မမလေး 
* မင်းသိင်္ခ 
* ပုညခင်
* သိုးဆောင်း
* ဂျူး
* လယ်တွင်းသားစောချစ်
* ချစ်ဦးညို
* အကြည်တော်
* နှင့် အခြား အမြောက်အမြားရှိကြသည်။

## ကိုးကား 
Categoအကြင်သူသည်
ry:ဝတ္ထုများ
ဦး

မြန်မာလူမျိုးတို့၏ ဂုဏ်ကို မြှင့်တင်သော စကားလုံးဖြစ်သည်။ Mr. ကဲ့သို့သော မြန်မာလူမျိုး ယောက်ျားတို့၏ နာမည်အစဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်လို ရိုက်လျှင် U တစ်လုံးတည်း ရိုက်သည်။

## ရခိုင် အသုံးအနှုန်း 
ရခိုင်လူမျိုးတို့တွင် သားဦး သမီးဦးတို့၏ အမည်ရှေ့တွင် ဦးထည့်ပြီး ကင်ပွန်းတပ်လေ့ ရှိသည်။

## ဒီမှာလည်း ကြည့်
ဒေါင်ဟွိုင်း လေဆိပ်

ဒေါင်ဟွိုင်း လေဆိပ် သည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ ကွမ်ဘင်း ပြည်နယ်ရှိ ဒေါင်ဟွိုင်းမြို့ရှိ လေဆိပ် ဖြစ်သည်။ ပြင်သစ်တို့က ၁၉၃ဝ လွန်နှစ်များတွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၂ဝဝ၄ မှ ၂ဝဝ၈ ခုနှစ်အတွင်းတွင် ယင်းကို ပြန်လည် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ လေဆိပ်သည် တစ်နှစ်လျှင် ခရီးသည် ငါးသိန်းကို ဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်သည်။ ပြေးလမ်းသည် ၂၄ဝဝ မီတာရှည်၍ ၄၅ မီတာ ကျယ်ကာ Airbus A321 လေယာဉ် တက်ဆင်းနိုင်သည်။ ယခုအခါ ယင်းလေဆိပ်မှ ဟနွိုင်းနှင့် ဟိုချီမင်း မြို့များသို့ လေယာဉ် ပြေးဆွဲလျက် ရှိသည်။
## Reference
ပန်ဂရမ်

**ပန်ဂရမ်** () ဆိုသည်မှာ ဝါကျတစ်ခုအတွင်းတွင် သက်ဆိုင်ရာဘာသာစကား၏ အက္ခရာများ၊ ရေးထုံးများ အနည်းဆုံးတစ်ကြိမ်ပါဝင်သည့် ဝါကျတစ်ကြောင်းဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ယင်းဝါကျသည် ထိုက်သင့်သည့် တိုတောင်းမှုလိုအပ်ပြီး အဓိပ္ပာယ်ရှိရန်လိုအပ်သည်။ အက္ခရာအားလုံးကို အနည်းဆုံး တစ်ကြိမ်စီသုံးထားသည့် ဝါကျကို ခေါ်သည်။ ပန်ဂရမ်သည် တိုလေ ရေးရခက်လေဖြစ်သည်။ "The quick brown fox jumps over the lazy dog" သည် ထင်ရှားသည့် အင်္ဂလိပ် ပန်ဂရမ် ဖြစ်သည်။ မြန်မာပန်ဂရမ်မှာ "သီဟိုဠ်မှ ဉာဏ်ကြီးရှင်သည် အာယုဝဍ္ဎနဆေးညွှန်းစာကို ဇလွန်ဈေးဘေးဗာဒံပင်ထက် အဓိဋ္ဌာန်လျက် ဂဃနဏဖတ်ခဲ့သည်။" ဖြစ်သည်။

## ပန်ဂရမ်အသုံးပြုသည့်နေရာများ 
ပန်ဂရမ်များကို စာလုံးပုံစံများ ဖော်ပြရန် သုံးလေ့ရှိသည်။

## ဘာသာစကားအလိုက် ပန်ဂရမ်များ 
### အင်္ဂလိပ်ပန်ဂရမ် 
အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားတွင်ရှိသည့် အင်္ဂလိပ်ပန်ဂရမ်မှာ The quick brown fox jumps over the lazy dog.ဖြစ်သည်။

### ထိုင်းပန်ဂရမ် 
### လာအိုပန်ဂရမ်
### ဗီယက်နမ်ပန်ဂရမ် 
### အင်ဒိုနီးရှားပန်ဂရမ်
### အိန္ဒိယပန်ဂရမ် 
### ဂျပန်ပန်ဂရမ်
* There (were) two messengers; (they) had animosity (among each other); (they were) equally powerful (in fight); here are the corpses.
**This poem is used as the ordering of the Javanese script.
**This poem is perfect pangram, which means there is only one letter of each glyph.

### တရုတ်ပန်ဂရမ် 
### ဖိလစ်ပိုင်ပန်ဂရမ်
### မြန်မာပန်ဂရမ် 
မြန်မာပန်ဂရမ်မှာ "သီဟိုဠ်မှ ဉာဏ်ကြီးရှင်သည် အာယုဝဍ္ဎနဆေးညွှန်းစာကို ဇလွန်ဈေးဘေး ဗာဒံပင်ထက် အဓိဋ္ဌာန်လျက် ဂဃနဏဖတ်ခဲ့သည်။" ဟုဖြစ်ပြီး ယင်းသည် မြန်မာဘာသာစကားအတွက် ပထမဆုံးဟု ပြောဆိုနိုင်သည့် မြန်မာပန်ဂရမ်ဖြစ်သည်။

#### မြန်မာပန်ဂရမ်တွင် ပါဝင်သည့် အချက်များ 
မြန်မာပန်ဂရမ်တွင် မြန်မာအက္ခရာ ၃၄ လုံး(ညကလေးအပါအဝင်) အပါအဝင် ပင့် (ျ)၊ ရစ်(ြ)၊ ဆွဲ(ွ)၊ ထိုး(ှ)၊ ဝစ္စနှစ်လုံးပေါက်(း)၊ အောက်ကမြှင့်(့)၊ သေးသေးတင် (ံ)တို့ပါဝင်သည်။ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများမှာ အောက်ပါအက္ခရာနှင့် သရများ ပါဝင်ရမည် ဖြစ်သည်။
:(၁) က-အ
:(၂) ျ ြ ွ ှ
:(၃) ါ/ာ-ဲ
:(၄) ံ-့-း။
:သဝေထိုးနှင့် အထူးအက္ခရာများ ပါရန် မလို။
#### မြန်မာပန်ဂရမ်ပေါ်ထွက်လာမှု နောက်ခံဖြစ်ရပ်များ 
##### မြန်မာပန်ဂရမ် ဖိတ်ခေါ်ပြိုင်ပွဲကျင်းပပေးသူနှင့် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သည် နေရာ 
မြန်မာပန်ဂရမ်ဖိတ်ခေါ်ပြိုင်ပွဲကို ဆော့စ်ဝဲလ်စလူးရှင်းမှ  စီအီးအို ဦးငွေထွန်းက myanmaritpro ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တွင် ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့တွင် စတင်ဖိတ်ခေါ်ပေးခဲ့သည်။

#### မြန်မာပန်ဂရမ်ကို စတင်တီထွင်သူ 
မြန်မာပန်ဂရမ်ကို စတင်တီထွင်ခဲ့သူမှာ ဦးမောင်မောင်ဆန်း ဖြစ်သည်။ ၂ဝဝ၉ ဒီဇင်ဘာတွင် မောင်မောင်ဆန်းသည် ရှေးဦးမြန်မာပန်ဂရမ်ကို ရေးသားခဲ့သည်။

#### အဆင့်ဆင့် ဖန်တီးခဲ့ပုံ 
#### မီဒီယာများတွင် ဖော်ပြခဲ့သည့် မြန်မာပန်ဂရမ်နှင့် ပတ်သက်သည့် သတင်းနှင့် သတင်းဆောင်းပါးများ 
ပထမဆုံးမြန်မာပန်ဂရမ်၏ သတင်းနှင့် သတင်းဆောင်းပါးကို အလင်းတန်းဂျာနယ်တွင် ၂၅ ရက်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဖော်ပြခဲ့ပြီး မိုးမခသတင်း ဌာန၏ ဝက်ဘ်ဆိုက်တွင်လည်း ဖော်ပြခဲ့သည်ကို တွေ့ရသည်။ ထို့အပြင် myanmar-myanmar.com ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တွင်လည်း မြန်မာပန်ဂရမ်သတင်းကို ပန်ဂရမ်ထွက်ပေါ်ပြီး ရက်ပိုင်းတွင် လွင့်တင်ပေးထားသည်ကို တွေ့ရသည်။

## ကိုးကား 
*အလင်းတန်းဂျာနယ်

## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* www.shweamyutay.com 
* www.moemakha.com 
* www.myanmaritpro.com 
* www.myanmar-myanmar.com 
* www.yoyer.com
အာဂျင်တီးနား အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း

thumb|left|အာဂျင်တီးနား အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း 1964
thumb|left|
**အာဂျင်တီးနား အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း**သည် အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ၏ လက်ရွေးစင် ဘောလုံးအသင်းဖြစ်ပြီး ဥရုကွေး နည်းတူ နိုင်ငံတကာ ဘောလုံးပွဲများတွင် အများဆုံး ဗိုလ်စွဲသည့် အသင်းတစ်သင်းဖြစ်သည်။ 

အာဂျင်တီးနားအသင်းသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ခြေစွမ်းအကောင်းဆုံး ဘောလုံးအသင်း တစ်သင်းဖြစ်ပြီး ဖီဖာ အဖွဲ့ချုပ်၏ စာရင်းအရ လက်ရှိ ကမ္ဘာပေါ်တွင် နံပါတ် ၇ အဆင့်တွင် ရှိသည်။  အာဂျင်တီးနားအသင်းသည် ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲတွင် ၁၉၇၈ ၊ ၁၉၈၆ ခုနှစ် နှင့် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ၌ ဗိုလ်စွဲခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ နှင့် ၂၀၀၈ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲများတွင်လည်း ရွှေတံဆိပ် ရယူနိုင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
တောင်ကြီးမြို့ သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင် ပြပွဲ

**တောင်ကြီးမြို့ သဘာဝဝန်းကျင် ပြပွဲ**သည် တောင်ကြီးမြို့ ယဉ်ကျေးမှု ပြတိုက်၊ စာကြည့်တိုက်အဖွဲ့နှင့် ဝါသနာရှင် လူငယ်များ စုပေါင်းကာ သစ်တောပြုန်းတီးလာခြင်းအား ဒေသခံများ သတိပြုမိလာစေရန်၊ သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင်အား ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အသိတရား နှိုးကြားလာစေရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် တင်ဆက်ထားသည့် ပြပွဲတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ယင်းပြပွဲကို ‘‘ဒို့ချစ်တဲ့ကမ္ဘာ’’ ဟု အမည်ပေးထားပြီး တောင်ကြီးမြို့ ယဉ်ကျေးမှု ပြတိုက်နှင့် စာကြည့်တိုက်တွင် ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဇွန်လ ၈ ရက်နေ့မှ ၁၃ ရက်နေ့အထိ ပြသခဲ့သည်။ 

ပြခန်းထဲတွင် သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင် ပြောင်းလဲလာနေမှုကို ဖော်ပြထားသည့် ဓာတ်ပုံများ၊ ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရန် နှိုးဆော်သည့် ဓာတ်ပုံများ၊ ပန်းချီများ၊ ကာတွန်း သရုပ်ဖော်ပုံများ၊ ပိုစတာများဖြင့် စုံစုံလင်လင် တင်ဆက်ထားသည်။ 

၂၀၁၀ ခုနှစ်နွေရာသီတွင် ထူးခြားစွာ အပူချိန်လွန်ကဲမှုကြောင့် ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်းရှိ အထင်ကရ အင်းလေးကန်ကြီးမှာ ရေအလွန်အမင်း ခန်းခြောက်မှုများ ဖြစ်ခဲ့ရာ လူအများအား အံ့အားသင့်စေခဲ့သည်။ 

ထို့ကြောင့် သရုပ်ဖော် ကာတွန်းတစ်ခုတွင် ရေခန်းခြောက်ပြီး ပက်ကြားအက်ကွဲနေသော အင်းလေးကန် မြေပြင်၌ လှေကို ဘီးများတပ်ဆင်ကာ တုတ်တစ်ချောင်းဖြင့် လှေသွားနိုင်ရန် ခြေထိုးနေသော အင်းသားတစ်ဦး၏ပုံကို သရုပ်ဖော်ထားသည်။ 

ရေတဖွေးဖွေးဖြင့် လှပနေသော အင်းလေးကန်ကြီး၏ အလှများနှင့် ၂၀၀၉ ခုနှစ် နွေရာသီတွင် ခြောက်သွေ့ပြီး မြေများ ပတ်ကြားအက်နေခဲ့သော အင်းလေးကန်၏ တစိတ်တဒေသက ဓာတ်ပုံများကိုလည်း ယှဉ်တွဲ ပြသထားသည်။ 

ထိုကဲ့သို့သော ပြကွက်များအပြင် ပြန်လည်အသုံးပြုနိုင်သည့် ပစ္စည်းများအား မလွှင့်ပစ်ဘဲ ပြန်လည်အသုံးပြုရန် (Recycle)၊ သစ်ပင်များအား မခုတ်လှဲရန်၊ သစ်ပင်စိုက်ပျိုးရန် လှုံ့ဆော်သည့် ပိုစတာများ၊ ပန်းချီကားချပ်များကိုလည်း ပြသထားသည်။ 

## ကိုးကား 
* တောင်ကြီးမြို့က သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင် ပြပွဲ
လူးဝစ်ကဲရော

“အဲလစ်ကလေး၏ ထူးဆန်းသော အိပ်မက်” အမည်ရှိစာအုပ်နှင့် “ကြေးမုံထဲဝယ်” အမည်ရှိစာအုပ် နှစ်အုပ်ဖြင့် အင်္ဂလိပ် စာပေလောကတွင် ထင်ရှားလာခဲ့သော လူးဝစ် ကဲရောသည်ကား အင်္ဂလန်ပြည် ချက်ရိုင်ယာနယ် ဒဲရီးစဗာရီမြို့၌ ၁၈၃၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။ သူ၏ ဖခင်မှာ ချားဒေါ့ဂျဆန် အမည်ရှိ အင်္ဂလိပ် ဘုန်းကြီးတစ်ပါးဖြစ်သည်။ 
လူးဝစ်ကဲရောမှာ ကလောင်အမည်ဖြစ်၍ နာမည်ရင်းမှာ ချားလတ်ဝစ်ဒေါ့ဂျဆန်ဖြစ်သည်။ သူသည် ရပ်ဂဗီကျောင်းနှင့် ခရိုက်စချက် ကောလိပ်ကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ထိုကောလိပ်ကျောင်းမှာ အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်တွင် ပါဝင်၏။ ဒေါ့ဂျဆန်သည် သင်္ချာ ပထမတန်း ဂုဏ်ထူးနှင့် အောင်မြင်ပြီးနောက် ၁၈၅၅ ခုနှစ်ကစ၍ ထိုကောလိပ်ကျောင်းတွင်ပင် ကထိက ဖြစ်ခဲ့လေသည်။ 
ဒေါ့ဂျဆန်စာပေပို့ချသော ခရိုင်စချက်ကောလိပ်ကျောင်း၏ မဟာဌာနမှူးတွင် သမီးကလေး ၃ ယောက်ရှိသည်။ လူပျိုကြီး ဒေါ့ဂျဆန်သည် ထိုကလေးမများနှင့် ခင်မင်ရင်းနှီး၍ ထိုကလေးများကို မိမိသားသမီးပမာ ချစ်ခင်ခဲ့လေသည်။ ထို ၃ယောက်အနက် အဲလစ်လစ်ဒဲ အမည်ရှိကလေးမကို အထူးပိုမို၍ ချစ်ခင်ယုယခဲ့သည်။ 
ဒေါ့ဂျဆန်သည် အဲလစ် ကလေး၏ ထူးဆန်းသော အိပ်မက် ပုံပြင်ဝတ္ထုကို သူချစ်သည့် အဲလစ်ကလေးအတွက် ရည်စူး၍ ရေးသားခဲ့လေသည်။ ထိုသို့ ရေးသားရာတွင် မိမိမှာ သင်္ချာကထိက တစ်ဦးဖြင့်နေသဖြင့် မိမိ၏နာမည်ရင်းကို မသုံးဘဲ လူးဝစ်ကဲရောဟူသော ကလောင်အမည်ဖြင့် ရေးသားခဲ့သည်။ သို့ဖြစ်၍ စာဖတ်ပရိသတ်များက အထူးသဖြင့် ကလေးသူငယ်များက သူ့ကို လူးဝစ်ကဲရောအဖြစ်ဖြင့်သာ သိကြလေသည်။ သင်္ချာကထိကကြီး ဒေါ့ဂျဆန်ကိုကား သိရှိသူ အလွန်နည်းပါးလှသည်။ အဲလစ်ကလေး၏ ထူးဆန်းသော အိပ်မက်စာအုပ်မှာ ကလေးများအတွက် အထူးကောင်းမွန်သော စာအုပ်ဖြစ်၍ ယနေ့ထွက်ပြီးခဲ့သမျှသော ကလေးစာအုပ်များထဲတွင် စိတ်ဝင်စားဖွယ်အကောင်းဆုံးဖြစ်ပေသည်။ ထိုဝတ္ထုတွင် အဲလစ်ကလေးသည် တစ်နေ့သ၌ အိပ်ပျော်နေစဉ် အိပ်မက်ထဲတွင် ထူးဆန်းသော တိုင်းပြည်တစ်ပြည်သို့ရောက်သွားပုံကို ကလေးများအကြိုက်ဖြစ်အောင်၊ ရယ်ဖွယ်၊ လွမ်းမောဖွယ်၊ စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ် အဖြစ်အပျက်များဖြင့် တန်ဆာဆင်၍ ရေးသားထားလေသည်။ ပုံထဲတွင် ပါဝင်သော တိရစ္ဆာန်များနှင့် ထူးဆန်းသော သတ္တဝါကလေးများမှာ အထူးပင် စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းသဖြင့် ထိုစာအုပ်ကို ကလေးများသာမက လူကြီးများပင် နှစ်ခြိုက်ကြလေသည်။ ဒေါ့ဂျဆန်သည် သင်္ချာဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ စာအုပ်များကိုလည်း ရေးသားခဲ့၏။ သို့သော် သူ့အမည်ကျော်ကြားခဲ့သည်မှာ ထိုစာအုပ်ကြောင့် မဟုတ်ဘဲ၊ အထက်ဖော်ပြပါ ပုံပြင်ဝတ္ထုစာအုပ်ကလေး ၂ အုပ်ကြောင့်သာလျှင်ဖြစ်ပေသည်။
၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် သူ၏ နှစ် ၁၀၀ ပြည့်မွေးနေ့ အထိမ်းအမှတ်ကို ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံး တိုင်းပြည် အနှံ့အပြား၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် အဲလစ်လစ်ဒဲ နေထိုင်လျက်ရှိသော အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ကြီးကျယ်ခမ်းနားစွာ ကျင်းပခဲ့လေသည်။

## ကိုးကား
မြောက်ကိုရီးယား အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း

**မြောက်ကိုရီးယား အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း**သည် မြောက်ကိုရီးယားဟု အများသိကြသည့် ကိုရီးယား ပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ် သမ္မတနိုင်ငံ ကိုယ်စား နိုင်ငံတကာအဆင့် ပြိုင်ပွဲများတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်သည့် ဘောလုံးအသင်းဖြစ်သည်။ ) 

မြောက်ကိုရီးယားအသင်းသည် ကမ္ဘာ့ဖလားကို ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် ဗွေဆော်ဦး ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ပတ်လည်ပွဲများတွင် ခြေစွမ်းကောင်းကြောင်း ရာဇဝင်ရှိသူ အီတလီအသင်းကို အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး ကွာတဖိုင်နယ်အထိ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သောကြောင့် ပရိသတ်များကို အံ့အား သင့်စေခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲတွင်လည်း ခြေစစ်ပွဲအောင်ကာ နောက်ဆုံးအဆင့် ပြိုင်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ခဲ့သည်။ ပတ်လည်ပွဲ ပထမဦးဆုံးပွဲတွင် ခြေစွမ်းအပိုင်း၌ မည်သို့မျှ မယှဉ်နိုင်သည့် ဘရာဇီးနှင့် ထိပ်တိုက် တိုးခဲ့သော်လည်း စိတ်ဓာတ်အပြည့်ဖြင့် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သောကြောင့် နှစ်သိမ့်ဂိုး ၁ ဂိုးရခဲ့သည်။ ဒုတိယပွဲတွင်မူ ပေါ်တူကီကို ၇ ဂိုး ဂိုးမရှိနဲ့ မရှုမလှ ရှုံးနိမ့်ကာ ပတ်လည်ပွဲကို စောစီးစွာပဲ အဆုံးသတ်ခဲ့ရသည်။  

## ဆင်နွှဲခဲ့သော ပြိုင်ပွဲများ 
### ၂၀၁၀ ကမ္ဘာ့ဖလား 
#### Qualification 
မြောက်ကိုရီးယားအသင်းသည် အာရှဒေသ ခြေစစ်ပွဲတွင် အုပ်စု ဒုတိယ နေရာဖြင့် ၂၀၁၀ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား နောက်ဆုံးအဆင့်တွင် ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ခွင့် ရခဲ့သည်။ ဘရာဇီး၊ ပေါ်တူကီ၊ အိုင်ဗရီကို့စ် တို့နှင့် တအုပ်စုတည်းဖြစ်သည်။ 

----

----

## ပြိုင်ပွဲ မှတ်တမ်း 
### ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား 
### AFC အာရှဖလား 
### AFC စိန်ခေါ်ပွဲ 
* 2008 – 3rd place
* 2010 – **Winners**

### အရှေ့အာရှဖလား 
* 2003 – *Withdrew*
* 2005 – Third place in Final Tournament
* 2008 – Fourth Place in Final Tournament
* 2010 – *Did not qualify*

### Nehru Cup 
* 1993 – Winners

## ကိုးကား
ဥရုဂွေး အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း

**ဥရုကွေး အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း**သည် နိုင်ငံတကာ ဘောလုံးပွဲများတွင် ဥရုကွေးနိုင်ငံကိုယ်စား ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်သည့် လက်ရွေးစင် အသင်းဖြစ်သည်။ ဖီဖာအဖွဲ့ချုပ်၏ စာရင်းအရ ဥရုကွေးအသင်းသည် လက်ရှိ ခြေစွမ်းရည် ကမ္ဘာတွင် နံပါတ် ၁၆ အဆင့်တွင်  ရှိသည်။ 

ဥရုကွေးအသင်းသည် ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲများတွင် နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ချန်ပီယံဆု ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည့် အသင်းဖြစ်သည်။ ပထမအကြိမ်မှာ  ဥရုကွေးနိုင်ငံမှ ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲ ကြီးမှူးကျင်းပသည့် ၁၉၃၀ ခုနှစ် ဗိုလ်လုပွဲတွင် အာဂျင်တီးနားအား ၄ ဂိုး ၂ ဂိုးဖြင့် အနိုင်ရခဲ့သည်။ ဒုတိယအကြိမ်မှာ ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပြီး ဘရာဇီးအား ၂ ဂိုး ၁ ဂိုးဖြင့် အနိုင်ရကာ ဗိုလ်စွဲခဲ့သည်။ ဥရုကွေးအသင်းသည် ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲ မပေါ်ပေါက်မီ ၁၉၂၄ နှင့် ၁၉၂၈ ခုနှစ် အိုလံပစ် အားကစားပွဲတော်တွင် ၂ ကြိမ်တိုင်တိုင် ရွှေတံဆိပ်ဆု ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည့် အသင်းဖြစ်သည်။ 
## ကိုးကား
အေးမြင့် (ရှေ့နေ)

**ဦးအေးမြင့်**ကို ၁၉၅၁ ခုနှစ်မှာ ပဲခူးတိုင်း ကျောက်ဖူးကုန်း (က) ရပ်ကွက်နေ တောင်သူလယ်သမား မိဘများက မွေးဖွားခဲ့သည်။ 

## ပညာရေး 
၁၉၈၀ပြည့်နှစ်တွင် ဥပဒေဘွဲ့ကိုရရှိခဲ့ပြီး ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ရှေ့နေဖြစ်လာသည်။

## စေတနာ ရှေ့နေ 
ဦးအေးမြင့်သည် လယ်သမားများ မြေယာအသိမ်းခံရမှု၊ အဓမ္မလုပ်အားပေး စေခိုင်းခံရမှု၊ အရွယ်မရောက်သေးသူ ကလေးသူငယ်များကို စစ်တပ်အတွင်း ဆွဲသွင်းမှု စသည့် မတရားသည့် ကိစ္စများအတွက် အခကြေးငွေမယူဘဲ ဥပဒေအရ ကူညီဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။ 

## သေဒဏ် ချမှတ်ခံရခြင်း 
၂၀ဝ၁ ခုနှစ်တွင် ပဲခူးတိုင်းမှ တောင်သူလယ်သမားများကို အစည်းအဝေးပွဲဟု လိမ်လည် ခေါ်ဆောင်ကာ တိုက်ပွွဲဖြစ်နေသည့် ရှေ့တန်းစစ်မျက်နှာသို့ ပေါ်တာ အထမ်းသမားများအဖြစ် ပို့ခဲ့သည့်ကိစ္စကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အလုပ်သမားအဖွဲ့ချုပ် (ILO) သို့ တိုင်ကြားခဲ့သည်။ ထိုကိစ္စနှင့် ပတ်သက်ပြီး ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရကာ နိုင်ငံတော် ပုန်ကန်မှု စွဲချက်နှင့် ၂၀ဝ၃ ခုနှစ်တွင် သေဒဏ်ချမှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အလုပ်သမားသမဂ္ဂများ၏ ဖိအားပေး တောင်းဆိုမှုများကြောင့် ၂၀ဝ၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ သို့သော် ဦးအေးမြင့်၏ ရှေ့နေလိုက်ခွင့်လိုင်စင်ကိုမူ ပိတ်သိမ်းခဲ့သည်။ 

## ထောင်ဒဏ် ထပ်မံ ချမှတ် ခံရခြင်း 
နောက် ၈ လအကြာတွင် ပဲခူးတိုင်း၊ ဒိုက်ဦးမြို့နယ် ဖောင်တော်သီကျေးရွာမှ မြေယာများ အဓ္ဓမ အသိမ်းခံခဲ့ရသည့် တောင်သူလယ်သမားများကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အလုပ်သမားအဖွဲ့ချုပ်ရုံးသို့ ခေါ်ဆောင ်တိုင်တန်းခဲ့မှုကြောင့် ထောင်ဒဏ် ၇ နှစ် ထပ်မံ ချမှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရပြန်သည်။ ILO ၏ ကူညီဆောင်ရွက်ပေးမှုကြောင့် တနှစ်နီးပါး အကြာတွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ 

## လမ်းပြကြယ် အဖွဲ့ဖွဲ့စည်းခြင်း 
ဦးအေးမြင့်သည် ၂၀ဝ၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် လမ်းပြကြယ်အဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ လမ်းပြကြယ်အဖွဲ့ကြီးသည် တိုင်းနှင့်ပြည်နယ်အသီးသီးတွင် အဖွဲ့ဝင်အင်အား ငါးသောင်းကျော်အထိ တိုးပွား လာခဲ့သည်။
ရှေ့နေ၊ ဆရာဝန်၊ အင်ဂျင်နီယာများပါ ပါဝင်သည့် လမ်းပြကြယ်အဖွဲ့ကြီးတွင် ဦးအေးမြင့်သည် အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဖြစ်သည်။

ရှေ့နေလိုက်ခွင့်လိုင်စင် ရုပ်သိမ်း ခံထားရသော ဦးအေးမြင့်သည် ကုန်စိမ်းရောင်းသော ဇနီးသည်၏ ဝင်ငွေနှင့် နေထိုင်စားသောက်ရသည်။

## ကိုးကား
အီးမေးလ်

အီးမေးလ်သည် Electronic Mail ( အီလက်ထရောနစ် စာပို့ခြင်း) တစ်စုံတစ်ဦးထံတွင် အီလက်ထရောနစ် လိပ်စာ (Address) ရှိပါက ထိုသူထံသို့ ကွန်ပျူတာ ကွန်ရက်တစ်ခုအတွင်း (သို့တည်းမဟုတ်) အင်တာနက်ပေါ်ရှိ အင်တာနက် နက်ဝက်ကိုဖြတ်၍ ဒီဂျစ်တယ် နည်းပညာဖြင့် စာပို့ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ယေဘူယျအားဖြင့် အသုံးပြုသူ တစ်ဦးတစ်ယောက်သည် ပေးပို့လိုက်သော အီးမေးလ်အား လက်ခံရာ၌ လိုအပ်သည့်သတင်း အချက်အလက် သာမက မလိုအပ်သော သတင်းအချက်အလက်များပါ ပါလာလျှင် ၎င်း မလိုအပ်သော် သတင်းလွှာကို Spam Mail ဟူ၍ ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။
အီလက်ထရောနစ် စာပို့ခြင်းကို IT နယ်ပယ်တွင် သာမက အင်တာနက် ပေါ်၌ ဆက်သွယ်ရေးကိရိယာအဖြစ် တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုနေကြသည်။ Internet Facility ထဲတွင် အသုံးအများဆုံးနှင့် ရေပန်းအစားဆုံးဝန်ဆောင်မှု တစ်ခုဖြစ်သည်။
## အလုပ် လုပ်ပုံ 
အီးမေလ်းပို့ရန်၊ လက်ခံရန်အတွက် အရိုးရှင်းဆုံးနည်းလမ်းမှာ အင်တာနက် ချိတ်ဆက်နိုင်သော ပစ္စည်း (ကွန်ပျူတာ၊ မိုဘိုင်းဖုန်း) ကဲ့သို့သော ကရိယာများနှင့် အီးမေးလ် ပရိုဂရမ် (Mailer) တို့သာလိုအပ်ပါသည်။ ၎င်းတိုအားလုံး အသက်ဝင် လှုပ်ရှားစေရန်အတွက် လိပ်စာပုံစံနှင့် အီးမေးလ်ပုံစံလိုအပ်သည်။ အီမေလ်းလိပ်စာပုံစံကို ယေဘုယျအားဖြင့် RFC 2822ဟုခေါ်၍ user@domain.com ပုံစံသည်။ အီလက်ထရောနစ် စာပို့စနစ်တွင် အများအားဖြင့် စာသားဖြင့် ပို့သော်လည်း တစ်ခါတစ်ရံ HTML ဖြင့် ပေးပို့လေ့ရှိကြသည်။ ကုပ္မဏီအချို့သည် ကျွန်ုပ်တို့အတွက် စာပို့ရန်နှင့် စာလက်ခံရန်အတွက် အင်တာနက်မှတဆင့် အသုံးပြုနိုင်ကြရန် ပြုလုပ်ထားသည်။ Gmail, Yahoomail,Hotmail တို့သည် အင်တာနက်မှတဆင့် ထိန်းချုပ်နိုင်သော အခမဲ့ ဝက်မေးဆာဗာများဖြစ်ကြသည်။

အခြားသော ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာများ နှင့် နှိုင်းယဉ်ပါက On Line ဖြစ်သဖြင့် ချက်ချင်းပို့လွှတ်ခြင်း (သို့မဟုတ်) လက်ခံယူခြင်းများအား လျင်မြန်စွာဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း၊ တစ်ချိန်တည်းအကြောင်းအရာတစ်ခုအား လက်ခံမည့်သူ အများအပြားထံ ပေးပို့နိုင်ခြင်း၊ စာများသာမက ရုပ်ပုံများကိုလည်း ပူးတွဲပေးပို့နိုင်ခြင်း၊ မိမိလက်ခံရမည့် စာအား အင်တာနက် ချိတ်ဆက်ထားသည့် မည်သည့်နေရာတွင်ရှိ ကွန်ပျူတာတွင်မဆို လက်ခံနိုင်ခြင်း၊ IPS သို့ Internet ဆောင်ရွက်ခသာ ပေးဆောင်ရပြီး အီးမေးလ်သုံးစွဲခ ထပ်မံပေးဆောင်ရန် မလိုအပ်ခြင်း(သို့သော် အချို့ အီလက်ထရောနစ် စာပို့စနစ်များတွင် လုံခြုံရေးအတွက် ပေးဆောင်ရသည်) ၊ အနီးအဝေး ဆက်သွယ်ရာတွင်လည်း တယ်လီဖုန်းကဲ့သို့ အဝေးပြောခ၊ အနီးပြောခနှုန်း ပေးဆောင်ရန် မလိုအပ်ခြင်းများ စသော ကုန်ကျစရိတ်သက်သာခြင်းများ သာလွန်ကောင်းမွန်သည်။

## ကိုးကား
စာစီစာကုံး

စာစီစာကုံးဆိုသည်မှာ မိမိရေးသားလိုသော အကြောင်းအရာကို ခေါင်းစဉ်နှင့်ကိုက်ညီအောင် ရေးသားခြင်းကို ခေါ်ဆိုသည်။ 

အကြောင်းအရာ တစ်ရပ်ကို ထင်ရှားပေါ်လွင်အောင် ကျပန်း ရေးဖွဲ့ထားသော စာပင်ဖြစ်သည်။ ရေးသူ၏ အမြင်အတွေ့၊ အသိနှင့် အတွေးအယူအဆတို့ကို ဖော်ထုတ်ပြရသည်။ ကိုယ်ပိုင်စကားပြေ အရေးအသားဖြင့် အတတ်နိုင်ဆုံးဖတ်ကောင်းအောင် ကြိုးစားရေးရခြင်း ဖြစ်သည်။

## စာစီစာကုံး (Essay)
သင့်တင့်လျောက်ပတ်စွာ စီကုံးရေးသားထားသောစာကို စာစီစာကုံးဟု ခေါ်သည်။ စာစီစာကုံးတစ်ခုတွင် နိဒါန်း၊ စာကိုယ် နှင့် နိဂုံး ဟူ၍ အပိုင်းသုံးပိုင်း ပါဝင်သည်။ သီးခြားအကြောင်းအရာ တစ်ခုနှင့်ပတ်သက်၍ စာကြီးပေကြီးဟန်မပါဘဲ ရိုးရိုးလေး အတိုအကျဉ်းအားဖြင့် ရေးသားတင်ပြသော စာစီကုံးမူတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ သဘောသကန်ကို သရုပ်ပေါ်လွင်ရုံမျှဖြစ်သည်။ မွန်တိမ်းစာစီစာကုံး(၁၀၅၈-၉၅)၊ ဘေကူးစာစီစာကုံး(၁၅၉၇) တို့မှာ စောစွာပေါ်ပေါက်သော စာစီစာကုံးများဖြစ်သည်။ ရေးသားသူ၏ ရှင်းလင်းတင်ပြချက်နှင့် ရည်ရွယ်ချက်ပေါ်လွင် ထင်ရှားလျှင် လုံလောက်ပြီဟု ယူဆကြသည်။ အစမ်းစာဟူ၍လည်းကောင်း၊ စာတမ်းစာဟူ၍လည်းကောင်းး အချို့က ခေါ်တွင်ကြသည်။

## စာစီစာကုံး ရေးသားရာတွင် သတိထားရမည့် အချက်များ
#ခေါင်းစဉ်နှင့် ကိုက်ညီရမည်။
#ခေါင်းစဉ်နှင့် ကိုက်ညီသော ရေးဟန် ရှိရမည်။
#ပေးထားသော ပုံကြမ်းအချက်နှင့် ကိုက်ညီရမည်။
#စာလုံးပေါင်း သတ်ပုံ မှန်ကန်ရမည်။
#ဝါကျဖွဲ့ထုံး မှန်ရမည်။
#စကားပြောဟန်ဖြင့် ရေးသားခြင်းကို ရှောင်ရမည်။
#မတိုလွန်း၊ မရှည်လွန်းသော အတိုင်းအတာ ရှိရမည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စာပေ
ပျူဘာသာစကား

**ပျူဘာသာစကား** (ပျူ: ; )သည်ခရစ်နှစ် ပထမထောင်စုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အဓိကအားဖြင့် ပြောဆိုနေကြသော မျိုးတုံးပျောက်ကွယ်သွားသည့် တရုတ်-တိဗက်ဘာသာစကားဖြစ်သည်။ဘီစီ ဒုတိယရာစုနှင့် ခရစ်နှစ် ကိုးရာစုကြားတွင် ထွန်းကားခဲ့သော ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများ၏ နယ်မြေများတွင်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။၉ရာစုနှောင်းပိုင်းကာလများတွင် နန်ကျောက် မှဝင်ရောက်လာသော ဗမာလူမျိုးများ ၏ ရွေ့ပြောင်းနေထိုင်မှုနောက်ပိုင်းတွင် ပျူဘာသာစကား၏ နောက်ဆုံးသောကာလများဖြစ်သည်။ပုဂံ၏ ကမ္ပည်းစာများတွင်နောက်ဆုံးကျန်ရစ်ခဲ့ပြီး နောက်ရာစုနှစ်များစွာအကြာအထိ ပျူဘာသာစကားသည် မြန်မာမြေမှ ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သည်။၁၃ရာစုနှောင်းပိုင်းကာလများတွင် အထက်မြန်မာပြည်ဒေသတစ်ခုလုံးသည် ပျူအငွှေ့အသက်များပျောက်ကွယ်သွားသည်။ ပုဂံအင်ပါယာ သည် အထက်မြန်မာပြည်တစ်ခုလုံးကိုထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး ဗမာဘာသာစကားအလျင်အမြန်တိုးတက်လာကာ မြန်မာ့မြေပေါ်တွင်ခေတ်သစ်တစ်ခု အဖြစ်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။

## ဖြစ်ပေါ်လာပုံ 
ပျူစာရေးသားခြင်းကို အိန္ဒိယ တောင်ပိုင်း စာရေးနည်းပညာကို မြန်မာနိုင်ငံတွင်ရှိသော လူများက ခရစ်နှစ် (၄) ရာစုခန့်တွင် ရရှိခဲ့ပြီး နိုင်ငံခြားမှ တီထွင်သုံးစွဲခဲ့ကြသော အက္ခရာများကို မိမိတို့ဘာသာစကားအဖြစ် ရေးနိုင်ရန် ရည်ရွယ် ပြင်ဆင်ဖြည့်စွက်ချက်များ ပြုလုပ်ရာမှ ပျူဘာသာစကားဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ကြောင်းသိရသည်။ 	

## အထောက်အထားများ 
ပျူဘာသာစကားကို ခရစ်နှစ် (၂) ရာစုခန့်က စတင် အက္ခရာတင် ရေးသားသည်ကို တွေ့ရှိရပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစောဆုံး အက္ခရာတင်စာလုံးများဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
ပျူလက်ရေးများကို လေ့လာတွေ့ရှိချက်အရ ဗြာဟ္မီအက္ခရာမှ ဆင်းသက်လာပြီး ခရစ်မပေါ်မှီ(၄)ရာစုက အိန္ဒိယနိုင်ငံ တောင်ပိုင်းတွင် သုံးစွဲခဲ့သော (ကဒံဗ) လက်ရေးနှင့် နီးစပ်ကြောင်း သိရသည်။
ဗြာဟ္မီအက္ခရာကို ခရစ်မပေါ်မီ ၅ ရာစုမှ စတင်ပြီး သုံးစွဲနေသည်ဆိုသော သမိုင်းအထောက်အထားများ ရှိသည်။ အသောကမင်း လက်ထက် ခရစ် မပေါ်မီ ဘီစီ ၂၇၄ မှ ၂၃၂ နှစ်အတွင်း ဗြာဟ္မီ အက္ခရာကို သုံးစွဲကာ ရေးထိုးထားသော ကျောက်စာများကို တွေ့ရှိရသည်။
ပျူလူမျိုးများသည် စာများကို အိုး၊ ကြေးပြား၊ ကျောက်ပြားနှင့် ပေရွက်ပေါ်တွင် စာရေးသား အမှတ်အသားပြုလုပ်ကြသည်ဆိုသော အထောက်အထားများ အများအပြား တွေ့ရှိရသည်။ 
ပျူစကားတွင် အသံရှစ်မျိုးရှိပြီး နောက်ဆုံး ဗျည်းသတ်သည့် အလေ့အထ မရှိကြောင်း သိရသည်။

## ဓာတ်ပုံများ 

File:Pyu Inscription.JPG|ဟန်လင်း ရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်ရှိ ပျူကျောက်စာတစ်ချပ်
File:Pyu-01.png|ပျူခေတ်စာပေ
File:Pyu Alphabets.jpg|ပျူအက္ခရာများ

## ရည်ညွှန်းကိုးကား 
* 
* 
* 

## အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း 
ပျူဘာသာစကားအား တရုတ်-တိဗက်ဘာသာစကားမိသားစုကြီး၏ သီးသန့်အုပ်စုခွဲ အဖြစ် ပညာရှင်Blagden (1911:382) ကပထမဆုံး အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ပျူဘာသာစကားသည် တရုတ်-တိဗက်ဘာသာစကား တွင် ကွဲပြားသော အသံပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် အဘိဓာန်ဝိသေသလက္ခဏာများကြောင့်Miyake (2021၊ 2022) က တရုတ်-တိဗက်ဘာသာစကား၏ အကိုင်းအခက်တစ်ခုဖြစ်ကြောင်းနှင့်ပတ်သတ်၍ စောဒကတက်ခဲ့သည်။မူရင်း ရှေးတရုတ်-တိဗက်ဘာသာစကား၏ ပုံသဏ္ဌာန် များဖြစ်ဘော ဝေါဟာရများဆန်းသစ်မှုများနှင့် အသံထွက်အများအပြား ဆုံးရှုံးသွားသည့်အတွက် ပျူသည် ရှေးတရုတ်-တိဗက်ဘာသာစကားမဟုတ်ပေ။Miyake (2022)  အဆိုအရ ပျူဘာသာစကားသည် မိခင်ဘာသာစကားအုပ်စုမှခွဲထွက်ပြီး သီးသန့်တိုးတက်လာသောဘာသာစကားမျိုးဖြစ်နိုင်သည်ဟုဆိုထားသည်။

ပျူဘာသာစကားကို လိုလို-ဗမာ ဘာသာစကားများတွင် အစမ်းသဘောအားဖြင့် ပညာMatisoff မှ ခွဲခြားသတ်မှတ်ထားပြီး ပညာBradley မှ Luish ဟု ယူဆကြသော်လည်း Miyake ကထိုယူဆချက်များကိုပယ်ချခဲ့သည်။ဘာသာဗေဒပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သော်  Van Adrien သည်လည်း ပျူကို တရုတ်-တိဗက်ဌာနခွဲအဖြစ် အစမ်းသဘော ခွဲခြားထားခဲ့သည်။
ကရင်နွယ်ဘာသာစကားများ

**ကရင်ဘာသာစကား**   သည် လူဦးရေ ခုနစ်သန်းခန့်ရှိသော ကရင်လူမျိုးများက ပြောဆိုအသုံးပြုကြသည် ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကရင်ဘာသာစကားများသည် တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများအုပ်စုထဲတွင် ဆက်နွယ်မှုမှာ ရှင်းလင်းခြင်း မရှိပေ။ ကရင်ဘာသာစကားများသည် စာရေးသားရာတွင် မြန်မာအက္ခရာများကို အသုံးပြုသည်။ အဓိက ကရင်ဘာသာစကားကြီး သုံးခုမှာ စကောကရင်ဘာသာစကား၊ ပိုးကရင်ဘာသာစကားနှင့် ပအိုဝ်းဘာသာစကားတို့ ဖြစ်ကြသည်။ ကရင်နီ (ကယား) နှင့် ကယန်း (ပဒေါင်) တို့သည် စကော နှင့် ဆက်စပ်နေကြသည်။ အခြားသော ကရင်ဘာသာစကားများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားအုပ်စုတွင် ပုံစံကွဲနေပြီး ကတ္တား-ကြိယာ-ကံ (subject–verb–object) ပုံစံ ဖြစ်သည်။ တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားအုပ်စုမှာ ကတ္တား-ကံ-ကြိယာ (subject–object–verb) ပုံစံ ဖြစ်သည်။ ယင်းမှာ မွန်နှင့် ထိုင်းဘာသာစကားများ၏ လွှမ်းမိုးမှုကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။ ထို့အပြင် ကရင်ဘာသာစကားများတွင် တရုတ်လွှမ်းမိုးမှု မရှိသည့်အတွက် ထူးခြားသည်ဟုလည်း မှတ်ယူနိုင်သည်။

## ကရင်စကားသုံးစွဲသူအရေအတွက် 
မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ကရင်ဘာသာစကားပြောဆိုသုံးစွဲသူများအနက် စကောကရင် စကားပြောဆိုသူ ၁.၂၈ သန်း၊ အရှေ့ပိုးကရင်စကား ပြောဆိုသူ တစ်သန်းခန့်နှင့် အနောက်ပိုးကရင်စကားပြောဆိုသူ ၂၁၀၀၀၀ ခန့် ရှိပြီး အခြား ကရင်ဘာသာစကားကွဲများ ပြောဆိုသူ ငါးသိန်းကျော်ရှိသည်ဟု Ethnologue 16th edition တွင် ဖော်ပြထားသည်။
အင်တာနက်ပေါ်တွင် ကရင်-အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်များတင်ထားသည်လည်း ရှိသည်။

## ကိုးကား
လီဆူဘာသာစကား

**လီဆူဘာသာစကား** (လီဆူ:  သို့မဟုတ် ; ; ) သည် တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားတစ်ခုဖြစ်ပြီး ယူနန်ပြည်နယ်( တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်း)၊ မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်း၊ နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ နေရာအနည်းငယ်တို့တွင် အသုံးပြုကြသည်။

## ခွဲခြားထားသော လီဆူစကားများ 
လီဆူလူမျိုးများသည် စာပေမပေါ်ပေါက်မီ ရှေ့ပဝေသဏီကပင် ဘာသာစကားရှိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ မျိုးနွယ်စု အမည်အမျိုးမျိုး ရှိသော်လည်း စကားပြောဆိုဆက်ဆံရာတွင် တစ်ဦးနှင့် တစ်ဦး နားမလည်နိုင် လောက်အောင် ကွဲပြားခြားနားကြသည်။

လီဆူဘာသာစကားများတွင် သုံးမျိုးခွဲခြားထားပြီး မူရင်းလီဆူးစကား၊ လီဆူနောစကားနှင့် လီဆူလေမယ်စကားတို့ ဖြစ်ကြောင်းသိရသည်။ လီဆူမျိုးနွယ်ဝင် မိသားစုများသည် မူရင်းလီဆူဘာသာစကားကိုသာ ပြောကြကြောင်း သိရသည်။ လီဆူနောစကားနှင့် လီဆူလေမယ်စကားပြောများထက် လီဆူလေမယ်စကားများကို အဓိကထား သုံးစွဲခဲ့ကြကြောင်း သိရသည်။

## ဒေသန္တစကားအရ ခွဲခြားပုံများ 
ဒေသန္တစကားရပ် (၁၀) မျိုးခန့် ရှိသော်လည်း နေရာဒေသအလိုက် ကွဲပြားခြားနားမှုများ ရှိကြကြောင်း သိရသည်။ တောတောင်ထူထပ်ခြင်း၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ခက်ခဲခြင်း၊ ကူးလူးဆက်ဆံမှု နည်းပါးသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

## သင်္ကေတများနှင့် သတ်မှတ်ပုံ 
လီဆူ
တွင် စာပေမရှိသော အချိန်က သစ်ပင်များတွင် သင်္ကေတများအဖြစ် မှတ်သား အသုံးပြုခဲ့ကြကြောင်း သိရသည်။ စာပေမရှိသေးသောကြောင့် စာပေဖြင့် မှတ်တမ်းတင်နိုင်ခဲ့ခြင်း မရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ လီဆူးလူမျိုးများတွင် သင်္ကေတဖြင့်သာ စတင်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၀ ခုနှစ်မှစတင်ကာ သာသနာပြု အင်္ဂလိပ်လူမျိုး ဆရာကြီး ဂျေအိုဖရေဆာနှင့် ကရင်လူမျိုး ဆရာကြီး ဦးဘသော်တို့က ရောမ အက္ခရာကို အခြေပြုကာ လီဆူစာပေကို တီထွင်ခဲ့ရာတွင် လီဆူလူမျိုးအတွင်းမှ ဦးဇင်ဘာ၊ ဦးဂူအာဆီး၊ ဦးဇော်ကနားလူးနှင့် ဦးခေါ်ဘူး နှင့် ဦးငွားတာတို့က ပါဝင်ကူညီဆောင်ရွက်ခဲ့ရာမှ လီဆူဘာသာစကား စတင်ဖြစ် ပေါ်လာခဲ့ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ လီဆူစာပေတွင် လီဆူလူမျိုးများ အသုံးပြုနေပြီးဖြစ်သော ခရစ်ယန်စာပေအဖြစ်လည်းကောင်း ပညာရေး၊ လူမှုရေး၊ နယ်ပယ်များတွင် အသုံးပြုလျက်ရှိကြောင်းသိရသည်။ လီဆူအက္ခရာသည် ရောမအက္ခရာကို အခြေခံထားရာ ဗျည်းအလုံး ၄၀ ရှိကြောင်းသိရသည်။ လီဆူစကားအသုံးအနှုန်းတို့သည် ဗမာတို့၏ စာအသုံးအနှုန်းနှင့် အချို့ စကားရပ်များတွင် တူညီကြောင်းသိရသည်။

လီဆူကွန်ပျူတာစနစ်ကို ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် ကရင်လူမျိုး မဟာသိပ္ပံရူပဗေဒ ကျောင်းသားနှင့် ကွန်ပျူတာပညာရှင် စောကနဲလေးမှ စတင်တီထွင်ပေးခဲ့သည်။ ထိုနောက်ပိုင်းတွင် ထိုင်းနိုင်ငံ ချင်းမိုင်မှ ထပ်မံတီထွင်ပြန်ကြောင်း အထောက်အထားတွေ့ရှိရသည်။ ဆက်လက်ပြီး စောကနဲလေးမှ လီဆူယူနီကုတ်ကွန်ပျူတာစနစ်ကို အကောင်အထည်ဖော်လျက်ရှိသည်။

## ရည်ညွှန်းကိုးကား
နယ်သာလန် အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း

**နယ်သာလန် အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း**သည် နယ်သာလန်နိုင်ငံ၏ လက်ရွေးစင် ဘောလုံးအသင်း ဖြစ်ပြီး တော်ဝင် ဒပ်ချ်ဘောလုံး အစည်းအရုံး လက်အောက်တွင် ရှိသည်။ နယ်သာလန်အသင်းကို ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံးအသင်းများထဲက တစ်သင်းအဖြစ် ကျယ်ပြန့်စွာ ယူဆကြသည်။ အိမ်ကွင်းပွဲစဉ်အများစုကို ယိုဟန်ခရပ်ဖ် အားကစားကွင်းနှင့် ဖေယန်နူးကစားကွင်းတို့၌ လက်ခံကျင်းပလေ့ရှိသည်။

နယ်သာလန်အသင်းကို *Het Nederlands Elftal* ("ဒတ်ချ် ၁၁") (သို့) အောရိမ့်ညာ-နားဆာအွတ်အိမ်တော် (House of Orange-Nassau) ကို အစွဲပြု၍လည်းကောင်း ၎င်းတို့၏ ထင်ရှားသိသာသော အသင်းဝတ်စုံ(လိမ္မော်) ကိုအစွဲပြု၍လည်းကောင်း  "Oranje"  ဟူ၍ အရပ်သုံးစကားဖြင့်လည်း ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ နိုင်ငံကဲ့သို့ပင် ရံခါ၌ အရပ်သုံးသဘောအနေဖြင့် "ဟော်လန်"အသင်း ဟူ၍လည်း ခေါ်ကြသည်။ အသ်းကိုအားပေးသော ပရိသတ်အစုအဖွဲ့သည် "Het Oranje Legioen" (လိမ္မော်ရောင်တပ်ပေါင်းစု) အမည်ဖြင့် ကျော်ကြားသည်။

နယ်သာလန်အသင်းသည် ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲတွင် ၁၀ ကြိမ်တွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၄၊ ၁၉၇၈၊ ၂၀၁၀ တို့တွင် ဒုတိယနေရာဖြင့် ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သည်။ ယူအေးဖာ ဥရောပဖလား ပြိုင်ပွဲတွင် ကိုးကြိမ်အထိ ပါဝင်ထားကာ ၁၉၈၈ တွင် ချန်ပီယဆုရရှိခဲ့၏ ။ ၁၉၀၈၊ ၁၉၁၂၊ ၁၉၂၀ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲများ၌ ကြေးတံဆိပ်များကို ရရှိခဲ့ပေသည်။ နယ်သာလန်အသင်းသည် အိမ်နီးချင်းတိုင်းပြည်များဖြစ်သည့် ဘယ်လ်ဂျီယမ်၊ ဂျာမနီ အသင်းတို့နှင့် ကာလရှည်ကြာ ပြိုင်ဖက်များဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဘီ (အက္ခရာ)

B သည် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာတွင် ဒုတိယမြောက် အက္ခရာဖြစ်သည်။ နှုတ်ခမ်းနှစ်ခု ထိပြီး (bi/) Bee သံဖြင့်  ဟူ၍ အသံထွက်ပြီး အများကိန်းအတွက် Bees ဟူ၍ အသံထွက်သည်။အလယ်ခေတ်( ဘီစီ ၁၀၅၀ ခန့်) အီဂျစ်တို့ ရေးဆွဲခဲ့သော အီဂျစ်အရုပ်စာသင်္ကေတမှ အိမ်ပုံစံကလေးမှ စတင်၍ ဖြစ်ပေါ်လာသည်ဟု ပြောနိုင်သည်။

## ရာဇဝင်
အောက်ပါ ဇယားသည် ဖြစ်ပေါ်လာပုံနှင့် အသုံးပြုသော ဘာသာများတွင် ရေးသားထားပုံများ ဖြစ်ကြသည်။

## အသုံးပြုပုံ 
* B ကို အဆင့်အတန်း၊ အုပ်စုဖွဲ့စည်းမှုများ သတ်မှတ်ရာတွင် ဒုတိယမြောက် အဖြစ်သတ်မှတ်ကြသည်။ 
* B# ဟူ၍ဂီတသင်္ကေတအတွက် သတ်မှတ်ထားသည်။ 
* ဆေးပညာရပ်တွင် သွေးအုပ်စုခွဲခြားရာ၌လည်း B သွေးအုပ်စု ဟူ၍ ရှိသည်။ 
* အနုမြူ ဓာတ်ရောင်ခြည်၌ Beta ရောင်ခြည်ကို βသင်္ကေတဖြင့် သတ်မှတ်ချက်ရှိသေးသည်။
* ဓာတုဗေဒ ပညာရပ်တွင် ဘိုရွန်( Boron ) ဓာတ်ကို B ဟုသတ်မှတ်ထားသည်။ 
* အိုင်တီလောကတွင် B ကို စာလုံးအားကြီး၍မည်းစေအောင် ပြုလုပ်နိုင်သည့် သင်္ကေတအနေဖြင့် အသုံးပြုသည်။
* အင်တာနက် အချက်ပြလှိုင်းများ၏ မြန်နှုန်းကိုလည်း B(b)  သင်္ကေတဖြင့် ပြဆိုသည်။
* ထို့အပြင် "B" သင်္ကေတ အကြီးကို ကို ကွန်ပျူတာ၌ ယူနီကုဒ်အမှတ် U+0042 အဖြစ်အသုံးပြုပြီး "b"အသေးကို ယူနီကုဒ်အမှတ် U+0062 အဖြစ်အသုံးပြုထည့်သွင်းထားသည်။

## ပုံနှိပ်ရေးသားပုံ
ခေတ်ပေါ် စာလုံးစတိုင်များတွင် ဘီကို ဤသို့ အမျိုးမျိုးရေးသားကြသည်။

## ကွန်ပျူတာသုံးကုဒ်များ
: 1 

## ကို အခြားနည်းဖြင့် ဖော်ပြချက်များ
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လက်တင်အက္ခရာ
ဒီ (အက္ခရာ)

D သည် အင်္ဂလိပ်ဘာသာ၏ စတုတ္ထမြောက် လက်တင်အက္ခရာဖြစ်သည်။ အသံထွက်အားဖြင့် (di/ ) Dee ဟုထွက်သည်။ စီမီတစ်အက္ခရာ Dalet သည် ငါးပုံမှ သို့မဟုတ် တံခါးပုံမှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု ယူဆရသည်။ 
အောက်ပါ ဇယားသည် ဤသင်္ကေတ ဆင်းသက်လာပုံဖြစ်သည်။ 

## အသုံးပြုပုံ 
"D" သင်္ကေတ အသုံးပြုသော အကြောင်းအရာပေါင်း မြောက်မြားစွာ ရှိသည်။ ဤသည်တို့အား ဥပမာ အနေဖြင့် ပြလိုသည်။
* ဂီတနယ်ပယ်တွင် D ဟူ၍လည်းကောင်း D# ဟူ၍လည်းကောင်း ရှိပြီး ဂီတသင်္ကေတ အဖြင့် အသုံးပြုကြသည်။ 
* ကွန်ပျူတာနှင့် ကွန်ရက် နယ်ပယ်တွင် D ( programming Language ) ဟူသည်လည်း ရှိသည်။ 
* အဆင့်အတန်းသတ်မှတ်ရာတွင် ညံ့သည် သို့မဟုတ် စတုတ္ထအဆင့်ရှိသည် ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ 
* အီလတ်ထရောနစ်လောက လျှပ်စစ်နယ်ပယ်တွင် D သည် ဘက်ထရီ၏ အရွယ်အစားအား သတ်မှတ်ရန် အသုံးပြုသေးသည်။ *ထို့အပြင် ရောမတို့၏ သင်္ချာ ဂဏန်း အက္ခရာ၌ ၅၀၀ ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ကို ဆောင်သည်။ 
* "D" သင်္ကေတ အကြီးကို ကွန်ပျူတာ၌ ယူနီကုဒ်အမှတ် U+0044 အဖြစ်အသုံးပြုပြီး "d"အသေးကို ယူနီကုဒ်အမှတ် U+0064 အဖြစ်အသုံးပြုထည့်သွင်းထားသည်။

## ကိုးကား
စီ (အက္ခရာ)

**C** သို့မဟုတ် **c** သည် အင်္ဂလိပ် လက်တင်အက္ခရာစဉ်၏ တတိယမြောက် အက္ခရာ ဖြစ်သည်။ စီ () ဟူ၍ အသံထွက်သည်။ စာလုံးပေါင်း ခေတ်သစ်အင်္ဂလိပ်(Modern English)ရေးနည်းတွင် တခါတရံ **cee** ဟုစာလုံးပေါင်း၍ ရေးပြီး အများကိန်းကို **cees** ဟုရေးသားကြသည်။ 

## ရာဇဝင်
Cသည် G မှဆင်းသက်လာသည်။  စီမစ်တစ် ဘာသာတွင် ဂမယ် ဟု ခေါ်သည်။ ဤသင်္ကေတသည် အီဂျစ်အရုပ်စာသင်္ကေတ၏ လောက်လေးခွကဲ့သို့ ကျောက်ခဲတုံးကြီးများထည့်၍ ပစ်ခတ်နိုင်သော လောက်လွှဲ ပုံသဏ္ဌာန်မှ ဖြစ်လာခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ အခြားဖြစ်နိုင်ချေတစ်ခုမှာ စီမစ်တစ်တို့ ရေးဆွဲထားခဲ့သည် ကုလားအုတ်ပုံမှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ အဘယ့်ကြောင့် ဆိုသော် စီမစ်တစ်ဘာသာတွင် C ကို ဂမယ်ဟု ခေါ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဂမယ် ဟူသည် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် camel ဟုရေး၍ အဓိပ္ပာယ်မှာ ကုလားအုတ်ဖြစ်သည်။

## အသုံးပြုပုံ 
* C ကို အပူချိန်တိုင်းတာရာ၌ °C (ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ်) သင်္ကေတအဖြစ်အသုံးပြုကြသည်။ 
* ဓာတုဗေဒ ပညာရပ်တွင် ကာဗွန်၏ သင်္ကေတအဖြစ်အသုံးပြုသည်။ 
* ရူပဗေဒ ပညာရပ်တွင် အသေးသည် အလင်း၏ အမြန်နှုန်းကို တိုင်းတာရာတွင် သင်္ကေတ တစ်ခုအနေဖြင့် အသုံးပြုကြသည်။ E=mc² သည် အလင်းမြန်နှုန်းတိုင်းတာရန် ညီမျှခြင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
* C♯ သည် ဂီတသင်္ကေတအမှတ်အသားတစ်ခုဖြစ်သေးသည်။ 
* အိုင်တီလောက၌ C (programming language) ကို စက်မောင်းစနစ်များတွင်သုံးရန် C++ဟူသည့် သင်္ကေတဖြင့်အသုံးပြုသည်။ မူပိုင်ခွင့်ဥပဒေ ကို သတ်မှတ်ရန်အတွက် C သင်္ကေတကို သုံးသည်။
* ရောမ ဂဏန်းသင်္ကေတ များတွင် C သည် ၁၀၀ ဟုသတ်မှတ်ထားသည်။ 
* ကွန်ပျူတာ ယူနီကုဒ် စနစ်အတွက် ယူနီကုတ်အမှတ် U+0043 ဖြင့် "C" အကြီးကို သတ်မှတ်၍ "c"အသေးကို U+0063အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။

## ကွန်ပျူတာသုံးကုဒ်များ
: 1 

## ကို အခြားနည်းဖြင့် ဖော်ပြချက်များ
## ကိုးကား
ဘူအာစောင် ဘွပ်ဖာဝန်း

**ဘိုဝါဆွန်ဘုဖာဝမ်** (စာလုံးပေါင်းမမှန်)ဟု ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖော်ပြထားသော **ဘူအာစောင် ဘွပ်ဖာဝန်း**ကို ၁၉၅၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၃ရက်နေ့က လာအိုနိုင်ငံ ဆာလာဝမ်ခရိုင်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ၁၉၆၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၄ ခုနှစ်အထိ လာအိုနိုင်ငံ ဆာလာဝမ်ခရိုင်နှင့် ချမ်ပါဆပ်ခရိုင်တို့တွင် ကျောင်းပညာ စတင်သင်ကြားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ကို ယခင် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု မော်စကိုမြို့ရှိ ကွန်မြူနစ်ပါတီ တက္ကသိုလ်မှ ရရှိခဲ့သည်။ 
သူသည် ၁၉၇၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၄ ခုနှစ်အထိ ချမ်ပါဆမ်ခရိုင် ဝန်ကြီးအဖွဲ့တွင် လည်းကောင်း၊ ၁၉၈၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၄ အထိ လာအိုပြည့်သူ့တော်လှန်ရေးပါတီ ဗဟိုကော်မတီ၏ ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးတွင်လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၄ မှ ၁၉၉၆ အထိ သူသည် ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးတွင် ဒုတိယ ဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၆ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၀ အိ လာအိုပြည်သူ့တော်လှန်ရေးပါတီ ဗဟိုကော်မတီ အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၁၀ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၃ ခုနှစ်အထိ လာအိုပြည်သူ့တော်လှန်ရေးပါတီ နိုင်ငံရေးဗျူရို အမြဲတမ်းအဖွဲ့ဝင် အဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ 
သူသည် ၂၀၀၃ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၆ ခုနှစ်အထိ လာအိုပြည်သူ့တော်လှန်ရေ:ပါတီ နိုင်ငံရေး ဗျူရိုအဖွဲ့ဝင်နှင့် အမြဲတမ်း ဒုတိယ ဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲပြီး လာအိုပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ၂၀၀၆ ဇွန်လမှ စတင်ခန့်အပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။  သမ္မတ ဘိုဝါဆွန် ဘုဖာဝမ်သည် အိမ်ထောင်သည် တစ်ဦးဖြစ်ပြီး သားသမီး ၄ ဦးရှိသည်။ 

## ကိုးကား