နန္ဒဘုရင်

**နန္ဒဘုရင်** (ငါးဆူဒါယကာမင်း) (၁၅၈၁-၁၅၉၉) သည် ဘုရင့်နောင် ၏သားတော်အိမ်ရှေ့မင်းဖြစ်သည်။ ဘုရင့်နောင် လွန်လျှင် ဟံသာဝတီထီးနန်းကို စိုးစံအုပ်ချုပ်သည်။ ခမည်းတော် လက်ထက်အတိုင်းပင် တောင်ငူ၊ အင်းဝ၊ ပြည်၊ ဇင်းမယ် မှ အဆွေအမျိုးများကို အပြောင်းအလဲမရှိ ဆက်လက်အုပ်ချုပ်စေသည်။ ထို့အပြင် မိုးကုတ် ကျောက်တွင်းများကို မိုးမိတ် စော်ဘွားထံမှ တကောင်းဒေသ ကိုပေးပြီး အလဲအလှယ်လုပ်ခဲ့သည်။

သို့သော် နန္ဒဘုရင်သည် မအောင်မြင်သည့် ယိုးဒယားစစ်ကို အကြိမ်ကြိမ် ချီတက်စေသဖြင့် အင်အားကိုဖြုန်းတီးလေသည်။ ထို စစ်ပွဲတွင် သားတော်ကြီး မဟာဥပရာဇ် ကျဆုံးလေသောကြောင့် လက်စားချေလိုစိတ်ဖြင့် အကြိမ်ကြိမ် စစ်ပြုခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် လက်အောက်ခံ နိုင်ငံများကိုလည်း ပရိယာယ်ကင်းစွာအုပ်ချုပ်သဖြင့် သက္ကရာဇ် ၉၅၆ တွင် ယိုးဒယား၊ ပြည်၊ မော်လမြိုင်၊ မှော်ပီ စသည့်ဒေသများမှ ပုန်ကန်လေသည်။

ထိုသို့သော် ပုန်ကန်မှုများကို နှိမ်နင်းရန်အတွက်လည်းကောင်း၊ မပုန်ကန်သေးသည့် လက်အောက်ခံတို့ကို မယုံကြည်သည့်အတွက်လည်းကောင်း နန္ဒဘုရင်သည် တောင်ငူအိမ်ရှေ့မင်း နတ်သျှင်နောင်အား ဆင်တော် ဥပေါသထ နှင့်တကွ လာရောက်အမှုထမ်းရမည် ဟုဆင့်ခေါ်သည်။ ထို့အတူပင် ဇင်းမယ်နော်ရထာအားလည်းကောင်း၊ ညောင်ရမ်း မင်းရဲနန္ဒမိတ်အားလည်းကောင်း အလားတူတောင်းဆိုသဖြင့် ဇင်းမယ်နှင့် အတူ တောင်ငူလည်း ပုန်ကန်လေသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရခိုင်ဘုရင် မင်းရာဇာကြီး၊ တောင်ငူဘုရင် မင်းရဲသီဟသူတို့ နှစ်ဖက်ညှပ်တိုက်သည်ကို မခံနိုင်သည့်အတွက်လည်းကောင်း သားတော် အိမ်ရှေ့မင်း မင်းရဲကျော်စွာ တောင်ငူတပ်မှ နတ်သျှင်နောင်ထံ လက်နက်ချ အညံ့ခံလိုက်သည့်အတွက် လည်းကောင်း အလွန်စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းပြီး ကိုယ်တိုင် အညံ့ခံလိုက်တော့သည်။

တောင်ငူသို့ နန္ဒဘုရင်ပါလျှင် ယိုးဒယားမင်း တောင်ငူသို့လာရောက်ပြီး နန္ဒဘုရင်အား ပေးရန်တောင်းသည်။ မင်းရဲသီဟသူက မပေးသဖြင့် တောင်ငူကိုတိုက်သည်။ နတ်သျှင်နောင် ထွက်တိုက်သဖြင့် ယိုးဒယားတပ်ပျက်လေသည်။ နောက်တွင် နတ်သျှင်နောင် သည် နန္ဒဘုရင်အား ဆက်လက်ထားလျှင် အရေးထပ်ပေါ်မည်ကို တွေးပြီး မယ်တော်နှင့်တိုင်ပင်ကာ နန္ဒဘုရင်ကို အဆိပ်ခတ်လုပ်ကြံသည်။ သို့ဖြင့် နန္ဒဘုရင်သည် သက္ကရာဇ် ၉၆၂၊တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၁၀ ရက်တွင် ကွယ်လွန်လေသည်။

နန္ဒဘုရင်  မိမိကိုယ်ကိုယ်ယုံကြည်မှုလွန်ကဲကာ တခြားမည်သည့်အကြံကိုမျှလက်ခံလိုစိတ်မရှိခြင်း။အသိအမှတ်ပြုထားသော ဘာသာရေးကျမ်းဂန်များနှင့် မကိုက်ညီကြောင်း ပြင်းထန်စွာ ဝေဖန်ခဲ့သည်။ ဘာသာရေး အဆောက်အအုံ အများအပြား ဖျက်ဆီးခံရပြီး ဘာသာရေး ပိုင်ဆိုင်မှု အများအပြား သိမ်းဆည်းခံခဲ့ရသည်။ ဘုန်းကြီးများကို လူဝတ်လဲခိုင်းခြင်းများရှိခဲ့သည်။ မွန်၊ မြန်မာ ၊ ရှမ်း လူမျိုးများအား ‌‌‌‌နေရပ်စွန့်ခွာ‌‌စေပြီး လူမျိုး‌‌ ရောထွေးခြင်းများလည်းရှိခဲ့သည်။ 

အထက်ပါအချက်လက်များကြောင့် ‌‌‌နယ်ပယ်ပေါင်းစုံ မှ ရဟန်းရှင်၊ပြည်သူများသည် နန္ဒဘုရင် အပေါ် မုန်းတီးမှုများ ကိန်း‌အောင်းလာ‌ခဲ့လေသည်။ ‌နောင်တွင်  ဘုန်းတန်ခိုးကျဆင်းလာကာ နန္ဒဘုရင်၏ ဘုန်းမီး‌နေလကို အပြီးတိုင် ငြိမ်းစေသော အခြေခံအချက်အလက်များဖြစ်လာခဲ့လေတေ့ာသည်။

## နန္ဒဘုရင်သားသမီး
* တောင်ငူရောက် မင်းတရား မိဖုရားခေါင်ကြီးကား မိဖုရားခေါင်ကြီး မနော်ဟရီ တပင်ရွှေထီးကတော်ခင်ဘုန်းစိုး ဓမ္မဒေဝီသမီး ။ သမီးတော် မင်းအကြီး အမည်နှင့် ရတနာကန္ဓာ မြောက်သားတော်ကား ဒုတိယတောင်ငူမင်းရဲသီဟသူမင်းတရားကြီးညီတော် ကော်လိယ မင်းရဲကျော်ထင် တစ် ။ ညီမတော် မင်းအထွေး အမည်နှင့် ချမ်သစုချာ ယိုးဒယားမှာ ဗြနရဇ် ရည်းစား အိမ်ထောင်မကျ တစ် ။ မောင်တော် မင်းကြီးစွာ အိမ်ရှေ့မင်း ပေးတော်မူသည် မြောက်သားတော်ကား အင်းဝဘုရင့် သတို့မင်းစော သမီး နတ်ရှင်မယ်တော် နောက် မြောက်သားတော်ကား ဆင်ဖြူရှင်မင်းတရားကြီးသမီးတော် ရာဇ ဓာတု ကလျာ အိမ်ရှေ့မင်း သေနတ်နဲ့ပစ်ခံရတယ် စိန်ပြောင်း အားဖြင့် သူဝဏ္ဏဘူမီးမှာ သေဆုံးသွားတယ် ၃၄ နှစ်တွင်လွန် တစ် ။ နှမတော် ခင်မနောင်း မင်းရာဇာကြီးရခိုင်သို့ ဆင်ဖြူနှင့်အတူ တောင်ငူဘုရင့်က ပေးလေသည် ရခိုင်ဘုရင့်မင်းရာဇာကြီးတွင်သန်းဆောင်မိဖုရား ဖြစ်လာသည် တစ် ။ နှမတော် ခင်မင်းပု ၁၉ နှစ်တွင် လွန် နမိုးနီးယားသည် တစ် ။ မောင်တော် မင်းရဲကျော်စွားစုန့် အင်းဝမင်းတရားကြီး နောက် မင်းကြီးစွာ သေဆုံးသွားတယ် သူ့ အိမ်ရှေ့မင်း ဖြစ်လာသည် နောက် မြောက်သားတော်ကား တောင်ငူမင်းရဲသီဟသူသမီးတော် ခင်ရွှေနန်း ၃၂ နှစ်တွင် အဆိပ်ခတ်ခံရပြီး တောင်ငူမှာ သေဆုံးသွားတယ် နတ်ရှင်နောင်သည် လူသတ်သမားဖြစ်သည် တစ် ။ ညီတော်အငယ် မင်းကြီးနောင်း ပြည်သဒိုဓမ္မရာဇာ ဖြစ်လာသည် ၂၆ နှစ်တွင်လွန် သူပုန်ပြည်ရန်နိုင်က ဧရာဝတီမြစ်တွင် လုပ်ကြံခံရသည် ။ သားတော် သုံ သမီးတော် လေး ပေါင်း ခုနှစ် ပါးတည် ။။ တောင်ငူဘုရင့်မင်းခေါင်သမီး မြောက်နန်းတော်မိဖုရား ခင်မင်းပု သီရိရာဇာဒေဝီခံ သမီးတော် မင်းရွှေတုံ အမည်နှင့် ခင်မရွှေထုံ တပါးသာတည်း မြောက်သားတော်ကား ဒုတိယတောင်ငူမင်းရဲသီဟသူ သားတော် ကောလိယ မင်းရဲကျော်ထင် ။။ သုဝဏ္ဏလောက်စားဗညားဖြံခဲက်ကတော် ပစ်စဲစားဩဖဣန္ထရာရှိတ်သမီး မယ်နှင်း‌ဟွမ်ခံးအမတရုစ်သမီး‌တော် သဃင်ရွံန်ဘွားတွင် ။ သမီးတော် ရတနာကုမ္မာရီ တပါး သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ မှာ ပိသာလောက်မိဖုရား ။။ ပုသိမ်မင်းသမီး နရသိင်္ခသူကတော်သမီး အနော်ရထာနန်းရိုးမင်းသမီးမွှေးလှမဏီ ခင်ပျို့ဘုန်းတွင် ။ သမီးတော် မင်္ဂလာဝံသာ အနော်ဝိရုဋ္ဌ အမည်နှင့် ခမည်းတော်တွင်မြင်သည့် မြောက်သားတော်ကား ပုသိမ်နရသိင်္ခသူသားတော် တပေါင်းကိုစား မင်းရဲဘရက်ရှီ ရခိုင်သို့ပါလေသည် တစ် ။ မောင်တော် မင်းရဲသင်္ဃရာဇ် ခမည်းတော်တွင်မြင်သည့် တကောင်းကိုစား ပေးတော်မူသည်၊ မြောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သမီး ရှင်ထွေးနောင် ရခိုင်သို့ပါလေသည် ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး လည်း ။။ စန္ဒားစော်ဘွား သိုကိုဘွားကတော်မဟဒေဝီလိုင့်ဆိူ့တိုင်တွင် သမီးတော် နှင်းဆီရုံးတွင် ။ သားတော် မင်းရဲမလှကျော် တပါး အနောက်ဘက်လွန်မင်းတရားကြီးတွင်မြင်သည့် မြိက်ကိုစားသည် ။။ လသာစော်ဘွား စဝ်ချင်လော်ဘွားသမီး ထဝ့်လဒါ့ဟူမ့်တွင် ။ သမီးတော် လှဒ္ဒသုတ္ဓ တပါး ခမည်းတော်လက်ထက်တွင် မိန်ဂပ္ပုရိတောင်ရွှေဖြူနန်းတော်တွင်ပေးသည် ။။ ဗညားနန်း‌ ကြေတ္တဗုသ်ဖုမ္မီန်သမီး ဗွဖံသီန္လုမ့်ဘွားတွင် ။ သားတော် မင်းရဲရန်နောင်၊ အနောက်ဘက်ဘုရားတွင်မြင်သည့် တံတားဦး မြို့ ကိုစား ပေးတော်မူသည် တစ် ။ မောင်တော် မင်းသား ထင်သီကျော်စံ၊ အနောက်ဘက်ဘုရားတွင်မြင်သည့် မြင်စိုင်းမင်းသား မြောက်သားတော်ကား သန်လျင်းရောက်မင်း (နတ်ရှင်နောင်း) သမီးတော် ခင်မြတ်ဆက် ။ မင်းသား ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ မိုးခန့်စားဗညားသေည်ထော်သမီး ခင်စဗိုယ်ဆုံတွင် ။ သားတော် နေမျိုးဒတ္ထ တပါး ဟံသာဝတီ ပျက်လျှင် ရဟန်းပြု၍နေသည် မဟာရာဇာမဏီစူဠာ ဒါယကာတော် တွင်မြင်သည့် ဟင်္သာတကိုစားသည် နှမတော် ခင်သုရင်စော စုံဖက် ။။ ဝါရီရူးနန်းရိုး ဟံသာဝတီမင်းတရားသမိန်ထောရာမ သမီးငယ် ခင်မထွေဒါးတွင် ။ သားတော် မင်းသား ဧကသူ တပါး အနောက်ဘက်လွန်ဘုရားတွင်မြင်သည့် ကျိုက်ထိုကိုစားသည် ။။ သူ့နှမ ရတနာယွန့်သစ်တွင် ။ သမီးတော် ရတနာယွန့်ပေါင်းပုည်ညှပ် တပါး တူခမည်းတော် စိတ်ဆိုး ဝရမြတ်ဘော် အမည်ပြောင်းလဲ  နောက် သောင်ကျဉ်စော်ဘွား‌ဟောင်း မိဖုရား ဖြစ်လာသည် ။။ ကျိုင်းတုံစော်ဘွားစဝ်ဃဝ်ပုံနံသမီး ဣန္ခံးဒိုင်းတွင် ။ သားတော် ရှင်စည်သူ အမည်နှင့် စည်သူကျော်ထင် တပါး အနော်ဘက်လွန်ဘုရားတွင်မြင်သည့် မင်းရဲသင်္ခယာခံသည် တောင်ငူကို ဝန် ပြုသည် နှင့်စုံဖက် ဖိလစ်ဒီဘရစ်တို ဒီနိကိုတေ သမီးတော် ထြွဲနတ္တလဖနုဝတီ မဟာရာဇာမဏီစူဠာ ဒါယကာတော်တွင်မြင်သည့် သီရိဓမ္မ‌သောကခံ၍ မြောက်သားတော်ကား ညောင်ရမ်းမင်းတရား သမီးတော် မင်းခင်ပု ။။ ကျထတ်ရွာတွင်ငြဲတ္တာသူရအစ်မ ခင်ငယ်စုံဗုံးတွင် ။ သားတော် မင်းရဲသီဟ တပါးသာတည်း မဟာရာဇာမဏီစူဠာဒါယကာတော်တွင်မြင်သည့် ပြည်မြို့ကိုဝန်ပြုသည် မြောက်သားတော်ကား ညောင်ရမ်းမင်းတရားသမီးတော် မင်းခင်လတ် ။။ မိုးတီ‌စော်ဘွားဒါ့ဝ်‌ခေးဘွားသမီးကျမ်ပီရက်ယမ်တွင် ။ သားတော် မင်းရဲအောင်နိုင် တပါး အနော်ဘက်ဘုရားတွင်မြင်သည့် သောင်းလင်းမြို့ ကို စားသည် မြောက်သားတော်ကား ညောင်ရမ်းမင်းတရား သမီးတော် ခင်မင်းလှ ။။ တလိင်ပြည်ပနတ္တာသလက‌တော်ရှမ်းမင်းသမီးခန့်ချောင်ဝမ်ဘွားသမီး‌ ကျ‌နေ့ဘွားချောင်ချိုမ် နန်းထင်ရာတွင် ။ သားတော် မင်းရဲလွမ်ထင် တပါး အနောက်ဘက်ဘုရား တွင်မြင်သည့် ဝင်ကညက်ကိုစားသည် ။။ မိုးဝမ်အိမ်ရှေ့ လယ်တောင်နှမ နှင်းအမ်ခေါင်တွင် ။ သားတော် မင်းကြီးလိုင် နောက် မိုးဝမ်စော်ဘွားဖြစ် တို့သိုမင်း တစ် ။ မောင်တော် မင်းကြီးရန်ငူ နောက် မိုးဝမ်စော်ဘွားဖြစ် တို့သိုမိုး ။ သားတော် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ ဃတ်ဃဝ်စော်ဘွား သိုကို့ဘွားသမီး သေည်ရုံ့ဘွားတွင် ။ သားတော် ရွှေမြတ်စွာ တပါးသာတည်း သူနဲ့ သူ့အမေး ဃတ်ဃဝ်ပို့တယ် နောက် အနောက်ဘက်လွန်မင်းတရားတွင်မြင်သည့် ဃတ်ဃဝ်စော်ဘွားသိုခါပ်းဘွားဖြစ် ။။ မုတ္တမမင်းသမီး စောလကွန်းအိန်အစ်မ ရွှေနန်းချိုမ်မယ်တွင် ။ သားတော် မင်းကြီးခမည်းတော် တပါး ခမည်းတော်မင်းတရားကြီးတွင် မုတ္တမစားသည် သူနဲ့ သူ့အမေ ဖမ်းပြီး ရခိုင်ကို ပို့တယ် ။။ လင်းဇင်းဘုရင့်ဗြဝရဝွံဆသမီး သီရိလုသာတွင် ။ သားတော် မင်းသားငြိမ်းမောင် တပါး ခမည်းတော်တွင်မြင်သည့် ငားစဉ့်ကူးကိုစား နောက် အနော်ဘက်လွန်တွင်မြင်သည့် မြောက်သားတော်ကား လွန်လျှင်ပြည်မင်းကြီးသား ရှင်နေမျိုး ကိုယ်လုပ် ဘုရင့်အဝတ်လဲရှင်ယဉ်ခဲကြီးတွင်မြင်သည့် သမီးတော် ရွှေဇင်း ။။ ယွန်းသုရင့် (မေဃုဋိ) သမီး‌ နှင်းပြန်းခံးတွင် ။ သမီးတော် ခင်ရွှေနန်း တပါး ညောင်ရမ်းမင်းတရားတွင် မြောက်သားတော်ကား သိန္နီစော်ဘွား ခံးခိုင်နွဲ့ စုံဖက် ပေး သည် ။။ ကျိုင်းမားစော်ဘွားစဝ်ခံးပိမ်ဘွားမြေး နှင်းခေးလံတွင် ဥပ္ပလဒေဝီခံ ။ သမီးတော် ဣင်္စ‌န တပါး ဟံသာဝတီပျက်လျှင် တုမအ‌မေနှင့်အတု ကိုရှမ်းပြည်ပါလေသည် ။။ ဖလူးဆိုင်းစလုံဣန္ထမိတ်တိုင်ရီသမီးတော် ဦမာလာတွင် ။ သားတော် ဥပ္ပါပိရ တပါး အနောက်ဘက်လွန်ဘုရားကြီးတွင်မြင်သည့် နေမျိုးကျော်ထင်ခံသည် နံစံ ကိုစားသည် မြောက်သားတော်ကား ဘုရင့်နောင် မိဖုရားငယ် အမျိုးရုံတွင် မမြေးတော် ဆင်းစံဝတီ သူတို့မှာရှိသည် သားတော်မင်းသား ဦးစံညီ သမီးတော်မင်းသမီး မဏီဩဃ နှင်းအတု ဒေဝေသဋ္ဌ စုံဖက် သူ့ရှိ သားတော် ဦးကုလား ။။ ပုဂံနန်းရိုး နရသီဟပတေ့မင်းမျိုးဆက် ၁၂ မျိုးဆက်ဖြစ်သော အိမ်နိမ့်မင်းသမီး ခင်‌‌ဗွဲလှတွင် ။ သမီးတော် ရှင်‌‌ထွေးနောင် တပါး ခမည်းတော်မင်း‌တရားကြီးတွင် မြောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သားတပေါင်းမင်းသား သူမနှင့်အမေကို ရခိုင်သို့ ပါလေသည် ။။ သမိန်စိတ်ပွန်သမီး ခင်ဆွေးဝတီတွင် ။ သမီးတော် ခင်သုရင်စော တပါး မဟာရာဇာမဏီစူဠာ ဒါယကာတော် ဟင်္သာတမိဖုရား ဖြစ်လာသည် ။။ ဗီယင်ကျန်းမှာ ရှင်မယ်ခေါင် ခ သံလဲန်မွမ်တွင် ။ သားတော် သီရိနန်းရှေ့စွာ တပါး ခမည်း‌တော်လက်ထက် မင်းရဲနရသီဟခံ မြောင်းမြကိုစားသည် ဟံသာဝတီ ကျဆုံးပြီးနောက် သူ နှင့် ညီတော်တို့နှင့်အတူ့ မင်းရဲကျော်အရှေ့ စ‌လေးမြို့သို့ တစ်ပါး စဉ့်ကူမြို့သို့ လွတ်မြောက်ခဲ့သည် စကုမင်းရဲကျော်စွားတို့၌ သာဓကများရှိသည် သူ့ရာထူးဟောင်းကို မြောင်းမြမြို့ကို ပေးစားတယ် နောက် မြောက်သားတော်ကား ခမည်းတော်သမီး သုလျဝတီ ။။ ဇယဇိဋ္ဌဓိရာချ် ကတော် ဒိုင်လာဘုရားလယ်အံ‌တော်သမီးတွင်ဟိုမဂ်ဗ္ယူဂ္မိန် သမီးတော် နှင်းခံးမီးတွင် ။ သားတော် မင်းရဲကျော်အရှေ့ အနော်ဘက်လွန်တွင်မြင်သည့် ဆီရီယမ်မြို့ဝန် ပေးတော်မူသည် ဂိုဝါအိုက်ရီဇ်ဒီဆယ်ဒ မြေး ဖိလစ်ဒီဘရစ်တို ဒီနိကိုတေချွေးမ စည်မွန်မုဆိုးမဇနီးဟောင်း ဒေါ်ညာလီဇာဒီဆယ်ဒည စုံဖက် နှင့် ခင်ကြီး နှစ် သမီး ခင်လတ် နှင့် ခင်စော တစ် ။။ နှမတော် သုလျဝတီ အနော်ဘက်တွင်မြင်သည့် မြောက်ညီတော် မြောင်မြမင်းသား သီရိနန်း‌ရှေ့စွာ မင်းရဲနရသီဟခံသည် ။။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ ဇင်းရယ်စော်ဘွားဗညားလုံဃဝ်မာဂ်‌နော်သမီး ဒွမ်းယော်ဆိုင်းတွင် ။ သမီးတော် ဆုပုဏ္ဌားဝတီ တပါး သူမနှင့်အမေကို ရခိုင်သို့ ပါလေသည် ။။ မိုးသင်စော်ဘွား ခံးထင်ဘွားသမီး နှင်းအုံန့်ခွမ်တွင် ။ သားတော် မင်းရဲနော်ရထာ တပါး မိုးသင်စော်ဘွားခံးလံဘွားဖြစ်လာသည် ။။ သန္နီစော်ဘွားခံးသေည်ကျုံ့ဘွားသမီး နှင်းဆာဆင်ဟွမ်တွင် ။ သားတော် နရသင်္ခရဇ် တပါး ပထမမင်းကတုစော်ဘွားတွင် ။။ ဒွါရာဝတီ အိမ်ဖြူရှင် မြေးတော် မင်းမဟာ သမီး ခင်မျိုးထွဋ် ပေါက္ခယာစန္ဒ အမည် နှင့် နန်ထင်ရာတွင် မြင်သည့် ။ သားတော် မင်းရဲ လှအိန်ဖြူ ဇာဂရုံစား ကိုစားသည် ရခိုင်သို့ပါလေသည် တစ် ။ မောင်တော် မင်းရဲနရသိန်ကဒတ် ထုံပို ကိုစားသည် တစ် ။ ညီတော်အငယ် မင်းရဲနရသိန်ပု ဝင်ရော် ကိုစားသည် ။ မင်းသား ပေါင်း သုံး ပါး တည်း ။။ လင်းဇင်းဝိချုလ်ရာချ်တူမ နှင်းသီယံဝီယန်ချီင့်လုမ်းဘွားတွင် ။ သားတော် သူနဲကောင်း အရှေ့ တပါး အနောက်ဘက် မင်းတရား မြင်သည့် လုံခပင်းစား သည် ။။ လယ်အာလ်တောင် သမီးတော် ဘီတရီငေါက်ဆူတွင် ။ သားတော် မင်းရဲကျော်ပတက် အနောက်ဘက် မင်းတရား တွင် ဗီးချိုလ်ရာခ်ျရာဇာသည် တစ် ။ ညီမတော် မဏိသုချဇာ သူမနှင့်အ‌မေနှင့်အတု ဒိုင်လာသို့ပါလေသည် ။။ မိုးနဲစော်ဘွား သိုပိမ်ဘွားသမီး သုဝနန္ဒားတွင် ။ သားတော် နရသိန်သာ စောမင်းမောင် အမည်နှင့် တပါး အနောက်ဘက်ဘုရားတွင် မိုးခေါင်းကိုစားသည် ။။ ကလိုမ်စော်ဘွား မလ္လိကရာဇာသမီး နီရုထရာတီတွင် ။ သားတော် မင်းရဲရသမန်း တပါး တောင်လင်းဇင်းသို့ဖမ်သည် မြောက်သားတော်ကား တောင်ငူဘုရင့်မင်းခေါင် တူမ သီရိရတနာ နောက် စကုမင်းရဲကျော်စွာသမီးတော် နဝရတီ နှင့် ခင်မခဇာ ။။ မပေါ်သော်လည်း ရခိုင် ရာဇဝင် တွင် ပေါ်လာသည်၍ ။ တိဂုံစား ဩက်ဖဖိခ်ျဟုန်း ဩက်ယာကြက္ကီခံသမီး၊ ဒဝဒုန်းတွင် တိဂုံမင်းသမီးခံ ။ သားတော် မင်းစပ်ဖြူ တပါး သူ့နှင့်သူ့အမေ ရခိုင်ပို့တယ်၊ သူ့သည် ပထမ မင်းတရားကြီး ဗုလ်မောင် မင်းဆက်တွင် ဖြစ်လာသည်၊ ရခိုင်ဘုရင်မင်းခမောင်း ပေးသည်၊ ရခိုင်ဘုရင်မင်းရာဇာကြီးသမီးတော် ရှင်ဒွေးနောင် စုံဖက်၍ ။။ နါဂါမိဖုရား သံဗူယရာဇာသမီး လပ်နော်ဗိနီတွင် ။ သားတော် မင်းရဲရုမ္မန သူ့ခမည်းတော်မြင်သည့် နန္ဒကျော်ထင်ခံသည် ပင်လယ်မြို့ ကိုစားသည် နောက် ဟံသာဝတီပျက်လျှင် တောင်ငူမင်းရဲသီဟသူ ဟံသာဝတီကိုစားကျော်ထင်နော်ရထာခံ၍ သူ့ပေးသည် ညောင်ရမ်းမင်းတရားကြီးတွင် မြင်သည့် ကော့တောင် အနော်မြို့ ကို စားရ မြောက်သားတော်ကား မင်းတရားရွှေထီးဘထွေးတော် ကျော်ထင်နော်ရထာသမီးတော် မြတ်ဘုန်းဝဲ တစ်ပါး ။ နှမတော် မိလာ သူမတွင် စိတ်ဓာတ်ကျနေပါသည်၍သည် သူ့အကိုကြီးက သူ့ကို ဂရုစိုက်တယ်၍ အနောက်ဘက်လွန်တွင်ရတနာရွှေဂုံခံသည် ။ သားတော် တစ် သမီးတော် တစ် ပေါင်း နှစ် ပါး တည်း ။။ မိဖုရားကြီးနှင့် မိဖုရားငယ်နှင့် ကိုယ်လုပ်တော် ဘယ်ဟာသားသမီးမရှိသော ။ တောင်ငူဘုရင့်မင်းခေါင်သမီး တောင်နန်းတော် မိဖုရား မင်းဖြူ ။။  တောင်နန်းတော် မိဖုရား မင်းဖြူ အစ်မ အလယ်နန်းတော် မိဖုရား မင်းထွေး ။။ ပြည်ဘုရင့် နန္ဒားယော်ဓား သမီးတော် အနောက်နန်းတော် မိဖုရား မင်းတရား မယ်တော် ။။ သရက်စည်သူသမီး စောမင်းညစ် ။။ ဘဝသံသရာသမီး ရှင်ထွေးကျိုင်သစ် ။။ ဗညားဒလသမီး ခင်နဲယုန် ။။ ဗညားကျန်တော်သမီး အတူမယ် ကျန္ဌမိတော် ။။ သကြာမြတ်ဆက်သမီး ခင်မအင်ပျို့ ။။ ခင်မအင်ပျို့အစ်မ ခင်မစိန်မြင့် ။။ စောလကွန်းအိန်သမီး ခင်မညွန့်စူ ။။ ဗညား‌လောသမီး ခင်စွယ်ညိုး ။။ တနင်္သာရီမင်းသမီး သမိန်ဝိရတ်သမီး ပုံဝေဠု ။။ နခရကြံပါ့ခ်နာဂ်ပုရီ မင်းတရားကြီး ဋိပ်ဘွပ်မဏီ သမီးတော် မဏီဝိချိုဠာ ။။ မိုနဲစော်ဘွားသိုပိမ်းဘွားသမီး ငွန်ပိင့်ဘွား ။။ မိုးမိတ်စော်ဘွားသိုကျု့ဘွားသမီး နှင်းဃဝ်ဟံယူး ။။ သိုဆိုင်းဘွားဗန်းမော်စော်ဘွားသမီး ဒိပ္ဗယဆံသီ ။။ ခံရျမ်းဘွားညောင်ရွှေစော်ဘွားသမီး တော်လက္ကျူမ်းဘွား ။။ စံကားစော်ဘွားသိုဟုမ်ဘွားသမီး နော်မိုတ်ဆံ ။။ သို‌ခိုးဘွားကလေးစော်ဘွားသမီး စိန္ဒယာ သူမရခိုင်ကို ပို့တယ် ။။ သောင်သွပ်စော်ဘွားသိုခဲန်းဘွားသမီး နှင်းသေဉ်လုံ သူမရခိုင်ကို ပို့တယ် ။။ ပိတ်သံဘွားမိုးကိုင်စော်ဘွားသမီးငယ် ဃဝ်မင်းမားမိုး ။။ မိုးဆင်ဥပရာဇာဟော်ခံးနွဲ့သမီး ထဃဝ်ယုံန်ဘွား ။။ ကျိုင်းတုံစော်ဘွားစဝ်ဃဝ်ပုံနံသမီး ဃဝ်မင်းဖောင်းမိုး ။။ ကျိုင်းတုံစော်ဘွားစဝ်ဃဝ်ပုံနံနောက်သမီးတစ်ဦးမှာ ချယ်ထြာဖ ။။ မိုးဗြဲစော်ဘွားစဝ်မိုးကျိုင်သမီး ဃဝ်ခံးခယိုင့် ။။ အုန်ပေါင်းလေးမင်းသမီး အုန်ပေါင်းလေးစော်ဘွားသို‌ချီင်ဘွားသမီး ထိူးဃဝ်ခိုင်ဘွား ။။ မိုးပတ်စော်ဘွားသိုဆိူ့းဘွားသမီး ထွယ်လှ ။။ ကျိုင်းရုံးစော်ဘွားစဝ်ဣန့်မိုးသမီး စဝ်မန်ဣန်း ။။ မိုးလိမ်စော်ဘွားထဝ်ဗိုင်သင်သမီး ဆရားဆုံမိုး ။။ လင်းဇင်းဘုရင့်ဆိုင်းဆုလင်းလူးဆိုင်ယသမီး အံဖ‌ကေတ် သူမရခိုင်ကို ပို့တယ် ။။ ဒုတိယလင်းဇင်းမင်းသမီး ဗညားဖိုးဓိစလ္လာရှ်လင်းဇင်းဘုရင့် သမီး ထဲ့ခံးလောက် ။။ လင်းဇင်းဆိကောင်းမှာ ပန်းခံးသမီး နှင်းခံးအွယင်း နန္ဒဘုရင်က သူမအရမ်းချစ်တယ် ။။ ထဝ်ဟံမိုး ဘော်လိခမ်စိုင် ပါ့ခ်စန် ပါ့ခ်စိန်း မှာ သမီး နှင်းခံးဟုံ့ ။။ လင်းဇင်းမှာ နှင်းထပ်ခံးလုံ ။။ ထဝ်ကံကျိုင်ယကျိုင်းသေဉ် စော်ဘွားသမီး ထီပ်ခံးမိုင် ။။ မိုးဗျံစော်ဘွားစဝ်လှာဣန္ထြသမီး အုံ့ဒါဝ့်ရင့် ။။ လကွန်စားဗညားဝိရိယန်သမီး ကားသံဖြူ ။။ ကသည်းစော်ဘွားမန်းယန်ဂိမ်းဘွားသမီး ကွီးလိမ်းဘွား သူမရခိုင်ကို ပို့တယ် ။။ သိင်္ဂိုမင်းသမီး တိုင်ခီရီဗန်ဒာရာသိင်္ဂိုဘုရင့်သမီးတော် ဝိရူပ်ပုဏ်ဝနာ သူမရခိုင်ကို ပို့တယ် ။။ ကိုးရှမ်းပြည် မိုးရမ်စော်ဘွားခွန်ဖံခံးသမီး ဣန္ဗျဟုံမိုး ။။ ကိုးရှမ်းပြည် မိုးလားစော်ဘွားဖာဆွံးဘွားနှမ ကျီန္တပါတီ မွေးရာပါ အမည် ဒေဝီပန်းနွဲ့ ။။ ကိုးရှမ်းပြည် မိုးလားစော်ဘွားဖာ‌ဆိုးဘွားသမီး ဃဝ်ဣန္ထာ ။။ ကိုးရှမ်းပြည် မိုးခံစလုံဗြမွမ်အွံဘွားသမီး ဣန်ဆိုင်းခိုး ။။ ကိုးရှမ်းပြည် မိုးဟွမ်းစော်ဘွားဗ္ယံကံဘွားသမီး မာန်ဗ္ယုံမာန့် ။။ ထိုင်းဆယ့်နှစ်ရှင်ဘုရင်ပြည်နယ် မိုးလော်စော်ဘွားထါ့ဝ်ဒဲန်စွန်းသမီး‌တော် ဖန်းထဝိလှိုင် ။။ ထိုင်းဆယ့်နှစ်ရှင်ဘုရင် ပြည်နယ်ထံမှ ဖန်းထဝိလှိုင်များ ဖန်းခံး ။။ ထိုင်းဆယ့်နှစ်ရှင်ဘုရင် ပြည်နယ် မိုးမွှေးစော်ဘွားစဝ်မာန်မိုး သုံ သမီးတော် မာန်လီပ်တာ ဃါ့ပ်ဃဝ် လါ့ပ်ခံး ။။ အိုင်လုံပြည့်နယ် မိုးယွန်းစော်ဘွားကွိုချင်ချိုင့်သမီး ခြယစည် ။။ မိုးယွင်စော်ဘွားစဝ်ကျိုင်းမုန်သမီး ချိုချိုမ်ဘွား ။။ ကျိုင်းသူ့နောင်စပ်စော်ဘွား သိုဟိတ်ပို့းမိုးငမ်း သမီးတော် စည်လိုဖုမ် နှင့် စဉ်ရုနိုး ။။ တာမ္မလိတ္တတိုင်းမင်းသမီး ဂာမန်နရာယံသမီး ဝိမတရာရန် ။။ မဂိုနန်းရိုး တရုဝရာဇာ သမီး‌တော် နှစ်ယောက် ခဖ္ဖပံဌျီ နှင့် ဂေရဆံတျီ ။။ အာရူနာချယ်ထဝီပ်စော်ဘွားခံးခိုင်ဘွားသမီးတော် ပန်းကောင်းဟိုင်‌ဘွား ။။ ဟိမဝန္တာတောင်ပေါ်ရှိ ဆိုလူခိုန်ဘူမှ အမျိုးသမီး ဘီဟာနာ့သင်ဆဘန်ထိတား ။။ ပုဏ္ဏား ဖီစမပိသာမဟသမီး ပထ္ထမနဟစ်စွာမိ။။ လုမ်ဆက်စားဗညားအဆင်းလူထိုင်သမီး ဖက်ခမ်းဆင်းမိုး ။။ ချောင်းဒွမ်သူ ချိုနှင်မိုး ။။ ယိုးဒယားဘုရင့်မဟဓ္မမရာဇာသမီး ဘုရင့်ဟောင်းတွင် မိဖုရားသားသမီးမရှိ အန္ဒြာဒေဝီ ။။ ယိုးဒယားမင်းသမီး ယိုးဒယားဘုရင့်ဖမဟင်ဒရာဒိရာ့ခ်ျသမီး ဖဖိကျစ်ကျင်းဒား၊ ဘုရင့်ဟောင်း မုဆိုးမ ကလေး မမွေးဘူး ။။ တောင်ငူရောက်မင်း အမည် နန္ဒဘုရင် တွင်မြင်သည့် သားတော် ၃၁ သုံချိပ်‌‌တ သမိးတော် ၁၇ တစ်ချိပ်ခုနှစ် ။ ပေါင်း လေးချိပ်ရှစ် ၄၈ ပါးတည်း ။။

## ကိုးကား