open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
အေးချို (နိုင်ငံရေးသမား)

**ဦးအေးချို** (၅ ဇူလိုင် ၁၉၅၇ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး အမျိုးသားလွှတ်တော်တွင် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် ၉ ကိုယ်စားပြု ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ သူသည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။

## နိုင်ငံရေးဘဝ
၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး အမှတ် ၉ မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်ခံခဲ့ရဿည်။ သူသည် အမျိုးသားလွှတ်တော် ပညာရေးမြှင့်တင်မှုကော်မတီဝင်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ပြည်ထောင်စုကောင်းကျိုးဆောင်ပါတီ

**ပြည်ထောင်စုကောင်းကျိုးဆောင်ပါတီ** ()  UBP သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံရေးပါတီတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သူရဦးရွှေမန်း ဦးဆောင်တည်ထောင်သည့် ပါတီဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
ပါတီကို ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဧပြီလ ၈ ရက်နေ့တွင် စတင် တည်ထောင်ခွင့် ‌ လျှောက်ထားခဲ့ရာ ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင်တွင် တရားဝင် ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခွင့်ရသည်။  

အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၀ တွင် မြို့နယ်ပေါင်း (၂၆၁) မြို့နယ်မှနေ၍ ကိုယ်စားလှယ်ပေါင်း (၉၂၇)ဦးဖြင့် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ထိုရွေးကောက်ပွဲသို့ ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သူ သူရဦး ရွှေမန်း ဝင်ပြိုင်ခြင်းမပြုခဲ့ဘဲ၊ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်သူ အကုန်လုံးမှာလည်း ရွေးကောက်ပွဲတွင် နေရာတစ်နေရာမှ ရွေးကောက်တင်မြှောက်မှုကို မခံရပေ။

ပြည်ထောင်စုကောင်းကျိုးဆောင်ပါတီသည် စစ်ကောင်စီလက်ထက်ပြန်လည် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် အသစ်၏ စစ်ဆေးမှုကို ခံယူခဲ့သေးသည်။

## ပါတီဖျက်သိမ်းခြင်း 
၂၀၂၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင်  ပါတီအား ဗဟိုအလုပ်မှုဆောင်များ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့် ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။  အတည်ပြုပေးရန် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ထံသို့ လည်း တင်ပြကြသည်။ 

ပါတီဦးဆောင် လူကြီးများ၏ အသက်အရွယ်၊လှုပ်ရှားသွားလာနိုင်မှု၊ဆက်လုပ်လုပ်ကိုင်လိုခြင်းမရှိတော့သည့် အခြေအနေ ကြောင့် ပါတီဖျက်သိမ်းလိုက်ရသည်ဟု အကြောင်းပြချက်ပေးကြသည်။

ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် သည် ပြည်ထောင်စုကောင်းကျိုးဆောင်ပါတီအား ၂၀၂၂ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၇ရက်ကစပြီး နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ်မှတ်ပုံတင်ခြင်းမှ ပယ်ဖျက်၍ ပါတီအား ဖျက်သိမ်းသည်။  

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* 
* 
* 

ကဏ္ဍ:မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းများ
ဂျိုးဇက် လဖုန်း

ဖာသာ **ဂျိုးဇက် လဖုန်း** () (အေဒီ ၁၈၇၀ - ၁၉၄၈) သည် မန္တလေးမြို့ရှိ ထင်ရှားသော စိန့်ဂျိုးဇက်ဘုရားကျောင်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည့် ပြင်သစ် ကက်သလစ်သာသနာပြု ခရစ်ယာန်ဘုန်းတော်ကြီးဖြစ်သည်။ ၁၈၇၀ တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၁၈၉၀ တွင် တရုတ်နိုင်ငံသို့ သာသနာပြုရောက်ရှိခဲ့ပြီး တရုတ်နိုင်ငံတွင် ၁၃ နှစ်ခန့် နေထိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် မလေးရှားနိုင်ငံ ပီနန်ရှိ ဘုန်းတော်ကြီးဖြစ်သင်တန်း၌ စာချပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ခုနှစ်နှစ်ခန့် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၁၀ တွင် မြန်မာနိုင်ငံ မန္တလေးမြို့သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး တရုတ်မိဘမဲ့ကလေးများအား စောင့်ရှောက်မွေးစားခဲ့သည်။ ၁၉၁၉ တွင် စိန့်ဂျိုးဇက်ဘုရားကျောင်းအား စတင် ဆောက်လုပ်ခဲ့ပြီး ၁၉၃၃ တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။ ၁၉၃၉ မှစ၍ ပညာသင်ကြားမှုကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပညာများ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ ၁၈၄၈ ခု အသက် ၇၈ နှစ်အရွယ်တွင် မန္တလေး၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

## အကိုးအကား
ခေါက်ချိုးညီ

(right)]]
 with octahedral symmetry. The yellow region shows the fundamental domain.]]
's 'Vitruvian Man' (ca. 1487) is often used as a representation of symmetry in the human body and, by extension, the natural universe.]]
-like shape that has reflectional symmetry, rotational symmetry and self-similarity, three forms of symmetry. This shape is obtained by a finite subdivision rule.]]
 also called the Mosque of Uqba, in Tunisia.]]

**ခေါက်ချိုးညီခြင်း (, )** သည်  ရှေးဂရိဘာသာတွင် သင့်တော်မှန်ကန်သည့် အချိုးအဆ၊ အစီအစဉ်၊ အတိုင်းအတာ ကိုက်ညီမှုဟုအဓိပ္ပာယ်ရသည်။ နေ့စဉ်သုံးစွဲသော ဘာသာစကားအနေဖြင့် လှပ၍ ညီညာသော အချိုးအဆနှင့် ဟန်ချက်ညီမျှမှု ဟုရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ သင်္ချာဘာသာရပ်၌ ခေါက်ချိုးညီခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ပို၍တိကျသော အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်ရှိ၍ များသောအားဖြင့် ပြောင်းလဲခြင်းလုပ်ဆောင်ချက်တချို့ (Transformation function)အောက်၌ မပြောင်းလဲ အမြဲတစ်သမတ်တည်းရှိသော အရာဝတ္ထုတစ်ခုကို ကိုယ်စားပြု ရည်ညွှန်းရာ၌ သုံးစွဲသည်။ ပြောင်းလဲခြင်းလုပ်ဆောင်ချက်တချို့မှာ အရာဝတ္ထု၏ အနေအထားမပြောင်းဘဲ ရွေ့ရှားခြင်း(translation)၊ အချိုးညီ ရောင်ပြန်ထင်ဟပ်မှု(reflection)၊ ဗဟိုချက်တစ်ခု၌ အရာဝတ္ထုလည်ခြင်း(rotation)၊ အရာဝတ္ထုအချိုးအဆပြောင်းလဲခြင်း(scaling)များဖြစ်သည်။ ဤ နေ့စဉ်သုံးနှင့် သင်္ချာဆိုင်ရာ ရည်ညွှန်းအဓိပ္ပာယ်များမှာ ရံခါ၌ ခွဲခြားပြောဆိုနိုင်သော်လည်း အနုစိတ်သဘောအားဖြင့် ဆက်စပ်ပတ်သက်သည်။  

သင်္ချာဆိုင်ရာ ခေါက်ချိုးညီခြင်းကို အချိန်ဖြတ်သန်းကုန်ဆုံးမှုနှင့်ပတ်သက်ပြီး စူးစမ်းလေ့လာနိုင်သည်။ ခေါက်ချိုးညီခြင်းကို နေရာအနေအထားဆက်သွယ်ချက်သဘောတရား(spatial relationship)အနေဖြင့်လေ့လာခြင်း၊ ဂျီဩမေထြီပြောင်းလဲခြင်း(geometric transformation)ဖြစ်စဉ်မှ တစ်ဆင့်သော်လည်းကောင်း လုပ်ဆောင်ချက်ဆိုင်ရာ ပြောင်းလဲခြင်းမှ တစ်ဆင့်​သော်လည်းကောင်း လေ့လာစူးစမ်းနိုင်သည်။ ထို့ပြင် သီအိုရီပုံစံငယ်များ၊ ဘာသာစကား၊ ဂီတ တို့ပါဝင်သော စိတ္တဇနယ်ပယ်(စိတ်ကူး) အရာဝတ္ထုများ၏ ရှုထောင့်သွင်ပြင်မှလည်း လေ့လာစူးစမ်းနိုင်သည်။

ခေါက်ချိုးညီခြင်းသဘောကို မလိုက်နာသော (သို့) ပျက်ကွက်သော စနစ်ကို ခေါက်ချိုးမညီခြင်း(asymmetry) ဟုလည်းသုံးစွဲသည်။  မှန်ရိပ်ခေါက်ချိုးညီ၊ ပတ်လည်ခေါက်ချိုးညီ၊ ပုံရိပ်ပွားတူညီ စသဖြင့် အမျိုးအစားအလိုက် အမည်ကွဲများရှိသည်။
## မှတ်စု
## ကိုးကား
မင်းဆီကို ဆင်းသက်မယ်

***Crash Landing on You***  (               ***ချစ်ခြင်းမေတ္တာ၏အရေးပေါ်ဆင်းသက်ခြင်း***) သည် လီဂျွန်ဟိုး မှရိုက်ကူးသော တောင်ကိုရီးယား ရုပ်မြင်သံကြားဇာတ်လမ်းတွဲ ဖြစ်ပြီး ဟွန်ဘင်း၊ ဆွန်ရီဂျင်း၊ ကင်ဂျွမ်ဟွမ်း နှင့် ဆိုဂျီယဲ တို့ ပါဝင်သည်။ ဇာတ်လမ်းမှာ တောင်ကိုရီးယားမှ မိန်းကလေးတစ်ဦး မြောက်ကိုရီးယားတွင် ဂလိုက်ဒါ စီးရာမှ မတော်တဆ ပြုတ်ကျသွားခြင်းကို အခြေခံ၍ ရိုက်ကူးထားသည်။ ၎င်းသည်တောင်ကိုရီးယားရှိ tvN တွင် ထုတ်လွှင့်ခဲ့၍ နှင့် ၂၀၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၁၄ ရက်မှ ၂၀၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆ အထိကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ Netflix တွင်လည်း ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။ ကေဘယ်လ်တီဗီသမိုင်းတွင် ဒုတိယ အဆင့်သတ်မှတ်ချက် အမြင့်ဆုံး ရရှိသော ကိုရီးယားဒရာမာ ဖြစ်သည်။ 

## အနှစ်ချုပ် 
*Crash Landing on You* (မင်းဆီကို ဆင်းသက်မယ်) သည် ကံဆိုးသော ချစ်သူ နှစ် ဦး ဖြစ်သည့် တောင်ကိုရီးယားရှိ ကုမ္ပဏီကြီး တစ်ခုမှ အမွေဆက်ခံမည့်သူ ဖြစ်သည့် ယွန်းဆယ်ရီ ( ဆွန်ရီဂျင်း ) နှင့် မြောက်ကိုရီးယား အထက်တန်းလွှာ (စစ်တပ် အရာရှိ တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည့်) ရီဂျောင်ဟွတ် (ဟွန်ဘင်း) တို့၏ ဇာတ်လမ်း ဖြစ်သည်။ တစ်ရက်တွင် ယွန်းဆယ်ရီသည် တောင်ကိုရီးယား ဆိုးလ်မြို့၌ လေထီးစီးနေစဉ် ရုတ်တရက် ဖြစ်ပေါ်လာသော လေဆင်နှာမောင်းက ဆွဲယူသွားပြီး သူ့ကို သတိမေ့သွားကာ လမ်းကြောင်း လွဲသွားစေသည်။ ယွန်းဆယ်ရီ သတိရလာသော အခါတွင် မြောက်ကိုရီးယား စစ်မဲ့ဇုံ အတွင်း သစ်တော တစ်ခုအတွင်း (တောင်ကိုရီးယား နိုင်ငံသားများအား တားမြစ်ထားသော နယ်မြေ) ရောက်ရှိနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ ထိုနေရာတွင် သူသည် မြောက်ကိုရီးယား စစ်တပ် အရာရှိ တစ်ဦး ဖြစ်သော ရီဂျောင်ဟွတ်နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ရီဂျောင်ဟွတ်သည် ယွန်းဆယ်ရီအား ပုန်းခိုရန် နေရာပေးခဲ့ပြီး သူမအား တောင်ကိုရီးယားသို့ တိတ်တဆိတ် ပြန်နိုင်ရန် စီစဉ်ခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် သူတို့ နိုင်ငံနှစ်ခုကြား ခြားနားမှုနှင့် အငြင်းအခုံများ ရှိကြသော်လည်း သူတို့နှစ်ဦး ချစ်ကြိုက်သွားခဲ့ကြသည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားဘာသာစကား ရုပ်မြင်သံကြား အစီအစဉ်များ
ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ
အိုမိုတဲနရှိ

**အိုမိုတဲနရှိ** (お持て成し） သည် ရင်ထဲနှလုံးသားထဲမှ ဖော်ရွပျူငှာစွာ ဆက်ဆံမှု ဖြစ်သည်။ စားသုံးသူများကို ဖော်ရွေမှု၊ ဖျော်ဖြေမှုနှင့် ဝန်ဆောင်မှုများ ပေးရာတွင် လှိုက်လှဲစွာ ဆက်ဆံမှု ဖြစ်သည်။ "မိုတဲနရှိ" ဟူသည့် စကားတွင် ယဉ်ကျေးစေရန် "အို" ကို ထည့်ကာ သုံးစွဲခြင်း ဖြစ်သည်။ မိုတဲနရှိသည် "ဖော်ရွေပျူငှာမှု" ဖြစ်သည်။

## အကြောင်းအရာ
၂၀၁၃ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသည့် ၁၂၅ ကြိမ်မြောက် IOC အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အိုလံပစ်ကော်မတီ အထွေထွေအစည်းအဝေးတွင် စတင်၍ "အိုမိုတဲနရှိ" ဟု သုံးစွဲခဲ့ရာမှ ဤစကားသည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းပျံ့နှံ့ခဲ့သည်။ ခရစ်စတယ် တခိကဝ သည် တိုကျိုမြို့တွင် ကျင်းပသည့် အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲသို့ သံအမတ်ကြီး အဖြစ် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ပြင်သစ်စကားဖြင့် "ဂျပန်တို့၏ ရင်းနှီးဖော်ရွေမှု" ဟူသည့် စကားကို မိတ်ဆက် ပြောကြားခဲ့သည်။ ထိုအခါမှ "အိုမိုတဲနရှိ" ဟူသည့် စကားသည် ၂၀၁၃ ခုနှစ်၏ ထင်ရှားသည့် စကားအဖြစ် ရွေးချယ်သတ်မှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန် ယဉ်ကျေးမှု
စူဠကမ္မဝိဘင်္ဂသုတ်

(၎င်းသုတ်ကို သုဘသုတ်ဟုလည်း ခေါ်သည်။)

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် “လူ့လောက၌ ထင်ရှားဖြစ်နေသော “ဟီန ပဏီတဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်း ၁၄-မျိုး သုဘလုလင်က မေးလျှောက်သဖြင့် ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်တိုင် အကျယ် ဝေဘန် ရှင်းလင်း၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ တောဒေယျပုဏ္ဏားသည် ကောသလဘုရင်၏ ပုရောဟိတ် ဖြစ်ပုံနှင့် တောဒေယျပုဏ္ဏားအကြောင်း၊ ဤသုတ်ဖြစ်ပေါ်လာပုံနှင့် ကံအကျိုးပေးပုံတို့ကို ဖွင့်ပြတော်မူထားပါသည်။

## အသက်တိုခြင်း/ ရှည်ခြင်း အကြောင်း
၁။ သူများအသက်၊ သတ်သည့်တွက်၊ အသက်ကိုယ့်မှာ တို။

မသတ်ရှောင်ရှား၊ ထိုသူများ၊ ရှည်လျားအသက်ကို။

## ရောဂါများခြင်း/နည်းခြင်း အကြောင်း
၂။ နှိပ်စက်ကလူ၊ ညှဉ်းဆဲသူ၊ ပြောထူရောဂါဆို။

သနားစိတ်သွင်း၊ မနှိမ်နင်း၊ ကင်းရှင်းရောဂါကို။

## အဆင်းမလှခြင်း/လှခြင်း အကြောင်း
၃။ ထန်ပြင်းဒေါသ၊ ကြီးတတ်က၊ အလှပျက်မည်ဆို။

ဒေါသကင်းစင်၊ မေတ္တာယှဉ်၊ ကြည်လင်လှသကို။

## အခြွေရံနည်းခြင်း/များခြင်း အကြောင်း
၄။ မနာလိုပြန်၊ ဣဿာထန်၊ ခြံရံကင်းမည်ဆို။

ဣဿာမထား၊ ဝမ်းမြောက်ငြား၊ ပေါများခြွေရံကို။

## ဥစ္စာပစ္စည်းများခြင်း/ရှားခြင်း အကြောင်း
၅။ မလှူမဒါန်း၊ မပေးကမ်း၊ ခြောက်ခမ်းဥစ္စာဆို။

စွန့်ကြဲလေ့တုံ၊ ပြုပါကုန်၊ ကုံလုံကြွယ်ဝလို။

## အမျိုးအနွယ် ညံ့ခြင်း/ကောင်းခြင်း အကြောင်း
၆။ မာန်မာနကြွယ်၊ ထိုသူဝယ်၊ မျိုးနွယ်ညံ့မည်ဆို။

ထိုက်သူရိုကျိုး၊ မာန်ကိုချိုး၊ အမျိုးမြတ်သကို။

## ဉာဏ်ပညာ ရှိခြင်း/မရှိခြင်း အကြောင်း
၇။ သိဖွယ်ဟူသမျှ၊ မမေးက၊ ဖျင်းအပညာဆို။

ကြားမြင်များအောင်၊ မေးလေ့ဆောင်၊ ခုနောင်တတ်သိလို။
## ကိုးကား
ညောင်ရွှေသက်မွေးပညာသင်တန်းကျောင်း

**ညောင်ရွှေသက်မွေးပညာသင်တန်းကျောင်း** () သည် ရှမ်းပြည်နယ် ညောင်ရွှေမြို့ တောင်ခြေမြင်းစခွန့်ရွာအနီးတွင် တည်ရှိသည်။ သိပ္ပံနှင့်_နည်းပညာ_ဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်တွင် ရှိပြီးနည်းပညာ၊ သက်မွေးပညာနှင့် လေ့ကျင့်ရေး ဦးစီးဌာနတွင် ဖွင့်လှစ်ထားသော သက်မွေးပညာသင်တန်း ကျောင်းတစ်ကျောင်းဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း
၂၀၁၆ ခုနှစ် မတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာနမှ လွှဲပြောင်းရယူခဲ့သည်။

## တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော ကျောင်းအုပ်ကြီးများ
## သင်ကြားပေးနေသော ဘာသာရပ်များ
ညောင်ရွှေသက်မွေးပညာသင်တန်းကျောင်းသည် အဓိကအားဖြင့် အင်ဂျင်နီယာဆိုင်ရာ နှင့် ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးဆိုင်ရာ ဘာသာရပ်များကို အဓိကထား သင်ကြားပေးနေသည်။ အဆိုပါဘာသာရပ်များ ကို လုပ်ငန်းခွင်အခြေအနေတိုင်း သင်ကြားပေးနေပြီး လက်တွေ့ ဦးစားပေးသင်ကြားပေးနေသော သင်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။

### အင်ဂျင်နီယာဆိုင်ရာဘာသာရပ်
* Basic Computer Training
* Basic House Wiring
* Motorcycle Repairing
* Single cylinder Diesel Engine Repairing
* Sewing

### ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးဆိုင်ရာ ဘာသာရပ်
* Front Office Operations 
* Housekeeping Operations
* Restaurant Operations
* Retail Operations

## ကိုးကား
}}

## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
*
*
လန်ဒန်တံတား

thumb|လန်ဒန်တံတားဟောင်းဟား ဖျက်ချနေပုံ

**လန်ဒန်တံတား**သည် လန်ဒန်မြို့ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည့် သိမ်းမြစ်ကို ဖြတ်၍ ဆောက်ထားသော တံတားတစ်စင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါတံတားသည် လန်ဒန်မြို့လယ်တွင် တည်ရှိပြီး Railway Bridge Tower Bridge ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ တံတားတောင်ဘက်တွင် Southwark  Cathedral ဘုရားကျောင်းနှင့် London  Bridge ဘူတာရုံတို့ တည်ရှိသည်။

တံတားကို ၁၇၂၉ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး တံတားတည်ရှိသော နေရာသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၀၀၀ ကျော်က ရောမလူမျိုးများ ဝင်ရောက်နေထိုင်ခဲ့သော နေရာဒေသတခုတွင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ အေဒီ ၅၀ ခန့်က ရောမလူမျိုးများသည်လှေများကို တစ်စင်းနှင့်တစ်စင်း ဆက်သွယ်ပြီး သိမ်းမြစ်ကို ဖြတ်၍ တံတားအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ အေဒီ ၅၉ခန့်တွင် အုတ်တိုင်များ စိုက်ထူကာ တံတားအဖြစ် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့သည် တံတားအနီးတွင် စတင်အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ အေဒီ ၆၀ ခန့်တွင် Britons လူမျိုးစုခေါ် Celtic Iceni လူမျိုးများ၏ ဘုရင်မ Boudicea ကဦးဆောင်၍ တံတားကို ဖျက်ဆီးခဲ့ပြီး အဆိုပါနေရာကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ သို့သော်  Queen Boudicea ၏ လက်ထက်တွင် စစ်ရှုံးပြီး အဆိုပါနေရာအား ရောမလူမျိုးများက ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ကာ မြို့သစ်တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။

အေဒီ ၂ရာစု တွင် ကျန်ရှိသော ရောမလူမျိုးတို့က အဆိုပါတံတားကို ပြန်လည်ပြုပြင် တည်ဆောက်ခဲ့ကြပြီး Stane  Street နှင့် Watling  Street တို့ကို ဆက်သွယ်ထားခဲ့ကာ ထိုအချိန်က တံတားကို ရိုမန်တံတားဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ‌အေဒီ ၁၃၀၅တွင် နာမည်ဆိုးဖြင့် ကျော်ကြားသူများက သစ္စာဖောက်တို့၏ ဦးခေါင်းများကို ချွန်ထက်သောအရာများဖြင့် ထိုးဖောက်သုတ်သင်ခဲ့ပြီး တောင်ဘက်ဂိတ်အစောင့်များ စခန်းချရာ ဂိတ်အဝင်၊ အထွက်လမ်းရှိ ကတ္တာရာများအတွင်းသို့ ၊ဦးခေါင်းခွံများကို မြှုပ်နှံခဲ့ကြသည့် ဓလေ့တစ်ခုထွန်းကားခဲ့သည်။ ‌အေဒီ ၁၆၆၀ ခန့်တွင် ထိုဓလေ့မှာ ကွယ်ပျောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်တံတားကို ၁၈၃၁ခုနှစ်တွင် ဖြိုချခဲ့ပြီး အသစ် တစ်စင်း ထပ်မံတည်ဆောက်ခဲ့ပြန်သည်။

အေဒီ ၁၇၅၀၌ Westminster တံတားတည်ဆောက်ပြီးစီးသည့်အချိန်တွင် အဆိုပါတံတားသည် ပုံစံသာကျန်ရှိပြီး အသုံးပြု၍မရတော့ပေ။ ၁၉၇၆ခုနှစ်တွင် တစ်စစီဖြိုချပြီး ခေတ်မီပုံစံတံတားအဖြစ် ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့ကာ လန်ဒန်တံတားဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။ ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ပြီးစီးခဲ့သည်။

၂၀၁၂ ခုနှစ် ဇွန်လ အဲလီဇဘတ် ဘုရင်မကြီး၏ စိန်ရတုမွေးနေ့အခမ်းအနားတွင် အဆိုပါ တံတားကို သမိုင်းဝင်တံတားအဖြစ် ဂုဏ်ပြုသတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ယခုအခါ လန်ဒန်တံတားသည် ဗြိတိန်နိုင်ငံ၏ ဂုဏ်ယူဖွယ်တံတားတစင်းဖြစ်ပြီး နေ့စဉ်အဆိုပါတံတားပေါ်မှ ယာဉ်မျိုးစုံဖြတ်သန်းလျက်ရှိကာ လန်ဒန်မြို့၏ ပို့ဆောင်ရေးကဏ္ဍတွင် အားထားရသော တံတားတစ်စင်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာ
ကုန်းတောင်းသိမ်

ကုန်းတောင်းသိမ်တော်ကို ပုဂံခေတ်၊ အနော်ရထာမင်းလက်ထက်တွင် ရှင်အရဟံ မှ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ သာစည်မြို့နယ်၊ ကုန်းတောင်းကျေးရွာအနီးတွင် တည်ထားခဲ့သည်။  မိတ္ထီလာကန်၏ အရပ်လေးမျက်နှာတွင် ကုန်းတောင်းသိမ်အပါအဝင် သိမ်ကိုးသိမ်ကို တစ်ချိန်တည်းသမုတ်ခဲ့သည်။

## အခြားကြည့်ရန်
 ရှင်အရဟံတည်ခဲ့သောသိမ်များ

## ဓာတ်ပုံများ

File:ကုန်းတောင်းသိမ်တော်.jpg

## ကိုးကား
-       ရှင်အရဟံ မထေရ်မြတ်၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိနှင့် ရှင်အရဟံ အုတ်ကျောင်း ပြုပြင်တည်ဆောက်မှု မှတ်တမ်း။ ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန။

-       ( စလင်း-မောင်မွှေးကြိုင်)

-       Sima Hall (ရှင်အရဟံမထေရ် သမုတ်တော်မူခဲ့သည့် သိမ်တော်များ) (မောင်မွှေးကြိုင်)

-       သိမ်တော်များ နှင့်သက်ဆိုင်သော ဓမ္မမှတ်စုများ
တိုကျိုဗုံးကြဲမှု

၁၉၄၅ခုနှစ် မတ်လ ၉-၁၀ ညတစ်ညတွင်ဂျပန်နိုင်ငံမြို့တော် တိုကျိုမြို့အား အမေရိကန်တပ်မတော်လေတပ် ဦးဆောင်သည့် လေတပ်မှ တိုကျိုအားဖွတ်ဖွတ်ညပ်ညပ်ကြေစေသောအောင်မီးလောင်ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်သည့်စစ်ဆင်ရေးကြီးတစ်ခု ပြုလုပ်ခဲ့လေသည်။ ဤတိုက်ခိုက်မှုကြီးကို Operation Meetinghouse ဟု အမေရိကန် လေတပ်မှလျှို့ဝှက်အမည်ပေးခဲ့ပြီး ဂျပန်နိုင်ငံတွင် မဟာတိုကျိုလေကြောင်းစစ်ဆင်ရေးကြီးဟု အများသိကြသည်။ ဘိုးရင်း B-29 Superfortressအမျိုးအစား ဗုံးကြဲလေယာဉ်ပေါင်း ၂၇၉စင်းမှ အကြီးစားမီးလောင်းဗုံးကြီးများ ကြဲချခဲ့ပြီး တိုကျိုအရှေ့ပိုင်း နေရာတော်တော်များများအား မီးလောင်ကြွမ်းစေခဲ့သည်။ ဂျပန်လူမျိုးပေါင်း ၉၀၀၀၀ ကျော်နှင့် ၁၀၀၀၀၀ အားသေစေခဲ့ပြီး အများစုမှာ ပြည်သူများဖြစ်ကာ လူတစ်သန်းခန့် အိုးအိမ်မဲ့ဖြစ်စေခဲ့သည့်အပြင် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတခုအတွင်းဖျက်ဆီးနိုင်မှုအများဆုံး မှတ်တမ်းတစ်ခုအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ရသည်။ အမေရိကန်ရိကန်တို့ဘက်မှ လေယာဉ် ၁၄ စင်းနှင့် လေသူရဲ ၉၆ ယောက်အား ဆုံးရှုံးစေသော်လည်း ဂျပန်လေကြောင်းနှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေး၏ ကြီးမားကျယ်ပြန့်သော လိုအပ်ချက်များအား သက်သေပြခဲ့သည်။ 
ဂျပန်အားလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကို  ၁၉၄၄ခုနှစ် ဇွန်လတွင်စတင်ခဲ့ပြီး တိုကျိုတိုက်ခိုက်မှုသည် အပြင်းထန်ဆုံးတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤစစ်ဆင်ရေးမတိုင်မီက USAAF သည်ဂျပန်စက်မှုဇုန်များအားတိကျသောဗုံးဖောက်ခွဲမှုလှုပ်ရှားမှုကိုအာရုံစိုက်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ယင်းတိုက်ခိုက်မှုများသည် မအောင်မြင်သောကြောင့် မီးလောင်ဗုံးကြဲခြင်းသို့ ပြောင်းလဲရန်ဆုံးဖြတ်ချက်အား တွန်းအားပေးခဲ့သည်။ မတ်လ ၁၀ရက်၏ အစောပိုင်းအချိန်များအတွင်း စစ်ဆင်းရေးအား ဂျပန်မြို့တော်အား အဓိကမီးလောင်ဗုံးကြဲခြင်းသည် ပထမဖြစ်ပြီး အမေရိကန်လေတပ်သည် တိကျသောစစ်ဆင်မှုများတွင် အသုံးပြုခဲ့သည် ညအချိန်တွင် လေယာဉ်များအား အနိမ့်ပျံသန်းကာ ဗုံးကြဲခြင်းကဲ့သို့သော မတူညီသည့် နည်းဗျူဟာများအသုံးချစေခဲ့သည်။ ဝင်ရောက်စီးနင်းမှုကြောင့်အကြီးအကျယ်ပျက်စီးခြင်း နည်းဗျူဟာများကို စစ်အပြီးအထိ USAAF ၏ B-29 များအတွက်စံဖြစ်လာသည်။
ထို မတ်လ၁၀ရက်နေ့ တိုကျိုဗုံးကြဲခြင်း၏ အကျင့်သိက္ခာအား ငြင်းခုံချက်သည် ကာလကြာရှည်နေပြီးဖြစ်သည်။ စစ်ဆင်မှုသည် မဟာမိတ်တို့၏ မဟာဗျူဟာမြောက် ဗုံးကြဲလှုပ်ရှားမှုများ၏ ဝေဖန်စရာများတွင် အဓိက သောချက်အဖြစ် မကြာခဏတိုက်ရိုက်ကိုကားပြီး မြောက်မြားစွာသော သမိုင်းပညာရှင်များနှင့် သုံးသပ်ချက်ပေးသူများက ငြင်းခုံနေကြသည်မှာ အမေရိကန်လေတပ်၏ ပြည်သူများအပေါ် ပစ်မှတ်ထားမှုသည် လက်ခံနိုင်စရာမရှိကြောင်းနှင့် အခြားသမိုင်းပညာရှင်များက အမေရိကန်တို့အနေဖြင့် တိကျသောဗုံးကြဲမှုသာမအောင်မြင်ခဲ့လျှင် ဧရိယာဗုံးကြဲမှုနည်းဗျူဟာအားအသုံးပြုရမည့်ရွေးချယ်မှုအားပြောင်းလဲရန်  ရွေးစရာမရှိသောကြောင့်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ သို့သော်လည်း ‌ေယဘူယျအားဖြင့် တိုကျိုအားစစ်ဆင်ခဲ့သည် နည်းဗျူဟာနှင့် အခြားဆင်တူ ဗျူဟာများသည် စစ်ရေးအရအောင်မြင်မှုများဖြစ်သည်ဟု အသိအမှတ်ပြုရပေလိမ့်မည်။ ဤတိုက်ခိုက်မှုအား အထင်ကရအထိမ်းအမှတ်နှစ်ခု၊အခြား အထိမ်းအမှတ်အငယ်များနှင့် ပုဂ္ဂလိကပြတိုက်တစ်ခုတွင် အထိမ်းအမှတ်ပွဲများကျင်းပပေးသည်။
ဟက်ထရာမြို့

ဟက်ထရာမြို့သည် ယနေ့ခေတ်အီရတ်နိုင်ငံ နင်နီဗေးပြည်နယ်အတွင်း တည်ရှိသော ရှေးဟောင်းမြို့တော် တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုမြို့တော်သည် ဘဂ္ဂဒက်မြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက် ၁၈၀မိုင် (၂၉၀ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင် တည်ရှိပြီး မိုဆူးမြို့၏ အနောက်တောင်ဘက် ၆၈မိုင် (၁၁၀ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။

ဟက်ထရာသည် ရောမအင်ပိုင်ယာ နှင့် ပါသီယန်/ပါရှန်းအင်ပိုင်ယာ တို့၏ ကြားတွင် တည်ရှိသော အာရာဘာတိုင်းပြည်လေး မြို့တော်နှင့် ခံတပ် ကောင်းစွာ တည်ဆောက်ကာရံထားသော လှည်းနားနေစခန်း မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဟက်ထရာသည် ၂ ရာစုနှစ်အတွင်း ကြီးပွားတိုးတက်ခဲ့ပြီး ၃ ရာစုနှစ်တွင် ဖျက်စီးခံခဲ့ရကာ လူသူမနေဘဲ စွန့်ပစ်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်း၏ ရင်သပ်ရှုမောဖွယ်ရာ အပျက်အစီးများကို ၁၉ ရာစုတွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ဂျာမေနီယမ်

**ဂျာမေနီယမ်** သည် အက်တမ်နံပါတ် ၃၂၊ သင်္ကေတ **Ge** ရှိသော ဒြပ်စင်ဖြစ်ပြီး ကာဗွန်အုပ်စုတွင် ပါဝင်သည်။ ဓာတုသဘောအားဖြင့် ဆီလီကွန်အုပ်စုနှင့် ဆင်တူသည်။ သန့်စင်သော ဂျာမေနီယမ်သည် ဆီလီကွန်ကဲ့သို့သော တစ်ပိုင်းလျပ်ကူးဖြစ်သည်။ သဘာဝအားဖြင့် ဂျာမေနီယမ်သည် အောက်ဆီဂျင်နှင့် ဓာတ်ပြုသည်။ သိပ်သည်းဆ မြင့်မားသောနေရာတွင် တွေ့ရှိရသောကြောင့် ဂျာမေနီယမ်အား နောက်ကျပြီးမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

သန့်စင်သော ဂျာမေနီယမ် Germanium သည် ကြွပ်ဆတ်သော အဖြူရောင်သမ်းနေသည့် metalloid ဖြစ်သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံမှာ စိန်နှင့် တူနေပြီး ရုပ်ဂုဏ်သတ္တိ၊ ဓာတ်ဂုဏ်သတ္တိတို့တွင် ဆီလီကွန်နှင့် တူနေပါသည်။ ဂျာမေနီယမ်သည် လေထုထဲနှင့် ရေထဲတွင် မည်သူနှင့်မျှ ဓာတ်မပြုပဲ တည်မြဲသောပုံစံနှင့် နေနိုင်ပြီး နိုက်ထရစ်အက်ဆစ် မှလွဲပြီးမည်သည့် အက်ဆစ်တွင်မှ ဂျာမေနီယမ်အပေါ် သက်ရောက်နိုင်ခြင်း မရှိပါ။

## အသုံးပြုခြင်း
ဂျာမေနီယမ်သည် အရေးကြီးသော တစ်ပိုင်းလျှပ်ကူးပစ္စည်းဖြစ်ပြီး ထရန်စစ်စတာ (Tarnsistor) နှင့် ဆားကစ်ပြားများတွင် အဓိကအသုံးပြုပါသည်။ ထရန်စစ်စတာများ ဆားကစ်ပြားများတွင် ဂျာမေနီယမ်ကို အဓိကထားပြီး အာဆဲနစ်၊ ဂယ်လီယမ် နှင့် အခြားသတ္တုများကို အနည်းငယ်စီ ရောစပ်ပြီး ပြုလုပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဂျာမေနီယမ်ကို အခြားသော ဒြပ်ပေါင်းများ ပြုလုပ်ရာတွင်လည်း အသုံးပြုသည်။ ဂျာမေနီယမ် အောက်ဆိုဒ်ကို အလင်းယိုင်ညွန်းကိန်း တိုးမြင့်စေရန် ဖန်ထဲသို့ ပေါင်းထည့်ပါသည်။ သန့်စင်သော ဂျာမေနီယမ်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ရေဒီယိုသတ္တုကြွခြင်း (Radiation) စမ်းသပ်ကိရိယာများသည် တိကျစွာ စမ်းသပ်နိုင်သောကြောင့် ၎င်းကိုရိယာများကို လေဆိပ်လုံခြုံရေးတွင် အထူးအသုံးပြုကြသည်။ ဂျာမေနီယမ်သည် သံဖြူနှင့် ခဲ တို့လောက်ပင် သဘာဝတွင် ပေါများခြင်းမရှိပါ။ ဂျာမေနီယမ်ကို သဘာဝတွင်းထွက် အနေဖြင့် အနည်းငယ်မျှသာ ထုတ်နိုင်သည့်အတွက် ထုတ်လုပ်မှု ပမာဏနည်းနေခြင်း ဖြစ်သည်။ ဂျာမေနီယမ် အရိုင်းတုံးများသည် အလွန်ကိုရှားပါးပါသည်။ copper-iron-germanium sulfide (germanite) သည် ရှားပါးသောဂျာမေနီယမ် အရိုင်းတုံး ဖြစ်ပြီး ရှာပါးစွာ တူးဖော်ရရှိသည်။

## ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများ
ဂျာမေနီယမ်ကို နေ့စဉ်တစ်မီလီဂရမ် စားသုံးသင့်ပါသည်။ ဂျာမေနီယမ်ကို သိပ္ပံနည်းကျ သက်သေပြနိုင်မှု မရှိသေးသော်လည်း လူ့ကျန်းမားရေးကို ကောင်းကျိုး ဖြစ်ထွန်းစေနိုင်သည်။ ဂျာမေနီယမ်သည် လူ့ခန္ဓာကိုယ် အတွက် အောက်ဆီဂျင် ရယူရာတွင်လည်း များစွာအထောက်အကူပေးနိုင်ပြီး လူ့ကျန်းမာရေး ကိုလည်း ပိုမိုကောင်းမွန်စေသည်။ နောက်ပြီးဆိုးကျိုးဖြစ်စေသော free radicals များကိုလည်း ချေဖျက်ပေးပါသည်။ ဂျာမေနီယမ်သည် သုံးစွဲသူကို ဓာတ်ရောင်ခြည်သင့်ခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးပါသည်။ Germaniumhydride နှင့် germaniumtetrahydride တို့သည် မီးလောက်လွယ်ပါသည်။ လေနှင့်တွေ့လျှင် ပေါက်ကွဲ စေနိုင်သည်။ ရှူရှိုက်မိပါက ဗိုက်နာခြင်း၊ ချောင်ဆိုးခြင်း၊ အရေပြားနာကျင်ယားယံခြင်း၊ မျက်စိအောင့်ခြင်း တို့ဖြစ်စေနိုင်သည်။

## ပတ်ဝန်းကျင်သို့သက်ရောက်မှုများ
လေထုထက် ပိုမိုလေးလံသောကြောင့် မြေပြင်တွင် ပျံ့နှံ့တည်ရှိနေပါသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဓာတုဗေဒ ဒြပ်စင်များ
ကဏ္ဍ:တပိုင်းသတ္တုများ
လူတက်သီယမ်

**လူတက်သီယမ်** (Lutetium) သည် ထုတ်ယူ သန့်စင်ရန် အတော်ခက်ခဲသော ဒြပ်စင်များထဲမှ တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ရေပါဝင်မှု အလွန်နည်းသော LuCl3 နှင့် LuF3 တို့မှ အယ်ကာလီ နှင့် အယ်ကာလိုင်း သတ္တု တို့ကို အသုံးပြု၍ ဓာတ်လျှော့ခြင်းဖြင့် ၎င်းသတ္တုကို ထုတ်ယူ သန့်စင်နိုင်သည်။ လူတက်သီယမ် သည် ငွေဖြူရောင် ရှိပြီး လေထုထဲတွင် အတော်အတန် တည်မြဲနေနိုင်သည်။ ၎င်းသတ္တုသည် Lanthanide အုပ်စုတွင် မာကျောမှု အရှိဆုံးနှင့် သိပ်သည်းမှု အရှိဆုံးဖြစ်သည်။

## အသုံးပြုခြင်း
လူတက်သီယမ် သည် လုပ်ငန်းခွင်တွင် အသုံးပြုနိုင်လောက်သည့် အရည်အသွေးရဖို့ အထိ သန့်စင်မှု ပြုလုပ်ရန် ကုန်ကျမှု အလွန်များသောကြောင့် စီးပွားရေးအရ အသုံးပြုမှု အလွန်နည်းပါးသည်။ နျူထရွန် ထုတ်ပေးသော လူတက်သီယမ် ကို Beta Emitter အဖြစ် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းတစ်ခုတွင် အသုံးပြုသည်။ ကွန်ပျူတာမှတ်ဉာဏ် ပြားလေးများအတွင်း အသုံးပြုသော GGG (Gadolinium Gallim Garnet) သို့ လူတက်သီယမ် အလွန်သေးငယ်သော ပမာဏ ပေါင်းထည့်ပြီး လျှပ်စစ် ဂုဏ်သတ္တိ ပြောင်းလဲသွားစေနိုင်သော Dopant အဖြစ် အသုံးပြုသည်။

## ပတ်ဝန်းကျင်တွင်တွေ့ရှိရမှုအခြေအနေ
လူတက်သီယမ် သည် ရှာပါးဒြပ်စင် အုပ်စုထဲတွင် ဈေးအကြီးဆုံးသော သတ္တု တစ်ခု ဖြစ်ဖွယ်ရှိသည်။ ၎င်းကို အခြားသော ရှားပါးဒြပ်စင်များစွားနှင့် ရောနှောတွေ့ရှိရပြီး ခွဲထုတ်ရန် အလွန်ခက်ခဲပါသည်။ သဘာဝတွင် ကျယ်ပြန်စွာ တွေ့ရှိရသည်။
Lanthanides များသည် သဘာဝအခြေအနေ၌ တွင်းထွက် သတ္တု အမျိုးမျိုးတွင် တွေ့ရှိရသည်။ အဓိက တွင်းထွက် အရင်းအမြစ်များမှာ Xenotime, Monazite, and Bastnaesite တို့ဖြစ်သည်။ Xenotime နှင့် Monazite သည်
LnPO4 ( ဤနေရာတွင် Ln သည် အလွန်ရှားပါသော promethium မှလွဲ၍ Lanthanides အားလုံး ၏ ဒြပ်ရောကို ကိုယ်စားပြုသည်။) ဖော့စဖိုးရစ် တွင်းထွက် အက်ဆစ်များ(orthophosphate minerals) ဖြစ်ပြီး Bastnaesite သည် ဖလိုရိုက် ကာဗွန်နိတ် (fluoride carbonate) LnCO3F တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်း တွင်းထွက် အရင်းအမြစ်များတွင် အဓိက အများဆုံးပါဝင်သော Lanthanides များမှာ အစဉ်လိုက်အားဖြင့် Cerium, Lanthanum, Neodymium နှင့် Praseodymium တို့ဖြစ်ကြသည်။ သူကိုယ်တိုင် နှင့် ၎င်း ပြိုကွဲရာမှ ဖြစ်လာသော ဓာတု ဓာတ်ပစ္စည်းများသည် ရေဒီယို ဓာတ်သတ္တုကြွသဖြင့် ကိုင်တွယ်ရန် ခက်ခဲသော Thorium နှင့် Yttrium တို့သည်လည်း Monazite တွင် ပါဝင်သည်။ အဓိက သတ္တုတွင်း နေရာများမှာ တရုတ်၊ အမေရိကန်၊ ဘရာဇီး၊ အိန္ဒိယ၊ သီရိလင်္ကာ နှင့် ဩစတြေးလျ တို့ဖြစ်သည်။ ထုတ်လုပ် သန့်စင်ပြီး Lu ပမာဏမှာ တန်ပေါင်း ၂၀၀ ၀၀၀ ခန့်ရှိပြီး ကမ္ဘာ့ ထုတ်လုပ်မှုနှုန်းမှာ တစ်နှစ်လျှင် ၁၀ တန်ခန့်ရှိသည်။

## ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာသက်ရောက်မှုများ
ပျော်ဝင်နိုင်သော လူတက်သီယမ် ဆားများသည် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း ရောက်ရှိပါက အားပျော့သော အဆိပ် အတောက် ဖြစ်စေပြီး မပျော်ဝင်နိုင်သော ဆားများမှာမူ အဆိပ် အတောက်မရှိပါ။ အခြားသော ရှားပါးဒြပ်စင်များကဲ့သို့ပင် လူတက်သီယမ် သည် အဆိပ်သင့်မှု
အားပျော့သော်လည်း ၎င်းနှင့် ၎င်း၏ ဒြပ်ပေါင်းများကို ဂရုတစ်စိုက် ကိုင်တွယ်သင့်သည်။

## ပတ်ဝန်းကျင်သို့သက်ရောက်မှုများ
လူတက်သီယမ် သတ္တု မှုန့်များသည် မီးဘေးနှင့် ပေါက်ကွဲမှု အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သည်။ Lu သည် သစ်ပင်များနှင့် တိရစ္ဆာန်များကို တိုက်ရိုက် ထိခိုက်မှုမရှိပါ။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဓာတုဗေဒ ဒြပ်စင်များ
ရီနီယမ်

thumb|The Pratt & Whitney၏ ဒုတိယမျိုးဆက် F-100 စက်အား ရီနီယမ် ကုတ်တီးလုပ်ထားသော superalloys
thumb|CFM56 ဂျက်၏ပန်ကာရွက်တွင် ရီနီယမ် ၃%ပါဝင်သည်

**ရီနီယမ်** (Rhenium) သည် ငွေသတ္တုဒြပ်စင် တစ်ခုဖြစ်၍ အလွန်ရှားပါးစွာ တွေ့ရှိရပြီး၊ အလွန်မြင့်မားသော အရည်ပျော်ဝင်နိင်စွမ်း ရှိကာ ကာဗွန် နှင့် တန်စတင် တို့ပြီးနောက် တတိယ မြောက် အရည်ပျော်ဝင်နိင်မှု အကောင်းဆုံး ဒြပ်စင် တစ်ခုဖြစ်သည်။ ရီနီယမ် သည် အလွန် မာကျောသော သတ္တု တစ်ခု ဖြစ်ပြီး၊ စိုထိုင်းသော လေထုထဲတွင် ဖြေးညင်းစွာ အရောင် မှေးမှိန် သွားသည်။

## အသုံးပြုခြင်း
ရီနီယမ်သတ္တုကို ရေနွေးငွေ့သုံး အင်ဂျင်များ၏ ဓားသွားများအတွက် အလွန်ကောင်းသော သတ္တုစပ် အဖြစ် ယနေ့ လက်ရှိ တိုင်အောင် အသုံးပြု နေကြဆဲ ဖြစ်သည်။ ရီနီယမ် သည် အလွန်မြင့်မားသော အပူချိန် အတွက် အလွန် အသုံးဝင်သော သတ္တုတစ်ခု ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းကို ဒုံးကျည်များ၊ အင်ဂျင်မော်တာ များပြုလုပ်ရာတွင် အသင့်တော်ဆုံး ဖြစ်သည်။ ရီနီယမ် ကို tungsten နှင့် molybdenum တို့ဖြင့် ပေါင်းစပ်ပြီးနောက်၊ သတ္တုနန်းကြိုး အမျှင်လေးများအဖြစ် မီးဖိုများ နှင့် မီးချောင်းများ တွင် အသုံးပြုပါသည်။ ထို့အပြင် thermocouples ခေါ် အပူချိန် 2000 ံC အထက်ရှိသော အပူချိန်တိုင်း ပြဒါးများတွင် အသုံးပြုပြီး၊ လျှပ်စစ် ဆက်သွယ်မှု အတွက် လျှပ်စစ်စက်ကွင်း ကောင်းစွာ ဖြစ်စေသော ကရိယာ အဖြစ် အသုံးပြုသည်။ ရီနီယမ် ကို platinum နှင့် သတ္တု စပ်၍ အလွန်မြင့်မားသော hydrocarbons ဆီအရည် ထုတ်လုပ်ခြင်း တွင် ရေနံပြုပြင်မှု ဒြပ်ပေါင်းအကူ အဖြစ်အသုံးပြုပြီး၊ ဓာတ်ဆီထုတ်လုပ်မှု များတွင်လည်း အသုံးပြုပါသည်။ အခြား အသုံးဝင်ပုံများမှာ rhenium-tungsten သတ္တုစပ် ကို ဓာတ်ရောင်ခြည် ပြွန်ချောင်းများနှင့် လျှပ်စစ် ဓာတ်ဖိုထွက် ဓာတ်ချောင်းများတွင် အသုံးပြုပါသည်။ Rhenium-molybdenum သတ္တုစပ်ကို အပူချိန် 10 ကယ်ဗင်(10K) တွင် သီးသန့် လျှပ်ကူးပစ္စည်း အဖြစ် အသုံးပြုပါသည်။ ရီနီယမ်ကို ရံဖန်ရံခါ ကျောက်မျက် ရတနာများ သတ္တုရည် စိမ်ခြင်းတွင်လည်း အသုံးပြုပါသည်။

## သဘာဝတွင် တွေ့ရှိရမှု အခြေအနေ
ရီနီယမ် ကို သတ္တုများ နှင့် မပေါင်းစည်းပဲ လွတ်လပ်စွာ မတွေ့မြင်ရနိင်ပါ။ ထိုနည်းတူ သတ္တုရိုင်းတွင်း များတွင်လည်း မတွေ့မြင်ရနိင်ပါ။ gadolinite နှင့် molybdenite သတ္တုရိုင်းများ တွင် ရီနီယမ် အနည်းငယ် ပါဝင်၍၊ ၎င်းတို့၏ အပြီးသတ်ပိုင်းတွင် ရီနီယမ် ကို molybdenium သတ္တုကျိုစက်တွင် မီးခိုးခေါင်းတိုင် အမှုန်လေးများ မှတဆင့် နုတ်ယူ ရရှိသည်။ ယနေ့ ကမ္ဘာ့မြေပြင်တွင် နှစ်စဉ် ရီနီယမ်ကို ၅ တန် ပတ်ဝန်းကျင် ထုတ်လုပ်ရရှိ၍၊ အရန်ထားရှိမှုမှာ ၃၅၀၀ တန်ဖြစ်ပြီး၊ အဓိကအားဖြင့် အမေရိကန်၊ ရှရှား နှင့် ချီလီ နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိနိင်ပါသည်။

## ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများ
ရီနီယမ် ၏ အဆိပ်အတောက် ဖြစ်မှုကို အနည်းငယ်သာ သိရှိရသေးပါသည်။ ဖြစ်နိင်ဖွယ်ရှိသော ကျန်းမာရေး သက်ရောက်မှုများမှာ – ရီနီယမ်သည် မျက်လုံးနှင့် အရေးပြားကို နီမြန်း ယားယံ စေသည်။ အရည်သည် မျက်လုံးနှင့် အရေပြားကိုလောင်ကျွမ်း စေသည်။ မျိုချမိပါက အစာချက် အင်္ဂါစုကို အဆိပ်ဖြစ်စေပြီး၊ ရှူရှိုက်မိပါက အသက်ရှု လမ်းကြောင်း ပိတ်ဆို့စေသည်။ ရီနီယမ်၏ အဆိပ်ဖြေဆေးအား မတွေ့ရှိသေးပါ။ ၎င်း၏ အငွေ့သည် မူးနောက်ခြင်း နှင့် အသက်ရှူကြပ်ခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။

## ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများ
ရီနီယမ် သည် သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် အလွန်နည်းပါးစွာ တည်ရှိနေပြီး၊ သက်ရှိ သတ္တဝါများ၊ အပင်များ နှင့် မြေဆီလွှာပေါ်တွင် တည်ရှိနေမှုသည်လည်း မရှိသလောက် နီးပါးဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် စက်မှုလုပ်ငန်းများ၊ တွင်းထွက်လုပ်ငန်းများမှ ရီနီယမ် ဆား၏ ဓာတု ညစ်ညမ်းမှု ကိုလည်း မတွေ့ရှိရသေးပါ။ ရီနီယမ်၏ သဘာ၀ ပတ်ဝန်းကျင် အပေါ် အဆိပ် သက်ရောက်မှု သတင်းများကိုလည်း ရှာဖွေ မတွေ့ရှိသေးပါ။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဓာတုဗေဒ ဒြပ်စင်များ
ရိုဒီယမ်

**ရိုဒီယမ်** (Rhodium) သည် ruthenium, palladium, osmium, နှင့် iridium တို့နှင့် element အဖွဲ့အစည်း တစ်ခုဖြစ်သည်။ ရိုဒီယမ်သည် platinum ကဲ့သို့ group metals မှာတာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။
Rhodium သည် အရောင်စိုသည့် ငွေဖြူရောင်ဖြစ်သည်။ Platinum ပြီးနောက် rhodiunm သည် အမြင့်မားဆုံးသော အရည်ပျော်မှတ် နှင့် အနိမ့်ဆုံးသော သိပ်သည်းဆ ရှိသည်။ Rhodium သည် မြင့်မားသော အပူချိန်၊ မာကျောမှု ရှိပြီး ကြာရှည်အသုံးခံနိုင်သည်။၎င်းကို အနီရောင်(red) ဖြစ်ခါနီးအထိအပူပေးပါက oxide ဖြစ်သွားပြီး မြင့်မားတဲ့အပူချိန်မှာဆိုရင်တော့ element အဖြစ်ပြောင်းသွားသည်။ 600°C အပေါ်မှာဆိုရင် ၎င်းသည် လေထုနဲ့ ရေထုကို မထိခိုက်နိုင်ပေ။၎င်းမှာ aqua regia (nitrohydrochloric acid) ပါဝင် သည့်အတွက်ကြောင့်အက်ဆစ်အများစု ထဲမှာမပျော်ဝင်ပဲ ပူနွေးပြီး ပြင်းအားရှိတဲ့ sulfuric acid အထဲတွင်သာပျော်ဝင်သည်။ ထို့အပြင် molten alkalis အားဖြင့်လည်းပြိုကွဲနိုင်သည်။

## အသုံးပြုပုံ
ရိုဒီယမ် ဒြပ်စင်၏ ၈၅ ရာခိုင်းနှုန်းသည် ကားများ အတွက် catalytic converters အဖြစ် အသုံးပြုသည်။ ၎င်းဒြပ်စင်၏ အဓိက အသုံးပြုမှုများသည် platinum နှင့် iridium တို့တွင် သတ္ထုစပ် အဖြစ်အသုံးပြုသည်။ ၎င်းသတ္ထုစပ်များကို မီးပြင်းဖိုများ ၊ ကလောင်တံများ၊ ဆေးထိုးအပ်များ၊ ဝါယာကြိုးပြုလုပ်ခြင်း များနှင့် ပလပ်ခုံ များ ပြုလုပ်မှုများတွင် အသုံးပြုသည်။ ၎င်းဒြပ်စင် ကို BP-Monsanto ဖြစ်စဉ်များကဲ့သို့ စက်မှု လုပ်ငန်းများတွင် ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြု သည်။

thumb|၇၈ ဂရမ် ရိုဒီယမ်နမူနာ
thumb|ရှာဖွေတွေ့ရှိသူ ဝယ်လက်စတွန် ဝီလီယမ်ဟိတ် ဂျက်ဆွန်
thumb|ရိုဒီယမ်အုပ်ထားသည့် ရွှေဖြူ လက်ထပ်လက်စွပ်

## ပတ်ဝန်းကျင်တွင်တွေ့ရှိမှုအခြေအနေ
ရိုဒီယမ်ဒြပ်စင်သည် ပေါင်းစပ်မှု့မရှိသော ဒြပ်စင်များကဲ့သို့ ရှားပါးစွာတွေ့ရသည်။ ရိုဒီယမ်ကို စီးပွားဖြစ် အနေဖြင့် ကြေးနီးများ နှင့် နီကယ်များ သန့်စင်မှု့များ သန့်စင်မှုများ အားဖြင့် ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ၎င်း ဖြစ်စဉ်တွင် ရေဒီယမ် ပမာဏ သည် ဝ.၁ ရာခိုင်နှုန်း ပါဝင်သည်။ ရေဒီယမ်အများစုကို တောင်အာဖရိက နှင့် ရုရှားနိုင်ငံများတွင် ထုပ်လုပ်ကြသည်။ ၎င်း ဒြပ်စင်၏ ၁ နှစ်အတွင်းပြန်းမျှထုပ်လုပ်မှူသည် ၁၆ တန်ဝန်းကျင် ရှိသည်။

## ကျန်းမာရေးအပေါ်သက်ရောက်မှုများ
Rhodium ဒြပ်စင်များကို ရှားပါး တွေ့ရှိရသည်။ များစွာသော Rhodium compound များကြောင့် အဆိပ်သင့်ခြင်းများ၊ ကင်ဆာရောဂါများ ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ထို့အပြင် Rhodium compounds များသည် အရေအပြားများကို ပြင်းထန်စွာ ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရစေသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဓာတုဗေဒ ဒြပ်စင်များ
ဇော်ဝင်းဖေ (ပန်းချီ)

ပန်းချီဆရာ **ဇော်ဝင်းဖေ**ကို မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ လယ်ကိုင်းရွာတွင် ၁၉၆၀-ခုနှစ်၊ မေလ (၄)ရက်နေ့တွင် အဖ ကျန်းမာရေးမှူး ဦးတင်မောင်အေးနှင့် ကျောင်းဆရာမ ဒေါ်ဝမ်းတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်က လယ်ကိုင်းတွင် ကျောင်းနေသည်။ ဒုတိယတန်း ရောက်သောအခါ ဖခင်၏ အလုပ်တာဝန်အရ ရန်ကုန် တောင်ဥက္ကလာ (၄)ရပ်ကွက်သို့ ပြောင်းရွေ့နေထိုင်ကြသည်။

## ကိုးကား
ဝင်းဖေမြင့် (ပန်းချီ)

ပန်းချီ **ဝင်းဖေမြင့်**ကို မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးမြို့နယ်တွင် အဖ မြေစာရင်းအင်စပက်တော် ဦးဘဂျမ်း၊ အမိ ဒေါ်တင်အေးတို့မှ ၁၉၅၁-ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း ၄ ယောက်အနက် ဒုတိယသားဖြစ်သည်။

၁၉၆၆-ခုနှစ်တွင် ဆယ်တန်းအောင်သည်။ မကွေးကောလိပ်ကို ဆက်လက်ပညာသင်ကြားပြီး ၁၉၆၈-ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်သို့ ပြောင်းလာခဲ့သည်။ ရုက္ခဗေဒအထူးပြု ဘွဲ့ရပြီးသောအခါ ဖွဲနုဆီခဲ စက်ရုံတွင် အလုပ်ဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် တစ်ကိုယ်တော်ပန်းချီပြပွဲကို လောကနတ်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယအကြိမ် တစ်ကိုယ်တော်ပန်းချီပြပွဲကိုလည်းကောင်း၊ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် တိမ်တစ်ရာ တစ်ကိုယ်တော်ပန်းချီပြပွဲကိုလည်းကောင်း၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် portrait တစ်ရာ တစ်ကိုယ်တော်ပန်းချီပြပွဲကိုလည်းကောင်း၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် Trish Gallery ၌ စိတ်နှင့်မြင်သော ရှုခင်းများ ပန်းချီပြပွဲကိုလည်းကောင်း၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် အဖြူအမည်း ပန်းချီပြပွဲများကိုလည်းကောင်း ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ပန်းချီပညာနှင့်ပတ်သက်၍ အရည်အချင်းရှိသော တပည့်များစွာ မွေးထုတ်ပေးလျှက် ရှိပါသည် 2022 ခုနှစ်အတွင်း မျက်လုံးခွဲစိတ်မှုကို မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။ ပန်းချီဝင်းဖေမြင့်သည် ဦးလွန်းကြွယ်၊ ဦးသိန်းဟန်၊ ဦးပေါ်ဦးသက်နှင့် ဦးရွှေအောင်သိမ်းတို့ထံတွင်ပန်းချီပညာဆည်းပူးခဲ့သည်။ မန္တလေးနှင့်ရန်ကုန်မြို့တို့မှ ဆရာသမားများ၏ ပညာအမွေ စုံစုံလင်လင် ရရှိခဲ့သည့်အတွက့် ရုပ်အမြင်ကော စိတ်အမြင်ကိုပါ သူ၏ ပန်းချီကားများတွင် ထည့်သွင်းဖန်တီးလေ့ရှိပြီး အရောင်၊ အရုပ်၊  ဟင်းလင်းပြင် သဘောတရားများကို အချိုးအစားလှပစွာ ဖန်တီးရေးဖွဲ့လေ့ရှိပါသည်။
Idea magazine တွင်ရေးသားခဲ့သော ဆောင်းပါးများအား "အရောင်တွေအကြောင်း ပန်းချီကားတွေအကြောင်း" ဟူသောအမည်ဖြင့် စာအုပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ အဆိုပါစာအုပ်အား ၃ ကြိမ်တိုင်တိုင်ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၂ တွင်လည်း ပန်းချီရေးနေရင် "နှစ်ငါးဆယ် ဘယ်လိုကုန်သွားမှန်းမသိ" ဟူသောစာအုပ်အားရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
## ကိုးကား
နေမျိုးဆေး

**နေမျိုးဆေး**သည် သီချင်း၊ ပန်းချီ၊ ဒီဇိုင်း၊ ဒီဂရေးရှင်း များကို ဖန်တီးရေးဆွဲနေသော အနုပညာရှင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ နေမျိုးဆေးကို ၁၉၆၇-ခုနှစ်၌ ရန်ကုန်မြို့၊ မြရတနာဆေးခန်းတွင် မွေးဖွားသည်။   

## ကိုးကား
မောင်ညိုဝင်း (ပန်းချီဆရာ)

ပန်းချီ **မောင်ညိုဝင်း**ကို ၁၉၄၂-ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်းမောင်နှစ်မ နှစ်ယောက်ရှိသည်။ ဖခင်သည် ၁၉၅၀-ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်သို့ ပြောင်းရွေ့ကာ ပန်းချီလုပ်ငန်းကို လုပ်ကိုင်ကာ မိသားစုကို မန္တလေးတွင် ထားရှိခဲ့သည်။ ၁၉၅၂-ခုတွင် မိသားစုအားလုံး ရန်ကုန်သို့ ပြောင်းခဲ့ကြသည်။ 

သူ၏ဖခင်မှာ မြန်မာပန်းချီလမ်းကြောင်း၏ အင်ပရက်ရှင်းနစ်အဖြစ် ကျော်ကြားလှသော ဦး ဘရင်ကလေး ဖြစ်သည်။

ပန်းချီမောင်ညိုဝင်းသည် နောက်ပိုင်းတွင် ကွယ်လွန်သူ စာရေးဆရာ၊ ပန်းချီဆရာများ၏ Funeral Portrait (ဈာပနရုပ်ပုံ) ရေးရာတွင် နာမည်ကြီးသည်။ မိုးမိုး(အင်းယား)၊ ဗဂျီအောင်စိုး၊မြသန်းတင့်၊ အထောက်တော်လှအောင်၊ ခင်ဝမ်း၊ ညိုလှ(ပန်းချီ)၊ တက္ကသိုလ်ဘုန်းနိုင်၊ သာဓု၊ လင်းယုန်မောင်မောင်၊ လေထီးဦးအုန်းမောင်၊ မောင်ထွန်းသူ၊ မြတ်လေး၊ စံတိုး၊ သခင်ခင်ညွန့်၊ ဦးသုခ၊ ဦးမြင့်စိုး(ပန်းချီ)၊ စိုင်းထီးဆိုင်၊ တင်မောင်မျင့်၊ မောင်ချောနွယ်၊ မောင်မောင်သိုက်၊ သခင်အုန်းမြင့်၊ လှသန်း၊ လူထုစိန်ဝင်း၊ နတ်နွယ် စသဖြင့် ဈာပနရုပ်ပုံများကို သူရေးခဲ့သည်။ 
ဈာပနရုပ်ပုံများကို ညတွင်းချင်း ရေးပေးရသည်။ မိုးလင်းပေါက်ရေးရသည်။ အခကြေးငွေ မယူဘဲ သူ့ဆေးနှင့် ရေးပေးသည်။
 

## ကိုးကား
လေးထပ်ကျောင်းတော်

**လေးထပ်ကြီးကျောင်း** သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ အင်းဝမြို့ဟောင်းတွင် တည်ရှိသည်။ လေးထပ်ကြီးကျောင်းသည် မန္တလေးမြို့တွင် သီတင်းသုံးတော်မူနေသော သကျမုနိ(ခေါ်) စကြာသီဟ ဘုရားကြီး မူလသီတင်းသုံးခဲ့ရာ နေရာဟောင်းဖြစ်သည်။ မူလလေးထပ်ကျောင်းဆောင်ကြီးကို ခရစ်နှစ် ၁၆၀၁-ခုနှစ်တွင် ဒုတိယအင်းဝခေတ် စတည်ထောင်သူ ညောင်ရမ်းမင်းတရားကြီးက တည်ဆောက်လှူဒါန်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် ပင်းတလဲမင်းလက်ထက် ခရစ်နှစ် ၁၆၅၈-ခုနှစ်တွင် ညောင်ရမ်းမှုကောင်းမှု မူလလေးထပ်ကျောင်းဆောင်ကြီးသည် မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့ရသည်။

ကုန်းဘောင်ခေတ် ဘကြီးတော်ဘုရားလက်ထက် သက္ကရာဇ် ၁၁၈၈-ခု (ခရစ်နှစ် ၁၈၂၇ခု)တွင် မဟာသကျမုနိဘုရားကြီးကို သွန်းလုပ်ခဲ့သည်။ သကျမုနိရုပ်ပွားတော်ကြီးသည် ရွှေစင်၊ ငွေစင်၊ ကြေးစင်၊ သံ၊ သလွဲများနှင့် ရောစပ်သွန်းလုပ်ထားကာ ၁၆၁၁၀ ပိဿာ အလေးချိန်ရှိသော ပဉ္စလောဟာရုပ်ပွားတော်ကြီးဖြစ်သည်။ ဘကြီးတော်သည် ရုပ်ပွားတော်ကြီး သီတင်းသုံးဖို့ရာ အုတ်ပြာသာဒ်ကြီးကို ယခင်လေးထပ်ကျောင်းကြီးနေရာဟောင်းမှာပင် တည်ဆောက် လှူဒါန်းခဲ့သည်။ လေးထပ်ကျောင်းကြီးဟု အမည်တွင်သည်။ ခရစ်နှစ် ၁၈၃၅-ခုနှစ်တွင် အစစပြီးစီး၍ ရေစက်ချလှူဒါန်းတော်မူခဲ့သည်။ ရုပ်ပွားတော်ကြီး၏ သက်တမ်းသည် နှစ်ပေါင်း ၁၈၀ကျော်ခဲ့ပြီဖြစ်သလို လေးထပ်ကျောင်းကြီး၏ သက်တမ်းသည်လည်း အလားတူ အနှစ် ၁၈၀ ကျော်နေပြီဖြစ်သည်။
 
သက္ကရာဇ် ၁၂၀၀-ပြည့် (ခရစ်နှစ်-၁၈၃၈ခု) တွင် ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် ကျောင်းဆောင်ကြီး ယိုယွင်းပျက်စီးခဲ့ရသည့်အတွက် ပုဂံမင်းလက်ထက် ခရစ်နှစ် ၁၈၄၇ ခုတွင် အမရပူရနေပြည်တော် တောင်သမန်ကန်အနီး ပုထိုးတော်ကြီး တောင်ဘက်ရှိ မဟာဝေယန်ဘုံသာပြာသာဒ်ကြီးသို့ ပြောင်းရွှေ့ပူဇော်ခဲ့သည်။ သီပေါမင်း လက်ထက် ၁၈၅၅-ခုနှစ်ရောက်သောအခါ ခမည်းတော်မင်းတုန်းမင်း၏ အိမ်တော်ရာဟောင်းဖြစ်ခဲ့သော အခုလက်ရှိ ဆင်းတုတော်ကြီးသီတင်းစံပါယ်တော်မူရာနေရာသို့ ထပ်မံပြောင်းရွှေ့ပူဇော်ခဲ့သည်။ ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် လဲပြိုခဲ့ရသော အင်းဝမြို့ဟောင်းမှ လေးထပ်ကျောင်းကြီးမှာ (ခရစ်နှစ်-၂၀၂၅ခု မတ် ၂၈တွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သောအင်အားရစ်ချတာစကေး ၇.၇ ရှိ စစ်ကိုင်းငလျင်ဒဏ်ကြောင့်အုတ်ပုံ အဖြစ်စိတ်မကောင်းစွာ‌ေေ့ရှိခဲ့ရပါသည်.

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်းဝ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ် အဆောက်အအုံများ
ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ မြန်မာငလျင်ကြောင့် ပျက်စီးသွားသည့် အဆောက်အအုံများ
ဆလုံဂါအမျိုးသားဥယျာဉ်

**ဆလုံဂါအမျိုးသားဥယျာဉ်** သည် ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံရှိ အမျိုးသားဥယျာဉ်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ကွန်ဂိုမြစ်ဝှမ်းဒေသတွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်းသည် အာဖရိကရှိ အကြီးဆုံး အပူပိုင်းမိုးသစ်တော ထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေ ဖြစ်ပြီး ၃၆,၀၀၀ စတုရန်း ကီလိုမီတာ သို့မဟုတ် ၃,၆၀၀,၀၀၀ ဟက်တာ (၈,၉၀၀,၀၀၀ ဧက) မျှ ကျယ်ဝန်းသည်။ ၎င်းသည် မိုင်ဒွန်ဘေးပြည်နယ်၊ အီကွေတာပြည်နယ်၊ ကာဆိုင်းပြည်နယ် နှင့် ဆန်ကူးရူးပြည်နယ် များ အတွင်း ဖြန့်ကျက် တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
စိုးဝင်းငြိမ်း (ပန်းချီ)

**စိုးဝင်းငြိမ်း**သည် မန္တလေးမှ ပန်းချီ၊ ဒီဇိုင်းဆရာ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ စိုးဝင်းငြိမ်းကို ၁၉၆၅-ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၆)ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးတင်ဖေ၊ အမိ ဒေါ်ချိုတို့မှ 
မန္တလေးမြို့၊ မဟာမြတ်မုနိ အနီးတစ်ဝိုက်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း ၉ ဦးအနက် စတုတ္ထသား ဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ စိုးဝင်းသန်း ဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်ကပင် ပန်းချီရေးခြင်းကို ဝါသနာပါခဲ့သည်။

  

## ကိုးကား
ကာတာဟေနာမြို့

**ကာတာဟေနာ**မြို့တော် အား ကိုလိုနီခေတ်က "ကာတာဟေနာ ဒီ အင်ဒီးယား() ဟုလည်း ခေါ်ဆိုခဲ့ကြပြီး ၁၅၃၃ ခုနှစ်က တည်ထောင်ခဲ့သော အဓိက ဆိပ်ကမ်းတစ်ခုဖြစ်ကာ ကာရစ်ဘီယံ ကမ်းရိုးတန်းဒေသအတွင်း ကိုလံဘီယာနိုင်ငံ၏ မြောက်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ထိုမြို့သည် မက်ဒါလေးနားမြစ် နှင့် စီနူးမြစ် နှစ်ခုကြားတွင် မဟာဗျူဟာကျစွာ တည်ရှိပြီး စပိန် နှင့် ၎င်း၏ နိုင်ငံရပ်ခြား အင်ပိုင်ယာအတွင်း အဓိက ကုန်သွယ်ရာ ဆိပ်ကမ်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ကာ ၁၅၄၀ ခုနှစ်များ အစောပိုင်းကတည်းက အရေးပါသော နေရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ကိုလိုနီခေတ်ကာလ အတွင်းက ပီရူးမှ ငွေ သတ္တုများကို စပိန်သို့ အဓိကတင်ပို့ရာ ဆိပ်ကမ်းမြို့ ဖြစ်သကဲ့သို့ အေရှန်တို စနစ်ဖြင့် လိုင်စင်ရထားသော ကုန်သည်များအတွက် အာဖရိကမှ ကျွန်များကို တင်သွင်းရာ ဆိပ်ကမ်းမြို့လည်း ဖြစ်သည်။ ထိုဆိပ်ကမ်းသည် ကာရစ်ဘီယံ ပင်လယ်အတွင်းမှ ပင်လယ်ဓားပြများ၏ ရန်မှ ကာကွယ်နိုင်ရန် တည်ဆောက်ထားသည်။  ဘိုလီဗာပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၈ ခုနှစ် လူဦးရေ စာရင်းအရ လူဦးရေ ၁,၀၂၈,၇၃၆ ဦး ရှိသည့်အတွက်  ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် ကာတာဟေနာ၏ ကိုလိုနီခေတ် တံတိုင်းမြို့ နှင့် ခံတပ်တို့အား ယူနက်စကိုမှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ချစ်ဝမ်အမျိုးသားဥယျာဉ်

**ချစ်ဝမ်အမျိုးသားဥယျာဉ်** သည် နီပေါနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး အမျိုးသားဥယျာဉ်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့ကာ ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် ယူနက်စကိုမှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် ၃၆၀ စတုရန်းမိုင် (၉၃၂ စတုရန်းကီလိုမီတာ) မျှ ရှိပြီး နီပေါနိုင်ငံ တောင်ဘက်အလယ်ပိုင်းရှိ အပူပိုင်းဆန်သော အတွင်းပိုင်း တီရိုင်းမြေနိမ့်ဒေသတွင် တည်ရှိကာ နာဝါပူ၊ ပါဆာ၊ ချစ်ဝမ် နှင့် မက်ဝမ်းပါ ပြည်နယ်များအတွင်း တည်ရှိသည်။ အမြင့်အားဖြင့် တောင်ကြားမြစ်ဝှမ်းဒေသများတွင် အနိမ့်ဆုံး ၃၃၀ပေ (၁၀၀ မီတာ) မှ ချူရီယာတောင်ကုန်းများတွင် ၂၇၆၄ ပေ (၈၁၅ မီတာ) မျှ ရှိသည်။

ထိန်းသိမ်းထားသော နယ်မြေ၏ မြောက်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်တွင် နာရာယာနီ-ရာပတီ မြစ်များက လူတို့နေထိုင်ရာများနှင့် သဘာဝ နယ်နိမိတ်အဖြစ် ပိုင်းခြား သတ်မှတ်ထားသည်။ ချစ်ဝမ်အမျိုးသား ဥယျာဉ်၏ အရှေ့ဘက်တွင် ကပ်လျှက် တည်ရှိသည်မှာ ပါဆာအမျိုးသား ဥယျာဉ်ဖြစ်ပြီး တောင်ဘက်တွင် တစ်ဆက်တည်းရှိသည်မှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ကျားထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေ ဖြစ်သော ဗာလ်မီကီအမျိုးသား ဥယျာဉ် ဖြစ်သည်။ တစ်ဆက်တည်းဖြစ်သော ထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေမှာ ၈၀၁ စတုရန်းမိုင် (၂,၀၇၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ) မျှ ရှိပြီး ကျားထိန်းသိမ်းရေး ယူနစ် ၊ ချစ်ဝမ်-ပါဆာ-ဗာလ်မီကီ အဖြစ်ရှိကာ ၎င်းမှာ ၁,၃၇၀ စတုရန်းမိုင် (၃,၅၄၉ စတုရန်း ကီလိုမီတာ) မျှ ရှိပြီး အလွန်ကြီးမားသော နုန်းမြေမြက်ခင်းပြင်နှင့် အပူပိုင်းဆန်၍ စိုစွတ်သော ရွက်ကြွေတောများ ပါဝင်သည်။ 

Chitwan-Nashorn-02-2013-gje.jpg
Chitwan-Rhino Residency-Resort-12-Bad-2013-gje.jpg
Chitwan-24-Taubenhaus-2013-gje.jpg
Chitwan-Insekten-02-2013-gje.jpg
Chitwan-Menschen-04-Wassernixe-2013-gje.jpg
Chitwan-Elefantencamp-02-Jungelefant-2013-gje.jpg
Chitwan-Elefantencamp-18-Kraftfutterherstellung-2013-gje.jpg
Chitwan-Vogelwelt-10-Frechspatz fuenffach-2013-gje.jpg

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ
ပါရာရွာ

**ပါရာရွာ** အမည်ရှိ ရွာများမှာ

* ပါရာရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်
* ပါရာရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်
ဆိုက်ကား

**ဆိုက်ကား (သို့) ဆိုက်ကားပုံစံရှိယာဉ် ()** သည် ဒေသတွင်း အသေးစား ပို့ဆောင်ရေး ယာဉ်ငယ်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ စက်ဘီး (သို့) စက်ဘီးပုံစံရှိယာဉ်ကို နံဘေးမှ (သို့) နောက်မှ ခရီးသည် လိုက်ပါနိုင်ရန် ဘီးတစ်ဘီးပါသော ဘေးတွဲ (သို့) ဘီးနှစ်ဘီးပါသော နောက်တွဲတစ်ခုကို ကပ်လျက်တပ်ဆင်ထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဘေးတွဲဖြင့်သာ ပြုလုပ်မောင်းနှင့်ကြသော (စက်ဘီး)ယာဉ်ကို ဆိုက်ကားအဖြစ် ပုံမှန်အားဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။  နိုင်ငံတကာတွင် ထိုကဲ့သို့ ပုံစံရှိသော ယာဉ်မျိုးကို အမည်အများအပြားဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။

ရှေးယခင်က လူဖြင့်ဆွဲသော လန်ခြားများနှင့်ကွာခြား၍ ဘီးသုံးဘီးပုံစံရှိ ယာဉ်များသည် လူ၏အားကို အသုံးပြုမောင်းနှင်၍ ရွေ့လျားစေသည်။ အခြားသုံးဘီးယာဉ်ပုံစံတစ်ခုမှာ စက်တပ်ယာဉ်ပုံစံဖြစ်သည်။

ခရီးသည်တင်ရန် ရည်ရွယ်ပြုလုပ်ထားသော သုံးဘီးပါစက်ဘီး (tricycle) တစ်မျိုးလည်းရှိ၍ ငှားရမ်းသုံးစွဲကြသည်များလည်း ရှိသည်။

## အကျဉ်းဖော်ပြချက်
ဆိုက်ကား (သို့) ထိုပုံစံရှိသောယာဉ်ကို ၁၈၈၀ပြည့်နှစ်များတွင် ပထမဆုံးစတင်ပြုလုပ်ခဲ့ကြကာ ၁၉၂၉ တွင် စင်္ကာပူ၌ စတင်၍ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ခြောက်နှစ်ခန့်အကြာတွင် လူဆွဲ လန်ခြားများထက် အရေအတွက်များပြားလာခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ခန့်တွင် ဆိုက်ကားပုံစံယာဉ်များကို တောင်အာရှ၊ အရှေ့တောင်အာရှတခွင်တွင် တွေ့မြင်နိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ နှောင်းပိုင်းကာလများတွင်ကမ္ဘာတဝှမ်းလုံး၌ ဆိုက်ကားအရေအတွက် လေးသန်းခန့်ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့ကြသည်။

ဤယာဉ်မျိုးကို ပုံမှန်အားဖြင့် မောင်နှင်းသူ၏ ခြေထောက်အသုံးပြု၍ ခြေမောင်းတံများကို လည်ပတ်စေ၍ မောင်းနှင်သည်။ အချို့သောယာဉ်များတွင် စက်တပ်ဆင်၍လည်း လူသက်သာစေရန် မောင်းနှင်ကြသည်။

ဤပုံစံရှိယာဉ်သည် များသောအားဖြင့် ဘီးသုံးဘီးဖြင့် ဖြစ်သော်လည်း လေးဘီးရှိသော ယာဉ်ပုံစံ (quadracycle) လည်းရှိသည်။ စက်ဘီးအချို့ကို နောက်တွဲယာဉ်အသေးတစ်ခုတပ်ဆင်ကာ မောင်းနှင်သောယာဉ်ကို bicycle trailer ဟူ၍ခေါ်ဝေါ်ကာ ဆိုက်ကားပုံစံရှိယာဉ်အမျိုးအစားတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ အချို့သော ဆိုက်ကားပုံစံယာဉ်များ၌ လျှပ်စစ် (သို့) ဓာတ်ငွေ့သုံးမော်တာများလည်း တပ်ဆင်အသုံးပြုကြသည်။

### ခရီးသည်တင်သည့်ပုံစံ
မောင်းသူ၊ ခရီးသည်တင်သည့် အနေအထားမှာ အမျိုးမျိုးရှိ၏။ ယေဘူယျအားဖြင့် အချို့နိုင်ငံများတွင် မောင်းသူသည် ခရီးသည်များ၏ အရှေ့တွင်ထိုင်၍ မောင်းနှင်သည်။ အချို့သောပုံစံများ၌ မောင်းသူက အနောက်ပိုင်းမှ မောင်းနှင်သည်လည်းရှိသည်။ 

မန္တလေးမြို့တွင် ထင်ရှားသော ဆိုက်ကားဆရာတစ်ဦးရှိခဲ့သည်။သူ၏နာမည်ကဦးငွေဟုခေါ်သည်။ဆိုက်ကားဖြင့်ခရီးသည်များသွားချင်သည်နေရာကိုလဲပို့ဆောင်ရာတွင် ပူပြင်းလှသောရာသီဥတုတွင် အရိပ်ခိုစရာအရိပ်ရသစ်ပင်များနဲပါးသောကြောင့် မန္တဘေးမြို့တွင် သစ်ပင်များစွာကိုဆိုက်ကားနင်းရင်တဖက်တလမ်းက‌‌ေန စိုက်ပျိူးခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စက်ဘီး အမျိုးအစားများ
ကဏ္ဍ:တက္ကစီယာဉ်များ
ဦးချို (ပညာမင်းကြီး)

လွတ်လပ်ရေးခေတ်ဦး မြန်မာ့ပညာရေးလောက၌ ထင်ရှားသည်။ ဂျက်ဆင်ကောလိပ်၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊ လန်ဒန်တက္ကသိုလ်၊ အီဒင်ဘာရာတက္ကသိုလ်များတွင် ပညာဆည်းပူးခဲ့သည်။ မြန်မာများထဲမှ ရန်ကုန်အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်း ကျောင်းအုပ်ကြီးရာထူးကို ပထမဆုံး ရခဲ့သူ၊ လွတ်လပ်ရေးရချိန်တွင် ပထမဦးဆုံး ပညာမင်းကြီး ဖြစ်လာသူ ဖြစ်သည်။ ပညာရေးလောကတွင် ပညာရေးစိတ်ဓာတ် ပြည့်ဝသော၊ ဝန်ထမ်းကောင်းစိတ်ဓာတ် အဓိကထားသော ပညာမင်းကြီး တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ပညာရေးနှင့် ပတ်သက်လာလျှင် ကျောသားရင်သား မခွဲခြားဘဲ ကူညီထောက်ပံ့လေ့ရှိသူ၊ တာဝန်နှင့် စေတနာကို ပိုင်းခြားကျင့်သုံးနိုင်သူ ပညာရေးသုခမိန်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
## ငယ်ဘဝ
၁၈၉၆-ခုနှစ်၊ မေလ (၁၄)ရက်နေ့တွင် မကွေးမြို့၌ အဖ တရုတ်လူမျိုးကုန်သည် ဦးစစ်ကြူနှင့် အမိ ဒေါ်ကျင်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။

 
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၁၈၉၆ မွေးဖွားသူများ
တံစဉ်

**တံစဉ်**သည် ကောက်ပဲသီးနှံများအား လှီးဖြတ်ရိတ်သိမ်းသည့် လက်တစ်ဖက်တည်းဖြင့် ကိုင်ကာ အသုံးပြုရသည့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းသုံး ပစ္စည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကွေးသည့် သဏ္ဌာန်ရှိပြီး အတွင်းပိုင်းသည် ထက်သည်။

သံခေတ်အစကတည်းက တံစဉ်ကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ အစပိုင်းတွင် တံစဉ်ကို သံဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့ကြပြီး နောက်ပိုင်းတွင် စတီးဖြင့်ပါ ပြုလုပ်လာကြသည်။ တံစဉ်တွင် ချောမွေ့သည့် (ဗြောင်) ပုံစံ တံစဉ်နှင့် အသွားအစိတ်ပါသည့် တံစဉ်နှစ်မျိုး ရှိသည်။ အသွားအစိတ်ပါသည့် တံစဉ်ကို သီးနှံများ ရိတ်သိမ်းရာတွင် အသုံးပြုကြသည်။ ယနေ့ခေတ်ကာလ သီးနှံရိတ်သိမ်းသည့် ယန္တရားစက်များတွင်လည်း အစိတ်အသွားပါသည့် တံစဉ်များ ပါဝင်ကြသည်။

## အသုံးပြုမှု
အသွား၏ အတွင်းပိုင်းသည် ရှ၏။ အသုံးပြုသူသည် တံစဉ်ကို လက်ဖြင့် ကိုင်ကာ ဆွဲပြီး သီးနှံများကို လှီးဖြတ်သည်။

## လက်နက်အဖြစ် အသုံးပြုမှု
အခြားသော စိုက်ပျိုးရေးသုံးပစ္စည်များကဲ့သို့ပင် တံစဉ်ကို အသွားထက်သည့် လက်နက်အဖြစ် အသုံးပြုသည်လည်း ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လယ်ယာသုံး ကိရိယာများ
ဇာနည်မင်း

**ဦးဇာနည်မင်း** (၃၀ မတ် ၁၉၇၅ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွှေကူမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ် ကိုယ်စားပြု၍ တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက် ရှိသည်။

## အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး
ဦးဇာနည်မင်းကို ၁၉၇၅ ခုနှစ် မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ကချင်ပြည်နယ်၊ ရွှေကူမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူသည် မန္တလေးတက္ကသိုလ်နှင့် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တို့မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (ဒဿနိကဗေဒ)၊ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး ဒီပလိုမာ၊ နိုင်ငံရေး စီမံခန့်ခွဲမှု ဒီပလိုမာများ ရရှိခဲ့သည်။

## နိုင်ငံရေး 
သူသည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် မြောင်မြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်မှ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်နေရာအတွက် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသည်။

## ကိုးကား
ဇော်လင်းထွဋ်

ဒေါက်တာ**ဇော်လင်းထွဋ်** (၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၆၄ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားနှင့် ဆရာဝန်တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် မွန်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် ၉ ကိုယ်စားပြု၍ တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။

## အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး
ဒေါက်တာဇော်လင်းထွဋ်ကို ၁၉၆၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူသည် ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန်မှ ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဆရာဝန်များ
ဌေးကြွယ်

ဒေါက်တာ**ဌေးကြွယ်** (၇ ဇူလိုင် ၁၉၅၁ –၂ မေ ၂၀၂၀) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ အမျိုးသားလွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် ၁ ကိုယ်စားပြု၍ အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

## အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး 
ဒေါက်တာဌေးကြွယ်ကို ၁၉၅၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၇ ရက်နေ့တွင် လှည်းကူးမြို့နယ်၊ ဒါးပိန်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူသည် ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန်မှ ဆေးပညာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။

## နိုင်ငံရေး လုပ်ဆောင်ခြင်း 
သူသည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး  အမျိုးသားလွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် (၁)မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၂၀၂၀ ကွယ်လွန်သူများ

ကဏ္ဍ:အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ
အိန္ဒီယမ်

**အိန္ဒီယမ်** (Indium)  သည် ပျော့သော (အလွယ်တကူပုံသွင်း၍ရသော)၊ တောက်ပသော သတ္တုတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အရောင်သည် ငွေဖြူရောင်ဖြစ်ပြီး မျက်နှာပြင်သည် အနားလေးခုနှင့် ထောင့်လေးခုရှိသည်။ အပူချိန် အမျိုးမျိုးပေါ်လိုက်၍ အရည်ပျော်ပြီး ဂယ်လီယမ်(Ga) ဒြပ်စင်နှင့် အုပ်စုတူ ဖြစ်သည်။ ဂယ်လီယမ်နှင့် အင်ဒီယမ် နှစ်မျိုးလုံးသည် ဖန်မျက်နှာပြင်ကဲ့သို့ ပြောင်လက် နေပါသည်။ အင်ဒီယမ်သည် လေထဲနှင့် ရေထဲတွင် တည်ရှိနိုင်ပြီး အက်စ်ဆစ် ထဲတွင် ပျော်ဝင်နိုင်သည်။ ၎င်း၏ အရည်ပျော်မှတ်ကို ကျော်လွန်၍ အပူပေးသောအခါ ခရမ်းရောင် မီးလျှံနှင့် အတူ အင်ဒီယမ်သည် မီးထတောက်ပါသည်။

## အသုံးပြုခြင်း
အင်ဒီယမ်ကို အရည်ပျော်မှတ် နှိမ့်သော သတ္တုစပ် များအတွက် အသုံးပြုပြီး အခြားသတ္တု မျက်နှာပြင်များ ခံနိုင်ရည် ပိုမို မြင့်မားစေရန်အတွက် အကာအကွယ်ပေးသော အပြားအဖြစ်လည်းအသုံးပြုပါသည်။ မှန်မျက်နှာပြင်တွင်လည်း တိုက်စားခြင်းကို ကာကွယ်စေရန် အင်ဒီယမ်ကိုအသုံးပြုပါသည်။ ဖန်မျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် အင်ဒီယမ် အငွေ့ပြန်သည့်အခါ မှန်ကို ကြည်လင်သွားစေသည်။ အင်ဒီယမ် အလွှာပါးကို နျူးကလီးယား ဓာတ်ပေါင်းဖိုထဲတွင် ဘာတွေဖြစ်ပေါ်နိုင်သလဲ ဆိုတာဆုံးဖြတ်နိုင်ရန် အသုံးပြုကြသည်။ အင်ဒီယမ်ကို ဖိအားနှိမ့် ဆိုဒီယမ် အငွေ့သုံး ဖန်ချောင်းထဲတွင် အလင်းကော်ပြား ကဲ့သို့လည်း အသုံးပြုကြသည်။

## ပတ်ဝန်းကျင်တွင် တွေ့ရှိရမှုအခြေအနေ
အင်ဒီယမ်သည် ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် မတွေ့ရပေ။ ထွန်ယက်ပြီးသား မြေပေါ်တွင် အင်ဒီယမ်ကို သဘာဝမြေပေါ်ထက် ပိုမို ပေါများသည်ကို တွေ့ရှိရပြီး တချို့ အဆင့်များတွင် 4 ppm အထိ အင်ဒီယမ် ပါဝင် ပါသည်။ စက်ရုံများတွင် အရည်ကျိုထားသော ဇင့်(smelting zinc) နှင့် lead sulphide ores တို့မှ အင်ဒီယမ် 1% ပါရုံဖြင့် အင်ဒီယမ်ကို ထုတ်ယူနိုင်သည်။ မပေါင်းစပ်ထားသော အင်ဒီယမ်သတ္တုကို ရုရှားဒေသတွင် တွေ့ရှိပြီး အင်ဒီယမ် အရောအနှော (indite) များကိုမူ ဆားဘီးယားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ သို့သော် အလွန်ရှားပါး လှပါသည်။ ကမ္ဘာ့ အင်ဒီယမ် ထုတ်လုပ်မှု ပမာဏ အားလုံးနီးပါးသည် ကနေဒါနိုင်ငံမှ ဖြစ်ပြီး တစ်နှစ်လျှင် အင်ဒီယမ် ထုတ်လုပ်မှု နှုန်းမှာ ၇၅တန် ဝန်းကျင် ထုတ်လုပ်သည်။ သိုလှောင်ထားသော အင်ဒီယမ်ပမာဏမှာ တန် ၁၅၀၀ ဝန်းကျင်ရှိသည်။

## ကျန်းမာရေး ဆိုင်ရာသက်ရောက်မှုများ
အင်ဒီယမ်သည် ဇီဝဆိုင်ရာ အခန်းဏ္ဍတွင် မပါဝင်ပါ။ ခန္ဓာကိုယ် အတွင်း ဇီဝဖြစ်စဉ်များအတွင်း အင်ဒီယမ် ပမာဏ အနည်းပါဝင်သည်ဟု ယူဆထားကြသည်။ အင်ဒီယမ် ဒြပ်ပေါင်းများကို လူများတွင် ရှားရှားပါးပါး တွေ့ရှိနိုင်သည်။ အင်ဒီယမ် ဒြပ်ပေါင်းများသည် မြင်မားသော အဆိပ်အတောက် အဖြစ် မှတ်ယူသင့်သည်။ အင်ဒီယမ် ဒြပ်ပေါင်းများသည် နှလုံး၊ ကျောက်ကပ်နှင့် အသည်းတို့ကို ပျက်စီးစေသည်။ အင်ဒီယမ်၏ လူ့ကျန်းမာရေး အပေါ် အကျိုးပြုသည့် အချက်အလက် မရရှိသေးသည့်အတွက် ဂရုတစိုက် ကိုင်တွယ်သင့်ပါသည်။

## ပတ်ဝန်းသို့သက်ရောက်မှုအခြေအနေ
ပတ်ဝန်းကျင်ထဲတွင် အင်ဒီယမ် ကျယ်ကျယ် ပြန့်ပြန့် မပျံ့နှံ့ခင်ကတည်းက ကုန်းသတ္တဝါနှင့် ရေသတ္တဝါ များအပေါ် အန္တရာယ် ပြုခဲ့ခြင်းမရှိသော်လည်း အင်ဒီယမ်၏ ပတ်ဝန်းကျင် သက်ရောက်မှုများ နှင့် ပတ်သက်၍ စုံစမ်းမှုများ မပြီးဆုံးသေးသည်ကို တွေ့ရသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဓာတုဗေဒ ဒြပ်စင်များ
တောမကျေးရွာအုပ်စု

တောမကျေးရွာအုပ်စု မှာ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ မိတ္ထီလာမြို့နယ်၊ တွင်တည်ရှိသည်။ မိတ္ထီလာမြို့၏  အရှေ့   ၄.၇ကီလိုမီတာ အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ 

## အုပ်ချုပ်ရေး
တောမရွာမှာ အုပ်စုရွာတစ်ရွာဖြစ်သည်။
တောမရွာ၏ လက်အောက်တွင် တောမရွာအပါအဝင် ကျေးရွာပေါင်း ၁၀ ရွာရှိသည်။ ထိုကျေးရွာများမျာ-
#လက်ပန်ခေါင်း
#ပေါက်ပင်သာ
#တောမ
#ရေချို 
#ချောက်ပင်
#ပြည်တော်သာ
#ပန်းတော်ဆက်
#မကျီးပင်ပု 
#ဥယျာဉ်  
#ရွာသစ် တို့ဖြစ်သည်။

## လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး
လမ်းပန်းအဆက်အသွယ်ရေးမှာ ကုန်းလမ်းခရီးတစ်ခုသာ ရှိပြီး မိတ္ထီလာ-သာစည် လမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး ရွာတွင်းမှဖြတ်ဖောက်ထားသည်။ သာစည်-မိတ္ထီလာ-မြင်းခြံ ရထားလမ်းသည် ရွာ၏အနောက်ဘက်ခြမ်းတွင် တည်ရှိပြီး တောမဘူတာ ဟူ၍ ဘူတာတစ်ခုထားရှိထားသည်။
## တောမဈေး
တောမရွာ၏ အနောက်ဘက်တွင် တည်ရှိပြီး နေ့စဉ်ဈေးဆိုင်ခန်း များဖြင့် ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားလျက်ရှိသည်။ ၅ ရက်လျှင်တစ်ကြိမ် တောမဈေးနေ့ဟူ၍ အထူးရက်တစ်ရက်ရှိပြီး ရွာ၏ ပတ်ဝန်းကျင်မှ ဒေသခြံစိုက်တောင်သူများမှ မိမိတို့၏ သီးနှံများကိုလည်း လာရောက် ရောင်းဝယ်လေ့ရှိသည်။

## ပညာရေး
တောကျေးရွာ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျာင်းခွဲ တည်ဆောက်ထားပြီး ပညာရေးအတွက် သင်ကြားပေးလျက်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ
ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ
အာကေးကပ်စ်တောင်တန်း

**အာကေးကပ်စ်တောင်တန်း** သို့မဟုတ် **တာဒရပ်စ် အာကေးကပ်စ်** သည် လစ်ဗျားနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်းရှိ ဂတ်ပြည်နယ် အတွင်းရှိ ကန္တာရအတွင်း တည်ရှိသော တောင်တန်းများ ဖြစ်ပြီး ဆဟာရ သဲကန္တာရ၏ အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် လစ်ဗျားနိုင်ငံ ဂတ်မြို့တော်၏ အရှေ့ဘက်တွင် တည်ရှိပြီး အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံနှင့် နယ်စပ်အထိ မြောက်ဘက်မှ  ခန့် ဖြန့်ကျက် တည်ရှိသည်။ ထိုဒေသတွင် သမိုင်းမတင်မီခေတ်က ကျောက်နံရံပန်းချီများ အမြောက်အမြား ရှိသည်။

## ကိုးကား
ဇော်မင်းလတ်

**ဦးဇော်မင်းလတ်** (၁၂ ဧပြီ ၁၉၇၄ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရှမ်းပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် ၁ ကိုယ်စားပြု၍ တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။

## အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး
ဦးဇော်မင်းလတ်ကို ၁၉၇၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်၊ ဆင်အင်းရွာတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူသည် မန္တလေးနည်းပညာတက္ကသိုလ်မှ အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
လောင်ဗန်းပြောက်စေတီ

**လောင်ဗန်းပြောက်စေတီ** သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မြောက်ဦးမြို့တွင် တည်ရှိသော စေတီတစ်ဆူ ဖြစ်သည်။

ဤစေတီတော်ကြီးမှာ မုတ်ဆိတ်တော်စေတီမှ အရှေ့ဘက်ပေ(၅၀၀၀)ခန့်အကွာ မြေပြန့်လွင်ပြင်တွင် တည်ရှိသည်။ စေတီတော်ကြီးမှာ ရှစ်မြှောင်ပုံဖြစ်သည်။ တစ်မြှောင့်လျှင် (၃၃)ပေရှိသည်။ ဘုရားသို့ဝင်ရန် အရှေ့နှင့်အနောက်ဘက်တို့တွင် ဂိတ်ပေါက်တစ်ခုစီကို မြေပြင်မှ ၆ပေခန့်မြင့်ပြီး ဖောက်ထားသည်။ ပထမပစ္စယံထောင့်များတွင် ရာဇပလ္လင် ပေါင်းကူးမုခ်ဦးများဖြင့် ဂူသွင်းဘုရားတစ်ဆူစီရှိသည်။ အရှေ့ဘက်မုခ်မှာ အလွန်လှပသော ကျောက်ဆစ်လက်ရာများဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။ ပလ္လင်အောက်တစ်ဘက်တစ်ချက်တွင် စောင်းတီးနေသော လူရုပ်တစ်ရုပ်စီကို ရှေးခေတ် အဝတ်အစားဖြင့် မြင်တွေ့နိုင်သည်။ ဂူထဲရှိ ရုပ်ပွားဆင်းတုတော်မှာ ဦးခေါင်းမုဏိတော်၌ ကြာဖူးပုံပါရှိသော ပဒုမ္မုတ္တရဘုရား ပုံတော်မျိုးဖြစ်သည်။ စေတီတော်၏အောက်ခြေပတ်လည်မှာ (၂၆၄)ပေရှိ၍ အမြင့်မှာယခင်က (၁၂၀)ပေရှိခဲ့သည်။ ယခုဉာဏ်တော်ထိပ်ပိုင်း ပြုတ်ကျနေပြီးဖြစ်ရာ ၇၅ပေခန့်သာရှိသည်။ ၎င်းအပြင် စေတီ၏သပိတ်မှောက်ကို မသမာသူများထွင်းဖောက်ထား၍ စေတီမှာအရှေ့ဘက်သို့အနည်းငယ်တိမ်းစောင်းနေသည်။ စေတီတော်၏အရှေ့မျက်နှာစာတွင် အာရုံခံသိမ်တစ်ခုရှိသည်။ သိမ်၏ရင်ပြင်တော်တွင် ပန်းပြောက်ပန်းနွယ်များပါရှိသော ကြွေရည်သုတ်အုတ်ချပ်များဖြင့် ခင်းထားသည်။ စေတီကို ကျောက်တံတိုင်းနှစ်ထပ်ဖြင့် ကာရံထားသည်။ အတွင်းဘက်တံတိုင်း နံရံပတ်လည်တွင် ကြွေရည်သုတ် အုတ်ခွက်ပန်းများဖြင့် အလှခြယ်ထားသည်။ ပန်းပွင့်တစ်ပွင့်စီမှာ တစ်ပေခွဲခန့်အချင်းရှိ၍ အလယ်ခေါင်တွင် စက်ဝိုင်းသဏ္ဌန် ဝတ်စုံအဖြူရှိပြီး ပွင့်လွှာ(၄)လွှာရှိသည်။ အရောင်ရှစ်မျိုးပါရှိသည်။ တံတိုင်းတစ်ဖက်စီတွင် ပန်းပွင့်ကြီး(၁၁၆)ပွင့်၊ ပန်းပွင့်ငယ်(၂၄၀)ရှိသည်။ ယခုအခါ အပြည့်အစုံမရှိတော့ပေ။

## သမိုင်းကြောင်း 
မြောက်ဦးမြို့တွင် သက္ကရာဇ်(၈၈၇)ခုနှစ်၊ အေဒီ(၁၅၂၅)ခုနှစ်တွင် စလတ္တာမင်းစောမွန်ခေါ် မင်းခေါင်ရာဇာသည် နန်းတက်သည်။ နန်းတက်၍မကြာမီပင် "ခရမ်းသီးလက်ကောက်၊ ပြောင်ပြောင်တောက်၊ ဈေးမှာဝယ်၊ လင်ပန်းပြောက်"ဟူ၍ တဘောင်ပေါ်လေရာ မြောက်ဦးရွှေမြို့တော်ရှိ ကလေးသူငယ်များ၏ နှုတ်ဖျားဝယ် ရေပန်းစားအော်ဟစ် သီဆိုနေကြလေသည်။ ဤကိုနိမိတ်ကောင်းယူ၍ သက္ကရာဇ်(၈၈၇)ခုနှစ်တွင် ၎င်းစေတီတော်ကြီးကို တည်ခဲ့ရာ လောင်ဗန်းပြောက်စေတီဟု တွင်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ စေတီပုထိုးများ
သျှင်မြဝါစေတီ

စေတီတော်၏အောက်ခြေမှာ လေးထောင့်ပုံဖြစ်ပြီး အရှေ့ဘက်၌ စေတီနှင့်ကပ်၍ လှိုဏ်ဂူတစ်ခုရှိကာ ကျောက်ဆင်းတုတော်တစ်ဆူလည်းရှိသည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
ဤစေတီတော်ကို မင်းဗာဘုရင်သည် သေဆုံးသွားပြီဖြစ်သော ပညာရှိတစ်ဦးဖြစ်သည့် သျှင်မြဝါအား လှူဒါန်း၍ရရှိသော ရွှေငွေပစ္စည်းတို့နှင့် ကျန်ရစ်ခဲ့သော ပစ္စည်းများကို ဌာပနာပြီး သက္ကရာဇ် (၈၉၉ခု၊ ခရစ်နှစ် ၁၅၈၇)တွင် အရိုးဂူ၏ မြောက်ဘက်တောင်တန်းပေါ်၌ တည်ထားခဲ့ပေသည်။ သျှင်မြဝါအားရည်စူး၍ တည်ထားခဲ့သော စေတီဖြစ်သဖြင့် သျှင်မြဝါစေတီ ဟု ခေါ်တွင်သည်။ စေတီတော်ထားရှိသောတောင်ကိုလည်း "သျှင်မြဝါတောင်"ဟု ခေါ်တွင်လျက်ရှိသည်။

## ကိုးကား 
ရခိုင်မဟာရာဇဝင်ကြီး [ထွန်းရွှေခိုင်(မဟာဝိဇ္ဇာ)]

ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ စေတီပုထိုးများ
မိုက်ဖီရိုဖွန်

**မိုက် ဖီရိုဖွန်** (, ; မွေးဖွား ဇူလိုင်လ ၈ ရက် ၁၉၆၆ ခုနှစ်) သည် ထိုင်းနိုင်ငံဂီတလောကရဲ့ ထင်ရှားကျော်ကြားသော ဥဒုံဌာနီ ဇာတိဖွား ထိုင်းလူမျိုး အမျိုးသားအဆိုတော်တစ်ဦး  ဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် GMM Grammy ကွန်ယက်လက်‌အောက်ရှိ Grammy Gold လက်အောက်မှ အနုပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။

## အလုပ်ရှာဖွေရေး 
### ဓာတ်ပြား 
#### အယ်လ်ဘန် 
* 1995 - "Kan Lang Kor Lao" ()
* 1996 - "Nam Ta Lon Bon Toe Jeen" ()
* 1998 - "Ya Jai Khon Jon" ()
* 2000 - "Nuei Mai Khon Dee" ()
* 2007 - "Yang Rak Kan Yoo Rue Plao" ()
* 2018 - "Bon Thanon Sai Khon Dee" ()
* 2019 - "Status Bor Koei Pliean" ()

## ကိုးကား