open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ကံ့ကော်ပင်

ကံ့ကော်ပန်းသည် ထင်ရှားသောပန်းဖြစ်သည်။ ရှေးက တက္ကသိုလ်နယ်မြေတွင် မလေးကျွန်းဆွယ်မှရသော ပိတောက်ကို အနှံ့အပြားစိုက်သည်။ နှောင်းခေတ်၌မူ ကံ့ကော်ပင်ကိုစိုက်ပျိုးလာကြသည်။ ကံ့ကော်သည် မူလဖြစ်ထွန်းရာ အထက်မြန်မာနိုင်ငံနှင့် တနင်္သာရီနယ်တို့တွင် အမြင့်ပေရှစ်ဆယ်၊ လုံးပတ်ဆယ်ပေအထိရှိသော အရိပ်အာဝါသ ကောင်းသည့် သစ်ပင်မျိုးဖြစ်သည်။ ကံ့ကော်ပန်းသည် အလွန်မွှေး၍ ဆေးဖက်လည်းဝင်သည်။ ကံ့ကော်သည် အမြဲစိမ်းလန်း စိုပြည်နေသည့်သစ်မာပင်လတ်မျိုးဖြစ်သည်။ ကံ့ကော်ပင်သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်အပင်ဖြစ်သည်။
ကံ့ကော်(Gangaw) ၏ ရုက္ခဗေဒ အမည်မှာ *Mesua ferrea* ဖြစ်သည်။

## Cobras Saffron (ကံ့ကော်)
*Botany Term 	: 	Mesua ferrea Linn
*Species/Family 	: 	Guttiferae
	
	
ပုံသဏ္ဌာန် 	: 	အပင် အမြဲစိမ်းပင်ကြီးမျိုး ဖြစ်သည်။ ပင်စည်ဖြောင့်မတ်၍ အခေါက် ကြမ်းသည်။ အကိုင်းအခက်များစွာ ဖြာသည်။
အရွက် ရွက်လွှဲထွက်သည်။ ရှည်မျောမျောပုံ ဖြစ်သည်။ ရွက်ထိပ်ချွန်၍ ရွက်ရင်းဝိုင်း သို့မဟုတ် ချွန်သည်။ နုသောအခါ နီ၍ ရင့်သောအခါ စိမ်းလျက် ကျောဘက်၌ အဖြူရောင်အမှုန်ကလေးများ ရှိ၏။ အပေါ်မျက်နှာပြင် ပြောင်လက်၍ ချောမွတ်၏။ ရွက်ကြောများနီးကပ်၍ ထင်ရှားသည်။ ရွက်နားညီသည်။ ရွက်ညှာတို၍ ရွက်ပြားမာကြွပ်သည်။
အပွင့် တစ်ပွင့်တည်း သို့မဟုတ် စုပွင့် ၏။ အချင်း ၁ လက်မမှ ၃ လက်မအထိရှိပြီး ပွင့်ဖတ်အဖြူရောင်ရှိသည်။ အလယ်တွင်ဝါ၍ မွှေးသောဝတ်ဆံတို့သည် တစ်စုတဝေးတည်း လုံးထွေးနေ၏။ တပို့တွဲမှ တန်ခူးလအတွင်း ပွင့်သည်။
အသီး အနည်းငယ် ထိပ်ချွန်၍ လုံးဝိုင်းသည်။ အရွယ်အစား အမျိုးမျိုးရှိသည်။ အခြေကို တည်မြဲနေသော ပွင့်ဖတ်ဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ ကဆုန်နှင့် နယုန်လတွင် သီးသည်။
အစေ့ ၁ မှ ၄ စေ့ထိ ပါရှိသည်။ အညိုရောင်ရှိ၍ ချောမွတ်သည်။ အစေ့ခွံ မာကျောသည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့်
အစိတ်အပိုင်းများ 	: 	အပွင့် ၊ ဝတ်ဆံ ၊ အစေ့ ၊ အမြစ် ၊ အခေါက် နှင့် အဆီ။
မြန်မာနိုင်ငံတွင်
တွေ့နိုင်သောနေရာများ 	: 	မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြား တွင်တွေ့ရသည်။ အထူးသဖြင့် တနင်္သာရီတိုင်းတွင် တွေ့နိုင်သည်။
ပေါက်ရောက်ပုံ။ ။ သဘာ၀အလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။ အမြဲစိမ်းလန်းသော သစ်တောများတွင် အမြင့်ပေ ၃၅၀၀ အထိ ပေါက်ရောက်၏။ ဥယျာဉ်ခြံများတွင်လည်း အလှအပ စိုက်ပျိုးကြသည်။
အသုံးဝင်ပုံ 	: 	အာနိသင်။ ။ မြန်မာဆေးကျမ်း များအလိုအရ အစာကို ကြေစေသည်။ အရောင်အဆင်း ကို ဖြစ်စေသည်။ သွေး ဖောက်ပြန်ခြင်း ၊ နှလုံးနာကျင်ခြင်း ၊ အဆိပ်သင့်ခြင်း ၊ ဆီးအိမ်နာကျင်ကိုက်ခဲခြင်း ၊ ရောင်ရမ်းခြင်းတို့ကို ပျောက်စေ၍ အားကြွစေသည်။
အသုံးပြုပုံ-
အပွင့်
၁ ။ အပွင့်များကို ထောပတ် ၊ သကြား ရောစပ်၍ ကြိတ်ပြီး စားပါက ပူလောင်ခြင်း နှင့်ဒူလာသွေးကျရောဂါ ပျောက်ကင်း၏။
၂ ။ အဆိပ်ကို ပြယ်စေသဖြင့် အဆိပ်သင့်သော ရောဂါကုဆေးများ၌ ထည့်သွင်းသုံး၏။
၃ ။ အပွင့်ခြောက်များကို အစာအိမ်မကောင်းခြင်း ၊ ချွေးထွက်လွန်ခြင်း ၊ ချောင်းဆိုး ၊သလိပ်များ ခြင်း စသော ရောဂါများအတွက် အသုံးပြုသည်။
ဝတ်ဆံ
၁ ။ ကံ့ကော်ဝတ်ဆံကို အလွန်ပြင်းသော အဖျား ၊ဦးခေါင်း သို့ သွေးဝင်သောအနာ ၊ မီးယပ်သွေးလျှံသောအနာ၊ ထိတ်လန့်ရူးသွပ်သော အနာတို့ကို ကုသသော ဆေးဖော်စပ်ရာ၌ သုံးသည်။
၂ ။ သကြားခဲနှင့် ကံ့ကော်ဝတ်ဆံ ရောကြိတ်၍ ဆီဦးနှင့် တေပြီးသုံးဆောင်ပါက ခြေပူခြေကွဲ ၊ ဒူလာသွေးကျရောဂါ ပျောက်၏။
၃ ။ မီးယပ်သွေးဆေးဖော်စပ်ရာတွင်လည်း ထည့်သွင်း အသုံးပြု၏။
၄ ။ အရေပြားပေါ်တွင်ပေါက်သော အပူဖုများ၊ ယားနာများကို သနပ်ခါးနှင့် ကြိတ်၍ သွေးလိမ်းပါက အနာများကို ပျောက်၏။
အမြစ်နှင့် အခေါက်
၁ ။ အမြစ်နှင့် အခေါက်ကို အားဆေးအဖြစ် အသုံးပြု၏။
အစေ့ဆီ
၁ ။ အစေ့မှရသော အဆီကို အဆစ်အမျက်ရောင် ရောဂါ၊ ဝဲ ၊ ယားနာ စသောရောဂါများ ပျောက်ကင်း စေရန် လိမ်းဆေးအဖြစ် အသုံးပြု၏။
၂ ။ အနာများ ပုပ်ညှီက ၎င်းအဆီကို လိမ်းပေးရ၏။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:သစ်ပင်များ
လန်ဒန်မျက်လုံး

**လန်ဒန်မျက်လုံး** (London Eye) သို့မဟုတ် **ထောင်ပြည့်နှစ် ချားရဟတ်** (Millennium Wheel) သည် ၁၃၅ မီတာ (၄၄၃ ပေ) မြင့်သည့် ချားရဟတ်ကြီးဖြစ်ပြီး လန်ဒန်မြို့ သိန်းမြစ်ကမ်းဘေးတွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းချားရဟတ်သည် ဥရောပတွင် အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ယူကေတွင် လူသိအများဆုံး လည်ပတ်စရာ နေရာတစ်ခုဖြစ်ကာ နှစ်စဉ် လူပေါင်း ၃.၅ သန်းခန့် သွားရောက် လည်ပတ်ကြသည်။ ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ချိန်က ကမ္ဘာပေါ်တွင် အမြင့်ဆုံး ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ၁၆၀ မီတာ (၅၂၅ ပေ) မြင့်သည့် တရုတ်ပြည်ရှိ နန်ချန်းစတား (Star of Nanchang) က လည်းကောင်း ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် စင်ကာပူနိုင်ငံမှ ၁၆၅ မီတာ (၅၄၁ ပေ) မြင့်သည့် စင်ကာပူ ဖလိုင်ယာ (Singapore Flyer) ကလည်းကောင်း ကျော်တက်ကာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အမြင့်ဆုံး ဖြစ်လာသည်။ 

## ကိုးကား
စင်ကာပူ ဖလိုင်ယာ

**စင်ကာပူ ဖလိုင်ယာ** (Singapore Flyer) သည် လက်ရှိ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အမြင့်မားဆုံးသော ရှုခင်းသာ ချားရဟတ်ကြီးဖြစ်သည်။  ၎င်းသည် ၄၂ ထပ်တိုက် နီးပါးခန့်မြင့်ပြီး အမြင့်မှာ ၁၆၅ မီတာ (၅၄၁ ပေ) ရှိကာ တရုတ်ပြည်ရှိ နန်ချန်းစတားထက် ၅ မီတာ (၁၆ ပေ)၊ ယူကေရှိ လန်ဒန်မျက်လုံးထက် ၃၀ မီတာ (၉၈ ပေ) ပိုမြင့်သည်။ 

## ကိုးကား
စိန်နားပန်

စိန်နားပန်၏ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ Lantana aculeata ဖြစ်ပြီး အရပ်အခေါ် Spanish Flag ဟုခေါ်သည်။ အပွင့်အရောင်ကိုမူနည်ပြီး Red (yellow, wild) Sage ဟုလည်း ခေါ်သည်။
ဂျမေကာနိုင်ငံတွင် အရိုင်းပေါက်ပင်များဖြစ်ပြီး အပူပိုင်းဒေသများဖြစ်သော တောင်အမေရိကနှင့် အမေရိကအလယ်ပိုင်းဇာတိဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အပူပိုင်းဒေသများတွင် စိန်နားပန်၏ မျိုးစိတ်ကွဲပေါင်းများစွာ ပေါက်ရောက်သည်။ စိန်နားပန် ပန်းပင်သည် နေရောင်အပြည့်အဝ ရရှိခြင်းကို နှစ်သက်ပြီး နေရောင်အောက်တွင် အပွင့်များများ ပွင့်လေ့ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အလေ့ကျပေါက်ပင်များအဖြစ်တွေ့ရှိရသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျူးကျော်ဝင်ရောက်လာသော မျိုးစိတ်များ
ဗဲလဖတ်မြို့

ဗဲလဖတ်မြို့(အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့်: Belfast, အိုင်းရစ်ဘာသာဖြင့်: Béal Feirste, အဓိပ္ပာယ်မှာ: သဲမြစ်ဝ)သည် ဗြိတိန်နိုင်ငံ၏ တစ်စိတ်တဒေသဖြစ်သော မြောက်ပိုင်း အိုင်ယာလန်၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။ အားစတားပြည်နယ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်း၊ အန်ထရင်း ကောင်တီအတွင်း၌ တည်ရှိ၍ ဗဲလဖတ်လော့ခေါ် ပင်လယ်လက်ကြားထဲသို့ လက်ဂန်မြစ်စီးဝင်ရာ မြစ်ဝ၌ တည်ရှိလေသည်။ မြောက်အိုင်ယာလန်၏ လူဦးရေ အများဆုံး၊ စက်မှုလက်မှုနှင့် ကုန်သွယ်မှု လုပ်ငန်းများ အကြီးအကျယ်ဆုံး မြို့ကြီးဖြစ်သည်။ ဗဲလဖတ်မြို့သည် ဗြိတိန်နိုင်ငံ၌ အကောင်းဆုံးသော သင်္ဘောဆိပ်တစ်ခုရှိသော မြို့လည်းဖြစ်သည်။ ဗဲလဖတ်မြို့တွင် လူဦးရေ ၂၆၇, ၅၀၀ ခန့်ရှိသည်။

## သမိုင်း 
၁၆၃၆ ခုနှစ်က စကော့လူမျိုး ပရက်ဇဗီတီးရီးယန်း ဂိုဏ်းသားတစ်စုသည် အမေရိကတိုက်သို့ သွားရန် ပင်လယ်ကူးသင်္ဘောတစင်းကို ဗဲလဖတ်၌ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ နောင်အနှစ်တရာခန့်ကြာလျှင် ဗဲလဖတ်၌ သင်္ဘောကျင်းကြီးများ ရှိလာ၍၊ ယခုအခါ အင်္ဂလန်နှင့် အမေရိကတိုက်ကို ကူးလူး သွားလာနေသော သင်္ဘောကြီးများစွာတို့သည် ဗဲလဖတ်သင်္ဘောကျင်းထွက်များ ဖြစ်၍ ဗဲလဖတ်သည် ကမ္ဘာပေါ်၌ သင်္ဘောတည် လုပ်ငန်း ကြီးကျယ်လှသော မြို့ကြီးတစ်မြို့ ဖြစ်လေသည်။ 

ယင်းသို့သော မြို့ကြီး ပြကြီးဖြစ်လာသည့်ဗဲလဖတ်သည် ရှေးအခါက သာမညတံငါရွာကလေးတရွာမျှသာ ဖြစ်သည်။ ၁၆၄၁ ခုနှစ် အိုင်းရစ်သူပုန်အရေး ပေါ်ပြီးနောက်တွင် မြို့ရိုးခံတပ်နှင့် မြို့တစ်မြို့ဖြစ်လာ၍ ကုန်သွယ်ရောင်းဝယ်မှု ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာသည်။ ဟျူးဂျနိုးများ ပြင်သစ်နိုင်ငံမှ ထွက်ခွာလာကြသောအခါ ဗဲလဖတ်မြို့၌ အမြောက်အမြားလာရောက် အခြေစိုက်ကြသည်။ ယင်းတို့သည် စက်ရက်ကန်းအသုံးပြုသော လင်နင်ပိတ်ချောစက်ရုံများ တည်ထောင်ရာ၌ ကူညီအားပေးကြသည်။ ထို့ကြောင့် ၁၈ ရာစုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် ဗဲလဖတ်မြို့သည် ပို၍စည်ကား ဝပြောလာသည်။ 

## စီးပွားရေး 
အိုင်းရစ်လင်နင် ပိတ်ချောလုပ်ငန်း၏ အချက်အချာမြို့ကြီးဖြစ်လာသည်။ ယခုအခါ ယင်းအထည်လုပ်ငန်းသည် ဗဲလဖတ်မြို့၏ ဒုတိယအရေးပါသော လုပ်ငန်း ဖြစ်လာပြီးဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ဗဲလဖတ်မြို့မှ ကြိုးလုပ်ငန်း၊ ဆေးလိပ်ဆေးလုပ်ငန်းတို့သည်လည်း ဗြိတိသျှကျွန်းစုတွင် အကြီးကျယ်ဆုံး ဖြစ်သည်။ စက်ကိရိယာ၊ ချုပ်ပြီးအဝတ်အထည်၊ လေယာဉ်ပျံနှင့် ဓာတုဗေဒ ဆေးလုပ်ငန်းများကိုလည်း ဗဲလဖတ်မြို့၌ လုပ်ကိုင်ကြ၍၊ အရက်ချက်စက်၊ ဂျုံစက်၊ သားရေနယ်စက်များလည်း ရှိလေသည်။ ဗဲလဖတ်မြို့သည် လှပသော မြို့မဟုတ်ချေ။ သို့သော် မြို့အနေအထား အကွက်ကျ၍ စနစ်တကျ ရှိသည်။ ဘုရင်မတက္ကသိုလ်၊ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းများနှင့် အစိုးရရုံးကြီးများ စသော လှပခန့်ညားသည့် အဆောက်အအုံကြီးများလည်း ရှိလေသည်။ 
မြို့သူမြို့သားတို့သည် များသောအားဖြင့် စကော့-အိုင်းရစ် အဆက်အနွယ်များဖြစ်၍ ပရိုတက်စတန့်များ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဗြိတိသျှအစိုးရအား သံယောဇဉ်ကြီးမား၍ ယုံကြည်အားထားကာ၊ ဟုမ္မရူးအုပ်ချုပ်ရေး တိုက်ပွဲကို ဆန့်ကျင်တွန်းလှန်ခဲ့သော အချက်အချာမြို့ဖြစ်ခဲ့လေသည်။ ထို့ကြောင့် ဗြိတိသျှအစိုးရ အအုပ်အချုပ် လက်အောက်တွင်ပင်ရှိနေသော မြောက်ပိုင်း အိုင်ယာလန်၏ မြို့တော် ဖြစ်လာခဲ့လေသည်။ 
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက ဗဲလဖတ်မြို့သည် အရေးပါသော ရေတပ်စခန်းမြို့ဖြစ်ခဲ့သည် ၁၉၃၁ ခုနှစ်က ဂျာမန်လေတပ်၏ ငါးကြိမ်တိုင်တိုင် ဗုံးကြဲခြင်းကို ခံရ၍ ရပ်ကွက်အားလုံးတွင်ပင် အပျက်အစီး ရှိခဲ့သည်။ အမေရိကန်မှ ပို့သော ရိက္ခာများ၊ စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများကို ဗဲလဖတ်မြို့မှတဆင့် မဟာမိတ်တပ်များသို့ တင်ပိုခဲ့ရလေသည်။ 

## ကိုးကား
မိုးမခပင်

မိုးမခပင် နေရာဒေသ မရွေးပေါက်ရောက်ပြီး ကိုင်းမှဖြတ်၍ စိုစွတ်သောမြေတွင် ထိုးထားပါက ရက်အနည်းငယ်အတွင်း အမြစ်ထွက်လာသည်။
## အကြောင်းအရာ 
### ပန်း 
## မျိုးကွဲ 
## ဂေဟဗေဒ 
, Belgium]]
 Britzer Garten coppiced willow tree in the spring of March 2018]]

## __LEAD_SECTION__ 
**ဆေလက်စ်မျိုးစုဝင် မိုးမခပင်များသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ရွက်ကြွေသစ်ပင်များနှင့် ချုံနွယ်ပင်ပေါင်း မျိုးခွဲသုံးရာငါးဆယ်ခန့်ပါဝင်ပါသည်။** ၎င်းတို့ကို အအေးပိုင်းနှင့် သမပိုင်းစိုစွတ်မြေများတွင် အဓိကအားဖြင့် တွေ့ရလေ့ရှိပါသည်။

မျိုးစိတ်အများစုကို မိုးမခဟုသိကြသော်လည်း တချို့အရွက်သွယ်သွယ်နှင့် ချုံပင်မျိုးစိတ်မျိုးကို အိုစီယာ ဟုလည်းကောင်း တချို့အရွက်ဖားဖားမျိုးစိတ်များကို ‌ဆောလိုးဟုလည်းကောင်း သိကြပါသည်။

အချို့သော မိုးမခပင်များ (အထူးသဖြင့် အာတိတ် နှင့် အယ်လ်ပိုင်း မျိုးစိတ်များ) သည် ကြီးထွားမှုနည်းသော သို့မဟုတ် တွားသွားသော ချုံပင်များဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ dwarf မိုးမခ ( *Salix herbacea* ) သည် လွန်ခဲသည်။   အမြင့်တွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပြန့်ကျဲနေသော်လည်း၊
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ
ကဏ္ဍ:အလှဆင်သစ်ပင်များ
ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်၏ ဥယျာဉ်ပန်းခြံပင်များ
ဇလပ်ပန်း

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဇလပ်ပန်းဟုခေါ်သော အနံ့မွှေးသည့် အဖြူရောင်ပန်းပွင့်ဖြစ်သော သိပ္ပံအမည် Tabernaemontana divaricata ဟုခေါ်သည့် ပန်းပင်ကို **pinwheel flower**  ဟုလည်းကောင်း၊ Crepe Jasmine ဟုလည်းကောင်း၊ Double Crepe Jasmine ဟုလည်းကောင်း၊ Indian Carnation Flower ဟုလည်းကောင်း၊ Double White Gardenia ဟုလည်းကောင်း၊ Creme & Green Double Butterfly Jasmine ဟုလည်းကောင်း၊ စသည်ဖြင့် အမည်အမျိုးမျိုး ခေါ်ဝေါ်လေ့ရှိသည်။ Apocynaceae (dogbane family) မျိုးရင်းဝင် ဖြစ်သည်။
၊ အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ်ရှိ ဇလပ်ပန်းများ]]

ဇလပ်ပန်းပင်၏အကိုင်း အခက်များသည် မြေပြင်နှင့်အပြိုင် ဖြာထွက်နေခြင်းကြောင့် ချုံပုတ်သဏ္ဌာန်ဖြစ်နေပြီး အမြင့် ၆ ပေအထိ မြင့်ပါသည်။ အရွက်များမှာ အစိမ်းရောင်ဖြစ်ပြီး ၆ လက်မနှင့် ၆ လက်မထက် ပိုပြီး ရှည်လျားတတ်ပါသည်။ အရွက်၏အကျယ်မှာ ၂ လက်မခန့်ရှိပါသည်။ ဇလပ်ပန်းပွင့်များက အဖြူရောင် ရှိပြီး ဆောင်းရာသီတွင် အများဆုံးပွင့်သော်လည်း တစ်နှစ်ပတ်လုံး အနည်းငယ်စီ ပွင့်နေသော ပန်းများ ဖြစ်ပါသည်။ ပွင့်ဖတ် ၅ ခုရှိပြီး နှစ်ထပ် ဖြစ်နေပါသည်။ ဇလပ်ပန်းပင်၏မူလဇာတိနေရာမှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပူနွေးသော ဒေသများဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်ရှိ နှင်းမကျသော တိုင်းပြည်များတွင်လည်း ပျံ့နှံ့စွာ စိုက်ပျိုးထားကြပါသည်။

ဇလပ်ပန်းပင်သည် နေရောင်ကောင်းစွာ ရရှိခြင်းကို နှစ်သက်ပါသည်။ ခြောက်သွေ့သော ရာသီများတွင် ရေမှန်မှန် လောင်းပေးရန် လိုအပ်ပြီး ရေစီးရေလာကောင်းမွန်သော မြေဆီလွှာကို နှစ်သက်ပါသည်။ အစေ့မှသော်လည်းကောင်း၊ ကိုင်းဖြတ်ကူးခြင်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း မျိုးပွားယူနိုင်ပါသည်။

ဇလပ်ပန်းပင်ကို မိမိနေအိမ်ခြံဝင်းအတွင်းမှာ စိုက်ပျိုးထားလျှင် မွှေးပျံ့သော သင်းရနံ့ကို ခံစားနိုင်ပြီး ဖြူဖွေးလှပသော ဇလပ်ပန်းပွင့်များကြောင့် စိတ်နှလုံးကြည်နူးစေနိုင်ပါသည်။ နေအိမ်ဘုရားစင်ပေါ်တွင် ဗုဒ္ဓ ရုပ်ပွားတော် ခြေရင်း၌ ပန်းမွေ့ရာ ပြုလုပ်ကာ ကုသိုလ်ယူ ကြည်နူးစေနိုင်ပါသည်။

## ပန်းပြခန်း 

File:IPinwheel flower in Bangladesh.jpg|ဇလပ်ပန်းနှစ်ပွင့်
File:Tabernaemontana divaricata by kadavoor.jpg|*Tabernaemontana divaricata* 'Flore Pleno'
File:Crape jasmine bunch.jpg|Crepe jasmine bunch
File:Tabernaemontana divaricata at Aanakkulam.jpg|*Tabernaemontana divaricata* 'Pinwheel'
File:Crepe Jasmine flower yet to blossom.jpg|မပွင့်သေးသော*Tabernaemontana divarcata*
File:OHM caterpillar.jpg|Caterpillar of Oleander hawk-moth feeding on pinwheel flower plant
File:Flower bud of crape jasmine (Tabernaemontana divaricata).jpg|Flower buds of crepe jasmine at night

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်းများ
နုတ်ခမ်းအရောင်တင်ဆီ

မိန်းကလေးများ အသုံးပြုကြတဲ့ lip gloss တွေကို အလှကုန်ပစ္စည်း ကြော်ငြာတွေမှာ စွဲမက်ဖွယ် အရောင်အသွေးတွေနဲ့ လိုချင်မက်မောဖွယ် တွေ့နေရပါတယ်။

သုတေသန လေ့လာချက်များအရ နှုတ်ခမ်းသားကို တောက်ပစေတဲ့ lip balm တွေနဲ့ lip gloss တွေဟာ နှုတ်ခမ်းသားကို ကင်ဆာရောဂါဖြစ်ပွား စေဖို့ အားပေး အားမြှောက်ပြုပါတယ် လို့ သိရပါတယ်။ နေရောင်ခြည်မှ ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်ကို ပိုမို ထိုးဖောက် ဝင်ရောက်စေနိုင်တဲ့အတွက် ကင်ဆာရောဂါဖြစ်စေနိုင်တာဖြစ်ပါတယ်။ တောက်ပအောင်၊ အလင်းပြန်အောင် ပြုလုပ်ထားတဲ့အတွက် lip gloss တွေဟာ နေရောင် အပူကိုစုပ်ယူပါတယ်။

ခြောက်သွေ့တဲ့ အရေပြားပေါ်ကို နေအလင်းရောင်ခြည် ကျရောက်လျှင် နေရောင်ခြည်က ပြန့်ကားသွားပေမယ့် တောက်ပအောင် သုံးထားတဲ့အခါမှာ ချောမွေ့ကောင်းမွန်တဲ့အရေပြားဟာ ရူပဗေဒ သီအိုရီအရ
ရောင်ခြည်တွေကို စုပ်ယူပါတယ်။
လေ့လာမှုတွေအရ အမျိုးသမီး ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်က နေရောင်ခြည်ကို ကာကွယ်တဲ့ lip balm တွေကို သုံးနေပါတယ်။ နှုတ်ခမ်းကင်ဆာရောဂါဟာ သေစေနိုင်လောက်တဲ့ ရောဂါ မဟုတ်ပေမယ့်
လည်း လူကို အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ တကယ်လို့ အစဦးတည်းက
ကုသမှု မရှိဘူးဆိုရင် ပါးစပ်အတွင်းမှာ ကင်ဆာရောဂါ ပြန့်နှံ့သွားပြီး နှုတ်ခမ်းမူလ အလှပုံသဏ္ဌာန်ကို
ပျက်ယွင်းစေမယ့် ခွဲစိတ်ကုသမှုများကို ခံယူရတော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ 

နှုတ်ခမ်းကင်ဆာရဲ့ ရောဂါလက္ခဏာတွေမှာ နှုတ်ခမ်းကွဲပြီး ဖြူခြင်း ၊ ကုသလို့မရတဲ့ အဖတ် အဖတ်များ
ထွက်လာခြင်း ၊ နှုတ်ခမ်းသား ထူလာခြင်း ၊ သွေးထွက်ပြီး နာကျင်ခြင်းတို့ ပါဝင်ပါတယ်။

နံနက်ခင်းမှာ SPF 15 (Sun Protection Factor 15) နဲ့ အထက် ရှိတဲ့ နေရောင် ကာကွယ်တဲ့
lip gloss များကို သုံးသင့်ပါတယ်လို့ အရေပြားအထူးကုဆရာဝန်များက အကြံပြုပါတယ်။ နှုတ်ခမ်းဆိုးဆေး သုံးသောအခါတွင်လည်း နေရောင် ကာကွယ်တဲ့ နှုတ်ခမ်းဆိုးဆေးများကို ရွေးချယ် သုံးစွဲသင့်တယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

ဒါပေမဲ့လည်း များသောအားဖြင့် နေရောင်ကာကွယ်မှု ပါတဲ့ အလှကုန်တွေမှာ ဓာတုဆေးများပါဝင်ပြီး
ဟိုမုန်း ပျက်စီးခြင်း သို့မဟုတ် တိုင်တေနီယမ်အောက်ဆိုက် (titanium oxide) နဲ့ ဇင့်အောက်ဆိုက်
(zinc oxide) တို့ ပါဝင်သော ထုတ်ကုန်များမှာ ပါဝင်တဲ့ nanoparticles များကိုဖြစ်စေပါတယ်။ ထိုမှ ဒီအန်အေ (DNA) ပျက်စီးခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်တဲ့အတွက် nanoparticles နဲ့ ဓာတုပစ္စည်းများ မပါဝင်တဲ့ နေရောင်ကာကွယ်တဲ့
SPF lip balm များကိုသာ အသုံးပြု သင့်ပါတယ်။
ရတနာ့ဂူ နတ်ပွဲ

ရတနာ့ဂူပွဲသည် တောင်ပြုန်းပွဲတော်ကြီး အပြီး နှစ်စဉ် ကျင်းပသော မန္တလေးဝန်းကျင်၏ အထင်ကရပွဲတော် တစ်ခုဖြစ်သည်။

ရတနာ့ဂူ မြတ်စွာဘုရားပွဲတော်နှင့် မယ်တော်နတ်ပွဲကို ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် ၈ ရက်(စက်တင်ဘာလ ၂ ရက်)နေ့မှ ဝါခေါင်လကွယ်နေ့(စက်တင်ဘာ လ ၈ ရက်)နေ့အထိ ကျင်းပလျက်ရှိရာ မန္တလေး၊အမရပူရ၊ တံတားဦး၊ စစ်ကိုင်း၊မုံရွာ စသော အနီးဝန်းကျင်မှ ဘုရားပွဲလာ နတ်ပွဲလာသူများဖြင့် စည်ကားစွာ ကျင်းပလျက်ရှိသည်။

မယ်တော်နတ်ပွဲကို ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် ၈ ရက်နေ့မှ စတင်လေ့ရှိသော်လည်း ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် ၇ ရက်နေ့မှစ၍ နတ်ညီလာခံများ၊ တက်ပွဲများ စတင် ကျင်းပပြီး လပြည့်ကျော် ၁၀ ရက်နေ့တွင် ချိုးရေတော် သုံးပွဲတော်၊ လကွယ်နေ့တွင် ထိန်ခုတ်ပွဲ၊ မယ်တော်ပို့ပွဲများ ကျင်းပပြုလုပ်ပြီး သံဃာတော်များကို စာရေးတံမဲနှင့် ဆွမ်းကြီးလောင်းလှူကာ ပွဲတော်ပိတ်သိမ်းသည် ဟု သိရသည်။

အမရပူရမြို့၊ ငယ်တိုးကျေးရွာတွင် ကျင်းပသော အဆိုပါ ပွဲတော်သို့ မန္တလေးမှ အများဆုံး သွားလာကြလျက် ရှိကာ အမှတ် ၈ ဘတ်စကားလိုင်း၊ စစ်ကိုင်း-မန္တလေး ကားလိုင်းများ အပြင် မော်တော်ဆိုင်ကယ်များဖြင့် လည်း အများဆုံး သွားရောက်ကြကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ ရှေးယခင်က ရတနာ့ဂူပွဲတော်သို့ မန္တလေးမှ နွားလှည်းများဖြင့် မြို့လုံးကျွတ်နီးပါး သွားရောက်ကြပြီး တောင်သမန်အင်းစောင်း မယ်ဇယ်ပင်တန်း တွင် လှည်းဝိုင်းကြီးများ စခန်းချ ရပ်နားပြီး ချက်ပြုတ်စားသောက်၊ ဝိုင်းဖွဲ့ဆိုတီး ကခုန်ကာ တောင်သမန်အင်း၊ ငယ်တိုးချောင်းများမှ တစ်ဆင့် ငှက်သမ္ဗန်များဖြင့် နတ်နန်းများသို့ တစ်ပျော်တစ်ပါး သွားရောက်လေ့ရှိသည်။ 

အစဉ်အလာအရ အထက်နန်း၊ အောက်နန်းဟူ၍ သုံးနှုန်းခေါ်ဝေါ်ကာ သက်ဆိုင်ရာနတ်နန်းများသို့ သွားကာ နတ်ပန်းဆက်ကြသည်။ ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် ၁၀ ရက်တွင် ကျင်းပသော နတ်ရေချိုးပွဲ(ချိုးရေတော်သုံးပွဲ) မှာ အစည်ကားဆုံးနေ့ဖြစ်ပြီး ဒေသအခေါ်အဝေါ်အားဖြင့် ဖောင်လှည့်သည့်နေ့ပင် ဖြစ်သည်။ 

အမရပုရမြို့နယ် ကျေးရွာများမှ ဝေါတော်ထမ်း၊ ဖောင်ကြိုးဆွဲ၊ လှေတော်သားနှင့် အခြားတာဝန်များကို အစဉ်အလာအတိုင်း တာဝန်ယူလုပ်ဆောင်ပြီး ချိုးရေတော်သုံးပွဲ၊ ဖောင်လှည့်ပွဲကို ကျင်းပလေ့ ရှိသည်။ ဖောင်လှည့်သည့် အထက်နန်းနှင့် အောက်နန်းကြား ရေဝင်စိမ့်အင်း၊ ဒေသအခေါ် ပန်းဘဲချောင်းထဲတွင် ငှက်လှေများ စီးကာ ဆင်နွှဲကြသည်။ ရတနာ့ဂူပွဲ လာရောက်သူများမှာ အထက်နန်းနှင့် အောက်နန်းကိုလည်း ငှက်လှေစီးကာ သွားလာကြပြီး ပျော်ရွှင်စွာ ရေပက်စကားလေ့ ရှိသည်။

## သမိုင်း 
ရတနာ့ဂူပွဲတော်တွင် အဓိက ဖြစ်သော ရတနာ့ဂူ စေတီတော်ကို သက္ကရာဇ် ၇၄၂ ခု အင်း၀ဘုရင် မင်းကြီးစွာစော်ကဲ တည်ထားခဲ့ပြီး ဘုရားပွဲတော် ကျင်းပခဲ့သည်မှာ နှစ်ပေါင်း ၆၃၀ ခန့် ရှိခဲ့ပြီး နတ်ပွဲကိုမူ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၈၅ ခုနှစ်၊ ဘကြီးတော် မင်းလက်ထက် အမရပူရမြို့ မီးကြီးလောင်စဉ် ပြည်သူအများ စိတ်နှလုံး မသာယာသောကြောင့် သောကပြေပျောက်စေရန် နန်းမတော်မယ်နုနှင့် မောင်တော် စလင်းစားမောင်အိုတို့ ဦးစီးပြီး ရွှေဖျင်းညီနောင် တောင်ပြုန်းမင်းနှစ်ပါး ပွဲပြီးချိန် ပုပ္ပါးမယ်တော်ကြိုပွဲ၊ ရတနာ့ဂူဘုရားပွဲများအဖြစ် တည်ထွင်ပြီး နတ်ပွဲများ ကျင်းပခဲ့ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း လေ့လာ သိရှိရသည်။ ထို့ကြောင့် ရတနာ့ဂူနတ်ပွဲဟု ခေါ်တွင်လာကြသည်။ 

ရတနာ့ဂူ နတ်ပွဲသည် အမရပူရတစ်နယ်လုံးရှိ တောင်သူများ မိုးတွင်းဆောင်း ဝါးခမောက်များ အားထားဝယ်ယူသော ပွဲဖြစ်ပြီး အနယ်နယ်အရပ်ရပ်မှ နတ်ကိုးကွယ်သူများ လာရောက်သည့်ပွဲ ဖြစ်သည်။ 

ရှေးအစဉ်အဆက်လှည်းများ၊ လှေများနှင့် ကျင်းပခဲ့သည့် ရတနာ့ဂူ ပွဲတော်တွင် ပွဲတော် အမှတ်အသားပမာ ယခုထက်တိုင် ကျန်ရစ်ဆဲ လက္ခဏာများမှာ ငှက်သမ္ဗန်၊ နတ်ဆိုင်း၊ အုန်းပွဲငှက်ပျောပွဲ၊ ကရေကရာမုန့်၊ မုန့်ခေါင်းအုံး၊ ရှောက်ပန်းသီးနှင့် ကျောက်ပန်းခွေများမှာမူ အထင်အရှား ရှိနေသေးကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။

## ကိုးကား
ဗိသုကာပညာ ပရစ်စကာဆု

**ဗိသုကာပညာပရစ်စကာဆု** ()ကို အမေရိကန်၊ ချီကာဂိုပြည်နယ်မှ ဟိတ်ဖောင်ဒေးရှင်းကို တည်ထောင်သူ ပရစ်စကာမိသားစုမှ ပေးနေခြင်း ဖြစ်သည်။

သက်ရှိထင်ရှား ဗိသုကာများကို နှစ်စဉ် တစ်ဦးစီကျ စိစစ်ရွေးချယ်ပေးလာခဲ့သည်မှာ ၁၉၈၈-ခုနှစ်နှင့် ၂၀၀၁-ခုနှစ်မှာ နှစ်ဦးစီ ဆုချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ထူးထူးခြားခြား ၂၀၀၄-ခုနှစ်မှာ အီရတ်လူမျိုး အမျိုးသမီး ဗိသုကာ ဇဟာဟာဒစ် ကရရှိခဲ့သည်။

ဗိသုကာပညာ ပရစ်စကာဆုဟာ ဗိသုကာပညာအနုပညာဖြင့် လူနှင့်လူ့ဝန်းကျင်ကို အကောင်းဆုံးသော အဆောက်အအုံဒီဇိုင်း လက်ရာများနှင့် အကျိုးပြုနိုင်တဲ့ ဗိသုကာများကို ဆုပေးဖို့ ရည်ရွယ်ခဲ့ခြင်းပဲ ဖြစ်သည်။

ပရစ်စကာမိသားစု ယုံကြည်ချက်က ဒီအဓိပ္ပာယ်ရှိလှတဲ့ ဗိသုကာပညာပရစ်စကာဆုဟာ အဆောက်အအုံများ ဆိုတာကို လူအများ ပိုမို နားလည်လက်ခံလာစေဖို့အပြင် ဗိသုကာပညာ သက်မွေးဝမ်းကျောင်း ပတ်ဝန်းကျင်မှာ ဗိသုကာတို့ကို ဖန်တီးမူ စိတ်ကူးစွမ်းအားများ ပိုမို ဖော်ထုတ်လာနိုင်စေဖို့အတွက် တွန်းအားများ၊ လူံ့ဆော်မူများပေးနိုင်လာလိမ့်မယ်လို့ ပဲ ဖြစ်သည်။

ဆုရမယ့်သူကို ရွေးချယ်ဖို့ အကဲဖြတ်လူကြီးတွေက ဗိသုကာပညာ၊ ယဉ်ကျေးမူ၊ စီးပွားရေး၊ ပညာရေးနှင့် ထုတ်ဝေရေး လုပ်ငန်းများတွင် နိုင်ငံတကာက အသိအမှတ်ပြုခံထားရသော ပညာရှင်များ ဖြစ်သည်။

ပရစ်စကာဆုအဖြစ် ခေတ်သစ်ဗိသုကာ၏ ဖခင်ကြီးဟု ခေါ်နိုင်သည့် ဗိသုကာ လူးဝစ်ဆလီဗင်၏ အမှတ်တရ ကြေးတံဆိပ် တစ်ခုနှင့် ငွေသား ဒေါ်လာတစ်သိန်းကို ပေးခဲ့ပါတယ်။

ပရစ်စကာဆုပေးပွဲ၏ ထူးခြားမူတခုကတော့ ကမ္ဘာတဝှမ်းမှာ ရှိတဲ့ အထင်ကရ အဆောက်အအုံတွေမှာ ဆုပေးပွဲအခမ်းအနား ပြုလုပ်ပေးခြင်းပဲဖြစ်ပါတယ်၊ များသောအားဖြင့် ပြတိုက်တွေ၊ အထင်ကရ အနုပညာပြခန်းတွေ၊ ကျော်ကြားသော ရှေးဟောင်း အဆောက်အအုံ စတာတွေမှာပါ။

နောက်ထပ်ထူးခြားမူတခုကတော့ ဆုပေးပွဲကျင်းပတဲ့နိုင်ငံရဲ့ သမ္မတ ဒါမှမဟုတ် နိုင်ငံအကြီးအကဲတွေ တက်ရောက်ပြီး မိန့်ခွန်း ချီးမြှင့် ပေးခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

(၁၉၉၈) ခုနှစ်မှာ ဆုရခဲ့တဲ့ ဗိသုကာ ရင်ဇိုပီယာနိုအတွက် ဆုပေးပွဲ အခမ်းအနားကို အိမ်ဖြူတော် မှာကျင်းပပြီး သမ္မတကလင်တန်နဲ့ ဇနီးဟီလာရီကလင်တန်တို့ တက်ရောက်ပြီး မိန့်ခွန်း ပြောခဲ့ပါတယ်။ (၂၀၀၀) ခုနှစ် ဗိသုကာ ရင်ကူးဟတ်စ် အတွက် အခမ်းအနား ကတော့ ဂျေရုစလင် ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံများရှိရာ ဟင်းလင်းပြင်ပြခန်းမှာ ပြုလုပ် ခဲ့တယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ (၂၀၀၈)ခုနှစ်မှာ ဆုရတဲ့ ဗိသုကာ ဂျင်းနိုဗယ်လ်ကို ပေးတဲ့အခမ်းအနားနေရာကတော့ ဝါရှင်တန်ဒီစီ၊ သောမတ်စ် ဂျက်ဖာဆန် အဆောက်အအုံတခုမှာပါ။

(၁၉၇၉) ခုနှစ်မှစ၍ ဆုကိုပေးလာခဲ့ရာမှာ ပြီးခဲ့တဲ့ (၂၀၀၈) ခုနှစ်အထိ ဆုရရှိသူပေါင်း (၃၂) ယောက်ရှိခဲ့ပြီဖြစ်ပါတယ်။

## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
*
မြရာ

**မြရာ** ၏ သိပ္ပံအမည်မှာ *Microcos paniculata* ဖြစ်သည်။ microcos, panicled Indian linden အမည်များဖြင့်လည်း ခေါ်တွင်ကြသည်။ တရုတ်နိုင်ငံ၊ အင်ဒိုချိုင်းနားဇာတိဖြစ်သည်။ မြရာပင်သည် တရုတ်လူမျိုးတို့က ဆေးဘက်ဝင်သည်ဟုဆိုကာ လက်ဖက်ရည်ကြမ်းအဖြစ်သောက်သုံးကြသည်။ မြရာပင်သည် အပင်ပုမျိုးဟုဆိုသော်လည်း ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်နယ်မြေတွင်မူ သစ်ပင်ကြီးအဖြစ် တွေ့ရှိရသည်။ မြရာအရွက်တို့သည် အစိမ်းရင့်ရောင်ရှိပြီး အရွက်ရင့်တို့ကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖက်ရွက်အဖြစ်အသုံးပြုကြသည်။ မြရာအသီးကို မြန်မာကလေးများက ဘောင်ဘောင်သီးဟု ခေါ်တွင်ကြပြီး ဝါးဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော ဘောင်ဘောင်သေနတ်တွင် အသီးကိုထည့်ပြီးနှစ်သက်စွာ ဆော့ကစားလေ့ရှိကြသည်။

## ပြခန်း
## ကိုးကား
လူမှုကွန်ရက် (ရုပ်ရှင်)

**လူမှုကွန်ရက်** (The Social Network) အမည်ရှိ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားသည် လူမှုကွန်ရက် ဝက်ဘ်ဆိုက် ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်အား တည်ထောင်ခဲ့ပုံနှင့် တရားရေး အရှုပ်အရှင်းအကြောင်း ရိုက်ကူးထားသည့် ဒရာမာ (drama) အမျိုးအစား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား တစ်ကားဖြစ်ပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ ယင်းဇာတ်ကား၏ ဒါရိုက်တာမှာ ဒေးဗစ် ဖင်းချာ (David Fincher) ဖြစ်ပြီး ဂျက်စီ အိုင်စင်ဘဂ် (Jesse Eisenberg)၊ အင်ဒရူး ဂါဖီးလ်ဒ် (Andrew Garfield)၊ ဂျပ်စတင် တင်ဘာလိတ်ခ် (Justin Timberlake)၊ ဘရန်ဒါ စုန့် (Brenda Song)၊ အာမီ ဟမ်မာ (Armie Hammer)၊ မက်ခ်စ် မင်ဂယ်လာ (Max Minghella)၊ ရာရှီဒါ ဂျုံးစ် (Rashida Jones)၊ ဂျိုးဇက် မာဇယ်လို (Joseph Mazzello) နှင့် ရူနီ မာရာ (Rooney Mara) တို့ ပါဝင် သရုပ်ဆောင်ထားသည်။ 

အာရွန် ဆော်ကင်း (Aaron Sorkin) သည် ၎င်း၏ဇာတ်ညွှန်းအား ဘင် မက်ဇ်ရစ်ချ် (Ben Mezrich) ၏ ‘မထင်မှတ်စရာ ဘီလျံနာသူဌေးများ’ (The Accidental Billionaires) အမည်ရှိ ဝတ္ထုကို အခြေခံကာ ရေးသားထားသည်။ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်အား တည်ထောင်သူ မာ့ခ် ဇက်ကာဘာ့ဂ် (Mark Zuckerberg) သာမက အခြား လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များသည် ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးရန် အစီအစဉ်တွင် ပါဝင်ခဲ့ခြင်းမရှိပေ။ သို့သော်လည်း အက်ဒွာဒို ဆေ့ဗရင်း (Eduardo Saverin) ကမူ မက်ဇ်ရစ်ချ်၏ ဝတ္ထုအတွက် အတိုင်ပင်ခံ လုပ်ခဲ့သည်။ ယင်းဇာတ်ကားကို ကိုလံဘီယာ ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီက ၂၀၁၀ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့၌ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုတွင် စတင်ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ 

ယင်းဇာတ်ကားသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသည့် ၆၈ ကြိမ်မြောက် ရွှေကမ္ဘာလုံးဆုပေးပွဲ အခမ်းအနားတွင် ဒရာမာအမျိုးအစား အကောင်းဆုံး ဇာတ်ကားဆု (Best Motion Picture – Drama) အပါအဝင် အကောင်းဆုံး ဒါရိုက်တာဆု၊ အကောင်းဆုံး ဇာတ်ညွှန်းဆုနှင့် အကောင်းဆုံး ဇာတ်ဝင်တေးသွားဆု (Best Original Score) ကို ရရှိခဲ့ရာ ဆုအများဆုံး ရရှိသည့် ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။  

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ဟောလိဝုဒ်

**ဟောလိဝုဒ်** (Hollywood) သည် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၊ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၊ လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့ မြို့လယ်ခေါင်မှ အနောက်မြောက်အရပ်တွင် တည်ရှိသည့် အနီးဝန်ကျင်ရှိ လူနေရပ်ကွက် တစ်ခုဖြစ်သည်။ အမေရိကန် ရုပ်ရှင်စတူဒီယိုများနှင့် နာမည်ကျော် မင်းသား၊ မင်းသမီး အများစု နေထိုင်ရာ ရပ်ကွက်ဖြစ်သောကြောင့် ဟောလိဝုဒ်ဟူသည့် ဝေါဟာရသည် ရုပ်ရှင်လောကကိုပင် ကိုယ်စားပြုနေပြီဖြစ်သည်။

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ရုပ်ရှင်လုပ်ငန်းအတွက် ဗဟိုအချက်အချာဌာနဖြစ်၍မြို့ကြီတစ်မြို့ကဲ့သို့ခမ်းနားစည်ကား သောကြောင့် ကမ္ဘာ့ ရုပ်ရှင်မြို့တော်ဟု ထင်ရှားလေသည်။ ဟောလိဝုဒ်နှင့်အနီးအနားရှိ ရပ်ကွက်များသည် ကြီးကျယ်သော ရုပ်ရှင်စတူဒီယိုများရှိသည်။ 
အနီးရှိဘာဗီလီဟီးခေါ်ရပ်ကွက်တွင်နာမည်ကျော်ပညာသည် အများနေထိုင်ကြသည်။ ထိုအရပ်၌ နက်စတာကုမ္ပဏီက ပထမဦးဆုံး 
ရုပ်ရှင်စတူဒီယိုကို ၁၉၁၁ ခုနှစ်တွင်စတင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
ရွှေကမ္ဘာလုံးဆု

**ရွှေကမ္ဘာလုံးဆု** (Golden Globe Award) သည် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုနှင့် နိုင်ငံခြားတိုင်းပြည်မှ ရုပ်ရှင်နှင့် ရုပ်မြင်သံကြားလောကတွင် ထူးချွန်ပြောင်မြောက်သူများအား အသင်းသား ၉၃ ဦးပါဝင်သည့် ဟောလိဝုဒ် နိုင်ငံခြား သတင်းထောက်အသင်း (Hollywood Foreign Press Association, HFPA) မှ ချီးကျူးဂုဏ်ပြုသည့် ဆုတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ဆုပေးပွဲ အခမ်းအနားကို ညစာစားပွဲအသွင်ဖြင့် နှစ်စဉ် ကျင်းပလေ့ရှိပြီး အမေရိကန် ရုပ်ရှင်လောကအကြား အော်စကာဆုပေးပွဲဖြင့် အဆုံးသတ်သည့် ရုပ်ရှင်ဆုပေးပွဲရာသီအတွင်း အရေးပါသော ဆုပေးပွဲတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။

ပထမအကြိမ် ဆုပေးပွဲကို ၁၉၄၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့ရှိ 20th Century Fox စတူဒီယိုခန်းမ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ ၁၉၆၁ ခုနှစ်မှစ၍ ဘက်ဗလီ ဟီးလ်စ် (Beverly Hills) ရှိ ဘက်ဗလီ ဟီလ်တန် ဟိုတယ် (Beverly Hilton Hotel) ၌ ကျင်းပခဲ့သည်မှာ ယနေ့အထိတိုင် ဖြစ်သည်။

## ချီးမြှင့်သည့် ဆုအမျိုးအစား 
### ရုပ်ရှင်ဆု 
* အကောင်းဆုံး ဇာတ်ကား - ဇာတ်လမ်း (Best Motion Picture – Drama)
* အကောင်းဆုံး ဇာတ်ကား - ဂီတ သို့ ဟာသ (Best Motion Picture – Musical or Comedy)
* အကောင်းဆုံး ဒါရိုက်တာ (Best Director)
* အကောင်းဆုံး အမျိုးသားဇာတ်ဆောင် - ဇာတ်လမ်း (Best Actor – Motion Picture Drama)
* အကောင်းဆုံး အမျိုးသားဇာတ်ဆောင် - ဂီတ သို့ ဟာသ (Best Actor – Motion Picture Musical or Comedy)
* အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင် - ဇာတ်လမ်း (Best Actress – Motion Picture Drama)
* အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင် - ဂီတ သို့ ဟာသ (Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy)
* အကောင်းဆုံး အမျိုးသားဇာတ်ပို့ - ရုပ်ရှင် (Best Supporting Actor – Motion Picture)
* အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ - ရုပ်ရှင် (Best Supporting Actress – Motion Picture)
* အကောင်းဆုံး ဇာတ်ညွှန်း (Best Screenplay)
* အကောင်းဆုံး ရုပ်ရှင်တေးဂီတ (Best Original Score)
* အကောင်းဆုံး ရုပ်ရှင်သီချင်း (Best Original Song)
* အကောင်းဆုံး နိုင်ငံခြားဘာသာ ဇာတ်ကား (Best Foreign Language Film)
* အကောင်းဆုံး ကာတွန်းကား (Best Animated Feature Film) (၂၀၀၆ မှ ယနေ့)
* ဘဝတသက်သာ အောင်မြင်မှု (Cecil B. DeMille Award for Lifetime Achievement in Motion Pictures)

### ရုပ်မြင်သံကြားဆု 
၁၉၅၆ ခုနှစ်မှစ၍ ချီးမြှင့်သည်။ 
* အကောင်းဆုံး ဒရာမာ ဇာတ်လမ်းတွဲ (Best Drama Series)
* အကောင်းဆုံး ဟာသ ဇာတ်လမ်းတွဲ (Best Comedy Series)
* ဒရာမာ ဇာတ်လမ်းတွဲမှ အကောင်းဆုံး အမျိုးသားဇာတ်ဆောင် (Best Actor in a Television Drama Series)
* ဟာသ ဇာတ်လမ်းတွဲမှ အကောင်းဆုံး အမျိုးသားဇာတ်ဆောင် (Best Actor in a Television Comedy Series)
* ဒရာမာ ဇာတ်လမ်းတွဲမှ အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင် (Best Actress in a Television Drama Series)
* ဟာသ ဇာတ်လမ်းတွဲမှ အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင် (Best Actress in a Television Comedy Series)
* Best Mini-Series or Motion Picture made for Television
* Best Actor in a Mini-Series or Motion Picture made for Television
* Best Actress in a Mini-Series or Motion Picture made for Television
* Best Supporting Actor in a Series, Mini-Series or Motion Picture made for Television
* Best Supporting Actress in a Series, Mini-Series or Motion Picture made for Television

## ကိုးကား
ဂျပ်စတင် တင်ဘာလိတ်ခ်

**ဂျပ်စတင် ရန်ဒေါလ် တင်ဘာလိတ်ခ်** () (၁၉၈၁ ဇန်နဝါရီ ၃၁) သည် အမေရိကန် ခေတ်ပေါ် (pop) တေးသံရှင်နှင့် သရုပ်ဆောင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဂီတလောကတွင် အရေးအကြီးဆုံး ဂရမ်မီဆု (Grammy Award) ၆ ဆုနှင့် အမေရိကန် ရုပ်မြင်သံကြားလောက၏ အဓိကဆုကြီးဖြစ်သည့် အမ်မီဆု (Emmy Awards) ၂ ဆုကို ရရှိခဲ့ဖူးသူဖြစ်သည်။ Star Search အမည်ရှိ အဆိုအက ယှဉ်ပြိုင်သည့် ရုပ်သံအစီအစဉ်တွင် ပါဝင်ခဲ့ချိန်မှစ ဂျပ်စတင်ကို လူအများ သိလာကြပြီး ဒစ်စနီ ရုပ်သံလိုင်း (Disney Channel) မှ ကလေးများအတွက် ထုတ်လွှင့်သည့် *The New Mickey Mouse Club* အစီအစဉ်တွင် အနုပညာ ကြယ်တစ်ပွင့်အဖြစ် ထွန်းလင်းတောက်ပလာသည်။ ထိုအစီအစဉ်တွင်လည်း 'N Sync အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာမည့် JC Chasez နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ဂျပ်စတင်သည် ၁၉၉၀ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် 'N Sync အဖွဲ့၏ ပင်တိုင်အဆိုတော်အဖြစ် အမည်ကျော်ကြားလာသည်။ 

၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ဗွေဆော်ဦး တစ်ကိုယ်တော် အယ်လ်ဘမ် Justified ကို ဖြန့်ချိခဲ့ရာ ကမ္ဘာတလွှား ကော်ပီ ၇ သန်းကျော် ရောင်းရသည်။ ယင်းအယ်လ်ဘမ်ထဲမှ Cry Me a River နှင့် Rock Your Body တို့မှာ လူကြိုက်အများဆုံး သီချင်းများဖြစ်သည်။ ၂၀၀၆ နှစ်တွင် ဒုတိယ တစ်ကိုယ်တော် အယ်လ်ဘမ် FutureSex/LoveSounds ကို ထုတ်ခဲ့ကာ ဆက်လက်အောင်မြင်ခဲ့ပြီး အရောင်းရဆုံးစာရင်း Billboard 200 တွင် နံပါတ် ၁ အဖြစ် ပထမဆုံး စာရင်းဝင်ခဲ့သည်။ ယင်းအယ်လ်ဘမ်မှ SexyBack ၊ My Love နှင့် What Goes Around.../...Comes Around သီချင်းများမှာလည်း ဟစ်သီချင်းများ ဖြစ်ခဲ့သည်။ 

ဂျပ်စတင်အား တေးသံရှင်အဖြစ်သာမက သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးအဖြစ်ပါ လူသိများသည်။ Tennman Records တေးသံသွင်း၊ William Rast တံဆိပ် ဖက်ရှင်နှင့် Destino ၊ Southern Hospitality စားသောက်ဆိုင် စသည့် အခြားလုပ်ငန်းများတွင်လည်း နှံ့စပ်သည်။

## ကိုးကား
ရတနာပုံ နည်းပညာ မြို့သစ်

**ရတနာပုံ ဆိုင်ဘာစီးတီး** (ရတနာပုံ နည်းပညာ မြို့သစ်) သည် မန္တလေးမြို့ အရှေ့ဘက် ၄၂ မိုင် (၆၇ ကီလိုမီတာ) အကွာ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ် ပြင်စာကျေးရွာအနီးတွင် ဖွင့်လှစ်ထားသည့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ အတိုင်းအတာ အကြီးမားဆုံး အိုင်တီစင်တာဖြစ်သည်။ ဧက တစ်သောင်းကျော် ကျယ်ဝန်းသည့် ရတနာပုံ ဆိုင်ဘာစီးတီး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု စီမံကိန်းဧရိယာတွင် ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပမှ ပုဂ္ဂလိက ကုမ္ပဏီ ၃၀ ကျော် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံ လုပ်ကိုင်လျက် ရှိကြသည်။

## ကိုးကား
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အိုလံပစ်ကော်မတီ

**အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အိုလံပစ်ကော်မတီ** (Comite International Olympique) သည် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ Lausanne ၌ အခြေစိုက်သည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ IOC အား ပြင်သစ်လူမျိုး သမိုင်းပညာရှင် ပီယဲ ကူဘာတင် (Pierre de Coubertin) က ၁၈၉၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ဂရိလူမျိုး စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် Demetrios Vikelas က ပထမဦးဆုံးသော ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ထမ်းရွက်ခဲ့သည်။ ယနေ့တွင် အဖွဲ့ဝင် အမျိုးသားအဆင့် အိုလံပစ်ကော်မတီ (National Olympic Committee, NOC) ၂၀၅ ဖွဲ့ ရှိပြီဖြစ်သည်။ 

၄ နှစ်တစ်ကြိမ် ကျင်းပသော နွေရာသီနှင့် ဆောင်းရာသီ အိုလံပစ် အားကစားပွဲတော်များကို IOC မှ ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲသည်။ IOC မှ ပထမဦးဆုံးအကြိမ် စီစဉ်ကြီးကြပ်သည့် နွေရာသီ အိုလံပစ်ပွဲတော်ကို ၁၈၉၆ ခုနှစ်တွင် ဂရိနိုင်ငံ၊ အေသင်မြို့၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ ပထမဦးဆုံးအကြိမ် ဆောင်းရာသီ အိုလံပစ်ပွဲတော်ကိုမူ ၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံ Chamonix ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ နွေရာသီနှင့် ဆောင်းရာသီ အိုလံပစ်ကို တစ်နှစ်တည်းတွင် ကျင်းပခဲ့သည်မှာ ၁၉၉၂ ခုနှစ်အထိ ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် IOC က စီစဉ်ပြင်ဆင်ရန် အချိန် လုံလောက်စွာ ရရှိနိုင်ရေးအတွက် ဆောင်းရာသီ အိုလံပစ်အား နွေရာသီအိုလံပစ်နှင့် ၂ နှစ်ခြား ကျင်းပရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ 

## မှတ်သားရန်များ
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မတိုင်မီ နောက်ဆုံးကျင်းပခဲ့သော အိုလံပစ်ပွဲတော်မှာ ၁၉၃၆ခုနှစ်၊ ဂျာမနီနိုင်ငံ၊ ဘာလင်မြို့၊ ဟစ်တလာလက်ထက်တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၄ဝ နှင့် ၁၉၄၄ ခုနှစ်များတွင် အိုလံပစ်ပွဲတော် မကျင်းပဖြစ်ခဲ့ပေ။

## မှတ်သားရန်များ၊  မြန်မာပါဝင်ပတ်သတ်မှု
၁၉၃၆ တွင်ကမ္ဘာ့အိုလံပစ်ကို မြန်မာနိုင်ငံက ဦးဇော်ဝိတ်သည် အလေးမကစားနည်းဖြင့် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သော်လည်း သူ့ကျွန်ဘဝကျရောက်နေခဲ့သောကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံသားအဖြစ် ပါဝင်ခွင့်မရှိပဲ အိန္ဒိယနိုင်ငံသားအဖြစ်သာ ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရသည်။
၁၉၄၈ခုနှစ်၊ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီး ၁၄ ကြိမ်မြောက် ကမ္ဘာ့အိုလံပစ်ကို အင်္ဂလန်တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှသာ မြန်မာနိုင်ငံမှာ လွတ်လပ်သောပြည်ထောင်စုနိုင်ငံတော်အလံကို လွင့်ထူပြီး ကမ္ဘာ့အိုလံပစ်ပွဲတော်တွင် လွတ်လပ်သောပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံအဖြစ် စတင်ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၄၈ခုနှစ်၊ ကမ္ဘာ့အိုလံပစ်ပွဲတော်တွင် ပထမဆုံးစတင်ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သော မြန်မာအားကစားသမား များမှာ စိန်ဖေ(ပြေးခုန်ပစ်၊ မီတာ၁ဝဝ)၊ မျိုးသန့်၊စောဟာဒီ (လက်ဝှေ့)၊ ဝင်းမောင်၊ကျော်ရင် (အလေးမ) တို့ဖြစ်သည်။ မျိုးသန့်(လက်ဝှေ့)သည် First Round တွင် ကနေဒါချန်ပီယံကို အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး ကမဘာ့အိုလံပစ်ပွဲတော်တွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်သော မြန်မာနိုင်ငံသားတစ်ယောက်၏ ပထမဆုံးနိုင်ပွဲဖြစ်ခဲ့သော်လည်း Second Round တွင်ရှုံးနိမ့်ခဲ့သောကြောင့် ဆုမရရှိခဲ့ပေ။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီးတွင် ကနေဒါနိုင်ငံ၊ မွန်ထရီရယ်အိုလံပစ် တစ်ကြိမ်မှလွဲပြီး မြန်မာနိုင်ငံက အိုလံပစ်ပွဲတော်များကို ပုံမှန်ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ခဲ့သည်။ 
အခြားမှတ်သားရန်မှာ အိုလံပစ်အမည်ကို ကျင်းပသောမြို့အမည်နှင့်သာတွဲခေါ်ပြီး ကမ္ဘာ့ဖလား ဘောလုံးပြိုင်ပွဲများ တွင်မူ ကျင်းပသောနိုင်ငံအမည်နှင့်တွဲခေါ်လေ့ရှိသည်။
ဥပမာ-မွန်ထရီရယ်အိုလံပစ်၊ Brazil World Cup

## ကိုးကား
မုလေးပန်း

မုလေးပန်းကို မုလေးပင်မှ ရရှိသည်။ ထိုမုလေးပန်းကိုပင် မြတ်လေးပန်းဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ မုလေးပင်ကို ရုက္ခဗေဒအလိုအရ **ဂျပ်စမင်နမ် ဂရန်ဒီ ဖလိုရမ်**ဟုခေါ်သည်။ မူလပေါက်ရာအရပ်မှာ ဟိမဝန္တာတောင်၏ အနောက်မြောက်ဘက် ဒေသဖြစ်၏။

ယခုအခါတွင် ကမ္ဘာဟောင်းနှင့် ကမ္ဘာသစ် နှစ်ခုစလုံးတွင် စိုက်ပျိုးယူနိုင်ပေပြီ။ မုလေးပင်သည် ချုံနှင့်နွယ်မျိုးဝင် ဖြစ်ပြီးလျှင် **အိုလီစီအီး**မျိုးရင်းဝင် ဖြစ်သည်။ မျိုးစိတ်ပေါင်း ၁ဝ၁ မျိုးခန့် ရှိလေသည်။

မုလေးပင်၏ အရွက်များသည် အကိုင်း၏ တစ်ဖက်တစ်ချက်မှ မျက်နှာချင်းဆိုင် ထွက်သည်။ အရွက်သည် စိမ်း၍ရှည်ရှည်ဖြစ်ပြီးလျှင် အဖျားဖက်သို့ ချွန်သွားသည်။ အဖြူရောင်အပွင့်၏ အောက်ဘက်တွင် အနီရောင်သန်း နေသည်။ ပန်း၏ ရနံ့မှာ အလွန်မွှေးသည်။

မုလေးပန်းဟု ရေးသားခေါ် ဝေါ်ကြသည်မှာ အဘိဓာတ်ကျမ်းတွင် သုမနာ၊ မုလေး။ ဇာတိသုမနာ၊ မုလေး။ မာလတီ၊မုလေး။ ဇာတိ၊ မုလေး။ ဝိဿကီ၊ မုလေးဟူ၍ ပရိယာယ် ၅ ပုဒ် ပြသည်။ မြန်မာဘာသာမှာ မာလတီဟူသော ပုဒ်တွင် တီသဒ္ဒါ ကြေ၍ မာလသဒ္ဒါပျက် မုလေးဟု မြန်မာဘာသာ ရေးသားခေါ်ဝေါ်ကြသည်ဟု ယူရန်ရှိသည်။

ထိုမုလေးပန်းကို ဒသင်္ဂုတ္ထိုရ်အပ္ပမာဒသုတ်ပါဠိတော်မှာ သတ္တဝါတွင် ဘုရား၊ မြေနှိုက်သွား၍ ထင်သည်တွင် ဆင်၏ခြေရာ၊အခြင်တကာတွင် အထွတ်၊ အမြစ်နံ့သာတွင် ကာဠာနုသာရီ၊ အနှစ်နံ့သာတွင် လောဟိတ စန္ဒန၊ အပွင့်နံ့သာတွင် ဝဿကီပုပ္ဖ၊မုလေးပန်း၊ မင်းများအပေါင်းတွင် စကြာမင်း၊ ကြယ်တကာ အရောင်တွင် လရောင်၊ မှောင်တကာကို ဖျောက်၍ ထွန်းလင်းသောအရောင်တွင် နေ၊ မြစ်တကာတွင် သမုဒ္ဒရာသာ အကြီးအကဲ အထွတ်အမြတ် ဖြစ်သကဲ့သို့ ကုသိုလ်တကာတွင် အပ္ပမာဒတရား မြတ်ကြောင်းများကို ဘုရားဟောတော်မူသည်ဖြစ်၍၊ မုလေးပန်းကား ပန်းတကာတွင် အထွတ်အမြတ်အသာဆုံး မှတ်ရမည်။ 

ဝိမာနဝတ္ထုအဋ္ဌကထာတွင်လည်း ပန်းတွင် မုလေးပန်းမြတ်ကြောင်းကို ဆိုလေသည်။ ရွှေထီးရွှေနန်း မင်းအဆက်ဆက် ထွက်စံတော်မူရာ ရာဇမတ်တန်း မင်းလမ်းများတွင် တံခွန်ကုက္ကား၊ မုလေးပွား စိုက်ဆောက်သည်မှာလည်း အခါခပ်သိမ်း မုလေးပန်းဆိုင်း မရသောကြောင့်၊ မုလေးပန်းတု အထည်စက္ကူများကို ပြုလုပ်ကြသည်။ ထိုကြောင့် မုလေးပွားခေါ်သည်။

ယင်းမုလေးပွင့်၊ မုလေးမုံ၊ မုလေးရွက်တို့၏ အကျိုးကို သီရိရာဇေန္ဒြ သေန ရသေ့စီရင်သည့် ဒြဗျဂုဏ် ဆေးကျမ်းတွင် ဤသို့ဆိုသည်။ မုလေးပန်းသည် သလိပ်နာ၊ သည်းခြေနာ၊ သွေးနာ၊ ပေါက်သောအနာ၊ ပိုးနာ၊ နူနာကို ပယ်နိုင်၏။ ထိုမုလေးပန်း၏ အမုံအကင်းသည် မျက်စိနာနှင့်သင့်၏။ ထိုမုလေးရွက်သည် သလိပ်သည်းခြေကို နိုင်၏။ မုလေးကျီးပေါင်းကို ရေဝတီနက္ခတ် အကြိုက်တွင် ယူဆောင်လျှင်၊ လူအပေါင်းတို့ စကားကိုနာယူရသည်ဟု ဝေဿာမိတ္တရသေ့စီရင်သည့် သရ ရတုကထန ဆေးကျမ်းတွင် ဆိုသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်၏ ဥယျာဉ်ပန်းခြံပင်များ
ကဏ္ဍ:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ
ဂျို့စ် ဂေဗီယို ဗမ်းန်

thumb|left|The Lighthouse at the End of the World သည် Verne ၏ စာပေဇာတ်ခုံ၏ အကောင်းဆုံးဝတ္ထုများထဲမှ တစ်ခုဟု သတ်မှတ်ခံထားရသည်။
ဂျို့စ် ဂေဗီယို ဗမ်းန်() (ပြင်သစ်ဘာသာဖြင့်:[ʒyl vɛʁn]) သည် ပြင်သစ်စာရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်ပြီး သူ့အား ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်၊ ၁၈၂၈ ခုနှစ်တွင်မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူ ပယ်ရီဗန်းမှာ နာမည်ကျော်ရှေ့နေကြီးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၁၈၂၇ ခုနှစ်တွင် စကော့လူမျိုးအဆက်အနွယ်ဖြစ်သူ ဂျင်ဩဂတ်စတင် အယ်လိုတီ ခေါ် အမျိုးသမီးတစ်ဦးနှင့် စုံဖက်လက်ဆက်ခဲ့၍ ဂျို့စ် ဗမ်းန်အား ဖွားမြင်သည်။ သူသည် သိပ္ပံဆိုင်ရာ ဒဏ္ဍာရီ များ ရေးသားသည့် ပထမဆုံး စာရေးဆရာအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသူဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် သူ၏ စာအုပ်အချို့အား ရုပ်ရှင်အဖြစ် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ သူ၏စာအုပ်အချို့မှာ အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်။ 
# *မြေကမ္ဘာအလယ်သို့ ခရီး* (၁၈၆၄)
# *မြေကမ္ဘာမှ လကမ္ဘာသို့* (၁၈၆၅)
# *ပင်လယ်အောက်မှ ၂၀သောင်းသော စုဝေးခြင်း*
# *ရက် ရှစ်ဆယ်အတွင်း ကမ္ဘာပတ်လည်*  စသည်တို့ဖြစ်ကြသည်။ 

ဂျို့စ် ဗမ်းန်အား နန်တတ်စ်၊ ဘတ်တာနီမြို့၊ ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ အခြား အောင်မြင်မှုကို ရယူလိုသော လူငယ်များ ကဲ့သို့ ဗမ်းန်သည်လည်း ရေခြားမြေခြား စွန့်စား၍ ပါရီသို့ ခရီးထွက်ခဲ့သည်။ သို့သော် ပထမတွင် သူသည် မည်သည့်အကြိုက်မျှ မတွေ့ခဲ့ရပေ။ သို့သော် သူသည် သိပ္ပံပညာအား စိတ်ဝင်စားသူ တစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူသည် ကျော်ကြားသော စာရေးဆရာလည်း ဖြစ်လာခဲ့ပြန်သည်။ ထိုသို့သော် အခြေအနေသည် သူ့အား ယနေ့ခေတ် သိပ္ပံဆိုင်ရာဒဏ္ဍာရီ( Science Fiction) ဟုခေါ်သော ဝတ္ထုစာအုပ်၊ ဒဏ္ဍာရီပုံပြင်များ ရေးသားသူအဖြစ် ရောက်ရှိရန် တွန်းပို့ပေးခဲ့သည်။ လူအများက ဂျို့ဗမ်းန်သည် ဆိုင်းရင့်ဖစ်ရှန်း(သိပ္ပံပုံပြင်) များ၏ မျိုးဆက်ကို စတင်သူအဖြစ် ဆုံးဖြတ်ပေးခဲ့ကြသည်။ သူအိမ်ထောင်ကျပြီးသည့်နောက်ပိုင်းတွင် စတော့ပွဲစားအဖြစ် ဘဝကျောင်းခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သူသည် မြို့နယ်ကောင်စီဝင်အဖြစ် အာမိန်းမြို့တွင် ရွေးချယ်ခံရပြီးနောက် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဗမ်းန်သည် မြောက်မြားစွာသော ဒဏ္ဍာရီများ၊ ဝတ္ထုစာအုပ်များကို ရေးသားခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူသည် အာမိန်းသို့ သွားရောက်နေထိုင်ခဲ့သည်။ ၁၈⁠၈၆ ခုနှစ် မတ်လ ၉ရက်နေ့ တွင် သူသည် အိမ်သို့ ပြန်လာခဲ့သည်။ ထိုစဉ် သူ၏တူငယ် အသက် ၂၅ နှစ်ရှိသူ ဂစ်တုန်း( Gaston) သည် မကောင်းကြံစည်ပြီး သူ့ခြေထောက်အား ပစ်ချိုးခဲ့သဖြင့် ခြေတစ်ဖက် ထော့နဲ့ခဲ့ရသည်။ သို့သော် သူ၏စာရေးသားခြင်းအား မရပ်တန့်ခဲ့ဘဲ သေဆုံးသည့် ၁၉၀၅ ခုနှစ်ထိတိုင်  ရေးသားသွားခဲ့သည်။ သူသည် ၁၉၀၅ ခုနှစ် မတ်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်နိစ္စ ရောက်ရှာသည်။
ဘုရင့်မိန့်ခွန်း (ရုပ်ရှင်)

ဒါရိုက်တာ တွမ် ဟူးပါ (Tom Hooper) ၏ လက်ရာ **ဘုရင့်မိန့်ခွန်း** (The King's Speech) သည် ဗြိတိန်နိုင်ငံ သမိုင်းဖြစ်ရပ်မှန်ကို အခြေခံရိုက်ကူးထားသည့် ဒရာမာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။ ယင်းဇာတ်ကားသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသည့် အော်စကာဆုပေးပွဲ၌ အကောင်းဆုံး ဇာတ်ကားဆု၊ အကောင်းဆုံး ဒါရိုက်တာဆု၊ အကောင်းဆုံး အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆုနှင့် အကောင်းဆုံး မူလဇာတ်ညွှန်းဆု စသည့် ဆုကြီး ၄ ခုကို ဆွပ်ခူးခဲ့သည်။

## ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း 
‘ဘုရင့်မိန့်ခွန်း’ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတွင် လက်ရှိ ယူကေဘုရင်မ အယ်လီဇဘက်၏ ဖခမည်းတော် ဂျော့ဂျ် ဆဋ္ဌမ ဘုရင် စကားထစ်ခြင်းကို ကုသည့် ဖြစ်စဉ်ကို သရုပ်ဖော်ထားသည်။

ဂျော့ဂျ်ဘုရင်သည် ငယ်စဉ်ကပင် စကားထစ်သူဖြစ်သည်။ ခမည်းတော် ဂျော့ဂျ် ပဉ္စမ ဘုရင် နတ်ရွာစံပြီးနောက် နောင်တော် အက်ဒွပ်က ထီးနန်းအရိုက်အရာကို ဆက်ခံခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း အက်ဒွပ်က အိမ်ထောင် ၂ ကြိမ်ကွဲဖူးသူ အမျိုးသမီးအား လက်ထပ်လိုသဖြင့် ဤအပြုအမူမှာ ယူကေ၏ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပေဒပါ သတ်မှတ်ချက်များနှင့် ဖီလာဆန့်ကျင်မှုရှိသောကြောင့် အချစ်အတွက် ထီးနန်းကို စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။ 

စကားထစ်သည့် ဂျော့ဂျ် နန်းတက်ပြီးနောက် မိန့်ခွန်းပြောကြားရာတွင် အထစ်အငေါ့မရှိစေရန် ၎င်း၏ ကြင်ယာတော်နှင့်အတူ ကုသနိုင်မည့် နည်းလမ်းကို ရှာဖွေခဲ့ရာ နောက်ဆုံးတွင် ပညာရှင် လိုင်နယ်လ် လော့ဂ် (Lionel Logue) နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ကာလအတော်ကြာ လေ့ကျင့် ကုသခဲ့ပြီးနောက် အခြေအနေ ကောင်းမွန်လာသည့် တချိန်တည်းတွင် ၎င်းတို့နှစ်ဦးသည်လည်း မိတ်ဆွေကောင်းများ ဖြစ်လာကြသည်။ ရုပ်ရှင်နောက်ဆုံးခန်းမှာ ၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် ဂျော့ဂျ်ဘုရင်က ဂျာမနီနိုင်ငံနှင့် စစ်ကြေညာသည့် မိန့်ခွန်းကို ချောမွေ့စွာ ပြောကြားနိုင်ခဲ့ခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်ထားသည်။
မောင်မောင်ခ

မောင်မောင်ခ အမည်ဖြင့် အောက်ပါ အကြောင်းအရာများ ရှိသည်။ 
* မောင်မောင်ခ (ဝန်ကြီးချုပ်) - မြန်မာနိုင်ငံ၏ အဋ္ဌမမြောက် ဝန်ကြီးချုပ်
* မောင်မောင်ခ (ပါမောက္ခ) - မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသော ရူပဗေဒပါမောက္ခ၊ အဝေးသင်တက္ကသိုလ် တည်ထောင်သူ

## ကိုးကား
ခုံညင်းပင်

**ခုံညင်းပင်**ကို ရုက္ခဗေဒ အလိုအားဖြင့် အင်တဒါစကင်ဒမ် 
ဟု ခေါ်၏။ ထိုအပင်သည် အပူပိုင်းဇုန်တွင် ပေါက်သော 
နွယ်ပင်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး မြင့်မားသောအပင်ကြီးများကို နွယ်၍ 
ပေါက်တတ်သည်။ အရှည် ၂ ပေမှ ၃ ပေအထိရှိသော ပဲသီး 
ကဲ့သို့ သီးတောင့်ကြီးများကို သီး၏။ သီးတောင့်များအတွင်း၌ 
အစေ့ကြီးများရှိသည်။ အစေ့ပေါင်း ၁ဝ စေ့မှ ၁၂ စေ့အထိ 
ရှိ၏။ ထိုအတောင့်ကြီးများသည် တဖြည်းဖြည်း ရင့်၍ ခြောက် 
လာသောအခါ မြေသို့ ကြွေကျ၏။ ထိုအတောင့်ကြီးများကို 
ထုခွဲ၍ အထဲမှအစေ့များကို ထုတ်ယူကြသည်။ အစေ့၏ အချင်း 
သည် ၁ မှ ၂ ၁/၂ လက်မခန့်ရှိ၍ လက်မဝက်ခန့် ထူသည်။ 
ခုံညင်းစေ့ ကို ဒိုးထိုးကစားလေ့ရှိကြသဖြင့် ခုံညင်းဒိုးဟုခေါ်လေ့ 
ရှိသည်။ ခုံညင်းစေ့တွင် အညိုပုပ်ရောင်ရှိသော အခွံမာရှိ၍ 
အတွင်း၌ ဆင်စွယ်ရောင်ရှိသော အဆန်ရှိသည်။ 

အများအားဖြင့် ခုံညင်းဒိုးများကို ဘယဆေးဆိုင်များတွင် 
ရောင်းလေ့ရှိသည်။ မြန်မာတို့သည် ခုံညင်းကို လိမ်းဆေးအဖြစ် 
ဖြင့် လည်းကောင်း၊ သောက်ဆေးအဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း 
အသုံးပြုကြ၏။ အနာများ ပြည်ပေါက်စေလိုလျှင် ခုံညင်းကို 
ကျောက်ပျဉ်တွင်သွေး၍ လိမ်းပေးလေ့ရှိ၏။ တစ်ခါတစ်ရံ 
အဖျားဖြတ်ဆေးအဖြစ်လည်း အသုံးပြုကြသည်။ ခုံညင်းဆန်ကို 
ပါးပါးလှီး၍ ထန်းလျက်နှင့်လည်း ယိုထိုးစားလေ့ရှိကြ၏။ ထို 
ခုံညင်းယိုကို ဒိုးယိုဟုလည်း ခေါ်သည်။ အရသာမှာ ခါးသက် 
သက် နေ၏။ မြန်မာဆေးကျမ်းအရ ဒိုးယိုသည် မီးယပ်ရောဂါ 
အတွက် ကောင်းသည်ဟု ဆိုသည်။

## ကိုးကား
ခံပင်

**ခံပင်**သည် စီးပွားရေးသဘောအရ တန်ဖိုးများစွာမရှိချေ။ သို့သော် မြန်မာစာပေ၌ ခံပွင့်ကို စပယ်ပွင့် မရှိခိုက် အစားသုံးခဲ့ကြောင်း စပ်ဆိုခဲ့သည့် ကဗျာတစ်ပုဒ်ကြောင့်၊ ခံပွင့်သည် ထင်ရှားခဲ့သည်။ လတ်လတ်ဆတ်ဆတ်ဖြစ်စေ ဆားစိမ်၍ ဖြစ်စေ ငါးပိနှင့် စားရသော ခံသီးအစိမ်းများကိုလည်း လူသိများကြပေသည်။

ခံပင်သည် ချုံပင်ကြီးမျိုး သို့မဟုတ် အဖုအထစ်များသော သစ်ပင်ငယ်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ အဆင့်ဆင့် နှစ်ခွစီ ဖြာထွက်တတ်သော အကိုင်းအခက်များ ရှိသည်။ ခွဆုံများ၌ဖြစ်စေ အဖုအထစ်များ၌ ဖြစ်စေ ၁ လက်မ ၂ လက်မ ရှည်သည့်ဆူးများ ပေါက်နေသည်။ ဘဲဥပုံအရွက်ရှိ၍၊ အပွင့်မှာ အဖြူ သို့မဟုတ် ပန်းရောင်ဖျော့ဖျော့ ဖြစ်သည်။ အသီးမှာ ၁ လက်မခန့်ရှိ၍ အနီရောင်ဖြစ်လေသည်။ 

အထူးသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်းရှိ ဥယျာဉ်များတွင် ခံပင်ကို အတွေ့ရများလေသည်။ သို့သော်၊ မြန်မာနိုင်ငံ အောက်ပိုင်း၌လည်း စိုက်ပျိုးနိုင်သည်။ မျိုးပွားလိုသော် အစေ့မှ မျိုးပွားရသည်။

ပိုးမွေးမြူသော ပိုးစာပင်အစား အသုံးပြုနိုင်သည့် အခြား အပင်များတွင် ဤခံပင်သည် ပါဝင်ကြောင်း သိရသည်။ ခံပင်မျိုးတွင် ခံပင် သို့မဟုတ် ခံစပ်ပင်ဟူသော အမည် နှင့် မျိုးကွဲတစ်မျိုး ရှိသေးသည် ၊သို့သော် ခံစပ်ပင်သည် အသီး မည်းသီးခြင်း၊ အရွက်သေး၍ ပါးခြင်း၊ ဆူးများ သေးငယ်ခြင်း တို့မှလွဲ၍ မူလခံပင်နှင့် ဘာမျှ မခြားချေ။ ခံစပ်ပင်၏ အရွက်နှင့် အခေါက်များကိုမူ၊ သားရေနယ်ရာတွင် အခြားပစ္စည်းများနှင့် ဖက်စပ်၍ အသုံးပြုနိုင်ကြောင်း သိရလေသည်။

## အပွင့် 
စံပယ်ပန်း မပေါ်ချိန်တွင် အစားထိုးသုံးစွဲခဲ့ကြသော ပန်းတစ်မျိုးအမည် ဖြစ်သည်။ စံပယ်ကဲ့သို့ ဖြူဖွေးသေးငယ်ပြီး ရနံ့အနည်းငယ်ရှိသောပန်းဟု ယူဆရသည်။ စံပယ်ပန်း လှိုင်လှိုင်ပေါ်ချိန်တွင် ခံပန်းကို တောရွာများ၌သာ သုံးစွဲကြဟု စာဆိုအရ သိရသည်။

## ခံပွင့်အကြောင်း ကဗျာ
:ပန်းစံပယ်၊ နန်းလယ်မပေါ်ခိုက်ဟာမို့၊
:အလိုက်တော်တန် သင့်ရုံပ၊ ခံပွင့်ကိုကုံး။
:နန်းရဝေ၊ မန်းမြေစံပယ်လှိုင်တော့၊ 
:ခံပန်းခိုင်ယာယီရွေ့တယ်၊ တောလေ့ရွာသုံး။

## ကိုးကား
ချယားသီး

စေတီပုထိုးများတွင် ထီးစိုက်ရန် အောက်ခံဖြစ်သော အစိတ်အပိုင်းမှာ အလယ်ပူ၍ အထက်အောက် ရှူးသော ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသောကြောင့် **ချယားသီး**ဟု ခေါ်၏။ ချယားသီးသည် ခယားသီးဟုလည်း ရေးသားကြသည်။ ချယားသီးမှာ ကြာလန်နှင့် ထီး စပ်ကြားတွင်ရှိသော စေတီ၏အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်။ ယင်းကို ငှက်ပျောဖူးဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ဆပ်သွားဖူးဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်ဝေါ်ကြသေးသည်။ ချယားသီးကို ပျို့ လင်္ကာများတွင် ဆပ်သွားဟု ရေးကြသည်။

ချယားသီး၏ လုံးပတ်ပမာဏမှာ စေတီတော်ဖိနပ်၏ ၁၅ ချိုး တစ်ချိုးဖြစ်သည်ဟု လက်သမားကျမ်းများ၌ ပါရှိသည်။ စေတီတစ်ဆူအား ကိုယ်လုံးပြည့် ရွှေချသည် သို့မဟုတ် ရွှေ သင်္ကန်းကပ်လှူသည်ဟု ဆိုလျှင် စေတီဖိနပ်တော်မှ ချယားသီးအထိ ရွှေပိန်းချသည်ဟု နားလည်ကြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများတွင် ချယားသီး သဏ္ဌာန်ကို ထည့်သွင်း၍ ဆောက်လုပ်မွမ်းမံထားခြင်းမှာ မြန်မာပိသုကာအနုပညာ၏ ရိုးရာမပျက်သော လက်ရာတစ်ခုပင် ဖြစ်ပေသည်။ 

ချယားသီးဆပ်သွားဖူးများနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဖွဲ့ဆိုထားသော အဖွဲ့အခြီး အများပင် ရှိသည်။ ပြည်စုန်မော်ကွန်းတွင် 

::'''မောင်းမောင်းညီးညီး၊ ချယားသီးထက်၊ ရွှေထီးလှတင့်၊ ကိုးထပ်ဆင့်သား၊"' 

စသည်ဖြင့် စပ်ဆိုထားလေသည်။
## ကိုးကား
ခံတက်ပင်

**ခံတက်ပင်**ကို ကုန်းခံတက်ပင်ဟူ၍လည်း ခေါ်ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ခံတက်ပင်များကို မြေပြင်အမြင့် ပေပေါင်း ၃၅ဝဝ မြင့်သည့်နေရာအထိ တွေ့ရှိနိုင်သည်။ ခံတက်ပင်သည် အမြင့်မှာ ပေ ၃ဝ ခန့်အထိ ရှိတတ်၍ ပင်စည်လုံးပတ်မှာ ၃ ပေမှ ၅ ပေအထိ ရှိတတ်သော ပင်လတ်မျိုးဖြစ်သည်။ ယင်းကို အများအားဖြင့် စိုက်ပျိုးယူတတ်ကြသည်။ ခံတက်ပင်သည် နွေ ရာသီတွင် အရွက်ကြွေ၍ ဆင်စွယ်ရောင်အပွင့်များ ပွင့်သည်။ အသီးမှာ ဝမ်းဘဲဥအကြီးစားခန့်ရှိ၍ အခွံတွင် အပြောက်အပိမ့် များ ရှိသည်။ ခံတက်ပင်သည် သဘာဝအလျောက် ပေါက်ရောက်သော အပင်ဖြစ်သည်။

## ပုံသဏ္ဌာန် 
အပင် ရွက်ကြွေပင်လတ်မျိုးဖြစ်၍ ပေ ၃၀ ကျော်အထိ မြင့်၏။ အကိုင်းအညွန့်များပေါ်တွင် အဖြူစင်းများ ရှိ၍ အပင်စည် အခေါက် မီးခိုးရောင်ရှိသည်။ အတွင်း သားမာဆတ်ပြီး အဝါရောင်ရှိ၏။ ရင့်ကအညိုရောင် သို့ပြောင်းသွား၏။ အရွက် ၃ ရွက်မြွှာပေါင်းဖြစ်၍ ရွက်လွှဲထွက်သည်။ ရွက်ညှာ ရှည်သည်။ ရွက်မြွှာများ ၃-၆ လက်မအထိရှည်သည်။ ရွက်ပြား၏ ကျောဘက်တွင် ရွက်ကြောများထင်ရှား စွာရှိသည်။ ရွက်ထိပ်ချွန်သည်။ ရွက်ရင်းသွယ်သည်။ ရွက်နားညီ၍ ရွက်ပြားချောသည်။ အပွင့် အချင်း ၂-၃ လက်မအထိရှိသည်။ အပွင့်ကြီးမား သည်။ အဝါနုရောင်ရှိ၍ မြောက်မြားစွာပွင့်၏။
အသီး အဝါရောင်ရှိသည်။ အချင်း ၁-၂ လက်မရှိ၍ ဘဲဥပုံ သို့မဟုတ် လုံးဝိုင်းသည်။ အသားထူသည်။ အခွံမာ ၍ကြမ်းသည်။ ကျောက်ကပ်ပုံ အစေ့များစွာပါသည်။

## အသုံးပြုခြင်း 
ခံတက်သား၏အရောင်မှာ ဝါကြန့်ကြန့်ဖြစ်၍ အသင့် အတင့်မာကာ အသားညီသည်။ ထိုအသားကို အိမ်အသုံး အဆောင်များ၊ ဗုံများနှင့် ခေါင်းဖြီးရန်ဘီးများ ပြုလုပ်ကြသည်။ သေတ္တာများလည်း ပြုလုပ်နိုင်သည်။

	
ခံတက်ရွက်နုများကို အချဉ်တည်ကာ တို့စရာအဖြစ်၊ လက်သုတ်အဖြစ် စားလေ့ရှိကြသည်။ ခံတက်ပင်၏ ဆေးဖက်ဝင်ပုံကား၊ အခေါက်ကို အနာရောဂါ သက်သာစေသော ဆေးအဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ အရွက်နှင့် အမြစ်၏အခေါက်တို့ကို အရေပေါ်၌ နဂိုရောင်ဖြစ်လာအောင် အုံပေးလိမ်းပေးသော ဆေးအဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ အသုံးပြုနိုင်ပေသည်။ ရေခံတက်ပင်သည်လည်း ခံတက်မျိုးဝင် အပင် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ရေခံတက်ပင်သည် ချုံယောင်၊ ပင်ယောင် အပင်ငယ်ဖြစ်၍၊ ယင်းတို့ကို မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်းတွင် တွေ့ရလေသည်။

### ဆေးဖက်ဝင် အသုံးပြုခြင်း 
မြန်မာဆေးကျမ်းများ အလိုအရ ခံတက်သည် ခါးသက်သက်ရှိ၏၊ ပူသောဂုဏ်သတ္တိ ရှိ၏၊ ဝမ်းမီး ကိုတောက်စေ၏၊ ဝမ်းကိုအနည်းငယ် သက်စေ၏၊ လေနှင့်သလိပ်ကို ကြေစေ၍ ဆီးအောင့်ရောဂါ၊ ကျောက်တည်ရောဂါနှင့် သွေးဖောက်ပြန်ခြင်းကို ပျောက်ကင်းစေနိုင်စေ၏။

#### အခေါက်
သက်တန့်နှင့် အနာပေါက်နာတို့၌ အခေါက်ကို ပရန္နဝါ မြစ်နှင့် သွေးသောက်သော် လျင်မြန်စွာ ပျောက်၏။
#### အရွက်
အရွက်ကိုကြိတ်၍ ရေနှင့်ဖျော်ပြီး မီးဖြင့် နွေးအောင်ပြု၍ ကိုက်ခဲနာကျင်ရာ၌ လိမ်းသော် အကိုက်အခဲများ ပျောက်၏။ ရွက်ကြိတ်ညှစ်ရေနှင့် ကွမ်းရွက်ကြိတ်ညှစ်ရေ ဆတူယူ၍ ထောပတ်နှင့်ရောသောက်သော် အဆစ်ရောင်ရောဂါ ပျောက်၏။ ခံတက်ချဉ်ထည့်စားခြင်း ၊ သုပ်စားခြင်းဖြင့် လေထိုးလေအောင့် ရောဂါပျောက်၏။
#### အမြစ်
အမြစ်ခေါက်ကို ၄ ခွက် တစ်ခွက်တင် ပြုတ်သောက်သော် ဆီးချို ၊ ကျောက်တည်ရောဂါ ပျောက်၏။ ယင်းပြုတ်ရည်တွင် ကြံသကာ ရောသောက်သော် ဆီးအိမ်ရောင်ရောဂါနှင့် ကျောက်တည်ရောဂါ ပျောက်၏။
အမြစ်ကို အပြင်းဖျား ရောဂါကုဆေး၌လည်း ထည့်သွင်းအသုံးပြု၏။ 

## ကိုးကား
အယ်လ် (အက္ခရာ)

L သည် လက်တင်ဘာသာ၊ အင်္ဂလိပ်အက္ခရာစဉ်တွင် ၁၂လုံးမြောက် အက္ခရာဖြစ်၍ *(/ˈɛl/; named el, rarely ell)*ဟု အသံထွက်ပါသည်။ 
## သမိုင်း 
အောက်ပါ ဇယားသည် ဤသင်္ကေတ ဆင်းသက်လာပုံဖြစ်သည်။ 

## အသံထွက်ကိစ္စ 
L တွင် အကြောင်းအချို့ရှိပြီး ၎င်းတို့မှာ သရအက္ခရာပြီးမှ  သို့မဟုတ် သရအက္ခရာ မတိုင်ခင် ၎င်းတို့ ဖြစ်ပွားမှု ပေါ်မူတည်သည်။ သင့်တင့်ဘေးတိုက်သွားရင်းဗျည်း(ထိုအသံကို အိုင်ပီအေ က အသုံးပြုပြီး [l]အက္ခရာအသေးကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြသည်။) သည် lip(နှုတ်ခမ်း)၊ နှင့် please(ကျေးဇူးပြုပါ)ကဲ့သို့သော စကားလုံးများတွင်  သရက္ခရာတစ်ခုမတိုင်ခင် ဖြစ်ပွားပြီး အာခေါင်ပျော့ သင့်တင့်ဘေးတိုက်သွားရင်းဗျည်းသည် bell နှင့် milk ကဲ့သို့သောစကားလုံးများတွင် မူကား  သရအက္ခရာပြီးမှ ဖြစ်ပေါ်သည်။  ထို့ပြင် ဂျပန်လူမျိုးများနှင့် အချို့သော တောင်ပိုင်းသား ဒေသိယစကားပြောသော တရုတ်လူမျိုးများအတွက် L သည် ကြီးမားသော ဘာသာစကား အရေအသွေးကွဲပြားမှု သို့မဟုတ် ကင်းမဲ့မှု တို့ကြောင့် L သည် ခက်ခဲ့သော အသံထွက်မှုကို ပြုလုပ်သည့်အကြောင်းအရင်းတစ်ခုလည်းဖြစ်သော်လည်း အာခေါင်ပျော့ဒုတိယသံ ပြုလုပ်ခြင်းသည် L အသုံးပြုသော ဥရောပ ဘာသာစကားများတွင် မဖြစ်ပွားချေ။ 

အင်္ဂလိပ်ဘာသာရှိ မည်သည့် ရုန်းပွင်သံ၊ ပွတ်တိုက်ဗျည်းသံ၊ နှင့် ၎င်းတို့နှစ်ခုပေါင်းထားသော ရုန်းပွင့်ပွတ်တိုက်ဗျည်း မတိုင်မီတွင် L ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာတွင် သာမန်တစ်သံတည်းထွက်အောင် တွဲထားသော အက္ခရာတစ်ခုတွင် LL ပါဝင်သည်။ ထိုအက္ခရာသည် L ၏အသံတန်ဖိုး ပါဝင်သည်ကိုတွေ့ရသည်။ သို့သော် ထို Lသည် အသံမဲ့ သင့်တင် ဘေးတိုက်သွားရင်ဗျည်းသံအဖြစ် ဝေးလ်ချ်ဘာသာတွင် ခွဲခြားထားပြီး အစအနေအထား နေရာတွင် ပြသနိုင်သည်ကို တွေ့ရသည်။

သင့်တင့်ဘေးတိုက်အာခေါင်းရင်းသံ သို့မဟုတ် ပလတယ်ကို ဘာသာစကား အတော်များများတွင် ဖြစ်ပေါ်သည် တွေ့ရပြီး အီတာလျံဘာသာတွင် GL၊ ပြင်သစ်ဘာသာနှင့် ကာတလန်ဘာသာတွင် LL အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ပေါ်တူဂီနိုင်ငံတွင် LH အဖြစ်လည်းကောင်း၊ Ļ အဖြစ် လတ်ဗီယန်နိုင်ငံကလည်းကောင်း ကိုယ်စားပြု ဖော်ပြကြလေသည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာတွင်၊ walk သို့မဟုတ် could ကဲ့သို့သော စကားစုများ(၎င်း၏မျက်မှောက်ကာလတွင် အခြားစာလုံးများ၏အသံများ ကိုလည်း ပြုပြင်မွမ်းမံသည်။ ဥပမာ-wakသည် back ကဲ့သို့ အသံထွက်ပိုမိုနီးစပ်စွာ အသံထွက်သည်။)တွင် L သံ ပျောက်နေတတ်သည် သို့မဟုတ် မထွက်ချေ။
 
## အသုံးပြုမှုများ 
ကွန်ပျူတာတွင်  L သည် (1)နှင့် တစ်ခါတရံ မှားယွင်းတတ်သည်။ ၎င်း၏ ကွန်ပျူတာ ကုဒ်အမှတ်မှာ U+2113 ဖြစ်သည်။ တစ်ခါတရံတွင် L အား လက်ရေးဖြင့် ℓ  အဖြစ် ရေးသား၍ သင်္ချာဘာသာရပ်တွင် အသုံးပြုသည်ကို တွေ့ရသည်။ ASCII ကုဒ်အတွက် အက္ခရာအကြီးအား ၇၆ အဖြစ်ထား၍ အက္ခရာအငယ်အား ၁၀၈ အဖြစ်ထားရှိသည်။

## ကိုးကား
ဂျွန်ချီးဗား

အမေရိကန်စာရေးဆရာ ဂျွန်ချီးဗားကို ၁၉၁၂ ခုနှစ်တွင် 
အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၊ မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ်တွင် 
မွေးဖွားသည်။

ဂျွန်ချီးဗားသည် နယူးယောက်ကား မဂ္ဂဇင်း၏ ပင်တိုင် 
ဆောင်းပါးရှင်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ အမေရိကန် ဝတ္ထုတိုနှင့် 
ဝတ္ထုရှည်ရေး စာရေးဆရာတဦးဖြစ်သူ ဂျွန်ချီးဗား၏ အရေး 
အသားသည် မြို့ဆင်ခြေဖုံးဒေသစရိုက်များကို လိမ္မာပါးနပ်စွာ 
ထေ့လှောင်သော အရေးအသားမျိုး ဖြစ်သည်။

၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် သအီနောမတ်ရေဒီယိုနှင့် အခြားဝတ္ထုတို 
များ စာအုပ်ကို စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် 
သဝက်ရှော့ ခရော်နီကယ်ဝတ္ထုကို ရေးသားသည်။ သဝက်ရှော့ 
ခရော်နီကယ်သည် လူကြိုက်များပြီး ကျော်ကြားသော ဝတ္ထု 
ဖြစ်သည်။

ဂျွန်ချီးဗားသည် သဝက်ရှော့စကင်းဒယ်၊ သဘရီဂေးဒီးယား၊ 
သဂေါ့ဖ်ဝင်းဒိုး၊ ဘူးလက်ပတ်ခ်၊ သဝါးအော့ဆက်ပယ်စသည့် 
ဝတ္ထုများအပြင် ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ် လေးတွဲကိုလည်း ရေးသား 
ခဲ့သည်။

ဂျွန်နီးဗားသည် သဝက်ရှော့ခရော်နီဂယ်ဝတ္ထုဖြင့် 
အမေရိကန်အမျိုးသားစာအုပ်ဆုကို ၁၉၅၇ ခုနှစ်က ရရှိခဲ့သည်။
ဂျွန်နီးဗားသည် ၁၉၈၂ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ကွယ်လွန်သည်။

## ကိုးကား
ချူအင်လိုင်း

တရုတ်ပြည်သူ့ သမ္မတနိုင်ငံကို ထူထောင်ချိန် ၁၉၄၉ ခုနှစ်မှ စ၍ ကွယ်လွန်ချိန်အထိ **ချူအင်လိုင်း** (周恩来 - အသံထွက် ကျိုးအင်းလိုင်) သည် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။ နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေးအတွက် ချူအင်လိုင်းသည် နိုင်ငံတကာ လှည့်လည်သွားလာ ဆွေးနွေး ခဲ့သည်။

၁၉၅၆ ခုနှစ် ကျင်းပသော ရုရှကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ ၂၁ ကြိမ်မြောက် ကွန်ဂရက်သို့လည်းကောင်း၊ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလ၊ ဒီဇင်ဘာလများအတွင်း ကျင်းပသော ၈၁ နိုင်ငံ ကွန်မြူနစ်ပါတီများ၏ အစည်းအဝေးသို့လည်းကောင်း၊ ၁၉၆၁ ခုနှစ် 
အောက်တိုဘာလ၌ ကျင်းပသော ရုရှကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ ၂၂ ကြိမ်မြောက် ကွန်ဂရက်သို့လည်းကောင်း ချူအင်လိုင်း တက်ရောက်ခဲ့သည်။

၁၉၅၄ခုနှစ်နှင့် ၁၉၅၅ ခုနှစ်တို့၌ ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည့် ဂျီနီဗာကွန်ဖရင့်နှင့် ဗန်ဒေါင်းကွန်ဖရင့်တို့ကို ဝန်ကြီးချုပ် ချူအင်လိုင်း တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ ချူအင်လိုင်းသည် ရန်ကုန်မြို့သို့ ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် တစ်ကြိမ်၊ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် တစ်ကြိမ်၊ ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် တစ်ကြိမ် ချစ်ကြည်ရေးခရီး ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ မြန်မာ- တရုတ် နယ်နိမိတ် သဘောတူစာချုပ်နှင့် မကျူးကျော်ရေး စာချုပ်များလည်း ချုပ်ဆိုနိုင်ခဲ့သည်။

၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ချူအင်လိုင်းသည် အာရှ၊ အာဖရိကညီလာခံ ကျင်းပရေးနှင့် တရုတ် အိန္ဒိယ နယ်နိမိတ်ပြဿနာရှင်းရေးအတွက် အီဂျစ်၊ အယ်လဂျီးရီးယား၊ မိုရော့ကို စသည့် အာဖရိကနိုင်ငံ ၁၈ နိုင်ငံသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။

၁၉၅၄ ခုနှစ် ဗန်းဒေါင်းကွန်ဖရင့်၌ ချူအင်လိုင်းသည် အာရှအရှေ့ပိုင်း တင်းမာမှုနှင့် တိုင်းဝမ်ဒေသ တင်းမာမှုလျော့ပါးရေး ဆွေးနွေးပြီးနောက် အမေရိကန်တို့နှင့် ဆွေးနွေး ရန် အကြိမ်ကြိမ် အားထုတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ချူအင်လိုင်းက တရုတ် အမေရိက ဆွေးနွေးပွဲ အောင်မြင်ရေးအတွက် အစွမ်းကုန် ကြိုးစားခဲ့သည်။ ချူအင်လိုင်း၏ဖိတ်ကြားချက်အရ ၁၉၇၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၉ ရက်နေ့တွင် တစ်ကြိမ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂ဝ ရက်နေ့တွင် တစ်ကြိမ် အမေရိကန် သမ္မတ၏ အမျိုးသားလုံခြုံရေးကောင်စီ အကြံပေးအရာရှိ ဟင်နရီ ကစ်ဆင်းဂျားသည် တရုတ်ပြည်သူ့ သမ္မတနိုင်ငံသို့ လာရောက်၍ နိုင်ငံရေးရာများ ဆွေးနွေးသည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ချူအင်လိုင်း၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ အမေရိကန်သမ္မတ နစ်ဆင်သည် ပီကင်းမြို့သို့ ရောက်ရှိလာသည်။

ချူအင်လိုင်းသည် နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေး အောင်မြင်သည့် နည်းတူ ပြည်တွင်းရေးရာများကိုလည်း စွမ်းစွမ်းတမန် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၃ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၄ ရက်မှ၂၈ ရက်တွင် တရုတ်ပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ ၁ဝ ကြိမ်မြောက် ကွန်ဂရက်ကို လျှို့ဝှက်စွာ ကျင်းပခဲ့သည်။ ထိုကွန်ဂရက်အပြီးတွင် ချူအင်လိုင်းသည် တရုတ်ပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီကို စနစ်တကျ ပြန်လည် အားဖြည့်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ယင်းကွန်ဂရက်ပြီးနောက် ချူအင်လိုင်းသည် ကင်ဆာရောဂါကပ် ရောက်သဖြင့် ဆေးရုံတက်ခဲ့ရသည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်ကုန်ခါနီးတွင် ကျန်းမာရေး အခြေအနေ ကောင်းမွန်လာသဖြင့် ၁၉၇၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၃ ရက်မှ ၁၇ ရက်ထိ စတုတ္ထအကြိမ် အမျိုးသား ပြည်သူ့ကွန်ဂရက်ကို ကျင်းပနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုကွန်ဂရက်၌ ချူအင်လိုင်း သည် စည်းလုံးညီညွတ်မှု ပိုမိုရရှိစေရန်နှင့် ပွင့်လင်း ဖြောင့်မတ်စေရန် တင်ပြခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေသစ် တင်သွင်းခဲ့သည်။

ပြည်သူ့ကွန်ဂရက် ကျင်းပပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ချူအင်လိုင်း၏ ဩဇာနှင့် ဂုဏ်သတင်းသည် တရုတ်ပြည်တွင်း သာမက နိုင်ငံတကာတွင်ပါ ကျော်ကြားလာသည်။ ကျန်းမာရေးလည်း ထပ်မံ ချွတ်ယွင်းလာသောကြောင့် ဆေးရုံပြန်တက်ခဲ့ ရသည်။ ချူအင်လိုင်းသည် ကင်ဆာရောဂါကြောင့် သေမင်းနှင့် စစ်ခင်းရင်း တိုင်းပြည်အကျိုး၊ လူမျိုးအကျိုးအတွက် လူတန်းစား အသိရှိရှိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

၁၉၇၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင် တရုတ် ပြည်သူ့ သမ္မတနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီး ချူအင်လိုင်း ကွယ်လွန်လေသည်။

## ကိုးကား
ချေဖာပိုး

**ချေဖာပိုး** (Beetle, Chafer) ခေါ်  **ပိုးတောင်မာ**အမျိုးမျိုးကို ကမ္ဘာအနှံ့အပြားမှာပင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ ပိတုန်းအမျိုးမျိုးနှင့် ချေးထိုးပိုးအမျိုးမျိုးသည် ပိုးတောင်မာစာရင်းဝင်ပိုးများ ဖြစ်ကြ၏။ ချေဖာတို့သည် 'လမယ်လီတောနီးယား'ခေါ် မျိုးပေါင်းတွင် ပါဝင်၍၊ ပြားချပ်သောအာရုံမှင်မျိုး ပါရှိခြင်းကြောင့် ယင်းတို့ကို ခွဲခြားသိသာ နိုင်သည်။

ချေဖာပိုးတို့သည် သစ်ပင်ပန်းပင်တို့၏ အရွက်များကို အကုန်လိုလို ဖျက်ဆီးလေ့ရှိသည်။ ချေဖာပိုး လောင်းကလေးများက အပင်၏အမြစ်များကို စား၍ ဖျက်ဆီးတတ်ကြသည်။ ချေဖာပိုးလောင်းသည် အခြားပိုးလောင်းတို့ထက် ကြီးမားလေးလံသော ကိုယ်ရှိသည်။ ဖြူဖွေးနူးညံ့သော ကိုယ်တွင် အညိုရင့်ရောင် ဦးခေါင်းပါရှိသည်။ ခြေထောက်သုံးစုံရှိ၍ ဝမ်းပိုက်ပူသည်။ ကြီးပြင်းနေဆဲအချိန်တွင် ပိုးလောင်းတို့၏ အဓိကအစာမှာ သစ်မြစ်များသာ ဖြစ်သည်။ ပိုးလောင်းဘဝနှင့် နှစ်ပေါင်းများစွာ နေတတ်သဖြင့် ယင်းတို့စားသောက် ဖျက်ဆီးမှုကြောင့် အပျက်အစီးများတတ်၏။

မြန်မာနိုင်ငံ၌ ပြောင်းပင်နှမ်းပင် စသည်တို့၏ အမြစ်များကို ကိုက်ဖဲ့ဖျက်ဆီးလေ့ရှိသော ပိုးတီကောင်သည် ပိုးစာပင်အစ ရှိသော အပင်တို့၏ အရွက်များကို ကိုက်ဖြတ်ဖျက်ဆီးသော ပိုးကျိုင်းကောင်တို့၏ ပိုးလောင်းကလေးများပင် ဖြစ်လေသည်။ ထိုပိုးကျိုင်းကောင်ကို ချေးထိုးပိုးဟုလည်း ခေါ်သည်။ ယင်းတို့သည် မိုးဦးကျရာသီတွင် အိမ်ထဲသို့ ညဉ့်အခါ တဝီဝီမြည်ပြီး ပျံဝင်လာတတ်ကြသည်ကို တစ်ခါတစ်ရံ ကြံရတတ်လေသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ချေဖါပိုးများ
ကဏ္ဍ:အင်းဆက်များ