open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး

**နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး** သည် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားရေးရာမူဝါဒများနှင့် ဆက်ဆံရေးများအတွက် တာဝန်ယူသည့်ဌာန၏ အကြီးအကဲဝန်ကြီးဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတကာစာမျက်နှာတွင် အမြဲမပြတ် ဆက်ဆံရလေ့ရှိပြီး အစိုးရအဖွဲ့တွင် ထိပ်ပိုင်းအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ကာ နိုင်ငံရေးအရ အရေးပါသော ရာထူးတစ်ခုဖြစ်သည်။

နိုင်ငံခြား​ရေးမူဝါဒများကို ကိုင်တွယ်သည့် အခြား​သော သာမန်ဝန်ကြီးများလည်းရှိတတ်သည်။ဥပမာ - မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၁၇ခုနှစ်မှစ၍ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပူး​ပေါင်း​ဆောင်ရွက်​ရေးဝန်ကြီး ထားရှိခဲ့သည်။ဤဝန်ကြီးသည် နိုင်ငံခြား​ရေးဝန်ကြီး တိုက်ရိုက်ကိုင်တွယ်ခြင်းမရှိသည့် နိုင်ငံခြားကိစ္စရပ်များကို တာဝန်ယူ​လေ့ရှိသည်။
## အင်္ဂလိပ်အသုံးအနှုန်းများ
နိုင်ငံတကာတွင် များသောအားဖြင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးကို *Minister of Foreign Affairs* (သို့မဟုတ်) *Foreign Affairs Minister* ဟု သုံးစွဲကြသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင်မူ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးကို ပြည်ပရေးရာဝန်ကြီး (Minister of External Affairs) ဟု အသုံးပြုသည်။ ဘရာဇီးလ်နှင့် ယခင်ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုအဖွဲ့ဝင်များသည် *Minister of External Relations* ဟုသုံးသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် Secretary of State ဟူသော ဝန်ကြီးသည် အစိုးရအဖွဲ့၏ နိုင်ငံခြားရေး လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်သော ဝန်ကြီးဖြစ်သည်။ အချို့နိုင်ငံများတွင် *Minister of Foreign Relations*ဟု အသုံးပြုကာ လက်တင်အမေရိကနိုင်ငံများတွင် *Chencellor* ဟု အသုံးပြုသည်။
## အခွင့်အာဏာ
နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတစ်ဦး၏ အခွင့်အာဏာသည် နိုင်ငံများအလိုက် ကွဲပြားသည်။ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးသည် နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒများနှင့် ပက်သက်၍ ဩဇာရှိသော်လည်း အားကောင်းသော ဝန်ကြီးချုပ်ပါဝင်ဖွဲ့စည်းသည့် အစိုးရတစ်ရပ်တွင်မူ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးသည် ထိုဝန်ကြီးချုပ်၏ မူဝါဒနောက်တွင်သာ နေရလေ့ရှိပြီး အခွင့်အာဏာကန့်သတ်ထားသည်။ အားကောင်းသော သမ္မတစနစ်များတွင်လည်း ဤအတိုင်းဖြစ်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီးတွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများနှင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးများသည် ကာကွယ်ရေးနှင့် သံတမန်နိုင်ငံရေးကို ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းနိုင်ရန် အလို့ငှာ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးကောင်စီများ၏ အဖွဲ့ဝင်များ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။

အချို့နိုင်ငံများတွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများသည် အစိုးရအဖွဲ့အတွင်း အရေးပါဆုံးသော ဝန်ကြီးဖြစ်သည်။ဥပမာအားဖြင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးသည် အမေရိကန်ဝန်ကြီးများတွင် အဆင့်အမြင့်ဆုံးဖြစ်ကာ ဝန်ကြီးများတွင် သမ္မတနေရာကို ဆက်ခံနိုင်သည့်နေရာ၌ နံပါတ် (၁)ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဦးသိန်းစိန် အစိုးရအဖွဲ့အတွင်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးသည် ကာကွယ်ရေး၊ ပြည်ထဲရေး၊ နယ်စပ်ရေးရာ တို့ပြီးလျှင် နံပါတ် (၄)နေရာတွင်ရှိခဲ့ကာ အရပ်သားဝန်ကြီးများတွင် ထိပ်ဆုံးမှဖြစ်သည်။ဦးထင်ကျော်အစိုးရနှင့် ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ အဖွဲ့များတွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးသည် နံပါတ် (၁)နေရာတွင် တည်ရှိခဲ့သည်။၂၀၂၁ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် အဆင့်(၄)နေရာတွင် တည်ရှိသည်။
## နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများစာရင်း
*မြန်မာ
*အမေရိကန်
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အခွင့်အာဏာ ရာထူးများ
ဝန်ကြီးဌာန

**ဝန်ကြီးဌာန**ဆိုသည်မှာ အစိုးရစနစ်တစ်ခု၏ ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးကဏ္ဍအသီးသီးအတွက် ပထမအဆင့်ရှိသော သို့မဟုတ် အဆင့်အမြင့်ဆုံးသော အုပ်ချုပ်ရေးဌာနဖြစ်သည်။အင်္ဂလိပ်အသုံးတွင် အများအားဖြင့် **Ministry** ဟုအသုံးပြုကြသည်။အချို့နိုင်ငံများတွင် **department** (ဥပမာ- အမေရိကန်၊ ဖိလစ်ပိုင်)၊ **Secretariat** (ဥပမာ- စပိန်)၊ စသည်ဖြင့် သုံးစွဲကြသည်။

များသောအားဖြင့် ဝန်ကြီးဌာနများကို အစိုးရအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သော ဝန်ကြီးများက ဦးဆောင်ကြသည်။ဝန်ကြီးဌာန အမျိုးအစားနှင့် အရေအတွက်မှာ တစ်နိုင်ငံနှင့် တစ်နိုင်ငံ တူညီမှုမရှိကြပေ။သို့ရာတွင် ယေဘူယျအားဖြင့်ထားရှိကြသော ဝန်ကြီးဌာနများမှာ နိုင်ငံခြားရေး၊ ကာကွယ်ရေး၊ ပြည်ထဲရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေး စသည်ဖြင့်ဖြစ်သည်။မိမိနိုင်ငံ၏ လိုအပ်ချက်အရ (သို့မဟုတ်) အခြေအနေအရ ဖွဲ့စည်းထားရှိသည့် ဝန်ကြီးဌာနများလည်းရှိသည်။ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အိုလံပစ်နှင့် မသန်စွမ်းအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲများ ကာလအတွင်းတွင် တိုကျိုအိုလံပစ်နှင့် မသန်စွမ်းပြိုင်ပွဲဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးဌာနဟူ၍ ထားရှိသည်။

အစိုးရအဖွဲ့အကြီးအကဲများ၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များကို ဆောင်ရွက်ရသည့် ဝန်ကြီးဌာနများလည်းရှိသည်။ဥပမာ- နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်သည့် သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန၊ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များကိုထမ်းဆောင်သည့် နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံရုံးဝန်ကြီးဌာန၊ ဝန်ကြီးချုပ်၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်သည့် ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးဝန်ကြီးဌာန စသည်ဖြင့် တည်ရှိသည်။၎င်းဝန်ကြီးဌာနများသည် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၊ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ရုံး၊ ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး စသည့် အဆင့်မြင့်ရုံးများနှင့် လုပ်ငန်းတာဝန် အနည်းငယ်ကွဲပြားသည်။

ဗဟိုအစိုးရများတွင်သာမက အစိုးရအဖွဲ့အခွဲများတွင်လည်း ဝန်ကြီးဌာနများ ရှိသည်။ဥပမာ- မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့များဖြစ်သည်။
## အသုံးအနှုန်း
### ကနေဒါနိုင်ငံ
ကနေဒါ ဖက်ဒရယ်အစိုးရတွင် ၎င်း၏ ပထမအဆင့်အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့အစည်းများကို *department* ဟုသုံးစွဲသည်။
#### ဒေသခွဲများ
ကနေဒါတွင် ၎င်း၏ ပထမအဆင့် အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေများကို ပြည်နယ် (သို့မဟုတ်) နယ်မြေများဟု ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲသည်။ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ (၁၀)ဖွဲ့မှ (၅)ဖွဲ့သည် ၎င်းတို့၏ပြည်နယ်အစိုးရဝန်ကြီးဌာနများကို *Ministry* ဟု သုံးစွဲသည်။ကျန်ရှိသော ပြည်နယ် (၅)ခုနှင့် နယ်မြေ (၃)ခုမှာ *department* ဟု သုံးစွဲသည်။ဝန်ကြီးကိုမူ *Minister* ဟုသာ အသုံးပြုသည်။
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝန်ကြီးဌာနများ
ဘီလုံးရင်ညို

**ဘီလုံးရင်ညို** (*Mirafra javanica*) ဩစတျေးလျနှင့် အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသော ငှက်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဩစတြေးလျတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ဝန်ကြီး

**ဝန်ကြီး**ဆိုသည်မှာ ဝန်ကြီးဌာနတစ်ခု (သို့မဟုတ်) တစ်ခုထက်ပိုသော ဝန်ကြီးဌာနများကို ဦးဆောင်သည့် ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည်။ဝန်ကြီးသည် သက်ဆိုင်ရာ မူဝါဒများကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် ချမှတ်လေ့ရှိပြီး အခြားသော ဝန်ကြီးဌာနများနှင့်လည်း ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းရေး ညွှန်ကြားရလေ့ရှိသည်။ များသောအားဖြင့် အစိုးရအဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။

အချို့တိုင်းပြည်များတွင် အစိုးရအဖွဲ့အကြီးအကဲများသည်လည်း ဝန်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲတာဝန်ယူလေ့ရှိသည်။ဥပမာ- ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေသည် အစိုးရအဖွဲ့အကြီးအကဲအဖြစ် ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးနှင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးရာထူး ပူးတွဲထမ်းဆောင်ဖူးသည်။ ထို့အပြင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် အစိုးရအဖွဲ့၏ ပူးတွဲခေါင်းဆောင်အဖြစ် နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ရာထူးအပြင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး၊ သမ္မတရုံးဝန်ကြီးများအဖြစ်ပါ တာဝန်ယူခဲ့သည်။

## ဝန်ကြီးအဆင့် ရာထူး 
ဝန်ကြီးအမည်ဖြင့် မဟုတ်ဘဲ ဝန်ကြီးအဆင့်ရှိသော ရာထူးများလည်းရှိသေးသည်။ ဥပမာ- ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ရာထူးသည် ဝန်ကြီးအဆင့်ရှိပြီး အစိုးရအဖွဲ့၏ အဖွဲ့ဝင်လည်းဖြစ်သည်။

နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီလက်ထက်တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်ကို ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဆင့် ရာထူးအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသ်ည။ 

## လက်ရှိ အသုံးပြုပုံ 
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဗဟိုအစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးများကို **ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး**ဟု သုံးနှုန်းပြီး၊ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးများကိုမူ ပြည်နယ် (သို့မဟုတ်) တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရ **ဝန်ကြီး**ဟု သုံးနှုန်းပါသည်။

## အင်္ဂလိပ်အသုံးအနှုန်း
ဝန်ကြီးကို များသောအားဖြင့် *Minister* ဟု သုံးစွဲကြသည်။ ဖိလစ်ပိုင်၊ အမေရိကန်၊ ဗြိတိန် စသည့်နိုင်ငံအချို့တွင် secretary (secretaries) ဟုသုံးစွဲသည်။ဥပမာ- ဗြိတိန်တွင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးကို Home Secretary ဟူ၍လည်းကောင်း၊ အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် Secretary of State ဟူ၍လည်းကောင်း သုံးစွဲကြသည်။
## ဝန်ကြီးအမျိုးအစားများ
ဝန်ကြီးဌာနများနှင့် ဝန်ကြီးများသည် နိုင်ငံအလိုက်၊ အခြေအနေအလိုက် စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုးကွဲပြားသော်လည်း နိုင်ငံများအကြား ယေဘူယျအားဖြင့် တူညီသော ဝန်ကြီးဌာနနှင့် ဝန်ကြီးများရှိသည်။၎င်းတို့မှာ
*စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီး
*စီးပွားရေးဝန်ကြီး
*ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး
*ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီး
*ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး
*လျှပ်စစ်ဝန်ကြီး
*ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး
*ပညာရေးဝန်ကြီး
*စွမ်းအင်ဝန်ကြီး
*သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဝန်ကြီး
*ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး
*နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး
*ကျန်းမာရေးဝန်ကြီး
*စက်မှုဝန်ကြီး
*တရားရေးဝန်ကြီး
*အလုပ်သမားဝန်ကြီး
*အားကစားဝန်ကြီး
*ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီး
စသည်ဖြင့်ဖြစ်သည်။
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အခွင့်အာဏာ ရာထူးများ
နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး

**နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး**သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒများနှင့် သံတမန်ကိစ္စရပ်များကို ကိုင်တွယ်သည့် နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ အကြီးအမှူး ဝန်ကြီးဖြစ်သည်။ တရားဝင်အားဖြင့် **နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး** () ဟုအသုံးပြုသည်။ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့အတွင်း ထိပ်ပိုင်းတွင်တည်ရှိကာ နိုင်ငံရေးအရ အရေးပါသောရာထူးတစ်ခုဖြစ်သည်။ လက်ရှိဝန်ကြီးမှာ ဦးသန်းဆွေဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း
နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် ကိုလိုနီခေတ်က တိုင်းပြည်၏ နိုင်ငံခြားရေးရာများကို မြန်မာနိုင်ငံ၏သဘောအလျောက် စီမံခွင့်ရပြီး နိုင်ငံခြားရေးရာဌာန စတင်တည်ထောင်သည့်နေ့ကို နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ နှစ်ပတ်လည်နေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ ထိုစဉ်ကဌာနအကြီးအကဲ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းကို ပထမဆုံးနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဟု သတ်မှတ်ထားသည်။

လက်ရှိအချိန်အထိ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး (၂၄)ဦးရှိသည်။ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်မှာ ၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဖြစ်လာပြီး ပထမဆုံးသော အမျိုးသမီးနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဖြစ်သည်။ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများသည် အရပ်သားများသာမက နိုင်ငံရေးအခြေအနေကြောင့် တပ်မတော်သားများကပါ ဝန်ကြီးများအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ဖူးသည်။
## ဝန်ကြီးများစာရင်း
## အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဝန်ကြီး
**အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး** () သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားရေးနှင့် သက်ဆိုင်သော ဝန်ကြီး (၂)ဦးမှ တစ်ဦးဖြစ်သည်။၂၀၁၇ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီးကို ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် စတင်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။၎င်း၏တာဝန်မှာ တချို့သော နိုင်ငံခြားရေးရာကိစ္စများတွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးကိုယ်စား ဝန်ကြီးအဆင့်ဖြင့် တာဝန်ယူနိုင်ရန်ဖြစ်သည်။လက်ရှိပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးမှာ ဦးကိုကိုလှိုင်ဖြစ်သည်။
### ဝန်ကြီးများစာရင်း
## စင်ပြိုင်ဝန်ကြီးများ
မြန်မာ့နိုင်ငံရေးတွင် ပြည်ပရောက် စင်ပြိုင်အစိုးရများရှိခဲ့ပြီး ထိုအစိုးရအဖွဲ့များတွင်လည်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများရှိခဲ့သည်။
### ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား ညွန့်ပေါင်းအစိုးရ
*ဒေါက်တာစိန်ဝင်း (၁၉၉၀ - ၂၀၁၂)
### ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ အစိုးရအဖွဲ့ / အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့
*ဒေါ်ဇင်မာအောင် (၂၀၂၁ - လက်ရှိ)
*ဒေါက်တာဆာဆာ (၂၀၂၁ - လက်ရှိ) 
## ကိုးကား
*
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေး
ဝတ်ရည်စုပ်နက်

**ဝတ်ရည်စုပ်နက်** (*Cinnyris asiaticus*) သည် ဝတ်ရည်စုပ်ငှက် မျိုးနွယ်ဝင် ငှက်တမျိုးဖြစ်သည်။ ယင်းအား အနောက်အာရှ၊ အိန္ဒိယတိုက်ငယ်နှင့် အရှေ့တောင်အာရှဒေသတို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ဝတ်ရည်စုပ်ခေါင်းပြာ

**ဝတ်ရည်စုပ်ခေါင်းပြာ** (*Leptocoma zeylonica*) သည် ဝတ်ရည်စုပ်ငှက် မျိုးနွယ်ဝင် ငှက်တမျိုးဖြစ်သည်။ ယင်းအား ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ဝတ်ရည်စုပ်ပါးနီ

**ဝတ်ရည်စုပ်ပါးနီ** (*Chalcoparia singalensis*) သည် ဝတ်ရည်စုပ်ငှက် မျိုးနွယ်ဝင် ငှက်တမျိုးဖြစ်သည်။ ယင်းအား ဘူတန်နိုင်ငံ၊ ဘရူနိုင်းနိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ နီပေါနိုင်ငံ၊ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၊ မလေးရှားနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ဝတ်ရည်စုပ်မြီးရှည်

**ဝတ်ရည်စုပ်မြီးရှည်** (*Aethopyga ignicauda*) သည် ဝတ်ရည်စုပ်ငှက် မျိုးနွယ်ဝင် ငှက်တမျိုးဖြစ်သည်။ ယင်းအား ဟိမဝန္တာတောင်တန်းနှင့် အရှေ့တောင်အာရှဒေသတွင် တွေ့ရှိရသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:တိဗက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဘူတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ပန်းရည်စုပ်ငှက်

**ပန်းရည်စုပ်ငှက်** သည် စာကလေးမျိုးနွယ်၏ မျိုးရင်း ** Dicaeidae** ထဲရှိ ငှက်တမျိုးဖြစ်သည်။ မျိုးစု *Prionochilus* နှင့် *Dicaeum* ၂ ခုရှိပြီး မျိုးစိတ်ပေါင်း ၄၈ ခုရှိသည်။ သည် ဝတ်ရည်စုပ်ငှက် မျိုးနွယ်ဝင် ငှက်တမျိုးဖြစ်သည်။ ယင်းအား တောင်အာရှ၊ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယ၊ ဩစတေးလျတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးရင်းများ
ပန်းရည်စုပ်လည်ဖြူ

**ပန်းရည်စုပ်လည်ဖြူ** (*Dicaeum melanozanthum*) သည် ပန်းရည်စုပ်ငှက် မျိုးနွယ်ဝင် ငှက်တမျိုးဖြစ်သည်။ ယင်းအား ဘရူနိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘူတန်နိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ နီပေါနိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဟိမဝန္တာတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ငှက်ပျောစုပ်ငှက်နှုတ်သီးသွယ်

**ငှက်ပျောစုပ်ငှက်နှုတ်သီးသွယ်** (*Arachnothera robusta*) သည် ဝတ်ရည်စုပ်ငှက် မျိုးနွယ်ဝင် ငှက်တမျိုးဖြစ်သည်။ ယင်းအား ဘရူနိုင်းနိုင်ငံ၊ မလေးရှားနိုင်ငံ၊ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံ]တို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မလေးရှားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဘရူနိုင်းနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
တောင်ပေါ်စာခေါင်းမဲ

**တောင်ပေါ်စာခေါင်းမဲ** သည် စာကလေးမျိုးနွယ်ဝင် ငှက်တမျိုးဖြစ်သည်။ ယင်းငှက်အား လာအိုနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ယူနန်ပြည်နယ်၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တိဗက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ပန်းရည်စုပ်ခေါင်းပြာ

**ပန်းရည်စုပ်ခေါင်းပြာ** (*Dicaeum trigonostigma*) သည် ပန်းရည်စုပ်ငှက် မျိုးနွယ်ဝင် ငှက်တမျိုးဖြစ်သည်။ ယင်းအား ဘရူနိုင်းနိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ နီပေါနိုင်ငံ၊ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် စင်ကာပူနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ဖင့်စာ

**ဖင့်စာ** (**Common Rosefinch**) သည် စာကလေးမျိုးနွယ်ဝင် ငှက်တမျိုးဖြစ်ပြီး အာရှတိုက်၊ ဥရောပတိုက်တို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယူရေးရှားတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ဖင့်စာရင်မဲ

**ဖင့်စာရင်မဲ** (*Procarduelis nipalensis*) သည် စာကလေးမျိုးနွယ်ဝင် ငှက်တမျိုးဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ဘူတန်နိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံ၊ နီပေါနိုင်ငံ၊ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘူတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
တောင်ပေါ်စာဗိုက်ဖြူ

**တောင်ပေါ်စာဗိုက်ဖြူ** (*Pyrrhula nipalensis*) သည် စာကလေးမျိုးနွယ်ဝင် ငှက်တမျိုးဖြစ်သည်။ ယင်းငှက်ကို ဘူတန်နိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မလေးရှားနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ နီပေါနိုင်ငံ၊ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ ထိုင်ဝမ်နှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မလေးရှားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ထိုင်ဝမ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ပါကစ္စတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဟိမဝန္တာတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
အီရိဝမ် ယူစွပ်ဖ်

**အီရိဝမ် ယူစွပ်ဖ်** () သည် ဘရူနိုင်းဒါရုစလမ်နိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ဒုတိယဝန်ကြီးဖြစ်သည်။၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းမှုအပြီးတွင် အာဆီယံ၏ မြန်မာနိုင်ငံအထူးကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်နေသူလည်းဖြစ်သည်။

အီရိဝမ်ယူဆွပ်ဖ်သည် ၁၉၉၁ခုနှစ်တွင် ဗြိတိန်၊ ဝေလနိုင်ငံရှိ ဆွမ်ဆီးကောလိပ်မှ ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၁၅ခုနှစ်မှစ၍ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၌ ဒုတိယဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
## အထူးကိုယ်စားလှယ်
၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပွားပြီးနောက် ၂၀၂၁ခုနှစ် ဧပြီလအတွင်း အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ ဂျာကာတာမြို့၌ ကျင်းပသည့် တွေ့ဆုံပွဲတွင် အာဆီယံခေါင်းဆောင်များအကြား သဘောတူညီမှု (၅)ချက် ရရှိခဲ့ကြသည်။ ထိုအချက်များတွင် အာဆီယံ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်၏ အကူအညီနှင့် ဆွေးနွေးရေးလုပ်ငန်းစဉ်များ အကောင်အထည် ဖော်နိုင်ရန်အတွက် အာဆီယံ အလှည့်ကျ ဥက္ကဋ္ဌ၏ အထူးကိုယ်စားလှယ်တစ်ယောက်က ကြားဝင်ညှိနှိုင်းပေးရန်၊ သက်ဆိုင်သူအားလုံးနှင့် တွေ့ဆုံရန်အတွက် အာဆီယံ အထူးကိုယ်စားလှယ်နှင့်အဖွဲ့ကို မြန်မာနိုင်ငံထံ စေလွှတ်ရန် စသည်တို့ပါဝင်သည်။ ထို့ကြောင့် အာဆီယံ၏ မြန်မာနိုင်ငံအထူးကိုယ်စားလှယ် ခန့်အပ်ရန် ရွေးချယ်ခဲ့ကြသည်။

အထူးကိုယ်စားလှယ်ခန့်အပ်ရန် အချိန်အ​တော်ကြာ ​ဆွေး​နွေးခဲ့ကြရပြီး ထိုင်းနိုင်ငံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဟောင်း Virasakdi Futrakul မှာ အထူးကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်လာရန် နီးစပ်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၁ခုနှစ် ဩဂုတ်လ (၄)ရက်​နေ့တွင် အီရိဝမ်ယူဆွပ်ဖ်က ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။တပ်မတော်မှလည်း ၎င်းကိုခန့်အပ်ခြင်းအပေါ် သဘောတူခဲ့ပြီး အိမ်စောင့်အစိုးရ၏ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး ဦးဝဏ္ဏမောင်လွင်က အထူးကိုယ်စားလှယ်၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို ယုံကြည်မျှော်လင့်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ (သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ)
ငှက်မျက်ကွင်းဖြူ

**ငှက်မျက်ကွင်းဖြူ** (White-eyes) သည် မျိုးရင်း **Zosteropidae** တွင် ပါဝင်သော စာကလေးမျိုးနွယ်ဝင်ငှက်ဖြစ်သည်။ ယင်းငှက်များကို အာရှတိုက်၊ ဩစတြေးလေးရှားတို့တွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးရင်းများ
တောင်ပေါ်စာနှုတ်သီးထူ

**တောင်ပေါ်စာနှုတ်သီးထူ** (*Mycerobas carnipes*) သည် စာကလေးမျိုးနွယ်ဝင် ငှက်တမျိုးဖြစ်ပြီး ဘူတန်နိုင်ငံ၊ နီပေါနိုင်ငံ၊ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ ရုရှားနိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အီရန်နိုင်ငံ၊ တာဂျစ်ကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံ၊ ဥဇဘက်ကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ပါကစ္စတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ဘန်ဒါရာနာခိုက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်

**ဘန်ဒါရာနိုက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ (IATA: CMB, IACO: VCBI)လေဆိပ်** သည် ကိုလံဘိုမြို့၏ ဆင်ခြေဖုန်းအရပ်တွင်ရှိပြီး သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးလေဆိပ်လည်းဖြစ်သည်။ ရတ်မာလာနာ လေဆိပ်သည်လည်း ကိုလံဘို၏ ပြည်တွင်းလေကြောင်းများ ဆိုက်ရာလေဆိပ်ဖြစ်သည်။ လေဆိပ်တွင် ဂျက်တံတား၈ခုသာ ပါဝင်ပီး အဆောက်အဦးသမှာလည်းတိုးချဲ့ရန်စီစဉ်လျှက်ရှိသည်။ ထို့ပြင်လေတပ်နှင့်ပူးပေါင်းအသုံးပြုနေသည်။ ပြေးလမ်း ၂လမ်းတည်ဆောက်ရန်လည်း စီစဉ် ထားသောလည်း COVID-19 ကြောင့် စီမံကိန်းကို ယာယီ ရပ်နားထားသည်။ 

ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ လေဆိပ်များ
ဝါယောင်းငှက်

**ဝါယောင်းငှက်** (*Pterorhinus caerulatus*) သည် စာကလေးမျိုးနွယ်ဝင်ငှက်ဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဘူတန်နိုင်ငံ၊ နီပေါနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိမဝန္တာတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:တိဗက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ငှက်မျက်ကွင်းဖြူဗိုက်မွဲ

**ငှက်မျက်ကွင်းဖြူဗိုက်မွဲ** (**Japanese white-eye**) သည် ငှက်မျက်ကွင်းဖြူ မျိုးရင်းထဲရှိ ငှက်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ဝါယောင်းငှက်ဖင်ညို

**ဝါယောင်းငှက်ဖင်ညို** (*Pterorhinus gularis*) သည် စာကလေးမျိုးနွယ်ဝင်ငှက်ဖြစ်ပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဘူတန်နိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဘူတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ငှက်မျက်ကွင်းဖြူဘေးနီ

**ငှက်မျက်ကွင်းဖြူဘေးနီ** (**Chestnut-flanked white-eye**) သည် မျိုးရင်း Zosteropidae ရှိ ငှက်ဖြစ်သည်။ ယင်းငှက်သည် မန်ချူးရီးယားတွင် သားပေါက်ပြီး ဆောင်းရာသီတွင် တရုတ်နိုင်ငံ အလယ်ပိုင်း၊ ယူနန်ပြည်နယ်နှင့် အရှေ့တောင်အာရှတွင် ဆောင်းခိုကြသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန်ချူးရီးယားတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ဝါယောင်းငှက်လည်ပြောက်

**ဝါယောင်းငှက်လည်ပြောက်** (*Garrulax merulinus*) သည် စာကလေးမျိုးနွယ်ဝင်ငှက်ဖြစ်ပြီး ယူနန်ပြည်နယ်၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ပန်းရည်စုပ်ရင်နီ

**ပန်းရည်စုပ်ရင်နီ** (*Dicaeum ignipectus*) သည် ပန်းရည်စုပ်ငှက် မျိုးနွယ်ဝင် ငှက်တမျိုးဖြစ်သည်။ ယင်းအား အိန္ဒိယတိုက်ငယ်နှင့် အရှေ့တောင်အာရှဒေသတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဟိမဝန္တာတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဟောင်ကောင်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ထိုင်ဝမ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
လိုင်အိုစစ်လာမျက်နီ

**လိုင်အိုစစ်လာမျက်နီ** (*Liocichla ripponi*) သည် ငှက်မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ယူဟီးနား

***ယူဟီးနား*** သည်  ငှက်မျက်ကွင်းဖြူ မျိုးရင်းရှိ ငှက် မျိုးစုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ယူဟီးနားမျိုးစုတွင် မျိုးစိတ် ၇ ခု ပါဝင်သည်။ 

* မေးမဲယူဟီးနား (*Yuhina nigrimenta*)
* ထိုင်ဝမ်ယူဟီးနား (*Yuhina brunneiceps*)
* ဂုတ်နီယူဟီးနား (*Yuhina flavicollis*)
* မြန်မာယူဟီးနား (*Yuhina humilis*)
* ယူဟီးနားညို (*Yuhina bakeri*)
* တောင်နီယူဟီးနား (*Yuhina gularis*)
* ယူဟီးနားဖင်နီ (*Yuhina occipitalis*)
ယူဟီးနားဖင်ဝါ ကို ဤမျိုးစုတွင် ယခင်က ထည့်သွင်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးစုများ
ဂုတ်ဖြူယူဟီးနား

**ဂုတ်ဖြူယူဟီးနား** (*Parayuhina diademata*) သည် ငှက် မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ငှက်မျက်ကွင်းဖြူမျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ယင်းငှက်အား တရုတ်နိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ထိုင်ဝမ်ယူဟီးနား

**ထိုင်ဝမ်ယူဟီးနား** (**Taiwan Yuhina**) သည် ထိုင်ဝမ်တွင်တွေ့ရှိရသော ယူဟီးနားငှက်မျိုးစိတ် ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထိုင်ဝမ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ယူဟီးနားဖင်ဝါ

**ယူဟီးနားဖင်ဝါ** (*Erpornis zantholeuca*) သည် ငှက် မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဘရူနိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ ဘူတန်နိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ နီပေါနိုင်ငံ၊ စင်ကာပူနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ 

ယခင်က ယင်းငှက်အား ယူဟီးနားမျိုးစိတ်တစ်ခုအဖြစ်သတ်မှတ်ထားသော်လည်း ဇီဝမျိုးရိုး လေ့လာဆန်းစစ်မှုရလဒ်အရ သီးခြားမျိုးစုဖြစ်နေသည်ကို တွေ့ရှိရသဖြင့် ၂၀၀၇ ခုနှစ်မှစ၍ *အာပေါနစ် (Erpornis)* မျိုးစု၏ တစ်ခုတည်းပါဝက်သော *“**အာပေါနစ် ဇန်သိုလူကာ** (**E. zantholeuca**)”* အဖြစ် ခွဲထုတ်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဘူတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ထိုင်ဝမ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
မြန်မာယူဟီးနား

**မြန်မာယူဟီးနား** (**Burmese Yuhina**) သည် ငှက်မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
စွေ့ခေါင်းမဲ

**စွေ့ခေါင်းမဲ** (*Heterophasia desgodinsi*) သည် ငှက်မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး လာအိုနိုင်ငံ၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ပျံလွှားနှင့် အလားတူငှက်များ

**ပျံလွှားနှင့် အလားတူငှက်များ** ()  ငှက်မျိုးစဉ်တွင် မျိုးရင်း ၃ ခု ပါဝင်သည်။ မျိုးစိတ်ပေါင်း ၄၅၀ နီးပါးခန့်ပါဝင်ပြီး စာကလေးမျိုးစဉ်ပြီးပါက မူကွဲအများဆုံး ငှက်မျိုးစဉ်ဖြစ်သည်။

## မှတ်စု
## ကိုးကား
သစ်တောက်ငှက်နှင့် အလားတူငှက်များ

**သစ်တောက်ငှက်နှင့် အလားတူငှက်များ** (**Piciformes**)  ငှက်မျိုးစဉ်တွင် မျိုးရင်း ၉ ခုပါဝင်သည်။ ရှင်သန်နေဆဲ မျိုးစု ၇၁ ခုပါဝင်ပြီး မျိုးစိတ် ၄၅၀ ကျော်ခန့် ပါဝင်သည်။ သစ်တောက်ငှက်နှင့် အလားတူငှက်အများစုသည် ကြက်တူရွေးပုံစံနှင့် ဆင်တူကြပြီး အင်းဆက်ပိုးမွှားများကို စားသုံးလေ့မရှိပေ။ သစ်စေ့၊ သစ်သီးများကိုသာ စားသုံးကြသည်။ 

## မှတ်စု
## ကိုးကား
ပိန်ညင်းနှင့် အလားတူငှက်များ

**ပိန်ညင်းနှင့် အလားတူငှက်များ** (**Coraciiformes**)  သည် ပိန်ညင်းငှက်၊ ပတူငှက်တို့ပါဝင်သော အရောင်အသွေးစုံသည့် ငှက်အုပ်စုများဖြစ်ကြသည်။ ဤငှက်အုပ်စုသည် စာကလေးမျိုးနွယ်ငှက်များနှင့် ဆက်နွယ်မှုရှိသည်။

## မှတ်စု
## ကိုးကား

ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးစဉ်များ
ပင်လယ်ပြင်တွင် နေထိုင်ကျက်စားသောငှက်များ

**ပင်လယ်ပြင်တွင် နေထိုင်ကျက်စားသောငှက်များ** (**Procellariiformes**)  ငှက်မျိုးစဉ်တွင် မျိုးရင်း ၄ ခု ပါဝင်ပြီး မျိုးစိတ်ပေါင်း ၁၂၅ ခု ပါဝင်သည့် ပင်လယ်ငှက်များ ဖြစ်ကြသည်။ ယင်းတို့ကို ကမ္ဘာအနှံ့ သမုဒ္ဒရာများတွင် တွေ့နိုင်ပြီး နယူးဇီလန်တွင် မျိုးစိတ်မူကွဲအများဆုံးဖြင့် တွေ့ရသည်။ သားပေါက်သည့်မူလအသိုက်သို့ နှစ်ပေါင်းများစွာ ပြန်လာလေ့ရှိကြပြီး ငှက်စုံတွဲများသည် နှစ်ပေါင်းများစွာ သို့မဟုတ် သူတို့၏ဘဝတစ်သက်တာ ပေါင်းသင်းလေ့ရှိကြသည်။ ဥ ၁ လုံးတည်းသာ ဥတတ်ကြပြီး ငှက်အဖိုနှင့်အမ နှစ်ကောင်စလုံး သားပေါက်ကို စောင့်ရှောက်ပြုစုကြသည်။ အခြားငှက်များထက် သားဖောက်ကာလ ကြာမြင့်ပြီး အပျံတတ်မြောက်ပါက မိဘစောင့်ရှောက်မှု မရှိတောပေ။ မျိုးစိတ်ပေါင်းများစွာသည် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းများ၊ ယင်းငှက်တို့၏ ကျက်စားရာနေရာတွင် ငှက်မျိုးစိတ်သစ် ဝင်လာခြင်း အစရှိသည်တို့ကြောင့် မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်ရန် အန္တရာယ်ရှိသည့်မျိုးစိတ်အဖြစ် ရောက်ရှိလာကြသည်။ သိပ္ပံပညာရှင်များ၊ အစိုးရများ၊ တံငါသည်များက ယင်းငှက်တို့အပေါ်ကျရောက်သည့်အန္တရာယ်အား လျော့ချရန် သဘောတူညီချက်တစ်ခုကို ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။

## မှတ်စု
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လယ်ပြင်တွင် နေထိုင်ကျက်စားသောငှက်များ
ကဏ္ဍ:ပင်လယ်ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးစဉ်များ
ယူဟီးနားညို

**ယူဟီးနားညို** (*Yuhina bakeri*) သည် ငှက် မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ငှက်မျက်ကွင်းဖြူမျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ယင်းငှက်အား ဟိမဝန္တာ၊ မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းဒေသများတွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိမဝန္တာတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ငှက်ကြီးဝန်ပိုနှင့် အလားတူငှက်များ

**ငှက်ကြီးဝန်ပိုနှင့် အလားတူငှက်များ** (**Pelecaniformes**)  သည် အလယ်အလတ်အရွယ်အစားမှ အရွယ်အစားကြီးသော ရေနေငှက်များ၏ ငှက်မျိုးစဉ်ဖြစ်သည်။ ငါးများနှင့် အခြားရေနေသတ္တဝါများကို စားသုံးကြသည်။ 

## မှတ်စု
## ကိုးကား
ငှက်မြီးရှည်

**ငှက်မြီးရှည်** (*Heterophasia picaoides*) သည် ငှက်မျိုးစိတ်တစ်ခုပြီး အရှေ့တောင်အာရှ၊ ဆူမတြာကျွန်းနှင့် ဟိမဝန္တာတောင်တန်းများတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟိမဝန္တာတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:အရှေ့အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ငှက်နှုတ်သီးထူကြီး

**ငှက်နှုတ်သီးထူကြီး** (*Conostoma aemodium*) သည် ငှက်မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဘူတန်နိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တိဗက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဘူတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးစုများ
ငှက်နှုတ်သီးတိုနားမဲ

**ငှက်နှုတ်သီးတိုနားမဲ** (*Pteruthius melanotis*) သည် ငှက်မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အရှေ့တောင်အာရှဒေသတွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဘူတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ငှက်နှုတ်သီးထူညို

**ငှက်နှုတ်သီးထူညို** (*Psittiparus bakeri*) သည် ငှက်မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဟိမဝန္တာတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ငှက်နှုတ်သီးထူမွဲ

**ငှက်နှုတ်သီးထူမွဲ** (*Cholornis unicolor*) သည် ငှက်မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဘူတန်နိုင်ငံ၊ နီပေါနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဘူတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
သစ်ကပ်ငှက်ဝါ

**သစ်ကပ်ငှက်ဝါ** (**Golden-breasted "Fulvetta"**) သည် ငှက်မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဘူတန်နိုင်ငံ၊ နီပေါနိုင်ငံ၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဘူတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
နယူးကာဆယ်၊ နယူးဆောက်ဝေး

**ဖန်တီးနေသည်** () သည် နယူးဆောက်ဝေးပြည်နယ်, ဩစတြေးလျနိုင်ငံ ရှိမြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။. 

## လည်းကြည့်ပါ 
* နယူးကာဆယ် တက္ကသိုလ် ၊ ဩစတြေးလျ
ကျိုက်ထီးရိုး စပါးအုံး

**ကျိုက်ထီးရိုး စပါးအုံးမြွေ** (သို့) **မြန်မာ့ စပါးအုံးမြွေမြီးတို**သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်သာတွေ့ရသော ဒေသရင်းစပါးအုံး မျိုးစိတ်ဖြစ်ပြီး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် အမြင့်ပေ ၁၂၈၀ (၃၉၀ မီတာ) ရှိ ရေတံခွန်မြောင်နေရာဒေသတွင်တွေ့ရှိရသည့် တစ်ကောင်တည်းသော မျိုးစိတ် နမူနာအရသာ သိရှိအတည်ပြုထားခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှစ၍ ၎င်းမျိုးစိတ်ကို IUCN ၏အနီရောင်စာရင်းတွင် အားနည်းသည့် ထိခိုက်လွယ်သော မျိုးစိတ် (Vulnerable species) အဖြစ် ထည့်သွင်းပြဋ္ဌာန်းထားသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:မြွေများ
ငှက်နှုတ်သီးထူလည်မဲ

**ငှက်နှုတ်သီးထူလည်မဲ** (*Suthora verreauxi*) သည် ငှက်မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး လာအိုနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ထိုင်ဝမ်၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ထိုင်ဝမ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
အာဖရိကတိုက်မှ ငှက်ကုလားအုတ်ကြီးများ

**အာဖရိကတိုက်မှ ငှက်ကုလားအုတ်ကြီးများ** (**Struthionidae**) () သည် မပျံသန်းနိုင်သောငှက်မျိုးနွယ်များဖြစ်ကြပြီး အချို့မှာ မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်သွားကြပြီ ဖြစ်သည်။ လက်ရှိ သက်ရှိထင်ရှား မျိုးစိတ် ၂ ခုမှာ ငှက်ကုလားအုတ်နှင့် ဆိုမာလီ ငှက်ကုလားအုတ်တို့ဖြစ်ကြသည်။ ငှက်ကုလားအုတ်သည် နေရာဒေသအနှံ့တွင် ပိုမိုပြန့်နှံ့စွာတွေ့ရှိရပြီး အကြီးဆုံးငှက်မျိုးစိတ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ယခုအခါ ငှက်ကုလားအုတ်ငှက်မျိုးနွယ်များကို အာဖရိကတိုက်တွင်သာ အဓိကတွေ့ရှိရသည်။

## မှတ်စု
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာဖရိကတိုက်မှ ငှက်ကုလားအုတ်ကြီးများ
ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးရင်းများ
ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးစဉ်များ
နယူးကာဆယ်

**နယူးကာဆယ်** သည် အောက်ပါတို့ကို ရည်ညွန်းနိုင်သည်-

## နေရာများ
### ဩစတြေးလျ
*နယူးကာဆယ်၊ နယူးဆောက်ဝေး

### အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု
### ကနေဒါ
### တောင်အာဖရိက
## အားကစား
*နယူးကာဆယ် ယူနိုက်တက်
ပြည်သူ့ရဲတပ်ဖွဲ့

**CDM ပြည်သူ့ရဲတပ်ဖွဲ့ ယာယီအုပ်ချုပ်ရေးကော်မတီ**ကို အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၊ ပြည်ထဲရေးနှင့်လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက  ၂၀၂၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၇ ရက်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို မလိုလားကြသဖြင့် CDM ပြုလုပ်ကာ ပြည်သူ့တော်လှန်ရေးတွင် ပူးပေါင်းပါဝင်လာကြသည့် CDM ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် ၎င်းတို့၏မိသားစုဝင်များကို ပြန်လည်စုစည်းကာ ဘေးကင်းလုံခြုံမှု ရှိစေရေး စီမံဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ရန်၊ မိသားစုကြား ဖြစ်ပေါ်လာမည့် အခက်အခဲများကို ကူညီဖြေရှင်းပေးနိုင်ရန်၊ CDM မပြုလုပ်ရသေးသည့် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို CDM နှင့် Pre-CDM ပြုလုပ်လာစေပြီး အနာဂတ် ဖက်ဒရယ်ပြည်သူ့ရဲတပ်ဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းနိုင်ရေး အထောက်အပံ့ဖြစ်စေရန်စသည့် ရည်ရွယ်ချက်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဩစတြေးလျတိုက်မှ ငှက်ကုလားအုတ်ပုများ

**ဩစတြေးလျတိုက်မှ ငှက်ကုလားအုတ်ပုများ** (**Casuariiformes**) () သည် မပျံသန်းနိုင်သောငှက် မျိုးစဉ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး cassowary မျိုးစိတ် ၃ ခုနှင့် ကျန်ရှိနေသည့်တစ်ခုတည်းသောမျိုးစိတ် ငှက်ကုလားအုတ်ပုတို့ ပါဝင်သည်။ ယင်းတို့ကို Casuariidae မျိုးရင်းတစ်ခုတည်း သို့မဟုတ် ၂ ခု Dromaiidae အဖြစ် ပိုင်းခြားထားသည်။ ယင်းငှက်အဖွဲ့ဝင်များသည် ဩစတြေးလျတိုက်တွင် နေထိုင်ကြသည်။ သို့သော် မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်ခဲ့သည့် မျိုးစိတ်များက အခြားသောနေရာများတွင် နေထိုင်ခဲ့ကြဟန်ရှိသည်။

## မှတ်စု
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဩစတြေးလျတိုက်မှ ငှက်ကုလားအုတ်ပုများ
ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးစဉ်များ
ကဏ္ဍ:မပျံသန်းနိုင်သော ငှက်များ
တောင်အမေရိကတိုက်မှ ငှက်ကုလားအုတ်ပုများ

**တောင်အမေရိကတိုက်မှ ငှက်ကုလားအုတ်ပုများ** (**Rheidae**) () သည် မပျံသန်းနိုင်သော ငှက်ဖြစ်သည်။  ယနေ့ခေတ်တွင် မျိုးစု *Rhea* တစ်ခုတည်းသာရှိတော့ပြီး မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်ခဲ့သည့်မျိုးစိတ်စွာ ရှိလေသည်။

## မှတ်စု
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်အမေရိကတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ

ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးစဉ်များ
ဒိုဒိုငှက်

**ဒိုဒိုငှက်** () (*Raphus cucullatus*) သည် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာအတွင်းရှိ မောရစ်ရှနိုင်ငံ၏ ကျွန်းတွင် နေထိုင်သော မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်သွားပြီဖြစ်သည့် မပျံသန်းနိုင်သောငှက် မျိုးစိတ်ဖြစ်သည်။ ဒိုဒိုငှက်နှင့် မျိုးရိုးဗီဇ အနီးစပ်ဆုံးတူသည့် Rodrigues solitaire ဟုခေါ်သောငှက်မှာလည်း မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်ခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။ လက်ရှိ ဒိုဒိုငှက်နှင့် အနီးစပ်ဆုံး ဆွေမျိုးတော်စပ်သော သက်ရှိထင်ရှားငှက်မှာ နီကိုဘာခို ဖြစ်သည်။ ဒိုဒိုငှက်ဖြူသည် တချိန်က Réunion ကျွန်းအနီးတွင် တည်ရှိခဲ့ဖူးသည်ဟု တွေးထင်ထားခဲ့ကြသော်လည်း ယခုအခါ ထင်ယောင်ထင်မှားတစ်ခုသာဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ 

ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းများအရ ဒိုဒိုငှက်သည်  ရှည်ပြီး အလေးချိန်မှာ  ခန့်ရှိသည်။ ဒိုဒိုငှက်၏ ပုံစံကို တွေ့ရသည့် သက်သေအထောက်အထားမှာ ၁၇ ရာစုနှစ်တွင် ရေးဆွဲထားသော ပုံတူပန်းချီများမှသာ ဖြစ်ကြသည်။ ပုံတူပန်းချီများမှာ ကွဲပြားနေသောကြောင့် ပုံတူဆွဲရာတွင် ဒိုဒိုငှက်၏ ပုံစံအတိအကျကို မသိရပေ။ ယင်းငှက်၏ အပြုအမူကိုလည်း အနည်းငယ်သာ သိရသည်။ ဒိုဒိုငှက်သည် မောရစ်ရှနိုင်ငံ၏ ခြောက်သွေ့သော ကမ်းခြေဧရိယာများရှိ သစ်တောတွင် နေထိုင်သည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။ ဥ ၁ လုံးတည်းသာ ဥသည်ဟု အချို့က ဆိုကြသည်။ ဒိုဒိုငှက်များ မပျံသန်းတတ်သည်မှာ အနီးအနားတွင် အန္တရာယ်ပြုမည့် သားရဲတိရစ္ဆာန်များ မရှိခြင်း၊ အစာရေစာပေါများခြင်းကြောင့်ဟု ယုံမှတ်ကြသည်။ 

၁၅၉၈ ခုနှစ်တွင် ဒတ်ချ်သင်္ဘောသားများက ဒိုဒိုငှက်အကြောင်းကို ပထမဆုံး မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ ယင်းခုနှစ်အလွန်များတွင် ဒိုဒိုငှက်သည် သင်္ဘောသားများ၊ အခြားကျူးကျော်မျိုးစိတ်များ၏ အမဲလိုက်ခြင်းကို ခံခဲ့ရပြီး သူတို့၏ကျက်စားလည်း ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသည်။ ဒိုဒိုငှက်အား နောက်ဆုံးမြင်ခဲ့ရသည်မှာ ၁၆၆၂ ခုနှစ်ဟု အများက လက်ခံထားသည်။ ဒိုဒိုငှက် မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်မှုကို ချက်ချင်း သတိမပြုမိကြပေ။ အချို့က ယင်းမှာ ဒဏ္ဍာရီပုံပြင်ဟု မှတ်ယူခဲ့ကြသည်။ ရာစုနှစ်တစ်ခုစာမရှိသော အချိန်ကာလအတွင်း ဒိုဒိုငှက်၏ မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်မှုကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်းသည် လူသားတို့ကြောင့် မျိုးစိတ်တစ်ခုလုံး ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့ရသည့် သတိမမူမိသောပြဿနာအား လူသိများလာစေခဲ့သည်။ ဒိုဒိုငှက်သည် မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်မှု၏ ပြယုဂ်တစ်ခုအဖြစ် မကြာခဏ အသိမှတ်ပြုခံရလာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောရစ်ရှနိုင်ငံ၏ မျိုးသုဉ်းတိရစ္ဆာန်များ
ကဏ္ဍ:မပျံသန်းနိုင်သော မျိုးသုဉ်းငှက်များ
ကဏ္ဍ:မောရစ်ရှနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:မောရစ်ရှနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားသင်္ကေတများ
ဒေါင်း၊ ရစ်နှင့် အလားတူငှက်များ

**ဒေါင်း၊ ရစ်နှင့် အလားတူငှက်များ** (**Galliformes**) () သည် ကိုယ်အလေးချိန်လေးလံပြီး မြေပြင်တွင် ကျက်စားသွားလာသောငှက်များ၏ မျိုးစဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းငှက်မျိုးစဉ်တွင် ကြက်၊ ကြက်ဆင်တို့ ပါဝင်သည်။ ယင်းငှက်တို့သည် သစ်ပင်အစေ့များ ဖြန့်ဝေသူများနှင့် သားရဲတိရစ္ဆာန်များဖြစ်ကြပြီး ဂေဟစနစ်အတွက် အရေးပါကြသည်။ လူသားများက ယင်းငှက်ကို အစာနှင့် ဥအတွက် တခါတရံ အမဲလိုက်ကြသည်။ 

မျိုးစဉ်တွင် မျိုးစိတ်ပေါင်း ၂၉၀ ပါဝင်ပြီး အန္တာတိကတိုက်မှလွဲ၍ တိုက်ကြီးတိုင်းတွင် တွေ့ရှိရသည်။ ဒေါင်း၊ ရစ်နှင့် အလားတူငှက်များကို မျိုးရင်း ၅ ခု ထပ်မံခွဲခြားပြီး ယင်းငှက်တို့သည် အတွင်းပိုင်းအကျဆုံး ကန္တာရနှင့် ရေခဲဒေသများမှလွဲလျင် နေရာတိုင်းတွင် လိုက်လျောညီထွေနေထိုင်နိုင်ကြသည်။ မျိုးစိတ်အများစုသည် အပြေးသန်ကြပြီး သားရဲတိရစ္ဆာန်များ၏အန္တရာယ်မှ လွတ်မြောက်ရန် ပျံသန်းခြင်းထက် ပြေးလွှားခြင်းကို အသုံးပြုကြသည်။ ငှက်အဖိုသည် အမထက် အရောင်အသွေး ပိုမိုစုံလင်ကြသည်။ ယင်းငှက်တို့သည် အဓိကအားဖြင့် ပြောင်းရွေ့သွားလာမှု မရှိတတ်ကြပေ။ အချို့မှာ လူသားများနှင့် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်မှုများသောကြောင့် အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် မွေးစားခြင်းခံကြရသည်။ 

## မှတ်စု
## ကိုးကား
ထန်းစေ့မှုတ်နှင့် အလားတူငှက်များ

**ထန်းစေ့မှုတ်နှင့် အလားတူငှက်များ** သည် မျိုးစဉ် **Podicipediformes**  တွင် ပါဝင်ပြီး ရေချိုငှက်များဖြစ်ကြသည်။ အချို့သောမျိုးစိတ်များမှာ ဆောင်းရာသီတွင် ပင်လယ်ပြင်၌ ဆောင်းခိုကြသည်။ ယင်းငှက်များသည် ရေကူးကျွမ်းကျင်ကြပြီး ဒိုင်ဗင်ထိုးလည်းကျွမ်းကျင်ကြသည်။ 

## မှတ်စုများ
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးစဉ်များ
NGC 6509

**NGC 6509** သည် New General Catalog ရှိ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီ ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် အော်ဖီယူကပ်  ကြယ်စုတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်းသည် **Sc** အမျိုးအစား ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီများ
ကဏ္ဍ:အော်ဖီယူကပ် (ကြယ်စုတန်း)
အသည်းနှလုံး နက်ဗျူလာ

**အသည်းနှလုံး နက်ဗျူလာ**၊ **IC 1805** သည် ကမ္ဘာမြေမှ အလင်းနှစ် ၇၅၀၀ ခန့်ဝေးပြီး နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီ၏ ပါဆီးယပ်လက်မောင်းရှိ ကပ်ဆီယိုပီးယား ကြယ်စုတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းအား နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင် ဝီလီယံ ဟာရှယ်က ၁၇၈၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်ျား
*Heart Nebula Data download & Processing Guide 
*Heart Nebula at Atlas of the Universe
*

ကဏ္ဍ:ကပ်ဆီယိုပီးယား (ကြယ်စုတန်း)
အကြီးဆုံး နက်ဗျူလာများ စာရင်း

မှ ရိုက်ကူးထားသော NGC 604 သည် ထရိုင်ဂူလယ် ဂလက်ဆီတွင် တည်ရှိပြီး အကြီးဆုံး နက်ဗျူလာများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။]]
အောက်ပါစာရင်းသည် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သမျှ အကြီးဆုံး နက်ဗျူလာများစာရင်းဖြစ်ပြီး အချိန်နှင့်အမျှပြောင်းလဲမှုများ ရှိနိုင်သည်။ အကြောင်းမှာ ယင်းတို့၏ ကြီးမားသောအကွာအဝေး၊ နည်းပညာနှင့် အင်ဂျင်နီယာဘာသာရပ် တိုးတက်မှုများပေါ်တွင်မူတည်၍ ပြောင်းလဲသွားနိုင်သည်။ သိပ္ပံပညာရှင်များသည် နက်ဗျူလာများ၏ သွင်ပြင်များကို လေ့လာနေဆဲဖြစ်ကြသည်။

## စာရင်း
## မှတ်စု
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နက်ဗျူလာများ စာရင်း
ကြိုးကြာ၊ ရေကြက်ဒုံနှင့် အလားတူငှက်များ

**ကြိုးကြာ၊ ရေကြက်ဒုံနှင့် အလားတူငှက်များ** (**Gruiformes**) () သည် ငှက်မျိုးစဉ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး သက်ရှိထင်ရှားမျိုးစိတ်များနှင့် မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်သွားသောမျိုးစိတ်များအချို့ ပါဝင်သည်။ ယင်းတို့ထဲတွင် ကြိုးကြာမျိုးနွယ်ဝင် ငှက်မျိုးစိတ်ပေါင်း ၁၄ ခု၊ ရေကြက်ငှက်အုပ်စုဝင် မျိုးစိတ် ၁၄၅ ခု ပါဝင်ကြသည်။ 

## မှတ်စုများ
## ကိုးကား

ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးစဉ်များ
ပျံလွှားကြီး

**ပျံလွှားကြီး** (*Apus pacificus*) သည် မျိုးရင်း ပျံလွှားငှက်၏ မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အာရှတိုက် အရှေ့ပိုင်းတွင် သားပေါက်ကြသည်။  ဆောင်းရာသီတွင် အရှေ့တောင်အာရှနှင့် ဩစ‌တြေးလျားတွင် ဆောင်းခိုတတ်ကြသည်။ ငယ်ရွယ်ချိန်တွင် အတောင်ပံအမွှေးများဖြင့် အဖိုနှင့်အမခွဲခြားနိုင်သော်လည်း အရွယ်ရောက်ပါက အဖိုနှင့်အမသည် ကွဲပြားမှုမရှိဘဲ တူညီကြသည်။ ဤငှက်မျိုးရင်းရှိ ငှက်အားလုံးကဲ့သို့ ပျံလွှားကြီးများသည် ပျံသန်းနေစဉ် အင်းဆက်များကို ဖမ်းယူစားသောက်ကြသည်။ ဂူများ၊ အိမ်ခေါင်မိုးများ၊ ကမ်းပါးအက်ကွဲကြောင်းများကဲ့သို့သော အကာအကွယ်ရှိသည့်နေရာများတွင် သားပေါက်လေ့ရှိသည်။ အဖြူရောင် ဥ ၂ လုံး သို့မဟုတ် ၃ လုံး ဥတတ်ပြီး သားပေါက်ကာလမှာ ၁၇ ရက်ခန့်ဖြစ်သည်။ ငှက်မိဘများ အစာအလုံအလောက် မရှာပေးနိုင်သည့်အခါ ငှက်ကလေးများသည် အစာမစားဘဲ ရက်အနည်းငယ် မျှရှင်သန်နိုင်ကြသည်။ လူသားများ သို့မဟုတ် သားရဲတိရစ္ဆာန်များ၏ အန္တရာယ်ရှိသော်လည်း ပျံလွှားကြီးများသည် ကျယ်ပြန့်သော သားပေါက်ဧရိယာရှိသဖြင့် နိုင်ငံတကာ သဘာဝထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အသင်းက ယင်းငှက်အား မျိုးသုဉ်းပျောက်မည့်အန္တရာယ် စိုးရိမ်ရမှု အဆင့်အနည်းဆုံးအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပျံလွှားငှက်များ
ကဏ္ဍ:အိုရှန်းနီးယားတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:အရှေ့အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:မြောက်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကျောက်ဂူမိုးဆွေငှက်

**ကျောက်ဂူမိုးဆွေငှက်** (**Cave Swallow**) သည်  ပျံလွှားငှက် အုပ်စုဝင် ငှက်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ထိုငှက်တို့သည် မြောက်အမေရိကတွင် ပေါက်ဖွားကြပြီး ကမ်းပါးယံမိုးဆွေငှက်နှင့် ပိုမိုနီးစပ်သည်။ အသိုက်များကို ဂူများတွင် ဆောက်လေ့ရှိတတ်ကြသည်။ မျိုးစိတ်ခွဲ ၅ ခု တွေ့ရှိထားပြီး ၃ ခုကို မြောက်အမေရိကတွင် တွေ့ရှိကာ ၂ ခုမှာ တောင်အမေရိကတွင်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ပျံလွှားငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဒိုမီနီကန်သမ္မတနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:မက္ကဆီကိုနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ကျူးဘားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဂျမေကာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ပေါ်တိုရီကိုနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
စွန်၊ လင်းတနှင့် အလားတူငှက်များ

**စွန်၊ လင်းတနှင့် အလားတူငှက်များ** (**Accipitriformes**) () သည် စွန်များ၊ လင်းယုန်များ၊ လင်းတများပါဝင်သော မျိုးရင်း *Accipitridae* တွင်ပါဝင်သည့် မျိုးတူ ငှက်များကို ကိုယ်စားပြုသည့် **မျိုးစဉ်** အဆင့် တိရစ္ဆာန် အစုအဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည်။ 

Braun နှင့် Kimball ပညာရှင်များမှ မျိုးရိုးဗီဇ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာထားသည့် ရလဒ်ထုတ်ပြန်ချက် (၂၀၂၁ ခုနှစ်) ကိုအခြေခံ၍ ပြုလုပ်ထားသည့် မျိုးရိုးစဉ်ဆက်ဇယားရုပ်ပုံကားချပ်ကို အောက်တွင်ကြည့်ရှုပါ -  

  

## ကိုးကား
စင်ရော်၊ ရေညှောင့်ကောင်နှင့် အလားတူငှက်များ

**စင်ရော်၊ ရေညှောင့်ကောင်နှင့် အလားတူငှက်များ** (**Charadriiformes**) ( သည် အလယ်အလတ်အရွယ်အစားရှိ ငှက်များဖြစ်ကြပြီး မျိုးစိတ်ပေါင်း ၃၅၀ ခန့်ရှိကာ ကမ္ဘာ၏အစိတ်အပိုင်းအားလုံးတွင် အဖွဲ့ဝင်များရှိသည်။ အချို့ငှက်များမှာ ရေအနီးတွင်နေထိုင်ပြီး ကျောရိုးမဲ့သတ္တဝါများ သို့မဟုတ် အခြားတိရစ္ဆာန်ငယ်များကို စားသုံးကြသည်။ အချို့မှာ ပင်လယ်ငှက်များဖြစ်ကြပြီး၊ ကန္တာရနှင့် ထူထပ်သောသစ်တောများတွင်လည်း တွေ့ရသည်။ ဤငှက်အုပ်စု၏ အဖွဲ့ဝင်များကို **ကမ်းခြေငှက်**များဟုလည်း ရည်ညွှန်းသည်။

## မှတ်စု
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စင်ရော်၊ ရေညှောင့်ကောင်နှင့် အလားတူငှက်များ
ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးစဉ်များ
ကဏ္ဍ:ပင်လယ်ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ရေတိမ်နေငှက်များ
မောက်တင်ကြိုးကြာနက်

**မောက်တင်ကြိုးကြာနက်** (Black crowned crane) များကို အာဖရိကတိုက်အနောက်ခြမ်းရှိ ဆာဗားနားမြက်ခင်းပြင်များတွင် ပေါများစွာတွေ့ရှိရသည်။ အမြင့် ၃ပေခွဲခန့် ရှိပြီး ခေါင်းပေါ်တွင် အဝါရောင်အမွေးနုများဖြင့် အမောက်သဖွယ် ပါရှိသောကြောင့် အလွန်လှပသော ကြိုးကြာမျိုး ဖြစ်သည်။ ကြိုးကြာ ၁၄မျိုး ရှိသည့်အနက် မောက်တင်ကြိုးကြာတစ်မျိုးသာလျှင် ရံဖန်ရံခါ သစ်ပင်များပေါ်တွင် နားလေ့ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြိုးကြာ၊ ရေကြက်ဒုံနှင့် အလားတူငှက်များ
ကဏ္ဍ:အာဖရိကတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
တေးဆိုငှက်

**တေးဆိုငှက်** ဆိုသည်မှာ မျိုးစဉ် စာကလေးနှင့် အလားတူငှက်များ ရှိ **Passeri** အုပ်စုတွင်ပါဝင်သော ငှက်များဖြစ်ကြသည်။ အုပ်စုတွင် မျိုးစိတ်ပေါင်း ၅၀၀၀ ပါဝင်ပြီး ကမ္ဘာအနှံ့တွင် တွေ့ရှိရသည်။ ယင်းငှက်အုပ်စုတွင် Syrinx ဟုခေါ်သော အသံပိုင်းဆိုင်ရာ ကိုယ်အင်္ဂါပါဝင်ပြီး မတူကွဲပြားသောအသံကို ထုတ်ပေးနိုင်ကြသည်။ အချို့သော သက်သေအထောက်အထားများအရ တေးဆိုငှက်များသည် ကမ္ဘာအနှံ့သို့ မပြန့်ပွားမီ ယနေ့ခေတ် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ဩစတျေးလျ၊ နယူးဇီလန်၊ နယူးဂီနီနိုင်ငံနှင့် အန္တာတိကတိုက်များဖြစ်လာကြသည့် လွန်ခဲ့သောနှစ်သန်းပေါင်း ၅၀ အကြာက Gondwana ဟုခေါ်သောနေရာတွင် ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာကြသည်ဟုဆိုသည်။ 

## ကိုးကား

ကဏ္ဍ:အများသုံးနာမည်အလိုက် ငှက်များ
ကဏ္ဍ:စာကလေးနှင့် အလားတူငှက်များ
ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးစဉ်များ
နင်နီဗေး

**နင်နီဗေး** သည် ယနေ့ခေတ် အီရတ်နိုင်ငံမြောက်ပိုင်း မိုဆူးမြို့၏ မြို့စွန်တွင် တည်ရှိသော မက်ဆိုပိုတေးမီးယား အထက်ပိုင်း၏ အဆီးရီးယား ရှေးဟောင်းမြို့တော် တစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုက်ဂရစ်မြစ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိပြီး နီယို-အဆီးရီးယန်း အင်ပိုင်ယာ၏ မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံး မြို့ ဖြစ်ခဲ့ပြီး ဆယ်စုနှစ်များစွာတိုင်အောင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံး မြို့ကြီး တစ်မြို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ယနေ့အခါတွင် တိုက်ဂရစ်မြစ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသော မိုဆူးမြို့၏ တစ်ဝက်ခန့်ကို ခေါ်ကြသော အမည်ဖြစ်ပြီး အီရတ်နိုင်ငံ၏ နင်နီဗေး အုပ်ချုပ်ရေးဒေသသည် ထိုအမည်ကို ယူ၍ မှည့်ခေါ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။

နင်နီဗေးသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ အဖြစ် နှစ်ပေါင်း ၅၀ ခန့် တည်ရှိခဲ့သည်။  ဘီစီ ၆၁၂ ခုနှစ် အဆီးရီးယားနိုင်ငံ၏ ခါးသီးသော ပြည်တွင်းစစ်ပြီးသည့် အချိန်အထိ ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ယခင်က လက်အောက်ခံလူမျိုးများ ဖြစ်သော ဘေဘီလုံ၊ မီးဒီးစ်၊ ပါရှန်း၊ ဆစ်သီယန် နှင့် စီမားရီးယန်းတို့၏ ဖျက်စီးခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ ၎င်းသည် နိုင်ငံရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေး ဗဟိုဌာန အဖြစ်သို့ ပြန်လည် မရောက်ရှိတော့သော်လည်း ရှေးဟောင်းခေတ် နှောင်းပိုင်းတွင် ခရစ်ယာန်ဘစ်ရှော့ ကျောင်းထိုင်ရာ နေရာဖြစ်ခဲ့သည်။ အလယ်ခေတ်ကာလအတွင်း မိုဆူးနှင့် အတူ တဖြည်းဖြည်း ဆုတ်ယုတ်လာခဲ့ပြီး အေဒီ ၁၃ ရာစုတွင် လူသူမနေထိုင်တော့သည့် အလား ရှိနေခဲ့သည်။ 

၎င်း၏ အပျက်အစီးများသည် ယနေ့ခေတ် အီရတ်နိုင်ငံ နင်နီဗေးအုပ်ချုပ်ရေး ဒေသ၏ အဓိက မြို့တော် ဖြစ်သော မိုဆူးမြို့ရှိ မြစ်တလျှောက်တွင် တည်ရှိနေခဲ့သည်။ တံတိုင်းအတွင်း ရှိနေသည့် တဲလ် ဟု ခေါ်သော မြေပုံအပျက်အစီးနှစ်ခုမှာ တဲလ်ကူယွန်ဂျစ် နှင့် နင်နီဗေးတွင် တရားဟောခဲ့သည် တမန်တော်ဖြစ်သော ဂျိုနာ၏ နတ်ကွန်းဖြစ်သည့် တဲလ်နာဘီယူနပ်စ် တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အဆီးရီးယန်း ပန်းပုရုပ်တု အများအပြားနှင့် အခြားသော လက်မှုပစ္စည်းများကို ထိုနေရာတွင် တူးဖော်ရရှိခဲ့ပြီး ယခုအခါ ကမ္ဘာအနှံ့ရှိ ပြတိုက်များတွင် ပြသထားသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မက်ဆိုပိုတေးမီးယား
ဝံပိုမြီးဖြူ

**ဝံပိုမြီးဖြူ** () သည် ကြီးမားသည့် သားကောင်ဖမ်းငှက်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး *လင်းယုန်မြီးဖြူ*၊ *ပင်လယ် လင်းယုန်*၊ *ပင်လယ် မြီးဖြူလင်းယုန်* ဟူ၍လည်း ခေါ်လေ့ရှိသည်။ 

၎င်းသည် လင်းယုန်၊ သိမ်းငှက်နှင့် စွန် ကဲ့သို့ သားရဲငှက်များပါဝင်သည့် အဂ်စစ်ပစ်တြီဒီး မျိုးရင်းဝင်ပင်ဖြစ်သည်။ ဝံပိုမြီးဖြူနှင့် အမေရိက၏ ဒေသရင်း လင်းယုန်မျိုးဖြစ်သော ခေါင်းပြောင်ဝန်လူတို့သည် အမျိုးအလွန်နီးစပ်သော်လည်း ဝံပိုမြီးဖြူမှာ ယူရေးရှား ဒေသရင်း လင်းယုန်ငှက်ဖြစ်သည်။

## ဖော်ပြချက် 
[left|thumb|300x300px| [နော်ဝေနိုင်ငံမှ အရွယ်ရောက် ဝံပိုမြီးဖြူ တစ်ကောင်၏ ရှည်လျားကျယ်ပြန့်သော ငှက်တောင်မွေးများဖြင့် တောင်ပံ၊ ကြီးမားသော နှုတ်သီးနှင့် သိမ်းပြီး ရုတ်ထားသည့် အမြီးကို ပုံတွင် တွေ့မြင်နိုင်သည်။]]
thumb| *Haliaeetus albicilla* ဥ|left

အမြီးဖြူလင်းယုန်သည် အလွန်ကြီးမားသောငှက် ဖြစ်သည်။ အတိုင်းအတာအားဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်အလျား နှင့် တောင်ပံဖြန့်အလျား   အရှည်ပင် ရှိလေသည်။  အတောင်ပံအလျားသည် ပျမ်းမျှ ၇ ပေခန့်ထိရှိသည်ဟု သိရသည်။ ၎င်းသည် မည်သည့်လင်းယုန်မျိုးတွင်မဆို အကြီးဆုံး လင်းယုန်မျိုးဖြစ်သည်။  

thumb| *Haliaeetus albicilla groenlandicus* ဥ|left

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဥရောပတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:လင်းယုန်များ