open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
မင်းထင်ကိုကိုကြီး

မင်းထင်ကိုကိုကြီးသည် ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာနှင့် ကဗျာဆရာ ဖြစ်သည်။ ယင်းအပြင် လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်များ ရိုက်ကူးထုတ်လုပ်ခဲ့သည့် လူ့ဂုဏ်သိက္ခာရုပ်ရှင်သိပ္ပံ ကို တည်ထောင်သူလည်း ဖြစ်သည်။

## ကဗျာခရီးလမ်း 
၁၉၉၀ခုနှစ်က စပြီး မဂ္ဂဇင်းများတွင်  ကဗျာများ စရေးသည်။ ကိုကိုကြီး ( မြန်မာ့ရုပ်သံ)၊ သင့်ကိုကိုကြီး ( မြန်မာ့ရုပ်သံ)၊ မင်းဒင်ကိုကိုကြီးစသည့် ကလောင်အမည်များ သုံးခဲ့သည်။ ကဗျာအပြင် အက်ဆေးအချို့လည်း ရေးသည်။ မင်းထင်ကိုကိုကြီးအမည်ကို ၁၉၉၄ အောက်တိုဘာလထုတ် ရှေ့ပြေးမဂ္ဂဇင်းတွင် မျိုးကျော့မြိုင်ည ကဗျာဖြင့် စသုံးခဲ့သည်။

## အနုပညာလမ်းခရီး 
၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်ကျော်ကတည်းက မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်များ ရိုက်ကူးလာခဲ့သူ ဖြစ်သည်။  ၂၀၀၃ – ၂၀၀၄ ခုနှစ်က “မောင်ရာဇာနေဝင်းကလုံး” ဆိုသည့် ဒီဗီဒီကားဖြင့် ဒါရိုက်တာဘဝကို စတင်ခဲ့သည်။ ပွဲဦးထွက် ဇာတ်ကားမှာ ပရိသတ်လက်ခံမှု ရာနှုန်းပြည့် မရခဲ့သော်လည်း ဒါရိုက်တာ မင်းထင်ကိုကိုကြီး ဆိုသည့် နာမည်တခုကို စတင် ထူထောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ မှတ်တမ်းရုပ်ရှင် လက်ရာအများစုသည် နိုင်ငံတကာစင်မြင့်တွင် နေရာရယူနိုင်ခဲ့သည်။သူ၏ အစောပိုင်းလက်ရာများအနက် ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်း ပြောင်းရွှေ့အခြေချသည့် လူနည်းစုတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ် ပဒေါင်လူမျိုးများအကြောင်း ရိုက်ကူးထားသည့် မနုဿလှောင်ချိုင့် “Human Zoo”၊ အင်းလေးဒေသမှ ခရမ်းချဉ်သီးစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဂေဟစနစ်ပျက်စီးမှုအကြောင်း ရိုက်ကူးထားသည့် အင်းသီး “The Floating Tomatoes” မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်များမှာ ထင်ရှားသည်။ ၂၀၁၀ နောက်ပိုင်းတွင်  ထင်ရှားသည့် ဇာဂနာ (ခ) ဒါရိုက်တာမောင်သူရနှင့်အတူ The Art of Freedom ရုပ်ရှင်ပွဲတော်ကို ရန်ကုန်တွင် စီစဉ်ကျင်းပခဲ့ပြီး ၎င်း၏ လက်ရာများကို မြန်မာပရိသတ်က ကြည့်ရှုခွင့်ရခဲ့သည်။ မင်းထင်ကိုကိုကြီးသည် လူ့ဂုဏ်သိက္ခာရုပ်ရှင်သိပ္ပံအား ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ လူ့ဂုဏ်သိက္ခာရုပ်ရှင်သိပ္ပံသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဦးဆုံးသော နိုင်ငံတကာ ရုပ်ရှင်ပွဲတော် တစ်ခုဖြစ်သည့် လူ့အခွင့်အရေး လူ့ဂုဏ်သိက္ခာ နိုင်ငံတကာ ရုပ်ရှင်ပွဲတော်ကိုလည်း ကျင်းပသည်။သူသည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်ကိုလည်း ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ထို့အပြင်  ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းရုပ်ရှင် ရိုက်ကူးရေးတွင် ဒါရိုက်တာအဖြစ် အစောဆုံး ပါဝင်ခဲ့သေးသည်။ သို့သော်လည်း နောက်ပိုင်း နုတ်ထွက်သွားခဲ့သည်။

## တက်ကြွလှုပ်ရှားမှုများ 
မင်းထင်ကိုကိုကြီး သည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် အား အမာခံ ထောက်ခံသူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။

ယင်းအပြင် စစ်တပ်ကိုလည်း ပြင်းပြင်းထန်ထန်ဝေဖန်မှုများ မကြာခဏဆိုသလို ပြုလုပ်သည်။ အထူးသဖြင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ်က  ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ရေးနှင့် ပတ်သတ်ပြီး  တပ်မတော်၏ရပ်တည်မှုနှင့်ပတ်သက်ကာ ဆိုရှယ်မီဒီယာ ဖေ့စ်ဘုတ် ပေါ်တွင် ဝေဖန်ရေးသားမှုများပြုလုပ်ခဲ့ရာ  တပ်မတော်က မင်းထင်ကိုကိုကြီးအား  ပုဒ်မ ၅၀၅(က) ဖြင့် အမှုဖွင့်ခြင်းကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ ထိုအမှုဖြင့် ၂၀၁၉ခုနှစ်  ဩဂုတ်လ ၂၉ရက်နေ့ တွင်   ထောင်ဒဏ်တစ်နှစ်ချမှတ်ခံရသည်။ ၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းခြင်းတွင်လည်း နိုင်ငံရေးသမားများနှင့်အတူ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ မနက်အစောပိုင်းတွင် အစောဆုံး ဖမ်းဆီးခြင်းခံရသူထဲ ပါဝင်ခဲ့ကာ  ပုဒ်မ ၅၀၅ (ခ) ဖြင့် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၃ဝ ရက်နေ့တွင် အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၅ရက်တွင် ပြန်လွတ်လာသည်။

## မိသားစုဘဝ 
မင်းထင်ကိုကိုကြီးသည် အိမ်ထောင်သည်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး သမီးတစ်ဦး ထွန်းကားသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ
တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း

ဤသည်မှာ တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ သမ္မတများစာရင်းဖြစ်သည်။

တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံသည် ၁၉၄၉ ခုနှစ်မတိုင်မီအထိ တရုတ်ပြည်မကြီးကို ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီမှ ပြည်မကြီးကိုသိမ်းယူပြီး  တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံအဖြစ် တည်ထောင်ခဲ့ရာ တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံအစိုးရသည် ထိုင်ဝမ်နှင့် အနီးတစ်ဝိုက်ကျွန်းစုများသို့ ဆုတ်ခွာသွားခဲ့ရသည်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ်မှစတင်၍ ယခုအခါ ထိုင်ဝမ်ဟု အများသိကြသော တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံသည် ထိုင်ဝမ်နှင့် ယင်း၏အနီးနားရှိ ကျွန်းများကိုသာ ထိန်းချုပ်ထားနိုင်သည်။ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးသည် ၁၉၈၀ ခုနှစ်များအတွင်း အဆုံးသတ်စေခဲ့ပြီး ၁၉၉၆ တွင် တိုက်ရိုက်ရွေးကောက်ပွဲများ စတင်ခဲ့သည်။

ရာထူး၏တရားဝင်အမည်သည် တရုတ်ဘာသာတွင် အကြိမ်ကြိမ်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

## စာရင်း 
**ယာယီအစိုးရ:** **ပေယန်းအစိုးရ:** **အမျိုးသားရေးဝါဒီမှ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာ အစိုးရ:** 

## ဆက်စပ် 
* တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ စာရင်း
* တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ ဒုတိယသမ္မတများ စာရင်း
* ဥပဒေပြုရေးယွမ် ဥက္ကဋ္ဌ

## မှတ်ချက် 
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် သမ္မတများ၏ စာရင်းများ
ကဏ္ဍ:တရုတ်ခေါင်းဆောင်များ စာရင်း
*
ကဏ္ဍ:တရုတ်လူမျိုးများ စာရင်း
တက္ကသိုလ်ကြယ်ပွင့်

**တက္ကသိုလ်ကြယ်ပွင့်** (အမည်ရင်း **ဦးမြင့်ဝေ,** ၁၉၄၄ - ၂၀၂၂) သည် အမျိုးသားစာပေဆုနှင့် စာပေဗိမာန်စာမူဆုများ ရရှိခဲ့သည့် စာရေးဆရာ၊ ရူပဗေဒပညာရှင်နှင့် တက္ကသိုလ်ကထိကဟောင်း တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ၂၀၂၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် နေအိမ်၌ ဇနီးဖြစ်သူနှင့်အတူ အနုကြမ်းစီး သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၇၈ နှစ်ရှိပြီဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး 
တက္ကသိုလ်ကြယ်ပွင့်ကို ၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင် ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်မြို့၌ အဘ ဦးသိန်းဖေနှင့် အမိ ဒေါ်ရွှေတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ရူပဗေဒ (ဂုဏ်ထူးတန်း) ပထမနှစ် အောင်မြင်ခဲ့ပြီးနောက် ဂျာမနီနိုင်ငံသို့ ပညာသင်ယူရန် သွားရောက်ခဲ့သည်။ လိုက်ပဇစ်တက္ကသိုလ်မှ မဟာသိပ္ပံ ရူပဗေဒဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့ပြီးနောက် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် ပြန်လည်အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ရူပဗေဒဌာနမှ အငြိမ်းစားကထိကတစ်ဦး ဖြစ်သည်။

## လူမှုရေးလုပ်ငန်းများ 
စာပေရေးသားခြင်းအပြင် လူမှုရေးလုပ်ငန်းများတွင်လည်း တက်ကြွစွာ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ကယားတိုင်းရင်းသားစာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှုကော်မတီ (ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်) တွင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း၊ တိုင်းရင်းသား စာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဗဟိုကော်မတီ (တက္ကသိုလ်များရန်ကုန်) တွင် တွဲဖက်အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် စာပေအနုပညာစိစစ်ရေးအဖွဲ့တွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

## ကွယ်လွန်ခြင်း 
၂၀၂၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၃၀ ရက်နေ့ ညပိုင်းတွင် ဦးမြင့်ဝေနှင့် ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်ခင်ခင်စန်း (အသက် ၇၀ ကျော်) တို့သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ မင်္ဂလာတောင်ညွန့်မြို့နယ်၊ ကန်တော်လေးမြောက်ရပ်ကွက်၊ မန္တလေးလမ်းရှိ ၎င်းတို့၏ တိုက်ခန်းတွင် ဓားဒဏ်ရာများဖြင့် သေဆုံးနေသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ ၎င်းတို့၏ ရွှေလက်ဝတ်ရတနာများလည်း ပျောက်ဆုံးနေသောကြောင့် အနုကြမ်းစီး သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း အခင်းဖြစ်ရာနေရာအနီးရှိ သတင်းရင်းမြစ်များက ပြောကြားခဲ့သည်။ ရဲတပ်ဖွဲ့က သေဆုံးမှုအတွက် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်မီအချိန်အထိ ဆရာကြီး၏ ကျန်းမာရေးမှာ ကောင်းမွန်ခြင်းမရှိဘဲ ခြေခေါက်လဲ၍ ပေါင်အရိုးကျိုးကာ စတီးချောင်းထည့်ထားရပြီး အိပ်ရာထဲမှ မထနိုင်ကြောင်း ဆရာကြီးနှင့် ရင်းနှီးသူများက ဆိုသည်။

## ရေးသားခဲ့သော စာအုပ်များ 
* *ရီလေတီဗီတီသီအိုရီ*  (၁၉၇၃)
* *ကွမ်တမ်သီအိုရီ* (၂၀၀၀)
* *စူပါကြိုးမျှင်လေးသီအိုရီ* (၂၀၀၁)
* *အိုင်းစတိုင်း သူ့ဘဝ၊ သူ့အလုပ်၊ သူ့ဩဇာ* (၂၀၀၂)
* *နယူထရီနို* (၂၀၀၅)
* *စကြဝဠာကြီး၏ ခေတ်ကြီး ငါးခေတ်* (၂၀၀၉)
* 'စကြဝဠာစုံအနှံ့ သက်ရှိရှာပုံတော်ဖွင့်ခြင်း* (၂၀၁၁)
* *ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားရှင်နှင့် အိုင်းစတိုင်း သဘောချင်းတိုက်ဆိုင်အဆို* (၂၀၁၂)
* *စကြဝဠာ အနှံ့ သဘာဝအမှန်တရား ရှာပုံတော်ဖွင့်ခြင်း* (၂၀၁၄)
* *M-သီအိုရီနှင့် ကော်စမောလော်ဂျီ* (၂၀၁၄)
* *သိပ္ပံပညာရှင် မွေးမြူနည်းနှင့် အိုင်းစတိုင်း'' (၂၀၀၁၊ အခြားစာရေးဆရာများနှင့်)

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:၂၀၂၂ ကွယ်လွန်သူများ
ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ
ကဏ္ဍ:ကယားပြည်နယ်မှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ
တောင်ကိုရီးယား စံဘာသာစကား

**တောင်ကိုရီးယားစံဘာသာစကား** သို့မဟုတ် **ဖျိုဂျွန်အော** (ကိုရီးယား- 표준어၊ ဟန်ဂျာ- 標準語) သည် ကိုရီးယားဘာသာစကား၏ တောင်ကိုရီးယားစံပုံစံဖြစ်သည်။ အခြားဒေသိယစကားများမှ စကားလုံးအမျိုးမျိုးကို ချေးယူထားသော်လည်း ဆိုးလ်ဒေသိယစကားကို အခြေခံထားသည်။ ၎င်းသည် စီအီး ၁၄၄၃ ဒီဇင်ဘာလတွင် ဂျိုဆွန်းခေတ်ဘုရင် ဆယ်ဂျုံးမှ ဖန်တီးခဲ့သောဟန်ဂုလ် အက္ခရာကို အသုံးပြုထားသည်။ မြောက်ကိုရီးယားစံဘာသာစကား (မွန်ဟွာအော) နှင့် မတူဘဲ၊ တောင်ကိုးရီးယားစံဘာသာစကားတွင် တရုတ်မှ အငှားစကားလုံးများစွာအပြင် အင်္ဂလိပ်နှင့် အခြားဥရောပဘာသာစကားများမှ အချို့သော စကားများလည်း ပါဝင်သည်။

## သမိုင်း
ကိုရီးယားနိုင်ငံသည် ဂျပန်အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင်ရှိစဉ် ကိုရီးယားဘာသာစကားအသုံးပြုမှုကို ဂျပန်အစိုးရက ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။ ဂျပန်အာဏာပိုင်များ၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို တန်ပြန်ရန်အတွက် ကိုရီးယားဘာသာစကားအသင်းသည် ကိုရီးယားနိုင်ငံတစ်ဝန်းမှ ဒေသိယစကားဒေတာများကို စတင်စုဆောင်းခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ၎င်းတို့၏ကိုယ်ပိုင်စံဗားရှင်းဖြစ်သော ဖျိုဂျွန်အော၏ ကိုရီးယားစာလုံးပေါင်းများပေါင်းစည်းခြင်းကို ဖန်တီးခဲ့သည်။ 

## ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်
*မြောက်ကိုရီးယားစံဘာသာစကား
*ကိုရီးယားဘာသာစကား
*ဟန်ဂုလ်

ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားဘာသာစကား
နေပြည်တော်ပိုလီတက္ကနစ်တက္ကသိုလ်

https://www.nspu.edu.mm/?page_id=102

** နေပြည်တော်ပိုလီတက္ကနစ်တက္ကသိုလ် ** () သည် နေပြည်တော်ကောင်စီနယ်မြေ၊ ပုဗ္ဗသီရိမြို့နယ်ရှိ ကွန်ပျူတာနှင့် နည်းပညာတက္ကသိုလ်ဖြစ်သည်။ သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန၊ အဆင့်မြင့် သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဦးစီးဌာန လက်အောက်ရှိ တက္ကသိုလ်ဖြစ်သည်။  

## တည်နေရာ 
နေပြည်တော်ပိုလီတက္ကနစ်တက္ကသိုလ်သည် နေပြည်တော် ဇမ္ဗူသီရိမြို့နယ် ဓနသိဒ္ဓိရပ်ကွက်အတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
နေပြည်တော်ပိုလီတက္ကနစ်တက္ကသိုလ်သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် နိုဝင်လာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်နည်းပညာတက္ကသိုလ် အား ပြောင်းလဲဖွင့်လှစ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ နေပြည်တော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်ကို ၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ မှ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည်။  မြန်မာနိုင်ငံရှိ အင်ဂျင်နီယာပိုင်းဆိုင်ရာ ကျောင်းများအနက် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။  ယခင်က အစိုးရနည်းပညာ ကောလိပ်(နေပြည်တော်)အဖြစ်ရှိခဲ့သည့် ကျောင်းတစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။ နေပြည်တော်နည်းပညာတက္ကသိုလ် ကို ၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌက ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်အဆင့် မမြှင့်တင်မီ မူလက ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ဘဏ္ဍာနှစ် စီမံကိန်းရန်ပုံငွေဖြင့် ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် နေပြည်တော် ဇမ္ဗူသီရိမြို့နယ် ဓနသိဒ္ဓိရပ်ကွက်အတွင်းရှိ မြေအကျယ် ၂၂ ဧကပေါ်၌ အစိုးရနည်းပညာကောလိပ်(နေပြည်တော်)ကို တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ၂၀၁၉-၂၀၂၀ ပညာသင်နှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် စတင်ဖွင့်လှစ်သင်ကြားခြင်းများဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

## သင်ကြားရေးဌာနများ 
(၁)    မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာ

(၂)    အီလက်ထရွန်းနစ်အင်ဂျင်နီယာ

(၃)    လျှပ်စစ်စွမ်းအားအင်ဂျင်နီယာ

(၄)    စက်မှုအင်ဂျင်နီယာ

(၅)    ကွန်ပျူတာအင်ဂျင်နီယာနှင့် သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာ

(၆)    ဗိသုကာ

## ဝင်ခွင့်စနစ် 
ဘွဲ့သင်တန်းများအား ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ တက္ကသိုလ်ဝင်ခွင့် စာမေးပွဲဖြေဆို အောင်မြင်သူများမှ အင်္ဂလိပ်စာ၊ သင်္ချာ၊ ရူပဗေဒ၊ ဓာတုဗေဒ (၄)ဘာသာ ရမှတ် (အများ/အနည်း)ပေါ်မူတည်၍ ရွေးချယ် တက်ရောက်ခွင့်ပြုသည်။

## ဝေဖန်ချက်များ 
၁၉၉၀ခုနှစ် နောက်ပိုင်းမှစ၍ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နည်းပညာတက္ကသိုလ်များ တိုးချဲ့ဖွင့်လှစ်လာရာ အင်ဂျင်နီယာအရေအတွက်သာ များပြာလာပြီး အရည်အသွေးအဆင့်မီရန်လိုအပ်ချက်ကြီးမားနေခြင်းကြောင့်  ယခုကဲ့သို့  ထပ်မံဖွင့်လှစ်ခြင်းသည် အကျိုးမရှိနိုင်ကြောင်း နည်းပညာတက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများက ဝေဖန်ခဲ့ကြသည်။ အထူးသဖြင့် ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုအပြီး ဆရာ၊ ဆရာမများ အကြမ်းမဖက်အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု CDMတွင် ပါဝင်နေကြသဖြင့် ဝန်ထမ်းအင်အား နည်းပါးနေချိန်တွင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက တက္ကသိုလ်အသစ်ဖွင့်လှစ်လိုက်မှုအပေါ် ဝေဖန်ခြင်းဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ နည်းပညာတက္ကသိုလ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်များ
မြောက်ကိုရီးယား စံဘာသာစကား

**မြောက်ကိုရီးယားစံဘာသာစကား** သို့မဟုတ် **မွန်ဟွာအော** (ကိုရီးယား- 문화어၊ ဟန်ဂျာ- 文化語၊ "ယဉ်ကျေးမှုဘာသာစကား") သည် ကိုရီးယားဘာသာစကား၏ မြောက်ကိုရီးယားစံပုံစံဖြစ်သည်။ မွန်ဟွာအောကို ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် စံအဖြစ် လက်ခံကျင့်သုံးခဲ့ပါသည်။ အဆိုပါ ကြေညာချက်တွင် မြောက်ကိုရီးယားမြို့တော် ပြုံယမ်းမြို့နှင့် ၎င်း၏ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ပြောဆိုသော ပြုံယမ်း ဒေသိယစကားသည် မွန်ဟွာအောအတွက် အခြေခံဖြစ်သင့်သည်ဟု ကြေညာချက်တွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်။ သို့သော်လည်း လက်တွေ့တွင်၊ လီအစ်ဆော့ပ်နှင့် အက်စ် ရောဘတ် ရမ်ဇီတို့က မွန်ဟွာအောသည် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ အမျိုးသားစံနှုန်းဖြစ်ခဲ့သည့် ဆိုးလ်ဒေသိယစကားတွင် “အခိုင်အမာ အမြစ်တွယ်နေဆဲဖြစ်သည်” ဟု အစီရင်ခံပါသည်။ ထို့ကြောင့် မြောက်ကိုရီးယားနှင့်တောင်ကိုရီးယားစံနှုန်းများကြား ကွာခြားချက်အများစုသည် တရုတ်-ကိုရီးယားဝေါဟာရနှင့် အခြားအငှားစကားလုံးများကို ကိုရီးယားစကားစစ်စစ်ဖြင့် အစားထိုးခြင်း သို့မဟုတ် စံမဟုတ်သော စကားလုံးအချို့ပါဝင်သော "အလုပ်သမားလူတန်းစား၏မိန့်ခွန်း" အတွက် မြောက်ပိုင်းအတွေးအခေါ်ဆိုင်ရာ ဦးစားပေးမှုဖြစ်သည်။
ပါရီစာချုပ်

**ပါရီစာချုပ်သည်** ပါရီတွင် ချုပ်ဆိုထားသော စာချုပ်များစွာကို ရည်ညွှန်းသည်။
## ၁၃ရာစု 
* ပါရီစာချုပ် (၁၂၅၈) - အင်္ဂလန်၏ ဟေနရီ ၃နှင့် ပြင်သစ်၏ လူအီ ၉တို့ကြား စာချုပ်။

## ၁၈ရာစု 
* ပါရီစာချုပ် (၁၇၆၃) - ပြင်သစ်နှင့် အိန္ဒိယစစ်ပွဲ၊ ခုနစ်နှစ်စစ်ပွဲ ပြီးဆုံး။
* ပါရီစာချုပ် (၁၇၈၃) - အမေရိကန် တော်လှန်ရေးစစ်ပွဲ ပြီးဆုံး။
## ၁၉ရာစု 
### ပထမပိုင်း
* ပါရီစာချုပ် (၁၈၁၀) - ပြင်သစ်နှင့် ဆွီဒင် တို့ကြား စစ်ပွဲအဆုံးသတ်။
*ပါရီစာချုပ် (၁၈၁၄) - ပြင်သစ်နှင့် ပြင်သစ် ကို ဆဌမမြောက် မဟာမိတ်တပ်များ ကြား စစ်ပွဲအပြီးသတ်။
* ပါရီစာချုပ် (၁၈၁၅) - ဝါတာလူးတိုက်ပွဲတွင် နပိုလီယံ ရှုံးနိမ့်ပြီးနောက်။
### ဒုတိယပိုင်း
* ပါရီစာချုပ် (၁၈၅၆) - ခရိုင်းမီးယားစစ်ပွဲ အဆုံးသတ်။
* ပဲရစ်ကွန်ဗင်းရှင်း (၁၈၈၃) - စက်မှုပစ္စည်းပိုင်ဆိုင်မှုကာကွယ်ရေးအတွက် ပါရီသဘောတူညီချက်။
* ပါရီစာချုပ် (၁၈၉၈) - စပိန်-အမေရိကန်စစ်ပွဲ ပြီးဆုံး။

## ၂၀ရာစု 
### ပထမပိုင်း
* ပါရီငြိမ်းချမ်းရေးညီလာခံ (၁၉၁၉) - ပထမကမ္ဘာစစ် ပြီးဆုံး ။
* ပါရီစာချုပ် (၁၉၂၀) -‌ ဘေဆရာဘီးယားနှင့် ရိုမေးနီးယားတို့ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခြင်း။
* ပါရီစာချုပ် (၁၉၄၇) - ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ၏ မဟာမိတ်များ နှင့် ဘူလ်ဂေးရီးယား၊ ဟန်ဂေရီ၊ အီတလီ၊ ရိုမေးနီးယားနှင့် ဖင်လန် တို့အကြား ငြိမ်းချမ်းရေးစာချုပ်။

### ဒုတိယပိုင်း
* ပါရီစာချုပ် (၁၉၅၁) - ဥရောပကျောက်မီးသွေးနှင့် သံမဏိအသိုက်အဝန်း ကို တည်ထောင်ခြင်း။
* ပါရီစာချုပ် (၁၉၇၃) - ဗီယက်နမ်စစ်ပွဲပြီးဆုံး။
ရေပိတောက်ပင်

**ရေပိတောက်ပင်** သည် အပင် မျိုးစိတ်တခုဖြစ်ပြီး တောင်အာရှ၊ အရှေ့တောင်အာရှ၊ ပိုလီနီးရှား၊ မြောက်အမေရိကတိုက်၊ ဩစတျေးလျတိုက်အထိ ပေါက်ရောက်သည်။ ရေပိတောက်ပင်ကို ကျားများက ယင်းတို့၏ နယ်နိမိတ်သတ်မှတ်ရာတွင် ခြစ်ရာဖြင့် မှတ်သား၍ အသုံးပြုသည်ကိုတွေ့ရသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံ၊ ထိုင်ဝမ်ရှိ ဒေသခံလူမျိုးများက ရေပိတောက်ပင်ကို မြင့်မြတ်သောအပင်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။

## ကိုးကား
တောသစ်ကြားပင်

**တောသစ်ကြားပင်** (*Aleurites moluccanus*) သည် ပန်းပွင့်သော အပင် တမျိုးဖြစ်ပြီး ၃၀ မီတာထိ ကြီးထွားနိုင်သည်။ အရွက်များသည် စိမ်းဖျော့ဖျော့ရှိပြီး မိုးသစ်တောများတွင် အလွန်ကြီးထွားမြန်သည်ကို တွေ့ရသည်။

## ပြခန်း 

File:Aleurites moluccana flower4.jpg |Flowers
File:The young leaves of Aleurites moluccana.JPG|Young leaves demonstrating their hairy character
File:石栗 Aleurites moluccana -香港迪欣湖 Inspiration Lake, Hong Kong- (9240151848).jpg |Inflorescence
File:Candle nuts (kemiri).jpg |Candlenuts (*kemiri*) from Indonesia
File:Aleur moluc 090225-6553 lomb.jpg |Sawn timber, Lombok, Indonesia
File:Aleur moluc 090225-6624 lomb.JPG |Wood handicraft made from timber of this species, Lombok, Indonesia

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စားသုံးနိုင်သော အခွံမာသီးများနှင့် အစေ့များ
ကဏ္ဍ:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ
သစ်ပြောက်ပင်

**သစ်‌ပြောက်ပင်** (*Falconeria*) သည် မျိုးရင်း Euphorbiaceae ရှိ အပင် မျိုးစုတခုဖြစ်သည်။ ယင်းအား ၁၈၃၉ ခုနှစ်တွင် မျိုးစုအဖြစ် ပထမဆုံးအကြိမ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ယင်းအား အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ နီပေါနိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံ၊ အင်ဒိုချိုင်းနား၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ မလေးကျွန်းဆွယ်၊ ဘင်္ဂလားဒေခ်ျနိုင်ငံနှင့် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။

## ကိုးကား
ကယောပင်

of *Excoecaria agallocha*]]

**က‌ယောပင်** (*Excoecaria agallocha*) သည် လမုပင် မျိုးစိတ် အပင်ဖြစ်သည်။ လူသုံးများသော အမည်များစွာရှိပြီး **blind-your-eye mangrove**, **blinding tree**, **buta buta tree**, **milky mangrove**, **poisonfish tree** နှင့် **river poison tree** တို့ဖြစ်ကြသည်။ ယင်းအမည်များသည် အပင်၏အစေးနှင့် မျက်စိ ထိမိပါက မျက်စိကွယ်သွားနိုင်သည်ကိုဖော်ပြသော အမည်များဖြစ်သည်။ ဆားငန်ရေနှင့် ရေငန်တပိုင်းရေချိုတပိုင်း ရောက်ရှိသော ကမ်းစပ်များတွင် ကြီးထွားနိုင်သည်။ 

## ကိုးကား
တန်းဆီပင်

**တန်းဆီပင်** (*Vernicia fordii*) သည် တရုတ်နိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့တွင် သဘာဝအလျောက် တွေ့ရသော သစ်ပင် မျိုးစိတ်တခုဖြစ်သည်။ အလယ်အလတ်တန်းစား အပင်မျိုးဖြစ်ပြီး ၂၀ မီတာအထိ ကြီးထွားတတ်သည်။

## ကိုးကား
တောသီတင်းပင်

**တောသီတင်းပင်** (*Mallotus philippensis*) သည် အရှေ့တောင်အာရှ၊ တောင်အာရှ၊ အာဖာဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ၊ ဩစတျေးလျနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဩစတြေးလျနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများရှိ အပင်များ
ကျည်းပင်

**ကျည်းပင်** (**fish poison tree**, **putat**  သို့မဟုတ် **sea poison tree**) သည် လမုတောများတွင် ပေါက်ရောက်လေ့ရှိသော အပင် မျိုးစိတ်တခုဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ၊ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ အနောက်ပိုင်းတွင် တွေ့ရှိရသည်။

## ကိုးကား
ပုန်းမဲစာပင်

**ပုန်းမဲစာပင်** (*Albizia chinensis*) သည် တောင်အာရှနှင့် အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသမျိုးရင်း အပင် မျိုးစိတ်တခုဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံ၊ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံအထိ တွေ့ရသည်။

## ကိုးကား
မြအေး (နိုင်ငံရေးသမား)

ကိုမြအေး( ၁၀ မတ် ၁၉၆၆ ဖွား) သည် မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီအရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူဖြစ်ပြီး ၈၈၈၈ မျိုးဆက် ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်များထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ 

## သမိုင်းကြောင်း 
ကိုမြအေးသည် မင်းကိုနိုင် ဦးဆောင်သည့် ၈၈ မျိုးဆက် ကျောင်းသားများအဖွဲ့၏ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံး ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး ၁၉၈၈ ခုနှစ် အရေးအခင်းတွင် ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့မှုကြောင့် ထောင်ဒဏ် ၈ နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၉၆ တွင် လွတ်မြောက်လာပြီး မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီရေးအတွက် ဆက်လက်လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ရွှေဝါရောင် ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်များနှင့်အတူ ထပ်မံဖမ်းဆီးခံရပြီး ထောင်ဒဏ် ၆၅ နှစ်နှင့် ၆ လ ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ ၎င်း၏သမီးမှာ မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီရေးနှင့် နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ လွတ်မြောက်ရေး အတွက် ကြိုးပမ်းခဲ့သူ ဝေနှင်းပွင့်သုန်  ဖြစ်သည်။၂၀၁၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင်  မင်းကိုနိုင်၊ နီလာသိန်းနှင့်  ၈၈ မျိုးဆက်ကျောင်းသားများ အပါအဝင် နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် တစိတ်တပိုင်းအဖြစ် ကိုမြအေးကို  ပြန်လွတ်လာသည်။

## ထောင်မှပြန်လွတ်လာပြီးနောက် ဖြတ်သန်းမှုများ 
၈၈မျိုးဆက် ငြိမ်းချမ်းရေး နှင့် ပွင့်လင်း လူ့အဖွဲ့အစည်း၏  တိုင်းရင်းသားရေးရာကဏ္ဍ တွင် အင်တိုက်အားတိုက် ပါဝင်ခဲ့သည်။ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ခရီးလှည့်လည် တွေ့ဆုံမှုများတွင်လည်း ပါဝင်ခဲ့ပြီး အဖွဲ့၏  ငြိမ်းချမ်းရေးတာဝန်ခံတဦးအဖြစ်  တစ်တပ်တစ်အားလှုပ်ရှားပေးခဲ့သည်။

## ၂၀၂၁ နောက်ပိုင်းဖြစ်ရပ်များ 
၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်း သည့် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက် မနက်ပိုင်းမှာပင်  ကိုမြအေး သည် ဖမ်းခံခဲ့ရသည်။ ယင်းနောက် သမ္မတဦးသိန်းစိန် အစိုးရ လက်ထက်၂၀၁၄ ခုနှစ်က တရုတ်နိုင်ငံသားဖြစ်သူ မင်းသိမ်း ဆိုသူနှင့် အီးမေးလ် (E-mail) က တဆင့် ဆက်သွယ် ပြောဆိုခဲ့သည်ဆိုသော စွပ်စွဲချက်ဖြင့် ရန်ကုန် မင်္ဂလာတောင်ညွန့်မြို့နယ် ဒုရဲမှူး ဇော်မင်းသူက တရားလိုလုပ်၍ ရာဇသတ်ကြီး ဥပဒေ ပုဒ်မ ၅၀၅- ဂ အမှုဖြင့် တရားစွဲသည်။ ကိုမြအေးက စွပ်စွဲချက်များအား တစ်နိုင်ငံလုံးပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ် (NCA) အချက်အလက်များအား သက်သေထားကာ ၎င်းတွင် အပြစ်မရှိကြောင်း ထုချေခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၁ မတ်လ ၁၀ရက်တွင် အင်းစိန်ထောင်တွင်း တရားရုံးက  ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် ချမှတ်သည်။ ၂၀၂၂ နိုဝင်ဘာ ၁၇ရက်တွင် ကိုမြအေးသည် အခြားသော နိုင်ငံရေးတက်ကြွသူအချို့နှင့်အတူ ထောင်မှ လွတ်ငြိမ်းဖြင့်ပြန်လွတ်လာကာ မြန်မာ ပြည်သူများနှင့် အမြဲအတူတူရှိကြောင်း ပြောခဲ့သည်။

## မိသားစုဘဝ 
ကိုမြအေးသည် အိမ်ထောင်သည် တစ်ဦးဖြစ်ကာ ဝေနှင်းပွင့်သုန် နှင့် ဝတ်ရည်ရနံ့ ဆိုသည့် သမီးနှစ်ဦးရှိသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၈၈ မျိုးဆက် ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ
သစ်မန်ကျည်းပင်

**သစ်မန်ကျည်း** (*Albizia odoratissima*) သည် Fabaceae မျိုးရင်းဝင် သစ်ပင်ဖြစ်သည်။ အကြီးမြန်သော အပင်ဖြစ်ပြီး အမြင့်  နှင့် လုံးပတ် အချင်း , ထိ ကြီးထွားနိုင်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဒေသရင်းဖြစ်ပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ ဘူတန်နိုင်ငံ၊ နီပေါနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၊ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။

## ပြခန်း

Albizia odoratissima19.jpg|
Albizia odoratissima21.jpg|
Albizia odoratissima25.jpg|
Albizia odoratissima26.jpg|

## ကိုးကား
ကိုရီးယားလူမျိုး

**ကိုးရီးယားလူမျိုး** (တောင်ကိုးရီးယား : ၊ မြောက်ကိုရီးယား : ) သည် ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်တွင် မွေးဖွားသော အရှေ့အာရှ လူမျိုးစု ဖြစ်သည်။       

ကိုရီးယားလူမျိုးများသည် အဓိကအားဖြင့် ကိုရီးယားနိုင်ငံနှစ်ခု တွင် နေထိုင်ကြသည်- မြောက်ကိုရီးယား နှင့် တောင်ကိုရီးယား (စုပေါင်း၍ ရိုးရိုး ကိုရီးယားဟု ခေါ်ဆိုသည်)။ ၎င်းတို့သည် အခြား အာရှနိုင်ငံများ တွင် တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော လူမျိုးစုများဖြစ်သည်။ ၂၀ ရာစုတစ်လျှောက်တွင် ကိုရီးယားအသိုင်းအဝိုင်းများသည် အမေရိကတိုက် (အထူးသဖြင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု နှင့် ကနေဒါ တို့တွင်) နှင့် အိုရှန်းနီးယား တို့တွင်လည်း ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။

၂၀၂၃ ခုနှစ်စာရင်းအရ ကိုရီးယားနိုင်ငံပြင်ပတွင် နေထိုင်သည့် ကိုရီးယားလူမျိုး ခန့်မှန်းခြေ ၇.၃ သန်းရှိခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားလူမျိုး
မြအေး

**မြအေး** အမည်ရှိ လူပုဂ္ဂိုလ်များမှာ

* မြအေး (နိုင်ငံရေးသမား) - ၈၈ မျိုးဆက် ကျောင်းသားဟောင်း နိုင်ငံရေးသမား (၁၉၆၆ မွေးဖွား)
* မြအေး (ဝန်ကြီး) - ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ ဝန်ကြီး (၂၀၁၃ ကွယ်လွန်)
* မြအေး (တရားသူကြီး) - ရခိုင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော် ၏ တတိယမြောက်တရားသူကြီးချုပ်
ဂျူချဲ

***ဂျူချဲ*** (   ၊ )၊ တရားဝင်အားဖြင့် ***ဂျူချဲဝါဒီ*** (ကိုရီးယား- 주체사상) သည် မြောက်ကိုရီးယား၏ နိုင်ငံတော် အတွေးအခေါ်နှင့် ကိုရီးယား အလုပ်သမားပါတီ၏ တရားဝင် အတွေးအခေါ် ဖြစ်သည်။ မြောက်ကိုရီးယား သတင်းရင်းမြစ်များက ၎င်း၏ အယူအဆကို နိုင်ငံ၏ တည်ထောင်သူနှင့် ပထမဆုံးခေါင်းဆောင် ကင်အီဆွန်းမှ ရည်ညွှန်းပြောဆိုသည်။ *ဂျူချဲ* ကို မူလက မာ့က်စ်ဝါဒ-လီနင်ဝါဒ ၏ မူကွဲတစ်ခုအဖြစ် မှတ်ယူထားပြီး ကင်ဂျုံအီ၏သား ကင်အီဆွန်း၏သားနှင့် ဆက်ခံသူ ကင်ဂျုံအီက ၎င်းအား ၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်း ကွဲပြားသော အယူဝါဒအဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။ ကင်ဂျုံအီသည် ၁၉၈၀ ခုနှစ်များနှင့် ၁၉၉၀ ခုနှစ်များအတွင်း *ဂျူချဲ*ကို မာ့က်စ်ဝါဒ--လီနင်ဝါဒမှ ခွဲထွက်ပြီး သူ့ဖခင်၏ အတွေးအခေါ်များ အရေးပါမှုကို တိုးမြှင့်ပေးခြင်းဖြင့် ပိုမိုဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွန်မြူနစ်ဝါဒ
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံရေး သီအိုရီများ
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် အမျိုးသားရေးဝါဒ
နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း

အနားတစ်ဖက်အလျား ရှိသော စတုရန်းတစ်ခု၏ ဧရိယာသည်  ဖြစ်သည်။ အပြန်အလှန်အားဖြင့် စတုရန်းတစ်ခု၏ ဧရိယာသည်  ဖြစ်လျှင် ယင်း စတုရန်း၏ အနားတစ်ဖက်သည်  ရှိ၏။ ဤတွင် တစ်ဖက်အလျား  သည် ဧရိယာ ၏ **နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း** ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အခြေခံ သင်္ချာ
မုန့်လက်ဆောင်းပင်

**မုန့်လက်ဆောင်းပင်** (*Sedum morganianum*) သည် ပန်းပွင့်သောအပင် မျိုးစိတ်တခုဖြစ်ပြီး  မက္ကဆီကိုနိုင်ငံတွင် သဘာဝအလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။ နွေရာသီတွင် အနီရောင်ပန်းပွင့်များ ပွင့်လေ့ရှိသည်။ '

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အိမ်စိုက်ပင်များ
ကဏ္ဍ:မိုးခေါင်ရေရှားဒဏ်ခံနိုင်သော အပင်များ
တော်ဝင် ပင်ဂွင်း

**တော်ဝင် ပင်ဂွင်း** (***Eudyptes schlegeli***) သည် ပင်ဂွင်းမျိုးစိတ်တခုဖြစ်ပြီး အန္တာတိကတိုက်ငယ်တွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ နိုင်ငံတကာ သဘာဝထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အသင်းက တော်ဝင် ပင်ဂွင်းကို မျိုးသုဉ်းရန် အန္တရာယ်ကျလုနီးနီး မျိုးစိတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ 

## ကိုးကား
စိန်တံချူပင်

**စိန်တံချူပင်** (*Tecoma stans*)သည် ချုံပုတ်အမျိုးအစား ပန်းပွင့်သောအပင် မျိုးစိတ်တခုဖြစ်ပြီး မူရင်းပေါက်ရောက်ရာဒေသမှာ အမေရိကတိုက်ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြောက်အမေရိကတိုက်၏ ဥယျာဉ်ပန်းခြံပင်များ
သစ်မင်းဖိုပင်

**သစ်မင်းဖိုပင်** (*Podocarpus neriifolius*)သည် ကိုနီဖာ မျိုးစိတ် အပင်တမျိုးဖြစ်ပြီး ၁၀-၁၅ မီတာအထိ ကြီးထွားတတ်သည်။ အမြင့် ၆၅၀ မီတာမှ ၁၆၀၀ မီတာရှိ စိုစွတ်သောဒေသများတွင် ပိုမိုရှည်လျားသည်။ သစ်မင်းဖိုအား မြန်မာနိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဘင်္ဂလားဒေခ်ျနိုင်ငံ၊ နီပေါနိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံ၊ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၊ မလေးရှားနိုင်ငံ၊ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၊ ဘူတန်နိုင်ငံ၊ ဘရူနိုင်းနိုင်ငံနှင့် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။ ရေထင်းရူး၊ ဂျပန်သစ်မင်း ဟုလည်း ခေါ်သေးသည်။ 

## ကိုးကား
လောင်ဂျီကျူ

မှ ဝင်ရိုးစွန်းသို့ ဒေါင်လိုက်မျဉ်းများသည် လောင်ဂျီကျူမျဉ်းများ ဖြစ်ကြပြီး အီကွေတာနှင့်အပြိုင်မျဉ်းများသည် လတ္တီကျူမျဉ်းများ ဖြစ်ကြသည်။]]
ဂရင်းနစ် မွန်းတည့်မျဉ်း၏ အရှေ့ဘက်ရှိ လောင်ဂျီတွဒ်များကို 
အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ်များဟုခေါ်၍ အနောက်ဘက်ရှိ လောင်ဂျီတွဒ်များကို အနောက်လောင်ဂျီတွဒ်များဟုခေါ်ရန် သတ်မှတ်ကြသည်။ ထိုလောင်ဂျီတွဒ်များကို မြောက်နှင့်တောင် ဝင်ရိုးစွန်းများအား ဖြတ်၍ဆွဲထားကြသဖြင့် အီကွေတာဒေသရှိ လောင်ဂျီတွဒ် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု၏ အကွာအဝေးသည် ကျယ်ဝန်း၍ မြောက်နှင့်တောင်ဘက်များရှိ နေရာများသည် ဝင်ရိုးစွန်းများနှင့် နီးကပ်သွားလေလေ တစ်ခုနှင့်တစ်ခုပို၍ နီးကပ်သွားလေလေဖြစ်သည်။ လောင်ဂျီတွဒ် တစ်ခုနှစ်တစ်ခု၏ အကွာအဝေးကို တစ်ဒီဂရီစီ ခြားထားသဖြင့်
ရင်းနစ် မွန်းတည့်မျဉ်း၏ အရှေ့ဘက်တွင် ကပ်လျက်ရှိသော လောင်ဂျီတွဒ်သည် အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် တစ်ဒီဂရီဖြစ်၍ မွန်းတည့်မျဉ်း၏ အနောက်ဘက်တွင် ကပ်လျက်ရှိသော လောင်ဂျီတွဒ်သည် အနောက်လောင်ဂျီတွဒ် တစ်ဒီဂရီဖြစ်လေသည်။
ကမ္ဘာကြီးသည် ၂၄ နာရီတွင် တစ်ပတ်၊ သို့မဟုတ် ၃၆ဝ° ပတ် 
လျက်ရှိသဖြင့် တစ်နာရီတွင်(၃၆ဝ/၂၄) = ၁၅° ဖြတ်သန်းသွားလာလျက် ရှိလေသည်။ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ လူတစ်ဦးကမူ နေက ဖြတ်သွားသည်ဟု ထင်မြင်ပေလိမ့်မည်။ ထိုကြောင့် ၁ နာရီသည် ၁၅° လောင်ဂျီတွဒ်နှင့် တူညီသည်ဟု ဆိုနိုင်ပေသည်။ တစ်ဖန် တစ်ဒီဂရီကို မိနစ် ၆ဝ(၆ဝ) အဖြစ်လည်းကောင်း၊ တစ်မိနစ်ကို စက္ကန့်၆ဝ(၆ဝ)အဖြစ်လည်းကောင်း ခွဲခြားထားကြပြန်သည်။ ထိုမိနစ်နှင့် စက္ကန့်တို့မှာ အကွာအဝေးများသာဖြစ်ကြ၍ အချိန်များ မဟုတ်ကြ 
ချေ။ အချိန်တစ်မိနစ်နှင့် တစ်စက္ကန့်ကိုလည်း လောင်ဂျီတွဒ် မိနစ်နှင့် 
စက္ကန့်တို့နှင့် မည်သို့ဆက်သွယ်တူညီပုံကို ပြနိုင်ပေသည်။
၂၄ နာရီအချိန်သည် ၃၆ဝ° လောင်ဂျီတွဒ်နှင့် တူညီသဖြင့် 
တစ်နာရီအချိန်သည် = ၁၅° လောင်ဂျီတွဒ်
လေးမိနစ်သည် = ၁° ။
တစ်မိနစ်သည် = ၁၅° ။
တစ်စက္ကန့်သည် = ၁၅° ။ ဖြစ်လေသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သွားလာရေး ထိန်းချုပ်ခြင်း
ဂျီ ၂၀

**ဂျီ ၂၀**သည် နိုင်ငံပေါင်း (၁၉) နိုင်ငံနှင့် ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) တို့ပါဝင်သည့် အစိုးရဆိုင်ရာ ဖိုရမ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတကာ ဘဏ္ဍာရေးတည်ငြိမ်မှု ၊ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု လျှော့ချရေး နှင့် ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲသော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု စသည့် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး နှင့်ပတ်သက်သည့် အဓိကပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန် လုပ်ဆောင်သည်။ 

ဂျီ ၂၀သည် စက်မှုဖွံ့ဖြိုးပြီး နိုင်ငံများနှင့် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများ အပါအဝင် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး စီးပွားရေး၊ ကမ္ဘာ့စုစုပေါင်း ထုတ်ကုန် (GWP) ၏ ၈၀% ခန့်၊  နိုင်ငံတကာ ကုန်သွယ်မှု၏ ၅၉  ၇၇%၊  ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ သုံးပုံနှစ်ပုံ၊နှင့် ကမ္ဘာ့မြေဧရိယာ၏ ၆၀% ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ 

G20 သည် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး အကျပ်အတည်းများကို တုံ့ပြန်ရန် ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။  ၂၀၀၈ ခုနှစ်မှစတင်၍ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးစီ၏ အစိုးရအကြီးအကဲ သို့မဟုတ် နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲ ၊ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး သို့မဟုတ် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး နှင့် အခြားအဆင့်မြင့်အရာရှိများပါဝင်သည့် ထိပ်သီးအစည်းအဝေးများနှင့်အတူ အနည်းဆုံး တစ်နှစ်လျှင် တစ်ကြိမ် ကျင်းပခဲ့သည်။ အီးယူကို ဥရောပကော်မရှင် နှင့် ဥရောပဗဟိုဘဏ် တို့က ကိုယ်စားပြုသည်။    အခြားနိုင်ငံများ၊ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများနှင့် အစိုးရမဟုတ်သော အဖွဲ့အစည်းများအား ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ရန် ဖိတ်ကြားခံရပြီး အချို့ကို အမြဲတမ်းအခြေခံဖြင့် တက်ရောက်ရန် ဖိတ်ကြားထားသည်။

၂၀၀၉ ခုနှစ် ထိပ်သီးအစည်းအဝေး တွင် ဂျီ ၂၀ သည် နိုင်ငံတကာစီးပွားရေးနှင့် ဘဏ္ဍာရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအတွက် အဓိကနေရာအဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။  နောက်ပိုင်းဆယ်စုနှစ်များအတွင်း အဖွဲ့၏ ရာထူးသည် မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး ၎င်းအား ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို သိသိသာသာ ကျင့်သုံးခြင်းအဖြစ် အကဲခတ်သူများက အသိအမှတ်ပြုထားသည်။  ၎င်း၏ ကန့်သတ်အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်မှု၊  ပြဋ္ဌာန်းခွင့်အာဏာမရှိခြင်း၊  နှင့် လက်ရှိနိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများကို အားနည်းစေသည်ဟုလည်း စွပ်စွဲထားသည်။  

## မှတ်စု
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတကာ စီးပွားရေးအဖွဲ့အစည်းများ
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတကာ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ
ဒီရေတော

**ဒီရေရောက်သစ်တော** ခေါ် **ဒီရေတော**သည် လမုတောများ အစုအဖွဲ့တည်ရှိသည့် ကမ်းရိုးတန်းဒေသရှိ ရေဝပ်ဒေသ သို့မဟုတ် ရေတိမ်ဒေသ (wetland) များကို ခေါ်ဆိုသည်။ လမုပင်များသည် အေးခဲသော ရာသီဥတုကို ခံနိုင်ရည်မရှိသောကြောင့် အပူပိုင်းဒေသနှင့် သမပိုင်းဇုန်များတွင်သာ ရှင်သန်နိုင်ကြသည်။ လမုပင် မျိုးစိတ် ၈၀ ခန့်ရှိပြီး ယင်းအပင်များအားလုံးသည် အောက်ဆီဂျင်နည်းပါးသော မြေဆီလွှာတွင် ပေါက်ရောက်နိုင်ကြသည်။ ယင်းမြေဆီလွှာများသည် ရေစီး မပြင်းသောနေရာတွင် တည်ရှိပြီး အနည်များကို စုမိစေသည်။

ဒီရေတောအများစုကို ယင်း၏ ထူထပ်သောအမြစ်များဖြင့် သတိပြုမိနိုင်သည်။ ယင်းအမြစ်များသည် နိစ္စဒူဝ ဒီရေအတက်အကျကို ကိုင်တွယ်ပေးနိုင်သည်။ အမြစ်များသည် ဒီရေအတက်အကျတွင် အနည်များ မျောပါမသွားအောင် ကာကွယ်ပေးသည်။ ဒီရေတောများသည် ကမ်းရိုးတမ်းဒေသတွင် ဒီရေလှိုင်းများ၊ ပြင်းထန်သော ရေ
စီးကြောင်းများနှင့် မုန်တိုင်းများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော မြေတိုက်စားမှု အန္တရာယ်မှ ကာကွယ်ပေးသည်။ ဒီရေတောများ၏ ယင်းအမြစ်စနစ်သည် ငါးများနှင့် အခြားသတ္တဝါများ၏ နားခိုရာအဖြစ်လည်း စွမ်းဆောင်ပေးသည်။ ယင်းအပြင် ဒီရေတောများသည် ရာသီဥတု ပြောင်းလဲမှုကို နှေးကွေးစေသော ကာဗွန် သိုလှောင်မှု၏ ခရာကျသော စနစ်တခုလည်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ပြားတော

၊ ဖလော်ရီဒါပြည်နယ်ရှိ ရေချိုပြားတောတခု]]
**ပြားတော** (Swamp) ဆိုသည်မှာ ရေဝပ်ဒေသသစ်တောတခုဖြစ်သည်။ ပြားတောများသည် ကုန်းမြေနှင့် ရေထုနှစ်ခုစလုံးပါဝင်သောကြောင့် အကူးအပြောင်းဇုန်ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။ ပြားတောများသည် အရွယ်အစား အမျိုးမျိုးရှိပြီး ကမ္ဘာအနှံ့တွင် တည်ရှိကြသည်။ ပြားတောရှိ ရေသည် ရေချို သို့မဟုတ် ရေငန် ဖြစ်နိုင်သည်။ ရေချိုပြားတောများကို မိုးရေစီးဆင်းမှုကောင်းသော မြစ် သို့မဟုတ် ရေအိုင်များအနီးတွင် တွေ့ရှိရသည်။ ရေငန်ပြားတောများကိုမူ အပူပိုင်းဇုန်နှင့် သမပိုင်းဇုန် ကမ်းရိုးတန်းဒေသများတွင် တွေ့ရသည်။ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ပြားတောများကို အမေဇုန်မြစ်၊ မစ္စစ္စပီမြစ်၊ ကွန်ဂိုမြစ်များတွင် တွေ့ရသည်။

## ကိုးကား
လေးကွက်လိပ်

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လိပ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
အမှတ်(၂၃၅) ခြေလျင်တပ်ရင်း

**အမှတ်(၂၃၅)ခြေလျင်တပ်ရင်း** (အတိုကောက် - **ခလရ(၂၃၅)**) သည် ပခုက္ကူမြို့အခြေစိုက် အမှတ်(၁၀၁)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်လက်အောက်ခံ၊ တပ်ရင်းဖြစ်သည်။ မြိုင်မြို့တွင်အခြေစိုက်သည်။

ကဏ္ဍ:ခြေလျင်တပ်ရင်းများ
အိုင်ဘီးရီးယားကျွန်းဆွယ်

**အိုင်ဘီးရီးယားကျွန်းဆွယ်** (  )သည် ဥရောပ အနောက်တောင်ပိုင်းရှိ ကျွန်းဆွယ်ဖြစ်ပြီး ဥအာရှ၏ အနောက်ဘက်စွန်းကို သတ်မှတ်သည်။ ၎င်းကို စပိန်နိုင်ငံ နှင့် ပေါ်တူဂီနိုင်ငံတို့ကြားတွင် အဓိကပိုင်းခြားထားပြီး ၎င်းတို့၏နယ်မြေအများစုအပြင် ပြင်သစ်တောင်ပိုင်း၊ အင်ဒိုရာနိုင်ငံနှင့် ဂျီဘရော်လ်တာ၏ သေးငယ်သောဧရိယာများပါဝင်သည်။ ဧရိယာ ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့်  ၊  နှင့် လူဦးရေ အကြမ်းဖျင်း 53&nbsp;သန်း၊  ၎င်းသည် စကင်ဒီနေးဗီးယားကျွန်းဆွယ် ပြီးနောက် ဧရိယာအလိုက် ဒုတိယအကြီးဆုံး ဥရောပကျွန်းဆွယ်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်
ကဏ္ဍ:ဥရောပတိုက်၏ ဒေသများ
ရေဝပ်ဒေသ

**ရေဝပ်ဒေသ** သို့မဟုတ် **ရေဝပ်တော** ဆိုသည်မှာ တနှစ်ပတ်လုံး၊ သို့မဟုတ် ရက်သတ္တပတ်၊ လနှင့်ချီ၍ ရေလွှမ်းထားသော သို့မဟုတ် ရေဖြင့်ဝိုင်းရံထားသော တမူထူးသည့် ဂေဟစနစ်တခုဖြစ်သည်။ ရေဝပ်တောများကို ကုန်းမြေ သို့မဟုတ် ရေထုနှင့် ကွဲပြားစေသည့် အဓိကအချက်မှာ ရေနေအပင်များ ယင်းဒေသရှိမြေလွှာတွင် လိုက်လျောညီထွေ ရှင်သန်နိုင်သည့်အချက်ဖြစ်သည်။ ရေဝပ်တောများသည် ဂေဟစနစ်အားလုံးရှိ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲအများထဲတွင် ပါဝင်သည်ဟု ယူဆရသည်။ အပင်အမျိုးအစားများစွာနှင့် တိရစ္ဆာန် မျိုးစိတ်များ၏ နားခိုရာဖြစ်သည်။ ရေဝပ်တောများသည် ကမ္ဘာ့တိုက်ကြီးများတိုင်းတွင် သဘာဝအလျောက် ဖြစ်ထွန်းကြသည်။ ရေဝပ်တောရှိ ရေသည် ရေချို၊ ရေငန်နှင့် တပိုင်းရေချို တခုခုဖြစ်နိုင်သည်။ 

## ကိုးကား
စကင်ဒီနေးဗီးယားကျွန်းဆွယ်

**စကင်ဒီနေးဗီးယားကျွန်းဆွယ်** (    ;    ( Bokmål ) သို့မဟုတ် Nynorsk;    )သည် ဥရောပမြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသော ကျွန်းဆွယ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် ဆွီဒင် ၊ နော်ဝေနှင့် ဖင်လန်၏ အနောက်မြောက်ဘက် ကုန်းမြေများ ပါဝင်သည်။

ကျွန်းဆွယ်၏အမည်ကို စကင်ဒီနေးဗီးယား၊ ဒိန်းမတ် ၊ နော်ဝေနှင့် ဆွီဒင်နိုင်ငံတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုနယ်မြေဟူသော ဝေါဟာရမှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုယဉ်ကျေးမှုအမည်သည် ဒိန်းမတ်၏ဘိုးဘေးအိမ်ဖြစ်သည့် ဒိန်းမတ် နိုင်ငံ၏ ရာစုနှစ်များစွာကြာညောင်းခဲ့သော ကျွန်းဆွယ်၏တောင်ဘက်စွန်းရှိ Scania ဟူသောအမည်မှ ဆင်းသက်လာပြီး ယခုအခါ ဆွီဒင်၏အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။   

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စကင်ဒီနေးဗီးယား
ဖုန်

**ဖုန်**ကို အစိုင်အခဲအရာဝတ္ထု၏ အမှုန်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ကမ္ဘာမြေပေါ်တွင် ဖုန်သည် ယေဘုယျအားဖြင့် မြေလွှာအား လေတိုက်ခတ်ခြင်းမှ ပါလာသော လေထုထဲရှိ အမှုန်များ ဖြစ်ကြသည်။ ယင်းအပြင် မီးတောင်ပေါက်ကွဲခြင်း၊ ညစ်ညမ်းမှုများ စသော အမျိုးမျိုးသော ရင်းမြစ်များမှလည်း တွေ့ရသည်။ အိမ်ရှိ ဖုန်များသည် သေဆုံးပြီးသော အရေပြားဆဲလ်များ ၂၀-၅၀ ရာခိုင်နှုန်း ပါဝင်သည်။  ရုံးများတွင် အပင်၏ ဝတ်မှုန်များ၊ လူ့ဆံပင်များ၊ တိရစ္ဆာန်အမွှေးများ၊ အဝတ်မျှင်များ၊ စက္ကူမျှင်များ၊ အပြင်ဘက်ရှိ မြေလွှာ၏ တွင်းထွက်ပစ္စည်း အစရှိသည်များ ပါဝင်နိုင်လေသည်။

## ကိုးကား
ဆင်ကြာ

thumb| ဆင်ကြာ၏ ရေမျက်နှာပြင်ပေါ် ပေါလောပေါ်နေသော အရွက်
thumb| အိန္ဒိယနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းတွင် ဆင်ကြာပင်များ စိုက်ပျိုးထားသော ရေကန်

**ဆင်ကြာပန်းပင်** (***Euryale ferox***)သည်  အာရှတိုက် တောင်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်းတွင် တွေ့ရသော ရေနေပန်းပင်မျိုးစိတ်ဖြစ်ပြီး *Euryale* မျိုးစု၏ တစ်ခုတည်း ကျန်ရှိနေသေးသော မျိုးနွယ်ဖြစ်သည်။ အခြောက်လှန်းသောအခါ ကြာစေ့များသည် စားသုံးနိုင်ပြီး အာရှတိုက်တွင် စားသုံးလေ့ရှိကြသည်။

Nymphaeaceae သည် ပုံမှန်အားဖြင့် ရေနေ လီလီမျိုးရင်းတွင် ခွဲခြားထားသော်လည်း မျိုးစိတ်များကို သီးခြားမျိုးစု **Euryalaceae ဟုခေါ်သည်** ။ အခြားရေနေလီလီများနှင့်မတူဘဲ၊ *Euryale* ၏ ဝတ်မှုန်များတွင် နျူကလိယသုံးခုရှိသည်။

## အသုံးပြုမှုများ 
### ချက်ပြုတ်မှု 
thumb| စားသုံးရန်အသင့်ဖြစ်နေသော မီးအေးအေးဖြင့် ဖုတ်ထားသည့် ကြာစေ့များ
အပင်သည် စားသုံးနိုင်သော အဖြူရောင် ကြာစေ့များကို ထုတ်ပေးသည်။ အိန္ဒိယ၊ တရုတ်နှင့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြေနိမ့်ပိုင်း  ရေကန်များတွင် ၎င်း၏ ကြာစေ့များအတွက် စိုက်ပျိုးသည်။ တရုတ်လူမျိုးများသည် ရာစုနှစ်များစွာကြာအောင် စိုက်ပျိုးခဲ့ကြသည်။  အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဘီဟာပြည်နယ်တွင် ဟက်တာပေါင်း ၉၆,၀၀၀ ကျော်ကို *Euryale* စိုက်ပျိုးရန် ၁၉၉၀-၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ဖယ်ထားခဲ့သည်။ အပင်သည် ပူပြင်းခြောက်သွေ့သော နွေရာသီနှင့် အေးသောဆောင်းရာသီတွင် အကောင်းဆုံး ပေါက်ရောက်သည်။ အစေ့များကို နွေရာသီနှောင်းပိုင်းနှင့် ဆောင်းဦးပေါက်အစောပိုင်းတွင် စုဆောင်းပြီး အစိမ်းအနေဖြင့် သို့မဟုတ် ချက်ပြုတ်၍ စားသုံးနိုင်သည်။

### တိုင်းရင်းဆေး 
ကြာဆံ၏ အစေ့ကို Ayurveda ပြင်ဆင်မှုများနှင့် တရုတ်ရိုးရာတိုင်းရင်းဆေးတွင် အသုံးပြုကြသည်။

## မှတ်စုများ 
## ကိုးကား 
## နောက်ထပ်ဖတ်ရန် 
* 
* 
* 

## ပြင်ပလင့်များ 
* 

ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်၏ ဆေးဖက်ဝင်အပင်များ
ကဏ္ဍ:တရုတ်ရိုးရာတိုင်းရင်းဆေးတွင် အသုံးပြုသော အပင်များ
ချန်ပန်ဇောင်

thumb | right | ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ NFT Summit 2022 တွင် တွေ့ရသော ချန်ပန်ဇောင်**ချန်ပန်ဇောင်** သည် " **CZ** " ဟု အများသိကြသော တရုတ်-ကနေဒါ စီးပွားရေး အမှုဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဇောင် သည် ကုန်သွယ်မှုပမာဏ အများဆုံး (၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လအထိ) ခရစ်တို အိတ်ချိန်း ဖြစ်သော ဘိုင်းနန့် အိတ်ချိန်း ၏ ပူးတွဲ တည်ထောင်သူ နှင့် အမှုဆောင် အရာရှိချုပ် ဖြစ်သည်။  တရုတ်နိုင်ငံ Jiangsu တွင်မွေးဖွားခဲ့ပြီး ငယ်ရွယ်စဉ်တွင် မိသားစုနှင့်အတူ ကနေဒါသို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့သည်။ လက်ရှိ စင်ကာပူမှာ အခြေစိုက်နေထိုင်သည်။ 

*Bloomberg Billionaires Index* ၏ အဆိုအရ ဇောင် သည် ၂၀၂၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလအထိ ခန့်မှန်းခြေ အသားတင် ပိုင်ဆိုင်မှု ဒေါ်လာ ၃၃ ဘီလီယံဖြင့် ကမ္ဘာ့အဆင့် ၃၀ ‌‌မြောက်အချမ်းသာဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံရသည်။  

## ငယ်စဉ်ဘဝ နှင့် ပညာရေး 
ဇောင် သည် တရုတ်နိုင်ငံ Jiangsu ပြည်နယ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူ့အသက် ၁၂ နှစ်အရွယ် ၁၉၈၀ နှောင်းပိုင်း နှစ်များတွင် သူ၏ မိဘများ မိသားစုနှင့် အတူ ကနေဒါနိုင်ငံသို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ကာ ဗန်ကူးဗား တွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့သည်။ မိဘ နှစ်ပါးစလုံးက တရုတ်ပြည်မှာ ကျောင်းဆရာ ဆရာမတွေဖြစ်သည်။ သူ့အဖေသည် "ဘူဇွာ ဘက်လိုက် ပညာတတ်" ဟု တံဆိပ်ကပ် မခံရမီထိ တက္ကသိုလ်နည်းပြအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး ဇောင် မွေးဖွားပြီး မကြာမီ ကျေးလက် ဒေသများသို့ အတင်းပြောင်းရွှေ့ နေထိုင်စေခြင်း ခံခဲ့ရသည်။  ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်တွင် ဇောင် သည် မက်ဒေါ်နယ် အပါအဝင် လုပ်ငန်းများစွာမှာ လုပ်ပြီး မိသားစုကို ကူညီထောက်ပံ့ခဲ့သည်။ 

ဇောင် သည် Montreal ၊ Quebec ရှိ McGill တက္ကသိုလ်တွင် ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ ဘာသာရပ်ဖြင့် အဓိကတက်ရောက်ခဲ့သည်။   ရှစ်လမပြည့်မီမှာပင် ကုန်သွယ်မှုပမာဏ (ဧပြီ ၂၀၁၈ ခုနှစ်အထိ) အများဆုံး အိတ်ချိန်း အဖြစ် တိုးတက် လာခဲ့သည်။   ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဧပြီတွင်၊  Ethereum နှင့် အပြိုင်ဖြစ်သည့် smart contract ပါသော Binance Smart Chain ကို စတင်နိုင်ခဲ့သည်။ 

၂၀၁၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် *Forbes* သည် ၎င်းတို့၏ "ခရစ်တို လူချမ်းသာများ" စာရင်းတွင် ဇောင် ကို ခန့်မှန်းခြေအသားတင် တန်ဖိုး $1.1 မှ 2 ဘီလီယံ ဖြင့် တတိယနေရာ ထည့်ခဲ့သည်။ 

၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ဇောင် သည် ဘိုင်းနန့်၏ အမေရိကန် လုပ်ငန်းခွဲ ကို စတင်ခဲ့သည်။   ဘိုင်းနန့် သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် စင်္ကာပူ အခြေစိုက် ခရစ်တို အိတ်ချိန်း ၏ လုပ်ကိုင်ခွင့် လျှောက်လွှာကို ပြန်ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။  သူ၏ ချက်ချင်းသုံးနိုင်သည့် ပိုင်ဆိုင်မှုများ အားလုံးနီးပါးမှာ ခရစ်တို အနေနှင့်သာ ဖြစ်ကြောင်း ၂၀၂၁ ဧပြီလ ၆ ရက် တွင် ဇောင် က *Bloomberg Markets* အား ပြောကြားခဲ့သည်။ 

၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ဇောင် သည် အီလွန်မက်စ် မှ တွစ်တာ ကို ဝယ်ယူခြင်း အတွက် ဘိုင်းနန့် မှ တဆင့် ဒေါ်လာ သန်း ၅၀၀ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခဲ့သည်။ 

## ပုဂ္ဂလ ဘဝ 
၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ဘစ်ကွိုင်ကို ဝယ်ယူရန် သူ၏ ရှန်ဟိုင်းတိုက်ခန်းကို ရောင်းချခဲ့သည်။  ဇောင် က သူ၏ ချမ်းသာကြွယ်ဝမှု ၉၉% ကို တခြား သူဌေးတွေလိုပဲ လှူဒါန်းဖို့ စီစဉ်နေတယ် ဟု ဆိုသည်။ " Peabody မှ ဒီနေ့ထိ အခြားသော စွန့်ဦးတီထွင်သူများ သို့မဟုတ် တည်ထောင်သူများလို ကျတော့ရဲ့ ကြွယ်ဝမှု အများစုကို လှူသွားဖို့ ရည်ရွယ်ထားပါတယ်၊ ကျတော့ ချမ်းသာမှုရဲ့ ၉၀၊ ၉၅ ဒါမှမဟုတ် ၉၉ ရာခိုင်နူန်း အထိ လှူသွားဖို့ ရည်ရွယ်ထားပါတယ်။" 

ရိုက်တာ ၏ ဘိုင်းနန့် နှင့် ပတ်သက်သော စုံစမ်းမှု ဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ်အရ ဇောင် သည် တရုတ် ခရီးသွား ရုပ်မြင်သံကြား အစီအစဉ် တင်ဆက်သူနှင့် ဘိုင်းနန့် ပူးတွဲတည်ထောင်သူ ရီဟီ နှင့် နှစ်ပေါင်းများစွာ အချစ်ရေးရှိခဲ့သည် ဟု ဆိုသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သူမသည် အမေရိကန်၌ သားတယောက် မွေးဖွားခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၁၉၇၇ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:ကနေဒါလူမျိုး သန်းကြွယ်သူဌေးများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:ရိုးရှင်းသော တရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သည့် ဆောင်းပါးများ
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အောက်လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၂

|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="font-weight:normal;" |
----All 435 seats in the United States House of RepresentativesRepresentatives]]218 seats needed for a majority
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" style="text-align:center;" |

|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" style="text-align:center;" |
----**ရလဒ်များ**
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" style="text-align:center;" |
----

|}
**အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အောက်လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၂** ကို ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ရီပတ်ဘလစ်ကန်ပါတီသည် အမတ်နေရာအများစုကို အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး ၁၁၈ ကြိမ်မြောက် အမေရိကန်ကွန်ဂရက် အောက်လွှတ်တော်အများစုပါတီဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။

## မှတ်စု
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လတ်တလော ရွေးကောက်ပွဲများ
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲများ၊ ၂၀၂၂

**၂၀၂၂ ခုနှစ် အမေရိကန် ရွေးကောက်ပွဲများ**သည် ၂၀၂၂ ခနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သည့် ရွေးကောက်ပွဲများ ဖြစ်သည်။ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ၏ လက်ရှိသမ္မတ ဂျိုးဘိုင်ဒင်၏ သက်တမ်းအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဤ အမေရိကန်သမ္မတ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ ကာလအတွင်း၊ အမေရိကန် အောက်လွှတ်တော်တွင် အမတ်နေရာ ၄၃၅ နှင့် အထက်လွှတ်တော်တွင် အမတ်နေရာ ၁၀၀ အနက် ၃၅ နေရာတို့ကို ၁၁၈ ကြိမ်မြောက် အမေရိကန်ကွန်ဂရက် တွင် ဆုံးဖြတ်ရန် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြသည်။ သုံးဆယ့်ကိုးပြည်နယ်နှင့် နယ်မြေ ဆိင်ရာ အမေရိကန်အစိုးရ ရွေးကောက်ပွဲများအပြင် ပြည်နယ်နှင့် ဒေသဆိုင်ရာ ရွေးကောက်ပွဲ အများအပြားကိုလည်း ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ၂၀၂၀ ခုနှစ် အမေရိကန် သန်းခေါင်စာရင်း ကောက်ယူပြီးနောက် 2022 ခုနှစ် အမေရိကန် ခရိုင်ပြန်လည် သတ်မှတ်ခြင်းကြောင့် ထိခိုက်သည့် ပထမဆုံး ရွေးကောက်ပွဲ ဖြစ်သည်။  ရီပတ်ဘလစ်ကန်ပါတီ သည် အောက်လွှတ်တော်ကို ကျဉ်းမြောင်းသော အများစုဖြင့် အနိုင်ရခဲ့ပြီး ဒီမိုကရက်များသည် အထက်လွှတ်တော်ကို ဆက်လက်ထိန်းချုပ်ထားသည်။   

## ကိုးကား
လှသိန်း

**ဦးလှသိန်း** ( ၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၄၈ ဖွား) သည် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်  ၂၀၁၆ မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့မှ ၂၀၂၂ ဇန်နဝါရီ ၃၁ရက် အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။  

## ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး 
ဦးလှသိန်းသည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး မြစ်သားမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဆယ်တန်းအောင်မြင်ပြီး ဘူမိဗေဒဘာသာရပ်အထူးပြုဖြင့် တက္ကသိုလ်တက်ခဲ့သည်။  B.Sc(Q),M.Sc,DGS(Netherlands) ဘွဲ့များရရှိခဲ့ပြီး တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ် အဖြစ် တာဝန်များအဆင့်ဆင့်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ခုနှစ် တွင်  မိတ္ထီလာတက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ်  အဖြစ်မှ အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။

## နိုင်ငံရေးလောကသို့ရောက်ရှိလာခြင်း 
ဦးလှသိန်းသည် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၁၀၊ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၁၂၊ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၁၅ တို့တွင်  မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး မိတ္ထီလာခရိုင် ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၁၅ မှတဆင့် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် အစိုးရဖွဲ့ နိုင်ပြီးနောက်  နိုင်ငံတော်သမ္မတဦးထင်ကျော် က ၎င်းအား ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်အဆိုပြုခဲ့ရာ ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်ကလည်း သဘောတူခဲ့သည့်အတွက် ဦးလှသိန်းသည် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။  အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၀ တွင် တပ်မတော်အပါအဝင် အတိုက်အခံများ၏ ဝေဖန်ခြင်းကို ခံရသည်။   

## ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရခြင်း 
ဦးလှသိန်း သည် ၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်းတွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် မဲစာရင်းပြုစုခြင်း၊ ကြိုတင်မဲပေးခြင်း ကိစ္စရပ်များနှင့်ပတ်သက်၍ ရာဇသတ်ကြီး ပုဒ်မ ၁၃၀-က ဖြင့် အမှုဖွင့်ခံရသည်။ထိန်းသိမ်းခံရပြီး ၁နှစ်နှင့်၅လကျော်အကြာ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၇ ရက်တွင် နေပြည်တော်အချုပ်ထောင်ရှိ အထူးတရားရုံးက ၎င်းအား ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် အမိန့်ချမှတ်သည်။  

၎င်းနှင့်အတူ အဖွဲ့ဝင်  ဦးသန်းဌေး နှင့် ဦးမြင့်နိုင်တို့သည်လည်း ထောင်ဒဏ်သုံးနှစ်စီ ချမှတ်ခြင်းခံခဲ့ရသည့်အပြင် အဖွဲ့ဝင်ဟောင်း ၁၅ ဦး တို့ပါ ရာဇသတ်ကြီး ပုဒ်မ ၁၃၀(က) ဖြင့် တရားစွဲဆိုခံခဲ့ရသည်။တရားစွဲခံရသည့် ၎င်းတို့ကို နေပြည်တော်အချုပ်ထောင်သို့ ပို့ဆောင်ခဲ့ပြီး အမိန့်ချမှတ်အပြီးတွင် ရမည်းသင်းထောင်၌ အကျဉ်းချခဲ့သည်။ကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင် ဦးသန်းဌေး ကိုမူ အိုးဘိုထောင် သို့ ပြောင်းရွှေ့အကျဉ်းချခဲ့သည်။ 

၂၀၂၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၆ ရက်နေ့တွင် လွတ်ငြိမ်းဖြင့် ဦးလှသိန်းနဲ့ အဖွဲ့ဝင် ဦးမြင့်နိုင်တို့သည် ပြန်လွတ်လာခဲ့သည်။ 

## အငြင်းပွားဖွယ်ရာကိစ္စရပ်များ 
ဦးလှသိန်း ဦးဆောင်သည့် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် သည် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၀ အား ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါ ကန့်သတ်ထိန်းချုပ်မှုများကြားကပင် အောင်မြင်စွာကျင်းပပေးခဲ့သည်။ တပ်မတော်အပါအဝင် နိုင်ငံရေးအတိုက်အခံအင်အားစုများက အဆိုပါ ရွေးကောက်ပွဲကို တရားမျှတမှုမရှိဟု ဝေဖန်ကြသည်။  ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပ ရွေးကောက်ပွဲ လေ့လာစောင့်ကြည့်သူများကမူ ရွေးကောက်ပွဲ၌ အားနည်းချက်အချို့ ရှိခဲ့သော်လည်း တရားမျှတမှုရှိသည့် ရွေးကောက်ပွဲအဖြစ် အသိအမှတ် ပြုကြသည်။ 

၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် မဲစာရင်း မှားယွင်းမှုရှိသည်ဆိုသော တပ်မတော်၏ စွပ်စွဲချက်အား ပြန်လည်စစ်ဆေးရန် နိုင်ငံတော်သမ္မတဦး ဝင်းမြင့် ထံတင်ပြခဲ့သေးသည်ဟုလည်းဆိုသည်။ ထို့အပြင် ထောင်ဒဏ်ကျခံနေရစဉ် ပြစ်မှုများအပေါ်ဝန်ခံလျက် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီထံ အသနားခံစာ တင်ပြခဲ့သည့် ကိစ္စလည်း ရှိခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။

## မိသားစုဘဝ 
ဇနီးနှင့် သား ၂ ယောက်တို့ရှိသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဝင်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံး၊ အဖွဲ့အစည်းများ၏ အကြီးအကဲများ
ဂျွန် မက်အာသာ (အမေရိကန် သင်းအုပ်ဆရာ)

**ဂျွန် ဖူလာတန် မက်အာသာ ဂျူနီယာ** (၁၉၃၉ ခုနှစ်၊ ဇွန် ၁၉ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွား) သည်အမေရိကန် ပရိုတက်စတင့် သင်းအုပ်ဆရာဖြစ်ပြီးသူ၏နိုင်ငံတကာတွင်စုစည်းထားသောခရစ်ယာန်သွန်သင်ချက်ရေဒီယိုနှင့်ရုပ်မြင်သံကြားအစီအစဉ် *Grace to You* ကြောင့်လူသိများသောစာရေးဆရာဖြစ်သည်။  သူသည် ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ရက်၊ ၁၉၆၉ ခုနှစ်ကတည်းက ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၊ Sun Valley ရှိ ဂိုဏ်းဂဏမဟုတ်သော ဘုရားကျောင်းဖြစ်သည့် ဂရေ့စ် ကွန်မျူနတီ အသင်းတော် ၏ သင်းအုပ်ဆရာဖြစ်ခဲ့သည်။  လက်ရှိတွင် သူသည် Santa Clarita ရှိ The Master's University နှင့် Master's Seminary ၏ အဓိပတိဖြစ်သည်။

မက်အာသာ သည် expository ဟောပြောခြင်း အတွက် ခိုင်မာသောထောက်ခံသူဖြစ်ပြီး *ယနေ့ခေတ်ခရစ်ယာန်ဘာသာ* မှ အသိအမှတ်ပြုခံရပြီး သူ၏ခေတ်တွင် ဩဇာအရှိဆုံးတရားဟောဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။  MacArthur သည် စာအုပ်ပေါင်း 150 ကျော်ကို ရေးသား တည်းဖြတ်ခဲ့ပြီး အထူးသဖြင့် အုပ်ရေ တစ်သန်းကျော် ရောင်းချခဲ့ရသော *MacArthur Study Bible* သည် Gold Medallion Book Award ကို ရရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၃၉ မွေးဖွားသူများ
အင်္ဂလိပ်ဝီကီပီးဒီးယား

**အင်္ဂလိပ်ဝီကီပီးဒီးယား** သည် ရိုးရှင်းအင်္ဂလိပ်ဝီကီပီးဒီးယားနှင့်အတူ၊ အွန်လိုင်းစွယ်စုံကျမ်းတစ်ခုဖြစ်သည့် ဝီကီပီးဒီးယား၏ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ တည်းဖြတ်မှုနှစ်ခုထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ 

ကဏ္ဍ:ဘာသာစကားအလိုက် ဝီကီပီးဒီးယားများ
ကယ်ဗင် မက်ကာသီ (ကယ်လီဖိုးနီယား နိုင်ငံရေးသမား)

**ကယ်ဗင် အိုဝင် မက်ကာသီ** (၁၉၆၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့  မွေးဖွား) သည် အမေရိကန်နိုင်ငံရေးသမားဖြစ်ပြီး ၂၀၁၉ ခုနှစ်မှစ၍ အမေရိကန် အောက်လွှတ်တော်တွင် အောက်လွှတ်တော်လူနည်းစုခေါင်းဆောင်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ရီပတ်ဘလီကန်ပါတီဝင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး အောက်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ ဂျွန် ဘိုဟန်နာနှင့် ပေါလ် ရိုင်ယန်တို့အောက်တွင် အောက်လွှတ်တော်လူများစုခေါင်းဆောင်အဖြစ် ၂၀၁၄ မှ ၂၀၁၉ ခုနှစ်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ မက်ကာသီသည် ၂၀၀၇ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၃ ခုနှစ်အထိ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၏ ၂၂ ကြိမ်မြောက် ကွန်ဂရက်လွှတ်တော် ခရိုင် အတွက် အမေရိကန် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၃ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ ၂၃ ကြိမ်မြောက် ခရိုင် အတွက် မက်ကာသီသည် ၎င်း၏ အဋ္ဌမမြောက် အောက်လွှတ်တော် သက်တမ်းတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။ သူသည် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲတွင်အောက်လွှတ်တော်ကို ရီပတ်ဘလီကန်များ ချုပ်ကိုင်နိုင်စေရန် ဦးဆောင်ခဲ့သည်။

ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၆၅ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် နိုင်ငံရေးသမားများ
ကိုရီးယားဝီကီပီးဒီးယား

**ကိုရီးယားဝီကီပီးဒီးယား** (   / ဟန်းဂွတ်ဂေါ် ဝီခီဖက်ကွာ) သည် ဝီကီပီးဒီးယား၏ ကိုရီးယားဘာသာစကား ထုတ်ဝေမှုဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ၂၀၀၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၅  ဇွန်လ ၄ ရက်နေ့တွင် ဆောင်းပါးပေါင်း တစ်သောင်းအထိ ရောက်ရှိခဲ့သည်။  ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ အထိ ၎င်းတွင် အသုံးပြုသူ 1,702 ဦးဖြင့် ဆောင်းပါးပေါင်း 614,032 ပုဒ်ရှိသည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘာသာစကားအလိုက် ဝီကီပီးဒီးယားများ
ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ
ဂျပန်ဝီကီပီးဒီးယား

သည် အခမဲ့ဖြစ်ပြီး open-source  ဂျပန်ဘာသာစကား အွန်လိုင်းစွယ်စုံကျမ်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ် မေလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် စတင်လွှင့်တင်ခဲ့ပြီး၊  ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် ဆောင်းပါးပေါင်း ၂၀၀,၀၀၀ နှင့် ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ဆောင်းပါးပေါင်း ၅၀၀,၀၀၀ ရှိခဲ့သည်။  ခုနှစ်  အထိ၊ ၎င်းတွင် တက်ကြွစွာပံ့ပိုးပေးသူ  ရှိကာ ဆောင်းပါးပေါင်း  ကျော်ရှိပြီး အင်္ဂလိပ်၊ ပြင်သစ်နှင့် ဂျာမန်ဘာသာစကား ဝီကီပီးဒီးယားများပြီးနောက် စတုတ္ထနေရာတွင် ရှိသည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဘာသာစကားအလိုက် ဝီကီပီးဒီးယားများ
စပိုင်နိုဆောရက်စ်

[thumb|[အမျိုးသားပထဝီဝင်လူမှုအဖွဲ့အစည်း#အမျိုးသားပထဝီဝင်ပြတိုက်|အမျိုးသားပထဝီဝင်ပြတိုက် တွင် ပြန်လည်တည်ဆောက် ထားသော အရိုးစု။ ရေကူးနေသော ကိုယ်နေဟန်ထား။]]
***စပိုင်နိုဆောရက်စ်*** သည် လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၉၉ မီလျံခန့်မှ ၉၃.၅ မီလျံခန့် အကြား ခရီတေးရှတ် နှောင်းပိုင်း ကာလ နှင့် ယခု မြောက်အာဖရိက ဖြစ်သော နေရာတွင် နေထိုင်ခဲ့သော စပိုင်နိုဆောရိတ် ဒိုင်နိုဆော မျိုးစု ဖြစ်သည်။

## ရှာဖွေတွေ့ရှိမှု နှင့် နာမည်ပေးခြင်း
### မျိုးစိတ် အမည်ပေးခြင်း
*စပိုင်နိုဆောရက်စ်* မျိုးစိတ် နှစ်ခု သည် နာမည်ပေးပြီးပြီ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့မှာ *စပိုင်နိုဆောရက်စ် အေဂျစ်တီးကပ်စ်* ("အီဂျစ် ကျောရိုး ပုတ်သင်" ဟုဆိုလိုခြင်း) နှင့် အငြင်းပွားဖွယ် ဖြစ်သော *စပိုင်နိုဆောရက်စ် မာရော့ကန်နက်စ်* ("မောရော့ကန် ကျောရိုး ပုတ်သင်" ဟုဆိုလိုခြင်း) တို့ ဖြစ်ကြသည်။

ပထမဆုံးသော *စပိုင်နိုဆောရက်စ်* ရုပ်ကြွင်းများကို၂၀ ရာစု အစောပိုင်း မှာ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး စတင်သရုပ်ဖော်နိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၁၂ ခုနှစ်တွင် ရစ်ချာ့ မာ့ခ်ဂရက်ဖ် သည် ကြီမားသော သယ်ရိုပေါ့ ဒိုင်နိုဆော တစ်ကောင်၏ ရုပ်ကြွင်း တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ကို အီဂျစ်နိုင်ငံ အနောက်ဘက်ရှိ ဘဟယ်ရီယန် ဖွဲ့စည်းပုံ ၌ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၁၅ ခုနှစ်တွင် ဂျာမန် ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းပညာရှင် အာနက်စ် စထရောင်းမား သည် ထိုနာမူနာ ကို မျိုးစုအသစ် တစ်ခု နှင့် မျိုးစိတ်အသစ် တစ်ခု တွင် စရင်းထည့်သွင်ပေးခဲ့သော ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ် ကို ရေးသားထုတ်ဝေ ခဲ့၏။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒိုင်နိုဆောများ
တောင်သူလယ်သမားများဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်-မန္တလေး

**တောင်သူလယ်သမားများ ဖွံ့ဖြိုးရေး အများနှင့်သက်ဆိုင်သော ဘဏ် ကုမ္ပဏီလီမိတက်**(; အတိုကောက် **FDB Bank**) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ 

## သမိုင်းကြောင်း 
**တောင်သူလယ်သမားများဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်လီမိတက်-မန္တလေး **ကို မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်က ၂၀၂၀ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉ ရက်နေ့တွင်  ဘဏ်လုပ်ငန်းလိုင်စင်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဘဏ် အဖြစ် စတင်လည်ပတ်ခဲ့သည်။ EXCELLENT FORTUNE DEVELOPMENT GROUP COMPANY LIMITED ( EFD GROUP ) ကတည်ထောင်ထားသော ဘဏ်တစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။ 

ဘဏ် ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သူမှာ ဦးစိုင်းမျိုးဝင်း ဖြစ်သည်။  ဘဏ်ရုံးချုပ်ကို အမှတ်(မ-၂၃(၁)/ခ)၊ (၆၆)လမ်း နှင့် (၆၇)လမ်းကြား၊ သိပ္ပံလမ်း၊ ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်၊ မန္တလေးမြို့၊ မန္တလေးတိုင်း ဒေသကြီး တွင် ဖွင့်လှစ်ထားသည်။ 

ရုံးချုပ်ဘဏ်ခွဲကို   မန္တလေးမြို့၊ အမှတ်(၇၀)၊ ၈၄ လမ်း၊ ၂၈ လမ်းနှင့် ၂၉ လမ်းကြား၊ ချမ်းအေးသာဇံမြို့နယ်တွင် လည်းကောင်း၊ ၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင်  ရန်ကုန်မြို့၏  ပထမဆုံးသော  ဘဏ်ခွဲတစ်ခုကို  အမှတ် (၃၈၇)  ၊ အခန်း K-1 ၊  ရွှေဘုံသာလမ်း ၊ (အထက်ဘလောက်)  ပန်းပဲတန်းမြို့နယ်  ၊ ရန်ကုန်မြို့ တွင်လည်းကောင်း အသီးသီး ဖွင့်လှစ်ထားသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘဏ်များ
ပြင်သစ်ဝီကီပီးဒီးယား

**ပြင်သစ်ဝီကီပီးဒီးယား** (    ) သည် အခမဲ့ အွန်လိုင်းစွယ်စုံကျမ်း ဝီကီပီးဒီးယား၏ ပြင်သစ်ဘာသာ ထုတ်ဝေသော ထုတ်ဝေမှု ဖြစ်သည်။ ဝီကီပီးဒီးယားကို တရားဝင်ဖန်တီးပြီး နှစ်လအကြာ ၂၀၀၁ ခုနှစ် မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ဤထုတ်ဝေမှုကို စတင်ခဲ့ပါသည်။ တိယအကြိမ်ထုတ်ဝေသော ဆောင်းပါး ၁ သန်းကျော်ဖြစ်သည်။
ကဏ္ဍ:ဘာသာစကားအလိုက် ဝီကီပီးဒီးယားများ
နီလာသိန်း

**နီလာသိန်း** (၁၉၇၂ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့ ဖွား) သည် မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၈၈ မျိုးဆက် ကျောင်းသားများ အဖွဲ့၏ အဖွဲ့ဝင် ကိုဂျင်မီ(ခ)ကိုကျော်မင်းယု၏ ဇနီးလည်းဖြစ်သည်။   နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားဟောင်း တစ်ဦးဖြစ်ကာ သူမကို  နိုင်ငံတကာ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အဖွဲ့က ယုံကြည်ချက်ကြောင့် အကျဉ်းကျခံခဲ့ရသူတစ်ဦး အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
နီလာသိန်းသည် သူမ၏ အနာဂတ်ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ကျော်မင်းယု (ကိုဂျင်မီ) နှင့်အတူ စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို ဆန့်ကျင်သူဖြစ်သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒီမိုကရေစီ ၈၈၈၈ အရေးတော်ပုံတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ တွင် သူမသည် ဆန္ဒပြပွဲများတွင် ပါဝင်ခြင်းကြောင့် ထောင် နှစ်လ အကျဉ်းချခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၉၆ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် သာယာဝတီအကျဉ်းထောင် ဆန္ဒပြပွဲများ စီစဉ်မှုအတွက် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး ထောင်ဒဏ် ဆယ်နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံရေးလုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် ကျော်မင်းယုနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ၈၈ မျိုးဆက် ကျောင်းသားအဖွဲ့တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။

၂၀၀၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် အစိုးရဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြပွဲများဖြစ်ပွားခဲ့ရာ ဆန္ဒပြပွဲများ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအနေဖြင့် နီလာသိန်းလည်းပါဝင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ (၁၀) ရက်နေ့တွင် နီလာသိန်းသည် ရန်ကုန်ရှိ အခြားသော နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားအချို့နှင့်အတူ  ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် သူမနှင့် ခင်ပွန်းဖြစ်သူအပါအဝင် ၈၈ မျိုးဆက် ကျောင်းသားများအဖွဲ့မှ ကိုဌေးကြွယ်၊ မမီမီ နှင့် အခြားသော တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ ၁၀ ဦးတို့မှာ “အီလက်ထရွန်နစ်ကို တရားမဝင်အသုံးပြုခြင်း” နှင့် “တရားမဝင် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖွဲ့စည်းခြင်း” အစရှိသည့် စွပ်စွဲချက်များဖြင့်  ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။  ထိုအချိန်က ဆယ့်လေးဦးစလုံး သရက်အကျဉ်းထောင်တွင် ထောင်ဒဏ် ၆၅ နှစ် ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခံရသည်။ နီလာသိန်းနှင့် ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ကိုဂျင်မီတို့သည် နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများအား အစုလိုက်အပြုံလိုက် လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ဖြင့် ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ ထောင်မှ ပြန်လွတ်ပြီးနောက် နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားဆောင်ရွက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ လက်ပံတန်းကျောင်းသားသပိတ် ထောက်ခံသည့်အနေဖြင့် ရန်ကုန် သမိုင်းလမ်းဆုံတွင်  ၂၀၁၅ခုနှစ် ဖေဖေါ်ဝါရီလအတွင်းက ဆန္ဒပြခဲ့မှုဖြင့် ၂၀၁၆ ဖေဖော်ဝါရီတွင် ထပ်မံ ဖမ်းဆီးခံရသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်မေလ ကလည်း ဒေါင်းတို့မျိုးဆက် သံချပ်အဖွဲ့နှင့် စပ်လျဉ်းပြီး ခေတ္တထိန်းသိမ်းခံရသည့် ဖြစ်စဉ်လည်းရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ နောက်ပိုင်းကာလများတွင် နီလာသိန်း တိမ်းရှောင်ခဲ့ရသည်။ခင်ပွန်းဖြစ်သူ  ဦးဂျင်မီ၏  ရုပ်အလောင်းမတွေ့မချင်း နာရေး လုပ်သွားမှာ မဟုတ်ဘဲ စစ်အာဏာရှင်စနစ် အမြစ်ဖြတ်တိုက်ထုတ်နိုင်ဖို့ ရန်ငါပြတ်ကြစေဖို့  တိုက်တွန်းကြောင်း ပြောစကားသည်လည်း ထင်ရှားခဲ့သည်။  

## ရရှိခဲ့သည့်ဆုများ 
၂၀၀၈ ခုနှစ် မတ်လတွင် နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသား စုစုနွေး နှင့် မဖြူဖြူသင်း တို့နှင့်အတူ နီလာသိန်း Homo Homini ဆု ချီးမြှင့်ခံရသည်။ 

## မိသားစုဘဝ 
နီလာသိန်းသည် ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ကျော်မင်းယု နှင့် သမီးတစ်ဦးထွန်းကားခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၁၉၇၂ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ
ဂုဏ်ထူးဆောင်တောင်သူလယ်သမားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဘဏ်

thumb|ရန်ကုန်မြို့ မဟာဗန္ဓုလလမ်းနှင့်ဗိုလ်မြတ်ထွန်းလမ်းထောင့်ရှိ G Bank ဘဏ်ခွဲအားတွေ့မြင်ရစဉ်
**ဂုဏ်ထူးဆောင် တောင်သူလယ်သမား ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ဘဏ် အများနှင့်သက်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီလီမိတက်** (; အတိုကောက် **G Bank**) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ 

## သမိုင်းကြောင်း 
ဂုဏ်ထူးဆောင်တောင်သူလယ်သမားများဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်  ကို မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်က ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဇွန် ၆ ရက်နေ့တွင်  ဘဏ်လုပ်ငန်းလိုင်စင်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ ဂုဏ်ထူးဆောင် တောင်သူလယ်သမား ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဘဏ်၏ ပထမဆုံး ဘဏ်ခွဲကို ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၇ ရက်တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး မုံရွာမြို့၌ စတင်ဖွင့်လှစ် ခဲ့သည်။  ဘဏ် ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သူမှာ ဦးမောင်ကို ဖြစ်သည်။ 

### ဘဏ်ခွဲများ 
ဘဏ်ခွဲများကို ရန်ကုန်တိုင်း၊မန္တလေးတိုင်း၊စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ကရင်ပြည်နယ်နှင့်ရှမ်းပြည်နယ် တို့တွင် ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ၂၀၂၂ နိုဝင်ဘာလအထိ စာရင်းများအရ ဘဏ်ခွဲ ၁၉ ခုအထိရှိသည်။  ဘဏ်ရုံးချုပ်များကိုမူ အမှတ် (၁၄၉)၊ ဗိုလ်ချုပ်လမ်းနှင့် မြို့ပတ်လမ်းထောင့်၊ မုံရွာတောင် ရပ်ကွက်၊ မုံရွာမြို့၊ စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီး နှင့်ရန်ကုန်မြို့  ၊မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ ဘုရင့်နောင် အိမ်ရာ၊ ည/၄၃၊ ယုဇနလမ်း တို့တွင် ဖွင့်လှစ်ထားသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘဏ်များ
ပသျှူးဝီကီပီးဒီးယား

**ပသျှူးဝီကီပီးဒီးယား** (    , Jawi အက္ခရာ : **ويکيڤيديا بهاس ملايو**, အတိုကောက် : **mswiki** ) သည် ဝီကီပီးဒီးယား၏ ပသျှူးဘာသာစကား ထုတ်ဝေမှု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ပသျှူးအက္ခရာကိုသာ အသုံးပြုပြီး ဂျဝီအက္ခရာကိုမူ အသုံးမပြုပေ။ ဤထုတ်ဝေမှုကို ၂၀၀၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတွင် 2022 November အထိ ဆောင်းပါးပေါင်း 361,795 ဆောင်းပါးအရေအတွက်အရ ၃၅ ခုမြောက် အကြီးဆုံး ဝီကီပီးဒီးယား ဖြစ်သည်။ အဆိုပါစနစ်ကို Wikipedia စီမံခန့်ခွဲသူ Brion Vibber မှ အသက်သွင်းခဲ့သည်။  

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘာသာစကားအလိုက် ဝီကီပီးဒီးယားများ