သုနီတမထေရ်

**အရှင်သုနီတမထေရ်**သည် ဂေါတမဘုရားရှင်လက်ထက်တော်တွင် ယုတ်နိမ့်သည့် အမျိုးအနွယ်မှ ရဟန်းပြု၍ ရဟန္တာဖြစ်တော်မူသော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ အရှင်သုနီတ၏ ဘဝဇာတ်ကြောင်းသည် မာန်မာန၏ အပြစ်တို့ကို လည်းကောင်း၊ ကံတရား၏ အကျိုးပေး ဆန်းကြယ်ပုံကို လည်းကောင်း၊ မြတ်စွာဘုရား၏ မဟာကရုဏာတော်ကို လည်းကောင်း ထင်ရှားစွာ ပြဆိုနေပေသည်။

### ရှေးဘဝကံ
အရှင်သုနီတ၏ အလောင်းအလျာသည် ရှေးဘုရားရှင်များ၏ သာသနာတော်တွင် အရဟတ္တဖိုလ်ကို မျှော်မှန်း၍ ပါရမီမျိုးစေ့များစွာကို ထူထောင်ခဲ့သော အမျိုးကောင်းသားတစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဘုရားမပွင့်သော သုညကမ္ဘာတစ်ခုတွင် လူမိုက်အပေါင်းအသင်းများနှင့် ပေါင်းသင်းမိခဲ့သည်။ တစ်နေ့သ၌ လူငယ်များနှင့် ပျော်ပါးနေစဉ် ဆွမ်းခံကြွလာသော ပစ္စေကဗုဒ္ဓါတစ်ဆူကို ဖူးမြင်ရလေ၏။ ထိုအခါ ကြည်ညိုစိတ်မဖြစ်သည့်အပြင် မာနတက်ကြွကာ ထိုပစ္စေကဗုဒ္ဓါအား ကြမ်းတမ်းစွာ ပြစ်မှားဆဲဆိုမိလေသည်။

သူက ပစ္စေကဗုဒ္ဓါအား ဤသို့ ဆို၏။

 "အချင်းခပ်သိမ်း အိုင်းအမာနာရှိသော ကိုယ်ကဲ့သို့ တစ်ကိုယ်လုံးကို ဖုံးလွှမ်းပြီး ဆွမ်းခံလှည့်လည်ခြင်းဖြင့် သင့်အဖို့ အဘယ်အကျိုးရှိမည်နည်း။ လယ်ထွန်ခြင်း၊ ကုန်သွယ်ခြင်းတို့ဖြင့် အသက်မွေးသင့်သည် မဟုတ်လော။ အကယ်၍ ထိုအလုပ်တို့ကို မစွမ်းနိုင်လျှင် အိမ်တိုင်း၌ ကျင်ငယ်ကျင်ကြီးစသည့် အညစ်အကြေးတို့ကို သယ်ဆောင်ရှင်းလင်းခြင်းဖြင့် အသက်မွေးပါလော့။" 

ဤသို့ မိမိကိုယ်ကို အထင်ကြီးပြီး သူတစ်ပါးကို အထင်သေးကာ မာနတရားဖြင့် ပြစ်မှားခဲ့သော အကုသိုလ်ကံကြောင့် ထိုအမျိုးကောင်းသားသည် သေလွန်သောအခါ ငရဲသို့ ကျရောက်ခဲ့ရသည်။ ငရဲမှ လွတ်မြောက်ပြီးနောက် ဘဝပေါင်းများစွာ ယုတ်နိမ့်သော ပန်းမှိုက်သွန်၊ မစင်ဘင်ကျုံးသမား မျိုးနွယ်တို့၌သာ ဖြစ်ခဲ့ရလေသည်။ သူတစ်ပါးအား အဆင့်အတန်း နှိမ့်ချဆက်ဆံခဲ့သော ကံသည် မိမိအား အနိမ့်ကျဆုံးဘဝသို့ ရောက်စေခဲ့သည်။

### ဂေါတမဘုရားရှင်နှင့် တွေ့ဆုံခြင်း
ရှေးဘဝက ထူထောင်ခဲ့သော ပါရမီကုသိုလ်ကံတို့ ရင့်ကျက်လာသောအခါ ဂေါတမဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်နှင့် ကြုံကြိုက်လေသည်။ သုနီတသည် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်၌ မစင်ဘင်ကျုံးသမား (ပုပ္ဖဆဍ္ဍက) မျိုးနွယ်မှ မွေးဖွားလာခဲ့သည်။ သူ၏ အလုပ်မှာ မြို့မှ မစင်အညစ်အကြေးများကို တောင်းများဖြင့် ထမ်းပိုး၍ စွန့်ပစ်ရခြင်း ဖြစ်သည်။

တစ်နေ့ နံနက်မိုးသောက်အခါ မြတ်စွာဘုရားသည် မဟာကရုဏာသမာပတ်မှ ထတော်မူ၍ လောကကို ကြည့်ရှုတော်မူသောအခါ သုနီတ၏ နှလုံးသား၌ အရဟတ္တဖိုလ်ရနိုင်သော ဥပနိဿယမျိုးစေ့ကို မြင်တော်မူသည်။ ထို့ကြောင့် သံဃာတော်များနှင့်အတူ သုနီတ အလုပ်လုပ်ရာ နောက်ဖေးလမ်းကြားသို့ တမင်ပင် ကြွချီတော်မူခဲ့သည်။

မြတ်စွာဘုရားနှင့် သံဃာတော်များ ကြွလာသည်ကို မြင်သောအခါ သုနီတသည် အလွန်တုန်လှုပ်ကြောက်ရွံ့သွားသည်။ မိမိကဲ့သို့ ယုတ်နိမ့်သူသည် မြင့်မြတ်သော ဘုရားရှင်၏ ရှေ့မှောက်တွင် မနေသင့်ဟု ယူဆကာ ပုန်းအောင်းရန် နေရာရှာသော်လည်း မတွေ့ချေ။ နောက်ဆုံးတွင် မစင်ထမ်းပိုးကို နံရံဘေး၌ ချထားပြီး နံရံ၌ ပူးကပ်ကာ လက်အုပ်ချီ၍ ရိုသေစွာ နေလေ၏။

မြတ်စွာဘုရားသည် သုနီတ၏ အနီးသို့ ချဉ်းကပ်တော်မူပြီး အလွန်နူးညံ့သာယာသော ဗြဟ္မာ၏ အသံတော်ဖြင့် ဤသို့ မေးတော်မူသည်။

 "သုနီတ၊ ဤသို့ ဆင်းရဲပင်ပန်းလှသော အသက်မွေးခြင်းဖြင့် သင့်အဖို့ အဘယ်အကျိုးရှိမည်နည်း။ သင်သည် သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်၍ ရဟန်းမပြုနိုင်ဘူးလော။" 

### ရှင်ရဟန်းပြုခြင်းနှင့် ရဟန္တာဖြစ်တော်မူခြင်း
မြတ်စွာဘုရား၏ ကြင်နာလှသော အမေးစကားသည် သုနီတ၏ နှလုံးသားကို အမြိုက်ရေစင်ဖြင့် သွန်းလောင်းလိုက်သကဲ့သို့ ဖြစ်သွားစေသည်။ သူသည် အတိုင်းမသိ ဝမ်းမြောက်ကြည်နူးခြင်း (ပီတိသောမနဿ) ဖြစ်ကာ ဤသို့ ရဲရင့်စွာ ပြန်လည်လျှောက်ထားလေသည်။

 "အရှင်ဘုရား၊ တပည့်တော်ကဲ့သို့ ယုတ်နိမ့်သော အမျိုးဇာတ်ရှိသူများပင် ဤသာသနာတော်၌ ရှင်ရဟန်းပြုခွင့် ရနိုင်ပါလျှင် အဘယ်ကြောင့် ရဟန်းမပြုဘဲ နေပါမည်နည်း။ တပည့်တော်အား ရှင်ရဟန်း ပြုပေးတော်မူပါ ဘုရား။"

ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် လက်ျာလက်တော်ကို ဆန့်တန်း၍ "ဧဟိ ဘိက္ခု" ဟု ခေါ်တော်မူကာ "ရဟန်း... လာလော့။ တရားတော်ကို ကောင်းစွာ ဟောကြားထားပြီ။ ဝဋ်ဆင်းရဲ၏ အဆုံးကိုပြုခြင်းငှာ မြတ်သော အကျင့်ကို ကျင့်ကြံအားထုတ်လော့" ဟု မိန့်တော်မူလိုက်သည်။ ထို ခဏ ချက်ချင်းပင် သုနီတ၏ မစင်ကျုံးသမားအသွင်သည် ပျောက်ကွယ်၍ ဝါတော် ၆၀ ရ မထေရ်ကြီးတစ်ပါးကဲ့သို့ သင်္ကန်းပရိက္ခရာတို့ဖြင့် ပြည့်စုံသော ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သွားလေသည်။

ထို့နောက် အရှင်သုနီတသည် မြတ်စွာဘုရားထံမှ ကမ္မဋ္ဌာန်းတရားကို သင်ယူပြီး တောသို့ဝင်ကာ တစ်ပါးတည်း တရားအားထုတ်တော်မူသည်။ မကြာမီပင် ညဉ့်၏ ပထမယာမ်၌ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိဉာဏ် (ရှေးဘဝများကို သိနိုင်သောဉာဏ်)၊ ဒုတိယယာမ်၌ ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ် (နတ်မျက်စိကဲ့သို့ မြင်နိုင်သောဉာဏ်) နှင့် တတိယယာမ်၌ အာသဝက္ခယဉာဏ် (အာသဝေါတရားတို့ကို ကုန်စေသောဉာဏ်) တို့ကို ရရှိကာ အာသဝေါကင်းစင်သော ရဟန္တာအရှင်မြတ် ဖြစ်တော်မူလေသည်။

### အတိတ်ကံကို ဆင်ခြင်ခြင်း
ရဟန္တာဖြစ်ပြီးနောက် အရှင်သုနီတသည် မိမိ၏ အတိတ်ဘဝနှင့် ပစ္စုပ္ပန်ဘဝ အဖြစ်အပျက်တို့ကို ပြန်လည်ဆင်ခြင်ကာ သံဝေဂယူလျက် သံဃာတော်များအား ဤသို့ မိန့်ကြားတော်မူခဲ့သည်။

 "တပည့်တော်သည် ယုတ်နိမ့်သော မစင်ကျုံးသမားမျိုး၌ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ ဆင်းရဲ၍ အစာရေစာ ရှားပါးခဲ့ရသည်။ သူတစ်ပါးတို့၏ ရွံရှာစက်ဆုပ်ခြင်း၊ နှိပ်စက်ခြင်း၊ ကဲ့ရဲ့ရှုတ်ချခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချသောစိတ်ဖြင့် လူအများအား ရှိခိုးခဲ့ရသည်။" 

ဤသို့ မိန့်ဆိုခြင်းဖြင့် အရှင်ပစ္စေကဗုဒ္ဓါအပေါ်၌ ပြုခဲ့သော အကုသိုလ်ကံတို့၏ အကျိုးပေးပုံကို ထင်ရှားစေခဲ့သည်။
* ဆွမ်းခံခြင်းကို ကဲ့ရဲ့ခဲ့သဖြင့် မိမိကိုယ်တိုင် အစာရှားပါးသူ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။
* မစင်ကျုံးသမားလုပ်ရန် ဆဲဆိုခဲ့သဖြင့် မိမိကိုယ်တိုင် မစင်ကျုံးသမား ဖြစ်ခဲ့ရသည်။
* သူတစ်ပါးကို ရွံရှာစက်ဆုပ်ခဲ့သဖြင့် မိမိကိုယ်တိုင် သူတစ်ပါးတို့၏ ရွံရှာခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။
* မာန်မာနကြီးခဲ့သဖြင့် မိမိကိုယ်တိုင် နှိမ့်ချသောစိတ်ဖြင့် သူတစ်ပါးကို ရှိခိုးဆက်ဆံခဲ့ရသည်။

### မြတ်စွာဘုရား၏ ချီးကျူးတော်မူခြင်း
အရှင်သုနီတသည် ရဟန္တာဖြစ်တော်မူပြီးနောက် သိကြားမင်းနှင့်တကွ နတ်ဗြဟ္မာများစွာတို့ လာရောက် ရှိခိုးပူဇော်ကြသည်။ မြတ်စွာဘုရားသည် နတ်ဗြဟ္မာအပေါင်း ခြံရံလျက်ရှိသော အရှင်သုနီတကို ကြည့်ရှု၍ နှစ်ခြိုက်တော်မူကာ ဤသို့ ဥဒါန်းကျူးရင့်တော်မူသည်။

 "ဣန္ဒြေကို စောင့်စည်းခြင်း (တပ)၊ သီလကို ထိန်းသိမ်းခြင်း (သံယမ)၊ ဉာဏ်ပညာဖြင့် မိမိစိတ်ကို ဆုံးမခြင်း (ဒမ) နှင့် မြတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်ခြင်း (ဗြဟ္မစရိယ) တို့ကြောင့်သာလျှင် မြင့်မြတ်သော ဗြာဟ္မဏစစ် ဖြစ်ပေသည်။ ဤသည်သာ အမြတ်ဆုံး ဗြာဟ္မဏ ဖြစ်သည်။" 

ဤသို့ဖြင့် မြတ်စွာဘုရားသည် အမျိုးဇာတ်မြင့်မားခြင်းသည် လူကို မြင့်မြတ်စေသည်မဟုတ်၊ သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာတည်းဟူသော မြတ်သောအကျင့်တရားများကသာ လူကို အမှန်တကယ် မြင့်မြတ်စေကြောင်း အရှင်သုနီတမထေရ်ကို အကြောင်းပြု၍ ဟောကြားတော်မူခဲ့လေသည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်

ပြင်ပလင့်များ
* အရှင်သုနီတအလောင်းရဲ့ မာန်မာန
* သုနီတတ္ထေရဂါထာ
### ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရဟန္တာများ