open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ဟယ်ရီပေါ်တာနှင့် မရဏမှော်လက်ဆောင်

***ဟယ်ရီပေါ်တာနှင့် မရဏမှော်လက်ဆောင်*** ( ၊ **ဟယ်ရီပေါ်တာနှင့် တြိမရဏဂမ္ဘီရလက်ဆောင်**၊ **ဟယ်ရီပေါ်တာနှင့် မှော်ဝင်ရတနာ** စသည်ဖြင့်လည်း ဘာသာပြန်ဆိုကြ) သည် ဗြိတိသျှစာရေးဆရာမ ဂျေ ကေ ရိုးလင်း ရေးသားထားသည့် နာမည်ကြီး ဆန်းကြယ်စိတ်ကူးယဉ် ဝတ္ထုရှည်တစ်ပုဒ် ဖြစ်၍၊ ဟယ်ရီပေါ်တာ စာအုပ်အတွဲတွင် သတ္တမမြောက်နှင့် နောက်ဆုံးစာအုပ် ဖြစ်သည်။ ထိုစာအုပ်ကို ၂၀၀၇ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ဝေဖြန့်ချိခဲ့၍ ၊ ၁၉၉၇ ခုနှစ်က ထွက်ရှိခဲ့သော ဟယ်ရီပေါ်တာနှင့် ပြဒါးရှင်လုံး စာအုပ် ထုတ်ဝေချိန်မှ ဆယ်နှစ်ခန့်အကြာတွင် စာအုပ်အတွဲကို အပြီးသတ်လိုက်ခြင်း ဖြစ်ပေသည်။ အဆိုပါစာအုပ်ကို ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းတွင် ဘလွမ်းစ်ဘာရီ စာအုပ်တိုက် မှလည်းကောင်း၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် စကောလာ့စတစ် မှလည်းကောင်း၊ ကနေဒါတွင် ရိန်းကို့စ် မှလည်းကောင်း ထုတ်ဝေဖြန့်ချိခဲ့လေသည်။ ဤဝတ္ထုသည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်က ထွက်ရှိခဲ့သော ဟယ်ရီပေါ်တာနှင့် သွေးနှောမင်းသား ဝတ္ထုမှ ဖြစ်ရပ်များကို တိုက်ရိုက်သဘော ဆက်လက်ဖော်ပြထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဇာတ်လမ်းမှာမူ မှော်ဆရာများ ဖြစ်ကြသော ဟယ်ရီပေါ်တာနှင့် ရန်သူ ဗော်လ်ဒီမော့တို့နှစ်ဦး၏ နောက်ဆုံးပိတ် ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်တိုက်ပွဲအကြောင်း ဖြစ်၏။

*မရဏမှော်လက်ဆောင်* ဟူသော ခေါင်းစဉ်အမည်သည် *ပေါ်တာ* စာအုပ်စီးရီးမှ ယခင်ခေါင်းစဉ်များနှင့် တစ်မူထူးခြားစွာ ကွဲလွဲနေမှုကြောင့် အံ့ဩမှုများကို ဖြစ်စေခဲ့သည်။ ထိုဝတ္ထုသည် စတင်ဖြန့်ချိချိန်မှ ၂၄ နာရီအတွင်း အမေရိကန်တစ်နိုင်ငံတည်း၌ပင် အုပ်ရေ ၈.၃ သန်းနှင့် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းတွင် အုပ်ရေ ၂.၆၅ သန်း ရောင်းချနိုင်ခဲ့မှုကြောင့် *ဂင်းနစ်စ်မှတ်တမ်း*တွင် **စတင်ဖြန့်ချိချိန်မှ ၂၄ နာရီအတွင်း အရောင်းရဆုံး ရသစာအုပ်** အဖြစ် စံချိန်တင်နိုင်ခဲ့သည်။ အများအားဖြင့် ကောင်းမွန်သော ဝေဖန်မှုများရရှိခဲ့သော ထိုစာအုပ်သည် ၂၀၀၈ ခုနှစ် **ကော်လိုရာဒို ဘလူး စပရု စာအုပ်ဆု** (Colorado Blue Spruce Book Award) ကို လက်ခံရရှိခဲ့ပြီး အမေရိကန်စာကြည့်အတိုက်အသင်းက **အရွယ်ရောက်လူငယ်များအတွက် အကောင်းဆုံးစာအုပ်** (Best Book for Young Adults) အဖြစ် ရွေးချယ်ခေါ်ဆိုခဲ့လေ၏။ ထိုဝတ္ထု၏ ရုပ်ရှင်ကားကို နှစ်ပိုင်းခွဲကာ ရိုက်ကူးပြသခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပထမပိုင်း၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် ဒုတိယပိုင်း ထွက်ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ခုံခံရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်

**ခုံခံရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်၊ ဝင်းခနကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၈၀၉ ဖြစ်သည်။ အရပ်အခေါ်မှာ ခုံခါ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝင်းခနကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၂၄၇ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၇၃၄၃ ဦး နေထိုင်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အကလောရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်

**အကလောရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်၊ အကလောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၆၈၀ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အကလောကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၂၂၀ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၉၆၀ ဦး နေထိုင်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒေါနတောင်တန်း

နားရှိ ထုံးကျောက်တောင်]]

**ဒေါနတောင်တန်း** သည် မြန်မာနိုင်ငံ နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ ကြားရှိတောင်တန်းဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်များ
*Google Books, *The Physical Geography of Southeast Asia*
*Kayah-Karen/Tenasserim Moist Forests
*Tay Lay’s chopper mania 
*The Geology of Burma (Myanmar) 
*Picture of peak on the Thai side of the range
*KNU - Forest policy
သောင်ရင်းမြစ်

**သောင်ရင်းမြစ်** () သည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံကြားတွင် ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသော မြစ်တစ်စင်းဖြစ်သည်။ ထိုင်းအခေါ်အားဖြင့် **မူဟ်မြစ် (မိုအိမြစ်)**ဟု လူသိများသည်။ သောင်ရင်းမြစ်သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဖွတ်ဖလခရိုင်မှ မြောက်၊ အနောက်မြောက်အရပ်သို့ ဖြတ်သန်းစီးဆင်းလာပြီး  မြန်မာနိုင်ငံ၊ ဘားအံခရိုင်  နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ ဆွတ်မူဟ်ခရိုင်အနီးတွင် သံလွင်မြစ်အတွင်းစီးဝင်သွားသည်။ သောင်ရင်းမြစ်သည်  ရှည်လျားပြီး ငါးမျိုးစိတ်များစွာကိုလည်း မြင်ရလေ့ရှိသည်။

## ကိုးကား
နောင်ကမြိုင်ရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်

**နောင်ကမြိုင်**သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံခရိုင်၊ ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာကြီးတစ်ရွာဖြစ်သည်။ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၏ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့ဖြစ်သော လှိုင်းဘွဲ့မြို့၏ အနောက်တောင်ဘက်နှင့် သံလွင်မြစ်၏အရှေ့ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘားအံမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဩဒါတကသိုဏ်း

**ဩဒါတ − အဖြူကသိုဏ်း**သည် ရှေးအတိတ်နီးသောဘဝက ဩဒါတ − အဖြူကသိုဏ်းကို ရဖူးသော အထုံဝသီ ပါရမီ အဓိကာရ ရှိခဲ့လျှင် မပြုမပြင်ဘဲ ဖြူဖြူမြင်သမျှ အလုံးစုံသော ဝတ္ထုကိုပင် ကြည့်ရှု၍ အလွယ်တကူဖြင့် နိမိတ်ရနိုင်၏။ အထုံဝသီပါရမီ အဓိကာရ မရှိခဲ့လျှင် မိမိအထွာဖြင့် တစ်ထွာလောက် အလျားအနံကျယ်စွာ သစ်သားကို ယပ်ဝန်း၊ ရေအိုးဖုံးများကဲ့သို့ လက်ကိုင်စရာ အရိုးနှင့်တကွ ကသိုဏ်းဝန်းလုပ်၍ အဖြူဆုံးသောဆေးကို အချောဆုံး အလှဆုံးနေအောင် သုတ်၍ အနား၌ အဖြူရောင်ကို တောက်ထစေတတ်သော အနက်ဖြစ်စေ၊ အဝါဖြစ်စေ၊ အနီဖြစ်စေ အမှတ်မရှိ တစ်ခုခု ဒန်ပူပြား (ငွေမူးစေ့ခန့်) ဆေးမင်အနားပတ် တင်သား သုတ်လိမ်း၍ "အဖြူ အဖြူ" ဟု စိတ်ထဲက မှတ်၍ ကြည့်ရှု၍ နိမိတ်ယူရာ၏။

ဤအဖြူကသိုဏ်း၌ ဥဂ္ဂဟနိမိတ်ကား ပြင်ဘက် ပရိကမ္မနိမိတ်နှင့် တထပ်တည်းတူစွာ မျက်စိနှင့် မြင်သောအတိုင်းပင် ထင်၏။ ပဋိဘာဂနိမိတ်မှာ ထိုဥဂ္ဂဟနိမိတ်ထက် အဆအရာမက ဖြူချောနုနယ်ပြောင်လင်းလျက် အလွန်နှစ်သက်ဖွယ် ဖြစ်၍ ထင်၏။ အဖြူ ပရိကမ္မနိမိတ်ကို ကြည့်ရှုသောအခါ အပေါ်ရံ၌ ရေကဲ့သို့ လှုပ်ရှားအိအိ အပေါ်ရောင်ရှိ၏။

ထိုအရောင်ပေါ်တွင် အတွင်းက ပေါ်လာသော အဖြူထက်ပင် ပဋိဘာဂနိမိတ်က အဆများစွာ သာလွန်၍ ဖြူချောနုနယ် ပြောင်လင်းသေး၏။ ဈာန်ပေါ်ပုံမှာ ပထဝီမြေကသိုဏ်းနည်းအတိုင်း ပေါ်၏။

## ကိုးကား
အာကာသကသိုဏ်း

**အာကာသ − ကောင်းကင်ကသိုဏ်း**နိမိတ် သည် အမိုးပေါက်၊ နံရံပေါက်၊ ပြတင်းပေါက်များကို ဆိုလိုသည်။ ကြည့်ရှုလိုသောအခါ ဝိုင်းဝိုင်းစက်စက် လှပစွာ ပဏာရအောင် အမိုးကိုဖြစ်စေ၊ နံရံကို ဖြစ်စေ မိမိအထွာဖြင့် (၂) ထွာလောက် ဝိုင်းဝိုင်းစက်စက် အပေါက်ဖာ၍ ထိုအပေါက်ကို "ကောင်းကင်ဟင်းလင်း ကောင်းကင်ဟင်းလင်း" ဟု စိတ်ထဲကမှတ်၍ မျက်စိနှင့် မြင်သောအတိုင်း ဟင်းလင်းကောင်းကင်ကွက်ကို စိတ်ထဲ၌ စွဲကပ်ထင်မြင်၍ ပါလာအောင် ကြည့်ရှု၍ ယူရာ၏။ (အဝိုင်းမှသာမဟုတ် လေးထောင့်ပြတင်းပေါက်ကိုလည်း ကြည့်ရှုယူရပါ၏။ နိမိတ်ရသည်သာ လိုရင်းဖြစ်သည်။)

ဤကောင်းကင်ကသိုဏ်း၌ ဥဂ္ဂဟနိမိတ်ကား အမိုးစွန်း၊ နံရံစွန်းနှင့်တကွ ထင်၏။ ပဋိဘာဂနိမိတ်မှာ အစွန်းပျောက်လျက် ကောင်းကင်ဟင်းလင်းကွက် သက်သက်ကြီးထင်၏။ ဈာန်ပေါ်ပုံမှာ ပထဝီမြေကသိုဏ်းနည်းအတိုင်း ပေါ်၏။

## ကိုးကား
အနန်းကွင်းရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်

**အနန်းကွင်းရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်၊ အနန်းကွင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ဝင်းရော်မြစ် အနောက်ဘက်ကမ်းနှင့် သေမင်းတမန် ရထားလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၇၉၆ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အနန်းကွင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၆၅၄ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၆၉၀ ဦး နေထိုင်သည်။ ဘုရားငါးဆူမှသည် အနန်းကွင်းထိ ၃၂ မိုင်ရှည်သော မုဒုံ-ဘုရားငါးဆူ-တံခွန်တိုင်-ဖားပြ-အနန်းကွင်း ကားလမ်း ရှိသည်။ အနန်းကွင်းတံတားသည် ပေ ၅၀၀ ရှည် သံကူကွန်ကရစ်အမျိုးအစား ဖြစ်ကာ၊ ၂၀၁၆ တွင် တည်ဆောက်သည့် ကားလမ်း ဖြစ်သည်။ ဘုရားငါးဆူ-တံခွန်တိုင်-တောင်ဒီးဖားပြ-အနန်းကွင်းလမ်း တံတားအမှတ်(၁/၂)သည် ပေ ၅၀ ရှည် ကွန်ကရစ်အမျိုးအစား ကားလမ်း ဖြစ်သည်။ ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာန ရှိသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး

**အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး**သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအစိုးရ၏  ဗဟိုအစိုးရအဖွဲ့ ထိပ်ပိုင်းရာထူးဖြစ်သည်။နိုင်ငံခြားရေးဌာန၏ အကြီးအကဲလည်း ဖြစ်သည်။

ထိုရာထူးကို သမ္မတမှ တိုက်ရိုက်ခန့်အပ်သည်။

## တာဝန်ဝတ္တရားများ 
* အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ နိုင်ငံခြားရေးရာနှင့် ပြည်ထောင်စုဌာနတို့ကို ကြီးကြပ်ရန်။
* နိုင်ငံတကာရေးရာများနှင့်ပတ်သက်၍ သမ္မတကိုအကြံပေးရန်။
* နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ စာချုပ်စာတမ်းများကို စေ့စပ်ရန်။
* နိုင်ငံတကာဆွေးနွေးပွဲများ၊ ညီလာခံများကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်တက်ရောက်ရန်။
* နိုင်ငံတကာသို့သွားလာနေသော နိုင်ငံသားများအတွက်သတင်းများပေးရန်။
* အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ နိုင်ငံသားများ၊ သယံဇာတများနှင့်နိုင်ငံခြားရေးရာကာကွယ်မှုများကိုလုပ်‌ဆောင်ရန်၊၊
* အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဆိုင်ရာဥပဒေများကိုအကြံပေးရန်။
* အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ နိုင်ငံခြားရေးရာအချက်အလက်များကိုချပြရန်။
* အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့်အခြားတိုင်းပြည်များအကြား စီးပွားရေးအကျိုးများ တိုးမြှင့်ရန်။
အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး၏ မူလ ပြည်တွင်းတာဝန်များမှာ
* နိုင်ငံ၏ဥပဒေများကိုမျှဝေခြင်း။
* သမ္မတ၏ခန့်အပ်လွှာများကိုပြင်ဆင်၊ချိပ်ပိတ်၊အသံသွင်းခြင်း၊၊
* အသံသွင်း မှတ်တမ်းများကိုပြင်ဆင်ခြင်း၊၊
* နိုင်ငံ၏တော်ဝင်အမှတ်တံဆိပ်ကိုအုပ်ထိန်းခြင်း၊၊
* ယခင်အတွင်းရေးမှူးများ၏ ညီလာခံမှတ်တမ်းများကိုအုပ်ထိန်းခြင်း၊၊

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ် 
*
ကန်ကြီးစေတီတော်

**ကန်ကြီးဘုရား** () သည် မုဒုံမြို့ အရှေ့တောင်ဘက်၊ တနင်္သာရီ တောင်တန်း၏ အနောက်ဘက်တွင်တည်ရှိသော တန်ခိုးကြီးဘုရားဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မွန်ပြည်နယ်ရှိ အဆောက်အအုံများ
ဟယ်ရီပေါ်တာ (ဇာတ်ကောင်)

***ဟယ်ရီ ဂျိမ်းစ် ပေါ်တာ*** ( ၊ **ဟာရီ ဂျိမ်း ပေါ့တာ** စသည်ဖြင့်လည်း စာလုံးပေါင်းကြ) သည် ဗြိတိသျှစာရေးဆရာမ ဂျေ ကေ ရိုးလင်း၏ ဟယ်ရီပေါ်တာ စာအုပ်အတွဲ၏ ပင်တိုင်အဓိကဇာတ်ကောင် ဖြစ်သည်။ ထိုစာအုပ်များ၏ ဇာတ်ကြောင်းမှာ မိဘမဲ့ကလေးငယ် ဟယ်ရီပေါ်တာ၏ ဘဝမှ ခုနစ်နှစ်တာ ကျောင်းသားဘဝ ကာလအတွင်း ဖြစ်ရပ်များပင် ဖြစ်လေသည်။ ဟယ်ရီသည် အသက် တစ်ဆယ့်တစ်နှစ်ပြည့်မွေးနေ့တွင် သူသည် မှော်ဆရာ (စုန်းကဝေ) တစ်ဦး ဖြစ်ကြောင်း သိရှိခဲ့ရ၏။ ထို့ကြောင့်ပင် သူသည် **ဟော့ဂ်ဝပ် စုန်းကဝေအတတ်နှင့် မှော်ပညာကျောင်းတော်ကြီး**ကို တက်ရောက်ခွင့်ရခဲ့လေသည်။ ကြင်နာလှသော ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီး အဲလ်ဘတ်စ် ဒမ်ဘယ်လ်ဒိုးနှင့် အခြားပရော်ဖက်ဆာများ၏ လမ်းညွှန်သင်ကြားပို့ချမှုများအောက်တွင် မှော်အတတ်ပညာကို လေ့ကျင့်သင်ယူခဲ့ရသည်။ ဟယ်ရီက သူ့အနေဖြင့် (ဝတ္ထုပါ) စုန်းကဝေလောကကြီးတွင် ထင်ရှားကျော်ကြားသူတစ်ဦး ဖြစ်သည်ကို တွေ့ခဲ့ရ၏။ ကမ္ဘာတစ်လွှား လူအများ ဖိမ့်ဖိမ့်တုန်အောင် ကြောက်ရွံ့ရသော **နာမည်ပင်မခေါ်ဝံ့သောသူ** မိစ္ဆာသခင်ကြီး ဗော်လ်ဒီမော့နှင့် သူ့ကံကြမ္မာ ဆက်နွယ်မှုကိုလည်း သိရှိခဲ့ရပေသည်။ ထို လော့ဒ်ဗော်လ်ဒီမော့ ဆိုသူကား ဟယ်ရီ၏ မိဘနှစ်ပါးဖြစ်သည့် လီလီနှင့် ဂျိမ်းစ်တို့ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သော အမှောင့်ဘက်သား ဆိုးဝါးသော စုန်းတစ်ဦး ဖြစ်လေသည်။
ကိုရီးယားနိုင်ငံ

**ကိုရီးယားနိုင်ငံ**သည် အရှေ့အာရှရှိ သမိုင်းဝင်နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ၁၉၄၅ ခုနှစ်မှစကာ ၂ ပိုင်းကွဲသွားပြီး မြောက်ကိုရီးယား (ကိုရီးယား ဒီမိုကရက်တစ် ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ)နှင့် တောင်ကိုရီးယား(ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ)တို့ ဖြစ်သည်။ ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်တွင် တည်ရှိသော ကိုရီးယားသည် အနောက်မြောက်တွင် တရုတ်၊ အ​ရှေ့​မြောက်
တွင် ရုရှားနိုင်ငံတို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။ အရှေ့ဘက်တွင် ဂျပန်ပင်လယ်နှင့် ဂျပန်နိုင်ငံတို့ ရှိသည်။

ပထမထောင်စုနှစ်၏ပထမတစ်ဝက်ခန့် ​​အေဒီ ၆၇၆တွင်ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်သည်သုံးပြည်​ထောင်ဟုလူသိများသော ဂိုဂူ​လျော၊ဘတ်ဂျယ်နှင့်ဆီလာ သုံးနိုင်ငံအကြားတွင်ကွဲပြားခဲ့သည်။ ပထမထောင်စုနှစ်၏ဒုတိယတစ်ဝက်တွင် ဆီလာ သည် ဘတ်ဂျယ် နှင့် ဂိုဂူ​လျော တို့ကိုအနိုင်ယူပြီး ညီညွတ်​သောဆီလာပြည်​ထောင်စု အဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့သည်။ ဤကာလများအတွင်း ဘယ်ဟယ်ပြည်နယ်ကို မြောက်ပိုင်းတွင် ဂိုဂူလျော​ နေရာ၌အစားထိုး၍ ထူ​ထောင်ခဲ့သည်။ ဆီလာပြည်​ထောင်စုသည် ပြည်တွင်းစစ်ကြောင့်သီးခြားပြည်နယ်သုံးခုအဖြစ်ပြိုကွဲခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်းတွင် သုံးပြည်​ထောင်ကာလအတွင်းသို့ ထပ်မံကျရောက်ခဲ့သည်။ ပထမထောင်စုနှစ်ကုန်ခါနီးတွင် ဂိုဂူ​လျော သည်ပြန်လည်အင်အား​တောင့်တင်းလာခဲ့ပြီး​နောက် ၎င်းသည်အခြားပြည်နယ်နှစ်ခုအားအနိုင်ယူပြီး ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်ကို ဂို​လျောအမည်ဖြင့် အချုပ်အခြာအာဏာတစ်ခုတည်းအဖြစ်ပေါင်းစည်းခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းတွင်ပင် ဘယ်ဟယ် ပြိုကွဲခဲ့ပြီး၎င်း၏နောက်ဆုံး အိမ်​​​​​ရှေ့စံသည်တောင်ဘက် ဂို​လျော သို့ထွက်ပြေးခဲ့သည်။ ၁၃ ရာစုအတွင်းမွန်ဂိုအင်ပါယာ ၏ကျူးကျော်မှုများစွာသည်နိုင်ငံအားများစွာအားနည်းသွားစေခဲ့သည်။ ဂို​လျောတွင်မွန်ဂိုတို့၏နိုင်ငံရေးဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကိုအဆုံးသတ်စေသော ဘုရင်ဂွန်မင် လက်ထက်တွင်စစ်တပ်ကခုခံတွန်းလှန်မှုအပြီးပြင်းထန်သောနိုင်ငံရေးပဋိပက္ခများဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက်ဆုံးတွင်ဂို​လျောသည် စစ်ဗိုလ်ချုပ်ယီ​ဆောင်ဂဲ ဦးဆောင်သောစစ်တပ်၏​တော်လှန်မှုတွင် ပျက်သုန်းခဲ့ရပြီး ယီ​ဆောင်ဂဲမှ ၁၃၉၂ဇူလိုင်လ ၁၇ရက်တွင် ဂျိုဆွန်း ကိုတည်ထောင်ခဲ့သည်။

ဂျိုဆွန်း၏ ပထမနှစ်၂၀၀ ကို ငြိမ်းချမ်းသည်ဟု မှတ်ယူရသည်။ ထိုကာလတွင် ၁၅ ရာစု၌ ကိုရီးယား အက္ခရာကို တီထွင်ခဲ့သည်။ ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်း၌ ဂျပန်နိုင်ငံနှင့်ဆိုင်သောနယ်မြေ ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၁၀ တွင် ဂျပန်တို့၏ သိမ်းပိုက်ခြင်းခံရပြီး ၁၉၄၅ ဩဂုတ်ထိ ဖြစ်သည်။

၁၉၄၅ တွင် ဆိုဗီယက်နှင့် အမေရိကန်တို့သည် ဂျပန်တို့ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွက် လက်နက်ချခြင်းနောက်ဆက်တွဲအဖြစ် ကိုရီးယားကို ၂ ပိုင်းခွဲခဲ့သည်။ မြောက်ပိုင်းကို ဆိုဗီယက်၊ တောင်ပိုင်းကို အမေရိကန်တို့က ရယူခဲ့သည်။ ကွန်မြူနစ် ဆိုဗိီယက်နှင့် အမေရိကန်တို့သည် ကိုရီးယားနှစ်ခြမ်းကို နိုင်ငံရေးအယူဝါဒကွဲပြားစေခဲ့သည်။ ထို တင်းအားများကြောင့် ၁၉၅၀ တွင်ကိုရီးယားစစ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ပြည်ပနိုင်ငံများ၏ ပါဝင်မှုနှင့်အတူ ၁၉၅၃ တွင် ငြိမ်းချမ်းရေးစာချုပ်မပါဘဲ စစ်ကြီးပြီးခဲ့သည်။ ဤသည်ပင် ကျွန်းဆွယ်ကွဲပြားမှုကို ပိုမိုတင်းမာစေသည်။

## အမည် 
Koreaသည် Corea (၁၆၁၄တွင် အဂ်လိပ်များဖော်ပြခဲ့) ၏ ခေတ်သစ်စာလုံးပေါင်းဖြစ်သည်။ မာကိုပိုလို၏ ခရီးသွားမှတ်တမ်းတွင် Cauli ဟုဖော်ပြထားသည်။

## ပထဝီဝင် 
## ကိုးကား
ဖာယာရွာ

**ဖာယာရွာ**သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာတစ်ရွာဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
.
ဂင်ဖို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်

**ဂင်ဖိုအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်**သည် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ ဆိုးလ်မြို့အနောက်ပိုင်းတွင်တည်ရှိကာ အင်ချွန်းလေဆိပ်မတိုင်ခင်အထိ ဆိုးလ်မြို့၏အဓိကလေဆိပ် ဖြစ်သည်။

## သမိုင်း 
လေယာဉ်ပြေးလမ်းကို ၁၉၃၉-၁၉၄၂ ဂျပန်ခေတ်တွင် ဆောက်ခဲ့သည်။

၁၉၅၈တွင် ဂင်ဖိုလေဆိပ်အဖြစ် ပြန်လည်တည်ဆောက်ကာ ​ယောယီဒိုလေဆိပ်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဆိုးလ်မြို့၏ အဓိကဝင်ပေါက် ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၇၁ တွင် ပြည်ပနှင့် ပြည်တွင်းပေါင်းစပ်ထားသော ဂိတ်အသစ်ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၇ တွင် ဂိတ်အသစ် ဆောက်လုပ်ပြီး၍ အဟောင်းကို ပြည်တွင်းအတွက်သာ ထားခဲ့သည်။ မကြာမီ ပြည်ပဂိတ်(၂)အသစ်ကို အိုလံပစ်အတွက် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

သို့သော် လေယာဉ်များအတွက် နေရာအခက်အခဲဖြစ်လာသည်။ ၁၉၈၀တွင် ထပ်မံတိုးချဲ့ရန် မြေနေရာမရှိတော့၍ ပြဿနာများစွာ ရှိခဲ့သည်။ အဓိကပြဿနာတစ်ခုမှာ ညမထွက်ရအမိန့်ကြောင့် ဆိုက်ရောက်၊ ထွက်ခွာများ တင်းကျပ်ခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် အစိုးရအနေဖြင့် လေဆိပ်အသစ်ကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ လေဆိပ်အသစ်အတွက် နေရာများစွာရွေးခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးတွင် အင်ချွန်းမြို့ ရန်ဂျူးကျွန်းပေါ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၁ တွင် ထိုအင်ချွန်းလေဆိပ်ဖွင့်အပြီး နိုင်ငံတကာလေကြောင်းလိုင်းအားလုံး ပြောင်းသွားကာ ဂျင်ပိုမှာ ပြည်တွင်းဂိတ်သာ ကျန်ခဲ့သည်။

သို့သော် ၂၀၀၃တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ ဟာနဲဒါလေဆိပ်သို့ ပြေးဆွဲခဲ့သည်။ ထိုစဉ်မှစ၍ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများသို့ နိုင်ငံတကာခရီးစဉ်အဖြစ် ပြန်လည်ပြေးဆွဲခဲ့သည်။

ဂိတ် ၃ ခုလုံး ခေတ်မမှီတော့၍ ပြုပြင်ရန် မာစတာပလန် ရေးဆွဲခဲ့ကြသည်။ ၂၀၁၇ တွင် ပြီးခဲ့သည်။

ယခုတွင် လေယာဉ်ပြေးလမ်း ၂ ခုရှိကာ ခရီးသည်ဂိတ် ၂ ခု၊ ကုန်ဂိတ် ၁ ခုတို့ ရှိသည်။

## လေကြောင်းလိုင်းများ 
### ပြည်တွင်း 
### ပြည်ပ 
### ကုန် 
## အချက်အလက်များ 
## မြေပြင်ဆက်သွယ်ရေး 
### ရထား 
၂၀၀၇ မတ်လ၂၃ တွင် အဲရက် လေဆိပ်ရထားမှ အင်ချွန်းလေဆိပ်၊ ၂၀၁၀ ဒီဇင်လာတွင် ဆိုလ်းဘူတာတို့နှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ဂန်းနမ်သို့လည်း မြေအောက်ရထားလိုင်း အမှတ် ၉ နှင့်ဆက်သွယ်ထားသည်။

## ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန်
*ဂင်ဖို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ် ဗုံးပေါက်ကွဲမှု

## ကိုးကား
ဦးထင်ကျော်အစိုးရ

**ဦးထင်ကျော် အစိုးရ**သည် သမ္မတ ဦးထင်ကျော် ကို အမှူးထား၍ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ခေါင်းဆောင်သော အစိုးရအဖွဲ့ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ မှစ၍ ၂၀၁၈ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့ထိ အာဏာရသောအစိုးရ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ် မတ်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ဦးထင်ကျော် နုတ်ထွက်ပြီးနောက် ယာယီသမ္မတအဖြစ် ဦးမြင့်ဆွေမှ တစ်ပတ်တာဝန်ယူခဲ့ပြီး သမ္မတအသစ်အဖြစ် ဦးဝင်းမြင့်ကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးမှ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ပြင်ဆင်ကြောင်း ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ကာ အစိုးရအဖွဲ့အသစ်ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

## ခြုံငုံသုံးသပ်ချက် 
အန်အယ်ဒီပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် သမ္မတဖြစ်လာမည်ဖြစ်သော်လည်း သူ၏ခင်ပွန်းနှင့်သား ၂ ယောက်မှာ ဗြိတိန်နိုင်ငံသား ခံယူထားသောကြောင့် ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေအရ သမ္မတဖြစ်မလာပေ။

အခြေခံဥပဒေအရ နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန နှင့် ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနတို့မှ ဝန်ကြီးများကို အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီက တိုက်ရိုက်ခန့်အပ်သည်။ ကျန် ဝန်ကြီး ၁၅ဦးကို သမ္မတမှ ခန့်အပ်သည်။ အများစုမှာ အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် မှဖြစ်ကာ ၂ ဦးမှာ ပြည်ခိုင်ဖြိုးနှင့် အချို့မှာ ပြင်ပမှ ဖြစ်သည်။

နိုဝင်ဘာ ၂၄၊ ၂၀၁၇ တွင် ဝန်ကြီးဌာနအသစ် ၂ခုဖြစ်သော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာနတို့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ် မတ်လ၂၁ ရက်နေ့တွင် ဦးထင်ကျော် နုတ်ထွက်ပြီးနောက် ယာယီသမ္မတအဖြစ် ဦးမြင့်ဆွေမှ တစ်ပတ်တာဝန်ယူခဲ့ပြီး သမ္မတအသစ်အဖြစ် ဦးဝင်းမြင့်ကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်။၂၀၁၈ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးမှ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ပြင်ဆင်ကြောင်း ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ကာ အစိုးရအဖွဲ့အသစ်ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

### နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံ ပုဂ္ဂိုလ် 
နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်သည် ပါတီ၏ ခေါင်းဆောင်ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အတွက် အစိုးရအဖွဲ့အတွင်း မြင့်မားသောနေရာရရန်အတွက် ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၆ ရက်နေ့တွင် ဖန်တီးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဆိုသည်မှာ ဝန်ကြီးချုပ်ကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။

## အစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းမှု 
အဖွဲ့ဝင်များမှာ အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် ၊ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ၊ တပ်မတော်၊ မွန်အမျိုးသားပါတီတို့မှ နီးစပ်သူများ ဖြစ်သည်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် အစိုးရစတင်ဖွဲ့စည်းချိန်၌ အဓိကဝန်ကြီးဌာန ၄ ခု ကိုင်တွယ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် ပညာရေးနှင့် လျှပ်စစ်/စွမ်းအင်တို့ကို ဝန်ကြီးအသစ် ၂ ဦးကို လွှဲပေးခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အတိုင်ပင်ခံရုံးဝန်ကြီးဌာနကို အသစ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

နိုင်ငံတော်၏ အသုံးစရိတ်များလျော့ချရန် ဝန်ကြီးဌာနများ ပူးပေါင်းဖွဲ့စည်းကာ အစပိုင်းတွင် ဒုတိယဝန်ကြီးများကို ခန့်အပ်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။​နောက်ပိုင်းတွင်မှ ခန့်အပ်ခဲ့သည်။

၂၀၁၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၈ တွင် စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနမှ ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးထွန်းဝင်းနှင့် ပြည်​ထောင်စုဝန်ကြီး ဒေါက်တာအောင်သူတို့အကြား ပဋိပက္ခကြောင့် ဒုတိယဝန်ကြီးနုတ်ထွက်ခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၇ ဩဂုတ်လတွင် လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီး ဦးဖေဇင်ထွန်း ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် အနားယူခဲ့သည်။

၂၀၁၇ နိုဝင်ဘာ ၂၇ တွင် ဝန်ကြီးဌာနအသစ် ၂ ခု ဖြစ်သော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာနတို့ကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်မှ အတည်ပြုခဲ့၍ ဝန်ကြီးဌာန ၂၄ ခု ရှိလာခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဝန်ကြီးဌာနအသစ်များအပြင် ဒုဝန်ကြီးအမြောက်အမြား ခန့်အပ်ခဲ့၍ လူပြောစရာဖြစ်ခဲ့သည်။

## ဝန်ကြီးများ
## ကိုးကား
အာလောကကသိုဏ်း

**အာလောက − အလင်းကသိုဏ်း** နိမိတ်ဆိုသည်ကား အမိုးပေါက်၊ နံရံပေါက်များမှ နေရောင်ဝင်လာ၍ အိမ်ခန်း ကျောင်းခန်းအတွင်း ကြမ်းပြင် နံရံများမှာ ထင်နေသော နေရောင်ကွက်ကို ဆိုသည်။ ထိုနေရောင်ကွက်ကို "အလင်း အလင်း" ဟု စိတ်ထဲကမှတ်၍ မျက်စိနှင့် မြင်သောအတိုင်း စိတ်ထဲ၌ စွဲကပ်ထင်မြင်၍ ပါလာအောင် ကြည့်ရှု၍ ယူရာ၏။ ဤကဲ့သို့ နေရောင်ကွက်အခင်းက ကြာရှည်မခံ၍ ရအောင်မယူနိုင်လျှင် မှန်ကို နေပူ၌ အခန်းတွင်းသို့ မျက်နှာလှည့်ပြထား၍ ထိုမှန်ရောင် အလင်းကွက်ကို ကြည့်၍ ယူရာ၏။ ညဉ့်အခါ အခန်းတွင်း နံရံ၌ တပါးမှ လာစေ၍ ထင်သော မီးရောင်အလင်းကွက်ကိုလည်းကောင်း ကြည့်ရှု၍ ယူရာ၏။

ဤအလင်းကသိုဏ်း၌ ဥဂ္ဂဟနိမိတ်ကား အပြင်ဘက် ပရိကမ္မနိမိတ်နှင့် တထပ်တည်းတူစွာ မျက်စိနှင့် မြင်သောအတိုင်းပင် ထင်၏။ ပဋိဘာဂနိမိတ်မှာ ထိုဥဂ္ဂဟနိမိတ်ထက်သာလွန်၍ လင်းလျက် ထူးကဲစွာ တွေ့ခဲ၍ အရောင်လုံး အရောင်ခဲကြီးကဲ့သို့ ထင်၏။ ဈာန်ပေါ်ပုံမှာ ပထဝီမြေကသိုဏ်းနည်းအတိုင်း ပေါ်၏။

## ကိုးကား
အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း

**အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း** ဆိုသည်မှာ မတင့်တယ်သော၊ စက်ဆုပ်ဖွယ်ဖြစ်သော အာရုံကို စီးဖြန်းပွါးများခြင်း ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ကာမရာဂ အားကြီးသော ပုဂ္ဂိုလ်များအတွက် ရာဂကို ပယ်ဖျောက်ရန် ရည်ရွယ်၍ ဟောကြားထားသော ကမ္မဋ္ဌာန်း ဖြစ်သည်။

### အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်
"အသုဘ" ဟူသော စကားရပ်သည် "န + သုဘ" (မတင့်တယ်ခြင်း) မှ ဆင်းသက်လာပြီး၊ စက်ဆုပ်ဖွယ် အာရုံကို ဆိုလိုသည်။ ၎င်းတွင် သက်မဲ့ သူသေကောင် ဆယ်မျိုးနှင့် သက်ရှိ ခန္ဓာကိုယ်၏ ဆံပင်၊ အမွေး စသော ၃၂-ပါးသော ကောဋ္ဌာသများ ပါဝင်သည်။ **အသုဘဘာဝနာ** သည် ထိုကဲ့သို့သော အသုဘအာရုံတို့၌ စက်ဆုပ်ဖွယ် အခြင်းအရာကို စိတ်တွင် ထင်မြင်လာအောင် တိုးပွါးစေခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

### အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း (၁၀) မျိုး
အရင်းအမြစ်များအရ ပွါးများအပ်သော သူသေကောင် (အသုဘ) ဆယ်မျိုးရှိသည် -

၁။ **ဥဒ္ဓုမာတက** - သေပြီး၍ ဖူးဖူးရောင်နေသော သူသေကောင်။
၂။ **ဝိနီလက** - ပုပ်၍ ညိုမည်းနေသော သူသေကောင်။
၃။ **ဝိပုဗ္ဗက** - ပြည်များ ယိုစီးကျနေသော သူသေကောင်။
၄။ **ဝိစ္ဆိဒ္ဒက** - အလယ်မှ နှစ်ပိုင်းပြတ်နေသော သူသေကောင်။
၅။ **ဝိက္ခာယိတက** - ကျီး၊ ခွေး၊ လင်းတတို့ ကိုက်ခဲစားသောက်ထားသော သူသေကောင်။
၆။ **ဝိက္ခိတ္တက** - ခြေ၊ လက်၊ ကိုယ်၊ ခေါင်း တစ်ကွဲစီ ပစ်လွင့်ထားသော သူသေကောင်။
၇။ **ဟတဝိက္ခိတ္တက** - ဓားဖြင့် မွှန်းလျက် တစ်ကွဲစီ ပြန့်ကျဲနေသော သူသေကောင်။
၈။ **လောဟိတက** - သွေးများ ယိုစီးကျံနေသော သူသေကောင်။
၉။ **ပုဠုဝက** - ပိုးလောက်များ ကျိကျိတက် ပြည့်နေသော သူသေကောင်။
၁၀။ **အဋ္ဌိက** - အရိုးစု သို့မဟုတ် အရိုးစု၏ အစိတ်အပိုင်းများ။

### ပွါးများအားထုတ်ပုံနှင့် နိမိတ်များ
အသုဘရှုသော ယောဂီသည် အသုဘအာရုံကို ကသိုဏ်းနိမိတ် ယူဘိသကဲ့သို့ စိတ်ထဲတွင် စွဲကပ်ထင်မြင်လာအောင် ကြည့်ရှုရမည်။ ထိုသို့ ရှုမှတ်ရာတွင် နိမိတ်နှစ်မျိုး ထင်လာတတ်သည် -

*   **ဥဂ္ဂဟနိမိတ်:** မျက်စိဖြင့် မြင်ရသည့်အတိုင်း စက်ဆုပ်ဖွယ်၊ ကြောက်မက်ဖွယ် အသွင်သဏ္ဌာန်အတိုင်း ထင်ခြင်းဖြစ်သည်။
*   **ပဋိဘာဂနိမိတ်:** စက်ဆုပ်ဖွယ် မရှိတော့ဘဲ အလွန်ချောမွန် လှပစွာ နှစ်သက်ဖွယ်အသွင်ဖြင့် ထင်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

### စျာန်အဆင့်နှင့် အကျိုးကျေးဇူး
အသုဘအာရုံသည် ကြမ်းတမ်းသောကြောင့် **ပထမစျာန်** အထိသာ ရရှိနိုင်သည်။ ဒုတိယစျာန် စသည်သို့ တက်လိုပါက အသုဘနိမိတ်မှတစ်ဆင့် အဆင်းကို အာရုံပြုသော ဝဏ္ဏကသိုဏ်းသို့ ပြောင်းလဲရှုရသည်။ အသုဘဘာဝနာကို ပွါးများခြင်းဖြင့် ကာမသညာ (ကာမဂုဏ်၌ စိတ်ညွတ်ခြင်း) ကို ဝေးစွာ ဖယ်ရှားနိုင်သည်။

### ရှုနည်း နှစ်မျိုး
အသုဘကို ရှုမှတ်ရာတွင် နည်းလမ်းနှစ်မျိုး ရှိသည်  -

၁။ **သမထနည်း:** နိမိတ်ရ၍ စျာန်ပေါ်အောင် စက်ဆုပ်ဖွယ်အဖြစ် ရှုမှတ်ခြင်း။ ဤနည်း၌ ဝိသဘာဂ (ဆန့်ကျင်ဘက်လိင်) အသုဘကို မရှုအပ်ပေ။
၂။ **ဝိပဿနာနည်း:** "ဤသူသည် မမြဲပါတကား၊ ငါသည်လည်း ဤသူကဲ့သို့ပင် မမြဲ၊ သေရဦးမည်" ဟု အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ လက္ခဏာရေး သုံးပါးတင်၍ ရှုခြင်းဖြစ်သည်။

### သတိပြုရန် အချက်များ
အသုဘနိမိတ် ထင်ခါနီးတွင် သူသေကောင်ကြီး ထလာသကဲ့သို့ ထင်မြင်တတ်သဖြင့် **မကြောက်ဘဲ သတိထားရန်** လိုအပ်သည်။ အသုဘရှုသူသည် သူသေကောင်ကို လက်ဖြင့် တိုက်ရိုက်မကိုင်အပ်ဘဲ တောင်ဝှေးဖြင့်သာ ရွှေ့ပြောင်းခြင်း၊ ပေါင်းစုခြင်း ပြုလုပ်သင့်သည်။ မိမိကိုယ်တွင်းရှိ အဋ္ဌိက (အရိုးစု) ကို ရအောင် ရှုနိုင်ပါက စျာန်နှင့် မဂ်ကို အလွယ်တကူ ရနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

### ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* ကမ္မဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီး
* ပိဋကတ်သုံးပုံ_သရုပ်စုံအဘိဓာန်
* ပရမတ္ထသရူပဘေဒနီကျမ်း-ဒုတွဲ
* ဝိသုဒ္ဓိမဂ်-မြန်မာပြန်
* အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း လွန်ကြိုးပမ်း
* ခေမာမိဖုရားနဲ့အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း
* အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း (သမထ)
* အသုဘဘာဝနာ (ဝိပဿနာပိုင်း)

### ကိုးကား
ဘုရားငုတ္တိုရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီး

**ဘုရားငုတ္တိုရွာ**သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာတစ်ရွာဖြစ်သည်။ ဇမိမြစ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
စေတနာ့ဝန်ထမ်း

**စေတနာ့ဝန်ထမ်း** ဆိုသည်မှာ တစ်စုံတစ်ဦး သို့မဟုတ် အုပ်စုတစ်ခုခုက ငွေကြေးရယူခြင်း မရှိဘဲ အခြားလူပုဂ္ဂိုလ်၊ အုပ်စု သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်း တစ်ခုခုအား အကျိုးရှိစေရန် ဆောင်ရွက်ပေးခြင်းဟု ယေဘုယျအားဖြင့် ယူဆနိုင်သည်။

## ကိုးကား
မျိုးမင်းစိုး

**မျိုးမင်းစိုး** (၁၂ ဇွန် ၁၉၇၆ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ဖက်ရှင်ဒီဇိုင်နာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ (၁၂)ရက်နေ့၌ မန္တလေးမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။  

မျိုးမင်းစိုးသည် မြန်မာ့ဒီဇိုင်နာလောက တွင်အောင်မြင်သော ဒီဇိုင်နာတစ်ယောက် ဖြစ်ပြီး ရွှေသား ဝတ်စုံများ၊ ရတနာဝတ်စုံများ ဖန်တီးချုပ်လုပ်ခြင်းဖြင့် ထင်ရှားသည်။

## သက်မွေးဝမ်းကြောင်း
မျိုးမင်းစိုး သည် စက်ချုပ် လုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သော မိသားစုတွင် မွေးဖွားခဲ့သောကြောင့် ငယ်စင်ကတည်းကပင် စက်ချုပ်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်ပြီး ရင်းနှီးခဲ့သည်။ စက်ချုပ်လုပ်ငန်းကို မိခင်ထံမှ ပညာအမွေ ဆက်ခံခဲ့သည်။ ၇ တန်း တက်ရောက်နေစဉ်ကတည်းကပင် နွေရာသီ ကျောင်းပိတ်ရက်ရောက်တိုင်း မိခင်ထံမှ စက်ချုပ် သင်ရသည်။ သူသည် ရတနာပုံတက္ကသိုလ် တွင် သင်္ချာမေဂျာဖြင့် အဝေးသင်တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ဘွဲ့ရခဲ့သည်။ ဖက်ရှင်ဆိုင် တစ်ဆိုင်တွင် အလုပ်လုပ်ခဲ့ပြီးနောက် ဖက်ရှင်ပညာကို ဝါသနာပါခဲ့ပြီး တက္ကသိုလ်ကျောင်းပြီးသောအခါ ဒီဇိုင်နာပညာကို စတင်လေ့လာခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၀၇ ခုနှစ်ကတည်းက ဒီဇိုင်နာလောက ကို ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ သူ၏ ဖက်ရှင်ဆိုင်ကိုလည်း ၂၀၀၇ ခုနှစ်၊ မန္တလေးမြို့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ မျိုးမင်းစိုးသည် ရွှေသားများ စိန်များ ရတနာများဖြင့် တန်ဖိုးကြီးဝတ်စုံများဖန်တီးသည်။ သိန်း ၃၀ဝ၀ ကျော်တန်ဖိုးရှိသော စိန်ပုဝါ ကိုလည်း ဖန်တီးခဲ့သည်။ မျိုးမင်းစိုးသည် သူ့၏ ဒီဇိုင်နာဘဝဖြတ်သန်းမှု အတွေ့ကြုံများကို စာအုပ်ထုတ်ရန် စီစဉ်လျက်ရှိသည်။

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
*
*မျိုးမင်းစိုး gettyimages
သဂျ်ဝီးဒ်

**သဂျ်ဝီးဒ်** (,  '''', ) ဆိုသည်မှာ အဘိဓာန်တွင်ပြီးပြည့်စုံခြင်း၊ ကောင်းမွန်ခြင်း၊ ကောင်းအောင်ပြုလုပ်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဖော်ပြခဲ့သည့် အသုံးအနှုန်းများအပေါ် အခြေခံ၍ ကုရ်အာန်ကို မှန်ကန်ကောင်းမွန်စွာ ဖတ်ရွတ်ခြင်းဟု ဆိုရပေမည်။ သဂျ်ဝီးဒ် ပညာရပ်တွင် အက္ခရာများကို အသံထွက်ပုံ၊ အခြားအက္ခရာများနှင့် အတူပေါင်းစပ်ရာတွင် အသံထွက်ပုံတို့ကို ရည်ညွှန်းပြသသော ပညာရပ်ဖြစ်သည်။ နောက်ထပ် ထိုပညာရပ်သည် ကုရ်အာန်ဖတ်ရွတ်ရာတွင် အာယသ်တော်များ၏ အဓိပ္ပာယ်အပေါ် မူတည်၍ သင်္ကေတများ သတ်မှတ်ကာ ရပ်နားချိန်နှင့် ဆက်ဖတ်ချိန်တွင် မည်သို့မည်ပုံ ဖတ်ရမည်ကို ပြဋ္ဌာန်းသည့် ပညာရပ်ဖြစ်သည်။

ကုရ်အာန်သည် ကရာအသ် ဖတ်ပုံဖတ်နည်း ၇ မျိုးရှိသည့်အနက်  အာဆွင်မ်ကရာအသ် သည် အစ္စလာမ်လောကတွင် နာမည်အကျော်ဆုံး ကရာအသ်ဖြစ်သည်။   စကားလုံးများကို အကောင်းဆုံးပီပြင်စွာ ဖတ်ရွတ်စေနိုင်မည့် ကရာအသ် ဖြစ်သည်။ သဂျ်ဝီးဒ်ကို နဇရ်ရီးနှင့်အမလီ ဟူ၍ နှစ်မျိုးခွဲခြားထားသည်။ သဂျ်ဝီးဒ်နဇဲရ်ရီး ဆိုသည်မှာ မွတ်စလင်မ် သာသနာ့ပညာရှင်များက ကုရ်အာန်၏ ဝေါဟာရများကို မှန်ကန်စွာ ဖတ်ရွတ်နိုင်ရန် ခြုံငုံ၍ သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းပေးထားသော အပိုင်းဖြစ်သည်။ ပမာအားဖြင့် အက္ခရာတို့၏ အသံထွက်၊ ဂုဏ်ပုဒ် အသံထွက်ရာတွင် အထူအပါးအတိုအရှည် အဆွဲအငင် စသည်တို့ ဖြစ်သည်။ သဂျ်ဝီးဒ်အမလီး ဆိုသည်မှာ ကုရ်အာန်ဖတ်ရွတ်ရာတွင် အက္ခရာတို့၏
အသံထွက်အမှန်ကို ဂရုပြုပြီး အကောင်းဆုံး အရဗီအသံထွက်ဖြင့် ပိုင်နိုင်ကျွမ်းကျင်စွာ ဖတ်ရွတ်ခြင်းကို ခေါ်သည်။ သဂျ်ဝီးဒ် ပညာရပ်သည် လေ့ကျင့်ခြင်းဖြင့် ကျွမ်းကျင်အောင် ပြုလုပ်ရသည့် ပညာရပ် ဖြစ်သည်။

ရာစုနှစ်များစွာ အရင်ကတည်းက အီရန်နှင့်ဟိန္ဒူစသာန် တွင် တောင်းဆု ဒိုအာများနှင့် ဓမ္မတေးများကို သံစဉ်များနှင့် လှပစွာ ရွတ်ဆိုခဲ့ကြသည်။  အမှန်တကယ် ဝေါဟာရများကို ပီပီပြင်ပြင် သဂျ်ဝီးဒ်ကို အခြေခံ၍ ဖတ်ရွတ်သည့် မိုအရဗ်-ဂါးသ် ဖြစ်သည်။ ဂါးသ် ဆိုသည်မှာ အသံနေအသံထားဖြင့် ဖတ်ရွတ်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ သဂျ်ဝီးဒ်သည် အမလီပညာရပ်တွင် အခက်ခဲဆုံးဖြစ်သော်လည်း မည်သူမဆို ကြိုးစားအားထုတ်ခြင်းဖြင့် တတ်မြောက်နိုင်သော ပညာရပ်ဖြစ်ပြီး ကရာအသ်ကို အကောင်းဆုံး ပြုလုပ်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။

သဂျ်ဝီးဒ်ပညာရပ် အရေးပါပုံကို «... ورَتِّلِ القُرءانَ تَرتیلا» (စူရာမိုဇမ်မိလ်-၄) အာယသ်တော်၏ သဖှ်စီအကျယ်ဖွင့်တွင် အေမာမ်အလီ(အစ) က ထိုသို့မိန့်ထားသည်။ (သရ်သီးလ်ဆိုသည်မှာ အက္ခရာနှင့် အဖြတ်အတောက်ကို အကောင်းဆုံး လှပမှန်ကန်စွာ ဖတ်ရွတ်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။

## ကုရ်အာန်တွင် သဂျ်ဝီးဒ်နှင့် ပတ်သက်သော သင်္ကေတများ 
ကုရ်အာန်တွင်သင်္ကေတပုံစံများမှာအောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။

# ဟရ်ကသ် - အက္ခရာကို အသံထွက်စေရန် သတ်မှတ်ရေးသားထားသော သင်္ကေတ (ဖှသ်ဟာ၊ သွမ်မာ၊ ကပ်စ်ရာ ရဖှ်အ်၊ နပ်စ် ္ဘ၊ ဂျရ်၊ အလစ်ဖှေမပ်ဒီး၊ ယာယေမဒ်ဒီး၊ ဝှောင်ဝေမဒ်ဒီး၊ စိုကူးန်)                                   
# ရပ်ရမည့် သင်္ကေတများ (မီးမ်-ရပ်နားရန်လိုအပ်သည်၊ လာမ်အလှဖှ်-မရပ်နားသင့်၊ ကဖှ်လာမ်ယာ-ရပ်နားလျှင် ပိုကောင်းသည်၊ ဆွာဒ်လာမ်ယာ-ဆက်ဖတ်လျှင် ပိုကောင်းသည်၊ ဂျီးမ်-ရပ်နားရန် ခွင့်ပြုသည်။)
# ပညတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သင်္ကေတများ (မဒ်၊ ရှဒ်၊ ဝဆ်လ်၊ အရှ်ဘာဟ်၊ အမာလဲ၊ ဂွန်နာ၊ စစ်က်-သ- ၊ အစ်ဒဂါမ်၊ အစ်ဇ်ဟါရ် အခ်ဖွာ) 

ရှေးယခင်သင်္ကေတများမှာ ကဖှာဟ် (စစ်က်-သ-)-သွာ-ကှာဖှ်(ဝပ်က်ဖှေသားမ်)-ကားဖှ်(ကာဖှီ)   -ဇေ- စီးန်-ကားဖှ်(ဟွတ်စ်န်)-ဆွားဒ်ဘာ(နောက်လာမည့်စကားလုံးနှင့်ဆက်ရမည်)-ဆွာဒ်ကားဖှ် (ရှေ့ကစကားလုံးနှင့်
ဆက်ရမည်)                                    

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* وب‌گاه آموزش معارف اسلامی علم منیر
ကေယာမသ်

**စူရာ ကေယာမသ်** (, , "The Rising Of The Dead", "ပြန်လည်ရှင်သန်ထမြောက်ခြင်း") သည် ကုရ်အာန်၏ ၇၅ ခုမြောက် စူရာ ဖြစ်သည်။ အာယသ်တော်ပေါင်း ၄၀ ရှိပြီး မကာမြို့တွင် ကျရောက်သော စူရာဖြစ်သည်။ ကေယာမသ်နေ့ကို မအားဒ် ဟုလည်း ခေါ်ဆိုသည်။ ဦးစွာပထမ ကေယာမသ် ဆိုက်ရောက်လာမည့်အကြောင်းကို ဖော်ပြပြီး ကယာမသ်၏ အတိတ်လက္ခဏာပုံစံများကို တင်ပြထားသည်။ ထို့နောက် ကောင်းမှုပြုသူတို့နှင့် မကောင်းမှုပြုသူများ တွေ့ကြုံခံစားရမည့် အခြေအနေများကို တင်ပြထားသည်။ ထို့နောက် လူသားတို့ လောကီမှ လောကုတ္တရာသို့ ကူးပြောင်းချိန် အနေအထားများကို တင်ပြထားပြီး လူသားတို့ကို ဖန်ဆင်းရခြင်း ရည်ရွယ်ချက်နှင့် မအားဒ်-ပြန်လည်ရှင်သန်ထရမည့် နေ့တို့၏ ဆက်နွယ်မှုကို ဖော်ကျူးတင်ပြထားသည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* متن سوره به همراه ترجمهٔ فارسی
ONE Championship

**ONE Championship**  (ယခင်အမည် **ONE FC** သို့မဟုတ် **One Fighting Champion**)  သည် စင်ကာပူနိုင်ငံအခြေစိုက် ဘက်ပေါင်းစုံ အားကစားပြိုင်ပွဲ တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁၄ တွင် စင်ကာပူနိုင်ငံ၌ စတင်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

Mixed Martial Arts ဟုခေါ်တွင်သော ဘက်ပေါင်းစုံအားကစားနည်းတွင် ONE Championship သည် မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် အာရှနိုင်ငံများတွင် ထင်ရှားသည်။

## ကိုးကား
တနင်္သာရီ တောင်တန်း

, Thailand, towards the southern end of the Tenasserim Range]]
 in the highest area of the range, Pahang State, Malaysia]]
, Thailand]]
, Phang Nga, Thailand]]
, a breast-shaped hill in Kanchanaburi Province]]
 showing the fault lines across the Tenasserim Hills]]

**တနင်္သာရီ တောင်တန်း** (, , , ; ) သည် အရှေ့တောင်အာရှ အင်ဒို-မလေးယန်းတောင်တန်း၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ အရှည် ရှည်လျားသော တောင်စဉ်တောင်တန်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်များ
*Geography of Thailand 
*Khun Phaen’s flight with Wanthong - Phra Hill 
*Google Books, *The Physical Geography of Southeast Asia*
*Emperor Botia (Botia udomritthiruji)
*The Geology of Burma (Myanmar) 
*Background on troops’ location of Government army in Mon State and Tenasserim Region
ဝင်းပေါက်ရွာ

**ဝင်းပေါက်ရွာ** () သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာတစ်ရွာဖြစ်သည်။ ဝင်းရော်မြစ်၏ အနောက်ဘက်ခြမ်း၊ ဝင်းပေါက်တောင်ခြေတွင်တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တက်ခ်တိုင်ဘာဟီ

**တက်ခ်တိုင်ဘာဟီ** သည် အင်ဒို-ပါသီယန် ရှေးဟောင်းသုတေသန နေရာတစ်ခု ဖြစ်ပြီး ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ ခိုင်ဘာ-ပက်ထွန်ဟွ ခရိုင် မာဒန်မြို့အနီး ၁၅ ကီလိုမီတာ အကွာတွင် ရှိသော ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုန်းကြီးကျောင်း တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာသည် ဂန္ဓာရတိုင်း ခေတ်မှ ရင်သပ်ရှုမော အံ့ဩဖွယ်ရာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဆိုင်ရာ အမွေအနှစ် တစ်ခု ဖြစ်ပြီး အလွန်ပင် ကောင်းမွန်စွာ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားသော နေရာတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ အေဒီ ၇ ရာစု အထိ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ 

တက်ခ်တိုင်ဘာဟီကို ဒေသခံများက **စမ်းရေများ၏ ပလ္လင်** ဟုလည်းကောင်း၊ **ညီအစ်ကိုများ၏ ပလ္လင်**ဟုလည်းကောင်း ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ အဓိပ္ပာယ်မှာ အနီးအနားရှိ တောင်ကုန်းထိပ်ပေါ်တွင် ရေတွင်းနှစ်တွင်း သို့မဟုတ် စမ်းရေအိုင် ရှိသည်ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဝေါ်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ တက်ခ်တိုင်ဘာဟီသည် ရှေးဟောင်း ခံတပ်မြို့ဖြစ်ပြီး ပတ်ဝန်းကျင်ဧရိယာ၌ ကြံ၊ ဂျုံ၊ ပြောင်း၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် သစ်သီးခြံများကြောင့်လည်း လူသိများ ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။

တက်ခ်တိုင်ဘာဟီကို ဒေသခံများက **စမ်းရေများ၏ ပလ္လင်** ဟုလည်းကောင်း၊ **ညီအစ်ကိုများ၏ ပလ္လင်**ဟုလည်းကောင်း ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ အဓိပ္ပာယ်မှာ အနီးအနားရှိ တောင်ကုန်းထိပ်ပေါ်တွင် ရေတွင်းနှစ်တွင်း သို့မဟုတ် စမ်းရေအိုင် ရှိသည်ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဝေါ်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ တက်ခ်တိုင်ဘာဟီသည် ရှေးဟောင်း ခံတပ်မြို့ဖြစ်ပြီး ပတ်ဝန်းကျင်ဧရိယာ၌ ကြံ၊ ဂျုံ၊ ပြောင်း၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် သစ်သီးခြံများကြောင့်လည်း လူသိများ ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။

တက်ခ်တိုင်ဘာဟီ ဗုဒ္ဓဘာသာဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် အဓိကနေရာကြီး လေးခုရှိပြီး အလယ်ဗဟို၌ ပင်မစေတီကြီး တည်ရှိကာ ဘေးပတ်လည်တွင် အရန်စေတီငယ်လေးများက ဝိုင်းရံထားသည်။ ဘေးပတ်လည် ဝင်းအတွင်း၌ ဘုန်းတော်ကြီးများ၏ ဝတ်ပြုရာခန်းမနှင့် ဆွမ်းစားခန်းတစ်ခု ပါရှိသည်။ ထို့ပြင် တရားထိုင်သည့် မှောင်၍ ကျဉ်းသောအခန်းများလည်း ပါရှိသည်။ နောင်တွင် နားနေခန်းများ၊ အစည်းအဝေးခန်းများကို ထပ်မံဆောက်လုပ်ခဲ့ကြသည်။ အဆောက်အအုံတစ်ခုလုံးကို ဒေသထွက်ကျောက်တုံးများကို ထုံးနှင့် ရွှံ့များရောကြိတ်၍ တည်ဆောက်ထားသည်။

ရှေးဟောင်းသုတေသန ပညာရှင်များ၏ လေ့လာမှုအရ တက်ခ်တိုင်ဘာဟီ ဗုဒ္ဓဘာသာဘုန်းကြီးကျောင်းကို အေဒီ ၁- ရာစု ဂွန်ဒိုဖာရက်စ်ဘုရင် (အေဒီ ၂၀-၄၆) လက်ထက်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ကျောက်စာအရ သိရသည်။ ဂွန်ဒိုဖာရက်စ်ဘုရင်နောက် ဆက်ခံသော ကူဂျူလာ ကတ်ဖီဆီးစ်လက်ထက်တွင် မှေးမှိန်ခဲ့ပြီး ကူရှန်ခေတ် အေဒီ ၂ ရာစု ကနီရှာကာဘုရင်လက်ထက်အထိ ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် အေဒီ ၃ ရာစုနှင့် ၄ ရာစုတွင် ဒုတိယအကြိမ် ပြန်လည်ပြုပြင်မွမ်းမံခဲ့ပြီး တတိယအကြိမ်အဖြစ် အေဒီ ၄ ရာစုနှင့် ၅ ရာစု၌ ကူရှန်မင်းဆက် ကီဒါရာ ကူရှနာဘုရင် လက်ထက်တွင် ထပ်မံပြုပြင်ခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ဟွန်လူမျိုးတို့ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် အေဒီ ၆ ရာစုနှင့် ၇ ရာစုအထိ ဖျက်ဆီးခြင်း မခံရဘဲ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက် နိုင်ခဲ့ကြသဖြင့် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ သို့သော် အေဒီ ၇-ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင်မူ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်မည့်သူများ မရှိကြတော့သဖြင့် တဖြည်းဖြည်း ပျက်စီးယိုယွင်း လာခဲ့ရသည်။

## ကိုးကား
ဝင်းရော်ဆိပ်ကြီးရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်

**ဝင်းရော်ဆိပ်ကြီးရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်၊ ဝင်းရော်ဆိပ်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ဝင်းရော်မြစ်၏ အနောက်ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသော ရွာတစ်ရွာလည်း ဖြစ်သည်။
ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၇၅၃ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝင်းရော်ဆိပ်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၄၃၇ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၉၈၉ ဦး နေထိုင်သည်။ ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာနခွဲ ရှိသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွမ်ကသောင်ရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်

**ကွမ်ကသောင်ရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်၊ ကွမ်ကသောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ဝင်းရော်မြစ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသော ရွာတစ်ရွာလည်း ဖြစ်သည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၇၂၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကွမ်ကသောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၈၅၆ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၇၄၀ ဦး နေထိုင်သည်။ ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာနခွဲ ရှိသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖားတလယ်ရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်

**ဖားတလယ်ရွာ**(ဝါ) **ဖာတလယ်**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်၊ ကွမ်ကသောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ဖာတလယ်သည် ဝင်းရော်မြစ်၏ အရှေ့ဘက်ရှိ ရွာတစ်ရွာလည်း ဖြစ်သည်။ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၇၂၂ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကွမ်ကသောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၈၅၆ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၇၄၀ ဦး နေထိုင်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
၂၀၁၈ လားရှိုးမြို့ ဗုံးပေါက်ကွဲမှု

**၂၀၁၈ လားရှိုးမြို့ ဗုံးပေါက်ကွဲမှု**မှာ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ လားရှိုးမြို့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဗုံးပေါက်ကွဲမှုအကြောင်းဖြစ်ပြီး ထိုပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ရိုးမဘဏ်မှာ ဘဏ်ဝန်ထမ်း ၂ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၂၂ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ 

## နောက်ခံအခြေအနေ 
မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရနှင့် သောင်းကျန်းသူအဖွဲ့အစည်းများကြား ဖြစ်ပွားနေသော တိုက်ပွဲများကြောင့် ဗုံးပေါက်ကွဲခြင်းမှာ ရှမ်းပြည်နယ်အတွက် ထူးခြားသော ကိစ္စရပ်တစ်ခုမဟုတ်ခဲ့ပေ။ သို့သော် ထိုသို့ပေါက်ကွဲများသည် ပြည်သူများအား ထိခိုက်သေဆုံးစေရန် ပြုမူမှုများမှာ ဖြစ်ပွားခဲလှပါသည်။ 

## ပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ပွားခြင်း 
ပေါက်ကွဲမှုမှာ ၂၁ ရက် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀၁၈ ခုနှစ် မြန်မာစံတော်ချိန် ၄ နာရီ ၃၀ မိနစ်ဝန်းကျင်လောက်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ဘဏ်နှစ်ခုဖြစ်သည့် ရိုးမဘဏ်နှင့် ဧရာဝတီဘဏ်အကြားတွင် ပေါက်ကွဲခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းနှစ်ဦး နေရာတွင်ပင် သေဆုံးခဲ့သည်။  ထို့ပြင် အခြားသော ၂၂ ဦးမှာ ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
မိတန်ရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်

**မိတန်ရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်၊ မိတန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၈၆၃ ဖြစ်သည်။ ဟောင်သရောမြစ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်း၊  ကျိုက်ဒုံမြို့နှင့်တစ်ဆက်တည်း တည်ရှိသော ရွာကြီးတစ်ရွာလည်း ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မိတန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၆၈၀ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၅၆၇ ဦး နေထိုင်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိဖှ်သာရ်

**အိဖှ်သာရ်** (,  '''') ဆိုသည်မှာ မွတ်စ်လင်မ် တို့၏ရမ်သွာန်လ၌ ညဉ့်အစ မဂရစ်ဘ်အဇါန် အပြီးတွင် စားသောက်ခြင်းကို ခေါ်သည်။ အိဖှ်သာရ် ၏အဓိပ္ပာယ်မှာ ဥပုပ်ထွက်ခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။ တ်စ်လင်မ်တို့သည် တစ်ခါတစ်ရံ ဝါဖြေပွဲကို ဂျမာအသ်-အုပ်စုလိုက် ကျင်းပကြသည်။  မဂရစ်ဘ်အဇါန် ပြီးဆုံးသွားပြီဆိုလျှင် အိဖှ်သာရ်ပြုလုပ်နိုင်ပြီဖြစ်ပြီး ထိုအချိန်တွင် များသောအားဖြင့် စွန်ပလွံသီးဖြင့် ဝါဖြေကြသည်။
.

## ပြည်သူ့မှတ်တမ်း 
ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ် ထိန်းသိမ်းရေးဌာနမှ အီရန်တို့၏ အိဖှ်သာရ် ပွဲကို ပြည်သူ့အမွေအနှစ်မှတ်တမ်းတွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြသည်။

## ဆက်နွယ်သည့်အကြောင်းအရာများ 
* ရမ်သွါန်လ
*  စဲဟ်ရီ

## ပြင်ပလင့်ခ်များ
ဂယ်လီလီယို အာကာသယာဉ်

***ဂယ်လီလီယို***သည် ကြာသပတေးဂြိုဟ်နှင့် ၎င်း၏ဂြိုဟ်ရံလများ၊ ထို့အတူ နေအဖွဲ့အစည်းရှိ အရာဝတ္ထုများကို လေ့လာရန် အမေရိကန်နိုင်ငံမှ စေလွှတ်ခဲ့သော လူမဲ့အာကာသယာဉ်ဖြစ်သည်။ အီတာလျံ နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင် ဂယ်လီလီယိုကို အစွဲပြု၍ အမည်ပေးထားခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုယာဉ်တွင် လည်ပတ်မည့်ယာဉ်(orbiter)နှင့် အတွင်း ထိုးဆင်းယာဉ်(probe)တို့ ပါဝင်ကြသည်။ ထိုယာဉ်ကို ၁၉၈၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် လွှတ်တင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး အတ္တလန်တစ် အာကာလွန်းပျံယာဉ်မှ STS-34 စီမံကိန်းတွင် သယ်ဆောင်သွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ *ဂယ်လီလီယို*သည် ကြာသပတေးဂြိုဟ်ပေါ်သို့ ၁၉၉၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ကမ္ဘာနှင့် သောကြာဂြိုဟ်တို့အနီးတွင် gravitational assist ဖြင့် ပျံသန်းပြီး ရောက်ရှိခဲ့သည်။ *ဂယ်လီလီယို*သည် ကြာသပတေးဂြိုဟ်၏ ပတ်လမ်းအတွင်း ပထမဆုံးရောက်ရှိခဲ့သော အာကာသယာဉ်ဖြစ်သည်။ ကြာသပတေးဂြိုဟ်အတွင်းသို့ ထိုးဆင်းယာဉ်ကို ဆင်းသတ်စေရှိပြီး ၎င်း၏လေထုကို တိုက်ရိုက်တိုင်းတာခဲ့သည်။  

## ကိုးကား
ပြည်ထောင်စုတိုင်းရင်းသားများဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပါတီ

**ပြည်ထောင်စုတိုင်းရင်းသားများ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပါတီ** () သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံရေးပါတီ တစ်ခုဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
ပြည်ထောင်စုတိုင်းရင်းသားများ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပါတီကို ၂၀၁၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ခဲ့သည်။

## ပယ်ဖျက်ခြင်း 
ဤပါတီကို နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၉ (က)အရ ၅-၃-၂၀၂၀ တွင် ပယ်ဖျက်ပြီး ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းများ
ကရင်နီပြည်နယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ

**ကရင်နီပြည်နယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ** () သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံရေးပါတီ တစ်ခုဖြစ်သည်။ 

## သမိုင်းကြောင်း 
ကယားလူမျိုးစုဒီမိုကရေစီပါတီ နှင့် လူမျိုးပေါင်းစုံဒီမိုကရေစီပါတီ (ကယားပြည်နယ်)တို့ ပူးပေါင်းထားသော ပါတီဖြစ်သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် အဆိုပါနိုင်ငံရေးပါတီ ၂ခုက **ကယားပြည်နယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ**အဖြစ် မှတ်ပုံတင်ခဲ့သည်။  

## ပယ်ဖျက်ခြင်း 
ကယားပြည်နယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီကို ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၅ အရ သတ်မှတ်ကာလအတွင်း လျှောက်ထားခြင်းမရှိခဲ့သောကြောင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ် မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့မှစ၍ နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ထားခြင်းမှ  ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။

## ရွေးကောက်ပွဲအနိုင်ရခြင်း 
အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၀ တွင် ကယားပြည်နယ်အတွင်း ယင်းပါတီက နေရာ(၃၀)တွင် ဝင်ပြိုင်ခဲ့သည်။ အမျိုးသားလွှတ်တော်သုံးနေရာ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော် နှစ်နေရာနှင့် ပြည်နယ်လွှတ်တော်သုံးနေရာအနိုင်ရသည်။

## ထူးခြားဖြစ်စဉ်များ 
* ၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၀ - အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၀ တွင်  ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီကိုယ်စားလှယ်ဟောင်းတစ်ဦးဖြစ်ခဲ့ဖူးသူ သမ္မတဦးသိန်းစိန်လက်ထက် ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဦးခင်မောင်ဦး အား ပါတီကိုယ်စားပြုကာ လွိုင်ကော်မြို့နယ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် (၂) နေရာမှနေ၍ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မည်ဟု သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲထဲ ထည့်သွင်းပြောဆိုခြင်း။ 
* ၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၀ - အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၀ မတိုင်ခင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံရေးပါတီ ၃၄ ပါတီတို့ တွေ့ဆုံပွဲ သို့ ကယားပြည်နယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးဖိုးရယ် တက်ရောက်ခဲ့။
* ၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁ - အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၀ အပြီး NLD နှင့် ကယားပြည်နယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီတို့ အကြား တွေ့ဆုံမည့်ကိစ္စ နေရာညှိနှိုင်းမရ၍ဆိုကာ တွေ့ဆုံပွဲပျက်ခဲ့ခြင်း။ 
* ၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ - ကယားပြည်နယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (KySDP) ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ (၁)  စောဒန်နီယယ် နစက အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ၎င်း၏သဘောဆန္ဒအရ ပါဝင်သွား၍ ပါတီဝင်အဖြစ်မှ ထုတ်ပယ်ခြင်း။ 
* ၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ - အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ(ကယားပြည်နယ်) နှင့် ကယားပြည်နယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ စုပေါင်း၍ စစ်အာဏာရှင်စနစ်ဆန့်ကျင်ကာ လူထုနှင့်အတူ ရပ်တည်ကြောင်း ပူးတွဲကြေညာချက်ထုတ်ပြန်။
* ၂၇ မတ် ၂၀၂၂ - ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်၏ စစ်ဆေးခြင်းကိုခံယူ။
* ၂၈ မတ် ၂၀၂၃ - ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ထံ မှတ်ပုံပြန်မတင်၍ ပါတီဖျက်သိမ်းခံရသည့်စာရင်းထဲ ထည့်သွင်းဖော်ပြခံရ။  
* မေ ၂၀၂၃ - ပါတီ ပထမအကြိမ်ညီလာခံကျင်းပ။
* ၂ ဇွန် ၂၀၂၃ -ပါတီအမည်ပြောင်းခြင်းနှင့် ပါတီဦးဆောင်သူများ အပြောင်းအလဲပြုလုပ်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းများ
အိုဆူလေဒီးန်

**အိုဆူလေဒီးန်** သည် သာသနာအားသက်ဝင်ယုံကြည်ခြင်း၏ အုတ်မြစ်ဖြစ်သည်။ ရှီအာ တို့၏ယုံကြည်ချက်
တွင်ဦးစွာ၎င်းတို့အားယုံကြည်ရမည်ဖြစ်ပြီး  ထို့နောက် ဖှရူအေဒီးန် လက်တွေ့ကျင့်ကြံရမည်တို့ကိုဆောင်
ရွက်ရမည်ဖြစ်သည်။ အိုဆူလေဒီးန် သည်ယုံကြည်မှုနှင့်သက်ဆိုင်ပြီး ဖှရူအေဒီးန် သည်လက်တွေ့ဆောင်
ရန်ရှောင်ရန်တို့ကိုကျင့်သုံးရမည့်အပိုင်းဖြစ်သည်။ အိုဆူလေဒီးန် သည်အဲဟ်လေစွန်နသ် တို့၏အမြင်တွင်
သောင်ဟီးဒ်၊ နဗူဝသ်၊ မအာဒ် ဖြစ်ပြီး ရှီအာတို့၏ယုံကြည်ချက်နောက်နှစ်ခုမှာ အေမာမသ် နှင့် အဒ်လ်ဖြစ်
ပြီး  သာသနာ့ယုံကြည်ချက်ဆိုင်ရာတို့ကို  ခြုံငုံထားခြင်းဖြစ်ကာ  ဘာသာစကားများ   မျိုးနွယ်စုများသည်
အချိန်ကာလများ စီးမျောရင်း မတူကွဲပြားသည့်ပုံစံအမျိုးမျိုးနှင့်လက်ခံထားကြသည်။

## ယုံကြည်ချက် 
အိုဆူလေဒီးန် ကိုသက်ဝင်ယုံကြည်ရန်အတွက်လေ့လာတွေးခေါ်ခြင်းနည်းဖြင့်ရယူ ရမည်ဖြစ်သည် သပ်က်လီးဒ်လုပ်
ရန်မလိုအပ်ပါ။ အိုဆူလေဒီးန်ကိုယုံကြည်မှုမရှိပါက သာသနာ့ဘောင်အပြင်သို့ရောက်သွားမည်ဖြစ်သည်။ အချို့သော
ရေစာလာ များတွင်အကြောင်းအရာများကိုအိုဆူလေဒီးန် ဖြင့်အစပြုဖော်ပြထားသည်၊ သောင်ဟီးဒ် ၊နဗူဝသ် ၊မအားဒ်
တို့သည် မွတ်စလင်မ်များအကြားတူညီမှုရှိသော အိုဆူလ်ဖြစ်ပြီး အေမာမ်မသ် နှင့် အဒ်လ်သည်ရှီအာမဇ်ဟဘ်ကသာ
လက်ခံယုံကြည်သော အိုဆူလ် ၂ ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည်မဇ်ဟဘ်၏ အိုဆူလ် ဖြစ်ပြီးမည်သူမဆိုယုံကြည်မှုမရှိပါက
မည်မျှပင်အစ္စလာမ့်ဘောင်အပြင်သို့မရောက်သည်ဖြစ်စေ ရှီအာမဇ်ဟဘ် ၏အပြင်သို့ရောက်သွားမည်ဖြစ်သည်။

## ရှီအာ ၏ အိုဆူလ် 
ရှီအာ တို့၏ မဇ်ဟဘ်အိုဆူလ်သည် ၅ ခုရှိပြီးပထမသုံးခုသည် အိုဆူလေဒီးန် ဖြစ်သည်။
# -သောင်ဟီးဒ်---တစ်ပါးတည်းသောအရှင်
# **အဒ်လ်---အဓိပ္ပာယ်မှာ အရှင်မြတ်၏လုပ်ရပ်မှန်သမျှသည်တရားမျှတတော်မူပြီး မည်သူ့ကိုမှရက်စက်ခြင်းမရှိပါ အ    ရာခပ်သိမ်းကိုထိုက်တန်စွာသူ့နေရာနှင့်သူသတ်မှတ်ထားရှိတော်မူပြီး အကောင်းဆုံးအနေအထားနှင့်စီရင်ဆုံးဖြတ်    တော်မူသည်။ **
# **နဗူဝသ်---တမန်တော်မြတ် မိုဟမ္မဒ်(ဆွ) နှင့် တမန်တော်အပေါင်းကိုစေလွှတ်ခဲ့သည်။**
# အေမာမသ်---အစ္စလာမ့်တမန်တော်မြတ်ကြီး(ဆွ) ပြီးနောက် ခေလာဖှသ် နှင့်အေမာမသ် ကိုဆက်ခံသူများသည်    အလ္လာဟို အရှင်မြတ်ဘက်မှခန့်အပ်သူများဖြစ်သည်။ 
# မအားဒ်--- လူသားအပေါင်းမိမိတို့၏လုပ်ရပ်များနှင့်ပတ်သက်၍ စစ်ဆေးမေးမြန်းခံရမည့်နေ့ဖြစ်ပြီး မိမိတို့နှင့်ထိုက်    တန်သော စဝါးဘ် နှင့် အဇားဘ် များကိုစံစားခံစားရမည့်နေ့ဖြစ်သည်၊ ဧကန်မုချ ထိုနေ့သည် ကေယာမသ် နေ့ပင် ဖြစ်၏။ 

## အဲဟ်လေစွန်နသ် ၏ အိုဆူလေဒီးန် 
၁-သောင်ဟီးဒ် ၂-နဗူဝသ် ၃-မဘ်ဒါအ် နှင့် မအာဒ် ဖြစ်ပြီး ထို့အပြင်   အရ်ကာနေအစ္စလာမ်ဖြစ်သော ရှဟာဒသိုင်းန်
(သောင်ဟီးဒ် နှင့် နဗူဝသ် ကိုသက်သေခံခြင်း)    နှင့်နောက်အိုဆူလ် ၄ ခုမှာအစ္စလာမ်၏အဓိကကျသောအေဗါဒသ်
ပိုင်းဆိုင်ရာဖြစ်သည့် နမားဇ်၊ ရိုဇာ၊ ဇကားသ်၊ ဟဂျ် တို့ဖြစ်သည်။

## စာညွှန်း
ကရင်အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ

**ကရင်အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ** (, အတိုကောက် **KNDP**) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကရင်ပြည်နယ်အခြေစိုက် နိုင်ငံရေးပါတီ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ မှာ မန်းအောင်ပြည်စိုးဖြစ်ပြီး၊ ပါတီအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးမှာ စောချစ်သန်းဖြစ်သည်။

ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံမြို့၊ အမှတ်(၄)ရပ်ကွက်၊ သုဓနုလမ်း၊ ခြံအမှတ် (၄/၄၁၃) တွင် ပါတီရုံးချုပ် ဖွင့်လှစ်ထားသည်။

### ၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းမှု နောက်ပိုင်း 
၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် အစိုးရအဖွဲ့အတွင်း ပါဝင်ရန် ကမ်းလှမ်းခံခဲ့ရသည့် တိုင်းရင်းသား နိုင်ငံရေးပါတီများထဲ ကရင်အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီလည်းပါဝင်ခဲ့ပြီး  ပါဝင်ဖို့ ကမ်းလှမ်းချက်ကို ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးမန်းအောင်ပြည်စိုးက လက်ခံခဲ့သည်ဟု VOA က ဖော်ပြသည်။ လူတစ်ဦး၏ အမည်စာရင်းအား ပေးပို့ခဲ့သည်ဟု ပြောဆိုထားမှုရှိခဲ့သော်လည်း  မည်သည့်နေရာ၊ မည်သည့်တာဝန် ရယူခဲ့သနည်းဆိုသည်ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်းမသိရပေ။

နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက အသစ်ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်နှင့်  နိုင်ငံရေးပါတီ ၅၉ ပါတီတို့ ၂၀၂၁ မေလ ၂၁ ရက်နေ့က နေပြည်တော်တွင် တွေ့ဆုံစဉ် ကရင်အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီလည်း တက်ရောက်ခဲ့သည်။

၂၀၂၂ မေလ ၁၂ ရက်က  အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု ညှိနှိုင်းရေးကော်မတီနှင့် ကရင်အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ(KNDP)တို့ တွေ့ဆုံမှုလည်း ရှိခဲ့သည်။ 

### ပါတီမှတ်ပုံတင်ခြင်း 
ကရင်အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၂ ရက်နေ့မှစ၍ နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေပုဒ်မ ၉ နှင့်အညီ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ခွင့်ပြုလိုက်သည်။ ကရင်အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ၏ မှတ်ပုံတင်အမှတ်မှာ (၁၇) ဖြစ်ပါသည်။

## ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု 
၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ကရင်ပြည်နယ်အတွင်း ပြည်နယ်လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်(၁၁)နေရာ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ်( ၆)နေရာ၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ်(၁၁)နေရာ တို့တွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင် အရွေးခံခဲ့သည်။ နေရာတစ်ခုမှာမှ ရွေးချယ်တင်မြှောက်မခံခဲ့ရပေ။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တည်ဆဲ နိုင်ငံရေးပါတီများ
ပြည်သူ့ဘဝဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ

**ပြည်သူ့ဘဝဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ** () သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံရေးပါတီ တစ်ခုဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
ပြည်သူ့ဘဝဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီကို ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် ပြုလုပ်မည့် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲတွင် လစ်လပ်သော မဲဆန္ဒနယ်များအနက် အနည်းဆုံး မဲဆန္ဒနယ်သုံးနယ်တွင် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခြင်း မပြုသည့်အတွက် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ထားခြင်းအား ပယ်ဖျက်၍ ပါတီအား ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ဆာရိုင်းဘာလိုး

ဆာရိုင်းဘာလိုးသည် တက်ခ်တိုင်ဘာဟီ၏ အနီးတွင် တည်ရှိပြီး ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ ခိုင်ဘာ ပက်ထွန်ဟွ ခရိုင် ပက်ရှဝါမြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက် ကီလိုမီတာ ၇၀ အကွာတွင် တည်ရှိသည်။

## သမိုင်းကြောင်း
ဆာရိုင်းဘာလိုးသည် သမိုင်းဝင် နေရာတစ်ခု ဖြစ်ပြီး ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ စာရင်းတွင် ၁၉၈၀ ခုနှစ်မှ စတင် ပါဝင်ခဲ့သည်။  ဆာရိုင်းဘာလိုးရှိ အပျက်အစီးများသည် ကူရှန်ခေတ်အတွင်း တည်ဆောက်ခဲ့သော ခံတပ်မြို့ကလေး၏ အကြွင်းအကျန်များ ဖြစ်သည်။ ထိုမြို့အား ရှေးဟောင်းသုတေသန ပညာရှင် ဂျွန်မာရှယ် ၏ လက်ထက်တွင် စတင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။

ထိုနေရာတွင် သေချာစွာ တူးဖော်ခြင်း မပြုရသေးသော ဂေါတမ မြတ်စွာဘုရား၏ ဓာတ်တော်မွေတော်များ ရှိသည်။ ရှေးဟောင်းပစ္စည်းများဖြစ်သော ရုပ်တုများ၊ဒင်္ဂါးပြားများ၊ လူသုံးပစ္စည်းများနှင့် ကျောက်မျက်ရတနာများကို အနှံ့အပြား တွေ့ရှိရသည်။  ဒေသခံများက ၎င်းတို့၏ အိမ်နှင့်မြေများ အတွင်း တရားမဝင် တူးဖော်မှုများ ပြုလုပ်ကြသဖြင့် သမိုင်းဝင် အဆောက်အဦးများ ပျက်စီးကြရသည်။ အချို့သော ဒေသခံ ရှေးဟောင်း ပစ္စည်းရောင်းဝယ်သူများမှ ဒေသခံများအား လမ်းမှားအောင် တွန်းပို့ပြီး တရားမဝင်သော တူးဖော်မှုများ ပြုခိုင်းကြသည်။ ဆာရိုင်းဘာလိုးရှိ ရှေးဟောင်း သုတေသနဆိုင်ရာ အကြွင်းအကျန်များကို ထိန်းသိမ်းရန် အတွက် နိုင်ငံတဝှမ်း နှင့် နိုင်ငံတကာမှ ဂရုစိုက်ရန် လိုအပ်သည်ဟု ယူနက်စကို က ဆိုသည်။

## ကိုးကား
မက်ခလီဂူသင်္ချိုင်း

**မက်ခလီ ဂူသင်္ချိုင်း** သည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အကြီးဆုံး ဂူသင်္ချိုင်းများတွင် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်ပြီး ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ ဆင်းဒ် ခရိုင်ရှိ သက်တာမြို့အနီးတွင် ၁၀ စတုရန်း ကီလိုမီတာ ဧရိယာ အတွင်း ဖြန့်ကျက် တည်ရှိသည်။ ထိုနေရာတွင် ဂူပေါင်း ၅၀၀,၀၀၀ မှ ၁ သန်း အတွင်း ရှိပြီး  နှစ်ပေါင်း ၄၀၀ အတွင်း တည်ဆောက်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။  မက်ခလီ ဂူသင်္ချိုင်းတွင် တော်ဝင်မိသားစုဝင်များ၊ ဆူဖီ သူတော်စင်များ နှင့် အများလေးစားရသော ပညာရှင်များ၏ ကြီးမားသော ဂူသင်္ချိုင်း အဆောက်အဦးများ ပါဝင်သည်။ ထိုနေရာအား ယူနက်စကိုမှ ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး ၁၄ရာစု မှ ၁၈ ရာစု အတွင်း ဆင်ဒီ ယဉ်ကျေးမှုလောက၏ ထူးချွန်ပြောင်မြောက်သော သက်သေခံ အထောက်အထားဟု ရည်ညွှန်းဖော်ပြခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကေလ်ဝါ ကစ်ဆီဝါနီ

ကေလ်ဝါ ကစ်ဆီဝါနီသည် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ ကျွန်းပေါ်မှ လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်ပြီး ယနေ့ခေတ် အာဖရိက အရှေ့ပိုင်း တန်ဇေးနီးယားနိုင်ငံ ၏ တောင်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ထိုနေရာသည် အလယ်ခေတ် ဆူလ်တန် ဘုရင်တစ်ပါး ဖြစ်သော ကေလ်ဝါ ဆူလ်တန် အုပ်ချုပ်ရာ ဒေသ ဖြစ်ပြီး ၁၃ ရာစုမှ ၁၅ ရာစု အတွင်း ဆူလ်တန် ဘုန်းမီးနေလ တောက်ပခဲ့စဉ်က ဆွာဟီလီ ကမ်းရိုးတန်း တစ်လျှောက်ကို ဩဇာအာဏာ သက်ရောက်ခဲ့သည်။ ကေလ်ဝါ ကစ်ဆီဝါနီအား အနီးအနားရှိ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သော ဆွန်ဂို အွန်အားရာ နှင့် အတူ ယူနက်စကိုမှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
ဆွန်ဂို အွန်အားရာ

**ဆွန်ဂို အွန်အားရာ** သည် တန်ဇေးနီးယားနိုင်ငံ တောင်ပိုင်း ဆွာဟီလီ ကမ်းရိုးတန်းရှိ ကျောက်တုံးမြို့ တစ်မြို့၏ အပျက်အစီးများ ဖြစ်သည်။ ထိုကျောက်တုံးမြို့အတွင်း ၁၄ရာစုမှ ၁၆ ရာစု အတွင်း လူနေထိုင်ခဲ့သည်။  ဆွန်ဂိုအွန်အားရာ အား အနီးအနားရှိ ကေလ်ဝါ ကစ်ဆီဝါနီ နှင့် အတူ ယူနက်စကိုမှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် ၁၉၈၁ ခုနှစ် တွင် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။  ရှေးဟောင်း သုတေသန ပညာရှင် တို့သည် ဗလီ ၆ ခု၊ သင်္ချိုင်း ၄ ခု ၊ ၂ဒါဇင်မျှသော အိမ်များ နှင့် ဝင်းခတ်ထားသော နေရာ ၃ ခု တို့ကို ကျွန်းပေါ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။  ဆွန်ဂို အွန်အားရာအား သန္တာကျောက်ကြမ်း များ နှင့် အင်္ဂတေများကို အသုံးပြု တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။  ထိုကျောက်တုံးမြို့သည် အိန္ဒိယ သမုဒ္ဒရာ အတွင်း တည်ဆောက်ခဲ့သော ကုန်သွယ်ရေးမြို့များတွင် တစ်မြို့ အပါအဝင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
လော့စ်ဂလက်ဆရားရက်စ် အမျိုးသားဥယျာဉ်

**လော့စ် ဂလက်ဆာရားရက်စ် အမျိုးသား ဥယျာဉ်** သည် အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ ဆန်တာခရုဇ် ခရိုင်ရှိ ဖက်ဒရယ်အစိုးရမှ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားသော ဒေသ ဖြစ်သည်။

ဥယျာဉ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ၇၂၆,၉၂၇ ဟက်တာ (၇၂၆၉.၂၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ၊ ၂,၈၀၆.၆၈ စတုရန်းမိုင်) မျှ ရှိသဖြင့် နိုင်ငံအတွင်း အကြီးဆုံး အမျိုးသား ဥယျာဉ် ဖြစ်သည်။

၁၉၃၇ ခုနှစ် မေလ ၁၁ ရက်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ထိုဥယျာဉ်အတွင်း ဝင်ရိုးစွန်းနီး မက်ဂဲလန် သစ်တော နှင့် အနောက် ပန်တဂိုနီယန် မြက်ခင်းပြင် ဇီဝမျိုးကွဲများအား ကိုယ်စားပြုဖော်ပြနေသာ နေရာများအား ကောင်းမွန်စွာ ထိန်းသိမ်းထားသော အခြေအနေဖြင့် တည်ရှိနေသည်။ ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။

ဥယျာဉ်၏ အမည်မှာ အင်န်ဒီးစ်တောင်တန်း ရှိ ဧရာမ ရေခဲပြင်ကြီးကို ရည်ညွှန်းမှည့်ခေါ်ခြင်း ဖြစ်ပြီး အန္တာတိကတိုက် ၊ ဂရင်းလန်ကျွန်း နှင့် အိုက်စလန် နိုင်ငံ တို့၏ ပြင်ပတွင် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ထိုရေခဲပြင်ကြီးမှ ရေခဲမြစ်ကြီး ၄၇ စင်း စီးဆင်းလျက်ရှိပြီး ၁၃ စင်းမှာ အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာ သို့  စီးဆင်းသွားကြသည်။ ကမ္ဘာ၏ အခြားနေရာများတွင် ရေခဲမြစ်များသည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်ထက် ပျမ်းမျှ အမြင့်ပေ ၈,၂၀၀ (မီတာ ၂,၅၀၀) အနိမ့်ဆုံးမှ စတင် မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းလေ့ ရှိသော်လည်း ထိုရေခဲပြင်ကြီးကြောင့် ထိုရေခဲမြစ်များသည် အမြင့်ပေ ၄,၉၀၀ (မီတာ ၁,၅၀၀) မှ စတင် စီးဆင်းပြီး အမြင့်ပေ ၆၆၀ (မီတာ ၂၀၀) သို့ စီးဆင်း သွားကြသည်။ တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် ချီလီနိုင်ငံ ပိုင်နက် အတွင်းမှ တောရပ်စ် ဒယ်လ်ပိုင်း အမျိုးသား ဥယျာဉ်နှင့် ထိစပ်နေသည်။

## ကိုးကား
ကာကာဒူး အမျိုးသားဥယျာဉ်

**ကာကာဒူး အမျိုးသားဥယျာဉ်** သည် ဩစတြေးလျနိုင်ငံ မြောက်ဩစတြေးလျပြည်နယ်ရှိ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားသော နယ်မြေ တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ဒါဝင်မြို့ ၏ အရှေ့တောင်ဘက် ၁၇၁ ကီလိုမီတာ အကွာတွင် တည်ရှိသည်။

ထိုဥယျာဉ်သည် မြောက်ဩစတြေးလျပြည်နယ် အယ်လီဂေတာ ရေးဗား ဒေသအတွင်း တည်ရှိသည်။ အကျယ်အဝန်း အနေနှင့် ၇,၆၄၆ စတုရန်းမိုင် (၁၉,၈၀၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ)  မျှ ရှိပြီး မြောက်မှတောင်သို့ ၂၀၀ ကီလိုမီတာခန့်မျှ ရှည်လျားပြီး အရှေ့မှ အနောက်သို့ ၁၀၀ ကီလိုမီတာကျော်မျှ ရှည်လျားသည်။ ထိုဥယျာဉ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ဆလိုဗေးနီးယားနိုင်ငံ၏ အကျယ်အဝန်းမျှ ရှိပြီး တက်စမေးနီးယားကျွန်း၏ ၃ ပုံ ၁ပုံမျှ သို့မဟုတ် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၏ တစ်ဝက်မျှ ရှိသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ယူရေနီယမ် အများဆုံး ထွက်သော ရိန်းဂျား ယူရေနီယံတွင်းအား ဥယျာဉ်မှ ဝိုင်းပတ်ထားသည်။

## ကိုးကား
ကွင်းကလေးရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်

**ကွင်းကလေးရွာ**() ()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်၊ ကွင်းကလေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၈၅၆ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကွင်းကလေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၉၁၆ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၀၁၄ ဦး နေထိုင်သည်။
 တန်ခိုးကြီးဆံတော်ရှင် မုလအိ၊ မုလအ စေတီတော် မြတ်တည်ရှိသော မုလအိတောင်သည်  ကွင်းကလေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ပါဝင်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ချီရီဂွါ ရှေးဟောင်းသုတေသနနယ်မြေ

ချီရီဂွါသည် ဂွါတီမာလာနိုင်ငံ အရှေ့တောင်ပိုင်း အီဇာဘယ်ပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသော ရှေးခေတ် မာယာ ရှေးဟောင်း သုတေသနနယ်မြေ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အလယ်အလတ် အရွယ်အစား ရှိသော ရှေးဟောင်းသုတေသန နယ်မြေတစ်ခု ဖြစ်ပြီး မော်တားဂွါ မြစ်အောက်ပိုင်း တလျှောက်တွင် ၁.၂ စတုရန်းမိုင် (၃ စတုရန်း ကီလိုမီတာ) မျှ ကျယ်ဝန်းပြီး  ပွဲကျင်းပရာ နေရာမှာ မြောက်ဘက် မြစ်ကမ်းမှ ၀.၆မိုင် (၁ ကီလိုမီတာ ) အကွာ တွင် တည်ရှိသည်။  မာယာ ဂန္ထဝင် ခေတ် (အေဒီ ၂၀၀-၉၀၀) တွင် ချီရီဂွါသည် အရေးပါသော ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများ ဆုံရာတွင် တည်ရှိသည်။ ထိုနယ်မြေအား အေဒီ ၂၀၀ တွင် စတင် ဝင်ရောက်နေထိုင်ခဲ့ပြီး တောင်ထိပ်တွင် တည်ဆောက်မှုများကို အေဒီ ၅၅၀ တွင် စတင်ခဲ့ကာ ပိုမိုကြီးကျယ်သော ဆောက်လုပ်မှုများကို ၈ ရာစု အတွင်း စတင်ခဲ့သည်။ ၈၅၀ တွင် တည်ဆောက်မှု အားလုံးကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့ပြီး ဂန္ထဝင်လွန် ကာလ (အေဒီ၉၀၀-၁၂၀၀) အစောပိုင်းတွင်သာ ခေတ္တမျှ ပြန်လည်ဝင်ရောက်နေထိုင်ခဲ့သည်။ ချီရီဂွါရှိ ဗိသုကာ နှင့် ပန်းပု လက်ရာ စတိုင်လ်များမှာ အနီးအနားရှိ ဂန္ထဝင်ခေတ် မြို့တော် တစ်ခု ဖြစ်သော ကိုပန် နှင့် တူညီပြီး ၎င်းတို့၏ သမိုင်းကြောင်းမှာ နီးကပ်စွာ ယှက်နွယ်နေကြသည်။ 

## ကိုးကား
မမ်မပ်ကေ့ဗ် အမျိုးသားဥယျာဉ်

မမ်မပ်ကေ့ဗ် အမျိုးသား ဥယျာဉ်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကင်တပ်ကီပြည်နယ် အလယ်ပိုင်းရှိ အမျိုးသား ဥယျာဉ် တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရှည်လျားဆုံး ကျောက်ဂူဟု သိရှိထားကြသော မမ်မပ် ကျောက်ဂူ၏ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်သည်။

## ကိုးကား
အိုလံပစ် အမျိုးသားဥယျာဉ်

**အိုလံပစ် အမျိုးသားဥယျာဉ်** သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဝါရှင်တန်ပြည်နယ် အိုလံပစ်ကျွန်းဆွယ်တွင် တည်ရှိသော အမျိုးသားဥယျာဉ် တစ်ခု ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
နဗီ အပေါင်း၏အချုပ်

**ခါသမွလ်အန်ဗီယာ (သို့) ခါသမွန်နဗီယီးန် (သို့) ခါသမွရ်ရစူလ် ဆိုသည့်ဘွဲ့တော်ဂုဏ်တော်တို့သည်အစ္စလာမ့်
တမန်တော်မြတ်ကြီး မိုဟမ္မဒ်(ဆွ) ကိုယ်တော်မြတ်၏ ဘွဲ့တော်များဖြစ်သည်။ ၎င်းအသုံးအနှုန်းနှင့်ပတ်သက်ပြီး
စူရာ အဲဟ်ဇာဘ် အာယသ် ၄၀ «ما کان محمد ابا احد من رجالکم و لکن رسول الله و خاتم النبیین و کان الله بکل شیء علیما».
၌သုံးနှုန်းထားကြောင်းတွေ့ရှိရသည်။
**

ခါသမ် ဆိုသည့်ဝေါဟာရသည် အရဗီ စကားတွင် (တံဆိပ်တုံး ၊ လက်စွပ် ၊ နောက်ဆုံး ) ဆိုသည့်အဓိပ္ပာယ်များ
ကိုဖော်ပြထားသည်။ »သို့ပါ၍ထိုဝေါဟာရသည်(နောက်ဆုံးပွင့်တော်မူသောတမန်တော်မြတ်) ဟုအဓိပ္ပာယ်ရသည်။

## ကိုးကား 
## ဆက်နွယ်သည့်အကြောင်းအရာများ