open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
အောင်လူဆီးတမ်းကစားခြင်

အောင်လူဆီးတမ်းကစားနည်းသည် ရခိုင်ရိုးရာကစားနည်း တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ဤကစားနည်းမှာ ဒိုးကစား နည်းကဲ့သို့ပင် အမျိုးသမီး အပျိုအရွယ်များ အုပ်စုနှစ်စုဖွဲ့၍ ကစားရသောနည်းဖြစ်သည်။ တစ်အုပ်စုလျှင် အနည်းဆုံး (၃)ဦးမှ အထက် ကစားနိုင်သည်။ ကစားခြင်းကို လသာသည့်ညများတွင် လမ်းမပေါ်၌ လည်းကောင်း၊ မြေညီသော တလင်းပြင် မြေကွက်လပ်များတွင်လည်းကောင်း ကစားလေ့ရှိသည်။

ကစားမည့် စည်းတန်းများကို ရေဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ထုံးဖြင့်ဖြစ်စေ စည်းတားရသည်။ ဥပမာ- တစ်ဘက်တွင် ငါးယောက်ကစားမည်ဆိုပါက စည်းငါးကြောင်း တားရသည်။ ဘောင် စည်းနှစ်ခုကိုလည်း ထိပ်မှအဆုံးအထိ အူကြောင်းထားရသည်။ ပထမဆုံးစည်းကို "ထိပ်စည်း"ဟုခေါ်၍ ဒုတိယစည်းကို "ဂုတ်စည်း"ဟုခေါ် သည်။ ရှေ့ဆုံးစည်းနှင့် ဂုတ်စည်းကြားတွင် ကြက်လျှာသဏ္ဌာန်ပုံဖော်၍ ထိပ်စည်းမှတားသော လူလိုက်နိုင် ရန် ပြုလုပ်ထားရသည်။ အုပ်စုတစ်ဘက်စီတွင် ခေါင်းဆောင် တစ်ဦးစီထား၍ "ဂေါင်ကြီး"ဟု ခေါ်သည်။ မိမိ၏ အုပ်စုအနိုင်ရရေးအတွက် ဂေါင်သူကြီးတွင် တာဝန်အရှိဆုံးဖြစ်သည်။

ကစားသောအုပ်စု (၂)စုတွင် အုပ်စုတစ်စုက ဆီးလှည့်ကျလျှင် ကျန်တစ်အုပ်စုက တာဝင်လှည့်ကျသည်။ ဆီးလှည့်ကျသော အုပ်စုကစည်းတွင် စောင့်၍ ဝင်လှည့်ကျသူများ စည်းသို့ ကျော်ဝင်လျှင် ဖမ်းရသည်။ ဆီးလှည့်ကျသော အဖွဲ့၌ ဂေါင်သူကြီးသည် ထိပ်စည်း၌ စောင့်ကာ ကြက်လျှာသဏ္ဌာန် စည်းလည်းကောင်း၊ အူကြောင်းတလျောက် စည်းလည်းကောင်း စောင့်၍ ဖမ်းရသည်။ ကျန်လူများက မိမိတာဝန်ကျသောစည်း တွင် စောင့်၍ ဝင်လာသူတို့ကိုဖမ်းရသည်။ ဆီးသူက ဝင်လာသူကို မိမိ၏စည်းမှနေ၍ လှမ်းပြီး ဖမ်းနိုင်-မဖမ်းနိုင်ကို မကစာမီကပင် အုပ်စုနှစ်ခုကို သဘောတူညီမှု ယူထားရသည်။ ယင်းသဘောတူညီမှုအရ လက်လှမ်း၍ ဖမ်းနိုင်လျှင် လက်လှမ်း၍ ဖမ်းပြီး၊ လက်လှမ်း၍ မဖမ်းနိုင်လျှင် မိမိစောင့်သော စည်းကိုကျော်နေသော အချိန်၌ ဖမ်းရသည်။ အကယ်၍ စည်းတစ်ခုခုတွင် ဝင်သူတစ်ဦးဦးကို ဆီးသူက ဖမ်းမိလျှင် ဝင်သောသူအဖွဲ့သေ၍ ယင်းတို့ကတပြန် ဆီးပြီး ကျန်အဖွဲ့က ဝင်ရသည်။

အောင်လူဆီးတမ်းကစားရာ၌ စည်းကမ်း သတ်မှတ်ချက်ရှိသည်။ ဘေးနှစ်ဘက်တွင်ထားသော စည်းကိုကျော်လွန်၍ မဝင်ရ။ အကယ်၍ ဘေးစည်းများကိုကျော်လျှင် "ထမင်းရေပူလောင်သည်"ဟု ခေါ်၍ ယင်းအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့လုံး ဆီးသူအဖြစ် ပြန်လုပ်ရသည်။

ဝင်သူတစ်ဦးဦးသည် စည်းတစ်ခုကို ကျော်ဝင်ပြီးနောက် ပြန်မထွက်ရ။ ထိပ်စည်းမှ ပိတ်စည်းအ ထိ ကျော်အောင်ဝင်ပြီးမှ ပြန်လှည့်ပြီး ပိတ်စည်းမှ ထိပ်စည်းကို ကျော်အောင် ဝင်ရသည်။ အကယ်၍ ထိပ်စည်းကို ကျော်ဝင်ပြီးနောက် ဂုတ်စည်းကို မကျော်ခဲ့ဘဲ ထိပ်စည်းမှ နောက်သို့ ပြန်ထွက်ပါမူ "အူပြန်လည်သည်"ဟု ခေါ်၍ တစ်ဖွဲ့လုံးသေသည်။ နောက်ဆုံးစည်းကို အောင်မြင်ခဲ့ပြီး ပြန်ထွက်လာသောသူကို "ပြန်လူ"ဟု ခေါ်သည်။

ကစားရာ၌ မိမိအုပ်စုဝင်လှည့်တွင် တစ်ဦးဦးကို ဖမ်းမိပါက ဝင်သူ တစ်ဖွဲ့လုံးသေသည်ဟု ယူဆကာ ဆီးလှည့်ပြန်လုပ်ရသည်။ ဝင်သူတစ်ဦးဦးသည် ထိပ်စည်းမှ ပိတ်စည်းအထိ တောက်လျှောက် အဖမ်း မခံရဘဲ ဝင်သွားနိုင်ပြီး ပြန်လှည့်လာလျှင် "ပြန်လူလာဗျာ"ဟု အော်၍ ပြန်လူကို မလွတ်အောင် ဖမ်းတတ်ကြ သည်။ ယင်းပြန်လူသည် ထိပ်စည်းကို ပြန်လည်၍ ကျော်လွန်အောင်မြင်လျှင် "အောင်လူ"ဟု ဟစ်အော်၍ ထွက်ရသည်။ အောင်လျှင် တစ်ပွဲနိုင်ပြီ ဖြစ်သည်။

ယင်းကဲ့သို့ ကစားကြ၍ အုပ်စုတစ်ဖွဲ့က အနိုင်ရလျှင် နိုင်သူကရှုံးသူကို လှောင်ပြောင်၍ စကားစစ်ထိုးကြ သည်။ "တစ်ပွဲတင် ကြောင်မလင်၊ ပတ်စာထိုး ဂြိုးမလင်" စသည်ဖြင့် တစ်ဘက်သား မခံချင်အောင် စ,တတ်ကြသည်။ အောင်လူဆီးတမ်းကစားပွဲနှင့် ဒိုးကစားပွဲများသည် လူအများ စည်ကားစွာ လာရောက် ကြည့်ရှု အားပေးကြသည့် ဒေသလိုက်၊ ကျေးလက်ကစားပွဲများ ဖြစ်ကြပေသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရိုးရာ ကစားနည်း
၁၂၀၀

သက္ကရာဇ် **၁၂၀၀** သည် ဂျူလီယန် ပြက္ခဒိန်၏ စနေနေ့တွင်စတင်သောရက်ထပ်နှစ်၊ အေဒီ ၁၂၀၀ ခုနှစ်၊ ၂ ထောင်စုနှစ်၏ ၂၀၀ မြောက်နှစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၁၂ ရာစုနှစ်၏ ၁၀၀ ခုမြောက်နှစ်နှင့် နောက်ဆုံးနှစ်လည်းဖြစ်သည်။ ၁၂၀၀ ခုနှစ် စတင်သည်နှင့် ဂရီဂေါရီယန်း ပြက္ခဒိန်သည် ဂျူလီယန် ပြက္ခဒိန်ထက် ၇ ရက်စောလျက်ရှိသည်။

## ၁၂၀၀ ခုနှစ် မှတ်တမ်း 
### ဇန်နဝါရီလ 
(၁) ရက်။
::* 
### ဖေဖော်ဝါရီလ 
(၁) ရက်။
::* 
### မတ်လ 
(၁) ရက်။
::* 
### ဧပြီလ 
(၁) ရက်။
::* 
### မေလ 
(၁) ရက်။
::* 
### ဇွန်လ 
(၁) ရက်။
::* 
### ဇူလိုင်လ 
(၁) ရက်။
::* 
### ဩဂုတ်လ 
(၁) ရက်။
::* 
### စက်တင်ဘာလ 
(၁) ရက်။
::* 
### အောက်တိုဘာလ 
(၁) ရက်။
::* 
### နိုဝင်ဘာလ 
(၁) ရက်။
::* 
### ဒီဇင်ဘာလ 
(၁) ရက်။
::*

## ကိုးကား
ကိုယ်စောင့်နတ် (ရုပ်ရှင်)

**ကိုယ်စောင့်နတ်**သည် ၂၀၁၈ခုနှစ်က ထွက်ရှိခဲ့သော မြန်မာရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။Media 7 ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေးမှ ထုတ်လုပ်ပြီး ဒါရိုက်တာ ဝင်းလွင်ထက်မှ ရိုက်ကူးခဲ့သည်။လွှမ်းပိုင်၊ ခင်ဝင့်ဝါ၊ ရန်အောင်၊ ကျော်သူ၊ ထွန်းထွန်း၊ အောင်ရဲထွေး၊ သုတအောင်တို့မှ သရုပ်ဆောင်ထားသည်။၂၀၁၈ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၈ရက်နေ့တွင် ရုံတင်ခဲ့သည်။ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား ရုံတင်သည့် ၂၀၁၈ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် သရုပ်ဆောင်အောင်ရဲထွေးမှာ ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။

ဤဇာတ်ကားတွင် အသုံးပြုသော ရိုက်ကွင်း၊ ဇာတ်လမ်းဇာတ်ကွက်များမှာ ပုံမှန် မြန်မာဇာတ်ကားများ၏ ပုံစံမှ ကွဲထွက်နေသည်။

## အကျဉ်းချုပ်
ဒေးဗစ် (လွှမ်းပိုင်)၊ သုတနှင့် ရဲထွေးတို့သည် ကျောင်းအတူတူတက်သော သူငယ်ချင်းများဖြစ်ကြပြီး ၎င်းတို့ကို ကျောင်းတွင် ဗလကြီးနှင့် အဖွဲ့မှ အနိုင်ကျင့်နေကြဖြစ်သည်။ ဒေးဗစ်က ငယ်စဉ်ကပင် ကြိုက်ခဲ့ရသည့် သူငယ်ချင်းဖြစ်သူ ဘယ်လာ (ခင်ဝင့်ဝါ) အား ကျောင်းပွဲတစ်ခုတွင် ဖွင့်ပြောရန် စီစဉ်ခဲ့သော်လည်း အမှားအယွင်းဖြစ်ကာ အရှက်ကွဲခဲ့သည်။ အဆင်မပြေမှုများကြောင့် ကိုယ်စောင့်နတ်အားတိုင်တည်၍ အော်ဟစ်ခဲ့ရာ နောက်တစ်နေ့နံနက်တွင် ၎င်း၏ကိုယ်စောင့်နတ်မှ ကိုယ်ထင်ပြပြီး ဆက်တိုက်ကူညီခဲ့သည်။ ကိုယ်စောင့်နတ်၏ ကူညီမှုဖြင့် အရာရာအဆင်ပြေလာခဲ့ပြီး ကျောင်းဘောလုံးပွဲများတွင် အနိုင်ရလာပြီး နောက်ဆုံးအဆင့်အထိ တက်လာခဲ့သည်။ သို့သော် နောက်ဆုံးပွဲတွင် ကွင်းပိုင်ကြီး (နတ်)ဖြစ်သူ၏ တားဆီးမှုကြောင့် ၎င်း၏ကိုယ်စောင့်နတ်မှာ ကူညီခွင့်မရခဲ့ပေ။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင် ကစားခဲ့ကြရသည်။ နောက်ဆုံးပွဲတွင် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သော်လည်း ဒေးဗစ်တို့သည် ထိုအချိန်မှစ၍ မိမိကိုယ်ကို ယုံကြည်မှုများ ရှိလာခဲ့ကြသည်။

## ရိုက်ကူးခြင်း
*ဒေးဗစ် အဖြစ် လွှမ်းပိုင်
**ကလေးသရုပ်ဆောင် အဖြစ် အားပုကျူ
*ဘယ်လာ အဖြစ် ခင်ဝင့်ဝါ
**ကလေးသရုပ်ဆောင်အဖြစ် ဇူးဇူးဟန်နီထွေး
### ဒေးဗစ်၏ပတ်ဝန်းကျင်
*ကိုယ်စောင့်နတ် အဖြစ် ထွန်းထွန်း
*သုတ(ငပိန်) အဖြစ် သုတအောင်
*ရဲထွေး(ဖက်တီး) အဖြစ် အောင်ရဲထွေး
*ဖခင် အဖြစ် ရဲအောင်
*မိခင်အဖြစ် မေသဉ္စာဦး
*ညီ အဖြစ် မောင်မောင်
### ဘယ်လာ၏ပတ်ဝန်းကျင်
*ကိုယ်စောင့်နတ် အဖြစ် ခေးဆက်သွင်
*သူငယ်ချင်းများ အဖြစ် ခိုင်သဇင်ငုဝါ၊ နန်းချစ်ခွန်းချို
### အခြား
*ကွင်းပိုင်ကြီး အဖြစ် ကျော်သူ
*ဘောလုံးနည်းပြ အဖြစ် ရန်အောင်
*ဗလကြီး အဖြစ် ထူးအောင်
*ကျောင်းကားဆရာ အဖြစ် ကင်းကောင်
*ကျောင်းအုပ်ကြီး အဖြစ် တက္ကသိုလ်ဂွမ်းပုံ
*ဘောလုံးပွဲကြေညာသူများ အဖြစ် ဆန်းထွဋ်၊ ဇင်မျိုး
### ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်
*မျိုးလှိုင်ဝင်း
*သင်ဇာဝင့်ကျော်
## ဇာတ်ဝင်တေး
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ကဏ္ဍ:၂၀၁၈ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ဒတ်နတ်

**ဒတ်နတ်** (Deneb) () သည် ဆိုင်နပ် ကြယ်စုတန်းမှ ကြယ်တစ်စင်းဖြစ်သည်။ ယင်းသည် Summer Triangle ဟုခေါ်သော ကြယ် ၃ လုံးထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဆိုင်နပ် ကြယ်စုတန်းတွင် အတောက်ပဆုံးကြယ်၊ ညဘက်ကောင်းကင်ယံတွင် ၁၉ စင်းမြောက် အတောက်ပဆုံးကြယ်ဖြစ်သည်။ ဒတ်နတ်သည် ရီဂျယ်ကြယ်နှင့် အတောက်ပဆုံးကြယ်နေရာတွင် ပြိုင်ဘက်ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ယင်း၏အကွာအဝေးနှင့် တောက်ပမှုကို သေချာမသိရပေ။ ဒတ်နတ်၏ တောက်ပမှုမှာ နေ၏တောက်ပမှုထက် အဆပေါင်း ၅၅၀၀၀ နှင့် ၁၉၆၀၀၀ ကြားတွင်ရှိသည်။ ဒတ်နတ်သည် ကမ္ဘာမြေမှ  ခန့် ကွာဝေးသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာရပ် စကားလုံးနှင့် စကားစုများ
ကနိုးပတ်

**ကနိုးပတ်** (Canopus) ()သည် တောင်ဘက်ကောင်းကင်ယံ ကရိနာ ကြယ်စုတန်းရှိ အတောက်ပဆုံးကြယ်နှင့် ညဘက်ကောင်းကင်တွင် ဆိုင်ရပ်စ်ပြီးလျင် ဒုတိယမြောက် အတောက်ပဆုံးကြယ်ဖြစ်သည်။ နေမှ အလင်းနှစ် ၃၁၀ ကွာဝေးသောအရပ်တွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းအား ပကတိမျက်စိဖြင့်ကြည့်ပါက အဖြူရောင်အဖြစ် မြင်ရသည်။ ကြယ်သည် နေထက် ၈ ဆ ပိုကြီးပြီး နေ၏အချင်းဝက်ထက် ၇၁ ဆ ရှိကာ နေထက် အဆပေါင်း ၁၀၀၀၀ ပိုမိုတောက်ပသည်။ ကြယ်၏ ကြီးမားလာသော ဖိုတိုစဖီးယားလွှာတွင် အပူချိန်သည် ၇၄၀၀ ကယ်လဗင် ခန့်ရှိနေပြီး ဗဟိုအူတိုင်တွင် ဟီလီယံဓာတ်ငွေ့များ လောင်ကျွမ်းလျက်ရှိနေပြီဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ယင်းကြည်သည် ဧရာမ ကြယ်နီအဖြစ်သို့ ကူးပြောင်းခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ တရုတ်လူမျိုး နက္ခတ္တပညာရှင်များအတွက်မူ ယင်းကြယ်သည် တောင်ဝင်ရိုးစွန်း အဘိုးအိုဟု သိကြသည်။ 

## ကိုးကား
မနော်စရပ်စ်

**Monoceros** (ဂရိ: Μονόκερως, "ယူနီကွန်း") သည် celestial အီကွေတာ ရှိ မေးမှိန်သော ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ အနောက်ဘက်တွင် အိုရိုင်ယွန်၊ မြောက်ဘက်တွင် ဂျီမီနီ၊ တောင်ဘက်တွင် ကေနိစ် မေဂျာ၊ အရှေ့ဘက်တွင် ဟိုက်ဒရာ ကြယ်စုတန်းတို့ဖြင့် နယ်နမိတ်ထိစပ်လျက်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
ငါ့ကိုနမ်းတဲ့မုန်တိုင်း

**ငါ့ကိုနမ်းတဲ့မုန်တိုင်း**သည် ၂၀၁၈ခုနှစ်က ထွက်ရှိခဲ့သော မြန်မာရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။ ဘိုဘို ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေးမှ ထုတ်လုပ်ပြီး ဒါရိုက်တာ အောင်ဇော်လင်းနှင့် ဝင်းလွင်ထက်တို့က ရိုက်ကူးခဲ့သည်။လွှမ်းပိုင်၊ ရဲရင့်အောင်နှင့် ဖွေးဖွေးတို့မှ အဓိကသရုပ်ဆောင်ထားသည်။၂၀၁၈ခုနှစ် ဇွန်လ ၁ရက်နေ့တွင် ရုံတင်ခဲ့သည်။
## အကျဉ်းချုပ်
ငွေကြေးပြည့်စုံပြီး ချမ်းသာသည့် ဩရထူး (ရဲရင့်အောင်) ၊ လူငယ်စာရေးဆရာ နေညိုသွင် (လွှမ်းပိုင်) နှင့် ဝတ်ရှင်ပျို (ဖွေးဖွေး)တို့အကြားရှိ သုံးပွင့်ဆိုင်အချစ်ဇာတ်လမ်းအကြောင်း ရိုက်ကူးထားသည်။
## ရိုက်ကူးခြင်း
*နေညိုသွင် အဖြစ် လွှမ်းပိုင်
*ဝတ်ရှင်ပျို အဖြစ် ဖွေးဖွေး
*ဩရထူး အဖြစ် ရဲရင့်အောင်
*ဦးအောင် အဖြစ် နေအောင်
*ဦးထူးအောင် အဖြစ် ရဲအောင်
*ဝတ်ရှင်ပျို၏မိခင် အဖြစ် မြတ်ကေသီအောင်
## ဇာတ်ဝင်တေး
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ကဏ္ဍ:၂၀၁၈ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
နေဒြပ်ထု

**နေဒြပ်ထု** ('''''') ဆိုသည်မှာ နက္ခတ္တဗေဒတွင်သုံးသော ဒြပ်ထု၏ယူနစ်ဖြစ်သည်။ ယင်းသည်  နှင့် ညီမျှသည်။ နေဒြပ်ထုကို အခြားသော ကြယ်များ၊ ကြယ်အစုအဝေးများ၊ နက်ဗျူလာများနှင့် ဂလက်ဆီများ၊ တွင်းနက်များ၏ ဒြပ်ထုကိုတိုင်းတာရာတွင် အသုံးပြုသည်။ ဤအတိုင်းအတာသည် နေ၏ ဒြပ်ထုနီးနီး ညီမျှသည်။ နေထုထည်သည် ကမ္ဘာဒြပ်ထု () ၏  ဆ၊ ဂျူပီတာဒြပ်ထု () ၏ ဆနှင့် ညီမျှသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒြပ်ထု၏ ယူနစ်များ
ကဏ္ဍ:နက္ခတ္တဗေဒ အတိုင်းအတာ ယူနစ်များ
နေအချင်းဝက်

**နေအချင်းဝက်** ဆိုသည်မှာ နက္ခတ္တဗေဒတွင် နေကိုတူရုပြု၍ ကြယ်များ၏ အရွယ်အစားကိုဖော်ပြသည့် အတိုင်းအတာ ယူနစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ နေအချင်းဝက်ကို ညီမျှခြင်းဖွဲ့ရသော်

:1\,R_{\odot} = 6.957\times 10^8 \hbox{ m} 

 သည် ဂျူပီတာဂြိုဟ်၏ ၁၀ ဆရှိသော ပျမ်းမျှအချင်းဝက်၊ ကမ္ဘာ၏ ၁၀၉ ဆရှိသောအချင်းဝက်နှင့် နေမှ ကမ္ဘာသို့အကွာအဝေး၏ ၂၁၅ ပုံ ၁ ပုံ AU အကွာအဝေးဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အလျား၏ ယူနစ်များ
ကဏ္ဍ:နက္ခတ္တဗေဒ အတိုင်းအတာ ယူနစ်များ
ပင်းတလဲမင်းသမီး

**သီရိမဟာသုစန္ဒာဒေဝီ** ဘွဲ့ခံ ပင်းတလဲမြို့စားမင်းသမီးသည် ပဉ္စမသံဂါယနာတင် ဘဝရှင် မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး၏ ပထမအနောက်နန်းမိဖုရား ဖြစ်သည်။

## ဘဝကနဦး
နောင် ပင်းတလဲမင်းသမီးဖြစ်လာမည့် သမီးတော်ကို သာယာဝတီမင်းနှင့် မြောက်ဆောင်တော် ကနောင်မိဖုရားတို့က ဖွားမြင်သည်။ မွေးချင်းနှစ်ယောက်အနက် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ ၁၈၄၀ ပြည့်နှစ် ဇူလိုင်လ ၈ ရက်မှ ၁၀ ရက်အထိ ကျင်းပသည့် ခမည်းတော်ဘုရား၏ ဥကင်တော်ဖွင့်မင်္ဂလာအခမ်းအနားတွင် သီရိသုမလ္လာဝတီဘွဲ့ဖြင့် ပင်းတလဲမြို့ကို စားကျေးချီးမြှင့်ခံရသည်။ ပုဂံမင်းလက်ထက်တွင် သီရိရတနာသုစန္ဒာဒေဝီဘွဲ့ဖြင့် ပင်းတလဲမြို့ကိုပင် စားရသည်။

## မိဖုရားဘဝ
၁၈၅၃ ခုနှစ် မတ်လ ၂၆ ရက်တွင် မင်းတုန်းမင်းက ခမည်းတော်ဘုရား၏ သမီးတော် ပင်းတလဲမြို့စားမင်းသမီးကို အနောက်နန်းမိဖုရားအဖြစ် တင်တော်မူသဖြင့် ပထမအဆင့်ရှိ နန်းရမိဖုရားတစ်ပါး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၈၅၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၆ ရက်၊ မင်းတုန်းမင်း၏ ဥကင်တော်ဖွင့်မင်္ဂလာတွင် သီရိမဟာသုစန္ဒာဒေဝီဘွဲ့တော် ချီးမြှင့်ခံရသည်။

၁၈၅၅ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၇ ရက်နေ့ ညဉ့်လေးချက်တီးကျော် ငါးနာရီ ပါဒ်ပြည့် နှစ်ဗီဇနာ သုံးပြန်အချိန် (စက်နာရီ နံနက် ၈:၀၇ နာရီခန့်) တွင် သားတော်တစ်ပါး ဖွားမြင်ပြီး၊ ထိုနေ့ ညဉ့်တစ်ချက်တီးကျော် ခြောက်နာရီ ပါဒ်ပြည့်အချိန် (စက်နာရီ ည ၁၀:၃၀ နာရီခန့်) တွင် သမီးတော်တစ်ပါး ဖွားမြင်သည်။ သို့သော် သားတော်မှာ နှစ်ရက်အကြာ ဇွန်လ ၂၉ ရက် နေ့ သုံးချက်တီးကျော် တစ်နာရီ (စက်နာရီ ညနေ ၃:၂၄ နာရီခန့်) တွင် ကွယ်လွန်ပြီး၊ သမီးတော်မှာ မွေးသည့်နေ့ ညဉ့် သုံးချက်တီးကျော် လေးနာရီ (စက်နာရီ နံနက် ၄:၁၂ နာရီခန့်) တွင် ကွယ်လွန်သည်။

## အနိစ္စရောက်ခြင်း
ပင်းတလဲမင်းသမီးသည် ၁၈၅၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၆ ရက်တွင် စံရင်းစွဲ အနောက်နန်းတ​ော်ဆောင်၌ ကံတော်ကုန်သည်။ အလောင်းတော်ကို ဘိုးတော်ဘုရားလက်ထက် အနောက်နန်းတော်မိဖုရား ကံကုန်ရာ သင်္ဂြိုဟ်သည့်နည်းအတိုင်း အခမ်းအနား စီစဉ်ဆောင်ရွက်ပြီး၊ မင်းတုန်းမင်းနှင့် စကြာဒေဝီ မိဖုရားခေါင်ကြီးတို့ ရွှေဝေါတော်စီး၍ ထွက်တော်မူကာ အိမ်ရှေ့မင်းနှင့် မိဖုရား၊ မင်းညီမင်းသား၊ မှူးတော်မတ်တော်အပေါင်းနှင့် သင်္ဂြိုဟ်တော်မူသည်။ လစ်လပ်သွားသော အနောက်နန်းမိဖုရားနေရာကို ညီမတော် ယင်းခဲမင်းသမီးက ဆက်ခံသည်။

## ကျမ်းကိုး
* မောင်မောင်တင်၊ ဦး (စက်တင်ဘာ ၂၀၀၄)။ *ကုန်းဘောင်ဆက် မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး*၊ **ဒု၊ တ**။ တက္ကသိုလ်များ သမိုင်းသုတေသန ဦးစီးဌာန၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်။ ရာပြည့်စာအုပ်တိုက်။

ကဏ္ဍ:ကုန်းဘောင်ခေတ်မိဖုရားများ
ကဏ္ဍ:၁၈၅၅ ကွယ်လွန်သူများ
ကဏ္ဍ:မင်းတုန်းမင်း၏မိဖုရားများ
ဂျူပီတာ ဒြပ်ထု

**ဂျူပီတာ ဒြပ်ထု** သည် ဒြပ်ထုယူနစ်ဖြစ်ပြီး ဂျူပီတာဂြိုဟ်၏ စုစုပေါင်းဒြပ်ထုနှင့် ညီမျှသည်။ ဤတန်ဖိုးသည် ဂြိုဟ်တစ်ခုတည်းသီးသန့် သို့မဟုတ် ဂျူပီတာ၏ ဂြိုဟ်ရံလများပါဝင်သော ဂျူပီတာဂြိုဟ်စနစ်တစ်ခုလုံးကို ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ ဂျူပီတာသည် နေအဖွဲ့အစည်းတွင် ကြီးမားသောဂြိုဟ်ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် နေအဖွဲ့အစည်းရှိ အခြားဂြိုဟ်များအားလုံးစုစုပေါင်းထက် ၂.၅ ဆ ပိုကြီးသည်။ ဂျူပီတာ ဒြပ်ထုကို နက္ခတ္တဗေဒတွင် ဂျူပီတာဂြိုဟ်နှင့်ဆင်တူသောဂြိုဟ်များ၊ နေစကြဝဠာပြင်ပဂြိုဟ်များ၊ ကြယ်ပုညိုများ၏ အရွယ်အစားကို ဖော်ပြရာတွင် အသုံးများသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒြပ်ထု၏ ယူနစ်များ
ကဏ္ဍ:နက္ခတ္တဗေဒ အတိုင်းအတာ ယူနစ်များ
ကမ္ဘာဒြပ်ထု

**ကမ္ဘာဒြပ်ထု** (ME သို့မဟုတ်  သည် ကမ္ဘာအတွက် နက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ သင်္ကေတဖြစ်သည်) သည် ကမ္ဘာမြေ၏ ဒြပ်ထုနှင့်ညီမျှသော ဒြပ်ထု ယူနစ်ဖြစ်သည်။ လက်ရှိ အကောင်းဆုံး ခန့်မှန်းချက်မှာ  ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင်  ဖြစ်ခဲ့ပြီး   ယင်း၏ ပျမ်းမျှသိပ်သည်းမှုမှာ  ဖြစ်သည်။ 

ကမ္ဘာဒြပ်ထုသည် နက္ခတ္တဗေဒတွင် အခြားသောဂြိုဟ်များ၊ နေအဖွဲ့အစည်းအပြင်ဘက်ရှိဂြိုဟ်များ၏ ဒြပ်ထုကိုတိုင်းတာရာ၌ အသုံးပြုသော စံဒြပ်ထုယူနစ်ဖြစ်သည်။ ၁ နေဒြပ်ထုသည် ကမ္ဘာဒြပ်ထု ၃၃၃၀၀၀ နှင့် ညီမျှသည်။ ကမ္ဘာ၏ဒြပ်ထုကိုတိုင်းတာရာတွင် လကမ္ဘာ၏ဒြပ်ထုကို ဖယ်ထုတ်ထားသည်။ လကမ္ဘာ၏ဒြပ်ထုမှာ ကမ္ဘာ၏ ၁.၂ ရာခိုင်နှုန်းရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ကမ္ဘာ+လကမ္ဘာ စနစ်သည်  ခန့်ရှိသည်။ 

ဒြပ်ထုအများစုကို သံ၊ အောက်ဆီဂျင်၊ မဂ္ဂနီဆီယမ်၊ ကယ်လ်ဆီယမ်၊ အလူမီနီယမ်နှင့် နီကယ်တို့ဖြင့် ရေတွက်သည်။ ကမ္ဘာ၏ဒြပ်ထုကို အတိအကျ တိုင်းတာရာတွင် ခက်ခဲသည်။ ကမ္ဘာဒြပ်ထုအား ၁၇၇၀ ခုနှစ်များတွင် Schiehallion experiment ဖြင့် စမ်းသပ်ခဲ့ရာ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်း မှန်ကန်ခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒြပ်ထု၏ ယူနစ်များ
ကဏ္ဍ:နက္ခတ္တဗေဒ အတိုင်းအတာ ယူနစ်များ
ကဏ္ဍ:ကမ္ဘာဂြိုဟ်
ကမ္ဘာ အချင်းဝက်

{{Infobox unit
| name = Earth radius
| image = File:EarthPieSlice.png
| caption = Cross section of Earth's Interior
| standard     = နက္ခတ္တဗေဒ၊ ဘူမိရူပဗေဒ
| quantity     = အကွာအဝေး
| symbol       = '***
| symbol2      = R_E, \mathcal{R}^\mathrm N_\mathrm{eE}
| units1       = SI base unit
| inunits1     = 
| units2       = မက်ထရစ်စနစ်
| inunits2     = 
| units3       = အင်္ဂလိပ်ယူနစ်
| inunits3     = 
}}
**ကမ္ဘာ အချင်းဝက်*' (သင်္ကေတ  သို့မဟုတ် R_E) သည် ကမ္ဘာဂြိုဟ်၏ဗဟိုမှ ယင်း၏ဆုံမှတ်တစ်ခု သို့မဟုတ် အနီးအနားမျက်နှာပြင်သို့ အကွာအဝေးဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ၏ အချင်းဝက်သည် အီကွေတာတွင်  ရှိပြီး ဝင်ရိုးစွန်းတွင်  ရှိသည်။ ကမ္ဘာ အချင်းဝက်ကို နက္ခတ္တဗေဒနှင့် ဘူမိရူပဗေဒတို့တွင် အတိုင်းအတာ ယူနစ်အဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။ တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကမ္ဘာအချင်းဝက်ကို  ဟု မှတ်ယူသည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂြိုဟ်ဆိုင်ရာ သိပ္ပံ
ကဏ္ဍ:ကမ္ဘာဂြိုဟ်
ကျိုက်ဒေတမော့ဗရတ်

ကျိုက်ဒေတမော့ဗရတ်ဆံတော်ရှင်စေတီသည် မော်လမြိုင်-ရေး မော်တော်ကားလမ်းအတိုင်း ရေးမြို့သို့မရောက်မီ ၅ မိုင်ခန့်ရှိ ရေးမြို့နယ်၊ပုပ္ဖဝတီကျေးရွာတွင် တည်ရှိသည်။

## သမိုင်းကြောင်း
**ကျိုက်ဒေတမော့ဗရတ်** ဟူသည် မွန်ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး မြန်မာဘာသာဖြင့် ပြန်ဆိုပါက **ကျောက်ငှက်ပျောတောင်စေတီ** ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရရှိသည်။ စေတီတော်တည်ရှိရာ တောင်ကုန်းတွင် ငှက်ပျောသီးသဏ္ဌာန် ကျောက်တုံးများ တွေ့ရှိသဖြင့် ထိုသို့ ခေါ်ဆိုဟန်ရှိသည်။
ကျိုက်ဒေတမော့ဗရတ်ဆံတော်ရှင်စေတီသည် မြတ်စွာဘုရား ဝါတော် ၈ ဝါအရ သုဝဏ္ဏဘူမိဒေသသို့ ဒေသစာရီကြွရောက်စဉ် ဒုကရရသေ့အား ချီးမြင့်သော ဆံတော် တစ်ဆူကို ဌာပနာထားသည့် စေတီဖြစ်ကြောင်း ရှေးမွန်ရာဇဝင်နှင့် သမိုင်းများက ဆိုသည်။
ဆံတော်ရှင်စေတီသည် နှစ်ပေါင်းများစွာ စေတီငုတ်တိုအဖြစ်ကိန်းဝပ်စံပါယ်ခဲ့ရသည်။ ရေးမြို့နယ် အရှေ့ပိုင်းရှိ ဆေးတောင်တွင် သုံးနှစ်အကြာ တရားအားထုတ်ပြီး ဇာတိဖြစ်သည့် ရေးမြို့နယ်၊ စုံနံ့သာကျေးရွာသို့ ပြန်လည်ကြွရောက်လာသော သက်တော် ၁၈ နှစ်ရှိ ရှင်ပုပ္ဖရမ္မ(နောင် '*ဦးဇင်းလေးဆရာတော်*)သည် အကြောင်းကြောင်းကြောင့် အခြားပုဂ္ဂိုလ်များ ပြုပြင်မွမ်းမံရန် အကြောင်းမညီညွတ်သော ဆံတော်ရှင်စေတီကို
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၅၇ ခုနှစ်၊ တော်သလင်းလဆန်း ၁၀ ရက်တွင် ဉာဏ်တော်အမြင့် ပေ ၂၀ ခန့်ဖြင့် အပြီးသတ် မွမ်းမံတည်ထား၍ ထီးတော်အထွဋ် တင်လှူနိုင်ခဲ့သည်။
ထိုမှတဖန် ဦးဇင်းလေးဆရာတော်မှပင် မူလစေတီကိုငုံ၍ ကိုယ်တိုင်ဗိသုကာပြု ပုံစံချထားသော ဉာဏ်တော် ၁၃၂ ပေအမြင့်ရှိ ဝေဇယန္တာပြဿာဒ်စေတီကို တည်ထားခဲ့သည်။

## ကျိုက်​ဒေတမော့ဗရတ် သာသနာပြုစခန်း
ဆံတော်ရှင်စေတီဝန်းကျင်နယ်မြေသည်
ဦးဇင်းလေးဆရာတော်၏ သဒ္ဓမ္မတရားပြန့်ပွားရာ သာသနာပြုစခန်းအဖြစ် စည်ပင်ထွန်းကားလာခဲ့ပြီး ဘုရား၊ ကျောင်း၊ ကန်၊ သိမ်နှင့် ဓမ္မာရုံများ လေ့လာဖွယ်ရာ သာသနိကအဆောက်အဦများစွာ ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်။
စာသင်ကျောင်းအပါအဝင် ပုပ္ဖဝတီအမည်ဖြင့် ကျေးရွာသစ် တစ်ရွာသည်လည်း မော်လမြိုင်-ရေးမော်တော်ကားလမ်းမှ ဆံတော်ရှင်စေတီသို့ သွားရာ လမ်းမပေါ်တွင် တည်ထောင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
## သာသနာပြုနယ်မြေရှိ စေတီပုထိုးများ
ကျိုက်ဒေတမော့ဗရတ်သာသနာပြုနယ်မြေတွင် ဆံတော်ရှင်စေတီကို တည်ထားမွမ်းမံပြီးနောက် ပရိက္ခရာစေတီတော်၊ ဉာဏ်တော် ၁၂၉ ပေရှိ ထိုင်တော်မူလေးဆူနှင့် တစ်ဆက်တည်းဖြစ်သော ဉာဏ်တော် ၁၄၅ ပေရှိ
ရာမညအတုလစေတီနှင့် အလျား ၂၂၆ ပေရှိ
လျောင်းတော်မူဘုရားတို့ကိုလည်း တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည်။ ယခုအခါ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ပိဋကတ်စေတီတော်ကိုလည်း တည်ထားကိုးကွယ်လျက်ရှိပြီး ရေးမြို့နယ်တွင် မွန်လူမျိုးတို့၏ စာပေနှင့်ယဉ်ကျေးမှု၊ သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဗဟိုဌာနတစ်ခုအဖြစ် ထင်ရှားလျက်ရှိသည်။

## ကိုးကား
*MRTV"ရေးမြို့နယ်သို့ခရီးစဉ်"ပါ သာသနာပြုနယ်မြေ အကြောင်း

*နက္ခတ္တရောင်ခြည်မဂ္ဂဇင်း

ကဏ္ဍ:မွန်ပြည်နယ်ရှိ စေတီပုထိုးများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ
ခင်အေးဟန်

**ခင်အေးဟန်** (၁၉၃၇-၂၀၀၆) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား အလှမယ်၊ သရုပ်ဆောင်၊ အဆိုရှင်နှင့် အသံသရုပ်ဆောင် ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ရုပ်ရှင်အနုပညာတွင် ဘာပဲလုပ်ရ လုပ်ရ ခံယူချက်ထားသူ ဖြစ်ပြီး  ဒေါ်သီတာခင်ထွေးလို မိန်းမကြမ်းကြီးဆန်ဆန်၊ အထက်တန်းလွှာမှ မာနကြီး၊ အတ္တစွဲ မိန်းမကြီးမျိုးအဖြစ် သရုပ်ဆောင်လိုကြောင်း သိရသည်။

## ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး 
၁၉၃၇ ခု၊ အောက်တိုဘာလ ၁၂ ရက်တွင် ဦးသိန်း၊ ဒေါ်သန်းမယ်တို့မှ တွံတေးမြို့၌ မွေးသည်။ အမည်ရင်းမှာ မအေးဟန် ဖြစ်၏။ အထက်တန်းပညာကို ရန်ကုန်မြို့မအထက်တန်းကျောင်းမှ ဖြေဆိုရာ (ခ) အဆင့်ဖြင့်သာ အောင်သည်။ နောက် ထားဝယ်မြို့၌ ဒုတိယအကြိမ် ဖြေဆိုသော် စာမေးပွဲကျ၏။

## အနုပညာခရီး 
ရန်ကုန်၌ (ခ) အဆင့်ဖြင့်သာ အောင်သည်နောက် ကန်တော်ကလေး ဘားမားမူစလင်ကျောင်း (ယခု အထက ၆ မင်္ဂလာတောင်ညွန့်) ၌ ၁၉၅၅-၅၇ ကာလတွင် ဆရာမအဖြစ် အလုပ်ဝင်သည်။ နောက် ထားဝယ်သို့ပြောင်းကာ (၁၀) တန်း ထပ်ဖြေသည်။ စာမေးပွဲမအောင်သော်လည်း မယ်ရွေးပွဲတွင် ဝင်ပြိုင်ရာ အနိုင်ရသဖြင့် ထားဝယ်မယ် ဖြစ်၏။

အနုပညာအလုပ်ကို ဇောက်ချလုပ်မည်ဟု ရည်ရွယ်ကာ ရန်ကုန်သို့ ပြန်လာသည်။  သိမ်ဖြူရှိ မယ်ရွေးပွဲတွင် ပြိုင်ရာ အနိုင်ရ၏။  ဒါရိုက်တာ ဦးတင်ယုက ရုပ်ရှင်လောကသို့ ခေါ်သည်။ ၁၉၆၀ ပြည့်ထွက် *အရိုင်းနဲ့တောကောင်* ဇာတ်ကားတွင် ဇာတ်ရံအဖြစ် စပါသည်။

ဇင်းကျိုက်တောင် ဇာတ်ကား၌ ပါဝင်ပြီးနောက် သရုပ်ဆောင်အလုပ်မှနားကာ ကုန်သွယ်ရေးဌာန၌ စာရေးအဖြစ် ၁၉၆၃-၆၉ ကာလ၌ အလုပ်ဝင်ခဲ့သည်။ 

နောက် ဒါရိုက်တာ စံလွင်နှင့် ခင်စိုး ပေါင်းရိုက်သည့် *ဒီကောင်မလေး* ဇာတ်ကားတွင် ပြန်ပါရအပြီး သရုပ်ဆောင်အလုပ်၊ အသံသရုပ်ဆောင်အလုပ်တို့ကိုသာ တစိုက်မတ်မတ် လုပ်တော့၏။

### ပါဝင်ခဲ့သောဇာတ်ကားများ 
* အရိုင်းနဲ့တောကောင် (၁၉၆၀)
* ဇင်းကျိုက်တောင်
* ဒီကောင်မလေး
* ရပ်ကြီးသူ (၁၉၇၅)
* ချစ်ခြင်းဆိုသည် ဘာလဲကွယ် (၁၉၈၄)
* စိမ်းလို့သာခေါ်လိုက်ပါ (၁၉၈၄)
* ကျားခင်စိန် (၁၉၉၃)
* နော်ရင်မွှေး (၁၉၉၄)
* တုယှဉ်နှိုင်းလည်းမမီပါ (၁၉၉၇)

### အသံဖြင့်သရုပ်ဆောင်သည့် ကတ်ဆက်ဇာတ်လမ်းများ 
* ပြောပြန်ရင်လဲ မောင်သာရလွန်ရာကျမယ်
* ထီးဆောင်းပြောတဲ့ပတ်ဝန်းကျင်
* စိတ်
* အချစ်သုတေသနဇာတ်လမ်း

## မိသားစုဘဝ 
ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် အေးကျော်နှင့်  လက်ထပ်ကာ
သင်္ကန်းကျွန်းမြို့နယ်၊ ပြည်သာယာလမ်းတွင် နေသည်။

## ဘဝနိဂုံး 
၂၀၀၆ ခုတွင် ကွယ်လွန်သည်။

## ကိုးကား
နေရောင်ခြည်တောက်ပမှု

**နေရောင်ခြည်တောက်ပမှု**( ) သည် နက္ခတ္တဗေဒတွင် ကြယ်များ၊ ဂလက်ဆီများနှင့် အခြားနက္ခတ္တဆိုင်ရာအရာဝတ္ထုများ၏ တောက်ပမှုကို ဖိုတွန်များအဖြစ် နေမှထွက်လာသော radiant flux စွမ်းအင်ကို တိုင်းတာသော ယူနစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတကာ နက္ခတ္တအဖွဲ့အစည်း၏ သတ်မှတ်ချက်အရ နေရောင်ခြည်တောက်ပမှု ယူနစ်တစ်ခုသည်  ဖြစ်သည်။ ယင်းတွင် solar neutrino တောက်ပမှုကို ထည့်မပေါင်းပေ။ solar neutrino ကို ထည့်ပေါင်းပါက  သို့မဟုတ် 8.8 x 1024 W ထည့်ပေါင်းရမည်ဖြစ်သည်။ 

နေသည် အားနည်းစွာဖြင့် ပြောင်းလဲနေသောကြယ် (variable star) ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အမှန်တကယ် တောက်ပမှုသည် အနည်းနှင့်အများပြောင်းလဲလျက်ရှိသည်။  

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နက္ခတ္တဗေဒ အတိုင်းအတာ ယူနစ်များ
ဂေါ့ဖရီ အဘော့

**ဂေါ့ဖရီ အဘော့** (၁၇ ဧပြီ ၁၉၈၅ ဖွား)သည် တောင်အာဖရိက ကွင်း ဟော်ကီ ကစားသမား ဖြစ်ပြီး၊ ၂၀၀၈ နွေအိုလံပစ်၌ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၁၉၈၅ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ဂျူပီတာ အချင်းဝက်

**ဂျူပီတာ အချင်းဝက်** ) သည်  သို့မဟုတ် ၁၁.၂ ကမ္ဘာ အချင်းဝက် () ဖြစ်သည်။ (၁ ကမ္ဘာအချင်းဝက်သည်  နှင့် ညီမျှသည်) ဂျူပီတာ အချင်းဝက်သည် ဓာတ်ငွေ့ဂြိုဟ်ဘီလူးများ၏ အချင်းဝက်နှင့် နေစကြဝဠာပြင်ပဂြိုဟ်အချို့၏ အချင်းဝက်များကို တိုင်းတာရာတွင် အသုံးပြုသည်။ ယင်းသည် ကြယ်ပုညိုများ၏ အချင်းဝက်ကို တိုင်းတာရာတွင်လည်း အသုံးပြုသည်။ 

၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတကာ နက္ခတ္တဗေဒအဖွဲ့က ဂျူပီတာဂြိုဟ်၏ အချင်းဝက်ကို အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
:\mathcal{R}^\mathrm N_\mathrm {eJ} = 
ထိုနည်းအတိုင်း ဂျူပီတာဝင်ရိုးစွန်းအတွက် အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်နိုင်သည်။
:\mathcal{R}^\mathrm N_\mathrm {pJ} = 

## နှိုင်းယှဉ်မှု 
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂြိုဟ်ဆိုင်ရာ သိပ္ပံ
ကဏ္ဍ:နက္ခတ္တဗေဒ အတိုင်းအတာ ယူနစ်များ
လည်မဲငှက်လက်မမြီးရှည်

**လည်မဲငှက်လက်မမြီးရှည်** (; သိပ္ပံအမည် *Prinia atrogularis*) သည် နီပေါနိုင်ငံ၊ ဘင်္ဂလားဒေချ်နိုင်ငံ၊ ဘူတန်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရသော ငှက်အမျိုးအစားဖြစ်သည်။
ယင်းငှက်ကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့်  ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
တောင်ပေါ်ငှက်လက်မမြီးရှည်

**တောင်ပေါ်ငှက်လက်မမြီးရှည်** () (Prinia superciliaris) သည် တရုတ်နိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံ၊ မလေးရှားနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရသော ငှက်ဖြစ်သည်။
ယင်းငှက်ကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့်  ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ငှက်လက်မမြီးရှည်ကျား

**ငှက်လက်မမြီးရှည်ကျား** () (*Prinia crinigera*) သည် တရုတ်နိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဘူတန်နိုင်ငံ၊ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်မျိုးစိပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
ယင်းငှက်ကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့်  ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ပါကစ္စတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ဆာရာ ဒူတာတေး

**ဆာရာ ဒူတာတေး ကာပီယို** () သည် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံသား ရှေ့နေနှင့် နိုင်ငံရေးသမားဖြစ်ကာ လက်ရှိအချိန်တွင် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယသမ္မတဖြစ်သည်။ မြို့တော်ဝန်အဖြစ် ၂၀၁၀ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၃ခုနှစ်အထိ လုပ်ကိုင်ခဲ့ဖူးကာ ၂၀၁၆တွင် ဒုတိယအကြိမ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။၂၀၀၇ခုနှစ်မှ ၂၀၁၀ပြည့်နှစ်အထိ ယင်းမြို့၏ ဒုတိယမြို့တော်ဝန်အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ဖခင်ဖြစ်သူ ရော်ဒရီဂို ဒူတာတေးမှာ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ သမ္မတဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး
ဆာရာကို ၁၉၇၈ခုနှစ် မေလ ၃၁ရက်နေ့တွင် ဒါဗိုမြို့၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ရှေ့နေ ရော်ဒရီဂို ဒူတာတေးနှင့် လေယာဉ်မယ် အယ်လီဇဘက် ဇင်မာမမ်တို့၏ ဒုတိယမြောက် သမီးဖြစ်သည်။ ဆမ်ပီဒရို ကောလိပ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၉ခုနှစ်တွင် ဘွဲ့ရခဲ့သည်။၂၀၀၅ခုနှစ်တွင် ဥပဒေဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။

မြို့တော်ဝန်အဖြစ် ပထမဆုံးအကြိမ် မိန့်ခွန်းပြောစဉ်တွင် ဆာရာက သူ့အနေဖြင့် နိုင်ငံရေးသမားထက် ကလေးအထူးကုတစ်ယောက် ဖြစ်ချင်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ဆာရာသည် ဖိလစ်ပိုင်တပ်မတော်တွင် ဗိုလ်မှူးကြီးရာထူးဖြင့် အရန်တပ်ဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သည်။
## နိုင်ငံရေးသမားဘဝ
### မြို့တော်ဝန်
ဖခင်ဖြစ်သူ ရော်ဒရီဂို ဒူတာတေးသည် ဒါဗိုမြို့တော်ဝန်အဖြစ် ၂၀၀၇ခုနှစ်မှ ၂၀၁၀ပြည့်နှစ်အထိ အရွေးချယ်ခံရစဉ်တွင် သမီးဖြစ်သူ ဆာရာကလည်း ဒုတိယမြို့တော်ဝန်အဖြစ် အရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။၂၀၁၀ပြည့်နှစ်တွင် မြို့တော်ဝန်အဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရပြီး ဒါဗိုမြို့သမိုင်းတွင် အသက်အငယ်ဆုံးနှင့် ပထမဆုံးသော အမျိုးသမီးမြို့တော်ဝန် ဖြစ်လာခဲ့သည်။၂၀၁၀မှ ၂၀၁၃အထိ မြို့တော်ဝန်ဖြစ်စဉ်က ဖခင် ဒူတာတေးမှာ ဒုတိယမြို့တော်ဝန် ဖြစ်သည်။၂၀၁၃မှ ၂၀၁၆အထိ ဆာရာသည် ဒုတိယမြို့တော်ဝန် ဖြစ်နေချိန်တွင် မြို့တော်ဝန်မှာ ဖခင် ဒူတာတေးဖြစ်သည်။၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် ဖခင်ဖြစ်သူမှာ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ဆာရာမှာ ဒါဗိုမြို့တော်ဝန်ရွေးကောက်ပွဲတွင် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ဖခင်မှာ ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတဖြစ်သွားပြီး ဆာရာမှာ မြို့တော်ဝန် ဖြစ်လာခဲ့ပြန်သည်။

### အနာဂတ် အလားအလာများ
ဖခင်ဖြစ်သူ ဒူတာတေး သမ္မတဖြစ်ပြီး ၂နှစ်အကြာတွင် သူ့အနေဖြင့် သမီးဖြစ်သူ ဆာရာကို ၎င်း၏ သမ္မတနေရာကို ဆက်ခံသူအဖြစ် မျှော်မှန်းကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ဖခင်မှပြောကြားပြီး ၂လအကြာတွင် ဆာရာသည် ဒူတာတေး၏ နိုင်ငံရေးမိတ်ဆွေများ၊ ထောက်ခံသူများနှင့်အတူ လှုပ်ရှားမှုတစ်ခု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

၂၀၂၁ခုနှစ်တွင် သမ္မတလောင်းအဖြစ် အလားအလာရှိသူများစာရင်းတွင် ထိပ်ပိုင်းမှ ပါလာသော်လည်း ဆာရာက သူ့အနေဖြင့် သမ္မတထက် မြို့တော်ဝန်အဖြစ်သာ ဝင်အရွေးခံမည်ဖြစ်ကြောင်း အစောပိုင်းတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။၂၀၂၁ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ကောက်ခံသော စစ်တမ်းအရ သမ္မတအဖြစ် ရေပန်းစားမှု ၂၈ ရာခိုင်နှုန်းရှိခဲ့ပြီး စစ်တမ်း၏ ထိပ်ဆုံးတွင် ရပ်တည်ခဲ့သည်။ စက်တင်ဘာလတွင် ကောက်ခံသော စစ်တမ်းအရ ၂၀ရာခိုင်နှုန်းသို့ ကျဆင်းခဲ့သော်လည်း ထိပ်ဆုံးတွင် ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖိလစ်ပိုင် နိုင်ငံရေးသမားများ
ဗိုက်ဝါငှက်လက်မမြီးရှည်

**ဗိုက်ဝါငှက်လက်မမြီးရှည်** () (*Prinia flaviventris*) သည် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ ဟိမဝန္တာ တောင်တန်းနှင့် အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရသော ငှက်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ပါကစ္စတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ပရိုစီယွန်

**ပရိုစီယွန်** (Procyon) သည် ကေနိစ် မိုင်နာ ကြယ်စုတန်းရှိ အတောက်ပဆုံး ကြယ်တစ်စင်းဖြစ်ပြီး ပုံမှန်အားဖြင့် ညဘက်ကောင်းကင်ယံတွင် အဌမမြောက် အတောက်ပဆုံးကြယ် ဖြစ်သည်။ ဥရောပ အာကာသ အေဂျင်စီ၏ Hipparcos နက္ခတ္တလေ့လာရေးဂြိုဟ်တု အချက်အလက်အရ ပရိုစီယွန်သည်  အကွာအဝေးတွင် တည်ရှိသောကြောင့် ကမ္ဘာမြေနှင့် အနီးဆုံးကြယ်များထဲက တစ်ခုအပါဝင်ဖြစ်လေသည်။ 

ပရိုစီယွန်သည် ဒွိကြယ်စနစ်ဖြစ်ပြီး ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ် အဖြူရောင် ပရိုစီယွန်အေ နှင့် မေးမှိန်သော ကြယ်ဖြူပု ပရိုစီယွန်ဘီဟူသော ကြယ်တို့ပါဝင်သည်။ ကြယ်စုံတွဲသည် အချင်းချင်း ၄၀.၈ နှစ်လျင် တစ်ကြိမ်နှုန်းဖြင့် လှည့်ပတ်နေကြသည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကေနိစ် မိုင်နာ
ကဏ္ဍ:ကြယ်စုံတွဲများ
ကဏ္ဍ:ကြယ်ဖြူပုများ
နှံပြည်စုတ်အမြီးနီ

**နှံပြည်စုတ်အမြီးနီ** () (*Orthotomus sericeus*) သည် နှံပြည်စုတ်ငှက်အမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်ပြီး ဘရူနိုင်းနိုင်ငံ၊ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၊ မလေးရှားနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၊ စင်ကာပူနိုင်ငံနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။  ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စင်ကာပူနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:မလေးရှားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဘရူနိုင်းနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
တောင်ပေါ်စာထိပ်နီ

**တောင်ပေါ်စာ** () (*Passer cinnamomeus*) သည် အစေ့စားသော ငှက်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်အလျား  ရှိကာ အသံမှာ ချိုသာလှသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ပသျှူးစာ

**ပသျှူးစာ** () (*Passer montanus*) သည် စာကလေးမျိုးနွယ်ဝင်ငှက်ဖြစ်ပြီး ယူရေးရှား၊ အရှေ့တောင်အာရှထိ ပျံ့နှံ့နေထိုင်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
စာဝါ

**စာဝါ ** သို့မဟုတ် **ပဲခူးစာ** () (*Passer flaveolus*) သည် စာကလေးမျိုးနွယ်ဖြစ်ပြီး အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသည်။ ယင်းငှက်သည် မြန်မာနိုင်ငံမှ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၊ မလေးရှားနိုင်ငံ တောင်ပိုင်းမှ မလေးကျွန်းဆွယ်ထိ တွေ့ရှိနိုင်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
အိမ်စာ (ငှက်)

'*အိမ်စာ* () (*Passer domesticus*) သည် စာကလေးမျိုးနွယ် ငှက်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာအနှံ့တွေ့ရှိနိုင်သည်။ အလျား  ခန်ရှိပြီး ထုထည်  ခန့်ရှိကြသည်။ အမနှင့် ငှက်ပေါက်စများမှာ အညိုနှင့်မီးခိုးဖျော့ရောင်ရှိကြပြီး အထီးများမှာ မည်းနက်၊ ညိုသော အကွက်များ ရှိကြသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
စာပုတီးနီ

**စာပုတီးနီ** () (*Amandava amandava*) သည် အာရှတိုက်ရှိ မြက်ခင်းပြင်များတွင် တွေ့ရှိရသောငှက်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဒိုမီနီကန်သမ္မတနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ငှက်မြီးရှည်လေး

**ငှက်မြီးရှည်လေး** () (*Erythrura prasina*) သည် အရှေ့တောင်အာရှဒေသနှင့် တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်ဖြစ်သည်။ ယင်းငှက်သည် ၁၀၀၀၀၀၀၀၂ ကီလိုမီတာခန့်  ကျယ်ပြန့်စွာ ကျင်လည်ကျက်စားသည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
စာဗိုက်ဖြူ

**စာဗိုက်ဖြူ** () (*Lonchura leucogastra*) သည် ဘရူနိုင်း၊ မလေးရှား၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ ဖိလစ်ပိုင်နှင့် စင်ကာပူနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မလေးရှားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဘရူနိုင်းနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:စင်ကာပူနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ဗွတ်မဲ

**ဗွတ်မဲ** ( (*Hypsipetes leucocephalus*) သည် ဟိမဝန္တာ တောင်တန်းတွင် တွေ့ရတတ်သော ငှက်ဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ အရှေ့တောင်အာရှဒေသများအထိ ကျင်လည်ကျက်စားသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဟောင်ကောင်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ထိုင်ဝမ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ဗွတ်ဝါ

**ဗွတ်ဝါ** ()  (*Alophoixus ochraceus*) သည် အရှေ့တောင်အာရှမှ ဆူမတြာကျွန်းအထိ တွေ့ရှိရသည့်ငှက်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဆူမတြာကျွန်းတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:မလေးကျွန်းဆွယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ဗွတ်လည်ဖြူ

**ဗွတ်လည်ဖြူ** (*Alophoixus pallidus*) သည် အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသောငှက်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ဗွတ်ဝါမျက်မွဲ

**ဗွတ်ဝါမျက်မွဲ** (*Alophoixus tephrogenys*) သည် မလေး ကျွန်းဆွယ်နှင့် ဆန်ဒါကျွန်းများတွင် တွေ့ရှိရသောငှက်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:မလေးရှားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ငှက်လက်မမြီးရှည်

**ငှက်လက်မမြီးရှည်** () (*Prinia inornata*) သည် ပါကာစ္စတန်နိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံနှင့် အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရသော ငှက်ဖြစ်သည်။ ယင်းငှက်ကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့်  ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ဗွတ်ဖင်နီ

**ဗွတ်ဖင်နီ** (*Pycnonotus cafer*) သည် ဗွတ်ကလုံငှက်မျိုးနွယ်ဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယတိုက်ငယ်နှင့် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ တိဗက်နိုင်ငံများတွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည့်ငှက်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:တုံဂါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဆမိုးအားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ဗွတ်ရင်ဝါ

**ဗွတ်ရင်ဝါ** (*Pycnonotus sinensis*) သည် ဗွတ်ကလုံငှက်မျိုးနွယ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း၊ ဗီယက်နမ်မြောက်ပိုင်း၊ ဂျပန်တောင်းပိုင်းနှင့် ထိုင်ဝမ်တို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထိုင်ဝမ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဟောင်ကောင်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
မျက်ကွင်းဖြူဗွတ်ညို

**မျက်ကွင်းဖြူဗွတ်ညို** (*Pycnonotus simplex*) သည် ဗွတ်ကလုံငှက်မျိုးနွယ်ဖြစ်ပြီး အရှေ့တောင်အာရှဒေသရှိ မလေး ကျွန်းဆွယ်၊ ဘော်နီယိုကျွန်းတို့တွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:မလေးရှားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဘရူနိုင်းနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ဖူမီအို ခီရှိဒ

**ဖူမီအို ခီရှိဒ** () (岸田 文雄, Kishida Fumio) သည် ဂျပန်နိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ကာ လက်ရှိတွင် ဂျပန်နိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်း​ဆောင်​နေသူဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် လစ်ဘရယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (LDP) ၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်ကာ ဂျပန်အောက်လွှတ်တော် အမတ်တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။၂၀၁၂ခုနှစ်မှ ၂၀၁၇ခုနှစ်အထိ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။၂၀၁၇ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ပြည့်နှစ်အထိ LDPပါတီ၏ မူဝါဒနှင့်သုတေသနကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။

## ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး
ဖူမီအို ခီရှိဒကို ၁၉၅၇ခုနှစ် ဇူလိုင်၂၇ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံရေးမိသားစုတစ်စုမှ တိုကျိုမြို့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ဖခင်နှင့် အဘိုးဖြစ်သူမှာ အောက်လွှတ်တော်အမတ်များဖြစ်ကြသည်။ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း Kiichi Miyazawa သည်လည်း ဆွေမျိုးတော်စပ်သည်။

ဖခင်ဖြစ်သူသည် အ​မေရိကန်နိုင်ငံတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသဖြင့် ဖူမီအို ခီရှိဒသည် နယူးယောက်မြို့တွင် မူလတန်းပညာ သင်ကြားခဲ့ရသည်။ တိုကျိုမြို့ရှိ Waseda တက္ကသိုလ်တွင် ပညာသင်ခဲ့ကာ ၁၉၈၂ခုနှစ်တွင် ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ နောင်တွင် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဖြစ်လာမည့် Takeshi Iwayaနှင့် ထိုတက္ကသိုလ်တွင် ဆုံတွေ့ခဲ့သည်။
## နိုင်ငံရေးဘဝ
သူသည် ၁၉၉၃အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ဟီရိုရှီးမား ခရိုင်(၁)မှ အနိုင်ရကာ အောက်လွှတ်တော်အမတ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။

၂၀၀၇ခုနှစ်မှ ၂၀၀၈ခုနှစ်အထိ အိုကီနာဝါရေးရာဝန်ကြီးအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။၂၀၀၈ခုနှစ်တွင် ဝန်ကြီးချုပ် ဖူကုဒအစိုးရအဖွဲ့၌ စားသုံးသူရေးရာနှင့် စားနပ်ရိက္ခာဘေးကင်းရေး တာဝန်ခံဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာနတွင်လည်း တာဝန်ခံဝန်ကြီးအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။

၂၀၁၂ရွေးကောက်ပွဲတွင် LDPပါတီအနိုင်ရပြီးနောက် ၎င်းကို ရှင်ဇို အာ့ဘဲ့အစိုးရအဖွဲ့တွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။၂၀၁၇အထိ လုပ်ကိုင်ခဲ့ကာ စစ်ပြီးခေတ်သမိုင်းတွင် သက်တမ်းအကြာဆုံးနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဖြစ်ခဲ့သည်။၂၀၁၆ခုနှစ် မေလတွင် အမေရိကန်သမ္မတ ဘာရက်အိုဘားမား၏ သမိုင်းဝင်ဟီရိုရှီးမားခရီးစဉ်ကို စီစဉ်နိုင်ရန် ကူညီပေးခဲ့သူဖြစ်သည်။

၂၀၁၇ခုနှစ်တွင် အစိုးရအဖွဲ့မှ နုတ်ထွက်ကာ ပါတီ၏ မူဝါဒနှင့် သုတေသနကောင်စီတွင် ဥက္ကဋ္ဌလုပ်ခဲ့သည်။ဤနေရာကို လုပ်ကိုင်ခဲ့ခြင်းမှာ ထိုစဉ်ကပါတီဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဝန်ကြီးချုပ် ရှင်ဇို အာ့ဘဲ့အား ဆက်ခံနိုင်ရေး အခွင့်အလမ်းပိုများရန်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးရာထူးသည် ပါတီအတွင်း လွှမ်းမိုးနိုင်မှု နည်းပါးသည်။

၂၀၁၈ခုနှစ် LDPပါတီခေါင်းဆောင်ရွေးပွဲတွင် ယှဉ်ပြိုင်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သော်လည်း ဝန်ကြီးချုပ် ရှင်ဇို အာ့ဘဲ့က တားမြစ်ခဲ့ကာ ၎င်းကို နောက်ပိုင်းတွင် သူ၏ဆက်ခံသူအဖြစ် ထောက်ခံမည်ဖြစ်ကြောင်း အကြံပြုခဲ့သည်။၂၀၂၀ပြည့်နှစ်တွင် LDPအမတ်အများစုသည် ယိုရှီဟီဒဲ ဆူဂါကို ပြောင်း၍ ထောက်ခံလာခဲ့ကြသည်။ အကြောင်းပြချက်များမှ တစ်ခုမှ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ဖြစ်ပွားမှုကာလအတွင်း အိမ်ထောင်စုများကို ယန်း ၃၀၀,၀၀၀ ထောက်ပံ့ရန်အတွက် ကိစ္စများဖြစ်သည်။၂၀၂၀ပြည့်နှစ် LDPပါတီခေါင်းဆောင်ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဆူဂါအနိုင်ရပြီး ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်လာပြီးနောက် သူ့အား အစိုးရအဖွဲ့တွင် ရာထူးပေးခဲ့ခြင်းမရှိပေ။
### ဝန်ကြီးချုပ်
၂၀၂၁ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ပါတီခေါင်းဆောင်ရွေးပွဲတွင် ပထမအကျော့၌ ဖူမီအို ခီရှိဒက ၂၅၆မဲ၊ ဒုတိယရသူ Taro Konoက ၂၅၅မဲ ရရှိခဲ့ပြီး ဒုတိယအကျော့ ဆက်လက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ သူက ၂၅၇မဲ၊ Taro Konoက ၁၇၀မဲသာ ရရှိခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့်သူသည် ဂျပန်နိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
## မိသားစုဘဝ
သူ၏ဖခင်နှင့် အဘိုးတို့မှာ ယခင်အောက်လွှတ်တော်အမတ်များဖြစ်သည်။ ဝမ်းကွဲတော်စပ်သူမှာ စီးပွားရေး၊ ကုန်သွယ်ရေူနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဖြစ်သည်။ သူသည် ယုကို ခီရှိဒနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ
ပျံလွှားမြီးရှည်

**ပျံလွှားမြီးရှည်** (*Hirundo smithii*) သည် ပျံလွှားငှက်မျိုးနွယ်ဝင်ဖြစ်ပြီး အာဖရိကတိုက်တွင်နေထိုင်သောမျိုးစိပ်နှင့် အာရှတောင်ပိုင်းနှင့်အရှေ့တောင်အာရှတွင်နေထိုင်သောမျိုးစိပ်ဟူ၍ မျိုးစိပ် ၂ ခု ရှိသည်ကိုတွေ့ရှိရသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာဖရိကတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
သပိတ်လွယ်ဗိုက်ဖြူ

**သပိတ်လွယ်ဗိုက်ဖြူ** (*Copsychus saularis*) သည် အရှေ့တောင်အာရှ၊ အိန္ဒိယတိုက်ငယ်တို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ငှက်ပြာလေးဗိုက်ဖြူ

**ငှက်ပြာလေးဗိုက်ဖြူ** (*Cyanoptila cyanomelana*) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံအရှေ့ပိုင်းနှင့် ရုရှားနိုင်ငံအရှေ့ပိုင်းဒေသတို့တွင် သားပေါက်ပြီး ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၊ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဆူမတြာကျွန်းနှင့် ဘော်နီယိုကျွန်း စသော အရှေ့တောင်အာရှဒေသတွင် ဆောင်းခိုသည့် ငှက်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ပျံလွှားကျောနီ

**ပျံလွှားကျောနီ** (*Cecropis daurica*) သည် ပျံလွှားငှက်မျိုးနွယ်ဝင်ဖြစ်ပြီး ဥရောပတောင်ပိုင်း၊ အာရှတိုက်၊ ပေါ်တူဂီ၊ စပိန်၊ ဂျပန်၊ အိန္ဒိယ၊ သီရိလင်္ကာနှင့် အာဖရိကတိုက်တို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာဖရိကတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ယူရေးရှားတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
စာပါးကွက်

**စာပါးကွက်** () (Padda oryzivora) သည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ ဂျာဗား၊ ဘာလီ တို့တွင် နေထိုင်သော လှောင်အိမ်ငှက်အမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်သည်။ 
ယင်းငှက်ကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့်  ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ဗိုက်ဖြူပိုးကောင်ဖမ်းငှက်ညို

**ဗိုက်ဖြူပိုးကောင်ဖမ်းငှက်ညို**  (*Muscicapa dauurica*) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဆိုက်ဘေးရီးယားတောင်ပိုင်းနှင့် ဟိမဝန္တာတောင်တန်းတွင် သားပေါက်ပြီး အာရှတောင်ပိုင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံအရှေ့ပိုင်းတို့တွင် ဆောင်းခိုရန် ရွေ့ပြောင်းတတ်ကြသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
နဘေးမဲပိုးကောင်ဖမ်းငှက်ညို

**နဘေးမဲပိုးကောင်ဖမ်းငှက်ညို** (*Muscicapa sibirica*) သည် ပိုးကောင်ဖမ်းငှက်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:မွန်ဂိုးလီးယားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
နဘေးနီပိုးကောင်ဖမ်းငှက်ညို

**နဘေးနီပိုးကောင်ဖမ်းငှက်ညို** (*Muscicapa ferruginea*) သည် ဘူတန်နိုင်ငံ၊ ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ နီပေါနိုင်ငံ၊ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ စင်ကာပူနိုင်ငံ၊ ထိုင်ဝမ်၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရသည့်ငှက်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ဝန်လိုငှက်

**ဝန်လိုငှက်** (*Haliaeetus leucoryphus*) သည် ပင်လယ်လင်းယုန် (Sea eagle) တမျိုးဖြစ်ပြီး ရုရှားနိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ဘူတန်နိုင်ငံ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။ ယင်းငှက်အား နိုင်ငံတကာ သဘာဝထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး အသင်းမှ မျိုးသုဉ်းရန် အန္တရာယ်ရှိသော အနီရောင်အဆင့်မျိုးစိတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:လင်းယုန်များ
ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
လည်လိမ္မော်ပိုးကောင်ဖမ်းငှက်

**လည်လိမ္မော်ပိုးကောင်ဖမ်းငှက်** (*Ficedula sapphira*) သည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ ဘူတန်နိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ နီပေါနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသောငှက်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ပိုးကောင်ဖမ်းငှက်လေး

**ပိုးကောင်ဖမ်းငှက်လေး** (*Ficedula tricolor*) သည် အိန္ဒိယတိုက်ငယ်နှင့် အရှေ့တောင်အာရှဒေသတွင် တွေ့ရှိရသည့် ပိုးကောင်ဖမ်းငှက်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ပိုးကောင်ဖမ်းငှက်ကျောပြာလေး

**ပိုးကောင်ဖမ်းငှက်ကျောပြာလေး** (*Ficedula hodgsoni*) သည် ဘူတန်နိုင်ငံ၊ အရှေ့တီမောနိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ နီပေါနိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ တို့တွင် တွေ့ရသည့်ငှက်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဘူတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ပိုးကောင်ဖမ်းငှက်လည်နီ

**ပိုးကောင်ဖမ်းငှက်လည်နီ**  (*Ficedula albicilla*) သည် ရုရှားနိုင်ငံအရှေ့တောင်ပိုင်း၊ ဆာဘရီးယား၊ မွန်ဂိုလီယားတွင် သားပေါက်ကြပြီး ဘူတန်နိုင်ငံ၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ လာအို၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ နီပေါ၊ မလေးရှား၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ တရုတ်၊ ဂျပန်၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့တွင် ဆောင်းခိုကြသည့်ငှက်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

File:Red-throated Flycatcher (Ficedula parva) at Sindhrot near Vadodara, Gujrat Pix 112.jpg|At Sindhrot in the Vadodara district  of Gujarat, India
File:The Taiga Flycatcher.JPG|At Chandigarh, India
File:Taiga flycatcher HR.jpg|In Madobpur Lake, Shylet, Bangladesh
File:Taiga_Flycatcher.jpg|In Hyderabad, Telangana, India
File:4G4A5115.jpg|Male
File:4G4A7194.jpg|Female

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ပိုးကောင်ဖမ်းငှက်လည်ဖြူ

**ပိုးကောင်ဖမ်းငှက်လည်ဖြူ** (*Anthipes monileger*) သည် ဘူတန်နိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ နီပေါနိုင်ငံ၊ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရသည့်ငှက်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ပါကစ္စတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ပိုးကောင်ဖမ်းငှက်ကျောမဲ

**ပိုးကောင်ဖမ်းငှက်ကျောမဲ** (*Ficedula superciliaris*) သည် ဟိမဝန္တာတောင်ခြေနှင့် ဆောင်းရာသီတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံတောင်ပိုင်း၌ တွေ့ရှိရသည့် ပိုးကောင်ဖမ်းငှက်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တိဗက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ပါကစ္စတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဘူတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
မျက်ခုံးဝါပိုးကောင်ဖမ်းငှက်

**မျက်ခုံးဝါပိုးကောင်ဖမ်းငှက်** (*Ficedula narcissina*) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံနှင့် ထိုင်ဝမ်၊ အရှေ့တောင်အာရှဒေသ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၊ ဘော်နီယိုကျွန်းများတွင် တွေ့ရှိရတတ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
မျက်ခုံးဖြူပိုးကောင်ဖမ်းငှက်ကျောမွဲ

**မျက်ခုံးဖြူပိုးကောင်ဖမ်းငှက်ကျောမွဲ** (*Ficedula hyperythra*) သည် ဘူတန်နိုင်ငံ၊ ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ နီပေါနိုင်ငံ၊ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၊ ထိုင်ဝမ်၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရသည့် ငှက်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကျောဝါပိုးကောင်ဖမ်းငှက်

**ကျောဝါပိုးကောင်ဖမ်းငှက်** (*Ficedula zanthopygia*) သည် အရှေ့အာရှတွင် တွေ့ရှိရတတ်သည့်ငှက်ဖြစ်သည်။ မွန်ဂိုလီယား၊ တရုတ်၊ ဂျပန်နှင့် ကိုရီးယားတို့တွင် သားပေါက်ကြပြီး မလေးကျွန်းဆွယ်နှင့် တောင်အာရှတွင် ဆောင်းခိုကြသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ဂင်ဆွန်းဟို

**ဂင်မ်ဆောန်းဟို** (ဟန်းဂု: 김선호; ၁၉၈၆ခု မေ ၈ ဖွား) သည် တောင်ကိုရီးယား သရုပ်ဆောင်ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် *Good Manager* ဇာတ်ကားဖြင့် ရုပ်ရှင်လောကသို့ မဝင်ရောက်မီ၊ ဇာတ်ခုံပေါ်တွင် ကျင်လည်ခဲ့ပြီး ပြဇာတ်ပေါင်းများစွာ တင်ဆက်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်က ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည့် *Start Up* ဇာတ်လမ်းတွဲနှင့် ၂၀၂၁ ခုနှစ်အတွင်း ထုတ်လွှင့်သည့် *Hometown Cha Cha Cha* ဇာတ်လမ်းတွဲတို့မှတစ်ဆင့် လူသိများလာသည်။

ကဏ္ဍ:၁၉၈၆ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယား အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
ခေါင်းမွဲပိုးကောင်ဖမ်းငှက်ညို

**ခေါင်းမွဲပိုးကောင်ဖမ်းငှက်ညို** (*Muscicapa muttui*) သည် အိန္ဒိယအရှေ့မြောက်ပိုင်း၊ တရုတ်နိုင်ငံဗဟိုပိုင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့တွင် သားပေါက်ပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံတောင်ပိုင်း၊ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတို့တွင် ရွေ့ပြောင်းနေထိုင်တတ်သည့်ငှက်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
အလင်းစက္ကန့်

**အလင်းစက္ကန့်**ဆိုသည်မှာ နက္ခတ္တဗေဒ၊ ဆက်သွယ်ရေးနှင့် နှိုင်းရ ရူပဗေဒတို့တွင် အသုံးဝင်သည့် အလျား၏ ယူနစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ အလင်းသည် အာကာသ၌ တစ်စက္ကန့်အတွင်း ရွေ့လျားသည့် အကွာအဝေးဖြစ်ပြီး  နှင့် ညီမျှသည်ဟု သတ်မှတ်သည်။ ထိုကဲ့သို့ပင် အလင်းမိနစ်၊ အလင်းနာရီ၊ အလင်းနေ့ရက် စသည်ဖြင့် သိပ္ပံနယ်ပယ်တွင် တခါတရံ အသုံးပြုကြသည်။ ပို၍အသုံးကျယ်သော အလင်းနှစ်သည် ၃၁၅၅၇၆၀၀ အလင်းစက္ကန့်နှင့် ညီမျှသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အလျား၏ ယူနစ်များ
ကဏ္ဍ:နက္ခတ္တဗေဒ အတိုင်းအတာ ယူနစ်များ