open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
အသန္တုဋ္ဌိတာသုတ်

(၄)သုတ် ရှိပါသည်။

ရရှိသမျှဖြင့် မရောင့်ရဲ တင်းမတိမ်နိုင်သောသူအား မဖြစ်သေးသော အကုသိုလ် တရားတို့ ဖြစ်ပေါ်လာကုန်၏၊ ဖြစ်ပြီးသောကုသိုလ်တရားတို့ ဆုတ်ယုတ်ကုန်၏။ မဖြစ်သေးသော အကုသိုလ်တရားတို့ဖြစ်ရန်၊ ဖြစ်ပြီးသော ကုသိုလ်တရားတို့ ဆုတ်ယုတ်ရန် အသန္တုဋ္ဌိတာမှတပါး အခြားတစ်ခုသော တရားကိုမျှ ငါဘုရားမြင်တော်မမူဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-----------

မရောင့်ရဲနိုင်မှု “အသန္တုဋ္ဌိတာ မှတပါး များစွာသော အကျိုးမဲ့ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သော အခြားတစ်ခုသော တရားကိုမျှ ငါဘုရားမြင်တော်မမူ-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
---------

မိမိကိုယ်တွင်း၌ဖြစ်သော အကြောင်းဖြစ်ခြင်းကြောင့် များစွာသောအကျိုးမဲ့ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သော အသန္တုဋ္ဌိတာ-မှတပါး အခြားတစ်ခုသော တရားကိုမျှ မြင်တော် မမူဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
------------

သဒ္ဓမ္မသုံးဖြာ သာသနာတော်ကို ပျောက်ပျက်စေခြင်းငှာ, ကွယ်ပစေခြင်းငှာ ဖြစ်သော “အသန္တုဋ္ဌိတာ” မှတပါး အခြားတစ်ခုသော တရားကိုမျှ ငါးဘုရား မြင်တော် မမူဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဧတဒဂ္ဂဝဂ်

ဧတဒဂ္ဂဝဂ်၌ ဝဂ်ပေါင်း ၇-ဝဂ်ရှိသည်၊ ပဌမဝဂ်၌ (၁၀)သုတ်၊ ဒုတိယဝဂ်၌ (၁၁)သုတ်၊ တတိယဝဂ်၌ (၁၀)သုတ်၊ စတုတ္ထဝဂ်၌ (၁၆)သုတ်၊ ပဉ္စမဝဂ်၌ (၁၃)သုတ်၊ ဆဋ္ဌဝဂ်၌ (၁၀)သုတ်၊ သတ္တမဝဂ်၌ (၁၀)သုတ်အားဖြင့် သုတ်ပေါင်း (၈၀)ရှိသည်။ ထိုတွင် ပထမဝဂ်မှ စတုတ္ထဝဂ်အထိ ဧတဒဂ်ဘွဲ့ မထေရ်ပေါင်း (၄၁)ပါး၊ ပဉ္စမဝဂ်၌ ထေရီ (၁၃)ပါး၊ ဆဋ္ဌဝဂ်၌ ဥပါသကာ (၁၀)ဦး၊ သတ္တမဝဂ်၌ ဥပါသိကာ (၁၀)ဦး ရှိပါသည်။ ထိုတွင် အရှင်အာနန္ဒာသည် ဧတဒဂ်ဘွဲ့ (၅)ဘွဲ့၊ အရှင်စူဠပန္ထကထေရ် (၂)ဘွဲ့၊ အရှင်သုဘူတိ (၂)ဘွဲ့၊ အခြားမထေရ်များ (၁)ဘွဲ့စီ ရရှိတော်မူကြပါသည်။

## ကိုးကား
အတ္ထဥပပရိက္ခကသုတ်

ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူပြီးသောဓမ္မကို မပျောက်မပျက်အောင် ဆောင်ထား မှတ်ထားအပ်သော ဓမ္မ၏အနက်အဓိပ္ပါယ် ဟုတ်သည် မဟုတ်သည်ကို ဉာဏ်ပညာဖြင့် စုံစမ်းဆင်ခြင်သော သတ္တဝါတို့သည် အနည်းငယ်သာ ရှိကုန်၏။ ဉာဏ်ပညာဖြင့် မစုံစမ်းမဆင်ခြင်သော သတ္တဝါတို့သည်သာ များကုန်၏-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အတ္ထာဒိရသလာဘီသုတ်

ဖိုလ်လေးခုဟူသော အတ္ထရသ, မဂ်လေးခုဟူသော ဓမ္မရသ, နိဗ္ဗာန်ဟုဆိုအပ်သော ဝိမုတ္တိရသကို ရရှိသော သတ္တဝါတို့သည် နည်းပါးကုန်၏၊ မရရှိသော သတ္တဝါ တို့သာ များပြားကုန်၏။ ထိုရသသုံးပါးတို့ကို ရရှိအောင် အားထုတ်ကြရမည်-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဥပသမာနုဿတိသုတ်

ဒုက္ခ၏ချုပ်ငြိမ်းရာနိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြု၍ အဖန်ဖန် အောက်မေ့မှု-ဟူသော တစ်ခုသောတရားကို ပွားများအပ်, ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာပြုအပ်သည်ရှိသော် စင်စစ် ဝဋ်ဆင်းရဲ၌ငြီးငွေ့ခြင်း ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီဝိပဿနာဉာဏ်အကျိုးငှာ နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုခြင်းငှာဖြစ်၏-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အနုဂ္ဂရသဂ္ဂသုတ်

မွန်မြတ်သောအရသာရှိသော ထမင်း, ဘောဇဉ်တို့ကိုရသော သတ္တဝါတို့သည် နည်းပါးကုန်၏။ တောသစ်မြစ်, သစ်သီးတို့ကို ရှာဖွေ၍ ရအပ်သောအစားအစာဖြင့် လည်းကောင်း၊ အိုးခွက်ဖြင့်ရှာဖွေတောင်းရမ်း၍ရသော အစားအစာဖြင့်လည်းကောင်း မျှတသော သတ္တဝါတို့ကသာ များလှကုန်၏-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ/ဋီကာတို့၌ -အန္နဂ္ဂရသဂ္ဂလာဘီပုဂ္ဂိုလ်, အလာဘီပုဂ္ဂိုလ် မှတ်သားဖွယ်များ ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

## ကိုးကား
အတ္တဟိတသုခပုဂ္ဂလသုတ်

အဋ္ဌကထာ၌ -ဘုရားရှင်၏ ဒေသနာနှစ်မျိုးဖြင့် တရားဟောတော်မူပုံ၊ ဘုရားရှင်သည် ပုဂ္ဂလကထာကို ဟောတော်မူခြင်းအကြောင်း (၈)မျိုး၊ မဇ္ဈိမဒေသ၊ လောကာနုကမ္ပအဖွင့်၊ ဒေဝမနုဿာနံဟု ဟောပုံ၊ ပုစ္ဆာ (၅)မျိုး၊ တထာဂတအဖွင့် (၈)မျိုး၊ ဒုလ္လဘပုဒ်တို့ကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

## ကိုးကား
အစ္ဆရိယမနုဿပုဂ္ဂလသုတ်

အရဟံဂုဏ်ရှင် သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဂုဏ်ရှင် ဖြစ်တော်မူသော ဘုရားရှင်၏ လောကသုံး ခွင်၌ ဖြစ်ပွင့်တော်မူလာခြင်းသည် အံဩထူးဆန်းသည့် တစ်ဦးတည်းသော ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းပေတည်းဟု ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ -အစ္ဆရိယ ပုဒ်အဖွင့်၊ ဘုရားအလောင်းတော်တို့၏ (ထုံးစံ) အလေ့အကျက် ၁၄-မျိုးကို ဖွင့်ပြထားသည်။

## ကိုးကား
အဒုတိယပုဂ္ဂလသုတ်

အရဟံဂုဏ်ရှင်, သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဂုဏ်ရှင် တစ်ဆူတည်းသော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်တော်မူသော ဘုရားရှင်ပွင့်တော်မူခြင်းသည် တစ်ဆူတည်းသာ ပွင့်တော်မူ၏။ ဘုရားရှင်မှ ဒုတိယမြောက် သဗ္ဗညုဘုရားရှင်ဟူ၍ မရှိပါပေ၊ ဂုဏ်ရည်တူ ပုဂ္ဂိုလ်မရှိ၊ ကိုယ်ကာယအားဖြင့် တူသူမရှိ၊ တုဖက်ပြိုင်ဖက် ပုဂ္ဂိုလ်မရှိ၊ တုနှိုင်သည့် ပုဂ္ဂိုလ်မရှိ၊ မည်သူနှင့်မျှ တူတော်မမူ၊ မည်သူနှင့်မျှမတူသော ရှေ့ဘုရားရှင်တို့နှင့်သာ တူတော်မူ၏။ အခြေ နှစ်ချောင်း ရှိသူတို့တွင် အမြတ်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်တော်မူ၏-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အနာဂါမိဖလ သစ္ဆိကိရိယသုတ်

အရဟံဂုဏ်ရှင်, သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဂုဏ်ရှင် တစ်ဆူတည်းသော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်တော်မူသော ဘုရားရှင်ပွင့်တော်မူလာခြင်းသည် အနာဂါမိဖိုလ်၊ အရဟတ္တဖိုလ်ကို မျက်မှောက် ပြုရန် ဖြစ်၏-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အနုတပ္ပပုဂ္ဂလသုတ်

အရဟံဂုဏ်ရှင် သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဂုဏ်ရှင် တစ်ဆူတည်းသော ပုဂ္ဂိုလ်မြတ်ဖြစ်တော်မူသော ဘုရားရှင်၏ ပရိနိဗ္ဗာန်ဝင်စံတော်မူခြင်းသည် များစွာသော နတ်လူတို့၏ အဖန် ဖန်ပူပန်မှု ဖြစ်ခြင်းငှာဖြစ်၏-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ -စကြာမင်း နတ်ရွာစံခြင်းနှင့် ဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန်ဝင်စံတော်မူခြင်း ခြားနားချက်ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

## ကိုးကား
အနေကဓာတုပဋိဝေဓသုတ်

အရဟံဂုဏ်ရှင်, သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဂုဏ်ရှင် တစ်ဆူတည်းသော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်တော်မူသော ဘုရားရှင်ပွင့်တော်မူလာခြင်းသည် များစွာသော (၁၈)ပါးသောဓာတ်တို့ကို ထိုးထွင်း၍ သိမြင်ရန်ဖြစ်၏-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

(အဘိ၊ဝိ။၃၂၉။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၄၃၈။)

## ကိုးကား
ပသာဒကရဓမ္မဝဂ်

တောနေရဟန်း၏ အဖြစ်ကား မုချလာဘ်ရကြောင်း ဖြစ်သည်၊ (တောနေရဟန်းနှင့် တူအောင် မကောင်းမှုမပြုရကား လူအများ လေးစားပူဇော်သည်။) ပိဏ္ဍပါတ်ဓုတင်ဆောင်၊ ပံ့သကူဆောင်၊ တိစီဝရိတ်ဆောင်၊ တရားဟော ဝိနည်းဆောင်၊ အကြားအမြင် များသော သိက္ခာကြီး၍ တည်မြဲခြင်းသို့ ရောက်သော ကြည်ညိုဖွယ်ရှိသော စင်ကြယ်သော အခြံအရံရှိသော များမြတ်သော အရံရှိသောအမျိုးကောင်းသား၊ ကိုယ်အဆင်း လှသော စကားချိုသာသော အလိုနည်းသာ ကျန်းမာရေး ကောင်းသော ရဟန်း၏ အဖြစ်ကား (ကျန်းမာသဖြင့် ဂန္ထဓူရ ဝိပဿနာဓူရ ဖြည့်နိုင်သောကြောင့်) မုချလာဘ် ရကြောင်းဖြစ်သည်ဟု ကြည်ညိုခြင်းကို ပြုတတ်သောတရား (ကြည်ညိုကြောင်းတရား-အကြည်ညိုခံရကြောင်း တရား) ၆-ပါးကို ဟောတော်မူသည်။ 

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် လာဘ်ရခြင်း၏ မုချ အကြောင်းဖြစ်သောတရား (၁၆)မျိုးကို
* ၁။ အာရညိကတ္တသုတ်
* ၂။ ပိဏ္ဍပါတိကတ္တသုတ်
* ၃။ ပံသုကူလိကတ္တသုတ်
* ၄။ တေစီဝရိကတ္တသုတ်
* ၅။ ဓမ္မကထိကတ္တသုတ်
* ၆။ ဝိနယဓရတ္တသုတ်
* ၇။ ဗာဟုသစ္စသုတ်
* ၈။ ထာဝရေယျသုတ်
* ၉။ အာကပ္ပသမ္ပဒါသုတ်
* ၁၀။ ပရိဝါရသမ္ပဒါသုတ်
* ၁၁။ မဟာပရိဝါရတာသုတ်
* ၁၂။ ကောလပုတ္တိသုတ်
* ၁၃။ ဝဏ္ဏပေါက္ခရတာသုတ်
* ၁၄။ ကလျာဏဝါက္ကရတာသုတ်
* ၁၅။ အပ္ပိစ္ဆတာသုတ်
* ၁၆။ အပ္ပါဗာဓသုတ်-အားဖြင့် (၁၆)သုတ်အဖြစ်ဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်များကို ပြဆိုသည့်ဝဂ္ဂ။

## ကိုးကား
အနုယောဂါနုယောဂသုတ်

(၈)သုတ် ရှိပါသည်။

အကုသိုလ်တရားတို့ကို အဖန်ဖန် အားထုတ်ခြင်း၊ ကုသိုလ်တရားတို့ကို အားမ ထုတ်ခြင်းသည် မဖြစ်သေးသော အကုသိုလ်တရားတို့ဖြစ်ကုန်၏၊ ဖြစ်ပြီးသော ကုသိုလ်တရားတို့ ဆုတ်ယုတ်ကုန်၏၊ မဖြစ်သေးသော အကုသိုလ်တရားတို့ဖြစ်ရန် ဖြစ်ပြီးသော ကုသိုလ်တရားတို့ဆုတ်ယုတ်ရန် အကုသိုလ်တရားတို့ကို အားထုတ်ခြင်း၊ ကုသိုလ်တရားတို့ကို အားမထုတ်ခြင်းမှတပါး အခြားတစ်ခုသော တရားကိုမျှ ငါဘုရား မြင်တော်မမူ-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-----------

ကုသိုလ်တရားတို့ကို အဖန်ဖန်အားထုတ်ခြင်း၊ အကုသိုလ်တရားတို့ကို အားမ ထုတ်ခြင်းသည် မဖြစ်သေးသော ကုသိုလ်တရားတို့ဖြစ်ကုန်၏။ ဖြစ်ပြီးသော အကုသိုလ်တရားတို့ ယုတ်လျော့ကုန်၏။ မဖြစ်သေးသော ကုသိုလ်တရားတို့ဖြစ်ရန် ဖြစ်ပြီးသော အကုသိုလ်တရားတို့ ယုတ်လျော့စေရန် ကုသိုလ်တရားတို့ကို အဖန်ဖန်အားထုတ်ခြင်း၊ အကုသိုလ်တို့ကို အားမထုတ်ခြင်းမှတပါး အခြားတစ်ခုသောတရားကိုမျှ ငါဘုရား မြင်တော်မမူဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
----------

အကုသိုလ်တရားတို့ကို အဖန်ဖန်အားထုတ်ခြင်း, ကုသိုလ်တရားတို့ကို အဖန်ဖန် အားမထုတ်ခြင်းမှတပါး များစွာသော အကျိုးမဲ့တို့ ဖြစ်အောင် ပြုနိုင်သော အခြားတစ်ခုသော တရားကိုမျှ ငါဘုရားမြင်တော်မမူ-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
----------

ကုသိုလ်တရားတို့ကို အဖန်ဖန်အားထုတ်ခြင်း, အကုသိုလ်တရားတို့ကို အဖန်ဖန် အားမထုတ်ခြင်းမှတပါးသော များစွာသောအကျိုးတို့ဖြစ်အောင် ပြုနိုင်သော အခြား တစ်ခုသော တရားကိုမျှ ငါဘုရားမြင်တော်မမူ-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
----------

မိမိကိုယ်တွင်း၌ဖြစ်သော အကြောင်းဖြစ်ခြင်းကြောင့် များစွာသော အကျိုးမဲ့ဖြစ် အောင် ပြုနိုင်သော “အကုသိုလ်တရားများကို အဖန်ဖန်အားထုတ်မှု ကုသိုလ် တရားများကို အားမထုတ်မှု’ မှတပါး အခြားတစ်ခုသော တရားကိုမျှငါဘုရား မြင်တော်မမူ-ဟု ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
---------

မိမိကိုယ်တွင်း၌ ဖြစ်သော အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် ကြီးမြတ်များပြားသော အကျိုးဖြစ်အောင် ပြုနိုင်သော ကုသိုလ်တရားတို့ကို အဖန်ဖန်အားထုတ်မှု, အကုသိုလ် တရားတို့ကို အဖန်ဖန်အားမထုတ်မှုမှ တပါးသော အခြားတရားတစ်ခုကိုမျှ ငါဘုရား မြင်တော်မမူ-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
----------

သဒ္ဓမ္မသုံးဖြာ သာသနာတော် ပျောက်ပျက်ကွယ်ပရန် အကုသိုလ်တရားတို့ကို တိုးပွားအောင် အားထုတ်ခြင်း, ကုသိုလ်တရားတို့ကို အားမထုတ်ခြင်းမှတပါး အခြား တစ်ခုသော တရားကိုမျှ ငါဘုရားမြင်တော်မမူ-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-----------

သဒ္ဓမ္မသုံးဖြာ သာသနာတော်မြတ် ကြာမြင့်စွာ တည်တံ့ မပျောက်မပျက် မကွယ်မပရန် ကုသိုလ်တရားတို့ကို အဖန်ဖန်အားထုတ်ခြင်း, အကုသိုလ်တရားတို့ကို အားမ ထုတ်ခြင်းမှတပါး အခြားတစ်ခုသော တရားကိုမျှငါဘုရားမြင်တော်မမူ-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အဒုဋ္ဌုလ္လာပတ္တိသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

အဒုဋ္ဌုလ္လအာပတ်ကို ဒုဋ္ဌလ္လအာပတ်ဟု ပြ (ပြောဟော, ရေးသား, ယူဆ, ပြုကျင့်ခဲ့ကြသော ရဟန်းတို့သည် လူအများအစီးအပွားမဲ့ရန်၊ ချမ်းသာမဲ့ရန်၊ အကျိုး စီးပွားမဲ့ရန်၊ နတ်, လူတို့ဆင်းရဲရန် ကျင့်သုံးကြကုန်၏။ သည်သာမကသေး ထိုရဟန်းတို့သည် များစွာသော အကုသိုလ်ကိုလည်း တိုးပွားစေကုန်၏။ ဤသဒ္ဓမ္မသုံးဖြာ သာသနာတော်ကို ကွယ်ပျောက်စေသူတို့လည်း ဖြစ်ကုန်၏-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-----------

အဒုဋ္ဌုလ္လအာပတ်ကို အဒုဋ္ဌုလ္လအာပတ်ဟု ပြ(ပြောဟော, ရေးသား, သင်ကြား ယူဆ, ကျင်သုံးနေ)ကြသော ရဟန်းတို့သည် လူအများတို့ ကြီးပွား, ချမ်းသာရန်၊ နတ်, လူတို့ ချမ်းသာစေရန် ပြုကျင့်ကြသူတို့ ဖြစ်ကုန်၏။ သည်သာမကသေး ထို ရဟန်းတို့သည် များစွာသောကုသိုလ်တရားကို တိုးပွားစေကြကုန်၏။ သဒ္ဓမ္မသုံးဖြာ ဤသာသနာတော်ကိုလည်း ကြာရှည်လေးမြင့် တည်တံ့စေသူတို့ ဖြစ်ကုန်၏-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အရဟတ္တဖလသစ္ဆိကိရိယသုတ်

အရဟံဂုဏ်ရှင်, သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဂုဏ်ရှင် တထာဂတဖြစ်တော်မူသော ဘုရားရှင်၏ ထင်ရှားစွာ ဖြစ်ပွင့်တော်မူခြင်းသည် အရဟတ္တဖိုလ်ကို ကိုယ်ထိလက်ရောက် မျက်မှောက်ပြုခြင်းငှာ ဖြစ်၏-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အဓမ္မသုတ်

(၈)သုတ် ရှိပါသည်။

အဓမ္မ (ဓမ္မ၏ ဆန့်ကျင်ဖက်/ဓမ္မအတု)ကို ဓမ္မ (အစစ်) ဟု ပြ (ပြောဟော, ရေးသား, ယူဆ, ပြုကျင့်)ကြကုန်သော ရဟန်းတို့သည် လူအများ အစီးအပွားမဲ့ရန်၊ ချမ်းသာမဲ့ရန်၊ အကျိုးမဲ့ရန်၊ နတ်, လူတို့ ဆင်းရဲရန် ကျင့်သုံးကြကုန်၏။ သည်သာမက သေး ထိုရဟန်းတို့သည် များစွာသော အကုသိုလ်ကိုလည်း တိုးပွားစေကုန်ကြ၏။ သဒ္ဓမ္မသုံးဖြာ ဤသာသနာတော်ကို ကွယ်ပျောက်စေသူတို့လည်း ဖြစ်ကုန်၏-ဟု ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
-------------

အဓမ္မကို အဓမ္မဟု ပြ (ပြောဟော, ရေးသား, သင်ကြား, ယူဆ, ကျင့်သုံးနေ) ကြသောရဟန်းတို့သည် လူအများတို့ ကြီးပွား ချမ်းသာရန်၊ နတ်, လူတို့ ချမ်းသာစေရန် ပြုကျင့်ကြသူတို့ ဖြစ်ကုန်၏။ သည်သာမကသေး ထိုရဟန်းတို့သည် များစွာသော ကုသိုလ်တရားကို တိုးပွားစေကြကုန်၏။ သဒ္ဓမ္မသုံးဖြာ ဤသာသနာတော်ကိုလည်း ကြာရှည်လေးမြင့် တည်တံ့စေသူတို့ ဖြစ်ကုန်၏-ဟု ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
------------- အဓမ္မသုတ် သုံးသုတ်ပါရှိသည်။

(က) ပဌမသုတ်၌ -အဓမ္မနှင့် အနတ္ထကိုလည်းကောင်း, ဓမ္မနှင့် အတ္ထကို လည်းကောင်း သိရှိကြရမည်။ ဓမ္မနှင့် အတ္ထရှိသည့်အတိုင်းသာ ကျင့်ကြံရမည်။ အဓမ္မနှင့် အနတ္ထတရားများသည် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ... မိစ္ဆာဝိမုတ္တိတို့ ဖြစ်သည်။ ဓမ္မနှင့် အတ္ထတရားများသည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ ... သမ္မာဝိမုတ္တိဖြစ်သည်ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

(ခ) ဒုတိယသုတ်၌ -အထက်ပါအတိုင်း ခေါင်းစဉ်ဒေသနာတော်ကို မိန့်တော်မူပြီး မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ... မိစ္ဆာဝိမုတ္တိတို့သည် “အဓမ္မ”၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ... သမ္မာဝိမုတ္တိတို့သည် “ဓမ္မ”၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ... မိစ္ဆာဝိမုတ္တိတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အကုသိုလ်တရားတို့သည် “အနတ္ထ”၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ... သမ္မာဝိမုတ္တိတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ပွားများပြည့်စုံခြင်းသို့ ရောက်ကုန်သော ကုသိုလ်တရားတို့သည် “အတ္ထ”၊ ဤသို့ ခွဲခြားသိမြင်၍ “ဓမ္မ”နှင့် “အတ္တ”တို့ရှိတိုင်းသာ ပြုကျင့်ရမည်ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

(ဂ) တတိယသုတ်၌ -အထက်ပါအတိုင်း ခေါင်းစဉ်ဒေသနာတော်ကို ဟောတော်မူ၍ ဘုရားရှင်ပြန်ကြွတော်မူရာ ရဟန်းတော်များ၏ လျှောက်ထားချက်အရ အရှင်အာနန္ဒာက ဒုတိယသုတ်အတိုင်း ဟောတော်မူသည်။
-------------
 ဤ၌လည်း သုံးသုတ်ပါရှိသည်။ ။

(က) ပဌမသုတ်၌ -ဒုစရိုက်ဆယ်ပါးသည် “အဓမ္မ”နှင့် “အနတ္တ” တရား များဖြစ်၍၊ သုစရိုက်ဆယ်ပါးတို့သည် “ဓမ္မ”နှင့် “အတ္ထ”တရားများဖြစ်ကြောင်း ဟောတော်မူသည်။

(ခ) ဒုတိယသုတ်၌ -ခေါင်းစဉ်ဒေသနာ ဟောတော်မူ၍ ဘုရားရှင် ပြန်ကြွတော်မူရာ၌ ရဟန်းတို့၏ လျှောက်ထားချက်အရ အရှင်ကစ္စာနထေရ် အကျယ် ချဲ့၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

(ဂ) တတိယသုတ်၌ -အဓမ္မနှင့် ဓမ္မ အနတ္ထနှင့် အတ္ထတို့ကို ဘုရားရှင် ကိုယ်တော်တိုင် အကျယ်ချဲ့၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
စတုပဋိသမ္ဘိဒသစ္ဆိကိရိယပုဂ္ဂလသုတ်

အရဟံဂုဏ်ရှင် သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဂုဏ်ရှင် တထာဂတဖြစ်တော်မူသော ဘုရား၏ ထင်ရှားစွာ ဖြစ်ပွင့်တော်မူခြင်းသည် အတ္ထ, ဓမ္မ, နိရုတ္တိနှင့် ပဋိဘာန-ဟူသော လောကီ, လောကုတ္တရာ ပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏ်လေးတန်ကို ကိုယ်ထိလက်ရောက် မျက်မှောက်ပြုနိုင်ရန်ဖြစ်၏-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ကဏှသုတ်

အဟိရိက, အနောတ္တပ္ပ တရားနှစ်ပါးသည် ကဏှဓမ္မဖြစ်ပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဥပညာတသုတ်

ငါဘုရားသည် ကုသိုလ်တရားတို့၌ မရောင့်ရဲတင်းတိမ်နိုင်မှုနှင့် လုံ့လဝီရိယကို အားထုတ်မှု၌ နောက်မဆုတ်တမ်းအားထုတ်မှု-ဟူသောတရားနှစ်ပါးတို့၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို အနီးကပ်သိတော်မူခဲ့ပြီ။ “ငါ၏ကိုယ်ခန္ဓာ၌ အရေ, အကြော, အရိုးမျှသာ ကြွင်းကျန် ပါစေ၊ အသားအသွေးတို့ ခမ်းခြောက်လျှင် ခမ်းခြောက်ကုန်ပါစေ၊ ယောက်ျားတို့ဉာဏ် ပညာနှင့်ယှဉ်သော အားအစွမ်း, လုံ့လဝီရိယ, အဆင့်ဆင့်သောအရာသို့ရောက်အောင် အားထုတ်မှုဖြင့် ရောက်သင့်ရောက်ထိုက်သော (အရဟတ္တဖိုလ်, သဗ္ဗညုတဉာဏ်, နိဗ္ဗာန်ဟူသော)ဂုဏ်ကျေးဇူးသို့ မရောက်မချင်း လုံ့လဝီရိယ၏တန့်ရပ်သွားခြင်း မဖြစ်ရဟု နောက်မဆုတ်တမ်း မနားမနေအားထုတ်ခဲ့ပြီ၊ ငါဘုရားသည် အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်, သဗ္ဗညုတဉာဏ်, နိဗ္ဗာန်-ဟူသော ဂုဏ်ကျေးဇူးတရားကို မမေ့မလျော့ခြင်းဖြင့် ရရှိတော်မူခဲ့ပြီ။ သင်ချစ်သားတို့လည်း ငါဘုရားနည်းတူ ဉာဏ်ပညာနှင့် ယှဉ်သောလုံ့လ ဝီရိယကို အားထုတ်ကြလျှင် ဗြဟ္မစရိယအပြီးအဆုံးဖြစ်သော အရဟတ္တဖိုလ်ကို ယခု ဘဝတွင်ပင် ရရှိကြပေလိမ့်မည်၊ အားထုတ်ကြလေ”ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

### ၅-ဥပညာတသုတ်
ဈာန်စသည်မျှသော ကုသိုလ်တရားတို့၌ မရောင့်ရဲခြင်း၊ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ် သဗ္ဗညုတဉာဏ် နိဗ္ဗာန်ရောက်အောင် ဝီရိယ မဆုတ်ခြင်းဟူသော တရား ၂-မျိုးဂုဏ်ကို ငါဘုရား ထိထိခိုက်ခိုက် သိပြီ၊ ငါသည် “ခန္ဓာကိုယ်၌ အရေအကြော အရိုးသာ ကျန်ချင်ကျန်ပေစေ၊ အသားအသွေး ခန်းခြောက်ချင်ခန်းခြောက်ပေစေ၊ ယောက်ျားတို့၏ စွမ်းအားဖြင့် ရောက်အပ်သော အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ် စသော ၃-ပါးသို့ မရောက်သမျှ ဝီရိယမချ”ဟု မဆုတ်မနစ် အားထုတ်၏။ ငါသည် အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ် စသော၃-ပါးကို အားထုတ်ခြင်းဖြင့် ရောက်အပ်ပြီ။ 

သင်တို့သည်လည်း “ဝီရိယအင်္ဂါ ၄-ဖြာနှင့်အညီ ယောက်ျားတို့ စွမ်းအားဖြင့် ရောက်အပ်သော ဈာန်မဂ်ဖိုလ် နိဗ္ဗာန်မရောက်သေးသမျှ ဝီရိယမချ”ဟု မဆုတ်မနစ် အားထုတ်ကြ၊ သင်တို့သည်၊ လူ့ဘောင်မှ ရဟန်းဘောင် ရောက်သူများ လိုလားအပ်သော အရဟတ္တဖိုလ်သို့ မကြာမီ ယခုဘဝ၌ပင် ဉာဏ်ထူးဖြင့် ကိုယ်တိုင်သိရောက် နေကြရပေမည်။ 

ထိုကြောင့် “ဝီရိယအင်္ဂါ ၄-ဖြာနှင့်အညီ ယောက်ျားတို့ စွမ်းအားဖြင့် ရောက်အပ်သော ဈာန်မဂ်ဖိုလ် နိဗ္ဗာန်ကို မရောက်သေးသမျှ ဝီရိယမချ”ဟု ကျင့်ရမည်ဟု ဟောတော်မူသည်။ 

မရောင့်ရဲခြင်း၊ ဝီရိယ မဆုတ်ခြင်းဟူသော တရား ၂-ပါးကိုမှီ၍ ဘုရားဖြစ်တော် မူခဲ့ကြောင်း၊ သင်တို့လည်း ထိုအတိုင်း အားထုတ်သင့်ကြောင်း ဟောတော်မူသည်။ 

## ကိုးကား
ငါးလုပ်ငန်းသိပ္ပံ(တွံတေး)

**ငါးလုပ်ငန်းသိပ္ပံ (တွံတေး)** သည် ရန်ကုန်မြို့နှင့် ၃၀ ကီလိုမီတာအကွာအဝေး တွံတေးမြို့နယ် တွင် တည်ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖွင့်လှစ်ထားသည့် ပထမဦးဆုံးသော ငါးလုပ်ငန်းနှင့်သက်ဆိုင်သည့် သိပ္ပံကျောင်းဖြစ်သည်။ 

(၃) နှစ်သင်တန်းတက်ရပြီး အောင်မြင်သူများအား ငါးလုပ်ငန်းနှင့် ရေသတ္တဝါမွေးမြူရေး ဒီပလိုမာအောင်လက်မှတ် (Diploma in Fisheries and Aquaculture) အပ်နှင်းသည်။ 

အဆိုပါ သိပ္ပံကျောင်းသည် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် ဖွင့်လှစ်ထားသော B.Sc (Fisheries and Aquaculture)သို့  ဝင်ခွင့်ဖြေကာ ပေါင်းကူးတက်ရောက်နိုင်မည့် ကျောင်းတစ်ကျောင်းလည်း ဖြစ်သည်။

ငါးလုပ်ငန်းသိပ္ပံ(တွံတေး)မှ သုံးနှစ်ပြီးမြောက်ပြီး ဒီပလိုမာနောက်ဆုံးနှစ်တွင် ထူးချွန်စွာ အောင်မြင်ပါက ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ရှိ B.Sc (Fisheries and Aquaculture) ဘွဲ့ရရှိရန် တတိယနှစ်သင်တန်းသို့ ဝင်ခွင့်ဖြေဆို၍ ချိတ်ဆက်တက်ရောက်နိုင်မည်ဖြစ်ပြီး သုံးနှစ်ဒီပလိုမာပြီးဆုံးပါကလည်း ငါးလုပ်ငန်းဦးစီးဌာနတွင် ဒုတိယလက်ထောက်ဦးစီးမှူးအဖြစ် အလုပ်စတင်ဝင်ရောက်နိုင်သည်။ 

## သမိုင်းကြောင်း 
နိုင်ငံတွင် လိုအပ်လျှက်ရှိနေသည့် ရေနေသယံဇာတများအားထိန်းသိမ်းနိုင်ရန်၊မွေးမြူရေးကဏ္ဍတိုးတက်စေရေးအပါအဝင် ရေလုပ်ငန်းအားစိတ်ဝင်စားသည့် လူငယ်များအား လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးနိုင်ရန် အစရှိသောရည်ရွယ်မှုများဖြင့် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး တွံ့တေးမြို့နယ် ရှိ ယခင် ငါးမွေးမြူရေးစခန်းနှင့် ငါးသင်တန်းကျောင်း ကို အဆင့်မြှင့်တင်၍ ငါးလုပ်ငန်းသိပ္ပံ (တွံတေး) အား ဖွင့်လှစ်ခြင်းဖြစ်သည်။

ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ကျင်းပသည့် ငါးလုပ်ငန်းနှင့် ရေသတ္တဝါမွေးမြူရေး ဒီပလိုမာသင်တန်း ဆင်းပွဲအခမ်းအနားကို ၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး သင်တန်းဆင်းသူ ၃၉ ဦးအား ဒီပလိုမာအောင်လက်မှတ်များ အသီးသီး ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။

## တည်နေရာ 
ရန်ကုန်မြို့မှ ၂၆ ဒသမ ၉၅၆ ကီလိုမီတာ အကွာအဝေးရှိ တွံတေး-မအူပင်ကားလမ်း တွံတေးခရိုင် တွံတေးမြို့နယ် ဇီးဖြူကုန်းကျေးရွာနှင့် မြဂိုးကျေးရွာအကြားတွင် တည်ရှိသည်။ကျောင်းအကျယ်အဝန်းမှာ ဧရိယာ ၉၂ ဒသမ ၈၄၆ ဧက ကျယ်ဝန်းသည်။

## သင်တန်းသားအရည်အချင်း သတ်မှတ်ချက် 
အသက် ၂၂ နှစ်ထက်မကြီးသူ၊ တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲကို သိပ္ပံဘာသာတွဲဖြင့် အောင်မြင်ပြီးသူ မြန်မာနိုင်ငံသားများ လျှောက်ထားခွင့်ရှိသည်။ 

### သင်ကြားသည့် ဘာသာရပ်များ 
# ငါးမျိုးအမည် သရုပ်ခွဲခြင်း
# ငါးအစာအာဟာရ ငါးအစာနှင့်အစာကျွေးခြင်း
# မျိုးပွားခြင်းဆိုင်ရာဇီဝဗေဒ
# ရေချိုငါးသယံဇာတနှင့် ဂေဟစနစ်ငါး
# လုပ်ငန်း ဆိုင်ရာဇီဝဗေဒ
# ငါးသားဖောက်ရုံစီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် အသုံးချနည်းပညာ
# ငါးမွေးကန်စီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် အသုံးချနည်းပညာ
# ရေသတ္တဝါမွေးမြူရေး အင်ဂျင်နီယာပညာ
# ဇီဝကမ္မဗေဒ
# ငါးမျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာငါးလုပ်ငန်းဆိုင်ရာစီးပွားရေးပညာ
# အစားအစာဘေးအန္တရာယ် ကင်းရှင်းရေးနှင့် စီမံခန့်ခွဲမှု
# စီမံကိန်းရေးဆွဲခြင်းနှင့် စီမံခန့်ခွဲခြင်း
# ငါးသယံဇာတ ဂေဟဗေဒ
# ရေသတ္တဝါရောဂါဗေဒ စသည့်ဘာသာရပ်များအပြင် မြန်မာစာ၊ အင်္ဂလိပ်စာ၊ ကွန်ပျူတာဘာသာရပ်များကိုလည်း သင်ကြားပို့ချသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တက္ကသိုလ်များ
ကဏ္ဍ:စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး
အဓိကရဏသုတ်

အဓိကရုဏ်းဖြစ်ရာ၌ စောဒကနှင့် စုဒိတကရဟန်းတို့ ဆင်ခြင်ရမည့် အချက်တို့ကို ဟောပြတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အဓမ္မစရိယာသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

(ဒုစရိုက်ဆယ်ပါးဟူသော) တရားမဟုတ်သည့်ကို ပြုကျင့်ခြင်း, မညီညွတ်သည်ကို ပြုကျင့်ခြင်းကြောင့် သတ္တဝါတို့ အပါယ်လေးဘုံသို့ ရောက်ရသည်။ (သုစရိုက် ဆယ်ပါးဟူသော) တရားကိုပြုကျင့်ခြင်း, ညီညွတ်သည်ကို ပြုခြင်းကြောင့် သတ္တဝါတို့သည် လူပြည်, နတ်ပြည်သို့ ရောက်ကြရသည်ဟု အညတရဗြာဟ္မဏ၏ မေးလျှောက်ချက်ကို ဘုရားရှင်က ဖြေကြားတော်မူလျှင် အညတရဗြာဟ္မဏ “အကျဉ်းချုပ် မိန့်ကြားတော် မူချက်ကို နားမလည်ပါ၊ အကျယ်ဟောကြားတော်မူပါ”ဟု လျှောက်ထားပြန်သဖြင့် ဒုစရိုက်ဆယ်ပါးနှင့် သုစရိုက်ဆယ်ပါးတို့ကို အကျယ်ဟောပြတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အတပနီယသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ကာယ, ဝစီ, မနောသုစရိုက်သုံးမျိုးကို ပြုကျင့်သူများသည် “ငါသည် သုစရိုက်ကို ပြုကျင့်ခဲ့ပေပြီ”ဟု မပူပန်၊ ကာယ, ဝစီ, မနောဒုစရိုက်သုံးမျိုးကို မပြုကျင့်မိသူများသည်လည်း “ငါသည် ဒုစရိုက်ကို မပြုကျင့်မိ”ဟုလည်း ပူပန်မှုမရှိ-ဟု ပူပန်မှုမရှိသော တရားနှစ်မျိုးကို ဟောကြားသည့်သုတ်။

### ၃။ တပနီယသုတ်, ၄။ အတပနီယသုတ်
ပူပန်စေတတ်သော တရား ၂-မျိုးမှာ ဤလောက၌ ကိုယ် နှုတ် စိတ် ပြစ်မှု ၃-မျိုးကို ပြုကျင့်၍ ကောင်းမှု ၃-မျိုးကို မပြုကျင့်သော သူများသည် ငါကား ပြစ်မှု ၃-မျိုး ပြုကျင့်မိပြီဟု ပူပန်သည်၊ ကောင်းမှု ၃-မျိုး မပြုကျင့်မိဟု ပူပန်သည်၊ ဤ ၂-မျိုးတို့တည်း၊ အပြန်အားဖြင့် ကောင်းမှုပြု၍ ပြစ်မှုမပြုသူတို့မှာ မပူပန်ရဟု ဟောတော်မူသည်။ 
### ကာယကံပြစ်မှု တရားခံများ 
နန္ဒဘီလူး၊ နန္ဒလုလင်၊ နန္ဒနွားသတ်သမား၊ ဒေဝဒတ်နှင့်ညီနောင် ၂-ဦးတို့မှာ လောကသံသရာ ၂-ဖြာလုံး စိတ်ပူပန် ဆင်းရဲကြသည်။ 
### အစ်ကိုက ညီကိုသတ် 
ညီနောင် ၂-ဦး နွားသတ်ပြီး အသား ၂-ပုံ ပုံကြစဉ် ကလေးများလို ဤအူတွေ ကျွန်တော့ပေးပါ”ဟု ညီက အစ်ကိုထံ တောင်းသည်၊ “၂-ပုံ ပုံထားသည်၊ အပိုဘာကို လိုချင်ရတာလဲ”ဟု အစ်ကိုက ပြောဆိုပြီး ညီကိုရိုက်ရာ ညီသေသွားသည်။ 
ထိုအခါမှ စ၍ စိတ်သောကဖြစ်ကာ ရပ်လေရာ ထိုင်လေရာမှာ ထိုအကြောင်း တွေးမိပြီး စိတ်သက်သာမှု မရတော့၊ စားသောက်သမျှလည်း ကိုယ်မှာ ဩဇာမဖြစ်ပဲ အရိုးအရေသာ ကျန်တော့သည်၊ မထေရ်တစ်ပါးမြင်၍ မေးရာ အကြောင်းမှန် လျှောက်ထား ရှာ၏။ သေသော် ငရဲ၌ ဖြစ်ရသည်။

ဝစီကံပြစ်မှု တရားခံများမှာ သုပ္ပဗုဒ္ဓသာကီဝင်၊ ကောကာလိက စသည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ 

-----------

ကောင်းမှုကုသိုလ်ပြုပြီးသူသည် “ငါသည် ကောင်းမှုကုသိုလ်ကို ပြုခဲ့ပြီ” ဟုလည်း မပူပန်၊ ယုတ်မာကြမ်းကြုတ် ရက်စက်မှုကို မပြုသူများသည် “ငါသည် ယုတ်မာကြမ်းကြုတ် ရက်စက်မှုကို မပြုမိ” ဟုလည်း မပူပန်ဟု ပူပန်မှုမရှိသော တရားနှစ်မျိုးကို ဘုရားရှင် ထံတော်မှ နာယူခဲ့သည့်အတိုင်း ဂါထာနှစ်ဂါထာနှင့်တကွ ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားငါးရာအား ဟောပြသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ပရိသဝဂ်

ဥတ္တာနသုတ်အစရှိသော သုတ်တော် ၁၀-သုတ်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ပရိသတ်နှင့်ဆက်စပ်၍-(က) ဥတ္တာန, ဂမ္ဘီရ၊ (ခ) ဝဂ္ဂ, သမဂ္ဂ၊ (ဂ) အနဂ္ဂဝတီ, အဂ္ဂဝတီ၊ (ဃ) အနရိယ, အရိယ၊ (င) ပရိသာကသဋ, ပရိသမဏ္ဍ၊ (စ) ဩက္ကာစိတ ဝိနီတ နော ပရိပုစ္ဆာဝိနီတာ, ပရိပုစ္ဆာဝိနီတ နော ဩက္ကာစိတဝိနီတာ၊ (ဆ) အာမိသဂရု, သဒ္ဓမ္မဂရု၊ (ဇ) ဝိသမာ, သမာ၊ (ဈ) အဓမ္မိကာ, ဓမ္မိကာ၊ (ည) အဓမ္မဝါဒနီ, ဓမ္မဝါဒီနီ-ဟု ပရိသတ်အမျိုးအစားအုပ်စု (၁၀)မျိုးတို့ကို တစ်မျိုးစီ တစ်မျိုးစီ အကျယ်ဝေဖန်၍ ရဟန်းတို့အား ဟောတော်မူသည့်ဝဂ်။ သုတ်ပေါင်း ၁၀-သုတ် ရှိပါသည်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်ရာ ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ပဓာနသုတ်

(၅)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် လူတို့သည် ပစ္စည်းလေးပါးလှူဒါန်းရန် ခဲယဉ်းပုံ၊ ရဟန်းတို့သည် နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း ဝိပဿနာ လုပ်ငန်းကို အားထုတ်ရန် ခဲယဉ်းပုံ၊ ထိုနှစ်မျိုးတို့တွင် ဥပဓိ၏ ကုန်ရာ နိဗ္ဗာန် ရောက်ကြောင်း ဝိပဿနာလုပ်ငန်းကို အားထုတ်ကျင့်သုံးကြရမည်ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။
### ၂ ပဓာနသုတ်
**လုပ်နိုင်ခဲသောအလုပ် ၂-မျိုးမှာ** --- လူများအတွက် ဆွမ်း သင်္ကန်း ကျောင်း ဆေး လှူဒါန်းဖို့အလုပ်၊ ရဟန်းတော်များအတွက် ဥပဓိကင်းရာ နိဗ္ဗာန်ရဖို့ အလုပ်ဖြစ်သည်။ ဤအလုပ် ၂-မျိုးတွင် နိဗ္ဗာန်ရဖို့အလုပ်သာ အမြတ်ဆုံးဖြစ်ရာ ဤသာသနာတော်၌ နိဗ္ဗာန်ရဖို့အလုပ် လုပ်ရမည်ဟု ကျင့်ကြဟု ဟောတော်မူသည်။ 

ဒါနပြုနိုင်ခဲပုံ ၄-တောင်ပိတ်ပိုင်း၊ ဆွမ်းဆန်တလက်ခုပ်၊ သစ်ရွက်မိုးကျောင်း၊ ဆေးအနည်းငယ်ကိုသော်မျှ လှူကြဟုဆိုဖို့ရာ ထုတ်လှူဖို့ရာ ခဲယဉ်းသည်၊ ၂-ဘက် စစ်မြေပြင် ဝင်ရသည်နှင့် တူလှ၏၊ ထို့ကြောင့် ဘုရားရှင်က အလှူပေးခြင်း၊ စစ်တိုက်ခြင်း အတူတူဟု ဟောတော်မူသည်။ 

အနည်းငယ်သော လှူဖွယ်တို့ကိုပင်ဖြစ်စေ ယုံကြည်မှုရှိမှ လှူနိုင်သည်၊ အရှင်ကား ထိုဒါနကြောင့် ဖြစ်ရာဘဝ ချမ်းသာရသည်။ 

------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သမ္မပ္ပဓာန်တရားလေးပါးကို ပွားများအားထုတ်ပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

သမ္မပ္ပဓာန်တရားလေးပါး ပွားများရခြင်း၏အကျိုးတို့ကိုလည်း ဟောတော်မူပါသည်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။
------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သံဝရပ္ပဓာန ပဟာနပ္ပဓာန, ဘာဝနာပ္ပဓာန, အနုရက္ခဏပ္ပဓာန-ဟူသော ပဓာနတရားလေးပါး၏ အကျယ်ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-----------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အာသဝေါ လေးတန် ကုန်ရာမှန်သည့် နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း သီလဝါ, ဗဟုဿုတ, အာရဒ္ဓ ဝီရိယ, ပညဝါ-ဟူသော အပဏ္ဏကပဋိပဒါကို ကျင့်သုံးသောရဟန်း၏ အာသဝက္ခယ ဉာဏ်ရနိုင်ပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
------------

အလောင်းတော်မြတ် ဒုက္ကရစရိယာကျင့်တော်မူနေစဉ် ဒုက္ကရစရိယာ အကျင့်၏ ကျင့်နိုင်ခဲပုံ၊ အသက်သေဖို့နီးကပ်နေပုံ ကုသိုလ်ကောင်းမှုကိုသာ ပြုလုပ်၍ အသက်ရှင်အောင် အားထုတ်သင့်ပုံ-အစရှိသောစကားတို့ကို ပြောကြား၍ အနီး အနားသို့ရောက်လာသော မာရ်နတ်အား သဒ္ဓါ, ဝီရိယ, သတိ, သမာဓိ, ပညာတို့ မိမိ၌ အားကောင်းနေပုံ၊ ကာမကိုအလိုမရှိ စင်ကြယ်နေပုံ၊ မာရ်နတ်၏စစ်သည် ၁၀-မျိုး၊ ဂိရိမေခလာဆင်နှင့်တကွ မာရ်နတ်၏ စစ်သည်ဗိုလ်ပါအပေါင်းကို ပညာဖြင့် ဖျက်ဆီးအံ့၊ ငါသည် သမ္မာသင်္ကပ္ပ, သမ္မာသတိ၌ သာဝကတို့ကိုတည်စေလျက် ဆုံးမ၍ လှည့်လည်အံ့၊ ငါ့အဆုံးအမကို လိုက်နာကြကုန်သော သာဝကတို့သည် နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြကုန်လတံ့-အစရှိသောစကားတို့ကို မိန့်ကြားတော်မူပုံ မာရ်နတ်စိတ်လျော့ပြီး ပြန်သွားပုံ၊ ဗေလုဝစောင်းကြီး လွတ်ကျနေခဲ့ပုံတို့ကို အရှင်အာနန္ဒာအား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ မှတ်သားဖွယ်ရာ ဖွင့်ဆိုချက်များ ပါရှိပါသည်။

## ကိုးကား
အာသာဒုပ္ပဇဟသုတ်

ဥစ္စာပစ္စည်း၌ လိုချင်မှုတဏှာနှင့် အသက်ရှည်လိုမှုတဏှာ နှစ်ပါးတို့ကို စွန့် လွှတ်နိုင်ခဲ၏-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ -ယင်းတဏှာနှစ်ပါးကို စွန့်လွှတ်နိုင်ရန် ခဲယဉ်းပုံကို အကျယ် ဖွင့်ပြထားပါသည်။

## ကိုးကား
အာယာစနဝဂ်

ဤဝဂ်တွင် -သုတ်ပေါင်း (၁၁)သုတ်ပါဝင်သည်။

-ပထမ၊ ဒုတိယ၊ တတိယ၊ စတုတ္ထသုတ်တို့၌ -သဒ္ဓါတရားရှိကြသူများအတွက်

(၁) အရှင်သာရိပုတ္တရာ၊ အရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်-ဟူသော ဘိက္ခုချိန်ခွင်ကြီး၊

(၂) ခေမာ၊ ဥပ္ပလဝဏ္ဏာ-ဟူသော ဘိက္ခုနီချိန်ခွင်ကြီး၊

(၃) စိတ္တသူကြွယ်၊ ဟတ္ထကအာဠဝက-ဟူသော ဥပါသကာချိန်ခွင်ကြီး၊

(၄) ခုဇ္ဇုတ္တရာ၊ နန္ဒမာတာ (ဥတ္တရာ)ဟူသော ဥပါသိကာချိန်ခွင်ကြီးများကိုလည်းကောင်း၊

-ပဉ္စမနှင့် ဆဋ္ဌသုတ်တို့၌ -ဗာလ၊ အတ္တဖြစ်သောသူယုတ်မာတို့ အကျိုးစီးပွား ပျက်စီး နိုင်၊ ပညာရှိတို့ကဲ့ရဲ့ထိုက်၊ အကုသိုလ်များနိုင်သောတရား နှစ်ပါးစီနှင့် ပဏ္ဍိတ၊ ဝိယတ္တ ဖြစ်သောသူတော်ကောင်းတို့ အကျိုးစီးပွား မပျက်စီးနိုင်၊ အပြစ်ကင်းပြီး ပညာရှိတို့ ချီးမွမ်းထိုက်၊ များစွာသောကုသိုလ်ပွားနိုင်သောတရား နှစ်မျိုးကိုလည်းကောင်း၊

-သတ္တမနှင့် အဋ္ဌမသုတ်တို့၌ -မှားယွင်းစွာပြုကျင့်သော ဗာလ၊ အဗျတ္တပုဂ္ဂိုလ်တို့အား အကျိုးစီးပွား ပျက်စီးနိုင်၊ အပြစ်ရှိနိုင်၊ ပညာရှိတို့ကဲ့ရဲ့ထိုက် မကောင်းမှုတိုးပွားစေနိုင်သောပုဂ္ဂိုလ် နှစ်မျိုးစီနှင့် ကောင်းမွန်စွာပြုကျင့်ကြသော ပဏ္ဍိတ၊ ဝိယတ္တဖြစ်သော သူတော်ကောင်းတို့အား အကျိုးများနိုင်၊ အပြစ်ကင်းနိုင်၊ ပညာရှိတို့ ချီးမွမ်းထိုက်၊ ကုသိုလ်တရားတိုးပွားစေနိုင်သောပုဂ္ဂိုလ် နှစ်မျိုးစီတို့ကိုလည်းကောင်း၊

-နဝမ၊ ဒသမ၊ ဧကာဒသမသုတ်တို့၌ -သစိတ္တဝေါဒါန၊ ကိဉ္စိ လောကေအနုပါဒိယဓမ္မတို့နှင့် ကောဓ၊ ဥပနာဟ၊ ကောဓဝိနယ၊ ဥပနာဟဝိနယဓမ္မနှစ်မျိုးစီတို့ကို ဟောတော်မူပါသည်။

## ကိုးကား
ပုဂ္ဂလဝဂ်

-ဤဝဂ်၌ သုတ်တော် ၁၂-သုတ်တို့ကို ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူပါသည်။ ပုဂ္ဂလဝဂ်၌ ဘုရားရှင်သည်-

၁။ ဗဟုဇနဟိတသုတ် = အရဟံဂုဏ်ရှင်, သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဂုဏ်ရှင် ဘုရားရှင်နှင့် စကြာမင်းတို့သည် လူအများ၏ ချမ်းသာစီး ပွား ဖြစ်စေရန်၊ နတ်လူတို့၏ အကျိုးစီးပွား, ချမ်းသာသုခများ ဖြစ်ပေါ်စေရန် ပွင့်ထွန်းလာတော်မူ၏ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

၂။ အစ္ဆရိယမနုဿသုတ် = အရဟံဂုဏ်ရှင် သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဂုဏ်ရှင် ဘုရားရှင်နှင့် စကြာမင်းတို့သည် “အစ္ဆရိယမနုဿ”တို့ပင်တည်းဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

၃။ အနုတပ္ပသုတ် = အရဟံဂုဏ်ရှင်, သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဂုဏ်ရှင် ဘုရားရှင်၏ ပရိနိဗ္ဗာန်စံဝင်တော်မူခြင်း၊ စကြာမင်းတို့၏ နတ်ရွာစံ ကံတော်ကုန်ခြင်းကြောင့် လူအများ စိုးရိမ်ပူပန်မှု အဖန်ဖန်ဖြစ်ကြပုံကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

၄။ ထူပါရဟသုတ် = အရဟံဂုဏ်ရှင်, သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဂုဏ်ရှင် ဘုရားရှင်နှင့် စကြာမင်းတို့သည် “စေတီထိုက်သူတို့ပေတည်း”ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

၅။ ဗုဒ္ဓသုတ်= အရဟံဂုဏ်ရှင်, သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဂုဏ်ရှင် ဘုရားရှင်နှင့် ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ “ဗုဒ္ဓနှစ်ဆူ” ရှိပုံကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

၆-၇-၈။ အာစာနီယသုတ် = အာသဝေါကင်းကွာ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်နှင့် ဆင်အာဇာနည်, မြင်းအာဇာနည်, ကေသရာဇာ ခြင်္သေ့မင်းတို့သည် မိုးကြိုးပစ်သော်လည်း ကြောက်ရွံ့ ထိတ်လန့်ခြင်း မရှိသူတို့ပေတည်း ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

၉။ ကိံ ပုရိသသုတ် = လိမ်ညာ၍ မပြောဆိုမိစေရန်၊ အခြားပုဂ္ဂိုလ်တို့အား မမှန်မကန် မစွပ်စွဲမိစေရန်ဟူသော အကျိုးနှစ်မျိုးကို သိမြင်ကြခြင်းကြောင့် ကိန္နရာတို့ လူ့ဘာသာစကားကို မပြောဆိုကြကုန်ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

၁၀။ အတိတ္တသုတ် = မေထုန်မှီဝဲခြင်၊ သားသမီး မွေးဖွားခြင်းဟူသော သဘာဝနှစ်မျိုးတို့ကို မတင့်တိမ် မရောင့်ရဲနိုင်ပဲ မာတုဂါမများ ကွယ်လွန်ရလေ၏ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

၁၁။ သန္တောသန္တသန္နိဝါသသုတ် = သူတော်ကောင်းနေခြင်းနှင့် သူယုတ်မာတို့၏ နေခြင်းတို့ကို အသီးအသီးခွဲခြား၍ ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

၁၂။ ဝစီသံသာရသုတ် = အဓိကရုဏ်းဖြစ်ရာ၌ စကားပြောဆိုမှု နှစ်မျိုးဖြစ်ပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များ ပါရှိပါသည်။

## ကိုးကား
တပနီယသုတ်

(၄)သုတ် ရှိပါသည်။

ဒုစရိုက်သုံးပါးကို ပြုလုပ်၊ ပြောဆို၊ ကြံစည်မိခြင်းကြောင့် နောင်တတဖန် ပူပန်ရ၏။ သုစရိုက်သုံးပါးကို မပြုလုပ်၊ မပြောဆို၊ မကြံစည်လိုက်ရခြင်းကြောင့် နောင်တတဖန် ပူပန်ရ၏-ဟု သတ္တဝါတို့ ပူပန်ရသော တရားနှစ်ပါးကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ကာယဒုစရိုက်အရာ၌ နန္ဒဘီလူး၊ နန္ဒလုလင်၊ နန္ဒနွားသတ် သမား၊ ဒေဝဒတ္တ၊ နွားသတ်သမားညီနောင်တို့ကိုလည်းကောင်း၊ ဝစီဒုစရိုက်အရာ၌ သုပ္ပဗုဒ္ဓ သာကီဝင်၊ ကောကာလိကရဟန်း၊ စိဉ္စမာဏဝိကာအစရှိသူတို့လည်းကောင်း ထုတ်ပြထားပါသည်။

ဋီကာ၌ တပနီယပုဒ်ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။
-------------

မိစ္ဆာမဂ္ဂင် (၈)ပါးနှင့် မိစ္ဆာဉာဏ၊ မိစ္ဆာဝိမုတ္တိတို့သည် ပစ္စုပ္ပန်၊ တမလွန် နှစ်တန်သောဘဝတို့၌ ပူပန်စေတတ်သောတရား၊ အရိယမဂ္ဂင် (၈)ပါးနှင့် သမ္မာဉာဏ၊ သမ္မာဝိမုတ္တိတို့သည် မပူပန်စေတတ်သောတရားဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-------------

ဒုစရိုက်တရား (၁၀)ပါးသည် တပနီယဓမ္မ၊ သုစရိုက်တရား (၁၀)ပါးသည် အတပနီယဓမ္မ-ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
------------

ကောင်းမှုကုသိုလ်ကို မပြုမလုပ်သော ဆင်းရဲဒုက္ခမှ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်တတ်သော ကောင်းမှုကုသိုလ်မရှိသော၊ မကောင်းမှုအကုသိုလ်ကို ပြုလုပ်သော ခက်ထန်ကြမ်းကြုတ်သောပုဂ္ဂိုလ်သည်

(၁) ငါသည် ကောင်းမှုကုသိုလ်ကို မပြုမလုပ်မိဟုလည်းကောင်း။

(၂) ငါသည် မကောင်းမှုအကုသိုလ်ကို ပြုလုပ်မိလေပြီဟုလည်းကောင်း။

နောင်တတဖန် ပူပန်ရ၏ဟု ဘုရားရှင်ဟောတော်မူကြောင်း ခုဇ္ဇုတ္တရာကသာမာဝတီ အမှူးရှိသော မိဖုရားငါးရာတို့အား ဟောပြသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
စိန္တီသုတ်

ဗာလ၏ ဗာလလက္ခဏာ, ဗာလနိမိတ္တ၊ ဗာလာပဒါနတရားသုံးပါးနှင့် ပဏ္ဍိတ၏ ပဏ္ဍိတလက္ခဏာ, ပဏ္ဍိတနိမိတ္တ ပဏ္ဍိတာပဒါနတရားသုံးပါးတို့ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အကုသလသုတ်

(၃)သုတ် ရှိပါသည်။

(က) အကုသိုလ်ဖြစ်သော ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံသုံးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို “လူမိုက်” ဟု သိအပ်၏။

(ခ) ကုသိုလ်ဖြစ်သော ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံသုံးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို “ပညာရှိ” ဟု သိအပ်၏ဟု သုံးပါးတွဲတရားတို့ကို ဟောကြားတော်မူသည့် သုတ်။
----------

အထက်သုတ်ပါ -

(က) အမှတ်ပြတရားသုံးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် ငရဲ၌ ဖြစ်ရသည်။

(ခ) အမှတ်ပြတရားသုံးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် နတ်ပြည်၌ ဖြစ်ရသည်ဟု သုံးပါးတွဲတရားများကို ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
-----------

(က) မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပ၊ မိစ္ဆာဝါစာ၊ မိစ္ဆာကမ္မန္တ၊ မိစ္ဆာအာဇီဝ၊ မိစ္ဆာဝါယာမ၊ မိစ္ဆာသတိ၊ မိစ္ဆာသမာဓိ၊ မိစ္ဆာဉာဏ၊ မိစ္ဆာဝိမုတ္တိတို့သည် အကုသိုလ်တရား တို့ဖြစ်သည်။ ။

(ခ) သမ္မာဒိဋ္ဌိ, သမ္မာသင်္ကပ္ပ, သမ္မာဝါစာ, သမ္မာကမ္မန္တ, သမ္မာအာဇီဝ, သမ္မာဝါယာမ, သမ္မာသတိ, သမ္မာသမာဓိ, သမ္မာဉာဏ, သမ္မာဝိမုတ္တိတို့သည် ကုသိုလ်တရားများဖြစ်သည်ဟု ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဉာတသုတ်

သာသနာတော်နှင့် မလျော်သော ကာယဒုစရိုက်)ကံ, ဝစီ(ဒုစရိုက်)ကံ, မနော(ဒုစရိုက်)ကံဟူသော တရားသုံးမျိုးတို့ကို ဆောက်တည် ကျင့်သုံးစေသော ထင်ရှားကျော်ကြားသောရဟန်းသည် ဗဟုဇနအဟိတာယ, ဗဟုဇနဒုက္ခာယ, ဗဟုနော ဇနဿ အနတ္ထာယ ဒေဝမနုဿာနံ အဟိတာယ ဒုက္ခာယဖြစ်ပုံ။ သာသနာတော်နှင့်လျော်သော ကာယ(သုစရိုက်)ကံ, ဝစီ(သုစရိုက်)ကံ, မနောကံ တရားဟူသော (၃)ပါးသောဓမ္မတို့ကို ကျင့်သုံး ဆောက်တည်စေသော ထင်ရှားကျော်ကြားသော ရဟန်းတော်သည် ဗဟုဇနဟိတာယ, ဗဟုဇနသုခါယ, ဗဟုနော ဇနဿ အတ္ထာယ ဒေဝမနုဿာနံ ဟိတာယ သုခါယဖြစ်ပုံကို ကဏှပက္ခ, သုက္ခပက္ခအားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

## ကိုးကား
အာသံသသုတ်

နိရာသ ( တောင့်တမှုမရှိသောပုဂ္ဂိုလ်၊ အာသံသ(= တောင့်တမှုရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၊ ဝိဂတာသ ( တောင့်တမှုကင်းပြီးသော)ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို လောက, သာသနာ နှစ်ဖက်မြင်ဖြင့် အကျယ်တဝင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အတ္တဗျာဗာဓသုတ်

ဒုစရိုက်သုံးပါးသည် မိမိ, သူတပါးနှစ်ဦးသား၏ ဆင်းရဲရန်ဖြစ်ကြောင်း၊ သုစရိုက် သုံးပါးသည် မိမိ, သူတပါးနှစ်ဦးသား၏ ချမ်းသာရန်ဖြစ်ကြောင်း ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အယောနိသောသုတ်

(၁) မသင့်လျော်သော အကြောင်းအားဖြင့် ပြဿနာကိုမေးခြင်း၊ (၂) မသင့်လျော်သော အကြောင်းအားဖြင့် ပြဿနာကို ဖြေဆိုခြင်း၊ (၃) ထက်ဝန်းကျင် ပြည့်စုံကုန်သော ပြေပြစ်ကုန်သော အကြောင်း အကျိုးနှင့် ဆက်စပ်ကုန်သော ပုဒ်, ဝါကျတို့ဖြင့် သူတပါးတို့ ဖြေဆိုအပ်သော ပြဿနာအဖြေကို ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ မပြုခြင်းဟူသော တရားသုံးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသောသူကို “လူမိုက်”၊ ယင်းတို့မှ အပြန်ဖြစ်သော တရားသုံးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို “ပညာရှိ” ဟု ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခ ခွဲခြားပြီး ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဒေဝလောကသုတ်

အညတိတ္ထိယတို့ကို နတ်ပြည်၌ဖြစ်ရန်အတွက် ဗြဟ္မစရိယကို ကျင့်သုံးပါကုန် သလောဟူသော မေးခွန်းနှင့်နတ်တို့၏ အာယု, ဝဏ္ဏ, သုခ, အာဓိပတေယျတို့ကို ငြီးငွေ့, ရှက်နိုးစက်ဆုပ်ခဲ့လျှင် ကာယ၊ ဝစီ၊ မနောဒုစရိုက်(၃)မျိုး၌ ရှေးဦးကပင် ငြီးငွေ့, ရှက်နိုး, စက်ဆုပ်ကြရမည်ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဗဟုကာရသုတ်

(၃)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ်

၁။ သရဏဂုံသုံးပါး၌ တည်စေသောပုဂ္ဂိုလ်၊

၂။ သစ္စာလေးပါးကို သိမြင်အောင် ဆောင်ရွက်ပေးသူ၊

၃။ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်အောင် ကျေးဇူးပြုပေးသူ-ဟူသော မိမိအပေါ် ကျေးဇူး များသူအား ပစ္စည်းဝတ္ထုတို့ဖြင့် ကျေးဇူးဆပ်၍မကုန်နိုင်အောင်သော ပုဂ္ဂိုလ်သုံးမျိုးကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

(“အာစရိယဂုဏော အနန္တော”ဟု ပြောဆိုနိုင်သည့်သုတ်။)

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌လည်း ဖွင့်ဆိုချက်များပါရှိပါသည်။
----------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် သပ္ပုရိသ သံသေဝ, သဒ္ဓမ္မဿဝန, ယောနိသောမနသိကာရ, ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပတ္တိ-ဟူသော လူသားတို့အား ကျေးဇူးများသော တရားလေးပါးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
---------

လူပုဂ္ဂိုလ်တို့က ပစ္စည်းလေးပါးလှူဒါန်းမှု, “ပစ္စယာနုဂ္ဂဟ”ဖြင့် ရဟန်းတို့အား ကျေးဇူးများလှပုံ၊ ရဟန်းတို့က လူတို့လှူဒါန်းသော ပစ္စည်းဝတ္ထုကို အလှူခံခြင်း၊ ဓမ္မဒေသနာ ဟောကြားညွှန်ပြခြင်းဖြင့် လူတို့အား ကျေးဇူးများလှပုံ၊ ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်များအား နာယူမှတ်သားခဲ့ပုံကို ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီ အမှူးရှိသော မိဖုရားတို့အား ဝံသနိုင်ငံ ကောသမ္ဗီမြို့ ဥတေနမင်းနန်းတော်၌ ပြန်လည် ဟောပြသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုပုံများ ပါရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ဇိဂုစ္ဆိတဗ္ဗသုတ်

(၁) ဒိဋ္ဌာနုဂတိလိုက်၍ ကျင့်နိုင်ခြင်း, မကောင်းသတင်း ကျော်စော နိုင်ခြင်းကြောင့် မစင်တွင်း၌ကျနေသော မြွေနှင့်တူသော စက်ဆုတ်ရွံမုန်းအပ် မမှီဝဲထိုက် မဆည်းကပ်ထိုက် မချဉ်းကပ်ထိုက်သော ဒုဿီလ, ပါပဓမ္မ, အသုစိ သင်္ကဿရသမာစာရ, ပဋိစ္ဆကမ္မန္တ, အဿမဏော သမဏပဋိည, အဗြဟ္မစာရီ ဗြဟ္မစာရီပဋိည, အန္တောပူတိ, အဝဿုတ, ကသမ္ဗုဇာတပုဂ္ဂိုလ်။

(၂) အမျက်ထွက်နိုင်, ဘေးကိုပြ၍ခြိမ်းခြောက်နိုင်, အကျိုးမဲ့ကိုပြုနိုင်သောကြောင့် သစ်သားထင်းမီးစ, မစင်တွင်းတို့နှင့်တူသော လျစ်လျူရှုထိုက်, မမှီဝဲထိုက်, မဆည်းကပ်ထိုက်, မချဉ်းကပ်ထိုက်သော အမျက်ထွက်တတ်, များစွာ ပင်ပန်းတတ်, အနည်းငယ်မျှသောစကားဖြင့် အမျက်ထွက်မှု စိတ်ဆိုးမှု, မနှစ်သက်မှုကို ထင်ရှားစွာ ပြုတတ်သောပုဂ္ဂိုလ်။

(၃) ဒိဋ္ဌာနုဂတိသို့လိုက်၍ မကျင့်စေကာမူ ကောင်းသောကျေးဇူး ဂုဏ် သတင်းကျော်စောခြင်းဖြစ်နိုင်သော မှီဝဲထိုက်, ဆည်းကပ်ထိုက် ချဉ်းကပ်ထိုက်သော သီလဝန္တ ကလျာဏဓမ္မပုဂ္ဂိုလ်ဟူသော ပုဂ္ဂိုလ်သုံးမျိုးကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ပြချက်များ ပါရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ဂူထဘာဏီသုတ်

ဂူထဘာဏီပုဂ္ဂိုလ်, ပုပ္ဖဘာဏီပုဂ္ဂိုလ်, မဓုဘာဏီပုဂ္ဂိုလ်-ဟု ပုဂ္ဂိုလ်သုံးမျိုးကို အကျယ်ဝေဖန်၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အန္ဓသုတ်

အန္ဓပုဂ္ဂိုလ်, ဧကစက္ခုပုဂ္ဂိုလ်, ဒွိစက္ခုပုဂ္ဂိုလ်ဟူသော ပုဂ္ဂိုလ်သုံးမျိုးကို အကျယ် ဝေဘန်၍ ဟောပြရာသုတ်။

## ကိုးကား
စတုမဟာရာဇသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ကုသိုလ်ကောင်းမှုပြုသူစာရင်း ကောက်ယူပို့ရန် သိကြားမင်း၏ တာဝန်ပေး ချက်အရ လဆန်း လဆုတ် (၈)ရက်နေ့များ၌ စတုမဟာရာဇ်နတ်မင်းကြီးတို့၏ အမတ်များ၊ (၁၄)ရက်ဥပုသ်နေ့များ၌ နတ်မင်းတို့၏ သားတော်များ၊ (၁၅)ရက် ဥပုသ်နေ့များ၌ စာတုမဟာရာဇ်နတ်မင်းတို့ကိုယ်တိုင် လူ့ပြည်သို့ဆင်း၍ ကုသိုလ် စာရင်း ကောက်ယူကြပုံ၊ ကုသိုလ်ပြုသူနည်းပါသည့်အခါ တာဝတိံသာနတ်တို့ စိတ်မချမ်းသာကြပုံ၊ ကုသိုလ်ပြုသူ များပြားသည့်အခါ တာဝတိံသာနတ်တို့ ပျော်ရွှင်ကြပုံ၊ “စာတုဒ္ဒသိံ” အစရှိသော ဂါထာကို ဥပုသ်စောင့်သုံးကြရန်အတွက် ရာဂ, ဒေါသ, မောဟများ မကင်းသေးသော သိကြားမင်းရွတ်ဆိုခြင်းထက် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်ရွတ်ဆိုခြင်းသည် သင့်မြတ်သောရွတ်ဆိုခြင်းဖြစ်ပုံတို့ကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
--------------

“စာတုဒ္ဒသိံ”အစရှိသော ဂါထာကို ဇာတိ, ဇရာ, မရဏ, သောက, ပရိဒေဝ, ဒုက္ခ, ဒေါမနဿ, ဥပါယာသတို့မှ မလွတ်ကင်းသေးသော သိကြားမင်းရွတ်ဆိုခြင်းထက် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်ရွတ်ဆိုခြင်းက ကောင်းမြတ်ပုံကို ဒေသနာတော်တစ်လှည့် ပြောင်း၍ ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အာဓိပတေယျသုတ်

အတ္တာဓိပတေယျ၊ လောကာဓိပတေယျ၊ ဓမ္မာဓိပတေယျ-ဟူသော အကြီးအကဲ ပြုရမည့် တရားသုံးမျိုးကို အကြီးအကဲပြု၍ အကုသိုလ်တရားကို ပယ်စွန့်ပြီး ကုသိုလ်တရားပွားများပုံကို တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ အကျယ် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
တိဌာနသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

 သီလဝန္တပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ကြည့်ရှုဖူးမြင်လိုခြင်း၊ သူတော်ကောင်းတရားကို နာယူလိုခြင်း၊ မုတ္တစာဂ ပယတပါဏိ ဝေါဿဂ္ဂရတ ယာစယောဂ ဒါနသံဝိဘာဂရတ ဖြစ်၍ မစ္ဆရိယအညစ်အကြေးမှ ကင်းသောစိတ်ဖြင့် အိမ်ကိုအုပ်ချုပ်၍နေခြင်းဟူသော အကြောင်းသုံးမျိုးတို့ဖြင့် သဒ္ဓါတရားရှိသူ၊ ရတနာသုံးပါးကို ကြည်ညိုသူဟု သိအပ်၏ ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာဝယ် သီလသမ္ပန္နေ ဒဋ္ဌုကာမောပုဒ်အရာ၌ ပါဋလိပုတ္တက ဗြာဟ္မဏဝတ္ထု၊ သဒ္ဓါတိဿမဟာရာဇဝတ္ထု။

သဒ္ဓမ္မံ သောတု မိစ္ဆတိ-၌ ပိဏ္ဍပါတိကတ္ထေရဝတ္ထု၊ ဥလ္လကောလိကဏ္ဏိဝါသိကာ ဧကာဣတ္ထီဝတ္ထု၊ ကဠမ္ဗရဝါသိကာ ဣတ္ထီဝတ္ထုတို့ကို ပြဆိုထားပါသည်။

ဋီကာ၌လည်း ဖွင့်သင့်သောပုဒ်တို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။
-------------

ဥတ္တရကုရုကမနုဿတို့က တာဝတိံသာဒေဝါ ဇမ္ဗုဒီပကာ မနုဿာတို့ထက် လွန်ကဲသောအရာဌာနသုံးပါး -အမမ၊ အပရိဂ္ဂဟ၊ နိယတာယုက။

တာဝတိံသာဒေဝါတို့က -ဥတ္တရကုရုကမနုဿ၊ ဇမ္ဗုဒီပကမနုဿတို့ထက် လွန်ကဲသောအရာဌာနသုံးပါး -ဒိဗ္ဗေန အာယုနာ၊ ဒိဗ္ဗေနဝဏ္ဏေန၊ ဒိဋ္ဌေန သုခေန။

ဇမ္ဗုဒီပကမနုဿတို့က တာဝတိံသာဒေဝါ ဥတ္တရကုရုကမနုဿတို့ထက် လွန်ကဲသောအရာဌာနသုံးပါး -သူရ၊ သတိမန္တ၊ ဗြဟ္မစရိယဝါသတို့ဖြစ်ပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ဆိုသင့်သောပုဒ်တို့ကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။ ဋီကာ၌ ဥတ္တရကုရုကမနုဿတို့ သဘာဝကို အပြည့်အစုံ ဖွင့်ပြထားပါသည်။

## ကိုးကား
အတ္ထဝသသုတ်

တရားဟောသောပုဂ္ဂိုလ်, တရားနာသောပုဂ္ဂိုလ်, နှစ်ဦးလုံးတို့သည် အနက် (ပါဠိပုဒ်၏ဆိုလိုရင်း အနက်အဓိပ္ပါယ်)ကို သိမြင်နိုင်သော ဉာဏ်ပညာ, ပါဠိ (ထိုပါဠိပုဒ်၏ ဖွင့်ဆိုချက်)ကို အသီးအသီးခွဲစိတ်၍ သိနိုင်သော ဉာဏ်ပညာ, အတ္ထ-ဓမ္မ နှစ်မျိုး လုံးကိုသိနိုင်သော ဉာဏ်ပညာဟူသော အကျိုးရှိသော အကြောင်းသုံးမျိုးကို သိမြင်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည် သူတပါးတို့အား တရားဟောထိုက်၏-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ကထာပဝတ္တိသုတ်

စကားဖြစ်ပေါ်ခြင်းအကြောင်း သုံးမျိုးကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ပါပဏိကသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်ဝယ် သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မရသေးသောစည်းစိမ်ဥစ္စာကို ရဖို့ရန် ရပြီးသောစည်းစိမ်ဥစ္စာများ တိုးပွားရန် မဖြစ်နိုင်သော ဈေးသည်၏လုပ်ငန်းသုံးမျိုး ဖြစ်နိုင်သောလုပ်ငန်းသုံးမျိုး နှင့် မရသေးသောကုသိုလ်ကို မရရှိရန်, ရရှိပြီးသောကုသိုလ်ကို မတိုးပွားစေနိုင်သော ရဟန်း၏လုပ်ငန်းသုံးမျိုး ရရှိတိုးပွားစေနိုင်သောရဟန်း၏ လုပ်ငန်းသုံးမျိုးတို့ကို နှိုင်းယှဉ်၍ ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
----------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့၌ လျင်မြန်စွာ များပြားကြီးပွားနိုင်သော ဈေးသည်နှင့် ကုသိုလ် တရားတို့၌ လျင်မြန်စွာ မြင့်မြတ်ကြီးပွားစေနိုင်သော ရဟန်းတို့၏ စက္ခုမာ, ဝိဓုရ, နိဿယသမ္မန္န တရားသုံးမျိုးတို့ကို ဈေးသည်နှင့် ရဟန်းတော်များအလိုက် အကျယ်တဝင့်ဝေဖန်၍ ရဟန်းတော်တို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ပဌမသုတ်, ဒုတိယသုတ်တို့၏ အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်ရာ ဖွင့်ဆိုချက်များ ပါရှိပါသည်။

## ကိုးကား
စရိယသုတ်

သုက္ကဓမ္မနှစ်ပါးတို့ လောကကို စောင့်ရှောက်ခြင်းကြောင့် လောက၌ အမိအစရှိသော ပိုင်းခြားထားမှု မပျက်မစီးပုံ၊ သုက္ကဓမ္မနှစ်ပါးတို့ မစောင့်ရှောက်ထားလျှင် ခွေး, မြေခွေး အစရှိသော တိရစ္ဆာန်လောကကဲ့သို့ အမိ-အစရှိသော ပိုင်းခြားထားမှု မထင်ရှားတော့ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

### ၉-စရိယသုတ်
လောကကို စောင့်ရှောက်ကုန်သော ဖြူစင်သော တရား ၂-ပါးမှာ ဟိရိဩတ္တပ္ပတို့ ဖြစ်သည်၊ ယင်း ၂-ပါး မစောင့်ရှောက်လျှင် ဤလောက၌ အမိ၊ မိကြီး၊ မိထွေး၊ ဦးရီး၏ မယား၊ ဆရာ၏ မယား၊ ရိုသေလေးစားအပ်သူတို့၏ မယားဟု မထင်ရှား မသိသာကုန်ရာ၊ ယင်းသို့ မသိသာလျှင် လောကသည် ဆိတ် သိုး ကြက် ဝက် အိမ်ခွေး တောခွေးများလို ရောယှက်ခြင်းသို့ ရောက်ကုန်ရာ၏၊ ဤ ၂-ပါး စောင့်ရှောက်မှု ကြောင့်သာ အမိမိကြီး မိထွေး စသည် ထင်ရှားသိသာကုန်သည်။
 

## ကိုးကား
ပဏ္ဍိတသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဒါန, ပဗ္ဗဇ္ဇ, မာတာပိတုဥပဋ္ဌာန-ဟူသော ပဏ္ဍိတပညတ္တ, သပ္ပုရိသပညတ္တ သုံးမျိုးရှိပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

## ကိုးကား
အာတပ္ပကရဏီယသုတ်

ပြင်းပြင်းထန်ထန် ပင်ပန်းခံ၍ ပြုကျင့်ရမည့်တရားသုံးပါးနှင့် ယင်းတရားသုံးပါးကို ပြုကျင့်သောရဟန်းကို “အာတာပီ၊ နိပကော၊ သတော၊ သမ္ပဇာနော၊ သမ္မာဒုက္ခဿ အန္တကိရိယာယ”ဟု ဆိုအပ်ပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ပဗ္ဗတရာဇသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဟိမဝန္တာတောင်မင်းကို အမှီပြု၍ သစ်ပင်ကြီးတို့၏ ကြီးပွားခြင်းသုံးမျိုးကို ပမာထား၍ သဒ္ဓါတရားရှိသော အမျိုးသားအကြီးအကဲကို အမှီပြု၍ အိမ်သူအိမ်သားတို့၏ ကြီးပွားခြင်း သုံးမျိုးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အသင်္ခတလက္ခဏသုတ်

ဥပါဒ်၊ ဌီ၊ ဘင်တို့၏ မထင်ရှားခြင်းဟူသော အသင်္ခတလက္ခဏာ ၃-ပါးကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အဝကုဇ္ဇသုတ်

ဤသုတ်၌ (၁)အဝကုဇ္ဇပညပုဂ္ဂိုလ်၊ (၂)ဥစ္ဆင်္ဂပညပုဂ္ဂိုလ်၊ (၃)ပုထုပညပုဂ္ဂိုလ် သုံးမျိုးကို အကျယ်ချဲ့၍ ဟောတော်မူသည်။

အဋ္ဌကထာ၌ -ယင်းပုဂ္ဂိုလ်သုံးမျိုးကို ရေအိုး ဥပမာဖြင့် ဖွင့်ပြတော်မူပါသည်။

ဋီကာ၌ -“သံဝိဒဟနပညာ” အဖွင့် ပါရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ဗာလဝဂ်

ဤဗာဝဂ်၌ ဗာလနှစ်မျိုးနှင့် ပဏ္ဍိတနှစ်မျိုးတို့ကို ဟောတော်မူသော ဗာလသုတ်၊ ဘုရားရှင်ကိုစွပ်စွဲသော ပုဂ္ဂိုလ်နှစ်မျိုးကို ဟောတော်မူသော “ပဌမအဗ္ဘာစိက္ခနသုတ်၊ ဘုရားရှင်စွပ်စွဲပုံ ခြောက်မျိုးကို ဟောတော်မူသော “ဒုတိယ, တတိယ, အဗ္ဘာစိက္ခနသုတ်များ၊ ပဋိစ္ဆန္တကမ္မန္တသုတ်၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကသုတ်၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိကသုတ်၊ ဒုဿီလသုတ်၊ အရညဝနပတ္ထသုတ်၊ ဝိဇ္ဇာဘာဂိယသုတ်အားဖြင့် သုတ်တော် ဆယ်သုတ်တို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူပါသည်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ဘယသုတ်

(၇)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ကျူပိုးအိမ်၊ မြက်မိုးအိမ်မှ လွင့်စဉ်လာသောမီးသည် အတွင်းအပ၌ လိမ်းကျံထားအပ်ကုန်သော၊ ပြင်ပလေ မဝင်ကုန်သော တံခါးတို့ကို စေ့စေ့စပ်စပ် ပိတ်ထားအပ်ကုန်သော လေသောက် ပြတင်းတို့ကို ပိတ်ထားအပ်ကုန်သော၊ စုလစ်မွန်းချွန်အထွတ်ရှိသော အိမ်ကြီး အိမ်ကောင်းတို့ကို လောင်ကျွမ်းစေကုန်သကဲ့သို့ ဘယ၊ ဥပဒ္ဒဝ၊ ဥပသဂ္ဂ အားလုံးတို့သည် ဗာလတို့ကြောင့်သာ ဖြစ်ပေါ်လာကုန်၏။ ပဏ္ဍိတကြောင့် မဖြစ်ပေါ်ကုန်ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်တို့ကို ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ဖွင့်ထားပါသည်။
-------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အဿုတဝန္တပုထုဇဉ်များ ပြောဆိုနေသော “အမာတာပုတ္တိကဘေး သုံးမျိုး၊ သဘာဝအမာတာပုတ္တိကဘေး သုံးမျိုးတို့နှင့် သဘာဝအမာတာပုတ္တိကဘေးတို့ကို ကျော်လွန်နိုင်သော မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးတို့ကို တစ်မျိုးစီ တစ်မျိုးစီ အကျယ်ဝေဖန်၍ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။
---------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဇာတိ၊ ဇရာ၊ ဗျာဓိ၊ မရဏ-ဟူသော ဘေးလေးမျိုးကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
---------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အဂ္ဂိ၊ ဥဒက၊ ရာဇ၊ စောရ-ဟူသော ဘေးလေးမျိုးကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
---------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဘယ၊ ဒုက္ခ၊ ရောဂ၊ ဂဏ္ဍ၊ သင်္ဂ၊ ပင်္က-ဟူသော အမည်တို့သည် ငါးဖြာအာရုံ ကာမဂုဏ်တို့၏ အမည်တို့ ပေတည်း။

ကာမရာဂဖြင့် တပ်မက်မောသော ဆန္ဒရာဂဖြင့် ဖွဲ့စပ်အပ်သော သတ္တဝါသည် ဒိဋ္ဌဓမ္မိကဘယ၊ သမ္ပရာယိဘယ (ဒုက္ခ၊ ရောဂ၊ ဂဏ္ဍ၊ သင်္ဂ၊ ပင်္က)မှ မလွတ်မြောက် နိုင်ပုံ တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ဇာတိ၊ မရဏတို့ကို ဖြစ်စေတတ်သော ဥပါဒါန်တရားတို့ကို ဘေးဟုရှုမြင် ခြင်းကြောင့် ဇာတိ၊ မရဏတို့၌ ကုန်ရာဖြစ်သော ဥပါဒါန်တို့ မရှိခြင်းကြောင့် ဘေးဒုက္ခ တို့မှ လွတ်မြောက်ကြကုန်၏။

ဘေးတို့၏ကုန်ရာ နိဗ္ဗာန်သို့ရောက်ကုန်ပြီးသော ချမ်းသာသောစိတ်ရှိကြကုန်သော မျက်မှောက်ဘဝ၌ ဘေးဒုက္ခတို့ ငြိမ်းအေးကြကုန်ပြီးသော အလုံးစုံသော ရန်ဘေးတို့ကို လွန်ကုန်ပြီးသော ထိုရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ဒုက္ခအားလုံးကိုလွန်မြောက်ကြကုန်ပြီဟု ဝိဝဋ္ဋကထာကို ဟောတော်မူပါသည်။
---------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဘယ၊ ဒုက္ခ၊ ရောဂ၊ ဂဏ္ဍ၊ သလ္လ၊ သင်္ဂ၊ ပင်္က၊ ဂဗ္ဘ-ဟူသော အမည်သည် ကာမဂုဏ်၏ အမည်တည်းဟု အထက်သုတ်တော်အတိုင်း ဝဋ္ဋကကထာ၊ ဝိဝဋ္ဋကထာကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
----------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အရိယာသာဝကသည် ပါဏာတိပါတ အစရှိသော ဘယ၊ ဝေရ ငါးပါးတို့ ငြိမ်းအေးပြီးပုံ၊ သောတာပတ္တိယင်္ဂ တရားလေးပါးနှင့် ပြည့်စုံပုံ၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ အနုလောမ ပဋိလောမဉာယကို ပညာဖြင့် ကောင်းစွာမြင်ပြီးပုံ ထိုးထွင်း၍သိပြီးပုံ၊ အလိုရှိလျှင် “ခီဏနိရယ၊ ခီဏတိရစ္ဆာနယောနိ၊ ခီဏပေတ္တိဝိသယ၊ ခီဏာပါယဒုဂ္ဂတိဝိနိပါတ၊ သောတာပန္န၊ အဝိနိပါတဓမ္မ နိယတ၊ သမ္ဗောဓိပရာယဏဖြစ်ပြီ”ဟု ပြောဆိုနိုင်ပုံတို့ကို အသီးအသီး အကျယ်တဝင့် အနာထပိဏ်သူဌေးအား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

(ဤသုတ်ကို အံ၊၃၊၂၀၅-၌ ဝေရသုတ်၊ သံ၊၃၊၃၃၈-၌ ဘယဝေရူပ သန္တသုတ်-ဟုလည်းကောင်း တွေ့နိုင်ပါသည်။)

## ကိုးကား
ခတသုတ်

(၇)သုတ် ရှိပါသည်။

ဒုစရိုက် ၁၀-ပါးနှင့် ပြည့်စုံသူသည် ဗာလ, အဗျတ္တ, အသပ္ပုရိသဖြစ်ပုံ၊ မိမိ (၏ ကုသိုလ်မူလ)ကို တူးဖြိုဖျက်ဆီးလျက် ဆောင်ပုံ၊ များစွာသောအကုသိုလ်ကို ပွားများ သူ ဖြစ်ပုံ၊ သုစရိုက် ၁၀-ပါးနှင့် ပြည့်စုံသူသည် ပဏ္ဍိတ, ဝိယတ္တ, သပ္ပုရိသဖြစ်ပုံ၊ မိမိ(၏ ကုသိုလ်မူလ)ကို မတူးဖြိုမဖျက်ဆီးပုံ၊ များစွာသောကုသိုလ်တရားတို့ကို ဖြစ်ပွား စေသူဖြစ်ပုံတို့ကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အပြစ်ရှိသူဖြစ်ပုံ၊ ပညာရှိတို့ စွပ်စွဲကဲ့ရဲ့ခံရသူဖြစ်ပုံ

အပြစ်မရှိပုံ၊ ပညာရှိတို့ မစွပ်စွဲ မကဲ့ရဲ့အပ်သူဖြစ်ပုံ
---------

အကုသိုလ်ဖြစ်သော ကာယကံ, ဝစီကံ, မနောကံတို့နှင့် ပြည့်စုံသောသူသည် ဗာလ, အဗျတ္တ, အသပ္ပုရိသဖြစ်ပုံ၊ မိမိ (၏ ကုသိုလ်မူလ)ကို တူးဖြိုဖျက်ဆီးလျက် ဆောင်ပုံ၊ အပြစ်ရှိပုံ၊ ပညာရှိတို့ ကဲ့ရဲ့အပ်သူဖြစ်ပုံ၊ များစွာသောမကောင်းမှုကို ပွားစေသူ ဝိယတ္တ, သပ္ပုရိသ, မိမိ (၏ ကုသိုလ်မူလ)ကို မတူးဖြို မဖျက်ဆီးသူ ဖြစ်ပုံ၊ အပြစ် မရှိပုံ၊ ပညာရှိတို့ မကဲ့ရဲ့အပ်သူဖြစ်ပုံ၊ များစွာသောကုသိုလ်ကို ပွားများသူဖြစ်ပုံတို့ကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
---------

အပြစ်ရှိသော ကံသုံးပါး၊ အပြစ်မရှိသော ကံသုံးပါးနှင့် ပြည့်စုံသူသည်-အစရှိ သည်ဖြင့် အထက်သုတ်အတိုင်း သုက္ကပက္ခ, ကဏှပက္ခအားဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
---------

မညီမညွတ်သော ကာယကံ, ညီညွတ်သော ကာယကံ-အစရှိသည်ဖြင့် အထက်သုတ်အတိုင်း ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
----------

မစင်ကြယ်သော ကာယကံ, စင်ကြယ်သော ကာယကံ-အစရှိသည်ဖြင့် အထက်သုတ်အတိုင်း ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
----------

ဉာဏ်ဖြင့် မစူးစမ်း မဆင်ခြင်ပဲ, ဉာဏ်ဖြင့် မသက်ဝင်ပဲ (၁) မချီးမွမ်းထိုက်သော ပုဂ္ဂိုလ်၏ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ချီးမွမ်းခြင်း၊ (၂) ချီးမွမ်းထိုက်သောပုဂ္ဂိုလ်၏အပြစ်ကို ပြောဆိုခြင်း၊ (၃) မကြည်ညိုသင့်သောအရာ၌ ကြည်ညိုမှုကို ဖြစ်စေခြင်း၊ (၄) ကြည်ညိုသင့်သော အရာ၌ ကြည်ညိုမှုကို မဖြစ်စေခြင်း-ဟူသော တရားလေးမျိုးတို့နှင့်ပြည့်စုံသော ထက်မြက်သောဉာဏ်ပညာမရှိသော သူတော်ကောင်းမဟုတ်သော လူမိုက်သည် မိမိ၏ ကုသိုလ်မူလကို တူးဖြို ဖျက်ဆီးသူ အပြစ်ရှိသူ ပညာရှိတို့ကဲ့ရဲ့ခံရသူ များစွာသော အကုသိုလ်ကို တိုးပွားစေသူဖြစ်၏။ ထို၏ဆန့်ကျင်ဖက် သုက္ကပက္ခတရားလေးမျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော သူတော်ကောင်း ထက်မြက်သောပညာရှိသည် မိမိ၏ကုသိုလ်မူလကို မတူးဖြို မဖျက်ဆီးသူ အပြစ်မရှိသူ ပညာရှိတို့ မကဲ့ရဲ့အပ်သူ များစွာသောကုသိုလ်ကို ပွားများစေသူ ဖြစ်၏ ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခ ခွဲ၍ ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-------------

အမိ, အဖ, ဘုရားရှင်, ဘုရားရှင်၏သာဝကတို့ အပေါ်၌ ပြစ်မှားသော ထက် မြက်သောဉာဏ်ပညာမရှိသော သူတော်ကောင်းမဟုတ်သော လူမိုက်သည် မိမိ၏ ကုသိုလ်မူလကို တူးဖြို ဖျက်ဆီးသူ အပြစ်ရှိသူ သူတော်ကောင်းတို့ ကဲ့ရဲ့အပ်သူ များစွာသောအကုသိုလ်ကို ပွားများသူဖြစ်၏။ ထို၏ဆန့်ကျင်ဖက် သုက္ကပက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့ အပေါ်၌ မှန်ကုန်စွာပြုကျင့်သော ထက်မြက်သောဉာဏ်ပညာရှိသော သူတော်ကောင်း ပညာရှိသည် မိမိ၏ကုသိုလ်မူလကို မတူးဖြို မဖျက်ဆီးသူ အပြစ်မရှိသူ သူတော်ကောင်းတို့ ချီးမွမ်းအပ်သူ များစွာသောကုသိုလ်ကို ပွားစေသူဖြစ်ပုံကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခ ခွဲ၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ပဝိဝေကသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အညတိတ္ထိယ ပရိဗ္ဗာဇကတို့၏ စီဝရပဝိဝေက (၁၃)မျိုး၊ ပိဏ္ဍပါတ ပဝိဝေက (၁၀)မျိုး၊ သေနာသနပဝိဝေက (၇)မျိုးတို့ကို မိန့်ကြားတော်မူပြီး လယ်သမား၏ အဂ္ဂပတ္တ၊ သာရပ္ပတ္တ၊ သုဒ္ဓ၊ သာရပတိဋ္ဌိတဖြစ်အောင် စပါးလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ပုံကို ဥပမာထား၍ သာသနာတော်၌ အဂ္ဂပတ္တ၊ သာရပ္ပတ္တ၊ သုဒ္ဓ၊ သာရေပတိဋ္ဌိတဖြစ်သော သီလဝါ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိက၊ ခီဏာသဝ-ဟူသော သာသနပဝိဝေကသုံးပါးတို့ အကျယ်ကို ရဟန်းတော်တို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

## ကိုးကား
အစ္စာယိကသုတ်

အဓိသီလသိက္ခာ၊ အဓိစိတ္တသိက္ခာ၊ အဓိပညာသိက္ခာတို့ကို ကျင့်သုံးခြင်းသည် အဆောတလျင် အမြန်ပြုလုပ်ရမည့် ပြုဖွယ်များဖြစ်ပုံ၊ ယင်းသိက္ခာသုံးပါးကို ကျင့်သုံးရာ၌ ထက်သန်သောဆန္ဒဖြစ်လတ္တံ့ဟု ဤအတိုင်းသာကျင့်ရမည်ဟု လယ်သမား၏ လယ်ယာ လုပ်ငန်းတွင် အဆောတလျပြုရမည့် ပြုလုပ်ပုံသုံးမျိုးကို ပြုလုပ်ပုံနှင့် နှိုင်းယှဉ်၍ ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ခေတ္တသုတ်

-အံ၊၁၊၂၃၁။ အံ၊၃၊၆၉-၇၀။ ကောသလ၊ သာဝတ္ထိ၊ ဇေတဝန၊ ဘုရားရှင်

## ကိုးကား
ဂဒြဘသုတ်

နွားတို့နှင့် အဆင်း, အသံ, ခြေရာမတူပဲ မြည်းသည် “ငါလည်း ဝန်ဆောင် နိုင်သူ, ငါလည်း ဝန်ဆောင်နိုင်သူ”ဟုဆို၍ နွားတို့၏နောက်သို့ တကောက်ကောက် လိုက်ပါနေသကဲ့သို့ ထို့အတူ အချို့သောရဟန်းသည် အဓိသီလသိက္ခာ, အဓိစိတ္တ သိက္ခာ, အဓိပညာသိက္ခာတို့ကို ဆောက်တည်၍ ကျင့်ခြင်း၌ ထက်သန်သောဆန္ဒမရှိပဲလျက် “ငါလည်း ရဟန်း, ငါလည်း ရဟန်း”ဟု ဆို၍ ရဟန်းသံဃာတော်၏နောက်သို့ တကောက်ကောက်လိုက်နေ၏၊ အဓိသီလသိက္ခာ, အဓိစိတ္တသိက္ခာ, အဓိပညာသိက္ခာတို့ကို ဆောက်တည်ကျင့်သုံးခြင်း၌ ထက်မြက်သောဆန္ဒရှိသူများ ဖြစ်ရမည်-ဟု သင်တို့ ကျင့်ရမည်ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ပံသုဓောဝကသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရွှေကျင်သော ဆရာနှင့် တပည့်တို့သည် မြေမှုန့် သဲ ကျောက်စရစ်ခဲ အိုးခြမ်းကွဲဟူသော ရွှေ၏ကြမ်းတမ်းသော အညစ်အကြေးတို့ကို ရေကျင်း၌ထည့်၍ ဆေးကြော, အဖန်ဖန် ဆေးကြော, အဖန်ဖန်ပွတ်တိုက်၍ ပြောင်စင်အောင် ဆေးကြောသကဲ့သို့ ထို့အတူ လွန်မြတ်သောသမထ, ဝိပဿနာစိတ်ကို အဖန်ဖန်အားထုတ်သော သမထ, ဝိပဿနာစိတ်ရှိသော ပညာရှိသောရဟန်းသည် ကာယဒုစရိုက်, ဝစီဒုစရိုက်, မနောဒုစရိုက်ဟူသော ညစ်နွမ်းကြောင်းဖြစ်သော ကိလေသာအညစ်အကြေးတို့ကို ပယ်ဖျောက်နိုင်၏။ အဖန်ဖန်မဖြစ်ခြင်းသို့ ရောက်စေနိုင်၏။

ရွှေ၏ အညစ်အကြေး အလတ်စားဖြစ်ကုန်သော ကျောက်စရစ်ခဲ အသေးစား သဲကြမ်းတို့ကို စင်ကြယ်အောင် ဆေးကြော, အထပ်ထပ်ဆေးကြော, အဖန်ဖန် ပွတ်တိုက်ဆေးကြောသကဲ့သို့ ထို့အတူ သမထ, ဝိပဿနာစိတ်ကို အဖန်ဖန်အား ထုတ်သော သမထဝိပဿနာစိတ်ရှိသော ပညာရှိသောရဟန်းသည် ကိလေသာ အလတ်စားဖြစ်သော ကာမဝိတက်, ဗျာပါဒဝိတက်, ဝိဟိံသာဝိတက်ဟူသော မိစ္ဆာ ဝိတက်သုံးပါးတို့ကို ပယ်စွန့်ပယ်ဖျောက်နိုင်၍ အဖန်ဖန် မဖြစ်ခြင်းသို့ရောက်စေနိုင်၏။

ရွှေ၏အညစ်အကြေး အနုစားဖြစ်သော သဲနုများမည်းညစ်ခြင်းကို ဆေး ကြော, အထပ်ထပ်ဆေးကြော, အဖန်ဖန် ပွတ်တိုက်ဆေးကြောသကဲ့သို့ ထို့အတူ သမထဝိပဿနာစိတ်ကို အဖန်ဖန်အားထုတ်သော သမထဝိပဿနာစိတ်ရှိသော ပညာရှိသောရဟန်းတော်သည် အနုစားဖြစ်သော ဉာတိဝိတက်, ဇနပဒဝိတက်, အနဝညတ္တိဝိတက်နှင့်ယှဉ်သော ကိလေသာအနုစားများကို ပယ်စွန့် ပယ်ဖျောက်, ကင်းပျောက်အောင် အားထုတ်နိုင်ပြီးနောက်ထပ်ပြန်မဖြစ်ခြင်းသို့ ရောက်စေနိုင်၏။

ရွှေအညစ်အကြေးများ ရှင်းသွားပြီး ပကတိရွှေစင်တို့သာ ကျန်တော့သကဲ့သို့ ထို့အတူ စိတ်၏အညစ်အကြေးများ ရှင်းသွားပြီး ဓမ္မဝိတက်မျှသာ ကြွင်းကျန်တော့၏။ ထိုရွှေကို ရွှေပန်းထိမ်ဆရာနှင့် တပည့်တို့သည် မိုက်ခွက်၌ထည့်၍ မှုတ်၍ အထပ်မှုတ်၍ ဖိနှိပ်၍မှုတ်သော်လည်း အညစ်အကြေးကျန်ရှိနေလျှင် နူးညံ့ပျော့ပျောင်း မှုမရှိ, ရွှေပန်းထိမ်လုပ်ငန်း၌ ပြုလုပ်၍မဖြစ်, အရောင်မထွက်, ကျွတ်ဆတ်ဆတ် ဖြစ်ကာ ကျိုးတတ်သကဲ့သို့၊ ထို့အတူ ဓမ္မဝိတက္ကသမာဓိသည် ကိလေသာအပူ မငြိမ်းသေး, မမွန်မြတ်သေး, ငြိမ်းအေးမှုကိုမရသေး ဧကာဒိဘာဝမဖြစ်သေး, ပြုပြင်ခြင်းပယောဂနှင့်တကွ ကိလေသာတို့ကို ဖိနှိပ်တားမြစ်၍ ဖြစ်ပေါ်လာ၏။

ရွှေပန်းထိမ်ဆရာနှင့် တပည့်တို့သည် ထိုရွှေကို မှုတ်အပ်, အထပ်ထပ်မှုတ်အပ်, ဖိနှိပ်၍မှုတ်အပ်သည်ရှိသော် အညစ်အကြေးကင်းရှင်းပြီး ထိုရွှေသည် နူးညံ့ ပျော့ပျောင်း၍ အရောင်တလက်လက်ထွက်ပေါ်၍ ကျွတ်ဆတ်ခြင်းမရှိ ရွှေပန်းထိမ် လုပ်ငန်း၌ အထည်အမျိုးမျိုးပြုလုပ်၍ ရနိုင်တော့သကဲ့သို့၊ ထို့အတူ စိတ်သည် အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌ စွဲမြဲစွာတည်သည့်အခါ ဧကာဒိသမာဓိအဖြစ်သို့ ရောက်သည့်အခါ ပြုပြင်ခြင်းပယောဂနှင့်တကွ ကိလေသာတို့ကို တားမြစ်ဖိနှိပ်၍ မဖြစ်တော့၊ သိလိုသော အဘိညာဉ်ကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်သော ဓမ္မ၏အဘိညာဉ်ကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ရန် စိတ်ကို ရှေးရှုညွတ်စေ၏။ ရှေးဘဝအကြောင်းနှင့် ယခုဘဝ အဘိညာဉ်၏အခြေခံ ဖြစ်သော ဈာန်အစရှိသော အကြောင်းရှိခဲ့သော် ထိုထိုအရာ၌ မျက်မှောက်သက်သေ ဖြစ်ထိုက်သည်၏အဖြစ်သို့ ရောက်၏။

ထိုရဟန်းသည် “ဣဒ္ဓိဝိဓအဘိညာဉ်, ဒိဗ္ဗသောတအဘိညာဉ်, ပရစိတ္တ ဝိဇာနနအဘိညာဉ်, ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိအဘိညာဉ်, ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ်, အာသဝက္ခယဉာဏ်တို့ကိုရ၍ နေနိုင်ရာ၏” အစရှိသည်ဖြင့် အခြေခံအဆင့်မှ ရဟန္တာ ဖြစ်သည်အထိ ဘာဝနာလုပ်ငန်းနှင့် ယင်းလုပ်ငန်း၏အကျိုးတရားတို့ကို ရွှေကျင်သည့် လုပ်ငန်းမှအစပြုကာ ရွှေထည်လုပ်ငန်းတိုင်အောင်သော ဥပမာဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌လည်း မှတ်သားဖွယ်ရာ ဖွင့်ဆိုချက်များ ပါရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ဂန္ဓဇာတသုတ်

အရှင်အာနန္ဒာထေရ်က လေအောက်၌သာ ကြိုင်လှိုင်ပြီး လေဆန်မတက်နိုင်သော နံ့သာသုံးမျိုးကို လျှောက်ထားပြီး လေအောက်, လေညာ အရပ်မျက်နှာအားလုံး ပျံ့နှံ့နိုင်သော နံ့သာမျိုးကို မေးလျှောက်သဖြင့် လေအောက်, လေညာ အရပ်မျက်နှာ အားလုံး ပျံ့နှံ့နိုင်သော သရဏဂုံ, သီလ, ဒါနရနံ့များ ရှိပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ ဓမ္မဒေသနာခွင့်ပြုတော်မူခြင်းအကြောင်းကိုလည်း ဖွင့်ပြထားပါသည်။

## ကိုးကား
နိဝေသကသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ချဉ်းကပ်ရောက်ရှိလာသော အရှင်အာနန္ဒာထေရ်အား

(က) ဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော်ကိုးပါး၌ သက်ဝင်ကြည်ညိုမှု။

(ခ) တရားတော်၏ ဂုဏ်တော်ခြောက်ပါး၌ သက်ဝင်ကြည်ညိုမှ၊ (ဂ) သံဃာတော်၏ ဂုဏ်တော် ကိုးပါး၌ သက်ဝင်ကြည်ညိုမှုဟူသော အရာဌာနသုံးပါးတို့၌ သနားစောင့်ရှောက် ချီးမြောက်ထိုက်သူ, မိမိ၏ မိန့်ဆိုညွှန်ကြားချက်ကို နာယူလိုက်နာပြုကျင့်မည် မိတ်ဆွေ, ရင်းနှီးသူ, ဆွေမျိုး သားချင်းတို့ကို ဆောက်တည်စေရမည်၊ တည်စေရမည်၊ စွဲမြဲစွာတည်စေရမည်။ မဟာဘုတ်လေးပါးတို့သည် မိမိတို့ကိုယ်ပိုင်သဘောမှ ဖေါက်ပြန်၍ ဖြစ်နိုင်လျှင် ဖြစ်နိုင်၏ ရတနာသုံးပါး ဂုဏ်တော်များ၌ သက်ဝင်ကြည်ညိုကြသော အရိယာသာဝကများ အပါယ်လေးပါးသို့ လုံးဝမကျရောက်နိုင် အယူဝါဒ လုံးဝမပြောင်းနိုင်ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား