open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ထွန်းတင့်

ဒေါက်တာ**ထွန်းတင့်** (၁၆ မတ် ၁၉၃၅ မွေးဖွား) သည် မြန်မာစာအဖွဲ့ဝင် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝ 
ဆရာကြီးကို ၁၉၃၅-ခုနှစ် မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ဂန့်ဂေါမြို့၌ အဖ ကျောင်းဆရာ ဦးသာကြွယ်၊ အမိ ဒေါ်ရွှေမတို့က မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၁၉၅၃-ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအထိ ဂန့်ဂေါအထက်တန်းကျောင်းတွင် ပညာဆည်းပူးခဲ့သည်။ ၁၉၅၈-ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်က ဝိဇ္ဇာ(ဂုဏ်ထူး) ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၇၁-ခုနှစ်တွင် မန္တလေးတက္ကသိုလ်က မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၂-ခုနှစ်တွင် ဂုဏ်ထူးဆောင် ပါရဂူဘွဲ့ Doctor of Letters (      ) ကို ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။

## အလုပ်တာဝန်များ 
၁၉၅၈-ခုနှစ်မှ ၁၉၇၄-ခုနှစ်အထိ ပုသိမ်ကောလိပ်၊ မကွေးကောလိပ်၊ မန္တလေးတက္ကသိုလ်၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တို့တွင် လက်ထောက်ကထိက၊ ၁၉၇၄-ခုနှစ်မှ ၁၉၇၇-ခုနှစ်အထိ တရုတ်နိုင်ငံ၊ ပီကင်းတက္ကသိုလ်တွင် မြန်မာစာဆရာ၊ ၁၉၇၇-ခုနှစ်မှ ၁၉၈၀-ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊ မော်လမြိုင်တက္ကသိုလ်တို့တွင် ကထိက၊ ၁၉၈၁-ခုနှစ်မှ ၁၉၉၅-ခုနှစ်အထိ မြန်မာစာအဖွဲ့ဦးစီးဌာန တွင် စာတည်း၊ စာတည်းမှူး၊ စာတည်းမှူးချုပ်၊ ညွှန်ကြားရေးမှူးတာဝန်များကို ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။ ၁၉၉၅-ခုနှစ်တွင် သက်ပြည့်အငြိမ်းစားယူသည်။ ၁၉၉၆-ခုနှစ်တွင် မြန်မာစာအဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။

၁၉၈၁-ခုနှစ်မှစ၍ မြန်မာစာလုံးပေါင်းသတ်ပုံကျမ်း၊ မြန်မာသဒ္ဒါ၊ မြန်မာစာမြန်မာစကား၊ မြန်မာအဘိဓာန်၊ မြန်မာစကားပုံ၊ မြန်မာဆိုရိုးစကား၊ အလိမ္မာပုံဝတ္တုများ၊ မြန်မာ-အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်၊ ခရီးဆောင်မြန်မာအဘိဓာန်၊ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာအဘိဓာန်၊ စာကိုးအဘိဓာန်စာအုပ်များ ပြုစုရာတွင်လည်းကောင်း၊ ထုတ်ဝေရာတွင်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ပါရဂူကျမ်းများကြီးကြပ်သူအဖြစ်လည်းကောင်း၊ အဆင့်မြင့်ပညာ မြန်မာစာသင်ရိုးညွှန်းတမ်း ကော်မတီဝင်၊ အခြေခံပညာ မြန်မာစာ သင်ရိုးညွှန်းတမ်းကော်မတီဝင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။ ကွန်ပျူတာသုံးမြန်မာယူနီကုတ်အဖွဲ့တွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
*ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန မြန်မာစာနှင့် ဘာသာစကားပညာရေးဦးစီးဌာန
ထုပိကာ

**ထုပိကာ** ဆိုသည်မှာ ပြာသာဒ်ဆောင်၏ အငယ်ဆုံးဘုံဆင့်ပေါ်တွင် ရှိသော ပြာသာဒ်အထွဋ်(ထွတ်)ကို ဆိုသည်။ အုတ်ပြာသာဒ်တွင် ဖြစ်စေ၊ သစ်သားပြာသာဒ်တွင် ဖြစ်စေ၊ သံပြာသာဒ်တွင် ဖြစ်စေ ချည်ခွင်ပုံ (သို့) မကိုဋ်ပုံ ထီး၏အောက်ပိုင်းက တပ်ဆင်ရလေသည်။

မြန်မာဘာသာတွင် **ထုပိကာ** ဟု ယခုအရေးတွင်လျက်ရှိသော စကား၏ မူလမှာ ပါဠိဘာသာ **ထူပိက** ပုဒ် ဖြစ်သည်။ ပါဠိဘာသာတွင် ယင်း **ထူပိက** ပုဒ်သည် ထူပ ပုဒ်သက်ဖြစ်၍၊ ထူပ ပုဒ်၏အနက် “ခေါင်းလောင်း ပုံသဏ္ဌာန် ရှိစေတီ” ဟောဖြစ်သည်။ စစ်ကိုင်းမြို့ ကောင်းမှုတော် ခေါ် ရာဇမဏိစူဠာ စေတီတော်၊ ထူပါရုံစေတို့တော်တို့၏ ပုံမျိုးကို ဆိုလိုသည်။ သီဟိုဠ်ကျွန်းတွင်သော် ကောင်းမှုတော် ပုံသဏ္ဌာန်မျိုးကို တည်ဆောက်ကြသည်က များသည်။ 
ထို့ကြောင့် **ထူပိက**၏ အနက်ရင်းမှာ “ခေါင်းလောင်း ပုံသဏ္ဌာန်ရှိ ခေါင်, အမိုး” ဟူ၏။ **ထူပိက** ကိုတဖန် ဋီကာကျမ်းတို့တွင် ကူဋာဂါရ၊ “စုလစ်, မွမ်းချွန်ပါသော အဆောက်အဦ” ဟုဖွင့်ကြပြန်သည်။ သို့ဖြင့် မြန်မာ ဘာသာ၌ ပြာသာဒ်တင်သော အဆောက်အဦတို့တွင်၊ ဘုံအဆင့်ဆင့်ရှိ ပြာသာဒ်ဝယ်၊ ဘုံဆင့်များ၏အထက်၊ ထီးအောက်ရှိ၊ သုံးမြှောင့်, လေးမြှောင့် စသည်အမြှောင့်များ ဖေါ်ထားလေ့ရှိ၍၊ အထက်သို့ ခပ်ရှူးရှူး တက်သွားသော အချောင်းကြီးကို **ထုပိကာ** ဟု ခေါ်စ မှတ် ပြုလျက်ရှိသည်။ စေတီတို့၌သော် ယင်း အချောင်းကြီးမှာ ငှက်ပျောဖူးသဏ္ဌာန်လုံးချောဖြစ်သဖြင့်။ ယင်းနေရာ အစိတ် အပိုင်းကို “ငှက်ပျောဖူး”ဟူ၍သော်၎င်း၊ ခရားသီးသဏ္ဌာန်နှင့်လည်းတူသဖြင့်။ “ခရားသီး” ဟူ၍သော်၎င်း ခေါ်လေ့ရှိသည်။ ပြာသာဒ်တို့၌သော်ကို “ပိစပ်ဖူး၊ ဟင်းရမ်းဖူး” ဟူ၍လည်းခေါ်သေးကြောင်း၊ ယုဒသန်အဘိဓာန်တွင် ပြဆိုထားသည်။

ရှေးကျောက်စာတို့တွင် **ထုပိကာ** ဟူသော အရေးအခေါ်ကို မတွေ့ရ။ ပုဂံ ခေတ်တွင် ယင်းကို **အထွတ်** ဟု မြန်မာ စကား သက်သက် ဖြင့်သာ ခေါ်ဆိုခဲ့ဟန်တူသည်။ ၅၈၅ ခုစွဲ၊ [လေးမျက်နှာဖုရားကျောက်စာ](https://my.wikisource.org/wiki/မင်းအနန္တသူ%20(လေးမျက်နှာဘုရား)%20ကျောက်စာ)တွင် “**အထွတ်**ကာ ရှယ်တွတ် ပ္လု ဧအ်။ **အထွတ်**ထက္ကာရှယ်ထီဆောက်၏ (**အထွတ်**ကား ရွှေထွတ်ပြု၏။ **အထွတ်**ထက်ကား ရွှေထီးဆောက်၏)။” ဟု ဆိုလျက်ရှိရာ။ ထီး၏ အောက်၌ တည်လျက်ရှိသော ငှက်ပျောဖူး နေရာ၊ **ထုပိကာ** နေရာကိုပင် **အထွတ်** ဟုခေါ်လျက်ရှိသည်။ တဖန့် ၅၉၃-ခုစွဲ၊ စောမင်းလတ်ဖုရားကျောက်စာတွင် “စေတီကိုဝ်ရှေယ်အတိသော**အထွတ်**လေတင်၏ (စေတီကိုရွှေအတိ သော **အထွတ်**လေတင်၏)။”ဟု ဆိုသည်၌၊ ရှေးကစေတီ တဆူလုံးကို ရွှေမထည့်, ရွှေမချနိုင်သော်၊ ရွှေစည်းခုံစေတီတော်ကြီး၌ကဲ့သို့၊ ငှက်ပျောဖူး မှစ၍ အထက်ကိုသာ ရွှေထည့်ရိုး၊ ရွှေချရိုး အလေ့ရှိသည်ကို ထောက်သော်၊ “ငှက်ပျောဖူး၊ ထုပ်ကာ”ကိုပင် **အထွတ်** ဟု ခေါ်ဆိုသည်ယူပြန်ရာ၏၊ ထို့ကြောင့် **အထွတ်** ဟူသောစကားဖြင့် မည်သည့် အချွန်အတက်ကိုမဆို ခေါ်ဆိုနိုင်စေကာ၊ စေတီနှင့်ပြာသာဒ်တို့တွင်ငှက်ပျောဖူးနှင့် **ထုပိကာ**တို့အား **အထွတ်** ဟု ပင်ခေါ်ဆိုခဲ့သည်မှာသိသာပေသည်။

ပုဂံမင်းမူလထိုး သကျသီဟုဖုရား ကျောက်စာတွင်မှ **ထုပိကာ** အရေးကို တွေ့မိသည်။ “ဆောက်လုပ်တော်မူသည့် တန်ဆောင်းတော်ကြီး တမျက်နှာသော် အချင်း ၉ တာ၊ လေးမျက်နှာသော် အဝန်း ၃၆ တာ၊ မြေဝင် ၄တောင်၊ မြေပေါ်**ထုပိကာ**ထိ အရပ်တော် ၄၁ တောင်၊”

မွန်တို့ကသော်ပါဠိဘာသာဖြင့် **ထူပိက**၊ မြန်မာဘာသာဖြင့် **ထုပိကာ** ဟု ခေါ်ဆိုသည်ကို **ထုပ်ပြကာ၊ ဓုပ်ပြကာ** ဟုရေးသားခေါ်ဆိုသည်။ 

ဖေါ်ပြပါအကြောင်းတို့ကိုထောက်သော်၊ မြန်မာဘာသာ၌ ယခု **ထုပိကာ** ဟုခေါ်ဆိုလျက်ရှိသည်ကို၊ ပြာသာဒ်**အထွတ်**၊ ပြာသာဒ်ထွတ် ဟုခေါ်ဆိုသော်လည်း သင့်ရာ၏။ ဤသို့လျှင် **ထူပ** မှ **ထူဝိက** သို့သက်၍၊ “ထူပပုံသဏ္ဌာန် ခေါင်၊ အမိုး၊” ဟောပုဒ်ကို၊ မြန်မာတို့က **ထုပိကာ** ဟု ခေါ်ဆို ပြီးလျှင်း ပြာသာဒ်**အထွတ်**၊ ပြာသာဒ်ထွတ် အနက်ဖြင့်သုံးလျက်ရှိသည်ကိုထောက်၍၊ စကားတို့၏အနက်များ မည်သို့ ကျယ်ပြန့်၊ ခြားသန့်လာနိုင်သည်ကို ဆင်ခြင် ရာသတည်း။ 

### ကိုးကား
တင်လွင်၊ ဦး

**ဦးတင်လွင်** သည် မြန်မာစာအဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ဦးတင်လွင်ကို ၁၉၂၈-ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၉ ရက်တွင် အဖ ဦးအောင်သိန်း၊ အမိ ဒေါ်စိန်းတို့မှ ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၁၉၄၀-ခုနှစ်တွင် အလယ်တန်းပညာကို ရန်ကုန်ဟိုက်စကူးကျောင်း၊ ၁၉၄၄- အထက်တန်းပညာကို နိုင်ငံတော်စံပြအထက်တန်းကျောင်းတို့တွင်လည်းကောင်း သင်ကြား ခဲ့ပြီး တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းကို ၁၉၄၆-ခုနှစ်တွင် အလွတ်ဖြေဆိုအောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၁-ခုနှစ်တွင် ဝိဇ္ဇာ (ဂုဏ်ထူး) ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၆၂-ခုနှစ်တွင် မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ကို လန်ဒန်တက္ကသိုလ်မှ ရရှိခဲ့သည်။

ဆရာကြီးသည် ၁၉၅၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၅၄-ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် နည်းပြဆရာ၊ ၁၉၅၄-ခုနှစ်မှ ၁၉၆၃-ခုနှစ်ထိ ကျောက်ဖြူကောလိပ်တွင် လက်ထောက်ကထိက၊ ၁၉၆၃-ခုနှစ်မှ ၁၉၆၆-ခုနှစ်ထိ ပုသိမ်ကောလိပ်တွင် ကထိက၊ ၁၉၆၉-ခုနှစ်မှ ၁၉၈၇-ခုနှစ်အထိ မန္တလေးတက္ကသိုလ် အရှေ့တိုင်းပညာဌာနတွင် ကထိက(ဌာနမှူး)၊ ပါမောက္ခ၊ ၁၉၈၇-ခုနှစ်မှ ၁၉၈၉-ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် အရှေ့တိုင်းပညာဌာနတွင် ပါမောက္ခအဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၈-ခုနှစ်မှ ၂၀၀၁-ခုနှစ်အထိ နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့တက္ကသိုလ်၊ ပါဠိစာပေဌာနတွင် တွဲဖက်ဌာနမှူး၊ ၂၀၀၀-ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၀၆-ခုနှစ်အထိ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာပြု တက္ကသိုလ်တွင် ပါဠိပါမောက္ခအဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

ဆရာကြီးသည် ၁၉၆၅-ခုနှစ်မှ ၁၉၇၅-ခုနှစ်အထိ အင်္ဂလိပ်သတင်းစာ (*The Working People’s Daily*) ၌ ပါဠိစာပေနှင့် ဗုဒ္ဓယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာဆောင်းပါးများကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ရေးသားခဲ့သည်။ မင်းကွန်းတိပိဋကဓရဆရာတော်၏ ရှစ်တွဲ (ခြောက်အုပ်)ကို မန္တလေးတက္ကသိုလ်ဒုတိယအဓိပတိ ဆရာကြီး ဦးကိုလေးနှင့် အဓိကတွဲဖက်၍ အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ ပြန်ဆိုခဲ့သည်။ သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ချီးမြှင့်သော "မဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇဘွဲ့"ကို ၂၀၀၄ တွင် ရရှိခဲ့သည်။

ဆရာကြီးသည် ၁၉၉၆-ခုနှစ်မှ ယနေ့ထိ မြန်မာစာအဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန မြန်မာစာနှင့် ဘာသာစကားပညာရေးဦးစီးဌာန 

ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာစာအဖွဲ့ဝင်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၂၈ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ကျောက်ဆင်ရွှေတိဂုံစေတီ

**ကျောက်ဆင်ရွှေတိဂုံစေတီ**တော်ကြီးသည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်၊ ပင်းတလဲ၊ လေးမျက်နှာရွာ၊တဲစုရွာ ကြီးများ၏ အနောက်ဘက် ၂ မိုင်ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
စမစ် ဒွန်း

ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး(ငြိမ်း) သတိုးမဟာသရေစည်သူ **စမစ်ဒွန်း** (၁၁ နိုဝင်ဘာ ၁၉၀၆ – ၁၉၇၉) သည် မြန်မာ့တပ်မတော်တွင် ၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၈ မှ ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၄၉ အထိ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။လွတ်လပ်သောမြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ယခင်အခေါ်  စစ်ဦးစီးချုပ်) ဖြစ်သည်။

## ငယ်စဉ်ဘဝ 
ကရင်အမျိုးသား စမစ်ဒွန်းကို ၁၉၀၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက်နေ့မှာ ဧရာဝတီတိုင်း ကျောင်းကုန်းမြို့မှာ မွေးဖွားခဲ့သည်။ 

## စစ်မှုထမ်းဘဝ 
၁၉၂၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၈ ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယစစ်တပ်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး အမှတ် ၁၀ တပ်ရင်း၊ အမှတ် ၂၀ ဘားမားရိုင်ဖယ်တပ်ဖွဲ့တွင် စတင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ လေ့ကျင့်သင်ကြားရေးပြီးနောက် အမှတ် ၂ တပ်ရင်း၊ အမှတ် ၂၀ ဘားမားရိုင်ဖယ်တပ်ဖွဲ့နှင့်အတူ ၁၉၃၀ မှ ၁၉၃၂ အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ 

ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဂျပန်သိမ်းပိုက်ထားတဲ့ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသကို လေထီးနဲ့ ခုန်ဆင်းပြီး ဒေသခံ ကရင်ပြောက်ကျားတပ်ဖွဲ့တွေကို ဦးဆောင်ခဲ့ပါတယ်။ အရပ်အမောင်း ပုသေးသေးနှင့် အရပ် ၄ ပေသာသာ ရှိ၍ “ဗိုလ်မှူးကြီး လေးပေ (the Four-foot Colonel)” ဟုလည်း လူသိများသည်။ ဗိုလ်မှူးကြီး စမစ်ဒွန်းသည် မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှု အစောပိုင်းကာလမှာ အဓိကအခန်းက ပါဝင်ခဲ့တဲ့အတွက် အသစ်ပြန်လည် ဖွဲ့စည်းတဲ့ မြန်မာတပ်မတော်မှာ တပ်မတော် ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး ဗိုလ်ချုပ်အဆင့် ရာထူးတိုးမြှင့် ခန့်ထားခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးရတဲ့နေ့ကစပြီး ၁၉၄၉ ဇန်နဝါရီလကုန်အထိ စစ်ဦးစီးချုပ် (တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်) တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ် ကရင်လူမျိုးများ ကိုယ်ပိုင်လွတ်လပ်ရေး အတွက် စတင် တိုက်ခိုက်ကြသည့်အချိန်၌ ဗိုလ်ချုပ် စမစ်ဒွန်းကို တပ်မတော် ရာထူးများမှ ရပ်ဆိုင်းပစ်ခဲ့သည်။

ဗိုလ်ချုပ် စမစ်ဒွန်းသည် ကရင်အမျိုးသားရေး စိတ်ဓာတ်ပြင်းပြသူတယောက် ဖြစ်သော်လည်း မြန်မာ့တပ်မတော်အပေါ် အမြဲတမ်း သစ္စာရှိပြီး စစ်သားကောင်းပီသသည့် ခေါင်းဆောင်တယောက် ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်ချုပ် စမစ်ဒွန်းဟာ ဘဝရဲ့ နောက်ဆုံးနှစ်တွေကို ရှမ်းပြည်နယ် ကလောမြို့မှာ နေထိုင်ရင်း ဥယျာဉ်စိုက်ပျိုးပြီး စာရေး စာဖတ်တဲ့ အလုပ်နဲ့ပဲ ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။ သူမကွယ်လွန်ခင် သူ့ရဲ့ ကိုယ်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိ စာအုပ်ဖြစ်တဲ့ “Memoirs of the Four-foot Colonel” ဟာ ရေးသားပြီးစီးခဲ့ပြီး သူကွယ်လွန်ပြီးလို့ တနှစ်အကြာမှာ Cornell University ရဲ့ အရှေ့တောင်အာရှ အစီအစဉ်က ထုတ်ဝေဖြန့်ချိခဲ့သည်။

## ဘဝနိဂုံး 
စမစ်ဒွန်းသည် ၁၉၇၉ ခုနှစ် ရှမ်းပြည်နယ် ကလောမြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။ 

## ဂုဏ်ပြုချီးကျူးခံရခြင်း 
နိုင်ငံတော်မှနေ၍ သတိုးမဟာ သရေစည်သူဘွဲ့  ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခံရသူဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
*Dun, Smith. Memoirs of the Four-Foot Colonel. Ithica, NY: Cornell Southeast Asia Program, 1980.

ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၀၆ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:၁၉၇၉ ကွယ်လွန်သူများ
ကဏ္ဍ:ကရင်လူမျိုးများ
ကဏ္ဍ:တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ
ဆိုရမိမိ

**SORAMIMI** (ソラミミ、ဆိုရမိမိ) သည် ဂျပန်အမျိုးသမီးတေးဂီတဘဏ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

## အကျဉ်း
ဆိုရမိမိသည် ခန်တိုးဒေသတွင် အခြေစိုက်သည့် အမျိုးသမီးဘဏ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အမျိုးသမီး လေးဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ 

၂၀၁၃ ခုနှစ်၊ မေလတွင် ခေါင်းဆာင် ဂျုနနှင့် ယခတို့သည် ပေါင်းစပ်ကာ တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် မုရတတမု (むらたたむ) နှင့် UNI တို့သည် ပါဝင်လာခဲ့ကြသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှစ၍ ဘဏ်၏ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံသည် လက်ရှိအတိုင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ရပ်နားခဲ့ကြသည်။

## အဖွဲ့ဝင်များ
**ယုခ YAKA** (ヤカ、၁၉၉၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၅ ရက်နေ့ဖွား၊ အသက် ၂၇နှစ်) သည် အသံပိုင်းဆိုင်ရာတွင် ခေါင်းဆောင် ဖြစ်သည်။ ယုခသည် ဖုခုအိုခခရိုင်တွင်မွေးဖွားလာသူဖြစ်သည်။ သူ့အား ချစ်စနိုးအနေဖြင့် ခေါ်ဆိုသည့် အမည်မှာ ယခမရု やかまるနှင့် ယခန်းဘိုး やかんぼうဖြစ်သည်။

**အုနိ UNI** (ウニ、၁၉၉၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၃ ရက်ဖွား၊ ၂၆ နှစ်) သည် ဂီတာပိုင်းတွင် ခေါင်းဆောင် ဖြစ်သည်။ အုနိကို ခနဂါဝါခရိုင်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ အစပိုင်းတွင် အားကစားအဖွဲ့အဝင်ဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ဂီတာနှင့်ပတ်သက်သည့် ဂီတာမှူး ဖြစ်လာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
မဟာမြတ်မုနိ (စန္ဒာမုနိ)

အင်းဝမြို့အပြင်မြို့ရိုးအတွင်း လေးထပ်ကြီးကျောင်း အရှေ့ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ မဟာမြတ်မုနိစေတီကို ညောင်ရမ်းမင်းသည် သက္ကရာဇ် (၉၆၄)ခု၊ တန်ခူးလပြည့်ကျော် (၆)ရက်နေ့တွင် စတင်တည်ထားခဲ့ပြီး သားတော် အနောက်ဘက်လွန်မင်းက ပြီးစီးအောင် ဆက်လက်တည်ဆောက်၍ လုံးတော်ပြည့် ရွှေချခဲ့သည်။ ညောင်ရမ်းမင်းတို့သည် အဝကို ဒုတိယအကြိမ် ပြန်လည်တည်ဆောက် စိုးစံခဲ့သော ညောင်ရမ်းမင်းတရားကြီးကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် အထွတ်အမြတ် ဆယ့်နှစ်လရာသီပွဲများ ပွဲသဘင် အခမ်းအနား ကျင်းပကြသည့် အခါတိုင်း မဟာမြတ်မုနိဘုရားအား ဦးတိုက်ကြသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ 

အမရပူရမြို့တည် ဘိုးတော်(ဗဒုံမင်း)သည် သံပိဿာချိန် (၁၁၃၆၈)ဖြင့် သွန်းလုပ်ခဲ့သော ဉာဏ်တော်(၅) တောင်(၂)မိုက်ရှိ စန္ဒာမုနိရုပ်ပွားတော်ကြီးကို မင်းကွန်းတွင် သွန်းလုပ်၍ အမရပူရသို့ ပင့်ဆောင်ပူဇော်ခဲ့သည်။ 
## ကိုးကား
ကြက်တောင်ကွ

**ကြက်တောင်ကွ** သည် မြန်မာ ကာတွန်းရုပ်ရှင် ဖြစ်ကာ ၁၉၃၄ခုနှစ်တွင် ဦးဘဂျမ်းသည်  ပဲရော့ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီအတွက် ကာတွန်းရုပ်ရှင်ကို ဦးဟိန်းစွန်းနှင့်အတူ ရေးဆွဲရာမှ မြန်မာနိုင်ငံ၏ပထမဆုံးကာတွန်းရုပ်ရှင်အဖြစ် ပေါ်ပေါက်လာရသည်။ ကြက်တောင်ကွ ရုပ်ရှင်သည် ပေရှစ်ရာမျှ ရှည်လျား၍ စာသားအတွက် ကားချပ်ပေါင်း ရှစ်သောင်းငါးရာခန့်ရေးဆွဲရပေသည်။ဤ ကာတွန်းရုပ်ရှင်သည်  ဦးဘဂျမ်း၏  ပထမဆုံးရုပ်ရှင်လည်း ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
ကာတွန်းဆရာ

**ကာတွန်းဆရာ** သည် ကာတွန်း (သို့မဟုတ်) ရုပ်ပြ (comics) ဖန်တီးရေးသားသူ အနုပညာရှင်ကို ခေါ်​ဝေါ်ကြသည်။ ကာတွန်းဆရာ သည် ရုပ်ပြဖန်တီးရေးသားသူနှင့် ကွဲပြားသည် ရုပ်ပြဆရာသည် စာပေနှင့် ဂရပ်ဖစ်ကို တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပြုလုပ်ထုတ်လုပ်သည်။

ကာတွန်းဆရာများသည် စာဖတ်သူကို ပညာပေးရန်၊ ပျော်ရွှင်ရယ်မြူးစေရန် ရည်ရွယ်၍ ရေးဆွဲလေ့ကြသည်။ 

မြန်မာကာတွန်းဆရာကြီးများထဲတွင် ကာတွန်းဦးဘဂျမ်း၊ကာတွန်းဦးဟိန်စွန်း၊ကာတွန်းဦးဘကလေး၊ ကာ တွန်းဦးဘကြည်၊ကာတွန်းအောင်ရှိန်၊ ကာတွန်းဦးဖေသိန်း၊ ကာတွန်းဦး​ကျော်ဆန်း၊ ကာတွန်းတင်အောင်နီ၊ကာတွန်းကံချွန်၊ကာတွန်းမော​င်မောင် ၊ကာတွန်းသုတ၊ကာတွန်းငွေကြည် ၊ကာတွန်းသန်းကြွယ်၊ကာတွန်းကိုခိန်၊ကာတွန်​းမြေဇာ ၊ကာတွန်းအော်ပီကျယ်၊ကာတွန်းသစ်ထွဏ်း၊ကာတွန်း ကျော်ထွဏ်း၊ကာတွန်းပိုးဇာ၊ကာတွန်းမိမန်းလေး(တောင်ငူ)၊ ကာတွန်းသော်က၊ကိုရွှေထူး(ပြည်)၊ကာတွန်းမင်ဇော်၊ကာတွန်းအောင်ဇေယျ၊ ကာတွန်းဇော်ဝိတ်နှင့် ကာတွန်း ဇော်ဝိုင်တို့သည် အထူးထင်ရှားသည်။

ကဏ္ဍ:ကာတွန်းဆရာများ
အိုင်လင်းလီ

**အိုင်လင်းလီ** () (၁၉၇၀ မွေးဖွား) သည် အမေရိကန်လူမျိုး အစုဝင်ရင်းနှီးမြုပ်နှံသူ (seed investor) ဖြစ်ပြီး Cowboy Ventures ကို တည်ထောင်သူ ဖြစ်သည်။ ဆီလီကွန်တောင်ကြား၌ အမျိုးသမီး ရင်းနှီးမြုပ်နှံသူ တိုးပွားလာစေသည့် လူဆော် (public advocate) အဖြစ် ထင်ရှားသည်။

ချိုပေါက်မြင်းဟူသော ဝေါဟာရကို *ချိုပေါက်မြင်းကလပ်က ကြိုနေတာ* (Welcome to the Unicorn Club: Learning from Billion-Dollar Startups) ဟူသော ဆွေးနွေးပွဲခေါင်းစဉ်၌ စသုံးသည်။ ဒေါ်လာ သန်း ၁၀၀၀ ခန့်နှင့် အရင်းစသော လုပ်ငန်းပေါက်များမှာ ရှားပါးသည်ဖြစ်၍ ချိုပေါက်မြင်းဟု တင်စားခြင်း ဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝ 
၁၉၇၀ ပြည့်တွင် တရုတ်မှ အမေရိကားသို့ ပြောင်းရွေ့အခြေချသူတို့မှ မွေးသည်။ နယူးဂျာစီ၌ ကြီးပြင်းသည်။

အမ်အိုင်တီ စလုံး စီမံခန့်ခွဲမှုကျောင်း (MIT Sloan Management School) မှ ၁၉၉၂ ခုတွင် ကျောင်းပြီးသည်။

ထို့နောက် ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာဆန်းစစ်သူ (financial analyst) အဖြစ် မော်ဂန်စတန်လေ (Morgan Stanley) လုပ်ငန်းတွင် ၂ နှစ်ခန့် လုပ်သည်။ စီးပွားစီမံ မဟာဘွဲ့ကို ဟားဘတ်စီးပွားရေးကျောင်းမှ ၁၉၉၇ ခုတွင် ရသည်။

အစုဝင်ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုလုပ်ငန်း Cowboy Ventures ကို ထူထောင်သည်။ အမျိုးသမီးဦးစီးသော ပထမဆုံး ရင်းနှီးမြုပ်နှံသည့်လုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၇ ခုတွင် တက်ဝမ် (Ted Wang) ကို လုပ်ငန်းဖော်အဖြစ် ပါစေသည်။  Cowboy Ventures သည် ခြောက်နှစ်တာကာလအတွင်း အကြီးစားရင်းနှီးငွေ (fund) ၃ ခု ရခဲ့ပြီး ပမာဏမှာ ဒေါ်လာ ၉၅ သန်းမျှ ရှိသည်။ 

## ဘွဲ့ထူးဂုဏ်ထူးများ 
၂၀၁၈ ခု ဖော်ဘီ မဂ္ဂဇင်း၏ စွမ်းအားအရှိဆုံးအမျိုးသမီး ၁၀၀ စာရင်း (နံပါတ် ၉၃) နှင့် ထိပ်တန်းအမျိုးသမီးရင်းနှီးမြုပ်နှံသူ ၁၀၀ စာရင်း (နံပါတ် ၉၇) တို့တွင် ပါသည်။

၂၀၁၉ ခု တိုင်းမ် မဂ္ဂဇင်း၏ တနှစ်တာအတွက် လွှမ်းမိုးမှုအရှိဆုံးသူ ၁၀၀ စာရင်းတွင်လည်း ဝင်သည်။

## ပရဟိတလုပ်ဆောင်ချက်များ 
၂၀၁၈ ခုတွင် All Raise အမျိုးသမီး ရင်းနှီးမြုပ်နှံသူတို့အတွက် မတည်ငွေ ပေးသည့် အမြတ်မယူအဖွဲ့ကို တွဲဖက် ထူထောင်သည်။ အယောက် ၃၀ ထက်မနည်းပါသော အစုစပ်အဖွဲ့ ဖြစ်ပြီး အမျိုးသမီး ရင်းနှီးမြုပ်နှံသူတို့ တိုးပွားလာရန် ရည်သည်။

## ကိုးကား
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဘာသာပြန်နေ့

**အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဘာသာပြန်နေ့** ကို ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် စက်တင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပကြသည်။ ဘာသာပြန်နေ့အခမ်းအနားကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဘာသာပြန်သူများအဖွဲ့ (FIT) မှ ၁၉၅၃ ခုနှစ်ကတည်းက ကျင်းပခဲ့ကြသည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် FIT သည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဘာသာပြန်သူများ၏ အားထုတ်မှုနှင့် ကမ္ဘာ့တစ်ဝှမ်းရှိ ဘာသပြန်သူ အဖွဲ့အစည်းများ၏ ကြိုးပမ်းမှုကို ဖော်ပြရန်အတွက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဘာသာပြန်နေ့ကို တရားဝင်သတ်မှတ်ရန် စိတ်ကူးရခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ ဂလိုဘယ်လိုက်ဇေးရှင်းခေတ်ကာလတွင် ဘာသာပြန်မှု၏ မရှိမဖြစ်အရေးပါမှုသည် မြင့်မားလာပြီး ဘာသာပြန်မှု၏ ဂုဏ်သိက္ခာကြီးမားမှုကို ဖော်ပြရန်အတွက် ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
ဆရာတော်

**ဆရာတော်** ဆိုသည်မှာ မြန်မာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ယဉ်ကျေးမှုတွင် သက်ကြီးဝါကြီး ရဟန်းတော်များ သို့မဟုတ် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတစ်ကျောင်း၏ ကျောင်းထိုင်ဆရာတော်တို့ကို ရည်ညွှန်းခေါ်ဆိုသော အသုံးအနှုန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ရံဖန်ရံခါတွင် ရိုသေလေးစားမှုဖြင့် **ဆရာတော်ကြီး** ဟူ၍လည်း သုံးစွဲကြသည်။

မြန်မာ ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် ဝါတော်အရ များစွာသော အသုံးအနှုန်းများလည်း ရှိသေးသည်။ အောက်ပါတို့ကို ဘုန်းတော်ကြီးများ၏ ဘွဲ့တော်ရှေ့တွင် ထည့်သွင်းအသုံးပြုကြသည်။
*"ဘဒ္ဒန္တ"
*"အရှင်"
*"ရှင်"
*"ဦး"
*"ဦးပဉ္ဇင်း"
*"ဆရာတော်"
*"ဆရာတော်ကြီး"
## လူမှုအဖွဲ့အစည်းပေါ် အကျိုးသက်ရောက်မှု
သံဃဂိုဏ်းဝင် ဆရာတော်အရှင်သူမြတ်တို့သည် မြန်မာတို့ ၏ ကျေးဇူးရှင်ကြီးများ ဖြစ်ကြပေသည်။ ဆရာတော်တို့၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကြောင့်၊ မြန်မာတို့သည် ဗုဒ္ဓသာသနာ၏ အဆုံး အမ၌တည်၍၊ ဗုဒ္ဓသာသနာကို အခြေခံသော မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု တို့ ထွန်းကားခဲ့ရပေသည်။ မြန်မာတို့သည် ငယ်စဉ်အခါကစ၍ မြန်မာဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများတွင် စာပေသင်ကြားခဲ့ရသည်။ ရှေးခေတ်က ဘုန်းကြီးကျောင်းများဟူသည်မှာ လောကီ လောကုတ္တရာ နှစ်ဖြာသော ပညာဗဟုသုတတို့ကို သင်ကြားပေး ရာဌာနကြီးများ ဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ အနောက်ဥရောပနိုင်ငံ တို့တွင် အလယ်ခေတ်ကအစပြု၍ ထွန်းကားခဲ့သော ခရစ်ယန် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများကဲ့သို့ပင် ပညာရေး၌ အချက်အချာ မဏ္ဍိုင်ကြီးများ ဖြစ်သည်။ ခရစ်ယန်ဘုန်းတော် ကြီးကျောင်း များမှ တစ်စတစ်စ တက္ကသိုလ်ကျောင်းများ ပေါ်ထွန်းလာခဲ့ သည်။ မြန်မာဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများသည်လည်း မြန်မာ ဘုရင်တို့ လက်ထက်တွင် မြန်မာ့တက္ကသိုလ်ကျောင်းကြီးများ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုသို့ တက္ကသိုလ်နှင့်တူသော မြန်မာဘုန်းတော် ကြီးကျောင်းများ၌ ငယ်စဉ်ကစ၍ ပညာသင်ကာ ကြီးပြင်းရ သော မြန်မာတို့သည် ဗုဒ္ဓအယူဝါဒ၌ ရိုသေကိုင်းညွတ်ရုံမျှမက သေး၊ ဗုဒ္ဓသာသနာကို အခြေခံသော ယဉ်ကျေးမှုဓလေ့ထုံးတမ်း တို့ကိုလည်း ခိုင်မာစွာ ထူထောင်နိုင်ခဲ့သည်။

ဘုန်းကြီးကျောင်း ပညာသင်ကြားရေးသည် လောကီလော ကုတ် နှစ်ဝယှဉ်၍ သင်ကြားပေးသောစနစ် ဖြစ်ခြင်းကြောင့်၊ မြန်မာတို့၌ စာပေအမွေအနှစ်နှင့် အခြားသော သုခုမနှင့် ဗိသုကာဆိုင်ရာ အနုပညာ အမွေအနှစ်တို့သည် သားစဉ်မြေး ဆက် အစဉ်မပျက် တည်ရှိခဲ့လေသည်။ အဆက်ဆက်သော ဆရာတော်များသည် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ၏ ပါဠိပိဋကတော်များကို နိဿယပြန်အားဖြင့်၎င်း၊ စကားပြေဖြင့်၎င်း၊ ပျို့ကဗျာလင်္ကာ စသည် တို့ဖြင့်၎င်း၊ အများအပြား ပြန်ဆိုရေးသားတော်မူခဲ့ကြ သည်။ နှောင်းလူဖြစ်သော လူပုဂ္ဂိုလ်၊ ရဟန်းပုဂ္ဂိုလ် အသီးသီး တို့သည်လည်း ယင်းတို့ကို ဖတ်ရှုလေ့လာ၍၊ စာပေအစဉ်ကို မပြတ်စေရဘဲ ထပ်မံဆက်လက် ရေးသားကြပြန်သည်။ ဤ နည်းဖြင့် မြန်မာစာပေ အစဉ်အလာသည် ဆက်ကာဆက်ကာ တိုးတက်ပြန့်ပွား လာလေရာ ယခုခေတ်အထိ မြန်မာကဝိစာဆို ပုဂ္ဂိုလ်များ၊ ကျမ်းပြုဆရာများ၊ စာရေးဆရာများသည် ဆက် လက်ထွန်းကား လျက်ရှိလေသည်။

ထို့ပြင် 'အလိမ္မာစာမှာရှိ'ဟူသောစကားပုံအရ၊ ဆရာတော် များကထားခဲ့သော စာအမွေအနှစ်တို့ကြောင့်၊ မြန်မာတို့သည် လူမှုရေးရာတို့၌ လိမ္မာကျွမ်းကျင်လာကြရသည်။ ထို လူမှုရေး အခြေခံတို့ဖြင့်လည်း မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု အဆောက်အအုံကို ခိုင်မြဲအောင် ထူထောင်၍၊ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်နိုင်ခဲ့ကြလေ သည်။ ထိုမျှ မကသေး၊ ဆရာတော်များ၏ သမ္ပဒါတရား လေးပါး အဆုံးအမတို့ကြောင့် မြန်မာတို့၏ စီးပွားရေးသည် လည်း ညီညွတ်မျှတသော စီးပွားရေးဖြစ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်များ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာဝေါဟာရများ
ဗို့အားတိုင်းကိရိယာ

**ဗို့အားတိုင်းကိရိယာ** () ဆိုသည်မှာ လျှပ်စစ်ပတ်လမ်းရှိ အချက် ၂ ချက်အကြား လျှပ်စစ် ပိုတင်ရှယ်ခြားနားချက်ကို တိုင်းတာရန်အသုံးပြုသော ကိရိယာတစ်ခုဖြစ်သည်။ Analog voltmeter သည် circuit ၏ voltage နှင့် အချိုးအစားအတိုင်းအတာကိုဖြတ်ပြီး pointer တစ်ခုကိုရွှေ့သည်။ ဒီဂျစ်တယ်ဗို့မီတာများသည် ဒီဂျစ်တယ် converter ကို Analog အသုံးပြုခြင်းဖြင့် ဗို့အား၏ နံပါတ်ပြသမှုကို ပြသည်။

ဆားကစ်ပုံပေါ်ရှိ voltmeter ကိုစက်ဝိုင်းရှိ အက္ခရာ *V* ဖြင့်ကိုယ်စားပြုသည်။

Voltmeter ကို အမျိုးမျိုးသော ပုံစံများဖြင့် ပြုလုပ်နေကြသည်။ အမြဲတမ်း တပ်ဆင်ထားသော ကိရိယာများကို မီးစက်များ သို့မဟုတ် အခြား ပုံသေတပ်ဆင်ထားသော ကိရိယာများအား စောင့်ကြည့်ရန် အသုံးပြုသည်။ အများအားဖြင့် multimeter ပုံစံဖြင့် လက်ရှိနှင့် ခုခံမှုကိုတိုင်းတာရန် အများအားဖြင့် တပ်ဆင်ထားသော အိတ်ဆောင်ကိရိယာများသည် လျှပ်စစ်နှင့်အီလက်ထရောနစ်လုပ်ငန်းများတွင်အသုံးပြုသော စံစမ်းသပ်ကိရိယာများဖြစ်သည်။ voltage သို့ ပြောင်းလဲနိုင်သော မည်သည့်တိုင်းတာမှုကိုမဆို သင့်တော်စွာ ချိန်ညှိထားသောမီတာတစ်ခုတွင်ပြနိုင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဓာတုဖြစ်စဉ် စက်ရုံရှိဖိအား၊ အပူချိန်၊ စီးဆင်းမှု (သို့) အဆင့်။

ယေဘုယျသုံး analog voltmeters သည် အပြည့်အဝ အတိုင်းအတာ၏ တိကျမှု၏ တိကျမှု ရှိကောင်းရှိနိုင်ပြီး volt ၏ အစိတ်အပိုင်းမှသည် ထောင်ပေါင်းများစွာအထိ Voltages နှင့် အသုံးပြုသည်။ ဒစ်ဂျစ်တယ်မီတာကို ၁% ထက်ပိုသောမြင့်မားသော တိကျမှုဖြင့် ပြုလုပ်နိုင်သည်။ အထူးချိန်ညှိထားသော ကိရိယာများသည် တစ်သန်းလျှင်အစိတ်အပိုင်း အနည်းငယ်၏ တိကျမှန်ကန်မှုကိုတိုင်းတာနိုင်သောဓာတ်ခွဲခန်းကိရိယာများနှင့် ပိုမိုမြင့်မားသော တိကျမှုရှိသည်။ amplifier သုံးပြီးမီတာများသည် microvolts ၏သေးငယ်သော voltages ကို တိုင်းတာနိုင်သည်။

တိကျသော voltmeter ပြုလုပ်ရန် problem တစိတ်တပိုင်းသည် ၎င်း၏ တိကျမှန်ကန်မှုကို စစ်ဆေးရန်ချိန်ညှိခြင်းဖြစ်သည်။ ဓာတ်ခွဲခန်းများတွင် Weston Cell ကိုတိကျမှန်ကန်သော အလုပ်အတွက် စံဗို့အဖြစ်အသုံးပြုသည်။ တိကျသောဗို့အား ကိုးကားချက်များကို အီလက်ထရောနစ်ဆားကစ်များပေါ်တွင် အခြေခံသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:လျှပ်စစ်မီတာများ
ကဏ္ဍ:တိုင်းတာရေး ကိရိယာများ
ကေစီ ဂျွန်ဆင်

**ကေစီ ဂျွန်ဆင်** (၁၉၇၉-၂၀၁၀) သည် အမေရိကန် လူထင်ပေါ် တဦးဖြစ်ပြီး ဂျွန်ဆင်အင်ဂျွန်ဆင် လုပ်ငန်းစုအား အမွေဆက်ခံမည့်သူ ဖြစ်သည်။ နှစ်ဖက်ချွန် (bisexual) ဖြစ်ကြောင်း အတိအလင်း ဝန်ခံကာ ကိုယ်ဟန်ပြမယ်နှင့် သရုပ်မှန် (reality show) ရုပ်သံသရုပ်ဆောင် တီလာ တကွီလာနှင့် ၂၀၀၉ ခု၊ ဒီဇင်ဘာလ၌ စေ့စပ်သည်။  

မွေးရာပါ ဆီးချိုဝေဒနာရှင် ကေစီကို ၂၀၁၀ ပြည့်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်တွင် လော့အိန်ဂျလိနေအိမ်၌ သေဆုံးလျက် တွေ့ရသည်။

ကဏ္ဍ:၁၉၇၉ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:၂၀၁၀ ကွယ်လွန်သူများ
ငစိုး၊ သာဂရ

ဆရာကြီးဦးစိုးမောင်ကို အဖ ဦးလူဒင်၊ အမိ ဒေါ်အုန်းမေတို့က ၁၉၂၀-ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ထားဝယ်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ကလောင်အမည် မှာ **သာဂရ-ငစိုး** ဖြစ်သည်။

၁၉၃၂-ခုနှစ်တွင် ထားဝယ်မြို့၊ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာအထက်တန်းကျောင်းတွင် အလယ်တန်းပညာကို သင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၃၅-ခုနှစ်တွင် ထားဝယ်မြို့၊ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာအထက်တန်းကျောင်းက တက္ကသိုလ် ဝင်တန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၈-ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဥပစာတန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။

ဆရာကြီးသည် ၁၉၃၉-ခုနှစ်မှ ၁၉၄၀-ပြည့်နှစ်အထိ ငွေစာရင်းမင်းကြီးရုံးတွင် အထက်တန်းစာရေး၊ ၁၉၄၁-ခုနှစ်တွင် စာရေးဆရာအသင်းတွင် လက်ထောက်စာကြည့်တိုက်မှူး၊ ၁၉၄၂-ခုနှစ်တွင် ဂရိတ်အေးရှား (ဂျပန်) တွင် ဘာသာပြန်အယ်ဒီတာ၊ ၁၉၄၃-ခုနှစ်မှ ၁၉၄၅-ခုနှစ်ထိ ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်၊ ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးဌာနတွင် သတင်းပြန်ကြားရေးမှူး၊ ၁၉၄၆-ခုနှစ်မှ ၁၉၄၇-ခုနှစ်ထိ ဗမာ့ခေတ်သတင်းစာတွင် ဘာသာပြန်အယ်ဒီတာ၊ ၁၉၄၇-ခုနှစ်မှ ၁၉၅၂-ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာတွင် လက်ထောက်အယ်ဒီတာ၊ သွေးသောက်မဂ္ဂဇင်းတွင် အယ်ဒီတာ၊ ကျောင်းသားသတင်းစာတွင် တွဲဘက်အယ်ဒီတာ၊ ၁၉၅၂-ခုနှစ်မှ ၁၉၆၆-ခုနှစ်အထိ မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာတွင် တာဝန်ခံအယ်ဒီတာ၊ ၁၉၆၇-ခုနှစ်မှ ၁၉၆၉-ခုနှစ်အထိ လုပ်သားပိုင်မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာတွင် မန်နေဂျင်းဒါရိုက်တာ၊ ၁၉၆၉-ခုနှစ်မှ ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်အထိ မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာတွင် အယ်ဒီတာချုပ် တာဝန် များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

၁၉၈၆-ခုနှစ်မှ ကွယ်လွန်ချိန် ၁၉၉၈-ခုနှစ်အထိ မြန်မာစာအဖွဲ့တွင် မြန်မာစာအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

## ကျမ်းကိုး
ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန မြန်မာစာနှင့် ဘာသာစကားပညာရေးဦးစီးဌာန 

ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာစာအဖွဲ့ဝင်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၂၀ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:၁၉၉၈ ကွယ်လွန်သူများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ဒီအော်

**ဒီအော်** (သို့) **ခရစ်ယာန် ဒီအော် အများပိုင်ဥရောပကုမ္ပဏီ** (**Christian Dior SE**,) သည် ပြင်သစ်မှ ဇိမ်ခံပစ္စည်းထုတ် ကုမ္ပဏီဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဇိမ်ခံပစ္စည်းထုတ် လုပ်ငန်းစု LVMH ၏ ဦးစီးသူ ပြင်သစ် စီးပွားရေးသမား ဘားနက်အားနော့က ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူထားသည်။ ဒီအော်က ရှယ်ယာ ၄၂.၃၆ ရာခိုင်နှုန်း၊ LVMH က ၆၉.၀၁ ရာခိုင်နှုန်း ထည့်ဝင်လည်ပတ်လျက် ရှိသည်။ ယခင်ဥက္ကဋ္ဌမှာ ၁၉၉၇ ခုကတည်းက စလုပ်သော ဆစ်ဒနီတိုဒါနို ဖြစ်သည်။ ကုမ္ပဏီကို ၁၉၄၆ ခုတွင် ဒီဇိုင်နာ ခရစ်သျှန်ဒီအော်က တည်ထောင်သည်။ သားရေထည်များ၊ ဖက်ရှင်ပစ္စည်းများ၊ ဖိနပ်၊ ကျောက်မျက်၊ ရေမွှေး၊ မိတ်ကပ်နှင့် အသားအရေထိန်းပစ္စည်းများ ရောင်းခဲ့သည်။ ဒီအော်တံဆိပ်ကို အမျိုးသမီးသုံးအဖြစ် လူသိများသော်လည်း အမျိုးသားတို့အတွက် ဒီအော်ဟိုမီ နှင့် ကလေးသုံးအဖြစ် ဘေဘီဒီအော် ဟူ၍ တံဆိပ်ခွဲကာ ထုတ်သေးသည်။ ကမ္ဘာအနှံ့ရှိ လက်လီရောင်းဆိုင်တို့တွင် ရောင်းသည့်အပြင် အွန်လိုင်းမှလည်း ရောင်းသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အဝတ်အစား အမှတ်တံဆိပ်များ
ကဏ္ဍ:အဝတ်အစား ကုမ္ပဏီများ
ကဏ္ဍ:ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ ကုမ္ပဏီများ
ကဏ္ဍ:တန်ဖိုးကြီး ဖက်ရှင် အမှတ်တံဆိပ်များ
ကဏ္ဍ:ဇိမ်ခံပစ္စည်း အမှတ်တံဆိပ်များ
ကဏ္ဍ:မျက်မှန် အမှတ်တံဆိပ်များ
ကဏ္ဍ:လက်ပတ်နာရီ ထုတ်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီများ
ကဏ္ဍ:ရေမွှေးဖော်စပ်ထုတ်လုပ်သည့် အိမ်တော်များ
ခရစ္စတီးနားခီ

**ခရစ္စတီးနားခီ** () သည် မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် မွေးဖွားခဲ့သော်လည်း သူမ၏မိသားစုနှင့်အတူ ငယ်ရွယ်စဉ်ကတည်းကပင် အမေရိကသို့ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့သည်။ သူမသည် နယူးယောက်စီးတီးရှိ Gibbs ကျောင်းတွင် ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခြင်းကိုလေ့လာခဲ့သည်။ 

၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် သူမ ဒါရိုက်တာအဖြစ် ဒုတိယမြောက် ရိုက်ကူးခဲ့‌သော "ဥပါယ်တံမျဉ်" ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကို မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း စတင်ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ စတင်ပြသပြီး ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်အတွင်း ပရိသတ်များ၏ လက်ခံအား‌ပေးမှုကို တခဲနက်ရရှိခဲ့ကာ ရက်သတ္တပတ် ရှစ်ပတ်ခန့် ရုံတင်ခွင့် ရရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားသည် သမားရိုးကျ မြန်မာရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများထဲမှ သိသိသာသာကွဲထွက်ကာ ပရိသတ်၏ နှစ်ခြိုက်မှုကို အရယူနိုင်ခဲ့လေသည်။ 

ထို့နောက် ပထမဆုံးရုပ်ရှင်ဖန်တီးမှုလက်ရာဖြစ်သည့် သူမကိုယ်တိုင် ဇာတ်ညွှန်း‌ရေးသားကာ ရိုက်ကူးထားသည့် "မုဒြာရဲ့ခေါ်သံ" ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကိုလည်း ထပ်မံရုံတင်ပြသခဲ့ရာ ပရိသတ်များက အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြပြီး အဆိုပါ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားနှစ်ကား‌ကြောင့်ပင် ခရစ္စတီးနားခီနှင့် ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ဇဏ်ခီတို့သည် မြန်မာရုပ်ရှင်လောကတွင် ထင်ရှားလာခဲ့သည်။ အဆိုပါရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားမှာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရုံတင်ပြသခြင်း မပြုမီကပင် နိုင်ငံတကာရုပ်ရှင်ပွဲတော်နှစ်ခုတွင် ဆုများ ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ 

ယင်းရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားနှစ်ကားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံရုပ်ရှင်လောကအတွင်း ဝင်ရောက်လာ‌‌သော ခီမောင်နှံကြောင့် ရုပ်ရှင်လောကနှင့် ရုပ်ရှင်ချစ်ပရိသတ်များအတွင်း ဂယက်ရိုက်ခတ်မှုများ အကြီးအကျယ်‌‌ပေါ်‌ပေါက်ခဲ့ကာ ပရိသတ်များက ‌ပေါ‌ပေါပဲပဲ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ဖန်တီး‌နေကြသည့် ရုပ်ရှင်သမားများအား အပြင်းအထန်ဝေဖန်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ အဆိုပါဖြစ်ရပ်နောက်ပိုင်း ခီမောင်နှံအပေါ် မြန်မာရုပ်ရှင်ချစ်ပရိသတ်များ၏ ‌ထောက်ခံအား‌ပေးမှုများ ပိုမိုမြင့်တက်လာခဲ့သည်။ 

၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ဇဏ်ခီ ဇာတ်ညွှန်း‌ရေးသား‌သော "ထာဝရ‌‌‌နှောင်ကြိုး" ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကို ဇဏ်ခီ၊ ပိုင်ဖြိုးသု တို့ဖြင့် ရိုက်ကူးခဲ့ရာ ရက်သတ္တပတ် (၁၈) ပတ်တိတိ ပြသနိုင်ခဲ့သည်။

## ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ 
## ရရှိခဲ့‌‌သော ဆုများနှင့် ဆန်ကာတင်စာရင်းဝင်မှုများ 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ (သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ)
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာများ
ထာဝရနှောင်ကြိုး (ရုပ်ရှင်)

***ထာဝရနှောင်ကြိုး*** () သည် ဒါရိုက်တာ ခရစ္စတီးနားခီ၏ တတိယမြောက် ရုပ်ရှင်ကားကြီးဖြစ်ပြီး ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၃၁ ရက်နေ့တွင်  မြန်မာနိုင်ငံ၌ ရုံတင်သည်။ အဓိကသရုပ်ဆောင်များအဖြစ် ဇဏ်ခီနှင့် ပိုင်ဖြိုးသုတို့ ပါဝင်သည်။ ဇာတ်ဝင်ခန်းများကို ပူတာအိုနှင့် ငွေဆောင်တွင် သွားရိုက်သည့်အတွက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သဘာဝအလှအပတို့ကို ခံစားနိုင်သည်။ စာနယ်ဇင်းအပ်ပွဲ (press show) ကို အောက်တိုဘာ ၂၁ ရက်နေ့တွင် သမ္မတရုပ်ရှင်ရုံတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ 

*ထာဝရနှောင်ကြိုး*ရုပ်ရှင်၏ ထူးခြားချက်အနေဖြင့် သရုပ်ဆောင်ဇဏ်ခီသည် မင်းသားအနေဖြင့်သာမဟုတ်ပဲ ဇာတ်လမ်း၊ ဇာတ်ညွှန်းနှင့် ဇာတ်ကားတွင် ပါဝင်အသုံးပြုသော ဂီတပိုင်းကိုပါ တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၂၀၁၉ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ဝမ်ယိပေါ်

**ဝမ်ရိပေါ် **(တရုတ် : 王一博၊ ဩဂုတ်လ ၅ရက် ၁၉၉၇ မွေးဖွား) သည် တရုတ်လူမျိုး သရုပ်ဆောင်နှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူသည် တောင်ကိုရီးယား-တရုတ်အမျိုးသားအဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည့် UNIQ ၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဝမ်သည် The Untamed (၂၀၁၉) ဒရာမာတွင် လန်ဝမ့်ကျီးအဖြစ်ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး အသိမှတ်ပြုမှုများရရှိခဲ့သည်။ ဝမ်သည် Forbes China ၏ Celebrity 100 (၂၀၂၀) စာရင်းတွင် အဆင့် (၉) ၌ ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ရိ‌ပေါ်သည်Street Dance of China season 3 တွင်Captionတစ်ဦးအဖြစ်ပါဝင်ခဲ့ပြီးသူ၏အဖွဲ့သားရန်ခိုင်သည်SDC3တွင်‌အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။

## အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး 
ဝမ်ရိပေါ်ကို ဩဂုတ်လ ၅ရက် ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် လော့ယန်မြို့၊ ဟဲနန်ပြည်နယ်၊ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ငယ်ရွယ်စဉ်အခါကပင် အကပညာကို လေ့လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် အလယ်တန်း ဒုတိယနှစ်တွင် ဝမ်သည် IBD အကပြိုင်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ဟစ်ပေါ့ပ်အုပ်စုတွင် အမြင့်ဆုံး (၁၆)ဦး စာရင်း၌ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဝမ်သည် Yuehua Entertainment ၏ သင်တန်းသားဖြစ်လာခဲ့သည်။

## အလုပ်အကိုင် 
### ၂၀၁၄ - ၂၀၁၇ 
ဝမ်သည် တောင်ကိုရီးယား-တရုတ်အမျိုးသားအဖွဲ့ UNIQ ၏ "Falling In Love" သီချင်းနှင့်အတူ ပထမဆုံးပွဲဦးထွက်ခဲ့သည်။

ဝမ်သည် သရုပ်ဆောင်ပိုင်း၌ MBA Partners ရုပ်ရှင်ဖြင့် ပထမဆုံးပွဲဦးထွက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် A Chinese Odyssey Part Three တွင် Red Boy ဇာတ်ရုပ်ဖြင့် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် အချစ်ဟာသဒရာမာဇာတ်လမ်းတွဲတစ်ခုဖြစ်သည့် Love Actually တွင်လည်း ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်အတွင်း ဝမ်သည် ပဒေသာပွဲ (Variety Program) တစ်ခုဖြစ်သည့် Day Day Up တွင် အစီစဉ်တင်ဆက်သူအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။

၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဝမ်သည် လူငယ်ဒရာမာဇာတ်လမ်းတွဲတစ်ခုဖြစ်သည့် Private Shushan Gakuen တွင် ပထမဆုံးအဓိက ဇာတ်ဆောင်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ်ထဲမှာပင် ဝမ်သည် ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ် When We Were Young ဒရာမာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။

### ၂၀၁၈ - ယခု 
၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် စစ်မှန်ရှင်ကျန်ရှိုး(Reality Survival Show) တစ်ခုဖြစ်သည့် Produce 101 တွင် အကနည်းပြဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုအစီအစဉ်တွင် ဝမ်၏ အကစွမ်းရည်များကြောင့် ပိုမိုလူသိများလာခဲ့သည်။ 

၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ဝမ်သည် Esport ကို အခြေခံသည့် အချစ်ဒရာမာဇာတ်လမ်းတွဲတစ်ခုဖြစ်သည့် Gank Your Heart တွင် ကျွမ်းကျင်ဂိမ်မာတစ်ဦးအဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ 

ထိုနှစ်ထဲမှာပင် ဝမ်သည် Mo Dao Zu Shi ဝတ္ထုရှည်ကို အခြေခံထားသည့် The Untamed ဇာတ်လမ်းတွဲတွင် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်တစ်ဦးအဖြစ် အခြားအမျိုးသားဇာတ်ဆောင် ရှောင်းကျန့်နှင့်အတူ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ဝမ်နှင့် ရှောင်သည် ၎င်းဒရာမာ၏ တေးသီချင်းဖြစ်သော "Unrestrained" ကိုလည်း သီဆိုခဲ့ကြသည်။ ဤဇာတ်လမ်းတွဲတွင် ဝမ်၏ ပီပြင်သောသရုပ်ဆောင်စွမ်းရည်ကြောင့် ကောင်းမွန်သော မှတ်ချက်များရရှိခဲ့ပြီး ပိုမိုရေပန်းစားလာခဲ့သည်။ ဝမ်သည် ပထမ‌ဆုံးအကြိမ်အဖြစ် Forbes China ၏ Celebrity 100 စာရင်းတွင် အဆင့် (၇၁) နေရာ၌ ဖော်ပြခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ထို့အပြင် ဝမ်ယိပေါ်သည် Forbes China ၏ လူကြိုက်များအောင်မြင်ကျော်ကြားသော အသက် ၃၀ အောက်လူငယ် ၃၀ ကို ရွေးချယ်သော "30 Under 30 Asia 2019" စာရင်းတွင် ဖော်ပြခြင်းခံခဲ့ရသည်။

## ကိုယ်ပိုင်ဘဝ 
၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ဝမ်သည် မော်တော်ဆိုင်ကယ်ပြိုင်ပွဲတစ်ခုတွင် ကျွမ်းကျင်ယာဉ်မောင်းအဖြစ် Yamaha China Racing Team နှင့်အတူ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။

## Discography 
### Singles 
## Filmography 
### ရုပ်ရှင်များ 
### ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ 
### တီဗီအစီအစဉ် 
## ဆုများနှင့် ဆန်ကာတင်စာရင်းများ 
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၉၇ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:တရုတ် အနုပညာရှင်များ
ကဏ္ဍ:တရုတ် အမျိုးသား အဆိုတော်များ
ကဏ္ဍ:တရုတ် အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
ဘီဘီကင်း

**ဘီဘီကင်း** (၁၉၂၅-၂၀၁၅) သည် အမေရိကန်လူမျိုး ဘလူးဂီတာရှင်၊ တေးရေးနှင့် တေးဆို ဖြစ်သည်။ ရိုးလင်းစတုန်း မဂ္ဂဇင်းက ၂၀၀၃ ခုတွင် သမိုင်းတလျှောက် အကောင်းဆုံးဂီတာရှင် အဖြစ် ဖော်ပြသည်။ 

= **ငယ်ဘဝ** =
မစ္စစပီပြည်နယ်၊ အိန္ဒိယနိုလာ၌ ၁၉၂၅ ခု၊ စက်တင်ဘာလ ၁၆ ရက်တွင် မွေးသည်။ ဖခင်က မိသားစုအား ပစ်သွားရာ ဆင်းရဲသည့် မိခင်က ကင်းအား မကျွေးနိုင်။ သို့ဖြစ်၍ ကေမိုက်ကယ်မြို့ရှိ အဘွားဖြစ်သူ အဲနိုရာဖားထံ ပို့သည်။ ထိုမြို့ရှိ အက်ဟွန်း နှစ်ခြင်းဘုရားကျောင်း၌ ဓမ္မတေးဆိုဖြစ်သည်။ 

အသက် ၁၅ နှစ်တွင် ဂီတာ ဝယ်နိုင်သွားသည်။ သူအားကျသူမှာ ဘလူးအဆိုတော် တီဘုန်းဝေါ်ကာ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဂျက်အဆိုတော် ချာလီ ခရစ်ရှန်၊ ဂျန်ဂိုရိန်ရက် (Django Reinhrad) တို့ကိုလည်း သဘောကျသည်။ ၁၉၄၃ ခုတွင် ကေမိုက်ကယ်ကို ပစ်ကာ ထရပ်ကား မောင်းသည်။ အနောက်မန်းဖစ်၊ အာကန်ဆက်တို့ရှိ ဆန်နီဘွိုင်းဝီလယံဆန်၏ ရေဒီယိုအစီအစဉ်တွင် ပါဝင်သည်။ သူ့အသံကို သဘောကျသော ဒေသခံများ ရှိလာသည်။ 

မန်းဖစ်ရှိ ရေဒီယိုအစီအစဉ်တခုတွင် ဆယ်မိနစ်စာ ပါဝင်ရပြီးနောက် နာမည်ကြီးသွားသည်။ ရေဒီယိုရုံ၌ အလုပ်လုပ်စဉ် ဘေးလမ်းမှ ဘလူးဆိုသော ကောင်လေး (Beale Street Blues Boy) ဟူသော အမည်ကို သုံးခဲ့ပြီး နောင်တွင် ဘီဘီ ဟု အတိုကောက် ပြောင်းသည်။

= အနုပညာခရီး =
၁၉၄၉ ခုတွင် လော့အိန်ဂျလိရှိ RPM တေးသံသွင်းနှင့် အသံ စသွင်းသည်။ မေးဟလီး (Millhard Lee) ကို ခေါင်းဆောင်တင်ကာ ကိုယ်ပိုင်တီးဝိုင်း ဘီဘီကင်းရီဗျူး ကို ထောင်ပြီး နယ်လှည့်ဖျော်ဖြေရေး လုပ်သည်။

၁၉၅၀ ပြည့်တွင် တိုင်းသိပြည်သိ ဘလူးအဆိုတော်များအနက် တဦးဖြစ်လာသည်။ ဖျော်ဖြေရေးကို ပုံမှန်သွားရာ ၁၉၅၆ ခုတွင် ပွဲပေါင်း ၃၅၂ ခုထိ ရောက်သည်။

ယခင်က လူမည်းများသာ ကြိုက်သော်လည်း ၁၉၆၀ ပြည့်နောက်တွင် လူဖြူများကပါ လက်ခံလာသည်။ လူဖြူဂီတာသမား အဲရစ် ကလပ္ပတန် (Eric Clapton) က ကင်းကို နမူနာယူကြောင်း ထုတ်ပြောသည်။ 

ရော့သီချင်းများလည်း တီးခဲ့ပြီး ယူတူး (U2) အဖွဲ့နှင့် ပူးပေါင်းဖျော်ဖြေစဉ်က လူငယ်ပရိသတ်တို့ အကြိုက်တွေ့သည်။

= ပုဂ္ဂိုလ်ရေးရာ =
အိမ်ထောင်နှစ်ဆက်ရှိသည်။ အဓိက အိမ်ထောင်ရေးပြဿနာမှာ ပွဲဆက်များခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် တနှစ်လျှင် ပွဲ ၂၀၀ ထက်မနည်း ဆိုရသည်။ သားသမီး ၁၅ ယောက် ရှိသည်။

အမျိုးအစား(၂) ဆီးချိုရောဂါဖြင့် အနှစ် ၂၀ ကျော် နေသွားသည်။ ထိုရောဂါအား လူသတိထားမိအောင် ပြောဆိုပေးသူလည်း ဖြစ်သည်။

## ဘွဲ့ထူးဂုဏ်ထူးများ 
၁၉၈၇ ခုတွင် တသက်တာ အအောင်မြင်ဆုံး ဂရမ္မီဆု ရသည်။ ၂၀၀၉ ခုတွင် ဂရမ္မီဆု ၁၅ ခု ရပြီဖြစ်သည်။ ထိုဆုများအနက် ၁၀ ခုမှာ ဘလူးဂီတနှင့် ရခြင်းဖြစ်သည်။

= ဘဝနိဂုံး =
နီဗာဒါပြည်နယ်၊ လော့အိန်ဂျလိ၌ ၂၀၁၅ ခု၊ မေလ ၁၄ ရက်တွင် ကွယ်လွန်သည်။ မူရင်း ဆီးချိုရောဂါအပြင် အသိချို့ရောဂါ (Alzheimer's disease) ဖြစ်နေပြီး နောက်ဆုံး နှောင့်သော ရောဂါမှာ နှလုံးဖောက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဈာပနကို ကြီးပြင်းရာမြို့ဖြစ်သည့် အိန္ဒိယနိုလာရှိ ဘဲဂရု သာသနာပြုနှစ်ခြင်းဘုရားကျောင်း၌ ပြုလုပ်သည်။

ကဏ္ဍ:၁၉၂၅ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:၂၀၁၅ ကွယ်လွန်သူများ
မိမိအောင်

**မိမိအောင်** (၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွား) သည် အမေရိကန် လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာတစ်ဦးဖြစ်ပြီး နာဆာမှ အင်္ဂါဂြိုဟ်ပေါ်သို့ ပထမဆုံး စေလွှတ်မည့် ဟယ်လီကော်ပတာ တည်ဆောက်ရေး  ပရောဂျက်၏ ဦးဆောင် အင်ဂျင်နီယာ တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး
မိမိအောင် သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် မွေးဖွားပြီး အသက်နှစ်နှစ်ခွဲသား အရွယ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြောင်းရွေ့ခဲ့သည်။ သူမ၏ မိခင်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် သင်္ချာ ပါရဂူဘွဲ့ ရှိခဲ့သော ပထမဦးဆုံး အမျိုးသမီး တစ်ဦး လည်းဖြစ်သည်။. မိမိအောင်သည် အာကာသသိပ္ပံ ကို ငယ်ရွယ်စဉ် ဗြိတိန်အထက်တန်းကျောင်းသူ ဘဝ ကပင် စတင် စိတ်ဝင်စားလာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ 

## သုတေသနနှင့်အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီးများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အင်ဂျင်နီယာများ
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် အမျိုးသမီး အင်ဂျင်နီယာများ
ဆာအီတို အာဆုကာ

သည်ဂျပန်လူမျိုး အဆိုတော်၊ သရုပ်ဆောင်နှင့် ဖက်ရှင် မော်ဒယ်တစ်ယောက်ဖြစ်သည်။ သူ(မ)သည် ဂျပန်လူမျိုး မိန်းကလေးအဖွဲ့ Nogizaka46 ၏ ပထမမျိုးဆက် အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သည်။ sweet ဖက်ရှင်မဂ္ဂဇင်း အတွက် ပုံမှန်မော်ဒယ်‌တစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး CUTiE မဂ္ဂဇင်း အတွက် ပင်တိုင်မော်ဒယ်ဟောင်းတစ်ယောက်ဖြစ်သည်။ အရပ် ၁၅၈ စင်တီမီတာ ရှိပြီး အိုသွေးအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

## Early life 
၁၉၉၈ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၀ရက်နေ့ တိုကျိုမြို့တွင် မွေဖွားခဲ့သည်။ ဆအိတို သည် ဂျပန်မြန်မာလူမျိုးဖြစ်သည်။ အဖေသည် ဂျပန်မှဖြစ်ပြီး ‌အမေသည် မွန်လူမျိုး မြန်မာဖြစ်သည်။ ဆအိတို သည် ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဆကူရန် (Sakuran) ရုပ်ရှင်တွင် အဓိက ကလေးသရုပ်ဆောင်အဖြစ် ပွဲဦးထွက်ခဲ့သည်။

## အလုပ်အကိုင် 
၂၀၁၁ခုနှစ် တွင် Nogizaka46 အိုင်ဒေါအဖွဲ့၏  ပထမမျိုးဆက် လူရွေးပွဲကို မိခင်ဖြစ်သူ အားပေးမှုကြောင့် ဝင်ယှဉ်ပြိုင်ရာ အောင်မြင်စွာ ဖြတ်ကျော်နိုင်ခဲ့ပြီး အဖွဲ့ဝင် တစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ခုနှစ် ဖေဖဝါရီလတွင် အဖွဲ့၏ ပထမဆုံး အခွေဖြစ်သည့် "Guruguru Curtain" တွင် idol အဖြစ်ပွဲဦးထွက်ခဲ့သည်။ Saitō became the center member on the 15th Nogizaka46 single, "Hadashi de Summer", in 2016.

Nogizaka46 ပြင်ပလှုပ်ရှားတွင် မင်းသမီးနှင့် မော်ဒယ်လ်အဖြစ် တက်ကြွစွာလှုပ်ရှားနေသည်။ Horror ဒရမ်မာဖြစ်သည့် Zambi နှင့် ထိုင်ဝမ် ရုပ်ရှင်ကို ဂျပန်ပုံစံဖြင့် ပြန်လည်ရိုက်ကူးထားသည့် You Are the Apple of My Eye ရုပ်ရှင်တွင် အဓိကဇာတ်ဆောင်အဖြစ် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ခုနှစ်တွင် Takarajimasha မှထုတ်ဝေသည့် CUTiE ဖက်ရှင် မဂ္ဂဇင်းတွင် သီးသန့်မော်ဒယ်တစ်ယောက် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ထိုနှစ်မှာပင် ထုတ်ဝေခြင်းရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၎င်းထုတ်ဝေသူမှ ထုတ်ဝေသည့် sweet ဖက်ရှင်မဂ္ဂဇင်းတွင် ပင်တိုင်မော်ဒယ်တစ်ယောက်ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ထုတ်ဝေချိန်မှစ၍ အငယ်ဆုံးမော်ဒယ်တစ်ယောက်ဖြစ်လာခဲ့သည်။

၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ ဆအိတို၏ ပထမဆုံး Photobookကို Gentosha မှထုတ်ဝေခဲ့သည်။ Shiosai အမည်ရှိသည့် စာအုပ်သည် ပထမအပတ်မှာပင် ၅၈,၂၁၅ အုပ်ရောင်းထွက်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာအထိ Photobook မိတ္တူပေါင်း ၂၀၀,၀၀၀ ကျော်ရောင်းချခဲ့ရသည်။

## Discography 
### Singles with Nogizaka46
### Albums with Nogizaka46
### အခြား သီချင်းများ
## Bibliography
### Photobooks
* *Kikan Nogizaka vol.3 Ryōshū* (4 September 2014, Tokyo News Service) 
* *Shiosai* (25 January 2017, Gentosha) 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဂျပန် အမျိုးသမီး အဆိုတော်များ
ကဏ္ဍ:ဂျပန် အမျိုးသမီး သရုပ်ဆောင်များ
ဝေါဟာရလီနတ္ထဒီပနီ

**ဝေါဟာရလီနတ္ထဒီပနီ** သည် လှေသင်းအတွင်းဝန် မင်းကြီးမဟာဇေယသင်္ခယာ ရေးသားသော ကျမ်းတစောင် ဖြစ်သည်။

## ရေးသားဖြစ်ပုံ 
မှန်နန်းရာဇဝင် ပြုစုစဉ် ပါဝင်ခဲ့သော မဟာဇေယသင်္ခယာကို မကွေးမြို့စား ဝန်ထောက် မင်းကြီးမဟာစည်သူက ဝေါဟာရများ ဖြစ်ပေါ်ပုံနှင့် ပတ်သက်၍ ကျမ်းပြုရန် တောင်းပန်သည်။ ထိုစဉ်မှစ၍ အားလပ်သလို ရေးသားခဲ့ရာ ၁၁၉၂ ခု၊ တပေါင်းလပြည့်ကျော် ၅ ရက်နေ့တွင် ပြီးသည်။ ၁၁ ကြောင်းရေ ပေနှင့် ၁၄ အင်္ဂါ ရှိသည်။

## ပုံနှိပ်မူ ဖြစ်လာခြင်း 
၁၂၆၁ ခုတွင် မန္တလေးမြို့ မြန်မာ့တာရာ သတင်းစာတိုက်မှ တိုက်ရှင် ဦးညွန့်၊ ကုန်သည် ဦးမောင်ကြီး၊ ကုန်သည် ဦးကာတို့ သုံးဦးစပ်ကာ ပေမူကို စာအုပ်ထုတ်သည်။

၁၉၅၉ ခုတွင် ရှားနေသော အထက်ပါစာအုပ်ကို ပြန်ရိုက်ရင် ဟံသာဝတီ ဦးဘခင်က ကြံသည်။ ဦးမောင်မောင်ကြီး (မဟာဝိဇ္ဇာ) ကို တည်းဖြတ်ပေးရန် တောင်းပန်သည်။ ဦးမောင်မောင်ကြီးက မြန်မာ့တာရာမူကို အခြေထားကာ ပေမူနှင့်တိုက်၍ တည်းဖြတ်သည်။ သက္ကဋ၊ မာဂဓ စကားလုံးများကို ဟံသာဝတီ ပါဠိဆရာအဖွဲ့နှင့် ညှိနှိုင်းသည်။ သို့ဖြင့် ၁၉၆၀ ခု၊ ဇူလိုင်လတွင် ဟံသာဝတီတိုက်မှ ဝေါဟာရလီနတ္ထဒီပနီ ပြန်ထွက်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာရာဇဝင်ကျမ်းများ
တိုကျိုဒစ်စနီလန့်

**တိုကျိုဒစ်စနီလန့်** (東京ディズニーランド Tōkyō Dizunīrando, တိုးခယေားဒိဇုနီးရန်းဒို) သည် ၁၁၅ ဧက (၄၅ ဟက်တာ) ကျယ်ဝန်းသည့် သည့် လည်ပတ်စရာနေရာတစ်ခုဖြစ်ပြီး တိုကျိုအနီး ချိဘခရိုင်၊ အုရယဆုတွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်း၏ အဓိကဝင်ပေါက်သည် တိုကျိုဒစ်စနီလန့်ဘူတာနှင့် မိုင်းဟဟမဘူတတို့နှင့် အနီးအနားတွင်ပင် တည်ရှိသည်။ ၎င်းကို ၁၉၈၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး အမေရိကန်နိုင်ငံပြီးလျှင် ပထမဆုံးဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ဒစ်စနီပန်းခြံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤနေရာများသည် ဒစ်စနီလန့်၏ မူလတည်ရှိရာဖြစ်သည့် အမေရိကန်နိုင်ငံရှိ ဒစ်စနီလန့်၏ ရုပ်ရှင်များနှင့် စိတ်ကူးစိတ်သန်းများကို ပုံရိပ်ထင်စေသည်။ ဖန်တစီလန့် (Fantasyland) တွင် ပီတာပန် Peter Pan ၏ လေယာဉ်၊ စနှိုးဝှိုက်၏ လူစွမ်းကောင်းလေးများ၊ ဆင်ပျံကလေး ဒမ်ဘို အစရှိသည့် ဒစ်စနီရုပ်ရှင်နှင့် သရုပ်သဏ္ဌာန်များကို ပြသထားသည်။ ပန်းခြံအား လွပ်လပ်သည့်နေရာများ ကျယ်ပြန့်စွာတည်ရှိသည့်အတွက် ပြောစမှတ်ပြုကြသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် များပြားသည့် လည်ပတ်လာသူများအား အဆင်ပြေစေသည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် တိုကျိုဒစ်စနီလန့်အား လာရောက်လည်ပတ်သူသည် ၁၇.၉ သန်း ရှိခဲ့ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် Walt Disney World Resort ရှိ Magic Kingdom နှင့် Disneyland Resort ရှိ Disney Land Park တို့ပြီးလျှင် တတိယမြောက် လည်ပတ်သူအများဆုံး ပန်းခြံ ဖြစ်ခဲ့သည်။

## ရည်ညွှန်းချက်
## သမိုင်းကြောင်း
ချိဘခရိုင်တွင် ဒစ်စနီလန့်တစ်ခု ဆောက်လုပ်ရန်အတွက် ကနဦးစာချုပ်ချုပ်ဆိုခြင်းကို ၁၉၇၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။ ဂျပန်လူမျိုး အင်ဂျင်နီယာများ၊ ဗိသုကာပညာရှင်များသည် ပန်းခြံအသစ်တစ်ခုဆောက်လုပ်ရန်အတွက် ကယ်လီဖိုးနီးယားရှိ ဒစ်စနီလန့်သို့ လာရောက်လည်ပတ်ကာ တည်ဆောက်မှုများအတွက် ပြင်ဆင်ကြသည်။

တိုကျိုဒစ်စနီလန့်သည် ၎င်းတို့၏ ပင်မရည်ရွယ်ချက်သည် ပန်းခြံအား တိုးတက်အောင် ပြုလုပ်ရန်နှင့် ပန်းခြံရှိ ပစ္စည်းများအား ကန့်သတ်မှုများမှ ခွဲထုတ်ရန် ဖြစ်သည်။ တိုကျိုဒစ်စနီလန့်သည် မကြာသေးမီက ပန်းခြံအား နိုင်ငံတော်နေရာတစ်ခုအဖြစ် ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး ပန်းခြံအား ဆွဲဆောင်မှုများ ရှိစေရန်အတွက် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အရည်အသွေးဆိုင်ရာများကို ထည့်သွင်းခဲ့သည်။

## ရုပ်ပုံများ

TSanTokyoDisney.jpg|Big Thunder Mountain Railroad
SmallWorldTokyo.jpg|It's a Small World
Haunted_Mansion,_Tokyo_Disneyland_(9407212583).jpg|Haunted Mansion
Tomorrowland at Tokyo Disneyland 201306.jpg|Tomorrowland

## ကိုးကား
ပီလီ

**ပီလီ**  (Pelé) သည် သမိုင်းတစ်လျောက် အကြီးကျယ်ဆုံး ဘောလုံးသမားအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရသူ ဖြစ်ပြီး ဘောလုံးလောကတွင် ဘရာဇီးလ်နိုင်ငံ၏ လွှမ်းမိုးထားနိုင်အောင် စွမ်းဆောင်ခဲ့သူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၀-စုနှစ်အကုန်ပိုင်းမှ ၁၉၇၀-စုနှစ်များ အစောပိုင်းထိ ကမ္ဘာ့ဖလား ၃ ပွဲတွင် အောင်မြင်မှုရခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ပီလီသည် အဖွဲ့လိုက်ကစားရသည့်   ဘောလုံး အားကစားကို ကမ္ဘာတစ်ဝန်း လူကြိုက်များလာစေရန် ကူညီနိုင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ အက်ဒ်ဆင်အာရန်တဲစ်ဒိုနတ်ဆီမင်တို ဖြစ်ပြီး ၁၉၄၀-ပြည့်နှစ်၌ ဘရာဇီးနိုင်ငံတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ပီလီသည် ၁၉၅၆-ခုနှစ်တွင် ဆန်းတို့စ်ကလပ်နှင့် ပထမဆုံး ပွဲဦးထွက် ကစားခဲ့သည်။ ရှေ့တန်းတိုက်စစ်မှူးအဖြစ် ကစားခဲ့ပြီး အသင်းမှာ တောင်အမေရိက ဖလားပေါင်းများစွာတွင် ဗိုလ်စွဲခဲ့သည်။ ၁၉၆၂-ခုနှစ်တွင် ဆန်းတို့စ်ကလပ်အသင်းသည် ကမ္ဘာ့ကလပ်အသင်းများ ပြိုင်ပွဲတွင် ပထမဆုံး ဗိုလ်စွဲခဲ့သည်။ 

ပီလီသည် ဘရာဇီးလ်နိုင်ငံအသင်းတွင်လည်း ကစားခဲ့ပြီး ၁၉၅၈၊ ၁၉၆၂ နှင့် ၁၉၇၀ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲများတွင် ဘရာဇီးအသင်း ဗိုလ်စွဲရာတွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့သည်။ ပီလီသည် အမြန်နှုန်းနှင့် ခန္ဓာကိုယ် ဟန်ချက်ထိမ်းသိမ်းမှုတို့ကို ပိုင်ဆိုင်သော ထက်မြက်သည့် ကစားသမား တစ်ဦးဖြစ်သည်။ အခြားအသင်းသားများ ရွေ့လျားမှုကို ခန့်မှန်းနိုင်စွမ်းရှိပြီး ဘောလုံးအထိန်းအသိမ်းလည်း ကောင်းမွန်သူဖြစ်သည်။ ထို့ပြင်ဘောလုံးအလိမ်အခေါက်ကျွမ်းကျင်စွာဖြင့် ညာခြေနှင့်ရော ဘယ်ခြေနှင့်ပါ အားပါပြင်းထန်သော ကန်ချက်များဖြင့် ဂိုးသွင်းနိုင်သူလည်း ဖြစ်သည်။ 

သူ၏ ကစားသမားဘဝ သက်တမ်းတစ်လျှောက်တွင် ပွဲပေါင်း (၁၃၆၃)ပွဲ ကစားခဲ့ပြီး ဂိုးပေါင်း (၁၂၈၁)ဂိုး သွင်းယူနိုင်ခဲ့သည်။ တစ်နှစ်ထဲမှာပင် ဂိုးပေါင်း (၁၃၉)ဂိုး သွင်းယူနိုင်ခဲ့သည်။ သူ၏ ၁၀၀၀ မြောက်ဂိုးကို ၁၉၆၉-ခုနှစ်တွင် သွင်းယူခဲ့သည်။ ဘရာဇီးနိုင်ငံတွင် အမျိုးသားသူရဲကောင်းတစ်ဦးအဖြစ် သတ်မှတ်ကြပြီး ပရိသတ်များက သူ့ကို **ပါရိုလာနီဂရာ**(ပုလဲနက်)ဟု တင်စားခေါ်ကြသည်။ 

၁၉၇၄-ခုနှစ်တွင် ဘောလုံးလောကမှ အနားယူခဲ့သော်လည်း နောက်နှစ်တွင် နယူးယောက်အခြေစိုက်အသင်း သာကော့စ်မိုတွင် ပြန်လည်ကစားခဲ့သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင်ဘောလုံးအားကစားကို အမှန်တကယ် လူကြိုက်များလာစေရန် ပြန်ကစားခြင်း ဖြစ်သည်ဟု သူကပြောဆိုခဲ့သည်။ 

ပီလီ၏ ကျွမ်းကျင်မှုသည် ဘောလုံးနှင့်သာမဟုတ်၊ ရောင်းအားကောင်းသည့် ကိုယ်တိုင်ရေး အတ္ထုပ္ပတ္တိစာအုပ်များကိုလည်း ရေးသားခဲ့ပြီး၊ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား အတော်များများတွင်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် တေးဂီတများလည်း ဖန်တီးခဲ့ပြီး၊ ၁၉၇၇-ခုနှစ်ထွက် **ပီလီ**အမည်ရှိ ဇာတ်ကား၏ ဇာတ်ဝင်သီချင်းတစ်ပုဒ်လည်း အပါအဝင် ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတကာ ဘောလုံးသမားများ
ဝါဒိုလာ မူအစ်ဇာဒင်

**ဝါဒိုလာ မူအစ်ဇာဒင်** ()သည် ဘရူနိုင်းနိုင်ငံ၏ ဘုရင်ဖြစ်သည်။ ဘုရင်မကြီး ဒုတိယ အယ်လီဇဘက် နတ်ရွာစံပြီး​နောက် လက်ရှိတွင် ကမ္ဘာ့နန်းသက်အရှည်ဆုံး ဘုရင်ဖြစ်သည်။ ဘုရင်မင်းမြတ်သည် ၁၉၄၆-ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ (၁၅)ရက်​နေ့တွင် ဘရူနိုင်းမြို့ (ယခု ဘန်ဒါဆရီဘဂါဝမ်မြို့၌ မွေးဖွားသည်။ ဘုရင်မင်းမြတ်သည် ဘရူနိုင်းနိုင်ငံတွင် ဦးစွာ ပညာဆည်းပူးခဲ့ပြီး​နောက် မလေးရှားနိုင်ငံ၊ ကွာလာလမ်ပူမြို့သို့ သွားရောက်၍ ပညာဆက်လက် ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ဘုရင်မင်းမြတ်သည် ၁၉၆၆၊ ၆၇-ခုနှစ်တွင် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ၊ ဆင်းဟတ်စ်မြို့ရှိ ဘုရင်စစ်သက္ကသိုလ်တွင် အရာရှိတစ်ဦးအဖြစ်သင်တန်း တက်ရောက်ခဲ့သည်။ 

၁၉၆၁-ခုနှစ်၊ အသက် (၁၅)နှစ်အရွယ်တွင် အိမ်ရှေ့မင်းသားအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း ခံရပြီး ဖခင်ဖြစ်သူ ဘုရင်ကြီး အယ်မာဟွန်၊ ဆူလ်တန်၊ ဟာဂျီ၊ အိုမာအလီ၊ ဆိုင်ဖူးဒင်း၊ ဆာ့အဒူ၊ ခိုင်ရီ၊ ဝါဒီယန်က ထီးနန်းကို ၎င်း၏ သဘောဆန္ဒအရ စွန့်လွှတ်လွှဲပြောင်းခဲ့သည့်အတွက် ၁၉၆၇-ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ (၅)ရက်န​ေ့တွင် ဆူလ်တန်ဘုရင်မင်းမြတ် အရိုက်အရာကို အပ်နှင်းခံရပြီး ၁၉၆၈-ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ(၁)ရက်န​ေ့တွင် ဘရူနိုင်းနိုင်ငံ၏ (၂၉)ဆက်မြောက် ဘုရင်မင်းမြတ်အဖြစ်သို့ ဘိသိက်ခံပါသည်။ 

ဘုရင်မင်းမြတ်သည် ဘရူနိုင်းနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်တာဝန်ကို၎င်း၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး၏ တာဝန်များကို၎င်း ပူးတွဲထမ်းဆောင်သည်။ ထို့အပြင် ဘုရင်မင်းမြတ်သည် ဘရူနိုင်းနိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံး အုပ်ချုပ်မှုအာဏာပိုင်ဖြစ်သည်။ ဘုရင်မင်းမြတ်၏ တာဝန်ယူ စီမံအုပ်ချုပ်မှုကို ဝန်ကြီးများအဖွဲ့ကောင်စီ၊ အရိုက်အရာ ဆက်ခံမှုဆိုင်ရာကောင်စီ၊ အကြံပေးကောင်စီနှင့် ဘာသာရေးကောင်စီ စသည့် ကောင်စီများ၏ ပံ့ပိုးထောက်ကူမှုဖြင့် ဆောင်ရွက်သည်။ ဘုရင်မင်းမြတ်သည် ၁၉၇၈-ခုနှစ်တွင် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကို ဦးဆောင်ကာ လန်ဒန်မြို့သို့ သွားရောက်ခဲ့ပြီး ဘရူနိုင်းဒါရုဆလမ်နိုင်ငံအား အချုပ်အခြာအာဏာ ပိုင်ဆိုင်သော လွတ်လပ်သည့် နိုင်ငံအဖြစ် ပြောင်းလဲ အသိအမှတ်ပြုရန် ဗြိတိသျှ အစိုးရအဖွဲ့နှင့် ဆွေးနွေးခဲ့သည်။ 

ယင်းဆွေးနွေးပွဲ၏ ရလဒ်မှာ ဘရူနိုင်းဒါရုဆလမ်နိုင်ငံနှင့် ဗြိတိန်နိုင်ငံတို့အကြား ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု သဘောတူစာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုနိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး စာချုပ်အရ ဗြိတိသျှအစိုးရသည် ဘရူနိုင်းဒါရုဆလမ်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးနှင့် ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ တာဝန်ရယူထားမှု အားလုံးကို ၁၉၈၄-ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၁)ရက်နေ့မှ စတင်၍ စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။ 

ဘုရင်မင်းမြတ်သည် မိဖုရား ရာဂျာ၊ အစ်တရီ၊ ပင်ဂျီယန်၊ အနတ်ခ်၊ ဟာဂျာ၊ ဆယ်လ်လီယာနှင့် ကြင်ယာတော် ပင်ဂျီယန်၊ မစ်တရီ၊ ဟာဂျာ၊ မာရီယမ်တို့နှင့် လက်ဆက်ခဲ့ပြီး သားတော် လေးပါးနှင့် သမီးတော် ခြောက်ပါး ရှိသည်။ 

ဘုရင်မင်းမြတ်သည် ပိုလို၊ စကွပ်ရှ်နှင့် ကြက်တောင်တို့ကို ကစားသည်။ ဘုရင်မင်းမြတ်သည် ရဟတ်ယာဉ်မောင်းရာတွင် ကျွမ်းကျင်သူတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ 
ဘုရင်မင်းမြတ်သည် Sovereign and Chief of the Family Orders of The Crown of Brunei (DKMB) ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ပြင်ပမှ အခြားဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များနှင့် တံဆိပ်များကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
ပယင်းနန်းတော်

thumb|right|ပယင်းနန်းတော်
ကမ္ဘာပေါ်တွင် ထူးဆန်းလှပသော ပယင်းနန်းတော် တည်ရှိသော နေရာမှာ ရုရှားနိုင်ငံ ၊ စိန့်ပီတာစဘတ်မြို့ Tsarskoye Selo အနီးရှိ ကက်သရင်းနန်းတော်တွင် ဖြစ်သည်။ ပယင်းနန်းတော်ကို ၁၇၀၁-ခုနှစ်တွင် ပရပ်ရှားပြည်၊ ဘာလင်မြို့၌ ဖန်တီးခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး ဂျာမန်အလှဆင် ပန်းပုပညာရှင် Andreas Schluter နှင့် ဒတ်ချ်လူမျိုး ပယင်းအနုပညာရှင် Gottfried Wolfram တို့က ပူးပေါင်းဖန်တီးခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ဖန်တီးခဲ့ချိန် ခြောက်နှစ်ကြာမြင့်ခဲ့ကာ ၁၇၁၆-ခုနှစ်အထိ အဆိုပါ ပယင်းနန်းတော်ကို ဘာလင်မြို့၌သာ ထားရှိခဲ့သည်။ ထို့န​ောက် ပရပ်ရှားဘုရင် ဝီလျံ(၁)သည် ၎င်း၏ မဟာမိတ်ဖြစ်သော ရုရှားပြည့်ရှင် မဟာပီတာထံသို့ လက်ဆောင်အနေဖြင့် ပေးအပ်ခဲ့သည့်အတွက် ပယင်းနန်းတော်သည် ရုရှားပြည်သို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။ 

ပယင်းနန်းတော်ဟု ခေါ်ဆိုကြသော်လည်း အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် စတုရန်းပေ ၅၉၀ သာ ရှိသော အခန်းတစ်ခန်းထဲတွင်သာ ပယင်းများအပြည့်နှင့် ဖန်တီးအလှဆင်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ပယင်းများအပြင် ရွှေသစ်ရွက်များ၊ ကျောက်မျက်ရတနာများ၊ မှန်ကြေးမုံများကိုပါ ထည့်သွင်းအလှဆင်ထားသည့်အတွက် လင်းလက်ပြောင်ဝင်းနေသော နေရာတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ အခန်းအတွင်း၌ ကောင်းကင်တမန် နတ်သမီးနှင့် ကလေးငယ် ရုပ်တုများလည်း ပါဝင်သည်။ အခန်းတွင်း တပ်ဆင်ထားသော ပယင်းစုစုပေါင်း၏ အလေးချိန်သည် (၆)တန်ရှိပြီး အံ့မခန်း လက်ရာမြောက်လွန်းလှသည့် အနုပညာကြောင့် အဆိုပါ ပယင်းနန်းတော်သည် (၈)ခုမြောက် 
ကမ္ဘာ့အံ့ဘွယ်စာရင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ကုန်ကျစရိတ်မှာ ယခုခေတ် ငွေကြေးအရ ဒေါ်လာ သန်း ၅၀၀ တန်ဖိုးရှိသည်။ 

ပယင်းနန်းတော်ကို ၁၇၀၁-ခုနှစ်တွင် ပရပ်ရှားနိုင်ငံ (ယခုဂျာမနီနိုင်ငံ)၏ ပထမဦးဆုံးဘုရင် ဖရက်ဒရစ်၏ ဒုတိယဇနီးဖြစ်သော Sophie Charlotte ၏ တိုက်တွန်းချက်အရ ဘုရင်၏နေအိမ်ဖြစ်သော Charlottenburg နန်းတော်တွင် တပ်ဆင်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ အခန်း၏ အယူအဆနှင့် ဒီဇိုင်းကို Andreas Schluter က ရေးဆွဲခဲ့ပြီး ဒိန်းမတ်နိုင်ငံမှ လက်မှုပညာရှင် Gottfried Wolfram က အသေးစိတ်ထုဆစ်မှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ မူလက Charlottenburg နန်းတော်တွင် တပ်ဆင်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် ဘာလင်မြို့တော် နန်းတော်၌ တပ်ဆင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ပယင်းနန်းတော်သည် ဘာလင်မြို့တော်နန်းတော်၌ ကြာရှည် မတည်ရှိခဲ့ဘဲ ၁၇၆၁-ခုနှစ်တွင် ရုရှားနိုင်ငံ၏ မဟာပီတာသည် ဂရိတ်၏ အလည်အပတ်ခရီးစဉ်အတွင်း ပရပ်ရှားဘုရင် ဖရက်ဒရစ်-၁ ၏ သား ဖရက်ဒရစ်ဝီလျံ-၁ က ရုရှားဘုရင်အား ပယင်းနန်းတော်ကို လက်ဆောင်အဖြစ် ပေးအပ်၍ ဆွီဒင်နှင့် ရုရှား-ပရက်ရှားတို့ မဟာမိတ် ဖွဲ့ခဲ့ကြသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရုရှားနိုင်ငံရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ
ရက္ခိုင့်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်

**ရက္ခိုင့်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်** (; အတိုကောက် **ယူအယ်လ်အေ**) သည် ရက္ခိုင့်တပ်တော်၏ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်သည်။ ရက္ခိုင့်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်၏ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကို ရက္ခိုင့်တပ်တော် စစ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင် မှ တာဝန်ယူပြီး အတွင်းရေးမှူး တာဝန်ကို ဒေါက်တာညိုထွန်းအောင် မှ တာဝန်ယူသည်။

၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် United League of Arakan (ULA)/AA  လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အား  အကြမ်းဖက်အုပ်စုနှင့် မတရားအသင်းအဖြစ် အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဗဟိုအဖွဲ့နှင့် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနတို့က အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁/၂၀၂၀ ဖြင့် ကြေညာခဲ့သည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
ရက္ခိုင့်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်အား ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၆ ရက်မှ ၂၁ရက်အထိ ပထမအကြိမ် မျက်နှာစုံညီ အစည်းအဝေးအား နယ်စပ်တစ်နေရာတွင် ပြုလုပ်ပြီး ထူထောင်ခဲ့သည်။ ရက္ခိုင့်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်အား ဥက္ကဋ္ဌ၊ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး၊ အတွင်းရေးမှူး ၁၊ ၂ ၊ ၃ အပါအဝင် ဗဟို​ကော်မတီဝင် ၂၁ ဦးနှင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
*www.ulaparty.com  
*(1)United League of Arakan's Old Website

*(2)United League of Arakan's Old Website
ဝိဒျာဒေဝီ ဘဏ္ဍာရီ

နီပေါဖက်ဒရယ်ဒီမိုခရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ သမ္မတ မစ္စစ် ဘီဒီယာ ဒေဗီ ဘန်ဒါရီ (Bidhya Devi Bhandari)ကို ၁၉-၆-၁၉၆၁ ရက်န​ေ့တွင် နီပေါနိုင်ငံ၊ ဘော့ချ်ပါခရိုင် မနီဘန်ယန်(၂) ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် အထက်တန်းပညာရေးကို ဘော့ချ်ပါခရိုင်၌၎င်း၊ အဆင့်မြင့်ပညာကို မိုရန်းခရိုင် ဘီရင်နာဂါ၌၎င်း ဆည်းပူးခဲ့သည်။

နီပေါသမ္မတသည် ၎င်းဖြတ်သန်းခဲ့သည့် နိုင်ငံရေးခရီးတစ်လျှောက် အမျိုးသမီးအခွင့်အရေး ဇာတ်နှင့် ချို့တဲ့သူများ၏ အခွင့်အရေးရရှိရေးအတွက် အထူးအလေးပေး ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။ နီပေါနိုင်ငံ၌ ကျား-မ ခွဲခြားဆက်ဆံမှု အဆုံးသတ်ရေးနှင့် အမျိုးသမီးအခွင့်အရေး ရရှိရေးတို့အတွက် အဓိက အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ သူ၏ စွမ်းဆောင်ချက်များကြောင့် နီပေါနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အဆင့် အဖွဲ့အစည်းများ၌ အမျိုးသမီးများ အနေဖြင့် ၃၃% ကိုယ်စားပြု ပါဝင်ခွင့်ပြုကြောင်း နီပေါနိုင်ငံ၏ လက်ရှိဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ၌ ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ရသည်။ 

နီပေါနိုင်ငံ သမ္မတသည် နီပေါအမျိုးသမီးအသင်းဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ၁၉၉၇-ခုနှစ်မှ ၂၀၁၅-ခုနှစ်အထိ၎င်း၊ နီပေါကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ၂၀၀၇-ခုနှစ်မှ ၂၀၁၅-ခုနှစ်အထိ သက်တမ်း နှစ်ကြိမ်တိုင်၎င်း၊ နီပေါကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ၁၉၉၇-ခုနှစ်မှ ၂၀၀၇-ခုနှစ်အထိ၎င်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ၁၉၉၃-ခုနှစ် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ၌၎င်း၊ ၁၉၉၄-ခုနှစ် လွှတ်တော်သက်တမ်း တစ်ဝက် ရွေးကောက်ပွဲ၌၎င်း ၁၉၉၉-ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၌၎င်း နီပေါနိုင်ငံ လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သူသည် နီပေါနိုင်ငံ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီးအဖြစ် ၁၉၉၇-ခုနှစ်တွင်၎င်း၊ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီးအဖြစ် ၂၀၁၀-ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၂-ခုနှစ်အထိ၎င်း ခန့်အပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ထို့ပြင် နီပေါနိုင်ငံ အမျိုးသားလွှတ်တော်တွင် လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် ၂၀၁၃-ခုနှစ်မှ ၂၀၁၅-ခုနှစ်အထိ ပါဝင်ခဲ့သည်။ နီပေါနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး အမျိုးသမီး သမ္မတအဖြစ် ၂၈-၁၀-၂၀၁၅ ရက်န​ေ့တွင် ရွေးချယ်ခြင်းခံခဲ့ရပြီး ၁၃-၃-၂၀၁၈ ရက်န​ေ့မှ စတင်၍ သမ္မတအဖြစ် ဒုတိယအကြိမ် သက်တမ်းကို ထမ်းဆောင်လျက် ရှိသည်။ 

ခင်ပွန်းဖြစ်သူ မစ္စတာ မာဒန်ကူးမား ဘန်ဒါရီ (ကွယ်လွန်)သည် နီပေါနိုင်ငံ၏ ကွန်မြူနစ် လှုတ်ရှားမှုများတွင် မာ့စ်ဝါဒီ တွေးခေါ်ပညာရှင် တစ်ဦးအဖြစ် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး **ပြည်သူ့ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ** ခေါ် မာ့စ်ဝါဒ ပုံစံသစ်တစ်ရပ်ကို ဦးဆောင်ဦးရွက်ပြုခဲ့သူဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့တွင် သမီးနှစ်ဦး ထွန်းကားသည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ
အများသုံး မြန်မာ-အင်္ဂလိပ်-ပါဠိ အဘိဓာန်

အများသုံး မြန်မာ-အင်္ဂလိပ်-ပါဠိ အဘိဓာန် ကို ဦးဟုတ်စိန် မှ ပြုစုရေးသားခဲ့ပြီး၊ ပထမကြိမ်အဖြစ် ၁၉၈၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ 

ဦးဟုတ်စိန်သည် ဘီအေ(ဂုဏ်ထူး)၊ ဘီအယ်လ် ဘွဲ့ထူးများကို ရရှိထားသည့် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ ဤစာအုပ်ကို ပြုစုရန် နှစ် ၃၀ ကြာ ရင်းနှီးခဲ့ရသည်။ မဉ္ဇူသကစာပေက ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေသည်။ 
ကဏ္ဍ:မြန်မာအဘိဓာန်များ
ကိုရင်မောင်နတ်

ကိုရင်မောင်နတ်သည် မရ​ွှေဥ၏ ခင်ပွန်းဖြစ်သည်။ ကိုရင်မောင်သည် အထက်မဲဇာမှ တောင်ပြုန်းရွာသို့ ပြန်ရောက်သော် တောင်ပြုန်းမင်းကလေးက မရ​ွှေဥကို ကျားနှင့်တိုက်သတ်ကြောင်း ကြားသိရ၏။ ထိုအခါ မရ​ွှေဥကို ကျားချီသွားစဉ် မရ​ွှေဥ၏ ခါးစည်းတဘက် ကျကျန်ရစ်သော နေရာနှင့် သားတစ်များ ကျကျန်ရစ်သ​ော နေရာနှစ်ခုကြားတွင် ကိုရင်မောင်သည် ရင်ကွဲနာကျ၍ သေဆုံးပြီး နတ်ဖြစ်သည်။ 
## ကိုးကား
ပုပ္ပားမယ်တော်

ပုပ္ပားမယ်တော်သည် ပုဂံပြည့်ရှင် အနော်ရထာမင်းကြီး၏ လူစွမ်းကောင်းဗျတ္တ၏ ဇနီး၊ ပန်းစားဘီလူးမ မယ်ဝဏ္ဏ ဖြစ်သည်။ ဗျတ္တ ရာဇဝတ်သင့်၍ အသတ်ခံရပြီးနောက် သူမ၏ သားများဖြစ်ကြသောရွှေဖျဉ်းကြီး၊ ရွှေဖျဉ်းလေးတို့ကို အနော်ရထာမင်းကြီး အမိန့်တော်ဖြင့် ခေါ်ဆောင်သွားရာတွင် ရင်ကွဲနာကျကာ သေဆုံးပြီး နတ်ဖြစ်သည်။ တောင်ပြုန်း၌ ထင်ရှားသော နတ်ဖြစ်သည်။ 
## ကိုးကား
ယမားချောင်း

ပုဂံနယ်တွင် ချောင်းကိုးဆယ့်ကိုးခုမှ စုပေါင်းကာစီးဆင်းသည့် ရေစီးသန်သည့် ဆင်တဲဝ (ခေါ်) ယမားချောင်း တည်ရှိ၏။ ထိုယမားချောင်းသည် မိုးညို့လာပါက ပုပ္ပါးတောင်ခြေ၌ မြင်းနှင့်ပင် မည်သူမျှ မဖြတ်ကူးဝံ့လောက်အောင် ရေစီးသန်လှသည်။ ဖြတ်ကူးသူများသည် ရေစီးတွင် လွင့်မျောကာ ပျက်စီးကြရသည်။

ယမားချောင်းသည် တောင်ကျချောင်းဖြစ်ပြီး တချို့နေရာများတွင် တောင်ယမားချောင်း နှင့် မြောက်ယမားချောင်းဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ 

## ကိုးကား