အဇါန်

အဇါန် သည်အဘိဓာန်တွင်  (အသိပေးခြင်း)  (သိအောင်လုပ်ပေးခြင်း) (သတင်းပေးခြင်း) ဆိုသည့်အဓိပ္ပာယ်
များရသည်။ အစ္စလာမ်သာသနာတွင် အထူးသဖြင့် နမားဇ် အချိန်ကျရောက်ပြီဖြစ်ကြောင်းအသံပေးဖိတ်ခေါ်
ခြင်းဖြစ်သည်။အစ္စလာမ် သာသနာမထွန်းကားမီအချိန်ကသတင်းနှင့်အရေးကြီးအလုပ်ကိစ္စတစ်ခုခုအတွက်  လူများစုဝေးစေရန် အဇါန် ရွတ်ဆိုခဲ့ကြသည်။  မွတ်စလင်မ်  တို့နေ့စဉ်  နမားဇ် ဝတ်ပြုရန်အတွက်သတ်မှတ်
ချိန်ရှိပြီး ၎င်းအချိန်များကို အောင်ကာသေရှရ်အီး ဟုခေါ်သည်။ နမားဇ် အချိန်ကျရောက်ခြင်းကိုတိတိကျကျ
သတ်မှတ်သိရှိရသည့်အလုပ်မှာ ထင်သလောက်လွယ်ကူသည့်ကိစ္စတော့မဟုတ်ပါ၊  နေရာဒေသအသီးသီး ၊
မြို့ရွာများ၊ မပ်္စဂျစ်္ဒ များ၌ အဇါန် ကိုအသံကျယ်ကျယ်ဖြင့်ရွတ်ဆိုလေ့ရှိကြသည်။ မိုအ်ဇင်န် သည် အဇါန် ရွတ်
ဆိုရာတွင်အမြင့်တစ်နေရာရာမှ ဥပမာ- မင်နာရာ အပေါ်မှရွတ်ဆိုလေ့ရှိသည်။    အဇါန် ရွတ်ဆိုရခြင်းသည်
ဝါဂျိဘ် မဟုတ်ပါ မွတ်စ်သဟဘ် ဖြစ်ပြီး နမားဇ် မတိုင်မီဦးစွာ အဇါန် ပြီးနောက် အကာမာ  ရွတ်ဆိုရမည်ဖြစ် 
သည်။ အစ္စလာမ် ခေတ်ဦးပိုင်းကာလတွင် တမန်တော်မြတ်ကြီး (ဆွ) သည် သတင်းပေးကြေညာစရာကိစ္စအ
ချို့တွင်(ဥပမာ- ဂျန်ဂေဘဒ်ရ် အတွက်ဖိတ်ခေါ်ရာတွင်) အဇါန်ကိုအသုံးပြုခဲ့သည်။

မွတ်ဂျ်သဘာဆဒ်ရေယာ သည် ( ခရစ်ယန်တစ်ဦး၏အမြင်မှ ခရစ်ယန်တို့တောင်းဆုခြွေသံစဉ် နှင့် အဇါန်
၏သံစဉ်ဆင်တူယိုးမှားဖြစ်ခြင်း) နှင့် ( ပညာရှင်များ၏သုတေသနပြုချက်အရ  အဇါန် ၏သံစဉ်တွင် ဂီတပိုင်း
ဆိုင်ရာသံစဉ်မျိုးမရှိခြင်း) အကြောင်းအရာတို့ကိုရေးသားခဲ့သည်။

## အဇါန် ၏စာသားများ  
   မာလစ်ကီ မဇ်ဟဘ် သည် အဇါန် ၏အစပိုင်းတွင်လည်း الله اکبر ၄ ကြိမ်ပြောရမည့်နေရာတွင် ၂ ကြိမ်သာ
ရွတ်ဆိုကြသည်။

 «اشهد انّ علیّا ولی‌الله» ဆိုသည့်စာသားကိုရှီအာများကသာရွတ်ဆိုကြပြီး ထိုစာကြောင်းသည် အဇါန် နှင့် အကာ
မာ ၏အစိတ်အပိုင်းမှမဟုတ်ကြောင်းယုံကြည်ထားသည်၊ ၎င်းကိုရွတ်ဆိုရမည်မှာ ဝါဂျိဘ် လည်းမဟုတ်ပေ ၊
ထို့အပြင် မွတ်စ်သဟဘ် ၊ မွတ်စ်သဟ်စင်န် ဖြစ်သည်။  အချို့သော ရှီအာ များကဤကဲ့သို့အရှည်ရွတ်ဆိုမှု
လည်းရှိသည် ၊ «اشهد انّ مولانا امیرالمؤمنین علیّاً و ابناؤه المعصومین حجج الله»
(  မို့အ်မင်န်  အပေါင်း၏ထိပ်ခေါင် ဥသျှောင် အလီ နှင့် သခင်၏ မာ့အ်စူမ် ဖြစ်သောသားများသည် အလ္လာဟ်
အရှင်မြတ်၏ ဟွတ်ဂျသ်-သာဓက- တော်များဖြစ်သည်။) 

 «الصلوة خیرمن النّوم»  (နမားဇ် သည်အိပ်စက်ခြင်းထက်သာလွန်၏)  ဆိုသည့်စာသားကို အဲဟ်လေစွန်နသ်
များသာ ဖှဂျရ် ၏ အဇါန်တွင်ရွတ်ဆိုကြသည်။ ပထမဆုံးအကြိမ်ထိုစာသားကိုထည့်သွင်းလိုက်သူမှာ အွမ်မရ် ဖြစ်သည်။  «حی علی خیرالعمل»  ဆိုသည့်စာသားကို ရှီအာများသာရွတ်ဆိုမှုရှိပြီး ဘေဟာရွလ်အန်ဝါးရ် ၏ဖော်
ပြချက်အရတမန်တော်မြတ်ကြီး (ဆွ)  လက်ထက်ကထိုစာသားကိုရွတ်ဆိုမှုပြုခဲ့သော်လည်း   အွမ်မရ် (သို့မ
ဟုတ်သမိုင်းတစ်ခုအရ အွတ်စ်မာန်) သည်ထိုစာကြောင်းကိုဖြုတ်လိုက်သည် ၊ ထို့နောက်ဤသို့ပြော၏”မွတ်စလင်မ် တို့သည် နမားဇ် ကိုအကောင်းဆုံး  အမလ် ဟုတွေးထင်နေသော် ဂျေဟာဒ်  အားမေ့လျှော့(ပေါ့ဆ)
သွားမည်ကိုစိုးရိမ်သည်။” 

  ရှီအာ တို့သည်နောက်ဆုံးစာကြောင်းဖြစ်သော (لا اله الا الله) ကိုနှစ်ကြိမ်ရွတ်ဆိုသည်။

## အဲဟ်လေစွန်နသ် ၏အမြင်  
အဲဟ်လေစွန်နသ်များက အဇါန် ကိုပထမဦးဆုံးအကြိမ် မဒီနာ တွင်ရွတ်ဆိုခဲ့သည်ဟုယုံကြည်ထားကြသည်။ အဗ်ဒွလ်မွတ်သွလိဗ် ၏သား ဟမ်ဇာ က(အခြားသူများသည်လူတို့အားဖိတ်ခေါ်ရန်အတွက် ဗုံ၊ နှဲ၊ လင်းကွင်း                                                                                       များကိုအသုံးချနေချိန်၌) ဤကဲ့သို့ မိုဟမ္မဒ် (ဆွ) သခင်အားအကြံပေခဲ့သည်ဟုဆိုကြသည်။

## ရှီအာ တို့၏အမြင်  
ရှီအာ တို့သည် အဇါန်ကို အေဗါဒသ် အဖြစ်သိရှိထားကြပြီး အလ္လာဟ် အရှင်မြတ်ဘက်မှသတ်မှတ်တော်မူ၏  ဟုကြည်ကြသည်။ အဇါန် ၏စာကြောင်းများအားအပြောင်းအလဲလုပ်ခြင်းကိုလည်း  ဘေဒအသ် အဖြစ်လက်
ခံထားသည်။ ထိုနည်းတူစွာပထမဆုံးအဇါန်ကို ဘေလားလ်ဟဗရှီ က မဒီနာ တွင်ရွတ်ဆိုခဲ့သည်ဟုယုံကြည်
ကြသည်၊    ထို့အပြင် တမန်တော်မြတ် (ဆွ) သည် မဒီနာ သို့ ဟိဂျ်ရသ် မပြုမီမိမိ၏ နမားဇ် များအတွက်မိမိ
ကိုယ်တိုင် အဇါန် ရွတ်ဆိုခဲ့သည်။

## အဇါန် ရွတ်ဆိုပုံ  
အဇါန် သည် နမားဇ် အချိန်ဆိုက်ရောက်လာပါမှရွတ်ဆိုရခြင်းမျိုးဖြစ်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် မို့အ်ဇင်န် သည်အ
မြင့်တစ်နေရာ၌နေရာယူ၍ အဇါန် ရွတ်ဆိုသည်။  မွတ်စလင်မ်  တို့သည် အဇါန် ရွတ်ဆိုချိန်တွင်လက်များကို
နားတွင်ထားပြီးအသံကျယ်ကျယ်ဖြင့်ရွတ်ဆိုကြသည် ၊    အဇါန် ၏စာကြောင်းများအကြားအနည်ငယ်အချိန်
ကွာဟမှုထားပြီးသာယာသောအသံဖြင့်ဆွဲငင်ရွတ်ဆိုကြ၏။ မို့အ်ဇင်န် သည် အဇါန် ကိုရွတ်ဆိုရာတွင်အတွန့်
အချိတ်များနှင့်ရွတ်ဆိုပါမူ ဂေနာ အဖြစ်သို့ပြောင်းလဲသွားပါက ဟရာမ် ဖြစ်သည်။

အဇါန်  ပြီးဆုံးသွားချိန်တွင် မွတ်စလင်မ် တို့သည် ဒိုအာ ဖတ်ရွတ်လေ့ရှိသည်၊ ရှီအာ များက အဇါန် ပြီးဆုံး
သွားချိန်တွင်၌   «وصلّی الله علی سیّدنا محمّدٍ و آله و سلَّم» (ကျွှနု်ပ်တို့၏ခေါင်းဆောင် ဥသျှောင် မိုဟမ္မဒ် သခင် နှင့် အနွယ်တော်မွန်များအပေါ်  အလ္လာဟ်  အရှင်မြတ်ဘက်မှ ဒရူးဒ် စလာမ်ကျရောက်ပါစေ) ကိုဖတ်ရွတ်လေ့ရှိ   ကြသည်။ စွန်နီ များက၎င်းဒိုအာ «اللهم رب هذه الدعوة التامة والصلاة القائمة آت محمداً الوسیلة و الفضیلةو ابعثه مقاماً محموداً الذی وعدته»    (အို! အလ္လဟ် အရှင်မြတ် ကျွှနု်ပ်တို့၏ဤဖိတ်ခေါ်မှုနှင့် နမားဇ် အား မိုဟမ္မဒ် အပေါ်အမြဲထာဝရ  ရှေဖှာအသ်  နှင့်မြင့်မြတ်မှုတို့ကိုချီးမြှင့်ပေးသနားတော်မူပါ ၊ သခင့်အားအရှင်ဂုဏ်တင်ခဲ့သည့်ကတိ
တော်အတိုင်းချီးမြှင့်မြှောက်စားတော်မူပါ။)

## အဇါန် သည် အီရန် တို့၏ယဉ်ကျေးမှုတွင်  
အီရန်  တွင်  အဇါန်ကိုများသောအားဖြင့်သာယာချိုမြိန်သောအသံဖြင့်ရွတ်ဆိုလေ့ရှိကြသည်။  အထူးသ
ဖြင့်  မို့အ်ဇင်န်ဇါဒဲအရ်ဒဘီလီ ၏မိသားစုအသိုင်းအဝိုင်းတွင်ထိုအရည်အချင်းကိုအမွေဆက်ခံထားဘိအလား
ရှိနေ၏။ အီရန် ၏အကျော်အမော်အဆိုတော်များတွင်လည်းထိုအရည်အချင်းရှိကြသည်၊သာအ်ဇီယာ ပွဲများ
၌ အဇါန် ရွတ်ဆိုကြပါက ကွရ်ဒီ အသံဖြင့်ရွတ်ဆိုကြသည်။ . အဇါန် ကိုအသံနေအသံထားဖြင့်ရွတ်ဆိုမှုသည် ယခင်အီရန်အဆိုကျော်များကစတင်ခဲ့သည်၊သို့ပါ၍ အဘွလ်ဟစန်ဒမာဝန်ဒီ သည် ကာဂျာရ် ၏နောက်ပိုင်း
ပဲဟ်လဝီ ၏ခေတ်အစပိုင်းကနာမည်ကျော်အဆိုတော် မို့အ်ဇင်န် တစ်ဦးဟုဆိုရပေမည်။ သူ၏ အဇါန် သည်
အလွန်သာယာချိုမြိန်သောအသံဖြစ်ပြီး ၁၃၀၈ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအသံသွင်းခဲ့သည်။ သူသည်အဆိုတော်
တစ်ဦးဖြစ်သည့်အပြင် မွတ်ဇဖှရွဒ်ဒီးန် ရှားဟ် ၏ မို့အ်ဇင်န် လည်းဖြစ်သည်။

နှစ်ပေါင်းများစွာအရင်ကတည်းက အဇါန် ကိုအသံနေအသံထားဖြင့်သာယာစွာရွတ်ဆိုနိုင်သူများရှိခဲ့သည်။
၎င်းတို့အထဲမှအချို့မှာ စိုင်ယိဒ်ဟိုစိုင်န်အန်ဒလီးဗ်အစ်္စဖှဟာနီ ဖြစ်ပြီးသူသည် မပ်္စဂျိဒ်ဒေစေဖှဟ်စာလားရ်(မို
သွဟရီ) ၏ မို့အ်ဇင်န် ဖြစ်သည်၊ ဟာဂျ်မို့အ်ဇင်န်သဖှ်ရရှီး သူသည်ဟိုစိုင်န်ကလီခါးန်နကီစာ ၏ဖခင်ဖြစ်ပြီး မို
ဟမ္မဒ်အလီရှား ၏ခေတ်ကာလ၌ နာမည်ကျော် မို့အ်ဇင်န် တစ်ဦးဖြစ်သည်၊ အဘွလ်ဟစန်ဒမာဝန်ဒီ သည် မို
ဇဖှရွဒ်ဒီးန်ရှား ၏မို့အ်ဇင်န် ဖြစ်သည်၊ ဒမာဝန်ဒီ ၏ဆရာဖြစ်သူ စိုင်ယိဒ်အဗ်ဒွရ်ရဟီးမ်အစ်္စဖှဟာနီ ၊ ကွရ်ဘာ
ခါန်ကဇ်ဝီနီး (ကျော်ကြားသည့်အမည် ရှာဟီး) ၊ နှင့်  သားဂျ်အစ္စဖှဟာနီ တို့ဖြစ်သည်။ ဒမာဝန်ဒီ နောက်ပိုင်း
၁၅ နှစ်တာခန့်ကြာပြီးနောက်  သားဂျ်အစ္စဖှဟာနီ သည်  အစ္စဖှဟာန် ၏အသာယာဆုံးအသံဖြင့် အဇါန် ရွတ်
ဆိုသူအဖြစ်ရှိနေခဲ့သည်။

အသွာအွလ္လာဟ်အွမ်မီးဒ်ဝါးရ်မိုအမ်မားရ် ၊ ရှဟ်ရ်စားဇ်၊ နပ်ကားရှ်၊ မူစီကီဒါးန်တို့သည်လည်းအခြားသောအီ
ရာန် အဆိုကျော်များကဲ့သို့ စတူရီယိုများတွင်အဇါန် ရွတ်ဆိုအသံသွင်းမှုများရှိခဲ့သည်။ အွမ်မီးဒ်ဝါးရ် သည်အ
ခြားသူများနှင့်မတူ  ဘယားသ်သေသရ်က်  သံစဉ်ဖြင့်သာရွတ်ဆိုခဲ့သည် ၊ နဝါ ၊ ဟမာယူးန် ၊ ချာရ်ဂါးဟ် ဆို
သည့်သံစဉ်များကိုလည်းအထိအတွေ့ရှိခဲ့သူဟုဆိုကြသည်။ ဒေသခံတို့၏ပြောဆိုမှုအရ   အွမ်မီးဒ်ဝါးရ် ၏အ
ကောင်းဆုံးနှင့်အောင်မြင်မှုအရှိဆုံးသံစဉ်မှာ ချာရ်ဂါးဟ် ဖြစ်သည်ဟုဆိုကြသည်။  ရဟီးမ်မို့အ်ဇင်န်ဇါဒဲအရ်ဒ
ဘီလီ သည်အသက် ၃၀ အရွယ် ၁၃၃၄ တွင်အကောင်းဆုံး အဇါန် ကိုရွတ်ဆိုနိုင်ခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင်လည်း
အီရန် ၌မရိုးနိုင်သောသံစဉ်တစ်ခုအဖြစ်ရပ်တည်လျက် ရှိသည်။ မို့အ်ဇင်ဇါဒဲ ၏အသံကိုပထမဆုံးအီရန် ၏
သာသနာဆိုင်ရာ ဓမ္မတေးသံစဉ်အဖြစ်အသိအမှတ်ပြုထားသည်။ မိုဟမ္မဒ်ရေဇာရှဂျ်ရီယားန် သည် သေလာ
ဝသ်သေကုရ်အာန် နှင့် မိုနာဂျားသ် များဖတ်ရွတ်ရာ၌ အီရန်တွင်ဆရာတစ်ဆူဖြစ်ပြီးထိုသူကပင် မို့အ်ဇင်ဇါ
ဒဲ ၏ အဇါန် ကိုသမိုင်းတွင်စေသည့် အဇါန် ဟုဆိုခဲ့သည်။   သူ၏ပြောပြချက်အရ မို့အ်ဇင်ဇါဒဲ သည် ဘယား
သေသပ်ရ်က် ဆိုသည့်အလွန်ခက်ခဲသောသံစဉ်ကို ၅ မိနစ်အတွင်းစွမ်းဆောင်နိုင်သူဖြစ်သည်။ ရဟီးမ်မို့အ်ဇင်န်ဇါဒဲ ၏ဖခင်သည်ဆယ်စုနှစ် ၂ စုအတွင်း အရ်ဒဘီးလ် ၌အဇါန် ရွတ်ဆိုခဲ့သည်။ ထို့နောက်သူ
၏သားဖြစ်သူ ရဟီးမ် ကဖခင်၏အမွေကိုဆက်ခံခဲ့သည်။ သူ၏ညီအစ်ကိုများဖြစ်ကြသော စလီးမ် နှင့် ဒါဝူးဒ်
သည်လည်း အဇါန်ရွတ်ဆိုကြသည်။ စလီးမ် သည်ယခုထိ မဇ်ဟဘ်အတွင်းမိမိ၏သံစဉ်များနှင့် နောင်ဟာ ၊
မဲရ်စီယာ ရွတ်ဖတ်ခြင်းများဖြင့်အောင်မြင်စွာ ခိဒ်မသ် လုပ်လျက် ရှိပြီး သူ၏ အဇါန် ကိုလည်းစတူရီယိုအသံ
သွင်းမှုများလည်းရှိသည်။   ဟိုစိုင်န်ဆွဗ်ဟ်ဒိလ်  သည်လည်းအီရန် ၏တေးသွားသံစဉ်များကိုကျွမ်းကျင်ပိုင်
နိုင်သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။   မို့အ်ဇင်န်ဇါဒဲ  ကဲ့သို့ဖြစ်ပြီး    သံစဉ်အရကွာဟမှုပုံစံနှစ်မျိုးဖြင့်ရွတ်ဆိုမှုများလည်းရှိ
သည်။  ဆွဗ်ဟ်ဒိလ်  ၏အဇါန်သည်ဆယ်စုနှစ် ၃ စုအရင်ကဖြစ်ပြီးအကောင်းဆုံး အဇါန် များထဲမှနောက်ဆုံး
ဖြစ်သည်။ ထင်မြင်ချက်ပေးသူအားလုံး၏အမြင်တွင်  မို့အ်ဇင်န်ဇါဒဲ နှင့် ဆွဗ်ဟ်ဒိလ် ၏အဇါန် တို့တွင်မည်သူ
ကပို၍သာသည်ဟုပင်ပြောမရနိုင်ကြောင်း မှတ်ချက်ပေးခဲ့ကြသည်။

## ဆက်နွယ်သည့်အကြောင်းအရာ 
* Azan / Adhan MP3 Downloads
* Azan / Adhan MP3 Downloads 

## ကိုးကား