open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
မြင်းသစ်မြင်းဝန်

**မြင်းသစ်မြင်းဝန်**သည် မြင်းသစ်မြင်းတပ်စုအား ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲရသူ ဖြစ်သည် ။ မြင်းသစ် မြင်းဝန်ရာထူးကို ရတနာပုံခေတ်တွင်မှ စတင်ခန့်အပ်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရသည် ။

## မြင်းသစ်မြင်းဝန် ဦးပုလေး
ရတနာပုံခေတ်တွင် မြင်းသစ်မြင်းဝန်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသူမှာ ဦးပုလေးဖြစ်သည်။ ဦးပုလေးသည် သံတော်ဆင့်ဒေးဝန်း အကောက်ဝန်အဖြစ် အမှုထမ်းနေရာမှ မင်းတုန်းမင်းလက်ထက် ၁၈၆၅ ခုနှစ်တွင် မြင်းသစ်မြင်းဝန်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရြခင်းဖြစ်သည်။ ဦးပုလေး၏ ဘွဲ့အမည်မှာ မင်းလှရာဇကျော်ထင်ဖြစ်၏။ ၁၃ ဇွန် ၁၈၇၃ တွင် မြင်းသစ်မြင်းဝန် ဦးပုလေးနှင့် သန္နိသို့ အတူလိုက်ပါခဲ့သူ ကသည်းမြင်းတပ်ဗိုလ်တို့အား မင်းတုန်းမင်းက ထီးတော်ပေးသနားခဲ့သည်။ ၁၈၇၈ ခုနှစ်တွင် သီပေါမင်း နန်းတက်လာပြီနောက် ဦးပုလေးကိုပင် ကျီဝန်အရာနှင့်တွဲဖက်ကာ မြင်းသစ်မြင်းဝန်ရာထူး ခန့်အပ်လိုက်ပါသည်။ လစ်လပ်သွားသော မြင်းသစ်မြင်းဝန်နေရာကို ခန့်အပ်ဟန် မတူပေ။
မြင်းဝန်

## မြင်းဝန်
မြင်းဝန်ရာထူးသည် မြန်မာမြင်းတပ်ကို အုပ်ချုပ်ကွပ်ကဲရသူဖြစ်သည် ။ မြင်းဝန်ရာထူးကို မြန်မာ့သမိုင်းတွင် ညောင်ရမ်းခေတ်နှောင်းကာ မဟာဓမ္မရာဇာဓိပတိမင်း (၁၇၃၃ - ၁၇၅၂ ) လက်ထက်၌ စတင်တွေ့ရှိရသည် ။ မြန်မာမင်းများလက်ထက်တစ်လျှောက် မြင်းဝန်အဆက်ဆက် အမှုထမ်းခဲ့ကြရာ ကုန်းဘောင်ခေတ်နှောင်းကာလတွင် မြင်းတပ်ဖွဲ့စည်းပုံကို တိုးချဲ့လိုက်သောအခါ မြင်းဝန်၏ အခန်းကဏ္ဍက ပိုမိုအရေးပါလာခဲ့၏ ။

## မြင်းဝန် နန္ဒယော်ဓာ
မြင်းဝန်နန္ဒယော်ဓာသည် တနင်္ဂနွေမင်း(၁၇၁၄ - ၁၇၃၃ ) လက်ထက်က တပရင်းမြို့ မဲအိုရွာစား၊ မြေနန်းသွေးသောက်ကြီး၊ နာခံတော်စမြောင်းမှူး၊ ပြောကြီးမှူး စသည့်ရာထူးများရရှိခဲ၏ ။ မဟာဓမ္မရာဇာဓိပတိ ( ၁၇၃၃ - ၁၇၅၂ ) လက်ထက်တွင် မုဆိုးဘိုရွာစား နန္ဒယော်ဓာဘွဲ့ခံ ဝန်ထောက်၊ ကာမမြို့စား မြင်းဝန်ရာထူးများ ရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် ။

## ကုန်ဘောင်ခေတ်ဦးကာလ
ကုန်ဘောင်ခေတ်ဦးကာလ မြင်းဝန်တစ်ဦးမှာ မဟာနော်ရထာဖြစ်သည် ။ သူသည် မြေဒူးမင်းလက်ထက် ၁၇၆၄ ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် လေးဆယ်တော်အဖွဲ့၌ ပါဝင်ခဲ့သူဖြစ်သည် ။ သို့သော် ၅ စက်တင်ဘာ ၁၇၆၉ ခုနှစ်တွင် စန္ဒပူရ ( လင်းဇင်း)မှ သမီးကညာဆက်သစဉ် ယင်းအခမ်းအနားသို့ တက်ရောက်သူများထဲတွင် မြင်းဝန်နေမျိုးသနာပတိ တက်ရောက်ခဲ့ကြောင်းတွေ့ရှိရ၏ ။ မြင်းဝန်ရာထူးအပြာင်းအလဲ ဖြစ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် ။

## မြင်းဝန် ဦးလှကြီး
မြေဒူးမင်းလက်ထက်နှောင်းပိုင်းကာလတွင် မြင်းဝန်အဖြစ်ခန့်အပ်ခံ⁠ခံရသူမှာ ဦးလှကြီးဖြစ်သည် ။ မြင်းဝန်ဦးလှကြီးသည် မြေဒူးမင်း၏ နောက်ဆုံးနေ့များတွင်အပါး၌ အနီးကပ်ခစားနေရသူဖြစ်သည် ။ မကွေးမြို့စားနှင့် မှူးမတ် ၁၀ ဦးတို့က မိန်မောနေသည့် မြေဒူးမင်းအား ရေနန်းတော်သလွန်ထက်မှ မှန်နန်းဆောင်သို့ပွေ့ယူခေါ်ဆောင်ရာတွင် မြင်းဝန်ဦးလှကြီးပါဝင်ခဲ့ပါ်သည် ။ မြေဒူးမင်းသည် မြင်းဝန်ဦးလှကြီး၏ ရှေ့မှောက်၌ပင် နတ်ရွာစံလွန်ခဲ့ခြင်းဖြစ်၏ ။ ဦးလှကြီး၏ ဘွဲ့အမည်မှာ နေမျိုးသေနာပတိ ဖြစ်ဟန်ရှိသည် ။ သူ့အားနေမျိုးသီဟပတေ့က ဆက်ခံခဲ့သည် ။

## မြင်းဝန်ဦးတုတ်ကြီး
၁၇⁠၇၆ ခုနှစ်တွင် စဉ့်ကူမင်းနန်းတက်လာပြီးနောက် စန္ဒပူရီသို့ ရောက်ရှိနေသော မြင်းဝန်နေမျိုးသီဟပတေ့ကို နေပြည်တော်သို့ ပြန်လည်ခေါ်ယူခဲ့သည် ။ ဦးတုတ်ကြိးကို မြင်းဝန် ၊ မြင်းစုကြီးအရာအပြင် ဝန်ကြီးရာထူးပါခန့်အပ်ခဲ့ရာ မြင်းဝန်မင်းကြီး ၊ မြင်းစုဝန်ကြီး စသည်ဖြင့် အမည်တွင်ခဲ့လေသည် ။

## ဗဒုံမင်းလက်ထက်
ဗဒုံမင်း ( ဘိုးတော်ဘုရား ) ( ၁၇၈၂ - ၁၈၁၉ ) လက်ထက်အစောပိုင်းကာလတွင် မြင်းဝန်ရာထူးကို မင်းကြီးမဟာမင်းခေါင်ဘွဲ့ခံ ဦးမြတ်ထင်အားခန့်အပ်ခဲ့သည် ။ ၁ ဧပြီ ၁၇၈၈ ခုနှစ်တွင် မင်းကြီးမဟာမင်းခေါင်ဘွဲ့ခံဦးမြတ်ထင်အား ရန်ကုန်မြို့တွင် လုံခြုံရေးယူရန်စေလွှတ်ခဲ့၏ ။ ၁၈၁၂ ခုနှစ်တွင် ဦးမြတ်ထင်ကို မြင်းစုကြီးဝန်အရာ တိုးမြှင့်ခန့်အပ်ခဲ့သည် ။ ဗဒုံမင်းလက်ထက်နှောင်းပိုင်းကာလတွင်မှု မြင်းဝန်အဖြစ် ဦးနွအား ခန့်အပ်ခဲ့ကြောင်း သိရှိခဲ့ရသည် ။

## မြင်းဝန်ရာထူးအပြောင်းအလဲ
သာယာဝတီမင်းနန်းတက်စကာလတွင် မဟာမင်းကျော်တန်ဘောင်အား မြင်းဝန်အရာခန့်အပ်ခဲ့၏။ သို့သော် မြင်းဝန်မဟာမင်းကျော်တန်ဘောင်မှာ လအနည်းငယ်အတွင်၌ပင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည် ။ ၂၀ ဇွန် ၁၈၃၇ ခုနှစ်တွင် သူနေထိုင်ရာသခွတ်တောကျေးရွာ၌ ကွယ်လွန်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် ။ မဟာမင်းကျော်တန်ဘောင်သည် မြင်းဝန်အဖြစ် သာမက ရတနာသိင်္ဃမြို့ဝန်အဖြစ်လည်း အမှုထမ်းခဲ့ပါသေးသည် ။

## မင်းတုန်မင်းလက်ထက်
မင်းတုန်မင်းလက်ထက် ၁၈၆၀ ပြည့်နှစ်က မြင်းဝန်အဖြစ် မကွေးမြို့စား မြင်းဝန်မင်းကြီးသတိုးမင်းကြီးမဟာမင်းလှသီဟသူ အမည်ကိုတွေ့ ရှိရာ မင်းကြီးဦးကြာဥမှာ မြင်းဝန်ရာထူးဖြင့် အမှုထမ်းခဲ့ဖူးကြောင်းသိရှိရသည် ။ ၁၈၆၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ကာနယ်ဖိုက်၏ သံအဖွဲ့လာရောက်စဉ် မြင်းဝန်အဖြစ်အမှုထမ်းနေသူမှာ သတိုမင်းကြီးမဟာမင်းကျော်မင်းခေါင်ဘွဲ့ခံ ရေနံချောင်းမြို့စား မိုးနဲဗိုလ်မှူးဦးရွှေစိုးဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည် ။ 

## ကိုးကား
ရဲလှေ(တိုက်)ဝန်

**ရဲလှေဝန်**ကို တစ်ခါတစ်ရံ **ရဲလှေတိုက်ဝန်**ဟု တွေ့ရှိရတက်ပါသည်။ ရဲလှေဝန်သည် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ရေကြောင်းလိုင်းများကို ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲ ရသူဖြစ်သည်။ ရဲလှေသည် မြန်မာဘုရင်၏ ရေတပ်တော်တွင် အရေးပါလှသည့် လှေတစ်မျိုး ဖြစ်သည် ။ ညောင်ရမ်းခေတ်ကပင် ရဲလှေများကို အသုံးပြုခဲ့ကြ၏ ။

## ဟံသာဝတီရောက်ရဲလှေ
ညောင်ရမ်းမင်းဆက်၏ နောက်ဆုံးဘုရင် မဟာဓမ္မရာဇာဓိပတိ ( ၁၇၃၃ - ၁၇၅၂ ) ကို ဟံသာဝတီပါမင်းဟု ရာဇဝင်ဆရာတို့က ဆိုကြသည် ။ ပဲခူး ဟံသာဝတီသားတို့က အင်းဝကိုသိမ်းပိုက်ကာ မင်း၊ မိဖုရား၊ သားတော်၊ သမီးတော်တို့ကို ခေါ်ဆောင်သွားသဖြင့် ယင်းသို့အမည်တွင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် မဟာဓမ္မရာဇာဓိပတိမင်းလက်ထက် မုဆိုးဘိုမြို့သူကြီးဖြစ်ခဲ့သူ ဦးအောင်ဇေယျက အလောင်းမင်းတရားကြီး အဖြစ် နန်းတက်လာသောအခါ ဟံသာဝတီပါမင်းဟု ပြောဆိုသူအား **အာကိုဖဲ့ဟု** အမိန့်တော်ထုတ်ပြန် တားမြစ်ခဲ့သည်။ မဟာဓမ္မရာဇာဓိပတိမင်း ဟံသာဝတီသို့ လိုက်ပါသွားရစဉ်က ရဲလှေများကိုလည်း တစ်ပါတည်း သယ်ယူသွားကြ၏။ ဤအကြောင်းကို မြန်မာရာဇဝင်ကျမ်းတစ်ဆောင်၌  **လှော်ကား၊ သမ္ဗန်ရဲလှေ၊ စသောပြည်ကြီး၏ ကိရိယာအလုံးဆုံနှင့် တကွ မဟာဓမ္မရာဇာဓိပတိအမည်တော်ရှိသော ရွှေနန်းရှင်မင်းတရားနှင့် မင်း၊ မိဖုရား၊ သားတော်၊ သမီးတော်၊ ညီတော်၊ မှူးမတ်ပြည်သူအပေါင်းတို့ကို ဖောင်၊ လှေနှင့် ဟံသာဝတီသို့ ပို့လေသည် ။** ဟူ၍ ရေးသားဖော်ပြထားသည်။

## ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးကာလ
ရဲလှေဝန်ရာထူးကို ကုန်းဘောင်းခေတ်ဦးကာလ၌သာ တွေ့ရှိရသည်။ ခေတ်နှောင်းကာလတွင် လှေသင်းဝန်ရာထူး ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ ရဲလှေဝန်ရာထူးကို ဖျက်သိမ်းပစ်ခဲ့ဟန်ရှိ၏။ ကုန်းဘောင်ခေတ်ဦးကာလ ဘွဲ့မည်သိရှိရသူ ရဲလှေဝန်တစ်ဦးမှာ နန္ဒဥဒိန်ကျော်ထင်ဖြစ်သည် ။ သူသည် ၁၅ စတင်ဘာ ၁၇၆၄ ခုနှစ် မြေဒူးမင်း( ဆင်ဖြူရှင် ) လက်ထက်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် ၅၀ တော်သွေးသော်အဖွဲ့ဝင် တစ်ဦးဖြစ်၏။ ၁၇⁠၇၆ ခုနှစ် မြေဒူးမင်း ယိုးဒယားစစ်ပွဲ့ဆင်နွှဲနေချိန်၌မူ ရဲလှေဝန်ကို ရဲလှေတိုက်ဝန်ဟူ၍ ဖော်ပြပါသည် ။ သို့ဖြစ်၍ သာမန်အခြေအနေတွင် ရဲလှေဝန်ဟုခေါ်ဆိုပြီး စစ်ထွက်သည့်စစ်မက်ကာလအတွင်း ရဲလှေတိုက်ဝန်ဟု တွေးဆမိပါသည်။

## ဗဒုံမင်းလက်ထက်
ဘိုးတော်ဘုရား(ဗဒုံမင်း) နန်းတက်လာပြီးနောက် ဗုဒ္ဓါဘိသိက်အခမ်းအနားအပြီး ၁၂ ဇွန် ၁၇၈၄ ခုနှစ်တွင် ရဲလှေတိုက်ဝန်အား နေမျိုးကျော်ခေါင်ဘွဲ့ ပေးအပ်ခဲ့၏ ။ ယင်းနောက်ပိုင်း ရဲလှေဝန်ရာထူးကို မတွေ့ရတော့ပေ ။

## ကိုးကား
မင်းအောင်

**မင်းအောင်** အမည်ရှိ လူပုဂ္ဂိုလ်များမှာ

* မင်းအောင် (စာရေးဆရာ)
* မင်းအောင် (အဆိုတော်)
မေသန်း (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)

ဒေါ်မေသန်း၏ အမည်ရင်းမှာ ဂရေစီ ခေါ် မသန်းတင်ဖြစ်၏။ မြင်းခြံမြို့ မီးပေါင်(မီးအာမခံ) ကိုယ်စားလှယ် မစ္စတာတီအမ် တာတီယပ်စ်နှင့် ဒေါ်စောနန်းညွှန့် (ရှမ်းအမျိုးသမီး) တို့မှ ၁၉၁၆ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ သားသမီး ခြောက်ယောက်အနက် စတုတ္ထမြောက်သမီးဖြစ်သည်။ မြင်းခြံမြို့ အေဘီအမ်ကျောင်းမှ အင်္ဂလိပ်မြန်မာ ခုနှစ်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။

မြန်မာအဆွေ အေဝမ်းရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီတွင် ရုပ်ရှင်မင်းသမီးလျှောက်ရာတွင် ရွေးချယ်ခြင်းခံရပြီး ဒါရိုက်တာဆရာရွှေ ရိုက်ကူးသည့် စိုးပါနှင့်မေ အသံတိတ် ရုပ်ရှင်ကားတွင် မင်းသားကျော်အေးနှင့်တွဲ၍ ခေါင်းဆောင်မင်းသမီးအဖြစ် မေသန်းအမည်ခံယူကာ စတင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က အသက်(၁၃) နှစ်ကျော်ကျော်သာ ရှိသေးသည်။ ရုပ်ရှင်တစ်ကားလျှင် (၃၅၀) ကျပ်ရရှိသည်။

စိုးပါနှင့်မေ ရုပ်ရှင်ဖြင့် နာမည်တစ်ဟုန်ထိုး ကျော်ကြားသွားခဲ့သည်။ အေဝမ်းရုပ်ရှင်တွင် မင်းသားမောင်မောင်လေးနှင့် တွဲဖက်၍ ခိုင်သစ္စာ ၊ တောင်ညိုညို ၊ မင်းသားကျော်အေး နှင့် တွဲဖက်လျက် ရွှေတံငါ ၊ မင်းသားဘမြင့် နှင့်တွဲဖက်ပြီး စမ်းရေယဉ်၊ ချစ်မယ်ဆို၊ ဝေဘာဂီ၊ မင်းသားဘချစ် နှင့် အတူမှော်စက်ရောင် စသည့် အသံတိတ်ဇာတ်ကားများ ရိုက်ကူးခဲ့သည်။

ထို့နောက် အိစတင်းရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီတွင် ဒါရိုက်တာဆရာရွှေ၏ တို့အောင်လံ ဇာတ်ကား၌ မင်းသားဘချစ်နှင့်လည်းကောင်း၊ ဒါရိုက်တာဦးချစ်ဖေ၏ ဇာတိမျိုးဇာတ်ကား၌ မင်းသားကျော်အေး နှင့် လည်းကောင်း၊ တွဲဖက်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ဇာတိမျိုးဇာတ်ကားရိုက်ကူးနေစဉ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ သင်္ချာပါမေက္ခ ဦးအောင်လှ နှင့် အိမ်ထောင်ကျသည်။

မေသန်းသည် စစ်ကြိုခေတ်ရုပ်ရှင်လောကတွင် နာမည်ထင်ရှားလူကြိုက်များသလို ဂီတလောက၌လည်း ဓာတ်ပြားများသွင်းပြီး အဆိုတော်အဖြစ် အောင်မြင်ကျော်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၃၈ ခုနှစ်မှစ၍ ကိုလံဘီယာဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီတွင် အင်္ကျီပါး၊ ရွှေချိုးဖြူ၊ I Love You၊ ညီအစ်မခုနှစ်ဖော်၊ နွယ်သိင်္ဂီ၊ မြသီတာ၊ ဇာတ်လိုက်၊ ပျို့ချစ်ဆွေ၊ ဖိုးရွှေလှ၊ ချစ်ပန်းပင် ၊ ဆီမီးပွဲတော် သီချင်းများ ဓာတ်ပြားသွင်းခဲ့သည်။ အင်္ကျီပါးသီချင်းမှာ စာရေးဆရာ ရွှေတိုင်ညွန့်၏ လက်ရာဖြစ်ပြီး ကျန်သီချင်းအားလုံးကို အလင်္ကာကျော်စွာ ရွှေပြည်အေး ရေးစပ်ပေးသည်။

ဂျပန်ခေတ် ရုပ်ရှင်လုပ်ငန်းများ ရပ်ဆိုင်းသွားချိန် ပြဇာတ်များတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ကပြခဲ့ပြီး စစ်ပြီးခေတ်တွင် အောင်ဇေယျရုပ်ရှင်မှ သူပုန်မ၊ ရွှေမြင်းမိုရ် ရုပ်ရှင်မှ ဂျမဒါကိုကိုကြီး၊ ကန်တော်မိတ်ရုပ်ရှင်မှ ရွှေဘိုသား အသံတိတ်ရုပ်ရှင်များတွင်လည်း သရုပ်ဆောင်ခဲ့သေးသည်။

ဒေါ်မေသန်းသည် (၁၉၃၈) ခုနှစ်ကတည်းကပင် ဆရာမကြီး ဒေါ်ဒေလီညွှန့်ထံ၌ မဟာဂီတသီချင်းကြီးများကို သင်ယူခဲ့သည့်အလျောက် စစ်ပြီးခေတ်နောက်ပိုင်းတွင် ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ဦးအောင်လှ(စောင်း) ဒေါ်မေသန်းသီချင်းကြီး တူရိယာအဖွဲ့အမည်ဖြင့် မြန်မာ့အသံမှနေ၍ မဟာဂီတသီချင်းအများအပြား သီဆိုအသံလွှင့်ခဲ့သည်။

(၁၉၈၃) ခုနှစ် ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ဦးအောင်လှ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် သားသမီးမြေးများနှင့် အတူ အမှတ်(၁၆) ရွှေတောင်ကြားနေအိမ်တွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။(၂၀၀၁) ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

## ရည်ညွှန်းကိုးကား
စိုးသိန်း၊ ဓနုဖြူ

## ဓနုဖြူစိုးသိန်း
ဓနုဖြူမြို့နယ် အဖ ဦးဒိုးအောင် (သင်္ဘောကိုယ်စားလှယ်ကြီး) အမိဒေါ်စိန်သန်းတို့မှ ၁၉၃၇ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ (၅)ရက်နေ့တွင် ဓနုဖြူစိုးသိန်းအား မွေးဖွားသည်၊ မွေးချင်းသုံးဦးအနက် သားအကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ညီမ ဒေါ်စိုးစိုးမြင့်နှင့် ညီ ဦးကောင်းကောင်းမြင့်တို့ ဖြစ်သည်။

ငယ်စဉ်က ဟိုက်စကူးကျောင်းနှင့် ဆော်လမွန်အလွတ်ပညာသင်ကျောင်းများတွင် တက္ကသိုလ်သင်တန်းအထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတပညာကို ဝါသနာပါခဲ့သည်။ မြန်မာ့ဂီတ၊ ကမ္ဘာ့ဂီတများကို လေ့လာလိုက်စားခဲ့သည်။

၁၉၅၂ခုနှစ်တွင် ဂီတနယ်သို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ဝင်ဒါမီယာ ခရက်ဆင့်ရှိ မြန်မာ့အသံမှ အဆိုတော်မြင့်မာလာနှင့် တွဲဖက်၍ “ကမ္ဘာငြိမ်းချမ်းရေး တေးသံ” သီချင်းကို သီဆိုခဲ့သည်။ ဓနုဖြူစိုးသိန်း၏ ပထမဆုံး တေးတစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။

၁၉၅၇ခုနှစ်တွင် အလုံလူငယ်များ အပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့ကို တည်ထောင် အသံလွှင့်ခဲ့သည်။ ဓနုဖြူစိုးသိန်း၏ “ပြုံးပန်းမာလာ ၊ သက်ဆုံးဆိုင် မောင်ချော့မြူပါ့မယ်၊ မေတ္တာစကား၊ တစ်မူတည်းမူ” စသည့် သီချင်းများကို သီဆိုခဲ့သည်။

ရုပ်ရှင်နောက်ခံတေးအဖြစ် “ရွှေညာသူ” ရုပ်ရှင်ပဏာမတေးဖြစ်သော “ရွှေညာသူ” သီချင်းဖြင့် စတင်ပြီး ရုပ်ရှင်နောက်ခံတေးသီချင်းပေါင်း များစွာ သီဆိုအောင်မြင်ခဲ့သည်။

ဓနုဖြူစိုးသိန်းသည် ရေဒီယို၊ ဓာတ်ပြား၊ ရုပ်ရှင်နောက်ခံတေးနှင့် စီးရီးတေးသီချင်းများစွာကို သီဆိုအောင်မြင်ကျော်ကြားခဲ့သော အဆိုတော်ကြီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။

ဓနုဖြူစိုးသိန်း၏ တေးသီချင်းပေါင်းများစွာမှ အောင်မြင်ကျော်ကြားသောတေးများကို ဖော်ပြလျှင် “ပြုံးမာလာ၊ ဆုံးသက်တိုင်၊ မောင်ချော့မြူပါ့မယ်၊ မေတ္တာစကား၊ ချစ်လိပ်ပြာလေး ဝဲလည်၊ လူနုံအုံးပုန်းကြီး၊ အိုဘယ့်ချစ်သူသို့” သီချင်းများ ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ကလေးတင့်အောင် ရေးစပ်သည့် “စာရေးကြီး” “လူပျိုကြီး” “သီချင်း” “လှေပွဲ” “လှေသဘင်” “ခဲဖိုး” “မိရွှေချော” “အလယ်” “ဥရုဝေလ” စသည့် သီချင်းများဖြစ်သည်။

လွတ်လပ်ရေးနေ့၊ ပြည်ထောင်စုနေ့၊ တပ်မတော်နေ့ စသည့် ဧည့်ခံ ဖျော်ဖြေပွဲများတွင် ဖျော်ဖြေခဲ့လေသည်။ ဓနုဖြူစိုးသိန်းသည် ရုပ်ရှင်နှင့် ပြဇာတ်များတွင်လည်း သရုပ်ဆောင် အဖြစ်ပါဝင်ခဲ့လေသည်။ တိုင်းပြုပြည်ပြု တေးသီချင်းများ ဖြစ်သော “ရဲရဲတောက်” “ဖန်နေဝန်း” “သားကောင်းစစ်သည်” နှင့် နိုင်ငံတော်နှင့်ပြည်သူများအတွက် လိုအပ်သည့် ပညာပေးလှုံ့ဆော်တေးသီချင်းများကို သီဆို ဖျော်ဖြေခဲ့လေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံခေတ်ဟောင်း တေးသီချင်းများ စိစစ်ရေးဆပ်ကော်မတီဝင် အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဂျပန်ခေတ် တေးသီချင်းများပြုစုရေး ကော်မတီဝင် အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဂီတအစည်းအရုံးတွင် ပြန်ကြားရေးမှူး(၂) အဖြစ် ဂီတတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။ တိုက် - ၄ ၊ အခန်း ၁၂၊ ပထမထပ် မြန်မာ့အသံဝန်ထမ်း၊ အိမ်ရာ နာနတ်တော်လမ်း၊ ကမာရွတ်မြို့နယ်တွင် ဇနီးသားသမီးများနှင့်အတူ နေထိုင်လျက်ရှိသည်။
## ဘဝနိဂုံး
အသက် (၇၄) နှစ်
ရေဒီယိုအဆိုတော်တေးသံရှင် ဓနုဖြူစိုးသိန်း၊ လူမှုထူးချွန်
(တတိယဆင့်)၊ မြန်မာ့အသံနှင့် ရုပ်မြင်သံကြား မြန်မာ့
အသံကာလပေါ်တေးသီချင်း စိစစ်ရေးဘုတ်အဖွဲ့ဝင်၊
မြန်မာနိုင်ငံဂီတအစည်းအရုံး (ဗဟို) အဖွဲ့ဝင်
(၅-၁၁-၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။) 
## ကိုးကား
ဝေလမင်းသားစာပေဆု

## ဝေလမင်းသားစာပေဆု
၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ တိုင်းခန်းလှည့်လည် ရောက်ရှိလာသော ဝေလမင်းသား(နောင် အဋ္ဌမမြောက် အက်ဒဝပ်ဘုရင် ဖြစ်လာသူနှင့် နန်းစွန့်ဘုရင်)အား အကြောင်းပြုကာ ဝေလမင်းသားဆု ဟူ၍စာပေဆုတစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ယင်းဆုကို ၁၉၃၂ ခုနှစ်အထိ နှစ်စဉ် ရွေးချယ်ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က စာပေအတွက် အစိုးရက ဆုငွေ ချီးမြှင့်သည် ဆိုသော အကြောင်းမှာလည်း မြန်မာတို့နားတွင် စိမ်း၍ နေသေးသဖြင့် တိုင်းသားပြည်သူ ရှင် လူ ရဟန်းတို့ တအံ့တဩ ဖြစ်ကြရ၏။ ထိုဆုငွေပေးမည့် အကြောင်းကို အင်္ဂလိပ် မြန်မာသတင်းစာများတွင် အောက်ပါအတိုင်း ကြေညာလေသည်။

၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် ယူနီဗာစီတီသို့ အရှင်ဝေလမင်းသား ရောက်လာသည်ကို ဂုဏ်ပြုသည့်အနေဖြင့် ယခု ကုန်ဆုံးသည့် နှစ်အတွင်း ပင်ကို ရေးသားသော စကားပြေ၊ သို့မဟုတ် ကဗျာကို ဖြစ်စေ ၊ မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုသော ဘာသာပြန်သော်လည်းကောင်း ၊ မှီငြမ်းပြုသည့် စာကိုသော်လည်းကောင်း ထူးထူးချွန်ချွန် ရေးသားနိုင်သူ စာရေးဆရာအား နှစ်စဉ်မတ်လတွင် ဝေလမင်းသားဆုအဖြစ် ဆုတော်ငွေ ၁ဝဝဝိ/ ချီးမြှင့်မည် ဖြစ်ကြောင်း ဆုအတွက် မြန်မာပြည်သူပြည်သားအားလုံး မည်သူမဆို ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်ရှိသည်။ ဆုငွေကို ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဆီးနိတ်အဖွဲ့က ရွေးချယ်ချီးမြှင့်၏။ ဆုရခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်နှင့် စာမူစာရင်းမှာ အောင်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*၁၉၂၁-၂၂ ဆရာပွား(မြန်မာစာ နည်းပြဆရာ၊ ယူနီဗာစီတီကောလိပ်) 'ဝေလမင်းသား နားတော်သွင်းဧချင်း'ကို ရေးသားပြုစုသည့်အတွက် ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။
*၁၉၂၂-၂၃ ထိုနှစ်တွင် ဆုငွေချီးမြှင့်ခြင်းမရှိ။
*၁၉၂၃-၂၄ ထိုနှစ်တွင် ဆုငွေချီးမြှင့်ခြင်းမရှိ။
*၁၉၂၄-၂၅ ဦးနီ(ဘီအေ၊ ဝတ်လုံတော်ရ) John Loke ရေးသည့် Civil Government ကို မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုသော 'မြို့ဘက်စီမံအုပ်ချုပ်ရေး' စာမူအတွက် ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။
*၁၉၂၅-၂၆ ဦးဖေ(မန္တလေး)'ဝရုဏပျို့'ကို ရေးသားပြုစုသည့်အတွက် ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။
*၁၉၂၆-၂၇ ထိုနှစ်တွင် ဆုငွေချီးမြှင့်ခြင်းမရှိ။
*၁၉၂၇-၂၈ ထိုနှစ်တွင် ဆုငွေချီးမြှင့်ခြင်းမရှိ။
*၁၉၂၈-၂၉ ဦးမြို့ (အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ) တိပိဋပ (ပိဋကသုံးပုံ)ကို ဘာသာပြန်ဆို ရေးသားသည့်အတွက် ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။
*၁၉၂၉-၃၀ မောင်ဘသောင်း(သခင်ဘသောင်း)(အမှတ် -၃၃ ၊ တရုတ်ဥယျာဉ်ရေတာရှည်လမ်း ၊ ဗဟန်း ၊ ရန်ကုန်မြို့) 'Outline of General History by Renouf' ကို မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုသော 'ကမ်ဘာ့ရာဇဝင်ချုပ်' အတွက် ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။
*၁၉၃၀-၃၁ ထိုနှစ်တွင် ဆုငွေချီးမြှင့်ခြင်းမရှိ။
*၁၉၃၁-၃၂အရှင်အာဒိစ္စဝံသ ၊ (အရှင်အာဒိစ္စဝံသ ကျောင်းတိုက်၊ ကန်တော်ကလေး၊ ရန်ကုန်မြို့) (နောင် ဦးအောင်မြတ်ထွဋ်) 'အသောကကျောက်စာ' ကို မြန်မာပြန်ဆိုသည့်အတွက် ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။ 

## ကျမ်းကိုးစာရင်း
လားရှိုးသိန်းအောင်

**လားရှိုးသိန်းအောင်** (၁၉၄၆ -၂၀၁၈)သည် မြန်မာအမျိုးသား အဆိုတော် တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး တချို့က ဂျင်မီဂျက်ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ စတူဒီယို ခေတ်ဦး အဆိုတော်ကြီး လားရှိုးသိန်းအောင်ရဲ့ ကိုယ်ပိုင် သီချင်းတွေဟာ တခေတ်တခါမှာ အောင်မြင်ခဲ့ရုံသာမက ဒီနေ့ခေတ်မှာလည်း ပရိသတ်အကြိုက်နဲ့ ထပ်တူကျနေတဲ့ သီချင်းတွေ ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။ 

လားရှိုးသိန်းအောင်ကို ၁၉၄၆-ခုနှစ်၊ ရှမ်းပြည်နယ် လားရှိုးမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာကိုးကွယ်သူဖြစ်သည်။ လားရှိုးသိန်းအောင်သည် ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ်ပါတီကို လက်မခံနိုင်ဘဲ  တောခိုသွားခဲ့ပြီး အမေရိကန်နိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် ဂီတလုပ်ငန်း အပါအဝင် ပရဟိတ လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်ရင်း အမေရိကန်နိုင်ငံသူ တစ်ဦးနှင့် အိမ်ထောင်ကျကာ သမီးတစ်ယောက်၊ သား နှစ်ယောက်ရှိသည်။ လားရှိုးသိန်းအောင် သည် မြန်မာပြည်မှ ထွက်ခွါသွားပြီးနောက် နှစ်ပေါင်း ၄၀ ကျော်အကြာ ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်မှ ဦးသိန်းစိန်အစိုးရ၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် မြန်မာပြည်သို့ ပြန်လည် ရောက်ရှိလာနိုင်ခဲ့သည်။

၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံမှာ တကိုယ်တော်ရှိုး ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး အဆိုပါ ရှိုးပွဲဟာ သူ မြန်မာနိုင်ငံမှ ထွက်ခွာသွားခဲ့ပြီး နှစ်ပေါင်း ၄၀ ကျော် အကြာမှာ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ ရှိုးပွဲလည်း ဖြစ်ပါသည်။ 

## သီဆိုခဲ့သောသီချင်းများ
{{columns-list|2|
# ကြွေရုပ်ကလေးနဲ့ ဒုတိယလူ
# ကိုယ်ပြန်သွားပြီ
# ခင့်အတွက်ဆို
# ချစ်ခြင်း မုန်းခြင်း
# ချစ်သူညနေ မောင့် ညနေ
# ငါလည်း မင်းလိုပဲ
# ငှက်ငယ် အလား ကိုယ့် အမှား
# ငယ်က ကျွမ်းတဲ့ ငယ်ကျွမ်းချစ်
# စပါယ်နန်း
# စက်ခေါင်းအမှတ် ၀၀၉
# ဆည်းဆာ အလှနဲ့ ကိုယ့်ဘ၀
# တဆင့်စကား တဆင့်နား
# တပါတ်ရစ်
# တစ်ပတ်လောက် လျှော့ပါဦး
# တစ် နှစ် သုံး လေး
# တစ်နှစ်မြောက်တဲ့ နေ့
# တောင်ကြီး ဧည့်သည်
# ဒီနေရာလေး
# ဒီတစ်ခါ ဘာရေး မလဲ
# ဒီလို မလုပ်နဲ့
# ဓာတ်ပုံလေး တစ်ပုံ
# နန်းလေး
# နူတ်မဆက်နဲ့ ငိုချင်တယ်
# ပါလေရာ နဲ့ လက်ကရွန်ခြာ
# ပန်းဘုရင်မလေး
# ပြောပါရစေ နန်းလေး
# ဘ၀သစ္စာ ဆိုလေဦး
# ဘာဖြစ်တာလဲ
# ဘယ်လိုလဲ မချော
# မငိုနဲ့တော့နှော်
# မေတ္တာ သတ္တိ မရှိဘူး
# မင်းတို့ အကြောင်း မဟုတ်ဘူး
# မြင်တာလေးတော့ ပြောမယ်
# မသိလို့ မခင်လို့ လား
# မယုံ မရှိနဲ့
# မင်း မ ရှိ ရင်
# မုန်းမုန်း မေ့မေ့
# မုန်းမုန်း မေ့မေ့ (စုံတွဲ)
# မိန်းကလေး ထဲက မိန်းကလေး
# မီးမီး ငယ်လွန်းလို့
# မျက်နှာပေါက်ဆိုးဆိုး သဘောကောင်းကောင်း
# ယောက်ျားမျက်ရည်
# ရထားဥဩ သံနဲ့ အတူ
# ရှေ့တန်းပြန်
# လွမ်းဘွယ်
# လားရှိုး သိန်းအောင်
# ဝေးရပ်မှာ မလွမ်းစေချင်
# သတိရနေသူ
# သေသည့်တိုင် လူပျိုပဲလား
# သူ့အပြောလေး နဲ့ သူ့ပုံပြင်
# အမေတခု သားတခု
# အချစ်ဆုံး နဲ့ သူငယ်ချင်း
# အပြိုင် အဆိုင်ဖူးစာ
# အရှိကို အရှိအတိုင်း
# အချစ်ပျောက် မ လေး သို့
#အမေဒေါ်စုပြန်လာပြီ

## ဘဝနိဂုံး 
၂၀၁၈-ခု၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ တက္ကဆပ်ပြည်နယ်၊ ဟူစတန်မြို့တွင် ဒေသစံတော်ချိန် ည ၂ နာရီခွဲ အချိန်၌ နှလုံးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၇၂-နှစ် ရှိပြီ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2018/12/29/178854.html
မေမေဝင်း (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)

**မေမေဝင်း** (၁၉၀၈-၁၉၈၁) သည် မြန်မာ သရုပ်ဆောင်နှင့် အငြိမ့်မင်းသမီး ဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝ 
မအူပင်မြို့နယ်၊ မလက်တိုရွာ၌ ဦးဖိုးစိန်၊ ဒေါ်အေးခင်တို့မှ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၇၀ ပြည့်တွင် မွေးသည်။ အမည်ရင်းမှာ ခင်မြမြ ဖြစ်သည်။

## အနုပညာခရီး 
ငယ်စဉ်ကပင် ယူနိုက်တက်အတ်တစ် ကုမ္ပဏီမှ ထုတ်ပြီး ဒါရိုက်တာ ဆရာခန့် ရိုက်သော ဒိတ်ဒိတ်ကြဲ ဇာတ်ကားတွင် စပါသည်။

### မြန်မာအဆွေ အေဝမ်း 
မြန်မာအဆွေ အေဝမ်းရုပ်ရှင်နှင့် လက်တွဲပြီးနောက် အေဝမ်းမြမြ အမည်နှင့် ညဉ့်ဦးယာမ်၊ စိမ်းရွှေရွှေ၊ ဒွေးညီနောင်၊ အောင်ပင်လယ်၊ သံခမောက် စသည့် ဇာတ်ကားများတွင် ပါဝင်သည်။

### ဗြိတိသျှဘားမား 
ဗြိတိသျှဘားမား ကုမ္ပဏီက အသံထွက်ကားများ ရိုက်ရန် မင်းသမီးရှာရာ ဗြိတိသျှဘားမားသို့ ကူး၍ မေမေဝင်း အမည်နှင့် သရုပ်ဆောင်သည်။  ခေတ်ဆန်သူ ကို ရိုက်သည်။

ညွန့်မြန်မာ ရုပ်ရှင် (ယခင် ဗြိတိသျှဘားမား) ထုတ် ဒါရိုက်တာ ချန်ထွန်း ရိုက်သည့် အချစ်ဆုံး နှင့် ဗိုလ်အောင်ဒင် ဇာတ်ကားတို့မှာ အထူးအောင်မြင်သည်။

### သရုပ်ဆောင်သော ဇာတ်ကားများ 
* ဒိတ်ဒိတ်ကြဲ
* ညဉ့်ဦးယာမ် (၁၉၃၃)
* စိမ်းရွှေရွှေ (၁၉၃၄)
* ဒွေးညီနောင် (၁၉၃၄)
* အောင်ပင်လယ် (၁၉၃၄)
* သံခမောက် (၁၉၃၅)
* ခေတ်ဆန်သူ (၁၉၃၆)
* ပန်းစေတီ
* နေနှင့်လ
* တော်လေးဝ
* ဒို့အမျိုး
* ရံရွေတော်
* လောကီပညာ
* အချစ်ဆုံး (၁၉၃၉)
* ဗိုလ်အောင်ဒင် (၁၉၄၀)
*သားဗိုလ်အောင်ဒင် (၁၉၅၅)

### အငြိမ့်မင်းသမီး 
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဇာတိ မလက်တိုရွာသို့ စစ်ရှောင်သည်။ စစ်ပြီးနောက် စိန်အောင်မင်း၏ ဇာတ်နှင့်လိုက်ကာ ရှေ့ပိုင်းပြဇာတ်များတွင် ဝင်ကသည်။

## မိသားစုဘဝ 
ငယ်စဉ်ကပင် ရဲအရာရှိ ဦးမောင်ဝင်းနှင့် အိမ်ထောင်ကျကာ ရန်ကုန်ရောက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ သမီး ဘေဘီဝင်းကို ဦးမောင်ဝင်းနင့် ရသည်။

## ဘဝနိဂုံး 
၁၉၈၁ ခု၊ ဧပြီလ ၁၇ ရက်၊ မြန်မာနှစ်ဆန်းတရက်တွင် ရန်ကုန်၌ ကွယ်လွန်သည်။ 

## ရည်ညွှန်းကိုးကား
စု၊ မောင် (ရတနာပုံ)

**ရတနာပုံမောင်စု**သည် မြန်မာ​တေး​ရေးဆရာ၊ အဆို​တော်၊ ပန်းချီဆရာဖြစ်ခဲ့သည်။
ရတနာပုံမောင်စု၏ ဘိုးစဉ်ဘောင်ဆက်မျိုးရိုးမှာ ကုန်သည်မျိုးရိုး ဖြစ်ကြပြီး မွေးရပ်ဇာတိမြေမှာ မန္တလေးမြို့ (၂၆) ဘီလမ်း၊ ရွှေတိုက်ရုံဝင်း၊ အနောက်ဘက်) ဟေမာဇလအနောက်ခြမ်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၀၁ ခုနှစ်တွင် အဘဦးသာဒွန်း၊ အမိဒေါ်ကြည် တို့မှ မွေးဖွားပါသည်။ ရတနာပုံမောင်စုမှာ စတုတ္ထသားအထွေးဆုံး ဖြစ်သည်။ ပညာအရည်အချင်းမှာ မန္တလေးမြို့ ဝက်စလီ (အင်္ဂလိပ်မြန်မာ) ကျောင်းတွင် အထက်တန်းပညာထိ ဆည်းပူးခဲ့ပြီး မန္တလေးမြို့ အစိုးရကြေးနန်းရုံးကြီးတွင် ကြေးနန်းစာရေးအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။

မောင်စုမှာငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာပါသူဖြစ်သည်။ အပေါင်းအသင်းများနှင့် သီချင်းဆိုခြင်း၊ ဂီတာတီးခတ်ခြင်း၊ စန္ဒရားတီးခြင်း၊ ရံဖန်ရံခါ ပန်းချီရေးဆွဲခြင်း စသည့် အနုပညာများကို ခုံမင်သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။

မောင်စုသည် ရန်ကုန်မြို့တွင် အခြေစိုက်ပြီးနောက် ရုပ်ရှင်မင်းသားကြီး ခင်မောင်ရင် (ဗိုလ်အောင်ဒင် - မင်းသား)နှင့် ဆုံမိကြကာ တေးဂီတနယ်ပယ်တွင် အတူတကွ ပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ရတနာပုံမောင်စုသည် ကိုလံဘီယာကုမ္ပဏီတွင် ဓာတ်ပြား (၁၃)ချပ်မျှ သွင်းခဲ့သည်။ ကိုယ်တိုင်ဂီတာတီး၊ ကိုယ်တိုင်သီချင်းစပ်ပြီး ကိုယ်တိုင်ဆိုခဲ့သည်။ မောင်စု၏သီချင်းဓာတ်ပြားများမှာ (၁) ဇာတိချက်ကြွေ၊ (၂) တစ်ရွာသား၊ (၃)ခါနွေဦး၊ (၄)ဂွတ်နိုက်ဒါလင်၊ (၅)နှစ်သွယ်စကြာ၊ (၆)လူပျိုစင်၊ (၇)မြတ်နိုးသူ၊ (၈)လောကဤလူ့ဘုံ၊ (၉)မောင်တို့ရွာ၊ (၁၀)ညိုညိုလေး စသည်များ ဖြစ်သည်။ မောင်စုမှာ မန္တလေး၌ မွေးဖွားခဲ့ရာ မိမိဇာတိမြေကို မမေ့နိုင်သဖြင့် ဓာတ်ပြားသွင်းခြင်း၊ ပန်းချီဆွဲခြင်းမှစ၍ မောင်စုအမည်တွင် ရှေ့ မှာ “ရတနာပုံ” တပ်၍ ခေါ်တွင်စေခဲ့သည်။

ရတနာပုံမောင်စုသည် အသက်အရွယ်ထောက်လာပြီး အသံများမကောင်းတော့သဖြင့် ငယ်စဉ်က ဝါသနာပါလာသော ပန်းချီရေးဆွဲခြင်းဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းပြုခဲ့သည်။

ရတနာပုံမောင်စုသည် ရန်ကုန်မြို့ တာမွေမြို့ နယ်တွင် ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်မြင့်မြင့် (အန်တီကြီး)နှင့် သားသမီးသုံးယောက် ထွန်းကားခဲ့သည်။ သားဖြစ်သူမှာ ဦးသောင်းစု (သုတေသန) ဖြစ်ပြီး၊ သားသမီးများမှာ ဒေါ်ရင်ရင်စုနှင့် ဒေါ်ဖြူဖြူစုတို့ ဖြစ်သည်။

အသက် (၆၄)နှစ်အရွယ် ၁၉၆၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ (၁၇) ရက်နေ့ မင်္ဂလာဒုံ စစ်ဆေးရုံကြီးတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

## ရည်ညွှန်းချက်
မေနု (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)

မေနု၏ အမည်ရင်းမှာ မကျင်နု ဖြစ်သည်။ ၁၉၂၀ ခုနှစ်တွင် ပဲခူးမြို့ အဘဦးရွှေလှ အမိဒေါ်သိန်းတို့မှ မွေးဖွားသည်။ သားသမီး ငါးယောက်အနက် စတုတ္ထမြောက်သမီးဖြစ်သည်။ ခုနှစ်တန်းအထိ ကျောင်းပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၆ နှစ်အရွယ်တွင် ဒါရိုက်တာဦးပါကြီး ဇနီးဒေါ်ရင်ရင်တို့နှင့် ပတ်သက်ပြီး အေဝမ်းရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီတွင် တစ်လ(၃၀)ကျပ်ဖြင့် သုံးနှစ်စာချုပ်ချုပ်၍ ရုပ်ရှင်မင်းသမီးအဖြစ် ခန့်ထားခြင်းခံရသည်။

မေနုသည် ဒါရိုက်တာဦးလွန်းဖေ ရိုက်ကူးသော အိမ်တွင်းမင်းမဟာဂီရိ အသံတိတ် ဇာတ်ကားတွင် မင်းသားညွှန့်မောင်၊ မင်းသမီးမေမြင့်၊ မေညွှန့်တို့နှင့် တွဲဖက်၍ စတင်ကာ ဇာတ်ရံသရုပ်ဆောင်သာ ပါဝင်ရ၏။ ဆက်လက်ပြီး မိုးကြိုးဇာတ်ကားအပါအဝင် အသံတိတ်ရုပ်ရှင်ကား(၅)ကားတွင် ဇာတ်ရံအဖြစ် ပါဝင်ရိုက်ကူးပြီးမှ ဒါရိုက်တာဦးချင်းစိန်(ရွှေညာမောင်) ရိုက်ကူးသော ကေလာသ အသံတိတ်ဇာတ်ကား၌ ခေါင်းဆောင်မင်းသမီး အဖြစ် ပထမဆုံးသရုပ်ဆောင်ခွင့်ရသည်။ ဆက်လက်၍ ဒါရိုက်တာ ဦးဘရှင်၏ ကေလာသဇာတ်ကားတွင် သဘင်ဝန်ခင်မောင်နှင့်လည်းကောင်း၊ ဒါရိုက်တာ ဦးလွန်းဖေ၏ မြတ်ဂုဏ်တော်ဇာတ်ကားတွင် ဖာတစ်လုံးခင်မောင်နှင့် လည်းကောင်း တွဲဖက်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ သည့်နောက်ပိုင်း မနှင်းစိန်၊ မြစိမ်းတောင် စသည့် အသံတိတ် ဇာတ်ကားပေါင်း(၁၀)ကားကျော် အေဝမ်းရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီတွင် စာချုပ်ဖြင့်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။

စစ်ပြီးခေတ်တွင် တွေးရခက်ကြီး၊ မြဟေဝန်၊ ယျလေးလုံး၊ ချစ်ခွင့်မကြုံ၊ ချစ်စေတနာ၊ ဝေဘူဝေဘာ၊ စလေမင်းခွေး၊ သားရွှေဒေါင်းတောင်၊ ဖိုးကော် စသည့်အသံတိတ်၊ အသံထွက်ကားများ ဆက်လက်ရိုက်ကူးပြီး ၁၉၆၀ပြည့်နှစ်ခန့်တွင် စူဠာသမ္ဘဝ မဟာသမ္ဘဝ ဇာတ်ကားကို နောက်ဆုံးရိုက်ကူးပြီးခဲ့သည်။

အသက်(၅၀) ကျော်အရွယ်တွင်လည်း ဒါရိုက်တာရုပ်ရှင်မင်းသား ဝင်းဦး ရိုက်ကူးသော မုန်းပါတယ်မောင့်ကို၊ တစ်ကျော့နှစ်ကျော့တေးကိုသီ၊ အတွယ်အတာ၊ နွေမှာဝေသောနှင်း၊ လယ်လယ်၊ စေ့စပ်ကြောင်းလမ်းလက်ထပ်ခြင်း ဇာတ်ကားများတွင် ဇာတ်ရံသရုပ်ဆောင်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သေးသည်။

စစ်ကြိုခေတ်ရိုက်ကူးနေစဉ်အတွင်း ၁၉၄၀ - ၄၁ ခုနှစ် အသက် (၂၀) အရွယ်တွင် အေဝမ်းရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီမှ စာရေးဆရာ ကြယ်တံခွန် (လူရွှင်တော် ရွဲ့ကြီး) ရေးသည့် လိပ်ပြာမောင်နှံ၊ တက္ကသိုလ်စိုးရေးသည့် အုံးစက်ရာ၊ စန်းသော်တာရေးသည့် သစ္စာနွယ် သီချင်းများ သီဆိုအသံသွင်းခဲ့ရာ ဂီတလောက၌လည်း ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့သည်။

၁၉၄၁ခုနှစ် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ဖြစ်ခါနီး စန္ဒရား အေဝမ်းခင်မောင်၊ ပြည်လှဖေ တို့နှင့်အတူ မြဗိမာန် သီချင်းကို ဓာတ်ပြားသွင်းခဲ့သော်လည်း အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ထွက်မလာခဲ့ပေ။

၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် မြန်မာ့အသံ ဦးဇော်ဝင်း(ကွယ်လွန်)နှင့် အိမ်ထောင်ကျပြီး သမီးတစ်ယောက်ထွန်းကားခဲ့သည်။ ဒေါ်မေနုသည် ၁၉၉၉ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
ကာမူဒီ

Motors (Carmudi Myanmar) Carmudi ဟာ အွန်လိုင်း ပေါ်ကနေ ကား ဟောင်း ကားသစ် အမျိုးမျိုး ရောင်းဝယ် ပြုလုပ်ရန် အချက်အလက် ထောက်ပံ့ ပေးတဲ့ အဆင့်မြင့် အွန်လိုင်း ဈေးကွက် တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မက္ကဆီကို၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ မြန်မာ၊ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ ဗီယက်နမ်၊ နိုင်ဂျီးရီးယား၊ ဂါနာ၊ ယူအေအီး နဲ့ ကင်မရွန်းနိုင်ငံတို့မှာ လုပ်ငန်း လည်ပတ်လျက် ရှိသည်။ ကားပေါင်း ထောင်သောင်းမကကို တစ်စီးချင်းစီ ပိုင်ရှင်၊ အစီးရေ များစွာ ပိုင်သော ရောင်းချသူတို့က ဝဘ်ဆိုဒ်သို့ စာရင်းသွင်းရောင်းချသည်။ ကား အမျိုးအစား မျိုးစုံအပြင် လုပ်ငန်းသုံးယာဉ်၊ မော်တော်ဆိုင်ကယ် အစရှိသဖြင့် တို့ကို လည်း အချက်အလက် ပြည့်စုံစွာ ဆောင်းပါးနှင့် အကြံပေးချက်များ ထည့်သွင်း၍ ရောင်းချနိုင်သည်။ Carmudi ကို ၂၀၁၃ ခုနှစ်က ဂျာမနီနိုင်ငံမှာ စတင် တည်ထောင်ခဲ့သော်လည်း တစ်ချိန်က Carmudi (အာဖရိက)၊ Ubiauto (လက်တင်အမေရိက) နှင့် Motors (အာရှ) ဟူ၍ လည်ပတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း
Carmudi ကို ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ဂျာမနီနိုင်ငံ၌ စတင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ Carmudi amalgamated Carmido (နိုင်ဂျီးရီးယား)၊ Ubilista (မက္ကဆီကို)၊ Motors.com.mm (မြန်မာ) တို့ကို ၂၀၁၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ပင်မ ကုမ္ပဏီကြီး တစ်ခု ဖြစ်အောင် ပေါင်းစည်းခဲ့သည်။ Carmudi ကို StefanHaubold, Erwin Sikma နှင့် Fritz Simons တို့မှ ဦးစီး ဆောင်ရွက် နေသည်။ ကုမ္ပဏီသည် Rocket Internet အမည်ရှိ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး အင်တာနက် အခြေခံ စီးပွားရေး လုပ်ငန်း စတင် လုပ်ကိုင် ဆောင်ရွက်သူ လက်အောက်တွင် လည်ပတ်နေသည်။

## လုပ်ငန်း လည်ပတ်မှု
၂၀၁၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် အာရှ၊ အာဖရိက၊ လက်တင် အမေရိက တို့၌ စတင် လုပ်ငန်း လည်ပတ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ဗီယက်နမ်၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ ပါကစ္စတန်၊ ကင်မရွန်း နဲ ယူအေအီးနိုင်ငံများသို့ ရောက်ရှိ ပြန့်နှံ့ လည်ပတ်ခဲ့သည်။  ယခုအခါတွင် နိုင်ငံပေါင်း ၁၀ နိုင်ငံကျော်တွင် လုပ်ငန်းများ ဖွင့်လှစ်ဆောင်ရွက်နေသည်။

## ပေးအပ်သော ဝန်ဆောင်မှု
Carmudi သည် အသုံးပြုသူများအား ကား၊ မော်တော်ဆိုင်၊ လုပ်ငန်းသုံး ယာဉ်များကို အွန်လိုင်းပေါ်တွင် ရောင်းချနိုင်စေရန် ကြားခံဆောင်ရွက်ပေးသည်။

## မိုဘိုင်း
မတ်လ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် Carmudi ဟာ မိုဘိုင်း ဝဘ်ဆိုဒ်ကို လွင့်တင်နိုင်ခဲ့သည်။

## ရည်ညွှန်းချက်များ
## External links
* www.carmudi.com
မောင်မောင်ကြီး (အဆိုတော်)

**မောင်မောင်ကြီး** **(၁၉၃၁-၂၀၂၄ )** သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ဂန္ထဝင်အဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။အကျည်းတန်ချစ်သူ၊ သစ်ခြောက်ပင်အောက် ပန်းကောက်သူ တေးများနှင့် ကျော်ကြားခဲ့သော အသံပညာရှင်ဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝ 
ဖခင် ဦးခင်စိန်နှင့် မိခင်ဒေါ်ခင်ညွှန့်ရင်တို့မှ ၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး ငယ်မည်မှာ မောင်မောင် ဖြစ်သည်။

## ဂီတဘဝ 
မောင်မောင်ကြီးသည် ဂီတနယ်သို့ ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ မောင်မောင်ကြီး၏ ဂီတဆရာများမှာ ဆရာကြီး ဦးလှဖေနှင့် ဆရာကြီး ဦးအလီတို့ဖြစ်ကြသည်။ ဆရာကြီးများထံတွင် မဟာဂီတကို လေ့လာ ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ၁၉၅၃ခုနှစ်တွင် ကျင်းပသည့် ယဉ်ကျေးမှုအနုပညာ ပြိုင်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ မဟာဂီတ အဆိုပထမ ရွှေတံဆိပ်ဆု ရရှိခဲ့သည်။

မောင်မောင်ကြီး ပထမဆုံး သီဆိုခဲ့သော သီချင်းမှာ ၁၉၅၀ ခု BSC ကောလိပ်ကျောင်း သင်္ကြန်အဖွဲ့အတွက် ဆရာရွှေပြည်အေး ရေးစပ်ပေးသည့် သီချင်းတစ်ပုဒ်ကို အေဝမ်းခင်မောင်အဖွဲ့နှင့် တပ်မတော် အသံလွှင့်ရုံမှ အသံလွှင့်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် ဂီတလုလင်အပျော်တမ်း တူရိယာအဖွဲ့တွင် ပင်တိုင် အဆိုတော်အဖြစ် မြန်မာ့ အသံမှ အသံလွှင့်ခဲ့သည်။

မဟာဂီတသီချင်းကြီးများကို စောင်းဦးခင်မြင့်၊ ရွာစား စိန်ဗိုလ်တင့် အဖွဲ့တွင် သီဆို အသံလွှင့်ခဲ့သည်။ ကာလပေါ်သီချင်းများကို ဂီတလုလင် အဖွဲ့၊ ဂီတလုလင် မောင်ကိုကိုအဖွဲ့၊ ချိုတေးဆက်၊ စစ်ရုံးအဖွဲ့၊ ကေသီပန်၊ စန္ဒရားနီနီ၊ စန္ဒာ၊ စန္ဒရားချစ်ဆွေ၊ ပျဉ်းမနားမြင့်လှိုင်အဖွဲ့များတွင် သီဆို အသံလွှင့်ခဲ့သည်။

မောင်မောင်ကြီးသည် ရေဒီယိုရောင်းတမ်း ဓာတ်ပြားများ၊ ရုပ်ရှင် နောက်ခံတေးပေါင်းများစွာ သီဆိုအောင်မြင်ခဲ့သော အဆိုတော်ကြီး တစ်ဦး ဖြစ်သည် ။

မောင်မောင်ကြီး အောင်မြင်ကျော်ကြား လူကြိုက်များသော တေးသီးချင်းအချို့မှာ “တစ်ခုတည်းသော ရည်မှန်းချက်” “နှစ်ဆင့်မေတ္တာ” “နွဲ့နှောင်း” “ရွှေညာဆီသွားမယ်” “အကျည်းတန်ချစ်သူ” “ကွမ်းတောင်ကိုင်” “အိပ်မက်နိုင်ငံ” “မေတ္တာဇာတ်လမ်း” “ပင်တိုင်ကျော့မှူး” “ဝေးပြီမွှေးရယ်” “တန်ပါ့မဖုရား” “မေတ္တာနုနုစေလာရင်ကွယ်” “စိမ်းလဲ့ညို” “အချစ်ကို ဘယ်လိုပြောရမယ် ” “ကျမျက်ရည် မကြေညာစတမ်း” “အမိုက်မလေး ငှက်ငယ်” “သစ်ခြောက်ပင်အောက် ပန်းကောက်သူ” “လွမ်းအိပ်မက်က သံသရာရှည် ” “ကျိုက္ခမီသောင်ယံမှ မောင်းမကန်အိပ်မက် ” စသည်တို့ ဖြစ်သည်။

မောင်မောင်ကြီးသည် ဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီများ၊ တေးသံသွင်းများတွင် သီချင်းများကို အသံသွင်းသူ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ယခုအခါတွင် မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား အကြံပေးအရာရှိ၊ မြန်မာ့အသံနှင့်ရုပ်မြင်သံကြား၊ တေးဂီတ စိစစ်ရေး ဘုတ်အဖွဲ့ဝင်၊ မြန်မာနိုင်ငံဂီတအစည်းအရုံး နာယက၊ မြန်မာ့ရိုးရာ ယဉ်ကျေးမှု အဆို၊ အက၊ အရေး၊ အတီး ပြိုင်ပွဲ ဗဟိုအကဲဖြတ်ဒိုင်အဖြစ် ဂီတဆိုင်ရာ တာဝန်များ ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။

## ဘဝနိဂုံး 
သူသည် ၂၀၂၄ခုနှစ်  ဇန်နဝါရီ ၁၅ ရက်၊ ညနေ ၃ နာရီခန့်တွင် လူကြီးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သည်။

## ရရှိခဲ့သောဆုတံဆိပ်များ 
နိုင်ငံတော်မှ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် လူမူထူးချွန်တံဆိပ် (ပထမဆင့်) ချီးမြှင့်သည်။ စည်သူဘွဲ့ရ အသံပညာရှင် တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။

## မိသားစုဘဝ 
အိမ်ထောင်သည်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး  ဇနီး ဖြစ်သူမှာ ဒေါ်ဝင်းဝင်းမြင့် ဖြစ်ကာ   သား ကျော်ကျော်နိုင်၊ သမီးကေသီနိုင်တို့ထွန်းကားသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ
ရဲအောင် (ဂီတပညာရှင်)

## ကိုရဲအောင်
ငယ်မည်မှာ ကိုကိုကြီးဖြစ်သည်။ တယောပညာရှင် တစ်ဦးလည်းဖြစ်သဖြင့် တယောကိုဒီပိုးဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ၁၉၂၂ခု၊ ရန်ကုန်မြို့၊ ၃၅လမ်းတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
တယောပညာကို ၁၂နှစ်သား၊ ၁၉၃၄ခုနှစ်မှစ၍ အေဝမ်းချစ်ရေစင် ရုပ်ရှင်ကားမှာ ဇာတ်ရံသရုပ်ဆောင် ဦးလှသွင်ဆိုသူထံ၌ သင်ယူခဲ့သည်။ ၁၆နှစ်သားအရွယ်မှစ၍ အေဝမ်းသံစုံတီးဝိုင်းတွင် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
ဂီတပညာနှင့် ပတ်သက်၍ ရွှေတိုင်ညွန့်၊ ဆရာမောင်၊ သဟာယဆရာတင်၊ ရွှေပြည်အေး စသည့် ဆရာများထံတွင် နည်းနာခံယူဆည်းပူးပြီး တယောပညာ သာမက သီချင်းရေးသားမှုကိုပါ သင်ကြားတတ်မြောက်ခဲ့သည်။
၁၉၄၇-၄၈ ခုနှစ်ခန့်မှစ၍ ချိုတေးရှင်ကာလပေါ် တူရိယာအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းပြီး မြန်မာ့အသံမှ အသံလွှင့်ခဲ့သည်။ ရွှေပြည်အေး၊ အေဝမ်းခင်မောင် စသည့် ဆရာကြီးများ၏ တူရိယာဝိုင်းနှင့်အတူ ရုပ်ရှင်နောက်ခံ တေးသံသွင်းရာတွင် တယောဆရာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး သူခိုးငတက်ပြား ရုပ်ရှင်မှစ၍ ရုပ်ရှင်နောက်ခံတေးဂီတမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ကိုရဲအောင်သည် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ဝင်တေး၊ ရောင်းတမ်းဓာတ်ပြားသီချင်းနှင့် အသံလွှင့်တေးသီချင်း အများအပြား ရေးသားခဲ့သည်။ သူ၏ ထင်ရှားသော တေးလက်ရာများမှာ-
* အုံးစက်ပါ့ ဘုန်းလက်ယာဝယ် (တေးသံရှင်ကိုကျော်ညွန့်)၊ 
*ဆံရစ်ဝိုင်း (ကြည်ကြည်ဝင်း)၊ 
*ဒိုးကလေး (ညွန့်ညွန့်စိန်)၊
*ပုလဲဒါရူ (ကိုမင်းနောင်)၊ 
*မယ်ရွေးလို့ဆင်ပါ့မယ် (ထား)၊ 
*ဆွမ်းအုပ်နီနီ (မတင်တင်)၊ 
*ချစ်တမ်းကစားတတ်သူ (တင်မောင်လှ)၊
* ပျိုလေးရဲ့ညိုထွေး (တင်တင်မြ)၊ 
*သီတာကြော့မှာ (ကိုမင်းနောင်၊ သန်းသန်းမေ)၊ 
*ရွှေညာသူ (ဓနုဖြူစိုးသိမ်း) စသည်တို့ဖြစ်သည်။
## ရည်ညွှန်းကိုးကား
လူကလေး၊ ဦး(လှည်းတန်း)

လှည်းတန်းဦးလူကလေးသည် မြန်မာသက္ကရာဇ်၁၂၃၄ခုနှစ်(ခရစ်နှစ် ၁၈၇၂/၁၈၇၃)ဖွားဖြစ်သည်။ ရှေးကခါက ဦးလူကလေး(၃)ဦးရှိသည်။ အရွယ်အကြီးဆုံးသည် လှည်းတန်းဦးလူကလေး ဖြစ်သည်။ မင်းသားကြီး ဦးစိန်ကတုံး၊ ​ဦးအောင်ဗလ၊ ဦးဖိုးစိန်တို့၏ သီချင်းရေးစပ်သူဖြစ်၍ ကာလသံဆန်းတေးများကို အများဆုံး ဒိုင်ခံရေးစပ်ခဲ့ရာမှ “သံဆန်း” ဦးလူကလေးဟု အလွန်ကျော်ကြားခဲ့သူဖြစ်သည်။ သို့သော် မျက်စိနှစ်ကွင်း အလင်းမရ၍ ဆရာကြီးနှုတ်မှ ရွတ်ဆိုသမျှ စာသားကိုလိုက်၍ အမီရေးကြရပြီး သီချင်းတီးလုံးတီးကွက်ကို ကိုယ်ပိုင် ပတ္တလားတီးပြပေးလေ့ရှိသည်။ မဟာဂီတသီချင်းစုနှင့် သံဆန်းတေးများကို ကိုယ်တိုင်ကျနစွာ သီဆိုလေ့ရှိသဖြင့် အဆိုပိုင်းတွင်လည်း ကျော်ကြားလှပေသည်။ လှည်းတန်းဦးလူကလေး၏ သားအကြီးဆုံးဖြစ်သူမှာ အသံတိတ်ရုပ်ရှင်ဇာတ်ပို့ နောက်ခံအဆိုကျော် ဦးသိမ်းမောင် (၁၂၆၃-၁၃၀၁) ဖြစ်သည်။

## ရည်ညွှန်းကိုးကား
လေးညွန့်၊ ကို(တေးပညာရှင်)

**ကိုလေးညွန့်** (၁၉၃၂-၂၀၀၇) သည် မြန်မာလူမျိုး တေးရေး၊ တေးဆို တစ်ဦးဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝ 
ဦးမောင်ရှိန်၊ ဒေါ်ညွန့်ရီတို့မှ ၁၉၃၂ ခု၊ နိုဝင်ဘာလ ၄ ရက်တွင် မွေးသည်။ သာယာဝတီခရိုင်၊ သုံးဆယ်မြို့နယ်၊ ဖိုးခေါင်ရွာ ဇာတိဖြစ်သည်။ သား ၂ ယောက်အနက် ဩရသဖြစ်သည်။ ငယ်မည်မှာ သန်းညွန့် ဟူ၏။
ရန်ကုန်မြို့၊ ၁၂ လမ်းတွင် ကြီးပြင်းသည်။ ကူရှင် ဟိုက်စကူးကျောင်းတွင် သတ္တမတန်း အောင်ပြီး ၁၉၅၄ တွင် ၁၀ တန်းကို ကျော်နိုင်ခဲ့သည်။ 

## ဂီတခရီး 
၁၉၅၁ မှစ၍ ဂီတလုလင် အပျော်တမ်းတူရိယာအဖွဲ့ တွင် ပညာသင်သည်။ ၁၉၅၃ ၌ ကိုမင်းနောင် ရေးသည့် *ရွေးချစ်နေပြီ* သီချင်းဖြင့် အဆိုရှင်ဖြစ်လာသည်။

၁၉၆၀ ပြည့်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဘီအေအောင်ပြီးနောက် ကေသီပန် တူရိယာအဖွဲ့ကို ထောင်ကာ တေးရေးအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ ထိုအဖွဲ့တွင် ကိုမြတ်လေး၊ စန္ဒရား ချစ်ဆွေ၊ ကိုမြကြီး၊ မောင်မောင်ကြီး၊ ခင်မောင်လွင်၊ မာမာအေး၊ ထားနှင့် ခင်သစ်လွင်တို့ ပါသည်။ မောင်မောင်ကြီး၏ ညီဝမ်းကွဲ ဦးကြည်သာ (မြန်မာ့အသံ) က တူရိယာပိုင်း တာဝန်ယူသည်။

၁၉၆၃ ခု၊ ဂီတကောင်စီ (ဗဟို) ကို စထောင်သော် အတွင်းရေးမှူး ဖြစ်လာသည်။၁၉၆၄-၆၆ ကို မြန်မာ့အသံ ကာလပေါ်ဂီတစိစစ်ရေး အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ ထိုစဉ်က တိုးနိုင်ဓာတ်ပြား ကုမ္ပဏီနှင့် စူပါဟိုက်ဓာတ်ပြား ကုမ္ပဏီများ၊ ရုပ်ရှင်နောက်ခံတေးများ၊ နိုင်ငံတော်မှ ကြီးမှူးကျင်းပသည့် လွတ်လပ်ရေးနေ့၊ တောင်သူလယ်သမားနေ့နှင့် အလုပ်သမားနေ့များတွင် ဗိုလ်ကလေးတင့်အောင် ဦးဆောင်သော ဂီတကောင်စီမှ တင်ဆက်သည့် တေးသရုပ်ဖော်ပြဇာတ်များ၌ တေးသီချင်းများ ရေးသား စပ်ဆိုခဲ့သည်။

၁၉၆၆-၉၀ အထိ မအူပင်မြို့ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း အမှတ် (၁) နှင့် (၂) တို့တွင် အထက်တန်းပြဆရာအဖြစ် တာဝန်ယူအမှုထမ်းခဲ့သည်။ 

၁၉၉၄ ခု၊ ဒုတိယအကြိမ် ဆိုကရေးတီးပြိုင်ပွဲမှစ၍ အရေးအကဲဖြတ်ဗဟိုဒိုင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် အဋ္ဌမအကြိမ် ဆိုကရေးတီးပြိုင်ပွဲမှစ၍ ပြည်နယ်များသို့ နှစ်စဉ်သွားရောက်ကာ ဂီတပညာရပ်များ သင်ကြားပို့ချခဲ့သည်။ ၁၉၉၅ ခု၊ (၅၀) နှစ်မြောက် ရွှေရတုသဘင် တပ်မတော်နေ့မှစ၍ တပ်မတော်နေ့ ဂုဏ်ပြုတေးသီချင်းများ နှစ်စဉ် စပ်ဆိုခဲ့သည်။

၂၀၀၀ ပြည့်မှစ၍ မြန်မာ့အသံနှင့်ရုပ်မြင်သံကြားတွင် ကာလပေါ် တေးဂီတ စိစစ်ရေးအဖွဲ့ဝင်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ တေးရေးပညာရှင်ကြီးများ၏ ခေတ်ဟောင်းသီချင်းများ စိစစ်ရေးအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် (၁၈၈၅-၁၉၄၇) လည်းကောင်း၊ ခေတ်ဟောင်းတေးသီချင်းများ စိစစ်ရေးအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် (၁၉၄၈-၈၉) လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

၂၀၀၄ ခုတွင် နိုင်ငံတော်မှ ချီးမြှင့်သည့် လူမှုထူးချွန် (ပထမ) ကို ရသည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်မှစ၍ မြန်မာနိုင်ငံ ဂီတအစည်းအရုံး ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။ 

## မိသားစု ဘဝ 
ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်စန်းစန်းမြင့် (ကွယ်လွန်) နှင့် သား ၃ ယောက် ထွန်းကားရာ အကြီးဆုံးသားမှာ ၂ နှစ်အရွယ်တွင် လည်းကောင်း၊ အငယ်ဆုံးမှာ ၁ နှစ်အရွယ်တွင် လည်းကောင်း၊ ဖိတ်စဉ်ရာ သားလတ် မောင်ဇော်မိုးဝင်း နှင့် အမှတ် (၈၄) မင်းလမ်း၊ မအူပင်မြို့တွင် နေထိုင်လျက် ဂီတရေးရာများကို ထမ်းဆောင်သည်။

## ဘဝနိဂုံး 
၂၀၀၇ ခု၊ အောက်တိုဘာ ၂၂ ရက်တွင် ကွယ်လွန်သည်။

## ကျော်ကြားသော တေးများ 
## ကိုးကား
ရွှေမောင်၊ ကို(မောင်မောင်)

## ကိုရွှေမောင် (မောင်မောင်)
ကိုရွှေမောင်အမည်ခံ မောင်မောင် ကို အဘဦးမှတ်ကြီး၊ အမိဒေါ်တုတို့မှ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၆၆(၁၉ ၁၄)တွင် ဖွားမြင်သည်။ မွေးချင်း၃ယောက်အနက် အထွေးဆုံးသားဖြစ်၍ ချစ်စနိုးဖြင့် မောင်မောင်ဟုလည်းကောင်း၊ ကိုရွှေမောင်ဟုလည်းကောင်း ခေါ်ကြသည်။ မန္တလေးမြို့လမ်း ၃၀နှင့် ၃၁လမ်း၊ ၈၀နှင့် ၈၁လမ်း အကြားရှိ အမျိုးသားကျောင်း (ယခင်အခေါ်နေရှင်နယ်ကျောင်း၊ ယခု အမှတ်၂ အထက)၏ အရှေ့ဘက်ကပ်လျက်ရှိ အထက်ဆင့်ဝင်း (ယခင် နီပါးဝင်း)တွင် ဖွားမြင်သည်။

မိဘတို့မှာ ကျောက်စိမ်းသွေးလုပ်ငန်း၊ ကျောက်စိမ်းအရောင်းအဝယ်လုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ မြန်မာမင်းလက်ထက်က စစ်မှုထမ်းမျိုးရိုးဖြစ်ကြ၍ မုံရွာခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ မင်းတိုင်ပင်ကျေးရွာ တစ်ဝိုက်ရှိ ကင်းဝန်မင်းကြီး၏ အနွယ်အဆက်များ ဖြစ်ကြသည်။

မောင်မောင်၏ ပညာရေးမှာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းပညာရေးမှတစ်ဆင့် အမျိုးသားကျောင်း (နေရှင်နယ်ကျောင်း)တွင် နဝမတန်းထိ ပညာဆည်းပူးခဲ့သည်။ ဂီတပညာတွင်မူ အမြင်အကြားဖြင့်သာ တတ်ကျွမ်းခဲ့ရသည်။

အစ်ကိုဖြစ်သူ မြန်မာညွန့်ဆရာတင်နှင့် အလားတူ ဂီတတွင် ဝါသနာထုံသည်။ အပျော်တမ်းတေးသီချင်းများကို ရေးရာမှ လေဘာတီမမြရင်၏ “တစ်နာရီထဲချစ်ပါရစေ” သီချင်းမှာ ယခုတိုင်နာမည်ကြီးသည်။

နေထိုင်ရာအထက်ဆင့်ဝင်းအနီးတွင် မြန်မာညွန့်ဦးချစ်မောင်၊ ဦးချစ်ဖွယ်+ဒေါ်စိန်သုံ၊ ဆိုင်း-စိန်ဗေဒါကြီး၊ ဆိုင်းဆရာစိမ့်+ဒေါ်တိုးတို့ နေထိုင်ကြသည်။ ဝက်မစွတ်ဝန်ထောက်မင်းဝင်းတွင် ဝက်မစွတ်ဝန်ထောက်မင်း၏ အိမ်လည်းရှိသည်။ ယင်းအရပ်ဝန်းကျင် တစ်ဝိုက်တွင် အဆို၊ အတီးတတ်သူ၊ ဝါသနာပါသူများ ဝိုင်းဖွဲ့ဆိုတီးလေ့ရှိကြသည်။ ဝက်မစွတ်ဝန်ထောက်မင်း၏ တူဖြစ်သူနှင့်နှမ မသိန်းမေတို့ လက်ဆက်သည်ဖြစ်၍လည်းကောင်း၊ ဝက်မစွတ်ဝန်ထောက် မင်း၏မြေး မောင်မောင် (ဒေါ်ဒဂုန်ခင်ခင်လေး၏မောင်)မှာလည်း အတီးအမှုတ် ဝါသနာပါသူဖြစ်၍လည်းကောင်း ပိုမိုဝိုင်းဖွဲ့ကာဆိုတီးဖြစ်ကြသည်။

အခြားအပျော်တမ်းတေးများကိုလည်း ရေးမည်ဖြစ်သော်လည်း အမှတ်အသားမရှိခဲ့။ ကိုရွှေမောင်မှာ အစ်ကိုဖြစ်သူ မြန်မာညွန့်ဆရာတင်နှင့်အတူ မာဃအဖွဲ့တွင် တေးသီချင်းများ ရေးစပ်ပေးသည်ဟု သိရသည်။ ကိုရွှေမောင်မှာ ယစ်မျိုးအရာရှိအဖြစ် အမှုထမ်းရ၍ မြန်မာညွန့်ဆရာတင်ကဲ့သို့ ဂီတဘက်တွင် ဇောက်ချမလုပ်ခဲ့နိုင်။ အားလပ်ချိန်များတွင်သာ တေးရေးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။

အရွယ်ရောက်လျှင် အမရပူရဇာတိ ဒေါ်ကြည်ဆိုသူနှင့် လက်ဆက်သည်။ သားသမီးများမွေးဖွားသော်လည်း သမီးတစ်ဦးသာ အဖတ်တင်သည်။ ယစ်မျိုးအရာရှိအဖြစ် လားရှိုးသို့ ရွှေ့ပြောင်းပြီး မကြာမီ ငှက်ဖျားရောဂါခံစားရ၍ ဇာတိမန္တလေးသို့ ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်လာခဲ့ရသည်။ ယင်းရောဂါဖြင့်ပင် မန္တလေးမြို့၌ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၉၈ခုနှစ် (၁၉၃၇)တွင် ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်၌ ဇနီးဒေါ်ကြည်မှာ ကိုယ်ဝန်၄လနှင့် ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ ယခုအခါ ထိုကလေးငယ်သည် ၆၄နှစ် အရွယ်ရှိ ဒေါ်ညွန့်ရီဖြစ်၍ တိုက်(၂၉)၊ အခန်း(၄)၊ ရန်နိုင်လမ်းသွယ် ၁၀ လမ်း၊ အမှတ်(၄)ရပ်ကွက်၊ အရှေ့ရန်ကင်း၊ ရန်ကုန်မြို့တွင် သားသမီးမြေးများနှင့်အတူ ကျန်းမာစွာနေထိုင်လျက်ရှိသည်။ 

## ရည်ညွှန်းကိုးကား
သောတမောင်

## သောတမောင်
ကိုတင်မောင် (ခ) သောတမောင်သည် ဝါးခယ်မမြို့နယ်၊လမ်းသမိုင်ရွာ၊ ရွှေပန်းထိမ်ဆရာကြီး ဦးချစ်နှင့် ဒေါ်စိုးတို့မှာ ၁၂၈၁ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။

ဆယ်တန်းအထိ ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး ဂီတဘက် စိတ်သန်နေမှုကြောင့် ကျောင်းမတက်တော့ဘဲ တယော၊ ဘင်ဂျို၊ မယ်ဒိုလင်တို့ကို သင်ကြားတတ်မြောက်သည်။ ဆရာရင်းများမှာ ဆရာရွှေပြည်အေး၊ အေဝမ်းခင်မောင်၊ ဂီတာစိမ်းမောင်တို့ဖြစ်ပြီး ရုပ်ရှင်ပြဇာတ်များ၊ အသံလွှင့်တီးဝိုင်းများ၊ တယောထိုးပေးခြင်းနှင့် ဂီတနယ်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။

ရုပ်ရှင်တေးများ လိုအပ်သလို ရေးပေးရသည်။ ရန်ကုန်ရုပ်ရှင်မှ ခင်ရဲ့ဝါသနာဇာတ်ကားတွင် “မြင်းလှည်းလေးနဲ့ခေါ်” သီချင်းကို ကိုယ်တိုင်ရေးပြီး ကိုယ်တိုင်ဆိုပေးခဲ့သည်။ ပထမပိုင်းတွင် သောတမောင်သည် **ခေတ်စမ်းတင်** ဟူသောအမည် သုံးခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် သောတမောင် ကလောင်အမည်ဖြင့် အေဝမ်းကုမ္ပဏီသို့ ပြောင်းရွှေ့ရေးပေးသည်။ မြဲတဲ့သစ္စာ၊ ချစ်သက်ဝေ ဇာတ်ကားများတွင် မေသစ်၊ ကြည်ကြည်ဌေးတို့အတွက် သီချင်းများ ရေးပေးသည်။

ဆရာသောတမောင်၏ သီချင်းများသည် စာသားဖွဲ့ဆိုမှု လွယ်ကူသောသံစဉ်ကို အလေးထားရေးသားသည့်အတွက် လူအများ ကြိုက်နှစ်သက်ပြီး ယခုအချိန်အထိ လူတကာလိုက်ဆိုနေကြသော သီချင်းများအဖြစ် ကျော်ကြားလျက်ရှိသည်။

သီချင်းအချို့ ဖော်ပြရလျှင် မေသစ် သီဆိုသော ပစ်တိုင်းထောင်၊ စမ်းရေအိုင်၊ လမင်းကြီးသာစမ်းပါ၊ နွားညီနောင်၊ ငွေဗျိုင်းဖြူ၊ ရွှေကျီးလေး၊ လီလီကြာညွန့်သီဆိုသော တွေးရခက်ကြီး၊ မေလှမြိုင်၏ ဆောင်းအမီ၊ ခင်ခင်ညွန့်၏ ရွှေနှင်းဆီ၊ သဲလွန်းတယ်၊ ကျေးဇူးရှင်မျောက်မင်း၊ ပဒေသာပင်၊ ခင်ယုမေ၏ ရိုင်းတဲ့စင်ရော်၊ ကိုမျိုးလှိုင်+ခင်ယုမေတို့၏ မြင်းလှည်းလေးနဲ့ခေါ် သီချင်းတို့ ဖြစ်သည်။

ဆရာသောတမောင်သည် ၁၉၄၆ခုနှစ်တွင် ဥက္ကံသူ ဒေါ်တင်တင်နှင့် အိမ်ထောင်ကျပြီး ၁၉၅၅ခုနှစ်တွင် နှလုံးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်၌ ဇနီးဒေါ်တင်တင်နှင့် သားနှစ်ယောက်၊ သမီးတစ်ယောက် ကျန်ခဲ့သည်။

## ရည်ညွှန်းကိုးကား
သက်တင်၊ ဦး(မန္တလေး)

## ဦးသက်တင် (မန္တလေး)
ဦးသက်တင် (မန္တလေး)မှာ ဝိုင်အမ်ဘီအေဆရာတင်၏ တပည့်ဖြစ်၍ နေမျိုးဗလကျော်သူဘွဲ့ရ ရွာစားကြီး ဦးစိန်ဗေဒါ၏ဓာတ်ပြားသီချင်းများ ရေးသားပေးရသည်။ ဦးစိန်ဇေဒါအတွက် ပထမဆုံးရေးပေးသောသီချင်းမှာ “မြန်မာ့တူရိယာ”သီချင်း ဖြစ်သည်။ ဦးသက်တင် ရေးသားသောသီချင်းများမှာ ၂၅ပုဒ်လောက်ရှိခဲ့သည်ဟု သိရသည်။ တိမ်မြုပ်နေသည့် ပန်တော်ချင်း (ခေါ်) ထန်းဖိုထန်းလျက်သီချင်းကို ဦးစိန်ဗေဒါကိုယ်တိုင် သီဆိုဓာတ်ပြားသွင်းခဲ့ကြောင်းနှင့်  ဘို့နှစ်ဘို့၊ အလှူတော်၊ လူပျိုစင်၊ ပဉ္စသိင်္ခ၊ မင်္ဂလာရကင်း၊ ကျေးဇူးလည်ပြန်၊ မင်္ဂလာယင်မည့်သတို့သား၊ အလှပြိုင်ပွဲ စသောသီချင်းများမှာ ဓာတ်ပြားလောက၌ ကျော်ကြားပါသည်။

ဦးသက်တင်သည် အငြိမ့်မင်းသမီးများဖြစ်ကြသော ဒဂုန်ခင်လှကြည်၊ လေဘာတီမမြရင်၊ ပျော်တော်ဆက် မတင်အောင်၊ နေပြည်တော်မြရီ၊ ဥဩမယ်တင်၊ ဒီးဒုတ်သန်းရီ၊ အာဇာနည်ညွှန့်ရီ၊ မြန်မာအဆွေ မအေးခင်၊ ပဟိုရ်စည်မြလေး၊ ဗန္ဓုလ မြသန်းရီ၊ ဒေါ်ဩဘာသောင်းတို့အတွက် သီချင်းများကို ရေးသားခဲ့သူဖြစ်သည်။ ဦးသက်တင်၏ မိဘများမှာ မန္တလေးမြို့ ချမ်းမြသာစည် မြောက်ရွာသစ်ပိုင်းနေ ဦးပေါက်၊ ဒေါ်ထူးတို့ဖြစ်ပြီး ၁၂၆၁ခုနှစ် ဝါဆိုလပြည့်ကျော် ၁၃ရက်တွင် မွေးဖွားပါသည်။ မွေးချင်းလေးဦးရှိသည့်အနက် တစ်ဦးတည်းသော သားယောကျာ်းလေးဖြစ်သည်။ အသက်၈၀ကျော်အထိ မန္တလေးမြို့မ တူရိယာအဖွဲ့နှင့် မခွဲတမ်းလိုက်ပါ၍ ဂီတဝါသနာကြီးသူပီပီ ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

## ရည်ညွှန်းကိုးကား
ချစ်၊ ဆရာ(အရှေ့ပိုင်း)

အရှေ့ပိုင်း ဆရာချစ်သည် သိချင်းရေးဆရာ လှည်းတန်း ဦးလူကလေး၊ဦးအောင်ချင်း ၊၁၂ လမ်းဆရာဖောင်၊
မန္တလေး ဆရာထာ တို့ နှစ် အတူ ခွေးတံဆိပ် ဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ၏ ပင်တိုင် စာရေး ဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဦးစွာ ပထမ အငြိမ့်များတွင် သီချင်းရေးပြီး ၁၉၀၉ ခု၊ခွေးတံဆိပ်ဓာတ်ပြား ပေါ်ပေါက်လာသည့်အခါ ဓာတ်ပြား သီချင်း
များ ရေးသားခဲ့သည်။ အရှေ့ပိုင်း ဆရာချစ်သည် နန်းတော်ရှေ့ ဆရာတင် ထက်အသက်ကြီး သည်၊နန်းတော်ရှေ့ ဆရာတင်ကို
အရှေ့ပိုင်းဆရာချစ်က ခွေးတံဆိပ်ဓာတ်ပြား ကုမ္ပဏီ နှင့် အဆက်အသွယ် ပြုပေးသဖြင့် သီချင်းများရေးရသည်၊
အဆိုတော်မကြည်အောင်သည် အရှေ့ပိုင်းဆရာချစ်ကြောင့်ပင် အဆိုတော် ဖြစ်လာရသည် ဟု ဆိုရမည်၊မကြည်အောင်အား
ဆရာချစ်ကပင် ခွေးတံဆိပ်ဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီ နှင့် ဆက်သွယ်ပေး ပြီး ဆရာချစ်၏ ကိုလေအိုးသီချင်းဖြင့် မကြည်အောင်
နာမည်ကြီးလာသည်။ ကိုလေအိုးသီချင်းကို ဓတ်ပြား ထွက်လာသည်နှင့်ရောင်း၍ မလောက်အောင်စွံခဲ့သည်။
ဆရာချစ်သည် သီချင်းရေး ဆရာသာ မဟုတ်သေး၊လန်ဒန်အတ်ဦးအုန်းမောင် ကိုအကြောင်းပြု၍ ရုပ်ရှင် လောကတွင် သီချင်းလည်းရေး၊
သရုပ်ဆောင်လည်းလုပ် ခဲ့သည်၊ ဗိုလ်၀၊ဗိုလ်ကျော် စသည့် စတန့် ဇတ်ကားများတွင် ဒါရိုက်တာ ဦးတုတ်ကြီး၊ဦးချစ်ဖေ၊ဆားဘထွန်းတို့နှင့်အတူ သရုပ်ဆောင်ခဲ့ဘူးသည်။
## ရည်ညွှန်းကိုးကား
မအေးမိ

**မ​အေးမိ**သည် ထင်ရှား​သော ​ခေတ်​ဟောင်းဓာတ်ပြားအဆို​တော်တစ်ဦးဖြစ်သည်။

မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၇၁ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ အနောက်ပိုင်း (၁၄)လမ်း ၌ အဖဦးဘိုးစော၊ အမိဒေါ်တင့်တို့မှ ဖွားမြင်သည်။ ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာဝါသနာကြီးခဲ့ပြီး ဖခင်ဖြစ်သူမှာလည်း ရာမဇာတ်တော်တွင် ဒဿဂီရိနေရာမှ ကပြခဲ့သူ ဝါသနာရှင် တစ်ဦးဖြစ်လေရာ အနုပညာအသိုင်းအဝိုင်းနှင့် ထိတွေ့နီးစပ်ခဲ့ရသည်။ အသက်(၁၄)နှစ်ခန့်တွင် ရုပ်ရှင်တီးဝိုင်းဆရာ ကိုဘူဒါထံသို့ ဖခင်ဖြစ်သူဦးဘိုးစောက အပ်နှံပေးခဲ့သည်။ ရုပ်ရှင်တီးဝိုင်းများမှာ မူလက အမျိုးသားအဆိုတော်များသာ ရှိခဲ့ရာမှ အသံကောင်းလှသော မအေးမိကလေးကို ဆရာဖြစ်သူကိုဘူဒါက မြှောက်စား၍ သီဆိုခွင့်ပြုခဲ့သောကြောင့် ရုပ်ရှင်အမျိုးသမီး အဆိုတော်များထဲတွင် မအေးမိမှာ ပထမဆုံးအဆိုတော်ဟု အသိအမှတ်ပြုကြသည်။ ရုပ်ရှင်အဆိုတော်အဖြစ် (၇)နှစ်ခန့် သီဆိုခဲ့ပြီး အသက်(၂၀)ခန့်တွင် ဓာတ်ပြားအဆိုတော် ဖြစ်လာခဲ့ရာ ၁၉၃၃ခုနှစ်တွင် မင်းကတော် အမည်ရှိသော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားမှ ဇာတ်ဝင်တေးကို ကိုလံဘီယာမှ ထုတ်ဝေဖြန့်ချိခဲ့၏။ ပထမအစ၌ ဓာတ်ပြားအဆိုတော်အဖြစ် နာမည် မရသေးသော်လည်း တတိယမြောက် ရွှေနှင်းဆီသီချင်း ပေါ်ထွက်လာသောအခါတွင်မူကား မအေးမိ၏ အမည်မှာ တိုင်းပြည်နှင့်အဝှမ်း ကျော်ကြားထင်ရှားသွားလေတော့သည်။ ထို့နောက်တွင်ကား ကိုလံဘီယာမှ မအေးမိ၏ ဓာတ်ပြားများကို လစဉ်ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိခဲ့လေသည်။

ကာလပေါ်သီချင်းများ သီဆိုဓာတ်ပြားသွင်းခဲ့ရာမှ ဆရာရွှေပြည်အေးနှင့် တွဲဖက်၍ ပန်းဟေဝန်ယိုးဒယား ဖိန်းခြားကလေး ဓာတ်ပြားထွက်ပေါ်လာသောအခါ ထူးထူးခြားခြား အောင်မြင်မှု ရရှိသွားတော့သည်။ မဟာဂီတသီချင်းကြီး အရသာကို သိရှိခံစားသွားကြရသော ပြည်သူတို့၏ တောင်းဆိုချက်အရ ဆရာရွှေပြည်အေးနှင့် တွဲဖက်၍ သီချင်းကြီးဓာတ်ပြားများ သီဆိုဖြန့်ချိခဲ့ရသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ဖြစ်ပွားလာသောအခါတွင်မူကား ဓာတ်ပြားလုပ်ငန်းရော ရုပ်ရှင်လုပ်ငန်းအစရှိသော အနုပညာလုပ်ငန်းများ ရပ်တန့်သွားကာ ဒုက္ခရောက်ရတော့၏။ ဆင်းရဲကြပ်တည်းမှုဒုက္ခအပြင် ရောဂါဝေဒနာပါ ကပ်ငြိလာခဲ့ပြီး ၁၉၄၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ (၁၁)ရက်နေ့တွင် ပုဇွန်တောင် လိပ်ကန်လမ်း ၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ အဆိုတော် မအေးမိ သီဆိုသွားခဲ့သော ဓာတ်ပြားသီချင်းများမှာ ရှာဖွေတွေ့ရှိသမျှ (၉၆)ပုဒ်မျှရှိသည်။ 

## ရည်ညွှန်းကိုးကား
အောင်ဒွန်း၊ ဦး(ဧရာဝဏ်)

## ဧရာဝဏ် ဦးအောင်ဒွန်း
မန္တလေးမြို့ မြောက်ပြင် ဇာတိဖြစ်သည်။ (၁၈) နှစ်သားအရွယ်တွင် စာရေးဆရာ ဖြစ်လာသည်။ ရုပ်သေးအဖွဲ့တွင် ဧရာဝဏ် ဇတ်ခင်းလျှင် ဆင်ရုပ်ဆွဲသူဖြစ်၍ ဧရာဝဏ် ဦးအောင်ဒွန်းဟု ခေါ်တွင်သည်။
ဦးဖိုးစိန်ဇာတ်၌ ဇာတ်ကြီးဆယ်ဘွဲ့၊ အီနောင်ဇာတ်စသည့်တို့ ကပြရာတွင် ဇာတ်လမ်း၊ ဇာတ်ကွက် ငိုချင်းနှင့် တေးသီချင်းများ တာဝန်ယူ ရေးပေးရသည်။ ကာရန် နဘေထပ်စကားများ၊ တေးသီချင်းများကို မျက်မြင်လက်တန်း စပ်ဆိုတတ်ပြီး တင်ကြိုရေးပေးလေ့ မရှိကြောင်း မှတ်သားရသည် ။ ဦးအောင်ဒွန်းသည် မြစ်ဝကျွန်းပေါ် ဖျာပုံခရိုင် ဒေးဒရဲအပိုင်၊ ဆီးဖြူ ကုန်းရွာ၊ (၁၀)ရွာအုပ် သူကြီးဖြစ်သည်။ ဦးဖိုးစိန်က မိမိ၏ဇာတ်အတွက် လိုအပ်သည့်အခါမှ ကိုယ်ပိုင်မော်တော်ဖြင့် ဦးအောင်ဒွန်းအား သွားရောက်ခေါ်ယူပြီး ဇာတ်သီချင်းများ ရေးခိုင်းရသည်ဟု ဆိုသည်။

## ရည်ညွှန်းချက်
ဖေစန်း၊ တက္ကသိုလ်(စန်းသော်တာ)

**တက္ကသိုလ်ဖေစန်း (စန်းသော်တာ)**၏ အမည်ရင်းမှာ ဦးဖေစန်းဖြစ်သည်။ ဦးဖေစန်းအား ၁၉၁၄ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၉)ရက်နေ့ ပြည်မြို့တွင် စက်ရှင်တရားသူကြီးဦးဘရင် ဒေါ်ကျော့ရှင်တို့မှ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ တေးရေးအမည်မှာ စန်းသော်တာ ဖြစ်သည်။ မွေးချင်း ရှစ်ယောက်အနက် အကြီးဆုံးသားဖြစ်ပြီး၊ ဥပစာတန်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။

အနုပညာနှင့် ပတ်သက်၍ စောင်း၊ မယ်ဒလင်၊ ဘင်ဂျို၊ တယော၊ ဂီတာ၊ စန္ဒရားတို့ကို ကောင်းစွာတီးတတ်ပြီး အသက် (၁၈)နှစ်မှ (၂၇)နှစ်အတွင်း တေးရေး၊ တေးဆို၊ သရုပ်ဆောင် လုပ်ခဲ့သည်။ ပထမဆုံးအေဝမ်းသံစုံသွင်း ဇာတ်ကားဖြစ်သော ဖူးစာရှင် ဇာတ်ကားတွင် အလောင်းတော်များတောင် ရှောင်နိုင်ခဲတယ် သီချင်းကို ကိုယ်တိုင် သီဆိုခဲ့သည်။ လပြာသို၊ တစ်လိမ်နှစ်လိမ်၊ ရည်းစားဓားပြ၊ ချစ်စနိုးဇာတ်ကားများအတွက် ဇာတ်ဝင်တေးများကို ရေးသားခဲ့သည်။ သဘင်ဝန် ဓာတ်ပြားထုတ်ချိန်တွင် ရုပ်ရှင်သီချင်းများနှင့် ဓာတ်ပြားသီချင်း အများဆုံးသွင်းခဲ့သည်။

အသက် (၂၇)နှစ်တွင် အိမ်ထောင်ကျပြီးနောက် ဝါသနာအလျောက် ပြည်မြို့၊ ပေါင်းတည်မြို့ မြတ်စွယ်တော်လှည့်လည်ပူဇော်ပွဲတွင် ယိမ်းများအတွက် နှစ်စဉ်တေးသီချင်းများ ရေးစပ်ပေးခဲ့သည်။

ဦးဖေစန်းရေးသားခဲ့သော တေးသီချင်းများမှာ လွှတ်တော်ရုံးတော်၊ မြတ်ပန်းခွေ၊ ပျို့ကျေးရွာ၊ မယ့်ဒါလီ၊ မယ့်သဉ္ဇာ၊ ရွှေမိုးညို၊ ရွှေတံငါ၊ ရွှေဝါဖူး၊ မယ့်ရင်သွေး၊ ကျောင်းပိတ်ရက်၊ လဲ့လဲ့ဝင်း၊ လေသာဆောင်၊ ဆုထူးရွယ်၊ ချစ်လို့ခေါ်မယ်၊ ချစ်၍ခေါ်ရာ၊ တို့မြေဆီ၊ ချစ်သည်းစွဲ၊ တစ်လိမ်နှစ်လိမ်နှင့် ပါးချိုင့်လေး စသည့် ထင်ရှားကျော်ကြား လူကြိုက်များသည့် သီချင်းများဖြစ်သည်။ ပါးချိုင့်လေးနှင့် တို့မြေဆီသီချင်းကို တက္ကသိုလ်ဖေစန်းအမည်ဖြင့် သီဆိုခဲ့သည်။ နောက်ဆုံး အလုပ်အကိုင်အဖြစ် ဒီအမ်ဒီဇူဇာတွင် ဒါရိုက်တာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး ဇနီးဒေါ်ခင်မြင့်နှင့် သားသမီး (၃)ယောက် ထွန်းကားခဲ့သည်။ အသက် (၈၂) နှစ် အရွယ် ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ 

## ရည်ညွှန်းကိုးကား
ရွှေဂုံမောင်

## ရွှေဂုံမောင်
ရွှေဂုံမောင် (ခေါ်) ကိုမောင်မောင်အား (၁၂၇၂) ခုနှစ် ရန်ကုန်မြို့ ၌ အဖ ရာဇဝတ်ဌာနမှ အင်စပတ်တော်ကြီး
ဦးဘအေး၊အမိ ဒေါ်မြမေတို့မှ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ သားသမီး(၅) ဦးအနက် စတုတ္ထသားဖြစ်သည်။ ဂီတပညာကို စောင်းဆရာ
ဘိလပ်ပြန်ဆရာငြိမ်း၊ဘာဂျာနှင့် စန္ဒရားဦးဘလတ်၊တယောဆရာကြီးယောင်ကြီးဗွေ ဦးသွင် တို့ထံတွင် လေ့လာဆည်းပူးခဲ့ပြီး
ဘီးလူးအက မင်းသားအကများကို ကောင်းစွာ ကျွမ်းသည်။
စန္ဒရားရွှေပြည်အေးနှင့် ငယ်သူငယ်ချင်းဖြစ်၍ တယောပညာ ကို ဖြည့်တင်း ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ရွှေဂုံမောင်ရေးစပ်သော
သီချင်းများအနက် မအေးမိ သီဆိုသော (ရွှေနှင်းဆီ) သီချင်း ဓာတ်ပြားမှာ အရောင်းရ တွင်ကျယ်ခဲ့သည်။ ရွှေဂုံမောင် ရေးစပ်ပြီး
မောင်မောင်စိုးသီဆိုသော (မြခွာညို) ဓာတ်ပြားသည် ဂျပန်ပြည်တွင် အသံသွင်းခဲ့ပြီး ပထမဆုံး သော အေဝမ်းဓာတ်ပြားဖြစ်သည်။
မင်းကတော်၊​​ဝေဘူစံ၊ပုတ်သင်ညို၊ဓာတ်ပုံရိုက်စသည့် ကိုလံဘီယာ ၊ ခွေးတံဆိပ်နှင့် အေဝမ်းဓတ်ပြား များသည် ရွှေဂုံမောင် ရေးစပ်ခဲ့
သော တေးသီချင်းများဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်ရုပ်ရှင် တွင် လူကြမ်းမင်းသား အဖြစ် ပုလဲရောင်၊စိန်ဓားမြှောင်၊ရွှေဝါတောင် ဇတ်ကားများတွင်
ကြမ်းကြမ်း ရမ်းရမ်း ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ဘူးသည်။ ဇနီးဒေါ်ခင်ခင်နှင့် သားသမီးများရရှိခဲ့သော်လည်း တစ်ယောက်မှ အဖတ် မတင်ခဲ့ပေ။
အသက်(၂၉)နှစ်အရွယ် ၁၉၃၉ ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

## ရည်ညွန်းစာစောင်
သန်းနွယ်၊ ပြည်

## ပြည်သန်းနွယ်
၁၂၈၁ ခုနှစ် တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း (၁၂) ရက်နေ့တွင် ပြည်မြို့ ဦးဘတင်နှင့် ဒေါ်ပုတို့မှ ဖွားမြင်သည်။ သားသမီး (၅)ယောက်အနက် ဒုတိယသား ဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးသန်းမြင့် ဖြစ်သည်။
အနုပညာကို ငယ်စဉ်ကပင် ဝါသနာကြီးလှ၍ ၁၉၄၀ ပြည့်နှစ်တွင် ရန်ကုန်သို့ ဆင်းလာပြီး သီချင်းရေးဆရာ ဒဂုန်ဆရာတင်နှင့်အတူ နေထိုင်၍ ပညာများ ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ၁၉၄၂ ခုနှစ်ဦးပိုင်းတွင် အေဝမ်းသဘင်ဝန် ဓာတ်ပြားကုမ္ပဏီထုတ် ချစ်ဒုက္ခအမည်ရှိ တေးထပ်မှာ နာမည်ကျော်ခဲ့၏။ ရာဇဝင် ပါမောက္ခဖြစ်လာမည့် ဦးဘညွန့်မှာလည်း ချစ်ဒုက္ခဦးဘညွန့်ဟု အမည်တွင်သည်အထိ ကျော်ကြားခဲ့သည်။
ဂျပန်ခေတ်အတွင်း ဝိဇယပြဇာတ်၊ လူပျိုပါပဲအပျိုပါပဲ၊ အမေ့ချွေးမ စသော ပြဇာတ်၊ ချစ်ဒေါသ၊ မောင့်ရင်သွေး ပြဇာတ်များ၊ မိုးဒေဝါပြဇာတ်များတွင် ပြဇာတ်သီချင်းများ ရေးခဲ့ရသည်။ အာရှလူငယ် ရန်ပုံငွေအဖြစ် ကပြသော မျိုးချစ်မျိုးနှစ် ပြဇာတ်တွင် ဒါရိုက်တာ သီချင်းရေးဆရာအဖြစ် ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်းကြောင့် ရွှေတံဆိပ်ဆု ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ စစ်ပြီးခေတ် ချစ်စိတ်မကုန် ပြဇာတ်နှင့် **ချစ်ဋီကာ** ပြဇာတ်များတွင် ဂီတလုလင်မောင်ကိုကို တီးဝိုင်းနှင့်တွဲဖက်၍ သီချင်းများ ရေးသားခဲ့ရသည်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ် မြို့တော်ခန်းမ၌ ကပြသော ဒါရိုက်တာဆရာသုခ၏ **သာယာရွှေပြည်** ပြဇာတ်မှာ တပ်မတော်သားများ ပါဝင်ကြပြီး ကွယ်လွန်သူ မင်းသားဗိုလ်ဗကိုမှာ သရုပ်ဆောင်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့၍ ဆရာပြည်သန်းနွယ်က သီချင်းများ ရေးသားခဲ့ရသည်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ်အတွင်းမှာပင် ကာဌေးရုံ၌ ဆရာပြည်သန်းနွယ် ဒါရိုက်တာအဖြစ် ပြသခဲ့သော ချစ်ပန်းသဇင် ပြဇာတ်မှာ တစ်နှစ်အတွင်း အကောင်းဆုံး ငြိမ်းချမ်းရေးငွေဒိုင်းဆု ချီးမြှင့်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ယခုအချိန်တွင် ဆရာပြည်သန်းနွယ် (ဦးသန်းမြင့်)မှ အသက်(၈၀) အရွယ်သို့ ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်၍ သားနှစ်ယောက်၊ သမီးလေးယောက် ထွန်းကားပြီး၊ ကျောက်မြောင်း ဒဂုန်သီရိလမ်း၊ အမှတ် (၃၄)၊ (၅)လွှာတွင် နေထိုင်လျက်ရှိသည်။

## ရည်ညွှန်းကိုးကား
ဖူးညို၊ ဦး

**ဦးဖူးညို**(၁၈၆၂-၁၉၂၉)သည် မြန်မာ့ရုပ်သေးလောကတွင် “အပြောဦးဖူးညို အဆိုဦးပု” ဟုဆိုစမှတ်ပြုရသော ရုပ်သေး အနုပညာရှင်ကြီးနှစ်ဦးအနက်မှ တစ်ဦးဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝ
မောင်ဖူးညိုသည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ငဇွန်မြို့နယ်၊  နတ်ကြီးရွာတွင် ၁၂၃၃-ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလပြည့်ကျော်(၇)ရက် ကြာသပတေးနေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။ မိဘများမှာ ဦးမင်းသား+ဒေါ်မင်းအံ့ တို့ဖြစ်သည်။
ကိုဖူးညိုသည် အသက်(၂၄)နှစ်အရွယ်တွင် မိမိ၏ ဇာတိရွာသူ မခို နှင့် ထိမ်းမြားလက်ထပ်ခဲ့သည်။ ကိုဖူးညို၏ ရုပ်သေးအဖွဲ့သည် သီပေါဘုရင်မင်းမြတ်၏ အသုံးတော်ခံ မင်္ဂလာစင်တော် တစ်ခုဖြစ်လာသည်။ သီပေါမင်းတရားသည် ကိုဖူးညို အမှုထမ်း အသုံးတော်ခံပုံကို နှစ်သက် အားရတော်မူသဖြင့် မဓုသဒ္ဒရွှေတောင်ကျော်စွာဘွဲ့ဖြင့် ချီးမြှင့်တော်မူသည်။
ကိုဖူးညိုသည် လင်ကွဲမယားကွဲဇာတ်လမ်းများကို ခင်းကျင်းပြသလေ့ရှိသည်။ စုံနံသာမြိုင် ရှာပုံတော်ကြီးကို နတ်လမ်းညွန်များ နှင့်တကွ ညဉ့်လုံးပေါက် ကပြသည်။ ထိုခေတ်က “လင်ပျောက်ရှာ” “ဟေမဝန်ဗွေ” “ဟေဝန်မြိုင်” စသည်တို့မှာ လူကြိုက်များလှသော ရှာပုံတော်သီချင်းများ ဖြစ်ကြသည်။
သီပေါမင်းပါတော်မူပြီးနောက်တွင် ၁၂၄၉-ခုနှစ်၌ ကိုဖူးညိုက“သီဟာပျံနန်းဘုံမြင့်မှာလ၊ ညီလာခံဖျန်း လှုံတင့်စဉ်က၊ ဆန်းစုံဝေဆင့် ပတ္တမြားပလ္လင်မှာနော်ရှင်၊ စန်းယုန်ငွေပွင့် မခြားသွင်းပါ” ဟူ၍ အရှင်သခင် သီပေါမင်းကို တမ်းတလွမ်းလှည့်တေးကို ဖွဲ့ဆိုလိုက်သောအခါ များစွာသော ပရိသတ်တို့မှာ မိမိတို့၏အရှင်သခင် ဘုရင်မင်းကို များစွာလွမ်းဆွတ် တသကြရသည် နှင့်အမျှ နယ်ချဲ့တို့ကို မကျေမချမ်း စောင်းမြောင်းထားသော အဖွဲ့အစပ်များကို ကြားရသဖြင့်လည်း မျိုးချစ်စိတ်များ တဖွားဖွား ပေါ်ပေါက်လာကြရလေသည်။

နွားကျောင်းသားဘဝမှ ဘုရင့်အသုံးတော်ခံ ရုပ်သေးမင်းသမီးအဖြစ်အထိ တက်လှမ်းခဲ့ပြီးလျှင် အင်္ဂလိပ် အစိုးရခေတ်တွင်လည်း အင်္ဂလိပ်အစိုးရအရာရှိကြီးများ၏ ရွှေတံဆိပ်များဖြင့် ဆုချီးမြှင့်ခြင်း အဖုံဖုံခံရသော သဘင်အနုပညာရှင်ကြီးတစ်ဦး ဖြစ်သည့် ရုပ်သေးမင်းသမီးဦးဖူးညိုသည် အသက်(၆၈)နှစ်အရွယ် ၁၂၉၁-ခုနှစ်၊ ပထမဝါဆိုလပြည့်ကျော် (၇)ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်လေသည်။

## ရည်ညွှန်းကိုးကား
သာဒွန်း၊ ဦး(ဘင်ဂျို)

## ဘင်ဂျို  ဦးသာဒွန်း
ဘင်ဂျိုကိုသာဒွန်းသည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မဖြစ်မီက ဗြိတိသျှဘားမား ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီ၏ အသံထွက် တီးဝိုင်းတွင် ဂီတာသောင်၊ ဆရာတောက်၊ စန္ဒရား ကိုသာနု၊ တယော ကိုချစ်လှ စသည့် တူရိယာပညာရှင်များနှင့် တွဲဖက်၍ ဘင်ဂျိုတီးခဲ့သည်။ ကျိုက်ထီးရိုး သီချင်းကို ခင်မောင်ရင်၊ ခင်ခင်ရီတို့ သီဆိုရန်အတွက် ရေးပေးခဲ့သည်။ စစ်ပြီးခေတ်တွင် ဂီတလုလင်မောင်ကိုကိုအဖွဲ့တွင် ဆက်လက်လုပ်ကိုင်ရင်း (၁၉၅၈)ခုနှစ် အသက် (၄၅)နှစ်အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ စစ်ကြိုခေတ်အငြိမ့် လူရွှင်တော်ကြီး ဦးဒန်ပေါက်သည် ဘင်ဂျို ကိုသာဒွန်း၏ ဦးလေးအရင်းဖြစ်သည်။

## ရည်ညွှန်းကိုးကား
လှ၊ တက္ကသိုလ်(မောင်မောင်လှ)

## တက္ကသိုလ်လှ(မောင်မောင်လှ)
အဘ MR.A.C Bhatacharji- အမိဒေါ်ခင်တို့မှ မွေးဖွားပါသည်။ (၁၉၁၇) ဇူလိုင်လ၊ (၂၉)ရက်နေ့ မွေးဖွားပါသည်။ မောင်နှမ (၈)ယောက်အနက် အငယ်ဆုံးဖြစ်သည်။ B.A (ပါဠိ) Honsနှင့် ဘွဲ့ရပြီး Burrma Railways တွင် C.R.A(Contorller of Railways Accounts)ဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ အသက်(၂၄)နှစ်အရွယ်တွင် လူပျိုဘဝဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ မြို့မသီးသည် သူ၏တပည့်ရင်းဖြစ်သည့်အတွက် သီချင်း Notes အများစုသည် မြို့မသီးထံ၌သာ ကျန်ရှိခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်လှရေးသားသော သီချင်းများအနက် ချိန်တန်ပြီ၊ ရွှင်ပြုံးသူ၊ စိတ်ကူးနေမယ်၊ ကို့ကို့မျက်နှာ၊ သုံးပန်လှ၊ မမုန်းနိုင်၊ ချစ်အမျှ၊ သူဇာလှ၊ ထူးတဲ့လူ့ရွာ၊ ခြောက်ပြစ်ကင်း၊ ချစ်ဝိဇ္ဇာ၊ ရွှေနွယ်ရိုး၊ မက်မပြယ်၊ ရွှေချိုးကူသံ၊ ချစ်စရာ၊ ရွှေစံပယ်ရုံ၊ ချူမယ့်သူများ မှာ အကျော်ကြားဆုံးသော သီချင်းများဖြစ်သည်။

## ရည်ညွှန်းကိုးကား
မြကလောင်

ရန်ကုန်မြို့၊ ကန်တော်ကလေး ဇာတိဖြစ်သည်။ ဘင်ဂျို ဆရာဖြစ်ပြီး မင်းသား မောင်မောင်အေး၊ မင်းသမီး ခင်ခင်ကြည်တို့ ပါဝင်သော ရွှေဘုန်းတော်ရုပ်ရှင် ဇာတ်ကားအတွက် ပဏာမ သီချင်းကို
သီချင်းရေးဆရာ ၁၂ လမ်း ဆရာဖောင်မအား၍ ဝင်ရေးစပ်ပေးခဲ့ရာ ထိုသီချင်းဖြင့်ပင် သီချင်းရေးဆရာအဖြစ် ထင်ရှားသွားခဲ့သည်။ ထို ပဏာမ သီချင်းမှာ အဆိုတော်ကြီး ဥဩဘသောင်း သီဆိုသော
ဗုဒ္ဓ သာသနာရောင် သီချင်းဖြစ်သည်။ ယင်းသီချင်းကို ကိုလံဘီယာ ကုမ္ပဏီမှ ဥဩဘသောင် ဖြင့်ပင် ဓာတ်ပြားသွင်း ရောင်းချခဲ့ရာ များစွာ ကျော်ကြားသွားသည်။ မြကလောင်သည် ခွေးတံဆိပ်ဓာတ်ပြားနှင့်
ဗြိတိသျှဘားမား အဆိုတော်များအတွက် သီချင်းများ အများဆုံးရေးပေးခဲ့ရသည်။ အေဝမ်းဓာတ်ပြားအဖြစ် ပြည်လှဖေ သီဆိုသော ဇွဲသီချင်းမှာလည်း ကျော်ကြားသော သီချင်းဖြစ်ပြီး ယနေ့ခေတ် အဆိုတော်များ သီဆိုနေကြဆဲ သီချင်းဖြစ်သည်။ စစ်ပြီးခေတ်အထိ ဇာတ်သဘင်နှင့် ဓာတ်ပြားသီချင်းများရေးသားခဲ့ပြီး ၁၉၇၁ ခု၊ ဧပြီလ(၄)ရက် အသက်(၆၆)နှစ်အရွယ်တွင် မြောက်ဥက္ကလာပမြို့ နေအိမ်၌ ကွယ်လွန်သွာခဲ့သည်။

## ရည်ညွှန်းကိုးကား