open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ဒွယတာနုပဿနာသုတ်

-ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ပုဗ္ဗာရုံကျောင်းတော် မိဂါရမာတု ပါသာဒ၌ ကုသိုလ်ဖြစ်ကုန်သော ဖြူစင်ကုန်သောလောကမှ ထွက်မြောက်စေတတ်ကုန်သော အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ရောက်စေတတ်ကုန်သော နှစ်မျိုးသော အစိတ်အပိုင်း ရှိသော တရား(၁၆)မျိုးကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။ တစ်ဝါရပြီးတိုင်း ရဟန်း (၆)ကျိပ် ရဟန္တာဖြစ်တော်မူသည်။ (၁၆)ဝါရပြီးသည့်အခါ ရဟန်းတော် (၉၆၀) ရဟန္တာဖြစ်သည့်သုတ်။

### ကိုးကား
မောဃရာဇမာဏဝပုစ္ဆာ

ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ပါသာဏကစေတီ၌ သီတင်းသုံးတော်မူ နေစဉ် မောဃရာဇလုလင်၏ မေးလျှောက်ချက်အရ “သေမင်း မမြင်နိုင်ရာ”ကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

### ကိုးကား
အာမဂန္ဓသုတ်

ဘုရားရှင် သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်ဝယ် တရားနာပရိသတ်အား တရားဟောကြားတော်မူစဉ် တပည့်ပရိသတ်ငါးရာနှင့် အတူရောက်ရှိလာသော အာမဂန္ဓရသေ့မေးလျှောက်သဖြင့် ကဿပဘုရားရှင်က တိဿဗြာဟ္မဏကြီးအား ဟောကြားတော်မူအပ်သော အာမဂန္ဓတရားတို့ကို (၁၄)ဂါထာတို့ဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အာမဂန္ဓရသေ့အလို အာမဂဠ-ဟူသည် “ငါးနှင့် အသား”တို့ကို ဆိုသည်။ ဘုရားရှင်အလိုတော်အားဖြင့် အာမဂန္ဓ-ဟူသည် အလုံးစုံသောကိလေသာတရားများ နှင့် အကုသိုလ်တရားများကို ဆိုလိုပါသည်။

အဋ္ဌကထာ၌ -အာမဂန္ဓရသေ့အကြောင်း၊ တိဿရသေ့နှင့် ကဿပဘုရားရှင် အကြောင်း၊ ပါဠိတော် (၁၄)ဂါထာ အဖွင့်၊ အာမဂန္ဓရသေ့နှင့် ပရိသတ်တို့ ဧဟိ ဘိက္ခုရဟန်းအဖြစ်ဖြင့် ရဟန္တာဖြစ်ကြပုံတို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

### ကိုးကား
ဥဋ္ဌာနသုတ်

ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ မိဂါရမာတုပြာသာဒ်အောက်ထပ် အခန်းငါးရာ၌ သီတင်းသုံးနေကြသည့် နေ့ပိုင်းတစ်ချိန်လုံးအိပ်စက်ကြပြီး ညနေပိုင်း၌ အိပ်ရာမှထ၍ အာမိသကထာကို ပြောဆိုနေကြသော ရဟန်းသစ်တို့အား အရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်ထေရ်ကို ထိုရဟန်းများထိတ်လန့်ကြောက်ရွံ့အောင်ပြုစေသဖြင့် ကြောက်ရွံ့ ထိတ်လန့်နေကြသည့် အခါ ဘုရားရှင်က “နိဗ္ဗာန်အကျိုးငှာ ကမ္မဋ္ဌာန်းအလုပ်ကို အားထုတ်ကြရန်၊ သေမင်း ၏အလိုသို့ မလိုက်ပါနိုင်ကြစေရန်၊ တဏှာ၏နယ်ပယ်ကို လွန်မြောက်စေရန်၊ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒ နဝမခဏ (လူအခွင့် အရေး)ကို လက်မလွတ် မဆုံးရှုံးစေရန်၊ မေ့လျော့ခြင်းသည် အညစ်အကြေးများ ဖြစ်ပုံ၊ မမေ့မလျော့ခြင်း အာသဝက္ခယဉာဏ်ဖြင့် မိမိ၏စိတ်နှလုံး၌ စူးဝင်နေသော မြားငြောင့်ကို နှုတ်ပယ်နိုင်ရေးအတွက် ကမ္မဋ္ဌာန်းအလုပ် အားထုတ်ကြရန်” ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌-ဇေတဝနဝိဟာရနှင့် မိဂါရမာတုပသာဒတို့၌ ဘုရားရှင် အလှည့်အလည် သီတင်းသုံးတော်မူပုံ၊ မိဂါရမာတုပါသာဒအကြောင်း အရှင်မောဂ္ဂလ္လာန် တန်ခိုးဖြင့်တုန်လှုပ်စေပုံ၊ သုတ်တော်အဆုံး၌ ရဟန်းတော်ငါးရာတို့ အရဟတ္တဖိုလ် ဆိုက်ရောက်ပုံတို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

### ကိုးကား
ကပိလ (ဓမ္မစရိယ) သုတ်

ဤသုတ်သည် ပါဠိတော်၌ ဓမ္မစရိယသုတ်ဟုလည်းကောင်း, အဋ္ဌကထာ၌ ကပိလသုတ်ဟုလည်းကောင်း ခေါ်ဝေါ်ပါသည်။ ဤသုတ်ကို ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ ကပိလငါးနှင့်အတူ စည်းဝေးရောက်လာကြသော ကောသလမင်းနှင့် လူအပေါင်းအား ကပိလငါးကို အကြောင်းပြု၍ ဟောကြားတော် မူပါသည်။
ဤသုတ်၌ မြတ်သောဥစ္စာရတနာ၊ ယုတ်ညံ့စွာအသက်ရှင်နေသော ရဟန်း၊ ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်တရားတော်ကို မသိနိုင်သောရဟန်း၊ တမလွန်ဘဝ၌ ဆင်းရဲသို့ရောက်မည့် ရဟန်း၊ ဆေးကြော၍ မစင်ကြယ်စေနိုင်သော အကုသိုလ်မစင်ဖြင့် ပြည့်သောရဟန်း၊ ယုတ်ညံ့သောရဟန်းတို့ကို သံဃာညီညွတ်မှုကိုရယူလျက် အမှိုက်, ယောက်သွားပုပ်တို့ကဲ့သို့ သံဃာ့ဘောင်မှ နှင်ထုတ်ကြကုန်လျက် ဆင်းရဲကုန်ဆုံး အောင် အားထုတ်ကြကုန်လော့-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌-ကပိလရဟန်းအကြောင်းနှင့် မှတ်သားဖွယ်ဖွင့်ဆိုချက်များကို လေ့လာနိုင်ပါသည်။

### ကိုးကား
ဥရဂသုတ်

ဤသုတ်လာဂါထာ (၁၇)ဂါထာတို့တွင်-ပဌမဂါထာကို “ဘူတဂါမသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူပြီး ရုက္ခဇိုဝ်းနတ်သမီး၏ ဒေါသကိုပယ်ဖျောက်နိုင်ရန် ဟောတော်မူပါသည်၊ ဤဂါထာသည် ပါစိတ္တိယပါဠိ၊ ဓမ္မပဒ၊ သုတ္တနိပါတ ပါဠိတော် ၃-ဌာန၌ သံဂါယနာ တင်ထားပါသည်။ ဒုတိယဂါထာကို “အရှင်သာရိပုတ္တရာ၏ တပည့် ရွှေပန်းထိမ်သည်သား ရဟန်းတော် အရဟတ္တဖိုလ်ပန်းကို ပန်ဆင်စေရန်” ဟောတော်မူပါသည်။

တတိယဂါထာကို “ဂဂ္ဂရာရေကန်အနီး၌ တဏှာ၏အစွမ်းဖြင့် အကုသလ ဝိတက်ကိုကြံစည်နေသော အညတရ ရဟန်း အရဟတ္တဖိုလ်ရရှိရေးအတွက်” ဟောတော်မူပါသည်။ စတုတ္ထဂါထာကို “ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်း၌ နွေအခါဆောက်လုပ်ထားသည့် ကျူရိုးတံတား ရေ၌မျောပါသွားသည်ကို ကြည့်၍ သံဝေဂဉာဏ်ဖြစ်ပေါ်နေသော အညတရ ရဟန်း အရဟတ္တဖိုလ်ရဖို့ရန်” ဟောတော်မူပါသည်။ ပဉ္စမဂါထာနှင့် ကျန် ၁၂-ဂါထာတို့ကို သာဝတ္ထိမြို့ ရေသဖန်းတော၌ ရေသဖန်းပွင့်ရှာနေသော ပုဏ္ဏားနှင့် စကားပြောဆိုနေသော အညတရ ရဟန်း အရဟတ္တဖိုလ်ရရှိရေးအတွက် ဟောတော်မူပါသည်။ ဂါထာတို့၏အဆုံး၌ “ဥရဂေါ ဇိဏ္ဏ မိဝတ္တစံ ပုရာဏံ”ဟု ဟောတော်မူသောကြောင့် “ဥရဂသုတ်”ဟု သံဂါယနာတင်ထားတော်မူပါသည်။ ။

အဋ္ဌကထာ၌-ဝတ္တမာနုပ္ပန္န-အစရှိသော ဥပ္ပန္နလေးပါး၊ သမုဒါစာရုပ္ပန္နအစရှိသော ဥပ္ပန္နလေးပါး၊ သီလသံဝရ-အစရှိသော သံဝရဝိနယ ၅-ပါး၊ တဒင်္ဂပဟာန်အစရှိသော ၅-ပါး အကျယ်ဖွင့်ပြချက်၊ အာဃာတပယ်ဖျောက်ပုံနည်းများ၊ မြွေအမျိုးမျိုး နှင့် စပ်၍ သိမှတ်ဖွယ်၊ အရှင်သာရိပုတ္တရာ၏ တပည့် ရွှေပန်းထိမ်သည် ရဟန်းဝတ္ထု၊ မာန ၉-မျိုး၊ ရေသဖန်းပင်၌ အပွင့်မရှိပုံ၊ အနုသယကို မဂ်ဖြင့်ပယ်ပုံ၊ တဏှာ၏ ပရိယာယ်များ၊ နီဝရဏကို မဂ်ဖြင့်ပယ်ပုံ-အစရှိသော ဖွင့်ဆိုချက်များကို အကျယ် ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

### ကိုးကား
ကလဟဝိဝါဒသုတ်

ကလဟ, ဝိဝါဒ, မစ္ဆရိယ, ပရိဒေဝ, သောက, ပိသုဏ, မာနာတိမာန, ပိယ, အာသာ, နိဋ္ဌာ, ဆန္ဒ, ဝိနိစ္ဆယ, ကောဓ, မောသဝဇ္ဇ, ကထံကထီ, သာတ, အသာတ, ဝိဘဝ, ဘဝ, ဖဿ, ပရိဂ္ဂဟ, မမတ္တ, ရူပဝိဘောတိ-အစရှိသောတရားတို့ ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းတရားတို့ကို နိမ္မိတရုပ်ပွားတော်က မေးလျှောက်သဖြင့် ဘုရားရှင် ဖြေကြားတော်မူသည်။ ဤသုတ်ကို ဒေါသစရိုက်ရှိနေသော နတ်ဗြဟ္မာတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူပါသည်။

### ကိုးကား
ကိံသီလသုတ်

သာသနာတော်၌ စွဲမြဲစွာတည်၍ အရဟတ္တဖိုလ်သို့ရောက်နိုင်သော ဝါရိတ္တ သီလ, စာရိတ္တသီလ ပွားများအပ်သောကံတို့ကို အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ်က မေးလျှောက်သဖြင့် ဘုရားရှင်က “၃၂၇-ဂါထာမှ ၃၃၂-ဂါထာ ပထမပါဒဖြင့် ပုဗ္ဗဘာဂပဋိပဒါကိုလည်းကောင်း, ကြွင်းသုံးပါဒတို့ဖြင့် (သီလက္ခန္ဓ, သမာဓိက္ခန္ဓ, ပညာက္ခန္ဓ-ဟူသော) အပရဘာဂပဋိပဒါကိုလည်းကောင်း ဟောတော်မူပါသည်။ အရဟတ္တဖိုလ်ဟူသော အထွတ်ရှိသော ဒေသနာတော်အဆုံး၌ ၅၆၀-ကုဋေသော ပစ္စည်း ဥစ္စာတို့ကိုစွန့်၍ သာသနာတော်တွင်းသို့ဝင်ရောက်လာသော ဖခင် ဝင်္ဂန္တပုဏ္ဏား မိတ်ဆွေ၏သားဖြစ်သော တပည့်ရဟန်းတော်သည် သောတာပန်အရိယာသာဝက ဖြစ်ပြီး မကြာမီ အရဟတ္တဖိုလ်သို့ရောက်ရှိသွားပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

### ကိုးကား
ဂူဟဋ္ဌကသုတ်

ဥတေနမင်း၏ ရိုင်းပျသောအပြုအမူနှင့် ဆက်စပ်၍ အရှင်ပိဏ္ဍောလဘာရဒွါဇ မထေရ်အား ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ/ဋီကာတို့၌-ပထမဂါထာဖြင့် အဿာဒကို၊ ထို့နောက် လေးဂါထာတို့ဖြင့် အာဒီနဝကို၊ နောက် ၂-ဂါထာတို့ဖြင့် သဥပါယ နိဿရဏ နိဿရဏာနိသံသကို ဟောတော်မူကြောင်း (တနည်း) အထက်ပါဂါထာအားလုံးတို့ဖြင့် ကာမဂုဏ်တို့၏ အာဒီနဝ, ဩကာရ, သံကိလေသကို ပြုပြီး၍ နောက်ဆုံး ၂-ဂါထာတို့ဖြင့် နေက္ခမ္မအာနိသံသကို ဟောတော်မူကြောင်း ဖွင့်ပြထားပါသည်။

### ကိုးကား
ခဂ္ဂဝိသာဏသုတ်

ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ အရှင်မြတ် (၄၃)ပါးတို့၏ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါဖြစ်ခဲ့သော ကျင့်စဉ်များကို တစ်ဂါထာစီအားဖြင့် (၁) ပစ္စေကဗောဓိဉာဏ်ကို ထိုးထွင်း၍ သိမြင်တော်မူရာအခါ၌၊ (၂) ဂန္ဓမာဒနတောင် မဉ္ဇူသကသစ်ပင်ရင်း ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ အရှင်မြတ်များ စည်းဝေးရာ အရပ်၊ (၃) အရှင်အာနန္ဒာထေရ်က ဘုရားရှင်အား မေးမြန်းလျှောက်ထားရာအခါ၊ (၄) ပဌမသံဂါယနာတင်ရာအခါ-တို့၌ လေးကြိမ်တိုင်တိုင် ဟောကြားအပ်သော ဒေသနာတော်များဖြစ်ပါသည်။ ။

သုတ္တနိပါတပါဠိတော်၌ “ခဂ္ဂဝိသာဏသုတ္တ”ဟု ပါရှိသည်။ ယင်း၏အဖွင့် အဋ္ဌကထာကို “ပရမတ္ထဇောတိကာ”အမည်ဖြင့် အရှင်ဗုဒ္ဓဃောသကထေရ် ဖွင့်ဆိုခဲ့ပါသည်။
အဋ္ဌကထာ၌ -ဤသုတ်တော် ဖြစ်ပေါ်လာပုံ၊ သဗ္ဗညုဗုဒ္ဓ သုံးမျိုး, ပစ္စေကဗုဒ္ဓ, အဂ္ဂသာဝက, မဟာသာဝကလောင်းလျာတို့ ပါရမီတော်ဖြည့်ကျင့်ပုံ အပိုင်း အခြား၊ ယင်းဗုဒ္ဓတို့နှင့် ဆက်စပ်၍ အသေးစိတ်သိမှတ်ဖွယ်ရာများ၊ ဂတပစ္စာဂတဝတ် ကျင့်စဉ် နှင့် သာဓကဝတ္ထု အကျိုးဆက်များ၊ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ အရှင်မြတ်တို့၏ ဖြစ်တော်စဉ် အကျဉ်းများ၊ ဂါထာ၌ ပါရှိသောပုဒ်တို့၏ အဖွင့်များ၊ အခြားသိမှတ်ဖွယ် အချက်အလက်များကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖွင့်ပြတော်မူထားပါသည်။

အပဒါနပါဠိတော်၌ “ပစ္စေကဗုဒ္ဓအပဒါန”ဟု ကဏ္ဍတစ်ခုထား၍ ဟောတော်မူထားပါသည်။ ယင်း၏ အဋ္ဌကထာကို “ဝိသုဒ္ဓဇနဝိလာသိနီ”ဟု အမည်တပ်၍ ရှေးမထေရ်တစ်ပါး ဖွင့်ဆိုတော်မူခဲ့ပါသည်။ အဋ္ဌကထာရှေ့ပိုင်း၌ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ အရှင်မြတ် (၆၄)ပါးတို့၏ အမည်များကို ပြဆိုထားပါသည်။ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ အရှင်မြတ်တို့၏ ဖြစ်တော်စဉ်နှင့် ဂါထာ၌ပါရှိသောပုဒ်တို့ကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

စူဠနိဒ္ဒေသပါဠိတော်၌ သုတ္တနိပါတလာ ခဂ္ဂဝိသာဏသုတ်ကို အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ်က “ခဂ္ဂဝိသာဏသုတ္တနိဒ္ဒေသ”ဟု ပါရာယနာနုဂီတိဂါထာနိဒ္ဒေသအမည်ဖြင့် အရှင်ဥပသေနမထေရ်က ဖွင့်ဆိုခဲ့ပါသည်။

### ကိုးကား
တိဿမေတ္တေယျသုတ်

အရှင်မေတ္တေယျ၏လျှောက်ထားချက်အရ တိဿလုလင်အား မေထုန် အကျင့်ကို ပြုကျင့်သူ၏အပြစ်ကိုးပါးနှင့် မေထုန်အကျင့်သည် အရိယာတို့၏ အကျင့် မဟုတ်၊ ယုတ်ညံ့သော ပုထုဇဉ်၏အကျင့်ဖြစ်ပုံ၊ ဝိဝေကအကျင့်သည်သာ အရိယာတို့၏ အကျင့်ဖြစ်ပုံကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ တိဿနှင့် မေတ္တေယျဟု သူငယ်ချင်းနှစ်ယောက်အကြောင်းနှင့် ဖွင့်သင့်သောပုဒ်တို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။ မေတ္တေယျသည် ထိုနှစ်မှာပင် ရဟန္တာဖြစ်ပုံ၊ တိဿသည် လူထွက်ပြီး ဤဒေသနာတော်အဆုံး၌ သောတာပန်အရိယာသာဝက ဖြစ်၍ ရဟန်းပြုပြီး မကြာမီ ရဟန္တာဖြစ်ပုံကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

ဤသုတ်ကို မဟာနိ၊၁၀၇-၁၂၄။ မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၂၂၆-၂၄၅။တို့၌ အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ်နှင့် မဟာနာမထေရ်တို့ ဖွင့်ဆိုထားကြပါသည်။ မှတ်သားဖွယ် များစွာ ပါရှိပါသည်။

---------
 တိဿမေတ္တေယျသုတ်၊ တိဿ-အမည်ရှိသူနှင့် တိဿမေတ္တေယျ-အမည်ရှိသူမိတ်ဆွေ ၂-ဦးတို့ ဘုရားရှင်အထံ၌ ရဟန်းပြုကြရာ တိဿ မေတ္တေယျ-သည် ရဟန်းတရားပွါးများစေ၍ မကြာမြင့်မီ ရဟန်းကိစ္စပြီး၏။ တိဿ-ကား လူထွက်၍ လူ့ဘောင်၌ မွေ့လျော်ပျော်နေ၏။ တနေ့သ၌ တိဿမေတ္တေယျထေရ်သည် ချစ်မိတ်ဆွေ တိဿ-ကို ခေါ်ခဲ့၍ ဘုရားရှင် အထံ၌ “မေထုနမနုယုတ္တဿ” စသည်ဖြင့် ကာမဂုဏ်မေထုန်၌ ပျော်မွေ့သူ၏အပြစ်ကို ဟောပြရန် လျှောက်ရာ စာသင်မှု, ဘာဝနာပွါးမှုတို့ကို တာဝန်ပြုလုပ် အားထုတ်ကျင့်သုံးခြင်း ဟူသော ရဟန်းကိစ္စမှ ဖဲခွါ ပြန်ဆုတ်လျက် မေထုန်မှုကို ဓုရပြုလုပ် အားထုတ် ကျင့်သုံးသော (မေထုနမနုယုတ္တ) ရဟန်း လူထွက်၌ မိမိ လက်ရှိဖြစ်ခဲ့သော စာသင်မှု ပရိယတ္တိသာသနာ့တာဝန်ကွယ်ပခြင်း, ဘာဝ နာပါးမှု ပဋိပတ္တိ သာသနာ့တာဝန် ကွယ်ပခြင်း ပါဏဃာတ-အဒိန္နာဒါန-ပါရဒါရိက မုသာဝါဒ-သုရာပါန-ဟူသော မိစ္ဆာပဋိပတ်ကို ရဲရဲရင့်ရင့် ကျင့်သုံးခြင်းများနှင့် ဆင်ရိုင်း မြင်းရိုင်းပမာ နက်စွာသော ချောက်ကမ်းပါး ကျရောက်တတ်ခြင်း, ပုထုဇဉ်အများထဲ၌ ဟီနပုထုဇဉ်-ဟုအသမုတ်ခံရခြင်း, အထူးသဖြင့် အမိကြောင့်, နှမကြောင့်-စသည်ဖြင့် မုသား ပို၍ ပြောတတ်ခြင်း-စသော ရဟန်း လူထွက်အပြစ်များကို ဟောပြရာသုတ်။  
### ကိုးကား
အဇာတသုတ်

ပရမတ္ထသဘာဝအားဖြင့် နိဗ္ဗာန်ထင်ရှားရှိပုံ၊ နိဗ္ဗာန်၏ သဘောလက္ခဏာတို့ကို ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားတို့အား ဟောပြသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ -နိဗ္ဗာန်၏ သဘာဝများကို အကျယ်တဝင့် ဖွင့်ပြထားပါသည်။

### ကိုးကား
အဋ္ဌိပုဉ္ဇသုတ်

စုဆောင်းထားသူလည်းရှိခဲ့မူ စုဆောင်းထားတိုင်းလည်း မပျက်စီးခဲ့မူ တစ်ကမ္ဘာ ပတ်လုံးဖြစ်ရသော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်၏ အရိုးပုံ အရိုးစုသည် (ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်၏ မြောက်ဖက်ရှိ) ဤဝေပုလ္လတောင်ကြီးမျှပင် ရှိရာ၏ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူကြောင်းကို ခုဇ္ဇုတ္တရာကသာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားတို့အား ဟောပြသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ -သမ္မုတိဒေသနာနှင့် ပရမတ္ထဒေသနာတို့ အကြောင်း၊ ဘုရားရှင်သည် အကြောင်းရှစ်မျိုးကြောင့် ပုဂ္ဂလကထာကို ဟောတော်မူပုံ၊ အဋ္ဌိပုဉ္ဇ အကြောင်းတို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

### ကိုးကား
အဒ္ဓါသုတ်

ဤသုတ်၌ အတိတ်, အနာဂတ်, ပစ္စုပ္ပန်ဟု ကာလသုံးပါးရှိပုံ, ခန္ဓာငါးပါး၌ ငါ, သူတပါးအစရှိသည်ဖြင့် မှတ်ထင်နေကုန်သော သတ္တဝါတို့သည် ခန္ဓာငါးပါး၌ တည်လျက် ခန္ဓာငါးပါးကို ပိုင်းခြား၍ မသိသောကြောင့် သေမင်းနှင့် စပ်ယှဉ်ခြင်းသို့ ရောက်ရ၏။ ခန္ဓာငါးပါးကို ပိုင်းခြား၍သိသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည် ငါ သူတပါးအစရှိသည်ဖြင့် မအောက်မေ့, ကိလေသာမှ လွတ်သည်ဖြစ်၍ နိဗ္ဗာန်ကို သိမြင်၏ အစရှိသည်ဖြင့် ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူပုံကို ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားများအား ဟောပြသည့်သုတ်။

### ကိုးကား
အန္တရာမလေသုတ်

လောဘ, ဒေါသ, မောဟတို့သည် စိတ်၏အညစ်အကြေး၊ စိတ်၏ရန်သူ၊ စိတ်၏ သူသတ်သမား၊ စိတ်၏ဆန့်ကျင်ဘက်ကိုလိုလားသော သဘာဝတို့ဖြစ်ကုန်၏ဟု (အံ၊၂၊၄၇၁။)လာ (၉) ဂါထာတို့ဖြင့် ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားတို့အား ပြန်လည်ဟောပြသည့်သုတ်။

### ကိုးကား
အန္ဓကရဏသုတ်

ကာမဝိတက်, ဗျာပါဒဝိတက်, ဝိဟိံသာဝိတက်-ဟူသော အကုသလဝိတက် သုံးပါးတို့သည် ပညာဉာဏ်ကိုကန်းအောင် ပြုတတ်ကုန်၏၊ ပညာမျက်စိကို မပြုတတ်ကုန်၊ မသိခြင်းကို ပြုတတ်ကုန်၏၊ ဆင်းရဲခြင်းအဖို့ ရှိကုန်၏၊ ကိလေသာငြိမ်းအေးမှုကို မပြုတတ်ကုန်၊

နေက္ခမ္မဝိတက်, အဗျာပါဒဝိတက်, အဝိဟိံသာဝိတက်-ဟူသော ကုသိုလ်ဝိတက် သုံးပါးတို့သည် ဉာဏ်ပညာကန်းအောင် မပြုတတ်ကုန်၊ ပညာမျက်စိကို ပြုတတ်ကုန်၏။ သိခြင်းကို ပြုတတ်ကုန်၏၊ ပညာကို တိုးပွားစေတတ်ကုန်၏၊ ဆင်းရဲခြင်းအဖို့မရှိကုန်၊ ကိလေသာငြိမ်းအေးခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်ကုန်၏-အစရှိသည်ဖြင့် ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားတို့အား ပြန်လည်ဟောကြားသည့်သုတ်။

### ကိုးကား
အဝိဇ္ဇာနီဝရဏသုတ်

အဝိဇ္ဇာနီဝရဏဖြင့် တားမြစ်ပိတ်ပင်ခံရသော သတ္တဝါတို့သည် ရှည်မြင့်စွာသော နေ့ညဉ့်တို့ပတ်လုံး သံသရာ၌ ပြေးသွား ကျင်လည်ကြရကုန်၏ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူကြောင်းကို ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားတို့အား ဟောကြားသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ -သန္ဓာဝနနှင့် သံသရဏတို့ထူးခြားပုံ၊ အဝိဇ္ဇာနီဝရဏ၏ အစွမ်းသတ္တိကြောင့် ကာမစ္ဆန္ဒအစရှိသော နီဝရဏတို့ ဖြစ်ပုံ၊ သံသရာ၏ မူလအကြောင်းသည် အဝိဇ္ဇာဖြစ်ပုံ အစရှိသည်တို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

### ကိုးကား
အဝုဋ္ဌိကသုတ်

ဘုရားရှင်ထံတော်မှ နာယူခဲ့ရသော -(၁) အဝုဋ္ဌိကသမ (မရွာသောမိုးနှင့် တူသော)ပုဂ္ဂိုလ်၊ (၂) ပဒေသဝဿီ (တစိတ်တဒေသ၌ ရွာသောမိုးနှင့် တူသော) ပုဂ္ဂိုလ်၊ (၃) သဗ္ဗတ္တာဘိဝဿီ (အရပ်မျက်နှာအားလုံး ပျံ့နှံ့အောင် ရွာသောမိုးနှင့် တူသော)ပုဂ္ဂိုလ်-ဟူသော ပုဂ္ဂိုလ်သုံးမျိုးကို သာမာဝတီအမှူးရှိသော ဥတေနမင်း၏ မိဖုရားငါးရာတို့အား ခုဇ္ဇုတ္တရာက အကျယ်ဝေဖန်၍ ဟောပြသည့်သုတ်။

### ကိုးကား
အသုဘာနုပဿီသုတ်

ခန္ဓာကိုယ်၌ အသုဘ အခြင်းအရာကို ရှုမှတ်နေသူအား ရာဂါနုသယကင်း ပျောက်ပုံ၊ အာနာပါနဿတိ ရှုမှတ်သူအား မိစ္ဆာဝိတက်တို့ မဖြစ်ပုံ၊ သင်္ခါရအားလုံးတို့၌ အနိစ္စ-ဟု ရှုမှတ်မှုကြောင့် အဝိဇ္ဇာပျောက်၍ ဝိဇ္ဇာဉာဏ်ရောက်လာပုံကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည်ကို နာယူခဲ့ပါကြောင်း ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီအမှူး ရှိသော မိဖုရားငါးရာတို့အား ဟောပြသည့်သုတ်။

### ကိုးကား
အာတပနီယသုတ်

ကောင်းမှု “ကုသိုလ်ပြုပြီးသူသည် “ငါကောင်းမှု ပြုပြီးပြီ”ဟု မပူပန်ရ၊ “ငါမကောင်းမှု မပြုရ”ဟု မပူပန်ရ-ဟူသော အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူပုံကို ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားငါးရာအား ပြန်လည်ဟောပြသည့်သုတ်။

### ကိုးကား
အာတာပီသုတ်

ကိလေသာကို ပူပန်စေတတ်သော ထက်သန်သောလုံ့လမရှိသူနှင့် မကောင်းမှုမှ မထိတ်လန့်သူတို့သည် သစ္စာလေးပါးကို ထိုးထွင်း၍ သိခြင်း၊ အနုတ္တရယောဂက္ခမ ဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်သို့ရောက်ခြင်းငှာ မဖြစ်ထိုက်ပုံ၊ ကိလေသာကို ပူပန်စေတတ်သော ထက်သန်သောလုံ့လရှိသူနှင့် မကောင်းမှုမှ ထိတ်လန့်သူတို့သည် သစ္စာလေးပါးကို ထိုးထွင်း၍ သိရန်၊ အနုတ္တရယောဂက္ခမဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်သို့ရောက်နိုင်ပုံကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူပုံကို ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားငါးရာတို့အား ပြန်လည် ဟောပြသည့်သုတ်။

### ကိုးကား
ဥဘယတ္တသုတ်

ကုသိုလ်ကောင်းမှုတို့၌ မမေ့လျော့မှု “အပ္ပမာဒတရားကို ပွားများအပ်, ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာပြုအပ်သည်ရှိသော် မျက်မှောက်ဘဝ၌ ခံစားအပ်သော အကျိုး၊ တမလွန်ဘဝ၌ ခံစားအပ်သော အကျိုး-နှစ်မျိုးကို ပြည့်စုံစွာယူ(ခံစား)နိုင်၏-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူကြောင်း ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီမိဖုရားအမှူးရှိသော မိဖုရားတို့အား ဟောကြားသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌-လူနှင့် ရှင်ရဟန်းတို့ သီးခြားစီ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကအကျိုးနှင့် တူညီ သော ဒိဋ္ဌဓမ္မိကအကျိုး၊ အပ္ပမာဒဓမ္မတို့ကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

### ကိုးကား
ကာမယောဂသုတ်

(၁) ကာမယောဂယုတ္တ, ဘဝယောဂယုတ္တ ပုဂ္ဂိုလ်သည် “အာဂါမီ” (ဤလူ့ပြည်သို့ ပြန်လာမည့်ပုဂ္ဂိုလ်၊ (၂) ကာမယောဂဝိသံယုတ္တ, ဘဝယောဂဝိသံယုတ္တ အနာဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဤလူ့ပြည် ပြန်မလာသော “အနာဂါမီ” ပုဂ္ဂိုလ်၊ (၃) ကာမယောဂဝိသံယုတ္တ, ဘဝယောဂဝိသံယုတ္တ ပုဂ္ဂိုလ်သည် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည်ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူပုံကို ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီမိဖုရား အမှူးရှိသော မိဖုရားတို့အား ဟောပြသည့်သုတ်။

### ကိုးကား
ကမူပပတ္တိသုတ်

ကာမမှီဝဲသူ သုံးမျိုးရှိပုံကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူကြောင်း ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီမိဖုရား အမှူးရှိသော မိဖုရားတို့အား ဟောကြားသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌-ကာမခံစားမှုနှင့် ဆက်စပ်သည့် ဖွင့်ပြချက်များ ပါရှိပါသည်။

### ကိုးကား
ကူဟနသုတ်

ပဌမသုတ်၌ -ကုဟန, လပန, လာဘသက္ကာကသိလောကအတွက် ဗြဟ္မစရိယကို မကျင့်သုံးရပုံ၊ သံဝရတ္ထ, ပဟာနတ္ထအကျိုးငှာသာ ဗြဟ္မစရိယကို ကျင့်သုံးရပုံကို လည်းကောင်း၊ ဒုတိယသုတ်၌ -အဘိညတ္ထ, ပရိညတ္ထအကျိုးငှာသာ ဗြဟ္မစရိယကို ကျင့်သုံးရပုံကိုလည်းကောင်း ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီမိဖုရားအမှူးရှိသော နန်းတွင်းသူတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူပုံကို ဟောပြသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌-“ဣဒံ” နှင့် “ဗြဟ္မစရိယ” သဒ္ဒါတို့၏ အတ္ထုဒ္ဓါရများ၊ သံဝရငါးမျိုး ပဟာနငါးမျိုးတို့နှင့်တကွ မှတ်သားဖွယ်ဖွင့်ပြချက်များ ပါရှိပါသည်။

### ကိုးကား
ကောဓသုတ်

“ကောဓကို ပယ်စွန့် (နိုင်အောင် ဝိပဿနာကို အားထုတ်)ကြကုန်လော့၊ (ကောဓကို ပယ်စွန့်နိုင်လျှင်) သင်ချစ်သားတို့ အနာဂါမ်ဖြစ်ဖို့ ငါဘုရား အာမခံတော်မူ ၏”ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူကြောင်း ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီမိဖုရား အမှူးရှိသော မိဖုရားတို့အား ဟောပြသည့်သုတ်။

### ကိုးကား
ဇာဂရိယသုတ်

သတိသမ္ပဇည, သမာဟိတ, ပမုဒိတ, ဝိပ္ပသန္န ဟူသော ဇာဂရ တရားငါးပါး ဖြင့်နေ၍ ကုသိုလ်တရားတို့၌ ဝိပဿနာရှုနေသော ရဟန်းတော်သည် မျက်မှောက် ဘဝ၌ပင် အနာဂါမ် ရဟန္တာဖြစ်နိုင်ကြောင်း ဘုရားရှင်ဟောတော်မူပုံကို ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားတို့အား ဟောကြားသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ အကျယ်ဖွင့်ပြချက်ပါရှိပါသည်။ သဒ္ဓါအစရှိသော ဇာဂရ တရားတို့နှင့် ပြည့်စုံနေသူသည် အတ္တာနုဝါဒဘေး၊ ပရာနုဝါဒဘေး၊ ဒဏ္ဍဘေး၊ ဒုဂ္ဂတိဘေး၊ အလုံးစုံသော ဝဋ်ဘေးတို့ မရှိနိုင်ပုံကိုလည်း ဖွင့်ပြထားပါသည်။

### ကိုးကား
တဏှာသံယောဇနသုတ်

တဏှာသံယောဇဉ်ဖြင့် နှောင်ဖွဲ့ခံရသော သတ္တဝါတို့သည် ရှည်မြင့်စွာသော နေ့ညဉ့်ပတ်လုံး သံသရာ၌ ပြေးသွား ကျင်လည်ကြရကုန်၏ဟု ဘုရားရှင်အထံတော်မှ နာယူခဲ့ကြောင်းနှင့် တဏှာဒုတိယောအစရှိသော ဂါထာကို ဘုရားရှင်ဟောတော်မူကြောင်း ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားငါးရာတို့အား ဟောကြားသည့်သုတ်။

### ကိုးကား
ဒိဋ္ဌိဂတသုတ်

(သဿတ, ဥစ္ဆေဒ) ဒိဋ္ဌိနှစ်ပါးတို့ လွှမ်းမိုးထားအပ်သော အချို့သော နတ်, လူတို့သည် ဘဝချုပ်ငြိမ်းသည့် ဓမ္မကိုဟောတော်မူအပ်သည်ရှိသော် ဘဝ၌ မွေ့လျော်ပျော်ပိုက်နေသောပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် စိတ်မဝင်စား, စိတ်မကြည်လင်, မသက်ဝင် နှလုံးမသွင်းကြပဲ သဿတအယူကို ယူကြသည်။ ဘဝကို စက်ဆုတ်ရွံမုန်းသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် သေလျှင်ပြတ်၏-ဟု ဥစ္ဆေဒအယူကို ယူကြသည်။

ဉာဏ်ပညာစက္ခုအမြင်ရှိသော နတ်လူတို့သည် မှန်ကန်သော ခန္ဓာငါးပါးကို ခန္ဓာငါးပါးဟု မှန်ကန်သည့်အတိုင်း သိမြင်ကြပြီး ခန္ဓာငါးပါး၌ ငြီးငွေ့ရန်၊ တပ်မက်မှု ကင်းရန်၊ ချုပ်ငြိမ်းရန် သမ္မာပဋိပတ်ကို ကျင့်သုံးကြသည်ဟု ဘုရားရှင်ထံတော်မှ နာယူခဲ့ရသောတရားကို ဝံသနိုင်ငံ၊ ကောသမ္ဗီမြို့၊ ဥတေနမင်းနန်းတော်၌ ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားငါးရာအား ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

### ကိုးကား
ဒေဝသဒ္ဒသုတ်

အရိယသာဝက၏ (၁) ရှင်ရဟန်းပြုခြင်း၊ (၂) ဗောဓိပက္ခိယတရား (၇)ပါးကို အားထုတ်ခြင်း၊ (၃) အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာပြစ်မှုတို့ကို အကြောင်းပြု၍ နတ်ပြည်တို့၌ နတ်တို့အချင်းချင်း ပြောဆိုသံ “ဒေဝသဒ္ဒါတို့ ဖြစ်ပေါ်လာကုန်၏ဟု ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားတို့အား ဟောကြားသည့်သုတ်။

### ကိုးကား
ဇီဝိကသုတ်

ဆွမ်းခံစား၍ အသက်မွေးခြင်းသည် ယုတ်ညံ့သော အသက်မွေးခြင်းဖြစ်ပုံ ဆဲရေးခံရပုံ၊ ကုလပုတ္တတို့သည် အကျိုးနှင့်စပ်သောအကြောင်း (အကြောင်းနှင့် စပ်သောအကျိုးထူး)ကိုစွဲ၍ ထိုအသက်မွေးမှုကို ပြုကြကုန်၏။ မင်းဘေး, ခိုးသူဘေး, ကြွေးမြီမဆပ်နိုင်ခြင်း၊ ကြွင်းသောဘေး အန္တရာယ် နှိပ်စက်ခြင်းနဲ့ အသက်မွေးရန်ခက်ခဲခြင်းဟူသော အကြောင်းတို့ကြောင့် ရဟန်းပြု သူများသည် အခြေအနေကြောင့် ရဟန်းပြုကြရခြင်းကြောင့် သဒ္ဓါပဗ္ဗဇိတမဟုတ်၊ ဘယာပဗ္ဗဇိတများ ဖြစ်ကြသည်။

ကုလပုတ္တများသည် ဆင်းရဲဒုက္ခကုန်ဆုံးရေးအတွက် ရဟန်း ပြုကြသည်။ ထိုကဲ့သို့ ရည်ရွယ်ချက်ကောင်းခဲ့သော်လည်း အဘိဇ္ဈာများခြင်း၊ ကာမဂုဏ်တို့၌ ပြင်းထန်စွာတပ်မက်ခြင်း၊ ဖောက်ပြန်သော စိတ်ရှိခြင်း၊ ပြစ်မှားလိုသော စိတ်အကြံ ရှိခြင်း သတိလွတ်ခြင်း၊ ပညာအဆင်အခြင်မရှိခြင်း၊ စိတ်မတည်ငြိမ်ခြင်း၊ စိတ်ပျံ့လွင့်ခြင်း၊ ဣန္ဒြေမစောင့်စည်းခြင်းဟူသော တရားတို့ဖြစ်နေသောရဟန်းသည် လူသေကောင်ကို မီးရှို့ရာ အသုံးပြုထားသဖြင့် အစွန်းနှစ်ဖက်၌ မီးလောင်ထားသော အလယ်၌ မစင်လိမ်းကျံပေနေသော ထင်း(ကုလား) တုံးသည် ရွာ၌ထင်းအဖြစ်လည်း သုံး၍မရ၊ တော၌လည်း အသုံးမကျသကဲ့သို့ လူ့စည်းစိမ်မှလည်း ဆုတ် ယုတ်၊ ရဟန်းပြုခြင်းအကျိုးမှလည်း ဆုံးရှုံးပျက်စီး၏ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည်ကို နာယူခဲ့ရကြောင်းကို ခုဇ္ဈတ္တုရာက သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားငါးရာတို့အား ဟောကြားသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဤသုတ်တော်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပုံ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိနှင့်တကွ မှတ်သားဖွယ်ရာများကို အကျယ်ဖွင့်ဆို၍ ပြထားပါသည်။

### ကိုးကား
ဒေသနာသုတ်

ဘုရားရှင်၏ ပရိယာယဒေသနာတော် (၂)မျိုးကို သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားတို့အား ခုဇ္ဇုတ္တရာက ပြန်၍ ဟောသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

### ကိုးကား
ဒေါသပရိညာသုတ်

ဒေါသနှင့်ဆက်စပ်၍ ဆင်းရဲကုန်ခြင်းငှါ မထိုက်သူနှင့် ထိုက်သူတို့ကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူကြောင်းကို ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားတို့အား ဟောကြားသည့်သုတ်။

### ကိုးကား
ဒေါသသုတ်

ဒေါသကိုပယ်စွန့်ကြ အနာဂါမ်ဖြစ်ရန် ငါဘုရားတာဝန်ယူသည်ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူပုံ၊ ဒေါသ၏ အစွမ်းသတ္တိ၊ ဒေါသကို ပယ်စွန့်နိုင်သောအကျင့်၊ ဒေါသကို ပယ်စွန့်နိုင်လျှင် ကာမဘုံသို့ ဘယ်တော့မှ ပြန်မလာတော့ပုံကို ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားတို့အား ဟောကြားသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဒေါသနှင့်ဆက်စပ်၍ သိသင့်သောသုတ်တို့ကို ထုတ်ပြ၍ ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

### ကိုးကား
ဓမ္မာနုဓမ္မဋိပန္နသုတ်

ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပန္နကရဟန်း၏ ဓမ္မာနုဓမ္မပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် လျော်လျောက် ပတ်သော ဖြေဆိုချက်များကို ဓမ္မာရာမောအစရှိသော ဂါထာတို့ကို ထောက်ထား၍ ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူပုံကို ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားတို့အား ဟောကြားည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

### ကိုးကား
ဓာတုသောသံသန္ဒနသုတ်

အတိတ်, အနာဂါတ်, ပစ္စုပ္ပန်ကာလတို့၌ ယုတ်ညံ့သော နှလုံးသွင်းရှိသူ အချင်းချင်း, မြင့်မြတ်သော နှလုံးသွင်းရှိသူ အချင်းချင်း ဓာတ်သဘောတူကြသူ သတ္တဝါများ နှီးနှောကြ ပေါင်းဆုံကြသည်။ ရှောင်သင့်သူ, ပေါင်းသင့်သူတို့ကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူပုံကို အသီးအသီး ကာလအလိုက် ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီ အမှူးရှိသော မိဖုရားငါးရာတို့အား ဝံသနိုင်ငံ ကောသမ္ဗီမြို့ ဥတေနမင်း နန်းတော်၌ ဟောပြသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

### ကိုးကား
နဒီသောတသုတ်

မြစ်ထဲ၌ မျောပါလာသော ယောက်ျားအား မြစ်အတွင်းရှိ ဘေးအန္တရာယ် များရှိပုံကို ပြောကြားသော ယောက်ျားဥပမာဖြင့် မြစ်ရေအယဉ်၊ ပိယရူပ သာတရူပ၊ ဟေဋ္ဌာရဟဒ၊ ဦမီဘယ၊ အာဝဋ္ဋ၊ ဂဟရက္ခသ၊ ပဋိသောတ၊ ဟတ္ထေဟိစ ပါဒေဟိစ ဝါယာမ၊ တီရေဌိတ စက္ခုမာပုရိသတို့၏ အဓိပ္ပါယ်များကို ဖွင့်ဆိုလျက် ခုဇ္ဇုတ္တရာက ဝံသနိုင်ငံ ကောသမ္ဗီမြို့ ဥဒေနမင်းနန်းတော်၌ သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရား ငါးရာတို့အား ဟောပြသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ အကျယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

### ကိုးကား
နိဿရဏိယသုတ်

(က) ကာမမှ ထွက်မြောက်ရာ နေက္ခမ္မဓာတ်၊

(ခ) ရုပ်တရားတို့မှ ထွက်မြောက်ရာ အရူပဈာန်၊ (ဂ) သင်္ခါရတရားတို့၏ ချုပ်ရာ နိဗ္ဗာနဓာတ်-ဟူသော နိဿရဏိယ ဓာတ်တို့ကို ရဟန်းတော်တို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည်ဟု ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားတို့အား ဝံသနိုင်ငံ ကောသမ္ဗီမြို့ ဥတေနမင်းနန်းတော်၌ ဟောပြသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

### ကိုးကား
ပဉ္စပုဗ္ဗနိမိတ္တသုတ်

ဝံသနိုင်ငံ၊ ကောသမ္ဗီမြို့၊ ဥတေနမင်းနန်းတော်၌ နတ်ဘဝမှ စုတေမည့်နတ်တို့အား နိမိတ်ငါးပါးထင်ပုံ, အညတရ ရဟန်း၏လျှောက်ထားချက်အရ

(၁) လူဘဝရရှိခြင်းသည် -သုဂတိဂမနသင်္ခါတ နတ်တို့၏ အနုမောဒနာ (သက်သာရာ ရစေသောစကား)သုံးခွန်း,

(၂) ဓမ္မဝိနယသာသနာတော်၌ သဒ္ဓါတရားကို ရရှိခြင်းသည် သုလဒ္ဓလာဘ သင်္ခါတ,

(၃) ယင်းသဒ္ဓါတရား၌ မတုန်မလှုပ် စွဲမြဲစွာတည်ရှိခြင်းသည် သုပတိဋ္ဌိတ သင်္ခါတဖြစ်ပုံကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသော ဒေသနာတော်ကို ကြားနာခဲ့ရသော အကြောင်းကို သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားငါးရာတို့အား ခုဇ္ဇုတ္တရာက ဟောကြားသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ မှတ်သားဖွယ် အကျယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

### ကိုးကား
ပသန္နစိတ္တသုတ်

(ရတနတ္တယသဒ္ဓါ, ကမ္မဖလသဒ္ဓါ-ဟူသော) ကြည်လင်သောစိတ်ဖြင့် ကွယ်လွန်သောပုဂ္ဂိုလ်တို့ သုဂတိဘဝကိုရောက်နိုင်ပုံကို ရဟန်းတော်တို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်တရားတော်ကို ကြားနာရပါကြောင်း ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီ အမှူးရှိသော မိဖုရားတို့အား ဝံသနိုင်ငံ၊ ကောသမ္ဗီမြို့ ဥတေနမင်းနန်းတော်၌ ဟောကြားပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။
ဤဒေသနာ၏ မူရင်းပါဠိတော်ကို (အံ၊၁၊၈)၌ ဘုရားရှင် ဟောတော်မူပါသည်။ (နေတ္တိ၊၁၁၈)၌လည်း ပါရှိပါသည်။

### ကိုးကား
ပဒုဋ္ဌစိတ္တသုတ်

ဝံသနိုင်ငံ ကောသမ္ဗီမြို့ ဥတေနမင်းနန်းတော်၌ ဒေါသစိတ်ကြောင့် သတ္တဝါများ ကွယ်လွန်လျှင် ငရဲ၌ဖြစ်ကြရကြောင်း ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည်ကို ကြားနာခဲ့ရကြောင်းကို ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားငါးရာတို့အား ဟောပြသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

### ကိုးကား
ဗဟုဇနဟိတသုတ်

အရဟံဂုဏ်ရှင် ဘုရားရှင်, ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်, ဗဟုဿုတ, သီလဝန္တ, သေခ သာဝကတို့သည် အာဒိကလျာဏ, မဇ္ဈေကလျာဏ, ပရိယောသာနကလျာဏ, သာတ္ထ, သဗျဉ္ဇနဂုဏ်နှင့်ပြည့်စုံသော ပရိယတ္တိဓမ္မနှင့် ကေဝလပရိပုဏ္ဏ, ပရိသုဒ္ဓဖြစ်သော ဗြဟ္မစရိယတို့ကို ထင်ရှားအောင် ဟောပြကြခြင်းကြောင့် ဗဟုဇနဟိတ, ဗဟုဇနသုခဖြစ်ပုံကို ဘုရားရှင်ထံတော်မှ နာယူခဲ့ရကြောင်းကို ခုဇ္ဇုတ္တရာက ဝံသနိုင်ငံ ကောသမ္ဗီမြို့ ဥတေနမင်းနန်းတော်၌ သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားတို့အား ဟောကြားသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ ပါရှိပါသည်။

### ကိုးကား
ဘိဒုရသုတ်

ရဟန်းတို့ ဤခန္ဓာကိုယ်သည် ကွဲပြိုခြင်းသဘောရှိ၏၊ ဝိညာဉ်သည်လည်း တပ်မက်မှုကင်း ပျက်စီးခြင်းသဘောရှိ၏။ ခန္ဓ, ကိလေသ, အဘိသင်္ခါရ, ကာမုပဓိ အားလုံးတို့သည် မမြဲခြင်း, ဆင်းရဲခြင်း, ဖောက်ပြန်ခြင်းသဘောရှိကုန်၏ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူကြောင်းကို ဝံသနိုင်ငံ ကောသမ္ဗီမြို့ ဥဒေနမင်းနန်းတော်၌ ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားတို့အား ဟောကြားသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

### ကိုးကား
ဗြာဟ္မဏဓမ္မယာဂသုတ်

ဘုရားရှင်က “ငါဘုရားသည် ဗြာဟ္မဏ၊ ယာစယောဂ၊ သဒါပယတပါဏိ၊ အန္တိမဒေဟဓရ၊ အနုတ္တရဘိသက္က သလ္လကတ္တ” ဖြစ်တော်မူပုံ၊ သင်တို့သည် ထို ငါဘုရား၏ ဩရသ၊ မုခဇ၊ ဓမ္မဇ၊ ဓမ္မနိမ္မိတ၊ ဓမ္မဒါယာဒ ဖြစ်ကြကုန်၊ အာမိသဒါယာဒ မဖြစ်ကုန်လင့်-ဟု မိန့်တော်မူပြီး ဒါနနှစ်မျိုး၊ သံဝိဘာဂနှစ်မျိုး၊ အနုဂ္ဂဟနှစ်မျိုး၊ ယာဂနှစ်မျိုးတို့ကို မိန့်တော်မူပြီး-ထိုတွင်-ဓမ္မဒါန၊ ဓမ္မသံဝိကာဂ၊ ဓမ္မာနုဂ္ဂဟ၊ ဓမ္မယာဂတို့သည်သာ အကောင်းဆုံးတို့ဖြစ်ပုံကို ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည်ကို ကြားနာခဲ့ပါသောကြောင့် ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီမဟေသီအမှူးရှိသော မိဖုရားတို့အား ဟောပြသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ မှတ်သားဖွယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ များစွာရှိပါသည်။

### ကိုးကား
မက္ခပရိညာသုတ်

ဝံသနိုင်ငံ၊ ကောသမ္ဗီမြို့၊ ဥဒေနမင်းနန်းတော်၌ “ရဟန်းတို့-သူ့ကျေးဇူး ချေဖျက်မှု “မက္ခကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် မသိသူ, ပိုင်းခြား၍မသိသူ, ထိုမက္ခ၌စိတ်ကို တပ်စွန်းမှုကင်းအောင်မပြုနိုင်သူ မပယ်စွန့်နိုင်သူသည် ဆင်းရဲကုန်ရာနိဗ္ဗာန်သို့ မရောက်နိုင်။ မက္ခကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့်သိသူ, ပိုင်းခြား၍သိသူ, ထိုမက္ခ၌ စိတ်ကို တပ်မက်မှုကင်းအောင်ပြုနိုင်သူ, ပယ်စွန့်နိုင်သူ ဆင်းရဲကုန်ရာနိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက် ပြုနိုင်ရန်ဖြစ်၏-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူကြောင်း ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီအမှူး ရှိသော မိဖုရားတို့အား ဟောပြသည့်သုတ်။

### ကိုးကား
မာနသုတ်

မာနတစ်မျိုးကို ပယ်နိုင်လျှင် အနာဂါမ်ဖြစ်ဖို့ တာဝန်ယူပုံကို ဘုရားရှင်ဟောတော်မူကြောင်းကို ဝံသနိုင်ငံ ကောသမ္ဗီမြို့ ဥတေနမင်းနန်းတော်၌ ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားငါးရာတို့အား ဟောပြသည့်သုတ်။

### ကိုးကား
မက္ခသုတ်

ဝံသနိုင်ငံ ကောသမ္ဗီမြို့ ဥဒေနမင်းနန်းတော်၌ “ရဟန်းတို့ သူ့ကျေးဇူးကို ချေဖျက်မှု “မက္ခ”တရားကိုပယ်နိုင်သော သင်တို့ အနာဂါမ်ဖြစ်ရန် ငါဘုရား တာဝန်ယူ၏ အစရှိသည်ဖြင့် မက္ခတရားပယ်ဖျက်ရန် မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောတော်မူကြောင်း ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားတို့အား ဟောကြားသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

### ကိုးကား
မာနပရိညာသုတ်

ဝံသနိုင်ငံ ကောသမ္ဗီမြို့ ဥတေနမင်းနန်းတော်၌ “ဆင်းရဲကုန်ခြင်းငှာထိုက်သူ မထိုက်သူ၊ ဘဝသစ်၌ ပဋိသန္ဓေနေမည့်သူနှင့် ဆင်းရဲလွန်မြောက်သူတို့ကို ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားတို့အား ဘုရားရှင်ထံမှ ကြားနာရကြောင်းကို ဟောပြသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

### ကိုးကား
မာရဓေယျသုတ်

မာရ်မင်း၏နိုင်ငံကိုကျော်လွန်၍ နေမင်းကဲ့သို့တင့်တယ်သော တရားသုံးပါးတို့ကို ဘုရားရှင်ထံမှ နာယူခဲ့ကြောင်းကို ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားတို့အား ဝံသနိုင်ငံ ကောသမ္ဗီမြို့ ဥတေနမင်းနန်းတော်၌ ဟောကြားပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ မှတ်သားဖွယ်ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

### ကိုးကား
စူဠဗျူဟသုတ်

ဘုရားရှင် သက္ကနိုင်ငံ ကပိလဝတ္ထုမြို့တော်အနီး မဟာဝုန် တောအုပ်ကြီး အတွင်း၌ မင်းမျိုးချည်း, ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်ချည်းဖြစ်ကြသော ရဟန်းတော်ငါးရာနှင့် စကြဝဠာ လောကဓာတ်ပေါင်း တိုက်တစ်သောင်းမှ ရောက်လာကြသော ဝိတက် စရိုက်များသော နတ်ဗြဟ္မာအပေါင်းတို့အား နိမ္မိတဘုရားရှင်က မေးမြန်းသဖြင့် ဖြေကြားဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ဒေသနာတော်အဆုံး၌ နတ်, ဗြဟ္မာ ကုဋေ တစ်သိန်း အရဟတ္တဖိုလ် ရရှိကြသည်။ သောတာပန်အစရှိသော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့ မရေမတွက်နိုင်အောင် ကျွတ်တမ်းဝင်ကြသည်။

### ကိုးကား
အတ္တဒဏ္ဍသုတ်

ဤသုတ်၌ (ဇရာ-စသည်တို့ဖြင့်) မလွှမ်းမိုးနိုင်သည့် တစုံတခုသောအရပ် မရှိနိုင်ပုံ၊ စိတ်နှလုံး၌ စူးဝင်နစ်မြုပ်နေသော ရာဂ-စသော ဆူးငြောင့်ကို နှုတ်ပယ်ပြီးသူသည် မပြေးသွားရတော့သူ (ဩဃလေးပါ၌) မနစ်မြုပ်ရတော့သူဖြစ်ပုံ၊ မိမိ၏ (ရာဂစသည်ကို) ငြိမ်းစေရန်ကျင့်သင့်ပုံ၊ ရဟန်းတော်များ ပြည့်စုံအောင် ကျင့်သုံးရမည့်တရား၊ ရှောင်ကြဉ်ရမည့်တရား၊ လွန်မြောက်နိုင်ခဲသောအရာ၊ ငြိမ်းအေးပြီးသူ၊ ပညာရှိသူ၊ မဂ်ဉာဏ်သို့ ရောက်ပြီးသူ၊ မပူဆွေး မကြံမှိုင်ရတော့သူ၊ လောက၌ မဆုံးရှုံး မဆုတ်ယုတ်သူ၊ စိုးရိမ်ပူပန်မှု မရှိသူ၊ အကျိုးအာနိသင်လေးပါးရသူ၊ အလုံးစုံသော အရာဌာနတို့၌ ဘေးမရှိသူ၊ စွန့်လွှတ်နိုင်သူတို့ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

### ကိုးကား
မူလသုတ်

လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ-ဟူသော အကုသိုလ်ဖြစ်ခြင်း၏ အခြေခံအကြောင်း သုံးပါးကို ဘုရားရှင်ဟောတော်မူပုံကို ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားတို့အား ဝံသနိုင်ငံ ကောသမ္ဗီမြို့ ဥတေနမင်းနန်းတော်၌ ဟောကြားသည့်သုတ်။

### ကိုးကား
မေတ္တာဘာဝနာသုတ်

(၂)သုတ်ရှိပါသည်။

လရောင်၊ နေရောင်၊ သောက်ရှူးကြယ်ရောင် ဥပမာတို့ဖြင့် အထက်နတ်ပြည် ဗြဟ္မာပြည်သို့ရောက်ကြောင်း ကောင်းမှုတို့ထက် မေတ္တာစေတောဝိမုတို့ကသာလွန် တောက်ပ ထွန်းလင်းတင့်တယ်ပုံကို ဘုရားရှင်ထံက နာယူခဲ့ပါကြောင်း ဝံသနိုင်ငံ ကောသမ္ဗီမြို့ ဥတေနမင်းနန်းတော်၌ ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားတို့အား ဟောပြောပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

မေတ္တာသဟဂတသုတ္တ (= ဟလိဒ္ဓိဝသနသုတ္တ-ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၃၁၇)
------------

ဘုရားရှင် သကျနိုင်ငံ ကောလိယမြို့ ဟလိဒ္ဓိဝသနနိဂုံး၌ သီတင်းသုံးတော်မူ နေစဉ်-ရဟန်းတော်များ ဆွမ်းခံချိန်စောနေ၍ တိတ္ထိယတို့၏ကျောင်းသို့ဝင်ရောက်စဉ် တိတ္ထိယတို့က “ရဟန်းဂေါတမသည် တပည့်တို့အား မေတ္တာ ကရုဏာ မုဒိတာ ဥပေက္ခာ တရားလေးပါးတို့ကို ပွားများကြရန် ဟောကြားသကဲ့သို့ မိမိတို့လည်း တပည့်များအား ထိုတရားလေးပါးပွားများကြရန် ဟောကြားကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် ရဟန်း ဂေါတမ၏ ဓမ္မဒေသနာ အနုသာသနီနှင့် မိမိတို့၏ဓမ္မဒေသနာ အနုသာသနီ တူကြကြောင်း ပြောကြားကြပါသည်။ ရဟန်းတော်များသည် တိတ္ထိယတို့၏ပြော စကားကို မနှစ်သက်သော်လည်း မတားမြစ် မကန့်ကွက်ဘဲ ပြန်လာခဲ့ကြပါသည်။

ရဟန်းတို့သည် ဆွမ်းဘုဉ်းပေးပြီးနောက် ဘုရားရှင်ထံမှောက်သို့သွားရောက်ကြပြီး ထိုအကြောင်းအရာကို လျှောက်ထားကြပါသည်။

ဘုရားရှင်က ထိုတရားလေးပါးတို့ကို

(၁) အဘယ်ကဲ့သို့ ပွားများရမည်နည်း၊

(၂) အဘယ်ကဲ့သို့ ဖြစ်ရာရှိမည်နည်း၊

(၃) အဘယ်တရားလျှင် အမွန်အမြတ်ရှိပါသနည်း၊

(၄) အဘယ်တရားလျှင် အပြီးအဆုံးရှိပါသနည်း-ဟု မေးမြန်းလျှင် အညတိတ္ထိယတို့ ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ဖြေဆိုနိုင်ကြမည်မဟုတ်ကြ၊ အလွန်ပင်ပန်းခြင်းသို့ ရောက်ကြလိမ့်မည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် သူတို့ဖြေဆိုနိုင်သည့် အရာမဟုတ်။

ဤ သတ္တလောက၊ ဩကာသလောက၌ မြတ်စွာဘုရား ... မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သာဝက ဤသာသနာတော်၌ နာယူသင်ကြားဖူးသောပုဂ္ဂိုလ်တို့မှ တစ်ပါးသောသူတို့ ပြည့်စုံစွာ မဖြေနိုင်ပုံ။ ယင်းစေတောဝိမုတ္တိလေးပါးတို့ကို ပွားများနည်း၊ ယင်းတို့၏ ပရမအမြတ်ဆုံးအကျိုးသက်ရောက်မှုတို့ကို အကျယ်အားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

### ကိုးကား
မောဟသုတ်

“မောဟကိုပယ်နိုင်လျှင် အနာဂါမ်ဖြစ်ဖို့ ငါဘုရား အာမခံကြောင်း၊ မောဟ၏ အကျိုး, အပြစ်တို့ကို ဘုရားရှင်အထံတော်မှ နာယူခဲ့ကြောင်း” ခုဇ္ဇုတ္တရာက ဝံသနိုင်ငံ ကောသမ္ဗီမြို့ ဥတေနမင်းနန်းတော်၌ သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားတို့အား ဟောကြားပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

### ကိုးကား
မောဟပရိညာသုတ်

**မောဟပရိညာသုတ်**သည် "မောဟနှင့်ဆက်စပ်၍ ဆင်းရဲမကုန်နိုင်သောပုဂ္ဂိုလ်၊ ဆင်းရဲကုန်ဆုံးသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့နှင့် အထက်သုတ်ဒေသနာတော်အတိုင်း မောဟ၏အကျိုး အပြစ်တို့ကို ဘုရားရှင်အထံတော်၌ နာယူခဲ့ပုံ"ကို ဝံသနိုင်ငံ ကောသမ္ဗီမြို့ ဥတေနမင်းနန်းတော်၌ ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားတို့အား ဟောပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ် ဖြစ်ပြီး ခုဒ္ဒကနိကာယ်တွင် ပါဝင်သည်။

### ကိုးကား
ပညာမရိဟီနသုတ်

ဘုရားရှင် ဝံသနိုင်ငံ ကောသမ္ဗီမြို့ ဥတေနမင်းနန်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် စင်ကြယ်သော ဝိပဿနာပညာ, မဂ်ပညာမှ ဆုတ်ယုတ်ကုန်သောသူတို့သည် ယခုဘဝ၌ပင် ပင်ပမ်း, အလွန်ပင်ပမ်း, ပူပန်ဆင်းရဲစွာ နေကြရကုန်၏။ ကွယ်လွန်သည့်အခါ ဒုဂ္ဂတိဘဝ၌ဖြစ်ကုန်၏။ စင်ကြယ်သောဝိပဿနာပညာ, မဂ်ပညာမှ မဆုတ်ယုတ်ကုန်သောသူတို့သည် မျက်မှောက်ဘဝ၌ မပင်မပမ်း, အပူအပင်မရှိ ချမ်းသာစွာနေရ၏။ ကွယ်လွန်သည့်အခါ သုဂတိဘဝ၌ ဖြစ်ကြရန်ကုန်၏-ဟု ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူအပ်သောတရားတော်ကို ဘုရားရှင်ထံမှ နာယူခဲ့ရပုံကို ခုဇ္ဇုတ္တရာ က သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားငါးရာတို့အား ဟောပြသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

### ကိုးကား
ဂျွန် လော်ဂျီ ဘာ့ဒ်

**ဂျွန် လော်ဂျီ ဘာ့ဒ်(** (  ;  13 ဩဂုတ် 1888 14 June 1946) သည် စကော့တလန်တီထွင်သူ၊ လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာနှင့် တီထွင်သူဖြစ်ပြီး ဇန်နဝါရီ 26 ရက်နေ့ 1926 တွင် ကမ္ဘာ့ပထမဆုံးသော တိုက်ရိုက်အလုပ်လုပ်သော ရုပ်မြင်သံကြား စနစ်ကို သရုပ်ပြခဲ့သည်    သူသည် ပထမဆုံး လူသိရှင်ကြား သရုပ်ပြထားသော ရောင်စုံရုပ်မြင်သံကြားစနစ်နှင့် ပထမဆုံး လျှပ်စစ် ရောင်စုံ ရုပ်မြင်သံကြား ရုပ်ပြွန် သက်သက်ကို တီထွင်နိုင်ခဲ့သည်။  

## ကိုးကား
မက်ကနီယူး

**မက်ကနီယူး မဲဒါ** (၁၉၉၆ နိုဝင်ဘာ ၁၆ မွေးဖွား) သည် ဂျပန်သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူသည် သရုပ်ဆောင်နှင့် ကိုယ်ခံပညာရှင် ဆန်နီချီဘာ ၏သားဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး 
၁၉၉၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့ တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူသည် ဂျပန်မိဘများ၏သား တာမာမီ ချီဘာ နှင့် ဂျပန်အက်ရှင်ရုပ်ရှင်မင်းသား ဆန်နီချီဘာ နှင့် မွေးချင်း (၂) ယောက်၊ ဂျူရီ မန်နာစီ (ယခင်အိမ်ထောင်မှ သူ့အဖေ၏သမီး) နှင့် အစ်ကို ဂေါ်ဒန် မဲဒါ အမည်ရှိ ညီအစ်ကိုတစ်ဦးရှိသည်။ .

## ကိုယ်ပိုင်ဘဝ 
ကျော်ကြားသူမဟုတ်သော အမျိုးသမီးတစ်ဦးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး အမည်ကို ထုတ်ဖော်ပြောကြားခြင်းမရှိပေ။ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ညီဖြစ်သူ၏ လက်ထပ်မှုနှင့်အတူ လက်ထပ်ထိမ်းမြားမှုကို ကြေညာခဲ့သည်။

## ရိုက်ကူးရေး 
### ရုပ်ရှင် 
### ရုပ်မြင်သံကြား 
## ကိုးကား 
## အခြားဝဘ်ဆိုဒ်များ 
* 
* 

ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၉၆ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:ဂျပန် သရုပ်ဆောင်များ
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် သရုပ်ဆောင်များ
စစ်တိုင်းအောင်

**ဦးစစ်တိုင်းအောင်** (၁၃ နိုဝင်ဘာ ၁၉၇၁ ဖွား) သည် မြန်မာစီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။မြန်မာစစ်တပ်  နှင့်နီးကပ်သည့် ဆက်ဆံရေးကို ထူထောင်ထားပြီး  နည်းပညာနှင့်လက်နက်ပွဲစား အပါအဝင်   လိုအပ်သောကုန်ကြမ်းများတင်သွင်းခြင်း၊သစ်တောနှင့် သယံဇာတထုတ်ယူခြင်း စသည်တို့ကို အဓိကဆောင်ရွက်သည်။သူသည် နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ ကုမ္ပဏီ Yatanarpon Aviation Support Company နှင့် Suntac Technologies Company တို့ကို ထူထောင်ထားသည့် အပြင် လက်ရှိတွင် မြန်မာနိုင်ငံ သံမဏိလုပ်ငန်းရှင်များအသင်း ၏ ဥက္ကဋ္ဌ လည်းဖြစ်သည်။ 

## စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်ခြင်း 
သူသည် ဖခင်ဖြစ်သူ သစ်တောဝန်ကြီးဟောင်း ဦးအောင်ဖုန်း ၏ အရှိန်အဝါကြောင့် စီးပွားရေးလောက ထဲ အချိန်ခဏအတွင်း နေရာရခဲ့သည်။သူသည် ဦးတေဇ  သစ်ထုတ်လုပ်နိုင်ရေး နောက်ကွယ်မှ စင်တင်ပေးသူဖြစ်သည်။ဧရာဝတီသတင်းဌာနက သူ့ကို မြန်မာစစ်တပ်နှင့် နီးစပ်ပြီး စစ်လက်နက် တင်သွင်းပေးခြင်းအပြင် စီးပွားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ လုပ်ကိုင်ခွင့် ရရှိကြသည့် အခွင့်ထူးခံ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များထဲ မှ တစ်ဦးဟု ဖော်ညွှန်းသည်။ ၂၀၁၀ နောက်ပိုင်းတွင် ၎င်း၏ စီးပွားရေးအင်ပါယာကို ချဲ့ထွင်သည်။ မြန်မာစစ်တပ် ထိပ်ပိုင်း စစ်ဗိုလ်ချုပ်များနှင့်လည်း နီးကပ်သည့် ဆက်ဆံရေး ထားရှိသည်။ယင်းအချက်ကြောင့် သူသည် မြန်မာ့ တပ်မတော် ၏ စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ထုတ်လုပ်ရေး စက်ရုံတချို့ တည်ဆောက်ရေးနှင့် လက်နက် ထုတ်လုပ်ရေး အတွက် လိုအပ်သော ကုန်ကြမ်းပစ္စည်းများကို Military Import သွင်းကုန်လိုင်စင်ဖြင့် တင်သွင်းခွင့် ရရှိခဲ့သည်။ယူကရိန်းနိုင်ငံမှ စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ထုတ်လုပ်သော Ukroboronservice ကုမ္ပဏီထံမှ လေယာဉ် စက်ပစ္စည်းများကို ၂၀၂၀ နှင့် ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့စစ်တပ်အတွက် တင်သွင်းပေးခဲ့သော Yatanarpon Aviation Support ကုမ္ပဏီ သည် ဦးစစ်တိုင်းအောင်၏ ကုမ္ပဏီဖြစ်သည်။ 

## အရေးယူပိတ်ဆို့ ခံရခြင်း  
သူသည် မြန်မာ့တပ်မတော် နှင့် အထူးရင်းနှီးသည့် ဆက်ဆံရေးရှိသည့်အပြင် လိုအပ်သောစစ်လက်နက်တင်သွင်းရာတွင် ကြီးစွာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများစွာဆောင်ရွက်ခဲ့မှုကြောင့် အမေရိကန်၊ဗြိတိန်နှင့်ဥရောပသမဂ္ဂတို့က ၂၀၂၂ ခုနှစ် နှင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ် တို့တွင် အရေးယူပိတ်ဆို့မှုများဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ 

၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၄ ရက် တွင် အမေရိကန် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနက Suntac Technologies နှင့် ၎င်း၏ပိုင်ရှင်  စစ်တိုင်းအောင် အပြင် KT Services & Logistics နှင့် ၎င်း၏တည်ထောင်သူ မျိုးကျော်သန်း (ဂျွန်သန်း)၊ MCM Group နှင့် ၎င်း၏ပိုင်ရှင် အောင်လှိုင်ဦး  အပြင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်  တင်လတ်မင်း တို့ကို အမေရိကန်၏ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုစာရင်းမှ ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။ 

## မိသားစုဘဝ 
သူ၏ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ ယခင်စစ်အစိုးရ သစ်တောဝန်ကြီး ဦးအောင်ဖုန်း ဖြစ်သည်။ဇနီးဖြစ်သူမှာ ဒေါ်ယဉ်ဝင်းဝင်းအောင် ဖြစ်ပြီး တိုင်းနန္ဒီအောင် နှင့် တိုင်းအိန္ဒြေအောင် ဆိုသည့် သမီး ၂ဦး ထွန်းကားသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၁၉၇၁ မွေးဖွားသူများ

ကဏ္ဍ:မြန်မာ စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်သူများ
ဓမ္မသာရ

**ဆရာတော်ဦးဓမ္မသာရ** သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းတော်တစ်ပါးဖြစ်သည်။ ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့ မိုးကုတ်ဝိပ္ပဿနာရိပ်သာကိုတည်ထောင်ခဲ့သော ဆရာတော်ဖြစ်ပြီး မိုးကုတ်ဝိပ္ပဿနာအဖွဲချုပ် နာယကဆရာတော်အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
မြွေပွေးတု

**မြွေပွေးတု** (*Psammodynastes pulverulentus*)

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ဒန်နီလာ မယ်ချိယို

**ဒန်နီလာ မယ်ချိယို** (; နိုဝင်ဘာ 1, 1996 မွေးဖွား) သည်ပေါ်တူဂီမင်းသမီးဖြစ်သည်။ သူမသည် *အမျိုးသမီး* တွင်ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး 2014 ခုနှစ်တွင်သူမ၏အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းကိုစတင်ခဲ့သည်။ သူမသည် ဆယ်ကျော်သက်ဒရာမာ *လတ်ဆတ်သောမုန့်စိမ်း* (၂၀၁၆), *ရွှေစိမ်း* (၂၀၁၇) နှင့် *အမွေဆက်ခံသူ* (၂၀၁၈) တို့တွင် ဆက်လက်ပါဝင်ခဲ့သည်။ သူမသည် ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် *အနက်ရောင်စာအုပ်* ဖြင့် ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးခဲ့သည်။

သူမသည် DC ဇာတ်ကား *သေကြောင်းကြံ စိပ်ပါ။* (၂၀၂၁) တွင် ကလီယို ကာဇို အဖြစ် နိုင်ငံတကာမှ အောင်မြင်မှုများ ရရှိခဲ့ပြီး ပေါ်တူဂီ Golden Globes တွင် အကောင်းဆုံးလူသစ်အဖြစ် ဆန်ကာတင်စာရင်းဝင်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သူမသည် *မာလို* (၂၀၂၂), *လူသတ်သမား ကလပ်* (၂၀၂၃), *ဂလက်ဆီ၏အုပ်ထိန်းသူများ အတွဲ ၃* (၂၀၂၃) နှင့် *အမြန် ရှီ* (၂၀၂၃)။

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်ခ်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၉၆ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:အမျိုးသမီး သရုပ်ဆောင်များ
ကဏ္ဍ:အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
မြန်မာ-ယိုးဒယား စစ်ပွဲများ

**ယိုးဒယား-မြန်မာ စစ်ပွဲများ** (**ယိုးဒယားစစ်ပွဲများ**) သည် မြန်မာနှင့် ယိုးဒယားတို့အကြား ၁၆ ရာစုမှ ၁၉ ရာစုအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော စစ်ပွဲများ ဖြစ်သည်။

## တောင်ငူ-အယုဒ္ဓယ (ယိုးဒယား)
## ကုန်းဘောင်-အယုဒ္ဓယ (ယိုးဒယား)
## ကုန်းဘောင်-သွန်ဘူရီ (ယိုးဒယား)
## ကုန်းဘောင်-ချက္ကရီ (ယိုးဒယား)
## ကျမ်းကိုးများ
## ကိုးကား
*
*
*
*
*
*
*
* 
*
* 
* 
*
*
*
*  
*
*
*

*
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ပတ်သက်သောစစ်ပွဲများ
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ပတ်သက်သောစစ်ပွဲများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ-ထိုင်း ဆက်ဆံရေး
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်သမိုင်း
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ စစ်သမိုင်း
မွန်ဂို-မြန်မာစစ်ပွဲများ

**မွန်ဂို-မြန်မာစစ်ပွဲများ**

မွန်ဂို-မြန်မာ စစ်ပွဲများ သည် မြန်မာနှင့် မွန်ဂို တို့အကြား ၁၃ ရာစုမှ ၁၄ ရာစုအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော စစ်ပွဲများ ဖြစ်သည်။ ဤစစ်ပွဲ၏ အကျိူးသက်ရောက်မှုအဖြစ် နှစ်ပေါင်း (၂၅ဝ) ဝန်းကျင်စိုးမိုးခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံ ပုဂံအင်ပါယာ ပြိုကွဲခဲ့၍ အရှေ့တောင်အာရှတစ်ခွင်တွင် တိုင်ရှမ်းမျိုးနွယ်များ အားကောင်းလာခဲ့သည်။
## ပုဂံ-ယွမ်စစ်ပွဲများ
၁။မွန်ဂို-မြန်မာစစ်ပွဲ(၁၂၇၆-၁၂၇၇)
 ငဆောင်ချမ်းကိုမွန်ဂိုတွေတိုက်ခိုက်မူ
 မြန်မာတွေအနိုင်ရသည်
၂။မွန်ဂို-မြန်မာစစ်ပွဲ(၁၂၇၇-၁၂၇၈)
 ပုဂံပြည်၏မြောက်ပိုင်းကိုမွန်ဂိုတွေကျူးကျော်မူ
 မြန်မာတွေအနိုင်ရသည်
၃။မွန်ဂို-မြန်မာစစ်ပွဲ(၁၂၈၃-၁၂၈၅)
 တကောင်း၊ဟန်လေး၊ဗန်း​မော်စသည့်​​နေရာများကိုမွန်ဂိုတွေကျူးကျော်သိမ်းပိုက်မူ
 မွန်ဂိုတွေအနိုင်ရသည်
၄။မွန်ဂို-မြန်မာစစ်ပွဲ(၁၂၈၆-၁၂၈၇)
 ပုဂံပြည်ကိုမွန်ဂိုတွေကျူးကျော်တိုက်ခိုက်မူ
 မွန်ဂိုတွေအနိုင်ရသည်

## မြင်းဆိုင်း-ယွမ်စစ်ပွဲများ
၁။မွန်ဂို-မြန်မာစစ်ပွဲ(၁၃၀၀-၁၃၀၁)
 မြင်းဆိုင်းအားဝန်းရံတိုက်ခိုက်မူ
 မြန်မာတွေအနိုင်ရသည်

## ကိုကား
၁။ သန်းထွန်း၊ ပုဂံခေတ်နိုင်ငံရေး (ရန်ကုန်၊ ယုံကြည်ချက်စာပေ၊ ၂၀၀၅)၊ ၁၄၅-၁၅၁။

၂။ တင်နိုင်တိုး၊ ပုဂံမင်းဆက်ရာဇဝင်သစ် (ရန်ကုန်၊ သလ္လာဝတီစာပေ)၊ ၂၁၁-၂၂၀။

## ဆက်စပ်စာမျက်နှာများ 
* မွန်ဂို-မြန်မာ စစ်
* ပုဂံပြည်
* မြင်စိုင်း
* တရုတ် - မြန်မာ စစ်ပွဲများ

ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်သမိုင်း
လာအို-မြန်မာစစ်ပွဲများ

**လာအို-မြန်မာစစ်ပွဲများ**

လာအို-မြန်မာ စစ်ပွဲများ (လာအိုစစ်ပွဲများ) သည် မြန်မာနှင့် လာအိုတို့အကြား ၁၆ ရာစုမှ ၁၈ ရာစုအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော စစ်ပွဲများ ဖြစ်သည်။
## တောင်ငူ-လင်းဇင်းစစ်ပွဲများ
၁။လာအို-မြန်မာစစ်ပွဲ(၁၅၆၈-၁၅၆၉)
  လာအိုတို့၏ကျူး​ကျော်တိုက်ခိုက်ခြင်း
  မြန်မာတွေအနိုင်ရသည်
၂။လာအို-မြန်မာစစ်ပွဲ(၁၅၇၀-၁၅၇၁)
  ပထမအကြိမ်မြန်မာတို့၏ကျူး​ကျော်ခြင်း
  မြန်မာတွေအနိုင်ရသည်

## ညောင်ရမ်း-လင်းဇင်းစစ်ပွဲများ
၁။လာအို-မြန်မာစစ်ပွဲ(၁၆၂၀-၁၆၂၁)
  ဒုတိယအကြိမ်မြန်မာတို့၏ကျူး​ကျော်ခြင်း
  မြန်မာတွေအနိုင်ရသည်

## ကုန်းဘောင်-လာအိုနိုင်ငံငယ်များစစ်ပွဲများ
၁။လာအို-မြန်မာစစ်ပွဲ(၁၇၆၄-၁၇၆၅)
 လွမ်ပရာဘွမ်ကိုဝန်းရံတိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခြင်း
 မြန်မာတွေအနိုင်ရသည်
၂။လာအို-မြန်မာစစ်ပွဲ(၁၇၆၅-၁၇၆၆)
 ဗီယင်ကျန်ကိုကျူးကျော်သိမ်းပိုက်ခြင်း
 မြန်မာတွေအနိုင်ရသည်

## ကိုးကား
# တောင်ငူရာဇဝင်စဆုံး
# မြန်မာမင်းများအရေးတော်ပုံမှတ်တမ်း
# မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)
# မြန်မာမင်းများအရေးတော်ပုံကျမ်း(၆စောင်တွဲ)
# ညောင်ရမ်းမင်းဆက်ရာဇဝင်စဆုံး
# မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)

## ဆက်စပ်စာမျက်နှာများ 
* ပေါ်တူဂီ-မြန်မာစစ်ပွဲ
* လင်းဇင်းပြည်
* မြန်မာ-ယိုးဒယား စစ်ပွဲများ
* လာအို

ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်သမိုင်း
ပေါ်တူဂီ-မြန်မာစစ်ပွဲ

နတ်သျှင်နောင်က သန်လျင်တွင် အုပ်ချုပ်ရမ်းကားနေသည့် ငဇင်ကာ​ အား တောင်ငူကိုသိမ်းရန် စာစေသဖြင့် ၁၆၁၂တွင် တောင်ငူကို ငဇင်ကာ တပ်များဖြင့် သိမ်းပိုက်ကာ တောင်ငူနန်းတော်ကို မီးတိုက်ဖျက်ဆီးသည်။ ထိုတိုက်ပွဲတွင် နတ်သျှင်နောင်၏ ညီတော်ဖြစ်သူ မင်းရဲကျော်စွာ ကျဆုံးခဲ့သည်။ ထိုသတင်းကို ကြားသည့် အင်း၀တပ်များ တောင်ငူသို့ ချီလာသော်လည်း ရမည်းသင်းအရောက်တွင် တောင်ငူကျ၍ နတ်သျှင်နောင် သန်လျင်သို့ ပါပြီဖြစ်ကြောင်း သိရသဖြင့် အင်း၀သို့ပြန်ရသည်။ ထိုနောက် နတ်သျှင်နောင်လည်း ငဇင်ကာနှင့် ပူးပေါင်း၍ သန်လျင်မှ ပုန်ကန်သောကြောင့် အနောက်ဘက်လွန်မင်း ချီတက်နှိမ်နှင်းရသည်။
၁၆၁၂မှ စတင်သည့် တိုက်ပွဲများသည် ၁၆၁၃အရောက်မှ အောင်မြင်ကာ နတ်သျှင်နောင် နှင့် ငဇင်ကာတို့ကို ကွပ်မျက်စေသည်။ ထိုတစ်နှစ်ကြာတိုက်ပွဲများအတွင်း အင်း၀တပ်များသည် လက်နက်အစွမ်းသာသည့် ပေါ်တူဂီတပ်များကြောင့် များစွာအထိနာခဲ့ရသည်။ ဖမ်းဆီးရရှိသမျှ ပေါ်တူဂီအနွယ်တို့ကို စာရင်းကောက်ယူစေရာ လူ၄၀၀၊၅၀၀မျှရှိသည်။ ထိုသူတို့ကို အင်းဝမြောက်ဘက်တွင် အကွက်ချ၍ နေထိုင်စေသည်။ နောင်တွင် ဘရင်ဂျီများ ဟုခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
နတ်ရှင်​နောင်သည် သူ့ထီးနန်းကို သိမ်းယူ​သော အ​နောက်ဘက်လွန်မင်းအား ပုန်ကန်ခြားနားရာတွင် ငဇင်ကာ၏ အကူအညီကိုရယူခဲ့သည်။ နောင်ပုန်ကန်မှုကို မပြုလျှင် ခွင့်လွှတ်၍ ယခင်အတိုင်း လက်​အောက်ခံဘုရင်အဖြစ် ပြန်ထားမည်ဟု အ​နောက်ဘက်လွန်မင်းက ​ပြော​သော်လည်း မ​တောင်းပန်သဖြင့် မြို့လယ်တွင် ငဇင်ကာနှင့်အတူ ကားစင်တင်​၍တံကျင်ထိုးကာ ​ကွပ်မျက်ခံခဲ့ရသည်။

## ဆက်စပ်စာမျက်နှာများ 
* နတ်သျှင်နောင်
* အနောက်ဖက်လွန်မင်း
* မြန်မာ-ယိုးဒယား စစ်ပွဲများ
* လာအို-မြန်မာစစ်ပွဲများ
Emperor Gaozu of Tang

**Tang ဧကရာဇ် Gaozu** (ကောင်းကျူံး )(7 ဧပြီလ 566  – 25 June 635)  **Li Yuan လီယွမ်**  ဟူသောအမည်ဖြင့်  မွေးဖွားခဲ့ပြီး **Shude** သည် 618 ခုနှစ်မှ 626 ခုနှစ်အထိ တရုတ်နိုင်ငံ Tang မင်းဆက် ကို တည်ထောင်ခဲ့သော ဧကရာဇ် ဖြစ်သည်။ Sui မင်းဆက် လက်ထက်တွင် Li Yuan သည် ယနေ့ခေတ် Shanxi ရှန်ရှီး ဒေသတွင် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးဖြစ်ပြီး Taiyuan ထိုက်ယွမ် တွင် အခြေစိုက်ခဲ့သည်။
ဆီလီကွန် ပါဝါ

**Silicon Power Computer & Communications Incorporated** (“Silicon Power” သို့မဟုတ် “SP” ဟု အသိများကြ) သည် ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံတွင် အခြေစိုက်သည့် Flash Memory Card, USB Flash Drive နှင့် သယ်ဆောင်ရလွယ်သည့် Hard Drive, DRAM Module, Card Reader နှင့် SSD (Solid State Drive), USB Adapter နှင့် အခြားသော ကွန်ပျူတာနှင့်ဆက်စပ်ပစ္စည်းများကို ထုတ်လုပ်သည့် ကုမ္ပဏီတစ်ခု ဖြစ်သည်။
## အကြောင်းအရာ
Silicon Power သည် ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံ၊ တိုင်ပေများ Neihu တွင် ရုံးချုပ်တည်ရှိသည်။ ၂၀၀၃ ခုတွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ Silicon Power သည် ဒီဂျစ်တယ်မှတ်ဉာဏ်ပစ္စည်းများ (Digital Memory) များကို ထုတ်လုပ်သည်။

## ကော်ပိုရေးရှင်း၏ အချက်အလက်များ
Silicon Power သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နယ်သာလန်နိုင်ငံ၊  Balkan, ရုရှ၊ အိန္ဒိယ၊ တရုတ်၊ အမေရိကန်နိုင်ငံတို့တွင် ရုံးများဖွင့်လှစ်ထားရှိသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် Silicon Power သည် Taipei Exchange တွင် အများပိုင်ကုမ္ပဏီတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။

၂၀၁၀ ခုနှစ် Common Wealth မဂ္ဂဇင်း၏ စစ်တမ်းအရ Silicon Power သည် ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံ၏ အလျှင်မြန်ဆုံးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာသည့် ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်း ၁၀၀၀ တွင် အဆင့် ၁၁ နေရာတွင် ရပ်တည်ခဲ့သည်။ တစ်ပိုင်းလျှပ်ကူးပစ္စည်းများ (Semiconductor) လုပ်ငန်းများတွင်လည်း ဤရပ်တည်ချက်သည့် ပထမဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။

## သမိုင်းကြောင်း
Silicon Power ကို ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံ၊ တိုင်ပေမြို့၊ Neihu တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၀၈ ခုနှစ်ကြားကာလများတွင် နယ်သာလန်နှင့် ဂျပန်နိုင်ငံတို့တွင် ရုံးခွဲများကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

## ပြင်ပလင့်များ
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံရှိ အီလက်ထရွန်းနစ် ကုမ္ပဏီများ
Transcend Information, Inc.

**Transcend Information, Inc.** () သည် ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံ၊ တိုင်ပေတွင် ရုံးချုပ်စိုက်သည့် ထိုင်ဝမ်ကုမ္ပဏီတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကုမ္ပဏီသည် မှတ်ဉာဏ်ထုတ်ကုန်များကို ထုတ်လုပ်သည်။ memory modules, flash memory cards, USB flash drives, portable hard drives, multimedia products, solid-state drives, dashcams, body cameras, personal cloud storage, card readers နှင့် ဆက်စပ်ပစ္စည်းများအပါအဝင် ပစ္စည်းပေါင်း ၂၀၀၀ ကျော်ကို ထုတ်ဝေလျက်ရှိသည်။

## သမိုင်းကြောင်း
## ထုတ်ကုန်များ
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံရှိ အီလက်ထရွန်းနစ် ကုမ္ပဏီများ
ရမ်းဗြဲ (တော်ဝင်မိသားစု)

ရခိုင်ဘုရင် စန္ဒသတိဿရာဇာ (အမည်အရင် အောင်စုံ)မှ တော်ဝန်မိသားစုကို တည်ထောင်ခဲသည်။ အောင်စုံသည် ဒုတိယ စန္ဒာဝိမလရာဇာမင်း ကိုပုန်ကန်ပြီး ထီနန်းရရှိခဲသည်။ စန္ဒသတိဿရာဇာသည် မဟာသမ္မတရာဇာအား လက်ဝဲမြန်အမတ်ရာထူးကို ခံအပ်ခဲသည်။ တူမဖြစ်သူနဲ့လက်ထက်စေသည်။ မဟာသမ္မတရာဇာသည် ရခိုင်ဘုရင်နိုင်ငံ တော်၏ နောက်ဆုံးဘုရင် ဖြစ်သည်။ 

## ထင်ရှားသော‌တော်ဝင်မိသားစုဝင်များ 
*မဟာသမ္မတ (ရခိုင်ဘုရင်နိုင်ငံ၏ နောက်ဆုံးဘုရင်)
*စန္ဒသတိဿရာဇာ (ရခိုင်ဘုရင်)
*ဆရာတော်အသျှင်စန္ဒြပဏိ (မဟာသမ္မတရာဇာ တိတော်)

## တော်ဝင်မိသားစုဝင်များ 
### ရခိုင်ဘုရင် စန္ဒသတိဿရာဇာ၏ မိသားစု 
*စိန်ခိုင် ( စန္ဒသတိဿရာဇာ၏ မိဖုရား)
*အောင်မဲ ( စန္ဒသတိဿရာဇာ၏ မိဖုရား)
*ခိုင်မဲ (စန္ဒသတိဿရာဇာ၏ မိဖုရား)
*ဂန်ဖွန့်မဲ (စန္ဒသတိဿရာဇာ၏ မိဖုရား)
*တော်ဒတ်ဒေါ်ဦး (စန္ဒသတိဿရာဇာ၏ မိဖုရား)
*သက်စံရွှေ (ရခိုင်ဘုရင် စန္ဒသတိဿရာဇာ၏ သားတော်)
*ကုလားဖြူ (စန္ဒသတိဿရာဇာ၏ သားတော်)

### ရခိုင်ဘုရင် မဟာသမ္မတရာဇာမိသားစု 
*စောမယ်ပုံ (မဟာသမ္မတရာဇာ၏ မိဖုရား)
*တန်ဆောင်းမိဖုရား မြသန္တ (မဟာသမ္မတရာဇာ၏ မိဖုရား)
*ချစ်လှရွှေ (မဟာသမ္မတရာဇာ၏ ညီးတော်)
*ကျော်ပုံ (မဟာသမ္မတရာဇာ၏ ညီးတော်)

### မဟာသမ္မတရာဇာ၏ သားသမီများ 
အမည်အရ သား‌တော်များဖြစ်ပြီး အရှေ အမည်သည် မတူညီးသော အမေမှ မွေးဖွား သည်ကို ဖော်ပြသည်။ (ခန့်မန်)
*မောင်ဝက်တောင်း
*မောင်ရဲဘော်
*မှောက်တော်ကြီး
*မှောက်တော်လတ်

## အချက်အလက်များ 
ရခိုင်တော်ဝန်မိသားစု ယခုအထိရှိ‌သည် သို့သော သတင် အချက်အလက် အခက်အခဲကြောင်း မရေးသာနိုင်ပေး။

ဗုဒ္ဓဘာသာ ဆရာတော် အသျှင်စန္ဒြပဏိ (၁၈၇၆–၁၉၇၂) သည် မဟာသမ္မတရာဇာ၏ တိတော်ဟု ဆိုကြသည်။ စစ်တွေမြို့ မေယုလမ်းမရှိ ကမ္ဘာ့ဗုဒ္ဓသာသနာ့ အာဇာနည် ဂုရု ဂုရု မဟာဂုရု အသျှင် စနြွမဏိ ဗိမာန်တော်တွင် သွားရောက် လေ့လားနိုင်သည်။ 

မဟာသမ္မတရာဇာရဲ့ ဇာတိသည် ယခု အချိန်တွင် ကျောက်ဖြူမြို့နယ် ဇင်ချောင်းတိုက်နယ် ရွာတော်မင်းရပ်ရွာ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြောက်ဦးနေပြည်တော်
မင်းမင်း

**ဦးမင်းမင်း **(၁၉၆၉ ဖွား) သည် စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ၏ ဒုတိယဝန်ကြီးဖြစ်သည်။ ထိုမတိုင်မီက သူသည် ယင်းဝန်ကြီးဌာန၏ အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်ဖြစ်ခဲ့သည်။

## ပညာရေး 
သူသည်  စစ်တက္ကသိုလ် ဗိုလ်လောင်းသင်တန်းအမှတ်စဉ် (၃၃) ဆင်းဖြစ်သည်။

## ဝန်ထမ်းဘဝ 
ဦးမင်းမင်းသည် တပ်မတော်သားဘဝမှ စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ကုန်သွယ်ရေးဦးစီးဌာန သို့ ပြောင်းရွှေ့လာပြီးနောက် ရာထူးအဆင့်ဆင့်တိုးကာ ၂၀၁၃ခုနှစ် မေလ ၂၃ရက် တွင် ကုန်သွယ်ရေးဦးစီးဌာန ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် အဖြစ် ရာထူးတိုးခံရသည်။ သူ၏ အထက်အရာရှိ ကုန်သွယ်ရေးညွှန်ချုပ် ဦးရန်နိုင်ထွန်း အထူးကုန်စည်လိုင်စင်ကိစ္စဖြင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ် ၊ ဇန်နဝါရီ လ တွင် ရာထူးမှ ထုတ်ပယ်ခံရပြီးနောက် သူသည် ထိုဦးစီးဌာန ၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဖြစ်လာသည်။ ၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီးနောက် သူသည် စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်ရာထူး အထိ တာဝန်ပေးခံရသည်။

## ဒုတိယဝန်ကြီးဘဝ 
စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးညွန့်အောင် တာဝန်မှ အနားပေးခံရပြီးနောက် သူသည် ထိုသူ၏ နေရာသို့ ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၅ ရက်တွင် အစားထိုးဝင်ရောက်ကာ ဒုတိယဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ
ပေါ်တော်မူစေတီ

တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး ၊ မြိတ်မြို့ရှိ သမိုင်းဝင်စေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်ပါသည်။ 

သိကြားမင်းတည်သောစေတီ သက္ကထူပစေတီတော်ဟု ပထမအကြိမ်ပေါ်တော်မူလာပြီး နှစ်ပေါင်းများစွာကြာသော် မိုးကြိုးခ ခံခဲ့ရပြီးနောက်ပိုင်း နှစ်အတော်ကြာမှ ဒုတိယအကြိမ် ပေါ်တော်မူပြီး ပေါ်တော်မူစေတီ ဟု ခေါ်စမှတ်ပြုလာကြသည်။
အ.ထ.က (၁) ဆင်ဖြူကျွန်း

**အမှတ်(၁) အခြေခံပညာ အထက်တန်းကျောင်း (ဆင်ဖြူကျွန်း)** (အတိုကောက်  **အ.ထ.က (၁) ဆင်ဖြူကျွန်း **) သည် ၁၉၂၀ ပြည့် နယ်ချဲ့ကျွန်ပညာရေးကို တွန်းလှန်ဆန္ဒပြခဲ့သော ကျောင်းသားသပိတ်နှင့် အတူပေါက်ဖွားလာသော အမျိုးသားကျောင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးတွင် အမျိုးသားကျောင်း၉၃ ကျောင်း ထဲမှတစ်ကျောင်းအပါအဝင်ဖြစ်သည်။မကွေးတိုင်းဒေသကြီးမင်းဘူးခရိုင်စလင်းမြို့နယ် ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့ အမှတ်၃ရပ်ကွက် ပိုးတန်းအရှေ့ရပ်တွင်တည်ရှိသည်။

## သမိုင်းကြောင်း
နယ်ချဲ့အင်္ဂလိပ်အစိုးရက မြန်မာနိုင်ငံကျောင်းသားကျောင်းသူများအတွက် တရားမျှတမှုမရှိသောရန်ကုန်တက္ကသိုလ်အက်ဥပဒေကို​ မြန်မာပြည်သူပြည်သားများနှင့်ကျောင်းသားကျောင်းသူများကန့်ကွက်သည့်ကြားမှပြဠန်းသဖြင့် ကျောင်းသားကျောင်းသူများက သပိတ်မှောက်ဆန္ဒပြကြရာ ဆင်ဖြင်ကျွန်းမြို့မှ မောင်တင်မောင်လည်းပါဝင်ခဲသည်။ကျောင်းသားများက တက္ကသိုလ်ပြန်မတက်တော့ဘဲ ဆရာကြီးသခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း၏ဩဝါဒကိုခံယူလျက် မိမိမြို့ရွာများတွင်အမျိုးသားကျောင်းများ တည်ထောင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ကြရာ 
မောင်တင်မောင်လည်းဆင်ဖြူကျွန်းမြို့မိမြို့ဖများနှင့်ပူးပေါင်းကာ အမျိုးသားကျောင်းတည်ထောင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

## ကျောင်းသားကျောင်းသူဟောင်းများ 
*ဒေါက်တာအရှင်နောဓိဉာဏ
*ဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်း
*ဒေါက်တာမတင်ဝင်း
*နန္ဒစိုး
*သျှင်မ
*ခင်မြဇင်
*ဆင်မ
*တေးရေးစောဝေလင်း
*မင်းတစ်ခေတ်
*ဆင်ဖြူကျွန်းသန်းထွန်း
*တူးတူး

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အထက်တန်းကျောင်းများ
ကျောင်းတောင်ရွာ၊ ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်

**ကျောင်းတောင်ရွာ** သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မောင်တောခရိုင်၊ ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်တွင်ရှိသော ရွာဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကျောင်းတောင်ရွာ၊ ရသေ့တောင်မြို့နယ်

**ကျောင်းတောင်ရွာ**သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ စစ်တွေခရိုင်၊ ရသေ့တောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကျောင်းတောင်ရွာ၊ မင်းပြားမြို့နယ်

**ကျောင်းတောင်ရွာ**သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ စစ်တွေခရိုင်၊ မင်းပြားမြို့နယ်ရှိ ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဖုန်တာရွှင်

**ဖုန်တာရွှင်** (; ၁၉၆၅ မွေးဖွား) သည် ကိုးကန့်ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် (MNDAA) ၏ တပ်မှူးအဖြစ် ၂၀၀၉ ခုနှစ်မှ စတင်တာဝန်ယူထားသူ ဖြစ်သည်။ သူသည် MNDAA ၏ ခေါင်းဆောင်ဟောင်း ဖုန်ကြားရှင်၏သားဖြစ်သည်။

## အတ္ထုပ္ပတ္တိ 
ဖုန်တာရွှင်ကို မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ် တပ်မတော် ၏ ပထမဆုံး ခေါင်းဆောင် ဖုန်ကြားရှင် ၏ သား အဖြစ် ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ အစောပိုင်းတွင် ကိုးကန့်နယ်မြေရဲတပ်ဖွဲ့တွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။  ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသကို တပ်မတော်သို့ ဆုံးရှုံးလိုက်ရပြီးနောက် MNDAA ၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။  ကိုးကန့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသကို တပ်မတော်မှ သိမ်းယူပြီးနောက် MNDAA အတွင်းရှိ အဓိက လေးဖွဲ့သည် တပ်မတော်ဘက်သို့ ကူးပြောင်းသွားခဲ့ပြီးနောက် ဖုန်ကြားရှင်သည် ပြောက်ကျားစစ်ပွဲဆင်နွှဲရန် ဖြစ်လာခဲ့သည်။  ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်း ပြီးနောက် ဖုန်တာရွှင်သည် ကိုးကန့်ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ပယ်ဆောက်ချိန်၏သားကို လုပ်ကြံရန် ကြိုးပမ်းမှုအပါအဝင် ကိုးကန့်အား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်အထိ MNDAA တွင် ကောင်းစွာ လေ့ကျင့်တပ်ဆင်ထားသော စစ်သား ၅,၀၀၀ ခန့်ရှိသည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။ 

ဖုန်တာရွှင်သည် ၎င်း၏ဖခင်နှင့် အခြား MNDAA ခေါင်းဆောင်နှစ်ဦးနှင့်အတူ လက်နက်ခဲယမ်းမီးကျောက်များ တရားမဝင်ထုတ်လုပ်ရောင်းချနေသည်ဟု စွပ်စွဲခံထားရကာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၁၂ ခုနှစ်အထိ ဖမ်းဝရမ်း ထုတ်ခံထားရဆဲဖြစ်သည်။  ဖုန်တာရွှင်၏ ယောက်ဖဖြစ်သူ တရုတ်-မြန်မာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် လီဂေါင်ကွမ်သည် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်၏ ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ခံရစဉ်အတွင်း သေဆုံးသွားခဲ့သည် 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၁၉၆၅ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
အန်ထော်နီ ဗွန်လေဗန်ဟု

**အန်ထော်နီ ဖိလစ် ဗွန်လေဗန်ဟု** (;  ( ; ; ၂၄ အောက်တိုဘာ ၁၆၃၂ – ၂၆ ဩဂုတ် ၁၇၂၃) သည် ဒတ်ချ် သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာရွှေခေတ်တွင် ဒတ်ချ်လူမျိုး အဏုဇီဝဗေဒပညာရှင်နှင့် အဏုကြည့်ပညာရှင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သိပ္ပံပညာရပ်တွင် ကိုယ်တိုင်လေ့လာရှာဖွေသူများထဲတွင် တစ်ဦးဖြစ်ပြီး အဏုဇီဝဗေဒ၏ ဖခင်ကြီးအဖြစ် တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြပြီး ပထမဆုံးသော အဏုကြည့်ပညာရှင်များတွင် တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ အဏုဇီဝပညာရပ်ကို စတင်မျိုးစေ့ချပေးခဲ့သည့် သူ၏ လုပ်ဆောင်မှုများနှင့် မိုက်ခရိုစကုပ်ဖြင့် ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုများကြောင့် ကျော်ကြားသူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။

## မှတ်စု
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၁၆၃၂ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:၁၇၂၃ ကွယ်လွန်သူများ
၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး

**၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး** သည် ကရင်နီလူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး၊ ကရင်နီ တပ်မတော်နှင့် ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တို့က တပ်မတော်အား တိုက်ခိုက်လျက်ရှိသည့် ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေးတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအား ထောက်ခံသည့်အနေဖြင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သော စစ်ဆင်ရေး ဖြစ်သည်။

## အချိန်မှတ်တမ်း
### နိုဝင်ဘာ ၇
၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့ပြီး ပန်တိန်းရွာအနီးရှိ နယ်ခြားစောင့်တပ်ခစန်းအပါအဝင် မယ်စဲ့မြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီ စခန်းသုံးခုကို ကရင်နီပူးပေါင်းအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီဖက်မှ ၇၀ ကျော်သေဆုံးခဲ့ပြီး ပူးပေါင်းအဖွဲ့မှ လေးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။

### နိုဝင်ဘာ ၁၁
နံနက် ၄ နာရီခန့်မှ စတင်ကာ ကရင်နီ တပ်မတော်နှင့် ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တို့က လွိုင်ကော်မြို့အနီးရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းများကို "၁၁.၁၁ စစ်ဆင်ရေး" အဖြစ် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ပူးပေါင်းအဖွဲ့က စစ်ကောင်စီစခန်း ခုနစ်ခုကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။

### နိုဝင်ဘာ ၁၅
နိုဝင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် KNDF တပ်ဖွဲ့များက လွိုင်ကော်တက္ကသိုလ်ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီတပ်သား အနည်းဆုံး ၁၁၀ ခန့် သေဆုံးကာ ၃၈ ဦးမှာ လက်နက်ချခဲ့သည်။

တိုက်ပွဲများကြောင့် လွိုင်ကော်မြို့တွင် အရပ်သား ၃၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၅၀ ကျော် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။

## အခြားကြည့်ရန် 
* မယ်စဲ့တိုက်ပွဲ
* ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး
* မိုဆို လူသတ်ပွဲ

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)မှ စစ်ဆင်ရေးများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ပတ်သက်သောစစ်ပွဲများ
ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ