open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ဘိက္ခုနီသုတ္တာဒိ

ဒုတိယ၊ တတိယ၊ စတုတ္ထ၊ ပဉ္စက၊ ဆဋ္ဌ၊ သတ္တမသုတ်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ငါးပါးသီလကို မစောင့်ရှောက်သော ဘိက္ခုနီ၊ သိက္ခမာန်၊ သာမဏေ၊ သာမဏေရီ၊ ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာတို့ ငရဲသို့ကျရောက်ကြမည်၊ ငါးပါးသီလကိုစောင့်ထိန်းသော အထက်ပါ ပုဂ္ဂိုလ်ခြောက်ဦးတို့ နတ်ပြည်သို့ရောက်လိမ့်မည်ဟု ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခဒေသနာတော်အားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဒီဃစာရိကသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အပိုင်းအခြားမရှိ ခရီးသွားသောရဟန်း၏ အပြစ်ငါးပါးနှင့် အပိုင်းအခြားရှိသော ခရီးသွားခြင်း၏ အကျိုးငါးပါးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော် မူသည့်သုတ်။
-----------

အပိုင်းအခြားမရှိ ခရီးရှည်သွားသောရဟန်း၏ အပြစ်ငါးမျိုးနှင့် အပိုင်းအခြား ရှိသော ခရီးသွားခြင်း၏ အကျိုးအာနိသင်ငါးမျိုးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ပတ္ထနာသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မင်းအဖြစ်ကို တောင့်တသော သားတော်ကြီး အရည်အချင်းငါးမျိုးနှင့် မင်းအဖြစ်ကို ကြံစည်တောင့်တပုံဥပမာဖြင့် အရဟတ္တဖိုလ်ကို ရနိုင်သောရဟန်း၏ အရည်အချင်း (ဂုဏ်ရည်) ငါးမျိုးနှင့် အာသဝက္ခယဖြစ်ရန် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
--------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အိမ်ရှေ့မင်းအဖြစ်ကို တောင့်တသော သားတော်ကြီး၏ အရည်အချင်းငါးမျိုးနှင့် ကြံစည်တောင့်တပုံ ဥပမာဖြင့် အာသဝက္ခယဉာဏ်ကို တောင့်တသောရဟန်း၏ အရည်အချင်း (ဂုဏ်ရည်) ငါးမျိုးတို့ကို တောင့်တကြံစည်ပုံ အသီးသီးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

## ကိုးကား
အပရပဌမဈာနသုတ်

မစ္ဆရိယတရားလေးပါးနှင့် အကတညုတာ, အကတဝေဒိတာ-ဟူသော တရား ငါးပါးတို့ကို မပယ်စွန့်နိုင်သူသည် ပထမဈာန်ကိုရ၍ နေခြင်းငှာ မဖြစ်ထိုက်၊ ယင်းတရား ငါးပါးတို့ကို ပယ်စွန့်နိုင်သူသည်သာ ပထမဈာန်ကို ရထိုက်သည်ဟု တဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဟိုင်ဖုန်

**Haiphong** (    , IPA: [haːj˧˩ fawŋ͡m˨˩] (   ) သို့မဟုတ် **Hải Phòng** သည် ဗီယက်နမ်တွင် အဓိကစက်မှုမြို့တော်နှင့် တတိယအကြီးဆုံးမြို့တော်ဖြစ်သည်။  ဟိုင်ဖုန်မြို့သည်  မြစ်နီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ ရှိ နည်းပညာ၊ စီးပွားရေး၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဆေးပညာ၊ ပညာရေး၊ သိပ္ပံပညာနှင့် ကုန်သွယ်ရေးတို့၏ ဗဟိုချက်ဖြစ်သည်။

ဟိုင်ဖုန်မြို့ကို ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ အဓိက ဆိတ်ကမ်းမြို့အဖြစ် ၁၈၈၇ ခုနစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့ပါသည်။ ၁၈၈၈ခုနစ် တွင် ပြင်သစ်တတိယသမ္မတနိုင်ငံသမ္မတ Sadi Carnot က ဟိုင်ဖုန် ကိုတည်ထောင်ရန် အမိန်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၅ ခုနှစ်အထိ ဟိုင်ဖုန် သည် မြောက်ဗီယက်နမ်၏ အရေးကြီးဆုံးသော ရေကြောင်းသွားလာရေးမြို့တော်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ဟနွိုင်း နှင့် ဟိုချီမင်းမြို့ တို့နှင့် ပြန်လည်ပေါင်းစည်းထားသော ဗီယက်နမ်၏ တိုက်ရိုက်ထိန်းချုပ်သော မြူနီစီပယ်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။

ဟိုင်ဖုန်မြို့တွင် လူ့စွမ်းအားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအညွှန်းကိန်း ၀.၇၈၂ (မြင့်မားသည်) သည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ မြူနီစီပယ်များနှင့် ပြည်နယ်များအားလုံးတွင် စတုတ္ထ အဆင့်ရှိသည်။ 

## သမိုင်း 
### Dynastic ဗီယက်နမ် 
ဟိုင်ဖုန်သည် အေဒီ ၄၀ တွင် တရုတ်အုပ်စိုးမှုကို ဆန့်ကျင်ကာ အေဒီ ၄၃ တွင် ရှုံးနိမ့်သည်အထိ အုပ်ချုပ်ခဲ့သော ထရန် ညီအစ်မ များ၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် အမျိုးသမီးဗိုလ်ချုပ်များထဲမှ လီချန် ၏ မွေးရပ်မြေ ဖြစ်သည်။  မက်ခ်မင်းဆက်လက်ထက် ရာစုနှစ်များစွာကြာပြီးနောက် ထိုဒေသသည် မက်ခ်ဘုရင်များ၏ဇာတ ပြည်နယ်အရှေ့ဘက်ခြမ်းကို ကာကွယ်ထားသောကြောင့် Hải ***-dương** thương-chính quan- **phòng*** ("ကုန်သွယ်ရေးကာကွယ်မှုနယ်မြေ") ဟု အမည်တွင်ခဲ့သည်။
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံရှိ မြို့များ
ကဏ္ဍ:Articles with hAudio microformats
အပရဒုတိယဈာနသုတ္တာဒိ

ပန္နရသမသုတ်... ဧကဝီသတိမသုတ်။
အာဝါသမစ္ဆရိယ, ကုလမစ္ဆရိယ, လာဘမစ္ဆရိယ, ဝဏ္ဏမစ္ဆရိယ, အကတညုတာ, အကတဝေဒိတာ-ဟူသော တရားငါးမျိုးကို မပယ်မစွန့်သူသည် ဒုတိယအစရှိသော ရူပဈာန်များနှင့် ဖိုလ်လေးပါးကို မျက်မှောက်ပြုခြင်းငှာ မဖြစ်ထိုက်၊ ယင်းတရားငါးပါးကို ပယ်စွန့်နိုင်သောသူသည်သာ အထက်ပါဈာန်နှင့် ဖိုလ်များကို ရထိုက်သည်ဟု ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်ပေါင်း (၇)သုတ်။

## ကိုးကား
နိဿာရဏီယသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ်-

(၁) ကာမမှထွက်မြောက်ရာ နေက္ခမ္မဓာတ်၊

(၂) ဗျာပါဒမှ ထွက်မြောက်ရာ အဗျာပါဒဓာတ်၊

(၃) ဝိဟေသာမှ ထွက်မြောက်ရာ အဝိဟေသာဓာတ်၊

(၄) ရုပ်တို့မှ ထွက်မြောက်ရာ အရူပဈာန်၊

(၅) သက္ကာယမှ ထွက်မြောက်ရာ သက္ကာနိရောဓဓာတ်တို့ ငါးမျိုးနှင့် ထွက်မြောက်ပုံတို့ကိုလည်းကောင်း၊ ထိုဓာတ်ငါးမျိုးရှိသောပုဂ္ဂိုလ်ကို ကာမနန္ဒီ, ဗျာပါဒနန္ဒီ, ဝိဟေသာ နန္ဒီ, ရူပနန္ဒီ, သက္ကာယနန္ဒီတို့မကိန်း၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကို “နိရာနုသယ၊ တဏှံ အစ္ဆေစ္ဆိ၊ သံယောဇနံ ဝိဝတ္တယိ၊ ဒုက္ခအန္တကရ” ဟု ဆိုအပ်၏ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။
------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် (၁) မေတ္တာစေတောဝိမုတ္တိ၊ (၂) ကရုဏာစေတောဝိမုတ္တိ၊ (၃) မုဒိတာစေတောဝိမုတ္တိ၊ (၄) ဥပေက္ခာစေတောဝိမုတ္တိ၊ (၅) အနိမိတ္တာစေတောဝိမုတ္တိ၊ ဘာဝိတာ, ဗဟုလီကတာ, ယာနီကတာ,ဝတ္ထုကတာ, အနုဋ္ဌိတာ, သုသမာရဒ္ဓါ ဖြစ်လျှင် ဗျာပါဒ, ဝိဟေသာ, အရတိ, ရာဂ, နိမိတ္တာနုသာရိဝိညာဏ မဖြစ်တော့ပုံ၊ (၅) အသ္မိမာနသမုဂ္ဃတဟူသော နိဿရဏီဓာတ်(၆)ပါးကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ပုဂ္ဂလပ္ပသာဒသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ပုဂ္ဂိုလ်ကိုကြည်ညိုခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အပြစ်ငါးမျိုးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗသုတ်

ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာတော်၏ အရည်အချင်း ၅-မျိုးကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
နိဿယသုတ်

(၃)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် နိဿယည်းဆရာဖြစ်သော ရဟန်း၏အရည်အချင်း (ဂုဏ်အင်္ဂါ) ငါးပါးကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အညတရရဟန်း၏ မေးလျှက်ချက်အရ သဒ္ဓါ, ဟိရီ, ဩတ္တပ္ပ, ဝီရိယ, ပညာတရားတို့ကို အမှီပြု၍ အကုသိုလ်ကို ပယ်စွန့်၏ ကုသိုလ်ကို ပွားများ၏။ အရိယပညာဖြင့် သိမြင်၍ ပယ်အပ်ပြီးသော အကုသိုလ်ကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်ပြီးဖြစ်ပုံ၊ ဤတရားငါးပါး၌တည်၍ ပညာဖြင့် ဆင်ခြင်၍ မှီဝဲအပ်သည်ကို မှီဝဲခြင်း, သည်းခံအပ်သည်ကို သည်းခံခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်အပ်သည်ကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်း, ပယ်ဖျောက်အပ်သည်ကို ပယ်ဖျောက်ခြင်းဟူသော တရားလေးပါးတို့ကို အမှီပြု၍ နေသောရဟန်းသည် “နိဿယသမ္ပန္န ဖြစ်၏ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။
-------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အရှင်ဥပါလိထေရ်၏ မေးလျှောက်ချက်အရ နိဿယည်းဆရာ ရဟန်း၏ အရည်အချင်း (ဂုဏ်အင်္ဂါ) (၁၀)မျိုးတို့ကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ပဉ္စမစ္ဆရိယသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အာဝါသ, ကုလ, လာဘ, ဝဏ္ဏ, ဓမ္မ-ဟူသော မစ္ဆရိယ (ဝန်တိုမှု) ငါးမျိုးနှင့် ယင်းတို့တွင် ဓမ္မမစ္ဆရိယသည် စက်ဆုပ်ဖွယ် အကောင်းဆုံးဖြစ်ပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
မစ္ဆရိယပ္ပဟာနသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အာဝါသ၊ ကုလ၊ လာဘ၊ ဝဏ္ဏ၊ ဓမ္မ မစ္ဆရိယငါးပါးတို့ကို ပယ်စွန့်နိုင်ရန် အကြွင်းမဲ့ပယ်စွန့်နိုင်ရန် ဗြဟ္မစရိယကို ကျင့်သုံးအပ်၏-ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
မနောဒုစ္စရိတသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ၁-မိမိကိုယ်ကို မိမိစွပ်စွဲခြင်း၊ ၂-ပညာရှိတို့က(ဉာဏ်ဖြင့်)စိစစ်၍ ကဲ့ရဲ့ခြင်း၊ ၃-မကောင်းသော ကျော်စောသံ ပျံ့နှံ့ခြင်း၊ ၄-တွေဝေလျက်သေရခြင်း၊ ၅-ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ သေပြီးနောက် အပါယ်ဒုဂ္ဂတိဝိနိပါတငရဲ၌ဖြစ်ရခြင်း-ဟူသော မနောဒုစရိုက်ရှိသူ၏ အပြစ်ငါးမျိုးတို့ကိုလည်းကောင်း။

၁-မိမိကိုယ်ကိုမိမိ မစွပ်စွဲခြင်း၊ ၂-ပညာရှိတို့က ဉာဏ်ဖြင့်စိစစ်၍ ချီးမွမ်းခြင်း၊ ၃-ကောင်းသောကျော်စောသံ ပျံ့နှံ့ထွက်ပေါ်ခြင်း၊ ၄-မတွေမဝေသေရခြင်း၊ ၅-ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီး၍ ကွယ်လွန်ပြီး နတ်ပြည်သို့ရောက်ရခြင်း-ဟူသော မနော သုစရိုက်ရှိသူ၏ အကျိုးငါးပါးကိုလည်းကောင်း ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခဒေသနာတော်ဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ၁-မိမိကိုယ်တိုင် မိမိကိုယ်ကိုစွပ်စွဲခြင်း၊ ၂-ပညာရှိတို့က(ဉာဏ်ဖြင့်)စိစစ်၍ ကဲ့ရဲ့ခြင်း၊ ၃-မကောင်းသော ကျော်စောသံ ပျံ့နှံ့ထွက်ခြင်း၊ ၄-မသူတော်တရား၌တည်ခြင်း၊ ၅-သူတော်ကောင်းတရားမှကင်းခြင်း-ဟူသော မနောဒုစရိုက်ရှိသောပုဂ္ဂိုလ်၏ အပြစ်ငါးပါး။

၁-မိမိကိုယ်တိုင် မိမိကိုယ်ကို မစွပ်စွဲခြင်း၊ ၂-ပညာရှိတို့(ဉာဏ်ဖြင့်)စိစစ်၍ ချီးမွမ်းခြင်း၊ ၃-ကောင်းသောကျော်စောသံ ပျံ့နှံ့ထွက်ခြင်း၊ ၄-မသူတော်တရားမှ ကင်းခြင်း၊ ၅-သူတော်ကောင်းတရား၌တည်ခြင်း-ဟူသော မနောသုစရိုက်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ အကျိုးအာနိသင်ငါးပါးတို့ကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အနုကမ္ပသုတ်

ကျောင်းထိုင်ရဟန်းတော်သည် (၁) မွန်မြတ်သော ငါးပါးသီလ၌ တည်စေခြင်း၊ (၂) သစ္စာလေးပါး တရားသိမြင်စေမှု၌ တည်စေခြင်း၊ (၃) မကျန်းမမာသူတို့အား အမြတ်ဆုံး ရတနာသုံးပါး၌ အောက်မေ့မှု “သတိ”ကို ဖြစ်စေခြင်း၊ (၄) နယ်ပယ်အသီး သီးမှ ရဟန်းတော်များ ကြွလာသည့်အခါ လူတို့အား လှူဒါန်းမှုပြုရန် တိုက်တွန်းခြင်း၊ (၅) ယုတ်ညံ့သည်ဖြစ်စေ, မွန်မြတ်သည်ဖြစ်စေ ပေးလှူသမျှသော ဘောဇဉ်တို့ကို ကိုယ်တိုင်ဘုဉ်းပေးခြင်း၊ သဒ္ဓါဆွမ်းကို မဖျက်ဆီးခြင်း-ဟူသော တရားငါးပါးတို့ဖြင့် လူတို့အား သနားစောင့်ရှောက် ချီးမြှောက်၏-ဟု ကျောင်းထိုင်ရဟန်းတော်နှင့် ဒကာ, ဒကာမတို့ ဆက်ဆံရေး (အခြေအနေ)ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဈာနသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ရူပါရူပသမာပတ်(၈)ပါး နိရောဓသမာပတ်တို့၌ ခန္ဓာငါးပါးတရားတို့ကို အနိစ္စ ဒုက္ခ ရောဂ, တဏ္ဍ, သလ္လ, အဃ, အာဗာဓ, ပရ, ပလောက, သုည အနတ္တအားဖြင့် ရှုသောယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ထိုခန္ဓာငါးပါးတရားတို့မှ စိတ်ကို နစ်စေ၍ နိဗ္ဗာနဓာတ်သို့ စိတ်ကိုရောက်အောင်ဆောင်၏။ ထိုယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ထိုနိဗ္ဗာန်အာရုံ၌တည်လျှက် အာသဝေါတရားတို့ ကုန်ခြင်းသို့ရောက်၏ အစရှိ သည်ဖြင့် လေးသမားဥပမာဖြင့် သမာပတ်တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ရှုမှတ်ပုံ၊ နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်မပြုနိုင်လျှင် ဩရမ္ဘာဂိယသံယောဇဉ်တို့၏ ကုန်ခြင်းကြောင့် ထိုထို သမာပတ်၏ဘုံ၌ ဩပပါတိက ပဋိသန္ဓေနေ၍ အောက်ကာမဘုံသို့ ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် မပြန်တော့ပုံကို သမာပတ်တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ အကျယ်ဝေဖန်၍ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-------------

သဒ္ဓါ, သီလ, ဗဟုဿုတ, ဓမ္မကထိက, ပရိသာဝစရ ဝိသာရဒေါ ပရိသာယ ဓမ္မဒေသက, ဝိနယဓရ, အာရညိက ပန္တသေနာသန, အာဘိစေတသိကာဒီနံ စတုန္နံ ဈာနာနံ နိကာမလာဘီ, အာသဝက္ခယပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်အောင် အဆင့်ဆင့်အားထုတ်ရမည်။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်လျှင် သမန္တပါသာဒိက, သဗ္ဗာကာရ ပရိပူရပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ကြောင်း ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အနုတ္တရိယသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

(၁) ဘုရားရှင်, ရဟန်းသံဃာတော်, ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံတို့ကို ရှုမြင်မှု၊ (၂) ရတနာ သုံးပါး၏ ဂုဏ်ကျေးဇူး, ဘုရားမြတ်စွာ တရားတော်ကိုကြားနာမှု၊ (၃) သဒ္ဓါအစရှိသော အရိယာဥစ္စာခုနစ်ပါးကိုရရှိမှု၊ (၄) အဓိသီလ အစရှိသော သိက္ခာသုံးပါးကို ဖြည့်ကျင့် မှု၊ (၅) ရတနာသုံးပါးအား ပြုစုလုပ်ကျွေးမှု၊ (၆) ရတနာသုံးပါး ဂုဏ်တော်များကို အမှတ်ရမှု-ဟူသော လောကီ လောကုတ္တရာအမြတ်ဆုံး (အနုတ္တရိယ) တရားခြောက်မျိုးကို ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
-----------

အထက်ပါ အနုတ္တရိယတရား ခြောက်ပါးကိုပင် အကျယ်ဝေဖန်၍ ဟောပြသည့်သုတ်၊

## ကိုးကား
အနုဿတိဋ္ဌာနသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

(စီးပွားချမ်းသာ၏ အကြောင်းဖြစ်သော) အဖန်ဖန် အောက်မေ့ခြင်းတို့သည် ဗုဒ္ဓါနုဿတိ, ဓမ္မာနုဿတိ, သံဃာနုဿတိ, သီလာနုဿတိ, စာဂါနုဿတိ, ဒေဝတာနုဿတိ-ဟု ခြောက်ပါးရှိကုန်၏ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
------------

အထက်သုတ်လာ အနုဿတိခြောက်ပါးတို့တွင် တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကို ပွားများ နေသော အချိန်၌ ရာဂ, ဒေါသ, မောဟတို့ထကြွသောင်းကျန်းသောစိတ် မဖြစ်၊ ထိုအခါ၌ ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏စိတ်သည် ဖြောင့်မတ်စွာသာလျှင် ဖြစ်၏။ ကာမဂုဏ်၌ စွဲမက်မှု “ဂေဓ”မှ ကျွတ်လွတ်ထွက်မြောက်၏။ ဤကမ္မဋ္ဌာန်းကို အကြောင်းပြု၍ ဤလောက၌ အချို့သောသတ္တဝါတို့သည် ကိလေသာတို့မှ စင်ကြယ်ကုန်၏ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဘဒ္ဒကသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အသေမကောင်းသော နေခြင်းခြောက်မျိုးနှင့် အသေကောင်းသောနေခြင်း ခြောက်မျိုးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

## ကိုးကား
အာဟုနေယျသုတ်

(၇)သုတ် ရှိပါသည်။

ဒွါရ ၆-ပါးတို့ဖြင့် အာရုံ ၆-ပါးတို့ကို သိသည်ရှိသော် ဣဋ္ဌာရုံ၌ ဝမ်းမြောက်မှု၊ အနိဋ္ဌာရုံ၌ စိတ်နှလုံးမသာယာမှု မဖြစ်ပဲ လျစ်လျူရှု၍ သတိသမ္ပဇဉ်ဖြင့် နေသည် ရှိသော် အာဟုနေယျ အစရှိသောဂုဏ်တို့နှင့် ပြည့်စုံနိုင်၏-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ဤသုတ်၌-ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်၏ အမြဲဖြစ်နေသော နေခြင်းကို ဟောတော်မူသည်ဟု အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ပြထားပါသည်။
-------

ဣဒ္ဓိဝိဓ၊ ဒိဗ္ဗသောတ၊ စေတောပရိယ၊ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိ၊ ဒိဗ္ဗစက္ခု၊ အာသဝက္ခယ-ဟူသော အဘိညာဏ် ၆-ပါးနှင့် ပြည့်စုံသောရဟန်းတော်သည် အာဟုနေယျ အစရှိသောဂုဏ်တို့နှင့် ပြည့်စုံ၏-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ -ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်၏အဘိညာဉ် ၆-ပါးကို ဟောတော်မူသည်ဟု ဖွင့်ပါသည်။

ဋီကာ၌ -ပါဠိတော်လာ ပါဠိအဖွင့်တို့ကို အကျယ်ဖွင့်ပြထားပြီး၊ ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂဋီကာ (၂။ ၅၆)၌ အကျယ်ယူပါလေ-ဟု ဖွင့်ပြထားပါသည်။
---------

(၁)သီလရှိခြင်း၊ (၂)ဗဟုဿုတရှိခြင်း၊ (၃)ကလျာဏမိတ္တရှိခြင်း၊ (၄)သမ္မာဒိဋ္ဌိ ရှိခြင်း၊ (၅)ရူပသမာပတ်ကို ရပြီးခြင်း၊ (၆)ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိအဘိညာဉ်ကို ရပြီးခြင်း၊ (၇)ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ်ကို ရပြီးခြင်း၊ (၈)အာသဝက္ခယဉာဏ်ကို ရပြီးခြင်း-ဟူသော တရား ၈-ပါးတို့နှင့် ပြည့်စုံသောရဟန်းသည် အာဟုနေယျ-အစရှိသော ဂုဏ်လေးပါးတို့နှင့် ပြည့်စုံ၏-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
----------

သီလရှိခြင်း၊ ဗဟုဿုတရှိခြင်း၊ အာရဒ္ဓဝီရိယဖြစ်ခြင်း၊ အာရညိကဖြစ်ခြင်း အရတိ ရတိသဟဖြစ်ခြင်၊ ဘယဘေရဝသဟဖြစ်ခြင်း၊ ရူပသမာပတ်လေးပါးကို ရပြီးခြင်း၊ အာသဝက္ခယဉာဏ်ကို ရပြီးခြင်း-ဟူသော တရား ၈-ပါးတို့နှင့် ပြည့်စုံသောရဟန်းတော်သည် အာဟုနေယျ-အစရှိသော ဂုဏ်လေးပါးနှင့် ပြည့်စုံပေ၏-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-----------

အရဟာ၊ အရဟတ္တာယပဋိပန္န၊ အနာဂါမီ၊ အနာဂါမိဖလသစ္ဆိကိရိယာယပဋိပန္န၊ သကဒါဂါမီ၊ သကဒါဂါမိဖလသစ္ဆိကိရိယာယ၊ သောတာပန္န၊ သောတာပတ္တိဖလ သိစ္ဆိကိရိယာယပဋိပန္န၊ ဂေါတြဘူ-ဟူသော ပုဂ္ဂိုလ် (၉)ယောက်သည် အာဟုနေယျ၊ ပါဟုနေယျ၊ ဒက္ခိဏေယျ၊ အဉ္ဇလီကရဏီယ၊ အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တလောကဿဖြစ်သည်ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
----------

သဗ္ဗညုဘုရားရှင်၊ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ၊ ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တပုဂ္ဂိုလ်၊ ပညာဝိမုတ္တပုဂ္ဂိုလ်၊ ကာယသက္ခီပုဂ္ဂိုလ်၊ ဒိဋ္ဌိပ္ပတ္တပုဂ္ဂိုလ်၊ သဒ္ဓါဝိမုတ္တပုဂ္ဂိုလ်၊ သဒ္ဓါနုသာရီပုဂ္ဂိုလ်၊ ဓမ္မာနုသာရီ ပုဂ္ဂိုလ်၊ (သိခါပတ္တဝိပဿနာဉာဏ်ဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်ကိုအာရုံပြုသော)ဂေါတြဘူဉာဏ်နှင့် ပြည့်စုံသော တိဟိတ်ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်-ဟူသော ပုဂ္ဂိုလ်ဆယ်မျိုးတို့သည် အာဟုနေယျအစရှိသော ဂုဏ်လေးပါးတို့နှင့် ပြည့်စုံပေကုန်၏-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
------------

(၁)သီလရှိခြင်း၊ (၂)ဗဟုဿုတရှိခြင်း၊ (၃)ကလျာဏမိတ္တရှိခြင်း၊ (၄)သမ္မာဒိဋ္ဌိ ဖြစ်ခြင်း၊ (၅)ဣဒ္ဓိဝိဓ၊ (၆)ဒိဗ္ဗသောတ၊ (၇)ပရစိတ္တဝိဇာနန၊ (၈)ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိ၊ (၉)ဒိဗ္ဗစက္ခု-ဟူသော အဘိညာဉ်ငါးပါးနှင့် (၁၀)အာသဝက္ခယဉာဏ်ကို ရပြီးခြင်း-ဟူသော တရားဆယ်မျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသောပုဂ္ဂိုလ်သည် အာဟုနေယျ-အစရှိသော ဂုဏ်တို့နှင့် ပြည့်စုံပေ၏-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဗဟူပကာရသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ကျောင်းအား ကျေးဇူးများသော အာဝါသိက(ကျောင်းထိုင်)ပုဂ္ဂိုလ်၏ အင်္ဂါငါးပါးကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
မစ္ဆရိယသုတ်

(၄)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အာဝါသ၊ ကုလ၊ လာဘ၊ ဝဏ္ဏ-ဟူသော မစ္ဆရိယလေးပါး သဒ္ဓါဒေယျဝိနိပါတ တရားငါးပါးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ကျောင်းထိုင်ရဟန်းကွယ်လွန်လျှင် ငရဲသို့ရောက်မည်။ ယင်းမစ္ဆရိယလေးပါး၊ သဒ္ဒါဒေယျဝိနိပါတ တရားငါးပါးမရှိသော ကျောင်းထိုင်ရဟန်းကွယ်လွန်လျှင် နတ်ပြည်သို့ရောက်လိမ့်မည်ဟု ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အာဝါသ၊ ကုလ၊ လာဘ၊ ဝဏ္ဏ၊ ဓမ္မ-ဟူသော မစ္ဆရိယငါးပါးရှိသော ကျောင်းထိုင်ရဟန်းကွယ်လွန်လျှင် ငရဲသို့ရောက်မည်။ ယင်းမစ္ဆရိယငါးပါးမရှိသော ကျောင်းထိုင်ရဟန်း ကွယ်လွန်လျှင် နတ်ပြည်သို့ရောက်လိမ့်မည်ဟု ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
-------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အနုနယ၊ ပဋိဃ၊ ဒိဋ္ဌိ၊ ဝိစိကိစ္ဆာ၊ မာန၊ ဣဿာ၊ မစ္ဆရိယ-ဟူသော သံယောဇဉ်ခုနစ်ပါးကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
-------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အာဝါသ၊ ကုလ၊ လာဘ၊ ဝဏ္ဏ၊ ဓမ္မ-ဟူသော မစ္ဆရိယငါးပါးတို့ကို ပယ်ဖျောက်နိုင်ရန် သတိပဋ္ဌာန် လေးပါးတို့ကို ပွားများရမည်ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ကာယဒုစ္စရိတသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ကာယဒုစရိုက် (ကို ပြုကျင့်သောပုဂ္ဂိုလ်)၌ အပြစ်ငါးပါး၊ ကာယသုစရိုက် (ကို ပြုကျင့်သောပုဂ္ဂိုလ်)၌ အကျိုးငါးပါးတို့ကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-----------

ကာယဒုစရိုက် (ကို ပြုကျင့်သောပုဂ္ဂိုလ်)၌ အပြစ်ငါးပါး၊ ကာယသုစရိုက် (ကို ပြုကျင့်သောပုဂ္ဂိုလ်)၌ အကျိုးငါးပါးတို့ကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အပရိဟာနသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

သတ္ထုဂါရဝ, ဓမ္မဂါရဝ, သံဃဂါရဝ, သိက္ခာဂါရဝ, အပ္ပမာဒဂါရဝ, ပဋိသန္တာရဂါရဝ -ဟူသော ဂါရဝတရားခြောက်ပါးတို့သည် (ယင်းတို့နှင့်ပြည့်စုံသော) ရဟန်းတော်အတွက် မဆုတ်ယုတ်ကြောင်းတရား ဖြစ်ပါသည်-ဟု နတ်သားတစ်ယောက် လာရောက် လျှောက်ထားပုံ, ဘုရားရှင်က ထပ်ဆင့်၍ ရဟန်းတော်များအား ဟောကြားတော်မူပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။
---------

သတ္ထုဂါရဝ, ဓမ္မဂါရဝ, သံဃဂါရဝ, သိက္ခာဂါရဝ, ဟိရိဂါရဝ, ဩတ္တပ္ပဂါရဝဟူသော ဂါရဝတရားခြောက်ပါးတို့သည် (ယင်းတို့နှင့်ပြည့်စုံသော) ရဟန်းတော်များအတွက် မဆုတ်ယုတ်ကြောင်းတရား ဖြစ်ပါသည်-ဟု အညတရနတ်သား လျှောက်ထား လာကြောင်းကို ဘုရားရှင်က ရဟန်းတော်များအား ထပ်ဆင့်၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဆဠင်္ဂဒါနသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဝေဠုကဏ္ဍကီမြို့သူ နန္ဒမာတာ ဥပါသိကာ၏ အဂ္ဂသာဝကနှစ်ပါးအမှူးရှိသော ဘိက္ခုသံဃာတော်အား ဆဠင်္ဂသမန္နာဂတ အလှူပွဲကို ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ်ဖြင့် မြင်သိတော်မူခြင်းကြောင့် ဆဠင်္ဂသမန္နာဂတဖြစ်ပုံ၊ ယင်းအလှူ၏အကျိုးကို မဟာသမုဒ္ဒရာရှိ ရေဥပမာဖြင့် အသင်္ချေယျ အပ္ပမေယျ, မဟာပုညက္ခန္ဓဖြစ်ပုံကို အကျယ်တဝင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် စုဏ္ဏိယ-ပါဠိဂါထာတို့ဖြင့် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ စေတနာသုံးတန်၏ နယ်ပယ်ပမာဏ၊ ဆဠင်္ဂသမန္နာ ဂတဖြစ်ပုံ အစရှိသော မှတ်သားဖွယ်ရာတို့ကို ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ဖွင့်ဆိုပြထားပါသည်။ (မြန်မာပြန်နှင့် အဋ္ဌကထာတို့၌ ဒါနသုတ်ဟုသာ ပြဆိုထားပါသည်။)

## ကိုးကား
အတ္တကာရီသုတ်

အညတရဗြာဟ္မဏက “မိမိသည် ပြုအပ်သော ကိစ္စမရှိ, သူတစ်ပါးသည် ပြုအပ်သော ကိစ္စမရှိ” ဟု လျှောက်ထားသဖြင့် “ရှေ့သို့ တက်ခြင်း, နောက်သို့ဆုတ်ခြင်းကို ကိုယ်တိုင်ပြု နေပါလျက် အဘယ်ကြောင့် ဤသို့ ပြောဆိုရသနည်း၊ အာရဗ္ဘဓာတ်, နိက္ကမဓာတ်, ပရက္ကမဓာတ်, ထာမဓာတ်, ဌိတိဓာတ်, ဥပက္ကမဓာတ်-ဟူသော အားထုတ်မှု ဝီရိယများရှိလျှင် ထိုဝီရိယသဘောတို့နှင့် ပြည့်စုံသူရှိရမည်။ ထိုသို့ရှိပါလျက် အဘယ်ကြောင့် မိမိသည် ပြုအပ်သော ကိစ္စမရှိ၊ သူတပါးသည် ပြုအပ်သော ကိစ္စမရှိ” ဟု ပြောရဘိသနည်းဟု မိန့်ကြားတော်မူရာ အညတရဗြာဟ္မဏက (သဘောပေါက် နားလည်ကျေနပ်သဖြင့်) ဥပါသကာ အဖြစ်ခံယူပါကြောင်း လျှောက်ထားသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဒါရုက္ခန္ဓသုတ်

အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့တော်အနီး ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင် ကျောင်းတော်မှ ရာဇဂြိုဟ်မြို့တွင်းသို့ ရဟန်းတော်များနှင့် ဆင်းသက်ကြွစဉ် သစ်တုံးကြီးကို တွေ့မြင်တော်မူသည့်အခါ “စေတောဝသိပ္ပတ္တ တန်ခိုးရှင်ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဤ သစ်တုံးကြီးကို ပထဝီဓာတ်, အာပေါဓာတ်, တေဇောဓာတ်, ဝါယောဓာတ်, သုဘဓာတ်, အသုဘဓာတ် တစ်မျိုးမျိုးဖြင့် နှလုံးသွင်း(မှတ်သား)နိုင်ပုံ၊ သစ်တုံးကြီး၌ ထိုဓာတ်(၆)ပါး ရှိနေသောကြောင့် ပင်တည်းဟု ရဟန်းတို့အား အရှင်သာရိပုတ္တရာ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များပါရှိပါသည်။

## ကိုးကား
မိဂသာလာသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မိဂဇာလာ ဥပါသိကာမ၏ မေးလျှောက်သော “ပုရာဏ (ဗြဟ္မစာရီ)နှင့် ဣသိဒတ္တ(အဗြဟ္မစာရီ)တို့ သကဒါဂါမ် ဖြစ်ပြီး တုသိတာနတ်ပြည်၌ဖြစ်ပုံ”ကို ဘုရားရှင်အားလျှောက်ထားရာ ဘုရားရှင်က သောရတပုဂ္ဂိုလ်နှစ်မျိုး၊ အဓိဂတကောဓမာန လောဘဓမ္မ ပုဂ္ဂိုလ်နှစ်မျိုး၊ အဓိဂတ ကောဓမာန ဝစီသင်္ခါရ ပုဂ္ဂိုလ်နှစ်မျိုးတို့ကို အကျယ်ဝေဖန်၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များရှိသည်။
---------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အထက်သုတ်တော်ပါ အရှင်အာနန္ဒာ မေးလျှောက်အပ်သော မိဂသာလာ၏ပြဿနာကို (၁) ဒုဿီလပုဂ္ဂိုလ် နှစ်မျိုး၊ (၂) သီလဝန္တပုဂ္ဂိုလ် နှစ်မျိုး၊ (၃) တိဗ္ဗရာဂပုဂ္ဂိုလ် နှစ်မျိုး၊ (၄) ကောဓန ပုဂ္ဂိုလ်နှစ်မျိုး၊ (၅) ဥဒ္ဓတပုဂ္ဂိုလ်နှစ်မျိုးဖြင့် ရှင်းလင်း၍ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

## ကိုးကား
အနုတပ္ပိယသုတ်

(၁) အမှုသစ်၊ (၂) စကားပြောဆိုမှု၊ (၃) အိပ်ခြင်း၊ (၄) အပေါင်းအသင်း၊ (၅) ဆက်ဆံမှု (ငါးမျိုး)၊ (၆) သံသရာ၌ ချဲ့ထွင် (ကြာမြင့်)မှု ဟူသော တရားခြောက်ပါးတို့၌ မွေ့လျော်ပျော်ပိုက်အားထုတ်သော ကျောင်းနေရဟန်းသည် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် အဖန်ဖန် ပူပန်နေရ၏။ ထိုတရားခြောက်မျိုးတို့၌ မမွေ့လျော် မပျော်ပိုက် အားမထုတ်သော ကျောင်းနေရဟန်းတော်သည် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် မပူပန်ရတော့။ နိဗ္ဗာန်၌ မွေ့လျော်သော သက္ကာယဒိဋ္ဌိကို စွန့်ပယ်ပြီး ဒုက္ခ၏ကုန်ဆုံးရာ နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုပြီး သူဖြစ်၏-ဟု အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ်က ရဟန်းတို့အား ဟောပြသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဣဏသုတ်

(၁)ကြွေးယူရခြင်း၊ (၂)အတိုးပေးပါမည်ဟု ဝန်ခံရခြင်း၊ (၃)ကြွေးတောင်းခံ ရခြင်း၊ (၄)ကြွေးရှင်တို့ အလိုက်ခံရခြင်း၊ (၅)ချုပ်နှောင်ခံရခြင်း-ဟူသော ကာမဘောဂီ လူဆင်းရဲ၏ ဒုက္ခငါးပါး၊ ကုသိုလ်တရားတို့၌ သဒ္ဓါ၊ ဟိရီ၊ ဩတ္တပ္ပ၊ ဝီရိယ၊ ပညာ မရှိသောရဟန်းကို အရိယသာသနာတော်၌ ကိုယ်ပိုင်ဥစ္စာ မရှိ၊ မကြွယ်ဝသူ၊ လူမွဲဟု ဆိုထိုက်ပုံ၊ (၁)ကုသိုလ်တရားတို့၌ ထိုတရားငါးပါးမရှိသောကြောင့် ဒုစရိုက်ဆယ်ပါး လွန်ကျူးခြင်းသည် လူမွဲ၏ကြွေးယူသည်နှင့် တူပုံ၊ (၂)ဒုစရိုက်တရားပြုကျင့်ပြီး ဖုံးလွှမ်းခြင်းသည် အတိုးတက်လာသည်နှင့် တူပုံ၊ (၃)ထိုဒုစရိုက်အမှုကို ပြုကျင့်သောရဟန်းကို သီလရှိသူ, မြင့်မြတ်သောအကျင့်ရှိသူတို့က ကဲ့ရဲ့ခြင်းသည် ကြွေးတောင်းခံရသည်နှင့် တူပုံ၊ (၄)တောအုပ်အစရှိသော ဆိတ်ငြိမ်ရာအရပ်သို့ကပ်ရောက်နေသည့်အခါ စိတ် မချမ်းသာခြင်းနှင့် တကွ ယုတ်မာသောအကုသိုလ်ဝိတက်တရားများဖြစ်ပေါ်လာခြင်းသည် ကြွေးရှင်များ မိမိနောက်က တကောက်ကောက်အလိုက်ခံရသူနှင့် တူပုံ၊ ဒုစရိုက် လုပ်ငန်းကြောင့် ကွယ်လွန်သည်၏အခြားမဲ့ဘဝ၌ ငရဲ၊ တိရစ္ဆာန်ဖြစ်ရခြင်းသည် ချုပ်နှောင်ခံရသည်နှင့် တူပုံတို့ကို စုဏ္ဏိယဗန္ဓ၊ ဂါထာဗန္ဓများဖြင့် ဘုရားရှင်က ရဟန်းတို့အား ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဣန္ဒြိယသံဝရသုတ်

ဣန္ဒြိယသံဝရမရှိ (ပျက်စီး)လျှင် သီလပျက်စီးပုံမှစ၍ သမ္မာသမာဓိ၊ ယထာဘူတဉာဏဒဿန၊ နိဗ္ဗိဒါဝိရာဂ၊ ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနတရားတို့ အဆင့်ဆင့်ပျက်စီးနိုင်ပုံကိုလည်းကောင်း၊ ဣန္ဒြိယသံဝရရှိလျှင်၎င်းနှင့်ပြည့်စုံသောရဟန်းအား သီလပြည့်စုံသော အကြောင်းရှိပုံမှစ၍ အထက်ပါတရားလေးပါးတို့နှင့် ပြည့်စုံနိုင်ပုံကိုလည်းကောင်း အခက် အရွက်နှင့် ပြည့်စုံသော သစ်ပင်ဥပမာဖြင့် ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခဒေသနာတော်ဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
မဟာစုန္ဒသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

အရှင်မဟာစုန္ဒမထေရ် စေတိနိုင်ငံ သဟဇာတိယနိဂုံး၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူ နေစဉ်-“ငါ့ရှင်တို့၊ ဤဘုရားမြတ်စွာသာသနာတော်၌ ဓမ္မယောဂ (=တရားဟော ဓမ္မကထိက)ရဟန်းတို့သည် ဈာယီ (=ဈာန်ဝင်စားသော) ရဟန်းတို့ကို ကဲ့ရဲ့ပုတ်ခတ်ပြောဆိုကြကုန်၏။ မကြည်ညိုကြကုန်။ ဈာယီရဟန်းတို့က ဓမ္မယောဂရဟန်းတို့ကို ပုတ်ခတ်ကဲ့ရဲ့ကြကုန်၏။ မကြည်ညိုကြကုန်။

ဤသို့တစ်ဖွဲ့နှင့်တစ်ဖွဲ့ ပုတ်ခတ်ကဲ့ရဲ့ ပြောဆိုကြခြင်းသည် လူအများတို့ စီးပွားဖြစ်ရန်၊ လူအများတို့ချမ်းသာဖြစ်ရန်၊ လူအများ၏ နတ်လူတို့၏အကျိုးစီးပွား ချမ်းသာရန် ကျင့်ကြကုန်သည်မဟုတ်ကုန်။

ဓမ္မယောဂ ရဟန်းတို့အချင်းချင်း၏သာ ချီးမွမ်းအပ်သောဂုဏ်ကျေးဇူးကို ပြောဆိုကြကုန်၏။ ဈာယီရဟန်းတို့၏ဂုဏ်ကျေးဇူးကို မပြောဆိုကြကုန်။ ဈာယီ ရဟန်းတို့ကို မကြည်ညိုကြကုန်။

ဈာယီရဟန်းတို့သည် ဈာယီရဟန်းတို့၏သာ ဂုဏ်ကျေးဇူးကိုပြောဆိုကြကုန်၏။ ဓမ္မယောဂရဟန်းတို့၏ဂုဏ်ကျေးဇူးကို မပြောဆိုကြကုန်၊ ဓမ္မယောဂရဟန်းတို့ကို မကြည်ညိုကြကုန်။

ဤသို့ပြောဆိုနေကြခြင်းသည် လူအများတို့ အကျိုးစီးပွားများရန်၊ ချမ်းသာ များရန်၊ လူအများ၏ နတ်လူတို့၏အကျိုးစီးပွား ချမ်းသာများရန် ပြုကျင့်ကြသည် မဟုတ်။

ငါ့ရှင်တို့ ဓမ္မယောဂရဟန်းတို့သည် ဈာယီရဟန်းတို့၏ ဈာယီရဟန်းတို့သည် ဓမ္မယောဂရဟန်းတို့၏ ဂုဏ်ပုဒ်တို့ကိုဖော်ထုတ်ပြီး အချင်းချင်း ချီးမွမ်းစကားပြောကြား နိုင်အောင် ကျင့်သုံးကြရမည်။ (တစ်ပါးနှင့်တစ်ပါး တစ်ဖွဲ့နှင့်တစ်ဖွဲ့ ပုတ်ခတ်ကဲ့ရဲ့ မပြောကြားဘဲ ကျေးဇူးဂုဏ်ပုဒ်ကိုသာ (ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ) ပြောကြားကြရမည်ဟု ရဟန်းတို့အား မဟာစုန္ဒထေရ် မိန့်ကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။
------------

အရှင်မဟာစုန္ဒထေရ် စေတီနိုင်ငံ သဟဇာတိမြို့၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ်ငါ့ရှင်တို့ ဉာဏဝါဒကိုပြောဆိုသော ရဟန်း၊ ဘာဝနာဝါဒကိုပြောဆိုသော ရဟန်း၊ ဉာဏဝါဒ, ဘာဝနာဝါဒ နှစ်မျိုးပြောဆိုသော ရဟန်းတို့အား လောဘ-ဒေါသ-မောဟ-ကောဓ-ဥပနာဟ-မက္ခ-ပဠာသ-မစ္ဆရိယ-ပါကာ ဣဿာ-ပါပိကာဣစ္ဆာတို့ ကုသိုလ်စိတ်ကိုလွှမ်းမိုး၍ တည်တံ့နေအံ့၊ ဤအရှင်ကို လောဘ ... ပါပိကာဣစ္ဆာ လွှမ်းမိုး၍တည်နေ၏ဟု သိအပ်၏။

ရဟန်းတို့ ဥစ္စာမဲ့မွဲ ပစ္စည်းနည်း၍ ဆင်းရဲသောယောက်ျားသည် ဆင်းရဲသူ ဖြစ်လျက် ချမ်းသာကြွယ်ဝသောစကားကို ပြောကြားရာ၏။ ပစ္စည်းဥစ္စာမရှိသူဖြစ်လျက် ပစ္စည်းဥစ္စာရှိသောစကားကို ပြောကြားရာ၏။ စည်းစိမ်မရှိဖြစ်လျက် စည်းစိမ် ရှိသောစကားကို ပြောကြားရာ၏။ တစ်စုံတစ်ခုပြုဖွယ်ကိစ္စဖြစ်ပေါ်လာလျှင် ဥစ္စာ၊ စပါး၊ ရွှေ၊ ငွေကို ပြုဖွယ်ကိစ္စအသုံးချရန် မတတ်နိုင်ရာ။ ထိုယောက်ျားကို ပစ္စည်း ဥစ္စာမရှိသူဟု သိရာသကဲ့သို့၊ ဤအတူ ဤရဟန်းကိုလည်း လောဘ ပါပိစ္ဆာ လွှမ်းမိုးနှိပ်စက်ခံနေရသူဟု သိရာ၏။

ထိုရဟန်းသုံးမျိုးတို့အား လောဘ ... ပါပိကာဣစ္ဆာတို့ မလွှမ်းမိုး မနှိပ်စက် နိုင်သူဟု သိရာ၏ဟု ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခ ရဟန်းတစ်မျိုးစီကို အသီးအသီး အကျယ်ဝေဖန်၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
မဟာသုပိနသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အလောင်းတော် ဘဝ၌မြင်မက်သော အိပ်မက်ကြီးငါးပါးတို့နှင့် ယင်းတို့၏အကျိုးကျေးဇူးတို့ကို ရဟန်းတော်တို့အား ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ အိပ်မက်နှင့်ဆက်စပ်၍ သိမှတ်ဖွယ် အသွယ် သွယ်နှင့် မယ်တော်မာယာဒေဝီ၏အိပ်မက်နှင့် ကောသလမင်းကြီး၏ အိပ်မက်တို့ကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

## ကိုးကား
ဆဠဘိဇာတိသုတ်

ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ပုရာဏကဿပဆရာကြီး ပညတ်အပ်သော အမျိုးဇာတ်(၆)မျိုး နှင့်စပ်၍ သက်ရှိလောက၌ရှိနေသော သတ္တဝါတို့၏ အမျိုးဇာတ်(၆)မျိုးနှင့် ယင်းအမျိုးဇာတ်ရှိသူတို့၏ မည်းညစ်သောသဘောတရား, ဖြူစင်သောသဘော တရားကို ဖြစ်စေပုံ၊ မည်းညစ်, ဖြူစင်သည်လည်းမဟုတ်သော နိဗ္ဗာန်သို့ရောက်နိုင်ပုံတို့ကို အကျယ်တဝင့် ပြည့်ပြည့်စုံစုံ အရှင်အာနန္ဒာအား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ကုန်သည်သွားရင်း နွားသေရာ၌ လှည်းကုန်သည်၏ လုပ်တတ်သောသဘာဝနှင့် ပါဠိတော်ပုဒ်တို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

ဋီကာ၌လည်း ကဏ္ဍကဝုတ္တိက၊ ဗိလံဩလဂ္ဂေယျ၊ ကဏှဓမ္မ၊ အကဏှအသုက္က နိဗ္ဗာနအစရှိသော မှတ်သားဖွယ်ရာများကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

## ကိုးကား
ဒါရုကမ္မိကသုတ်

ဘုရားရှင် ဝဇ္ဇီနိုင်ငံ နာတိကရွာ အုတ်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ဒါရုကမ္မိကဥပါသကာ၏ အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်နှင့်ဆက်စပ်၍ လျှောက်ထားချက်ကို အကြောင်းပြု၍ “လူများအနေဖြင့် အရဟတ္တမဂ္ဂဋ္ဌာန်, ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်ကို သိရန်မလွယ် ကူပုံနှင့် ကဲ့ရဲ့အပ် ချီးမွမ်းအပ်သော အာရညိက, ဂါမန္တဝိဟာရီ, ပိဏ္ဍပါတိက, နေမန္တနိက, ပံသုကူလိက, ဂဟပတိစီဝရဓရတို့ကို (၂)မျိုးစီတို့ကို ခွဲခြားမိန့်ကြားတော်မူပြီး၊ သံဃာအား ဒါနကောင်းမှုပြုရန် သံဃိကဒါနသည် သင်၏စိတ်ကို ကြည်လင်စေလိမ့်မည်။ သုဂတိလောကသို့ ရောက်ရှိနိုင်လိမ့်မည်”ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဖဂ္ဂုနသုတ်

ဘုရားရှင် မဂဓတိုင်း ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် အရှင်ဖဂ္ဂုနထေရ်သည် အပြင်းအထန် မကျန်းမမာသည့်နေရာသို့ ကြွရောက်တော်မူ ပါရန် အရှင်အာနန္ဒာ၏ ပင့်လျှောက်ထားချက်အရ ကြွတော်မူပြီး ခင်းထားသောနေရာ၌ သီတင်းသုံးတော်မူ၍ အရှင်ဖဂ္ဂုနထေရ်အား ဂိလာနသတင်း မေးမြန်းတော်မူပါသည်။

အရှင်ဖဂ္ဂုနထေရ်က ဦးထိပ်၌ ပြင်းထန်စွာဖြစ်ပေါ်နေသော လေရောဂါနှင့် ဆက်စပ်၍ ထက်လှစွာသောစူးဖြင့် ရိုက်နှက်မှုကိုခံနေရသော ဥပမာဖြင့်လည်းကောင်း၊ အားကောင်းသော ယောက်ျားသည် သားရေလွန်ကြိုးဖြင့် တင်းကြပ်စွာ ရစ်ပတ်ထားသည်ကို ခံနေရသကဲ့သို့ ဦးခေါင်းကိုက်နေသော ဝေဒနာဒဏ်ချက်ကိုလည်းကောင်း၊ နွားသတ်သမားသည် အသွားထက်လှစွာသော သားလှီးဓားဖြင့် နွား၏ဝမ်းဗိုက်ကို ဖောက်ခွဲသကဲ့သို့ ဝမ်းဗိုက်အတွင်း၌ဖြစ်နေသော လေနာရောဂါတို့ကိုလည်းကောင်း၊ အားကောင်းသော ယောက်ျားနှစ်ယောက်တို့သည် အားမရှိသောယောက်ျားကို လက်မောင်းနှစ်ဖက်ကိုဆွဲကိုင်၍ မီးကျီးတွင်း၌ မီးကင်ကြသလို ကိုယ်ခန္ဓာ၌ ပြင်းထန်စွာ ခံစားနေရသော ပူလောင်မှုဝေဒနာကိုလည်းကောင်း သက်သာရာကိုမရဘဲ အပြင်းအထန် ဝေဒနာကို ခံစားနေရပုံကိုလည်းကောင်း လျှောက်ထားပြပါသည်။

ဘုရားရှင်သည် အရှင်ဖနထေရ်အား ဓမ္မကထာကို ဟောကြားတော်မူပြီး ပြန်ကြွတော်မူပါသည်။ ဘုရားရှင် ပြန်ကြွသွားတော်မူပြီး မကြာမီ အရှင်ဖဂ္ဂုန ပျံလွန်တော်မူသွားပါသည်။ ပျံလွန်တော်မူချိန်၌ အရှင်ဖဂ္ဂုန၏ ဣန္ဒြေများက ကြည်လင်နေပါသည်။ ထိုအကြောင်းကို အရှင်အာနန္ဒာက ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထားပြပါသည်။ ဘုရားရှင်က အရှင်အာနန္ဒာအား “ဖဂ္ဂုန၏စိတ်သည် ဩရမ္ဘာဂိယ သံယော ဇဉ်ငါးပါးတို့မှ လွတ်မြောက်ပြီးခြင်းကြောင့် ဣန္ဒြေတို့ အထူးကြည်လင်သွားပုံကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူပြီး-

၁။ ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူအပ်သော ကောင်းခြင်းဥသုံ လုံးဝပြည့်စုံသော တရားတော်ကို ကြားနာရခြင်းကြောင့် ထိုရဟန်းတော်၏စိတ်သည် အောက်ပိုင်း သံယောဇဉ်ငါးပါးတို့မှ လွတ်မြောက်ခြင်း။

၂။ ဗုဒ္ဓသာဝကထံမှ ကောင်းခြင်းဥသုံ လုံးဝပြည့်စုံသော တရားတော်ကို ကြားနာရခြင်းကြောင့် ထိုရဟန်း၏စိတ်သည် အောက်ပိုင်းသံယောဇဉ်ငါးပါးတို့မှ လွတ်မြောက်ခြင်း။

၃။ မိမိကြားနာသင်ယူဖူးသောတရားတော်ကို အဖန်ဖန်ကြံစည်, အဖန်ဖန်သုံးသပ်, အဖန်ဖန်ရှုမှတ်ထားသော ရဟန်းတော်၏စိတ်သည် အောက်ပိုင်းသံယောဇဉ် ငါးပါးတို့မှ လွတ်မြောက်ခြင်း။

၄။ ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူအပ်သော ကောင်းခြင်းဥဿုံ အလုံးစုံပြည့်စုံ သောတရားတော်ကို ကြားနာရသောကြောင့် ထိုရဟန်း၏စိတ်သည် အတု မရှိသော ဥပဓိ၏ကုန်ရာ (နိဗ္ဗာန်)၌ အရဟတ္တဖိုလ်ဖြင့် လွတ်မြောက်ခြင်း။

၅။ ဗုဒ္ဓသာဝကအထံမှ ကောင်းခြင်းဥဿုံ အလုံးစုံပြည့်စုံသော တရားတော်ကို ကြားနာရသောကြောင့် ထိုရဟန်း၏စိတ်သည် အတုမရှိသော ဥပဓိကုန်ရာ နိဗ္ဗာန်၌ အရဟတ္တဖိုလ်ဖြင့် လွတ်မြောက်၏။ မိမိနာကြားဖူး သင်ယူဖူးသော တရားတော်ကို အဖန်ဖန်အထပ်ထပ် ကြံစည်, အဖန်ဖန်သုံးသပ်, အဖန်ဖန်ရှုမှတ်ပွားများသောရဟန်း၏စိတ်သည် အတုမရှိ ဥပဓိကုန်ရာနိဗ္ဗာန်၌ အရဟတ္တဖိုလ်ဖြင့် လွတ်မြောက်ခြင်း-ဟူသော သင့်လျော်လျှောက်ပတ်သောအခါ အကြောင်းအကျိုးကို ဆင်ခြင်ခြင်း၌ ရရှိနိုင်သော အကျိုးခြောက်မျိုးတို့ကို ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

## ကိုးကား
နိဗ္ဗေဓိကသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ကာမ၊ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ အာသဝ၊ ကမ္မ၊ ဒုက္ခဟူသော နိဗ္ဗေဓိက ပရိယာယ (၆)ပါးတို့ကို ဥဒ္ဒေသ၊ နိဒ္ဒေသအစဉ်အားဖြင့် အကျယ်ဝေဖန်၍ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

## ကိုးကား
မဇ္ဈေသုတ်

ဘုရားရှင် ကာသိနိုင်ငံ ဗာရာဏသီမြို့တော်အနီး ဣသိပတနမိဂဒါယ၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ်-ထေရ်ကြီးရဟန်းတော်များ ဆွမ်းဘုဉ်းပေးရာအရပ်မှ ပြန်ကြွလာပြီး မဏ္ဍလမာ၌ စည်းဝေးနေကြစဉ်-ပါရာယဏဝဂ် တိဿမေတ္တေယျ ပဥှာ(သုတ္တနိ၊၃၄၉။ စူဠနိ၊၇)လာ “ယော ဥဘောန္တေ” အစရှိသော ဂါထာနှင့်ဆက်စပ်၍ မိမိတို့ထင်မြင်သော အန္တနှစ်မျိုးကို ဆွေးနွေးကြပြီး ဘုရားရှင်ထံ သွားရောက်၍ မေးလျှောက်ရာ အားလုံးပြောဆိုကြသည့် အစွန်းနှစ်ဖက်ဓမ္မများသည် ပရိယာယ်အားဖြင့် သုဘာသိတဖြစ်ပုံကို မိန့်ကြားတော်မူပြီး အစွန်းနှစ်ရပ်နှင့်ဆက်စပ်၍ ဖြစ်သောဓမ္မတို့ကို မိန့်ကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အရဟတ္တသုတ်

ထိန မိဒ္ဓ, ဥဒ္ဓစ္စ ကုက္ကုစ္စ၊ အသဒိယ, ပမာဒ-ဟူသော ဤတရား ၆-ပါးကို မပယ်စွန့်နိုင်လျင် အရဟတ္တဖိုလ်ကို မျက်မှောက်မပြုနိုင်၊ ပယ်စွန့်နိုင်မှသာလျင် အရဟတ္တဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်သည်ဟု ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
----------

မာန, ဩမာန, အတိမာန, အဓိမာန, ထမ္ဘ, အတိနိပါတ-ဟူသော တရား ၆-ပါးတို့ကို မပယ်စွန့်နိုင်လျှင် အရဟတ္တဖိုလ်ကို မျက်မှောက်မပြုနိုင်၊ ပယ်စွန့်နိုင်မှသာလျှင် မျက်မှောက်ပြုနိုင်သည်ဟု ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ပုရိသိန္ဒြိယဉာဏသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ဒဏ္ဍကကနိဂုံး အညတရရုက္ခမူလ၌ သီတင်းသုံး နေတော်မူစဉ် ဒေဝဒတ်အသင်းဝင် ရဟန်းတစ်ပါး၏ မေးခွန်းကို ဖြေကြားမှုနှင့် ဆက်စပ်၍ ဘုရားရှင်အား အရှင်အာနန္ဒာက လျှောက်ထား မေးမြန်းရာ “အပါယိကော ဒေဝဒတ္တော နေရယိကော, ကပ္ပဋ္ဌော, အတေကိစ္စော”ဟု မိန့်ကြားတော်မူခြင်း အကြောင်းနှင့် အပရိဟာနဓမ္မ, ပရိဟာနဓမ္မ, အာပါယိက, နေရယိက-ဟူသော ရှေးပုဂ္ဂိုလ် သုံးယောက်နှင့် ပရိဟာနဓမ္မ, အပရိဟာနဓမ္မ, ပရိနိဗ္ဗာနဓမ္မ-ဟူသော နောက်ပုဂ္ဂိုလ်သုံးယောက်တို့၏ စိတ်ကို ဘုရားရှင်၏ စိတ်တော်ဖြင့် သိမြင်တော်မူပုံနှင့် ဘုရားရှင်၏ “ပုရိသိန္ဒြိယဉာဏ်”ကို ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်စီ တစ်ယောက်စီ ခွဲခြမ်းဝေဖန်တော်မူ၍ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်ရာ ဖွင့်ဆိုချက်များ ပါရှိပါသည်။

## ကိုးကား
တဇ္ဈာနသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ကာမစ္ဆန္ဒ, ဗျာပါဒ, ထိနမိဒ္ဓ, ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စ, ဝိစိကိစ္ဆာ-ဟူသော နီဝရဏငါးပါး နှင့် ကာမဂုဏ်၏အပြစ်ကို ဉာဏ်ပညာဖြင့် မှန်ကန်စွာ မသိမမြင်ခြင်းဟူသော တရား (၆)ပါးတို့ကို မပယ်မစွန့်နိုင်လျှင် ပဌမဈာန်ကိုရ၍နေခြင်းငှါ မဖြစ်နိုင်။ ထိုတရား (၆)ပါးတို့ကို ပယ်စွန့်နိုင်လျှင် ပဌမဈာန်ကိုရ၍နေခြင်းငှါ ဖြစ်ထိုက် ၏ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
--------- ကာမဝိတက်၊ ဗျာပါဒဝိတက်၊ ဝိဟိံသဝိတက်၊ ကာမသညာ၊ ဗျာပါဒသညာ၊ ဝိဟိံသသညာ ဟူသော တရား(၆)ပါးတို့ကို မပယ်မစွန့်နိုင်လျှင် ပဌမဈာန်ကိုရ၍ နေခြင်းငှါ မဖြစ်နိုင်။

ထိုတရား (၆)ပါးတို့ကို ပယ်စွန့်နိုင်သောသူသည် ပဌမဈာန်ကို ရ၍နေခြင်းငှါ ဖြစ်ထိုက်၏ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မသုတ်

မုဋ္ဌသစ္စ, အသမ္ပဇည, ဣန္ဒြိယေသုအဂုတ္တဒွါရတာ, ဘောဇနေမတ္တညုတာ, ကုဟန, လပန-ဟူသော တရား ၆-ပါးတို့ကို မပယ်မစွန့်ပဲ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မကို မျက်မှောက်ပြုရန် မဖြစ်နိုင်ပုံ၊ ယင်းတရားခြောက်ပါးတို့ကို ပယ်စွန့်နိုင်မှ ဥတ္တရိမနုဿ ဓမ္မကို မျက်မှောက်ပြုရန် ဖြစ်နိုင်ပုံကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခ ခွဲ၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အပ္ပဟာယသုတ်

သက္ကာယဒိဋ္ဌိ, ဝိစိကိစ္ဆာ, သီလဗ္ဗတပရာမာသ, အပါယဂမနီယဖြစ်သော ရာဂ, ဒေါသ, မောဟ-ဟူသော တရား (၆) ပါးတို့ကို မပယ်စွန့်နိုင်လျှင် သောတာပတ္တိ ဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုရန်မထိုက်၊ ပယ်စွန့်နိုင်လျှင် မျက်မှောက်ပြုနိုင်သည်ဟု ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခခွဲ၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အဓိဂမသုတ်

မရသေးသော ကုသိုလ်တရားတို့ ရရှိရန်၊ ရပြီးသော ကုသိုလ်တရားတို့ တိုးပွားရန် မဖြစ်ထိုက်သော ရဟန်း၏ အင်္ဂါ (၆) ပါးနှင့် ဖြစ်ထိုက်သော ရဟန်း၏ အရည်အချင်း (၆)ပါးတို့ကို ဟောပြတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
မဟန္တတ္တသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ရဟန်းတို့ အာလောကဗဟုလ၊ ယောဂဗဟုလ၊ ဝေဒဗဟုလ၊ အသန္တုဋ္ဌိဗဟုလ၊ ကုသိုလ်တရားတို့၌ တာဝန်ကိုပစ်ချမထား စွမ်းနိုင်သည်ထက်ပိုမို၍ အားထုတ်ခြင်းဟူသောဤတရား ခြောက်မျိုးတို့နှင့်ပြည့်စုံသောရဟန်းသည် မကြာမီ ကုသိုလ်တရားတို့၌ ကြီးကျယ်ခြင်း၊ ပြန့်ပြောခြင်းသို့ရောက်၏-ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ဆိုချက်ရှိပါသည်။

## ကိုးကား
အဂ္ဂဓမ္မသုတ်

အရဟတ္တဖိုလ်ကို မျက်မှောက်မပြုနိုင်သော ရဟန်း၏သန္တာန်၌ ဖြစ်နေသော တရားခြောက်ပါးနှင့် အရဟတ္တဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်သော ရဟန်း၏ အရည်အချင်း အင်္ဂါခြောက်ပါးတို့ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ပဟီနသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သောတာပန် အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ်သည် သက္ကာယဒိဋ္ဌိ၊ ဝိစိကိစ္ဆာ၊ သီလဗ္ဗတပရာမာသ၊ အပါယဂမနီယဖြစ်သော ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟတရားခြောက်ပါးကို ပယ်ပြီးပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အဘဗ္ဗသုတ်

(၃)သုတ် ရှိပါသည်။

သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်သည် သက္ကာယဒိဋ္ဌိ, ဝိစိကိစ္ဆာ, သီလဗ္ဗတပရာမာသ အပါယ်သို့ ရောက်စေနိုင်သော ရာဂ, ဒေါသ, မောဟ-ဟူသော တရားခြောက်မျိုးကို မဖြစ်စေထိုက်တော့ပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-------

ရာဂ, ဒေါသ, မောဟ, ကောဓ, ဥပနာဟ, မက္ခ, ပဠာသ, ဣဿာ မစ္ဆရိယ-ဟူသော တရား (၉) မျိုးတို့ကို မပယ်မစွန့်ပဲ အရဟတ္တဖိုလ်ကို မျက်မှောက် (မပြုနိုင်) ပြုရန်မဖြစ်ထိုက်။ ယင်းတရား (၉)မျိုးတို့ကို ပယ်စွန့်နိုင်မှသာလျှင် အရဟတ္တဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်သည်ဟု ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
------------

ရာဂ, ဒေါသ, မောဟ, ကောဓ, ဥပနာဟ, မက္ခ, ပဠာသ, ဣဿာ မစ္ဆရိယ, မာန-ဟူသော တရား (၁၀)ပါးတို့ကို မပါယ်မစွန့်နိုင်ပဲ အရဟတ္တဖိုလ်ကို မျက်မှောက် (မပြုနိုင်) ပြုခြင်းငှာမထိုဂ်။ ထိုဆယ်ပါးသောတရားတို့ကို ပယ်စွန့်နိုင်မှသာလျှင် အရဟတ္တဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြု (နိုင်သည်)ခြင်းငှာ ထိုက်သည်ဟု ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဓမ္မိကသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဇာတိဘူမိအရပ်၌ အာဂန္တုကရဟန်းတို့ကို ဆဲရေးခြင်း အစရှိသော အကြောင်းကြောင့် ဥပါသကာတို့ နှင်ထုတ်လိုက်သော ကျောင်းတိုက်(၇) တိုက်တို့၏ ကျောင်းထိုင်ပုဂ္ဂိုလ် အရှင်ဓမ္မိကအား တီရဒဿိကသကုဏ ဥပမာအားဖြင့် မိန့်တော်မူပြီး ကောရဗျမင်း၏ သုပ္ပတိဋ္ဌ နိဂြောဓရာဇာအကြောင်း၊ ဆသတ္တာရတို့အား ပြစ်မှားဆဲရေးသူတို့ ခံစားရသော အပြစ်ထက် သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်အား ပြစ်မှား ဆဲရေးသူတို့ ခံစားရသော အပြစ်ကကြီးမားပုံ၊ သဗြဟ္မစာရီပုဂ္ဂိုလ်တို့၌ စိတ်မပြစ်မှားပဲ ကျင့်ရန် ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။
-------------

အခြံအရံ ဥပါသကာငါးရာနှင့်အတူ ရောက်ရှိလာသော ဓမ္မိက အနာဂါမ် ဥပါသကာက ဂါထာ(၉)ပုဒ်ဖြင့် ဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော်တို့ကို ချီးကျူး လျှောက်ထားမေးလျှောက်သဖြင့် ဘုရားရှင်က ဂါထာ(၂၀)တို့ဖြင့် “အဂါရိယ, အနဂါရိယပဋိပဒါ”တို့ကို ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များစွာ ပါရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ပါတုဘာဝသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ စ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဒုလ္လဘတရား ခြောက်ပါးကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အာနိသံသသုတ်

သောတာပတ္တိဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုခြင်း (သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်)၏ အကျိုး တရား ခြောက်ပါးတို့ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အနဝတ္ထိတသုတ်

(၁) အလုံးစုံသော သင်္ခါရတို့သည် မတည်တံ့ကုန်သည်ဖြစ်၍ ငါ့အား ထင်လာကုန်လိမ့်မည်။

(၂) အလုံးစုံသော တေဓာတုက လောက၌လည်း ငါ၏စိတ်သည် မွေ့လျော်လိမ့်မည်မဟုတ်။

(၃) အလုံးစုံသော လောကမှလည်း ငါ၏စိတ်သည် ထမြောက်လိမ့်မည်။

(၄) ငါ၏စိတ်သည် နိဗ္ဗာန်သို့ ညွတ်လိမ့်မည်။

(၅) ငါ့သံယောဇဉ်တို့ ပယ်ခြင်းသို့ရောက်လိမ့်မည်။

(၆) ငါသည် မြတ်သော ရဟန်းအဖြစ်နှင့် ပြည့်စုံရလိမ့်မည်-ဟူသော အကျိုး (၆)ပါးတို့ကို ကောင်းစွာသိမြင်သော ရဟန်းသည် အလုံးစုံသော သင်္ခါရတို့၌ အပိုင်း အခြားကို မပြုမူ၍ အနိစ္စသညာကို ဖြစ်စေသင့်သည်သာတည်း-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဥက္ခိတ္တာသိကသုတ်

၁။ သန်လျက်မြှောက်ချီထားသော သူသတ်ယောက်ျား၌ ငြီးငွေ့ စိတ်ပျက်သကဲသို့ သင်္ခါရအားလုံးတို့၌ နိဗ္ဗိဒသညာ အနီးကပ်တည်ရှိလာလိမ့်မည်၊

၂။အလုံးစုံသောလောကမှလည်း ငါ၏စိတ်သည် ထမြောက်လာလိမ့်မည်။

၃။ နိဗ္ဗာန်၌လည်း ငြိမ်းအေးမှုကို သိမြင်ရပေလိမ့်မည်၊

၄။ငါ၏သန္တာန်၌ ကိန်းအောင်းနေသော အနုသယ, ကိလေသာတို့ကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်ခွါခြင်းသို့ ရောက်ကုန်လိမ့်မည်၊

၅။ရဟန်းကိစ္စကို အားထုတ်သမှုပြုသူ၏အဖြစ်သို့လည်း ရောက်လိမ့်လတ္တံ့၊

၆။ မေတ္တာဘာဝနာ ပွားများခြင်းကြောင့် ဘုရားရှင်ကို ပြုစုလုပ်ကျွေးရာရောက်ပေလိမ့်မည်-ဟူသော အကျိုးအာနိသင် ၆-ပါးတို့ကို ကောင်းစွာ မြော်မြင်သိမြင်သောရဟန်းတော်သည် အလုံးစုံသောသင်္ခါရတရားတို့၌ အပိုင်းအခြားကို မပြုမူ၍ ဒုက္ခသညာကိုဖြစ်စေရန်သင့်သည်သာတည်း-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အဘဗ္ဗဋ္ဌာနသုတ်

(၄)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရား, တရား, သံဃာ-ဟူသော ရတနာသုံးပါး, သိက္ခာသုံးပါးတို့ကို မရိုမသေ အလေးအမြတ် မပြုပဲနေခြင်း၊ မလွန်ကျူးအပ်သော ဝေရ (သီလ) ငါးပါးကိုလွန်ကျူးခြင်း၊ (၆၂)ပါးသော မိစ္ဆာအယူကိုယူခြင်း၊ (၈)ခုမြောက်ဘဝ၌ ပဋိသန္ဓေနေခြင်း-ဟူသော သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ် မဖြစ်ထိုက်သော အကြောင်းတရား (၆)ပါးတို့ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
---------

သင်္ခါရတရားတစ်ပါးပါးကို နိစ္စ, သုခ, အတ္တဟု (ကပ်ရောက်ခြင်း) ရှူခြင်း၊ အာနန္ဒရိယကံငါးပါးကိုပြုလုပ်ခြင်း၊ အမြင် (ဒိဋ္ဌိ), အကြား (သုတ), အတွေ့ (မုတ) ကိုစွဲ၍ ကြံစည်အပ်သောမင်္ဂလာဖြင့် သံသရာမှစင်ကြယ်၏ဟု သိမြင်ခြင်း၊ ဤဘုရားရှင် သာသနာတော်မှ အပြင်အပ၌ မြတ်သောအလှူခံကို ရှာမှီးခြင်း-ဟူသော သောတာပန် ပုဂ္ဂိုလ်မဖြစ်ထိုက်သော အကြောင်းတရား (၆)ပါးတို့ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
----------

အာနန္ဒရိယငါးပါးကို ပြုလုပ်ခြင်း၊ ဘုရားရှင်မှ တပါးသောပုဂ္ဂိုလ်ကို မိမိဆရာ ဟုညွှန်ပြခြင်း-ဟူသော သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်မဖြစ်မပြုမလုပ်သော အကြောင်းတရား (၆)ပါးတို့ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
------------

သောတာပန်အရိယာသာဝကသည် အကြောင်းတရား, အကြောင်းကြောင့်ဖြစ်သော အကျိုးတရားတို့ကို (မှန်ကန်စွာ) သိမြင်ပြီးဖြစ်သောကြောင့် သုခ, ဒုက္ခကို ကိုယ်တိုင်ပြုအပ်၏-ဟူ၍၎င်း၊ သူတပါးသည်ပြုအပ်၏-ဟူ၍၎င်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ပြုအပ်, သူတပါးတို့လည်းပြုအပ်၏-ဟူ၍၎င်း၊ သုခ, ဒုက္ခတို့သည် ကိုယ်တိုင်မပြု အကြောင်းကင်း၍ ဖြစ်၏-ဟူ၍၎င်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်းမပြု သူတပါးလည်းမပြု အကြောင်းကင်း၍ ဖြစ်၏-ဟူ၍၎င်း (သိမြင်ခြင်းငှာ) ကပ်ရောက်ခြင်းငှာ မဖြစ်ထိုက်ဟု သောတာပန်အရိယာသာဝက မဖြစ်ထိုက်သော အကြောင်းတရား (၆)ပါးတို့ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အတမ္မယသုတ်

အလုံးစုံသော လောက၌ တဏှာ, ဒိဋ္ဌိတို့မှ ကင်းခြင်းငှာ ငါဟုယူမှု ဒိဋ္ဌိနှင့် ငါ့ဟာ ငါ့ဥစ္စာဟု စွဲမက်မှု တဏှာတို့ ချုပ်ပျောက်ခြင်း၊ ပုထုဇဉ်တို့နှင့် မဆက်ဆံသော မဂ်ဉာဏ် နှင့် ပြည်စုံခြင်း၊ အကြောင်းတရား, အကျိုးတရားတို့ကို ခွဲခြားသိမြင်မှုဟူသော အကျိုးတရား (၆) ပါးကို ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် သိမြင်သော ရဟန်းသည် အလုံးစုံသော တရားတို့၌ အပိုင်းအခြားကို မပြုမူ၍ အနတ္တသညာကို ဖြစ်စေထိုက်၏-ဟု ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဒေါဝစဿတာသုတ်

ဒေါဝစဿတာကိုပယ်ရန် သောဝစဿတာကို၊ ပါပမိတ္တတာကို ပယ်ရန် ကလျာဏမိတ္တတာကို၊ စေတသောဝိက္ခေပကိုပယ်ရန် အာနာပါနဿတိကို ပွားများရမည်ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ကာယာနုပဿီသုတ်

ကာယာနုပဿနာကို ပွားများ၍ မဖြစ်နိုင်သော (ကာယာနုပဿနာဘာဝနာ၏ ဆန့်ကျင်ဖက်)တရား ၆-မျိုးနှင့် ကာယာနုပဿနာကို ပွားများ၍ နေရန် ဖြစ်နိုင်သော တရား ၆-မျိုးတို့ကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဥဒ္ဓစ္စသုတ်

ဥဒ္ဓစ္စ၊ အသံဝရ၊ ပမာဒ-တရားသုံးပါးကို ပယ်ရမည်၊ ဥဒ္ဓစ္စကိုပယ်ရန် သမထကို၊ အသံဝရကိုပယ်ရန် သံဝရကို၊ ပမာဒကိုပယ်ရန် အပ္ပမာဒကို ပွားများရမည်ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဓမ္မာနုပဿီသုတ်

ကမ္မာရာမ, ဘဿာရာမ, နိဒ္ဒါရာမ, သင်္ဂဏိကာရာမ, ဣန္ဒြိယေသု အဂုတ္တဒွါရတာ, ဘောဇနေ အမတ္တညုတာဟူသော တရား (၆)ပါးတို့ကို မပယ်မစွန့်ပဲ အဇ္ဈတ္တ, ဗဟိဒ္ဓ, အဇ္ဈတ္တဗဟိဒ္ဓ ဖြစ်သော ကာယတို့၌ ကာယာနုပဿီ, ဝေဒနာတို့၌ ဝေဒနာနုပဿီ၊ စိတ်၌ စိတ္တာနုပဿီ၊ ဓမ္မတို့၌ ဓမ္မာနုပဿီဖြစ်၍ နေခြင်းငှါ မဖြစ်ထိုက်၊ ယင်းတရား(၆)ပါးတို့ကို ပယ်စွန့်၍ရှုနေလျှင် ဖြစ်နိုင်၏ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
တပုဿသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ရတနာသုံးပါး၌ သက်ဝင်ယုံကြည်မှု၊ အရိယသီလ၊ အရိယဉာဏ၊ အရိယဝိမုတ္တိ ဤတရားခြောက်မျိုးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော တပုဿသူကြွယ်သည် မြတ်စွာဘုရား၌ ဆုံးဖြတ်ခြင်းသို့ရောက်၏။ အမြိုက်နိဗ္ဗာန်ကိုမြင်၏။ အမြိုက်နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြု၍နေ၏ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
----------

ဘုရားရှင် မလ္လနိုင်ငံ ဥရုဝေလကပ္ပနိဂုံးအနီး မဟာဝုန်တောအုပ်အတွင်း၌ နေ့သန့်တော်မူနေစဉ် တပုဿသူကြွယ်လျှောက်ထားသော လူတို့နှင့်မတူသော သာသနာ့ဝန်ထမ်း ရဟန်းတော်တို့၏ ထူးခြားချက်ကို အရှင်အာနန္ဒာက ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထားပါသည်။

ဘုရားရှင်က ဤတပုဿသူကြွယ် လျှောက်ထားသောစကားသည် လျှောက်ထားသည့်အတိုင်း မှန်ပေ၏ဟု မိန့်ကြားတော်မူပြီး ကိုယ်တော်တိုင် အလောင်းတော်ဘဝမှ သဗ္ဗညုဘုရားရှင် ဖြစ်တော်မူသည်အထိ “နေက္ခမ္မသည် ကောင်း၏။ ဆိတ်ငြိမ်မှုသည် ကောင်း၏။”ဟု ရှုနေသော်လည်း ငါဘုရား၏စိတ်သည် နေက္ခမ္မ၌ မသက်ဝင် မကြည်လင် ကောင်းစွာမတည် နီဝရဏတို့မှ မကျွတ်လွတ်နိုင်ခြင်း အကြောင်းကို ဆင်ခြင်သည်ရှိသော် ကာမဂုဏ်တို့၌ အပြစ်မမြင်။ ထိုအပြစ်ကိုလည်း မလေ့လာ၊ ကာမမှထွက်မြောက်မှု နေက္ခမ္မ၏အကျိုးကိုလည်းမသိ၊ ထိုအကျိုးကိုလည်း မမှီဝဲဘူး၊ ထို့ကြောင့် “ထိုနေက္ခမ္မသည် ငြိမ်သက်၏”ဟု ရှုနေသော ငါဘုရား၏စိတ်သည် ထွက်မြောက်မှုနေက္ခမ္မ၌ မပြေးဝင် မကြည်လင် ကောင်းစွာမတည် လွတ်လွတ် မသက်ဝင် အစရှိသည်ဖြင့် အောက်အောက်သမာပတ်၏အပြစ်ကို သိမြင်ခြင်း အထက် အထက်သမာပတ်၏အကျိုးကို မှီဝဲခြင်း၊ အထက်အထက် သမာပတ်ကို ရရှိပုံတို့ကို တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ဘလ္လိကာဒိသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဘလ္လိကသူကြွယ်၊ သုဒတ္တအမည်ရှိ အနာထပိဏ္ဍိကသူကြွယ်၊ မစ္ဆိကာ သဏ္ဍမြို့သား စိတ္တသူကြွယ်၊ ဟတ္ထကအာဠဝက၊ မဟာနာမ်သာကီဝင်၊ ဝေသာလီ မြို့သား ဥဂ္ဂသူကြွယ်၊ ဥဂ္ဂတသူကြွယ်၊ သူရမ္ဗဋ္ဌ၊ ကောမာရဘစ္စဇီဝက၊ နကုလပိတာ၊ တဝကဏ္ဏိကသူကြွယ်၊ ပူရဏသူကြွယ်၊ ဣသိဒတ္တသူကြွယ်၊ သန္ဓာနသူကြွယ်၊ ဝိစယ သူကြွယ်၊ ဝိဇာယမာဟိကသူကြွယ်၊ မေဏ္ဍကသူကြွယ်၊ ဝါသေဋ္ဌဥပါသကာ၊ အရိဋ္ဌ ဥပါသကာ၊ သာရဂ္ဂဥပါသကာ)သည် မြတ်စွာဘုရား၌ ဆုံးဖြတ်ခြင်းသို့ရောက်သူပေတည်း။ အမြိုက်နိဗ္ဗာန်ကို မြင်ရသူပေတည်း။ အမြိုက်နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြု၍ နေသူပေတည်း၊ ဗုဒ္ဓေ အဝေစ္စပသာဒ၊ ဓမ္မေ အဝေစ္စပသာဒ၊ သံယေ အဝေစ္စပသာဒ၊ အရိယသီလ၊ အရိယဉာဏ၊ အရိယဝိမုတ္တိ-ဟူသော တရားခြောက်မျိုးနှင့် ပြည့်စုံသူ ပေတည်းဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

ဤ ပေယျာလ၌-

၁။ ဘလ္လိကသုတ်၊

၂။ သုဒတ္တသုတ်၊

၃။ စိတ္တသုတ်၊

၄။ ဟတ္ထကာဠဝသုတ်

၅။ မဟာနာမသုတ်၊

၆။ ဥဂ္ဂသုတ်၊

၇။ ဥဂ္ဂတသုတ်၊

၈။ သူရမ္ဗဋ္ဌသုတ်၊

၉။ ဇီဝကသုတ်၊

၁၀။ နကုလပိတုသုတ်၊

၁၁။ တဝကဏ္ဏကသုတ်၊

၁၂။ ပူရဏသုတ်၊

၁၃။ ဣသိဒတ္တသုတ်၊

၁၄။ သန္ဓာနသုတ်၊

၁၅။ ဝိစယသုတ်၊

၁၆။ ဝိဇယမာဟိကသုတ်၊

၁၇။ မေဏ္ဍကသုတ်၊

၁၈။ ဝါသေဋ္ဌသုတ်၊

၁၉။ အရိဋ္ဌသုတ်၊

၂၀။ သာရဂ္ဂသုတ် ဟု သုတ်ပေါင်း ၂၀ ပါဝင်ပါသည်။

## ကိုးကား
ဥဒကူပမာသုတ်

ရေကူးခြင်း (၇)မျိုးနှင့် ပုဂ္ဂိုလ် ၇-မျိုးကို နှိုင်းယှဉ်၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ဋီကာ၌-မှတ်သားဖွယ်ရာများ ဖွင့်ပြထားပါသည်။

## ကိုးကား
ပရာဘဝသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဥပါသကာ၏ ပျက်စီးကြောင်း “ပရာဘဝ”နှင့် ပြည့်စုံကြောင်း “သံဘဝ”တရား (၇)ပါးစီကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
--------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အညတရ နတ်သား၏ မေးလျှောက်ချက်အရ-ပျက်စီးဆုတ်ယုတ်ကြောင်း “ပရာဘဝ”တရား ၂၄-ပါးတို့ကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ပရာဘဝသုတ်ဖြစ်ပေါ်လာပုံနှင့် မရေမတွက်နိုင်သော နတ်ဗြဟ္မာများ တရားသိမြင် ကျွတ်တမ်းဝင်ပုံတို့ကို မှတ်သားဖွယ်ရာ ဖွင့်ဆိုချက်များဖြင့် ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

## ကိုးကား
အပ္ပမာဒဂါရဝသုတ်

သတ္တုဂါရဝတာ, ဓမ္မဂါရဝတာ, သံဃဂါရဝတာ, သိက္ခာဂါရဝတာ, သမာဓိ ဂါရဝတာ, အပ္ပမာဒဂါရဝတာ, ပဋိသန္တာရဂါရဝတာ-ဟူသော တရားခုနစ်မျိုးတို့သည် ရဟန်း၏ မဆုတ်ယုတ်ခြင်းငှာဖြစ်ကုန်၏ဟု အညတရနတ်သား၏ လျှောက်ထားချက်ကို ဘုရားရှင်က ရဟန်းတို့အား ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
နိဒ္ဒသသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ပရိဗ္ဗာဇကအာရာမ်၌ အညတိတ္ထိယတို့က “(၁၂)နှစ်ပတ်လုံး ဗြဟ္မစရိယကို ပရိပုဏ္ဏ ပရိသုဒ္ဓဖြစ်အောင် ကျင့်ပြီးသူကို “နိဒ္ဒသဘိက္ခု”ဟုခေါ်ဆို ထိုက်၏”ဟူသောစကားကို မနှစ်သက်၍ အရှင်သာရိပုတ္တရာက ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထားရာ ဘုရားရှင်က “ဤဓမ္မဝိနယ သာသနာတော်၌ ဓမ္မမဖက် နှစ်အရေအတွက်မျှဖြင့် “နိဒ္ဒသ ဘိက္ခု”ဟု သတ်မှတ်ပညတ်ခြင်းငှါ မထိုက်ပုံ ငါဘုရား ကိုယ်တော်တိုင် ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိတော်မူ၍ မျက်မှောက်ပြုတော်မူ၍ ဟောကြားတော်မူအပ်ကုန်သော သိက္ခသမာဒါန, ဓမ္မနိသန္တိ ဣစ္ဆာဝိနယ, ပဋိသလ္လာန, ဝီရိယာရမ္ဘ, သတိနေပက္က, ဒိဋ္ဌိပဋိဝေဓ, ဟူသော နိဒ္ဒသဝတ္ထု (၇)မျိုးတို့ကို (၁၂)နှစ်, (၂၄)နှစ်, (၃၆)နှစ်, (၄၈)နှစ်တို့ပတ်လုံး ပရိပုဏ္ဏ, ပရိသုဒ္ဓဖြစ်အောင် ဗြဟ္မစရိယကို ကျင့်သုံးလျှင် နိဒ္ဒသဘိက္ခုဟုခေါ်ထိုက်၏ဟု အရှင်သာရိပုတ္တရာအား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
---------

ဘုရားရှင် ဝံသနိုင်ငံ ကောသမ္ဗီမြို့ ဃောသိတာရုံကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံး နေတော်မူစဉ် အထက်သုတ်အတိုင်း တိတ္ထိယတို့၏ နိဒ္ဒသဘိက္ခု သတ်မှတ်ပုံ နှင့်ဆက်စပ်၍ အရှင်အာနန္ဒာက လျှောက်ထားသဖြင့် “ဤဓမ္မဝိနယသာသနာတော်၌ နှစ်အရေအတွက်မျှဖြင့် “နိဒ္ဒသဘိက္ခု” ဟုမသတ်မှတ်ပုံ၊ ငါဘုရားကိုယ်တော်တိုင် ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိတော်မူ၍ မျက်မှောက်ပြုတော်မူ၍ ဟောကြားတော်မူအပ်ကုန်သော သဒ္ဓ, ဟိရီမာ, ဩတ္တပ္ပီ, ဗဟုဿုတ, အာရဒ္ဓဝီရိယ, သတိမာ, ပညဝါဟူသော နိဒ္ဒသဝတ္ထု (၇)ပါးတို့နှင့်ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် (၁၂)နှစ်၊ (၂၄)နှစ်၊ (၃၆)နှစ်၊ (၄၈)နှစ်တို့ပတ်လုံး ပရိပုဏ္ဏ, ပရိသုဒ္ဓဖြစ်အောင် ကျင့်သုံးသော ရဟန်းတော်ကို “နိဒ္ဒသဘိက္ခု” ဟုခေါ်ထိုက်ပုံကို အရှင်အာနန္ဒာထေရ်အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ပဋိသမ္ဘိဒါသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် မကြာမီ ပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏ်လေးတန်ကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့်ရ၍ နေနိုင်သောရဟန်း၏ တရား (၇)မျိုး (အရည်အချင်း)တို့ကို တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ များစွာရှိပါသည်။
----------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အရှင်သာရိပုတ္တရာ၏ ပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏ်လေးတန်တို့ကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့်သိ၍ မျက်မှောက်ပြု၍ နေနိုင်သောရဟန်း၏ အထက်ပါ တရား(၇)မျိုးကိုပင် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဒါနမဟပ္ဖလသုတ်

ဘုရားရှင် အင်္ဂနိုင်ငံ စမ္ပာမြို့ ဂဂ္ဂရာရေကန်အနီး၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် စမ္ပာမြို့သား ဥပါသကာများကို ဦးဆောင်၍ ရောက်ရှိ လျှောက်ထားသော အရှင်သာရိပုတ္တရာမထေရ်အား တဏှုတ္တရိယဒါန၊ စိတ္တီကာရဒါန၊ ဟိရောတ္တပ္ပဒါန၊ နိရဝသေသဒါန၊ ဒက္ခိဏေယျဒါန၊ သောမနဿပဝိစာရဒါန၊ အလင်္ကာရပရိဝါရ ဒါန ဟူသော ဒါန(၇)မျိုးကို ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

## ကိုးကား
နန္ဒမာတာသုတ်

ဈာန် (ဈာန်ဝင်စားမှု)၌ မွေ့လျော်ကြကုန်သော ငါဘုရား၏ တပည့်မတို့တွင် နန္ဒ၏မယ်တော် ဥတ္တရာသည် အသာလွန်ဆုံး အမွန်မြတ်ဆုံးပေတည်းဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

(ဥတ္တရာဥပါသိကာမသည် ရာဇဂြိုဟ်မြို့တော် ပုဏ္ဏသူဌေး၏ သမီးဖြစ်ပါသည်။)

## ကိုးကား
မစ္ဆဗန္ဓသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံတော်အတွင်း ဒေသစာရီကြွချီတော်မူရာ တစ်ခုသောသစ်ပင်အောက်ဝယ် ခေတ္တသီတင်းသုံးတော်နေစဉ်-တံငါသည် (ငါးသတ် ရောင်းသူ)၊ နွားသတ်သမား၊ ဆိတ်သတ်သမား၊ ဝက်သတ်သမား၊ ငှက်သတ်သမား၊ သားသတ်သမားတို့သည် ဆိုင်ရာသတ္တဝါတို့ကို သတ်ဖြတ်ရောင်းဝယ်၍ ထိုသားသတ် လုပ်ငန်း အသက်မွေးမှုကြောင့် ဆင်စီးရသူ၊ မြင်းစီးရသူ၊ ရထားစီရသူ၊ ယာဉ်ဖြင့် လှည့်လည်သွားလာသူ၊ စည်းစိမ်ခံစားရသူ၊ များစွာသောစည်းစိမ်အစုဖြင့် ကြီးပွား ချမ်းသာသူကို တွေ့မြင်ဖူး၊ ကြားသိဖူးသလောဟု မေးမြန်းတော်မူပါသည်။ ရဟန်းတို့က မတွေ့မမြင်ဘူး၊ မသိဘူးကြောင်းလျှောက်ထားသည့်အခါ ငါဘုရားလည်း မတွေ့မြင်ဘူး၊ မကြားသိးကြောင်း-သတ်မည့်သတ္တဝါတို့ကို ယုတ်မာသောစိတ်ဖြင့် ကြည့်ရှုနေခြင်းကြောင့် ထိုသို့ဖြစ်ရပုံ၊ လူတို့ကိုသတ်ရာ၌ အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာရှိအံ့ နည်း။ ထိုသားသတ်သူအား ရှည်မြင့်စွာသောကာလပတ်လုံး အစီးအပွားမဲ့ ဆင်းရဲ ရန်ဖြစ်ပုံ၊ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ငရဲသို့ရောက်နိုင်ပုံကို ရဟန်းတို့အား အသီးအသီး ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

## ကိုးကား
နိဒ္ဒသဝတ္ထုသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သိက္ခာသမာဒါန၊ ဓမ္မနိသန္တိ၊ ဣစ္ဆာဝိနယ၊ ပဋိသလ္လာန၊ ဝီရိယာရမ္ဘ၊ သတိနေပက္က၊ ဒိဋ္ဌိပဋိဝေဓ ဟူသော ဓမ္မ (၇)ပါးတို့၌ ယခုအခါထက်မြက်သောဆန္ဒ နောင်အခါ မကင်းသောချစ်ခြင်း (လိုလားနှစ်သက်ခြင်း)တို့ဖြင့် ပရိပုဏ္ဏ၊ ပရိသုဒ္ဓ ဖြစ်အောင်ကျင့်သုံးလျှင် နိဒ္ဒသအစရှိသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်နိုင်ပုံ (ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်နိုင်သောတရား (၅)မျိုးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ယင်းနိဒ္ဒသဝေါဟာရအကြောင်းနှင့်တကွ ဖွင့်သင့် ဖွင့်လိုက်သောပုဒ်တို့ကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

## ကိုးကား
အဗျာကတသုတ်

အညတရရဟန်း၏ လျှောက်ထားချက်အရ -

(က) ဒိဋ္ဌိ ချုပ်ခြင်းကြောင့် အဗျာကတဝတ္ထု (မဖြေဆိုအပ်သောမေးခွန်းလေးခု)တို့၌ ဝိစိကိစ္ဆာမဖြစ်ပုံ၊ (ခ)အဿုတဝန္တ ပုထုဇဉ်သည် ဒိဋ္ဌိနှင့်စပ်သော သစ္စာလေးပါးတရားကို မသိခြင်းကြောင့် ဒိဋ္ဌိတိုးပွားပြီး ဇာတိဒုက္ခအစရှိသည်တို့မှ မလွတ်မြောက်ပုံ၊ (ဂ) သုတဝန္တအရိယာ သာဝကသည် ဒိဋ္ဌိနှင့်စပ်သော သစ္စာလေးပါးတရားကို သိမြင်ခြင်းကြောင့် ဒိဋ္ဌိချုပ်ပုံ ဇာတိအစရှိသော ဒုက္ခတရားတို့မှ လွတ်မြောက်ပုံ, အဗျာကတဝတ္ထုတို့၌ မဖြေဆိုပုံ, ဒိဋ္ဌိဖြင့်တုန်လှုပ်ခြင်း ပူပန်ခြင်း မရှိပုံ၊ (ဃ) အဗျာကတဝတ္ထုလေးပါးသည် ဒိဋ္ဌိနှင့် တကွ ဖြစ်သော တဏှာ, သညာ, မာန, ပပဉ္စဒိဋ္ဌုပါဒါန်, ဝိပ္ပဋိသာရများဖြစ်ပုံ၊ ယင်းတို့နှင့် စပ်သော သစ္စာလေးပါးတရားကို မသိခြင်းကြောင့် အဿုတဝန္တပုထုဇဉ်အား ယင်း တရားတို့ တိုးပွားလာပုံ၊ ဇာတိဒုက္ခအစရှိသည်တို့မှ မလွတ်နိုင်ပုံ၊ (င) သုတဝန္တ အရိယာ သာဝကအား သစ္စာလေးပါးတရားကို သိခြင်းကြောင့် ယင်းအဗျာကတဝတ္ထုတို့ကို မဖြေကြားပုံ၊ ဒိဋ္ဌိကြောင့် တုန်လှုပ်ခြင်းမရှိပုံ၊ ပူပန်ခြင်းမရှိပုံ၊ အဗျာကတဝတ္ထုတို့၌ ဝိစိကိစ္ဆာမဖြစ်တော့ပုံကို တစ်ခုစီ တစ်ခုစီ အကျယ်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ပုရိသဂတိသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် အန္တရာပရိနိဗ္ဗာယီ ပုဂ္ဂိုလ်(၃)မျိုး၊ ဥပဟစ္စပရိနိဗ္ဗာယီ၊ အသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယီ၊ သသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယီ၊ ဥဒ္ဓံသောတအကနိဋ္ဌဂါမီ၊ အနုပါဒါပရိနိဗ္ဗာန-ဟူသော ပုရိသဂတိ ၇-မျိုးတို့ကို အကျယ်ဝေဖန်တော်မူ၍ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ မှတ်သားဖွယ်ရာ ဖွင့်ဆိုချက်များ ပါရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ဓမ္မညူသုတ်

ဓမ္မညူ, အတ္ထညူ, အတ္တညူ, မတ္တညူ ကာလညူ, ပရိသညူ, ပုဂ္ဂလ ပရောပရညူဟူသော ပုဂ္ဂိုလ်(၅)မျိုးကို အကျယ်ဝေဖန်၍ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

## ကိုးကား
နဂရောပမသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မြို့သူမြို့သားများ လုံခြုံ, ပျော်မွေ့ချမ်းသာစေရန် ပြင်ပရန်သူတို့ မနှိပ်စက်, မဖျက်ဆီးနိုင်ရန် ပစ္စန္တ ( နယ်စပ် ) မြို့တော် အခြံအရံ ()မျိုးနှင့် အာဟာရ (၄)မျိုးတို့ကို ပမာထားတော်မူ၍ မာရ်နတ် မနှိပ်စက်နိုင်ရန် အလိုရှိတိုင်းမပြုနိုင်ရန် အရိယာသာဝကသည် သူတော်ကောင်းတရား (၇)ပါးနှင့် အာဘိစေတသိက, ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရဖြစ်သော ရူပါဝစရ ဈာန် (၄)ပါးဟူသော အာဟာရ (၄)ပါးတို့ကို အလိုရှိတိုင်း မဆင်းရဲ မငြိုမငြင် မပင်မပန်းပဲရအောင် အားထုတ်ရမည် အစရှိသည်ဖြင့် ရဟန်းတော်တို့အား ဘုရားရှင် အကျယ်ဝေဖန်၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ဒေဝတာသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ အညတရနတ်သား လျှောက်ထားသော ဘိက္ခုအပရိဟာနိယတရား (၆)ပါးကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်က ဟောတော်မူရာ ယင်းအပရိဟာနိယတရား (၆)ပါးကို အကျယ်အားဖြင့် မိမိသိရှိပါကြောင်း အရှင်သာရိပုတ္တရာက လျှောက်ထားပါသည်။ ဘုရားရှင်က သာရိပုတ္တရာ လျှောက်သည့်အတိုင်း ဘိက္ခုအပရိဟာနိယတရားတို့၏ အကျယ်ကို သိမှတ်ရမည်ဟု အတည်ပြု မိန့်ကြားတော်မူသည့်သုတ်။
-------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်ဝယ် သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ်

(၁) မိမိတို့ လူဖြစ်စဉ်က နေအိမ်သို့ ကြွလာသော ရဟန်းတော်များအား ခရီးဦး မကြိုဆိုကြသောနတ်များ။

(၂) ခရီးဦးကြိုဆိုမှု ရှိခိုးမှုကို မပြုခဲ့ကြသောနတ်များ။

(၃) ခရီးဦးကြိုဆိုမှု၊ ရှိခိုးမှု၊ နေရာမပေးလှူခဲ့ကြသော နတ်များ။

(၄) ခရီးဦးကြိုဆိုမှု၊ ရှိခိုးမှု၊ နေရာပေးလှူမှု၊ သတ္တိစွမ်းအားရှိသမျှ မလှူဒါန်းခဲ့ကြသာ နတ်များ၊

(၅) ခရီးဦးကြိုဆိုမှု လှူဒါန်းမှု၊ အနီး၌ တရားမနာခဲ့ကြသောနတ်များ။

(၆) ခရီးဦးကြိုဆိုမှု တရားနာမှု နားစိုက်၍ တရားမနာခဲ့ကြသောနတ်များ။

(၇) ခရီးဦးကြိုဆိုမှုနာယူပြီးသော တရားတော်ကို မဆောင်ထားခဲ့ကြသော နတ်များ။

(၈) ခရီးဦးကြိုဆိုမှု ဆောင်ထားသော ဓမ္မ၏ အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို သိရှိ နားလည်အောင် မဆင်ခြင်ခဲ့သော နတ်များတို့သည် ကောင်းမှု၏ မပြည့်စုံခြင်း၊ နှလုံးမသာယာခြင်း၊ နောင်တ တဖန်ပူပန်ခြင်း ရှိကြပြီး ယုတ်နိမ့်သောနတ်ပြည်၌ ဖြစ်ကြရပုံ။

(၉) ခရီးဦးကြိုဆိုမှု၊ ရှိခိုးမှု၊ နေရာပေးလှူမှု၊ သတ္တိစွမ်းအားရှိသမျှ လှူဒါန်းမှု၊ အနီး၌နေ၍ တရားနာယူမှု၊ တရားတော်ကို နားစိုက်၍ နာယူမှု၊ နာယူပြီးသော တရားတော်ကို ဆောင်ထားမှု၊ ဆောင်ထားအပ်သော တရားတော်၏ အနက် အဓိပ္ပါယ်ကို သိရှိနားလည်အောင် ဆင်ခြင်မှု၊ ဓမ္မ၏အနက်အဓိပ္ပါယ်, ဓမ္မကို သိမြင်ပြီး ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပတ်ကို ဖြည့်ကျင့်ခဲ့ကြရသဖြင့် ကောင်းမှု၏ ပြီးပြည့်စုံမှု စိတ်နှလုံးသာရွှင်မှု နောင်တတဖန် ပူပန်မှုမရှိကြဘဲ မြင့်မြတ်သော နတ်ပြည်၌ ဖြစ်ကြရပါကြောင်း မိမိတို့၏ နတ်ပြည်ရောက်ကြောင်း ကောင်းမှုများကို သမ္ဗဟုလနတ်များက လာရောက်ပြီး လျှောက်ထားကြပုံ၊ ဘုရားရှင်က ရဟန်းတို့အား ပြန်လည် မိန့်ကြားတော်မူပြီး ရုက္ခမူလ, သုညာဂါရဟူသော ဌာနတို့၌ ရဟန်းတရားပွားများ အားထုတ်ကြ၊ ထိုနတ် များကဲ့သို့ နောက်ကာလရောက်မှ နှလုံးမသာမယာ မဖြစ်ကြနှင့်ဟု နတ်တို့ကို ပမာထား၍ ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အဓိကရဏသမထသုတ်

အဓိကရုဏ်းငြိမ်းကြောင်းတရား သမထ (၇) ပါးတို့ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား