open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
UGC 2885

**UGC 2885** သည် ပါဆီးယပ် ကြယ်စုတန်းရှိ ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး အလင်းနှစ် ၃၁၃ မီလီယံအကွာ၌ တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ် မေလလအရ ယင်းသည် အကြီးမားဆုံး ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီများထဲမှ တစ်ခုအပါဝင်ဖြစ်ပြီး ခန့်မှန်းခြေ အချင်းမှာ  ( နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီ၏ အချင်းထက် ၈ ဆ ပိုကြီး) ဖြစ်ကာ ကြယ်များသည် ချပ်ပြားအပြင်ဘက်သို့ ထိုးထွက်လျက်ရှိသည်။ ယင်းသည် နေထုထည်ပေါင်း ၂ ထရီလီယံခန့်ရှိပြီး Pisces-Perseus supercluster ၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ခု ဖြစ်တန်သည်။ 

## ဆူပါနိုဗာ
၂၀၀၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၇ တွင် အမျိုးအစား ၂ ဆူပါနိုဗာတစ်ခုအား SN 2002F အဖြစ် ခြေရာခံမိသည်။

## ကိုးကား
မြိုင်ကြီးငူဆရာတော်

**မြိုင်ကြီးငူဆရာတော် ဦးသုဇန** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ မြိုင်ကြီးငူတွင် သီတင်းသုံးသော ကရင် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုန်းတော်ကြီးတစ်ပါး ဖြစ်သည်။ ဆရာတော်သည် ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံးတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များနှင့် သဘောထားကွဲပြားမှုကြောင့် ဒီမိုကရက်တစ် တိုးတက်သော ဗုဒ္ဓဘာသာ ကရင်တပ်မတော် ကို ခွဲထွက်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ 

ဆရာတော်သည် တိုက်ပွဲကြောင့် တစ်ဖက်နိုင်ငံသို့ တိမ်းရှောင်ထွက်ပြေးခဲ့ကြသော ဗုဒ္ဓဘာသာကရင်တိုင်းရင်းသားများကို မြိုင်ကြီးငူအထူးဒေသသို့ ပြန်လည်ခေါ်ယူကာ ကျွေးမွေးစောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။ မြိုင်ကြီးငူအထူးဒေသသည် ဒီကေဘီအေ တပ်မတော်၏ ဌာနချုပ်တည်ရှိရာ နေရာတစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။   

၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ဒီမိုကရက်တစ် တိုးတက်သော ဗုဒ္ဓဘာသာ ကရင်တပ်မတော် ပြိုကွဲချိန်အထိ ဆရာတော်က ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ဦးဆောင်ခဲ့သည်။

၂၀၁၁၊ ဇွန်လတွင်မူ မြိုင်ကြီးငူအထူးဒေသရှိ ကရင်နယ်ခြားစောင့်တပ် တပ်ရင်း(၄)ရင်းသည် မြိုင်ကြီးငူဆရာတော်၏ အမိန့်ဖြင့် ဒီကေဘီအေ အဖြစ် ပြန်လည်ခံယူခဲ့သည်။ 

ကရင်ပြည်နယ်၊ မြဝတီခရိုင် စုကလိမြို့နယ်ခွဲကျေးရွာ စုံစည်းမြိုင် ကျေးရွာရှိ DKBA အဖွဲ့သည် မြိုင်ကြီးငူဆရာတော် ဦးသုဇန ဦးဆောင်မှုနဲ့ အတူ KNU ကရင့်အမျိုးသား အစည်းအရုံး ကနေ ၁၉၉၄ ခုနှစ်မှာ စတင် ခွဲထွက်ခဲ့ပြီးနောက် တိုးတက်သော  ဗုဒ္ဓဘာသာ ကရင်အမျိုးသားတပ်မတော် DKBA အဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့ရာကနေ  ၂၀၁၂ခုနှစ်၊ ဧပြီလမှာ ဒီမိုကရေစီ အကျိုးပြု ကရင့်တပ်မတော် DKBA အဖြစ် နာမည်ပြောင်းလဲ ရပ်တည်နေသော အဖွဲ့ ဖြစ်သည်။

## ပျံလွန်တော်မူခြင်း 
မြိုင်ကြီးငူဆရာတော်သည် အဆုတ်ရောဂါဖြင့် ဘန်ကောက်မြို့ ဘန်ရွမ်ဂရက် ဆေးရုံကြီးတွင် ဆေးကုသမှုခံယူနေရာမှ ၂၀၁၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းတော်များ
မုတ္တမပင်လယ်ကွေ့

**မုတ္တမပင်လယ်ကွေ့**သည် မြန်မာနိုင်ငံတောင်ပိုင်း ကပ္ပလီပင်လယ်၏အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုထဲမှတစ်ခုဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းမြို့ဖြစ်ခဲ့သောမုတ္တမကိုအစွဲပြု၍ ပင်လယ်ကွေ့ကိုလည်း မုတ္တမပင်လယ်ကွေ့ဟု သမုတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သံလွင်မြစ်၊ စစ်တောင်းမြစ်နှင့် ရန်ကုန်မြစ်တို့သည် မုတ္တမပင်လယ်ကွေ့အတွင်းသို့ အလုံးစုံစီးဆင်းသွားသည်။

မုတ္တမပင်လယ်ကွေ့၏ ထင်ရှားသောဝိသေသအင်္ဂါရပ်မှာ ဒီရေလွှမ်းမိုးသောကမ်းရိုးတန်းရှိခြင်း၊ ပင်လယ်ကွေ့၏အနောက်ဘက်ခြမ်းရှိ (Elephant Point) ခေါ် ဆင်ပွိုင့်ရှိ အမြင့်ဆုံးဒီရေလှိုင်းမှာ ၄-၇ မီတာအကြားရှိသည်။

မျိုးစိတ်များစွာနှင့် Bryde's whaleဝေလငါးတို့ကျက်စားနေထိုင်ကြသည်။

## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
## ကိုးကား
ပတ်လမ်းကြောင်း

သည် ကမ္ဘာပေါ်မှ လည်ပတ်သည်။]]
နှင့်–ချာရွန် တို့ကဲ့သို့ပင်ဖြစ်သည်။]]
ရူပဗေဒဘာသာရပ်တွင် ပတ်လမ်းကြောင်းဆိုသည်မှာ ဂြိုဟ်တစ်ခုအနားမှ ဂြိုဟ်ရံလများ၏ ရွေ့လျားလမ်းကြောင်း သို့မဟုတ် နေအနီးမှ ဂြိုဟ်တို့၏ လမ်းကြောင်းများကဲ့သို့သော အရာဝတ္ထုတစ်ခု၏ ဒြပ်ဆွဲအားအရ ကွေးကောက်လျက်ရှိသော လမ်းကြောင်းပင်ဖြစ်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ပတ်လမ်းကြောင်းသည် ထပ်ခါတလဲလဲ ပုံမှန် ရွေ့လျားသော လမ်းကြောင်းကို ရည်ညွန်းသည်။ သို့သော် ထပ်ခါတလဲလဲ ပုံမှန်မဟုတ်သော ရွေ့လျားလမ်းကြောင်းကိုလည်း ရည်ညွန်းသည်။ အနီးစပ်ဆုံး ဆိုရသော် ကပ်ပလာ၏ ဂြိုဟ်ဆိုင်ရာ ရွေ့လျားမှု နိယာမတွင် ဖော်ပြချက်အရ ဂြိုဟ်များသည် ဘဲဥပုံ ပတ်လမ်းကြောင်းအတိုင်း ရွေ့လျားကြသည်။

ဂြိုဟ်ပတ်လမ်းဆိုင်ရာ ရွေ့လျားမှုအကြောင်း မိမိတို့ လက်ရှိ နားလည်ထားသည်မှာ အိုင်းစတိုင်း၏ ယေဘုယျနှိုင်းရ သီအိုရီပေါ်၌ အခြေခံထားသည်။ ယင်းမှာ ဒြပ်ဆွဲအားကို အာကာသအချိန်၏ ကွေးကောက်မှုကြောင့်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ အခြေနေအများစု၌ လွယ်ကူစွာ တွက်ချက်နိုင်ရန် ပတ်လမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရွေ့လျားမှုသည် နယူတန်၏ မက္ကင်းနစ်ဖြင့် ပြေလည်ပြီး ယင်းသည် ဒြပ်ဆွဲအားကို ပြောင်းပြန် နှစ်ထပ်ကိန်း နိယာမအား လိုက်နာသည့် အားတစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။

## ကိုးကား
အ.ထ.က(၂)မန္တလေး

**မန္တ​​လေးမြို့ ၊အမှတ်(၂)အ​ခြေခံပညာအထက်တန်း​ကျောင်း**သည် ယခင်က အမျိုးသားအထက်တန်း​ကျောင်းဖြစ်ပြီး လမ်း၃၀နှင့် ၈၁လမ်း​ထောင့်တွင်တည်ရှိသည်။

## ထင်ရှား​သောပုဂ္ဂိုလ်များ 
*ဦးရာဇတ်(​ကျောင်းအုပ်ကြီး)
*လူထု​ဒေါ်အမာ
* ကျားဘငြိမ်း
* ​ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမောင်​အေး(နအဖ ဒုဥက္ကဋ္ဌ)
* M.Aမအုန်း(မန္တ​လေးတက္ကသိုလ် ပါဠိပါ​မောက္ခ)
* ​ဒေါက်တာ​ကောင်းဇံ
* ဗိုလ်မှူးကြီးခင်ညို(အိမ်​စောင့်အစိုးရနှင့်​တော်လှန်​ရေး​ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်
* ​စောလှ
*သခင်ချန်ထွန်း(နိုင်ငံဂုဏ်ရည်ဆုရ)
* သူရိယသန်း​မောင်(ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ​ကျောင်းသားများသမဂ္ဂ ဥက္ကဋ္ဌ)
* ​မောင်​မောင်လှ(မလွန်ဆန်လှူအသင်း ဥက္ကဋ္ဌ)
* သိပ္ပံမှူးတင်

## ကိုးကား
NGC 517

**NGC 517** သည် မိန် နက္ခတာရာရှိ နှစ်ဘက်ခုံး ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး  နေအဖွဲ့အစည်းမှ အလင်းနှစ် ၁၈၈ မီလီယံ ကွာဝေးသည်။ ယင်အား ဝီလီယံ ဟာရှယ်က ၁၇၈၄ စက်တင်ဘာ ၁၃ တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ပြင်ပလင့် 
* 
* SEDS

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
NGC 518

**NGC 518** သည် မိန် နက္ခတာရာရှိ ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး 

## ပြင်ပလင့်များ
*Deep Sky Browser - NGC518
*Aladin previewer - image 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
NGC 519

**NGC 519** သည် စီတပ် ကြယ်စုတန်းမှ ဘဲဥပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး နေအဖွဲ့အစည်းမှ အလင်းနှစ် ၂၄၂ မီလီယံ ကွာဝေးသည်။ ယင်းအား Lewis Swift ဆိုသူက ၁၈၈၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀ တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့် 
* 
* SEDS
NGC 521

**NGC 521** သည် စီတပ် ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး နေအဖွဲ့အစည်းမှ အလင်းနှစ် ၂၂၄ မီလီယံ ကွာဝေးသည်။ ယင်းအား ဝီလီယံ ဟာရှယ်က ၁၇၈၅ အေက်တိုဘာ ၈ တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ပြင်ပလင့်များ 
* 
* SEDS

## ကိုးကား
ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနေအိမ်ပြတိုက်

**ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနေအိမ်ပြတိုက်**သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ နတ်မောက်မြို့၊ အောင်ဆန်းရပ်ကွက်၊ ဗိုလ်ချုပ်ပြတိုက်လမ်းတွင် တည်ရှိသည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ မိဘများဖြစ်သော ဦးဖာနှင့် ဒေါ်စုတို့လက်ထက်ကတည်းက ဆောက်လုပ်နေထိုင်ခဲ့သော အိမ် ဖြစ်သည်။ အဆိုပါနေအိမ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းသည် ၁၉၁၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၂၉ ခုနှစ်အထိ နေထိုင်ခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ် ၏ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးဖာ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ဗိုလ်ချုပ်၏ အစ်ကိုဖြစ်သူ ဦးနေအောင်က မိခင်ဖြစ်သူ ဒေါ်စုနှင့်အတူ ဆက်လက်နေထိုင်ခဲ့သည်။ 

၁၉၇၀ပြည့်နှစ် တွင် ဦးနေအောင် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ၎င်း၏သားဖြစ်သူ ဦးအောင်မြင့်သိန်းက ဆက်လက်နေထိုင်ခဲ့ကာ ၁၉၇၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၆ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်သို့ လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာနက လက်ခံပြီး ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်မှုများ ပြုလုပ်နေစဉ်အတွင်း ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် အဆိုပါဗိုလ်ချုပ်နေအိမ် ရှိသော အောင်ဆန်းရပ်ကွက် မီးလောင်မှုတွင် ဗိုလ်ချုပ်နေအိမ်လည်း မီးလောင်ခံလိုက်ရသည်။ ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနက ဗိုလ်ချုပ်နေအိမ်ကို မူရင်းပုံစံအတိုင်း ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာနသို့ ပြန်လည်အပ်နှံခဲ့သည်။

သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာနက တာဝန်ယူထိန်းသိမ်းပြီး  ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနေအိမ်ပြတိုက်အဖြစ် ပြသထားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

## ဖွင့်လှစ်ချိန် 
ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနေအိမ်ပြတိုက်ကို တနင်္လာနေ့နှင့် ပြန်တမ်းဝင်ရုံးပိတ် ရက်များမှအပ အခြားရက်များတွင် နေ့စဉ် နံနက် ၉ နာရီမှ ညနေ ၄ နာရီခွဲအထိ ဖွင့်လှစ်ပြသလျက် ရှိသည်။

## ပြခန်းများ 
ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနေအိမ်ပြတိုက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ငယ်စဉ်မှစကာ ကျောင်းသားဘဝ၊ နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုအဆင့်ဆင့်နှင့် ကျဆုံးခဲ့သည့် ဈာပနအခမ်းအနားအထိ မှတ်တမ်းဓာတ်ပုံများကို ပြသထားသည်။ 

## ၂၀၁၈ခုနှစ် အာဇာနည်နေ့ အခမ်းအနားပြပွဲ 
(၂၀၁၈)ခုနှစ်၊ ၇၁ ကြိမ်မြောက် အာဇာနည်နေ့တွင် အာဇာနည်နေ့အခမ်းအနားပြပွဲအဖြစ် ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက်မှ ၂၁ ရက်အထိ ဖွင့်လှစ်ပြသခဲ့သည်။ ပြခန်းပေါင်းရှစ်ခန်းဖြင့် နံနက် ၈ နာရီမှ ညနေ ၆ နာရီအထိ ဖွင့်လှစ်ပြသသည်။
၇၁ကြိမ်မြောက် အာဇာနည်နေ့တွင် အထူးအစီအစဉ်အဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ငယ်စဉ်ကျောင်းသားဘဝက သင် ကြားခဲ့သည့် ဗိုလ်ချုပ်၏လက်မှတ်ပါရှိ သည့် ကျောင်းသုံးဖတ်စာအုပ်ကို အထူးပြကွက်အဖြစ် ထည့်သွင်းပြသထားသည်။ ယင်းအပြင် တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်မှ မဇင်ဝင်းနွယ်၏ လက်ရာ ဖြစ်သော စပါးဖွဲဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော ပန်းချီကားချပ်ပြခန်းလည်း ပြသ ထားသည်။ ယင်း စပါးဖွဲပန်းချီကားချပ်သည် ကျဆုံးလေပြီးသော ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့်တကွ အာဇာနည်ကြီးများအား ဂုဏ်ပြုပုံဖော်ထားသော ပန်းချီကားချပ်လည်း ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ကျောင်းသားကျောင်းသူများ၏ ဆုရ ကဗျာ၊ ပန်းချီ၊ ဆောင်းပါးများကိုလည်း ပြသထားသည်။

## အခြားကြည့်ရန် 
* ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းပြတိုက်

## ကိုးကား
နဠမာလိကာထေရီ

**နဠမာလိကာထေရီ** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းမိန်းမတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း
### ရှေးအတိတ်ဘဝ
နဠမာလိကာထေရီသည် တစ်ခုသော ဘဝတွင် စန္ဒဘာဂါမြစ်ကမ်းအနီးတွင် ကိန္နရီမ ဖြစ်ခဲ့၏။ ထိုကိန္နရီမသည် မြတ်စွာဘုရားအား ကျူပန်းကိုယူပြီးလျှင် ပူဇော်၏။ ထိုသို့ လှူဒါန်းခဲ့သည့် ကုသိုလ်မျိုးစေ့ကြောင့် သေလွန်ခဲ့သောအခါ တာဝတိံသာဘုံသို့ ရောက်ခဲ့၏။ နဠမာလိကာထေရီ သုံးဆယ့်ခြောက်ရောက်သော နတ်မင်းတို့၏ မိဖုရားလည်း ဖြစ်ခဲ့လေ၏။ ထို့ပြင် စကြဝတေးမင်းဆယ်ပါးတို့၏ မိဖုရားလည်း ဖြစ်ခဲ့ဖူး၏။

## ကိုးကား
သင်္ကမနတ္ထာထေရီ

**သင်္ကမနတ္ထာထေရီ** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းမိန်းမတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း
### ရှေးအတိတ်ဘဝ
ဝိပဿီမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်တွင် ဖြစ်၏။ ဝိပဿီမြတ်စွာဘုရားသည် လမ်းခရီးကြွတော်မူ၏။ ထိုအခါ သင်္ကမနတ္ထာထေရီသည် မှောက်လျက်အိပ်ခဲ့သော် ဝိပဿီမြတ်စွာဘုရားသည် သင်္ကမနတ္ထာထေရီ၏ ဦးခေါင်းစွန်းဆံပင်ကို နင်းတော်မူ၏။ သင်္ကမနတ္ထာထေရီသည် ထိုသို့ ဆံပင်ကို နင်းသွားသည့်အခါ ကြည်ညိုသည့်စိတ်ဖြစ်ပေါ်၏။ ထို့နောက် တုသိတာဘုံသို့ ရောက်လေ၏။

## ကိုးကား
ဧကပိဏ္ဍပါတဒါယိကာထေရီ

**ဧကပိဏ္ဍပါတဒါယိကာထေရီ** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းမိန်းမတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း
တစ်ခုသောဘဝတွင် ဧကပိဏ္ဍပါတဒါယိကာထေရီသည် ဗန္ဓုမတီမြို့ရှိ ဗန္ဓုမာအမည်ရှိသည့် မင်း၏ မိဖုရား ဖြစ်၏။ ထိုမင်းသည်လည်း တရားကို ကြည်ညိုရိုသေ၏။ ထို့ကြောင့် ထိုမင်းနှင့်အတူ မိဖုရားသည် တရားကျင့်ကြံ၏။

ထို့နောက် မိဖုရားသည် မင်းအား ရဟန်းတစ်ပါးအား ဆွမ်းလုပ်ကျွေးရန် တောင်းဆို၏။ မိဖုရားသည် ရဟန်းအား ဆွမ်းလုပ်ကျွေးခဲ့သည်ကို တစ်သက်ပတ်လုံး အောက်မေ့ကာ နေခဲ့၏။ သေဆုံးလတ်သော် တာဝတိံသာသို့ ရောက်၏။ သုံးဆယ်သော နတ်မင်းတို့၏ မိဖုရား ဖြစ်ခဲ့၏။ ထို့ပြင် ဧကပိဏ္ဍပါတဒါယိကာထေရီသည် အလိုရှိ၍ တောင့်တသော အရာတိုင်းသည် ပြည့်စုံလေ၏။

ဤဘဒ္ဒကမ္မာမှ ရေတွက်သော် ကိုးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာထက်၌ အလှူကို လှူခဲ့သောအကျိုးကျေးဇူးကြောင့် ဧကပိဏ္ဍပါတဒါယိကာထေရီသည် မကောင်းသောသူတို့ သွားရာ ဒုဂ္ဂတိ ဘဝသို့ မရောက်ခဲ့ရပေ။

## ကိုးကား
တိသပ်စ် (ဂြိုဟ်ရံလ)

**တိသပ်စ်** () သည် စနေဂြိုဟ်၏ အလယ်အလတ်အရွယ်အစားရှိ ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်ပြီး ၁၀၆၀ ကီလိုမီတာရှိသည်။ ယင်းအား Giovanni Domenico Cassini ဆိုသူက ၁၆၈၄ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ တိသပ်စ်သည် နေအဖွဲ့အစည်းရှိ ပင်မဂြိုဟ်ရံလများထဲတွင် သိပ်သည်းမှု အနည်းဆုံးဖြစ်ပြီး ကျောက်သားအနည်းငယ် ပါဝင်ကာ ရေခဲများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ တိသပ်စ်၏ မျက်နှာပြင်သည် အလွန်တောက်ပသည်။ စနေဂြိုဟ်၏ အန်ဆဲလ်ဒပ်စ်ပြီးလျင် ဒုတိယ အတောက်ပဆုံး ဖြစ်လေသည်။ တိသပ်စ်အနီးသို့ ပိုင်အိုနီးယား ၁၁ (၁၉၇၉)၊ |ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ (၁၉၈၀)၊ |ဗွိုင်ယေဂျာ ၂ (၁၉၈၁)၊ ကာစီနီ-ဟိုင်ဂျင် အာကာသယာဉ်များ ချဉ်းကပ်ပျံသန်းခဲ့သည်။

## မှတ်စု 
## ကိုးကား
ဂြိုဟ်ငယ်

**ဂြိုဟ်ငယ်** ဆိုသည်မှာ နေ (သို့မဟုတ် မည်သည့်ကြယ်ကိုမဆို) တိုက်ရိုက် လည်ပတ်နေသည့် နက္ခတ္တဆိုင်ရာ အရာဝတ္ထုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ဂြိုဟ်စနစ်တစ်ခုတွင် ဂြိုဟ် သို့မဟုတ် ကြယ်တံခွန်များ မဖြစ်ရပေ။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်မတိုင်ခင်က နိုင်ငံတကာ နက္ခတ္တဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းက ဂြိုဟ်ငယ်ဟု တရားဝင် သုံးစွဲခဲ့သော်လည်း ဂြိုဟ်တစ်ခု၏ သတ်မှတ်ချက်များ ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် ဂြိုဟ်ငယ်နှင့် ကြယ်တံခွန်များမှ ဂြိုဟ်ပုနှင့် သေးငယ်သော နေအဖွဲ့အစည်းကိုယ်ထည်များဟု ပြန်လည်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

ဂြိုဟ်ငယ်များသည် ဂြိုဟ်ပုများ၊ ဥက္ကာခဲများ၊ ကိုင်းပါး ခါးပတ် အရာဝတ္ထုများနှင့် အခြားသော ထရန်-နက်ပကျူနီယမ် အရာဝတ္ထုများ ဖြစ်နိုင်သည်။ ပထမဆုံး တွေ့ရှိသော ဂြိုဟ်ငယ်မှာ စီးရီ ဖြစ်ပြီး ၁၈၀၁ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်သည်။ ယင်းအရာဝတ္ထုများကို
ဖော်ပြရန် ဂြိုဟ်ငယ်ဟူသော အခေါ်ဝေါ်အား ၁၉ ရာစုကတည်းက သုံးနှုန်းခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
မက်ကီမက်ကီ

**မက်ကီမက်ကီ** (; သင်္ကေတ: ) သည် ဂြိုဟ်ပုဖြစ်ပြီး အချင်းအားဖြင့် ပလူတို၏ ၃ ပုံ ၂ ပုံခန့်ရှိသည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်အရ မက်ကီမက်ကီသည် နေမှအဝေးဆုံးဖြစ်သည့်  အကွာဝေးသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ မိမိကိုယ်ကို တစ်ပတ်လှည့်ပတ်မိရန်မှာ ခန့်မှန်းခြေ ၇.၇ နာရီ ကြာမြင့်သည်။

## မှတ်စု 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:နေအဖွဲ့အစည်း

ကဏ္ဍ:ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှားများ
မြန်မာပြည်မြောက်ပိုင်း မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့

**မြန်မာပြည်မြောက်ပိုင်း မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့** (; အတိုကောက် **NA-B**) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ လေးဖွဲ့ဖြစ်သော ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA)၊  ကချင် လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် (KIA)၊ မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် (MNDAA) နှင့် တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်(TNLA) တို့ ပူးပေါင်းထားသော မဟာမိတ်ညွန့်ပေါင်းတပ်ဖွဲ့ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၆ ဒီဇင်ဘာလမှ စတင်ပြီး မြန်မာပြည်မြောက်ပိုင်း မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့နှင့် တပ်မတော်တို့သည် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ မူဆယ်၊ မုန်းကိုး၊ ပန်ဆန်း၊ နမ့်ခမ်းနှင့် ကွတ်ခိုင်မြို့များတွင် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရင်ဆိုင် တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်ခ်များ
*
*Northern Alliance Website
ကပ္ပလီပင်လယ်

**ကပ္ပလီပင်လယ်** သည် ကပ္ပလီကျွန်းအားဖြင့် နီကိုဘားကျွန်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် မလေးကျွန်းဆွယ်တို့ ထိစပ်နေသောနေရာ၊ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် (၎င်း၏အနောက်ဘက်မှ) ဖြင့် ပိုင်းခြားထားသော အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ၏အရှေ့ဘက်ခြမ်း အစွန်ဆုံးပင်လယ်ကို ဆိုလိုသည်။ ၎င်း၏တောင်ဘက်အဆုံးပိုင်းသည် ဆူမားတြားကျွန်း၏မြောက်ဘက်ကျွန်းတစ်ကျွန်းဖြစ်သော Breuehကျွန်းအထိ သတ်မှတ်ထားကြသည်။ ၎င်းကို မြန်မာ့ပင်လယ်(ဝါ) Burma Sea ဟုလည်း ခေါ်တွင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်များ 
* Myanmar Marine Biodiversity Atlas Online 
*
မန္တလေးမြို့တော်ဝန်

**မန္တလေးမြို့တော်ဝန်**သည် မန္တလေးမြို့တော်၏ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သော မန္တလေးမြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သည်။ 

## သမိုင်းကြောင်း
၁၉၉၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၉ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့၏ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးသန်းရွှေက လက်မှတ်ရေးထိုးထားသော မန္တလေးမြို့ စည်ပင်သာယာရေးဥပဒေကို အတည်ပြုပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ဤဥပဒေအရ မန္တလေးမြို့ဖွံ့ဖြိုးသာယာရေးအတွက် မြို့တော်စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့က မိမိရန်ပုံငွေဖြင့် မိမိရပ်တည်ကာ လုပ်ကိုင်နိုင်ခွင့်ရှိလာသည်။
စည်ပင်သာယာရေးဥပဒေ အခန်း(၂)၊ ဖွဲ့စည်းခြင်းအောက်ရှိ အမှတ်စဉ်၄တွင် ကော်မတီ၏ဥက္ကဋ္ဌသည် မြို့တော်ဝန်ဖြစ်သည်ဟု ပါရှိသည်။ ထို့နောက် အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းကြည်
က တာဝန်ယူ၍ မြို့တော်ဝန်အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

## မြို့တော်ဝန်များစာရင်း 
### ၁၉၉၂ - ၂၀၁၁ 
### ၂၀၁၁-လက်ရှိ 
## ကိုးကား
အန်ဆဲလ်ဒပ်စ် (ဂြိုဟ်ရံလ)

**အန်ဆဲလ်ဒပ်စ်** () သည် စနေဂြိုဟ်၏ ဆဌမမြောက် အကြီးဆုံး ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်ပြီး အချင်းအားဖြင့် ၅၀၀ ကီလိုမီတာရှိကာ စနေဂြိုဟ်၏ အကြီးဆုံးလဖြစ်သော တိုက်တန်၏ ၁၀ ပုံ ၁ ပုံခန့်ရှိသည်။ အန်ဆဲလ်ဒပ်စ်၏ အများစုကို ကြည်လင်သောရေခဲများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းထားပြီး နေအဖွဲ့အစည်း၌ ရောင်ပြန်ဟပ်အကောင်းဆုံး ကိုယ်ထည်တစ်ခုဖြစ်သည်။ အကျိုးဆက်အားဖြင့် မွန်းတည့်ချိန်တွင် မျက်နှာပြင်အပူချိန်မှာ အနုတ် ၁၉၈ ဒီဂရီ ဆယ်ဆီးယပ် ရှိလေသည်။ ကိုယ်ထည် သေးငယ်သော်လည်း အန်ဆဲလ်ဒပ်စ်သည် လွန်ခဲ့သော နှစ်သိန်းပေါင်း ၁၀၀ ခန့်က ဖွဲ့တည်ခဲ့သည့် မီးတောင်ဝများ တည်ရှိသည်။

အန်ဆဲလ်ဒပ်စ်ကို ၁၇၈၉ ဩဂုတ်လ ၂၈ ရက်တွင် ဝီလီယံ ဟာရှယ်က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ သို့သော် ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ နှင့် ဗွိုင်ယေဂျာ ၂ အာကာသယာဉ်များ ၁၉၈၀ ခုနှစ်များတွင် စနေဂြိုဟ်သို့ ဖြတ်ပျံသည့်အချိန်မတိုင်ခင်ထိ အသေးစိတ် မသိခဲ့ရပေ။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ကာစီနီ-ဟိုင်ဂျင် အာကာသယာဉ်မှ အန်ဆဲလ်ဒပ်စ်အနီးသို့ အကြိမ်များစွာ ဖြတ်ပျံသန်းရာ ယင်း၏ မျက်နှာပြင်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်များကို အသေးစိပ်ကျကျ ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ 

## မှတ်စု
## ကိုးကား
ကဋစ္ဆုဘိက္ခာဒါယိကာထေရီ

**ကဋစ္ဆုဘိက္ခာဒါယိကာထေရီ**သည် ဗုဒ္ဓသာသနာတော်တွင် ထင်ရှားသော ရဟန္တာထေရီတစ်ပါးဖြစ်ပြီး ရှေးဘဝက ပြုခဲ့သော အလှူဒါနကုသိုလ်၏ အကျိုးဆက်ကို ဖော်ပြထားသည်။ အပဒါန်ပါဠိတော်တွင် ဖော်ပြပါရှိသည်။

### တိဿမြတ်စွာဘုရားလက်ထက် 
ကဋစ္ဆုဘိက္ခာဒါယိကာထေရီလောင်းသည် ရှေးဘဝတစ်ခုတွင် ဆွမ်းခံလှည့်လည်တော်မူသော နတ်လူတို့၏ ဆရာဖြစ်တော်မူသော တိဿမြတ်စွာဘုရားအား တစ်ဇွန်းမျှသော ဆွမ်းကို ယူ၍ ပေးလှူခဲ့သည်။ တိဿမြတ်စွာဘုရားသည် အလှူခံပြီး၍ လမ်းခရီး၌ ရပ်တန့်တော်မူလျက် ထေရီလောင်းအား အနုမောဒနာပြုတော်မူခဲ့သည်။ "သင်သည် တစ်ဇွန်းမျှသော ဆွမ်းကို လှူရခြင်းကြောင့် တာဝတိံသာဘုံသို့ ရောက်ရလတ္တံ့၊ သုံးကျိပ်ခြောက်ယောက်သော နတ်မင်းတို့၏ မိဖုရားအဖြစ်ကို ပြုရလတ္တံ့။ ငါးကျိပ်သော စကြဝတေးမင်းတို့၏ မိဖုရားအဖြစ်ကို ပြုရလတ္တံ့၊ စိတ်ဖြင့် တောင့်တအပ်သောအရာအားလုံးကို အခါခပ်သိမ်း ရလတ္တံ့။ စည်းစိမ်ကို ခံစားပြီး၍ ကြောင့်ကြမရှိဘဲ ရဟန်းပြုရလတ္တံ့၊ အလုံးစုံသော အာသဝတို့ကို ပိုင်းခြားသိ၍ အာသဝမရှိဘဲ ပရိနိဗ္ဗာန် ပြုရလတ္တံ့" ဟု တိဿမြတ်စွာဘုရားက မိန့်ကြားတော်မူခဲ့သည်။

### အကျိုးခံစားရခြင်း 
ထိုသို့ တစ်ဇွန်းမျှသော ဆွမ်းကို လှူဒါန်းခဲ့သော ကုသိုလ်ကံကြောင့် ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကိုးဆယ့်နှစ်ကမ္ဘာထက်၌ အပါယ်လေးဘုံသို့ လားရောက်ခြင်းကို မသိခဲ့ရပေ။

### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားလက်ထက် 
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်၌ ရဟန်းပြုခဲ့ပြီး ပဋိသမ္ဘိဒါလေးပါး၊ ဝိမောက္ခရှစ်ပါး နှင့် အဘိညာဉ်ခြောက်ပါးတို့ကို မျက်မှောက်ပြုကာ ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

### အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက် 
ဤဝတ္ထုသည် သဒ္ဓါစိတ်ဖြင့် ပြုလုပ်သော အလှူဒါနသည် မည်မျှပင် နည်းပါစေ ကြီးမားသော အကျိုးကျေးဇူးကို ပေးစွမ်းနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ တိဿမြတ်စွာဘုရား၏ အနုမောဒနာစကားအရ ဘဝအဆက်ဆက် ချမ်းသာသုခကို ခံစားရပြီး နောက်ဆုံးတွင် ကိလေသာအညစ်အကြေးအပေါင်းမှ လွတ်မြောက်ကာ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ရှိနိုင်ကြောင်းကိုလည်း သွန်သင်ထားသည်။
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထေရီမများကဏ္ဍ:ရဟန္တာများ
ရီးယာ (ဂြိုဟ်ရံလ)

**ရီးယာ** သည် စနေဂြိုဟ်၏ ဒုတိယအကြီးဆုံး ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်ပြီး နေအဖွဲ့အစည်းတွင် နဝမမြောက် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ ယင်းသည် စီးရီးစ် ဂြိုဟ်သိမ်ပြီးလျင် ဒုတိယအသေးငယ်ဆုံး အရာဝတ္ထုဖြစ်သည်။  ရီးယာအား Giovanni Domenico Cassini ဆိုသူက ၁၆၇၂ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ဓာတ်ပုံ 

File:Rhean rings PIA10246 Full res.jpg|An artist's impression of Rhea's rings
File:Rhea true color.jpg|*Cassini* color image of Rhea - large crater Powehiwehi (right center) - chasmata stretch vertically above (past crater Wakonda, near the terminator) - Onokoro Catenae (lower left).
File:Rhea ice cliffs.jpg|Image of the wispy hemisphere, showing ice cliffs - Powehiwehi (upper center); chasmata stretch from upper left to right center - Onokoro Catenae (lower right).
File:PIA08148 (Rhea-Splat).jpg|View of Rhea's leading hemisphere with crater Inktomi and its prominent ray system just below center; impact basin Tirawa is at upper left
File:PIA19057-SaturnMoon-Rhea-20150209.jpg|Enhanced-color views of Rhea taken by *Cassini* on 9 February 2015
File:PIA18316-SaturnMoon-Rhea-Cassini-20150210.jpg|Rhea's horizon viewed on 10 February 2015.

## ကိုးကား
အန္တောရဋ္ဌသိက္ခာပုဒ်

အမှု—**မိမိတိုင်းပြည်အတွင်းရွံရှားဖွယ်ဟု သမုတ်အပ်၍ဘေးရန်လည်းရှိသော အရပ်၌ အဖေါ်ကုန်သည်များ မပါဘဲ ဒေသစာရီလှည့်မှု။

အမှုသည်—**ဘိက္ခုနီအများ။ 

ထိုသို့ဒေသစာရီ လှည့်ကြသော ဘိက္ခုနီတို့ကို သေသောက်ကြူးတို့က ဖျက်ဆီးလိုက်ကြသောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။ 
### သိက္ခာပုဒ်
ယာ ပန ဘိက္ခုနီ အန္တောရဋ္ဌေ သာသင်္ကသမ္မတေ သပ္ပဋိဘယေ အသတ္ထိကာ စာရိကံ စရေယျ, ပါစိတ္တိယံ။

### မြန်မာပြန်
မိမိတို့နေရာတိုင်းပြည်အတွင်းဝယ် ရွံရှားဖွယ်ဟု သမုတ်အပ်သော ဘေးရန်လည်းရှိသော အရပ်၌ အဖေါ် ကုန်သည်များ မပါဘဲ ဒေသစာရီ လှည့်လည်သွားလာသော ဘိက္ခုနီမှာ ပါစိတ် အာပတ်သင့်၏။ 
### ကိုးကား
တိရောရဋ္ဌသိက္ခာပုဒ်

အမှု—**တိုင်းတစ်ပါးဝယ် ရွံရှာဖွယ်ဟု သမုတ်အပ်၍ ဘေးရန် လည်းရှိသော အရပ်၌ အဖော်ကုန်သည်များ မပါဘဲ ဒေသစာရီလှည့်လည်သွားလာ။ 

အမှုသည်—**ဘိက္ခုနီအများ။ 

ထိုသို့ သွားလာသူတို့ကို သေသောက်ကြူးတို့က ဖျက်ဆီးလိုက်ကြသောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။ 
### သိက္ခာပုဒ်
ယာ ပန ဘိက္ခုနီ တိရောရဋ္ဌေ သာသင်္ကသမ္မတေ သပ္ပဋိဘယေ အသတ္ထိကာ စာရိကံ စရေယျ, ပါစိတ္တိယံ။

### မြန်မာပြန်
မိမိနေရာ တိုင်းပြည်မှတစ်ပါး အခြားတိုင်းပြည်ဝယ် ရွံရှာဖွယ်ရှိ၏ဟု သမုတ်အပ်သော အမှန်လည်း ဘေးရန်ရှိသော အရပ်၌ အဖေါ်ကုန်သည်များ မပါဘဲ ဒေသစာရီလှည့်လည်သွားလာသော ဘိက္ခုနီမှာ ပါစိတ်အာပတ်သင့်၏။ 

### ကိုးကား
အန္တောဝဿသိက္ခာပုဒ်

အမှု—**ဝါတွင်း၌ ဒေသစာရီ လှည့်လည်သွားလာ။ 

အမှုသည်—**ဘိက္ခုနီအများ။ 

ထိုသို့ သွားလာသော ဘိက္ခုနီတို့ကို မြက်သစ်ပင်၌ အသက်ရှိ၏ဟု အယူရှိကြသော လူတို့က “မိုးကာလအတွင်းဖြစ်၍ စိမ်းစို လန်းဆန်း နေသော မြက်သစ်ပင် အရှင်ကလေးတွေကို သေအောင်နင်း၍ လှည့်လည်သွားလာ နေကြရသလား”ဟု ကဲ့ရဲ့ကြသောကြောင့် လူတို့အလိုလိုက်၍ ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။ 
### သိက္ခာပုဒ်
ယာ ပန ဘိက္ခုနီ အန္တောဝဿံ စာရိကံ စရေယျ, ပါစိတ္တိယံ။

### မြန်မာပြန်
ဝါတွင်း၌ ဒေသစာရီ လှည့်လည်သော ဘိက္ခုနီမှာ ပါစိတ်အာပတ်သင့်၏။ 

### ကိုးကား
နိက္ကဍ္ဎနသိက္ခာပဒ

အမှု—**ကျောင်းကိုပေးပြီးမှ စိတ်ဆိုး၍ နှင်ထုတ်မှု။ 

အမှုသည်—**ထုလ္လနန္ဒာ။ 

### ထုလ္လနန္ဒာနှင့် အရှင်မဘဒ္ဒါ
ဘဒ္ဒါကာပိလာနီမည်သော အရှင်မသည် သာကေတမြို့၌ ဝါဆိုနေစဉ် တစ်စုံတစ်ခု အနှောင့်အယှက် ရှိသောကြောင့် သာဝတ္ထိသို့ ပြန်လာလို၍ ထုလ္လနန္ဒာထံ “နေစရာကျောင်း ပေးလို့ရှိလျှင် သာဝတ္ထိသို့ ပြန်လာလိုကြောင်း” တမန်စေလွှတ်လိုက်ရာ ထုလ္လနန္ဒာကလည်း “လာခဲ့ပါ, ပေးပါမည်” ဟု စကားပြန်လိုက်သဖြင့် သာဝတ္ထိသို့ ပြန်လာလေသည်။ 

ထို ၂-ဦးလုံးပင် တရားအရာ၌ များစွာတတ်သိ၍ တရားဟော ကောင်းသူချည်းဖြစ်၍ အရှင်မဘဒ္ဒါလာမူ အထက်တန်းစားဟု အများ ချီးမွမ်းခံရသူ ဖြစ်သောကြောင့် ဘိက္ခုနီကျောင်းသို့ ရောက်လာသူတို့သည် အရှင်မဘဒ္ဒါထံ ပထမဝင်ပြီးမှ ထုလ္လနန္ဒာထံသို့ သွားကြကုန်၏။ ထုလ္လနန္ဒာသည် ကိုယ့်ထက်သာသော အရှင်မဘဒ္ဒါကို မနာလိုသော (ဣဿာ)ကြောင့် သူပေးထားသော ကျောင်းမှ နှင်ထုတ်လေရာ, အခြား ဘိက္ခုနီတို့က ထုလ္လနန္ဒာကို ကဲ့ရဲ့ကြသောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။ 
### သိက္ခာပုဒ်
ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ဘိက္ခုနိယာ ဥပဿယံ ဒတွာ ကုပိတာ အနတ္တမနာ နိက္ကဍ္ဎေယျ ဝါ နိက္ကဍ္ဎာပေယျ ဝါ, ပါစိတ္တိယံ။

### မြန်မာပြန်
ဘိက္ခုနီတို့အား ကျောင်းကို ပေးပြီးနောက် စိတ်ဆိုး၍ မနှစ်သက်၍ ထိုကျောင်းမှ ကိုယ်တိုင်ဖြစ်စေ ခိုင်း၍ဖြစ်စေ နှင်ထုတ်သော ဘိက္ခုနီမှာ ပါစိတ်အာပတ်သင့်၏။ 
### ကိုးကား
စာရိကနပက္ကမနသိက္ခာပုဒ်

အမှု—**ဘယ်မှမသွားဘဲ တနေရာထည်း၌ မိုးရော ဆောင်းရော နွေရော နေကြမှု။ 

အမှုသည်—**ဘိက္ခုနီအများ။ 

### လူတို့အပြစ် ရှာပုံ
ရာဇဂြိုဟ်မြို့၌ နေထိုင်ကြသော ဘိက္ခုနီတို့သည် မိုး, ဆောင်း, နွေပါ ဥတု ၃-ပါးလုံး ဘယ်မှ မသွားကြဘဲ ထိုရာဇဂြိုဟ်မြို့၌သာ နေကြကုန်၏၊ ထိုအခါ လူတို့သည် “ဘိက္ခုနီတွေမှာ သွားစရာ နေရာ ကျဉ်းမြောင်းကုန်ပြီ၊ အရပ် ၄-မျက်နှာလုံးပင် သူတို့အတွက် အလင်းမရ-မှောင်ကြီးကျနေသလို ဖြစ်ကုန်ပြီ”ဟု ကဲ့ရဲ့ကြသည်ကို တဆင့်စကား ကြားတော်မူရသောကြောင့် မကြည်ညို သေးသူတို့ကို ကြည်ညိုစေခြင်း ကြည်ညိုပြီးသူတို့ကို ပို၍ကြည်ညိုစေခြင်း စသောအကျိုးငှါ ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။ 

### သိက္ခာပုဒ်
ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ဝဿံဝုဋ္ဌာ စာရိကံ န ပက္ကမေယျ အန္တမသော ဆပ္ပဉ္စယောဇနာနိပိ, ပါစိတ္တိယံ။

### မြန်မာပြန်
မိုးလပတ်လုံး ဝါတွင်း၌ နေပြီး၍ ဝါကျွတ်သောအခါ (ဘေးအန္တရာယ် ကင်းပါမူ) အနည်းဆုံး ၅ ယူဇနာ, ၆ ယူဇနာ လောက်မျှ ဒေသစာရီ မလှည့်လည်သော ဘိက္ခုနီမှာ ပါစိတ် အာပတ်သင့်၏။ 
တုဝဋ္ဋဝဂ် ပြီး၏။ 

### ကိုးကား
သတ္တုပ္ပလမာလိကာထေရီ

**သတ္တုပ္ပလမာလိကာထေရီ** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းမိန်းမတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း
### ရှေးအတိတ်ဘဝ
ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ရေတွက်သော် သုံးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာအထက် ကာလတွင် ဖြစ်၏။ သတ္တုပ္ပလမာလိကာထေရီသည် အရုဏဝတီမြို့၌ အရုဏအမည်ရှိသော မင်း၏ မိဖုရား ဖြစ်ခဲ့၏။ ထိုမိဖုရားသည် ကြာညိုပန်း ခုနစ်ပွင့်ကို ယူ၍ မြတ်စွာဘုရားအား လှူဒါန်းပူဇော်ခဲ့၏။ ထိုသို့ လှူဒါန်းခဲ့ရသော ကုသိုလ်တို့ကြောင့် တာတဝတိံသာဘုံသို့ ရောက်ခဲ့ရ၏။ ခုနစ်ဆယ်သော မင်းတို့၏ မိဖုရားအဖြစ်ကိုလည်း ရရှိခဲ့၏။ ခြောက်ဆယ့်သုံးယောက်သော စကြဝတေးမင်းတို့၏ မိဖုရားအဖြစ်ကို ရရှိခဲ့၏။ ကြာပန်းလှူခဲ့သည့်အတွက် ကြာညိုပန်းကဲ့သို့ အဆင်း၊ အနံ့ရှိ၍အဆင်းသည်လည်း လှပ၏။

ထိုသို့ မြတ်စွာဘုရားအား ကြာညိုပန်းလှူဒါန်းခဲ့ရသည့်အတွက် သတ္တုပ္ပလမာလိကာထေရီသည် ထိုအချိန်မှစကာ မကောင်းသူတို့ ရောက်ရာ ဒုဂ္ဂတိ ဘဝသို့ မရောက်ခဲ့ရပေ။

## ကိုးကား
သံသဋ္ဌသိက္ခာပဒ

အမှု—**ယောက်ျားတို့နှင့် ရောရောနှောနှောနေမှု။ 

အမှုသည်—**စဏ္ဍကာဠီ။ 

## စဏ္ဍကာဠီ
သာဝတ္ထိမြို့၌ စဏ္ဍကာဠီမည်သော ဘိက္ခုနီသည် အိမ်ပိုင်, ရာပိုင်ရှိသော ယောက်ျားနှင့်လည်းကောင်း, ထိုသူတို့၏ သားနှင့်၎င်း ရောရောနှောနှော နေလေ့ရှိ၏၊ သူ၏နေပုံကို အခြားဘိက္ခုနီတို့ မနှစ်သက်၍ ကဲ့ရဲ့ကြသောကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူရလေသည်။ 

## သိက္ခာပုဒ်
ယာ ပန ဘိက္ခုနီ သံသဋ္ဌာ ဝိဟရေယျ ဂဟပတိနာ ဝါ ဂဟပတိပုတ္တေန ဝါ, သာ ဘိက္ခုနီ ဘိက္ခုနီဟိ ဧဝမဿ ဝစနီယာ ‘‘မာယျေ, သံသဋ္ဌာ ဝိဟရိ ဂဟပတိနာပိ ဂဟပတိပုတ္တေနာပိ, ဝိဝိစ္စာယျေ, ဝိဝေကညေဝ ဘဂိနိယာ သံဃော ဝဏ္ဏေတီ’’တိ။ ဧဝဉ္စ သာ ဘိက္ခုနီ ဘိက္ခုနီဟိ ဝုစ္စမာနာ တထေဝ ပဂ္ဂဏှေယျ, သာ ဘိက္ခုနီ ဘိက္ခုနီဟိ ယာဝတတိယံ သမနုဘာသိတဗ္ဗာ တဿ ပဋိနိဿဂ္ဂါယ, ယာဝတတိယဉ္စေ သမနုဘာသိယမာနာ တံ ပဋိနိဿဇ္ဇေယျ, ဣစ္စေတံ ကုသလံ။ နော စေ ပဋိနိဿဇ္ဇေယျ, ပါစိတ္တိယံ။

## မြန်မာပြန်
အကြင် ဘိက္ခုနီသည် အိမ်ပိုင်ရာပိုင်ရှိ၍ ဂဟပတိအမည်ရသူနှင့်သော်လည်းကောင်း, ထိုဂဟပတိသားနှင့်သော်လည်းကောင်း, ရောရော နှောနှော နေအံ့၊ ထိုဘိက္ခုနီကို အခြားဘိက္ခုနီတို့က ဤသို့ပြောဆိုရမည်၊ (အဘယ်သို့ ပြောဆိုရမည်နည်း-ဟူမူ၊) အိုအရှင်မ... သင်သည် ဂဟပတိနှင့်လည်းကောင်း, ဂဟပတိ၏သားနှင့်လည်းကောင်း, ရောရော နှောနှော မနေပါလင့်၊ အိုအရှင်မ... ထိုသူတို့နှင့် ကင်းကင်းရှင်းရှင်းနေပါ၊ အရှင်မ၏ ကင်းကင်းရှင်းရှင်းနေခြင်းကိုသာ ဘိက္ခုနီသံဃာက ချီးမွမ်းပါသည်၊ ဤသို့ပြောဆိုရမည်၊ ဤသို့အခြားဘိက္ခုနီတို့က ပြောဆိုအပ်ပါလျက် ထိုဘိက္ခုနီသည် ရှေးအတိုင်းပင် (သူ့အနေကို မပြင်ဘဲ) ချီမြှောက် နေအံ့(သာ၍ကဲနေအံ့၊)ထိုဘိက္ခုကို အခြားဘိက္ခုနီတို့က ထိုအယူ ထိုနေပုံကိုစွန့်ဖို့ရာ ၃-ကြိမ်တိုင်အောင် ဉ တ်ကမ္မဝါစာဖြင့် ပြောဆို ဆုံးမရမည်၊ ၃-ကြိမ်တိုင်အောင် ပြောဆိုနေစဉ် ထိုအယူကိုစွန့်လျှင် (ပါစိတ်အပတ် မသင့်ကြောင်းဖြစ်၍ ကောင်းသေး၏၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ်တော့ သင့်လေပြီ။ လုံးလုံးမစွန့်လျှင်ကား ကမ္မဝါစာ အဆုံး၌ ထိုဘိက္ခုနီမှာ ပါစိတ်အာပတ်သင့်၏။ 

## ကိုးကား
ပဉ္စဒီပိကာထေရီ

**ပဉ္စဒီပိကာထေရီ** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းမိန်းမတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း
### ရှေးအတိတ်ဘဝ
ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ရေတွက်သော် ကမ္ဘာတစ်သိန်းအထက် ကာလတွင် ဖြစ်၏။ ပဉ္စဒီပိကာထေရီသည် ဟံသာဝတီမြို့တွင် လှည့်လည်သွားလာကာ ကုသိုလ်တရားတို့ကို ရှာဖွေ၏။ ထိုသို့ လှည့်လည်၍ လကွယ်နေ့တစ်နေ့တွင် (ထင်းရှူး) ဗောဓိပင်ကို ဖူးမြင်ရလေ၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော ဂုဏ်ရှိသည့် ပုဂ္ဂိုလ်၊ အတုမရှိ ပြိုင်ဘက်မရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ပါက ဤဗောဓိပင်သည် တန်ခိုးပြာဋိဟာပြပါစေသတည်းဟု အဓိဋ္ဌာန်လိုက်ရာ ဗောဓိပင်သည် ထွန်းလင်းတောက်ပကုန်၏။

ထို့နောက် ပဉ္စဒီပိကာထေရီသည် ထိုဗောဓိပင်ရင်းတွင် ခုနစ်ရက်ပတ်လုံး ထိုင်နေ၏။ ခုနစ်ရက်မြောက်သော နေ့တွင် ဆီမီးပူဇော်ခဲ့၏။ ထိုသို့ ပြုခဲ့သော ကုသိုလ်ကံတို့ကြောင့် သေလွန်သော တာဝတိံသာဘုံသို့ ရောက်ခဲ့၏။ ပဉ္စဒီပဟု အမည်ရသည့် ဗိမာန်ကိုလည် ရရှိခဲ့၏။

အကြိမ်ရှစ်ဆယ် နတ်မင်းတို့၏ မိဖုရား ဖြစ်ခဲ့၏။ အကြိမ်တစ်ရာ စကြဝတေးမင်းတို့၏ မိဖုရား ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုနောက် နတ်ပြည်မှ စုတေ၍ လူ့ပြည်သို့ ရောက်သောအခါတွင်လည်း အမိဝမ်းတွင်း၌ မျက်လုံးသည် မမှိတ်ပဲ ရှိ၏။

ထိုသို့ ဆီမီးလှူခဲ့သည့် အချိန်မှစ၍ ပဉ္စဒီပိကာထေရီသည် မကောင်းသူတို့ ကျရောက်ရသည့် ဒုဂ္ဂတိဘဝသို့ မကျရောက်ခဲ့ရပေ။

## ကိုးကား
ဟောက်မေယာ

**ဟောက်မေယာ** (; သင်္ကေတ: ) သည် နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်ပတ်လမ်းကြောင်းအလွန်ရှိ ဂြိုဟ်ပုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းအား Mike Brown ဦးဆောင်သောအဖွဲ့က ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ နိုင်ငံတကာ နက္ခတ္တအဖွဲ့က ၂၀၁၈ စက်တင်ဘာ ၁၇ တွင် ဟောက်မေယာအား ဂြိုဟ်ပုအဖြစ် အသိမှတ်ပြုခဲ့သည်။

ဟောက်မေယာသည် ပလူတို၏ ၃ ပုံ ၁ ပုံ၊ ကမ္ဘာ၏ ၁၄၀၀ ပုံ ၁ ပုံ တည်ရှိသည်။ နေကို တစ်ပတ် လှည့်ပတ်မိရန် ၂၈၄ နှစ် ကြာမြင့်ပြီး နေနှင့် အနီးဆုံး အကွာဝေးမှာ ၃၅ AU ဖြစ်ကာ နေနှင့် အဝေးဆုံးမှာ ၅၁ AU ကွာဝေးသည်။

## သဘာဝ ဂြိုဟ်တုများ
ဟောက်မေယာတွင် နာမကာ (Namaka) နှင့် ဟစ်အိယားကာ (Hiʻiaka) ဟုခေါ်သော ဂြိုဟ်ရံလ ၂ စင်း တည်ရှိသည်။

## မှတ်စု 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:နေအဖွဲ့အစည်း

ကဏ္ဍ:ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှားများ
လားဟူဒီမိုကရက်တစ်အစည်းအရုံး

**လားဟူဒီမိုကရက်တစ်အစည်းအရုံး** (; အတိုကောက် **LDU**) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ လားဟူ အတိုက်အခံ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့တစ်ခုရှိပြီး ၂၀၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃ တွင် အစိုးရနှင့် တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ် ကို လက်မှတ်ရေးထိုးထားသည်။ လားဟူဒီမိုကရက်တစ်အစည်းအရုံးသည် ညီညွတ်သော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖက်ဒရယ်ကောင်စီ (UNFC) နှင့် ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုတပ်မတော် တို့၏ အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဥဒကဒါယိကာထေရီ

**ဥဒကဒါယိကာထေရီ** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းမိန်းမတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း
### ရှေးအတိတ်ဘဝ
ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ရေတွက်သော် ကိုးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာအထက် ကာလတွင် ဖြစ်၏။ ထိုဘဝတွင် ဥဒကဒါယိကာထေရီသည် ရေရောင်းခြင်းဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း ပြုရသူ ရေသည်မ ဖြစ်ခဲ့၏။ ထိုရေသည်မသည် ရေခပ်၍ ရဟန်းတို့၏ ရေချိုးအိမ်တွင် ရေတည်၍ ကုသိုလ်ပြု၏။ ထိုပြုခဲ့သည့် ကုသိုလ်ကံသသည် သေလွန်သည့်အခါ တာဝတိံသာဘုံသို့ ရောက်စေ၏။ 

ထိုနတ်ပြည်တွင် တစ်ထောင်သော နတ်သမီးတို့တွင် အသာလွန်အမြတ်ဆုံး ဖြစ်ခဲ့၏။ ထို့ပြင် ငါးဆယ်သော နတ်မင်းတို့၏ မိဖုရား အဖြစ်ကို လည်းကောင်း၊ နှစ်ဆယ်သော စကြဝတေးမင်းတို့၏ မိဖုရား အဖြစ်ကိုလည်းကောင်း ရရှိခဲ့လေသည်။

ထိုသို့ ရေလှူဒါန်းခဲ့သည့် အကျိုးကြောင့် လူ့ဘဝ၊ နတ်ဘဝနှစ်မျိုးတွင်သာ ကျင်လည်ခဲ့ရ၏။ ဒုဂ္ဂတိဘဝသို့ မရောက်ခဲ့ရပေ။

## ကိုးကား
အုမ်မူးဝမူးဝ

**အုမ်မူးဝမူးဝ** () သည် အလယ်အလတ်အဆင့် တက်ကြွသော ကြယ်တံခွန် ဖြစ်ပြီး မိမိတို့ သိထားသည့် နေအဖွဲ့အစည်းမှ ပထမဆုံး ထွက်ခွာသွားမည့် ကြယ်တာရာကြားခံ အရာဝတ္ထု (interstellar object) ဖြစ်သည်။ ယင်းအား Robert Weryk ဆိုသူက ဟာဝိုင်အီရှိ Pan-STARRS တယ်လီစကုပ်ဖြင့် ၂၀၁၇ အောက်တိုဘာ ၁၉ တွင်
ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ပထမဆုံး မြင်တွေ့ချိန်၌ ယင်းသည် ကမ္ဘာမြေမှ ၃၃,၀၀၀,၀၀၀ ကီလိုမီတာ (၂၁,၀၀၀,၀၀၀ မိုင်) ကွာဝေးလျက်ရှိပြီး နေမှ ဝေးရာအရပ်သို့ ဦးတည်လျက် ရှိနေခဲ့သည်။ 

အုမ်မူးဝမူးဝသည် ခန့်မှန်းခြေ (၈၀၀ × ၁၀၀ ပေ) ရှိပြီး နေအဖွဲ့အစည်းအပြင်ဘက်တွင် တွေ့ရသော အရာဝတ္ထုများကဲ့သို့ အရောင်မှာ နက်နီရောင် ရှိသည်။ အုမ်မူးဝမူးဝသည် နေအနီးသို့ ဖြတ်သွားသော်လည်း ကြယ်တံခွန်အမြီးတန်းကို မတွေ့ရပေ။ အုမ်မူးဝမူးဝသည် သတ္တုပါဝင်မှု ကြွယ်ဝပြီး သိပ်သည်းမှုလည်း များမည်ဟု ယူဆထားသည်။ နေကို တူရုပြု၍ အလွန်လျင်မြန်စွာ ရွေ့လျားသောကြောင့် နေအဖွဲ့အစည်းရှိ အုမ်မူးဝမူးဝ၏ ရင်းမြစ်နေရာအား ခြေရာခံရန် အခွင့်ရေး မရှိသကဲ့သို့ နေအဖွဲ့အစည်းရှိ ပတ်လမ်းဖြင့် စောင့်ဖမ်း၍လည်း မရနိုင်ပေ။ ယင်းကြောင့် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ နေအဖွဲ့အစည်းအပြင်ဘက်သို့ ထွက်ခွာသွားမည်ဖြစ်သည်။ အုမ်မူးဝမူးဝ၏ ကြယ်စနစ်နှင့် ကြယ်များကြား ဖြတ်သန်းခဲ့သည့်အချိန်များကိုမူ မသိရပေ။

## မှတ်စု 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:နဂါးငွေ့တန်း
ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုတပ်မတော်

**ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုတပ်မတော်** () သည် ညီညွတ်သော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖက်ဒရယ်ကောင်စီ (UNFC) ၏ အဖွဲ့ဝင်များမှ တိုက်ခိုက်သူများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော မဟာမိတ်စစ်တပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လူနည်းစု တိုင်းရင်းသားများကို ကာကွယ်ရန်အတွက် UNFC က တည်ထောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

## အဖွဲ့ဝင်များ
ညီညွတ်သော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖက်ဒရယ်ကောင်စီတွင် အဖွဲ့ဝင် ငါးဖွဲ့ရှိပြီး ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုတပ်မတော် ကို ထိုအဖွဲ့ဝင်များအနက်မှ အချို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။

### အပစ်အခတ်ရပ်စဲထားသော အဖွဲ့ဝင်များ
* ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (၂၀၁၅ နိုဝင်ဘာတွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်မှ ရပ်စဲခံရ)
* ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး (၂၀၁၄ စက်တင်ဘာတွင် နုတ်ထွက်)
* ကရင်နီ တပ်မတော် 
* မွန်ပြည်သစ်ပါတီ
* ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ် (၂၀၁၅ နိုဝင်ဘာတွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်မှ ရပ်စဲခံရ)
* ရှမ်းပြည်တပ်မတော်-မြောက်ပိုင်း

### အပစ်အခတ် မရပ်စဲထားသော အဖွဲ့ဝင်များ
* ရခိုင်ပြည်တပ်မတော်
*ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်
* ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (မေ ၂၀၁၇ တွင် နုတ်ထွက်)
* လားဟူဒီမိုကရက်တစ်အစည်းအရုံး
* တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် (၂၀၁၆ တွင် နုတ်ထွက်)
* ဝအမျိုးသားအစည်းအရုံး (မေ ၂၀၁၇ တွင် နုတ်ထွက်)

## ကိုးကား
အာဆင်နယ်ဘောလုံးအသင်း ပြတိုက်

**အာဆင်နယ်ဘောလုံးအသင်း ပြတိုက်**သည် လန်ဒန်၊​ဟောလ​ဝေးရှိ ပြတိုက်ဖြစ်သည်။

ထိုပြတိုက်တွင် အာဆင်နယ်အသင်း၏ ​အောင်မြင်မှုများ၊မှတ်တမ်းများကို ပြသထားသည်။၁၉၇၁ အက်ဖ်​အေဖလားဗိုလ်လုပွဲတွင် ချာလီ​ဂျော့ခ်ဝတ်ဆင်ခဲ့​သော အဝတ်၊​သောမတ်၏ ဖိနပ် စသည်တို့ပါ ပါဝင်သည်။

ယခုအခါ ထိုပြတိုက်သည် အီးမရိတ်​ဘောလုံးကွင်း၏​မြောက်ဘက် ​မြောက်တြိဂံအ​ဆောက်အအုံတွင်ရှိသည်။၁၉၉၃မှ ၂၀၀၆အထိ ဟိုက်ဘူရီကွင်း၏​​မြောက်ဘက်ပွဲကြည့်စင်​နေရာတွင် ရှိသည်။တစ်နှစ်အတွင်း လာ​ရောက်လည်ပတ်သူ ၁၂၀၀၀၀ရှိသည်။ 

ပြတိုက်မှာ​နေ့တိုင်းဖွင့်သည်။ပွဲရှိ​သော​နေ့များတွင် နံနက်၁၀နာရီမှ ပွဲမစမီ နာရီဝက်အလိုထိဖွင့်သည်။

## ကိုးကား
၉၀၃၇၇ ဆဒ်နာ

**၉၀၃၇၇ ဆဒ်နာ** (သင်္ကေတ: ) သည် နေအဖွဲ့အစည်း အပြင်နားရှိ ကြီးမားသော ဂြိုဟ်ငယ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၂၀၁၅ ခုနှစ်အရ ယင်းသည် နေမှ  အကွာသို့ (နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်ထက် ၃ ဆ ပိုမိုဝေးကွာ) ရောက်ရှိလျက်ရှိသည်။ ဆဒ်နာ၏ မျက်နှာပြင်သည် ရေ၊ မီသိန်း အစိုင်အခဲ နိုက်ထရိုဂျင်နှင့် ရေခဲများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းလျက်ရှိပြီး နေအဖွဲ့အစည်းရှိ အနီရောင် အသမ်းဆုံး အရာဝတ္ထုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ဂြိုဟ်ပုတစ်ခုလည်း ဖြစ်နိုင်ခြေရှိပြီး ဂြိုဟ်ရံလ မရှိပေ။

## မှတ်စု 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:နေအဖွဲ့အစည်း

ကဏ္ဍ:ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှားများ
ဥက္ကာခဲမှုန်

**ဥက္ကာခဲမှုန်** များသည် ကြယ်တံခွန်၊ ဥက္ကာပျံနှင့် ဥက္ကာခဲတို့၏ အပိုင်းအစများဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့လေထုသို့ ဝင်ရောက်ကာ ကြယ်ကြွေခြင်းဖြစ်စဉ်များအဖြစ် ကောင်းကင်ယံတွင် မြင်တွေ့ရသည်။ ဥက္ကာခဲမှုန်များကို အမျိုးအစား ၃ ခု ခွဲခြားနိုင်ပြီး ကျောက်ခဲဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော ဥက္ကာခဲမှုန်၊ သံသတ္တုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ဥက္ကာခဲမှုန်နှင့် ကျောက်ခဲ-သံသတ္တုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ဥက္ကာခဲမှုန်တို့ဖြစ်ကြသည်။ အချို့သော ဥက္ကာခဲမှုန်များသည် ကြီးမားပြီး မီးတောက်ပေါက်ဝများကို ဖြစ်စေသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ကျရောက်သည့် ဥက္ကာခဲမှုန်များ မဟုတ်ဘဲ လကမ္ဘာနှင့် အင်္ဂါဂြိုဟ်တို့၌လည်း ကျရောက်သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။

## ကိုးကား
အာဆင်နယ်အသင်း၏ ဝတ်စုံများသမိုင်း

အာဆင်နယ်အသင်း၏ သမိုင်းကြောင်းတွင် များသောအားဖြင့် အိမ်ကွင်းဝတ်စုံမှာ အနီရောင်တောက်တောက်နှင့် အဖြူရောင်ဘောင်းဘီ၊ အဖြူရောင်ခြေအိတ်များ ဖြစ်သည်။ အနီရောင်ကို ရွေးချယ်ရခြင်းမှာ နော့တင်ဟမ်ဖောရက်စ်အသင်းမှ ရယူခဲ့၍ ဖြစ်သည်။

## ထောက်ပံ့သူများ 
အာဆင်နယ်အသင်း၏ ဝတ်စုံများကို ဘတ်ကာမှ ၁၉၃၀ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၀ ခုနှစ်အထိ၊ အမ်ဘရိုမှ ၁၉၇၀ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၆ ခုနှစ်အထိ၊ အဲဒီးဒတ်မှ ၁၉၈၆ မှ ၁၉၉၄ အထိ၊ နိုက်(Nike)မှ ၁၉၉၄ မှ၂၀၁၄ အထိ၊ ပူးမားမှ ၂၀၁၄ မှယနေ့အထိ ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ရင်ဘက်စပွန်ဆာများအဖြစ် JVC(၁၉၈၂-၁၉၉၉)၊ Sega (၁၉၉၉-၂၀၀၂)၊ O2 (၂၀၀၂-၂၀၀၆) နှင့် Emirates (၂၀၀၆-ယနေ့ထိ)တို့ ဖြစ်သည်။

## ပြောင်းလဲခဲ့သော ဝတ်စုံများ 
### အကျဉ်းချုပ် 
### First kits 
### Second kits 
## ကိုးကား
ဒီဆနိုးမီးယား (ဂြိုဟ်ရံလ)

**ဒီဆနိုးမီးယား** () (ဂရိ: *Δυσνομία*) သည် ဂြိုဟ်ပု အဲရစ် (နေအဖွဲ့အစည်း၌ အကြီးဆုံး ဂြိုဟ်ပုဟု သိရှိထား)၏ ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်ပြီး ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် Michael E. Brown က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ အချင်းအားဖြင့် ၇၀၀ ကီလိုမီတာဝန်းကျင်ရှိပြီး အဲရစ်အား ၁၅ ရက်ခန့်လျင် တစ်ပတ်နှုန်းဖြင့် လှည့်ပတ်လျက်ရှိသည်။ 

## မှတ်စု 
## ကိုးကား
စစ်ရေယာဉ် မေယု

**စစ်ရေယာဉ် (မေယု)**သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး‎၊ သန်လျင်တပ်နယ် ရေတပ် လေ့ကျင့်ရေးဌာနချုပ်တွင် ပြတိုက်ရေယာဉ်အဖြစ် ခင်းကျင်းပြသထားသော သမိုင်းဝင် စစ်ရေယာဉ်‎ ဖြစ်သည်။ စစ်ရေယာဉ်(မေယု)သည် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း‎ ကိုယ်တိုင် မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စား လက်ခံခြင်း ပြုလုပ်ခဲ့သော လွတ်လပ်ရေးနှင့်အတူ ပါရှိလာသော သမိုင်းဝင်စစ်ရေယာဉ်ဖြစ်သည်။

## ဒီဇိုင်း 
]]
စစ်ရေယာဉ်(မေယု)သည် River Class အမျိုးအစား ဖရီးဂိတ်စစ်ရေယာဉ် ဖြစ် ပြီး အလျား ၃၀၁ ပေ၊ ၇ ဒသမ ၇၅ လက်မ၊ အနံ ၃၇ ပေ၊ ၉ ဒသမ ၂၅ လက်မ၊ ရေစူး ၁၄ ပေ ၄ လက်မ (ဝန်ပြည့်)၊ ရေယာဉ်အလေးချိန် ၁၆၁၄ ဒသမ ၉၁ တန် (ဝန်ပြည့်) ဖြစ်သည်။

## သမိုင်း 
မူလအမည်မှာ HMS FAL ဖြစ်ပြီး ၁၉၄၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၅ရက်တွင် ဗြိတိသျှတော်ဝင်ရေတပ်မတော် အမှတ်(၃၈) ကင်းထောက်ရေ ယာဉ်အုပ်စုတွင် စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၅ရက်၊ မွန်းတည့် ၁၂ နာရီတွင် ဗြိတိသျှ တော်ဝင်ရေတပ်မတော်က မြန်မာနိုင်ငံ‎ အရန်တော်ဝင်ရေတပ်သို့ အခမ်းအနားဖြင့် လွှဲပြောင်းပေး အပ်ခဲ့သည်။ ထိုကဲ့သို့ လွှဲပြောင်းပေးအပ်စဉ်က ဗြိတိသျှ အစိုးရကိုယ်စား စစ်ရေယာဉ်မှူးဖြစ်သူ ဗိုလ်မှူး မစ်ချယ်လ်က လွဲပြောင်းပေး အပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:တပ်မတော်(ရေ)၏ ဖရီးဂိတ် စစ်ရေယာဉ်များ
မီမက်စ် (ဂြိုဟ်ရံလ)

**မီမက်စ်** သည် စနေဂြိုဟ်၏ ဂြိုဟ်ရံလတစ်စင်းဖြစ်ပြီး ၁၇၈၉ ခုနှစ်တွင် ဝီလီယံ ဟာရှယ်က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဂရိ ဒဏ္ဍာရီလာ ဂါယာ၏ သားတော် မီမက်စ် (Mimas) အား အစွဲပြု၍ မှည့်ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ အချင်းအားဖြင့် ၃၉၆ ကီလိုမီတာရှိပြီး ယင်းသည် ကိုယ်ပိုင်ဒြပ်ဆွဲအားဖြင့် အသေးငယ်ဆုံး လုံးဝိုင်းပုံစံရှိ နက္ခတ္တဆိုင်ရာ ရုပ်လုံးတစ်ခုဖြစ်သည်။ မျက်နှာပြင် ဧရိယာသည် စပိန်နိုင်ငံထက် သေးငယ်ပြီး ကျောက်ခဲအနည်းငယ်ဖြင့် အများစုကို ရေခဲများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။

## ဓာတ်ပုံ 

File:CassiniPhotographMimasSaturn.jpg|Mimas is the tiny white dot in the lower left. (Click to enlarge view.)
File:Mimas (NASA) PIA06176.jpg|Mimas, silhouetted against Saturn's northern latitudes.
File:Mimas and F ring PIA09806.jpg|Mimas, behind the F Ring.
File:Mimas shape.jpg|Mimas viewed by *Cassini* looking distinctly egg-shaped.
File:PIA20515 - Mimas' Mountain (cropped).jpg|Mimas and mountain(October 22, 2016).
File:Mimas before limb sharp (colored).jpg|Mimas before Saturn's limb (color added)(February 13, 2010).
File:Mimas PIA12569.jpg|Mimas mosaic with mostly high resolution.
File:Color Near Herschel Crater.jpg|Mimas displays subtle color differences(false-color).
File:Mimas limb sharp.jpg|Mimas' albedo features on crater walls (Herschel at lower right)
File:Mimas (NASA) map.jpg|Mimas texture map

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* Cassini mission page&nbsp;– Mimas 
* Mimas Profile  at NASA's Solar System Exploration site
* The Planetary Society: Mimas
* Google Mimas 3D, interactive map of the moon
* Mimas page at *The Nine Planets*
* Views of the Solar System&nbsp;– Mimas
* Cassini images of Mimas 
* Images of Mimas at JPL's Planetary Photojournal
* 3D shape model of Mimas (requires WebGL)
* Paul Schenk's Mimas blog entry and movie of Mimas's rotation on YouTube
* Mimas global  and polar  basemaps (June 2012) from Cassini images
* Mimas atlas (July 2010) from Cassini images 
* Mimas nomenclature and Mimas map with feature names from the USGS planetary nomenclature page
* Figure "J" is Mimas transiting Saturn in 1979, imaged by Pioneer 11 from here
ပရိုသီးစ် (ဂြိုဟ်ရံလ)

**ပရိုသီးစ်** () သည် နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ ဒုတိယအကြီးဆုံး ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်ပြီး အကြီးဆုံး အတွင်းပိုင်းလဖြစ်သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ဗွိုင်ယေဂျာ ၂ မှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး ဂရိဒဏ္ဍာရီလာ ပင်လယ်နတ်ဘုရား Proteus ကိုအစွဲပြု၍ မှည့်ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ရေခဲကိုယ်ထည် ၄၀၀ ကီလိုမီတာဖြင့် လွှမ်းခြုံထားသော်လည်း ပရိုသီးစ်၏ ပုံစံသည် လုံးဝိုင်းသည့်ပုံစံမှ အနည်းငယ် သွေဖည်သည်။ သဘာဝအရောင်မှာ နက်မှောင်လျက်ရှိပြီး မျက်နှာပြင်၌ ချိုင့်ဝှမ်းများလည်း တည်ရှိသည်။ မိခင်ဂြိုဟ် လှည့်ပတ်သည့် လားရာအတိုင်း လှည့်ပတ်သောကြောင့် ပရိုသီးစ်၏ မျက်နှာပြင်တစ်ခြမ်းသည် နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်ဘက်သို့ အစဉ်မျက်နှာမူလျက် ရှိသည်။

## ဓာတ်ပုံ 

File:Simulated view of Proteus.jpg|A simulated view of Proteus orbiting Neptune
File:Proteus map (Stooke).jpg|Map of Proteus
File:Proteus 3D model (mesh).ogv|Animated 3D model of Proteus with a superimposed mesh
File:Proteus 3D model.ogv|Animated 3D model of Proteus

## မှတ်စု 
## ကိုးကား
အာယပီသပ်စ် (ဂြိုဟ်ရံလ)

**အာယပီသပ်စ်** ()
(; ) သည် စနေဂြိုဟ်၏ တတိယမြောက် အကြီးဆုံး ဂြိုဟ်ရံလတစ်စင်းဖြစ်ပြီး နေအဖွဲ့အစည်း၌ ၁၁ ခုမြောက် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။  ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ကာစီနီမှ ဂြိုဟ်ရံလ၏ ၄ ပုံ ၃ ပုံခန့်ကို လေ့လာနိုင်ခဲ့သည်။ ၁၆၇၁ ခုနှစ်တွင် Giovanni Domenico Cassini ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ 

## ဓာတ်ပုံ
## ကိုးကား
ဧကူပေါသထိကာထေရီ

**ဧကူပေါသထိကာထေရီ** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းမိန်းမတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း
### ရှေးအတိတ်ဘဝ
ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ရေတွက်သော် ကိုးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာအထက် ကာလတွင် ဖြစ်၏။ ဧကူပေါသထိကာထေရီသည် အိုးရွက်သည်မ ဖြစ်ခဲ့၏။ နေထိုင်ရာမြို့ဖြစ်သည့် ဗန္ဓုမတီမြို့တွင် ဗန္ဓုမာမည်သော မင်းသည် ဥပုသ်ဆောက်တည်လျက် ရှိသည်ကို မြင်၏။ ထို့သို့ မြင်ပြီးနောက် အိုးရွက်သည်မသည်လည်း ဥပုသ်ဆောက်တည်ခဲ့လေသည်။

ထိုသို့ ဥပုသ်ဆောက်တည်ခဲ့သည့် ကုသိုလ်ကံကြောင့် သေလွန်သည့်အခါ တာဝတိံသာ နတ်ပြည်သို့ ရောက်ခဲ့၏။ ခြောက်ဆယ့်လေးယောက်သော နတ်မင်းတို့၏ မိဖုရား ဖြစ်ခဲ့၏။ ခြောက်ဆယ့်သုံးယောက်သော စကြဝတေးမင်းတို့၏ မိဖုရား ဖြစ်ခဲ့၏။ ဤဘဝတွင် ခုနစ်နှစ်အရွယ်တွင် ရဟန်းပြု၍ လခွဲမရောက်မီပင် အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

ထိုသို့ ဥပုသ်ပြုခဲ့သော ဘဝမှ စ၍ ဧကူပေါသထိကာထေရီသည် မကောင်းသူတို့ ရောက်ရှိရာ **ဒုဂ္ဂတိ** ဘဝသို့ မရောက်ခဲ့ရပေ။

## ကိုးကား
နီရီး (ဂြိုဟ်ရံလ)

**နီရီး** သည် နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ တတိယမြောက် အကြီးဆုံး ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်ပြီး ကြီးမားသော စက်ဝိုင်းပတ်လမ်းကြောင်းရှိသည်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် ဂျရတ် ကိုင်းပါးမှ ဒုတိယမြောက် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည့် လတစ်စင်းလည်းဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ဗွိုင်ယေဂျာ ၂ မရောက်ခင်ထိ နောက်ဆုံး တွေ့ရှိခဲ့သော ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်သည်။

## မှတ်စု 
## ကိုးကား
ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်

နှင့် အင်္ဂါဂြိုဟ်ပတ်လမ်းကြောင်းကြားတွင် တည်ရှိသည်။

]]

 ဖြစ်ပြီး ခါးပတ်၏ စုစုပေါင်းထုထည်သည် ပလူတိုထက် နည်းပါးကာ ပလူတို၏ဂြိုဟ်ရံလ ချာရွန်ထက် နှစ်ဆနီးပါးရှိသည်။]]

**ပင်မ ဥက္ကာခါးပတ်** သည် နေအဖွဲ့အစည်းရှိ ဂျူပီတာဂြိုဟ်နှင့် အင်္ဂါဂြိုဟ် ပတ်လမ်းကြားရှိ စက်ဝိုင်းလုံးပုံစံ ချပ်ပြားဖြစ်သည်။ ယင်းတွင် ဥက္ကာပျံများ သို့မဟုတ် ဂြိုဟ်ငယ်များကဲ့သို့သော ပုံစံအတည်တကျမရှိသည့် အရာဝတ္ထုများ တည်ရှိသည်။ ခါးပတ်အား အခြားသော ကမ္ဘာမြေအနီးရှိ ဥက္ကာပျံများ၊ ထရိုဂျင် ဥက္ကာပျံများနှင့် ကွဲပြားစေရန် ပင်မ ဥက္ကာခါးပတ်ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ခါးပတ်၏ ထုထည် ထက်ဝက်ခန့်ကို အကြီးဆုံး ဥက္ကာပျံများဖြစ်သော စီးရပ်စ်၊ ဗီစတာ၊ Pallas နှင့် Hygiea တို့က ပိုင်ဆိုင်ထားကြသည်။ ကျန်သော ကိုယ်ထည်များမှာ ဖုန်မှုန်အရွယ်အစားခန့်မျှသာ တည်ရှိကြသည်။ ဥက္ကာ ခါးပတ်ရှိ အရာဝတ္ထုများသည် ပါးလွှာစွာ ပြန့်နှံ့တည်ရှိသောကြောင့် လူသားမဲ့ အာကာသယာဉ်များစွာတို့သည် ထိတိုက်မှုမရှိဘဲ ပျံသန်းခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ကြီးမားသော ဥက္ကာပျံများကြားတွင်ကား ထိတိုက်မှု ရှိလေသည်။ 

## ကိုးကား
ဥက္ကာခဲ

**ဥက္ကာခဲ** () ဆိုသည်မှာ အပြင်ဘက် အာကာသရှိ သေးငယ်သော ကျောက်ခဲ သို့မဟုတ် သတ္တုဆန်သော ကိုယ်ထည်ဖြစ်သည်။ ဥက္ကာခဲများသည် ဥက္ကာပျံများထက် သေးငယ်ပြီး စပါးစေ့ အရွယ်အစားမှ ၁ မီတာအရွယ်အစား ရှိကြသည်။ ဤအရွယ်အစားထက် ပိုသေးသောအရာများကိုမူ မိုက်ခရို ဥက္ကာခဲ သို့မဟုတ် ကြယ်ဖုန်မှုန်များအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ အများစုမှာ ကြယ်တံခွန် သို့မဟုတ် ဥက္ကာပျံများမှ အစိတ်အပိုင်းများဖြစ်ပြီး အခြားများမှာ လကမ္ဘာ သို့မဟုတ် အင်္ဂါဂြိုဟ်ကဲ့သို့သော ကိုယ်ထည်များနှင့် ထိတိုက်မိရာမှ လွင့်စဉ်လာသော အစိတ်အပိုင်းများဖြစ်သည်။ ဥက္ကာခဲများ ကမ္ဘာ့လေထုသို့ ဝင်လာသောအခါ အမြန်နှုန်းသည် တစ်စက္ကန့်လျင် ၂၀ ကီလိုမီတာဖြစ်လာပြီး ပူပြင်းလာကာ ကမ္ဘာ့ကောင်းကင်ယံ၌ ကြယ်ကြွေခြင်းအဖြစ် တွေ့ရသည်။ ကမ္ဘာ့လေထုထဲသို့ ဝင်လာပြီး မြေပြင်ပေါ်သို့ ကျရောက်လာသောအရာကိုမူ ဥက္ကာခဲမှုန် (Meteorite) ဟုခေါ်သည်။ ဥက္ကာခဲနှင့် အခြားသော အာကာသ ဖုန်မှုန်များ ခန့်မှန်းခြေ နှစ်စဉ် ၁၅၀၀၀ တန် ကမ္ဘာ့လေထုသို့ ဝင်ရောက်သည်။

## ကိုးကား
သဘာဝ ဂြိုဟ်တု

**သဘာဝ ဂြိုဟ်တု** သို့မဟုတ် **လ** သည် ဂြိုဟ် သို့မဟုတ် ဂြိုဟ်ငယ်များကို လှည့်ပတ်နေသည့် နက္ခတ္တဆိုင်ရာ အရာဝတ္ထုများ ဖြစ်ကြသည်။ နေအဖွဲ့အစည်းတွင် ဂြိုဟ်ဆိုင်ရာ ဂြိုဟ်တုစနစ် ၆ ခု ပါဝင်ပြီး သဘာဝဂြိုဟ်တု ၁၈၅ စင်းနှင့် ၁၅၄၃ ခုနှစ် မတိုင်ခင်ထိ လကမ္ဘာအား ဂြိုဟ်တစ်ခုအဖြစ် ယူဆခဲ့ကြသည်။

## မြင်ကွင်း အကျဉ်းချုပ်
## ကိုးကား
မတ်သုံးနီ (ဂြိုဟ်ရံလ)

**မတ်သုံးနီ ** သည် စနေဂြိုဟ်၏ သေးငယ်သော ဂြိုဟ်ရံလတစ်စင်းဖြစ်ပြီး မီမက်စ်နှင့် အန်ဆဲလ်ဒပ်စ်တို့၏ ပတ်လမ်းကြား၌ တည်ရှိသည်။ ယင်းဂြိုဟ်ရံလအနီးသို့ ကာစီနီ အာကာသယာဉ်မှ ၂၀၀၄၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်များတွင် ချဉ်းကပ်လေ့လာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ပန်ဒိုရာ (ဂြိုဟ်ရံလ)

**ပန်ဒိုရာ** () သည် စနေဂြိုဟ်၏ အတွင်းပိုင်း ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်ပြီး ၁၉၈၀ ခုနှစ် ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ မှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ပန်ဒိုရာအား အပြင်ဘက် ဂြိုဟ်ရံလဟု တွေးထင်ခဲ့သော်လည်း မကြာသေးခင်က လေ့လာချက်များအရ အတွင်းပိုင်း ဂြိုဟ်ရံလသာဖြစ်သည်ဟု ညွန်ပြသည်။ ပရောမီသီးယပ်စ်ကသာ အတွင်းပိုင်းကျသော ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်သည်။ ပန်ဒိုရာ၏  မျက်နှာပြင်သည် ရေခဲဆန်သည်ဟု ထင်ရသော်လည်း အတည်ပြုရန် ကျန်ရှိလျက်ရှိသည်။

## ဓာတ်ပုံများ 

File:Pandora - Voyager 2.jpg|ပန်ဒိုရာ၏ *ဗွိုင်ယေဂျာ ၂* ပုံရိပ် (၁၉၈၁).
File:Pandora_-_PIA07570.jpg|Pandora as seen from the Cassini probe in 2005; the rings of Saturn are in the background.
Pandora PIA07632.jpg|View of the moon, taken during *Cassini*s September 2005 flyby.
File:Pandora (moon) PIA 12690.png|Cassini captured this close view of Saturn's moon Pandora during the spacecraft's flyby on June 3, 2010.

## မှတ်စု
## ကိုးကား
ပရောမီသီးယပ်စ် (ဂြိုဟ်ရံလ)

**ပရောမီသီးယပ်စ်** သည် စနေဂြိုဟ်၏ အတွင်းပိုင်း ဂြိုဟ်ရံလတစ်စင်းဖြစ်ပြီး ၁၉၈၀ ခုနှစ်တွင် ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ အာကာသယာဉ်မှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ပရောမီသီးယပ်စ်၏ ပုံစံမှာ ရှည်မျောမျောဖြစ်ပြီး ၁၃၆×၇၉×၅၈ ကီလိုမီတာဖြစ်ကာ အသေးစိတ်အချက်အလက်များမူ သေချာ မသိရပေ။

## ပုံများ 
## ကိုးကား
အီပီမတ်သီးယပ်စ် (ဂြိုဟ်ရံလ)

**အီပီမတ်သီးယပ်စ်**  သည် စနေဂြိုဟ်၏ အတွင်းပိုင်း ဂြိုဟ်ရံတစ်စင်းဖြစ်ပြီး ဒဏ္ဍာရီလာ Epimetheus ကို အစွဲပြု၍ မှည့်ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ အီပီမတ်သီးယပ်စ်သည် ဂျနပ်စ်နှင့် ပတ်လမ်း တူညီသော်လည်း ထိတိုက်မိခြင်း မရှိပေ။

## ကိုးကား
ဂျနပ်စ် (ဂြိုဟ်ရံလ)

**ဂျနပ်စ်** သည် စနေဂြိုဟ်၏ အတွင်းပိုင်း ဂြိုဟ်ရံတစ်ခုဖြစ်ပြီး Audouin Dollfus ဆိုသူက ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
အမ်ဘရီယယ် (ဂြိုဟ်ရံလ)

{{Infobox planet
| name               = Umbriel
| alt_names          = Uranus II
| pronounced =  
| adjectives         = Umbrielian
| image              = PIA00040 Umbrielx2.47.jpg
| image_size         = 260px
| alt                = A round spherical body with its left half illuminated. The surface is dark and has a low contrast. There are only a few bright patches. The terminator is slightly to the right from the center and runs from the top to bottom. A large crater with a bright ring on its floor can be seen at the top of the image near the terminator. A pair of large craters with bright central peaks can be seen along the terminator in the upper part of the body. The illuminated surface is covered by a large number of craters.
| caption            = Umbriel as seen by *Voyager 2* in 1986. At the top is the large crater Wunda, whose walls enclose a ring of bright material.
| discovery          = yes
| discoverer         = William Lassell
| discovered         = October 24, 1851
| orbit_ref          =
| semimajor          = 
| eccentricity       = 
| period             = 
| avg_speed          = 4.67 km/s (calculated)
| inclination        =  (to Uranus's equator)
| satellite_of       = ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်
| physical_characteristics = yes
| mean_radius        =  (0.092 Earths)
| surface_area       =  (0.008 Earths)
| volume             =  (0.0008 Earths)
| mass               =  (2 Earths)
| density            = 
| surface_grav       =  m/s2 (~&nbsp;0.023 g)
| escape_velocity    =  km/s{{efn|name=escape velocity|Escape velocity derived from the mass *m*, the gravitational constant *G* and the radius *r* : \sqrt{\frac{2Gm}{r} }.}}
| rotation           = presumed synchronous
| axial_tilt         = 0
| albedo =

| magnitude          = 14.5 (V-band, opposition)
| temp_name1         = solstice
| mean_temp_1        = ≈&thinsp;75&nbsp;K
| max_temp_1         = 85&nbsp;K
| min_temp_1         = ?
| atmosphere         = no
| surface_pressure   = zero
| note               = no
}}

**အမ်ဘရီယယ်** သည် ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်၏ လတစ်စင်းဖြစ်ပြီး ၁၈၅၁ အောက်တိုဘာ ၂၄ တွင် William Lassell ဆိုသူက အဲရီယယ်နှင့် တချိန်တည်း ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ အမ်ဘရီယယ်တွင် အဓိကအားဖြင့် ရေခဲများပါဝင်ပြီး ကျောက်စများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်၏ လများထဲတွင် အနက်ရောင် အသမ်းဆုံးဖြစ်ကာ မီးတောင်ပေါက်ဝများသည် ၂၁၀ ကီလိုမီတာအထိ ထိုးထွက်လျက်ရှိသည်။ အမ်ဘရီယယ်အား ၁၉၈၆ ဇန်နဝါရီလတွင် ဗွိုင်ယေဂျာ ၂ ဖြင့် တစ်ကြိမ်တည်းသာ အနီးကပ် လေ့လာခဲ့ရပြီး လမျက်နှာပြင်၏ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။

## မှတ်စု 
## ကိုးကား
သိင်္ဃသူ့သမီး

**သိင်္ဃသူ့သမီး** သည် ပုဂံခေတ်က မင်းမိဖုရားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ အမည်ကို အတိအကျမသိရှိရပေ။ သို့သော် ကျောက်စာပါစကားများအရ မထိလို၏ မြေးဖြစ်ကြောင်း မြန်မာနှစ် ၆၂၈ ခု (ခရစ်နှစ် ၁၂၆၆) တွင် ပုဂံထီးနန်းစိုးစံလျက်ရှိသော မင်းမိဖုရား ဖြစ်ကြောင်း၊ သိင်္ဃသူ့သမီး ဖြစ်ကြောင်းတို့ကို သိရသည်။ မြန်မာနှစ် ၆၂၈ ခုနှစ်တွင် ထီးနန်းစိုးစံလျက်ရှိခဲ့သော မင်းမှာ တရုတ်ပြေးမင်းခေါ် နရသီဟပတေ့ ဖြစ်သည်။ သိင်္ဃသူမှာ ကျစွာမင်းကြီး၏ သားတော်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။ သမက်တော် နရသီဟပတေ့လက်ထက်တွင် မင်းအမတ်အဖြစ်လည်း တာဝန်ယူခဲ့သည်။

သိင်္ဃသူ့သမီးသည် မြန်မာနှစ် ၆၂၈ခု၊ပိသျှက်နှစ်၊နံကာလဆန်း(၇)ရက် တွင် ကျောင်းဆောက်လုပ်လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ထိုကျောင်းတွင် နေထိုင်သည့် ရဟန်းသံဃာတို့ကို လယ်၊ ဥယျာဉ်၊ ကျွန်များ အကြွင်းမဲ့ လှူသည်။ ထို့နောက်တွင် ထိုအလှူများ အစုစုတို့အတွက် ဆုတောင်းသည်ကို သိင်္ဃသူ့သမီးကျောက်စာတွင် တွေ့ရသည်။

## ကိုးကား
သတင်းအချက်အလက်များအား စီမံခန့်ခွဲခြင်းစနစ်

**သတင်းအချက်အလက်စီမံခန့်ခွဲခြင်းစနစ်** (; အတိုကောက် **MIS**) သည် ဆုံးဖြတ်ချက်များ ချမှတ်ရာတွင်လည်းကောင်း၊ အဖွဲ့အစည်းတွင်းရှိ သတင်းအချက်လက်များကို ရယူဆန်းစစ်ပြီး မြင်သာထင်ရှားသည့် ပုံစံများဖြင့် ပြသရာတွင်လည်းကောင်း အသုံးပြုသည့်စနစ်ဖြစ်သည်။

## သမိုင်း 
## အသုံးအနှုန်းများ 
## စီမံခန့်ခွဲခြင်း 
## အမျိုးအစားများ 
* Decision support systems (DSS) 
* Executive information systems (EIS) 
* Marketing information systems 
* Accounting information systems 
* Human resource management systems 
* Office automation systems (OAS) 
* School Information Management Systems (SIMS)
* Enterprise resource planning (ERP) .
* Local Databases

## အကျိုးကျေးဇူး 
MIS အသုံးပြုခြင်းကြောင့် အောက်ပါအကျိုးကျေးဇူးများရရှိလာသည်။:

* ကုမ္ပဏီအခြေအနေများကို သေချာသိရှိနိုင်သည်။ 
* မိမိကုမ္ပဏီတွင်း လုပ်ငန်းစဉ်များ ပိုမိုကောင်းမွန်လာသည်။
* ဖောက်သည်၏ လိုအပ်ချက်များကို သိရှိလာသည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* Index of Information Systems Journals 
* MIS Links (University of York)
* Executive Information Systems: Minimising the risk of development
* Central Michigan University – MSIS
* University of Alabama Birmingham – MSIS
* Northwestern University – MSIS
တယ်လီစတို (ဂြိုဟ်ရံလ)

**တယ်လီစတို** သည် စနေဂြိုဟ်၏ ဂြိုဟ်ရံလတစ်စင်းဖြစ်ပြီး ၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် မြေပြင်အခြေစိုက် လေ့လာရေးမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ကာစီနီ အာကာသယာဉ်မှ တယ်လီစတိုအား အဝေးတစ်နေရာမှ ဖြတ်သန်းပျံသန်း၍ ပုံများကို ရိုက်ကူးခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ဟယ်လိန်း (ဂြိုဟ်ရံလ)

**ဟယ်လိန်း** သည် စနေဂြိုဟ်၏ ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်ပြီး ၁၉၈၀ ခုနှစ်တွင် Pierre Laques နှင့် Jean Lecacheux ဆိုသူတို့က Pic du Midi နက္ခတာရာ လေ့လာရေးမျှော်စင်မှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယင်းအား ဗွိုင်ယေဂျာနှင့် ကာစီနီ အာကာသယာဉ်များက လေ့လာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
သိင်္ဃသူ့သမီးကျောက်စာ

သိင်္ဃသူ့သမီးသည် မြန်မာနှစ် ၆၂၈ တွင် ကျောင်းဆောက်လုပ်လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ထိုကျောင်းတွင် နေထိုင်သည့် ရဟန်းသံဃာတို့ကို လယ်၊ ဥယျာဉ်၊ ကျွန်များ လှူသည်။ ထို့နောက်တွင် ထိုအလှူများ အစုစုတို့အတွက် ဆုတောင်းသည်ကို  တွေ့ရသည်။

## ကျောက်စာ
နမော ဗုဒ္ဓဿ။     ။ သက္ကရာဇ် ၆၂၈ ခု၊ ပိသျှက်နှစ်၊ နံကာလဆန်း၊ ၇ − ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့၊ မထိလိုမြေး၊ မင်းမယား၊ သိင်္ဃသူ့သမီး၊ ဖြစ်သောဆင်းရဲ၊ အိုမင်းသောဆင်းရဲ၊ သေသောဆင်းရဲ၊ မချစ်သောသူနှင့်တကွ နေသောဆင်းရဲ၊ ချစ်သောသူနှင့် ကွေကွင်းသောဆင်းရဲ၊  လို၍ မရသော ဆင်းရဲ၊ ဤသို့ကစသော အတိုင်းမသိသောဆင်းရဲတို့သည် နှိပ်စက်သောခန္ဓာကို စွန့်ထားခဲ့၍ ဆင်းရဲခပ်သိမ်းကင်းသော ၊ ချမ်းသာစွာသော၊ မြတ်သောနိဗ္ဗာန်ကိုလျှင် ငါလိုသတည်းဟူ၍ ချစ်စွာသော၊ မြတ်သော၊ ရွှေငွေကစသော ဥစ္စာတို့ကို စွန့်၍ ပြုသော ကျောင်းတွင်နေသော သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာဟူသော ကျေးဇူးသုံးပါးကိုရှာသော သတင်းစင်သော ဘုရားတပည့်သား ရဟန်းသင်္ဃာ ချမ်းသာစိမ့်သောငှာ လယ်၊ ဥယျာဉ်၊ ကျွန်ခပင်း အကြွင်းမဲ့လျှင်လှူ၏။ ဤငါတို့ ပြုသောကောင်းမှုအကျိုး အတို့ခပ်သိမ်းသော အစိုးရသော ရေမြေသခင်ဖြစ်သော မင်းကြီးလည်းရစေ၏။ ဤကောင်းမှုအာနုဘော်ဖြင့် တိုင်းပြည်ကား ခပ်သိမ်းသော နှိုက်နေသော လူခပ်သိမ်းသော၏ အစီးအပွား ချမ်းသာကိုရှာပေးလျက် သက်တော်ရှည်စွာနေ၍ ဤကောင်းမှုကို ထောက်ပင့်စေသတည်း။ မိဖုရားစသော မောင်းမတော်ခပ်သိမ်းလည်း ရစေ၏။ အချင်းချင်းအမျက် အဤတစ်စေ့ မရှိ၊ ချစ်သောမျက်စိဖြင့် ရှုကြရစေ၏။ ယခုရှိသော နောင်ဖြစ်လတ်အံ့ သော မင်းကြီ မင်းသား အမတ်စသော သူခပ်သိမ်းလည်း ရစေတည်း။ အရေးအရာယူပါစေသတည်း။ ယမမင်းစသော သတ္တဝါခပ်သိမ်းလည်း ရစေသတည်း။ အရအမိကိုလိုသောသူကား အရအမိရစေ၏။ ကောင်းမှု ကိုလိုသောသူကား ကောင်းမှုကို ရစေ၏။ ငါလည်း ရမ္မက်ကြီးသော၊ မရောင့်ရဲတတ်သော၊ အမျက်ကြီးသော၊ သူတစ်ထူးကို ညှဉ်းဆဲတတ်သော၊ ပညာမရှိသော၊ မိုက်သော၊ ဝန်တိုသော၊ အပေးအကမ်းမရှိသော၊ သစ္စာမရှိသော၊ ပျက်တတ်သော၊ မေ့လျော့သော၊ အောက်မေ့တသကင်းသော၊ မဖြစ်မူ၍ ရမ္မက်နည်းသော၊ ရောင့်ရဲလွယ်သော၊ အမျက်နည်းသော၊ သနားတတ်သော၊ ပညာရှိသော၊ အကြောင်းကိုသိတတ်သော၊ ဝန်မတိုသော၊ အပေးအကမ်းရှိသော၊ သစ္စာရှိသော၊ မပျက်တတ်သော၊ မမေ့လျော့သော၊ အောက်မေ့တသရှိသော ဤသို့သော ကျေးဇူးတို့နှင့်ပြည့်စုံလျက် သံသရာနှိုက်ကျင်လည်၍ မေတ္တယျဘုရား မျက်မှောက်ကင်္ကာလျှင် မြတ်သောအကျွတ် တရားရလိုသတည်း။

## ခက်ဆစ်အဖွင့်
၁။ နမောဗုဒ္ဓဿ = ဘုရားအားရှိခိုးပါ၏။

၂။ ပိသျှက်နှစ် = ကဆုန်လ၏ စန်းယှဉ်နက္ခတ်ဖြစ်သော ဝိသာခါနက္ခတ်နှင့် စန်းယှဉ်သောနှစ်။ ဆယ့်နှစ်ရာသီစက်ဝန်းတွင် ဒုတိယမြောက်နှစ်အမည်။

၃။ နံကာလ = ဝါခေါင်လ။

၄။ သိင်္ဃသူ = ခြင်္သေ့ကဲ့သို့ရဲရင့်သူဟု အနက်ဆောင်သည့် ဘွဲ့အမည်။

၅။ ကျေးဇူး = အကျိုး။ အရည်အသွေး။

၆။ သတင်းစင် = အကျင့်စင်ကြယ်သည်။

၇။ အတို့ = ကျွန်ုပ်တို့။

၈။ အာနုဘော် = ဘုန်းတန်ခိုး။ စွမ်းရည်။

၉။ မောင်းမတော် =ဆောင်ရနန်းရမဟုတ်သော မိဖုရားငယ်။

၁၀။ အမျက်အဤ = အမျက်ဒေါသ။

၁၁။ အရေးအရာယူ = အရေးတယူပြုသည်။

၁၂။ အရအမိ = လက်ငင်းအကျိုး။

၁၃။ ရမ္မက် = တပ်မက်ခြင်း။ လောဘ။

၁၄။ မေတ္တယျ = ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာတွင် ဂေါတမဘုရားနောက် ပွင့်မည့် အရိမေတ္တယျဘုရား။

၁၅။ ကင်္ကာ = မျက်မှောက်။

၁၆။ အကျွတ်တရား = သံသရာမှ လွတ်မြောက်စေသော တရား။

၁၇။ ခပင်း = အားလုံး၊ ခပ်သိမ်း။

## ကိုးကား
အားသလပ်စ် (ဂြိုဟ်ရံလ)

**အားသလပ်စ် ** သည် စနေဂြိုဟ်၏ အတွင်းပိုင်း ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်သည်။ ယင်းအား ၁၉၈၀ ခုနှစ်တွင် Richard Terrile ဆိုသူက ဗွိုင်ယေဂျာ ၁မှ ရိုက်ကူးထားသော ဓာတ်ပုံမှတဆင့် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
အမယ်သီးယာ (ဂြိုဟ်ရံလ)

**အမယ်သီးယာ** သည် ဂျူပီတာဂြိုဟ်၏ အကွာအဝေးအားဖြင့် တတိယမြောက် ဂြိုဟ်ရံလတစ်စင်းဖြစ်ပြီး ၁၉၈၂ စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့၌ အက်ဒွပ် အင်မာဆင် ဘားနတ် (Edward Emerson Barnard) ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယင်းသည် ဂျူပီတာကွင်း၏ အပြင်ဘက်စွန်း ၁၈၁၀၀၀ ကီလိုမီတာအကွာမှ ဂျူပီတာအား လှည့်ပတ်လျက်ရှိပြီး ဂျူပီတာ၏ အတွင်းပိုင်း ဂြိုဟ်ရံလများထဲတွင် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် ဗွိုင်ယေဂျာ ၁၊ ၂ အာကာသယာဉ်များက အမယ်သီးယာ၏ ပုံများကို ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ ခုနှစ်များ နောက်ပိုင်းတွင် ဂယ်လီလီယို အာကာသယာဉ်မှ အသေးစိပ် ရိုက်ကူးနိုင်ခဲ့သည်။ ဂြိုဟ်ရံလ၏ မျက်နှာပြင်သည် နီရဲလျက်ရှိသည်မှာ အိုင်အိုမှ ဆာလဖာနှင့် အခြားအရာများကြောင့် ဖြစ်နိုင်လေသည်။

## မှတ်စု
## ကိုးကား