open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ရုခိုခုပြတိုက်

**ရုခိုခုပြတိုက်** သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုမြို့၊ ရှိမိုဂယောရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာပြတိုက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ရုခိုခုတက္ကသိုလ်တည်ထောင်ခြင်း နှစ် ၃၇၀ ပြည့်အထိမ်းအမှတ်အနေဖြင့် ပြတိုက်ကို တည်ထောင်ရန် စိတ်ကူးအကြံဉာဏ်ရခဲ့သည်။ ပြတိုက်ကို ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် နိရှိဟွန်းဂန်းဂျိကျောင်းတော်၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ 

## ရုပ်ပုံများ

File:170128 Ryukoku Museum Kyoto Japan03s3.jpg|ပြတိုက်အဝင်နေရာ
File:170128 Ryukoku Museum Kyoto Japan04s3.jpg|ပြတိုက်ရှိ ကော်ဖီဆိုင်

## ပိုမိုကြည့်ရှုရန်
* List of National Treasures of Japan (writings: Japanese books)
* ကျိုတိုအမျိုးသားပြတိုက်
* နိရှိဟွန်းဂန်းဂျိကျောင်းတော်

## ပြင်ပလင့်များ
* Ryukoku Museum

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ
ယုတ္တိသင်္ကေတ

အတွင်း စနည်စကျ တည်ဆောက်လိုက်လျှင် သရုပ်ကျော့ ဖှော်မျူလာ (well-fromed formula) များ ရလာမည်၊ စနည်မကျလျှင်မူ သရုပ်ပျက် (nonsonse)များသာ ဖြစ်သွားမည်။ သီအိုရမ်ဆိုသည်တို့ကို သရုပ်ကျော့် ဖှော်မျူလာ (well-formed formula)တို့မှ ထပ်ဆင့် တည်ဆောက်ရ၏။]]

ယုတ္တိဗေဒ တွင် အသုံးပြုသော **သင်္ကေတများ** (အင်္ဂလိပ်: **symbols**) သို့မဟုတ် **ယုတ္တိသင်္ကေတများ** () ဆိုသည်မှာ မည်သည့် အခြင်းအရာကို ဖြစ်စေ၊ အကြောင်းအရာကို ဖြစ်စေ စည်းချပ်စနစ်နှင့် ရေးသားခြင်းများ၌ သုံးရန် လေ့လာသူချင်း ညှိယူသတ်မှတ်ထားသော အရေးအခြစ် ပုံပန်းများ ဖြစ်သည်။
* မည်သည့်ပုဂ္ဂိုလ်၊ မည်သည့်အရာ၊ မည်သည့် အဖြစ်အပျက် စသည့် အခြင်းအရာများကို အခြင်းအရာ ညွန်းလုံး (atomic formula)တို့နှင့် ကိုယ်စားပြုကြသည်။
* ဖြစ်ပျက်ခြင်း-မဖြစ်ပျက်ခြင်း၊ အခြားအခြင်းအရာနှင့် ဆန့်ကျင်ခြင်း၊ ပေါင်းစည်းခြင်း၊ အကြောင်းအရင်း ဖြစ်ခြင်း အကျိုးရလဒ် ဖြစ်ခြင်း၊ စသည်ကို့ကိုမူ အကြောင်းအရာ သင်္ကေတ (logical connective)တို့နှင့် ကိုယ်စားပြုကြသည်။
* သို့ဖြင့် အခြင်းအရာ သင်္ကေတတို့ကို ဇာတ်ကောင်သဖွယ်၊ အကြောင်းအရာ သင်္ကေတတို့ကို ဇာတ်ကောင်တို့ကြား ဆက်စပ်ပုံသဖွယ် ထားလျက် ရေးသားတွေးခေါ်ကြလျှင်၊ စည်းချပ်တွေးစစ်ဗေဒ (formal logical)၌ သင်္ချာကြားခံသဖွယ် အသုံးပြုလေ့လာကြသည့် စည်းချပ် စနစ် စည်းချပ်စနစ် (formal language)ကို ပညာရပ်သုံး ဘာသာစကား တစ်ခုအဖြစ် ရရှိပေသည်။

ကဏ္ဍ:ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ အယူအဆများ
ဗိုလ်ချုပ်ကြီး

**ဗိုလ်ချုပ်ကြီး** (အင်္ဂလိပ်: General) ဆိုသည်မှာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ အဆင့်မြင့်ရာထူးတစ်ခုဖြစ်သည်။ လက်နက်ကိုင်ဆောင်သည့်အဖွဲ့အစည်းများတွင် ခန့်အပ်သည့် ရာထူး ဖြစ်ကာ မြန်မာ့တပ်မတော် တွင် တတိယအဆင့်ရှိ ရာထူးဟု သတ်မှတ်ထားသည်။အဆိုပါရာထူး၏ အထက်တွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး (အင်္ဂလိပ်: Vice Senior General) အဆင့် နှင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး (အင်္ဂလိပ်: Senior General) တို့သာ ရှိတော့သည်။

## တပ်မတော် 
ကာကွယ်ရေးဌာနကောင်စီ ညွှန်ကြားလွှာ (၁/၂၀၂၁)အရ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ရာထူး နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ရာထူးတို့အတွက် အသက်ကန့်သတ်ချက်မှာ မရှိတော့သော်လည်း  ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့် ရာထူးကိုမူ  ၄ နှစ်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခွင့်ရှိကာ လိုအပ်လျှင် ၂ နှစ်ထက်မပိုသော သက်တမ်းအထိ ထပ်တိုးနိုင်သည်။ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်အတွက် တာဝန်သတ်မှတ်ချက်အား ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ရေ၊လေ)၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ) နှင့် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ) တို့ထံ အပ်နှင်းထားသည်။ 

တစ်ဖက်တွင်လည်း ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ နောက်ပိုင်း တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်နေရာအချို့၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး နေရာ နှင့် ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး နေရာ အပါအဝင် အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် နေရာတို့အား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ရှိသူများ ထားရှိသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ ရာထူးအဆင့်များ
ကဏ္ဍ:တပ်မတော်၏ စစ်ဘက်ရာထူးတာဝန်ခန့်အပ်မှုများ
အခြင်းအရာ(ညွှန်း)

စည်းချပ် တွေးစစ်ဗေဒ (Formal Logic) တွင် သုံးသော **အခြင်းအရာ(ညွှန်း)** သို့မဟုတ် **ညွှန်းလုံးစ** ()ဆိုသည်မှာ ထပ်မံခွဲစိတ်၍ မရတော့သော (ဖွဲ့စည်းပုံအရ အခြေခံသဲတပွင့် ဆန်သော) ညွှန်းလုံး (formula) တို့ကို ခေါ်သည်။ မြန်မာသဒ္ဒါတွင် ပင်ကိုနာမ်တခုချင်းစီ၌ အခြားသော ဝါစင်္ကများကို အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် မပါရှိတော့သည့် နည်းတူ၊ စည်းချပ်စနစ် ဘာသာစကား (fommal language) အရ ဆိုရလျှင် အကြောင်းအရာ(ညွှန်းလုံး) တခုစီ၌ အတွင်းပိုင်း တွေးနည်းပညာရပ်သုံး ဝါစင်္ကများ ဟူ၍ မရှိတော့၊ ထပ်မံခွဲစိတ်မရအောင် အခြေခံ ပါဝင်ရာသဲတပွင့်ကျပေသည်။
သာဓကအားဖြင့် ∀*x. P* (*x*) ∧ ∃*y. Q* (*y*, *f* (*x*)) ∨ ∃*z. R* (*z*) ဟူသော ညွှန်းလုံးကြီး၌ ပါဝင်သော 
*  P (x) 
* Q (y, f (x))
* R (z)
တို့မှာ ကိုယ်စီမှာ အခြင်းအရာ(ညွှန်းလုံးစ)များ ဖြစ်ကြသည်။
ညွှန်းလုံး

စည်းချပ် တွေးစစ်ဗေဒ (Formal Logic) တွင် သုံးသော **ညွှန်းလုံး** (ခေါ်) *နည်းစနစ်ဝင်* **(သရုပ်ကျော့) ဖှော်မျူလာ** () ဆိုသည်မှာ - စည်းချပ်စနစ် ဘာသာစကား တခုခုတွင် ပုဒ်သဖွယ် ထည့်သွင်းအသုံးပြုနိုင်သည့် အခြင်းအရာညွှန်း ဝေါဟာရ အစအန တစ်ခု၊ သို့တည်းမဟုတ် တစ်ခုသဖွယ် တွဲလျက်လုပ်ဆောင်သော ထိုသို့ ဝေါဟာရ ပေါင်းတွဲလျက် တစ်ခုကို ညွှန်းသည်။ အကယ်၍ ဝေါဟာရအတွဲ ပုဒ် ဖြစ်နေလျှင် (ပိုမိုအခြေခံကျသော ဝေါဟာရ အစအနများကို အစိတ်အပိုင်းသဖွယ် စီစပ်ထားသည့် ပေါင်းစပ်မှု ဖြစ်နေလျှင်)၊ ဆက်စပ်စဉ်းစားမှု (reasoning) မှန်မှန်နှင့် ပေါင်းစပ်ထားခြင်း ဖြစ်ပါမှ **ဖှော်မျူလာ (ခေါ်) ညွှန်းလုံး မြောက်**သည်၊ **သရုပ်ကျော့ ဖှော်မျူလာ (မှန်ကန်အသုံးဝင်သော ညွှန်းလုံး) ဟု ခေါ်ရန်လျော်**သည်။
သာဓကအားဖြင့် တွေးစစ်ဗေဒ(logic)သုံး အကြောင်းဆက် သင်္ကေတ (logical connective) တစ်ခု ဖြစ်သည့်  \lor  သုံး၍  P နှင့်  Q ဟူသော ညွှန်းလုံးစ (atomic formla) ၂ခုကို ပေါင်းစပ်ထားသည့်  P \lor Q  ဟူသော တွေးစစ်ဗေဒသုံး ဝေါဟာရမှာ **ညွှန်းလုံး** တစ်ခု ဖြစ်မြောက်ပါသည်။
အံ့ဖွယ် - လိပ်ခုံးကျိုင်း၏ စွန့်စားခန်း

***အံ့ဖွယ် - လိပ်ခုံးကျိုင်း၏ စွန့်စားခန်း*** (    ; အများအားဖြင့် ***Miraculous Ladybug*** သို့မဟုတ် ရိုးရိုး ***Miraculous*** )      သည် 2015 ခုနှစ် ပြင်သစ်ကာတွန်း မှော်မိန်းကလေး စူပါဟီးရိုး  Thomas Astruc မှ ဖန်တီးပြီး Jeremy Zag မှ ဖန်တီးထုတ်လုပ်ထားသော ရုပ်သံစီးရီးတစ်ခုဖြစ်သည်။ အဆိုပါစီးရီးကို ပြင်သစ်ကုမ္ပဏီများ Zagtoon နှင့် Method Animation တို့မှ ဂျပန်စတူဒီယို Toei Animation နှင့် နိုင်ငံတကာကုမ္ပဏီများမှ ဥရောပဌာနခွဲတို့ ပူးပေါင်း၍ ထုတ်လုပ်ပါသည်။

ဇာတ်လမ်းတွဲသည် မြို့တော်ကို လူဆိုးများရန်မှကာကွယ်ရန် စူပါဟီးရိုးများဖြစ်သည့် လိပ်ခုံးကျိုင်း နှင့် ကြောင်နက်အဖြစ်အသွင်ပြောင်းသော မာရီးအီတီ ဒူးနာတာ-Cheng နှင့် Adrien Agreste တို့မှ ဆယ်ကျော်သက်နှစ်ဦးကို အာရုံစိုက်ထားသည်။. 

TF1 ၏ TFOU block တွင် 2015 ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ 19 ရက်နေ့တွင် ပြင်သစ်တွင် ပွဲဦးထွက်မပြသမီ၊ [8] စီးရီးကို EBS1 တွင် 2015 ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ 1 ရက်နေ့တွင် တောင်ကိုရီးယားတွင် ပထမဆုံးပြသခဲ့သည်။  နိုင်ငံတကာတွင်၊ ၎င်းကို အချို့နိုင်ငံများတွင် ခြွင်းချက်ဖြင့် Disney ပိုင်ဆိုင်သော ချန်နယ်များ သို့မဟုတ် Disney+ တွင် အဓိကထုတ်လွှင့်သည်။

စီးရီးသည် ရုပ်ပြစာအုပ်များ၊ ဝတ္ထုများနှင့် ဗီဒီယိုဂိမ်းများအပါအဝင် ထုတ်ကုန်အများအပြားနှင့် ဆက်စပ်နေသော မီဒီယာလုပ်ငန်း တစ်ခုအဖြစ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ *Ladybug &amp;amp; Cat Noir: The Movie* ဇာတ်ကားကို ပြင်သစ်တွင် 2023 ခုနှစ်တွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။
ကဏ္ဍ:စပိန်ဘာသာစကား ရင်းမြစ်များ ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ (es)
တွေးစဉ်

တွေးစစ်ဗေဒ (Logic) တွင် **တွေးစဉ်** (သို့) **တွေးချက် အစဉ်အတန်း** (သို့) **တွေးလုံးစု** () ဆိုသည်မှာ -
* သိထားချက်များ (premises) အဖြစ် လျာထားသော တွေးလုံးစာရင်းနှင့်
* ၎င်းလျာထားစာရင်းကို အခြေပြုသည့် ကောက်ချက် (conlusion) အဖြစ် ဆင့်တွေးသော အဆိုပြုတွေးလုံး
ဤသို့သော တွေးလုံး(တွေးချက်) အစဉ်အတန်း တွဲလျက်ပေါင်းလျက် တစ်ခုတစ်ခုကို ညွှန်းဆိုသည်။

စည်းချပ် တွေးစစ်ဗေဒ (Formal Logic) တွင်၊ တွေးစဉ်တခုခုကို သင်္ချာနည်းဖြင့် အစုတစ်ခု သဖွယ် စဉ်းစားကိုင်တွယ်လျှင် တွေးလုံးများ (premises) မှာ ၎င်း၏ အစုဝင်များ ဖြစ်နေမည်။
သိထားချက်

**သိထားချက်** (သို့) **သိလျာချက်** () ဆိုသည်မှာ တွေးစစ်ဗေဒ (Logic) ၏ တွေးစဉ် (argument) တစ်ခုအတွင်း ကောက်ချက် တခုခုကို ပုံသွင်းသက်သေပြု ပံ့ပိုးနေသည့် အစိတ်အပိုင်းများအဖြစ် ပါဝင်သော တွေးလုံးမျိုးကို ညွှန်းသည်။ သို့ဖြင့် တွေးစဉ်က သင်္ချာနည်းဖြင့် အစုတစ်ခု ဖြစ်လျှင် တွေးလုံးများက သူ့အစုဝင်များအဖြစ် ရှိမည်။
သာဓကအားဖြင့် "မိုးလည်း ရွာမထား" ဟူသည့် တွေးလုံးနှင့် "မြေပြင်တဝိုက် ရေစိုနေသည်" ဟူသည့် တွေးလုံးတို့ကို သိထားချက် (premise) များအဖြစ် လျာထားလျက် "တစ်စုံတဦးက ရေဖြန်းထားခြင်း ဖြစ်မည်" ဟူသော ဖြစ်တန်ကြောင်း ကောက်ချက် (conclusion) တွေးလုံး ထွက်ပေါ်သည့် တွေးစဉ်တွင်လည်း သိထားချက်များကိ ကောက်ချက်ကို ပံ့ပိုးပေးနေသည်။

## အကိုးအကား
ကောက်ချက်

**ကောက်ချက်** () ဆိုသည်မှာ တွေးစစ်ဗေဒ(Logic)၏ တွေးစဉ်တခုခုဖြင့် (အခြားသော သိထားချက်များ အပေါ် အခြေခံကာ) ဆက်စပ်တွေးထုတ်ထားသည့် အဆိုပြုချက်(တွေးလုံး)ကို ညွှန်းသည်။ သို့ဖြင့် တွေးစဉ်အတွင်း၌ တွေးသူက သိထားချက်များကို တွေးလုံးအုတ်မြစ်ပြုကာ ကောက်ချက်ကို ဆက်စပ်တွေးထုတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။

## စည်းချပ် တွေးစစ်ဗေဒ (Formal Logic) အတွင်း ကောက်ချက်အမျိုးမျိုး 
ဆင်ခြင်နည်း အသွင်ကွဲများကို လိုက်၍ ကောက်ချက်အမျိုးမျိုးကို တွေ့ရှိရနိုင်သည်။

### အကြောင်းအရင်း ကောက်ချက် 
ဆိုင်ရာ သိထားချက်(သိလျာချက်)များကို နောက်ဆက်တွဲအဖြစ် ဖြစ်ပေါ်စေသည့် အကြောင်းအရင်းသဖွယ် ဖြစ်နေမည့် ကောက်ချက်မျိုးကို **အကြောင်းအရင်း ကောက်ချက် (abductive conslusion)** ဟု ခေါ်နိုင်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် ဆိုသော်၊ သိလျာချက်များမှ ဖြစ်တန်ကြောင်းရှာ ဆင်ခြင်နည်းဖြင့် ကောက်ချက်ကို ဆက်စပ်တွေးထုတ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
သာဓကအားဖြင့် "ရွာပြီးစမိုး အုံ့နေသည်"၊ "လမ်း ရေစိုနေသည်" ဟူသော အချက်အလက်များကို သိထားချက်များအဖြစ် လျာလိုက်၍ ("ဤသည်မှာ မိုးရွာထားခြင်းကြောင့် ဖြစ်မည်"ဟု စဉ်းစားလိုက်ခြင်းဖြင့်) "မိုးရွာထားသည်" ဟူသော ကောက်ချက်ကို ထုတ်လိုက်ခြင်းသည် *ဖြစ်တန်ကြောင်းရှာ ဆင်ခြင်နည်း (Abductive Reasioning)* ကို သုံးလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။

### စာရင်းချုပ် ကောက်ချက် 
တနည်းနည်းဆင်တူသော သိထားချက်(သိလျာချက်)များကို ပြန်လည် စာရင်းချုပ်ကြည့်သည့်နှယ် ဆက်စပ်တွေးထုတ်လိုက်သော အဆိုပြုချက် (တွေးလုံး)သည် **စာရင်းချုပ် ကောက်ချက် (inductive conclusion)** ဟု ခေါ်နိုင်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် ဆိုသော်၊ သိလျာချက်များမှ စာရင်းချုပ် ဆင်ခြင်နည်းဖြင့် ကောက်ချက်ကို ဆက်စပ်တွေးထုတ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
သာဓကအားဖြင့် "မိုးရွာလျှင် လမ်း-က ရေစိုသည်"၊ "မိုးရွာလျှင် လမ်း-ခ ရေစိုသည်"၊ "မိုးရွာလျှင် လမ်း-ဂ ရေစိုသည်" အစရှိသော သိလျာချက်များကို (ရှိသမျှ အတွေ့အကြုံဖြင့်) စာရင်းချုပ်ကြည့်လျက် "မိုးရွာလျှင် လမ်းတိုင်း ရေစိုသည်" ဟူသော ကောက်ချက်မျိုး ဆက်စပ်တွေးထုတ်လိုက်ခြင်းသည် *စာရင်းချုပ် ဆင်ခြင်နည်း (Inductive Reasoning)* ကို သုံးလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။

### စာရင်းထုတ် ကောက်ချက် 
ရှိပြီးသား စာရင်းများကို ထုတ်ကြည့်သကဲ့သို့၊ မိမိ၏ စာရင်းရှိ သိထားချက်များကို (သင်္ချာဆန်ဆန်) တွေးစစ်သုံး သင်္ကေတများအဖြစ် ကြည့်ပြီးနောက် သိထားချက်တစ်ခုရှိ ညွှန်းလုံး နှင့် အခြားတစ်ခုရှိ ညွှန်းလုံးတို့ အချင်းချင်း မည်သူက မည်သူ၏ အစုဝင်၊ အစုပိုင်း သဖွယ် ရှိနေသေးလော စသည့် ဆက်စပ်ပုံများကို ဆက်လက်ထောက်ထားလျက် **စာရင်းထုတ် ကောက်ချက် (deductive conclusion)** များကိုလည်း ဆက်စပ်တွေးထုတ်နိုင်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် ဆိုသော်၊ သိလျာချက်များမှ စာရင်းထုတ် ဆင်ခြင်နည်းဖြင့် ကောက်ချက်ကို ဆက်စပ်တွေးထုတ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
သာဓကအားဖြင့် "မိုးရွာလျှင် လမ်းတိုင်း ရေစိုသည်" ဟူသော အချက်နှင့် "ဤအရာက လမ်း ဖြစ်သည်" ဟူသော မိမိ၏ စာရင်းရှိပြီး သိလျာချက်ချင်း ယှဉ်ထပ်ဆက်စပ်၍ "မိုးရွာလျှင် ဤအရာလည်း (လမ်းတစ်ခုအဖြစ်) ရေစိုမည်သာ" ဟု ကောက်ချက် ထုတ်ကြည့်ခြင်းသည် *စာရင်းထုတ် ဆင်ခြင်နည်း (Deductive Reasioning)* ကို သုံးလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။
အကြောင်းသင့် ဆင်ခြင်မှု

**အကြောင်းသင့် ဆင်ခြင်မှု** () ဆိုသည်မှာ ကောက်ချက်တခုခုထံသို့ တွေးစစ်ဗေဒ(Logic)အားဖြင့် မှန်ကန်စနစ်ကျစွာ ရောက်ရှိအောင် အားထုတ်ခြင်း အတွေးလုပ်ငန်းများ ဖြစ်သည်။

စည်းချပ် တွေးစစ်ဗေဒ (Formal Logic) ဆန်ဆန် ဆိုရလျှင်၊ ယခု ဆက်စပ်တွေးထုတ်လိုက်မည့် ကောက်ချက်က ယခင်သိလျာချက်များ၏ အကြောင်းအရင်း ဖြစ်နေမည်လော၊ ထိုသိလျာချက်များကို စာရင်းချုပ်ကြည့်ခြင်းလော၊ စသည့် သိထားချက်-ကောက်ချက်ကြား သက်ဆိုင်ဆက်စပ်ပုံများမှာ အသုံးပြုလိုက်သော ဆင်ခြင်နည်း အသွင်ကွဲများအပေါ် မူတည်နေပေသည်။
ပုံစံကျ ဘာသာစကား

ယုတ္တိဗေဒ၊ သင်္ချာ၊ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ နှင့် ဘာသာဗေဒ ဘာသာရပ်များတွင် **ပုံစံကျ ဘာသာစကား** () ဆိုသည်မှာ "အက္ခရာ" ဟု ခေါ်သော သင်္ကေတအစုတစ်ခုမှ ယူထားသော သင်္ကေတများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် စကားလုံးကြိုး အစုအဝေးတစ်ခု ဖြစ်သည်။

ပုံစံကျ ဘာသာစကားတစ်ခု၏ အက္ခရာသည် စကားလုံးကြိုးများ (strings) (သို့မဟုတ် "စကားလုံးများ" ဟုလည်း ခေါ်သည်) အဖြစ် ဆက်စပ်ပေါင်းစည်းနိုင်သော သင်္ကေတများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ သီးခြားပုံစံကျ ဘာသာစကားတစ်ခုတွင် ပါဝင်သော စကားလုံးများကို တစ်ခါတစ်ရံတွင် "စနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းထားသော စကားလုံးများ" (well-formed words) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ပုံစံကျ ဘာသာစကားကို ပုံမှန်အားဖြင့် ပုံမှန် သဒ္ဒါ သို့မဟုတ် အခြေအနေကင်းမဲ့ သဒ္ဒါ (context-free grammar) ကဲ့သို့သော ပုံစံကျ သဒ္ဒါ (formal grammar) များကို အသုံးပြု၍ သတ်မှတ်ဖော်ပြကြသည်။

ကွန်ပျူတာသိပ္ပံတွင် ပုံစံကျ ဘာသာစကားများကို ပရိုဂရမ်ရေးသားခြင်း ဘာသာစကားများ၏ သဒ္ဒါကို အခြေခံအဖြစ် အသုံးပြုကြသည့်အပြင် သဘာဝဘာသာစကားများ၏ အချို့သော အပိုင်းများကို ပုံစံချထားသော စနစ်များတွင်လည်း အခြေခံအဖြစ် အသုံးပြုသည်။ ထိုကဲ့သို့သော စနစ်များတွင် ပါဝင်သော စကားလုံးများသည် အဓိပ္ပာယ် သို့မဟုတ် အနက်အဓိပ္ပာယ်ဆိုင်ရာ လက္ခဏာများနှင့် ဆက်စပ်နေသော အယူအဆများကို ကိုယ်စားပြုသည်။ တွက်ချက်မှုဆိုင်ရာ ရှုပ်ထွေးမှု သီအိုရီ (computational complexity theory) တွင် ဆုံးဖြတ်ချက်ဆိုင်ရာ ပြဿနာများကို ပုံမှန်အားဖြင့် ပုံစံကျ ဘာသာစကားများအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး၊ ရှုပ်ထွေးမှု အတန်းအစားများ (complexity classes) ကိုမူ ကန့်သတ်ထားသော တွက်ချက်မှုစွမ်းအားရှိသည့် စက်များဖြင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာနိုင်သော (parsed) ပုံစံကျ ဘာသာစကားများ၏ အစုအဝေးအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။

ယုတ္တိဗေဒနှင့် သင်္ချာ၏ အခြေခံသဘောတရားများတွင် ပုံစံကျ ဘာသာစကားများကို သဘောတရားဆိုင်ရာ စနစ်များ (axiomatic systems) ၏ ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံကို ကိုယ်စားပြုရန် အသုံးပြုပြီး၊ သင်္ချာဆိုင်ရာ ပုံစံသွင်းခြင်း (mathematical formalism) သည် သင်္ချာအားလုံးကို ဤနည်းလမ်းဖြင့် ပုံစံကျ ဘာသာစကားများ၏ ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ ခြယ်လှယ်မှု (syntactic manipulation) အဖြစ်သို့ လျှော့ချနိုင်သည်ဟူသော ဒဿနတစ်ခုဖြစ်သည်။

**ပုံစံကျ ဘာသာစကား သီအိုရီ** ဟူသော ဘာသာရပ်နယ်ပယ်သည် အဓိကအားဖြင့် ထိုဘာသာစကားများ၏ စင်စစ်အားဖြင့် ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ (syntactic) ရှုထောင့်များ၊ ဆိုလိုသည်မှာ ၎င်းတို့၏ အတွင်းပိုင်းဖွဲ့စည်းပုံ ပုံစံများကို လေ့လာသည်။ ပုံစံကျ ဘာသာစကား သီအိုရီသည် သဘာဝဘာသာစကားများ (natural languages) ၏ ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းညီညွတ်မှုများကို နားလည်ရန် လမ်းကြောင်းတစ်ရပ်အဖြစ် ဘာသာဗေဒမှ ဆင်းသက် ပေါက်ဖွားလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အသုံးချ သင်္ချာ
တက်လာနေ

***တက်လာနေ*** () သည် ဂျီယိုဗာနာ အန်တိုနီလီ၊ ဘရူနို ဂါဂလီယာဆို၊ ရာဖယ် ကာဒိုဆို၊ Laura Cardoso၊ လူးဝစ် မီလို၊ ဖရန်စစ္စကို ကူအိုကို၊ Aracy Balabanian နှင့် Marcello Novaes တို့ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသည့် ဘရာဇီး တီဗီနိုဗီလာဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ၂၀၁၆ ဩဂုတ် ၂၉ တွင် တီဗွီ ဂလိုဘို ရုပ်သံလိုင်း တွင် ထုတ်လွှင့် ပြသခဲ့သည်။

## သရုပ်ဆောင်များနှင့် ဇာတ်ကောင်များ 
* အဲလစ် တနခ (Alice Tanaka) အဖြစ် ဂျီယိုဗာနာ အန်တိုနီလီ
* မာရီယို ဒီ အိန်ဂျလီ (Mario de Angeli) အဖြစ် ဘရူနို ဂါဂလီယာဆို
* လေနီတာ (Lenita) အဖြစ် လက်တီစီယာ စပီလာ
* ဗစ်တိုရီယို (Vittorio) အဖြစ် Marcello Novaes
* Ralf အဖြစ် Henri Castelli
* ဆီဆာ (César) အဖြစ် ရာဖယ် ကာဒိုဆို
* Geppina အဖြစ် Aracy Balabanian
* Gaetano အဖြစ် ဖရန်စစ္စကို ကူအိုကို
* လော်ရီတာ (Loretta) အဖြစ် ကလော်ဒီယာ အိုဟာနာ
* ဆင်ဟာ (Sinhá) အဖြစ် Laura Cardoso
* ဖေလီပီ (Felipe) အဖြစ် မာဆယ်လို ဖာရီယာ
* တီယာဂို (Tiago) အဖြစ် မာဆယ်လို မီလို ဂျူနီယာ
* ဒိုရာ (Dora) အဖြစ် ဂျူလီယာနာ အဲလ်ဗက်စ်
* ဗန်ဒါ (Vanda) အဖြစ် Cinara Leal
* နူနို (Nuno) အဖြစ် Pablo Morais

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ် 
*  
* 
* 
* 
* 

ကဏ္ဍ:ဘရာဇီး ရုပ်မြင်သံကြား ဇာတ်လမ်းတွဲများ
ကဏ္ဍ:ပေါ်တူဂီဘာသာ တီဗွီဇာတ်လမ်းတွဲ အစီစဉ်
ယှဉ်တွဲပြ နာမ်ဝိဘတ်

ယှဉ်တွဲခြင်း၊ ပေါင်းစည်းခြင်းကို ပြသော နာမ်ဝိဘတ်ကို **ယှဉ်တွဲပြ နာမ်ဝိဘတ်** (သို့) **ယှဉ်တွဲပြဝိဘတ်** ဟု ခေါ်သည်။

ဥပမာ − *"မိုးစက်များသည် လေပြင်းနှင့်အတူ ကျဆင်းတိုက်ခတ်လာသည်။"*
*"နှင့်အတူ"* သည် **ယှဉ်တွဲပြ (နာမ်)ဝိဘတ်** ဖြစ်သည်။
ဤဝါကျ၌ - *"လေပြင်း"* ဟူသော နာမ်စကားလုံး၏ အနောက်ကပ်လျက်၌ *"နှင့်အတူ"* ဟူသော ယှဉ်တွဲပြနာမ်ဝိဘတ် ပါရှိခြင်းဖြင့် *"လေပြင်းနှင့်အတူ"* ဟူသော ပုဒ်သည် မိုးစက်က ထိုလေပြင်းနှင့် **ယှဉ်တွဲ** ကျဆင်းလာကြောင်း ဖော်ညွှန်းနေသည်။

## အကိုးအကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာသဒ္ဒါ
ဆင်ခြင်နည်း အသွင်ကွဲများ

သိထားချက်(သိလျာချက်)များကို အတွေးအုတ်မြစ်ပြု၍ ကောက်ချက်တွေးလုံး တခုခုကို ၎င်းတို့ထံမှ စနစ်တကျ တွေးထုတ်ကြည့်ခြင်း ဖြစ်သော အကြောင်းသင့် ဆင်ခြင်မှု (logical reasoning) ၏ အတွေ့များသည့် အသွင်ကွဲများမှာ ဤသည်တို့ ဖြစ်သည်။

### ဖြစ်တန်ကြောင်းရှာ ဆင်ခြင်နည်း (Abductive Reasoning) 
ကောက်ချက်တခုခုကို ဆိုင်ရာသိထားချက်များမှ ဤ ဖြစ်တန်ကြောင်းရှာ ဆင်ခြင်နည်းဖြင့် ကောက်ချက်ကို ဆက်စပ်တွေးထုတ်ထားလျှင် - ထိုကောက်ချက်က ထိုသိထားချက် (အားလုံး သို့မဟုတ် အချို့) ကို နောက်ဆက်တွဲအဖြစ် ဖြစ်ပေါ်စေတတ်သည့် အကြောင်းအရင်း (cause) ဖြစ်သည်။
သာဓကအားဖြင့် "ရွာပြီးစမိုး အုံ့နေသည်"၊ "လမ်း ရေစိုနေသည်" ဟူသော အချက်အလက်များကို သိထားချက်များအဖြစ် လျာလိုက်၍ ("ဤသည်မှာ မိုးရွာထားခြင်းကြောင့် ဖြစ်မည်"ဟု စဉ်းစားလိုက်ခြင်းဖြင့်) "မိုးရွာထားသည်" ဟူသော ကောက်ချက်ကို ထုတ်လိုက်ခြင်းသည် **ဖြစ်တန်ကြောင်းရှာ ဆင်ခြင်နည်း (Abductive Reasoning)** ကို သုံးလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။

### စာရင်းချုပ် ဆင်ခြင်နည်း (Inductive or Ampliative Reasoning) 
ကောက်ချက်တခုခုကို ဆိုင်ရာ သိထားချက်များမှ ဤ စာရင်းချုပ် ဆင်ခြင်နည်းဖြင့် ကောက်ချက်ကို ဆက်စပ်တွေးထုတ်ထားလျှင် - ထိုကောက်ချက်က ထို (အချင်းချင်း ဆင်တူ) သိထားချက်များကို စာရင်းချုပ် ယေဘုယျခြုံကာ တွေးပြောသည့်နှယ် ဖြစ်နေပေမည်။
သာဓကအားဖြင့် "မိုးရွာလျှင် လမ်း-က ရေစိုသည်"၊ "မိုးရွာလျှင် လမ်း-ခ ရေစိုသည်"၊ "မိုးရွာလျှင် လမ်း-ဂ ရေစိုသည်" အစရှိသော သိလျာချက်များကို (ရှိသမျှ အတွေ့အကြုံဖြင့်) စာရင်းချုပ်ကြည့်လျက် "မိုးရွာလျှင် လမ်းတိုင်း ရေစိုသည်" ဟူသော ကောက်ချက်မျိုး ဆက်စပ်တွေးထုတ်လိုက်ခြင်းသည် **စာရင်းချုပ် ဆင်ခြင်နည်း (Inductive Reasoning)** ကို သုံးလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။

### စာရင်းထုတ် ဆင်ခြင်နည်း (Deductive Reasoning) 
ရှိပြီးသား စာရင်းများကို ထုတ်ကြည့်သကဲ့သို့၊ မိမိ၏ စာရင်းရှိ သိထားချက်များကို (သင်္ချာဆန်ဆန်) တွေးစစ်သုံး သင်္ကေတများအဖြစ် ကြည့်ပြီးနောက် သိထားချက်တစ်ခုရှိ ညွှန်းလုံး နှင့် အခြားတစ်ခုရှိ ညွှန်းလုံးတို့ အချင်းချင်း မည်သူက မည်သူ၏ အစုဝင်၊ အစုပိုင်း သဖွယ် ရှိနေသေးလော စသည့် ဆက်စပ်ပုံများကို ဆက်လက်ထောက်ထားလျက် ကောက်ချက် တွေးထုတ်ခြင်းသည် စာရင်းထုတ် ဆင်ခြင်နည်းဖြင့် ဆက်စပ်တွေးထုတ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
သာဓကအားဖြင့် "မိုးရွာလျှင် လမ်းတိုင်း ရေစိုသည်" ဟူသော အချက်နှင့် "ဤအရာက လမ်း ဖြစ်သည်" ဟူသော မိမိ၏ စာရင်းရှိပြီး သိလျာချက်ချင်း ယှဉ်ထပ်ဆက်စပ်၍ "မိုးရွာလျှင် ဤအရာလည်း (လမ်းတစ်ခုအဖြစ်) ရေစိုမည်သာ" ဟု ကောက်ချက် ထုတ်ကြည့်ခြင်းသည် **စာရင်းထုတ် ဆင်ခြင်နည်း (Deductive Reasoning)** ကို သုံးလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။

ကဏ္ဍ:ကွန်ပျူတာ ပရိုဂရမ်မင်း
ကဏ္ဍ:ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ
ခွဲထုတ်ရာပြ နာမ်ဝိဘတ်

အစုအပေါင်းမှ တစ်စုံတစ်ရာ၊ တစ်စုံတစ်ခု၊ တစ်စုံတစ်ယောက် စသည် တစ်စိတ်တစ်ဒေသကို ခွဲထုတ်ပြသော နာမ်ဝိဘတ်ကို  **ခွဲထုတ်ရာပြ နာမ်ဝိဘတ်** (သို့) **ခွဲထုတ်ရာပြဝိဘတ်** ဟု ခေါ်သည်။

ဥပမာအားဖြင့် - *"ရေသတ္တဝါများအနက် ဝေလငါးသည် အကြီးဆုံး ဖြစ်၏။"*
ဤဝါကျ၌ အကြီးဆုံးသတ္တဝါသည် ဝေလငါးဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ဝေလငါးသည် **ရေသတ္တဝါများအနက်** အကြီးဆုံးဖြစ်ကြောင်းကို **ရေသတ္တဝါများ** ဟူသော နာမ်နောက်ရှိ **အနက်** ဟူသော ဝိဘတ်က ပြသည်။ ထို့ကြောင့် **အနက်** သည် **ခွဲထုတ်ရာပြဝိဘတ်** ဖြစ်သည်။

## အကိုးအကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာသဒ္ဒါ
မြန်မာ-အစ္စရေး ဆက်ဆံရေး

မြန်မာ-အစ္စရေး ဆက်ဆံရေး သည် မြန်မာနိုင်ငံ နှင့် အစ္စရေးနိုင်ငံ တို့အကြား နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး ဖြစ်သည်။ နှစ်နိုင်ငံအကြား တရားဝင်သံတမန်ဆက်ဆံမှုအား ၁၉၅၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၃ရက် နေ့တွင် ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။ အစ္စရေးနိုင်ငံ တဲလ်အဗီးမြို့ တွင် မြန်မာသံရုံး ရှိပြီး မြန်မာနိုင်ငံ ရန်ကုန်မြို့တွင် အစ္စရေးသံရုံး ရှိသည်။နှစ်နိုင်ငံစလုံးက သံအမတ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် သံတမန်ပြုကြသည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
မြန်မာနိုင်ငံ နှင့် အစ္စရေးနိုင်ငံ တို့သည် ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် လွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့ကြရာ လွတ်လပ်သောနိုင်ငံဖြစ်သည့် နှစ်ချင်းတူကြသည်။ ထိုကာလမှာပင် မြန်မာနိုင်ငံက အစ္စရေးနိုင်ငံ ၏ လွတ်လပ်သောနိုင်ငံဖြစ်မှု အပေါ်  အသိအမှတ်ပြုသည့် အရှေ့တောင်အာရှ ၏ ပထမဦးဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်ခဲ့သည်။  နှစ်နိုင်ငံ သံတမန်ဆက်ဆံရေးကို ၁၉၅၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ထူထောင်ကြသည်။သံအဆက်အသွယ်ပြုပြီး ၂နှစ်အကြာ ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ ၏ ဝန်ကြီးချုပ်  ဦးနုသည်  လွတ်လပ်သော အစ္စရေးနိုင်ငံသို့ ပထမဆုံးလာရောက်လည်ပတ်သည့် ပထမဆုံးနိုင်ငံခြားဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အစ္စရေးနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်သည့် ဒေးဗစ်ဘင်ဂူရီယန်  သည်လည်း ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ်သမိုင်းတစ်လျှောက် အရှည်ကြာဆုံးနိုင်ငံရပ်ခြားသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ်အဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံသို့ နှစ်ပတ်ကြာ  လည်ပတ်ခဲ့သူ အဖြစ် သမိုင်းဝင်ခဲ့သည်။ 

## ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှု 
အစ္စရေး နှင့် မြန်မာတို့သည် စိုက်ပျိုးရေး၊ ကျန်းမာရေး၊စစ်ရေး၊ ပညာရေးနှင့် စီးပွားရေးကဏ္ဍများတွင် နှစ်နိုင်ငံ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး လုပ်ငန်းများစွာကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ မြန်မာနိုင်ငံမှ ကျောင်းသားထောင်ပေါင်းများစွာသည် အစ္စရေးနိုင်ငံ၌ သင်ကြားရေးနှင့် ပညာသင်ဆုများ ကိုလည်း ရရှိခဲ့ကြသည်။

## သံတမန်ဆက်သွယ်မှု 
နှစ်နိုင်ငံ သံတမန်ဆက်ဆံရေး ထူထောင်ပြီးချိန်မှစ၍ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အစ္စရေးသံအမတ် ၂၀ ဦး ကျော် နှင့် အစ္စရေးနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ် ၂၀ ဦး အထိ ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
အစ္စရေး
ကဏ္ဍ:မြန်မာ-အစ္စရေး ဆက်ဆံရေး
ကဏ္ဍ:အစ္စရေးနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး
အချိန်ဆက်ဆိုက်ပြ နာမ်ဝိဘတ်

အချိန်အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်းကို ပြသော နာမ်ဝိဘတ်ကို **အချိန်ဆက်တိုက်ပြဝိဘတ်** ဟု ခေါ်သည်။

သာဓက - *ဆရာတော်ဦးဝိစာရသည် နယ်ချဲ့ကို ရက်ပေါင်း (၂၁၀) တိုင်တိုင် အစာငတ်ခံ ဆန္ဒပြခဲ့သည်။*

ဤဝါကျ၌ ဆရာတော်ဦးဝိစာရသည် ရက်ပေါင်းမည်မျှကြာအောင် အစာငတ်ခံဆန္ဒပြကြောင်းကို ဖော်ပြထားသည်။ ဆရာတော်သည် ရက်ပေါင်း (၂၁၀) တိုင်တိုင် အဆက်မပြတ် အစာငတ်ခံ ဆန္ဒပြကြောင်းကို **ရက်ပေါင်း (၂၁၀)** ဟူသော နာမ်နောက်ရှိ **တိုင်တိုင်** ဝိဘတ်က ပြသည်။ ထို့ကြောင့် **တိုင်တိုင်** သည် **အချိန်ဆက်တိုက်ပြဝိဘတ်** ဖြစ်သည်။

## အကိုးအကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာသဒ္ဒါ
စည်းချပ် တွေးစစ်နည်း

တွေးစစ်ဗေဒ(Logic) အတွင်း တွေးစဉ်များ၏ စနစ်ကျမှန်ကန်မှုကို ဆန်းစစ်ရာ၌ - **စည်းချပ် တွေးစစ်ဗေဒ** (ခေါ်) **စည်းချပ် တွေးစစ်နည်း** () ဆိုသည်မှာ ထိုတွေးစဉ်များကို စည်းချပ်စနစ် (formal langauge) နှင့် စနစ်တကျ ချဉ်းကပ်လေ့လာသော၊ ခွဲခြမ်စိတ်ဖြာသော  အတွေးအခေါ် လုပ်ငန်းများ ဖြစ်လေသည်။
ဤတွေးစစ်နည်းတွင် တကယ့်အဖြစ်အင် အတိအကျတို့ကို ပြောဆိုသုံးနှုန်းမည့်အစား၊ ဖြစ်အင်ချင်း ဆက်စပ်ပုံတို့ကိုသာ တွေးစစ်သုံး သင်္ကေတများဖြင့် သဘောယူ လေ့လာတွေးခေါ်ခြင်း ဖြစ်၍၊ ထိုသင်္ကေတတို့ နေရာတွင် မည်သည့်အဖြစ်အပျက်ဟု အတိအကျထည့်သွင်းသုံးရန် မှန်ကန်နှင့်သော တွေးလုံးချင်း ဆက်စပ်မှန်ကန်ပုံတို့ကို ရှာဖွေလေ့လာကြခြင်း ဖြစ်သည်။ 

စည်းချပ်စနစ်နှင့် ချဉ်းကပ်ခြင်းချည်း မဟုတ်ဘဲ အရပ်သုံး ဘာသာစကားကို အားပြုလျက် တွေးစစ်ဗေဒကို ဆက်စပ်တွေးတောလျှင်မူ၊ ဤ စည်းချပ် တွေးစစ်နည်း (Fromal Logic) မမည်ဘဲ ကဗျာလွတ် တွေးစစ်နည်း (Informal Logic) မည်ပေသည်။

## အကိုးအကား
အကြောင်းအရာ(ညွှန်း)

## ယခု ဖြည့်ဆွက်နေပြီ ဖြစ်သည်။ 
စည်းချပ် တွေးစစ်ဗေဒ (Formal Logic) တွင် သုံးသော **အကြောင်းအရာ(ညွှန်း)** သို့မဟုတ် **တွေးစစ်(ဗေဒ)သုံး အကြောင်းချိတ် သင်္ကေတ** (ခေါ်) **အကြောင်းချိတ် သင်္ကေတ** () ဆိုသည်မှာ (ပညာရပ်သုံး) စည်းချပ်စနစ် ဘာသာစကားအဖို့ အခြင်းအရာညွှန်း ဝေါဟာရ အစအနလေးများကို ဆိုလိုရာ အကြောင်းအဓိပ္ပါယ်အလျောက် ချိတ်ဆက် ညွှန်းလုံးဝါကျဖွဲ့ရန် လေ့လာသူချင်း ညှိယူသတ်မှတ်ထားသော သင်္ကေတများကို ခေါ်ဆိုသည်။

## အသုံးအများဆုံး အကြောင်းအရာညွှန်း (အကြောင်းချိတ် သင်္ကေတများ) 
အသုံးများသော သတ်မှတ်ထားသည့် **အကြောင်းချိတ် သင်္ကတေ (logical connective)** များမှာ ဤသည်တို့ ဖြစ်သည်။ 
* "မဟုတ်" (not): \neg, \sim, N (ရှေ့ဆက်များ) တို့အနက် \neg က အခုလက်ရှိ ခေတ်အစားဆုံး၊ ထို့ပြင် \sim သည်လည်း အထိုက်အလျောက် အသုံးများတတ်။
* "နှင့်"၊ "...လည်း ဖြစ်ပြီး" (and): \wedge, \&, K (ရှေ့ဆက်များ) တို့အနက် \wedge က အခုလက်ရှိ ခေတ်အစားဆုံး။
* "သို့မဟုတ်"၊ "မဟုတ်လျှင်" (or): \vee, A (ရှေ့ဆက်များ)  တို့အနက် \vee က အခုလက်ရှိ ခေတ်အစားဆုံး။
* "ဖြစ်လျှင်"၊ "ဖြစ်သော်"၊ "...လျှင်" (if...then): \to, \supset, \Rightarrow, C (ရှေ့ဆက်များ) တို့အနက် \to က အခုလက်ရှိ ခေတ်အစားဆုံး၊ \supset သည်လည်း အထိုက်အလျောက် အသုံးများတတ်။
* "မှသာလျှင်" (if and only if): \leftrightarrow, \subset\!\!\!\supset,  \Leftrightarrow, \equiv, E (ရှေ့ဆက်များ) တို့နက် \leftrightarrow iက အခုလက်ရှိ ခေတ်အစားဆုံး။

#### သာဓက အသုံးပြပုံများ (အတွေးဝါကျဖွဲ့) 
p = *မိုးရွာ*
q = *(ကိုယ်)အိမ်ထဲမှာနေ*
ဟူသော အခြင်းအရာ၂ခုကို အခြင်းအရာညွှန်း ဝေါဟာရအစအနလေးများ (ဤတွင် ရိုမန်အင်္ဂလိပ်စာလုံး p နှင့် q) ဖြင့် စည်းချပ်စနစ် ဘာသာစကားအတွင်း သင်္ကေတပြုပြီ ဆိုပါစို။ ၎င်း အခြင်းအရာညွှန်း ၂ခုကို အမျိုးမျိုးသော အကြောင်းချိတ် သင်္ကေတ တို့နှင့် ဝါကျဖွဲ့၍ အဓိပ္ပါယ်၊ အခြေအနေ အမျိုးမျိုး ထွက်ပေါ်လုံပုံကို ဤသို့ သာဓက ကြည့်နိုင်၏။

##### \neg p 
*မိုးရွာခြင်း* ***မဟုတ်***
မိုး**မ**ရွာနေ။ ဒီ၁ခု ဖြစ်မနေ။

##### p \wedge q 
*မိုးရွာခြင်း* ***နှင့်/...လည်းဖြစ်ပြီး*** *(ကိုယ်)အိမ်ထဲမှာနေခြင်း*
မိုးလည်း ရွာနေပြီး၊ ကိုယ်လည်း အိမ်ထဲမှာပဲ နေနေ။

##### p \lor q 
*မိုးရွာခြင်း* ***သို့မဟုတ်*** *(ကိုယ်)အိမ်ထဲမှာနေခြင်း*
မိုး ရွာရင်ရွာ၊ ဒါမှမဟုတ် ကိုယ် အိမ်ထဲမှာနေ။ ဒီ၂ခုလုံး ဖြစ်ရင်လည်း ဖြစ်မယ်... ၁ခုတော့ သေချာပေါက် ဖြစ်ပျက်တယ်

##### p \rightarrow q 
*မိုးရွာခြင်း* ***ဖြစ်လျှင်** *(ကိုယ်)အိမ်ထဲမှာနေခြင်း*
မိုးရွာရင်၊ ကိုယ် အိမ်ထဲပဲ နေမယ်။ မိုးရွာမရွာကို မူတည်ပြီး ကိုယ် အိမ်ထဲနေမနေ ဆုံးဖြတ်ဖြစ်ပေါ်မယ်

##### q \rightarrow p 
*(ကိုယ်)အိမ်ထဲမှာနေခြင်း* ***ဖြစ်လျှင်** *မိုးရွာခြင်း*
ကိုယ် အိမ်ထဲမှာ နေရင် မိုးရွာမယ်။ မိုးရွာမရွာက အိမ်ထဲနေမနေအပေါ် မူတည်နေတယ်လို့တော့ ဒီအတွေးဝါကျက သဘောသက်ရောက်။

##### p \leftrightarrow q 
*မိုးရွာခြင်း* ***မှသာလျှင်*** *(ကိုယ်)အိမ်ထဲမှာနေခြင်း*
မိုးရွာမှ အိမ်ထဲမှာ နေမယ်။ မိုးမရွာရင် သေချာပေါက် အပြင်ထွက်မယ်၊ အိမ်ထဲမှာမနေဘူး၊ \neg p \rightarrow \neg q လို့ ဆိုလို။

## အကိုးအကား
ပုံစံမကျသော ယုတ္တိဗေဒ

**ပုံစံမကျသော ယုတ္တိဗေဒ** () ဆိုသည်မှာ (အထူးသတ်မှတ်ထားသော ဖော်ပြချက်များကို အသုံးပြုသည့်) တရားဝင်သော setting တစ်ခုအတွင်း မဟုတ်ဘဲ၊ ပြင်ပရှိ ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ နိယာမများ နှင့် ယုတ္တိကျသော တွေးခေါ်မှုများ၏ အခြေခံသဘောတရားများကို လွှမ်းခြုံထားသော အရာဖြစ်သည်။ သို့သော် "informal logic" ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ကို တိတိကျကျ သတ်မှတ်ခြင်းအပေါ်တွင် အငြင်းပွားမှုများ ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ ရဲလ်ဖ် အိပ်ချ် ဂျွန်ဆင် နှင့် ဂျေ အန်သိုနီ ဘလဲယား တို့က ပုံစံမကျသည့် ယုတ္တိဗေဒကို "အငြင်းအခုံများကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း၊၊ အနက်အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခြင်း၊ အကဲဖြတ်ခြင်း၊ ဝေဖန်ခြင်းနှင့် တည်ဆောက်ခြင်းတို့အတွက် ပုံစံမကျသော စံနှုန်းများ၊ စံသတ်မှတ်ချက်များ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် ရည်ရွယ်သည့် ယုတ္တိဗေဒ၏ ဘာသာရပ်ခွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။" ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။

ပုံစံမကျသည့် ယုတ္တိဗေဒသည် ပုံစံမကျသည့် အမှားများ (informal fallacies)၊ ဝေဖန်ပိုင်းခြား တွေးခေါ်မှု (critical thinking)၊ တွေးခေါ်မှုစွမ်းရည် လှုပ်ရှားမှု (thinking skills movement) နှင့် အငြင်းပွားဆွေးနွေးမှု သီအိုရီ (argumentation theory) ဟု ခေါ်သော အထူးပြုဘာသာရပ်များ ပေါင်းစပ်လေ့လာသည့် သုတေသနနယ်ပယ်တို့နှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ ဖရန့်စ် အိပ်ချ် ဗန် အီမာရန် က "ပုံစံမကျသည့် ယုတ္တိဗေဒ" ဟူသော အမည်အောက်တွင် နေ့စဉ်ဘာသာစကားဖြင့် ပြုလုပ်သော ယုတ္တိဆိုင်ရာ အကြောင်းပြချက်ပေးမှုများကို လေ့လာရာတွင် တရားဝင် ယုတ္တိဗေဒထက် အငြင်းအခုံလုပ်ဆောင်မှု၏ လက်တွေ့အခြေအနေများနှင့် ပိုမိုနီးစပ်သော စံသတ်မှတ်ချက်ဆိုင်ရာ လမ်းကြောင်းများ၏ စုစည်းမှုတစ်ခုကို ဖုံးလွှမ်းထားသည်ဟု ရေးသားထားသည်။

## ကိုးကား
သဘာဝ ဘာသာစကား

**သဘာဝဘာသာစကား** () သို့မဟုတ် **နေ့စဉ်သုံးဘာသာစကား** () ဆိုသည်မှာ လူ့အသိုင်းအဝိုင်းတစ်ခုအတွင်း သဘာဝအတိုင်း ဖြစ်ပေါ်လာပြီး အသုံးပြုကြသော နှုတ်ဖြင့်ပြောဆိုသည့် ဘာသာစကား သို့မဟုတ် အမူအရာပြ ဘာသာစကား တစ်ခုခုကို ဆိုလိုသည်။ ၎င်းသည် သတိရှိရှိ ကြိုတင်ကြံစည်မှုမရှိဘဲ ပထမဦးဆုံး ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး၊လူ့အသိုင်းအဝိုင်းအတွင်း မျိုးဆက်အလိုက် ဆက်လက် အမွေဆက်ခံအသုံးပြုခြင်း၊ ဒေသအလိုက် ချဲ့ထွင်လာခြင်း သို့မဟုတ် ကျဉ်းမြောင်းသွားခြင်းနှင့် အတွင်းပိုင်းဖွဲ့စည်းပုံများ တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းလဲလာခြင်းတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ဘာသာစကား အများစုကြီးသည် သဘာဝ ဘာသာစကားများ ဖြစ်ကြသည်။ ဤအမျိုးအစားတွင် စံနှုန်းသတ်မှတ်ထားသော ဒေသန္တရစကားများ (standard dialects) (လူမှုရေးအရ ဂုဏ်သိက္ခာ မြင့်မားသော) နှင့် စံမသတ်မှတ်ထားသော သို့မဟုတ် ဒေသသုံး ဒေသန္တရစကားများ (nonstandard or vernacular dialects) နှစ်မျိုးလုံး ပါဝင်သည်။

ပြင်သစ် အကယ်ဒမီမှ ကြီးကြပ်သော စံ ပြင်သစ်ဘာသာစကား ကဲ့သို့သော စည်းမျဉ်းသတ်မှတ်သည့် အကယ်ဒမီရှိသည့် တရားဝင်ဘာသာစကား တစ်ခုပင်လျှင်၊ ၎င်း၏ စံသတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းမှုဆိုင်ရာ ရှုထောင့်များ သည် ၎င်းကို ဖန်တီးထားသော သို့မဟုတ် ထိန်းချုပ်ထားသော သဘာဝ ဘာသာစကားအဖြစ် သတ်မှတ်ရန် လုံလောက်စွာ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်း သတ်မှတ်ထားခြင်း မရှိသောကြောင့်၊ သဘာဝ ဘာသာစကားအဖြစ်သာ ခွဲခြားသတ်မှတ်ထားဆဲ ဖြစ်သည်။ (ဥပမာအားဖြင့်၊ သဘာဝ ဘာသာစကား လုပ်ဆောင်ခြင်းနယ်ပယ်တွင်)

ဘာသာဗေဒပညာရှင်များသည် စာရေးသားခြင်း ကို သီးခြားသဘာဝ ဘာသာစကားတစ်ခု၏ ငြိမ်သက်နေသော အမြင်အာရုံဆိုင်ရာ ကိုယ်စားပြုမှုအဖြစ် ကျယ်ပြန့်စွာ ယူဆကြသော်လည်း၊ စာပေသင်ကြားမှု မြင့်မားသော ခေတ်မီလူ့အဖွဲ့အစည်းများရှိ ကိစ္စများစွာတွင် ရေးသားခြင်းကိုယ်တိုင်ကိုလည်း သဘာဝဘာသာစကား၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ရပ်အဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်သည့် အခြေအနေများလည်း ရှိနေသည်။

သဘာဝဘာသာစကား၏ သတ်မှတ်ချက်မှ ဖယ်ရှားထားသော အရာများမှာ စိတ်ကူးယဉ်အလုပ်များအတွက် ဖန်တီးထားသော အတုအယောင် နှင့် ဖန်တီးထားသော ဘာသာစကားများ၊ ကွန်ပျူတာ ပရိုဂရမ်ရေးသားခြင်း ကဲ့သို့သော တရားဝင် ယုတ္တိဗေဒ ၏ ဘာသာစကားများ၊ ဝေလငါးများ၏ အသံဆက်သွယ်မှုများ သို့မဟုတ် ပျားများ၏ waggle dance အကပုံစံ ကဲ့သို့သော လူမဟုတ်သော သဘာဝဆက်သွယ်ရေးစနစ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ပညာရေးဆိုင်ရာ အများစု၏ သဘောတူညီချက်အရ တိရစ္ဆာန်များ၏ ဆက်သွယ်ရေးစနစ်များတွင် အရေးပါသော လက္ခဏာအချို့ မပါဝင်သဖြင့် ဘာသာစကားအဖြစ် မခွဲခြားနိုင်ကြပါ။ ထို့အပြင် မိခင်ဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆိုသူ မရှိဘဲ ယဉ်ကျေးမှုကွဲပြားသည့် အခြေအနေများတွင်သာ အသုံးပြုကြသော လူသားဆက်သွယ်ရေး သို့မဟုတ် ဘာသာစကားစနစ်အချို့ကိုလည်း သဘာဝဘာသာစကားများအဖြစ် မသတ်မှတ်ကြပါ။

## ကိုးကား
လှိုင်သာယာ အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု

**လှိုင်သာယာ အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု** သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ လှိုင်သာယာမြို့နယ်တွင် အရပ်သားများ အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု ဖြစ်သည်။ ဖြစ်စဉ်အတွင်း တပ်မတော် (ကြည်း) နှင့် မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် အရပ်သား အနည်းဆုံး ၆၅ ဦးအား သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြသည်။  ၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီးနောက် အသေအပျောက်အများဆုံးသော ဖြစ်ရပ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး စစ်အာဏာသိမ်းမှုအား ဆန့်ကျင်သည့် အရပ်သားများအား စစ်တပ်က ပြင်းထန်စွာ အကြမ်းဖက်ခြင်းတစ်ခုအဖြစ် မှတ်သားခဲ့သည်။

## နောက်ခံ 
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သည် ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားသော အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ဦးဆောင်သည့် အစိုးရကို ဖြုတ်ချပြီး အာဏာသိမ်းမှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ မကြာမီ တပ်မတော်သည် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို ဖွဲ့စည်းကာ နိုင်ငံတော်အား အရေးပေါ်အခြေအနေအဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။ စစ်အာဏာသိမ်းမှုအား ဆန့်ကျင်သည့်အနေဖြင့် နိုင်ငံအဝှန်းရှိ ပြည်သူတို့သည် ဆန္ဒပြမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။

မတ်လအစောပိုင်းတွင် ကြီးမားသော ဆန္ဒပြမှုများကို လှိုင်သာယာတွင် စတင်ခဲ့သည်။ အထည်ချုပ်စက်ရုံ ၈၅၀ ကျော်ရှိသည့် လှိုင်သာယာမြို့နယ်တွင် အလုပ်သမားသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်များနှင့် စက်ရုံအလုပ်ရုံများမှ အလုပ်သမားများကြောင့် ဆန္ဒပြပွဲများမှာ ကြီးမားခဲ့သည်။ အဆိုပါမြို့နယ်သည် ၂၀၀၈ ခုနှစ် နာဂစ်မုန်တိုင်းအပြီးတွင် အိုးအိမ်မဲ့ဖြစ်ခဲ့ကြသော ဧရာဝတီတိုင်း ဒေသကြီးမှ ပြည်တွင်း ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူ အများအပြား နေထိုင်ရာ မြို့နယ်ဖြစ်သည်။

## ဖြစ်စဉ် 
၂၀၂၁ ခုနှစ် မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့ အရုဏ်တက်ချိန်တွင် လှိုင်သာယာမှ ဆန္ဒပြသူများသည် ထိုင်သပိတ်ပြုလုပ်ရန်အတွက် လှိုင်မြစ်ကမ်းနားလမ်းတလျောက် ဘတ်စ်ကားမှတ်တိုင်များတွင် ကွန်ကရစ်တုံးများ၊ ဝါးများ၊ သဲအိတ်များဖြင့် အတားအဆီးများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ နံနက် ၇ နာရီဝန်းကျင်တွင် အမျိုးသမီး ၅၀ ခန့် ရောက်ရှိလာပြီး ဆန္ဒပြသူများအတွက် ပရိတ်များ ရွတ်ဖတ်ပေးခဲ့ကြသည်။ နံနက် ၉ နာရီခွဲခန့်တွင် ဆန္ဒပြသူ ထောင်ပေါင်းများစွာ စုရုံးရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ နေ့လယ်ပိုင်းတွင် သေဆုံးသူအရေအတွက်မှာ ၅၈ ဦးအထိ ရှိလာခဲ့သည်။ လုံခြုံရေးအဖွဲ့ဝင်များ၏ ထိခိုက်သေဆုံးမှုကို မသိရှိရပေ။ သတ်ဖြတ်မှုဖြစ်ပွားပြီးနောက် မြို့နယ်အတွင်း အဓိကနေရာများတွင် လုံခြုံရေးအင်အား အများအပြားကို ချထားခဲ့သည်။ မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် လှိုင်သာယာရှိ တရုတ်နိုင်ငံသားပိုင် ဖိနပ်စက်ရုံတွင် လုပ်ခလစာ အငြင်းပွားမှုဖြစ်ပွားခဲ့ရာ လုံခြုံရေးအဖွဲ့ဝင်များက အလုပ်သမား အနည်းဆုံး ၆ ဦးအား သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး အခြား အလုပ်သမား ၇၀ ကျော်အား ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ဖြစ်စဉ်ဖြစ်ပွားပြီးနောက်တွင် ထောင်ပေါင်းများစွာသော ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများသည် မြို့အားစွန့်ခွာကာ မိမိတို့၏ နေရပ်များဆီသို့ ပြန်သွားခဲ့ကြသည်။

## See also 
* ၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း
* မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)
* မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော လူသတ်ပွဲများ စာရင်း

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်ခ်များ
* December 2021 Human Rights Watch report

ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ
အမှတ် (၁) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့

**အမှတ်(၁)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့**ကို ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး (ကြည်း)တွင် ၁၉၇၈ ခုနှစ် ဧပြီလ (၂၈)ရက်နေ့၌ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ပထမဆုံး အမှတ်(၁)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးမှာ ဗိုလ်မှူးချုပ် ထွန်းရီ (ကြည်း - ၅၈၉၆) ဖြစ်သည်။ လက်ရှိ အမှတ်(၁)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးမှာ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး နီလင်းအောင် (ကြည်း - ၂၇၁၆၀) (စတသ - ၃၇)  ဖြစ်သည်။ 

## ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းမှု 
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ပြောင်းလည်းဖွဲ့စည်းလိုက်သော ဖွဲ့စည်းပုံအရ **ကစထ(၁)** လက်အောက်တွင်ရှိသော တိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များမှာ ကချင်ပြည်နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မကွေးတိုင်း​မြောက်ပိုင်းနှင့် ချင်းပြည်နယ်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ယခင် **ကစထ(၁)** လက်အောက်တွင်ရှိသော မန္တလေးတိုင်းနှင့် မ​ကွေးတိုင်း​တောင်ပိုင်းတို့ ပါဝင်သည့် အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်အား **ကစထ(၅)** အောက်သို့ ပြောင်းရွေ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

# မြောက်ပိုင်းတိုင်း စစ်ဌာနချုပ် (ကချင်ပြည်နယ်)
# အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးတိုင်း​ဒေသကြီးမြောက်ပိုင်း၊ ချင်းပြည်နယ်)

## အမှတ်(၁)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူများ 
# ဗိုလ်ချုပ် ထွန်းရီ (ကြည်း - ၅၈၉၆)
# ဗိုလ်ချုပ် လှဦး (ကြည်း - ၆၂၁၄)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိန်အောင် (ကြည်း - ၆၇၄၀) (ဗသက - ၁၀)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အောင်ထွေး (ကြည်း - ၉၇၅၂) (ဗသက - ၂၉)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အုန်းမြင့် (ကြည်း - ) (ဗသက - ၃၀)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲမြင့် (ကြည်း - ၁၀၃၁၀) (ဗသက - ၃၁)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သာအေး (ကြည်း - ၁၃၀၄၁) (စတသ - ၁၆)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြင့်စိုး (ကြည်း - ၁၆၃၉၁) (ဗသက - ၆၁)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်း​နောင် (ကြည်း - ၁၈၁၃၁) (စတသ - ၂၅)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး တေဇကျော် (ကြည်း - ၂၀၂၇၈) (ဗသက - ၇၃)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကိုကိုဦး (ကြည်း - ၂၈၁၁၉) (စတသ - ၃၈)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး နီလင်းအောင် (ကြည်း -၂၇၁၆၀) (စတသ-၃၇)

## ကိုးကား 
မှူး_၁
မာရီမာ (မက္ကဆီကန် တီဗွီဇာတ်လမ်းတွဲ)

***မာရီမာ*** () သည် သာလီယာ၊ အက်ဒွာဒို ကာပီတီလိုနှင့် ချန်တလ် အန်ဒီရီတို့ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသည့် မက္ကဆီကန် တီဗီနိုဗီလာဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ၁၉၉၄ ဇန်နဝါရီ ၃၁ တွင် အယ်လ် ကန်နယ် ဒီ လပ် အက်စ်ထရီလပ် ရုပ်သံလိုင်း တွင် ထုတ်လွှင့် ပြသခဲ့သည်။

## သရုပ်ဆောင်များနှင့် ဇာတ်ကောင်များ 
* မာရီမာ ပဲရက်ဇ် ဒီ ဆန်တီဘာနက်ဇ် / မာရီမာ ဒယ်လ် မာ အယ်လ်ဒါမာ ပဲရက်ဇ် / ဗေလာ အယ်လ်ဒါမာ (Marimar Pérez de Santibáñez / María del Mar Aldama Pérez / Bella Aldama) အဖြစ် သာလီယာ
* ဆာဂျီယို ဆန်တီဘာနက်ဇ် (Sergio Santibáñez) အဖြစ် အက်ဒွာဒို ကာပီတီလို
* ဂူစတာဗို အယ်လ်ဒါမာ (Gustavo Aldama) အဖြစ် မီဂေးလ် ပါလ်မာ
* Bernardo Duarte အဖြစ် ဂီလာမို ဂါစီယာ ကန်တူ
* ရီနာတို ဆန်တီဘာနက်ဇ် (Renato Santibañez) အဖြစ် အယ်လ်ဖွန်ဆို အီတူရလ်ဒီ
* Perfecta အဖြစ် မာတာ ဇာမိုရာ
* အိန်ဂျလီကာ လိုပက်ဇ် ဒီ ဆန်တီဘာနက်ဇ် (Angélica López de Santibáñez) အဖြစ် ချန်တလ် အန်ဒီရီ

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ် 
*
*
*

ကဏ္ဍ:မက္ကဆီကန် ရုပ်မြင်သံကြား ဇာတ်လမ်းတွဲများ
ကဏ္ဍ:စပိန်ဘာသာ တီဗွီဇာတ်လမ်းတွဲ အစီစဉ်
အမှတ် (၃) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့

**အမှတ်(၃) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့** (အတိုကောက် **ကစထ -၃**) ကို ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း)တွင် ၂၀၀၂ ခုနှစ် ‌အစောပိုင်း၌ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ လက်ရှိ အမှတ်(၃)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးမှာ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး နိုင်နိုင်ဦး ဖြစ်သည်။

## ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းမှု 
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် ဖွဲ့စည်းပုံသစ်အရ **ကစထ(၃)** လက်အောက်ရှိ တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်အား **ကစထ(၅)**အောက်သို့ ပြောင်းရွှေ့ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ကစထ(၅)အောက်မှ  အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်အား **ကစထ(၃)**အောက်သို့ ပြောင်းရွှေ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။  အာရက္ခတပ်တော်၏ ထိုးစစ်အတွင်း စစ်တွေ၊ မာန်အောင်နှင့် ကျောက်ဖြူမြို့နယ်များမှလွဲ၍ ရခိုင်တပြည်နယ်လုံးနီးပါ လက်လွှတ်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်ဖြစ်ရာ **ကစထ(၃)**လက်အောက်ရှိနယ်မြေများမှာ ထိုသုံးမြို့နယ်မှလွဲ၍ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးသာ ကျန်ရှိတော့သည်။
 
# အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ချင်းပြည်တောင်ပိုင်း ပလက်ဝမြို့နယ်)
# အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး)

## အမှတ်(၃)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူများ 
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကိုကို (ကြည်း - ၁၄၂၃၅) (စတသ - ၁၉)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး လှမင်း (ကြည်း - ၁၆၅၂၂) (စတသ - ၂၂)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အောင်ကျော်ဇော (ကြည်း - ၁၇၄၄၄) (စတသ - ၂၄)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အေးဝင်း (ကြည်း - ၁၈၉၈၅) 
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဝင်းဗိုလ်ရှိန် (ကြည်း - ၁၈၂၉၆) (စတသ - ၂၅)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး တေဇကျော် (ကြည်း - ၂၀၂၇၈) (ဗသက- အမှတ်စဉ်-၇၃)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး နိုင်နိုင်ဦး (ကြည်း - ၂၅၀၈၉) (စတက - ၃၅)

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့များ
အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့

**အမှတ်(၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့** (အတိုကောက် **ကစထ-၄**) ကို ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း)တွင် ၂၀၀၂ ခုနှစ် ‌အစောပိုင်း၌ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ လက်ရှိ အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး (ရတခ/ကရခ)ကစထ(၄)မှူး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညွန့်ဝင်းဆွေ (ကြည်း ၂၅၉၈၂) (စတသ - ၃၆)  ဖြစ်သည်။ကစထ (၄) လက်အောက်ခံတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များမှာ ကရင်ပြည်နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်၊ တနင်္သာရီတိုင်းတို့ ဖြစ်သည်။ 

# အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (မွန်ပြည်နယ်နှင့် ကရင်ပြည်နယ်)
# ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး)

## အမှတ်(၄)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူများ 
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်မောင်သန်း (ကြည်း - ၁၀၃၂၀) (ဗသက - ၃၁)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်ဘို (ကြည်း - ၁၀၃၃၇) (ဗသက - ၃၁)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်ဇော် (ကြည်း - ၁၃၂၄၂) (စတသ - ၁၆)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သာအေး (ကြည်း - ၁၃၀၄၁) (စတသ - ၁၆)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သက်နိုင်ဝင်း (ကြည်း - ၁၅၀၁၂) (ဗသက - ၅၆)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မင်းနောင် (ကြည်း - ၁၈၂၈၀) (ဗသက - ၆၆)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အောင်စိုး (ကြည်း - ၁၈၈၈၆) (စတသ - ၂၆) 
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်လှိုင် 
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညွန့်ဝင်းဆွေ (ကြည်း ၂၅၉၈၂) (စတသ - ၃၆)

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့များ
အမှတ် (၅) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့

**အမှတ် (၅) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့** (အတိုကောက် **ကစထ - ၅**)ကို ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း)တွင် ၂၀၀၅ ခုနှစ်၌ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ လက်ရှိ အမှတ်(၅) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး၊ ကစထ(၅)မှူးမှာ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကိုကိုဦး ဖြစ်သည်။ 

## ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းမှု 
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် ဖွဲ့စည်းပုံအရ **ကစထ(၅)** လက်အောက်ခံတိုင်းများမှာ မန္တလေးတိုင်း၊ မကွေးတိုင်း၊ ပဲခူးတိုင်း၊ ရန်ကုန်တိုင်းနှင့် နေပြည်တော်ပြည်ထောင်စုနယ်မြေတို့ ဖြစ်သည်။ ယခင် **ကစထ(၅)** လက်အောက်တွင်ရှိသော အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် အား အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နှင့်တွဲ၍ **ကစထ(၃)** အောက်သို့ ပြောင်းရွှေ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

# အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မ​ကွေးတိုင်း​တောင်ပိုင်း)
# နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (နေပြည်တော်ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ)
# တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကရင်ပြည်နယ်မြောက်ဘက်ခြမ်းဒေသများ)
# ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး)

## အထူးအဖွဲ့မှူးများ 
## ကိုးကား 
မှူး_၅
အမှတ် (၆) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့

**အမှတ်(၆) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့** (အတိုကောက် **ကစထ - ၆**) ကို ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး (ကြည်း)တွင် ၂၀၀၇ ခုနှစ်၌ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ကစထ (၆) လက်အောက်ခံတိုင်းမှာ နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် ဖြစ်သည်။ဤအထူးအဖွဲ့ကို ၂၀၂၅ခုနှစ်၊စက်တင်ဘာလ တွင် အခြားအထူးအဖွဲ့နှင့်ပေါင်းစည်းခြင်းဖြင့် ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။

## အမှတ်(၆)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူများ 
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်ဇော် (ကြည်း - ၁၃၂၄၂) (စတသ - ၁၆)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သာအေး (ကြည်း - ၁၃၀၄၁) (စတသ - ၁၆)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အုန်းမြင့် (ကြည်း - ၁၀၃၁၀) (ဗသက - ၃၀)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးဝင်း (ကြည်း - ၁၆၄၈၉) (စတသ - ၂၂)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အောင်ကျော်ဇော (ကြည်း - ၁၇၄၄၄) (စတသ - ၂၄)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦး (ကြည်း - ၁၈၁၃၃) (စတသ - ၂၅)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးမြင့်ထွန်း (ကြည်း - ၂၁၃၉၅) (စတသ - ၃၀)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သန်းထွန်းဦးကြည်း ၁၇၄၃၂  (စတသ-၂၄)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး တေဇကျော် (ကြည်း - ၂၀၂၇၈) (ဗိုလ်လောင်းသင်တန်း အမှတ်စဉ်-၇၃)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး  ဖုန်းမြတ်  (ကြည်း - ၂၀၃၂၄) (OTS-အပတ်စဉ် ၇၃)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သက်ပုံ (ကြည်း -၂၀၇၃၅) (စတသ - ၂၉)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး နီလင်းအောင်  (ကြည်း -၂၇၁၆၀) (စတသ-၃၇)

## ဖျက်သိမ်းခြင်း 
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် နေပြည်တော်၏ လုံခြုံရေးကို အဓိကတာဝန်ယူ ကိုင်တွယ်ရသည့် အမှတ် ၆ စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့ (ကစထ-၆) ကို ဖျက်သိမ်း၍ အမှတ် ၅ စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့ (ကစထ-၅) အောက်သို့ ထည့်သွင်းဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့များ
အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့

**အမှတ်(၂) စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့**ကို ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး (ကြည်း)တွင် ၁၉၇၉ ခုနှစ် ဇွန်လ (၁)ရက်နေ့၌ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ပထမဆုံး အမှတ်(၂) စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးမှာ ဗိုလ်ချုပ် တင်စိန် (ကြည်း - ၆၁၈၁) ဖြစ်သည်။ လက်ရှိ အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး(ရပခ/တသခ/ရမခ/ရလခ)မှာ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇော်မင်းလတ် (ကြည်း - ၂၇၁၈၃) (စတသ - ၃၇)  ဖြစ်သည်။ ကစထ (၂) လက်အောက်ခံ ပြည်နယ်များမှာ ရှမ်းပြည်နယ်(တောင်ပိုင်း)၊ ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)၊ ရှမ်းပြည်နယ်(အရှေ့ပိုင်း) နှင့် ကယားပြည်နယ်တို့ ဖြစ်သည်။

# အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (တောင်ကြီး)
# တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (ကျိုင်းတုံ)
# အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (လားရှိုး)
# အရှေ့အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (ခိုလမ်)

## အမှတ်(၂)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူများ 
# ဗိုလ်ချုပ် တင်စိန် (ကြည်း - ၆၁၈၁)
# ဗိုလ်ချုပ် ခင်မောင်ကျော် (ကြည်း - ၆၃၃၃)
# ဗိုလ်ချုပ် မြင့်လွင် (ကြည်း - ၆၆၀၈)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ချစ်ဆွေ (ကြည်း - ၆၄၆၃) (ဗသက - ၈)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အောင်ထွေး (ကြည်း - ၉၇၅၂) (ဗသက - ၂၉)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မင်းအောင်လှိုင် (ကြည်း - ၁၄၂၃၂) (စတသ - ၁၉)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အောင်သန်းထွဋ် (ကြည်း - ၁၄၇၅၁) (စတသ - ၂၀)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့် (ကြည်း - ၁၆၅၅၆) (စတသ - ၂၂)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သန်းထွန်းဦး (ကြည်း - ၁၇၄၃၂) (စတသ - ၂၄)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးမြင့်ထွန်း (ကြည်း - ၂၁၃၉၅) (စတသ - ၃၀)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်လှိုင် (ကြည်း - ၂၂၃၈၃) (အလသ - ၁၇)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အောင်အောင် (ကြည်း - ၂၅၉၆၀) (စတသ - ၃၆)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး နိုင်နိုင်ဦး (ကြည်း - ၂၅၀၈၉) (စတသ - ၃၅)
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး နီလင်းအောင် (ကြည်း -၂၇၁၆၀)  (စတသ-၃၇) ခေတ္တ အထူးအဖွဲ့မှူး
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး နိုင်နိုင်ဦး (ကြည်း - ၂၅၀၈၉) (စတသ - ၃၅)  
# ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇော်မင်းလတ် (ကြည်း ၂၇၁၈၃) (စတသ - ၃၇)

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့များ
အယ်လ် ချာပူလင် ကော်လိုရာဒို

***အယ်လ် ချာပူလင် ကော်လိုရာဒို*** () သည် မက္ကဆီကန် ဟာသရုပ်မြင်သံကြားဇာတ်လမ်းတွဲဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ၁၉၇၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ တွင် Televisión Independiente de México ရုပ်သံလိုင်း တွင် ထုတ်လွှင့် ပြသခဲ့သည်။

## သရုပ်ဆောင်များနှင့် ဇာတ်ကောင်များ 
* အယ်လ် ချာပူလင် ကော်လိုရာဒို (El Chapulín Colorado) အဖြစ် Roberto Gómez Bolaños
* စူပါဆမ် (Súper Sam)၊ ထရီပါဆီကာ (Tripaseca)၊ Rascabuches၊ Alma Negra အဖြစ် Ramón Valdés
* Cuajináis၊ Matonsísimo Kid၊ Sabandija အဖြစ် Carlos Villagrán
* Chory၊ Pocas Trancas၊ Matonsísimo Kid၊ Matalote အဖြစ် Rubén Aguirre
* Minina၊ Rosa la Rumorosa အဖြစ် Florinda Meza
* Panza Loca အဖြစ် Édgar Vivar

## ဝေဖန်တုံ့ပြန်မှု 
## ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် 
* အယ်လ် ချာပူလင် ကော်လိုရာဒို အန်နီမာဒို

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ် 
* 
* 
* 

ကဏ္ဍ:မက္ကဆီကန် ရုပ်မြင်သံကြား ဇာတ်လမ်းတွဲများ
ကဏ္ဍ:စပိန်ဘာသာ တီဗွီဇာတ်လမ်းတွဲ အစီစဉ်
ရန်မျိုးသိန်း

ဒေါက်တာ**ရန်မျိုးသိန်း** (၂ အောက်တိုဘာ ၁၉၆၉ မွေးဖွား) သည်  နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ   နှင့် စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ 

## ငယ်ဘဝ 
ဖခင်ဖြစ်သူ တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေ ဦးသန်းအောင် နှင့် မိခင်ဖြစ်သူ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မြန်မာစာဌာန အငြိမ်းစားကထိက ဒေါ်သန်းသန်း တို့က  ၁၉၆၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ (၂)ရက်နေ့တွင်  ရန်ကုန်မြို့ ဗဟိုအမျိုးသမီးဆေးရုံကြီး၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။မွေးချင်းလေးဦးအနက် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ 

## ပညာရေး 
ဒေါက်တာရန်မျိုးသိန်းသည် သူငယ်တန်း မှ အဌမတန်းအထိ ရန်ကုန်မြို့ ၊ရန်ကင်းမြို့နယ် ရန်ကုန်ဆရာအတတ်သင်သိပ္ပံလေ့ကျင့်ရေးအလယ်တန်းကျောင်း (အလက - ၁)တွင် ပညာသင်ယူခဲ့ပြီး၊ နဝမတန်း နှင့် ဒဿမတန်းကို အ.ထ.က(၂)ဗဟန်းတွင် တက်ရောက်သင်ယူခဲ့သည်။၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် အခြေခံပညာအထက်တန်းစာမေးပွဲအောင်မြင်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၈၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ၌ ဆေးတက္ကသိုလ် (၂) ရန်ကုန် ကို တက်ရောက်သည်။ ဆေးတက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဘဝ ဖြင့် ၁၂ နှစ်ကျော် ကြာမြင့်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ဆေးပညာဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၀၁ ခုနှစ် မှ ၂၀၀၂ ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန် စီးပွားရေး တက္ကသိုလ် စီမံခန့်ခွဲမှုပညာဌာနတွင် စီမံအုပ်ချုပ်မှုပညာဒီပလိုမာ (Diploma in Management and Administration - DMA) ကို တက်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ ဒီပလိုမာကို ရရှိခဲ့သည်။

## စာပေရေးသားခြင်း 
တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဘဝကတည်းက မိုဇန်သစ် ကလောင်အမည်ဖြင့် ကဗျာ နှင့် ရသစာတမ်းများကို အခါအားလျော်စွာ ရေးသားခဲ့သည်။၎င်းရေးသားသည့်  ကဗျာအချို့ နှင့် အက်ဆေးအချို့ကို မဂ္ဂဇင်းအချို့ နှင့် စာစောင်အချို့က ပုံနှိပ်ဖော်ပြခဲ့သည်။သူသည် ကျန်းမာရေးပညာပေးဆောင်းပါးများကိုလည်း ရေးသားသည်။

### ထုတ်ဝေခဲ့သောဘာသာပြန်စာအုပ်များ 
# *ကမ္ဘာ့အချက်အလက်အဘိဓာန်*( ၂၀၀၁)
# *ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂနှင့်ဆက်စပ်အဖွဲ့အစည်းများ (၂၀၀၃)*
# *သွေးအုပ်စုအလိုက်နေထိုင်စားသောက်မှုအနုပညာ*  (၂၀၀၃)  
# *ဖဝါးအကြောနှိပ်ကုထုံးအလွယ်ဆုံးနည်း   (*၂၀၀၈)  

## နိုင်ငံရေးအကဲခတ် ဆောင်းပါးရှင်ဘဝ 
၂၀၀၈ ခုနှစ် နှင့် ၂၀၀၉ ခုနှစ်ဝန်းကျင်တွင် နိုင်ငံတကာရေးရာသုံးသပ်ချက်ဆောင်းပါးများ နှင့် မြန်မာ့သမိုင်းဆိုင်ရာဆောင်းပါးများကို True News ဂျာနယ် နှင့် Eleven ဂျာနယ်တို့တွင် ရေးသား‌ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းတွင် နိုင်ငံရေးအကဲခတ်ချက်နှင့်သုံးသပ်ချက်ဆောင်းပါးများကို ပိုမိုအားစိုက်ရေးသားခဲ့သည်။ True News ဂျာနယ်၊ Eleven ဂျာနယ်၊ 7 Day ဂျာနယ် အပါအဝင် ဂျာနယ်များ၊ သတင်းစာများတွင် နိုင်ငံရေးသုံးသပ်ချက်ဆောင်းပါးများကို ရေးသားခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေးသုံးသပ်ချက်များကိုလည်း ပြည်တွင်း နှင့် ပြည်ပသတင်းဌာနများအား ဖြေကြားသည်။

## မိသားစုဘဝ 
ဒေါက်တာရန်မျိုးသိန်းသည် အိမ်ထောင်သည် တစ်ဦးဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဆရာဝန်များ
အဆင့်ရှင်းပြည့် ဝါဒ

က ဆိုဖူး။]]

ဒဿနိကဗေဒမှ **အဆင့်ရှင်းပြည့် ဝါဒ** () သည်  "သဘာဝဖြစ်အင်နှင့် သဘာဝသဘောတရား မျိုးစုံကို အခြေခံကျ ရှင်းလင်းသော အခြေခံ ဖြစ်စဉ်များဖြင့် အပြည့်ရှင်းပြရန် အားထုတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ရှုပ်ခတ် အစုအဝေး (complex system) တခုခုကို သူ့အစိတ်အပိုင်းများ၏ ပေါင်းလဒ်အဖြစ် ကောက်ယူရှင်းပြမည့် သင်္ချာဉာဏ်၊ ဒဿနိက တွေးနည်းဟုလည်း ဆိုကြသည်။

## Definitions 
*အောက်စဖို့ဒ် ဒသနိကဗေဒ လက်စွဲ* စာအုပ်တွင် ဤ **အဆင့်ရှင်းပြည့် ဝါဒ** သည် "ဒဿနိကဗေဒ ဝေါဟာရထဲမှ အသုံး အများဆုံးနှင့် အသုံး အလွဲဆုံး စကားလုံး" ဟု ဆို၍ ကဏ္ဍအဆင့် ၃ပိုင်း ဆက်ခွဲနိုင်သည်ဟု ဆို၏။
# **ဖြစ်ဖွဲ့မှု အဆင့်ရှင်းပြည့်ဝါဒ** သည် "လောကတခုလုံးက လက်တဆုပ်စာ အစိတ်အပိုင်းများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်" ဟု ယူမှတ်ခြင်း။
# **သိပ္ပံ အဆင့်ရှင်းပြည့်ဝါဒ** သည် ပိုမိုအခြေခံကျ၊ အစိတ်အပိုင်းဆန်သော အရာများအဖြစ် စိုင်းယန့်စ်ကျကျ နားလည်ပြန်ဆိုရန် အားထုတ်ခြင်း။
# **သီအိုရီ အဆင့်ရှင်းပြည့်ဝါဒ** သည် အသစ်ပေါ်လာသည့် အယူဝါဒဖြစ်လျက်၊ ရှိနှင့်ပြီးသော ၂ခုကို ပယ်ဖျက်ခြင်း မမည်သော်လည်း ပိုမိုအခြေခံ အစိတ်အပိုင်းကျအောင် ဆက်လက် ခွဲစိတ်သည်။ သူ့ထံ၌ သဘောဖတ်ယူမှု၊ တွေးဆက်မှု၊ ဖြေရှင်းချက်ထုတ်မှု ဟူသည့် အဆင့် ၃ပိုင်း ထပ်ကွဲသေးသည်။

## အကိုးအကား 
ကဏ္ဍ:ဒဿနိကဆိုင်ရာ သီအိုရီများ
လက်တွေ့အသုံးကျမှုဝါဒ

, 1874 ၌ သောမတ်စ် ရော်ဆန် ဘာ့ရ်ခ်စ် (Thomas Rawson Birks) ရေးသားသော *ခေတ်သစ် ခြုံငုံအကျိုးဝါဒ* အမည်ရှိ စာအုပ် မျက်နှာဖုံး။]]

ဒဿနိဗေဒ၏ စရိယဗေဒမဏ္ဍိုင် (ethical philosophy) မှ **လက်တွေ့အသုံးကျမှုဝါဒ** သို့မဟုတ် **ခြုံငုံအကျိုး ဝါဒ** () ဆိုသည်မှာ - ပတ်သက်ခံစားရသူတို့၏ ရေရှည် ကောင်းမွန်တိုးတက်မှုနှင့် ပျော်ရွှင်မှု ရနိုင်သမျှ များများ ရအောင် အားထုတ်သော လုပ်ရပ်များသဘောကို ဖော်ပြသည့် ကျင့်ဝတ်ရေးရာ သီအိုရီများကို ခြုံငုံညွှန်းဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။

တနည်းအားဖြင့်၊ လူအရေအတွက် အများဆုံးနှင့် (ထိုသူတို့အဖို့) ကောင်းကျိုးအများဆုံးကို ချိန်ရွယ်ဆောင်ရွက်ရန်သာ အားပေးသည့် လူစုကြီးကောင်းစားရေး ခြုံငုံအကျိုး အယူအဆများ ဖြစ်သည်။ အသွင်ကွဲ အမျိုးမျိုး ရှိသေးသော်လည်း၊ ခြုံငုံအကျိုး (utility) ပမာဏအများဆုံး ထွက်ပေါ်ရေး အယူအဆများကို အခြေခံသည်ချင်း တူကြသည်။

## အကိုးအကား
ခြုံငုံအကျိုး

စီးပွားရေးပညာ ရှိ **ခြုံငုံအကျိုး** () ဆိုသည်မှာ လူတဦးဦး၏ လိုလားချက်အတိုင်း ပြည့်စုံမှု ကောင်းကျိုးပမာဏကို တိုင်းတာသည့်အရာ ဖြစ်သည်။

## ခြုံငုံအကျိုး တွက်နည်း တစ်ခု 
စဉ်းစားကြည့်ဖွယ် ဖြစ်သွင် ၁ခုမက ရှိလျက် မည်သည့်အခြေအနေမျိုးကို လူက ပိုလိုလားသည်ဟု ရှိသည် ဆိုပါစို့။ ဖြစ်သွင် တခုချင်းစီကို ကိန်းပမာဏ တခုစီအဖြစ် ဆီလျော်စွာ ပြောင်းနိုင်ပါက ခြံငုံအကျိုး ဖှန်ရှင် (တွက်နည်း) တခုခု သင်္ချာနည်းဖြင့် ရှိနေတော့မည်။ ထိုကိန်းပမာဏ များလေ၊ လူ့လိုလားချက်နှင့် ကိုက်သော ခြုံငုံအကျိုးပမာဏ များလေ ဖြစ်မည်။

သာဓကအားဖြင့် -
x က မောင်မောင် ရရှိမည့် ပန်းသီးအရေအတွက်
y က မောင်မောင် ရရှိမည့် ချောကလက် အရေအတွက် ဆိုပါစို့။
မောင်မောင်၏ **ခြုံငုံအကျိုး တွက်နည်း (utilitarian fucntion)** က U = \sqrt{xy} ဆိုပါစို့။
* ဖြစ်သွင်-A က x = 9 (ပန်းသီး ၉လုံး) နှင့် y = 16 (ချောကလက် ၁၆ ခု)။ သို့လျှင် ခြံငုံအကျိုး ပမာဏက \sqrt{9 \times 16} = 12 ဖြစ်နေ။
* ဖြစ်သွင်-B က x = 13 (ပန်းသီး ၁၃ လုံး) နှင့် y = 13 (ချောကလက် ၁၃ ခု)။ ခြုံငုံအကျိုး ပမာဏက \sqrt{13 \times 13} = 13 ဖြစ်နေ။
သို့ဆိုလျှင်၊ မောင့်မောင့်အဖို့ (ချောကလက် အထိုက်အလျောက် ပိုနည်းသွားသော်လည်း၊ ပန်းသီး နည်းလွန်းခြင်း မရှိသော) ဖြစ်သွင်-B က ခြုံငုံအကျိုး နှာတဖျား သာနေတော့သည်။

## အကိုးအကား
ကိုယ်စိတ်ထိန်းကျောင်း ဝါဒ

**မြှုပ်နှံလေ့ကျင့်မှု ဘာသာများ** သို့မဟုတ် **ကိုယ်စိတ်ထိန်းကျောင်း ဝါဒများ** မှာ ခြိုးခြံကျင့်စဉ်စု (asceticism) ကို ဗဟိုပြုလျက် (များသောအားဖြင့်) လောကအကြောင်းကို ဖန်ဆင်းရှင် ရှိခြင်းဖြင့် မစဉ်းစားဘဲ သဘာဝနိယာမများအတိုင်း ဖြစ်ပျက်သည်ကို မြင်အောင် ရှုမြန်ရန်ဟုလည်း အားထုတ်တတ်သော အယူဝါဒများကို ဆိုလိုသည်။ အထင်ရှားဆုံး ဝါဒများအဖြစ် အရှေ့တိုင်းမှဖြစ်သော ဗုဒ္ဓဝါဒ နှင့် ဂျိန်းဝါဒ တို့ ပျံ့နှံ့ထွန်းကားလျက် ရှိသည်။ အဆိုပါ ဝါဒကြီး ၂ခုလုံးတွင် လောကအရှုပ်အရှင်းထဲမှ စိတ်အတွေးဆောင်လျက် ကိုယ်ခန္ဓာပါ လွတ်မြောက်မှု ဟူသော သဘောတရားတို့ကို ပန်းတိုင်ထား အားထုတ်ရန် အဆုံးအမတို့ အထင်ကရ ပါဝင်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း အကျဉ်းချုပ် 
ဂျိန်းဝါဒနှင့် ဗုဒ္ဓဝါဒတို့မှာ ဘီစီ ၅၀၀ တဝိုက် ကာလမျိုးတွင် ရှေးအိန္ဒိယကုန်းတွင်းပိုင်း၏ မဟာဇနပဒတိုင်းတို့အကြား ထွန်းကားလက်စ ဝေဒကျမ်း (အသိမြတ်ကျမ်း)လာ အယူအဆတို့ကြား၌ စတင်ထွန်းကားခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး၊ တောထွက်မဟာဝီရ နှင့် ရဟန်းဂေါတမ စသူတို့က တွေးခေါ်ဦးဆောင်ပြခဲ့သည်။

အကိုးအကား
ခြိုးခြံထွက်မြောက် ကျင့်စဉ်စု

**ခြိုးခြံကျင့်ကြံမှု** (သို့) **ခြိုးခြံထွက်မြောက် ကျင့်စဉ်စု** (သို့) **ခြိုးခြံ ကျင့်စဉ်စု** () ဆိုသည်မှာ တွေ့ကြုံခံစားဖွယ် စည်းစိမ်တို့မှ ဖြတ်တောက်ခြိုးခြံက စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အနေအထားတခုခုကို ပန်းအတိုင်ထားကာ လေ့ကျင့်နေထိုင်သော ဘဝနေထိုင်မှု ပုံစံကို ညွှန်းသည်။

ခြိုးခြံကျင့်ကြံသူများမှာ လူ့ဘောင်မှ တွဲထွက်သည်လည်း ရှိသဲ့သို့၊ လူ့ဘောင်၌ ဆက်နေပြီး ဥစ္စာစီးပွားရေးနှင့် ဒြပ်သားစည်းစိမ်တို့မှ အထိုက်အလျောက် ခွါကျဉ်သော ရိုးစင်းခြိုးခြံသည့် နေထိုင်မှုပုံစံနှင့်၊ မိမိကိုးကွယ်ရာ ကိုးကွယ်ဘာသာရေးကို အာရုံပြု၍လည်းကောင်း စိတ်အခြေအနေတစ်ခုကို စူးစိုက်ရည်သန်၍လည်းကောင်း ဥပုသ်စောင့်ခြင်းလည်း ပြုတတ်ကြသည်။ ဥပုသ်သီတင်း စောင့်သူက မိမိ၏ ကိုယ်တွင်းအသိစိတ်ကိုလည်း အဆုံးမဲ့သော လောကနှံ့ အသိစိတ်အရာနှင့် ချိတ်ဆက်ပေးနိုင်သည် ဟု ယူသော အယူအဆများလည်း ရှိတတ်သည်။
အချို့လူမျာကလည်း မိမိစွဲနေသည့် အရက်၊ ဆေးလိပ်၊ မူးယစ်ဆေးဝါး၊ ဖျော်ဖြေရေး၊ လိင်မှုကိစ္စ၊ အစားအစာ စသည်တို့မှ လွတ်မြောက်ပြတ်တောက်ရန်ငှာ ခြိုးခြံကျင့်စဉ်စုများကို ချဉ်းကပ်ကြသည်။

ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ဂျိန်းဘာသာ၊ ဟိန္ဒူဘာသာ၊ ခရစ်ယာန်ဘာသာ၊ ဂျူးဘာသာ၊ အစ္စလာမ်ဘာသာ စသည်တို့နှင့် မျက်မှောက်ခေတ်ပေါ် ကျင့်စဉ်များအတွင်းလည်း ဤ **ခြိုးခြံကျင့်စဉ်များ (Asceticism)** အထိုက်အလျောက် ပါဝင်နေတတ်ပုံလည်း သမိုင်းတလျှောက်၌ တွေ့ရနိုင်သည်။

## အကိုးအကား 
ကဏ္ဍ:ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အပြုအမူများ
အေဘရာဟမ်ပျိုး ကိုးကွယ်မှု

)၊ the လက်ဝါးကပ်တိုင် (ခရစ်ယာန်)၊ ဒေးဗှစ် ၅ထောင့်ကြယ် (ဂျူးဝါဒ)]]
ကမ္ဘာ့အဓိက ကိုးကွယ်ဝါဒများအနက်မှ ဂျူးဝါဒ၊ ခရစ်ယာန်ဝါဒ၊ အစ္စလာမ် ၃ခုလုံးမှာ သူတို့၏ သမိုင်းကြောင်းယှဉ်တွဲမှု၊ ယှဉ်ပြိုင်ဖူးမှုတို့ အလျောက် အေဘရာဟမ်ပျိုး ကိုးကွယ်မှု () များ ဖြစ်၍၊  ယေရှုမတိုင်မီ ဟီဘရူး သမ္မာကျမ်းစာလာ၊ သို့မဟုတ်လျှင်လည်း ခရစ်ယာန် သမ္မာကျမ်းစာလာ၊ သို့မဟုတ်လျှင်လည်း ကုရ်အာန်ကျမ်းလာ ပုဂ္ဂိုလ်၊ အေဘရာဟမ်ကို အစွဲပြုသည့် အမည် ဖြစ်ပြီး အခြားဇာစ်မြစ်ဒေသကွဲ ကိုးကွယ်မှုဝါဒများနှင့် ကွဲပြားလျက် သူတို့၃မျိုးချင်း ဆင်တူနေမှုကို ဘုံထုတ်ဆိုလိုသည်။

## အကိုးအကား 
ကဏ္ဍ:အနောက်တိုင်း ယဉ်ကျေးမှု
ကဏ္ဍ:ဘာသာရေး ယုံကြည်မှုနှင့် အယူဝါဒများ
ကြီးမြတ်မှုအရာ

ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု ဝါဒများတွင် နတ်ဘုရား နှင့် ညီမျှလေ့ရှိသော **နတ်ဘုရားအရာ** (သို့) **လောကဓာတ်ခံ ဘုရားအရာ** (သို့) **ကြီးမြတ်မှုအရာ** () ဆိုသည်မှာ ကြီးမြတ်သည်၊ မွန်မြတ်သည်၊ ကိုးကွယ်ပူဇော်မှု ခံယူအပ်သည်ဟု သက်ဝင်ယုံကြည်သူတို့ ခံယူသော လောကနှင့် လူသားတို့အပေါ် လွှမ်းမိုးနိုင်စွမ်းသည့် သဘာဝလွန် သတ္တိထူးတမျိုးမျိုး၊ သို့မဟုတ် နတ်ဘုရား တဆူဆူကို ညွှန်းသည်။

## အကိုးအကား 
ကဏ္ဍ:ဘာသာရေး ယုံကြည်မှုနှင့် အယူဝါဒများ
ကဏ္ဍ:ဝိညာဉ်များ
ကဏ္ဍ:ဒဏ္ဍာရီလာ ဇာတ်ကောင်များ
အယ်လ် ချာပူလင် ကော်လိုရာဒို အန်နီမာဒို

***အယ်လ် ချာပူလင် ကော်လိုရာဒို အန်နီမာဒို*** () သည် မက္ကဆီကန် အန်နီမေးရှင်းရုပ်မြင်သံကြားဇာတ်လမ်းတွဲဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ၂၀၁၅ ဧပြီ ၁၃ တွင် ကန်နယ် ၅ ရုပ်သံလိုင်း တွင် ထုတ်လွှင့် ပြသခဲ့သည်။

## သရုပ်ဆောင်များနှင့် ဇာတ်ကောင်များ 
* အယ်လ် ချာပူလင် ကော်လိုရာဒို (El Chapulín Colorado) အဖြစ် Jesús Guzmán
* Periquita Mozcorra အဖြစ် Erica Edwards
* Comandante Chacota အဖြစ် Enrique Horiouchi နှင့် Luis Alfonso Mendoza (†)
* Profesor Inventillo အဖြစ် Arturo Mercado
* Dulce အဖြစ် Julieta Rivera

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ် 
* 
* 
* 

ကဏ္ဍ:မက္ကဆီကန် ရုပ်မြင်သံကြား ဇာတ်လမ်းတွဲများ
ကဏ္ဍ:စပိန်ဘာသာ တီဗွီဇာတ်လမ်းတွဲ အစီစဉ်
ကဏ္ဍ:ကာတွန်းရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ