open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ခူဖယ်ထရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်

**ခူဖယ်ထရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ မင်းနန်းနွယ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၈၅၁ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဥပါဒါန်

**ဥပါဒါန်** ဆိုသည်မှာ "ဥပါဒိယတီတိ ဥပါဒါနံ" မြဲစွာစွဲလမ်းတတ်သောကြောင့် "ဥပါဒါန်" မည်သည်။ တဏှာကြောင့် ဥပါဒါန် ဖြစ်ပေါ်သည်။

ခိုင်မြဲကြပ်တည်းစွာ မလွှတ်ရက်ပဲ စွဲလမ်းသောတရားကို "ဥပါဒါန်" ဟု ဆိုသည်။  အကြင်တစ်စုံတစ်ရာသော အရာဝတ္ထုကို သာယာစွဲလမ်းမှုကြောင့် အလွန်များပြားသော ဆင်းရဲဒုက္ခကို ရပါသော်လည်း ထိုဝတ္ထုကို မစွန့်ပစ်နိုင်၊ အပြစ်ဒေါသ အာဒီနဝတို့ကို မြင်ပါသော်လည်း ထိုဝတ္ထုကို မစွန့်လွှတ်နိုင်။ ဖားကို မြွေမြို၍ ထားသကဲ့သို့ အတင်းစွဲလမ်းသည်ကို "ဥပါဒါန်" ဟူ၍ ဆိုလိုသည်။

## ဥပါဒါန်လေးပါး
ဥပါဒါန်သည် အောက်ပါအတိုင်းလေးပါးအပြား ရှိသည် -
#ကာမုပါဒါန်
#ဒိဋ္ဌုပါဒါန်
#သီလဗ္ဗတုပါဒါန်
#အတ္တဝါဒုပါဒါန်

### ကာမုပါဒါန်
ချစ်ခင်နှစ်သက် စုံမက်သာယာဖွယ်ဖြစ်သည့် ရူပါရုံအစရှိသည့် ကာမဝတ္ထုတို့၌ မလွှတ်ရက်ဘဲ ပြင်းစွာစွဲလမ်းသော ကာမတဏှာသည် "ကာမုပါဒါန်" မည်သည်။

### ဒိဋ္ဌုပါဒါန်
မှားယွင်းသောအယူတို့၌ လည်းကောင်း၊ ဒိဋ္ဌိနှင့်ဆိုင်သော ဝတ္ထုတို့၌လည်းကောင်း၊ ကျမ်းဂန်တို့၌ လည်းကောင်း ဤအယူသာ မှန်၏ အခြား အယူများကား အမှားချည်းတည်းဟူ၍ ပြင်းထန်ခိုင်မြဲစွာ စွဲလမ်းသော ဒိဋ္ဌိသည် "ဒိဋ္ဌုပါဒါန်" မည်သည်။ (ကာလာမသုတ်ကို ကြည့်ပါ)

### သီလဗ္ဗတုပါဒါန်
သမာဓိကို ဖြစ်စေတတ်သော ဘာဝနာ(တရားကျင့်ခြင်း), ပညာကို ဖြစ်ပွားစေတတ်သော ဘာဝနာလမ်း(တရားလမ်း)မှ ရှောင်ထွက်၍ မိမိကိုယ်ကို ပူပန်အောင်ကျင့်ခြင်းစသော အတ္တကိလမထာနုယောဂအကျင့်, အချည်းနှီးစက်ဆုပ်ဖွယ်ကျင့်သောအကျင့်, နွားတို့အကျင့် နွားတို့အလေ့သို့လိုက်သော အကျင့် ဤကဲ့သို့သော ဗာဟိရကတိတ္ထိတို့၏ အကျင့်မျှနှင့် သံသရာမှ စင်ကြယ်စွာ ထွက်မြောက်နိုင်သည်၊ ဒုက္ခမှ ကင်းလွတ်နိုင်သည်ဟူ၍ အခိုင်အမြဲ စွမ်းလမ်းသော ဒိဋ္ဌိတ်မျိုးသည် "သီလဗ္ဗတုပါဒါန်" မည်သည်။

### အတ္တဝါဒုပါဒါန်
သတ္တဝါတို့မှာ ခိုင်မြဲသော အတ္တရှိ၏။ ထိုအတ္တဖြင့် တစ်ဘဝမှ တစ်ဘဝသို့ ကူးပြောင်း၏။ လူသေ၍ ပြောင်းလဲသော်လည်း အတ္တသည် မပြောင်းလဲ၊ "ငါ" ဧကန်ရှိသည်၊ "သူတစ်ပါး" ဧကန်ရှိသည်၊ "ယောက်ျား မိန်းမ ပုဂ္ဂိုလ် သတ္တဝါ" ဧကန်ရှိသည် ဟူ၍ အပြင်းအထန်စွဲလမ်းသော ဒိဋ္ဌိတစ်မျိုးသည် "အတ္တဝါဒုပါဒါန်" မည်သည်။ တစ်နည်းမိမိကိုယ်ကို စွဲလမ်းမှု၊ သတ္တဝါ (သို့) တစ်ဦးတစ်ယောက်တို့အပေါ်၌ ပြင်းစွာစွဲလမ်းမှုကြောင့် နောင်ဘဝပဋိသန္ဓေထပ်မံနေရန် အားထုတ်ခြင်း စွဲလမ်းမှုကို ဆိုလိုသည်။

ထိုအတ္တဝါဒုပါဒါန်ကို အတ္တဒိဋ္ဌိဟူ၍လည်းကောင်း၊ အတ္တာနုဝါဒဒိဋ္ဌိဟူ၍လည်းကောင်း၊ သက္ကာယဒိဋ္ဌိဟူ၍လည်းကောင်း ဆိုအပ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ချောင်းဝရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်

**ချောင်းဝရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ မထောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၇၆၁ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မထောကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၂၀၅ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၁၇၉ ဦး နေထိုင်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တပ်မတော်အုပ်ချုပ်မှုကျောင်း (ပြင်ဦးလွင်)

တပ်မတော်အုပ်ချုပ်မှုကျောင်းသည် မန္တလေးတိုင်း၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့တွင်ရှိသည်။

ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ တက္ကသိုလ်နှင့်ကောလိပ်များ
ပန်တူကြီးသံဃရာဇာ

**ပန်တူကြီးသံဃရာဇာ**ကား စစ်ကိုင်းမြို့နယ်ယခုအခေါ်ပဒူရွာ၊ ရှေးအခေါ်ပန်တူ ရွာတွင်ဖွားမြင်သည်။ မွေးဇာတိရွာအမည်ဖြင့်ပန်တူကြီး သံဃရာဇာဟုတွင်၏။ ပန်တူကြီးရွာအနီး၌ စည်းခုံကြီးကိုလည်း တည်ထားခဲ့၏။ ပိဋကတ်ဗေဒင်၌ကျွမ်းကျင်လိမ်မာ၏။ လောကဗဟုသုတရှိ၏။ ပိဋကတ်ကျမ်းဂန်မှာ အတန်အရသာ၊ ဗေဒင်ကျမ်းကိုနည်းမှီး၍ လောကဒီပနီကျမ်းကိုစီရင်သည်။ လိင်·အန်ဝိဘတ်အနေအထားမသင့်သည့်အရာများ၏ ဟူ၍ပညာရှိတို့ဆိုကြသည်။

ထိုသံဃရာဇာသည်သတိုးမင်းဖျား၏အိပ်မက်ကိုဖတ်ရ၏။ သတိုးမင်းဖျားသည် သက္ကရာဇ် ရ၂၆ ခုတပေါင်းလ အင်းဝမြို့တည်မည်ဟုစီရင်တော်မူစဉ် ညဉ့်အခါ၌ (၁)မြို့တည်မည့်အရပ်၌လက်ပံပင်ကြီးတစ်ပင်ရောက်၏။ (၂)အထက်ဖျား၌ ဆဒ္ဒန်ဆင် ပျံနား၏။ (၃)ခက်မလေး ဖြာ၌ ပရိက္ခရာရှစ်ပါးနှင့်တကွရဟန္တာလေးပါးနေ၏။ (၄) အပင်ရင်း၌ခြင်္သေ့ စောင့်၏။ (၅)အမြစ်ဖျား၌နဂါးစောင့် ၏။ (၆)ခက်မလေးဖြာ၌နေသောရဟန္တာလေးပါးကို ဂဠုန်သုတ်၏။ ဤခြောက်ပါးသောအိပ်မက်ကိုမြင်မက်သည်။ ထိုအခါပန်တူကြီးသံဃရာဇာက (၁) လက်ပံပင်တို့ သဘောသည်သုံးနှစ်တစ်ကြိမ်ထူးလွန်၍ စည်ပင်သကဲ့သို့ သုံးနှစ်တစ်ကြိမ်ထူးလွန်၍ ရွှေပြည်တော်သာယာစည်ပင်မည်။ (၂) ဗုဒ္ဓဟူးသား မြို့တည်မည်။ (၃) သာသနာတော် ထွန်းလင်းမည်။ (၄) ရန်သူအပေါင်းတို့ကြောက်ရွံ့ခန့်ညားမည်။ (၅) ပြည်တော်ဝယ်အဆုံးအစွန်သော မင်းသည် စနေနံဖြစ်မည်။ (၆) တနင်္ဂနွေသားမင်းပြုသောအခါ သာသနာတော်ကို အထူးသဖြင့် သုတ်သင်မည်ဟုအိပ်မက်ကို ဖတ်ကြား တော်မူသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာသာသနာပိုင်များ
ပင်လယ်ကျေးသံဃရာဇာ

**ပင်လယ်ကျေးသံဃရာဇာ** ကား အင်းဝခေတ်တွင် ထင်ရှား၏၊ပိဋကတ်ဗေဒင် တတ်မြောက်လိမ်မာ၏။ မင်းကြီးစွာစော်ကဲသည် အသက်ကိုးနှစ်ရှိ မင်းဆွေနှင့်အသက်ခုနှစ်နှစ်ရှိ မင်းသိဒ္ဓတ်သား တော်နှစ်ပါးကို ပင်လယ်ကျေးသံဃရာဇာအားအပ်နှင်းတော်မူ၏။ သံဃရာဇာလည်းမင်းသားငယ်တို့ဇာတာကိုမြင်လျှင် မင်းဖြစ်မည်ဟု သိသဖြင့်အလျင်အမြန် မင်းဖြစ်စေလိုသောကြောင့် (သိဒ္ဓံ နမော ဗုဒ္ဓာယ အအာ ဣဤ ဥဦ ဧဩ)မှ စ၍ ပညာသင်ကြားတော် မူသည်။ မင်းဆွေသည် အသက်တဆဲ့နှစ်နှစ်ရှိသောအခါ တစ်ညဉ့် တွင် မိမိကိုယ်မှအူထွက်၍ အင်းဝမြို့အလုံးကို ပတ်မိသည်ဟု အိပ်မက်မြင်မက်သဖြင့် သန်းခေါင်ကျော်ုအချိန် ဆရာတော်ကိုနှိုး၍ လျှောက်ထားသည်။ ဆရာတော်လည်း အိပ်မက်ကိုကြားလျှင်ကြား ခြင်းထ၍ မင်းသားကို ခြေဖြင့်ကန်ရာတုံးလုံးလည်းသွား၏။ ထိုအခါ မင်းသားက သို့စဉ်တိုင်အောင်ပြုဘိသည်ဟုလျှောက်ထားရာ ဆရာတော်က ငါပဉ္စင်းပျိုငါးဝါရက တောင်ဘီလူးပရက္ကမ မှာ စာသင်နေစဉ် လေလာရာ ငါ့ဦးထုပ်ကျသည်ကို ခြေနှင့်နင်းမိသဖြင့် မချွတ်မင်းဆရာဖြစ်မည်။ မင်းဆရာဖြစ်လျှင် တန်တားဦးကို ယက်မ လျှိုအမိုးနှင့်တန်တားလုပ်မည်ဟုအဓိဋ္ဌာန်ရှိသည်။ မင်းသားမြင်မက် သောအိ်ပ်မက်အလိုမကြာ မတင်မင်းဖြစ်မည်။ မင်းဖြစ်သောအခါ ငါ့ကို မေ့မည်စိုး၍ခြေဖြင့်ကန်သည်။ မင်းဖြစ်သောအခါ ငါ့အဓိဋ္ဌာန် အတိုင်း လုပ်ပါဟုမိန့်ကြား သည်။ ထိုအခါ မင်းသားကစိုးရိမ် တော်မမူနှင့်အလိုတော်အတိုင်း ပြီးစိမ့်မည်ဟုလျှောက်ထားသည်။ မင်းသားသည် မင်းဖြစ်သောအခါဆရာတော်အမိန့်အတိုင်းတန် တားဦးကို ယက်မလျှိုအမိုးနှင့်တန်တားလုပ်တော်မူသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာသာသနာပိုင်များ
သာသနာပိုင် အမြင့်ဆရာတော်

**အမြင့်ဆရာတော်**ကား အမြင့်မြို့၌သီတင်းသုံးသည်။ မင်းကြီး စွာသည်မင်းမဖြင့်မီက စော်ကဲသရာ့ဖျားအမည်ဖြင့် အမြင့်မြို့စားရသည့်အခါကပင်ကိုးကွယ်သည်။ မင်းအဖြစ်သို့ ရောက်လျှင်အမြင့်မြို့၌ကျောင်းကြီးဆောက်၍ ကိုးကွယ်ရင်းဖြစ်သော အမြင့်ဆရာတော်အား ထီးဖြူနှင့် တကွတင်လှူ တော်မူသည်။ သာသနာပိုင်လည်း အပ်တော်မူသည်။ ကျောင်လည်းသာသနာပိုင်ကျောင်းဟု အမည်တွင်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာသာသနာပိုင်များ
သာသနာပိုင်အရှင်သဒ္ဓမ္မဋ္ဌိတိဆရာတော်

**သာသနာပိုင်အရှင်သဒ္ဓမ္မဋ္ဌိတိဆရာတော်**ကား တောင်ဘီလူး ပရက္ကမအနွယ် အရှင်သာရဒဿီ၏တပည့်ဖြစ်သည်။ ပြည်မြို့မှအရှေ့စူးစူး တာရှစ်ရာမျှလောက်၊ ရသေ့ပြည်တွင်းမှ အနောက်စူးစူး တာငါးရာမျှလောက်ကွာသောကျောင်း၌သီတင်းသုံး၏။ ကျောင်းမဟာရံအတွင်း၌ နာဋ္ဌာဂိရိကုန်းဟု အများသမုတ်သော အရပ်ရှိသတတ်၊ ၈ဝ၄ခုနှစ် အင်းဝပြည်တွင်မင်းဖြစ်သော ထူပါရုံဒါယကာနရပတိမင်းကြီး၏သား တော်လတ် မင်းဆင်များကိုမင်းကြီးစွာအမည်ဖြင့် ပြည်မြို့ကိုပေးသောအခါ မင်းကြီးကတောင်ကိုဂူထွတ် တရုပ်မှော်၊ အနောက်ကိုဖိုးခေါင်၊ အရှေ့ကိုကုန်းခေါင်၊ မြောက်ကိုမလွန်၊ တောင်ခွင်ကျွန်းတော် ဤနယ်လေးရပါအတွင်း၌ လူဖွေး ဖွေးကိုငါ့သားစီစဉ်စေ၊ ရှင်ချင်းချင်းကိုငါ့ဆရာစီရင်စေဟုအမိန့်တော်နှင့်အရှင်သဒ္ဓမ္မဋ္ဌိတိ ဆရာတော်ကို သာသနာပိုင်အပ်တော်မူသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာသာသနာပိုင်များ
သာသနာပိုင် အရှင်အတုလဝံသဆရာတော်

**သာသနာပိုင် အရှင်အတုလဝံသဆရာတော်**ကား ကျမ်းဂန်တတ် မြောက်၏။ အရှင် မဟာသာမိတွင်အရှင်အတုလဝံသနှင့်အရှင်သဒ္ဓမ္မပါလ တပည့်နှစ်ပါးရှိရာ အရှင်အရိယဝံသလွန်လျှင် ပြည်ဘုရင် နရပတိကာ အရှင်အတုလဝံသကိုသာသနာပိုင်အပ်တော်မူသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာသာသနာပိုင်များ
ချောင်းဆုံသံဃရာဇာ

**ချောင်းဆုံသံဃရာဇာ **ကား ၈ဝ၄ ခုနှစ် အင်းဝပြည်တွင်နန်းတက်သော ထူပါရုံဒါယကာ နရပတိမင်းလက်ထက် တောင်ငူတွင်ထင်ရှားသည်။ ပျံချီကြီးမိဖုရားစိုးမင်းတို့ ဆင်ကဲသားဖြစ်သည်။ ပိဋကတ်ဗေဒင်ပြည်ထဲရေးမှစ၍ တတ်သိလိမ်မာသည်။ ရှင်မုန်ယိုတောင်ညိုပဉ္စင်းတို့ တပည့်တည်း။ ၈၂ဝပြည့်တွင် မင်းငယ်ကျော်ထင်ကို အသင်္ခယာစောလူးမြေး ငတန်စီလုပ်ကြံ၍လွန်လျှင် ဘုရင်နရပတိက အိမ်ရှေ့မင်းမဟာသီဟသူရကို တောင်ငူသို့စေလွှတ်၍သိမ်းစေသည်။ ထိုအခါအိမ်ရှေ့မင်းမှာ သားတော်ဒုတိယမင်းခေါင်နှင့်သတိုးကျော်တို့ပါလာရာ ချောင်းဆုံသံဃရာဇာထံလျောက်ထား၍ ခုနှစ်ရက် သာမဏပြုစေသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာသာသနာပိုင်များ
မွန်သံဃရာဇာ

**မွန်သံဃရာဇာ**ကား ၈၉၂ခုတွင် တောင်ငူ၌နန်းတက်သော မင်းတရားရွှေထီးလက်ထက် ထင်ရှားသောဆရာတော်ဖြစ်သည်။ ၉ဝ၆ ခုတွင် မင်းတရားရွှေထီးသည် ဟံသာဝတီပြည် အနောက်ဘက်မွန်ကျောင်းအရပ်၌ ကျောင်းရံခုနစ်ဆယ်နှင့် တကွကျောင်းကြီးဆောက်လုပ်ပြီး မွန်ဆရာတော်အားတင်လှူ၍ သံဃရာဇာဘွဲ့တံဆိပ်ကိုလည်းလှူဒါန်းသည်။ သာသနာပိုင်လည်း အပ်နှင်းတော်မူသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာသာသနာပိုင်များ
ဟံသာဝတီမဟာသံဃရာဇာ

**ဟံသာဝတီမဟာသံဃရာဇာ**သည် ၉၁၂ခု၊နှစ်တွင် နန်းတက်သော ဟံသာဝတီ ဆင်ဖြူများရှင်လက်ထက်၌ထင်ရှားသည်။ ဟံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင် မင်းတရားကြီးသည် သမိန်ထောရာမကိုလုပ်ကြံ တော်မူစဉ်ကပင်အောင်မြင်လျှင် သည်အရပ်တွင်မြို့တည်မည်ဟု အမိန့်ရှိသည့်အတိုင်း အောင်မြင်၍ ၉၁ရ ခုနှစ်တွင် ပထမမြို့တည်သည်။ နောက်ကျောင်းရံလေးဆယ်နှင့်တကွ ဇေတဝန်ရွှေကျောင်းကို ဆောက်လုပ်၍ မဟာသံဃရာဇာ အားတင်လှူတော်မူသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာသာသနာပိုင်များ
သာသနာပိုင်အရှင်အရိယဝံသဆရာတော်

**သာသနာပိုင်အရှင်အရိယဝံသဆရာတော်**ကား အရှင်သဒ္ဓမ္မဋ္ဌိတိ၏ တပည့်ဖြစ်သည်။ ကျမ်းဂန်တတ်မြောက်သည်။ အရှင်သဒ္ဓမ္မဋ္ဌိတိတွင် အရှင်အရိယဝံသနှင့် အရှင်မဟာသာမိ တပည့်နှစ်ပါးရှိရာ အရှင် သဒ္ဓမ္မဋ္ဌိတိဆရာတော်လွန်လျှင် ပြည်ဘုရင် သတိုးမင်းစောက အရှင်အရိယဝံသကို သာသနာပိုင် အပ်တော်မူသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာသာသနာပိုင်များ
ထီးဒိုးထရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်

**ထီးဒိုးထရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ မြင်းတပြေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၀၁၈ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကူးဆိပ်ရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်

**ကူးဆိပ်ရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ မထောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၇၅၁ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မထောကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၂၀၅ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၁၇၉ ဦး နေထိုင်သည်။ ကူးဆိပ် (၁/၉) တံတားသည် အရှည် ပေ ၃၆၀ ရှိ ကွန်ကရစ်တံတား ဖြစ်ကာ၊ ၂၀၁၅-၁၆ တွင် ကားသွားလာ၍ ရအောင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၄.၇၃ ဧက ကျယ် အထက(ခွဲ)ကူးဆိပ်သည် ဆရာ/မ ၂၀ ကျော်၊ ကျောင်းသား/သူ ၆၀၀ ကျော် ရှိသည်။ မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်းတွင် ပါဝင်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သာသနာပိုင်အရှင်သာပုံ

**အရှင်သာပုံ**ကား စရစ်ဆရာတော်လွန်လျှင်သာသနာပိုင်ဖြစ်၏။ ဆင်ဖြူရှင်လက်ထက်ကဖြစ်ဟန်တူသည်။ သာဓကကားစရစ်ဆရာတော်လွန်လျှင် တူတော် တပည် ရင်းရှင်သာပုံကို မင်းဧကရာဇ်က သာသနာပိုင်ထည့်လျှင် အရှင်သူမြတ်သည် စိတ်ပျိုကိုယ်နုဖြစ်၍ ဝါသနာအလျောက်သိုင်းကိုင်နှင့် ဆွမ်းခံဝင်သည်ကို ကြက်သွန်ခင်းဆရာတော်ကြီးနှင့် ပက်ပင်းပါကြုံ၍ သာပုံသည်နှင်တံနှင့်နင့်ကို လူကြောက်ချိမ့်မည်လော၊ ကြောက်လောက်အောင် အမြောက်ဆောင်ဟု မိန့် တော်မူကြောင်းပြောစဉ်ရှိသည်။ ထိုအရှင်လည်း အရှက်ရ၍ ဝန် ချရသည်။ မကြာမတင်ပင် လွန်လေသည်။ သည့်နောက်မှတိလောကဂုရုဆရာတော်ကြီးကို သာသနာပိုင်အပ်သည်ဟု သီလဝိသောဓနိီကျမ်း၌ အဆိုရှိသဖြင့်သာသနာပိုင်ဖြစ်ကြောင်းထင်ရှားသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာသာသနာပိုင်များ
သာသနာပိုင်စရစ်ဆရာတော်

**စရစ်ဆရာတော်**ကား ဆင်ဖြူရှင်လက်ထက်၌ သာသနာပိုင်ဖြစ်သည်။ ကြက်သွန်ခင်းဆရာတော်ကြိီး၏ တပည့်ဖြစ်သည်။ နှလုံးတော်မွန်မြတ်လှ၏။ ကျမ်းဂန်လည်းသင့်မြတ်လှ၏။ အင်းဝ မင်းများလက်ထက်၌ ပထမကျော်အောင်သည်။ နံတော်အင်္ဂါသားတည်း။ ဘွဲ့တော် ရှင်စန္ဒာဝရ ဖြစ်သည်။ တစ်နေ့သောအခါကာမမြို့နေအရှင်အရိယဝံသသည် စရစ်ဆရာတော်ရှေ့၌အဖျင်းဖျင်းပြောဆိုသည်ကို လောင်းရှည်ဆရာတော်က သာသနာပိုင်အရူးကို အလိုလိုက် လှသည်ဟုဆိုလျှင်၊ စရစ်ဆရာတော်က အရူးတစ်ယောက်ကြောင့် အကောင်းအများမရူးသင့်ဟုသာ မိန့်တော်မူသည်။ တစ်ဖန်သာသနာပိုင်မန်လည်ဆရာတော်က မင်းဧကရာဇ်ဆရာမဖြစ်မီကာလနှင့်မင်းဧကရာဇ်ဆရာဖြစ်သည့် ကာလနှစ်ပါးတွင်ဘယ် ကာလ၌ ကုသိုလ်ပွားပါသနည်းမေးလျှောက်သော် စရစ်ဆရာတော်က မင်းဧကရာဇ်ဆရာဖြစ်သည်ကာလပလိဗောဓ များ၍ ဘာဝနာပွားမှုစာချမှုများစွာခွင့်မရချေဟုမင်းဧကရာဇ် ဆရာဖြစ်သည်၌အပြစ်ကိုပြ၏။ ၁၁၁၈ ခုနှစ်တန်ခူးလဆန်းဆဲ့ငါးရက်နေ့တွင် အလောင်းမင်းတရားကြီးက စရစ်ဆရာတော်အား ဇမ္ဗူဒီပ အနန္တဓဇမဟာဓမ္မရာဇဂုရုတံဆိပ်တော်ကို လှူဒါန်းသည်။ ထိုအခါသက်တော် ၅ရ၊ ဝါတော် ၃၆ ဝါရှိပြီဖြစ်သည်။ ဖွား သက္ကရာဇ်သည် ၁၀၆၁ ခုနှစ်ဖြစ်သည်။

အလောင်းမင်းတရားကြီးက ဇေတုဝတီမြို့တော်သို့ပင့်၍ ကျောင်းဆောက်လှူဒါန်းသည်။ ပထမပြန်စာမေးပွဲနှင့် ပဉ္စင်းခံကာလရောက်ပြီဖြစ်၍သာသနာတော်၏အမြစ်ဖြစ်သော ပရိယတ်ကိုအားထုတ်စေခြင်းငှာပါဠိအဋ္ဌကထာသရုပ်အဓိပ္ပာယ် မေးချိန်ကာလရောက်လျှင် အဓိပတိဆရာနှင့် အားထုတ်တော်မူပါဟု စရစ်ဆရာတော်အားအပ်သည်။ တစ်နေ့သောအခါဆရာဖြစ်သောကြက်သွန်ခင်း ဆရာတော်ကြီးကလည်း ပထမပြန်စာမေးပွဲနှင့်စပ်လျဉ်း၍ စရစ်ဆရာတော်အား စရစ် နင်တို့လက်ဝှေ့ပွဲ မပြီးသေး လောဟုအမေးခံရဖူးသည်။ ဆင်ဖြူရှင်မင်းတရားကြီးသည် ၁၁၃၃ ခုနှစ် မြို့ကြီးအတွင်းဝယ်ရှေးဘုံကျော်ဥမင်ကိုပြင်ဆင်သည်။ ဥမင် အနောက်မြောက်ယွန်းတွင်သာယာလှစွာသောမြေအပြင်၌လည်း အရံလေးဆဲ့ခြောက်ကျောင်းနှင့်တကွလေးထပ်ဇေတဝန် ရွှေကျောင်းတော်ဆောက်လုပ်ပြီးလျှင်ဘုံကျော်စံလွတ်သမိုက်၍ ထိုနှစ်တပေါင်းလဆန်းရှစ်ရက် အင်္ဂါနေ့တွင် ဇမ္ဗူဒီပ အနန္တဓဇ မဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇဂုရုစရစ်ဆရာတော်အားတင်လှူသည်။ ဆရာတော်သည် ၁၁၃၄ ခုနှစ်တွင် ပျံလွန်တော်မူသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာသာသနာပိုင်များ
မိချောင်းဝင်းရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်

**မိချောင်းဝင်းရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ မလေးကျောက်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၉၀၄ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဲချုံဝရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်

**မဲချုံဝရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ မဲချုံဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၉၀၆ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆဲပူလော်ရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်

**ဆဲပူလော်ရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ မဲတူခီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၈၈၆ ဖြစ်သည်။ အရပ်အခေါ်မှာ ဆဲဘူလော် ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သာသနာပိုင် မဟာသံဃနာထဆရာတော်

**သာသနာပိုင် မဟာသံဃနာထဆရာတော်**ကား တူရွင်းခြေတောင်၌ သီးတင်း သုံးသော မဟာရာမဆရာတော်ဖြစ်သည်။ ၉၆ရ ခုနှစ်တွင် အင်းဝပြည်၌နန်းတက်သော အနောက်ဘက်လွန်မင်းတရားကြီး သည် မဟာမြတ်မုနိဘုရားအနိီး ကျောင်းရံလေးဆယ်ရှိ လေးထပ်ကျောင်းကို တူရွင်းခြေတောင်နေဘုန်းတော်ကြိီး ညွှန်ကြားချက်အရ တူရွင်းခြေအရပ်၌နေသော မဟာရာမ ဆရာတော်အား ပင့်ဖိတ်လှူဒါန်းပြီးလျှင် မဟာသံဃနာထဘွဲ့တံဆိပ်ကို လှူဒါန်းသည်။ သာသနာပိုင်လည်းအပ်တော်မူသည်။ ထိုစဉ်အခါပြည်မြို့မှပင့်လာ၍မဟာမြတ်မုနိအရံအတွင်း စရပ်၌နေသော တောင်ဖီလာပုဂ္ဂိုလ်ကျော်လည်း သာသနာပိုင် ဆရာတော်ထံဆည်းကပ်၍ ကျမ်းဂန်တို့ကို ဆွေးနွေးသည်။ သာသနာပိုင်ဆရာတော်လည်း အလွန်နှစ်သက်တော်မူသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာသာသနာပိုင်များ
ကျောက်ကွင်းရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်

**ကျောက်ကွင်းရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ မဲပလိကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၉၆၄ ဖြစ်သည်။ အရပ်အခေါ်မှာ ကျောက်တွင်း ဖြစ်သည်။
ကျောက်ကွင်း​ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာနခွဲတွင် ဝါကော်ကျေးကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာန တည်ရှိသည်။ မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်းတွင် ပါဝင်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကုလားကိုင်းရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်

**ကုလားကိုင်းရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ မဲသလွတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၇၂၉ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မဲသလွတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၃၇၄ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၀၁၈ ဦး နေထိုင်သည်။ မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်းတွင် ပါဝင်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်ခြေရင်းရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်

**တောင်ခြေရင်းရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ ရွှေဖလားကျကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၉၄၈ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြယာတောရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်

**မြယာတောရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ ရွှေဖလားကျကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၉၅၀ ဖြစ်သည်။ အရပ်အခေါ်မှာ မြယာကော ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝင်းမောင်းရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်

**ဝင်းမောင်းရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ ဝင်းမောင်း(သရက်ပင်ဆိပ်)ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၉၀၅ ဖြစ်သည်။
ဝင်းမောင်း​ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာနခွဲတွင် လှဂွန်းပျိုကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာန တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထီးထော်ပယ်ရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်

**ထီးထော်ပယ်ရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ ဝှေဆန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၇၄၉ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝှေဆန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၉၆ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၅၇ ဦး နေထိုင်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဖောဝါးထရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်

**ဖောဝါးထရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ လှဂွန်းပျိုကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၆၉၉၀၀ ဖြစ်သည်။ အရပ်အခေါ်မှာ ဖေါဝက်ထ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မီးဇိုင်းချောင်းဖျားရွာ၊ ဖာပွန်မြို့နယ်

**မီးဇိုင်းချောင်းဖျားရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ ဝါးကော်ကျေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၀၀၄ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝါးကော်ကျေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၅၆၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၁၂၄ ဦး နေထိုင်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်တော်ဆရာတော်

**တောင်တော်ဆရာတော်**ကား သက္ကရာဇ် ၁၁၈ဝ ပြည့်နှစ် ခန့်တွင်ဖွား မြင်သည်။ ဇာတိမန္တလေးတောင်၏ အရှေ့မြောက်ယွန်းခုနစ်မိုင်ခန့်၌ သခင်မတောင် ဟူ၍လည်းကောင်း၊ မယ်ဥတောင် ဟူ၍လည်းကောင်း၊ မရွှေဥတောင်ဟူ၍လည်းကောင်းခေါ်အပ်သောတောင်၏ တောင်ဘက်ခြေရင်း ရှိရှောဖြူကုန်းရွာ ဖြစ်သည်။

သက်တော်စေ့ရဟန်းပြုသည်။ ရဟန်းမည်းရှင်မာလာတည်း။ မန္တလေးမြို့သို့ရောက်သောအခါ မင်းတုန်း မင်းတရားကြီး၏ ကောင်းမှု မဟာဝိသုတာရာမတိုက်တော်ခေါ် အရှေ့တိုက်တော်၌ ဒုတိယမောင်းထောင်သာသနာပိုင် အရှငေ်ဥယျဓမ္မထံ ပိဋကတ်ကျမ်းဂန်များကိုသင်ကြားသည်။

၁၂၃၆ ခုနှစ်တွင်မင်းတုန်းမင်းတရားကြီးသည် သီပေါမင်းသားနှင့်အတူသား တော်လေးပါးတို့ကို ရှင်သာမ ဏေပြုပြီးလျှင် မာလာလင်္ကာရ သိီရိဓဇမဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇဂုရု တောင်တော် ဆရာတော်ထံအပ်နှံ၍ နန်းတော်အတွင်း လွှတ်တော်ရှေ့တွင် ကျောင်းတော်ဆောက်လုပ်ကာ တောင်တော်ဆရာတော်ကို သီတင်းသုံးစေလျက် မင်းသားတို့ကိုပညာ သင်ကြားစေသည်။ သီပေါမင်းအထွတ်အမြတ်သို့ရောက်သောအခါ ယင်းကျောင်းတော်ကိုအသစ်ပြုပြင်ဆောက်လုပ်၍ မှန်စီရွှေချထားသဖြင့်နန်းတွင်းမှန်ကျောင်းဟုခေါ်ကြသည်။ တောင်တော်ဆရာတော်၏ဘွဲ့တံဆိပ်မှာလည်း မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး လှူဒါန်းသော တံဆိပ်ဟု ယူဆသည်။

၁၂၂ရ ခုနှစ်တပို့တွဲလတွင် သာသနာပိုင် ဒုတိယမောင်းထောင်ဆရာတော်ပျံလွန်ရာ နောက်ထပ်သာသနာပိ်ုင် မတင်မြှောက်တော့ဘဲ သာသနာရေးသာသနာမှုကိုသုဓမ္မာအဖွဲ့ကစီမံအုပ်ချုပ်သည်။ ၁၂၄ဝ ပြည့်နှစ်သီတင်းကျွတ်လဆန်းခုနစ်ရက်နေ့ မင်းတုန်းမင်းတရားကြီးနတ်ရွာစံပြီးနောက် သီပေါမင်းနန်း တက်သောအခါမင်းတုန်းမင်းလက်ထက်ကဖွဲ့စည်းထားသော သုဓမ္မာဆရာတော်ရှစ်ပါးအနက် ကျန်ရှိသောလေးပါးတွင် နောက်ထပ်ဆရာတော်ရှစ်ပါးထည့်သွင်းသဖြင့် သုဓမ္မာဆရာတော်တစ်ကျိပ်နှစ်ပါးဖြစ်လာရာ တောင်တော်ဆရာတော်လည်း အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ၁၂၄၄ ခုနှစ်တပေါင်းလတွင် သီပေါမင်းသည် သုဓမ္မာစရပ်၌ ဆရာတော်သံဃာတော်၊ မင်းညီမင်းသား၊မှူးမတ် ပရိသတ်အစုံအညီ၌ တောင်တော်ဆရာတော်အား မာလာလင်္ကာရသာသနဓဇဓမ္မသေနာပတိမဟာဓမ္မရာဇာဓိ ရာဇဂု ရုဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကိုကပ်လှူ၍ အမိန့်တော်ပြန်တမ်းကို ဖတ်ကြား စေပြီးလျှင် သာသနာပြုသာသနာပိုင်အပ်နှင်းတော် မူသည်။

၁၂၄၆ ခုနှစ်ဝါခေါင်လတွင်ဆရာတော် သံဃာတော် ရှစ်ဆယ်တို့အား ရာဇဂုရုဘွဲ့တံဆိပ်ကို ငါးမျိုး သတ် မှတ်ပိုင်းခြား၍ကပ်လှူသောအခါ သာသနာပိုင်တောင်တော်ဆရာတော်ကြီးအား 'မာလာလင်္ကာရ ဓဇဓမ္မသေနာပတိ အတုလဓိပတိသီရိပဝရမဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇဂုရု' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကိုထပ်မံလှူပြန်သည်။ တောင်တော်ဆရာတော်ကြီးသည် အရှေ့ပြင် တိုက်တော်နှင့် နန်းတွင်းမှန်ကျောင်း၌ လှည့်လည် သီတင်းသုံးသည်။ အနောက်ပြင်တိုက်တော်အတွင်း ရေတွင်းဒါယကာကြီးဦးထွန်းဆောက်လုပ်လှူဒါန်းသော ကျောင်းဦးပြာသာဒ်၊ စနု၊ သုံးထပ်ဇေတဝန် အနောက်ဆောင်များပါရှိသောကျောင်းကြီး၌ သီတင်းသုံးသည်။ ၁၂၄ရ ခုနှစ်သီပေါမင်းပါတော်မူပြီးနောက် အင်္ဂလိပ် အစိုးရ လက်ထက်၌လည်း တောင်တော်ဆရာတော်ကြီး ကိုပင် ဆက်လက်၍ သာသနာပိုင်အဖြစ်အသိအမှတ်ပြုသည်။ ထိုအခါသာသနာပိုင် ဆရာတော်ကြီးကသာသနာရေး သာသနာမှုကိုဆောင်ရွက်ရာ၌ အကူအညီရရန်ဝဲယာအဖြစ် လှထွေဆရာတော်နှင့်ပခန်းဆရာတော်နှစ်ပါးကိုအင်္ဂလိပ် အစိုးရထံ တောင်းရာ အစိုးရကခွင့်ပြုသည်။ တစ်လလျှင် သာသနာပိုင်ဆရာတော်အားဆွမ်းဆန် ၂၅ အိတ်၊ဝဲ၊ယာ ဆရာတော်နှစ်ပါးအား တစ်ပါးလျှင် ၁ဝ အိတ်စီ၊ ဆွမ်းဆန် ၄၅ အိတ်ထောက်ပံ့သည်။ ယင်းဆွမ်းဆန်တော်တို့ကို သာသနာပြုဆရာတော်တို့ဝေငှသုံးစွဲကြသည်။

မြန်မာဘုရင်မင်းမြတ်ရှိစဉ်က သာသနာရေး သာသနာမှုတို့ကိုသုဓမ္မာဇ ရပ်၌စီရင်ဆုံးဖြတ်ကြသည်။ အင်္ဂလိပ်အစိုးရလက်ထက် ရောက်သောအခါ မန္တလေးမြို့ရိုးအတွင်းစွယ်တော်စင်၏ အရှေ့ဘက်ရှိ ကင်းဝန်မင်းကြီးအိမ်၌စီရင်ဆုံးဖြတ်သည်။ တောင်တော်ဆရာတော်ကြီးသည် သက်တော် ရ၆ ခန့် ၁၂၅၆ ခုနှစ်တွင် နောက်တိုက်တော်၌ပျံလွန်တော်မူသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာသာသနာပိုင်များ
သမ္မုတိသာသနာပိုင် ပခန်းဆရာတော်

**ပခန်းဆရာတော်**ကား သက္ကရာဇ် ၁၁၈၂-ခု၊ ပြာသိုလဆန်း ခြောက်ရက် စနေနေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။ ဇာတိ ပခုက္ကူမြို့ အရှေ့တောင်၊ မြန်မာခရီးဆယ်တိုင်ခန့်ကွာဝေးသော ရေရှားရွာဖြစ်သည်။ သက်တော်စေ့ရဟန်းပြုသည်။ ရဟန်းမည် ရှင်နန္ဒ ဖြစ်သည်။ မန္တလေးမြို့သို့ရောက် သောအခါ အရှေ့ပြင်မဟာဝိသုတာရာမတိုက်တော်၌ သာသနာပိုင် ဒုတိယမောင်းတောင်ဆရာတော်အရှင် ‌ေဥယျဓမ္မထံ ပိဋကတ်ကျမ်းဂန်တို့ကိုသင်ကြားသည်။

နောက်အခါယင်းတိုက်တော်အတွင်း ရွှေရေးကျောင်း၌ သီတင်းသုံးသည်။ သီပေါမင်းအစ်မတော် ပခန်းကြီး စုဖုရားကကိုးကွယ်သည်။ သီပေါမင်းနန်းတက်သောနှစ် တန်ဆောင်မုန်း လပြည့်ကျော်ခြောက်ရက်နေ့ သာသနာ့ပြုသူဓမ္မာအဖွဲ့တစ်ကျိပ် နှစ်ပါးဖွဲ့စည်းရာ ပခန်းဆရာတော် ပါဝင်သည်။ ဤနေရာ၌ 'တံဆိပ်ရဆရာတော် တစ်ကျိပ်နှစ်ပါး'ဟု မဟာရာဇဝင်ကြီး ၌အဆိုရှိသည်။ တံဆိပ်အသီးသီးကိုလည်း ဖော်ပြခြင်းမရှိ။ မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်၌လည်း တံဆိပ်ပေးအပ်သော စာရင်းသီးခြားမပါ။ သီပေါမင်းလည်းနန်းတတ်စဖြစ်၍ ဆရာတော်တို့အား တံဆိပ်ပေးအပ်ခြင်းမရှိသေး။ သို့သော်လည်း ပခန်းဆရာတော်မှာ သူဓမ္မာအဖွဲ့ တစ်ကျိပ်နှစ်ပါးဖွဲ့စည်းရာ အပါအဝင်ဖြစ်၍ တံဆိပ်ကိုပင်မသိရသော်လည်း မင်းတုန်းမင်း လက်ထက်ကပင် တံဆိပ်ရခဲ့ကြောင်း ထင်ရှားသည်။ ၁၂၄၆-ခုနှစ်၊ဝါခေါင်လတွင် သီပေါမင်းက ဆရာတော် သံဃာတော်ရှစ်ဆယ်တို့အား ဘွဲ့တံဆိပ်ကပ်လှူရာ၍ ပခန်းဆရာတော်အား နန္ဒာဘိဓဇ ဓိပတိ သီရိပဝရ မဟာဓမ္မရာဇာဓိ ရာဇဂုရု ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို ကပ်လှူသည်။ သီပေါမင်းလက်ထက် မန္တလေးမြို့တော်တည်ရန် ခုနစ်ဌာနပန္နက်ချရာအပါအဝင် မဟာအတုလဝိဇယရာမ တိုက်ကြီးအတွင်း မဟာအတုလဝေရန် ကမ္ပည်းတပ်သော အတုမရှိကျောင်းတော်ကြီးကို ကြီးမှူးအုပ်ချုပ်ရန် မြို့ပေါ်ရှိ တံဆိပ်တော်ရဆရာတော်တို့ကို မဲချရာ သုံးကြိမ်တိတိ မဲကျသော ပခန်းဆရာတော်အား အတုမရှိကျောင်းတော်ကြီး၏ အရှေ့ဘက်ရှိ မင်းတုန်းမင်း၏နန်းတော်ဟောင်းကို ရွှေ့ပြောင်းဆောက်လုပ်ထားသော ရွှေနန်းကျောင်းကို တင်လှူသီတင်းသုံးစေသည်။

၁၂၅၆-ခုနှစ် သာသနာပိုင်တောင်တော် ဆရာတော်ဘုရားကြီးပျံလွန်သောအခါ သုဓမ္မာအဖွဲ့ဝင် တစ်ကျိပ်နှစ်ပါး ဆရာတော်တို့သည် သာသနာရေး သာသနာမှုကို စီရင်ဆုံးဖြတ်ရာ၌ တောင်တော်ဆရာတော်မှ ဆင်းသက်လာသော အခွင့်အာဏာသည် မိမိတို့၌သာ ရှိသည်ဟု ယူဆပြီးလျှင် မိမိတို့နှစ်သက်ရာ မိုးကောင်းဆရာတော် အရှင်နာဂိန္ဒကို သံမ္မုတိ သာသနာပိုင် တင်မြှောက်ကြသည်။ ၁၂၅၇-ခုနှစ်၊ နယုန်လဆန်းခုနစ်ရက်နေ့တွင် မန္တလေးမြို့ပေါ် လေးပြင်လေးရပ်ရှိ ဆရာတော်သံဃာတော်များနှင့် ကင်းဝန်မင်းကြီး အမှူးရှိသော ဒါယကာတို့က အတုမရှိတိုက်တော်ကြီးအတွင်းရှိ ရွှေနန်းကျောင်း၌ အစုံအညီစည်းဝေး၍ အများဆန္ဒအရ ပခန်းဆရာတော်ကြီးကို သမ္မုတိသာသနာပိုင်တင်မြှောက်ကြသည်။ (ထိုသို့နှစ်ပက္ခဖြစ်ကာ သမ္မုတိသာသနာပိုင်နှစ်ပါး တင်မြှောက်ကြသော်လည်း အင်္ဂလိပ်အစိုးရက နှစ်ပါးလုံးကိုပင်အသိအမှတ်မပြု ၊ လျစ်လျူရှု ၍သာနေသည်။ အသိအမှတ်မပြုသော်လည်းနှစ်ပက္ခဖြစ်လာသည့်အတိုင်း သာသနာရေး သာသနာမှုကို စီရင်ဆုံးဖြတ်ရာ၌ တစ်စည်းတစ်လုံး တည်းမဟုတ်တော့ဘဲ အသီးသီးခွဲခြား၍ စီရင်ဆုံးဖြတ်ကြသည်။ သို့အတွက် မင်းတုန်းမင်း လက်ထက်မှစ၍ ရွှေကျင်ဂိုဏ်း၊ ဒွါရဂိုဏ်း၊ သုဓမ္မာဂိုဏ်းဟု သုံးဂိုဏ်းကွဲလာခဲ့ရာ တစ်ဖန် သုဓမ္မာဂိုဏ်းမှ တစ်ကျိပ် နှစ်ပါးဂိုဏ်းထပ်၍ ကွဲပြန်သဖြင့် လေးဂိုဏ်းဖြစ်လာသည်။) ပခန်းဆရာတော်ကြီးသည် သက်တော် ၇၈၊ ၁၂၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပျံလွန်တော်မူသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာသာသနာပိုင်များ
ထိုင်းစာစီစာရိုက်

**ထိုင်းစာစီစာရိုက်**ခြင်းသည် ထိုင်းအက္ခရာများကို ပုံနှိပ်ခြင်းနှင့် ထုတ်ဝေခြင်းများကို ဆိုလိုသည်။  အစောဆုံးအနေဖြင့် ၁၈၁၉နှစ်တွင် ပုံနှိပ်ထားသော ထိုင်းစာသားကိုတွေ့ရှိရသည်။ ၁၉ ရာစုအလယ်ပိုင်းတွင် အနောက်တိုင်းသာသနာပြုများကြောင့် ပုံနှိပ်ခြင်းလုပ်ငန်းကိုစတင်ထိတွေ့ခဲ့ရာ တိုင်းပြည်ခေတ်မီလာသည်နှင့်အမျှ ပုံနှိပ်စာလုံးသည်လည်း ဆန်းသစ်ခေတ်မီလာခဲ့ပြီး ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကို အထောက် အကူပြုပါသည်။ 

၂၀ ရာစုအစောပိုင်းတွင်ပညာရေးစနစ်အသစ်အတွက်ဖတ်စာအုပ်များနှင့် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေရေးသတင်းစာများအတွက် စာစီစာရိုက်ခြင်းနှင့် ပုံစံဒီဇိုင်းများတွင် ဆန်းသစ်တီထွင်မှုကိုအားဖြည့်ပေးခဲ့သည်။ ခေတ်သစ်နည်းပညာများသတ္ထုအမျိုးအစားများကြောင့် **ထိုင်းစာရိုက်** ပုံစံအမျိုးမျိုးကိုခေတ်ကာလတစ်လျှောက်တီထွင်ခဲ့သည်။ ခေတ်သစ်မီဒီယာကိုယခုအခါ ဒစ်ဂျစ်တယ်စာစီစာရိုက်ခြင်း ဖြင့်ဆောင်ရွက်ပေးနေပြီး၊ မူပိုင်ခွင့်ကာကွယ်မှုအားနည်းခြင်းအပါအ ၀ င်အစောပိုင်းအတားအဆီးများကြားမှဈေးကွက်သည်အမျိုးအစားဒီဇိုင်နာများနှင့်ဒစ်ဂျစ်တယ် အမျိုးအစားစက်ရုံများ၏ ပံ့ပိုးမှုများကိုမြင်တွေ့ နေရသည် ။
thumb| ၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင်ထုတ်ဝေသည့် *ဖလယ်ကောက်* ဝတ္ထု၏မျက်နှာဖုံး
left|thumb| ပရင်ယာ ရိုချာရာယာနွန့်သည် ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင်လူငယ်ဒီဇိုင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ဒီဇိုင်းပုံစံရေးဆွဲခြင်းအတွက်ပို့ချခဲ့သည်။ ထိုပို့ချမှုသည် လူထုနှင့်ထိတွေ့မှုကို အစပျိုးမှုများစွာအနက်မှတစ်ခုဖြစ်သည်။

### ရှေးခေတ်အက္ခရာပုံစံ 
ရှေးကအက္ခရာပုံစံ (သို့) ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာခဲ့သောအက္ခရာအမျိုးအစားပုံစံများစွာကို အောက်ပါအတိုင်း ဒေါင်လိုက်ဖော်ပြထားသည်။ 
ဖိုင်:DB Bradley Angular X ส.png|လက်ရေးပုံစံစာလုံး
ဖိုင်:Angsana New ส.png|ရှေးအက္ခရာပုံစံဟောင်း
ဖိုင်:DB PongMai X ส.png|သစ်သား​ပေါ်တွင်ရေး​သားလေ့ရှိသည့် အက္ခရာပုံစံ
ဖိုင်:Browallia New ส.png|ပုံမှန်သုံးစွဲနေကျအက္ခရာ
ဖိုင်:Cordia New ส.png|ပထဝီ
ဖိုင်:DB ChuanPim X ส.png
ဖိုင်:ThongLor ส.png|Neo- ဂျီ ometric မေတြီ

ဖိုင်:DB Ribbin X ส.png|စာစောင်
ဖိုင်:9 LP ส.png|တည်ဆောက်ခြင်း

ဖိုင်:DB Manoptica ส.png|ခေတ်သစ်
ဖိုင်:Sukhumvit ส.png|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်

## အင်္ဂလိပ်နှင့်ဆင်တူသည့် ထိုင်းအက္ခရာပုံစံ 
thumb| လက်ရှိသင်မြင်တွေ့နေရသော: " " (ထိုင်းအသံထွက်ဖြင့် "ဖရော့ပ်"ဟု အသံထွက်)စာလုံးသည် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာများဖြစ်သော "WSU" နှင့်အလွန်ဆင်တူသည်။ စာ​နှစ်ခုသည် ဆက်စပ်မှုမရှိသော်လည်း အံ့ဩဖွယ်ကောင်းလှပါသည်။သင့်အနေဖြင့် ယခုမြင်တွေ့နေရသောထိုင်းစာလုံးကိုကောင်းစွာဖတ်နိုင်သည့်တိုင် လက်ရှိထိုင်းနိုင်ငံသုံး အက္ခရာစာလုံး ပုံစံသစ်ဖြင့်ရေးသားသမျှကို ဖတ်ရန်ဖို့အတွက် ခက်ခဲပေလိမ့်မည်။

## ပြည်သူ့ 
thumb| Pairoj Teeraprapa (ဘယ်ဘက်မှဒုတိယအချက်) နှင့် Parinya Rojarayanond (ညာဘက်မှအများဆုံး) တို့သည် ၂၀၁၁ ဒီဇိုင်းပြိုင်ပွဲတွင်အခြားဒီဇိုင်းပညာရှင်များအကြားဖြစ်သည်။
ထိုင်းစာစီစာရိုက်နှင့်ဒီဇိုင်းပုံစံတွင်သူတို့၏ပါဝင်မှုအတွက်ထင်ရှားကျော်ကြားသူများမှာ -

## မှတ်စုများ 
ကဏ္ဍ:ထိုင်းဘာသာစကား
ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ
သရက်တောရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်

*သရက်တောရွာ*'()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ သရက်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၃၉၄ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သရက်တောကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၆၉၂ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၄၉၀ ဦး နေထိုင်သည်။ ကော့ကရိတ်မြို့နယ် မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်း ၃၉ ရွာတွင် ပါဝင်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝဲလစ်ရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်

**ဝဲလစ်ရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ဝဲလစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၃၉၉ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝဲလစ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၂၇၅ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၃၂၁ ဦး နေထိုင်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်းရှည်ရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်

**အင်းရှည်ရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ အင်းရှည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၀၅ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်းရှည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၉၄၂ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၄၂၂ ဦး နေထိုင်သည်။ ကော့ကရိတ်မြို့နယ် မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်း ၃၉ ရွာတွင် ပါဝင်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခနိမ်းဖော်ရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်

**ခနိမ်းဖော်ရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ခနိမ်းဖော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၁၁ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခနိမ်းဖော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၇၆၅ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၆၃၈ ဦး နေထိုင်သည်။ ကော့ကရိတ်မြို့နယ် မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်း ၃၉ ရွာတွင် ပါဝင်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝဲကင်းအံရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်

**ဝဲကင်းအံရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ အင်းရှည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၀၈ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်းရှည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၉၄၂ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၄၂၂ ဦး နေထိုင်သည်။ အဝီစိတွင်းကို အိမ်ခြေ ၉၈ အိမ်က အသုံးပြုသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တောင်နား(ခ) ကော့ရေခါးရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်

**တောင်နား(ခ) ကော့ရေခါးရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ခနိမ်းဖော်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၁၄ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခနိမ်းဖော်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၇၆၅ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၆၃၈ ဦး နေထိုင်သည်။ အိမ်ခြေ ၉၈ မှာ နေရောင်ခြည်ဖြင့် မီးလင်းသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နဘူးနှစ်ချားရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်

**နဘူးနှစ်ချားရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ နဘူးနှစ်ချားကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၁၇ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နဘူးနှစ်ချားကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၅၈၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၉၉၆ ဦး နေထိုင်သည်။ ၁၂.၆၇ ဧကကျယ် အထက-နဘူး ရှိသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇင်မောင်

**ဇင်မောင်** ()သည် MRTV-4, CHANNEL7, Forever Group ရုပ်သံလိုင်းမှ အစီအစဉ် တင်ဆက်သူ ဖြစ်သည်။
ပင်တိုင်အစီအစဉ်မှာ Discovery of Taste ဖြစ်သည်။

## ဘဝဖြစ်စဉ်
ကြည့်မြင်တိုင်မြို့နယ်၊ ကမ်းနားလမ်း၌ နေထိုင်သည်။
ငယ်စဉ်ကပင် အသက်ရှူကြပ်ဝေဒနာ ခံစားရသည်။ ၂၀၀၈ ထိ ဒဂုံ အထက ၂ တွင် တက်ရောက်သည်။ ၂၀၀၈ - ၂၀၁၄ တွင် ရန်ကုန်အနောက်ပိုင်းနည်းပညာတက္ကသိုလ်မှ လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ ရသည်။
၂၀၁၃ ဇူလိုင် ၁၅ မှစ၍ MRTV-4 တွင် အစီအစဉ်တင်ဆက်သူအဖြစ် စတင်လုပ်ကိုင်ခဲ့ရာ ၂၀၁၈ နိုဝင်ဘာ ၈ ထိ ဖြစ်သည်။

## နိဂုံး
၂၀၂၀ အောက်တိုဘာ ၃၁ နံနက် ၃ နာရီခန့် ရုတ်တရက် အသက်ရှူကြပ်၍ ဆေးရုံပို့ရာ ကားပေါ်၌ ကွယ်လွန်သည်။ ဆေးစစ်ချက်အရ ပိုတက်ဆီယမ်ကျဆင်းကာ သွေးဖြူဥများသောကြောင့် ဖြစ်ရသည်ဟု ဆိုသည်။ သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့ ဖြစ်ပြီး၊ ကွယ်လွန်ချိန် အသက် ၃၀ သာ ရှိသေးသည်။ ပန်းကောင်းအညွန့်ကျိုး ဖြစ်၍ လူမှုကွန်ယက်များတွင် ဝမ်းနည်းစာများကို လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များက ရေးသားခဲ့ကြသည်။ ကိုဗစ်ကာလ ညမထွက်ရအမိန့် ထုတ်ပြန်ထားသည် ဖြစ်ရာ ဆေးရုံသွားရန် အခက်အခဲ ဖြစ်ခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာ ၂ တွင် ထိန်ပင်သုဿာန်၌ သင်္ဂြိုဟ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၁၉၉၀ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:၂၀၂၀ ကွယ်လွန်သူများ
ကဏ္ဍ:အစီအစဉ် တင်ဆက်သူ
နဘူးတံခွန်တိုင်ရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်

**နဘူးတံခွန်တိုင်ရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ နဘူးတံခွန်တိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၂၂ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နဘူးတံခွန်တိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၃၄၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၆၃၆ ဦး နေထိုင်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကော့ချုံရပ်ရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်

**ကော့ချုံရပ်ရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ နောင်တပွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၃၀ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နောင်တပွဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၇၁၄ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၃၅၈ ဦး နေထိုင်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထီးကလေးရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်

**ထီးကလေးရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ထီကလေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၃၅ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထီကလေးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၄၈၀ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၄၁၅ ဦး နေထိုင်သည်။ ကော့ကရိတ်မြို့နယ် မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်း ၃၉ ရွာတွင် ပါဝင်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကော့ထိုးရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်

**နောင်ကိုင်းရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ နောင်ကိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၃၉ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နောင်ကိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၄၈၅ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၆၂၀ ဦး နေထိုင်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အိုက်စလန်နွယ်ဘာသာစကား

**အိုက်စလန်နွယ်** ( ; ) သည် လူဦးရေ ၃၁၄,၀၀၀ ခန့်ပြောဆိုသော မြောက်ဂျာမန်နွယ် သာစကားတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး အိုက်စလန်ရှိ အိုက်စလန်လူမျိုးပြောဆိုသော ဘာသာစကားတစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းဘာသာစကားသည်  အိုက်စလန်၏ အမျိုးသားဘာသာစကားလည်းဖြစ်သည်။  ၎င်းသည် ဖာရိုးဘာသာစကား နှင့်အနောက်နော်ဝေဘာသာစကားများနှင့် အနီးကပ် အဆက်စပ်ဆုံးဖြစ်၏ ။

## ကိုးကား
ကော်ရီဘရယ်ကန်ပင်လယ်ကွေ့

right|thumb|280x280px| ကော်ရီဘရယ်ကန်ရှိ ​​ေရဝဲဲ
**ကော်ရီဘရယ်ကန်ပင်လယ်ကွေ့ကို** **ကော်ရီဘရယ်ကန်ရေလက်ကြားဟုလည်း ခေါ်ပါသေးသည်။** ကျဉ်းဖြစ်ပါတယ် ရေလက်ကြား ၏ကျွန်းအကြား Jura နှင့် Scarba အတွက် Argyll နှင့် Bute စကော့တလန် ပြည်မ၏အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင်ရှိသည်။

ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်များသည် ဒေသခံဆိပ်ကမ်းများမှ သို့မဟုတ် အိုဘန်လေဆိပ်မှကြည့်ရှုသည့်ခရီးစဉ်များဖြင့် ထိုဒေသသို့သွားရောက်နိုင်သည်။

## မြေမျက်နှာသွင်ပြင် 
left|thumb| Corryvreckan ပင်လယ်ကွေ့နှင့်၎င်း၏ပတ် ၀ န်းကျင်၏အနောက်တောင်ဘက်သို့မျက်နှာပြုသောဝေဟင်ဓာတ်ပုံတစ်ခု။ အပေါ်ညာဘက်ရှိကျွန်းနှစ်ကျွန်းမှာယူရာ (ပိုကြီးသောကျွန်း) နှင့်စကာဘား၊ Corryvreckan ပင်လယ်ကွေ့သည်သူတို့အကြားတည်ရှိသည်။ ဘယ်ဘက်အပေါ်ဘက်သို့ဆွဲဆန့် ခြင်းသည် Jura အသံဖြစ်သည် ။
အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ ရေစီးကြောင်း နှင့်ပုံမှန်မဟုတ်သောရေအောက် မြေမျက်နှာသွင်ပြင် များသည် Corryvreckan channel တွင်အထူးသဖြင့်ပြင်းထန်သောဒီ ရေအားပြိုင်ပွဲတစ်ခု ကိုထုတ်လုပ်ရန်ကြိုးပမ်းသည်။ ရေကြီးမှု သည်ကျွန်းနှစ်ခုကြားရှိကျဉ်းမြောင်းသောareaရိယာထဲသို့ ၀ င်သောအခါ  အထိတက်သည် နှင့်နက်နဲသောအပေါက်တစ်ခုနှင့်မြင့်တက်နေသည့်အထွတ်အထိပ်အပါအဝင်ပင်လယ်ကြမ်းပြင်အသွင်အပြင်အမျိုးမျိုးနှင့်တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ဤအင်္ဂါရပ်များသည် ဝိုင်ပူးကပ်များ ၊ ရပ်နေသောလှိုင်းများ နှင့်အခြားမျက်နှာပြင်သက်ရောက်မှုများဖန်တီးရန်ပေါင်းစပ်သည်။
စကန်ဒီနေးဗီးယားစကော့တလန်

**စကန်ဒီနေးဗီးယားစကော့တလန်** သည် ၈ ရာစုမှ ၁၅ ရာစုအတွင်းကာလကိုရည်ညွှန်းသည်။ ဗိုက်ကင်း နှင့် Norse လူမျိုးတို့သည်အဓိကအားဖြင့် နော်ဝေလူမျိုးများ နှင့်အခြား စကင်ဒီနေးဗီးယန်း များနှင့်သူတို့၏သားစဉ်မြေးဆက်များသည်ယခုလက်ရှိခေတ်သစ် စကော့တလန် ၏အစွန်အဖျားဒေသများတွင်ကိုလိုနီနယ်မြေများကိုသိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။  နှောင်းပိုင်း 8 ရာစုအတွင်းစတင်ထိုဒေသတွင်ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုများနှင့်စကင်ဒီနေးအကြားရန်လိုမုန်းတီးမှု Orkney ၏ Earl နှင့်ထွန်းသစ်စ thalassocracy ၏ အဆိုပါကျွန်း၏ဒမ်း ၏အစိုးရသောမင်းတို့ အိုင်ယာလန်, Dal Riata နှင့် Alba နှင့်၏ဦးရစ်သရဖူများကဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှု နော်ဝေ ထပ်တလဲလဲခဲ့ကြသည် ခေါင်းစဉ်များ။

စကန်ဒီနေးဗီးယားပိုင်နယ်မြေများမှာ မြောက်ပိုင်း အော်ခက်နီ နှင့်ရှ တလန် ၊ ဟေဘရီဆိုက်ဒ် ၊ က လီဒ်ဖရီးရန်း ကျွန်းများ နှင့် Caithness နှင့် Sutherland တို့အပါအဝင်ဆက်စပ်ပြည်မကြီးနယ်မြေများပါဝင်သည်။ ခေတ်သစ် ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာ သည်ဤအချိန်ကာလအတွင်းပိုမိုကျယ်ပြန့်သောဘဝပုံစံကိုစတင်ပေးနေသော်လည်း *Orkneyinga Saga* သည်သတင်းအချက်အလက်၏အဓိကအရင်းအမြစ်ဖြစ်သော အိုင်းရစ်နှစ်ပတ်လည် နှင့်နောက်ပိုင်းတွင် Norse *Saga* များနှင့်အတူစကော့တလန်ရင်းမြစ်များမှသမိုင်းကြောင်းသည်အားနည်းနေသည်။
thumb| Jura နှင့် Scarba အကြား Corryvreckan ပင်လယ်ကွေ့ ။ အစဉ်အလာအရ " Lochlann ၏ Prince Breacan" သည်သင်္ဘော ၅၀ နှင့်အတူသင်္ဘောပျက်။ ပျက်စီးခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စကော့တလန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်း
ဘရေမန်ဂါဘုရားရှိခိုးကျောင်း

**ဘရေမန်ဂါဘုရားရှိခိုးကျောင်း** ()သည် နော်ဝေနိုင်ငံရှိ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤကျောင်းသည် Bremanger မြူနီစီပယ် အတွက် ဗက်စ်တလန် ခရိုင်, နော်ဝေ။ ၎င်းသည် Bremangerlandet ကျွန်းရှိ Bremanger ရွာတွင်တည်ရှိသည်။ ဒါဟာ Bremanger များအတွက်အသင်းတော်ဖြစ်၏ စီရင်စုနယ် ၏အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည့် Nordfjord prosti ( deanery သည့်အတွက်) Bjørgvin၏ Diocese ။ အဖြူရောင်, သစ်သားဘုရားကျောင်းတစ်ဦးအတွက်တည်ဆောက်ခဲ့ ရှည်လျားဘုရားကျောင်း က 1914 ခုနှစ်စတိုင် ဗိသုကာပညာရှင် များထံမှ Anders Karlsen မနက်စောစော ။ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းသည်လူ ၄၀၀ ခန့်ရှိသည်။

ဤဘုရားရှိခိုးကျောင်းကို ရှေးအခါက ဘရေမန်ဂါပိုလန်ဓမ္မာရုံဟု ခေါ်ခဲ့ကြသည်။ ကျောင်းတော်၏အမည်ကို ၁၉၅၂ခုနှစ်တွင် ဘရေမန်ဂါ*ဘုရားကျောင်းဟု ပြောင်းလဲခဲ့သည်*  ဘုရားရှိခိုးကျောင်းသည် ဘရေမာဂန်ပိုလန်ပင်လယ်အော်၏အစွန်ဆုံးအစိတ်အပိုင်းအငူလေးတွင်တည်ရှိသည်။ ချာ့ချ်ကို ၁၉၁၄၊ စက်တင်ဘာ ၄ ရက်တွင် ဘုန်းတော်ကြီး ဂျိုဟန်ဝေါလ်အဲရစ်ခ်ျ စင်ကသန့်ရှင်းစေ ခဲ့သည်။ 

## ကိုးကားချက်များ 
ကဏ္ဍ:နော်ဝေနိုင်ငံရှိ ချတ်ကျောင်းများ
ထိုင်းပင်လယ်ကွေ့

**ထိုင်းပင်လယ်ကွေ့** (အင်္ဂလိပ်: Gulf of Thailand, ထိုင်း: อ่าวไทย)) ဟုလည်း လူသိများသော တောင်တရုတ်ပင်လယ်ရှိ အနိမ့်ပိုင်းအနောက်မြောက်ဘက်ဝင်ပေါက်ဖြစ်သည်။ အင်ဒိုချိုင်းနားကျွန်းဆွယ် ၏ အနောက်တောင်ဘက်ကမ်းခြေနှင့် မလေးကျွန်းဆွယ်၏ မြောက်ပိုင်းတစ်ဝက်အကြား ရှိသည်။ အရှည်နှင့်  အထိ  အကျယ်အကျယ်ရှိပြီး၊ မျက်နှာပြင်အကျယ်   ပင်လယ်ကွေ့သည်မြောက်ဘက်၊ အနောက်နှင့် အနောက်တောင်ဘက်တို့တွင် တည်ရှိပြီး ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ကမ်းရိုးတန်းများ ( ကမ္ဘောဒီးယား နှင့် မဲခေါင်မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ ) ၏အရှေ့ဘက်တွင်၎င်းနှင့်အရှေ့တောင်ဘက်တွင်တောင်တရုတ်ပင်လယ်အထိရှိသည်။

## အမည် 
ထိုင်းပင်လယ်ကွေ့ကို ခေတ်သစ်ထိုင်းဘာသာဖြင့် **အော်ထိုင်း**(ထိုင်း: อ่าวไทย) ဟုခေါ်ဆိုပြီး အဓိပ္ပာယ်မှာ 'ထိုင်းပင်လယ်ကွေ့' ဖြစ်သည်။ ဤပင်လယ်ကွေ့၏ တရားဝင်အမည်အဖြစ် "Gulf of Thailand" ကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရေကြောင်းပြ အဖွဲ့အစည်း (International Hydrographic Organization) က သတ်မှတ်ကျင့်သုံးခဲ့သည်။

မလေးဘာသာဖြင့် ၎င်း၏အမည်မှာ "ဆီယမ်ပင်လယ်ကွေ့"၊ **တဲလွတ်ဆီယမ်** (Teluk Siam) သို့မဟုတ် ဂျာဝီအက္ခရာဖြင့် تلوق سيم ဖြစ်သည်။ ခမာဘာသာဖြင့်မူ **ချူန်းဆာမွတ်ဆီယမ်** (ឈូងសមុទ្រសៀម, Chhoung Samut Siem) ဟု ခေါ်သည်။  ဗီယက်နမ်ဘာသာဖြင့်မူ **ဗင်းထိုင်းလန်** (Vịnh Thái Lan) ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။

## ပထဝီဝင် 
right|thumb| ပင်လယ်ကွေ့၏တည်နေရာကိုပြသည့်မြေပုံထိုင်းပင်လယ်ကွေ့သည် ကမ္ဘောဒီးယား၊ ထိုင်း၊ မလေးရှားနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ၎င်း၏ ပင်လယ်ကြမ်းပြင် ဧရိယာသည် မြောက်လတ္တီကျု ၆ ဒီဂရီမှ ၁၃ ဒီဂရီ ၃၀ မိနစ်အထိနှင့် အရှေ့လောင်ဂျီကျု ၉၉ ဒီဂရီမှ ၁၀၄ ဒီဂရီအထိ စတုရန်းကီလိုမီတာ ၃၀၄,၀၀၀ ကျယ်ဝန်းသည်။ 

ပင်လယ်ကွေ့၏ မြောက်ဘက်အဖျားသည် ကျောက်ဖရားမြစ်ဝတွင် တည်ရှိသော ဘန်ကောက်ပင်လယ်အော် ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ကွေ့၏ တောင်ဘက်နယ်နိမိတ်ကို တောင်ပိုင်းဗီယက်နမ်ရှိ ဘိုင်းဘွန်းအငူ (မဲခေါင်မြစ်ဝ၏ တောင်ဘက်အနည်းငယ်အကွာ) မှ မလေးရှားကမ်းရိုးတန်းပေါ်ရှိ တွမ်ပတ်မြို့နှင့် ပန်ကာလန်ချေပါအထိ မျဉ်းကြောင်းဖြင့် သတ်မှတ်ထားသည်။
ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ
ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ
ကဏ္ဍ:ထိုင်းပင်လယ်ကွေ့
ဒတ်ချ်ဘာသာစကား

**ဒတ်ချ်ဘာသာစကား** () သည် လူဦး ရေ ၂၄ သန်းခန့်က မိခင်ဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆိုသော အနောက်ဂျာမန်နွယ် ဘာသာစကားတစ်ခုဖြစ်၍ လူဦးရေ ၅ သန်းခန့်က ဒုတိယဘာသာစကားအဖြစ်ပြောဆိုကြသည်။ ဤဘာသာစကားပြောသော လူအများစုကို နယ်သာလန်နိုင်ငံ  နှင့် ဘယ်လ်ဂျီယံ နိုင်ငံများတွင်  နေထိုင်ကြသည်။ နယ်သာလန်၏ အမျိုးသားဘာသာစကားဖြစ်၍ ဘယ်လ်ဂျီယန်၏ တရားဝင်သတ်မှတ်ထားသော ဘာသာစကားသုံးခုထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။     ဂျာမန်နွယ်ဘာသာစကားများထဲက ဒတ်ချ်ဘာသာနှင့် အနီးကပ်သည့် အင်္ဂလိပ် နှင့် ဂျာမန် ပြီးလျှင် တတိယအများဆုံး ပြောဆိုသော ဂျာမန်နွယ် ဘာသာစကားဖြစ်သည်။

## သမိုင်း 
thumb| ဘီစီအီး ၅၀၀ မှ ၅၀ ထိ ပရိုတိုဂျာမန်ဘာသာစကား နှင့်ဆက်စပ်သော မြောက်ဥရောပ ယဉ်ကျေးမှု (များ) ရှိရောမခေတ်မတိုင်မီကသံခေတ်၏ မြေပုံ။ စကင်ဒီနေးဗီးယားတောင်ဘက်ရိယာသည် Jastorf ယဉ်ကျေးမှု ဖြစ်သည်။

ကဏ္ဍ:ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ
ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ
ဒတ်ချ်အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီ

**ဒတ်ချ် အရှေ့အိန္ဒိယ ကုမ္ပဏီ** () သည် ၁၇ ရာစု အစောပိုင်း၌ ပြိုင်ဘက်ဒတ်ချ် ကုမ္ပဏီများကို စုစည်းပေါင်းစပ်ထားကာ ဒတ်ချ်အစိုးရက ဦးစီးဦးဆောင်ပြု တည်ထောင်ထားသည့် အကြီးစား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းကြီးတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၁၆၀၂ မတ်လ ၂၀ တွင် တော်ဝင်အမိန့်ဖြင့် တည်ထောင်ခဲ့ကာ မိုဂယ်မင်းဆက်အုပ်စိုးသော အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် ကုန်သွယ်ရန်ဖြစ်သည်။
## မှတ်စု
## ကိုးကား
အလက်စကာပြည်နယ်၏ လူမှုစာရင်းအင်း

၂၀၂၀-ခုနှစ်တွင် အလက်စကာပြည်နယ်၏ ခန့်မှန်းခြေလူဦးရေမှာ ၇၃၄,၀၀၂ ဦး ဖြစ်သည်။

## လူမျိုးစုများ ဖွဲ့စည်းပုံ
၂၀၁၀-ခုနှစ် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသန်းခေါင်စာရင်းအရ အလက်စကာပြည်နယ်တွင် လူမျိုးစုများ ဖွဲ့စည်းပုံသည် အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။

* အဖြူ၊ ၆၆.၇% (ဟစ်စပဲနစ်မဟုတ်သောအဖြူ: ၆၄.၁%)
* အမဲ၊ ၃.၆%
* အာရှတိုက်သား၊ ၅.၄% (ဖိလစ်ပိုင် ၄.၄%၊ တရုတ် ၀.၃%၊ လာအိုနိုင်ငံသား ၀.၂%၊ ဂျပန် ၀.၂%၊ အိန္ဒိယ ၀.၁%၊ ဗီယက်နမ် ၀.၁%၊ ထိုင်း ၀.၁%)
* အမေရိကန် အင်းဒီးယန်း သို့မဟုတ် အလက်စကာဇာတိ၊ ၁၄.၈%
* ပစိဖိတ်ကျွန်းသား၊ ၁.၀% (ဆမိုအာ ၀.၇%၊ ဟာဝေယံ ၀.၁%၊ တွန်ဂါ ၀.၁%)
* လူမျိုးစပ်၊ ၇.၃%
* အခြားလူမျိုးများ၊ ၁.၇%

## ကိုးကား
စောရူးအရူးရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်

**စောရူး(အရူး)ရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ နောင်ကိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၄၂ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နောင်ကိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၄၈၅ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၆၂၀ ဦး နေထိုင်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထိဖိုးဇံရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်

**ထိဖိုးဇံရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ထိဖိုးဇံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၄၄ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထိဖိုးဇံကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၅၃၆ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၇၀၁ ဦး နေထိုင်သည်။ ကော့ကရိတ်မြို့နယ် မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်း ၃၉ ရွာတွင် ပါဝင်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်ထွတ်တာရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်

**နောင်ထွတ်တာရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ထိဖိုးဇံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၄၆ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထိဖိုးဇံကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၅၃၆ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၇၀၁ ဦး နေထိုင်သည်။ အိမ်ခြေ ၅၅ မှာ ဆိုလာစွမ်းအင်ဖြင့် မီးလင်းသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နောင်ထပ္ပံရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်

**နောင်ထပ္ပံရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ နောင်ထပ္ပံကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၅၀ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ နောင်ထပ္ပံကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၄၉၇ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၃၅၉ ဦး နေထိုင်သည်။ မဟာဗောဓိမုနိဓာတ်ပေါင်းစေတီ၊ နောင်ထပ္ပံစေတီကို တည်ထားကိုးကွယ်သည်။ ကော့ကရိတ်မြို့နယ် မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်း ၃၉ ရွာတွင် ပါဝင်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မြပတိုင်ရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်

**မြပတိုင်ရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ မြပတိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၅၅ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြပတိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၄၂၀ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၀၆၀ ဦး နေထိုင်သည်။ မဉ္ဇူသကစေတီကို တည်ထားကိုးကွယ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သောက်ပိန်ရွာ၊ သရက်တော

**သောက်ပိန်ရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ သရက်တောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၃၉၆ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သရက်တောကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၆၉၂ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၄၉၀ ဦး နေထိုင်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကော့ဒေးချိန်ရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်

**ကော့ဒေးချိန်ရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ကျုံဘိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၆၃ ဖြစ်သည်။ အရပ်အခေါ်မှာ ကော့ဒိန်ချိန် ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျုံဘိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၇၃၂ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၄၄၄ ဦး နေထိုင်သည်။ ကော့ကရိတ်မြို့နယ် မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်း ၃၉ ရွာတွင် ပါဝင်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒွန်ရှမ်းဘာသာစကား

ဒွန်ရှမ်း( ခေါက်ရှမ်း သို့မဟုတ် ရှမ်းဖြူ) ဟုလည်းလူသိများသော ဗီယက်နမ် မြောက်ပိုင်း၊ လာအို နှင့် တရုတ်တို့တွင်နေထိုင်ကြပြီး တိုင်ဘာသာစကားများ ကို **ပြောဆိုကြသည်** ။

## အဓိကပျံ့နှံ့နေထိုင်သည့်နေရာ 
တရုတ်နိုင်ငံတွင် ရှမ်းဖြူ(ခေါက်ရှမ်းလူမျိုး) သည် လူဦးရေ ၄၀,၀၀၀ခန့်ရှိပြီး ယူနန်ပြည်နယ်၏အောက်ပါမြို့နယ်များတွင်တည်ရှိသည် (Gao 1999) ။ 

* ကျင်းဖင်ခရိုင် - မိုးလားနှင့် ကျဲမီမြို့နယ် (ကျဲမီမြစ်နှင့် ထန်ထျောက် မြစ်လျှောက်)တွင် နေထိုင်ကြသည်။ 
* မားလီဖိုးခရိုင် : နန်ဝမ့်ဟေမြို့နယ်
* မာကွမ်ခရိုင် : တူးလုံမြို့ 
* ကျန်းချန်ခရိုင် : ရွှီးရွှေမြို့နယ် (ထူးခါမြစ်ကမ်းတစ်လျှောက် )
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ
ကားမလာ ဟဲရစ်

**ကာမာလာ ဒေဗီ ဟဲရစ်** https://www.youtube.com/watch?v=jgdYd6Q3qOI&feature=youtu.be&t=29 (  အောက်တိုဘာလ ၂၀၊ ၁၉၆၄ခုနှစ်ဖွား)  သည် ၂၀၁၇ခုနှစ်မှစ၍ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ကာလီဖိုးနီးယားပြည်နယ်အတွက် အငယ်တန်း ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ်တစ်ဦးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော နိုင်ငံရေးသမား နှင့် ဥပဒေအရာရှိ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူမသည် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ၏  ဒုသမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်ခံရသည်။

သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်နှင့် ဒုသမ္မတ မိုက်ပန့်စ်ကို ဂျိုး ဘိုက်ဒန်နှင့် ဟဲရစ်တို့က ယှဉ်ပြိုင်အနိုင်ရခဲ့၏ ။ ၂၀၂၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀ တွင် ဘိုက်ဒန်နှင့်အတူ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်ခံရသော ဟဲရစ် သည် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် စတင်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

ဟဲရစ်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသမိုင်း၌ ပထမဆုံးသော အာဖရိကနွယ်ဖွား အမေရိကန်၊ ပထမဆုံးသော အာရှနွယ်ဖွား အမေရိကန်၊ ပထမဆုံးသော အမျိုးသမီး ဒုတိယသမ္မတတစ်ဦးဖြစ်လာပေမည်။ ထို့ကြောင့်ပင် ယူအက်စ်သမိုင်းတွင် အမြင့်ဆုံးအဆင့် ရွေးကောက်ခံပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်၏ ။ အိန္ဒိယ-တမီလ် နှင့် အာဖရိက-ကာရစ်ဘီယံ မျိုးနွယ်မှဆင်းသက်လာသူ ဖြစ်လေသည်။

## မှတ်စု
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၆၄ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ဒုတိယသမ္မတများ
ကော့လဘိုရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်

**ကော့လဘိုရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ကျုံဘိုင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၆၆ ဖြစ်သည်။ အရပ်အခေါ်မှာ ကော့ဝါးဘို ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျုံဘိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၇၃၂ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၃၄၄၄ ဦး နေထိုင်သည်။ အဝီစိတွင်းကို အိမ်ခြေ ၅၄ အိမ်က အသုံးပြုသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒေါဖျာကရင်စုရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်

**ဒေါဖျာ(ကရင်စု)ရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ဒေါဖျာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၇၃ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဒေါဖျာကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၅၇၀ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၉၀၈ ဦး နေထိုင်သည်။ မြရတနာစေတီကို တည်ထားကိုးကွယ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သင်း (အဝတ်အစား)

right|thumb| သင်းအဝတ်အစားဝတ်ဆင်ထားသည့်လာအိုအမျိုးသမီးများ
သင်း ( ,  ;  , ,  ; Tai Nuea : ᥔᥤᥢᥲ) သို့ ( ,  ),  သည် ထိုင်းမြောက်ပိုင်းနှင့် အရှေ့မြောက်ထိုင်းအမျိုးသမီးများဝတ်ဆင်လေ့ရှိသော လာအိုနှင့် ထိုင်း အမျိုးသမီးများဝတ်ဆင်ကြသော ရိုးရာအ၀ တ်အထည်ဖြစ်သည်။ ဤအဝတ်အစား၏  ပုံစံကိုကြည့်ခြင်းဖြင့် ဘယ်ဒေသကလာသည်၊ ဘယ်အရပ်ကလာသည်ကို ကောင်းစွာသိနိုင်သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ယခုအခါ သင်းအဝတ်အစားကို အထူးပွဲများတွင် ဝတ်ဆင်လေ့ရှိလာကြပါပြီ။ သို့သော်လာအိုတွင် သင်းအဝတ်အစားကိုနေ့စဉ်ပုံမှန်ပုံမှန်ဝတ်ဆင်ကြသည်။

## ဆက်စပ်ပစ္စည်းများ 
[right|thumb| ပုံမှန် [ယွမ်လူမျိုး|တိုင်ယွမ်သင်းအထည် ။]]
သင်းထည်သို့ သင်း (အဝတ်အစား)ကို ပုံမှန်အားဖြင့် အစိတ်အပိုင်းသုံးမျိုးဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသည်။

## ချည်ထည် 
သင်း (အဝတ်အစား)ကို ပိုးထည် သို့မဟုတ်လက်လုပ်ချည် ဖြင့်ပြုလုပ်ကြသည်။ သူတို့၏ရိုးရာဝတ်စုံများတွင် ဒီဇိုင်းကာလာဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံသည် ဒေသအလိုက်အမျိုးမျိုးဖန်တီးယူကြသည်။အထူးသဖြင့်နာမည်ကြီး ရက်ကန်းသမားများကဖန်တီးလျှင် အကောင်းစားပိုးထည်များသည် အဝတ်တစ်စလျှင် ဘတ် ၅၀၀၀၀ ကျော်တန်ဖိုးရှိသည်။ ဈေးသက်သာသည့်အထည်များသည် ဘတ် ၃၀၀၀ ခန့်ကုန်ကျပါသည်။ 

## ပြခန်း 

ဖိုင်:Isansarong.jpg|အီသန်စတိုင်ဝတ်ဆင်နေသောထိုင်းမိန်းကလေး
ဖိုင်:Thai traditional costumes Chiang Mai 2005 033.jpg|ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းသင်းအထည်ဝတ်ဆင်ထားကြသောထိုင်းမိန်းကလေးများ
ဖိုင်:Laowomenwearingsinh.jpg|သင်းအထည်ဝတ်ဆင်ထား​ကြသည့် လာအိုအမျိုးသမီးများ
ဖိုင်:Oldlaosinh.jpg|သင်းထည်ဝတ်ဆင်ထားသည့် လာအိုအမျိုးသမီးများ

## ကြည့်ရှုပါ 
* လုံချည်
* ပထိန်
* Sampot
* Sarong
* ထိုင်းရိုးရာအဝတ်အစား
* Xout lao
အီသန်ဘာသာစကား

အီသန် (သို့) **အရှေ့မြောက်ထိုင်း** (    ) မဲခေါင်မြစ်ပေါ်ရှိ လာအိုစကားပြောကမ္ဘာ၏နိုင်ငံရေးပြိုကွဲအပြီးတွင်ဘယ်ဘက်ကမ်းခြေသည်ခေတ်သစ်လာအိုနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ Isan ဒေသ (ညာဘက်ကမ်းရိုးတန်း) ဖြစ်လာသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ လာအိုဘာသာစကား ၏ဒေသဆိုင်ရာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကိုရည်ညွှန်းသည်။ (၁၉၃၂ မတိုင်မီ) ၁၈၉၈ ဖရန့်စီယမ်စစ်ပွဲ၏နိဂုံးပြီးနောက်။ ထိုသို့ပြုလုပ်ခြင်းသည်ဘာသာစကားတစ်ခုကိုနေ့စဉ်အသုံးပြုနေသူများကဖန်တီးသောကြောင့်ကျွန်တော်တို့၏အဘိဓာန်လာအိုကိုလာအိုဘာသာစကားအဖြစ်ရည်ညွှန်းသည်။  လာအိုဘာသာစကားမှဆင်းသက်လာသူဖြစ်သော Isan သည် Kra-Dai ဘာသာစကားမိသားစု၏အနောက်တောင်ပိုင်းဌာနခွဲ၏လာအို - ဖွတ်ဟိုင်းဘာသာစကားသည်၎င်း၏မိခင်ဘာသာစကားဖြစ်သောလာအိုနှင့် ဖူဟိုင် နှင့် တိုင် ကဲ့သို့သောလူမျိုးစုမျိုးနွယ်စုဘာသာစကားများနှင့်အလွန်နီးစပ်သည်။ yo Isan ကိုထိုင်းဘာသာစကားအဖြစ်တရားဝင်သတ်မှတ်ထားသည်မှာထိုင်းအစိုးရကထိုင်းနိုင်ငံနှင့်နီးကပ်စွာဆက်စပ်သောအနောက်တောင်ပိုင်းဘာသာစကားဖြစ်သော်လည်း၎င်းသည် Chiang Saen ဘာသာစကားများအတွင်းတွင်ရှိသည်။ ထိုင်းနှင့်လာအို (Isan အပါအ ၀ င်) သည်အပြန်အလှန်နားလည်နိုင်ရန်ခက်ခဲသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော်လည်းကောင်းတို့သည် ၈၀% သောဝေါဟာရများကိုဝေမျှသော်လည်းလာအိုနှင့် Isan တို့တွင်အလွန်ကွဲပြားခြားနားသော tonal ပုံစံ၊ သရအက္ခရာအရည်အသွေး၊ စကားပြောဆိုပုံနှင့်ထိုင်းနှင့်ကွဲပြားသောအသုံးများသောစကားလုံးများစွာရှိသည်။ ထို့ကြောင့်ကြိုတင်ထိတွေ့ခြင်းမရှိဘဲအချင်းချင်းနားလည်သဘောပေါက်မှုကိုအဟန့်အတားဖြစ်စေသည် 

## ခွဲခြားခြင်း 
right|thumb|225x225px| ကွေ့ကျိုးပြည်နယ်ရှိ ကမ်းလူမျိုးမိန်းကလေး၊

ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ
ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ
ရန်ကုတ်ရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်

**ရန်ကုတ်ရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ရန်ကုတ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၈၀ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရန်ကုတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၀၅၈ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၅၇၃၅ ဦး နေထိုင်သည်။ အောက်ဘိုတဲစေတီကို တည်ထားကိုးကွယ်သည်။ ကော့ကရိတ်မြို့နယ် မြစိမ်းရောင်ကျေးရွာစီမံကိန်း ၃၉ ရွာတွင် ပါဝင်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရွာသစ်ရွာ၊ တတံကူး

**ရွာသစ်ရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ တတံကူးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၈၇ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တတံကူးကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၃၃၃ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၁၈၇၃ ဦး နေထိုင်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကော့နွဲရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်

**ကော့နွဲရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ ကော့နွဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၉၁ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကော့နွဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၆၁ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၇၇၇ ဦး နေထိုင်သည်။ ထိုရွာ၌ ရွှေကြက်မင်းစေတီ၊ ကျောက်ပေါင်းချောင်စေတီ ရှိသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကော့ကလောင်ရွာ၊ မြပတိုင်

**ကော့ကလောင်ရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ မြပတိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၄၆၂ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြပတိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၄၂၀ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၂၀၆၀ ဦး နေထိုင်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကော့ကရိတ်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မာကွမ်ခရိုင်

**မာကွမ်ခရိုင်** (တရုတ် :馬關 ;   ) သည် တရုတ်နိုင်ငံ၊ ယူနန်ပြည်နယ်ရှိ Wenshan Zhuang နှင့် Miao ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စုဒေသများတွင် တည်ရှိ၍ တောင်ဘက်တွင် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ Lào Cai နှင့် Ha Giang ပြည်နယ်များနှင့်နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေသည်။

## တိုင်းရင်းသားအုပ်စုများ 
မာကွမ်ခရိုင် ( )တွင် ၁၉၉၆ခုနှစ် စာရင်းအရ အောက်ပါလူမျိုးစုငယ်များစာရင်းကို ဖော်ပြထားသည်။

* ဟန်
* ကျွမ့်
* ပုယီ
* တိုင်
* မြောင်
* ယောင်
* ယီ
** ဖူ 仆 (ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ - Toulapa 托拉葩နှင့် Alapa 阿拉葩)
** လုအို (autonyms: Luomo နှင့် Lemo)
* မွန်ဂို
* Lajiren拉基人

## သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး 
* အနီးဆုံးလေဆိပ်: Wenshan လေဆိပ်

==ကိုးကား=

## ပြင်ပလင့်များ 
* မာကွမ်ခရိုင်တရားဝင်ဝက်ဘ်ဆိုက်

ကဏ္ဍ:ရိုးရာတရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ
ကဏ္ဍ:ရိုးရှင်းသော တရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သည့် ဆောင်းပါးများ
ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ
မားလီပိုခရိုင်

thumb| မြပုံဆောင်ကျောက်တွင်း၊ မားလီပိုခရိုင်။
**မားလီပို** ( တရုတ်: 麻栗坡县; pinyin: *Málìpō Xiàn*   ; ) သည် ယူနန်ပြည်နယ်အရှေ့တောင်ဘက်ရှိ ဝမ်ရှန်ကျွမ့်နှင့် မြောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင်ရှိပြီး အရှှေ့တောင်ဘက်တွင် ဟာကျန်ပြည်နယ်နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေပါသည်။​ 

## ခရီးသွားလုပ်ငန်း 
thumb| ယူနန်ပြည်နယ်၊ ဝမ်ရှန်စီရင်စုရှိမာလီပိုအထက်ရှိ 'Great King' ပန်းချီနေရာတွင် Neolithic ပန်းချီကား။
အဓိကကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်မှုတစ်ခုမှာ မားလီပို​ဒေသရှိ ကျောက်နံရံပန်းချီဖြစ်သည်။ ထင်ရှားသောပန်းချီကားများ၏အလယ်ဗဟိုတွင်ထင်ရှားသောကိန်းဂဏန်းနှစ်ခုအတွက် 'Great King' ဆိုသောနေရာဖြစ်သည်။ ၎င်းသည်လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၄၀၀၀ ကျော်ကဖြစ်သည်။ 

## သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး 
* အနီးဆုံးလေဆိပ်: Wenshan လေဆိပ်

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရိုးရှင်းသော တရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သည့် ဆောင်းပါးများ
ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ
ယောင်ဂယ်ဆိုမွန်

**ယောင်ဂယ်ဆိုမွန်** ( (၆၀၃–၆၆၆)) သည် ဂိုဂုယောတိုင်းပြည်၏ ကျဆင်းယုတ်လျော့လာသော နေ့ရက်များ၌ အာဏာထက်သော စစ်အာဏာရှင်ဖြစ်သည်။ ဂိုဂုယောသည် ကိုရီးယားရှေးသမိုင်း၏ သုံးပြည်ထောင်ခေတ် (သို့) ပြည်ထောင်သုံးခုရှိသောခေတ်မှ တိုင်းပြည်တစ်ပြည်ဖြစ်သည်။ ဧကရာဇ် ထိုင်ဇုံး (လီရှိမင်း) နှင့် ဆက်ခံသော သားဖြစ်သူ ဧကရာဇ် ကောက်ဇုံး တို့လက်ထက်ထန်မင်းဆက်၏ ထိုးစစ်ကို အောင်အောင်မြင်မြင် ခုခံကာကွယ်နိုင်ခဲ့သူအဖြစ် အမှတ်ရကြပေသည်။ 

ရိုးရာ ကိုးရီးယားသမိုင်းများက ယောင်ဂယ်ဆိုမွန်သည် အာဏာရှင်ဆန်သော စစ်ခေါင်းဆောင်၊ ၎င်း၏ ရက်စက်သော မူဝါဒများနှင့် ဘုရင်၏ အမိန့်ကို နာခံမှုမရှိခြင်းများက ဂိုဂုယော၏ ကျဆုံးမှုကို ဦးတည်ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်ဟူ၍ ချယ်မှုန်းရေးသားကြသည်။ သို့ရာတွင် တရုတ်တို့၏ တိုက်စစ်ဆင်မှုများကို ကာကွယ်ရာတွင် ၎င်း၏ အောင်မြင်မှုများသည် ကိုရီးယားမျိုးချစ်ဝါဒီများကို လှုံ့ဆော်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် သိသိသာသာမှာ ၁၉ ရာစု ကိုရီးယား သမိုင်းပညာရှင် ဆင်ချေးဟိုက ယောင်ဂယ်ဆိုမွန်ကို ကိုရီးယားသမိုင်း၏ အကြီးကျယ်ဆုံး သူရဲကောင်းဟု ပင်ဖော်ပြသည်အထိ စေ့ဆော်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ် ပညာရှင်များကလည်း ဆင်ချေးဟိုကို ပဲ့တင်ထပ်ပြောဆိုကြ၍ ယောင်းဂယ်ဆိုမွန်ကို ကိုရီးယားသမိုင်း၌ ပြိုင်ဖက်မရှိသော တိုင်ပြုပြည်ပြုသမားတစ်ယောက်ဟူ၍ ချီးကြူးထောမနာပြုကြလေသည်။

## ကိုးကား
စောမြကန်

**စောမြကန်** သည် ပုဂံခေတ် နရပတိစည်သူမင်း၏ မိဖုရားတစ်ပါး ဖြစ်သည်။ သူမသည် ထီးလိုမင်းလိုမင်း၏ မယ်တော် ဖြစ်သည်။

ရာဇဝင်ကျမ်းများက ထီးလိုမင်းလို၏ မယ်တော်သည် မိဖုရားစောမြကန် မဟုတ်ဘဲ ဥယျာဉ်စိုက်ပျိုးသူတစ်ဦး၏ သမီးဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြကြသည်။ သို့သော်လည်း ကျောက်စာ အထောက်အထားအရ မိဖုရားစောမြကန်သည် ဇေယျသိင်္ခ (ထီးလိုမင်းလိုမင်း၏ ငယ်အမည်) နှင့် စောမင်းလှတို့၏ မယ်တော် ဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။

## ကိုးကား
## ကျမ်းပြုစာရင်း
* 
* 
* 
*