ဓမ္မရာဇိကစေတီတော်

**ဓမ္မရာဇိကစေတီတော်** ()(Taxila ရှိ စေတီတော်ကြီး ဟု ခေါ်ဆိုကြ) သည် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ တက်ဆီလာ (Taxila) မြို့အနီးတွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓစေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ ၂ ရာစု CE က စေတီတော်ဖြစ်ပြီး ဗုဒ္ဓ၏အရိုးတော်ငယ်များကို ဌာပနာကာ တည်ထားခဲ့သည်။ စေတီတော်နှင့်အတူ ကြီးမားသည့် သာသနာ့အဆောက်အဦးကို နောက်ပိုင်း၌ ပတ်လည်တွင် တည်ဆေက်ခဲ့ကြသည်။ 

## သမိုင်း
ဓမ္မရာဇိကစေတီတော်သည်  Mauryan အင်ပါယာ၏ မင်းဖြစ်သူ တည်ခဲ့ပြီး ကျန်ရှိနေသေးသည့် အခြားသော ရှေးကျသည့်စေတီတော်များထက်ပင် ရှေးကျသေးသည်ဟု အခိုင်အမာ ဆိုကြသည်။ သို့သော် အခြားသော ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်တို့သည် ထိုကဲ့သို့ မယူဆကြပေ။ BCE ၂ ရာစုခေတ်က အင်ဒို-ဂရိဒင်္ဂါးများကို ထိုနေရာတွင် တွေ့ရှိရသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် ထိုဒေသ၌ အစောဆုံးသော ဘာသာရေးဆိုင်ရာအဆောက်အဦးဖြစ်သူဟု ယူဆကြသည်။

စေတီတော်သည် ပါရှား Sassanid အုပ်ချုပ်မှုအောက်သို့ ရောက်ခဲ့သည့်အခါတွင် တိုးတက်မှုများတုံ့နှေးသည့်ကာလ တစ်ခုကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ အကြီးစားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုများည်သKushan နောက်ပိုင်းနှင့် Kidarite စသည့်ခေတ်များတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုခေတ်ကာလတွင် များစွာသော စေတီများနှင့် ကျောင်းတော်များကို တည်ထားခဲ့သည်။
### အဓိကစေတီတော်
''.]]

ဓမ္မရာဇိကစေတီတော်သည် တက်ဆီလာဒေသတွင်ရှိသည့် စေတီတော်များထဲတွင် အကြီးဆုံးစေတီ ဖြစ်သည်။ စေတီတော်၏ အဓိကအမိုးခုံးကို ပတ်၍ ဖူးမျော်ရာစင်္ကြံလမ်း တည်ရှိသည်။ စင်္ကြံပတ်လမ်းသည် ရှေးယခင်က အထွတ်အမြတ်ထားရာနေရာများကို လမ်းလျှောက်၍ ကြည်ညိုဖူးမြော်နိုင် ပြုလုပ်ထားကြသည့် လူသွားလမ်း ဖြစ်သည်။ စေတီတော်ရှိ အဖိုးထိုက်တန်သည့် ဓာတ်တော်များသည် အချိန်နှင့်အမျှ ခိုးယူခြင်း ခံခဲ့ရသည်ကို Sir John Marshall က လေ့လာတွေ့ရှိခဲ့သည်။

### ဓာတ်တော်ထည့်သည့်ကြုတ်အိုး
စေတီတော်ကို ဝန်းရံကာတည်ရှိသည့် အရံစေတီငယ်များမှ ဓာတ်တော်ကြုတ်အိုး ၁၈ ခုကို တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ ဓာတ်တော်အများအပြားကို ရရှိခဲ့ကြပြီး ထိုထဲမှ တစ်ခုသည် ဆလင်ပါပုံရွှေအပိုင်းတစ်ခုကို ဖုံးအုပ်ထားသည်။ အခြားသော ဓာတ်တော်ကြုတ်များတွင် ရွှေတန်ဆာများနှင့် အဖိုးထိုက်သည့် ရတနာများ ပါဝင်သည်။ အခြားသော ဓာတ်တော်ကြုတ်များတွင် အခြားဝေးလံသည့် နေရာများမှ အရာများဖြစ်သည့် အာဖဂန်နစ္စတန်မှ lapis lazuli, ပုလဲများ နှင့် ခရုခွံများကို တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသည်ပင် ထိုအချိန်က တက်ဆီလာမှနေ၍ ကြီးမားသည့် ကုန်သွယ်ရောင်းဝယ်မှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်ကို ရည်ညွှန်းလျက်ရှိသည်။ Indo-Greek ဘုရင် Zoilos II ၏ အမျိုးမျိုးသော ဒင်္ဂါးများကို ၁ ရာစု BCE ခေတ် စေတီတော်၏ အောက်ခံ၏ အောက်တွင် တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။

## ဝေါဟာရသမိုင်း
ဓမ္မရာဇိက ဟူသည့် အမည်သည် “ဓမ္မရာဇ” မှ ဆင်းသက်လာသည်။ ဓမ္မရာဇဆိုသည်မှာ ဗုဒ္ဓအား ရည်ညွှန်းသည့် စကားဖြစ်ပြီး တရားသခင် ဟု အဓိပ္ပာယ်ရှိသည်။ ဓမ္မရာဇိက အမည်သည် “ဓမ္မရာဇ” မှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။ ထိုအမည်ကို Mauryan အင်ပါယာ၏ အသောကမင်းက အသုံးပြုခဲ့သည်။ စေတီတော်သည် ယခုအခါတွင် Chir Tope သို့မဟုတ် "Scarred hill" ဟု သိကြသည်။

## သွားရောက်မှု
ဓမ္မရာဇိကစေတီတော်သည်  PMO တက်ဆီလာပြတိုက်မှ အရှေ့ဘက် ၃ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။ တက်ဆီလာ တပ်မြေ၏ အရှေ့မြောက်ဘက် PMO Colony လမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ရှေးဟောင်းမြို့တော်တစ်ခုပင် ဖြစ်သည့် Sirkap မြို့နှင့် နီးကပ်စွာ တည်ရှိသည်။ Sirkap သည်လည်း တက်ဆီလာမြို့အကြွင်းအကျန်ပင် ဖြစ်သည်။

## ရုပ်ပုံများ

File:Dharmarajika_stupa_and_monastery_c_by_Usman_Ghani.jpg
File:Dharmarajika_stupa_and_monastery_g_by_Usman_Ghani.jpg
File:Dharmarajika stupa and monastery d by Usman Ghani.jpg
File:Dharmarajika stupa and monastery i by Usman Ghani.jpg
File:((By @ibnAzhar))0DharmaRajika Stupa-Taxila-Pakistan (74).JPG
File:Let's see Taxila 053.jpg
Image:Taxila1.jpg
File:ZoilosIICoin.JPG|Coins of the Indo-Greek ruler Zoilos II were found under a peripheral stupa.
File:Dharmarajika Stupa sculptures.jpg|Sculptures from the Dharmarajika Stupa
Taxila map.jpg|The Dharmarajika Stupa is located to the southeast of Sirkap.
Dharmarajika Stupa Indo-Corinthian pillaster.jpg|Indo-Corinthian pillars.
Dharmarajika Stupa stucco heads.jpg|Stucco heads.

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပါကစ္စတန်နိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ
ကဏ္ဍ:ပါကစ္စတန်နိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာစေတီပုထိုးများ
ကဏ္ဍ:ပါကစ္စတန်နိုင်ငံရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ