open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ရော်တာဒမ်မြို့

**ရော်တာဒမ်မြို့**(,  , ; အနက်. "ရော့မြစ်ထက်မှ ဆည်")သည် နယ်သာလန်နိုင်ငံတွင် ဒုတိယအကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်ပြီး ဥရောပတွင် အကြီးဆုံးဆိပ်ကမ်းမြို့ဖြစ်သည်။ ရော်တီ မြစ်ထက်မှ ဆည်တစ်ခုအဖြစ် စတင်ခဲ့သော ရော်တာဒမ်မြို့သည် ယခုအခါတွင် ဥရောပ၏ စီးပွားရေး အချက်အချာ ဌာန တစ်ခုအဖြစ် တည်ရှိသည်။ မြောက်ပင်လယ် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ မဟာဗျူဟာ ကျသော ဒေသတွင် တည်ရှိသည့်အပြင် ကားလမ်း၊ ရထားလမ်း၊ လေကြောင်းလမ်း၊ ကုန်တွင်းရေကြောင်းလမ်းများ အများအပြား ဆုံရာ ဒေသတွင် ရှိသဖြင့် ရော်တာဒမ်မြို့ကို ဥရောပ၏ တံခါးပေါက်ဟုပင် တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြသည်။

ရော်တာဒမ်ဟူသော အမည်မှာ ရော့မြစ်၏ ရေကာတာဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ရော်တာဒမ်မြို့သည် မားစမြစ်ကမ်းနှစ်ဘက်ပေါ်တွင် တည်ရှိ၍ အမ်စတာဒမ်မြို့မှ အနောက်တောင်ဘက် ၄၄ မိုင်ခန့် ကွာဝေး သည်။ နယ်သာလန်နိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံးဆိပ်ကမ်းမြို့လည်း ဖြစ်၏။ ပင်လယ်မှ ၁၅ မိုင်ခန့် ကွာဝေးသော်လည်း မြစ်ရေ နက်၍ ဒီရေမြင့်သဖြင့် ပင်လယ်ကူးသင်္ဘောကြီးများ ဝင်ရောက် ဆိုက်ကပ်နိုင်သည်။ ရော်တာဒမ်မြို့သည် မြောက်ပင်လယ်နှင့် ၁၇ မိုင်ခန့် ရှည်သော တူးမြောင်းဖြင့် ဆက်လျက်ရှိသည်။ ရော်တာဒမ်မြို့တွင် သင်္ဘောတည်ဆောက်သည့်လုပ်ငန်းမှာ အရေးအကြီးဆုံး စက်မှုလုပ်ငန်းဖြစ်သည်။ ဆေးလိပ်၊ သုတ်ဆေး၊ အရက်၊ သကြားနှင့် ဓာတုဗေဒပစ္စည်း ထုတ်လုပ်သော စက်ရုံ များလည်း ရှိသည်။ 

မြို့တွင်း၌ ဒပ်ချ်အမျိုးသားပန်းချီကျော်တို့၏ လက်ရာ များကို ပြသထားသည့် ပြတိုက်မှာ ထင်ရှားသည်။ တိရစ္ဆာန် ဥယျာဉ်နှင့် ရုက္ခဗေဒဥယာဉ်များလည်း ရှိသည်။ ၁၄ ရာစုနှစ် အတွင်းက ဆောက်လုပ်ပြီးစီးခဲ့သော ဂေါ့သပုံစံ စိန်လောရင့် ဘုရားရှိခိုးကျောင်းသည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက ဂျာမန်တို့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်သည့် ဒဏ်ကို ခံခဲ့ရသည်။

၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ် မေလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဂျာမန်လေတပ် သည် ရော်တာဒမ်မြို့လယ်ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဗုံးကြဲဖျက်ဆီးခဲ့ကြ၏။ ထိုနေ့ညနေတွင် နယ်သာလန်တပ်များသည် ဂျာမန်တို့ ထံ လက်နက်ချ အညံ့ခံကြသည်။ ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် ရော်တာဒမ် မြို့သည် ဂျာမန်တို့လက်အောက်မှ လွတ်မြောက်ခဲ့လေသည်။ လူဦးရေ ၇၃၁၅၆၄ ယောက်(၁၉၆၅)ရှိသည်။

## ကိုးကား 
### အောက်ခြေမှတ်စု 
### မှတ်စုများ
ပါ့သ်မြို့

ပါ့သ်မြို့သည် ဩစတြေးလျနိုင်ငံ အနောက်ဩစတြေးလျပြည်နယ် ၏ မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ဩစတြေးလျတွင် စတုတ္ထမြောက် လူဦးရေ အများဆုံးမြို့လည်း ဖြစ်သည်။ ပါ့သ်မက်ထရိုပိုလစ်တန် ဒေသတွင် လူဦးရေ ၁သန်း ၇ သိန်းခန့် ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။
အက်ဒလိတ်မြို့

အက်ဒလိတ်မြို့သည် ဩစတြေးလျနိုင်ငံ တောင်ဩစတြေးလျပြည်နယ်၏ မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်ပြီး စိန့်ဗင်ဆင့်ပင်လယ်ကွေ့အနီး၌ တည်ရှိ လေသည်။ ဩစတြေးလျနိုင်ငံအတွင်း ပဉ္စမမြောက် လူဦးရေ အများဆုံးမြို့ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် စာရင်းအရ မြို့တွင်းရှိလူဦးရေမှာ ၁,၂၀၃,၈၇၃ ဦး ဖြစ်လေသည်။ သင်္ဘောဆိပ်သည် မြို့နှင့် ခုနှစ်မိုင်ကွာတွင်တည်ရှိသည်။

အင်္ဂလန်နိုင်ငံ စတုတ္ထဝီလျံဘုရင်၏ မိဖုရား အက်ဒလိတ်၏အမည်ကို အစွဲပြုကာ ထိုမြို့ကို အက်ဒလိတ်ဟု အမည် ပေးခဲ့လေသည်။ ထိုနယ်၌ အမှုထမ်းခဲ့သူ မြေတိုင်းအရာရှိကြီး ဝီလျံလိုက်ဆိုသူက စနစ်တကျတည်ထောင်ခဲ့သော မြို့ကြီးဖြစ် လေသည်။ ရှေးဦးစွာကပင် မြေပြင်ကျယ်ပြန့်သော နေရာ ကောင်းတွင် တည်ထားသဖြင့် ရှည်လျားကျယ်ပြန့်သော လမ်းမ ကြီးငယ်တို့မှာ ဖြောင့်တန်းညီညာလျက်ရှိသည်။

ဩစတြေးလျတိုက်၏ အတွင်းပိုင်းသည် ရာသီ ဥတုညံ့ဖျင်းမှုကြောင့် လူနေအိမ်ခြေ အလွန်နည်းပါးလျက် ရာသီဥတု မျှတကောင်းမွန်သော ပင်လယ်ကမ်းခြေတစ်လျှောက် ၌သာလျှင် လူနေအိမ်ခြေ စည်ကားပြီးလျှင် အရေးကြီးသောမြို့ ကြီးများမှာ ပင်လယ်ကမ်းခြေတစ်လျှောက်၌သာ များသောအားဖြင့် တည်ရှိကြသည်။

အက်ဒလိတ်မြို့သည် သာယာသော တောင်ကုန်းများ အနီးတွင် တည်ရှိသဖြင့် မြို့အနေအထားလှပပြီးလျှင် တောင် ခြေ၌ ဆင်ခြေဖုံးရပ်ကွက်ရှိကာ သိုက်မြိုက်တင့်တယ် နေချင် စဖွယ်သော တိုက်အိမ်တို့မှာ ဥယျာဉ်ပန်းမာလ် ခြံကြီးခြံငယ် တို့ဖြင့် ဝိုင်းရံလျက် ရှိကုန်၏။ အက်ဒလိတ်တက္ကသိုလ်ကို ၁၈၇၄ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သည်။ သတ္တုတွင်းအတတ် နှင့် စက်မှုအတတ်များကို သင်ကြားပေးသော ကျောင်းတစ် ကျောင်း မြို့အတွင်း၌ရှိသည်။

အက်ဒလိတ်မြို့သည် မီးရထားလမ်းများဆုံရာအရောင်း အဝယ်ဗဟိုဌာနဖြစ်၍ ဂျုံ၊ ဂျုံမှုန့်၊ကြေးနီ နှင့် သိုးမွေးများကို ကမ္ဘာအရပ်ရပ်သို့ ဖြန့်ချိတင်ပို့၏။ ဒိန်ခဲ၊ အသား၊ ထောပတ် နှင့် သစ်သီးများ ထွက်သည့်အပြင် မော်တော်ကား အပိုပစ္စည်း များနှင့် ကိုယ်ထည်လုပ်ငန်းများလည်း ဖြစ်ထွန်းလျက်ရှိသည်။ ထိုမြို့ရှိ ရာသီဥတုမှာ နွေအခါ၌လွန်စွာပူ၍ ဆောင်း အခါအေးသဖြင့် လူများကို တောင့်တင်းခိုင်မာစေသည်။ ကုန်း နှင့်ပင်လယ်မှ လေပြည်များတိုက်ခတ်သဖြင့် လူများကို လန်း ဆန်းစေသည်။ ဆောင်းရာသီ မိုးရွာသည့်အခါမှလွဲလျှင် နေ့ တိုင်းလိုလို နေသာသည်။ 
## ကိုးကား
ဝေါ

ဘုရင်ဧကရာဇ်၊ အိမ်ရှေ့မင်းနှင့်ဧကရာဇ်မင်းမြတ်က သဒ္ဓါ 
တော်မူသည့် မင်းသားကြီးများသာလျှင်စီးရသော လူထမ်းသည့်ယာဉ်တစ်မျိုး ကို ဝေါဟုခေါ်သည်။

ဝေါဟူသော စကားသည် ဘဝေါဟူသောစကားမှလာသည်။ 
ဘဝေါဆိုသည်ကား ဘဝနဟူသောစကားမှလာ၍ မြန်မာလိုအနက် အဓိပ္ပာယ် 
အားဖြင့် နေရာကိုဆိုလိုသည်။

အချို့ ခွဲခြားမသိသူတို့က ထမ်းစင်ကိုပင် ဝေါဟုဆိုကြသည်။ 
မန္တလေးမြို့ ရွှေကြီးမြင့် ဘုရားအတွင်းရှိ ဆေးနီသုတ်ထမ်းစင်များကို 
လည်းကောင်း၊ မန္တလေးမြို့ နန်းတော်ပြတိုက်အတွင်းရှိ ကင်းဝန်မင်းကြီး 
ထမ်းစင်ကိုလည်းကောင်း အချို့က ဝေါတော်ဟု မှားယွင်းပြောဆိုကြသည်။ 
ဝေါနှင့်ထမ်းစင်သည် စင်စစ်မတူ၊ ကွဲပြားခြားနားသည်။ ထမ်းစင်၌ 
မြင်းမိုရ်ကျေးစေတိုင်၊ ထောင့်အုံကျေးစေတိုင်တပ်ရ၍ ဝေါ၌ မြင်းမိုရ်တုရင် 
တပ်၊ အမခြီးငါးဆင့်၊ ဦးခြီးသုံးဆင့်တပ်သည်။ ထမ်းစင်၌ တုရင်မပါ၊ 
ဝေါ၌သာ တုရင်ပါသည်။ မှူးတော်မတ်တော်တို့သည် ထမ်းစင်ကိုသာ စီးရ 
သည်။ ဝေါကို မစီးရချေ။

ဘုရင်သာ စီးရသော ဝေါတော်သည် သဉ္ဇာလီ ရွှေပြာသာဒ်တော် 
ကြီးဖြစ်သည်။ သဉ္ဇာလီ မတင်သော ရွှေပြာသာဒ်တော်ကြီးကိုမူ ဝေါနိမ့်ဟု ခေါ်သည်။ ယင်းကို မိဖုရားအပျိုတော် စသည်တို့ အခွင့်နှင်းရောက်က စီးရ 
သည်။ ဟင်းလင်းပွင့် အမိုးအကာမပါသောဝေါကို ဝေါပလာခေါ်၍ အမိုး 
အကာပါရှိသော ဝေါကို ဝေါပေါင်းချုပ်ခေါ်သည်။

ဝေါကို လူအများထမ်းရသည်။ ဝေါထမ်းရသူများကို ဝေါတော် 
ထမ်း၊ သို့မဟုတ် ဝေါသားဟုခေါ်သည်။ ဝေါသားများကို ကြီးမှူးရသည့် အ 
ကြီးအမှူးကို ဝေါကြီးမှူးဟုခေါ်သည်။ ဝေါသားများကို ဝေါထမ်းသည့်အခါ 
ဝေါကြီးမှူးက ကြပ်မလိုက်ရသည်။ မင်းဧကရာဇ်စီးတော်မူသည့် ဝေါပလာ၊ 
ဝေါကြီးရိပ်ဝှဲ၊ လင်းဇင်းဝေါ စသည်တို့ကို အပေါင်းအထုပ်နှင့်ဝေါတော်မှာ 
လူ ၁၂ဝခန့်ထမ်းရွက်ရသောဝေါသားတို့ ရှေးအခါကရှိသည်။ နောက်အခါ 
ဝေါကြီးရန်လွှင့်၊ ဝေါပလာရန်လွှင့်၊ ဝေါကြီးရွှေတိမ်ည|င်းဟူသော လှေတော် 
အမှုထမ်းများ ဝေါတော်ထမ်းစေသည်။

အမရပူရ နန်းမြေရာဟောင်း၌ ဝေါတိုက်ဟုခေါ်သော ဝေါထား 
သည့် အဆောက်အအုံဟောင်းနေရာကို ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးခေတ်အထိ 
တွေ့ရှိနိုင်သေးသည်။ စာရင်းတိုက်(ဝါ) ဗြဲတိုက်ခေါ်သော လေးထောင့်အုတ် 
တိုက်ကြီး၏ အရှေ့တောင်ဘက်တွင်ကျန်ရှိသော အုတ်တိုင်ကြီးများသည် 
ဝေါတိုက်၏ အကြွင်းအကျန် အဆောက်အအုံအစိတ်အပိုင်းဖြစ်လေသည်။

## ကိုးကား
ဟစ်ပိုကရေးတစ် အုတ်သ်

မှ လက်ရေးမူ ကျင့်ဝတ်]]

ဆရာဝန်များ၏ အဓိဋ္ဌာန်ပြု ကတိသစ္စာ
ကမ္ဘာ တစ်လွှားကျော်ကြားထင်ရှားခဲ့သောသမားဟူးရားကြီးများအား သက်သေထား၍ ကျွန်ုပ်သည် ဤအဓိဋ္ဌာန်ပြု ကတိသစ္စာကို ရွတ်ဆိုသစ္စာပြုပါအံ့

၁။ ကျွန်ုပ်သည် လူသားအားလုံးတို့၏ ကိုယ်၏ ကျန်းမာရေး၊ စိတ်၏ချမ်းသာရေးကို ကျွန်ုပ်၏ အရေးကဲ့သို့ ယူဆပါအံ့။
၂။ ကျွန်ုပ်သည် ဆေးပညာသင်ကြားပေးသော ဆရာသမားများအား မိဘသဖွယ်ရိုသေ လေးစားပါအံ့။
၃။ ကျွန်ုပ်သည် လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်ဆေးပညာရှင်များကို ညီရင်းအစ်ကိုမောင်ရင်းနှမကဲ့သို့ လေးစားစွာ ဆက်ဆံပါအံ့။
၄။ ကျွန်ုပ်သည် သမားကောင်းတစ်ဦး၏ ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် မွန်မြတ်သည့် ဂုဏ်သိက္ခါ အစဉ်အလာကို ထိန်းသိမ်းပါအံ့။
၅။ ကျွန်ုပ်သည် ဆည်းပူးတတ်မြောက်ထားသောဆေးပညာဖြင့် ဂီလာနပုဂ္ဂိုလ်များ၏ ကျန်းမာရေးကို စေတနာမေတ္တာရှေ့ထား၍ လူမျိုးဘာသာဆင်းရဲချမ်းသာမရွေး စွမ်းစွမ်းတမံ စောင့်ရှောက် ကုသပါအံ့။
၆။ ကျွန်ုပ်သည် ဂီလာနပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ကုသစဉ် တွေ့မြင်ကြားသိရသည့် လျို့ဝှက်အပ်သော အတွင်းရေးကိစ္စများကို ဖွင့်ဆိုအပ်သည်တို့မှ လွဲ၍ မည်သည့်အခါတွင်မဆို ဖွင့်ဟခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ပါအံ့။
၇။ ကျွန်ုပ်သည် လူသားတို့အား ဘေးဥပဒ် ဖြစ်စေမည့်ဆေး၊ သေစေတတ်သည့် ဆေးများကို ကိုယ်တိုင်ပေးခြင်းမှ သော်လည်းကောင်း၊ သူတစ်ပါးအား ပေးစေခြင်းမှ သော်လည်းကောင်း အခါခပ်သိမ်း ရှောင်ကြဉ်ပါအံ့။
၈။ ကျွန်ုပ်သည် တရားမဝင်သော ကုသခြင်းတို့မှ အမြဲတစေ ရှောင်ကြဉ်ပါအံ့။
၉။ ကျွန်ုပ်သည် ဆည်းပူးတတ်မြောက် ထားသော ဆေးပညာဖြင့် လူသားတို့၏ ဘဝနှင့်အသက်ကို တန်ဖိုးထားလေးစားစွာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပါအံ့။

ယခု ကတိသစ္စာပြုသည့်အတိုင်း ဆောင်ရွက်ပါသော် ကျွန်ုပ်သည် ကောင်းကျိုးမင်္ဂလာ အဖြာဖြာနှင့် ပြည့်စုံပါစေသား
နအူရူးနိုင်ငံ

**နအူရူးနိုင်ငံ**၏ တရားဝင်အမည်မှာ နအူရူးသမ္မတနိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ တောင်ပိုင်း မိုက်ခရိုနီးရှားတွင် ရှိသော ကျွန်းနိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ ယခင်က ပလဲဆင့် အိုင်းလန်းဟု သိရှိကြသည်။ အနီးဆုံး အိမ်နီးချင်း ဒေသမှာ ကီရီဘတ်စ်နိုင်ငံမှ ဘာနာဘာကျွန်းဖြစ်ပြီး အရှေ့ဘက် ၃၀၀ ကီလိုမီတာ (၁၈၆ မိုင်) အကွာတွင် ရှိသည်။ နအူရူးသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အသေးငယ်ဆုံးသော ကျွန်းနိုင်ငံဖြစ်ပြီး ၂၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၈.၁ စတုရန်းမိုင်) မျှ သာ ရှိသည်။ လူဦးရေ ၉၂၆၅ ဦး ရှိပြီး ဗာတီကန် စီးတီး ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် လူဦးရေ အနည်းဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။

## မှတ်ချက်များ 
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နအူရူးနိုင်ငံ
ကဏ္ဍ:ကျွန်းနိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:အိုရှန်းနီးယားရှိ နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:ဓနသဟာယအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ
ဆိုက်ဒါ နှင့် ပယ်ရီ

အလောတော်မှည့်သော သစ်သော့သီးနှင့် ပဲယားသီးတို့၏ 
အရည်ကိုညှစ်၍ အချဉ်ဖောက်ယူသော ဆိုက်ဒါရည်နှင့် ပယ်ရီရည်ခေါ် အဖျော်ရည်များကို အနောက်နိုင်ငံများတွင် အများ 
အပြား သုံးဆောင်ကြသည်။

သစ်သော့သီးရည်နှင့် လုပ်သော အဖျော်ရည်ကို ဆိုက်ဒါ ဟုခေါ်သည်။ ပဲယားသီးရည်မှရသော အဖျော်ရည်ကို ပယ်ရီဟု 
ခေါ်သည်။ နှစ်မျိုးလုံမှာ စီရင်နည်းအတူတူပင်ဖြစ်၍ အရသာ 
တွင်လည်း များစွာမထူးခြားချေ။

သို့ရာတွင် ပဲယားသီးမှရသော ပယ်ရီထက် သစ်သော့သီးမှ ရသော ဆိုက်ဒါကို ပိုမိုပြုလုပ်၍ ရောင်းချကြသည်။ ရိုးရိုးဆိုက် 
ဒါနှင့် ဆူတက်သော ဆိုက်ဒါဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိရာ၊ ဆူသော 
ဆိုက်ဒါမှာ ကာဗွန်နစ်အက်ဆစ် ဓာတ်ထည့်ထားသည်။
အမှည့်လွန်သော သစ်သော့သီးနှင့် ပဲယားသီးအရည်များ 
သည် ကဇော်ပေါက်နိုင်စေသော အချိုဓာတ်များ စွာပါရှိ၏။ 
ထိုအရည်များကို ညှစ်ယူပြီးနောက် အယ်လကိုဟော ၂ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၈ ရာခိုင်နှုန်းအထိ အရည်ထဲတွင်ရှိလာသဖြင့် အရည် 
မပျက်သွားဘဲ ကြာမြင့်စွာခံသည်။ သို့သော် ထိုသို့ပါရှိသော 
အရက်(ဝါ) အယ်လကိုဟောဓာတ်မှာ သောက်သူမူးစေနိုင် 
လောက်အောင် အချိုးအစားမများပေ။ သစ်သီးအမှည့်လိုနေ 
သေးလျှင် သကြားအနည်းငယ်ထည့်ပေးရ၏။

ဤသို့ စီရင်ပြီးသစ်သီးရည်များကို လုံခြုံသောပုလင်း၊ 
စည်စသည်တို့တွင် ထည့်၍ အလုံပိတ်ကာ သိုမှီးထားရသည်။ 
အလွန်ကောင်းသော အဖျော်ရည်ဖြစ်လာစေရန် အချို့ကတစ်နှစ် 
ခန့်မြေအောက်၌ မြှုပ်ထားပြီးမှ သုံးဆောင်လေ့ရှိကြသည်။

## ကိုးကား
## မှတ်ချက်
* Cider and Perry
နီကာရာဂွါနိုင်ငံ

**နီကာရာဂွါနိုင်ငံ**၏ တရားဝင်အမည်မှာ နီကာရာဂွါ သမ္မတနိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး အလယ်အမေရိကတွင် အကြီးဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ မြောက်ဘက်တွင် ဟွန်ဒူးရပ်စ်နိုင်ငံ နှင့် တောင်ဘက်တွင် ကော့စတာရီကာနိုင်ငံ တို့ဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ နီကာရာဂွါသည် မြောက်အမေရိကတိုက်နှင့် တောင်အမေရိကတိုက်ကို ဆက်ထားသော ကုန်းမြေပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။

## မှတ်စု 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:နီကာရာဂွါနိုင်ငံ
ကဏ္ဍ:မြောက်အမေရိကတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:ဗဟိုအမေရိကရှိ နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:သမ္မတနိုင်ငံများ
လပ်ဗီးဂပ်စ်မြို့

**လပ်ဗီးဂပ်စ်မြို့** () သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု နီဗားဒါးပြည်နယ်တွင် လူဦးရေ အထူထပ်ဆုံးမြို့ ဖြစ်ပြီး ကလပ် ကောင်တီ၏ အုပ်ချုပ်ရေးမြို့ဖြစ်သည်။ လောင်းကစားခြင်း၊ ဈေးဝယ်ထွက်ခြင်း၊ စားသောက်ဆိုင် အကောင်းစားများရှိခြင်း တို့အတွက် ကမ္ဘာနှင့် အဝှမ်းကျော်ကြားသော မြို့ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့ အပန်းဖြေရေး မြို့တော်ဟု အမည်တွင်သော လပ်ဗီးဂပ်စ်မြို့သည် ကက်စီနို ကစားခြင်းနှင့် ၎င်းနှင့် ဆက်စပ်နေသော အပန်းဖြေမှုများကြောင့် ကျော်ကြားသည်။ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုတွင် ၂၈ ခုမြောက် လူဦးရေ အထူထပ်ဆုံးမြို့ဖြစ်ပြီး အမေရိကန် လူဦးရေစာရင်း ဗျူရို၏ စာရင်းဇယား အရ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေ ၅၈၃,၇၅၆ ဦး ရှိသည်။ လပ်ဗီးဂပ် မက်ထရိုပိုလစ်တန် ဒေသတစ်ခုလုံးတွင်မူ ၂၀၁၀ ခုနှစ် စာရင်းအရ လူဦးရေ ၁,၉၅၁,၂၆၉ ဦး ရှိသည်။

## ကိုးကား
နမီးဘီးယားနိုင်ငံ

**နမီးဘီးယားနိုင်ငံ**သည် အာဖရိကတောင်ပိုင်းတွင် ရှိသော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး အနောက်ဘက်တွင် အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ နှင့် ထိစပ်လျက် ရှိသည်။ မြောက်ဘက်တွင် အင်ဂိုလာနိုင်ငံ နှင့် ဇမ်ဘီယာနိုင်ငံ၊ အရှေ့ဘက်တွင် ဘော့ဆွာနာနိုင်ငံ၊ အရှေ့ဘက်နှင့် တောင်ဘက်တွင် တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ တို့နှင့် ထိစပ်လျက် ရှိသည်။ နမီးဘီးယား လွတ်လပ်ရေး တိုက်ပွဲအပြီးတွင် ၁၉၉၀ ခုနှစ် မတ်လ ၂၁ ရက်တွင် တောင်အာဖရိကမှ လွတ်လပ်ရေး ရခဲ့သည်။ မြို့တော်မှာ ဝင်းဒေါ့ခ်မြို့ ဖြစ်သည်။ နမီးဘီးယားနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ၊ တောင်အာဖရိက ဖွံ့ဖြိုးရေး အဖွဲ့၊ အာဖရိက သမဂ္ဂ နှင့် ဓနသဟာယ နိုင်ငံများ အဖွဲ့တို့၏ အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:နမီးဘီးယားနိုင်ငံ
ကဏ္ဍ:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:ဓနသဟာယအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:အာဖရိကတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:အာဖရိကသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ
အော့စလိုမြို့

**အော့စလိုမြို့**သည် နော်ဝေနိုင်ငံ၏ မြို့တော်နှင့် လူဦးရေအများဆုံးမြို့ဖြစ်သည်။ ၁၈၃၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြူနီစပယ်မြို့အဖြစ် သတ်မှတ် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၀၄၈ ခုနှစ်တွင် နော်ဝေဘုရင်ဟာရဲက တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၁၆၂၄ ခုနှစ် မီးလောင်ကျွမ်းမှုကြောင့် မြို့အတွင်း အကြီးအကျယ် ပျက်စီးခဲ့ရသည်။ 

အော့စလိုမြို့သည် နော်ဝေးနိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။ အကြီးဆုံးဆိပ်ကမ်းမြို့လည်း ဖြစ်သည်။ နော်ဝေးနိုင်ငံ အရှေ့တောင်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းရှိ အော့စလို ဖီအော့ထိပ်တွင်တည်ရှိ၍ ယခင်က ခရစ္စတီယန်းနီးယားမြို့ဟု ခေါ်တွင်သည်။ ၁ဝ၄၈ ခုနှစ်တွင် ဟဲရိုးဆစ်ဂတ်ဆန်ဘုရင်သည် ထိုမြို့နေရာ၌ ရှေးအော့စလိုမြို့ဟောင်းကို တည်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် နော်ဝေးနိုင်ငံကို ဒိန်းမတ်ဘုရင်များ ကြီးစိုးစဉ်က ယင်းမြို့ဟောင်းသည် မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့ရလေသည်။ ဒိန်းမတ် နှင့် နော်ဝေဘုရင် စတုတ္ထခရစ္စတီယန် လက်ထက် ၁၆၂၄ ခုနှစ် တွင် ထိုနေရာ၌ မြို့သစ်တည်၍ ခရစ္စတီယန်းနီးယားဟု အမည်မှည့်ခေါ်သည်။ တစ်ဖန် ၁၉၂၅ ခု ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက် နေ့တွင် အော့စလိုဟု ပြောင်းခဲ့ကြသည်။ 

အော့စလိုမြို့သို့ ပင်လယ်ဘက်မှ ဝင်ရောက်လာသောအခါ လက်ျာဘက်ရှိ ကျောက်တောင်အမြင့်စွန်းပေါ်တွင် ၁၃ဝဝ ပြည့်နှစ်ခန့်လောက်က တည်ဆောက်ခဲ့သော အေကာရှုခံတပ် ဟောင်းကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။ မြို့အနောက်မြောက်ဘက် တောင် ကုန်းပေါ်တွင် ဘုရင်၏နန်းတော်တည်ရှိသည်။ မြို့ပတ်ဝန်း ကျင်တွင် တောင်တန်းများဝန်းရံလျက်ရှိရာ မြို့သူမြို့သားတို့ သည် ထိုအရပ်ဒေသသို့ နွေအခါ၌ အပန်းဖြေ ခရီးထွက်ခြင်း၊ ဆောင်းအခါ၌ ရေခဲလျှောစီးခြင်း အစရှိသော ပျော်ရွှင်မှုများကို ပြုလုပ်နိုင်ကြသည်။ 

မြို့တွင်း၌ စတော်တင် ပါလီမန်အဆောက်အအုံ၊ အမျိုးသားဇာတ်ရုံနှင့် အော့စလိုတက္ကသိုလ်ကျောင်းတို့ တည်ရှိ သည်။ တက္ကသိုလ်ကျောင်းအနီးတွင် အနုပညာပြတိုက်နှင့် သမိုင်းဆိုင်ရာပြတိုက်တို့လည်းရှိသည်။ မြို့၏အနောက်ဘက်တွင် 
အလွန်ရှေးကျသော ဗိုက်ကင်းသင်္ဘောသုံးစင်း ထားရှိရာပြတိုက် ရှိသည်။

အော့စလိုမြို့သည် ခေတ်မီမြို့ကြီးတစ်မြို့အဖြစ်သို့ တိုး တက်လျက်ရှိသည်။ သင်္ဘောတည်ဆောက်ခြင်းသည် အဓိက စက်မှုလုပ်ငန်းဖြစ်၍ မီးခြစ်စက်၊ သားရေလုပ်စက်၊ စက္ကူစက် တို့သည်လည်း ထင်ရှားသော စက်မှုလုပ်ငန်းများဖြစ်သည်။ သစ်သား၊ ငါး၊ နို့ဆီ၊ ထောပတ်နှင့် သားရေစိမ်းတို့ကို နိုင်ငံခြားသို့ တင်ပို့သည်။ 

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ်၊ ဧပြီလ ၉ ရက်နေ့တွင် ဂျာမန်တပ်များသည် အော့စလိုမြို့ကို တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြသည်။ သို့ရာတွင် နော်ဝေးဘုရင်နှင့်တကွ အစိုးရ အဖွဲ့သည် အင်္ဂလန်ပြည်မှနေ၍ ဂျာမန်တို့ကို ဆက်လက်ခုခံ 
တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြရာ ၁၉၄၅ ခုနှစ် မေလ ၈ ရက်နေ့တွင် မြို့တော်၌ ဂျာမန်တို့ လက်နက်ချ အညံ့ခံကြရလေသည်။ အော့စလိုမြို့လူဦးရေမှာ ၁၉၇၃ ခုနှစ် ခန့်မှန်းခြေအရ ၃၉၆ဝ,ဝဝဝ ယောက် ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
အေမီ ဝိုင်းဟောက်စ်

ဆွဲဆောင်မှုအားကောင်းသော အသံကို ပိုင်ဆိုင်သူ ဗြိတိန်တေးရေးဆရာ၊ ဂရမ်မီဆုရ အဆိုတော် အေမီဝိုင်းဟောက်စ်သည် လန်ဒန်မြို့
တွင်မွေးဖွားကြီးပြင်းခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်ကတည်းက ကိုယ်တိုင်သီချင်းရေးစပ်ကာ ဂျပ်ဇ်ကလပ်များတွင် ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် တေးထုတ်လုပ်ရေးများစွာနှင့် စာချုပ်ချုပ်ဆိုခဲ့သည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ပွဲဦးထွက်ဖြန့်ချိသော Frank  အယ်လ်ဘမ် မှာ ပရိသတ်၏ အသိ အမှတ်
ပြုခြင်းခံခဲ့ရပြီး ဗြိတိန်တွင် ပလက်တီနမ် ဓာတ်ပြားဆု
သုံးကြိမ်ရရှိ ခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယမြောက်
အယ်လ် ဘမ်ဖြစ်သော Back to Black အယ်လ်ဘမ်ဖြင့်
အောင်မြင်ခဲ့ပြီး ဂရမ်မီငါးဆုရရှိခဲ့သည်။ ယင်း
အယ်လ်ဘမ်မှာ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းချပ်ရေ ၁၀ သန်းနီးပါး
ရောင်းချခဲ့ရပြီး ဗြိတိန်အရောင်းရဆုံးစာရင်းတွင် နံပါတ်
၁ နှင့် အမေရိကန်တွင် နံပါတ် ၂ ချိတ်ခဲ့သည်။ ဗြိတိန်
တွင် ပလက်တီနမ် ခြောက်ကြိမ်နှင့်အမေရိကန်တွင်
နှစ်ကြိမ်ရရှိသည်အထိ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ အေမီသည်
၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ဘလိတ်ဖီလ်ဒါစီဗစ်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့
ပြီး အိမ်ထောင်ရေး အဆင်မပြေမှုကြောင့် ၂၀၀၉ ခုနှစ်
တွင် ကွာရှင်းခဲ့သည်။ အေမီသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ် နွေဦး
ရာသီတွင် ဥရောပဖျော်ဖြေရေး အစီအစဉ်များရှိသော်
လည်း ဇွန်လ ၁၈ ရက်တွင် ဆားဗီးယား၌ ဖျော်ဖြေပွဲပြု
လုပ်ရာ အရက်အလွန်အကျွံ သောက်စားထားသဖြင့်
အဆင်မပြေမှုဖြစ်ရာမှ ယင်းဖျော်ဖြေရေးအစီအစဉ်များ
ကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့ရသည်။ ပေါ့ပ်ဂီတလောက၏ စံပြ
ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်သူ အေမီသည်လန်ဒန်မြောက်ပိုင်း
ကမ်ဒင်မြို့ရှိ နေအိမ်တွင် ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်၊ အသက်
၂၇ နှစ်အရွယ်တွင် လန်ဒန်မြို့၌ အရက်အလွန်အကျွံ
သောက်သုံးခဲ့သောကြောင့် ကွယ်လွန်သည်။ အေမီ
ဝိုင်းဟောက်စ်ကို (အသက် ၂၇ နှစ်အရွယ်တွင် သေဆုံး
ခဲ့ သော ထင်ရှားသည့်ရော့ခ် အဆိုတော်များအတွက်
ဖွဲ့စည်းထားသည့်) 27 Clubတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။
**အေမီ ဝိုင်းဟောက်စ်** (Amy Winehouse) (၁၄ စက်တင်ဘာ ၁၉၈၃ - ၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၁၁) သည် R&B၊ soul၊ jazz စသည့် ဂီတဟန်များဖြင့် သီဆိုလေ့ရှိသည့် ဗြိတိသျှ တေးရေး၊ တေးဆို တစ်ဦးဖြစ်သည်။ အားမာန်အပြည့်နှင့် အသံနိမ့်ကို ပိုင်ဆိုင်သူအဖြစ် လူသိများသည်။ 

သူမ၏ ဗွေဆော်ဦး တေးအယ်လ်ဘမ် Frank ကို ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး အောင်မြင်မှုများ ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ဖြန့်ချိသည့် ဒုတိယ အယ်လ်ဘမ် Back to Black ဖြင့် သူမသည် ဂရမ်မီဆုကြီး ၅ ခုကို ဆွတ်ခူးခဲ့ရာ ဆု ၅ ခုရသည့် ပထမဦးဆုံးသော ဗြိတိသျှ အမျိုးသမီး တေးသံရှင်အဖြစ် မှတ်တမ်းတင်နိုင်ခဲ့သည်။ 

ဂီတအပိုင်းတွင် ပါရမီရှိကာ အောင်မြင်သော်လည်း အေမီ ဝိုင်းဟောက်စ်သည် မိမိ၏ လက်တွေ့ဘဝ အပိုင်းတွင်မူ အရက်နှင့် မူးယစ်ဆေးဝါး သုံးစွဲမှု ပြဿနာများနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသူ ဖြစ်သည်။ သူမသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် လန်ဒန်မြို့ရှိ နေအိမ်၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၂၇ နှစ်သာ ရှိသေးသည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ် အဆိုတော်များ
စီအက်စ်အိုင် - မှုခင်းစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးဌာန

**စီအက်စ်အိုင် - မှုခင်းစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးဌာန** (CSI: Crime Scene Investigation) မှုခင်းစစ်ဆေးမှုကို အခြေခံ ရိုက်ကူးထားသည့် အမေရိကန် ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ ဖြစ်သည်။ ဇာတ်လမ်းတွင် လောင်းကစားမြို့တော် လာ့စ်ဗေးဂတ်စ်၌ ဖြစ်ပွားသည့် လူသတ်မှုများအား ဖော်ထုတ်ပုံကို အဓိကထား တင်ပြထားသောကြောင့် အများအားဖြင့် စီအက်စ်အိုင် - လာ့စ် ဗေးဂတ်စ် (CSI: Las Vegas) သို့မဟုတ် စီအက်စ်အိုင် (CSI) ဟု လူသိများသည်။ ပထမဦးဆုံး ဇာတ်လမ်းတွဲကို ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် အောက်တိုဘာ ၆ ရက်နေ့တွင် CBS ရုပ်သံဌာနမှ ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။ CBS ရုပ်သံဌာနမှလည်း အလားတူ ဇာတ်လမ်းတွဲများဖြစ်သည့် စီအက်စ်အိုင် - မိုင်ယားမိ (CSI: Miami) ကို ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း စီအက်စ်အိုင် - နယူးယောက် (CSI: NY) ကိုလည်းကောင်း အသီးသီး ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။

ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်မြင်သံကြား ဇာတ်လမ်းတွဲများ
တိတ်ဆိတ်သော နွေဦး (စာအုပ်)

**တိတ်ဆိတ်သော နွေဦး** (Silent Spring) စာအုပ်သည် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းမှုနှင့် ပတ်သက်သော အစောဆုံးစာအုပ်တစ်အုပ်ဖြစ်သည်။ စာရေးသူမှာ ရေချယ်ကာဆန်ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ စာအုပ်ကို ၁၉၆၂ ခုနှစ်ခန့်က ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုစာအုပ်တွင် ပတ်စတီဆိုက်ခေါ် ပိုးသတ်ဆေးများ အသုံးပြုမှုကြောင့် ငှက် ကလေးများ သေဆုံးကြပုံကို သုတေသနပြုရေးသားထားသည်။
တိတ်ဆိတ်သော နွေဦး စာအုပ် ပုံနှိပ်ထွက်ပေါ်လာပြီး နောက်ပိုင်း ၂ နှစ်ခန့်အကြာတွင် အမေရိကန်အစိုး ရ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဌာနကလည်း အင်ဒရင်းပိုးသတ်ဆေးကြောင့် မစ္စစ္စပီ မြစ်အောက်ပိုင်းနှင့် ၎င်း စီးဝင်ရာ မက္ကဆီကိုပင်လယ်ကွေ့ထဲတွင် ငါးကောင်ရေ ၁၀ သန်းခန့် သေဆုံးခဲ့ကြောင်း၊ ယင်းပိုးသတ်ဆေးများ သည် မြစ်ကမ်းဘေးတစ်ဖက်တစ်ချက်ရှိ စိုက်ပျိုးခင်းများမှ ကျဆင်းလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြု ပြောဆိုခဲ့ သည်။
အလားတူ ၁၉၆၈ ခုနှစ် ဇူလှိုင်လ အတွင်းက နယူးဝိခ်စ် မဂ္ဂဇင်း သတင်းတစ်ပုဒ်တွင် ဘော်နီယိုကျွန်း (အင်ဒိုနီးရှားကျွန်းစု)၌ ကျေးရွာများတွင် ယင်ကောင်များ သောင်းကျန်းနေသဖြင့် သုတ်သင်ရှင်းလင်းရန် ကျန်း မာရေးဌာနက ဒီဒီတီဆေးဖျန်းကြောင်း၊ ဒီဒီတီကြောင့် ယင်ကောင်များ ချက်ချင်းရှင်းသွားသော်လည်း မကြာမီပင် ယင်ကောင်ကို စားသည့် အိမ်မြှောင်၊ ပုတ်သင်၊ ကင်းလိပ်ချော စသည်တို့ သေဆုံးကြကြောင်း၊ ထို့နောက်တွင် အိမ် မြှောင်၊ ပုတ်သင် တို့ကိုစားသည့် ကြောင်များ သေဆုံးကြပြန်ကြောင်း၊ ကြောင်မရှိသည့်အခါ ကြွက်များ ပွားများလာပြီး ပလိပ်ရောဂါ အန္တရာယ်ကို ရင်ဆိုင်လာရကြောင်း စသည့်ဖြင့် ဖော်ပြထားရာ ပိုးသတ်ဆေးတို့ ကြောင့် ဆင့်ကဲဖြစ်ပေါ်လာသည့် ဘေးအန္တရာယ်တို့၏ သဘောကို ရေချယ်ကာဆန် စတင်ခဲ့သည့် လမ်းကြောင်း အတိုင်း ဖော်ထုတ်တင်ပြလာကြသည်။
တိတ်ဆိတ်သော နွေဦးကို စာအုပ်အဖြစ် ထုတ်ဝေခြင်း မပြုမီ နယူးယောက့်ခါမဂ္ဂဇင်းတွင် တစ်စိတ် တစ်ဒေသ အခန်းဆက်အဖြစ် ဖော်ပြခဲ့ရာ ပထမတစ်ပတ်မှာပင် ပရိသတ်ဘက်မှ စိတ်ဝင်တစား တုံ့ပြန်သံများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ စာအုပ်အဖြစ်ထွက်ပေါ်လာသည့်အခါတွင် အကြီးအကျယ် ရောင်းခဲ့ရပြီး နယူးယောက်တိုင်း သတင်းစာမှ အပတ်စဉ် ဖော်ပြသည့် အရောင်းရဆုံး စာအုပ်စာရင်းတွင် ၃၁ ပတ်မျှ ဆက်တိုက်ပါရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
၂၄ ရက် ဇူလှိုင် ၂၀၁၁ ခုနှစ်ထုတ် ကြေးမုံသတင်းစာ၏ စာမျက်နှာ ၆ မှ ဒေါက်တာဇော်မြင့်နီ၏ သဘာဝလက်ဆောင်များတည်ရှိဖို့ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းစို့ ဆောင်းပါး။
ဖေမြင့်၏ စာအုပ်ကမ္ဘာ စာအုပ်ပါ ရေချဲလ်ကာဆင်၏ အဆိပ်သင့်နွေဦး ဆောင်းပါး။ ( ပထမအကြိမ်ထုတ်၊ ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ)
မြေမှုန်လွင် (စာရေးဆရာ)

၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ဧပြီလ (၂၂) ရက်တွင် ဖခင် ဦးအောင်ဆန်းတင့်၊ မိခင် ဒေါ်ခင်မြတ်မွန်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ညီအစ်ကိုသုံးယောက်ရှိသည်။ အ.ထ.က (၁) ဒဂုံ မှ ဆယ်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ် အောက် တိုဘာလထုတ် မုခမဂ္ဂဇင်းတွင် ဖော်ပြသော "ဂစ်တာပေါ်ကလ" သည် ပထမဆုံး ပုံနှိပ်ခံခဲ့ရသောစာမှုဖြစ်သည်။

၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ငါတို့စာပေ အမည်ရှိ စာပေတိုက်တည်ထောင်ပြီး စာအုပ်များထုတ်ခဲ့သည်။ 
အတွဲ ဝတ္ထုတိုပေါင်းချုပ်နှစ်အုပ်ဖြစ်သည့် ကြယ်ကိုးစင်းနဲ့ လင်းတဲ့ကောင်းကင်၊ မဖဲ့မစောင်းနှင့် အတွဲ ကဗျာစာ အုပ်တစ်အုပ်(နာမ်)တို့တွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး စီးမလား အမည်ရှိ ကဗျာစာအုပ်ကို ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်က ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ် မေလတွင် နှစ်ပိုင်းတစ်ပိုင်း အမည်ရှိ လုံးချင်းဝတ္ထုစာအုပ်ကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။
ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုတိုပေါငတို့တွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး စီးမလား အမည်ရှိ ကဗျာစာအုပ်ကို ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်က ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ် မေလတွင် နှစ်ပိုင်းတစ်ပိုင်း အမည်ရှိ လုံးချင်းဝတ္ထုစာအုပ်ကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် "ကျောက်စာကိုခဲဖျက်နှင့်ဖျက်၍မရ "  အမည်ရှိ  လုံးချင်းဝတ္ထုစာအုပ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
မြူမြူ၊ စာရေးဆရာမ

၁၉၆၁ ခုနှစ် မတ်လ ၁၈ ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားသည်။ အဖ စာရေးဆရာ မြသန်းတင့်၊ အမိ ဒေါ်ခင်မမ တို့ဖြစ်ပြီး အမည်အရင်းမှာ မြူမြူဖြစ်သည်။
၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် နေပြည်တော်ပျဉ်းမနား၊ ရေဆင်းတက္ကသိုလ်မှ စိုက်ပျိုးရေးပညာဘွဲ့ ရရှိသည်။
၂၀၀၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လထုတ် စာရေးသူစိတ်ကြိုက်တွင် စာဖတ်ကျင့်ကို ပျိုးထောင်ပေးခြင်း ဆောင်းပါး ဖြင့် စာပေနယ်သို့ စတင်ရောက်ရှိခဲ့သည်။
၂၀၀၅ ခုနှစ် ဇွန်လထုတ် လုံမလေးမဂ္ဂဇင်းတွင် ပါဝင်သော ခုနှစ်ထွေဈေးသည် မှာ ပထမဆုံး ဖော်ပြခံရသည့် ဝတ္ထုတို ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
အ.ထ.က(၂)သင်္ဃန်းကျွန်း

အမှတ်(၂) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် (အ.ထ.က(၂)သင်္ဃန်းကျွန်း)သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ရန်ကုန်မြို့၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်၊ ဇ/တောင်ရပ်ကွက်၊ ပြည်သာယာလမ်းမပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ထိုကျောင်းသည် ဘောက်ထော်မီးရထားဘူတာရုံနှင့် မလှမ်းမကမ်းတွင် တည်ရှိပြီး ၁၉၅၁-၅၂ ခုနှစ်ခန့်က အဘဘိုးမင်းခေါင်ကိုယ်တိုင် လမ်းညွှန်တည်ထားတော်မူခဲ့သည့် ဥက္ကလာဦးစေတီသည်လည်း တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
အ.ထ.က(၁)သင်္ကန်းကျွန်း

**အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း** သည် သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ် ၊ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ၊ရန်ကုန်မြို့ ၊လေးထောင့်ကန်လမ်းမကြီးဘေးတွင် တည်ရှိသည်။ ပဉ္စမတန်းမှ ဒွာဒသမတန်း အထိ ပညာသင်ကြားနိုင်သည်။

## ကျောင်းအဆောက်အဦးများ 
**သ‌ပြေဆောင်**
* ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၁၁ ခန်း၊ ဘုရားခန်း ၁ ခန်း၊ ဟောပြောပွဲခန်းမ ၁ ခု၊ လှေခါး ၄ ခု 
* မြေညီထပ် - ကျောင်းအုပ်ရုံးခန်း၊ အစည်းအဝေးခန်း၊ စတိုခန်း၊ စာရေးရုံးခန်း၊ နားနေဆောင် ၂ ခု၊ ကွန်ပြူတာခန်း၊ စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ အရန်စာသင်ခန်း ၁ ခန်း၊ ဓာတုဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ရူပဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ ဇီဝဗေဒလက်တွေ့ခန်း၊ လှေခါး၊ အိမ်သာ

**ပိတောက်ဆောင်**
* ပထမထပ် - စာသင်ခန်း  ၄ ခန်း၊ လှေခါး 
* မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၄ ခန်း၊ လှေခါး

**အင်ကြင်း‌ဆောင်**
* မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၂ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း

**သရဖီဆောင်**(အလျား ၁၁၅ပေ၊ အနံ ၃၀ပေ၊ အမြင့် ၄၀ပေ) 
* ဒုတိယထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း
* ပထမထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း
* မြေညီထပ် - အိမ်သာ၊ လှေခါး၊ စာသင်ခန်း ၃ခန်း

**ခရေဆောင်**
* ပထမထပ် - စာသင်ခန်း ၆ ခန်း၊ နားနေခန်း ၁ ခန်း
* မြေညီထပ် - စာသင်ခန်း ၇ ခန်း၊ အိမ်သာ

သပြေဆောင်၏တည်ဆောက်ပုံမှာ **Education**ကိုကိုယ်စားပြုသည် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ **E** ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့တည်ဆောက်ရခြင်း ရည်ရွယ်ချက်မှာ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်တွင်း ပညာရေးအဆောက်အအုံဖြစ်ကြောင်းသိစေလိုခြင်းဖြစ်သည်။

## ထင်ရှားသောနေရာများ 
* နဝဒေးစာကြည့်တိုက်
* စိန်ရတုအထိမ်းအမှတ်သစ်ပင်
* သပြေခန်းမ
* မုန့်ဈေးတန်း
* ကျောင်းတွင်းဆေးပေးခန်း
* ကျွန်းပင်ကြီးများ

## ထင်ရှားသော ကျောင်းသား/ကျောင်းသားဟောင်းများ 
အ.ထ.က (၁) သင်္ဃန်းကျွန်းမှ ထင်းရှားသောပုဂ္ဂိုလ် အမြောက်အမြား ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ထဲမှ အချို့မှာ အောက်ပါတိုင်း ဖြစ်သည်။

### နိုင်ငံရေးသမားများ 
* မိုးသီးဇွန်
* မင်းကိုနိုင်

### စာရေးဆရာများ 
* မင်းလူ
* နေရီ
* ဦးအေးချစ် EEAC

### အတတ်ပညာရှင်များ 
မြန်မာနိုင်ငံခရစ်ယာန်မျက်မမြင်များမိတ်သဟာယမှ
* ဦးသိန်းလွင်

## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* Blogspot web
* ကျောင်းဓာတ်ပုံများ
သခင်ဇင်

သခင်ဇင် ကို ၁၉၁၂ ခုနှစ်တွင် ဒိုက်ဦး မြို့ ၌ ဦးကျော်ဇော+ဒေါ်အေးညို တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။

*၁၉၄၂-၄၃ ညောင်လေးပင်မြို့နယ် တို့ဗမာဆင်းရဲသား အစည်းအရုံး အလုပ်အမှုဆောင် နှင့် ဗကပ ပါတီဝင် ဖြစ်ခဲ့သည်။

*၁၉၄၅ ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေး ၌ ညောင်လေးပင် မြို့နယ် နှင့် ရွှေကျင် မြို့နယ် တို့တွင် နိုင်ငံရေးမှူး အဖြစ်တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ထိုနှစ် ဇူလိုင်လ တွင် ကျင်းပသော ဒုတိယအကြိမ် ပါတီညီလာခံတွင် ဗဟိုကော်မတီ အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ရွေးချယ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။

*၁၉၄၇ ဗမာနိုင်ငံ တောင်သူလယ်သမား သမဂ္ဂ (ဗဟိုဌာနချုပ်) တွင် ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်တာဝန်ယူခဲ့လေသည်။

*၁၉၄၈ မတ် ၂၈ တွင် ဗကပ တောခိုသော အခါ၌ ဗကပ ဗဟိုခေါင်းဆောင်များ နှင့်အတူ ပဲခူးရိုးမသို့ တောခိုခဲ့လေသည်။

*၁၉၄၉ စက်တင်ဘာ တွင် ဗဟိုကော်မတီ အစည်းအဝေး ၌ ပေါ်လစ်ဗြူရို အဖွဲ့ဝင် (နိုင်ငံရေး ဦးဆောင်အဖွဲ့ဝင်) အဖြစ်ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။

သခင်ဇင်သည် ၁၉၄၈ ဗကပ တောခိုပြီးနောက် ဗဟိုကော်မတီ အဆင့်အတန်းအရ အမှတ်စဉ်တွင် အဆင့်နေရာ (၆) ဖြစ်သည်။

*၁၉၅၀ သခင်ဇင်သည် ပျဉ်းမနား မြို့နယ်၌ ရှိသော ဗကပ ဗဟိုဌာနချုပ် သို့ အောက်ဗမာပြည် ဌာနခွဲ မှ ပြောင်းရွေ့ တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ထိုစဉ်အတွင်း တောတွင်း ပြည်သူဒီမိုကရေစီ တပ်ပေါင်းစု ဗဟိုစည်းရုံးရေး ကော်မတီအဖွဲ့ဝင် ဖြစ်ခဲ့သည်။

*၁၉၅၂ ခုနှစ်ဦးတွင် သခင်ဇင်သည် ဗကပ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်တိုင်း သို့ စုံစမ်းရေးအဖွဲ့၏ ခေါင်းဆောင်အဖြစ် သွားရောက်ခဲ့ရသည်။

*၁၉၅၂ ဇူလိုင် ၄ ရက်မှ စက်တင်ဘာ ၁၅ ရက်အထိ ကျင်းပခဲ့သော ယောနယ်၊ ပုံတောင်ပုံညာ ဒေသ သုံးပါတီ ညီညွတ်ရေး ကွန်ဖရင့် တွင် ဗကပ ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ်လည်း တက်ရောက်ခဲ့သည်။

*၁၉၅၃ မတ် သခင်ဇင်သည် တောင်ပိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တွင် နိုင်ငံရေးမှူးကြီး အဖြစ်ဖြင့်လည်း ယာယီတာဝန်ယူခဲ့သည်။

*၁၉၅၅ ခုနှစ် ဗဟိုကော်မတီ အစည်းအဝေး အပြီးတွင် ပဲခူးရိုးမ သို့ ဌာနချုပ် တာဝန်ဖြင့် သွားရောက်ခဲ့ရသည်။ ပြည်တွင်းစစ် ရပ်စဲရေ:၊ ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးလမ်းစဉ် ကို အောက်ခြေပါတီဝင်ထု အား တင်ပြရန် နှင့် မဟာမိတ် ပါတီများအား ရှင်းလင်း တင်ပြရန် အတွက် တာဝန်ယူခဲ့သည်။

သခင်ဇင်သည် ညောင်လေးပင် မြို့ တွင် နေထိုင်သော ဦးဘဦး၊ဒေါ်လွယ် တို့၏ သမီး ဒေါ်ကြည်ကြည် နှင့်လက်ထပ်ခဲ့သည်။

## မှတ်စု
:A.  ထိုစဉ်က ဗကပ ဗဟိုကော်မတီ အဖွဲ့ဝင်များမှာ မိမိ တို့ မူလ နာမည်များကို လျှို့ဝှက်ရေး အရ ပြောင်းလဲမှည့်ခေါ်ခဲ့ကြသည်။ ယင်းကို တော်လှန်ရေး အမည်ဟု ဆိုကြသည်။
အဆင့်လိုက်မှာ-
*(၁)ရဲဘော် သာဒင် (သခင်သန်းထွန်း)
*(၂)ရဲဘော် ခင်မောင် (သခင်ဗသိန်းတင်)
*(၃)ရဲဘော် လှဖေ (သခင်တင်ထွန်း)
*(၄)ရဲဘော် အေး (ရဲဘော်လှသောင်း)
*(၅)ရဲဘော် သက်ဖေ (သခင်သန်းမြိုင်)
*(၆)ရဲဘော် လေးမောင် (သခင်ဇင်)
တို့ဖြစ်ကြသည်။

## ကိုးကား
ဗိုလ်သက်ထွန်း

ဗိုလ်သက်ထွန်းသည် ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ အနောက်မြောက်တိုင်း ၏ နိုင်ငံရေး၊စစ်ရေး တို့တွင်လည်းကောင်း လက်နက်ကိုင်တပ်နှင့် ပါတီတို့တွင် လည်းကောင်း အဆင့်အမြင့်ဆုံး နှင့် အာဏာအပိုင်ဆုံး သော ခေါင်းဆောင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဖီဒယ်လ် ကက်စထရို

ဖီဒယ်လ် အလီဂျန်ဒရို ကက်စထရို ရပ်ဇ် (၁၉၂၆၊ ဩဂုတ် ၁၃ရက်မွေး - ၂၀၁၆၊ နိုဝင်ဘာ ၂၅ ရက်ကွယ်လွန်) သည် ကျူးဘား တော်လှန်ရေး သမားတစ်ဦး နှင့် နိုင်ငံရေး သမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၆ ခုနှစ် အထိ ကျူးဘားနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၆ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၈ ခုနှစ် အထိ ကျူးဘား သမ္မတ အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ကျူးဘားကွန်မြူနစ် ပါတီ၏ အတွင်းရေးမှူး အဖြစ် ပါတီ စတင်တည်ထောင်သော ၁၉၆၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၁ အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေး ခံယူချက်အားဖြင့် လီနင်ဝါဒ နှင့် မာ့က်စ်ဝါဒ ကို ယုံကြည်ကိုးစားသူဖြစ်သူ ကျူးဘားနိုင်ငံကို သူ အုပ်ချုပ်နေစဉ်ကာလ အတွင်းတွင် တစ်ပါတီ စနစ်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး စက်ရုံအလုပ်ရုံများကို ပြည်သူပိုင် အဖြစ် သိမ်းခဲ့သည်။

ချမ်းသာသော လယ်သမားတစ်ဦး၏ တရားမဝင်သော သားအဖြစ် မွေးဖွားခဲ့သူ ကက်စထရိုသည် ဟာဗားနား တက္ကသိုလ်တွင် ပညာသင်ကြားနေစဉ် ကာလ အတွင်း လက်ဝဲ နှင့် အရင်းရှင် ဆန့်ကျင်သည့် နိုင်ငံရေး လုပ်ရှားမှုများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် ဒိုမီနီကန် သမ္မတနိုင်ငံ နှင့် ကိုလမ်ဘီယာနိုင်ငံ တို့တွင် လက်နက်ကိုင် သူပုန်ထမှုများတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီးနောက် အမေရိကန် ကျောထောက်နောက်ခံပေးထားပြီး အများစုက အာဏာရှင် အဖြစ် ရှုမြင်ကြသော ကျူးဘားသမ္မတ ဖူလ်ဂျန်စီရို ဘာတစ္စတာ အား ဖြုတ်ချမှ ဖြစ်မည်ဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် မွန်ကာဒါ စစ်စခန်းအား ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်မှုကို ဦးဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် မအောင်မြင်ခဲ့ဘဲ ထောင်သွင်း အကျဉ်းချခံခဲ့ရသည်။

ဖီဒယ်လ် ကက်စထရို သည် နိုဝင်ဘာ ၂၅ ရက် ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဟာဗားနားမြို့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၉၀ အရွယ်ရှိပြီဖြစ်သည်။
ဂါဒိုလီနီယမ်

**ဂါဒိုလီနီယမ်** (Gadolinium) သည် ပျော့ပြောင်း တောက်ပပြီး ငွေရောင်ရှိသည့် ပုံသွင်းရလွယ်ကူသော သတ္တု တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဓာတုဗေဒသင်္ကေတမှာ Gd ဖြစ်သည်။ Periodic Table ရှိ Lanthanide အုပ်စုတွင်ပါဝင်သည်။ ၎င်း သတ္တုသည် ခြောက်သွေ့သော လေထုထဲတွင် အောက်စီဂျင်နှင့် ဓာတ်ပြုခြင်း မဖြစ်နိုင်သော်လည်း စိုစွတ်သောလေထုထဲတွင် ဓာတ်ပြုနိုင်သည်။ Gd သည် ရေနှင့် နှေးကွေးစွာ ဓာတ်ပြုနိုင်ပြီး အက်ဆစ်တွင် ပျော်ဝင်နိုင်သည်။ ၎င်း သတ္တုသည် ၁၀၈၃ ကယ်လ်ဗင် အောက်တွင် လျှပ်စီးကူးမှု အလွန်ကောင်းမွန်ပါသည်။ အခန်းအပူချိန်တွင် အားကောင်းသော သံလိုက်ဓာတ် ရှိသည်။

## အသုံးပြုမှု
ဂါဒိုလီနီယမ် ကို နျူကလီးယား ဓာတ်ပေါင်းဖို များတွင် Control Rod နှင့် Power Plants အပိုင်းများတွင် အသုံးပြုသည်။ ၎င်းကို မိုက်ကရိုဝေ့ဖ် အသုံးပြုသော ကဏ္ဍများအတွက် အသုံးပြုသည်။ ၎င်း၏ ဒြပ်ပေါင်းများကို TV Tubes ရောင်စုံ ရုပ်မြင်သံကြားစက်များ တွင် မီးစုန်းဓာတ်အတွက် အသုံးပြုသည်။ Gd ကို သတ္တု သီးသန့်အနေဖြင့် အသုံးပြုမှု နည်းပါးသော်လည်း သတ္တုစပ် အဖြစ် သံလိုက်ပြုလုပ်ရာတွင် လည်းကောင်း၊ လျှပ်စစ်ပစ္စည်းများတွင်လည်းကောင်းအသုံးပြုသည်။ ဗီဒီယို ကူးစက်များတွင်လည်း Recrodin Heads အဖြစ်အသုံးပြုသည်။ စီဒီခွေများနှင့် ကွန်ပျူတာ မန်မိုရီ များပြုလုပ်ရာတွင်လည်း အသုံးပြုသည်။

## သဘာဝတွင်တည်ရှိပုံ
ဂါဒိုလီနီယမ်သည် ရှားပါးဒြပ်စင်များ ထဲတွင် ပိုမိုပေါများစွာ တည်ရှိသော ဒြပ်စင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ သဘာဝတွင် လွတ်လပ်စွာ မတွေ့ရှိနိုင်သော်လည်း ရှားပါးသော သတ္တု အရင်းအမြစ် အမြောက်အမြားတွင် ပါဝင်သည်။ အဓိက သတ္တုတွင်း နေရာများမှာ တရုတ်၊ အမေရိကန်၊ ဘရာဇီး၊ သီရိလင်္ကာ၊ အိန္ဒိယ နှင့် ဩစတြေးလျ တို့ဖြစ်သည်။ ထုတ်လုပ်ပြီး ပမာဏမှာ တန်ချိန် တစ်သန်း ခန့်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့ ဂါဒိုလီနီယမ် ထုတ်လုပ်သန့်စင်မှုမှာ တစ်နှစ်လျှင် တန် ၄၀၀ ခန့်ရှိသည်။

## ကျန်းမာရေးသက်ရောက်မှု
ဂါဒိုလီနီယမ် သည် အခြားသော Lanthanides ဒြပ်စင်များ ကဲ့သို့ပင် မပြင်းထန်သော အဆိပ်အတောက် ဖြစ်စေသည်။ ဂါဒိုလီနီယမ် ဆားများသည် အသားအရေ နှင့် မျက်လုံးများကို နာကျင်ကျိန်းစပ် စေနိုင်ပြီး ကင်ဆာဆဲလ် ဖြစ်ဖို့ သံသယရှိစေသည်။ Gd ၏ အဆိပ် အတောက်ပမာဏကို အသေးစိတ် လေ့လာဆဲဖြစ်သည်။

## သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်သက်ရောက်မှု
ဂါဒိုလီနီယမ် (Gadolinium) သည် အပင်များနှင် သတ္တဝါများကို ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ မည်သည့် ထိခိုက်မှုမှ မဖြစ်စေပါ။

## ကိုးကား
GD

GD အက္ခရာဖြင့် မြောက်မြားစွာသော အင်္ဂလိပ်သင်္ကေတများရှိသည်။ 

## ကွန်ပျူတာ နည်းပညာ
*.gd သည် ဂရီနေဒါနိုင်ငံ၏ အင်တာနက် ကုဒ်ဖြစ်သည်။ 

## ဓာတုဗေဒ
*Gd သည် ဂါဒိုလီနီယမ်၏ ဓာတုသင်္ကေတဖြစ်သည်။
နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ

**နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ**ကို နိုင်ဂျီးရီးယား သမ္မတနိုင်ငံဟု တရားဝင် ခေါ်ဝေါ်ကြပြီး ပြည်နယ် ၃၆ ခုနှင့် ဖက်ဒရယ် နယ်မြေ တစ်ခုဖြစ်သော အဘူဂျာတို့ ပါဝင်သည်။ အနောက်အာဖရိကတွင် တည်ရှိပြီး အနောက်ဘက်တွင် ဘီနင်နိုင်ငံ၊ အရှေ့ဘက်တွင် ချဒ်နိုင်ငံ နှင့် ကင်မရွန်းနိုင်ငံ၊ မြောက်ဘက်တွင် နိုင်ဂျာနိုင်ငံတို့ ပါဝင်သည်။ တောင်ဘက်ရှိ ကမ်းရိုးတန်းမှာ အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာရှိ ဂီနီပင်လယ်ကွေ့တွင် တည်ရှိသည်။ နိုင်ဂျီးရီးယားတွင် လူဦးရေ အများဆုံးနှင့် ဩဇာအရှိဆုံး လူမျိုးစုများမှာ ဟောဆာ၊ အစ်ဂဘို နှင့် ယောရူဘာ တို့ဖြစ်ကြသည်။ ဘာသာရေးအားဖြင့် နိုင်ဂျီးရီးယားတွင် မွတ်စလင် တစ်ဝက် နှင့် ခရစ်ယာန် တစ်ဝက်ရှိပြီး အနည်းငယ်မျှသာ ရိုးရာ ယုံကြည်မှုကို ကိုးကွယ်ကြသည်။

## မှတ်ချက် 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ
ကဏ္ဍ:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:အာဖရိကတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:အနောက်အာဖရိကရှိ နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:အာဖရိကသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:ဓနသဟာယအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ
ဂျကာတာမြို့

ဂျကာတာမြို့သည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ မြို့တော် ဖြစ်ပြီး ယခင်က ဘာတေးဗီးယားမြို့ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ဂျားဗားကျွန်း ၏ အနောက်မြောက်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး ၂၅၅ စတုရန်းမိုင် (၆၆၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ) ရှိသည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် လူဦးရေ စာရင်း အရ လူဦးရေ ၉,၅၈၀,၀၀၀ ဦး နေထိုင်သည်။ ဂျကာတာမြို့သည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် နိုင်ငံရေး ဗဟိုဌာနဖြစ်သည်။ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံနှင့် အရှေ့တောင်အာရှတွင် လူဦးရေ အများဆုံးမြို့ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဒသမမြောက် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ပုစဉ်းရင်ကွဲ

**ပုစဉ်းရင်ကွဲ** (**Cicada**) များသည် သေးငယ်ပြီး အလွန်ဆူညံသော အော်မြည်သံများကို ပေးတတ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ထရူးဘက်(True Bug) ဟုခေါ်သည့် အင်းဆက်အမျိုးစားတွင် ပါဝင်သည်။ ဆူညံသော အော်သံမှာ အဖိုကောင်သည် တမ်ဘယ်(tymbals) ဟုခေါ်သည့် တုန်ခါနေသောဘောင်လေးများအား အသုံးပြုပြီး ဆူညံသံပြုလုပ်ကာ အမကောင်ကို ခေါ်ငင်သည်။ အမကောင်သည် ယင်းဆူညံသံကို ကြားနိုင်သော်လည်း မပြုလုပ်နိုင်ချေ။ သို့သော် ယင်းအသံကြားသည်နှင့် အမကောင်လေးသည် အဖိုကောင်အား လိုက်လံ ရှာဖွေမည်ဖြစ်သည်။  ထို့နောက် ၎င်းတို့နှစ်ဦး မျိုးဆက်ပွားရန်ကြိုပမ်းပြီး အမကောင်သည် ၎င်း၏တောင်ပံကို အသုံးပြုကာ သစ်ပင် အကိုင်းအဆက်များကို လိုင်းတန်း အကြောင်းကလေးများ ပြုလုပ်ပြီး ဥများကို ထိုနေရာတွင် ဥမည်ဖြစ်သည်။ အရွယ်ရောက်ပြီးသော ပုစဉ်းရင်ကွဲတစ်ကောင်သည် မကိုက်တတ်သည့်အပြင် အစာလည်း မစားချေ။ ပုံမှန်အားဖြင့် ၎င်းတို့သည် အစိမ်းရောင် သို့မဟုတ် အမည်းရောင် အဆင်း ရှိကြသည်။ ပုစဉ်းရင်ကွဲကောင်းကလေးများကို စား၍ရနိုင်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံကဲ့သို့သော နိုင်ငံများတွင် စားသုံးကြသည်ကို တွေ့ရသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:စားသုံးနိုင်သော အင်းဆက်များ
ကဏ္ဍ:အင်းဆက်များ
ဒပ်ဗလင်မြို့

**ဒပ်ဗလင်မြို့**သည် အိုင်ယာလန်သမ္မတနိုင်ငံ၏ မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ အရှေ့ဘက် ကမ်းရိုးတန်းရှိ လိန်စတာ ခရိုင်အတွင်း တည်ရှိပြီး လစ်ဖေးမြစ်၏ မြစ်ဝတွင် တည်ရှိသည်။ ဒပ်ဗလင်ဆိုသော အမည်မှာ အိုင်ယာလန် ဘာသာစကားဖြင့် အနက်ရောင်ရေကန်ဟူသော စာလုံးမှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ ၁.၂ သန်းခန့် ရှိပြီး နိုင်ငံလူဦးရေ၏ ၄ ပုံ ၁ ပုံမျှ ရှိသည်။

## ဓာတ်ပုံပြခန်း 

Dublin-73-Trinity College-1993-gje.jpg
Dublin-08-O'Connell Str+Denkmal-2017-gje.jpg
Dublin-Temple Bar-18-2017-gje.jpg
Dublin-47-Stags Head-1989-gje.jpg
Dublin-43-Larry Murphy's-1993-gje.jpg
Dublin-56-Lincolns Inn-1993-gje.jpg
Dublin-37c-Grafton Street-aus Bewley's Oriental Cafe-1989-gje.jpg
Dublin-69b-Portale-Treppen-1989-gje.jpg
Dublin-76-Christchurch Inn-1993-gje.jpg

## မှတ်စု 
## ကိုးကား
နိုင်ဂျာနိုင်ငံ

**နိုင်ဂျာနိုင်ငံ**၏ တရားဝင်အမည်မှာ **နိုင်ဂျာသမ္မတနိုင်ငံ** ဖြစ်ပြီး အနောက်အာဖရိကတွင် ရှိသော ကုန်းတွင်းပိတ်နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ နိုင်ဂျာမြစ်ကို အစွဲပြု၍ မှည့်ခေါ်ထားသည်။ တောင်ဘက်တွင် နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ နှင့် ဘီနင်နိုင်ငံ၊ အနောက်ဘက်တွင် ဘာကီးနားဖားဆိုနိုင်ငံ နှင့် မာလီနိုင်ငံ၊ မြောက်ဘက်တွင် အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ နှင့် လစ်ဗျားနိုင်ငံ၊ အရှေ့ဘက်တွင် ချဒ်နိုင်ငံ တို့ဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ နိုင်ဂျာနိုင်ငံသည် ဧရိယာ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၁,၂၇၀,၀၀၀ ရှိသဖြင့် အနောက်အာဖရိကတွင် အကြီးဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းသော မြေမှာ ဆာဟာရ သဲကန္တာရ ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံ၏ လူဦးရေ ၁၅ သန်းခန့်မှာ တောင်ဘက်စွန်းပိုင်း နှင့် အနောက်ပိုင်းတွင်သာ အများစု နေထိုင်ကြသည်။ မြို့တော်မှာ နီယာမေမြို့ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:နိုင်ဂျာနိုင်ငံ
ကဏ္ဍ:ဖွံ့ဖြိုးမှုအနိမ့်ဆုံး နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:ကုန်းတွင်းပိတ်နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:အာဖရိကတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:အာဖရိကသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:သမ္မတနိုင်ငံများ
ဘွေနို့စ်အိုင်းရဲ့စ်မြို့

**ဘွေနို့စ်အိုင်းရဲ့စ်**()သည် အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ၏ မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံး မြို့ဖြစ်သည်။ တောင်အမေရိက အရှေ့တောင်ပိုင်း လာပလာတာမြစ် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်၌ တည်ရှိသော ဆိပ်ကမ်းမြို့ဖြစ်ပြီး တောင်အမေရိကရှိ အကြီးဆုံး မြို့များအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
စိုးပိုင်

အဆိုတော် စိုးပိုင်မှ သီဆိုပြီး မောင်သစ်မင်းရေးသားခဲ့သော အချစ်ည ရင်ခုန်သံ ဟုအမည်ရသည့် တေးသီချင်းသည် အောင်မြင်ကျော်ကြားခဲ့သော တေးသီချင်းတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် အဆိုတော် စိုးပိုင် သီဆိုရန် ရေးသားပေးခဲ့သည့် အနီးဆုံးလူ ဟုအမည်ရသော တေးသီချင်းသည် မောင်သစ်မင်း၏ ပထမဦးဆုံးသော ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်တေးသီချင်းတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။
ခိုင်ထူး

**ခိုင်ထူး** (၂၈ ဇန်နဝါရီ ၁၉၅၆ – ၉ ဩဂုတ် ၂၀၁၇) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား အဆိုတော် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ တေးရေးဆရာ မောင်သစ်မင်း၏ *တေးမြုံငှက်* အမည်ရှိသည့် တေးသီချင်းကို အဆိုတော် ခိုင်ထူးမှ သီဆိုခဲ့သည်။

## မိသားစု 
ခိုင်ထူးကို ဖခင်ဦးသာထို (စီးပွားရေးတက္ကသိုလ် ပါမောက္ခငြိမ်း) နှင့် မိခင် ဒေါ်တင်မြင့်မြင့်တို့ မှ ၁၉၅၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့က ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်း သုံးယောက်အနက် သားလတ် ဖြစ်သည်။

ဦးခိုင်ထူးသည် ပထမဆုံး ဒေါက်တာမေကျော့ခိုင်နှင့် အိမ်ထောင်ကျခဲ့သည်။ ၈၈ အရေးအခင်းတွင် ဒေါက်တာမေကျော့ခိုင်သည် နိုင်ငံရေးလုပ်ခဲ့သည့်အတွက် ထိုင်းနယ်စပ်မှတဆင့် ထိုင်းနိုင်ငံတွင် နိုင်ငံရေးခိုလှုံခဲ့ရာမှ ခိုင်ထူးနှင့်အလှမ်းကွာပြီး ကွဲကွာခဲ့ရသည်။ ယင်းနောက် ကချင်အမျိုးသမီး မီးဂိုင်နှင့် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့ကာ ဂွမ်ဆန်လဖိုင် အမည်ရှိ သားတစ်ဦး မွေးဖွားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဒေါ်စောနွယ်နွယ်ထွန်းနှင့် ထပ်မံ အိမ်ထောင်ပြုခဲ့သည်။

၂၀၁၇ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၉ ရက်နေ့တွင် အဆိုတော် ခိုင်ထူးသည် ပန်ကရိယကင်ဆာရောဂါဖြင့် ပါရမီဆေးရုံတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် (၆၁) နှစ် ရှိပြီဖြစ်ပြီး ဇနီးသည်၊ သား တစ်ဦး နဲ့ သမီး ဖြစ်သူတို့ ကျန်ရစ်သည်။

## သီဆိုခဲ့သောတေးစုများ 
#*တေးမြုံငှက်* (၁၉၇၉)
#*အဉ္စလီ* (၁၉၈၀)
#*သီချင်းတစ်ပုဒ် ပန်းတစ်ဆုပ်* (၁၉၈၀)
#*မိုးရဲရင် ဆောင်းရဲရမယ်* (၁၉၈၁)
#*ဆို* (၁၉၈၂)
#*မကျေနပ်ဘူး၊ သိလား* (၁၉၈၃)
#*မကောင်းလည်းကိုယ် ကောင်းလည်းကိုယ်* (၁၉၈၅)
#*အစောဆုံးပြန်ခဲ့၊ နှင်းသက်သက်ဝေ* (၁၉၈၇)
#*ရွှေလည်တိုင်* (၁၉၈၉)
#*ထားရစ်ခက်နေခဲ့တော့မယ်* (၁၉၉၀) (စိုးလွင်လွင် နှင့် တွဲဖက်၍) 
#*၃၉* (၁၉၉၂)
#*ကမ်းလက်သင့်ရာ* (၁၉၉၄)
#*တွဲဖက်ချွေး* (၁၉၉၅)
#*အမုန်းဆုပန်မယ့်လူသား* (၁၉၉၆)
#ခိုင်ထူးရဲ့ ခိုင်ထူး - ၁ (၁၉၉၇)
#ခိုင်ထူးရဲ့ ခိုင်ထူး - ၂ (၁၉၉၈)
#*ရသ* (၁၉၉၈) (စိုင်းထီးဆိုင် နှင့် တွဲဖက်၍)

## ကိုးကား
တေးမြုံငှက် တေးသီချင်း လုံးချင်းဝတ္ထု

***တေးမြုံငှက်*** ဟု အမည်ရသည့် လုံးချင်းဝတ္ထုကို ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် မောင်သစ်မင်းက အသက် ၂၄ နှစ်ပြည့်မွေးနေ့ အထိမ်းအမှတ်အနေဖြင့် ရေးသားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ တေးမြုံငှက် လုံးချင်းဝတ္ထုသည် ဂီတလောကကို နောက်ခံပြုရေးသားထားသော ဝတ္ထုတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။  ယင်းလုံးချင်းဝတ္ထုသည် စတူဒီယိုခေတ်ဦးကာလအတွင်း ကြိုးစားလှုပ်ရှားနေကြသည့် တေးရေးဆရာတို့၏ သရုပ်မှန်ဘဝနှင့် တေးမြုံငှက် ရေးသားသူ ကိုယ်တိုင်၏ အနုပညာသမားဘဝ ဖြတ်သန်းရသည့် အခြေအနေများကို သရုပ်ဖော်ရေးသားထားခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် တေးမြုံငှက် အမည်ရှိသည့် တေးသီချင်းကိုလည်း ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းတေးသီချင်းကို အဆိုတော် ခိုင်ထူး မှ သီဆိုခဲ့သည်။ တေးမြုံငှက် လုံးချင်းဝတ္ထုနှင့်တေးသီချင်းသည် မောင်သစ်မင်း၏ အောင်မြင်ထင်ရှားသော အနုပညာလက်ရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် မောင်သစ်မင်းကို တေးမြုံငှက်ဟု ဂီတနှင့်စာပေအသိုင်းအဝန်းတွင် တင်စားခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။
ဟူစတန်မြို့

ဟူစတန်မြို့သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တက္ကဆပ်ပြည်နယ်တွင် အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်ပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် စတုတ္ထမြောက် လူဦးရေအများဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် အမေရိကန် သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့ဧရိယာ စုစုပေါင်း ၅၉၉.၆ စတုရန်းမိုင် (၁,၅၅၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ) ပေါ်တွင် လူဦးရေ ၂.၁၆ သန်း မှီတင်းနေထိုင်သည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ ဟူစတန်သည် ဟဲရစ်ကောင်တီ၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်ပြီး ဟူစတန်၏ မက်ထရိုပိုလစ်တန် ဧရိယာမှာ လူဦးရေ ၆ သန်းကျော်ဖြင့် အမေရိကန်၏ ပဉ္စမမြောက် လူဦးရေ အများဆုံး ဖြစ်သည်။

ဟူစတန်မြို့ကို ၁၈၃၆ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၁၈၃၇ ခုနှစ် ဇွန်လ ၅ ရက် တွင် မြို့ အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဆမ် ဟူစတန်ကို အစွဲပြု၍ အမည်ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုသူမှာ တက္ကဆပ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ သမ္မတဖြစ်ခဲ့ပြီး မြို့တည်ထောင်ရာ နေရာ၏ အရှေ့ဘက် ၂၅မိုင် (၄၀ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင် ဖြ်စပွားခဲ့သော ဆန်ဂျာစင်တို တိုက်ပွဲကို ဦးဆောင်တိုက်ခိုက်အောင်မြင်ခဲ့သူလည်း ဖြ်စသည်။ အလျင်အမြန် တိုးတက်လာသော ဆိပ်ကမ်း နှင့် မီးရထားလုပ်ငန်းအပြင် ၁၉၀၁ ခုနှစ် ရေနံရှာဖွေ တွေ့ရှိမှုကြောင့် လူဦးရေမှာ အစဉ်တစိုက် တိုးပွားလာခဲ့သည်။ ၂၀ ရာစု အလယ်ပိုင်းသို့ ရောက်သောအခါ ကမ္ဘာအကြီးဆုံး ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု နှင့် သုတေသန ဌာနဖြစ်သော တက္ကဆပ် ဆေးပညာ စင်တာကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး နာဆာ၏အစီအစဉ်များကို ထိန်းချုပ်ရာ ဒေသဖြစ်သော ဂျွန်ဆင်အာကာသ စင်တာလည်း တည်ရှိလာခဲ့သည်။
ဖီလာဒဲလ်ဖီးယားမြို့

ဖီလာဒဲလ်ဖီးယားမြို့သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ပင်ဆယ်ဗေးနီးယားပြည်နယ်ရှိ အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်ပြီး ဖီလာဒဲလ်ဖီးယားကောင်တီ ၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိပြီး ဒယ်လာဝဲလ်မြစ် နှင့် စကူးကဲလ်မြစ် ကမ်းတလျှောက်တွင် တည်ရှိသည်။ နယူးယောက်မြို့၏ အနောက်တောင်ဘက် ၈၀မိုင် (၁၃၀ ကီလိုမီတာ) ခန့် အကွာတွင် ရှိသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ပဉ္စမမြောက် လူဦးရေ အများဆုံးမြို့ ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ် လူဦးရေ စာရင်းအရ လူဦးရေ ၁,၅၂၆,၀၀၆ ဦး နေထိုင်သည်။ ဖီလာဒဲလ်ဖီးယားမြို့သည် ဒယ်လာဝဲလ်တောင်ကြားတွင် စီးပွားရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ပညာရေး အချက်အချာ ဌာနတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
ဦးတင်

*နန်းတော်ရှေ့ ဆရာတင်
*ဝိုင်အမ်ဘီ သခင်တင်
*ပုဂံဝန်ထောက် ဦးတင်
*မြန်မာ့အလင်း ဦးတင်
*ရကန် ဦးတင်
*မြန်မာညွန့် ဦးတင်
*စည်သူ ဦးတင်
*ဒဂုန် ဆရာတင်
*သဟာယ ဆရာတင်
*ယောဂီ ဦးတင်
ခင်မောင်

ခင်မောင် ဆိုသည်မှာ
*ရုပ်ရှင်မင်းသား ခင်မောင်
*စန္ဒရားအေဝမ်း ခင်မောင်
*ပန်းချီဆရာ ဦးခင်မောင်(ဘဏ်)
*သူကြီးဂေဇက် ဦးခင်မောင်

ကို ဆိုလိုပါသည်။
ကျော်ရင်

ကျော်ရင် ဆိုသည်မှာ

*ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်း အယ်ဒီတာချုပ် ပုပ္ပါး ဦးကျော်ရင်
*လူစွန့်စား မီးပုံးပျံ ဦးကျော်ရင်
*နိုင်ငံရေးသမား လေထီး ဦးကျော်ရင်

ကို ဆိုလိုသည်။
ချန်ထွန်း

ချန်ထွန်း ဆိုသည်မှာ

*သံအမတ်ဟောင်း သခင်ချန်ထွန်း
*တရားဝန်ကြီး ဆဋ္ဌသံဂါ နာတင် ဦးချန်ထွန်း
*ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာ ဦးချန်ထွန်း
*ဦးချန်ထွန်း (ရခိုင်)
ကို ရည်ညွန်းခြင်းဖြစ်သည်။
အာချန်လူမျိုး

**အာချန်လူမျိုး သို့မဟုတ် မိုင်းသာလူမျိုး** () သည် တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားကိုပြောဆိုကြသူများဖြစ်ပြီး ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုတိုင်းရင်းသား ၁၃၅မျိုးတွင်လည်းတစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံမှ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုသော တိုင်းရင်းသား ၅၆ အုပ်စုတွင်လည်း တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။အာချန်လူမျိုးများကို ရှမ်းပြည်နယ်တွင် မိုင်းသာလူမျိုး ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ကချင်ပြည်နယ်တွင် ငေါ့ချမ်းလူမျိုးဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်ဆိုကြသည်။

အာချန် လူမျိုးများသည် တိဗက်-ဗမာမိသားစု၏ လိုလို-ဗမာအုပ်စုဝင် လူမျိုးစုများတွင်ပါဝင်ကြသည်။ သို့သော်လည်း မူရင်းစာအရေးအသားစနစ် မရှိဘဲ တရုတ်အက္ခရာကို ရံဖန်ရံခါ အသုံးပြု၍ ရေးသားသည်။ အာချန်လူမျိုး အများစုသည် တိုင်းလူဘာသာစကားကိုလည်း ပြောဆိုကြသည်။

## တိုင်းဆာ
မိုင်းသာလူမျိုးကို အချို့က တႆးသႃ ရှမ်းတရုတ်(ဝါ)တိုင်းဆာသျှမ်း(ဝါ)ပန်းပဲသျှမ်း(ဝါ)အာချန်သျှမ်း ဟုခေါ်ဆိုကြသည်။ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း နမ်းခမ်းနယ်တွင် ၎င်းတို့ကို ရှမ်းတရုတ် ဟုခေါ်ကြ၍ ရှမ်းပြည်အရှေ့ပိုင်းနယ်များတွင်မူ သျှမ်းမိုင်းသာဟုခေါ်ကြသည်။ သျှမ်းမိုင်းသာ (ရှမ်းတရုတ်) တို့ကို ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် ကချင်ပြည်နယ် နှစ်နယ်စလုံးတွင် ဗန်းမော်၊ မြစ်ကြီးနား၊နမ်းခမ်းနှင့် ကျိုင်းတုံဒေသတို့ ၄နေရာခွဲ၍ တွေ့ရသည်။ ရှမ်းပြည် အရှေ့မြောက်ပိုင်း နမ်းခမ်းနယ်၊ တရုတ်-မြန်မာ နယ်ခြားကျောက်တိုင်အမှတ် (၄၂) အနီး ရွှေလီမြစ် ဝဲယာ ကမ်းတစ်လျှောက်ရှိ ကျေးရွာတို့ကား မိုင်းသာ တို့ အများဆုံး အခြေစိုက်ရာအရပ်များဖြစ်ကြသည်။ တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်နယ်အတွင်း၌လည်း နေထိုင်ကြသည်။ သျှမ်းမိုင်းသာတွင် မျိုးနွယ်စု ၅ခုပါဝင်သည်။ ၁။ တီမွန်း ၂။ တန်ကျိန်း ၃။တာပေါင်းထုံ(ပဒေါင်ကား) ၄။အာချန်(တာအချန်) ၅။လုရှီးအာချန် ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ထိုမျိုးနွယ်စု ၅ခုတို့သည် တစ်စုနှင့် တစ်စု ဘာသာစကား ဝတ်စားဆင်ယင်မှုများ ဓလေ့ထုံးတမ်းများ မတူညီကြပေ။တီမွန်းမျိုးနွယ်စု၊ တန်ကျိန်းမျိုးနွယ်စု၊ တာပေါင်းထုံမျိုးနွယ်စုတို့သည် တစ်စုနှင့်တစ်ခု ဘာသာစကား၊ယဉ်ကျေးမှုများ နီးစပ်မှုရှိပြီး သျှာမ်းလူမျိုး ပို၍ဆန်ကြသည်။ အာချန်(တာအချန်)နှင့် လုရှီးအချန်သည် တစ်မျိုးနှင့်တစ်မျိုး နီးစပ်မှုရှိပြီး အထက်ပါမျိုးနွယ်စု၃ခုနှင့် များစွာ ကွဲပြားသည်။ ၁၉၃၁ခုနှစ် သန်းကောင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၂၉,၁၈၃ ဖြစ်လေသည်။ 

## ဘာသာစကား 
အာချန်ဘာသာသည် လိုလို-ဗမာ ဘာသာစုအတွင်းတွင် တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပြီး 
ဗမာဘာသာနှင့် နီးကပ်စွာ ဆက်နွယ်နေသည်။

မိုင်းသာအမျိုးသမီးတို့၏ ဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့မှုမှာ ဦးခေါင်းတွင် စစ်ကြိုခေတ်က မြန်မာအမျိုးသမီးများ ဆံထုံးကြီးကြီးထုံးထားဘိသကဲ့သို့ အဝတ်ဖြင့် ရစ်ပတ်ထုံးဖွဲ့ထားကြသည်။ ၁၉၅၈ခုနစ် အိမ်၏ အိမ်စောင့်အစိုးရလက်ထက် တရုတ်မြန်မာနယ်စပ်ပေါ်ရှိ အငြင်းပွားခဲ့ရသော ဖီမော်၊ ဂေါ်လန်၊ကန်ဖန် ရွာ၃ရွာသည် ထိုမိုင်းသာရှမ်းတို့ နေထိုင်သော ရွာများပင် ဖြစ်ကြသည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရှမ်းလူမျိုးစု
ပင်တဂွန် စစ်ဌာနချုပ်

**ပင်တဂွန် စစ်ဌာနချုပ်** (The Pentagon) သည် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ ဗဟိုဌာနချုပ်ဖြစ်ပြီး ဗာဂျီးနီးယားပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသည်။ အဆောက်အအုံ၏ ပဉ္စဂံပုံကိုအစွဲပြုကာ ပင်တဂွန် ဟုအမည်တွင်သည်။ အမေရိကန် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနကို ညွှန်းဆိုရာတွင် ပင်တဂွန် စစ်ဌာနချုပ်ဟုလည်း အသုံးများကြသည်။
## ကိုးကား
မဟီတလတက္ကသိုလ်

**မဟီဒေါလ်တက္ကသိုလ်** (အင်္ဂလိပ်: Mahidol University, ထိုင်း: มหาวิทยาลัยมหิดล, ထိုင်းအသံထွက်: *မဟာဝီထယာလိုင် မဟီဒွန်*, ပါဠိပြန်: *မဟာဝိဇ္ဇာအာလယ မဟီတလ*) သည် ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ပြည်သူ့သုတေသနတက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ တက္ကသိုလ်ကို ၁၈၈၈ ခုနှစ်တွင် သီရိရတ်ဆေးရုံကြီး၏ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် ဆေးသိပ္ပံတက္ကသိုလ်ဟု အမည်တွင်ခဲ့ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံ၏ စတုတ္ထမြောက် ပြည်သူ့တက္ကသိုလ်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရသည်။ ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် ဘုရင် ဘူမိဗလအတုလျတေဇမှ ၎င်း၏ဖခင်ဖြစ်သူ ထိုင်းနိုင်ငံ၏ "ခေတ်သစ်ဆေးပညာနှင့် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဖခင်" ဟု လူသိများသည့် ဆုန်ခလာမင်းသား မဟီဒေါလ်၏ အမည်ကို အစွဲပြု၍ မဟီဒေါလ်တက္ကသိုလ်ဟု အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

မူလက ကျန်းမာရေးသိပ္ပံဘာသာရပ်များကို အဓိကထားခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် အခြားနယ်ပယ်များအထိ တိုးချဲ့ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး ဆေးပညာသင်ကြားရေးဌာနဖြစ်သော သီရိရတ်ဆေးပညာကျောင်းကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

မဟီဒေါလ်တက္ကသိုလ်သည် သဘာဝသိပ္ပံမှ လူမှုရေးသိပ္ပံဘာသာရပ်များအထိ မတူညီသော မဟာဘွဲ့ (အဓိကအားဖြင့် နိုင်ငံတကာ) နှင့် ဝိဇ္ဇာ/သိပ္ပံဘွဲ့ကြိုသင်တန်းများကို ကန်ချနာဘူရီ၊ နခွန်ဆဝမ်နှင့် အမ်နတ်ချရိုမ် ခရိုင်များရှိ ၎င်း၏နယ်မြေခံကျောင်းဝင်းများတွင် ဖွင့်လှစ်ထားသည်။ စုစုပေါင်း သင်တန်း ၆၂၉ ခု ကို မဟာဌာန ၁၇ ခု၊ ကောလိပ် ၆ ခု၊ သုတေသနအဖွဲ့အစည်း ၉ ခုနှင့် ကျောင်းဝင်း ၆ ခုတို့တွင် သင်ကြားပေးလျက်ရှိသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၃၀ သန်းဖြင့် မည်သည့်ပြည်သူ့တက္ကသိုလ်ထက်မဆို ဘတ်ဂျက်အများဆုံးရှိပြီး ယင်း၏အများစုမှာ မဟာဘွဲ့သုတေသနအစီအစဉ်များအတွက် ဖြစ်သည်။ မဟီဒေါလ်တက္ကသိုလ်၏ ဆေးပညာအတွက် ၂၀၁၆ ပညာသင်နှစ်၏ ဝင်ခွင့်အောင်မြင်မှုနှုန်းမှာ ၀.၄ ရာခိုင်နှုန်း ရှိခဲ့ပြီး ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် QS Asian University Rankings မှ ထိုင်းနိုင်ငံ၏ နံပါတ်တစ်တက္ကသိုလ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံရသည်။
ဆင်တုံးမနွယ်ပင်

ဆင်တုံးမနွယ်ပင်ကို ရုက္ခဗေဒ အလိုအားဖြင့် 'တီနိုစပိုးရား ကော့ဒီဖိုးလီးယား' ဟု ခေါ်သည်။ မျိုးရင်းမှာ 'မင်နီစပါယ်မေးစီအီး' ဖြစ်သည်။ ရခိုင်လို လက်ခါးနွယ်ပင်ဟု ခေါ်သည်။ 

## ပုံသဏ္ဌာန်
ဆင်တုံးမနွယ်ပင်သည် အခြားအပင်များ ပေါ်သို့ နွယ်တက်တတ်သော ချုံပင်မျိုးဖြစ်သည်။ ပင်စည်သည် အရည်ရွှမ်း၏။ အခေါက်ထူ၏။ အပွင့်ဝါ၍ အသီးနီ၏။ ဖေဖော်ဝါရီလနှင့် မေလတို့အတွင်းပွင့်သည်။
	
### အပင်
အဖြူမျိုး ၊ အဝါမျိုး ၊ အနက်မျိုး ၃ မျိုးရှိ၏ ။ နွယ်ပင်မျိုးဖြစ်သည်။ အရည်ရွှမ်းသည်။ အခေါက် မီးခိုးနုရောင်ရှိပြီး ဖော့သားကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ အကိုင်းအခက်များ လေးထောင့် ပုံစံရှိ၍ မြောင်းပါသည် ။

### အရွက်
အရွက်များ ပင်စည်မှ တစ်ရွက်ချင်း ခပ်ကျဲကျဲ ရွက် လွှဲထွက်၏ ။ နှလုံးပုံ အရွက်ဖြစ်၍ ရွက်ညှာထိပ်မှ ဖြာ၍ ထွက်သည်။ နုစဉ်တွင် စိမ်းဝါရောင်ရှိ၍ ရင့်သောအခါ အစိမ်းရင့်ပေါ်တွင် အဝါပြောက်များ ဖြစ်ပေါ်နေသည်။ ရွက်ပြားထူသည်။ အပေါ်မျက်နှာပြင် ချော၍ အဖောင်း အကြွကလေးများ ရှိပြီး အောက်မျက်နှာပြင် ကြမ်း၏ ။

### အပွင့်
နှစ်ပင်ပေါင်း လိင်စုံဖြစ်ပြီး အဝါရောင်ရှိ၍ အလွန်သေးငယ်သည်။ အဆစ်များမှ ပန်းခိုင်ထွက်သည်။ တပေါင်း မှ နယုန်လအတွင်း ပွင့်သည်။

### အသီး
အဝါရောင်ဖြစ်သည်။ အညှာမဲ့သည်။ ဆီးသီးခန့် ရှိသည်။ အသီးများ အပြွတ်လိုက်သီးသည်။ တပေါင်းတန်ခူးလအတွင်း သီးမှည့်သည်။

## တွေ့နိုင်သောနေရာများ
ဆင်တုံမနွယ်ပင်များကို မြန်မာနိုင်ငံ အရပ်ရပ်တွင် တွေ့ရသည်။ နိုင်ငံအနှံ့ စိမ့်စမ်းပေါသော တောတောင်ကြီး များတွင် ပေါက်ရောက်သည်။ သဘာဝအလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။

	

## အသုံးဝင်ပုံ
ဆင်တုံးမနွယ်အရွက်နှင့် အခေါက်ကို အရေပြားရောဂါ၊ အဖျားရောဂါ၊ ဆစ်ဖလစ်ရောဂါတို့ကို ကုသရာ တွင် အသုံးပြုကြသည်။

### အာနိသင်
မြန်မာဆေးကျမ်းများ အလိုအရ ဆင်တုံမနွယ်သည် ပူ ၊ စပ် ၊ ခါး ၊ ဖန်သောအရသာရှိ၏ ။ ခွန်အားကို ပြုတတ်၏ ။ အသက်ကို ရှည်စေ၏ ။ သွေးကို ငြိမ်းစေ၏ ။ ဝမ်းမီးကို တောက်စေ၏ ။ အစာကြေခြင်းကို ဖြစ်စေ၏ ။ အဖျား ၊ အနာ ၊ ဆီးရောဂါအမျိုးမျိုးကိုနိုင်သည်။

### ပဉ္စငါးပါး
*ဆင်တုံးမနွယ်ကို သုံးခွက်တစ်ခွက်တင် ပြုတ်၍ သောက်ပါက အဆိပ်များ ပြေပျောက်၏ ။
*ဆင်တုံးမနွယ်ကို မြင်းခွာရွက်နှင့်ရော၍ ပြုတ်ပြီး သောက်သော် နှလုံးတုန်ခြင်း ၊ စိတ်ချောက်ချား ခြင်းပျောက်၏ ။ 
*ဆင်တုံးမနွယ် လက်လေးသစ်ကို ပါးပါးလှီး၍ မကြာခဏ စားသုံးပါက သွေးအန်ရောဂါ ပျောက်၏ ။
*ဆင်တုံးမနွယ်ရွက်ကို လောက်သေရွက် ၊ အုန်းနှဲရွက် ၊ သင်္ဘော မဲဇလီရွက် ၊ ကုန်းထိကရုံးရွက်တို့နှင့် အမျှစပ်၍ လက်ဖက်ရည် အဖန်ကဲ့သို့ သောက်က အသက်ရှည်၍ အနာရောဂါ ကင်းစေနိုင်သည်။
*ဆင်တုံးမနွယ် လေးခွက်တစ်ခွက်တင် ပြုတ်ရည်ကို သောက်ခြင်းဖြင့် နာတာရှည် အဆစ်ရောင်ရောဂါတို့အတွက်လည်း ဆေးအဖြစ်ဖော်စပ်သုံး၏ ။
*ဆင်တုံးမနွယ်ကို လေရောဂါ ၊ သည်းခြေရောဂါ ၊ ဆီးရောဂါ ၊ မီးယပ်ရောဂါ ၊ နားကိုက်၊သလိပ်နာ၊ နာတာရှည် အဆစ်ရောင် ရောဂါတို့ အတွက်လည်း ဆေးအဖြစ် ဖော်စပ် သုံး၏။
*ဆင်တုံးမနွယ်ကို အရည်ညှစ်၍ ကြက်သီးနွေးမျှ ပြုတ်ပြီး နား ၌ ဆေးကြောပေးပါက နားကိုက်နာဟူသမျှ ပျောက်၏ ။
*ကျွဲ ၊နွား ၊ဆင်၊ မြင်းတို့တွင် ရောဂါဘယကင်းဝေးစေရန် အတွက် ဆင်တုံးမနွယ်ကို စင်း၍ အစာတွင် ထည့်ကျွေးပါက ဝမ်း လေကောင်း၍ ရောဂါကင်းဝေးပြီး ဝဖြိုးစေသည်။
* ရေကီဖာနှင့်စိမ်၍သောက်ပါ

## ကိုးကား
ဆင်ပိုး

**ဆင်ပိုး** (Weevil) သည် ပိုးတောင်မာဖြစ်သည်။ 'ရင်ခိုဖိုးရား'ခေါ် ဆင်ပိုးမျိုးရင်းတွင် ပိုးတောင်မာအငယ် စားမျိုးပေါင်း ၂၅ဝဝဝ ကျော်ရှိသည်။ ဤမျှများပြားသော ပိုးတောင်မာတို့အနက် လူကို ကောင်းကျိုးပေးသော အမျိုးတမျိုးမှ မပါရှိပေ။ စင်စစ်အားဖြင့်ကား လူတို့၏ အကျိုးကိုဖျက်ဆီးကာ အနှောင့်အယှက်အပေးဆုံး တိရစ္ဆာန်မျိုးပင်ဖြစ်သည်။ ဆင်ပိုးသည် သေးမွှားသော သတ္တဝါကလေးများ ဖြစ်ရာ၊ မျက်စိဖြင့် အလွယ်တကူ မမြင်နိုင် ပေ။ သို့သော် ဆင်ပိုးကို ခွဲခြားသိသာရန်လွယ်သည်။ ဦးခေါင်းသည် နှုတ်သီးကဲ့သို့ ရှည်လျားသည်။ အချို့အကောင်များတွင် တိုတုတ်သော ဦးခေါင်းရှိသည်။ သို့သော် 'ကာကူလီအွန်းနီဒီး' မျိုးရင်းဝင် ဆင်ပိုးအစစ်တွင် ဦးခေါင်းသည် ကိုယ်လုံးထက်ပင် ရှည်လျားတတ်သည်။ မွေးခါစဆင်ပိုးကလေးများသည် သစ်သီး အတွင်း၌နေ၍ အသားကိုစားကြသည်။ ဆင်ပိုးကလေးများရှိ သော သစ်သီးတို့သည် အများအားဖြင့် ရစရာမရှိအောင် ပျက်စီးသွားကြသည်။

ဆင်ပိုးကလေးများက သစ်သီးအတွင်းကို စားနေစဉ် ဆင်ပိုးကြီးများက သစ်ပင်၏ အစို့၊ အရွက်၊ အခေါက်တို့ကို စားတတ်ကြသည်။ သစ်ပင်၊ ချုံဖုတ်တို့ပေါ်တွင် ဆင်ပိုးတို့ ရာလိုက် ထောင်လိုက် ရှိနေစေကာမူ၊ ယင်းတို့ကို ရုတ်တရက် မမြင်နိုင်ပေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဆင်ပိုးသည် ကိုယ်လုံးသေးငယ်ရုံမျှမက အရောင်မှာလည်း အပင်နှင့်ခွဲမရအောင်တူသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဆင်ပိုး၏ အရောင်မှာ အစိမ်းပုပ်ရောင်၊ 
မီးခိုးရောင်၊ ချောကလက်ရောင်စသည်တို့ဖြစ်၏။

'ဗိုးဝီးဗဲ'ခေါ် ဝါသီးစားပိုးသည် အဖျက်ဆီး အသန်ဆုံးသော ဆင်ပိုးမျိုးဖြစ်၏။ ထိုပိုးသည် ၁/၅ လက်မ မျှသာရှိ၏။ ထိုပိုးတို့ကြောင့် ဝါပင်စိုက်ပျိုးသော တိုင်းပြည်များတွင် တစ်နှစ် တစ်နှစ်လျှင် ဝါပင်အမြောက်အမြား ပျက်စီးဆုံးပါးကြရ၏။ ဝါသီးစားပိုးသည် ဝါပင်၏ အဖူးအညှောင့်ထဲတွင် ဥ ဥသည်။ ဥမှ ပေါက် လာသော ဆင်ပိုးကလေးများသည် ဝါဖူးကို စားကြသည်။ မိခင် ဆင်ပိုးမများက ဝါသီးကိုစားကြသည်။ ဆင်ပိုးမျိုး မြောက်မြားစွာရှိရာ၊ ယင်းတို့ကို ဖျက်ဆီးလေ့ရှိသော အပင်အမည်နှင့်တွဲ၍ မှည့်ခေါ်တတ်ကြသည်။ ပမာအားဖြင့် ဆန်ပိုး၊ ပြောင်းပိုး စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ထိုပိုးမျိုးတို့အပြင် သစ်ရွက်ကိုဖေါက်စားပြီးလျှင် ကျန်အရွက်ပိုင်းကိုလိပ်၍ တင် ထားသည်။ ထိုအလိပ်အတွင်း၌ ဥများကို ဥထားတတ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချေဖာပိုးများ
ဆင်နင်းသရက်ပင်

ရုက္ခဗေဒသဘောအရ၊ ဆင်နင်းသရက်ပင်သည် 'အန်နကားဒီယေးစီအီး ()'မျိုးရင်တွင် ပါဝင်၍၊ ယင်းကို 'မန်ဂျီဖီးရား ဆီလဗားတီးကား ('''')'ဟု ခေါ်သည်။ ဆင်နင်းသရက်ပင်သည် အမြဲ 
စိမ်းအပင်မျိုးဖြစ်သည်။ အများအားဖြင့် အခြားသရက်ပင်ထက် ကြီးသည်။ ပေ ၆ဝ မှ ပေ ၇ဝ အထိမြင့်သည်။ လုံးပတ်သည် ယေဘုယျအားဖြင့် ၆ ပေမှ ၇ ပေအထိ ရှိသော်လည်း၊ ထိုထက်လုံးပတ်ကြီးသော အပင်ကိုလည်း တွေ့ရသေးသည်။ အပင်တွင် အရွက်များအုပ်အုပ်ဆိုင်းဆိုင်းရှိသည်။ အရွက်မှာ လှံသွား 
ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်။ အသီးမှာပြား၍ မှည့်လာသောအခါ အဝါရောင်ရှိသည်။ အစေ့မှာ သာမန်သရက်စေ့ထက်ကြီးသည်။ ဆင်နင်းသရက်သားသည် မွဲပြာရောင်ရှိ၍ ပျော့သည်။ ယင်းကို လှေ၊ သေတ္တာတို့လုပ်ရာတွင် အသုံးပြုသည်။ သို့သော် ထို 
သရက်သားကို အသုံးမများလှချေ။

အာရှတိုက်အရှေ့တောင်ပိုင်းနှင့် အပူပိုင်းဒေသတွင် ဆင်နင်းသရက်ပင်များ ပေါက်ရောက်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် 
တောင်ငူအရှေ့ပိုင်း၊ ပဲခူးရိုးမတောင်တန်းများ၌လည်းကောင်း၊ ပေ ၂ဝဝဝ 
မြင့်သော မြစ်ချောင်းကမ်းပါးတို့၌လည်းကောင်း ပေါက်သည်။ 
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဆင်နင်းသရက်ကို အများအားဖြင့် တို့စရာအဖြစ်ဖြင့် တို့စားလေ့ရှိကြသည်။ အချို့နိုင်ငံများတွင် ဆင်နင်း 
သရက်တစ်မျိုးကို အခြောက်လှန်း၍ သင်္ဘောဆီးသီးခြောက်ကဲ့သို့ စားသုံးကြသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ
ကဏ္ဍ:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ