open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
အာနန္ဒစန္ဒြကျောက်စာ

**အာနန္ဒစန္ဒြကျောက်စာတိုင်**မှာ ဝေသာလီမြို့ဟောင်းမှ သျှစ်သောင်းပုထိုးတော်ကြီးသို့ အေဒီ ၁၅၃၆ ခုနှစ်တွင် မင်းဗာကြီး (၁၅၃၁-၁၅၅၃) မှ ပြောင်းရွှေ့စိုက်ထူထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ကျောက်စာတိုင်မှာ လေးမျက်နှာရှိပြီး အရှေ့ဘက်၊ အနောက်ဘက်နှင့် မြောက်ဘက်တို့တွင် အိန္ဒိယ မြောက်ပိုင်းသုံး ရှေးအက္ခရာများဖြင့် ကျောက်တိုင်တစ်တိုင်တည်းတွင် အေဒီ ၆၀၀ မှ အေဒီ ၁၀၀၀ အတွင်း အနှစ် ၂၀၀ မျှစီခြား၍ ဗြာဟ္မီပွား အက္ခရာသုံးမျိုးဖြင့် ရေးထိုးထားသော အလွန်ရှားပါးသော ကျောက်စာတိုင် ဖြစ်သည်။ ရခိုင်မင်းဆက်များ အကြောင်းကို ဖော်ပြထားပြီး ကျောက်စာရေးထိုးခိုင်းသူ အာနန္ဒစန္ဒြ အမည်ရှိသောမင်း၏ အကြောင်းကို ကြေညာသော ဩဘာစာဖြစ်သည်။

အာနန္ဒစန္ဒြကျောက်စာကို ၂၀၀၈ နှစ်တွင် ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့မှတ်တမ်းအမွေအနှစ် ကော်မတီသို့လည်း ကမ္ဘာ့မှတ်တမ်း အမွေအနှစ်စာရင်း၌ ထည့်သွင်းသတ်မှတ်နိုင်ရေး တင်သွင်းသွားမည်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကေဝဋ္ဋသုတ်

ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ နာဠန္ဒာမြို့ ပါဝါရိကမ္ဗဝန်ကျောင်းတိုက်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ကေဝဋ္ဋသူကြွယ်သားက “အဖက်ဖက်က တိုးတက်ကြီးပွားလျက်နေသော နာဠန္ဒာမြို့သူ မြို့သားများ ဘုရားရှင်အား ကြည်ညိုသူများလှပုံ၊ ထိုထက်ကြည်ညိုသူများ ပြားလာအောင် တန်ခိုးပြာဋိဟာပြမည့် ရဟန်းတစ်ပါးကို အမိန့်ပေး (ခန့်ထား)ဖို့ သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် လျှောက်ထားပါသည်၊ ဘုရားရှင်ကလည်း သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် လက်ခံတော်မမူပုံ၊ -ပြာဋိဟာသုံးပါးကို ဟောထားပုံ၊ သဒ္ဓါတရားမရှိသူတို့ကိုပါဋိဟာကို ဂန္ဓာရီအတတ်ဖြင့် ဖျက်ဆီးနိုင်ပုံ၊ အာဒေသနာပါဋိဟာကို စိန္တာမဏိအတတ်ဖြင့် ဖျက်ဆီးနိုင်ပုံတို့ကို အကျယ်တဝင့် ရှင်းလင်းမိန့်ကြားတော်မူပြီး အာဒေသနာပါဋိဟာအကျယ်ကို ဟောကြားတော်မူပါသည်။ ။ ဘုရားရှင် သာသနာတော်ဝယ် ဣဒ္ဓိပါဋိဟာရိယနှင့် အာဒေသနာပါဋိဟာရိယတို့သည် ခိုင်မာသော အနှစ်မဟုတ်ပုံ အနုသာသနီပါဋိဟာရိယသာ ခိုင်မာသော အနှစ်ဖြစ်ပုံကို “ဘူတနိရောဓေသကရဟန်းဝတ္ထု”ဖြင့် ရှင်းလင်းဟောကြားတော်မူသည့် အခါ ကေဝဋ္ဋသူကြွယ်သား ကျေနပ်လက်ခံသွားပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ/ဋီကာတို့၌-ပါဝါရိကမ္ဗဝန်ကျောင်းတိုက်နှင့် ကေဝဋ္ဋဂဟပတိ ပုတ္တ အကြောင်း၊ ဂန္ဓာရီအတတ်နှင့် စိန္တာမဏိအတတ်ပညာ အကြောင်း၊ ပါဋိဟာရိယ သုံးပါး အဓိပ္ပါယ်နှင့် ခြားနားချက်များ၊ ဘူတနိရောဓသကရဟန်း အကြောင်း၊ ဘေဒါနုဝတ္တကရဟန်းတို့ မဂ်, ဖိုလ်ရပုံနှင့် စပ်၍ ဝါဒကွဲပြားချက်၊ ဘူတနိရောဓသကရဟန်း အပေါ် သိကြားမင်း၏ သဘောထား-အစရှိသော မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ပြချက်များ ပါရှိပါသည်။

--------------------
ဤသုတ်သည် အံ့ဘွယ်သရဲများ တန်ခိုးဣဒ္ဓိပါဒ်များနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ဟောကြားထားသောသုတ် ဖြစ်သည်။
## အကိုးအကား
ဇာလိယသုတ်

ဘုရားရှင် ဝံသနိုင်ငံ ကောသမ္ဗီမြို့ ဃောသိတာရုံကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် မုဏ္ဍိယနှင့် ဇာလိယဟူသော ပရိဗိုဇ်ရဟန်း(၂)ပါး ရောက် လာကြပြီး ဘုရားရှင်အား အညတိတ္ထိယတို့၏ အယူဖြစ်သော “တံ ဇီဝံ တံ သရီရံ၊ အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရံ” ဟူသော ပုစ္ဆာတစ်စုံ မေးလျှောက်ကြပါသည်။

ဘုရားရှင်က အဖြေမပေးသေးပဲ ဘုရားဖြစ်တော်မူသည်ကစ၍ သာမည ဖလသုတ် ဒေသနာတော်အတိုင်း သီလသမ္ပန္နဖြစ်ပုံ၊ ရူပဈာန်လေးပါးနှင့် ပြည့်စုံပုံတို့ကို ဟောတော်မူပါသည်။ ဈာန်တစ်ပါးပြီးတိုင်း ဈာန်ရပုဂ္ဂိုလ်သည် “တံ ဇီဝံ” အစရှိသောစကားတို့ကို ပြောဆိုခြင်းငှာ သင့်မည်လောဟု မေးတော်မူပါသည်။ ပရိဗိုဇ်တို့က သင့်ပါသည်ဟု ဖြေကြားကြပါသည်။ ထိုသို့ သိတော်မူခြင်းကြောင့် ငါဘုရားသည် “တံ ဇီဝံ” အစရှိသည်တို့ကို ဟောတော်မမူပုံကို မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။

ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြစ်ပုံ၊ မဂ်ဉာဏ်, ဖိုလ်ဉာဏ်ဖြစ်ပုံ ရဟန္တာဖြစ်ပုံအထိ ဟောတော်မူပြီး ဓမ္မကထာတစ်ခုပြီးတိုင်း တစ်ခါမေးတော်မူပါသည်။ ရဟန္တာ ဖြစ်ပြီးပုံကို ဟောတော်မူပြီး မေးတော်မူသည့်အခါ ပရိဗိုဇ်များက ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည် “တံ ဇီဝံ” အစရှိသောစကားကို မပြောဆိုတော့ပါဟု လျှောက်ထားကြပါသည်။ ဘုရားရှင်က ဤသို့ သိတော်မူ မြင်တော်မူသောကြောင့် “တံ ဇီဝံ” အစရှိသည်တို့ကို ငါဘုရား ဟောတော်မမူဟု မိန့်တော်မူပါသည်။ ပရိဗိုဇ်များက ဘုရားရှင်၏ ဓမ္မဒေသနာတော်ကို ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ လက်ခံသွားပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဃောသကသူဌေးအကြောင်း, ဃောသိတာရုံကျောင်းသမိုင်း၊ သူဌေးသုံးဦး ကိုးကွယ်သောရသေ့များ ဘုရားရှင်ပွင့်တော်မူပုံကို သိသွား၍ ဘုရားရှင်ထံ ရောက်ရှိကျွတ်တမ်းဝင်ကြပုံ၊ ကောသမ္ဗီမြို့၌ ဘုရားရှင်သီတင်းသုံးရန် ကျောင်းတိုက်ကြီးသုံးတိုက် ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းကြပုံ၊ မုဏ္ဍိယနှင့် ဇာလိယပရိဗိုဇ် များအကြောင်း၊ ယင်းပရိဗိုဇ်တို့က ဝါဒတင်လို၍ ပြဿနာမေးပုံအကြောင်း၊ ပုထုဇဉ်သည် ဝိစိကိစ္ဆာရှိနေ၍ “တံ ဇီဝံ” အစရှိသည်တို့ကို ပြောနိုင်ကြောင်း၊ ရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဝိစိကိစ္ဆာကိုလွန်မြောက်ပြီးဖြစ်၍ မပြောတော့ကြောင်း ပရိဗိုဇ်များ၏ အယူအဆ အစရှိသည်တို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

ဋီကာဟောင်း၌လည်း မှတ်သားဖွယ်ရာများကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

ဋီကာသစ်၌ အလ္လကပ္ပရဋ္ဌကို “အဒ္ဒိလရဋ္ဌ” ဒမိဠရဋ္ဌ-ဟု အရေးအသား ရှိကြောင်း၊ တိရစ္ဆာန်နှင့် လူတို့၏ သဘာဝခြားနားချက်၊ ဃောသကနတ်သား နတ်ဖြစ်ခြင်းအကြောင်း၊ ယင်း၏အသံပျံ့နှံ့ပုံ၊ နတ်ပြည်မှ စုတေခြင်းအကြောင်း၊ ဒီဃဘာဏကနှင့် ဓမ္မပဒဘာဏကတို့ အဆိုအမိန့် မတူပုံ၊ သူဌေးကြီးသုံးဦး သောတာပန်အရိယာသာဝကဖြစ်ပုံ၊ တံဇီဝံသည် ဥစ္ဆေဒဝါဒ, အညံဇီဝံသည် သဿတဝါဒဖြစ်ပုံ၊ အရိယမဂ္ဂသည် မဇ္ဈိမပဋိပဒါ၊ ပရိဗိုဇ်များ၏ ‘န ကလ္လံ တဿေတံ”ဟု လျှောက်ထားခြင်းအကြောင်း အစရှိသည်တို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

--------------------
ဤသုတ်သည် အတ္တ၊ ရူပ စသော ပြဿနာများနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ဆွေးနွေးသောသုတ် ဖြစ်သည်။ အတ္တ၊ရူပ ပြဿနာတို့ကို မဟာလိသုတ်၌လည်း ဆွေးနွေးထားပေသည်။
## အကိုးအကား
စာရေးကြီး ဦးမောင်ကလေး

စာရေးတော်ကြီး **ဦးမောင်ကလေး** ကို ဘကြီးတော်ဘုရား လက်ထက် ပါဏာဝန်ကြီး၏သား မောင်မောင်ဆိုင်းနှင့် မဟာဆွေတော်မျိုးတော်ဖြစ်သော ဟံသာဝတီ စစ်ကဲကြီး ရေဝန် ဦးသူ၏ သမီးတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ပဉ္စမသင်္ဂါယနာတင် မင်းတုန်းမင်းတရားကြီးလက်ထက် စာရေးတော်အရာ၊ နောက် အမှာတော်ရေး အရာနှင့်၊ ထမ်းရွက်စဉ် ဝန့်ရှင်တော် ရေနံချောင်းမြို့စား မြင်းဝန်၊ ဗိုလ်မှူးမင်းကြီး၏ သမီး မှန်နန်းတော် အပျိုတော် ခင်ရှင်နှင့် ထိမ်းမြားလက်ထက်ပြီးနောက် လွှတ်တော်စာရေးကြီး ရာထူးကို အသနားတော်မြတ် ခံရသည်။

"မြန်မာစာညွန့်ပေါင်းကျမ်း" အရ လွှတ်တော်စာရေးကြီး ဦးမောင်ကလေးသည် "ဆယ့်နှစ်ရာသီဘွဲ့ ရှစ်ဆယ်ပေါ်တေးထပ်များ၊ ရကန်များ၊ ပြဇာတ်များ၊ သီချင်းခံ ပတ်ပျိုး ယိုးဒယားများ" ကို ရေးသား စီကုံးခဲ့လေသည်။

## ကျမ်းကိုး
သက္ကပဉှသုတ်

ဤသုတ်ကားသည် သိကြားမင်းနှင့် ပဉ္စသီခနတ်သားကိုအကြောင်းပြု၍ ပေါ်ပေါက်လာရသည်။ အခါတပါး ၌ သိကြားမင်းသည် ဈာန်ဝင်စားနေတော်မူသော ဘုရားမြတ်စွာကို ချဉ်းကပ်ရန် မစွမ်းနိုင်ရကား စောင်းအရာတွင်ကျွမ်းကျင်လှသော ပဉ္စသီခ နတ်သားကို အကူအညီတောင်းကာ ပဉ္စသီခ၏ ငြိမ့်ငြောင်းသာယာလှသော စောင်းသံဖြင့် ဘုရားမြတ်စွာကို ဈာန်သမာပတ်မှ ထစေတော်မူသည်။ သာယာငြိမ့်ငြောင်းလှသော စောင်းသံကို ကြားတော်မူရာတွင် ဘုရားမြတ်စွာသည် ပဉ္စသီခနတ်သားအား နှုတ်ခွန်းဆက်တော်မူသည်။ ထိုအခါ ပဉ္စသီခနတ်သားက သိကြားမင်းသည် ဘုရား မြတ်စွာအား ဖူးတွေ့လိုကြောင်း  လျှောက်ထားသဖြင့် ဤသက္ကပဉှ သုတ်ကို ဘုရားမြတ်စွာက ဟောကြားတော်မူလေသည်။ ဘုရားမြတ်စွာသည် ဤသုတ်တွင် ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေးအစစ်အမှန် မရနိုင်ခြင်း၏အကြောင်းများကို အသေးစိတ်အကြောင်း အကျိုးဆက်၍ ပြသတော်မူသည့်ပြင် ထာဝရငြိမ်းချမ်းရေး၏ အဓိက အကြောင်းအချက်များကိုလည်း ရှင်းပြထားတော်မူလေသည်။
## အကိုးအကား
ပါယာသိသုတ်

အရှင်ကုမာရကဿပထေရ် ရဟန်းတော်ငါးရာနှင့်အတူ ကောသလနိုင်ငံ အတွင်း ဒေသစာရီ ကြွချီတော်မူရာ သေတဗျမြို့မြောက်ဘက် ယင်းတိုက်တော၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အရှင်ကုမာရကဿပထံသွားသော သေတဗျမြို့သား ဗြာဟ္မဏ, ဂဟပတိကတို့အား ကမ္မဝါဒကို ဟောကြားမည့်ဒေသနာကို တားမြစ်ရန် အတွက် သေတဗျမြို့သားများနှင့်အတူရောက်လာသော နတ္ထိကအယူရှိသူ သေတဗျမြို့စား “ပါယာသိရာဇည”၏

-ဒုစရိုက်လုပ်ငန်းဖြင့် သေသောသူများအား မှာကြားခြင်း၊

-သုစရိုက်လုပ်ငန်းဖြင့် သေသောသူများအား မှာကြားခြင်း၊

-သူတော်ကောင်းများ မိမိကိုယ်ကို သတ်၍မသေကြပုံ၊

-ရာဇဝတ်သားများကို အိုးအတွင်းထည့်ပိတ်ပြီး မီးမြိုက်သတ်ရာ၊

-လည်ပင်းကို ကြိုးဖြင့်ညှစ်သတ်ရာ၊

-ခန္ဓာကိုယ် အစိတ်အပိုင်းများ မပျက်စီးစေဘဲသတ်ရာ၊

-ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းများကို တစ်မျိုးစီခွဲ၍သတ်ရာတို့၌ ထွက်သွားသောအသက်ကို မတွေ့မမြင်ရခြင်းတို့ကိုထောက်ထား၍ နတ္ထိအယူယူပုံကို လျှောက်ထားချက်များကို အရှင်ကုမာရကဿပထေရ်က-

၁။ စန္ဒိမသူရိယ (လ, နေ) ဥပမာ

၂။ စောရ (အသတ်ခံရသောခိုးသူ)ဥပမာ၊

၃။ဂူထကူပပုရိသ (မစင်တွင်း၌နစ်မြုပ်နေသောယောက်ျား)ဥပမာ၊

၄။တာဝတိံသဒေဝ (တာဝတိံသာနတ်)ဥပမာ၊

၅။ ဇစ္စန္ဒ (ဝမ်းတွင်းကန်းသောယောက်ျား)ဥပမာ၊

၆။ ဂမ္ဘိနီ (ကိုယ်ဝန်ဆောင်ပုဏ္ဏေးမ)ဥပမာ၊

၇။ သုပိနက (အိပ်မက်)ဥပမာ၊

၈။ သန္တတ္တအယောဂုဠ (ရဲရဲညီးညီးသံတွေခဲ)ဥပမာ၊

၉။ သင်္ခဓမ (ခရုသင်းမှုတ်သောယောက်ျား)ဥပမာ၊

၁၀။ အဂ္ဂိဃဇဋိလ (မီးကိုလုပ်ကျွေးသောရသေ့)ဥပမာ၊

၁၁။ ဒွေသတ္တဝါဟ (လှည်းမှူးကြီးနှစ်ယောက်)ဥပမာ၊

၁၂။ ဂူထဘာရိက (မစင်ထုတ်ဆောင်ယူသူ)ဥပမာ၊

၁၃။ အက္ခဓုတ္တ (အန်ကစားသူ)ဥပမာ၊

၁၄။ သာဏဘာရိက (ပိုက်ဆံလျော်ထုတ်ယူသူ)ဥပမာ-တို့ဖြင့် မညှာမထောက် ဟောကြားတော်မူ၍ နတ္ထိကမိစ္ဆာအယူကို စွန့်လွှတ်စေ၍ သရဏဂုံ တည်သူအဖြစ်၌ရောက်စေပုံ၊ အကျိုးကျေးဇူးမများသောအလှူနှင့် အကျိုးကျေးဇူး များမြတ်ကြီးမားသောအလှူတို့ကို ရှင်းလင်းဟောကြားတော်မူပုံ၊ ပါယာသိမြို့စား အလှူ၊ ဥတ္တရလုလင်၏ ကောင်းမှုလုပ်ငန်း၊ ပါယာသိဒေဝပုတ္တ၏ အရှင်ဂဝမ္ပတိထေရ်အား လျှောက်ထားသည့် အလှူဒါနပြုပုံတို့ကို ပြဆိုထားသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ အရှင်ကုမာရကဿပထေရ်ဝတ္ထုနှင့်တကွ မှတ်သားဖွယ် ရာများကို အကျယ်ဖွင့်ပြထားပါသည်။ ဋီကာ၌လည်း မှတ်သားဖွယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

-----------------
ပါယာသိသုတ်ကို သုံးကန့် ကန့်ထားသည်။ ပထမအကန့်တွင် သေတဗျပြည်တွင် ကုမာရကဿပသည် ရဟန်းများနှင့် သီတင်းသုံးနေစဉ် သေတဗျဘုရင် ပါယာသိနှင့် ပရလောကရှိ-မရှိ စကားဆွေးနွေးခန်းကို ဖော်ပြထား၍ ဒုတိယအကန့်တွင် ပါယာသိနှင့် သူ၏တပည့် ဥတ္တရတို့ စကားအချေအတင် ပြောကြခြင်းတို့ကို ရှင်းပြထားသည်။ တတိယအကန့်တွင် ပါယာသိနှင့် ဂဝမ္ပတိမထေရ်တို့  သေရီသကဗိမာန်တွင် ဆွေးနွေးပြောဆိုခြင်းတို့ကို ရေးသားထားလေသည်။
## အကိုးအကား
မဟာဂေါဝိန္ဒသုတ်

ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံး နေတော်မူစဉ် ပဉ္စသီခနတ်သားရောက်လာပြီး တာဝတိံသာနတ်သဘင်၌ နတ်တို့ထံမှ ကြားသိရသောစကားကို ဘုရားရှင်အားလျှောက်ထားပါသည်။ မဟာပဝါရဏာ နေ့၌ သုဓမ္မာနတ်သဘင်အစည်းအဝေး၌ နတ်မင်းကြီးများနှင့် နတ်တို့နေရာယူကြပုံ သာသနာတော်အတွင်း နတ်ပြည်ရောက်လာကြသောနတ်တို့ အခြားနတ်များထက် အဆင်း, အခြံအရံအားဖြင့် သာလွန်တင့်တယ်ကြပုံ၊ တာဝတိံသာနတ်ပြည်၌ နတ်များ တိုးပွားလာခြင်းကြောင့် နတ်သိကြားတို့ဝမ်းသာကြပုံ၊ သိကြားမင်းက တာဝတိံသာ နတ်တို့အား “မောဒန္တိဝတ အစရှိသော လေးဂါထာဖြင့် တာဝတိံသာနတ်တို့ဝမ်းမြောက် ပျော်ရွှင်မှုကိုပြောကြားပုံ၊ ဘုရားရှင်၏ ဟုတ်မှန်ထင်ရှားသော ဂုဏ်တော်ရှစ်ပါးကို ချီးကျူးပြောကြားပုံ၊ လောကဓာတ်တစ်ခုတည်း၌ ဘုရားရှင်နှစ်ဆူ ပွင့်ရိုးမရှိပုံ၊ သနင်္ကုမာရဗြဟ္မာကြွလာပုံ “မောဒန္တိဝတ အစရှိသော လေးဂါထာဖြင့် တာဝတိံသာ နတ်တို့ အနုမောဒနာပြုပုံ၊ သိကြားမင်းထံမှ ဘုရားရှင်၏ ယထာဘုစ္စဝဏ္ဏဂုဏ်တော်များကို နာယူဝမ်းမြောက်ပုံ၊ သနင်္ကုမာရဗြဟ္မာ ကောင်းကင်၌ တင်ပလ္လင်ခွေထိုင်လျက် မဟာဂေါဝိန္ဒ ဗြာဟ္မဏဝတ္ထုကိုဟောကြားပုံ (ဒီ၊၂၊၁၈၆-၂၀၁)ကို လျှောက်ထားပြီး မြတ်စွာဘုရား အမှတ်ရတော်မူပါဟု လျှောက်ထား၏။

ပဉ္စသီခ ငါဘုရား အမှတ်ရတော်မူ၏။ ထိုအခါက ဂေါဝိန္ဒပုဏ္ဏားသည် ငါဘုရားပေတည်း၊ သာဝကတို့အား ဗြဟ္မာပြည်ရောက်ကြောင်း လမ်းကြောင်းကို ဟောကြားတော်မူခဲ့ပြီ။ ထိုလမ်းကြောင်းသည် ဗြဟ္မာပြည်သို့ရောက်နိုင်သော်လည်း နိဗ္ဗာန်အလို့ငှာမဖြစ်။ အရိယမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးသည်သာ နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း လမ်းကြောင်း ဖြစ်ပုံ၊ ရဟန်းပြုခြင်းအကျိုးရှိပုံတို့ကို ရှင်းလင်းဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် အကျယ်ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

-----------------
ရှေးခေတ် ဣန္ဒိယပြည် ရာဇဝင်ကြောင်းနှင့် ပထဝီကြောင်းဘက်ကနေ၍ ကြည့်ပါမူ ဤသုတ် သည် အထူးအရေးကြီးသောသုတ်တခု ဖြစ်သည်။ ဤသုတ်တွင် နိဗ္ဗာန်နှင့် နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ရာရောက်ကြောင်းလမ်းစဉ်ကို ဆွေးနွေးထားရုံမျှမက ခုနှစ်ယောက်သော ဇနီးမယားတို့နှင့်အတူ မဟာဂေါဝိန္ဒသည် များလှစွာသော အခြွေအရံတို့နှင့် တောထွက်ပုံ အကြောင်းကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။
## အကိုးအကား
သမ္ပသာဒနိယသုတ်

ဤသုတ်ကား ဘုရား မြတ်စွာသည် ပါဝါရိက သရက်တော၌ သီတင်းသုံးနေစဉ် ရှင်သာရိပုတြာသည် ဘုရားမြတ်စွာကို သွားရောက်ဖူးမြော်ကြောင်း ဖော်ပြသောသုတ် ဖြစ်သည်။ ဤသုတ်တွင် ရှင်သာရိပုတြာကိုယ်တိုင် ဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော်များကို အကျယ်တဝင့် အမွှန်းတင်လျှောက်ဆိုချက်များ ပါဝင်သည်။

## ကိုးကား
ဥဒုမ္ဗရိကသုတ်

ဤသုတ်တွင် အောက်ပါအချက်အလက်များကို ဟောကြားတော်မူထားပါသည်။ 
* -ဘုရားရှင်နှင့် သာဝကတို့ထံ ချဉ်းကပ်ချိန်၊ ဘုရားရှင်ပရိသတ်နှင့် ပရိဗိုဇ်ပရိသတ်တို့ အနေအထားကွာခြားချက်၊ 
* -တိရစ္ဆာနကထာ ၂၇-မျိုး၊ 
* -နိဂြောဓပရိဗိုဇ်က သန္ဓာနသူကြွယ်အား ချိုးချိုးဖဲ့ဖဲ့ ပြောကြားချက်များ၊ -ပရိဗိုဇ်များက ဘုရားရှင်နှင့် ဗုဒ္ဓသာဝကတို့ သူတို့ကျောင်းသို့ ကြွရောက်သည်ကို လိုလိုလားလားရှိပုံ၊ 
* -သာဝကတို့ အရဟတ္တဖိုလ်ရောက်ရှိရန် ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့် အာဒိဗြဟ္မစရိယကို သာသနာ့ပြင်ပ အယူရှိသူများသိဖို့ရန် ခဲရင်းပုံ၊ တိတ္ထိယပရိဗိုဇ်တို့၏ -

# ၁။ အနေအထိုင်နှင့် ပတ်သက်သည့်ကျင့်ဝတ်၃-မျိုး၊
# ၂။အစာအာဟာရခံယူမှုနှင့် ပတ်သက်သည့်ကျင့်ဝတ် ၁၇-မျိုး
# ၃။ အစားအစာနှင့် ပတ်သက်သည့်ကျင့်ဝတ် ၂၆-မျိုး၊
# ၄။အဝတ်အထည်နှင့် ပတ်သက်သည့်ကျင့်ဝတ် ၁၃-မျိုး၊
# ၅။ဆံပင်မုတ်ဆိတ်နှင့် ပတ်သက်သည့်ကျင့်ဝတ် ၁-မျိုး၊
# ၆။ ဣရိယာပုတ်နှင့် ပတ်သက်သည့်ကျင့်ဝတ် ၈-မျိုး၊
# ၇။ စားဖွယ်သောက်ဖွယ်နှင့် ပတ်သက်သည့်ကျင့်ဝတ် ၂-မျိုး၊
# ၈။ ရေချိုးမှုနှင့် ပတ်သက်သည့်ကျင့်ဝတ် ၁-မျိုး၊ အားဖြင့် “တပေါဇိဂုစ္ဆာ”ကျင့်ဝတ် (၇၁-မျိုး)ကို၎င်း။

# ၁။ တပေါဇိဂုစ္ဆာ၏ ဥပက္ကိလေသ ၁၆-မျိုး၊
# ၂။တပဿီ၏ အခွံအသွေးနှင့်တူသော စင်ကြယ်ခြင်း ၁၇-မျိုး၊
# ၃။ အခေါက်နှင့် တူသော စင်ကြယ်ခြင်း
# ၄။ အကာနှင့် တူသော စင်ကြယ်ခြင်း (ပုဗ္ဗေနိဝါသ) ၁-မျိုး၊
# ၅။ အထွတ်အထိတ်သို့ရောက်သော စင်ကြယ်ခြင်း (ဒိဗ္ဗစက္ခု) ၁-မျိုး၊တို့ကို၎င်း၊ 

-ဘုရားရှင်၏ အရဟတ္တဖိုလ်ရကြောင်း အာဒိဗြဟ္မစရိယသည် တပေါဇိဂုစ္ဆာ၏ အထွတ်အထိတ်သို့ရောက်သော စင်ကြယ်ခြင်း “ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဉ်”ထက် သာလွန် မွန်မြတ်ပုံ၊ -နိဂြောဓပရိဗိုဇ်၏ ဘုရားရှင်အား ချိုးချိုးဖဲ့ဖဲ့ ပြောဆိုထားသည့် စကား ရပ်တို့ကို ဘုရားရှင်ရှေ့တော်တွင် သန္ဓာနသူကြွယ်က တိုက်ရိုက်ပြန်လည် လျှောက်ထားရာ နိဂြောဓပရိဗိုဇ် ပြန်လည်မပြောနိုင်တော့ပဲ ခေါင်းငိုက်စိုက်ကျသွားပုံ၊ ဘုရားရှင်က နိဂြောဓပရိဗိုဇ်အား ရှေးဘုရားရှင်တို့အကြောင်း ဆရာအဆက်ဆက် ထံမှ ကြားသိထားပုံကို မေးမြန်းတော်မူရာ နိဂြောဓပရိဗိုဇ်က မိမိကြားသိခဲ့သည့် အတိုင်း ပြန်လည်လျှောက်ထားပြီး ပြစ်မှားမှုကို ဝန်ချတောင်းပန်ပုံ၊ ဘုရားရှင်က “မစဉ်းလဲ မကောက်ကျစ် မလှည့်မပတ် ဖြောင့်မတ်သောစိတ်ရှိသော ပညာရှိသူသည် ငါဘုရားဟောတော်မူသည့်အတိုင်း ဗြဟ္မစရိယကို ကျင့်သုံးပါက အများဆုံး ၇-နှစ်၊ အနည်းဆုံး ၇-ရက်အတွင်း ဗြဟ္မစရိယအဆုံးဖြစ်သည့် အရဟတ္တဖိုလ်ကို မျက်မှောက် ဘဝမှာပင် ရရှိနိုင်ပုံကို ဟောတော်မူရာ မာရ်နတ်က နှောင့်ယှက်ထားသဖြင့် နိဂြောဓပရိဗိုဇ်နှင့် တကွ ပရိဗိုဇ် ၃-ထောင်တို့ ခေါင်းငိုက်စိုက်ကျနေသည်ကို သိရှိတော်မူသဖြင့် “သီဟနာဒ”ကို မိန့်ကြားတော်မူ၍ ဘုရားရှင် ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်ကျောင်းတော်သို့ ပြန်ကြွတော်မူပါသည်၊ သန္ဓာနသူကြွယ်လည်း ရာဇဂြိုဟ်မြို့တွင်းသို့ ပြန်သွားခဲ့ပါသည်။

အဋ္ဌကထာ၌-ရာဇဂြိုဟ်မြို့တော်ဝယ် ဥပါသကာ ငါးရာစီအခြံအရံရှိသော ခေါင်းဆောင်အနာဂါမ် ဥပါသကာပေါင်း ငါးရာရှိပုံ၊ သန္ဓာနဥပါသကာသည် ထိုအနာဂါမ် ဥပါသကာငါးရာတွင် ပါဝင်ပုံနှင့် မှတ်သားဖွယ်များကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

------------
ဤသုတ်တွင် ဘုရားမြတ်စွာသည် ဗြဟ္မစာရီ အကြောင်းကို ရှင်းလင်းဟောကြားတော်မူသည်။

## ကိုးကား
သိင်္ဂါလသုတ်

ဤသုတ်ကား အိမ်ရာထောင်ထား လောကီသားတို့အတွက် အလွန်အရေးကြီးသောသုတ် တစ်ခုဖြစ်သည်။ အိမ်ထောင်သည် လောကီသားတစ်ဦး၏ လိုက်နာရမည့် ပြင်ပပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေး တာဝန်ဝတ္တရားများနှင့် အိမ်တွင်း တာဝန်ဝတ္တရားများကို ဤသိင်္ဂါလောဝါဒသုတ်တွင် မြောက်မြားစွာ ဖော်ပြထားသည်။ ပိဋကတော်တလျှောက်လုံးတွင် ဤအိမ်ရာထူထောင်သည့် လောကီသားလူဝတ်ကြောင်တို့အဖို့ ဟောကြားခဲ့သောသုတ်များကား အလွန်ရှားပါးလှရာ ထိုရှားပါးလှသော သုတ်များအနက် ဤသိင်္ဂါလောဝါဒသုတ်သည် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ လောကီသား လူဝတ်ကြောင်တို့အတွက် ဘုရားမြတ်စွာက ဩဝါဒမပေးခဲ့ သွန်သင်ချက် မထားခဲ့သောကြောင့်မဟုတ်ပေ။ ဘုရားမြတ်စွာ၏ သွန်သင်ချက် ဩဝါဒများကို စုဆောင်းသောပုဂ္ဂိုလ်များက လူဝတ်ကြောင်တို့နှင့် ပတ်သက်သော ညွှန်ကြားချက်များကို ရဟန်းတော်တို့အတွက် သွန်သင်ချက်များကဲ့သို့ ဂရုတစိုက်သိုမှီးခြင်း၊ စုဆောင်းခြင်း မပြုခဲ့ကြသောကြောင့်သာ ဖြစ်ဟန်တူသည်။ ထို့ကြောင့် သိင်္ဂါလောဝါဒသုတ်ကို လူဝတ်ကြောင်တို့သည် အထူးလေ့လာဆည်းပူးအပ်လှပေသည်။
## ကိုးကား
သင်္ဂီတိသုတ်

ဤသုတ်ကား ရှင်သာရိပုတြာသည် တရားတော်ကို မည်သို့ ရှင်းလင်းကြောင်း ဖေါပြသောသုတ် ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဒသုတ္တရသုတ်

ဘုရားရှင် အင်္ဂနိုင်ငံ စမ္ပာမြို့တော် ဂဂ္ဂရာရေကန် ကမ်းနား၌ သီတင်းသုံးနေတော်စဉ် အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ်က ရဟန်းတော်တို့အား ဧကကဓမ္မမှစ၍ ဒသဓမ္မ အထိ တစ်မျိုးတစ်မျိုးလျှင် ဆယ်ပါးစီသောဓမ္မတို့ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ဤသုတ်တော်၏အဆုံး၌ ရဟန်းတော် (၅၀၀)တို့ ပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏ် လေးတန်နှင့်တကွ အရဟတ္တဖိုလ်ကို ရရှိပုံကို အဋ္ဌကထာ၌ ပြဆိုထားပါသည်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဘုရားရှင်လက်ထက်တော်၌ ဘိက္ခုသန္နိပါတ တစ်နှစ်လျှင် (၂)ကြိမ်ရှိပုံ၊ အလုပ်ပေးကမ္မဋ္ဌာန်း ပေးတော်မူပုံ၊ အခါအားလျော်စွာ အဂ္ဂသာဝက နှစ်ပါးထံ ရဟန်းများကို ဘုရားရှင် စေလွှတ်တော်မူပုံ၊ ဝေနေယျပုဂ္ဂိုလ်များကို ပြဆိုပြီး ပါဠိတော်လာပုဒ်တို့ကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။ ဋီကာ၌လည်း ဖွင့်သင့်သမျှ ဖွင့်ပြချက် များရှိပါသည်။

------------
ဤသုတ်ကား ဓမ္မအချက်စုများကို ဖော်ပြသောသုတ်ဖြစ်သည်။ 
ဥပမာ-
*ဗဟကာရတပါး = အပ္ပမာဒ၊ 
*ဗဟုကာရနှစ်ပါး= သတိ၊ သမ္ပဇည၊ 
*ဗဟုကာရသုံးပါး= သပ္ပုရိသသံသေဝ၊  သဒ္ဓမ္မသဝန၊  ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပတ္တိ၊   စသည်တို့ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ပန်းသေးခေါက်ဆွဲ

**ပန်းသေးခေါက်ဆွဲ**ဆိုသည်မှာ ပန်းသေးလူမျိုးများ ချက်လုပ်သော ခေါက်ဆွဲကြော်ကို ခေါ်ဆိုသည်။ တရုတ်လူမျိုး မွတ်ဆလင်တို့ကို မြန်မာတို့က ပန်းသေးဟုခေါ်သည်။ ပန်းသေးခေါက်ဆွဲကို ကြက်သားဖြင့် ကြော်ပြီး မဆလာထည့်လေ့ရှိသည်။

ကဏ္ဍ:မြန်မာ အစားအသောက်
မုန့်ဟင်းခါးအစို

**မုန့်ဟင်းခါးအစို**ဆိုသည်မှာ သထုံ၊ မော်လမြိုင်၊ မုဒုံ၊ သံဖြူဇရပ်မြို့များရှိ မွန်လူမျိုးများ ချက်စားသော မုန့်ဟင်းခါး ပင်ဖြစ်သည်။ မုန့်ဟင်းခါးအစို ဟု ခေါ်ရခြင်းမှာ မုန့်ဖတ်ကို စားသုံးခါနီးမှ လုပ်ရသောကြောင့် မုန့်ဖတ်သည် လတ်ဆတ်ပြီး ပူနွေးနေသည်။ ဟင်းရည်တွင် ပါသော ငှက်ပျောအူသည် ရိုးရိုးမုန့်ဟင်းခါးဟင်းရည်မှာကဲ့သို့ မဟုတ်ဘဲ အူတိုင်များပါ လှီးပြီး ချက်ထား၏။ မော်လမြိုင်မုန့်ဟင်းခါး (သို့မဟုတ်) ရေစိမ်မုန့်ဟင်းခါး ဟုလည်းခေါ်ဆိုသည်။
ဇွဲကပင်ဆံတော်ရှင်စေတီတော်

**ဇွဲကပင် ဆံတော်ရှင် စေတီတော်** သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံမြို့၊ ဇွဲကပင်တောင်ပေါ်တွင် တည်ရှိသော တန်ခိုးကြီးဘုရားတစ်ဆူဖြစ်သည်။ ဇွဲကပင်တောင်သည် ဘားအံမြို့၏ တောင်ဘက် (၇)မိုင်အကွာ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် (၂၃၇၂)ပေ မြင့်ပြီး၊ တောင်နှင့်မြောက် မိုင်(၂၀)ခန့်မျှ သွယ်တန်းရှည်လျားသည်။

## ဝေါဟာရရင်းမြစ်
ဇွဲကပင်တောင်အား ရှေးအခါက အမည်အမျိုးမျိုးဖြင့် ခေါ်တွင်ခဲ့ကြသည်။ လုဒ္ဓယောဓမင်း တောကစားထွက်စဉ် လှံတော်ပျောက်ခဲ့သောကြောင့် ကရင်ဘာသာဖြင့် "ဇွဲကပင်" ဟုလည်းကောင်း၊ ရှေးအခါက နိုင်ငံရပ်ခြားမှလာသော လှေ၊ သင်္ဘောတို့ ထိုတောင်၏ အထွဋ်၌ ကပ်ချည်တွဲထားတတ်သောကြောင့် တလိုင်းကရင်မျိုးများက "ဒိုကရွယ်ကဗန်း" ဟုလည်းကောင်း၊ ဤတောင်တွင် ညောင်ချဉ်ပင်များ ပေါများသောကြောင့် မွန်လူမျိုးတို့က ညောင်ချဉ်ပင်တောင် "ဇဝယ်ကဗန်" ဟုလည်းကောင်း၊ ခေါ်တွင်ခဲ့ကြသည်။

## သမိုင်းကြောင်း
ဇွဲကပင်တောင် ဆံတော်ရှင် စေတီတော်သမိုင်းသည် ကျိုက်ထီးရိုးစေတီ၊
ဇင်းကျိုက်တောင်စေတီနှင့် မုလအိစေတီတို့၏ သမိုင်းကြောင်းနှင့်
ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်သည်။ ဇွဲကပင်တောင်ခြေရှိ ပအာဝနမြိုကတော်ကို
တည်ထောင်စိုးစံခဲ့သော "လုဒ္ဓယောဓ ရာဇာ" ကရင်မင်းသည် သုဓမ္မဝတီ
သထုံပြည်ကို အုပ်ချုပ် မင်းလုပ်တော်မူသော တိဿဓမ္မသီဟရာဇာမင်း၊
ပိုင်တရောဒုံကိုအုပ်ချုပ်သော စောပညာ၊ အိန္ဒရာဇာမင်းတို့နှင့် ထီးပြိုင်
နန်းပြိုင်ပြုကာ "ပေအာဝနနေပြည်တော်" ကို စိုးစံ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။

ထိုမင်းလက်ထက် သုဓမ္မဝတီမြို့သို့ မြတ်စွာဘုရားသခင် ရဟန္တာ(၅၀၀)နှင့်တကွ ကြွတော်မူလာစဉ် မြတ်စွာဘုရား ထံတော်မှ ရရှိခဲ့သော ဆံတော် (၆)ဆူအနက် ဆံတော်မြတ်တစ်ဆူကို သီဟကုမာရ ရသေ့သည် မိမိသီတင်းသုံးတော်မူနေသော ဗန္ဓဝဂီရိတောင်ထိပ် အစွန်းတွင် စေတီတည်၍ ဋ္ဌာပနာသွင်းတော်မူပြီး စေတီတော်အား "ဗန္ဓဝဂီရိ ဇွဲကပင်စေတီ" ဟု ဘွဲ့တော် သမုတ်ခဲ့လေသည်။ အချိန်ကား မဟာသက္ကရာဇ် (၁၁၃) ခုနှစ် ဖြစ်သည်။

ဘုရားရှင်၏ ဆံတော် (၆)ဆူအား ကျိုက်ထီးရိုးစေတီတော်တွင် (၃)ဆူ၊ ဇင်းကျိုက်တောင်စေတီတွင် (၁)ဆူ၊ ကေလာသတောင်စေတီတွင် (၁)ဆူနှင့် ဇွဲကပင်တောင်စေတီတွင် (၁)ဆူ ဌာပနာပြု ပူဇော်ခဲ့သည်ဟု သိရသည်။

## ကိုးကား
ဝဿိကသာဋိကသိက္ခာပုဒ်၊ ပတ္တဝဂ်

**ဝဿိကသာဋိသိက္ခာပုဒ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များ လိုက်နာစောင့်ထိန်းရန် ပညတ်တော်မူခဲ့သည့် နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ်တစ်ခု ဖြစ်၏။

## သမိုင်း
မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိမြို့၊ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်တွင် သီတင်းသုံးနေတော်မူ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် ရဟန်းတို့ကို မိုးရေခံသင်္ကန်းကို သုံးရန် ခွင့်ပြုတော်မူ၏။ ထိုအခါ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် စောစောကပင် မိုးရေခံသင်္ကန်းကို ရှာကြကုန်၏။ စောစောကပင် ချုပ်ဆိုးကာ ဝတ်ကြ၏။ ထိုအခါ မိုးရေခံသင်္ကန်းသည် ဆွေးမြေ့သည့်အခါ အဝတ်မဆီးဘဲ ကိုယ်ကို မိုးစွတ်လေ၏။

ထိုအခါ အလိုနည်းသော ရဟန်းတို့သည် “အဘယ်ကြောင့် စောစောကပင် မိုးရေခံသင်္ကန်းကို ရှာကုန်ဘိသနည်း။ စောစောကပင် ချုပ်ဆိုး၍ ဝတ်ကုန်ဘိသနည်း။ မိုးရေခံသင်္ကန်း ဆွေးမြေ့လတ်သော် အဝတ်မဆီးဘဲ ကိုယ်ကို မိုးစွတ်စေကုန်ဘိသနည်း” ဟု ကဲ့ရဲ့၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်ထားကြ၏။

မြတ်စွာဘုရားသည် ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့အား “ဟုတ်မှန်ပါသလော” ဟု မေး၏။ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့လည်း ဟုတ်မှန်ကြောင်း ဖြေကြား၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ကဲ့ရဲ့တော်မူကာ အောက်ပါသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူ၏။

## သိက္ခာပုဒ်
“ရဟန်းသည် နွေလ၏ တစ်လ ကြွင်းကျန်သေးသည်ဟု မိုးရေခံ သင်္ကန်းကို ရှာရမည်။ နွေလတို့၏ လခွဲသည် ကြွင်းကျန်သေးသည်ဟု ချုပ်ဆိုး၍ ဝတ်ရမည်။ အကယ်၍ နွေလတို့၏ တစ်လကြွင်းကျန်သေးသည်ဟု ဤမှာဘက်အတွင်း၌ မိုးရေခံသင်္ကန်းကို ရှာငြားအံ့၊ နွေလတို့၏ လခွဲ ကြွင်းကျန်သေးသည်ဟု ဤမှာဘက် အတွင်း၌ ချုပ်ဆိုး၍ ဝတ်ငြားအံ့။ ထိုရဟန်းအား နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ် သင့်၏” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
စီဝရအစ္ဆန္ဒိနသိက္ခာပုဒ်

**စီဝရအစ္ဆိန္ဒနသိက္ခာပုဒ်**  သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များ လိုက်နာစောင့်ထိန်းရန် ပညတ်တော်မူခဲ့သည့် နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ်တစ်ခု ဖြစ်၏။

## သမိုင်း
မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိမြို့၊ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်တွင် သီတင်းသုံး နေတော်မူ၏။ ထိုအချိန်တွင် အသျှင်ဥပနန္ဒသည် ဇနပုဒ်သို့ လှည့်လည်ရန် အတူနေရဟန်းအား ပြော၏။ ထိုအခါ အတူနေရဟန်း ရိနွမ်းသော သင်္ကန်းရှိသဖြင့် မလိုက်နိုင်ကြောင်း ပြော၏။ ထိုအခါ အသျှင်ဥပနန္ဒသည် ထိုရဟန်းအား သင်္ကန်းကို ပေး၏။

ထိုအချိန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် ဇနပုဒ်သို့ လှည့်လည်မည်ဖြစ်၏။ ထိုအကြောင်းကို အသျှင်ဥပနန္ဒ၏ အတူနေရဟန်းသည်  ကြား၍ မြတ်စွာဘုရားနှင့်အတူ လှည့်လည်ရာတွင် လိုက်လို၏။ ထိုအခါ အသျှင်ဥပနန္ဒသည် “ဇနပုဒ်သို့ လှည့်လည်ကြအံ့” ဟု ခေါ်၏။ အတူနေရဟန်းလည်း “မလိုက်တော့ပါ၊ မြတ်စွာဘုရားနှင့်အတူ သွားတော့မည်”ဟု ဆို၏။ ထိုအခါ အသျှင်ဥပနန္ဒသည် “ငါသည်  ငါနှင့်အတူ လိုက်မည်ဟု သင်္ကန်းကို ပေးမိသည်” ဟု ဆိုကာ အမျက်ထွက်ကာ သင်္ကန်းကို ပြန်ယူ၏။

ထိုအခါ အတူနေရဟန်းသည် ထိုအကြောင်းကို ရဟန်းတို့အား ပြောပြ၏။ ထိုအခါ အလိုနည်းသော ရဟန်းတို့သည် ကဲ့ရဲ့ကြ၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်ထား၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် “ဟုတ်မှန်ပါသလော” ဟု မေးမြန်းရာ အသျှင်ဥပနန္ဒသည် “ဟုတ်မှန်ပါသည်” ဟု ဖြေ၏။

ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ကဲ့ရဲ့တော်မူကာ အောက်ပါသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူ၏။

## သိက္ခာပုဒ်
“အကြင် ရဟန်းသည် ရဟန်းအား ကိုယ်တိုင် သင်္ကန်းကို ပေး၍ အမျက်ထွက်လျက် နှလုံးမသာသဖြင့် (ကိုယ်တိုင်သော်လည်းကောင်း) လုယူငြားအံ့၊ (သူတစ်ပါးကိုသော်လည်းကောင်း) လုယူစေငြားအံ့ (ထိုရဟန်းအား) နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ် သင့်၏” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
သုတ္တဝိညတ္တိသိက္ခာပုဒ်

**သုတ္တဝိညတ္တိသိက္ခာပုဒ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များ လိုက်နာစောင့်ထိန်းရန် ပညတ်တော်မူခဲ့သည့် နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ်တစ်ခု ဖြစ်၏။

## သမိုင်း
မြတ်စွာဘုရားသည် ရာဇဂြိုဟ်မြို့၊ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်တွင် သီတင်းသုံး နေတော်မူ၏။ ထိုအချိန်တွင် ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် သင်္ကန်းချုပ်သည့်အခါ များစွာသော သင်္ကန်းကို တောင်း၏။ သင်္ကန်းချုပ်၍ ပြီးသော်လည်း များစွာသော ချည်တို့ ကျန်သေး၏။ ထိုအခါ “ငါတို့သည် အခြားသော ချည်တို့ကို တောင်းကာ ရက်ကန်းသည်တို့ကို သင်္ကန်းရက်ခိုင်းမည်” ဟု ဆိုကာ အကြံဖြစ်၏။

ထို့နောက် ချည်တို့ကို တောင်း၏၊ ရက်ကန်းသည်တို့ကို ရက်စေ၏၊ သင်္ကန်းကို ရက်ပြီးသော်လည်း ချည်တို့သည် များစွာ ကျန်နေသေး၏။ နှစ်ကြိမ်မြောက်လည်း ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် အခြားသော ချည်တို့ကို တောင်းကာ သင်္ကန်းကို ရက်စေ၏။  သင်္ကန်းရက်ပြီးသော်လည်း ချည်တို့သည် များစွာ ကျန်နေသေး၏။ သုံးကြိမ်မြောက်လည်း ချည်တို့ကို တောင်းကာ သင်္ကန်းကို ရက်စေ၏။  သင်္ကန်းရက်ပြီးသော်လည်း ချည်တို့သည် များစွာ ကျန်နေသေး၏။

ထိုအခါ လူတို့သည် “အဘယ်ကြောင့် ရဟန်းတို့သည် ချည်တို့ကို တောင်းကာ ရက်ကန်းသည်တို့ကို သင်္ကန်းရက်စေဘိသနည်း” ဟု ကဲ့ရဲ့ကြ၏။ ထိုသို့ ကဲ့ရဲ့သည်ကို ရဟန်းတို့သည် ကြား၏။ အလိုနည်းသော ရဟန်းတို့သည် ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့ကို ကဲ့ရဲ့ကြ၏။  ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားထံ လျှောက်ထားကြ၏။

မြတ်စွာဘုရားသည် ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့အား “ချည်တို့ကို တောင်း၍ ရက်ကန်းသည်တို့ကို ရက်စစေသည်မှာ ဟုတ်မှန်ပါသလော” ဟု မေး၏။ ရဟန်းတို့လည်း “ဟုတ်ပါသည်” ဟု ဖြေကြား၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ကဲ့ရဲ့တော်မူကာ အောက်ပါသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူ၏။

## သိက္ခာပုဒ်
“အကြင် ရဟန်းသည် ကိုယ်တိုင် ချည်ကိုတောင်း၍ ရက်ကန်းသည်တို့ကို သင်္ကန်းရက်စေငြားအံ့၊ (ထိုရဟန်းအား) နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ် သင့်၏” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
ဆည်တော်သခင်မနတ်ပွဲ

**ဆည်တော်သခင်မနတ်ပွဲ**သည် ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်၊ ဆည်တော်လေးကျေးရွာတွင် နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ဝါခေါင်လဆန်း (၄)ရက်မှ (၁၁)ရက်အထိ ကျင်းပသည်။ ထိုနတ်ပွဲသည် မန္တလေးခရိုင်အတွင်း အစောဆုံးကျင်းပသော နတ်ပွဲဖြစ်ပြီး ဆည်တော်လေးဆည် ဘေးတွင်ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ ဆည်တော်လေးဆည်ရေ သောက်သုံးသူများ၏ မိရိုးဖလာရိုးရာပွဲဖြစ်ကာ နှစ်ပေါင်း တစ်ရာကျော်ပြီ ဖြစ်သည်။ ရောဂါဘယကင်းဝေးပါစေ၊ ပိုးမွှားတိရစ္ဆာန်ကင်းဝေးပါစေ၊ ဆန်ရေစပါး ပေါများပါစေ ဟုဆုတောင်းပြီး ဆည်ရေသောက်သူ မှန်သမျှ ကန်တော့ပွဲဆက်သည့် ဆည်တော်သခင်မနတ်ပွဲ ဖြစ်သည်။ 

ဆည်အောင်မြင်ပြီးနောက် မင်းရှင်စောသည် ဆည်တော်သခင်မအတွက် နတ်နန်းနေရာပေးကာ ရွှေဘုံသာမြတ်စွာဘုရားပွဲနှင့် အတူ တပြိုင်တည်း ကျင်းပသည်။ 

## ကိုးကား
ပါထိကသုတ်

ဘုရားရှင် မလ္လနိုင်ငံ မလ္လာမင်းတို့၏နိဂုံးဖြစ်သော အနုပိယနိဂုံး၌ သီတင်းသုံး နေတော်မူစဉ်-ဘဂ္ဂဝပရိဗိုဇ်အာရာမ်၌ ဘဂ္ဂဝပရိဗိုဇ်၏ လျှောက်ထားချက်အရ

၁။ သုနက္ခတ္တဝတ္ထု သုံးမျိုးနှင့် သုနက္ခတ္တသာသနာမှထွက်သွားပုံ

၂။ ကောရက္ခတ္တိယဝတ္ထု

၃။ အစေလကဠာရ မဋ္ဋကဝတ္ထု

၄။ အစေလပါထိကပုတ္တဝတ္ထု

၅။ ဣဒ္ဓိပါဋိဟာရိယကထာ

၆။ အဂ္ဂပညတ္တိကထာ သုဘဝိမောက္ခကို သာသနာတော်မှ တစ်ပါးသောအယူရှိသူတို့ ပြည့်စုံစွာမနေနိုင်ပုံကို ဘဂ္ဂပပရိဗိုဇ်အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ များစွာပါရှိပါသည်။

------------
ဤသုတ်ကို ဟောပြောရခြင်း အကြောင်းမှာ လိစ္ဆဝီတိုင်းသား သုနက္ခတ္တကြောင့်ဖြစ်သည်။ သုနက္ခတ္တသည် အစဦးက ဘုရားမြတ်စွာ၏ တပည့်ရဟန်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် နောက်ပိုင်းတွင် ဘုရားမြတ်စွာ၏ သာသနာဘောင်မှ ထွက်ခွါကာ ဘုရားမြတ်စွာ၏ တရားဒေသနာတော်များကို အလွဲသုံးစားပြုသောကြောင့် ဘုရားမြတ်စွာက သုနက္ခတ္တ၏ စောဒနာတက်ချက်များကို ကိုယ်တော်တိုင် ချေပကာ တရားဒေသနာတော်များကို ကိုယ်တော်တိုင် ရှင်းလင်း ဖော်ပြတော်မူခဲ့ရသည်။

## ကိုးကား
အမရပူရဝက်သားဟင်းလေးချက်

ရှေးအစဉ်အဆက်က ချက်ပြုတ်လာသော** အမရပူရဝက်သားဟင်းလေးချက်**နည်းကို အမရပူရမြို့နယ်၊ သရက်တန်းရွာ တစ်ရွာတည်းသာ ထိန်းသိမ်းချက်ပြုတ်လေ့ ရှိရာ ဟင်းအရသာ ကောင်းမွန်သည့်အတွက် အခြားနယ်များကပါ ဟင်းချက်နည်းကို မှတ်သားချက်ပြုတ်ကြတော့သည်။

အမရပူရဟင်းလေးချက်မှာ ကသည်းလူမျိုးများ ချက်ပြုတ်သည့် နည်းဖြစ်ပြီး ကသည်းလူမျိုးများ၏ အဆက်အနွယ်များမှာ အမရပူရမြို့နယ်္၊ ရေကြည်ပေါက်ရွာနှင့် အနီးတဝိုက်ရွာများတွင် နေထိုင်လျက်ရှိပြီး ကသည်းရိုးရာ အယူအဆများကို ဆက်လက်ကျင့်သုံးလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

ကသည်းရိုးရာ အမရပူရဝက်သားဟင်းလေးချက်မှာ ရှေးခေတ်က ရှင်ဘုရင်အား ချက်ပြုတ်ပေးရသည့် ဆေးဘက်ဝင် ဟင်းချက်နည်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
စစ်ကိုင်းမုန့်ပေါင်းပွဲတော်

**စစ်ကိုင်းမုန့်ပေါင်းပွဲတော်**သည် စစ်ကိုင်းမြို့၊ ထားဝယ်ဈေးရပ်၊ ဝေဠဝန်ငါးထပ်ကြီးဘုရားရှေ့ လမ်းမတန်းတွင် နှစ်စဉ် နတ်တော်လပြည့်နေ့ည၌ မုန့်ပေါင်းပွဲဈေးတန်းခင်းကျင်း ရောင်းချသည်။ 

စစ်ကိုင်းမြို့ အခေါ် မုန့်ပေါင်းပွဲတွင် ငါးထပ်ကြီးဘုရားအနီး ရပ်ကွက်များမှ မုန့်ပေါင်းပြုလုပ်ရောင်းချသူများ လာရောက်ရောင်းချရာ နတ်တော်လပြည့်နေ့တွင် ညနေ (၃)နာရီခန့်မှ စတင်စည်ကားသည်။ မုန့်ပေါင်း ရောင်းချသူ (၅၀)ကျော်မျှ ရှိသည်။ မုန့်ပေါင်းတင်မက အကြော်ရောင်းသူများလည်း လာရောက်ရောင်းချသည်။

ရောင်းချသည့် မုန့်ပေါင်းသည် အားလုံးနီးပါးမှာ ရှေးက မြေပေါင်းအိုးများဖြင့်သာ ပေါင်း၍ ရောင်းချသော်လည်း ယခုအခါ ဆယ်ပိဿာဝင် သံဖြူပုံးများကို ပေါင်းခံအိုးအဖြစ် အသုံးပြုကာ မုန့်ပေါင်းပြုလုပ် ရောင်းချကြသည်။ 
ရှေးကတည်းက နတ်တော်လပြည့်ညတွင် ပြုလုပ်ရောင်းချခဲ့သည့် ဓလေ့ရှိခဲ့ရာ လွန်ခဲ့သော ဆယ်စုနှစ်ဝန်းကျင်မှ စတင်၍ လပြည့်ကျော် တစ်ရက်နေ့ ညပိုင်းမှာပါ ရောင်းချမှု ရှိလာသည်။ နတ်တော်လပြည့်ညတွင် ရိုးရာဓလေ့ မုန့်ပေါင်းပွဲတော်ညဖြစ်သဖြင့် စည်ကားသော်လည်း လပြည့်ကျော်တစ်ရက်နေ့တွင် ရောင်းချသူရော ဝယ်ယူသူပါ နည်းလာသည်။

## ကိုးကား
၂၀၁၁ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ

**၂၀၁၁ အာဆီယံ မသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ**သည် ဒီဇင်ဘာ ၁၅ ရက်မှ ၂၀ ရက်နေ့အထိ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ ဆူရတ်ခါတာမြို့တွင် ကျင်းပသော ဆဌမမြောက် အာဆီယံ မသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ ဖြစ်သည်။ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံအနေဖြင့် ပထမဆုံးအိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပခြင်းဖြစ်ပြီး ၂၀၁၁ ဂျာကာတာဆီးဂိမ်းအပြီး ၃ ပတ်အကြာတွင် ကျင်းပခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ မလေးရှား၊ ဗီယက်နမ်၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ ထိုင်းနိုင်ငံတို့ပြီးနောက် ပဉ္စမမြောက်အိမ်ရှင်နိုင်ငံ ဖြစ်လာသည်။

အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံ ၁၁ နိုင်ငံမှ အားကစားသမား ၈၇၀ ခန့်က အားကစားနည်း ၁၁ မျိုးတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ကြသည်။ ထိုင်း၊ အင်ဒိုနီးရှားနှင့် မလေးရှားတို့က ပထမ၊ ဒုတိယနှင့် တတိယ ရရှိခဲ့သည်။

## လက်ခံကျင်းပခြင်း 
အင်ဒိုနီးရှား အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ ကျင်းပရေးဦးစီးကော်မတီကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

### ကွင်းများ 
၂၀၁၁ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲကို နေရာ ၁၁ နေရာတွင်ကျင်းပခဲ့သည်။

## ပြိုင်ပွဲအထိမ်းအမှတ်များ 
### အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် 
၂၀၁၁ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ၏ အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်မှာ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားအမှတ်လက္ခဏာဖြစ်သော ဂါရူဒါငှက်ပုံဖြစ်သည်။ ထိုအထဲတွင် အာဆီယံပါရာဂိမ်းတံဆိပ် ပါလေသည်။ ထိုငှက်မှာ အားကြီးခြင်း၊ ၎င်း၏အတောင်များသည် ခမ်းနားမှု၏စံပြ ဖြစ်သည်။ အစိမ်းရောင်အဖြတ်မှာ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ ကျွန်းများ၊ သစ်တောများ၊ တောတောင်များကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အပြာရောင်အဖြတ်မှာ နူစန်တာရာပင်လယ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အနီရောင်အဖြတ်မှာ ရဲရင့်ခြင်း၊ စိတ်အားထက်သန်ခြင်းနှင့် မိခင်နိုင်ငံအတွက် ပေးဆပ်လိုစိတ်များ တောက်လောင်နေခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။

### လာဘ်ကောင် 
၂၀၁၁ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ၏ လာဘ်ကောင်မှာ ကိုမိုဒိုနဂါး (ဖွတ်) မိုဒိုနှင့်မူဒီ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် အင်ဒိုနီးရှားရိုးရာဝတ်စုံများကို ဝတ်ဆင်ထားသည်။

## ပွဲများနှင့်အားကစား 
### ဖွင့်ပွဲ 
၂၀၁၁ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ၏ ဖွင့်ပွဲကို ဒီဇင်ဘာ ၁၅ ရက်နေ့ ည ၇ နာရီတွင် မနာဟန်အားကစားကွင်းတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ဒုတိယသမ္မတ ဘိုဒီအိုနိုက ပွဲတော်ကို ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။

### ပိတ်ပွဲ 
၂၀၁၁ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ၏ ပိတ်ပွဲကို ဒီဇင်ဘာ ၂၁ ရက်နေ့ ည ၇ နာရီတွင် မနာဟန်အားကစားကွင်းတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၁၄နေပြည်တော်ပွဲတော်ကို လက်ခံကျင်းပမည့် မြန်မာနိုင်ငံကို အားကစားရေးရာများ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။

### ပါဝင်သောနိုင်ငံများ 
*  (၂၄)
*  (၁၈)
*  (၂၃၅)
*  (၇)

*  (၁၂၂)
*  (၃၆)
*  (၄၆)
*  (၃၂)

*  (၂၀၅)
*  (၂၄)
*  (၁၂၁)

### အားကစားနည်းများ 
၂၀၁၁ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲတွင် အားကစားနည်း ၁၁ မျိုးကျင်းပခဲ့သည်။
*မြှားပစ်
*ပြေးခုန်ပစ်
*ကြက်တောင်ရိုက်
*စစ်တုရင်
*မျက်မမြင်ဘောလုံး
*အလေးမ
*ရေကူး
*စားပွဲတင်တင်းနစ်
*ဘိုလင်း
*အထိုင် ဘော်လီဘော
*ဝှီးချဲ တင်းနစ်

### ဆုတံဆိပ်ဇယား 
၂၀၁၁ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲတွင် ရွှေတံဆိပ် ၃၈၀ ခု၊ ငွေတံဆိပ် ၃၃၈ ခု၊ ကြေးတံဆိပ် ၃၃၃ ခု၊ စုစုပေါင်း ဆုတံဆိပ် ၁၀၅၁ ဆု ချီးမြှင့်နိုင်ခဲ့သည်။
;Key
 အိမ်ရှင်နိုင်ငံ

## ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် 
*၂၀၁၄ ခုနှစ် အာဆီယံမသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲ

## ကိုးကား
၂၀၀၈ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ

**၂၀၀၈ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ**သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ နခွန်ရက်ချာစီမာမြို့တွင် ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၀ ရက်မှ ၂၆ ရက်နေ့အထိ ကျင်းပသော စတုတ္ထအကြိမ်မြောက် အာဆီယံ မသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ ဖြစ်သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံအနေဖြင့် ပထမဆုံး လက်ခံကျင်းပသော အားကစားပွဲဖြစ်ပြီး ၂၀၀၇ နခွန်ရက်ချာစီမာဆီးဂိမ်း အပြီး တစ်လအကြာတွင် ကျင်းပခြင်းဖြစ်သည်။ မလေးရှား၊ ဗီယက်နမ်နှင့် ဖိလစ်ပိုင်ပြီးလျှင် စတုတ္ထမြောက် အိမ်ရှင်နိုင်ငံဖြစ်သည်။

အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံ ၁၁ နိုင်ငံမှ အားကစားသမားပေါင်း ၁၀၀၀ ခန့်က အားကစားနည်း ၁၄ မျိုးတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ထိုင်း၊ မလေးရှားနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့မှ ပထမ၊ ဒုတိယနှင့် တတိယရရှိခဲ့သည်။

## လက်ခံကျင်းပခြင်း 
စတုတ္ထအကြိမ်မြောက် အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲကျင်းပရေး ဦးစီးကော်မတီကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

### ကွင်းများ 
၂၀၀၈ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲကို နေရာ ၁၄ နေရာတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။

## ပြိုင်ပွဲအထိမ်းအမှတ်များ 
### အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် 
၂၀၀၈ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ၏ အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်မှာ နခွန်ရက်ချာစီမာ၏ သမိုင်းဝင်နေရာ ချန်ပယ်ဂိတ်ဖြစ်သည်။ ထိုဂိတ်မှာ အောင်မြင်မှုကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ထို့အပြင် ထိုင်းအနုပညာနှင့် ယဉ်ကျေးမှု၏ အထူးကောင်းမွန်သောအရာဟု သတ်မှတ်နိုင်သည်။

### လာဘ်ကောင် 
၂၀၀၈ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ၏ လာဘ်ကောင်မှာ ခိုခရွန်ဆိုသော ချိုးငှက်ဖြစ်သည်။ ထိုငှက်မှာ နခွန်ရက်ချာစီမာ၏ အထိမ်းအမှတ်လည်းဖြစ်သည်။ နော့ခိုခရွန်ဆိုသည် မှာ ချိုးငှက်ကို ဒေသအခေါ်ဖြစ်သည်။ ထိုငှက်များမှာ ဉာဏ်ကောင်းသည်။ စေတနာရှိသည်။ သိမ်မွေ့ပြီး ဖော်ရွေလှသည်။

## ပွဲများနှင့်အားကစား 
### ဖွင့်ပွဲ 
၂၀၀၈ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ၏ဖွင့်ပွဲကို ဇန်နဝါရီ ၂၀ ရက်နေ့ ၇ နာရီက နှစ် ၈၀ ပြည့်မွေးနေ့အားကစားကွင်းတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးချုပ် ချူလာနော့က အားကစားပွဲတော်ကို ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။

### ပိတ်ပွဲ 
၂၀၀၈ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ၏ ပိတ်ပွဲကို ဇန်နဝါရီ ၂၆ ရက်နေ့ ည ၇ နာရီတွင် နှစ် ၈၀ ပြည့်မွေးနေ့အားကစားကွင်းတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၀၉ ကွာလာလမ်ပူပွဲတော်ကို လက်ခံကျင်းပမည့် မလေးရှားနိုင်ငံကို အားကစားရေးရာများ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ အမှန်မှာ ၂၀၀၉ ဗီယက်ကျင်းဆီးဂိမ်းကို လက်ခံကျင်းပမည့် လာအိုနိုင်ငံမှာ ပါရာဂိမ်းကိုပါ လက်ခံကျင်းပရမည်ဖြစ်သော်လည်း ဘဏ္ဍာရေးအခက်အခဲကြောင့် လက်ခံကျင်းပနိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။

### ပါဝင်သောနိုင်ငံများ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### အားကစားနည်းများ 
*မြားပစ်
*ပြေးခုန်ပစ်
*ကြက်တောင်ရိုက်
*ဘော့စီးယား
*စစ်တုရင်
*ဝှီးချဲ ဓားသိုင်း
*မျက်မမြင်ဘောလုံး
*ဂျူဒို
*အလေးမ
*သေနတ်ပစ်
*ရေကူး
*စားပွဲတင် တင်းနစ်
*ဝှီးချဲ ဘတ်စကတ်ဘော
*ဝှီးချဲ တင်းနစ်

### ဆုတံဆိပ်ဇယား 
၂၀၀၈ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲတွင် ရွှေတံဆိပ် ၄၈၈ ခု၊ ငွေတံဆိပ် ၃၂၀ ခု၊ ကြေးတံဆိပ် ၂၄၄ ခု စုစုပေါင်းဆုတံဆိပ် ၁၀၅၂ ခု ချီးမြှင့်နိုင်ခဲ့သည်။

;Key
 အိမ်ရှင်နိုင်ငံ

## ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် 
၂၀၀၇ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ကျင်းပသော နိုင်ငံတကာ အားကစားပြိုင်ပွဲများ
သာသင်္ကသိက္ခာပုဒ်

**သာသင်္ကသိက္ခာပုဒ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များ လိုက်နာစောင့်ထိန်းရန် ပညတ်တော်မူခဲ့သည့် နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ်တစ်ခု ဖြစ်၏။

## သမိုင်း
မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိမြို့၊ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်တွင် သီတင်းသုံးနေတော်မူ၏။ ထိုအချိန်တွင် ဝါမှ ထပြီးသော ရဟန်းတို့သည် တောကျောင်းတွင် နေ၏။ ထိုအခါ တန်ဆောင်မုန်းလတွင် ခိုးသူတို့သည် “ရဟန်းတို့သည် လာဘ်လာဘ ရရှိကြသည်” ဟု နှိပ်စက်ကြ၏။

ထိုအကြောင်းကို မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်ထားကြ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် “တောကျောင်း၌ နေသောရဟန်းတို့အား သင်္ကန်းသုံးထည်တွင် တထည်ထည်သော သင်္ကန်းကို ရွာတွင်း၌ ထားခြင်းကို ခွင့်ပြုသည်” ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထိုအခါ ရဟန်းတို့သည် သင်္ကန်းသုံးထည်တွင် တစ်ထည်ထည်သော သင်္ကန်းကို ရွာတွင်း၌ ထား၍ ခြောက်ညဉ့်ထက်အလွန် ကင်း၍ နေ၏။ ထိုအခါ သင်္ကန်းတို့သည် ပျောက်ကုန်၏၊ ကြွက်တို့လည်း ကိုက်ကုန်၏။ ထို့အတွက်ကြောင့် ရဟန်းတို့သည် မကောင်းသော အဝတ်၊ ခေါင်းပါးသောသင်္ကန်းတို့သာ ရှိကြကုန်၏။

ထိုအခါ ရဟန်းတို့သည်”ငါ့ရှင်တို့ သင်တို့သည် အဘယ်ကြောင့် မကောင်းသော အဝတ်၊ ခေါင်းပါးသောသင်္ကန်းတို့သာ ရှိကြကုန်သနည်း” ဟု မေး၏။ ထိုရဟန်းတို့လည်း ဖြစ်ကြောင်းကုန်စင် ပြောပြ၏။ ထိုအခါ အလိုနည်းသောရဟန်းတို့သည် ကဲ့ရဲ့ကြ၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်ထားကြ၏။

မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုရဟန်းတို့အား “ဟုတ်မှန်ပါသလား” ဟု မေးရာ “ဟုတ်မှန်ပါသည်” ဟု ဖြေကြား၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ကဲ့ရဲ့တော်မူကာ အောက်ပါသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူ၏။

## သိက္ခာပုဒ်
“ဝါကပ်ပြီးနောက် တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နေ့၌ ရွံရှာဖွယ်ရှိ၏ဟု သမုတ်အပ်ကုန်သော ဘေးဘျမ်းရှိသော အကြင်တောကျောင်းတို့သည် ရှိကုန်၏။ ထိုသို့သဘောရှိကုန်သော ကျောင်းတို့၌ နေသော ရဟန်းသည် အလိုရှိလတ်သော် သင်္ကန်းသုံးထည်တို့တွင် တစ်ထည်ထည်သောသင်္ကန်းကို ရွာတွင်း၌ ထားရာ၏။ ထိုရဟန်းအား ထိုသင်္ကန်းနှင့် ကင်း၍ နေခြင်းငှါ အကြောင်းတစ်စုံတစ်ရာ ရှိငြားအံ့၊ ခြောက်ညဉ့်အပိုင်းအခြားကာလပတ်လုံး ထိုရဟန်းသည် ကင်း၍ နေရာ၏။ အကယ်၍ ထို့ထက်အလွန် ကင်း၍ နေငြားအံ့၊ ရဟန်းတို့၏ သမ္မုတိပေးခြင်းကို ထား၍ (ထိုရဟန်းအား) နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ် သင့်၏ “ ဟု မိန့်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
အစ္စေကစီဝရသိက္ခာပုဒ်

**အစ္စေကစီဝရသိက္ခာပုဒ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များ လိုက်နာစောင့်ထိန်းရန် ပညတ်တော်မူခဲ့သည့် နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ်တစ်ခု ဖြစ်၏။

## သမိုင်း
မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိမြို့၊ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်တွင် သီတင်းသုံး နေတော်မူချိန် ဖြစ်၏။ အရပ်တစ်ပါးသို့ သွားလာရန်ရှိသည့် အမတ်ကြီးတစ်ဦးသည် ရဟန်းတို့အား ‘ဝါဆိုသင်္ကန်း’ ကို လှူရန် တမန်ဖြင့် စေခိုင်း၏။ ထိုအခါ ရဟန်းတို့သည် “မြတ်စွာဘုရားသည် ဝါမှ ထကုန်သော ရဟန်းတို့ကို ဝါဆိုသင်္ကန်း ခွင့်ပြုတော်မမူသေး” ဟု တွေးကာ မသွားဘဲ နေကြ၏။ 

ထိုအခါ အမတ်ကြီးသည် ရဟန်းတို့ကို “အဘယ်ကြောင့် အသျှင်မြတ်တို့သည် တမန်စေလွှတ်ပါလျက် မလာကြကုန်သနည်း၊ ငါသည် စစ်တိုက်ရန် သွားရမည်ဖြစ်၏။ ငါ၏ အသက်ရှင်ခြင်းသည် သိနိုင်ခဲ၏၊ သေခြင်းကိုလဲ သိနိုင်ခဲ၏” ဟု ကဲ့ရဲ့၏။ ထိုသို့ ကဲ့ရဲ့သည်ကို ရဟန်းတို့သည် ကြားကြ၏။ ရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားထံ ထိုအကြောင်းကို လျှောက်ထား၏။

ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် “အဆောင်တလျင်လှူအပ်သော သင်္ကန်းကို ခံယူရန် ခွင့်ပြုသည်” ဟု မိန့်တော်မူ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် ထိုသို့ ခွင့်ပြုလိုက်သည့်အခါ ရဟန်းတို့သည် အဆောတလျင်လှူသော သင်္ကန်းတို့ကို ခံယူ၍ သင်္ကန်းအချိန်အခါကို လွန်စေ၏။ ထိုသင်္ကန်းတို့ကို တန်းတို့၌ ထုပ်ဆွဲထား၏။ အသျှင်အာနန္ဒာသည် ကျောင်းစဉ်လှည့်လည်သော် ထိုသင်္ကန်းထုပ်တို့ ဆွဲထားသည်ကို မြင်၏။ “မည်သူ၏ သင်္ကန်းနည်း” ဟု မေးရာ “ငါတို့၏ အဆောတလျင် လှူအပ်သော သင်္ကန်းတို့ ဖြစ်ကြသည်” ဟု ဆို၏။ ထိုအခါ အသျှင်အာနန္ဒာက “ငါ့သျှင်တို့ သင်္ကန်းကို ထားသည်မှာ မည်မျှကြာပြီနည်း” ဟု မေး၏။ ရဟန်းတို့လည်း “ထားသည့်အချိန်” ကို ပြော၏။ ထိုအခါ အသျှင်အာနန္ဒာသည် “အဘယ်ကြောင့် ရဟန်းတို့သည် အဆောတလျင်လှူသော သင်္ကန်းကို ခံယူ၍ သင်္ကန်းအချိန်အခါကို လွန်စေကုန်ဘိသနည်း” ဟု ကဲ့ရဲ့၏။

အသျှင်အာနန္ဒာသည် ထိုအကြောင်းကို မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်ထား၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် ရဟန်းတို့အား “ဟုတ်မှန်သလော” ဟု မေး၏။ ထိုရဟန်းတို့လည်း “ဟုတ်မှန်ပါသည်” ဟု ဖြေကြား၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ကဲ့ရဲ့တော်မူကာ အောက်ပါသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူ၏။

## သိက္ခာပုဒ်
ဆယ်ရက်လိုသေးသော သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့၌ ရဟန်းအားသာလျှင် အဆောတလျင်လှူအပ်သော သင်္ကန်းသည် ဖြစ်ပေါ်ငြားအံ့၊ အဆောတလျင်ဟု သိသော ရဟန်းသည် ခံယူရမည်၊ ခံယူပြီးနောက် သင်္ကန်းအချိန်အခါ ကာလတိုင်အောင် ထားရမည်၊ အကယ်၍ ထို့ထက် အလွန်ထားငြားအံ့၊ (ထိုရဟန်းအား) နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ် သင့်၏” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
ချစ်ဆွေ (သရုပ်ဆောင်)

**ချစ်ဆွေ** သို့မဟုတ် **ချစ်ရွှေ** သို့မဟုတ် **ရဲခေါင်ချစ်ဆွေ** သည် မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်နှင့် စတန့်မင်းသား တစ်ဦး ဖြစ်သည်။

ချစ်ဆွေသည် ပဲခူးတိုင်း၊ ပေါက်ခေါင်းမြို့မှ လေးမိုင်ခန့်အကွာတွင် ကျောက်စာတိုင်ရွာ ဇာတိဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ် လက်ထက်က တစ်ကျွန်းပြန်မိုက်ခဲများအား စာရိတ္တပြုပြင်သည့်စခန်းကို ထိုရွာတွင် ဖွင့်ထားသည်။ ယောက်ဖဖြစ်သူမှာ ထိုစခန်းမှ ရဲအရာရှိဖြစ်ပြီး၊ ချစ်ဆွေသည် အစ်မဖြစ်သူနှင့် လိုက်နေရင်း  ချစ်သူရည်းစားကိစ္စ အချင်းများကြရာမှ ရန်ကုန်မြို့သို့ တက်လာခဲ့ပြီး ရုပ်ရှင် နယ်ထဲ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။

ချစ်ဆွေမှာ မြန်မာအဆွေ-အေဝမ်းဖလင် မှ စင်တင်ပေးခဲ့သောမင်းသားဖြစ်ပြီး ချစ်ဆွေနှင့် ရိုက်ကူးခဲ့ သော ရုပ်ရှင် ကုမ္ပဏီများမှာ မြန်မာအဆွေ-အေဝမ်းဖလင်၊ ဗြိတိသျှဘားမား၊ ဇမ္ဗူ့မိတ်ဆွေ၊  သက်နှင်းဘရားသား၊ ပဲရော့ ရုပ်ရှင်နှင့် ရန်ကုန်ရုပ်ရှင်တို့ဖြစ်ကြပြီး မြန်မာအဆွေ-အေဝမ်းဖလင်နှင့် ဇာတ်ကားအများဆုံးရိုက်ကူးခဲ့သည်။ တိုင်းပြည်လွတ်လပ်ရေးအတွက် ကြိုးပမ်းချိန်တွင်  စစ်ထဲသို့ဝင်ရောက်သွားခဲ့ရာ ရှေ့တန်းတွင် ကျဆုံးသွားခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ပရိဏတသိက္ခာပုဒ်

**ပရိဏတသိက္ခာပုဒ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များ လိုက်နာစောင့်ထိန်းရန် ပညတ်တော်မူခဲ့သည် နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ်တစ်ခု ဖြစ်၏။

## သမိုင်း
မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိမြို့၊ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်တွင် သီတင်းသုံးနေတော်မူ၏။ သာဝတ္ထိမြို့၌ အသင်းတစ်သင်းသည် သံဃာအား သင်္ကန်းနှင့် ဆွမ်းကို လှူရန် စီရင်၏။ ထိုအခါ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် ထိုလှူဒါန်းမည့်သူများထံမှ သင်္ကန်းတို့ကို တောင်း၏။ ထိုအခါ အလှူရှင်တို့သည် မလှူနိုင်ကြောင်း၊ မိမိတို့သည် နှစ်စဉ် သင်္ကန်းနှင့် ဆွမ်းကို လှူကြသည်ဟု ဆို၏။

ထိုအခါ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့သည် “သံဃာသည်  အလှူရှင်တို့ ပေါများ၏။ ငါတို့အား မလှူပါက အဘယ်သူသည် ငါတို့အား လှူပါမည်နည်း” ဟု ဆို၏။ အတင်းအကြပ်ဆိုသဖြင့် သင်္ကန်းကို ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့ကို လှူလိုက်၏။

ထို့နောက် ရဟန်းတို့ကို ဆွမ်းဖြင့် လှူဒါန်း၏။ ရဟန်းတို့လည်း သင်္ကန်းကို ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့အား လှူလိုက်သည်ကို မသိသဖြင့် “ဒါယကာတို့ သံဃာအား သင်္ကန်းကို လှူကြလော့” ဟု ဆို၏။ ထိုအခါ အလှူရှင်တို့သည် ဖြစ်ကြောင်းကုန်စင် ပြောပြ၏။

အလိုနည်းသော ရဟန်းတို့သည် ကဲ့ရဲ့ကြကုန်၏။ ထိုအကြောင်းကို မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်ထား၏။။ မြတ်စွာဘုရားသည် ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့အား “ရဟန်းတို့ သင်တို့သည် သိလျက် ညွတ်ပြီးသော သံဃိကလာဘ်ကို မိမိတို့အား ညွတ်စေကြကုန်သည် ဆိုသည်မှာ မှန်ပါသလော” ဟု ဆို၏။ ထိုအခါ ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့လည်း “မှန်ပါသည်” ဘုရားဟု ဝန်ခံ ဖြေကြား၏။  

ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ကဲ့ရဲ့တော်မူကာ အောက်ပါသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူ၏။

## သိက္ခာပုဒ်
“အကြင်ရဟန်းသည် သိလျက် ညွတ်ပြီးသော သံဃိကလာတ်ကို မိမိအား ညွတ်စေငြားအံ့၊ (ထိုရဟန်းအား) နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ် သင့်၏” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
မဟာပေသကာရသိက္ခာပုဒ်

**မဟာပေသကာရသိက္ခာပုဒ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ရဟန်းတော်များ လိုက်နာစောင့်ထိန်းရန် ပညတ်တော်မူခဲ့သည် နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

## သမိုင်း
မြတ်စွာဘုရားသည် သာဝတ္ထိမြို့၊ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်တွင် သီတင်းသုံး နေတော်မူ၏။ ထိုအချိန်တွင် ယောက်ျားတစ်ယောက်သည် အခြားအရပ်တစ်ခုသို့ ခရီးထွက်ရန် ဖြစ်ပေါ်၏။ ထိုယောက်ျားသည် ဇနီးဖြစ်သူအား “ချည်ကို ချိန်၍ ရက်ကန်းသည်ကို ပေးကာ သင်္ကန်းကို  ရက်ခိုင်းပါ။ ပြန်လာလျှင် အသျှင်ဥပနန္ဒကို လှူမည်” ဟု ဆို၏။ ထိုသို့ပြောသည်ကို ဆွမ်းခံသော ရဟန်းတစ်ပါးသည် ကြား၏။ ထို့နောက် အသျှင်ဥပနန္ဒကို ပြန်လည်ပြောကြား၏။

ထိုအခါ အသျှင်ဥပနန္ဒသည် ရက်ကန်းသည်အား “ဒါယကာ ငါ့ကိုရည်ညွှန်း၍ သင်္ကန်းပြုလုပ်ရာတွင် အလျားရှည်ရှည် အနံပြန့်ပြန့် အသားထူထူ ပြုပါ၊ ကောင်းစွာ ရက်အပ်၊ နယ်ဖြင် ကန်အပ် ဖြီးအပ်သည်ကို ပြပါ” ဟု ဆို၏။ ထိုအခါ ရက်ကန်းသည်က “ချည်ကို ချိန်၍ သင်္ကန်းကို ရက်စေသဖြင့် ထိုကဲ့သို့ ပြုခြင်းငှါ မတတ်နိုင်ပါ” ဟု ဆို၏။

ထိုအခါ အသျှင်ဥပနန္ဒသည် “သင်သည် အလျားရှည်ရှည် အနံပြန့်ပြန့် အသားထူထူ ပြုလုပ်ပါ၊ ထိုချည်နှင့်စပ်သည့် အနှောင့်အယှက် ဖြစ်လိမ့်မည် မဟုတ်ပါ” ဟု ဆို၏။ ထို့နောက် ရက်ကန်းသည်သည် လှူဒါန်းသော မိန်းမထံသို့ “ချည်အလိုရှိသည်” ဟု ပြော၏။ ထိုအခါ မိန်းမသည် “သင့်ကို ပေးထားသော ချည်ဖြင့် ရက်ခို်င်းပေသည်” ဟု ဆို၏။ ထိုအခါ ရက်ကန်းသည်သည် “အသျှင်ဥပနန္ဒက အလျားရှည်သော အနံပြန့်သော အသားထူသည့် သင်္ကန်းကို ပြုခိုင်းပြီး ထိုချည်နှင့် စပ်သည့် အနှောင့်အယှက်ဖြစ်လိမ့်မည် မဟုတ်ဟု ဆိုသည်” ဟု ထိုမိန်းမအားပြော၏။  ထိုမိန်းမသည်လည်း နောက်ထက်ချည်များကို ပေးလိုက်၏။ အရပ်တစ်ပါးသို့ သွားသော ယောက်ျားသည် ပြန်ရောက်သော် ဇနီးအား အသျှင်ဥပနန္ဒအတွက် ရက်ထားသော သင်္ကန်းကို တောင်း၏။ ထို့နောက် ဇနီးသည် သင်္ကန်းကို ယူလာပြီးနောက် ဖြစ်ကြောင်းကုန်စင်ကို ပြောပြ၏။ ထို့နောက် ယောက်ျားသည် အသျှင်ဥပနန္ဒအား သင်္ကန်းကို လှူ၏။

ထို့နောက် ယောက်ျားသည် လှူဒါန်းပြီးနောက် “ရဟန်းတို့သည် အလိုကြီးကုန်၏၊ မရောင့်ရဲနို်င်ကြကုန်၊ ဤရဟန်းတို့ကို သင်္ကန်းဖြင့် ဖုံးလွှမ်းရန် မလွယ်ကူ၊ အဘယ်ကြောင့် အသျှင်ဥပနန္ဒသည် မဖိတ်ကြားအပ်ဘဲ ရက်ကန်းသည်ထံ ချဉ်းကပ်၍ သင်္ကန်း၌ စီရင်ခြင်းကို ပြုသနည်း” ဟု ဆို၏။

ထိုသို့ ကဲ့ရဲ့သည်ကို ရဟန်းတို့သည်  ကြား၏။ အလိုနည်းသော ရဟန်းတို့သည်လည်း ကဲ့ရဲ့ကြကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားထံ လျှောက်ထားကြ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် အသျှင်ဥပနန္ဒအား “ဟုတ်မှန်ပါသလောံ” ဟု မေးရာ “ဟုတ်မှန်ပါသည်” ဟု ဖြေကြား၏။ ထို့နောက် “ဥပနန္ဒ သင့်နှင့် ဆွေမျိုးတော်စပ်သလော” ဟု မေးရာ “မတော်စပ်ပါ” ဟု ဖြေ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ကဲ့ရဲ့တော်မူကာ အောက်ပါသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူ၏။

## သိက္ခာပုဒ်
“ရဟန်းကိုသာလျှင် ရည်ညွှန်း၍ ဆွေမျိုးမတော်စပ်သော အိမ်ရှင်သော်လည်းကောင်း၊ အိမ်ရှင်မသော်လည်းကောင်း၊ ရက်ကန်းသည်တို့ကို သင်္ကန်းရက်စေငြားအံ့။ အကယ်၍ ထိုရဟန်းသည် ရှေးက မဖိတ်ကြားအပ်ဘဲ ရက်ကန်းသည်တို့ထံသို့ ချဉ်းကပ်၍ ‘ဒါယကာ ဤသင်္ကန်းသည် ငါ့ကို ရည်ညွှန်း၍ ရက်အပ်၏၊ အလျားရှည်ရှည် အနံပြန့်ပြန့် အသားထူထူ ပြုကြလော့၊ ကောင်းစွာရက်အပ်ရှယ်အပ် နယ်ဖြင့် ကန်အပ် ဖြီးအပ်သည်ကိုလည်း ပြုကြကုန်လော့။ ငါတို့သည် ဒါယကာတို့အား အနည်းငယ်မျှ ‘ပေးကမ်းဖွယ်ကို ပေးကမ်းနိုင်ရာကုန်၏’ ဟု သင်္ကန်း၌ အထူးစီရင်ခြင်းသို့ ရောက်ငြားအံ့၊ ထိုရဟန်းသည် ဤသို့ဆို၍ အနည်းငယ်မျှ ‘ပေးကမ်းဖွယ်’ ကို ပေးကမ်းငြားအံ့၊ အယုတ်သဖြင့် ဆွမ်းမျှကိုသော်လည်း ပေးကမ်းငြားအံ့၊ (ထိုရဟန်းအား) နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ် သင့်၏” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
၂၀၂၆ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ

**၂၀၂၆ အာဆီယံ မသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ** () သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ နဂရရာဇသီမာမြို့တွင်ကျင်းပမည့် (၁၃) ကြိမ်မြောက်အာဆီယံ မသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ ဖြစ်သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံအနေဖြင့် အာဆီယံမသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲကို ဒုတိယအကြိမ်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပမည်ဖြစ်သည်။

## လက်ခံကျင်းပခြင်း 
အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲကို လက်ခံကျင်းပမည့်နိုင်ငံသည် မသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲကိုလည်း လက်ခံကျင်းပခွင့်ရှိသည်။
### ၂၀၂၅ခုနှစ်အတွက် အတည်ပြုခြင်း
၂၀၂၁ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ကျင်းပသော အရှေ့တောင်အာရှအားကစားအဖွဲ့ချုပ် အစည်းအဝေးတွင် ထိုင်းနိုင်ငံကို ၂၀၂၅ခုနှစ်အတွက် အိမ်ရှင်အဖြစ် အမည်တင်သွင်းခဲ့သည်။ ငါးလအကြာတွင် ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့သည် ၂၀၂၅ခုနှစ်ပွဲတော်အတွက် အိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပမည်ဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုကြေညာခဲ့သည်။ တဆက်တည်းတွင် မလေးရှားနှင့် စင်ကာပူနိုင်ငံများသည် ၂၀၂၇နှင့် ၂၀၂၉ ပွဲတော်များကို လက်ခံကျင်းပမည့် အိမ်ရှင်နိုင်ငံများဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။
 
### အိမ်ရှင်မြို့ ​ရွေးချယ်ခြင်း
၂၀၂၂ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၁ရက်နေ့တွင် ထိုင်းအိုလံပစ်ကော်မတီ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌက အိမ်ရှင်မြို့အဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ကြရန် မူကြမ်းကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ လက်ခံကျင်းပမည့်မြို့များအနေဖြင့် အားကစားကွင်းအသစ်များ ထပ်မံတည်ဆောက်ရန်မလိုပေ။ 

## ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန်
*၂၀၂၅ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ

## ကိုးကား
၂၀၂၀ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ

**၂၀၂၀ အာဆီယံ မသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ**သည် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတွင် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဇန်နဝါရီလ၌ ကျင်းပရန် လျာထားခဲ့သည့် ဒဿမအကြိမ် အာဆီယံ မသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲ ဖြစ်သည်။၂၀၂၀ခုနှစ်တွင် ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ဖြစ်ပွားမှုများ များပြားလာသဖြင့် ပြိုင်ပွဲကျင်းပမည့်ရက်အား ၂၀၂၀ မတ်လသို့ ပထမအကြိမ်​ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ထို့​နောက် ​အောက်တိုဘာလသို့ ထပ်မံ​ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ သို့​သော် ၂၀၂၀ ​မေလတွင် ဖိလစ်ပိုင်အစိုးရမှ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကူးစံခံရမှုတွင် ဘဏ္ဍာ​ငွေအသုံးပြုရန်အတွက် ဤအားကစားပွဲအား တရားဝင် ဖျက်သိမ်းလိုက်သည်။ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတွင် ၂၀၂၀ပြည့်နှစ် စက်တင်ဘာလအ​စောပိုင်းအထိ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်ခံရသူ ၂သိန်း​ကျော်ရှိ​သည်။

## လက်ခံကျင်းပခြင်း 
### အိမ်ရှင်ရွေးချယ်ခြင်း 
၂၀၁၂ ဇူလိုင်က မြန်မာပြည်တွင် ကျင်းပသော SEAGF အစည်းအဝေးတွင် မြန်မာက ၂၀၁၃၊ စင်ကာပူက ၂၀၁၅၊ မလေးရှားက ၂၀၁၇ ဆီးဂိမ်းပွဲများ ကျင်းပရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ဘရူနိုင်းနိုင်ငံမှာ ၂၀၁၇ပွဲတော်ကိုကျင်းပရန်အလှည့်ကျသော်လည်း ၂၀၁၉ပွဲတော်ကိုသာ ကျင်းပရန်ဆန္ဒရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇွန်လ ၄ ရက်နေ့တွင် ဘရူနိုင်းအနေဖြင့် အိမ်ရှင်အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် ဖိလစ်ပိုင်နှင့်ထိုင်းမှာ အိမ်ရှင်အဖြစ်ကျင်းပရန် စိတ်ဝင်စားခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ဆီးဂိမ်းကျင်းပမည့် ဗီယက်နမ်ကို ကျင်းပခွင့်ပေးခဲ့သော်လည်း ငြင်းဆိုခဲ့သည်။

၂၀၁၇ ဇူလိုင်လတွင် ဖိလစ်ပိုင်အိုလံပစ်ကော်မတီက ၂၀၁၉ ပွဲတော်များကို ကျင်းပမည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ထိုလတွင်ပင် ဖိလစ်ပိုင်အနေဖြင့် မာလဝီတွင် စစ်သွေးကြွများကြောင့် ပျက်စီးမှုများကို ပြန်လည်ထူထောင်ရန် ရန်ပုံငွေအတွက် ၂၀၁၉ ပွဲတော်များကျင်းပရေးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဩဂုတ် ၁၆ ရက်တွင် ဖိလစ်ပိုင်အိုလံပစ်ကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌမှ ၂၀၁၉ ပွဲတော်ကို ဖိလစ်ပိုင်တွင်ပင် ကျင်းပမည်ဟု ကြေညာပြန်သည်။ သူသည် ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတ ဒူတာဒေးကို အယူခံဝင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပါရာဂိမ်းကိုပါ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံက လက်ခံကျင်းပခြင်း ဖြစ်သည်။

၂၀၁၇ကွာလာလမ်ပူပွဲတော် ပိတ်ပွဲတွင် ယခင်ပိတ်ပွဲများတွင် နောက်လက်ခံကျင်းပမည့်နိုင်ငံမှ ဖျော်ဖြေရေးနေရာတွင် ထိုနိုင်ငံ၏ယဉ်ကျေးမှုကို ထင်ဟပ်စေသော ဖျော်ဖြေမှုများတင်ဆက်ခဲ့သော်လည်း ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံကမူ ဗီဒီယိုသာ ပြနိုင်ခဲ့သည်။

၂၀၂၀ အာဆီယံမသန်စွမ်း အားကစားပြိုင်ပွဲကို နေရာကြီး ၃ နေရာတွင် ကျင်းပမည်။

## ပွဲများနှင့်အားကစား 
### ပါဝင်မည့်နိုင်ငံများ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် 
*၂၀၁၉ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ

## ကိုးကား
ဝက်အူချောင်း

**ဝက်အူချောင်း**သည် ဝက်သား အဆီနှင့်အသားကို နုတ်နုတ်စင်း၍ ယမ်းစိမ်းထည့်ကာ ဆိတ်အူအရေပါးထဲသို့ ကတော့နှင့် သွတ်သွင်းပြီး လိုသလို ချည်နှောင်ထားသော အသားချောင်းကို ခေါ်သည်။
ယမ်းစိမ်း ထည့်ရခြင်းမှာ ဝက်သား ပိုမိုအထားခံရန် ဖြစ်သည်။ လုပ်ပြီးသား ဝက်အူချောင်းကို ကြိုးတန်းပေါ်တင်၍ နေလှန်းရသည်။ သို့မှသာ ဝက်သားမှ ပါသောအဆီများ ထွက်လာပေမည်။ ဝက်သားတင်သာမက ကြက်သားကို ပြုလုပ်လျှင်လည်း ကြက်အူချောင်းရသည်။
တိုက်တေနီးယား (ဂြိုဟ်ရံလ)

**တိုက်တေနီးယား** သည် ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်၏ အကြီးဆုံးဂြိုဟ်ရံလဖြစ်ပြီး နေအဖွဲ့အစည်း၌ အချင်းအားဖြင့် ၈ ခုမြောက် အကြီးဆုံးလတစ်စင်းဖြစ်သည်။ တိုက်တေနီးယားသည် အချင်း  ရှိပြီး ၁၇၈၇ ခုနှစ်တွင် ဝီလီယံ ဟာရှယ်က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ကျောက်စိုင်နှင့် ရေခဲတို့ အချိုးတူနီးပါးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး မြေမျက်နှာပြင်သည် မည်းနက်ကာ အနီရောင် အနည်းငယ်သမ်းသည်။ ၂၀၀၁ မှ ၂၀၀၅ ခုနှစ်အတွင်း အနီအောက်ရောင်ခြည် ရောင်စဉ်တိုင်းကိရိယာများဖြင့် တိုင်းတာချက်များအရ တိုက်တေနီးယား မျက်နှာပြင်၌ ရေခဲနှင့် အေးခဲသော ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်တို့ တည်ရှိသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယင်းအချက်အရ တိုက်တေနီးယားလေထုတွင် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် တည်ရှိနိုင်သည်။ ၁၉၈၆ ခုနှစ် ဗွိုင်ယေဂျာ ၂ အာကာသယာဉ်မှ အနီးကပ်လေ့လာခဲ့ရာ တိုင်တေနီးယား မျက်နှာပြင်၏ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းသောမြေပုံကို ရေးဆွဲခဲ့သည်။

## မှတ်စု 
## ကိုးကား
စောဘွဲ့မှူး

**စောဘွဲ့မှူး** (၁၉ အောက်တိုဘာ ၁၉၅၂–၂၄ ဇူလိုင် ၁၉၉၄) သည် လိဒ်ဂစ်တာသမား တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံရှိ Iron Cross (အိုင်းရင်းခရော့စ်) တီးဝိုင်းကို ပူးတွဲတည်ထောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ သူသည် သီချင်းရေးဆရာတစ်ယောက်အဖြစ်လည်း ရပ်တည်ခဲ့သည်။ စောဘွဲ့မှူး သည် တိုင်းရင်းသား ကရင်ခရစ်ယာန်ဖြစ်ခဲ့သည်။ အဆိုတော် ကိုင်ဇာ ၏ ကျော်ကြားသောသီချင်းများကို ရေးခဲ့သူမှာ စောဘွဲ့မှူး ဖြစ်သည်။ သူသည် အိုင်းရင်းခရော့စ်တီးဝိုင်း၏ လိဒ်ဂစ်တာသမား ချစ်စမ်းမောင် ၏ ဆရာ လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။

စောဘွဲ့မှူးသည် ၁၉၉၄-ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ (၂၄)ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။ 
စောဘွဲ့မှူး သည် နာမည်ကျော် အဆိုတော် ကဗျာဘွဲ့မှူး နှင့် မီးမီးခဲ တို့၏ ဖခင်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
တီပါဇာမြို့

**တီပါဇာမြို့** သည် ဘာဘာစကား ပြောသော မြို့တော်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ တီပါဇာပြည်နယ်၏ မြို့တော် ဖြစ်သည်။ ရောမအင်ပိုင်ယာ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့စဉ်က တီပါဆာ ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ယနေ့ခေတ်မြို့အား ၁၈၅၇ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ရှေးဟောင်းခေတ် အပျက်အစီးများနှင့် သဲသောင်ကမ်းခြေများကြောင့် ထင်ရှားသည်။

## ကိုးကား
ဒိုင်အိုနီ (ဂြိုဟ်ရံလ)

**ဒိုင်အိုနီ** () သည် စနေဂြိုဟ်၏ ဂြိုဟ်ရံလတစ်စင်းဖြစ်ပြီး ၁၆၈၄ ခုနှစ်တွင် အီတလီလူမျိုး နက္ခတ္တပညာရှင် Giovanni Domenico Cassini ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ အချင်းအားဖြင့် ၁၁၂၂ ကီလိုမီတာရှိပြီး နေအဖွဲ့အစည်း၌ ၁၅ ခုမြောက် အကြီးဆုံးဖြစ်ကာ ဒိုင်အိုနီလ၏ ထုထည် ၃ ပုံ ၂ ပုံကို ရေခဲဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။  Cassini အာကာသယာဉ်ဖြင့် လေ့လာချက်များအရ ဒိုင်အိုနီလ၌ အတွင်းပိုင်း ရေသမုဒ္ဒရာ တည်ရှိသည်ဟုဆိုသည်။

  
## ကိုးကား
တင်မ်ဂတ်ဒ်

**တင်မ်ဂတ်ဒ်** သည် ရောမအင်ပိုင်ယာ၏ ဘာဘာမြို့တော်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ပြီး အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ အောဟရပ်စ်တောင်တန်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ အေဒီ ၁၀၀ ခန့်က ဧကရာဇ် ထရာဂျန်မှ တည်ထောင်ခဲ့သည်။ မြို့၏ နာမည် အပြည့်အစုံမှာ "ကိုလိုနီးယား မာစီယာနာ အူလ်ပီယာ ထရိုင်ယာနာ သာမူဂဒီ" ဖြစ်သည်။ ထရာဂျန်ဧကရာဇ်သည် မြို့တော်အား ၎င်း၏ မိခင်ဖြစ်သူ မာစီယာ၊ အမအကြီးဆုံး ဖြစ်သူ အူလ်ပီယာ မာစီယာနာ နှင့် ဖခင်ဖြစ်သူ မားကပ်စ် အူလ်ပီယပ်စ် ထရိုင်ယာနပ်စ် တို့ကို အစွဲပြု၍ အမည်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ယနေ့ခေတ် အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ ရှိ ဘတ်တနာမြို့၏ အရှေ့ဘက် ၃၅ ကီလိုမီတာခန့် အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ အပျက်အစီးများသည် ရောမခေတ် မြို့ပြစီမံမှုတွင် အသုံးပြုသော လေးထောင့်ကွက်ပုံစံ အစီအစဉ်အတွက် အကောင်းဆုံး ဥပမာတစ်ခု အဖြစ် ပြသနိုင်ခြင်းကြောင့် ထင်ရှားသည်။ တင်မ်ဂတ်ဒ်အား ယူနက်စကိုမှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် ၁၉၈၂ တွင် စာရင်းသွင်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ချစ်တီး

ချစ်တီး (အင်္ဂလိပ် - Chettiar) ဆိုသည်မှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံတောင်ပိုင်း အထူးသဖြင့် တမီးလ်နာဒု ပြည်နယ် နှင့် ကယ်ရာလာပြည်နယ်ရှိ ကုန်သည်၊ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးသမား၊ မြေရှင် ဇာတ်( အဆင့်အတန်း) တစ်ခုကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ မူရင်းပထမက ဆားကုန်သည်များ ဖြစ်ကြပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ငွေကြေးဝန်ဆောင်မှုပေးခြင်း၊ ကုန်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး အဆင်ပြေအောင် ဝန်ဆောင်မှုပေးခြင်းများအဖြစ် ထင်ရှားသည်။ ၁၉ ရာစုအစောပိုင်းကာလများတွင် ငွေရေးကြေးရေးသည် ၎င်းတို့၏ အထူးပြုပညာရပ်ဖြစ်လာခဲ့ပြီး လယ်သမားအကြီးစားများကို ငွေကြေးဝန်ဆောင်မှုပေးသူများအဖြစ် နာမည်ကြီးသည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင်မူ အင်္ဂလိပ်ခေတ်က ငွေတိုးချေး၍ စီးပွားရေးလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ကြသော အိန္ဒိယလူမျိုးများအား ချစ်တီးကုလားများဟု လူသိများကြသည်။

၁၈၂၆ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ အိန္ဒိယလူမျိုးဗြိတိသျှစစ်သားများ၊ လယ်ယာလုပ်သားများနှင့်အတူ တနင်္သာရီဒေသသို့ အစောဆုံးရောက်ရှိခဲ့သည်။ မော်လမြိုင်တွင် ၁၈၅၀ တွင် ပထမဦးဆုံး ချစ်တီးယားဘဏ်ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၈၆၉ စူးအက်တူးမြောင်း ဖွင့်လှစ်ခြင်းနှင့် ဗမာ့မြေယာဥပဒေ ထုတ်ပြန်ခြင်းတို့နှင့်အတူ ၎င်းတို့၏ကဏ္ဍ ပိုမိုအရေးပါလာခဲ့သည်။ ၁၉၀၀ ရာစုမပြည့်ခင်အချိန်တွင် မြန်မာ့လယ်ယာကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် အရေးကြီးဆုံး အခန်းကဏ္ဍကနေ ပါဝင်ခဲ့သည်။

## ချစ်တီးဘဏ်လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်ပုံ 
ဗမာနိုင်ငံတွင် ချစ်တီးများသည် ဘဏ်လုပ်ငန်းနှင့် ဆက်စပ်နေသော လုပ်ငန်းတော်တော်များများကို လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ငွေချေးခြင်း၊ အပ်ငွေလက်ခံခြင်း၊ ငွေလွဲခြင်း၊ ချက်လက်မှတ်များ လဲလှယ်ပေးခြင်း၊ နိုင်ငံခြားငွေ လဲလှယ်ပေးခြင်း၊ ရွှေအရောင်းအဝယ်လုပ်ခြင်းနှင့် အဖိုးတန်ပစ္စည်းများကို လုံခြုံစွာသိမ်းဆည်းပေးခြင်း လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်ပါသည်။ ၎င်းတို့သည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် လယ်လုပ်ငန်းလုပ်သူများအတွက် တနေရာတည်းဝန်ဆောင်မှုအဖြစ် ငွေရေးကြေးရေးလုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်ပါသည်။

## ချစ်တီးများ ဩဇာကျဆင်းပုံ 
၁၉၃၀ ခုနှစ်များမှာ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးပျက်ကပ်ဆိုက်ချိန်တွင် ချစ်တီးများ၏ ဗမာပြည်အပေါ် ဩဇာကျဆင်းချိန်ရောက်ပါသည်။ စီးပွားပျက်ကပ်ကြောင့် ဗမာပြည်မှ ဆန်စပါးဈေးကွက်လဲ ပြိုကွဲကာ ၁၉၂၆တွင် စပါးတစ်တင်းလျှင် ၂၀၂ ရူပီးရှိခဲ့ရာမှ ၁၉၃၃တွင် ၆၄ ရူပီးထိ ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။ အဆိုပါ ကွင်းဆက်များ၏ အကျိုးဆက်များအဖြစ် လယ်သမားအများစုထံတွင် ငွေကြေးမြုတ်နှံထားသော ချစ်တီးများအပေါ် တည့်တည့်မှန်လေသည်။ လယ်သမားများ စီးပွားရေးမကောင်းချိန်တွင် အတိုးများမပေးနိုင်ခြင်း အရင်းငွေများ ပြန်မဆပ်နိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် ထိုအချိန်တွင် အများဆုံးပေါင်ဖြစ်သော လယ်ယာမြေများကို သိမ်းရန်သာ ကျန်တော့သည်။ လယ်သမားများ၏ ဒေါသအဝဝနှင့် နိုင်ငံခြားသားဆန့်ကျင့်ရေး အမျိုးသားရေးသမားတို့၏ အပြစ်ပုံချစရာအဖြစ် ချစ်တီးများရောက်လေ၏။ ထို့ကြောင့် မည်ကဲ့သို့ပင် မြန်မာ့ဆန်စပါးလုပ်ငန်းအတွက် အစကောင်းခဲ့စေကာမူ စီးပွားရေးပျက်ကပ်နှင့် အမျိုးသားရေးသမားတို့၏ ထိုးနှက်လာခဲ့မှုကြောင့် ချစ်တီးများ ၂၁ရာစု အစောပိုင်း၏လူကြမ်းများဘဝနှင့် ဇာတ်သိမ်းခဲ့သည်။

ဗမာပြည် လွတ်လပ်ရေးရပြီး ၁၉၄၈ နှောင်းပိုင်းတွင် ချစ်တီးများကို အဆိုပါ ငွေရေးကြေးရေးအလုပ်ဆက်လက် လုပ်ကိုင်ခွင့် မပေးတော့ချေ။

## ချစ်တီးများ ချေးငွေအတိုးကောက်ခံပုံ 
## ကိုးကား
Fiery dragons : banks, moneylenders and microfinance in Burma, Sean Turnell, 2009