open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
မော့စ်ကဲနက်စ်

မော့စ်ကဲနက်စ် (Moskenes)သည် နော်ဝေနိုင်ငံ၊ နို့ဒ်လန်းဒ် ဖင့်လ်ကဲ့(county)အတွင်းရှိ
မြူနီစပယ် အုပ်ချုပ်ရေးဒေသခွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤအုပ်ချုပ်ရေးဒေသခွဲသည်
မော့စ်ကဲနက်စ်ကျွန်း၏ တောင်ပိုင်းတွင်ရှိသည်။ ၎င်း၏အုပ်ချုပ်ရေးဗဟို ရုံးစိုက်ရာဒေသမှာ
**ရိုင်းနဲ့**(Reine)ရွာ ဖြစ်သည်။ ဤရွာအပြင် ဆော်ဗားဂဲန်(Sørvågen)ရွာ၊ 
ဟဲမ်နွိုင်း(Hamnøy)ရွာနှင့် ဩ(Å)ရွာတို့လည်း ဤဒေသတွင်ပါဝင်သည်။

## ရာသီဥတု
## ဒေသ၏ ဆွဲဆောင်ချက်များ
မော့စ်ကဲနက်စ် (Moskenes)ဒေသသည် နော်ဝေတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ အသာယာလှပဆုံး မြူနီစီပယ်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊  ရှုခင်းလှပသောတံငါရွာများဖြစ်ကြသည့် ဟဲမ်နွိုင်း (Hamnøy)ရွာ၊ ရိုင်းနဲ့ (Reine)ရွာ၊ ဆော်ဗားဂဲန် (Sørvågen)ရွာ၊ ဩ (Å)ရွာ နှင့် တင်း (Tind)ရွာတို့သည် လှိုင်းမြင့်ကြီးသဖွယ်ဖြစ်နေသော ဗက်စ်ဖယို့အဲန် (Vestfjorden)တောင်တန်းနောက်ခံဖြင့် အလွန်ပင် ရင်သပ်ရှုမောအံ့ဩစရာကောင်းသောရွာများ ဖြစ်ကြသည်။ သမိုင်းဝင် ဂလော့ပဲန် မီးပြတိုက်သည် ဆော်ဗားဂဲန်ရွာ၏ တောင်ဘက်တွင်ရှိသော မော့စ်ကဲနက်စ်ကျွန်း (Moskenesøya)ပေါ်တွင်  တည်ရှိသည်။

## မော့စ်ကဲနက်စ်ဒေသ မြင်ကွင်းများ

AA lofoten.JPG|မော့စ်ကဲနက်စ်ရှိ ဩ(Å)ရွာ အနီး
Gunnar Berg Fiskebåter ved Reine.jpg|Gunnar Berg၏ *Fiskebåter ved Reine* ပန်းချီကား
Soervaagen sentrum.JPG|ဆော်ဗားဂဲန်(Sørvågen)ရွာမြင်ကွင်း
moskenes-1.jpg|မော့စ်ကဲနက်စ် အနောက်အရပ်မြင်ကွင်း
Djupfjorden, 2010 09.jpg|၂၀၁၀၊ စက်တင်ဘာတွင် တွေ့ရသော Djupfjorden(နက်ရှိုင်းသော ပင်လယ်ရေဝင်တောင်ကြား) ဧရိယာမြင်ကွင်း

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နော်ဝေနိုင်ငံ
ကလေးငြိမ်းချမ်းရေးအမှတ်တရရုပ်တု

**ကလေးငြိမ်းချမ်းရေးအမှတ်တရရုပ်တု** (原爆の子の像, Genbaku no Ko no Zō, lit. "Atomic Bomb Children Statue") သည် ဟီရိုရှီးမားအက်တမ်ဗုံးပေါက်ကွဲမှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရသည့် Sadako Sasaki နှင့် ကလေးငယ်ထောင်ပေါင်းများစွာအတွက် အထိမ်းအမှတ် ငြိမ်းချမ်းရေးရုပ်တု ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟီရိုရှီးမားမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ Sadako Sasaki သည် ငယ်ရွယ်သည့် အမျိုးသမီးကလေးငယ်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ကြဲချခဲ့သည့် အက်တမ်ဗုံး၏ ဓာတ်ရောင်ခြည်ကြောင့် သွေးကင်ဆာ leukemia ဖြစ်ကာ သေဆုံးခဲ့ရသည်။

## အကြောင်းအရာ
ဤအမှတ်တရရုပ်တုသည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟီရိုရှီးမားမြို့ရှိ ဟီရိုရှီးမားငြိမ်းချမ်းရေးအမှတ်တရပန်းခြံတွင် တည်ရှိသည်။ နိုင်ငံသား ပညာရှင်နှစ်ဦးဖြစ်သည့် Kazuo Kikuchi နှင့် Kiyoshi Ikebe တို့က ဒီဇီုင်းဆွဲခဲ့သည်။ Sadako Sasaki ၏ အတန်းဖော်များအပါအဝင် ဂျပန်ကျောင်းသားများ၏ ရန်ပုံငွေအစီအစဉ်မှ ရရှိလာသည့် ငွေဖြင့် တည်ဆောက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ရုပ်တုကိုလည်း "အက်တမ်ဗုံးကလေးငယ်များ" ဟု ခေါင်းစဉ်ပေးခဲ့သည်။ ရုပ်တုကို ဂျပန်ကလေးငယ်များနေ့အားလပ်ရပ်ဖြစ်သည့် ၁၀၅၈ ခုနှစ်၊ မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ Sadako Sasaki သည် အက်တမ်ဗုံး၏ ဓာတ်ရောင်ခြည်သင့်မှုဖြင့် သေဆုံးခဲ့ရသည်။ သူမအား အမှတ်တရဖြစ်စေရန်အတွက် ရုပ်တု၏ ဦးခေါင်းထိပ်တွင် နန်းကြိုးဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် ကြိုးကြာငှက်ရုပ်ကို လက်ဖြင့် ကိုင်ထားဟန် ရုပ်တုကို ပြုလုပ်ထားသည်။ သူမ မဆုံးပါးမီတွင် ကြိုးကြာငှက်ရုပ် တစ်ထောင်ဖန်တီးရန် ဆန္ဒရှိခဲ့သည်။ ဂျပန်ရိုးရာတွင် ကြိုးကြာငှက်ရုပ် တစ်ထောင်ပြုလုပ်သူသည် ဆန္ဒတစ်ခု ပြည့်ဝသည်ဟု ယုံကြည်မှု ရှိသည်။ Sadako ၏ ဆန္ဒမှာ ဤကမ္ဘာအား နျူကလီးယားလက်နက်မှ ကင်းစင်လိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှ ထောင်နဲ့ချီသည့် ကြိုးကြားငှက်ရုပ်များ ပြလုပ်ကာ အမှတ်တရရုပ်တုဆီသို့ လှူဒါန်းကြသည်။ ငှက်ရုပ်များကို ပြုလုပ်သည့် ကလေးငယ်များနှင့် အမှတ်တရနေရာသို့ လာရောက်ကာ လည်ပတ်ကြသည့် ဤကမ္ဘာကြီးအား နျူကလီးယားကင်းစင်သည့် ကမ္ဘာတစ်ခုအဖြစ် ဆန္ဒရှိကြသည်။ ငှက်ရုပ်ပေါင်း တစ်ထောင်အောက်ခန့် ခေါက်ပြီးနောက် သွေးကင်ဆာ leukemia ရောဂါဖြင့် သေဆုံးသွားခဲ့သည့် Sadako ၏ ရုပ်တုတွင် ချိတ်ဆွဲထားကြသည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ဟီရိုရှီးမားငြိမ်းချမ်းရေးအမှတ်တရပြတိုက်တွင် ပြသခဲ့သည်။ ဆဒခို Sadako သည် သူမ၏ ရည်ရွယ်ရင်းပန်းတိုင်ပြည့်ခဲ့ပြီး ငှက်ရုပ်များကို ဆက်လက်ကာ ခေါက်နေခဲ့သည်။ ကံမကောင်းစွာဖြင့်ပင် ဗုံး၏ ရောင်ခြည်သင့်မှုဖြင့် သွေးကင်ဆာဖြင့် ၁၉၅၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၂၅ တွင် ဆုံးပါးခဲ့သည်။

## အမှတ်တရရုပ်တု
အမှတ်တရရုပ်တု၏ အောက်တွင် ကြေးနီဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် ကြိုးကြာငှက်ရုပ် ရှိသည်။ ငြိမ်းချမ်းရေး ခေါင်းလောင်းကို တီးခတ်လိုက်သည့်အခါတွင် ခေါင်းလောင်းမှ ငှက်ရုပ်ကလေးအား ချိတ်ဆက်ထားပြီး ကြိုးကြာငှက်ရုပ်ကလေးမှ ချူသံထွက်အောင် ပြုလုပ်ထားသည်။ ၎င်းအစိတ်အပိုင်းနှစ်ခုကို နိုဘယ်ဆုရ ဟိဒဲကိ ယုကဝ Hideki Yukawa က လှူဒါန်းထားသည်။

ဤရုပ်တု၏ အောက်ခြေတွင် အနက်ရောင် ကျောက်ပြား၌ ဂျပန်ဘာသာစကားဖြင့် အောက်ပါစာသားကို ရေးထိုးထားသည်။

ရုပ်တု၏ ဘေးပတ်လည်တွင် ဆဒခို Sadako နှင့် ဟီရိုရှီးမား ဗုံးပေါက်ကွဲမှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရသည့် အခြားသူများကို ကိုယ်စားပြုကာ နတ်ရုပ်များ တည်ရှိသည်။

ယနေ့ကာလတွင် ကမ္ဘာတဝှမ်းရှိ လူများသည် ဆဒခိုနှင့် အခြားသူများအတွက် ကြိုးကြာငှက်ရုပ်များကို ပြုလုပ်ကာ လှူဒါန်းကြသည်။ စက္ကူကြိုးကြာများသည် သူမ၏ နောက်ဆုံးဆန္ဒဖြစ်သည့် "ငြိမ်းချမ်းရေး" ၏ သင်္ကေတ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဟဲမ်နွိုင်း

**ဟဲမ်နွိုင်း**(Hamnøy or Hamnøya)သည် နော်ဝေနိုင်ငံ၊ နို့ဒ်လန်းဒ် ဖင့်လ်ကဲ့ (Nordland)၊ မော့စ်ကဲနက်စ် (Moskenes) မြူနီစီပယ်အုပ်ချုပ်ရေးဒေသတွင်ပါဝင်သော တံငါရွာငယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မော့စ်ကဲနက်စ်ကျွန်း(Moskenesøya)၏ အရှေ့ပိုင်းတွင်တည်ရှိပြီး၊ ရိုင်းနဲ့ရွာ၏ အရှေ့မြောက်ဘက် ၁.၅ ကီလိုမီတာ (၀.၉၃ မိုင်)ခန့်အကွာ၊ ဗက်စ်ဖယို့အဲန်(Vestfjorden)တောင်တန်းတစ်လျှောက်တွင် ရှိသည်။ ဟဲမ်နွိုင်းသည် ရိုင်းနဲ့နှင့် ယခင်က ကူးတို့သင်္ဘောဖြင့် သွားလာနိုင်ခဲ့သော်လည်း၊ ယခုအခါ လိုဖို့တဲန်-ပြည်မလမ်းကြောင်းအဖြစ် ဥရောပ E10 လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက် တံတားများဖေါက်လုပ်ခဲ့ပြီး အဆိုပါ ဥရောပ E10 လမ်းကြောင်း၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်လာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နော်ဝေနိုင်ငံရှိ ရွာများ
မယ်ရာဒစ်သ် ကော်ပိုရေးရှင်း

**မယ်ရာဒစ်သ် ကော်ပိုရေးရှင်း** (Meredith Corporation)သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ အိုင်အိုဝါပြည်နယ်၊ ဒယ်မွိုင်းန်မြို့ (Des Moines) အခြေစိုက် အမေရိကန်မီဒီယာလုပ်ငန်းစုကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကုမ္ပဏီသည် မဂ္ဂဇင်းများ၊ ရုပ်မြင်သံကြားဌာနများ၊ ဝက်ဘ်ဆိုက်များနှင့် ရေဒီယိုအသံလွှင့်ဌာနများကို ပိုင်ဆိုင်သည်။ မယ်ရာဒစ်သ်၏ စာနယ်ဇင်းလုပ်ငန်းသည် စာဖတ်ပရိသတ် သန်း ၁၂၀ ကျော်ရှိပြီး၊ အခကြေးငွေပေး၍ ဖတ်ရှုရသော စာနယ်ဇင်းစောင်ရေ သန်း ၄၀ ကျော်ထုတ်ဝေရသည်။ ၎င်း၏ ဝက်ဘ်ဆိုက်များသို့ လစဉ်ပုံမှန် လာရောက် လည်ပတ်ကြည့်ရှုသူ(unique visitors)ပေါင်း ၁၃၅ သန်းနီးပါး ရှိသည်။ မယ်ရာဒစ်သ်၏ ရုပ်မြင်သံကြားဌာနများသည် အမေရိကန်အိမ်ထောင်စုများ၏ ၁၁% အထိ ရောက်ရှိထုတ်လွှင့်နိုင်စွမ်း ရှိသည်။ ၁၉၂၂ ခုနှစ်တွင် မယ်ရာဒစ်သ်သည် "Fruit, Garden and Home"(သစ်သီး၊ ဥယျာဉ်နှင့် အိမ်ဂေဟာ) မဂ္ဂဇင်းကို အိမ်ဂေဟာနှင့် မိသားစုဆိုင်ရာ မဂ္ဂဇင်းအဖြစ် စတင်ခဲ့သည်။
* *Country Life*
* *Diabetic Living*
* *Do-It-Yourself*
* *Eat This, Not That*
* *EatingWell*
* *Entertainment Weekly* (from Time Inc.) (အစားအစာအခြေခံ လူမှုကွန်ယက် ဝန်ဆောင်မှု ဝက်ဘ်ဆိုဒ်)
* mywedding.com (မင်္ဂလာဆောင်လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှု ဝက်ဘ်ဆိုဒ်)
* Myspace (လူမှုကွန်ယက် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်)

## ကိုးကား
## ဆက်စပ်သော ပြင်ပဝက်ဘ်ဆိုဒ်များ
* ချက်နည်းပြုတ်နည်း ဝက်ဘ်ဆိုဒ် 
* မင်္ဂလာဆောင်လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှု ဝက်ဘ်ဆိုဒ် 

ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအခြေစိုက် ကုမ္ပဏီများ
ဟီရိုရှီးမားငြိမ်းချမ်းရေးအမှတ်တရပွဲတော်

**ဟီရိုရှီးမားငြိမ်းချမ်းရေးအမှတ်တရပွဲတော်** နှစ်စဉ်ကျင်းပသည့် ဂျပန်တို့၏ ပွဲတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ 

နှစ်စဉ် ဩဂုတ်လ ၆ ရက်နေ့၊ A-Bomb Day တွင် ဟီရိုရှီးမားမြို့တွင် ကျင်းပသည်။ အက်တမ်ဗုံးကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရသူများ အတွက် ရည်စူး၍ ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် ဆုတောင်းမှုများ ပြုလုပ်ကြသည်။ ပွဲတော်ကို  ဟီရိုရှီးမားငြိမ်းချမ်းရေးအမှတ်တရပန်းခြံရှိ အမှတ်တရရုပ်တုရှေ့တွင် ကျင်းပသည်။ ပါဝင်ဆင်နွှဲသူများတွင် သေဆုံးခဲ့ရသူများ၏ မိသားစုဝင်များနှင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ လူအများ ပါဝင်ကြသည်။ ပထမဆုံး ပွဲတော်ကို ဟီရိုရှီးမားမြို့တော်ဝန် Shinzo Hamai က ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။

၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် John V.Roos သည် ပွဲတော်သို့ ပထမဆုံးတက်ရောက်ခဲ့သည့် အမေရိန်ကန်သံအမတ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။

## အခမ်းအနားအစီအစဉ်များ
) and Yasuo Fukuda (Prime Minister) offered a silent prayer (August 6, 2008)]]

## ဂျပန်နိုင်ငံပြင်ပရှိ ဟီရိုရှီးမားအတွက် အမှတ်တရ ပွဲတော်များ
## ကိုးကား
ဆန်တီယာဂို ဒီ ကွန်ပိုစတယ်လာမြို့

**ဆန်တီယာဂို ဒီ ကွန်ပိုစတယ်လာမြို့** (ကွန်ပိုစတယ်လာမှ စိန့်ဂျိမ်း) သည် စပိန်နိုင်ငံ အနောက်မြောက်ပိုင်း ဂါလီဆီယာ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။ မြို့၏ ဇာစ်မြစ်မှာ ယခုအခါ ဆန်တီယာဂို ဒီ ကွန်ပိုစတယ်လာ ကသီဒါရယ်ဘုရားကျောင်း ဖြစ်သော မဟာစိန့်ဂျိမ်း၏ ဗိမာန် ဖြစ်ပြီး ၉ ရာစုမှစ၍ ရိုမန်ကက်သလစ်တို့၏ ဘုရားဖူးလမ်းကြောင်း ဖြစ်သော စိန့်ဂျိမ်းလမ်းကြောင်း၏ အဆုံးသတ်ပန်းတိုင် ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် မြို့တော်၏ မြို့ဟောင်းနေရာကို ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ စာရင်းသွင်းခဲ့သည်။

ဆန်တီယာဂို ဒီ ကွန်ပိုစတယ်လာသည် အတ္တလန္တိတ် လေဖိအားနည်းစနစ်မှ တိုက်ခတ်လာသော လေများနှင့် အလွန်နီးကပ်သဖြင့် ဆောင်းရာသီကာလအတွင်း ပြင်းထန်သော မိုးရွာကျမှုများ ရှိပြီး ၎င်း၏ လတ္တီကျုအရကြည့်မည်ဆိုပါက အလွန်ပြင်းထန်သော ရာသီဥတု ရှိသည်။

Santiago de Compostela-202-Kathedrale-1996-gje.jpg
Santiago de Compostela-312-Kathedrale-2001-gje.jpg
Santiago de Compostela-324-Kathedrale-2001-gje.jpg
Santiago de Compostela-326-Kathedrale-2001-gje.jpg
Santiago de Compostela-328-Kathedrale-2001-gje.jpg
Santiago de Compostela-344-Kathedrale-2001-gje.jpg
Santiago de Compostela-234-Boegen-Turm-1996-gje.jpg
Santiago de Compostela-382-Start-2001-gje.jpg

## ကိုးကား
ပြင်သစ်လူမျိုး

**ပြင်သစ်လူမျိုး** (); ) သည် အနောက်ဥရောပရှိ ပြင်သစ်နိုင်ငံ တွင် နေထိုင်ကြသော လူမျိုးစုတစ်စု ဖြစ်သည်။ ပြင်သစ်ဘာသာစကားကို ပြောဆို့ကြသည်။

## ပြင်သစ်နိုင်ငံသူ/သားများ 
လူမျိုးနှင့် နိုင်ငံရှိနေထိုင်သူများကို ခေါ်သည် (Nationality)ကို ကွဲရင်လို့အပ်သည်။ ယနေ့ခေတ် ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် ပြင်သစ် လူဖြူများနှင့် အခြားသောလူမျိုးများကပါ နေထိုင်ကြသည်။ ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် ၁၉ရာစုအလယ်ပိုင်းမှ စ၍ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှုနှုန်း အလွန်မြင့်မားခဲ့ပြီး။ ထိုလူမျိုးမျာမှ ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် လူဦရေး ၆၈ သန်း ရှိပြီး ပြင်သစ်လူမျိုး ၆၇ သန်း၊ အခြားလူမျိုး ၁ သန်းကျော် ရှိသည်။ အခြားလူမျိုးအများစုမှ အာရပ်၊အာဖရိက၊ ဂျူး၊ အရှနှင့် ဥရောပသားများ ဖြစ်သည်။   ယဉ်ကျေးမှုများ ပေါင်းစည်းနေထိုင်ခြင်းကို တွေရသည်။ 

## သမိုင်း 
ပြင်သစ်လူမျိုးသည် ကဲ့လူမျိုး၊ ဂေါလ်(Gauls၊ ဂျာမန်နစ်လူမျိုးတို သွေရောရမှ ဆင့်တက်လာသည်။ roman အင်ပါရာမှ ပြင်သစ်နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်ခဲသည်။ roman အင်ပါ ပြိုကွဲပြီ နောက်ပိုင်းတွင် ဖရန့်ဘုရင်နိုင်ငံ ဖြစ်လာသည်။ ၁၇၈၉–၁၇၉၉ ပြင်သစ် တော်လှန်ရေးကြောင်း ပြင်သစ်သည် သမ္မတနိုင်ငံ (၁၇၉၂–၁၈၀၄) ဖြစ်ခဲသည်။ သို့သော နိုင်ငံရေးကြောင်း ဘုရင်နိုင်ငံအဖြစ် ၁၈၇၀ အထိ ဖြစ်ခဲပေ။ ယခုတွင် ပြင်သစ်သည် သမ္မတနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။

## ယဉ်ကျေးမှု 
ပြင်သစ်လူမျိုးသည် ပြင်သစ်အစားစားများ၊ ပြင်သစ်အနုပညာများနှင့် ပြင်သစ်ဖက်ရှင် ကြောင်းနာမည်ကြီးသည့် လူမျိုးဖြစ်သည်။
### ဘာသာစကား 
ပြင်သစ်ဘာသာစကားသည် အင်ဒို-ဥရောပနွယ် ဘာသာစကား မိသားစုမှ ဖြစ်ပြီး။ ပြင်သစ်ဘာသာစကားမှ ပြောဆို့သူ ၃၁၀ သန်းရှိသည်။
ဒေသခံဘာသာစကားများမှ အောက်ပါအတိုင်ဖြစ်သည်။

ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ ဒေသသုံးဘာသာစကား

### ဘာသာရေး 
ပြင်သစ်လူမျိုးအများစုမှ ရိုမန်ကက်သလစ်နှင့် ပရိုတက်စတင့် ခရစ်ယာန်များဖြစ်ကြသည်။ ဒုတိယမှ ဘာသာမဲ့ များ၏။ အခြား ဘာသာများကိုလည်း ကိုးကွယ် ကြသည်။

## ကိုးကား
တိုက်တန်များ

ဂရိဒဏ္ဍာရီတွင် **တိုက်တန်များ** (, , အသံထွက် /ထိုက်တန်/ ) များသည် အတိတ်တစ်ချိန်က အိုလံပီယာ နတ်ဘုရားများဖြစ်ခဲ့ကြသည်။  ဂရိကဗျာဆရာ ဟီးဆီးရပ်၏ နတ်ဘုရား မျိုးရိုးပြဇယားတွင် ကမ္ဘာဦးက မိဘများဖြစ်သော ယူရာနပ်စ် (သို့) ယူရေးနပ်စ် (ကောင်းကင်) နှင့် ဂိုင်ယာ (မြေကမ္ဘာ) တို့၏ သားသမီး စုစုပေါင်း (၁၂) ဦးအဖြစ်ပြဆို၍ ကျားခြောက်ဦးမှာ အိုဆီးယန်နပ်စ် (Oceanus) ၊ ဆီးယပ်စ် (Coeus) ၊ ခရိုင်းယပ်စ် (Crius) ၊ ဟိုက်ပီးရီးယန် (Hyperion) ၊ အိုင်းယဲ့စ်ပစ်တပ်စ် (Iapetus) ၊ ခရိုးနပ်စ် (Cronus) ၊ နှင့် မခြောက်ဦးမှာ သီးယာ (Theia) ၊ ရီးယာ (Rhea) ၊ သီးမစ် (Themis) ၊ နီမောဇစ်နီး (Mnemosyne) ၊ ဖီးဘီ (Phoebe) ၊ တက်သစ် (Tethys) တို့ဖြစ်ကြသည်။ ခရိုးနပ်စ်က အမတော်သူ ရီးယာနှင့်အတူ ပထမဆုံး အိုလံပီယာနတ်ဘုရား မျိုးဆက်ကို မွေးထုတ်ခဲ့ရာ ဇူးစ်၊ ဟင်စတီယာ (Hestia) ၊ ဒစ်မီးတာ (Demeter) ၊ ဟက်ရာ (ဟီးရာ) (Hera) ၊ ဟေးဒီးဇ် (Hades) ၊ ပဆိုက်ဒန် (ပိုဆိုက်ဒန်) (Poseidon) တို့ဖြစ်ကြသည်။ တိုက်တန်တို့၏ မျိုးဆက်များကို ရံခါ၌ တိုက်တန်ဟူ၍ပင် ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ 

အိုလံပီယာနတ်ဘုရားများမတိုင်ခင်က တိုက်တန်များမှာ နတ်ဘုရားများဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ ဂရိဒဏ္ဍာရီ နန်းသိမ်းတိုက်ပွဲတွင် ၎င်းတို့ကို ဖြုတ်ချကာ ထိုဒဏ္ဍာရီ၌ ခရိုးနပ်စ်သည် ၎င်း၏ ဖခင် ယူရေးနပ်စ်ထံမှ နန်းလု၍ စကြဝဠာကို ၎င်း၏ တပည့်တပန်းများနှင့် အုပ်ချုပ်ခြင်းများအကြောင်း၊ ခရိုးနပ်စ်နှင့် တိုက်တန် အပေါင်းအပါတစ်စုကို တိုက်ခိုက်ချေမှုန်း၍ နန်းသိမ်းကာ ဇူးစ်နှင့် အိုလံပီယာနတ်များက မင်းလုပ်အုပ်ချုပ်ခဲ့ပုံအကြောင်းများပါဝင်သည်။ နန်းသိမ်းစစ်ပွဲပြီးနောက် ခရိုးနပ်စ်နှင့်အတူ ချေမှုန်းခံရသော တိုက်တန်များကို ကမ္ဘာမြေပေါ်မှ နှင်ထုတ်ပြီး မြေအောက်ကမ္ဘာတစ်ခုဖြစ်သော တားတာရပ်စ်တွင် အကျဉ်းချထားခဲ့သည်။ သို့သော် အချို့ကို ပြန်၍ လွှတ်ပေးခဲ့သည်။ 

## မှတ်စု
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီလာ သတ္တဝါများ
ပရမ်ဆန်ယက်

**ပရမ်ဆန်ယက်** (အာရှတိုက်ရဲ့အလင်းရောင်) (ဂျာမန်ဘာသာစကားဖြင့် - Die Leuchte Asiens) သည် ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် Franz Osten and Himansu Rai ရိုက်ကူးခဲ့သည့် အသံတိတ်ရုပ်ရှင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် စာရေးဆရာ အက်ဒဝင်အာနိုး Edwin Arnold ရေးသားခဲ့သည့် အာရှတိုက်ရဲ့အလင်းရောင် (၁၈၇၉ ခုနှစ်) စာအုပ်မှ သိဒ္ဓတ္ထဂေါတမမင်းသား၏ ဘဝဇာတ်ကြောင်းကို ရိုက်ကူးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ သိဒ္ဓတ္ထဂေါတမသည် ဗုဒ္ဓဘာသာကို တည်ထောင်ခဲ့သူပြီးဖြစ် ဗုဒ္ဓ (ဘုရား) ဖြစ်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

## ထုတ်လုပ်မှု
ဤရုပ်ရှင်ကို အိန္ဒိယနှင့် ဥရောပတို့က ပူးပေါင်း၍ အိန္ဒိယသရုပ်ဆောင်များနှင့် ဂျာမန်နည်းပညာရှင်များက ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ရိုက်ကူးမှုများကို Lahore တွင် ရိုက်ကူးကြသည်။ Lahoreသည် ယခုအခါ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ နေရာပြင်ဆင်မှုများကို သရုပ်ဆောင်/ဒါရိုက်တာ Himanshu Rai၏ ဇနီးဖြစ်သည့် Devika Rani က ဖန်တီးခဲ့သည်။ ရုပ်ရှင်ကို ၁၉၂၈ ခုနှစ်‌၊ မေလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံ၌ Film Arts Guild က ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

## အနှစ်ချုပ်
အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ဗုဒ္ဓဖြစ်လာမည့် သိဒ္ဓတ္ထမင်းသားအကြောင်းကို ရိုက်ကူးထားသည်။ သူသည် ဘဝ၏ ဆင်းရဲဒုက္ခများကို သတိသံဝေဂရကာ တောထွက်၍ တရားထူးတရားမြတ်ကို ရှာဖွေပုံများကို ပုံဖော်ရိုက်ကူးထားသည်။

## ပြန်လည်ပြင်ဆင်ခြင်းနှင့် ထုတ်ဝေမှု
Arte သည် ဤရုပ်ရှင်ကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

## သရုပ်ဆောင်များ
* Seeta Devi: *Gopa*
* Himansu Rai: *Gautama*
* Sarada Ukil: *King Suddhodhana*
* Rani Bala: *Queen Maya*
* Profulla Roy

## ကိုးကား
တောင်များနေ့ (ဂျပန်)

**တောင်များနေ့** （山の日、やまのひ） သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ရုံးပိတ်ရက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။  ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်နေ့သည် တောင်များနေ့ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်（平成26年）၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် တရားဝင်ရုံးပိတ်ရက်အဖြစ် အသက်ဝင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နေ့ထူးနေ့မြတ်များ
အာဟာရဒီပနီနှင့် သီလဝိနစ္ဆယ

**အာဟာရဒီပနီနှင့်သီလဝိနစ္ဆယကျမ်း** သည် လယ်တီဆရာတော် သျှင်ဉာဏဓဇရေးသားတော်မူခဲ့သည့် ကျမ်းတစ်ဆူ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဗြောသံကြားနှင့် တရားနာ

**ဗြောသံကြားနှင့် တရားနာ**သည် မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက် 
ဧကန်ဧက မသိမမြင်ဘဲ ဗြောသံကြားရုံနှင့် တရားနာရန်ရှိသည်ဟု အထင်နှင့် ရမ်းဆပြောဆိုသကဲ့သို့ ကိုယ်တိုင် မတွေ့မမြင်ရဘဲ အထင်နှင့် ရမ်းဆပြောဆိုသည်။ 

#"မင်းတို့လက်ထပ်ပွဲကလည်း မသေမချာနှင့် ရေရေရာရာ မရှိပါဘူး။ ဗြောသံကြားနှင့် တရားနာ ဆိုတာလို တို့ဖြင့် မကြိုက်ပါဘူး။" [၁၂၈၀] ပညာအလင်း၊ ၂။ ၁။ ၇၈။
#"ပုစွန်စားရင် သွေးတက်မယ်၊ ငှက်ပျောသီးစားရင် ချွဲထတတ်သတော့ ဟူသော ဗြောသံကြားရရုံနှင့် တရားနာခဲ့ကြရင်းက သောကကြုံခဲ့ကြရတော့သည်။" [၁၃၂၇] ရှေ့သို့၊ ၇၊ ၇။ ၂၀။

## ကိုးကား
ဆော်ဗားဂဲန်

**ဆော်ဗားဂဲန်**(Sørvågen, Moskenes)သည် နော်ဝေနိုင်ငံ၊ နို့ဒ်လန်းဒ် ဖင့်လ်ကဲ့ (Nordland)၊ မော့စ်ကဲနက်စ် (Moskenes) မြူနီစီပယ်အုပ်ချုပ်ရေးဒေသတွင်ပါဝင်သော တံငါရွာတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နော်ဝေနိုင်ငံရှိ ရွာများ
Snow in the Summer

**Snow in the Summer** သည် ဆရာတော်ဦးဇောတိက (မဟာမြိုင်တောရ) ရေးသားခဲ့သည့် စာအုပ်တစ်အုပ် ဖြစ်သည်။ အနောက်နိုင်ငံမှ တပည့်တပန်းများသို့ ပေးစာသဘောမျိုး ရေးသားထားသည့် ပုံစံဖြစ်သည်။ စောင်ရေ တစ်သန်း ကျော်ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ဘာသာစကား (၁၀) မျိုးသို့ ဘာသာပြန်ဆိုထားသည်။

## ကိုးကား
ပါဒစက်တော်ရာဘုရား

ပါဒစက်တော်ရာဘုရားသည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ ပုလောမြို့နယ်၊ ပလမြို့၊  စက်တော်ရာကျေးရွာ မြိတ်-ထားဝယ် ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး နံဘေးတွင်တည်ရှိကာ ပလစက်တော်ရာဟု လူသိများခဲ့သော ကမ္ဘာလှတောင် စက်တော်ရာဘုရားသည် ပလမြို့အနောက်ဘက် (၂)မိုင်ခန့်ကွာဝေးပြီး ပုလောမြို့နယ် တောင် ဘက် (၁၆)မိုင်ခွဲခန့် ကွာဝေး၍ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပေပေါင်း(၄၂၈၀)ခန့်ရှိတည်ရှိသည်။

## ဒေသသမိုင်းအကျဉ်း 
သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ ကမ္ဘာလှတောင်ကို ရသေ့တောင်ဟု အမည်တွင်ခဲ့ရာမှ မြတ်ဗုဒ္ဓ၏ ခြေတော်ရာကို စတင်တွေရှိခဲ့သည့်အချိန်မှစ၍  ဒေသခံများက စက်တော်ရာတောင်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဘုရားတောင် ဟူ၍ လည်းကောင်း ခေါ်တွင်လာကြရာမှ တောင်ခြေအနီး၌ နေထိုင်ကြသော ကရင်လူမျိုးများက ကမ္ဗလတောင်ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ တောင်နှင့်မြောက် စီးဆင်းနေသော ချောင်းကိုအစွဲပြု၍ ကမ္ဗလတောင်ဟုခေါ်တွင်လာရာမှ ယခုအခါ ကမ္ဘာလှတောင်ဟူ၍ အဆင့်ဆင့် အမည်ခေါ်တွင်လာခဲ့သည်။

ကဏ္ဍ:တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ
သီရိလင်္ကာမဟာဗောဓိစင်တာ၊ ချန်နိုင်း

**သီရိလင်္ကာမဟာဗောဓိစင်တာ** သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ချန်နိုင်းမြို့တွင် တည်ရှိသည့် စင်တာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် Egmore တွင် တည်ရှိသည်။ သီရိလင်္ကာမဟာဗောဓိအဖွဲ့က လုပ်ဆောင်လျက်ရှိပြီး အိန္ဒိယနှင့် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံအကြား မိတ်ဆွေဖြစ်မှု အမှတ်အသားအဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။

## အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ မဟာဗောဓိအဖွဲ့
မဟာဗောဓိအဖွဲ့၏ ရုံးချုပ်သည် ကိုလမ်ဘိုမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ မဟာဗောဓိအဖွဲ့ကို အနာဂါရိကဓမ္မပါလက ၁၈၉၁ ခုနှစ် မေလတွင် ဗုဒ္ဓဂါယာနှင့် မိဂဒါဝုန်ရှိ ရှေးဟောင်းဗုဒ္ဓဌာပနာများကို ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အနာဂါရိကဓမ္မပါလသည် အဖွဲ့၏ ပထမဆုံးသော စင်တာကို ဗုဒ္ဓဂါယာတွင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ချန်နိုင်းအပါအဝင် အခြားသောမြို့များတွင်လည်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဂါယာသို့ နှစ်စဉ် လည်ပတ်လာသည့် ဘုရားဖူးများအား အကာအကွယ်ပေးခြင်း၊ ကူညီခြင်းနှင့် လမ်းညွှန်ခြင်း စသည့် လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ကြသည်။ ချင်နိုင်းစင်တာကို သီရိလင်္ကာမဟာဗောဓိအဖွဲ့၏ မတည်မှုနှင့် Sir Kent ထံမှ ငွေချေးကာ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။

## ဗုဒ္ဓကျောင်းတော်
သီရိလင်္ကာမဟာဗောဓိစင်တာ Egmore မီးရထားဘူတာ၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်ရှိ Kenneth လမ်းသွယ်တွင် တည်ရှိသည်။ ဗုဒ္ဓဗီဟာဟု အမည်ရသည့် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ငယ်သည် အိန္ဒိယမဟာဗောဓိအဖွဲ့ အဆောက်အဦး၏ အတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်းသည် ချန်နိုင်းတွင် တည်ရှိသည့် တစ်ခုတည်းသော ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် ဖြစ်သည်။ ဤရုပ်ပွားတော်သည် ရပ်နေဟန်ဖြစ်ပြီး ၁၈ ပေ မြင့်သည်။ Vesak ပွဲတော်ကို နှစ်စဉ် ကျင်းပပြီး အစီအစဉ်များကို စင်တာတွင် ကျင်းပသည်။ စင်တာတွင် ချင်နိုင်းစင်တာ၏ ဒါရိုက်တာ Ven. Ellawala Nandisvara Nayaka Thera က ဓာတ်ကြမ်းတိုက်ကုသသည့် အခမဲ့ဆေးကုခန်းကို ပြုလုပ်ထားသည်။

ကျော်ကြားသည့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓကျောင်းတော်အဖြစ် လူဦးရေ ၁၂၀၀၀၀ မှ ၁၅၀၀၀၀ အထိ စင်တာသို့ လာရောက်လည်ပတ်ကြသည်။

## တိုက်ခိုက်ခံရမှု
၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင်သီရိလင်္ကာ၌ ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှု၌ အမည်မသိ လူများက အဆောက်အဦးအတွင်း ဗုံးပစ်သွင်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ဂျွန် ဘားကို

**ဂျွန် ဆိုင်းမန် ဘားကို** ( ; ၁၉ ဇန်နဝါရီ ၁၉၆၄ မွေးဖွား) သည် ဗြိတိသျှနိုင်ငံရေးတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၁၉၉၇ နှင်ြ ၂၀၁၉ ကြားကာလများတွင် ဘက်ကင်ဟမ်ရွေးကောက်နယ်မြေ၏ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၀၉ မှ ၂၀၁၉ အထိ အောက်လွှတ်တော်တွင် သဘာပတိအဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်းရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၁ Selwyn Lloyd လက်ထက်ကတည်းက ဒုတိယ သဘာပတိဖြစ်စရာမလိုဘဲ သဘာပတိအဖြစ် တန်း၍ရွေးချယ်ခံရသော လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သဘာပတိအဖြစ် ရွေးချယ်မခံရမီ ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီ၏ အမတ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ 

လန်ဒန်အရပ် လမ်းဘ(သ်)တွင် ၁၉၈၆ မှ ၁၉၉၀ အထိလအတိုင်ပင်ခံဖြစ်ပြီး ၁၉၈၇ နှင့် ၁၉၉၂ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲများတွင် ပါလီမန်နေရာရရှိရန် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှုမရခဲ့ပေ။ ထို့နောက် ၁၉၉၇ တွင် ဘက်ကင်ဟမ်အတွက် ရွေးကောက်ခံရသည်။ နောက်ယောင်ခံအစိုးရထဲသို့ ၂၀၀၁ တွင် ဘားကို ကိုထည့်သွင်းခဲ့ကြ၍ အီယန် ဒန်ကန် စမစ်သ် နှင့် မိုက်ကယ် ဟိုးဝပ် တို့အောက်တွင်ဖြစ်၏ ။ ၂၀၀၂ နိုဝင်ဘာတွင် လိင်တူလက်ထပ်ခြင်းကို ၎င်းဧထောက်ခံမှုနှင့်ပတ်သက်သော အငြင်းပွားမှုတွင် နုတ်ထွက်ခဲ့ကာ နောက်တစ်နှစ် ၂၀၀၄ တွင် နောက်ယောင်ခံအစိုးရအဖွဲ့မှ ထုတ်ပယ်နိုင်စေရန် အလို့ငှာ ပြန်ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။  ၎င်းပါတီ၏ လက်ယာယိမ်းသည့် အပိုင်းတွင် စူးစူးစိုက်စိုက်ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သော်လည်း ၎င်း၏ စိတ်ကူးအမြင်များမှာ အချိန်ကာလ ကုန်လွန်လာသည်နှင့်အမျှ ပြောင်းလဲလာကာ ၂၀၀၉ ၌ လေဘာပါတီသို့ ပြောင်းမည်ဟူသော ကောလဟာလများထွက်လာခဲ့သည်။ သို့သော် ၎င်းက ငြင်းဆိုခဲ့၏ ။

၂၀၀၉ ဇွန်တွင် မိုက်ကယ် မာတင်သည် လွှတ်တော်သဘာပတိအဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီးနောက် ဘားကိုသည် သဘာပတိ ရွေးချယ်ပွဲသို့ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ပြီး အနိုင်ရခဲ့သည်။ ၂၀၁၀၊ ၂၀၁၅၊ ၂၀၁၇ တို့တွင်လည်း ကန့်ကွက်သူမရှိ လွှတ်တော်သဘာပတိဖြစ်လာခဲ့ပြီး ဤအချက်သည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးသည်မှ လေးကြိမ်တိုင် ရွေးချယ်ခြင်းခံရသော ပထမဆုံးသဘာပတိဖြစ်၍ ဝန်ကြီးချုပ်လေးဆက်နှင့်အတူ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော ပထမဆုံးသဘာပတိလည်းဖြစ်သည်။ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၉ တွင် ဘားကိုသည် အောက်လွှတ်တော်သဘာပတိ၊ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်မှ အောက်တိုဘာ (၃၁)တွင် နုတ်ထွက်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ နိုဝင်ဘာ Manor of Northstead ရာထူးခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်အထိ သဘာပတိအဖြစ် ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ သဘာပတိအဖြစ် (၁၀)နှစ်တာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သောကြောင့် ဘားကိုသည် (၁၅)နှစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သော အဒ်ဝပ် ဖစ်ဇ်ရွိုင်း (တာဝန်ကာလ ၁၉၂၈-၁၉၄၃)ပြီးလျှင် သက်တမ်းအကြာဆုံးသော လွှတ်တော်သဘာပတိဖြစ်သည်။ 

၂၀၁၄ တွင် ဘားကို ကို ဘက်ဒ်ဖာ့ရှီးယား တက္ကသိုလ် (Bedfordshire) ၏ အဓိပတိအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့၍ ၂၀၁၇ ဇူလိုင်တွင် အက်ဆစ်ခ်စ် တက္ကသိုလ် (Essex) အဓိပတိအဖြစ်လည်း ခန့်အပ်ခံရသည်။ ၂၀၂၀ ဇန်နဝါရီတွင် လန်ဒန်တက္ကသိုလ် ရွိုင်ရယ် ဟောလိုဝေး (ကောလိပ်)၏ နိုင်ငံရေးရာ အချိန်ပိုင်း ပါမောက္ခဖြစ်လာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ် နိုင်ငံရေးသမားများ
ဝက်စ်မင်စတာစနစ်

**ဝက်စ်မင်စတာ စနစ်** () သည် ယခု ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအရ နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်သော အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် တိုးတက်ဖြစ်ထွန်းလာသော ဥပဒေပြုမှုများကို လုပ်ဆောင်သည့် အဆင့်များ (သို့) ပါလီမန်လွှတ်တော်စနစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤဝေါဟာရသည် ဗြိတိသျှပါလီမန်၏ တည်ရှိရာ ဝက်စ်မင်စတာနန်းတော်မှ ဆင်းသက်လာသော ဝေါဟာရအသုံးအနှုန်းဖြစ်သည်။ ဗြိတိသျှအင်ပါယာ၏ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရရှိသော ယခင်ကိုလိုနီနယ်မြေအများစု၏ တစ်နိုင်ငံလုံး (သို့) တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းနယ်မြေများ၌ ဥပဒေပြုရေးတွင် ယခုတိုင် သုံးစွဲဆဲ (သို့) ယခင်ကာလက သုံးစွဲခဲ့ကြသည်။ စတင်ကျင့်သုံးခဲ့ကြသည့်နိုင်ငံ (သို့) ဒေသများမှာ ကနေဒါခရိုင်များတွင် ၁၈၄၈ တွင်လည်းကောင်း၊ ဩစတေးလျ ကိုလိုနီနယ်မြေ ခြောက်ခုတွင် ၁၈၅၅ မှ ၁၈၉၀ ကာလအတွင်းတွင်လည်းကောင်း ကျင့်သုံးခဲ့ကြသည်။ နယူးဇီလန်နိုင်ငံ သို့သော် အချို့သော ယခင်ကိုလိုနီနယ်မြေများသည် ၎င်းတို့၏ အစိုးရပုံစံကို သမ္မတစနစ် (ဥပမာ နိုင်ဂျီးရီးယား) (သို့) ပေါင်းစပ်စနစ် (တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ ကဲ့သို့) ပြောင်းလဲကျင့်သုံးခဲ့ကြသည်။ 

ဝက်စ်မင်စတာစနစ်၏ လက္ခဏာများတွင် အုပ်ချုပ်မှုပိုင်းတစ်ခုပါဝင်၍ ယင်း၌ ဥပဒေပြုရေးက အဖွဲ့ဝင်များပါဝင်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ဥပဒေပြုရေးကို တာဝန်ခံရသည်၊ ပါလီမန်အတွင်း ပြိုင်ဘက်ပါတီများရှိရသည်၊ အစိုးရခေါင်းဆောင်နှင့် မတူသော ပွဲခမ်းပွဲနားဆိုင်ရာ နိုင်ငံတော်၏ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးရှိရသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ပေါက်ဖွားခဲ့သော သမ္မတစနစ် နှင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံ အစိုးရပုံစံအခြေပြုထားသော တစ်ပိုင်း သမ္မတစနစ်များသည် ဤဝက်စ်မင်စတာစနစ်နှင့် များသောအားဖြင့် ကွာခြားသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံရေး စနစ်များ
အာ့ဗီလာမြို့ ၊ စပိန်

**အာ့ဗီလာမြို့** သည် စပိန်နိုင်ငံ ရှိမြို့တော်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ကတ်စတိုင်းနှင့် လီယွန် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတွင် တည်ရှိသည်။ အာ့ဗီလာခရိုင်၏ မြို့တော်နှင့် လူဦးရေ အများဆုံးမြို့လည်း ဖြစ်သည်။

အာဒါဂျာမြစ်၏ ညာဘက်မြစ်ကမ်းတွင် တည်ရှိသည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၁,၁၃၀ မီတာအမြင့်တွင် တည်ရှိသဖြင့် စပိန်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်မြို့တော်များတွင် အမြင့်ဆုံး ဖြစ်သည်။

၎င်း၏ အလယ်ခေတ် တံတိုင်းများကြောင့် လူသိများပြီး အာ့ဗီလာအား တခါတရံတွင် ကျောက်တုံးနှင့် သူတော်စင်များ၏ မြို့ ဟု ခေါ်ကြသည်။ စပိန်နိုင်ငံတွင် လူဦးရေအလိုက် ရိုမက်နက်စ် နှင့် ဂေါသစ် ဘုရားကျောင်း အများဆုံးမြို့ဟုလည်း ဆိုကြသည်။  ၎င်းတွင် အပြည့်အစုံရှိပြီး ထင်ရှားသော အလယ်ခေတ် မြို့တော်ခန်းမရှိပြီး ရိုမက်နက်စ် စတိုင်ဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။ စာရေးဆရာ ဂျိုဆေး မာတီနက်ဇ် ရူးရစ်ဇ် က သူ၏ "ကက်စတီလန် ဝိဉာဉ်" အမည်ရသည့် စာအုပ်တွင် "စပိန်နိုင်ငံတွင် ၁၆ ရာစု အဆန်ဆုံးမြို့"​ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ထို့ပြင် အာ့ဗီလာ လော့စ် ကာဘာလဲယို (နိုက်သူရဲကောင်းတို့၏ အာ့ဗီလာ)​၊​ အာ့ဗီလာ ဒယ် ရေး (ဘုရင်၏ အာ့ဗီလာ) နှင့် အာ့ဗီလာ ဒီ လော့စ် လီလက်စ် (သစ္စာခံတို့၏ အာ့ဗီလာ) ဟုလည်း ခေါ်ကြပြီး ထိုအမည်များသည် မြို့၏ အလံတွင် ဖော်ကျူးထားသည်။

အမေရိကန် သရုပ်ဆောင် ဒါရိုက်တာအော်ဆန်ဝဲလ် က အာ့ဗီလာအား သူအနေချင်ဆုံးမြို့ဟု ဆိုခဲ့ဖူးပြီး "ထူးဆန်းသော ကြေကွဲဖွယ်နေရာ" ဟု ဆိုသည်။ ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိသော "သန်းခေါင်ယံ အသံများ"​ရုပ်ရှင်၏ အခန်းများကို အာ့ဗီလာတွင် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။

၁၉၈၅တွင် အာ့ဗီလာအား ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ မူလအစက တံတိုင်းခေတ်ထားသော မြို့တော်နှင့် ဘုရားကျောင်း ၄ ခု ပါဝင်သော်လည်း ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာစာရင်းတွင် ပါဝင်သော ဘုရားရှိခိုးကျောင်းများကို နောက်တွင် ထပ်မံတိုးချဲ့ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ရဟန်းတော်များဆိုင်ရာ စာမေးပွဲများ

**ရဟန်းတော်များဆိုင်ရာ စာမေးပွဲများ** ဆိုသည်မှာ သံဃာတော်များကို အရည်အချင်းသတ်မှတ်ခွဲခြားရန်အတွက် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျင့်သုံးသော နှစ်စဉ်ကျင်းပသည့် စာမေးပွဲစနစ်ဖြစ်သည်။ ဤသို့စာမေးပွဲများကျင်းပခြင်းကို စတင်ခဲ့သည်မှာ ၁၆၄၈ခုနှစ်ကပင်ဖြစ်၍ ယင်းစနစ်ကို မျက်မှောက်ခေတ်ကာလတွင်လည်း ဆက်လက်ကျင့်သုံးကြပြီး စာမေးပွဲများကို သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာနက အဓိကအားဖြင့် ကျင်းပပေးသည်။

## သမိုင်း 
သံဃာတော်များနှင့်ပတ်သက်သော စာမေးပွဲများကျင်းပခြင်း ဓလေ့သည် ဒုတိယအင်းဝခေတ် ခေါ် ညောင်ရမ်းမင်းဆက် ကာလလောက်မှ စတင်သည်ဟု ဆိုနိုင်ကာ ရှေးခေတ်ဘုရင်မင်းများသည် ပါဠိစာပေကို အားပေးအားမြှောက်ပြုရန်အတွက် ဖြစ်သည်။ အောင်မြင်သော စာသင်သားရဟန်းများကို အသိမှတ်ပြုခြင်း၊ ဘွဲ့တံဆိပ်၊ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း စသဖြင့် ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။

၁၈၈၆ ကုန်းဘောင်မင်းဆက် အဆုံးသတ်သောအခါ ဤစနစ်မှာ ယာယီရပ်တန့်သွားခဲ့သော်လည်း ကိုလိုနီခေတ်တွင် မြန်မာဘုန်းကြီးကျောင်းများ၏ လောကီ၊ လောကုတ္တရာပညာရေးကို အားပေးချီးမြင့်ရန် အတွက် သက်ဆိုင်ရာတာဝန်ရှိသူများက စာမေးပွဲစနစ်ကို ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ခဲ့ကြ၏ ။ သံဃာတော်များဆိုင်ရာ စာမေးပွဲများကို နယုန်လတွင် ကျင်းပလေ့ရှိခဲ့ကြပြီး ဖြေဆိုရာသည်မှာ ဗုဒ္ဓဘာသာကျမ်းစာများဖြစ်သော သုတ္တန်၊ ဝိနည်း၊ အဘိဓမ္မာ တို့မှ ဖြစ်သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ဤအဆင့်စာမေးပွဲများ၌ အဆင့်သုံးဆင့်ရှိကာ ဝိနယ၊ ပါဠိသဒ္ဒါ၊ ဇာတကပုံပြင်များနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျမ်းများမှ အသိပညာကို စစ်ဆေးခြင်းဖြစ်သည်။

အောင်မြင်သော ရဟန်းများကို 'ဓမ္မာစရိယဘွဲ့' အပ်နှင်းသည်။ အာဂုံပြန်ဆိုနှင့် သဘောရေးဖြေ စာမေးပွဲများကို ရန်ကုန်မြို့ ကမ္ဘာအေးဘုရားရှိ မဟာပါသဏလိုဏ်ဂူတော် တွင် (၃၃)ရက်တာကျင်းပကြကာ အချိန်မှာ ဒီဇင်ဘာလဖြစ်သည်။ 

ဤစာမေးပွဲ၏ ကျယ်ပြန့်မှုအတိုင်းအတာမှာ ကျမ်းစာပေါင်း (၂၀၀) ကျော် စကားလုံးအားဖြင့် ၂.၄ သန်း ပမာဏကို အသံထွက်မှန်မှန်ကန်ကန် အထစ်အငေါ့မရှိ အလွတ်ရွတ်ဆိုရသည်။ ဖြေဆိုသူသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာ ဓမ္မကျမ်းစာများကို ပြောင်မြောက်စွာ နားလည်ရန်လိုအပ်သည်။ အလွန်တရာခက်ခဲသည့် ဤစာမေးပွဲကို ပထမဆုံးအောင်မြင်သူသည် မင်းကွန်းဆရာတော် အရှင် ဝိစိတ္တသာရာဘိဝံသ ဖြစ်ကာ ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်သည်။ ပိဋကတ် တစ်ပုံ၊ နှစ်ပုံ၊ သုံးပုံ အောင်မြင်သော ရဟန်းတော်ကို ကနက္ကဒဏ်ထီးဖြူတော် တစ်လက်၊ နှစ်လက်၊ သုံးလက် စသဖြင့် ချီးမြင့်သည်။

## အခြားကျော်ကြားသော စာမေးပွဲများ 
အခြားကျော်ကြားသော စာမေးပွဲများ၌ မန္တလေးမြို့ ပရိယတ္တိသာသနဟိတအသင်းက ကျင်းပသော 'သကျသီဟ' စာပြန်ပွဲနှင့် ရန်ကုန်မြို့ ရွှေတိဂုံဂေါပကအဖွဲ့က ကမကထပြုကျင်းပသော 'စေတိယင်္ဂဏ ပရိယတ္တိ ဓမ္မာနုဂ္ဂဟ စာလျှောက်မေးပွဲ'များ ပါဝင်သည်။ ဤစာမေးပွဲကို အောင်မြင်သော ရဟန်းများကို 'အဘိဝံသ' နောက်ဆက် ဘွဲ့တံဆိပ် ချီးမြင့်သည်။ 

ဤစာမေးပွဲများကို မြန်မာပြည်၌ တန်ဖိုးထားကြပြီး ဖြေဆိုသူရဟန်း၏ ပိဋကတ်ဉာဏ်ရည်ကို စစ်ဆေးရန်ဖြစ်ကာ အဆင့်နှစ်ဆင့်ပါဝင်ရာ ပထမအဆင့်မှာ သက်တော် (၂၇)နှစ် ပြည့်မီရမည်ဖြစ်ပြီး ဒုတိယအဆင့်မှာ သက်တော် (၃၅)နှစ် ရှိရမည်ဖြစ်သည်။

## ရဟန်းတော်များဆိုင်ရာ ဘွဲ့တံဆိပ်များ 
ဓမ္မာစရိယနှင့် အထက်စာမေးပွဲများကို အောင်မြင်စွာဖြေဆိုနိုင်သော ရဟန်းသည် အောက်ပါဘွဲ့တံဆိပ်များကို ရရှိပေမည်။ (အမြင့်ဆုံးအဆင့်မှ နိမ့်ရာသို့)
:
# တိပိဋကဓရ တိပိဋကကောဝိဒ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်များ
## ဓမ္မဘဏ္ဍာဂါရိက
## မဟာတိပိဋကကောဝိဒ
## တိပိဋကကောဝိဒ
### အဘိဓမ္မကောဝိဒ
## တိပိဋကဓရ
### အဘိဓမ္မိက
## ဒီဃနိကာယကောဝိဒ
## ဒီဃဘာဏက
## ဝိနယကောဝိဒ
## ဝိနယဓရ
# ဓမ္မာစရိယ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်များ
## သာသနတက္ကသီလဓမ္မာစရိယ
## သကျသီဟ ဓမ္မာစရိယ၊
## ‌ေတိယဂ်ဏ ဓမ္မာစရိယ
## သာသနဓဇ သိရီပဝရဓမ္မာစရိယ
## သာသနဓဇဓမ္မာစရိယ

## References 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ဩရွာ၊ မော့စ်ကဲနက်စ်

**ဩရွာ**(Å, Moskenes)သည်
နော်ဝေနိုင်ငံ၊ နို့ဒ်လန်းဒ် ဖင့်လ်ကဲ့
(Nordland)၊ မော့စ်ကဲနက်စ်
(Moskenes) မြူနီစီပယ်အုပ်ချုပ်ရေးဒေသတွင်ပါဝင်သော
တံငါရွာတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နော်ဝေနိုင်ငံရှိ ရွာများ
ဖိုးရှမ်းဘုရား ကမ်းခြေ

**ဖိုးရှမ်းဘုရားကမ်းခြေ** သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးရှိ ပင်လယ်ကမ်းခြေတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကမ်းခြေသည် မြိတ်ခရိုင် အတွင်းရှိ ပုလောမြို့နယ် ရှပ်ပုံရွာတွင် တည်ရှိသည်။ ရှပ်ပုံရွာ၏အနောက်ဘက် (၁၃) မိုင်ကျော်ခန့်အကွာတွင် ကပ္ပလီပင်လယ်ပြင်ကြီးအား မျက်နှာမူထားလျှက် တည်ရှိပြီး ကွန်ကရစ်လမ်းခင်းထားသော ကြောင့် မော်တော်ယာဉ်နှင့် ဆိုင်ကယ်များဖြင့် အလွယ်တကူ ရာသီ မရွေးသွားလာနိုင်သည်။ ပုလောမြို့ မှ ရပ်ပုံရွာအား ဖြတ်ကျော်ပြီး သွားရမည် ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ရေတက်ချိန်များတွင် ပင်လယ်ကမ်းခြေမှ ရေလယ်ဘုရား တည်ရှိရာ ကျွန်းသို့ဝါးနှင့်သစ်သားတို့ဖြင့် ဆောက်လုပ်ထားသည့် တံတားပေါ်မှဖြတ်သန်းသွားလာ ရပြီး ရေကျချိန်များတွင် သဲသောင် ပြင်မှ လမ်းလျှောက်ကာ ရေလယ် ကျွန်းပေါ်ရှိ သမုတ်တောင်ထိပ်၌ တည်ထားကိုးကွယ်ထားသည် ရှေး ဟောင်း ဖိုးရှမ်းဘုရားအား ဖူးမြော် ကြည်ညိုနိုင်သည်။

ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကမ်းခြေများ
ထရူးဒို့စ်ဒေသရှိ ပန်းချီဆွဲထားသော ဘုရားရှိခိုးကျောင်းများ

**ထရူးဒို့စ်ဒေသရှိ ပန်းချီဆွဲထားသော ဘုရားရှိခိုးကျောင်းများ** သည် ဆိုက်ပရပ်စ်နိုင်ငံ အလယ်ပိုင်း ထရူးဒို့စ်တောင်တန်းများတွင် တည်ရှိသော ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုအဆောက်အဦး အစုအဝေးတွင် ဘိုင်ဇန်တိုင်းခေတ် နှင့် ဘိုင်ဇန်တိုင်းခေတ်လွန် မှန်စီရွှေချများဖြင့် မွမ်းမံထားသည့် ဘိုင်ဇန်တိုင်း ဘုရားကျောင်း နှင့် ဘုန်းကြီးကျောင်း ၁၀ ခုပါဝင်သည်။ ထို အဆောက်အဦးတို့မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။

#ရုဖ်မှ စိန့်နီကိုလပ်စ်၏ ဘုရားကျောင်း၊​ကာကိုပက်ထရီးယား
#အာဂျီယို့စ် အိုင်အိုယန်နစ် ( စိန့်ဂျွန်) လမ်ပါဒစ်စတစ် ဘုန်းကြီးကျောင်း၊ ကာလိုပါနာဂျီအိုတစ်
# ပါနာဂီးယား (အပျိုစင်) ဖော်ဗွီယိုတစ်ဆာ (အာစီနိုး) ဘုရားကျောင်း၊ နီကီထရိုင်
# ပါနာဂီးယား (အပျိုစင်) တိုး အာရာကိုး  ဘုရားကျောင်း၊ လန်ဂေါဒီးယား
# ပါနာဂီးယား (အပျိုစင်) ဘုရားကျောင်း၊ မော်တိုးလပ်စ်
# အာ့ချ်အန်ဂျလို မိုက်ကယ် (အာ့ချ်အန်ဂျယ် မိုက်ကယ်) ဘုရားကျောင်း၊ပီဒိုးလပ်စ်
# တီမီယို့စ် စထရာဗို့စ် (မြင့်မြတ်သော လက်ဝါးကပ်တိုင်)​ဘုရားကျောင်း၊​ ပီလန်ဒရီ
#ပါနာဂီးယား (အပျိုစင်)​ပိုဒီသိုး၊ ဂါလာတာ
#စထရာဗရော့စ် ( မြင့်မြတ်သော လက်ဝါးကပ်တိုင်) ဘုရားကျောင်း၊ ပလက်တာနစ်တာစာ
#အာဂီယာ ဆိုတီယာ (ကယ်တင်ရှင်၏ ပုံပြောင်းလဲခြင်း) တိုး ဆိုတီရော့စ် ဘုရားကျောင်း၊ ပါလိုင်ချိုရီ အိုရိန်းနစ်

အစပိုင်း ၁၉၈၅ က ယူနက်စကိုမှ ဘုရားကျောင်း ၉ ခုကိုသာ ထည့်သွင်းခဲ့သော်လည်း ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ပလိုင်ချိုရီ ဘုရားကျောင်း ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ပါနာဂီးယား ခရိုင်ဆိုကော်ဒါလီယိုတစ်ဆာ ဘုရားကျောင်၊​ဆပီးလီးယားကို ၂၀၀၂ တွင် ထပ်မံတိုးချဲ့ရန် အတွက် စာရင်းသွင်းခဲ့သော်လည်း လက်ရှိတွင် ယာယီစာရင်း၌သာ ပါဝင်နေသေးသည်။

## ကိုးကား
ဆုံးစမဲ့ ကြည့်မှန်

**ဆုံးစမဲ့ ကြည့်မှန်** () သည် နှစ်ခု (သို့) နှစ်ခုထက်ပိုသော ကြည့်မှန်များကို အပြိုင်ဖြစ်စေ အပြိုင်နီးပါးဖြစ်စေ နေရာထားလျှက် ပေါ်လာသော ပုံရိပ်သည် အဆုံးဆမဲ့တစ်နေရာအထိ ပို၍ ပို၍ သေးငယ်သွားသည့်ဟန်ဖြစ်စေရန် ဖန်တီးထားခြင်းဖြစ်သည်။ များသောအားဖြင့် ဆုံးစမဲ့ ကြည့်မှန်၏ အရှေ့မှန်သည် တစ်ပိုင်းငွေရောင်ဖြစ် (တစ်ဖက်ကိုသာမြင်သော မှန်) နေတတ်သော်လည်း ဤအကျိုးသက်ရောက်မှုကို ဖြစ်စေရန်အတွက်တော့ မလိုအပ်ပေ။ အနုပညာလက်ရာပစ္စည်းများတွင် ဤအသွင်မျိုးကို ဒရော့စတာ အထူးပြုချက် (Droste effect) ဟူ၍ ခေါ်တွင်လာခဲ့ကြသည်။ ဆုံးစမဲ့ ကြည့်မှန်များကို ရံဖန်ရံခါတွင် အနုပညာလက်ရာများ (သို့) အခန်းတွင်း အမြင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အထူးပြုမှုတစ်ခုကို ထင်ရှားစေရန်အတွက် အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။

## ဖော်ပြချက်
ယခင်က စံအဖြစ်သုံးကြသော ဆုံးစမဲ့ ကြည့်မှန်ပါသောပစ္စည်းတစ်ခုတွင် မီးသီး၊ အယ်လ်အီးဒီ မီးလုံး (သို့) အခြားမီးထိုးနိုင်သောအရာများကို လုံးဝအလင်းပြန်သော() မှန်၏ အဖျားအနားတစ်လျှောက်တွင် ထားရှိကာ ဒုတိယတစ်ခုဖြစ်သော တစ်ပိုင်းအလင်းပြန် (partially reflective) 'တစ်ဖက်မြင် မှန်' (one-way mirror) ကို ပထမမှန်၏ အရှေ့ ခပ်နီးနီးတွင် အပြိုင်သဘောမျိုးဖြင့် ထားရှိသည်။ အပြင်မှကြည့်သူတစ်ဦးက တစ်ပိုငါးအလင်းပြန်မှန်မျင်နှာပြင်ကို ကြည့်ရှုသောအခါအလင်းသည် ဆုံးစမဲ့စွာ မှောင်ဝင်သွားသည့်အထင်မျိုးပေးသဖြင့် မီးချောင်းများဖြင့် တစ်လျှောက်တပ်ဆင်ဖားသော ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းနက်နက်တစ်ခု၏ အသွင်မျိုးထုတ်လုပ်ပေးသည်။

မှန်များကို အပြိုင်အနေအထား တိတိကျကျမရှိလျှင်နှင့် ယင်းအစား ထောင့်အနည်းငယ်မျှ စောင်းနေလျှင် ယခင်ဆိုထားသော ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းအမြင်ပုံစံသည် တစ်ဖက်သို့ အဆင့်ဆင့် အနန္တအထိ စွေသွားမည်ဖြစ်သည်။ 

နောက်တစ်မျိုးဆိုရလျှင် မှန်များစွာ (နေရာတကျ)တပ်ထားသော အခန်းမျိုး၊ အချို့သော ဓာတ်လှေကားများနှင့် အဝတ်စားလဲခန်းအချို့တို့မှာကဲ့သို့ 'လုံးဝအလင်းပြန်သည့် အပြိုင်ကြည့်မှန် နှစ်ချပ်' ကြား၌ ကြည့်ရှုသူက ရပ်၍ ကြည့်လျှင် အပေါ်၌ ဖော်ပြထားသော မြင်ကွင်းပြုလုပ်ချက်မျိုးကို မြင်နိုင်သည်။ အချို့သော အဆောက်အဦးများရှိ အဝကျဉ်းဖြတ်သန်းရသည့် အခန်း၏ ဖန်နံရံမှာကဲ့သို့ အပြိုင်ရှိနေသော  အလင်းပြန်နိုင်သည့် မျက်နှာပြင်နှစ်ခုကြားကို ရပ်၍ကြည့်ပါကလည်း ဤသို့သော အမြင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အားပျော့ပျော့အသွင်မျိုးကို ရှုမြင်နိုင်သည်။ တစ်ပိုင်းအလင်းပြန် မှန်များသည် ဤအာရုံခံစားမှုကို ပေးစွမ်းနိုင်ကာ ပတ်ဝန်းကျင်သို့ မှန်မှတစ်ဆင့် မြင်ရသည့်မြင်ကွင်း၏ မြင်ကွင်းအနှောက်အယှက် (visual noise) က အားပျော့စေသည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမြင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လှည့်စားမှုများ
လေးထောင့်ကွက် လှည့်စားမှု

**လေးထောင့်ကွက် လှည့်စားမှု** () သည် ဂရစ်ဒ်ဟုခေါ်သော လေးထောင့်ကွက်များမှ လူ၏အမြင်အာရုံကို လှည့်စားခြင်းဖြစ်သည်။ အသုံးများဆုံး ပုံစံနှစ်ခုမှာ **ဟားမန်း လေးထောင့်ကွက် လှည့်စားမှု** (Hermann grid illusion) နှင့် **တလက်လက်တောက် လေးထောင့်ကွက် လှည့်စားမှု** (scintillating grid illusion) တို့ဖြစ်ကြသည်။ 

## ဟားမန်း လေးထောင့်ကွက် လှည့်စားမှု
ဟားမန်း လေးထောင့်ကွက် လှည့်စားမှုသည် Ludimar Hermann က ၁၈၇၀ တွင်ထုတ်ဖော်တင်ပြခဲ့သော  အမြင်ဆိုင်ရာ လှည့်စားမှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ လှည့်စားမှုမှာ အနက်ရောင်နောက်ခံတွင် အဖြူရောင် (အလင်းသွင်းထားသည့် အရောင်) လေးထောင့်ကွက် စုံမှတ်များကို ကြည့်လျှင် ပေါ်လိုက်ပျောက်လိုက် မီးခိုးရောင်အကွက်ကလေးများကို တွေ့မည်ရသည့် ပုံစံရှိသည်။ စုံမှတ်တစ်ခုကို တိုက်ရိုက်ကြည့်ရှုပါက ထိုမီးခိုးရောင်အကွက်လေးများ ပျောက်သွားသည်။ 

## တလက်လက်တောက် လေးထောင့်ကွက် လှည့်စားမှု
တလက်လက်တောက် လေးထောင့်ကွက် လှည့်စားမှုသည် E. and B. Lingelbach နှင့် M. Schrauf တို့က ၁၉၉၄ တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိသော အမြင်ဆိုင်ရာ လှည့်စားမှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဟားမန်း လေးထောင့်ကွက် လှည့်စားမှု၏ မူကွဲတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ သို့သော် မတူညီသည့် ဂုဏ်သတ္တိများရှိ၏ ။

အနက်နောက်ခံတွင် ထောင့်မှန်ကျဖြတ်လျက် ရှိသော မီးခိုးရောင်မျဉ်းများ၏ ဆုံမှတ်ပေါ်၌ အဖြူရောင် အချပ်ပြားဝိုင်းများ ထပ်နေစေခြင်းဖြင့် ဤစနစ်ကို တည်ဆောက်ထားသည်။ ကြုံရာကျပန်း မျဉ်းဖြတ်ဆုံမှတ်များ၌ အနက်ရောင် အစက်များ ပေါ်လိုက် ရုတ်တရက်ပျောက်သွားလိုက် ဖြစ်နေတတ်သည့် လှည့်စားမှုသဘောကြောင့် 'တလက်လက်တောက်' ဟူ၍ ကင်ပွန်းတပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ လူတစ်ဦးသည် ၎င်း၏မျက်လုံးအစုံကို ဆုံမှတ်တစ်နေရာတည်းသို့ တိုက်ရိုက် ကြည့်ရှုသောအခါ အနက်စက်များ ပေါ်မလာတော့ပေ။ အကယ်၍ ဤပုံမှ အလွန်အမင်းနီးကပ်စွာသော်လည်းကောင်း အလွန်တရာဝေးသည့်နေရာမှ ကြည့်လျှင်သော်လည်း အနက်စက်များ ပျောက်သွားသည်။ 

## ကွာခြားချက်
အထက်ပါ နှစ်ခု၏ ကွာခြားချက်မှာ 'တလက်လက်တောက် လှည့်စားမှု' ၌ ဆုံမှတ်များတွင် ယခင်ကတည်းက အစက်များရှိနေပြီးဖြစ်၍ 'ဟားမန်း လှည့်စားမှု' တွင် ဆုံမှတ်များ၌ အစက်များ အစကတည်းက မရှိပေ။ တူညီမှုရှိသောကြောင့် ဤနှစ်ခု၏ အမည်ကို အပြန်အလှန်သုံးစွဲကြသည်။ 'တလက်လက်တောက် လှည့်စားမှု' နှင့် 'ဟားမန်း လှည့်စားမှု' နှစ်ခုလုံး၌ ထီးတည်းတည်ရှိသော ဆုံမှတ်တစ်ခုဖြင့် အာရုံလှည့်စားမှုဖြစ်ပေါ်မလာပေ။ လေ့လာမှုများက အကြံပြုသည်မှာ တလက်လက်တောက် လှည့်စားမှုရစေရန် အနည်းဆုံး  ပမာဏဖြင့် ဆုံမှတ်များကို နေရာထားရမည်ဖြစ်ကာ အပေါ်မှ အဖြူချပ်များတင်ထားပေးရမည်။

## သဘောတရားများ
နှစ်ခုစလုံး၏ အမြင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လှည့်စားမှုအကျိုးသက်ရောက်မှုကို အာရုံကြော လုပ်ငန်းစဉ် lateral inhibition က များသောအားဖြင့် ဖြေရှင်းနိုင်သည်။ အမြင်စနစ်တစ်ခုတွင် နေရာ (point) တစ်ခု၌ စူးစိုက်မှုသည် အာရုံခံတစ်ခုဖြစ်သော receptorတစ်ခု၏ ရလဒ်မဟုတ်ပေ။ သို့ရာတွင် receptor များစွာ (အုပ်စု) က receptive field ဟုခေါ်သော အာရုံခံရာအပိုင်းမှ လှုံ့ဆော်မှုများကို တုံ့ပြန်သဖြင့် ဤရလဒ်မျိုးဖြစ်ပေါ်လာသည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမြင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လှည့်စားမှုများ
ကြိုးကြာခေါင်းမည်း

**ကြိုးကြာခေါင်းမည်း** (Common crane) သည် ကြိုးကြာမျိုးနွယ်ဝင်ငှက်တမျိုးဖြစ်ပြီး ရုရှားနိုင်ငံ၊ ယူရေးရှားနှင့် မြောက်အမေရိကတိုက်တို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြိုးကြာ၊ ရေကြက်ဒုံနှင့် အလားတူငှက်များ
ကဏ္ဍ:ယူရေးရှားတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ရုရှားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:မြောက်အမေရိကတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ဂျိုးဆက်ဂိုးစတိန်း

**ဂျိုးဆက်ဂိုးစတိန်း** (၁၉၉၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၀ ဖွား) သည် ပထမဆုံးသော အမေရိကန်လူမျိုး ဝိပဿနာတရားပြဆရာ ဖြစ်သည်။ ဂျက်ကွန်ဖီး၊ ရှာရွန်ဆက်ဘတ် (Sharon Salzberg) တို့နှင့် Insight Meditation Society (IMS) ကို ပူးပေါင်းတည်ထောင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် သက်ဆိုင်သည့် များစွာသောစာအုပ်များကို ရေးသားခဲ့သည့် ထင်ရှားသည့် စာရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်ပြီး IMS ၏ နည်းပြဆရာလည်း ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းသို့ ဝိပဿနာတရား ပျံ့နှံ့အောင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။

သူ၏ ထုတ်ဝေခဲ့သည့် စာအုပ်များတွင် အနောက်နိုင်ငံသားတို့အား ထေရဝါဒ၏ အခြေခံအယူအဆများ၊ လေ့ကျင့်မှုများနှင့် တန်ဖိုးများအကြောင်းကို မိတ်ဆက်ထားသည်။ သူ၏ ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သည့် One Dharma သည် ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ တိဘက်ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာတို့ကို ပေါင်းစပ်ကာ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားမှုကို  ဖော်ပြခဲ့သည်။

## အတ္ထုပ္ပတ္တိ(နှစ်အလိုက်)
*၁၉၄၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၀ ရက် - နယူးယောက်မြို့၏ ကတ်စကေးတောင်တန်း (Catskill) တွင် မွေးဖွားကြီးပြင်းခဲ့သည်။
*၁၉၆၅ ခုနှစ် - ကိုလမ်ဘီယတက္ကသိုလ်မှ စိတ်ပညာဘာသာရပ်ဖြင့် ဘွဲ့ရခဲ့သည်။
*၁၉၆၅ ခုနှစ် - ထိုင်းနိုင်ငံရှိ  Peace Corps သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုအခါမှစ၍ ဗုဒ္ဓဘာသာကို စိတ်ဝင်တစား ရှိခဲ့သည်။ Peace Corps မှ ထွက်ခွါပြီးနောက် သူသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ခုနစ်နှစ် တရားအားထုတ်မှုကို သင်ယူလေ့ကျင့်ခဲ့သည်။
*၁၉၇၄ ခုနှစ် - ကိုလိုရာဒို (Colorado)၊ ဘွတ်ဒါ (Boulder) ရှိ Chogyam Trungpa ၏ နရိုပအင်စတီကျု (Naropa Institute) တွင် သင်ကြားမှုများ စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် ဝိပဿနာတရားများ ပြသခဲ့သည်။
*၁၉၉၈ ခုနှစ် - ကာလရှည် လူမှုစောင့်ရှောင့်မှုများဆောင်ရွက်ရန် IMS တောရစောင့်ရှောင့်ရေး (IMS Forest Refuge) ကို ပူးပွဲတည်ထောင်ခဲ့သည်။

## တရားလေ့ကျင့်မှု
ဂိုးစတိန်းသည် မူလက "မမွေးဖွားမှု" (unborn)၊ သုညတ(zero) နှင့် အနတ္တ(no self) စသည်တို့တွင် အလေ့အလာ ရှိခဲ့သည်။ သူသည် နှစ်များစွာ သုံးလတရားစခန်းလေ့ကျင့်ခဲ့သည်။ သူသည် "ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် ပျော်ရွှင်မှုတို့ဆိုသည်မှာ ကျွန်ုပ်တို့၏ စိတ်၏ အရည်အသွေးနှင့်သာ သက်ဆိုင်ပြီး ကျွန်ုပ်တို့၏ ပိုင်ဆိုင်မှုနှင့် မသက်ဆိုင်ပေ" ဟု ဆိုသည်။ သူ၏ စာအုပ်ဖြစ်သည့် **သတိရှိခြင်း (Mindfulness)** သည် မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ္တန်ကို အခြေခံကာ ရေးသားထားသည်။

## ဆရာများ
၁၉၆၇ ခုနှစ်ကတည်းက ဂိုးစတိန်းသည်  အိန္ဒိယ၊ မြန်မာနှင့် တိဘက်တို့မှ ထင်ရှားသည့် ဆရာများထံမှ တရားအားထုတ်သည့် မတူညီသည့် ပုံစံအမျိုးမျိုးကို လေ့ကျင့်ခဲ့သည်။ သူ၏ ဆရာများမှာ Anagarika Sri Munindra, ဆရာကြီး ဦးဂိုအင်ကာ နှင့် ဆရာတော် ဦးပဏ္ဍိတ တို့ ဖြစ်သည်။

## ရေးသားထုတ်ဝေမှုများ (တစိတ်တဒေသမျှသာ၊ နှစ်အလိုက်စဉ်ထားသည်)
*The Experience of Insight: A Simple and Direct Guide to Buddhist Meditation (1976)
*
*
*
*Insight Meditation: A Step-By-Step Course on How to Meditate (2002), with Sharon Salzberg 
*One Dharma: The Emerging Western Buddhism (2002)
*A Heart Full of Peace (2007)
*

## ကိုးကား
အမြင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လှည့်စားမှု

: this video produces a distortion illusion when the viewer looks away after watching it.
File:Mond-vergleich.svg|Ebbinghaus illusion: the orange circle on the left appears smaller than that on the right, but they are in fact the same size.
File:Café wall.svg|Café wall illusion: the parallel horizontal lines in this image appear sloped.
File:Optical-illusion-checkerboard-twisted-cord.svg|Checker version: the diagonal checker squares at the larger grid points make the grid appear distorted.
File:Optical-illusion-checkerboard-twisted-cord2.svg|Checker version with horizontal and vertical central symmetry
File:Lilac-Chaser.gif|Lilac chaser: if the viewer focuses on the black cross in the center, the location of the disappearing dot appears green.
File:Motion illusion in star arrangement.png|Motion illusion: contrasting colors create the illusion of motion.
File:Subjectively constructed water-color.svg|Watercolor illusion: this shape's yellow and blue border create the illusion of the object being pale yellow rather than white
File:Optical illusion - subjectively constructed cyan sqare filter above blue cirles.gif|Subjective cyan filter, left: subjectively constructed cyan square filter above blue circles, right: small cyan circles inhibit filter construction
File:Pinna's illusory intertwining effect.gif|Pinna's illusory intertwining effect and Pinna illusion (scholarpedia).(The picture shows squares spiralling in, although they are arranged in concentric circles.)
File:Politeness simulation (LOC cph.3g08085).gif|Optical illusion disc which is spun displaying the illusion of motion of a man bowing and a woman curtsying to each other in a circle at the outer edge of the disc, 1833
File:Hybrid image decomposition.jpg|A hybrid image constructed from low-frequency components of a photograph of Marilyn Monroe (left inset) and high-frequency components of a photograph of အိုင်းစတိုင်း (right inset). The Einstein image is clearer in the full image.
File:Roman geometric mosaic.jpg|An ancient Roman geometric mosaic. The cubic texture induces a Necker-cube-like optical illusion.
File:Optical illusion created by spinning disks.webm| A set of colorful spinning disks that create illusion. The disks appear to move backwards and forwards in different regions.
File:Revolving circles.svg|Pinna-Brelstaff illusion: the two circles seem to move when the viewer's head is moving forwards and backwards while looking at the black dot.
File:Spinning Dancer.gif|The Spinning Dancer appears to move both clockwise and counter-clockwise
File:Europe 2007 Disk 1 340.jpg|Forced perspective: the man is made to appear to be supporting the Leaning Tower of Pisa in the background.
File:Grid_illusion.svg|တလက်လက်တောက် လေးထောင့်ကွက် လှည့်စားမှု: Dark dots seem to appear and disappear rapidly at random intersections, hence the label "scintillating".

## ကိုးကား
*
ဆယ့်နှစ်ရာသီဖွဲ့ ပေါင်းချုပ်

***ဆယ့်နှစ်ရာသီဖွဲ့ ပေါင်းချုပ်***သည် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ဟံသာဝတီပုံနှိပ်တိုက်က ထုတ်ဝေသော၊ လှသမိန် စုဆောင်းတည်းဖြတ်သည့် ၁၇၉ မျက်နှာပါ စာအုပ် ဖြစ်သည်။ ခေါင်းစဉ်အပြည့်အစုံမှာ *မြန်မာ့စာပေသမိုင်းဝင် ရှေးစာဆိုတော်များ၏ ဆယ့်နှစ်ရာသီဖွဲ့ ပေါင်းချုပ်* ဖြစ်သည်။

## အကြောင်းအရာ
အက္ခရာဗန္ဓ၊ သဒ္ဒအလင်္ကာတို့၌ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာလှသော ကဗျာကဝိတို့က ဩကာသလောက၏ ငေးမောအံ့ဩဖွယ် ကောင်းသော ရာသီအလှအပကို မြန်မာ့လများ ဖြစ်ကြသော တန်ခူးမှစ၊ တပေါင်းထိ ဆယ့်နှစ်လ တစ်လချင်းစီဝယ်  စုံစေ့အောင် ဖော်ကျူးထားသည်။ ရှေးခေတ်ကတည်းက ကျော်ကြားထင်ရှား ကဗျာစာဆိုတော်များ၏ လက်ရာများကို မပျောက်ပျက်စေရန် စုစည်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။

## ဆယ့်နှစ်ရာသီဖွဲ့ စာဆိုရှင်များ
# နဝဒေး (၈၅၀ ခန့်)နရပတိစည်သူလက်ထက်
# ဦးအောင်ကြီး
# ဦးယာ
# မယ်ခွေ
# ဦးကြင်ဥ
# ဘိုးသူတော်ဦးမင်း
# မဟာအတုလမင်းကြီး
# လူဦးမင်း
# ဉာဏ်ဝန်ကြီးဦးဖြေ
# ဦးပုည
# ဖိုးဝဇီရ
# ဦးကြော့
# ဦးဖက်
# ကင်းဝန်မင်းကြီး

## ပါဝင်သော ကဗျာအမျိုးအစားများ
# ပိုဒ်စုံရတု
# အဖြည့်ခံရတု
# လူးတား 
# အဲချင်း
# လေးချိုး
# သဖြန်
# လွမ်းချင်း
# ခွန်းထောက်
# တေးထပ်
# ရှစ်ဆယ်ပေါ်တေးထပ်
# တေးရိုး
# တေးတွဲ့
# မှာတမ်း
# သံပေါက်
# စည်တော်သံ
# လေပြေ
# ညည်းချင်း
# လေးချိုးသဖြန်

## ကိုးကား
ဆန်းဒါ လှည့်စားမှု

**ဆန်းဒါ လှည့်စားမှု** (သို့) **ဆန်းဒါ အနားပြိုင်စတုဂံ** () သည် ဂျာမန် စိတ်ပညာရှင် ဖရီးဒရစ်ခ်စ် ဆန်းဒါ ၁၉၂၆တွင် ဖော်ပြခဲ့သော အမြင်ဆိုင်ရာ လှည့်စားမှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ဤသည်ကို မဲ့သယူး လခစ်ရှ် (Matthew Luckiesh) က ၎င်း၏စာအုပ် 'အမြင်ဆိုင်ရာ လှည့်စားမှုများ : အကြောင်းရင်းများ၊ ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် အသုံးချခြင်း' (Their Causes, Characteristics, and Applications) တွင်ဖော်ပြထားသည်။

ဘယ်မှ အနားပြိုင်စတုဂံကို ထက်ဝက်ပိုင်းထားသော ထောင့်ဖြတ်မျဉ်းသည် ညာမှ အနားပြိုင်စတုဂံကို ထက်ဝက်ပိုင်းသည့် ထောင့်ဖြတ်မျဉ်းထက် အတော်ကိုပို၍ ရှည်နေသည်ဟု ထင်ဟန်ရှိသည်။ သို့ရာတွင် အလျားနှစ်ခုစလုံးမှာ အတူတူပင်ဖြစ်သည်။ 

## References
ကဏ္ဍ:အမြင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လှည့်စားမှုများ
စတော်ဘယ်ရီ ပရင့်စ်

ဂျပန် ဂီတအဖွဲ့ ထို့အပြင်  အဖြစ်လူသိများ အတိုကောက်ဖြစ်ခဲ့သည် အုပ်စု 2016 ခုနှစ်တွင်စတင်ခဲ့သည်

## အဖွဲ့ဝင်များ 
## ဂီတအလုပ်စာရင်း 
### တစ်ခုတည်းဂီတ (Single) 
* 苺色夏花火 (Ichigo-iro natsu hanabi)
* すとろべりーはろうぃんないと (Strawberry halloween night)
* クリスマスの魔法 (Christmas no mahō)
* Strawberry Nightmare
* マブシガリヤ (Mabushigariya)
* スキスキ星人 (Sukisuki Hoshibito)
* 大宇宙ランデブー (Dai uchū Rendezvous)

### အယ်လ်ဘမ် 
* 2019 - すとろべりーらぶっ! (Strawberry love)
* 2020 - すとろべりーねくすとっ! (Strawberry next)

### Mini အယ်လ်ဘမ် 
* 2019 - すとろべりーすたーと (Strawberry start)

### အခြားဂီတ 
* StrawberryPrinceForever

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်များ 
* တရားဝင်ဝက်ဘ်ဆိုက် 
* 
* 
* 

ကဏ္ဍ:ဂျပန်ဂီတအဖွဲ့များ
မြေဆွဲအား တောင်ကုန်း

in New Brunswick]]
[thumb|မြေဆွဲအား တောင်ကုန်း , Moncton , [ကနေဒါနိုင်ငံ]]
**မြေဆွဲအား တောင်ကုန်း** () ကို သံလိုက်ဓာတ် တောင်ကုန်း (magnetic hill) (သို့) လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ် တောင်ကုန်း (mystery hill) (သို့) မြေဆွဲအား လမ်း (gravity road) (သို့) မြေဆွဲအားဆန့်ကျင် တောင်ကုန်း (anti-gravity hill) ဟူ၍ နာမည်အမျိုးမျိုးဖြင့်ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ ထိုနေရာသည် အမြင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လှည့်စားမှုတစ်ခုဖြစ်စေရန် ဖြစ်တည်နေသော ပတ်ဝန်းကျင်နယ်မြေ၏ အပြင်အဆင်ပုံစံတစ်ခုကြောင့်ဖြစ်ကာ ထိုဖြစ်ပေါ်နေသော အနေအထားက အနည်းငယ် အောက်ဘက်သို့ ခပ်ပြေပြေ'ဆင်း'သည်ကို ​အပေါ်သို့'တက်'သည့် အသွင်မျိုးကို ထုတ်လုပ်ပေးထားသည်။ ဂီယာမထိုးဘဲ လွှတ်ထားသော ကားသည် တောင်ကုန်းလျောစောက်အပေါ်သို့ လိမ့်တက်နေဟန်ဖြစ်စေသည်။ ကမ္ဘာအနှံ့တွင် ဤသို့သော မြေဆွဲအား တောင်ကုန်းများ ရာချီ၍ ရှိကြသည်။ 

ဤသို့သောနေရာမျိုးကို မကြာခဏဆိုသလို သံလိုက်ဓာတ်ရှိသော၊ ထူးခြားဆန်းကျယ် သဘာဝအလွန်စွမ်းအားရှိသော နေရာများဟု ပြောဆိုချက်များ ရှိသော်လည်း မြေဆွဲအားတောင်ကုန်း၏ လျောစောက်သဏ္ဌာန်သည် အမြင်အာရုံ လှည့်စားမှုဖြစ်သည်။ ဤအမြင်လှည့်စားမှုကို အကျိုးသက်ရောက်စေသော အရေးကြီးဆုံးအချက်မှာ ပိတ်ပင်နှောက်ယှက်ခံရသော (ကွယ်သွားသော) မျက်စိတဆုံး နယ်မြေ (မိုးကုပ်စက်ဝိုင်း) ဖြစ်သည်။ ထို မျက်စိတဆုံးရှိ ကျယ်ပြန့်သော မြင်ကွင်း (မိုးကုပ်စက်ဝိုင်း) မရှိလျှင် မျက်နှာပြင်တစ်ခု၏ လျောစောက်ကို ဆုံးဖြတ်ရန်ခက်ခဲ၏ ။ အကြောင်းမှာ မျက်စိရှေ့ မြင်ရသောအပိုင်းကို နောက်ခံ အားကိုးပြုစရာ မြင်ကွင်းမဲ့သွားသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ (တနည်း စိတ်ချယုံကြည် နှိုင်းယှဉ်နိုင်သော ယှဉ်ဖက် ပျောက်ဆုံးခြင်းဖြစ်၏ ။) မြေပြင်မှ အနည်းနှင့်အများဆိုသလို ထောင့်မတ်ကျသည်ဟု ပုံမှန်အားဖြင့် ယူဆရသော အရာများ၊ ဥပမာ သစ်ပင်များသည် စောင်းလျက်ရှိကြသောအခါ ကိုးကားပြုမည့် မြင်ကွင်းအား လွဲမှားသွားစေသည်။

ဤလှည့်စားမှုသည် Ames room များနှင့်တူ၍ ထို၌ အရာဝတ္ထုသည် ဆွဲအားကို ဆန့်ကျင်၍ အပေါ်သို့ လိမ့်သွားသည့် သဏ္ဌာန်ဖြစ်စေသည်။ 

ပြောင်းပြန် ဖြစ်စဉ်တစ်ခုလည်းရှိသည်သ ၎င်းမှာ စက်ဘီးစီးပြိုင်ပွဲများတွင် မြေပြင်ညီသဏ္ဌာန်ရှိသော အတက်လမ်းမျိုးဖြစ်၍ false flat (အတုယောင် မြေပြင်ညီ) ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမြင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လှည့်စားမှုများ
ဝ အမျိုးသားပါတီ

**ဝ အမျိုးသားပါတီ** () သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံရေးပါတီတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
ဝ အမျိုးသား စည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ၊ ဝ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ နှင့် ဝလစ်ဘရယ် ဒီမိုကရက်တစ်တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီတို့ ပူးပေါင်း၍  ဝ အမျိုးသားပါတီ အဖြစ် ပူးပေါင်း တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်က ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီ ၂ ရက်နေ့တွင် ပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တည်ဆဲ နိုင်ငံရေးပါတီများ
ကချင်အမျိုးသားပါတီ

**ကချင်အမျိုးသားပါတီ** () သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံရေးပါတီ တစ်ခုဖြစ်သည်။

## ပယ်ဖျက်ခြင်း 
ကချင်အမျိုးသားပါတီကို ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၅ အရ သတ်မှတ်ကာလအတွင်း လျှောက်ထားခြင်းမရှိခဲ့သောကြောင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ် မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့မှစ၍ နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ထားခြင်းမှ  ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းများ
ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ

**ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီ** (; အတိုကောက် **KSPP**) သည် ကချင်ပြည်နယ်အခြေစိုက် နိုင်ငံရေးပါတီ ဖြစ်သည်။ 

၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇွန်လ ၇ ရက်နေ့တွင် ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီကို စည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့်ဒီမိုကရေစီပါတီ ကချင်ပြည်နယ်၊ ကချင်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီနှင့် ကချင်ပြည်နယ်ဒီမိုကရေစီပါတီတို့ ပူးပေါင်း၍ ပါတီတစ်ခုတည်းအဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

## မှတ်ပုံတင်ခြင်း 
နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက အသစ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၃၁)ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံရေးပါတီများအနေဖြင့် အသစ်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည့် ဥပဒေအရ ပြန်လည်မှတ်ပုံတင်ကြရန် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ကြေညာခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းနည်းဥပဒေအရ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သို့ မှတ်ပုံတင်ခဲ့ရာ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၉ နေ့တွင် မှတ်ပုံတင်အမှတ် (၅၁) ဖြင့် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တည်ဆဲ နိုင်ငံရေးပါတီများ
ပန်းသည်ကဗျာ

***ပန်းသည်***ကဗျာသည် စာဆိုတော် မင်းသုဝဏ် ရေးစပ်ဖွဲ့သီသော အလွန်လှသည့် ကလေးကဗျာ ဖြစ်သည်။ စုစုပေါင်း ငါးပိုဒ် ရှိပြီး၊ တပိုဒ်လျှင် နှစ်ကြောင်းစီဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။ မနက်အစောကြီး နေမပွင့်မီ ရောင်နီလာနေပြီ ပန်းသည်လုပ်ရအောင် ခရေပန်းသွားကောက်စို့ဟု အအိပ်မက်သည့် မောင်လေးကို အဖော်ညှိနေသော အစ်မဖြစ်သူ၏ စကားကို ကဗျာအဖြစ် ပြောင်းလဲထားသည်။ မောင်လေးရေဖြင့် အစချီကာ၊ ပန်းတွေ တကုံးကုံး ဖြင့် အဆုံးသတ်ထားသည့် ကာရံညီ အသံချိုသာသော ကလေးကဗျာ ဖြစ်သည်။

ကဗျာကို ၁၉၃၉ ဒီဇင်ဘာတွင် *မောင်ခွေးဘို့ ကဗျာများ* စာအုပ်တွင် ဂီတသံစဉ်နှင့်တကွ ဖော်ပြခဲ့သည်။

## စာသား

မောင်လေးရေ ထပါတော့
ရောင်နီ လာလှပေါ့။

တစ်ကျော့နှစ်ကျော့ တေးကိုသီ
ငှက်ကျား နှုတ်ပလီ။

တောင်ဆီနားက ခရေပန်း
ပင်အောက် ကြိုင်လို့လန်း။

ဗန်းလေးယူခဲ့ မောင်လေးရယ်
သွားကောက်ချေစို့ ကွယ်။

ပန်းသည်လုပ်စို့ တပြုံးပြုံး
ပန်းတွေ တကုံးကုံး။

## ကာရံဖွဲ့ ပုံစံ
တပိုဒ်လျှင် နှစ်ကြောင်းစီဖြင့်၊ ငါးပိုဒ်ပါသည်။ စုစုပေါင်း စာကြောင်း ဆယ်ကြောင်း ရှိသည်။

တပိုဒ်တွင် ၈-၇ စုစုပေါင်း ၁၅ လုံးစီပါသည်။ စာလုံးစုစုပေါင်း ၇၅ လုံး ရှိသည်။
အချီဝါကျတိုင်းကို လေးလုံး ၂ ပါဒစီ ခွဲသည်။

တပိုဒ်စီတွင် မတူညီသော ကာရံတွဲဖြင့် သတ်ထားရာ၊ ငါးပိုဒ်တွင် ကာရံတွဲ ငါးလုံးဖြင့် သတ်သည်။

ယင်းတို့မှာ အော့ကာရံတွဲ၊ အီကာရံတွဲ၊ အန်းကာရံတွဲ၊ အယ်ကာရံတွဲ၊ အုံးကာရံတွဲ တို့ ဖြစ်သည်။ တော့၊ ပေါ့၊ သီ၊ လီ၊ ပန်း၊ လန်း၊ ရယ်၊ ကွယ်၊ ပြုံး၊ ကုံး။ ယင်းတို့မှ လွဲ၍ ကျန်စာလုံးများတွင် ကာရံ ထည့်မထားပါ။

## အခြား
* ဖိုးမောင် လာပြီ
* ရွှေဥဩကဗျာ

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကဗျာများ
ရွှေဥဩကဗျာ

'**ရွှေဥဩ**'ကဗျာသည် စာဆိုကျော် မင်းသုဝဏ် ရေးဖွဲ့သော ကလေးကဗျာ ဖြစ်ပြီး၊ **မောင်ခွေးဖို့ ကဗျာများ** စာအုပ်တွင် ဖော်ပြပါရှိသည်။ စုစုပေါင်း ၅ ပိုဒ်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားကာ၊ ၂ ကြောင်းစီ ပါဝင်သည်။ အချီ အက္ခရာ ၈ လုံး၊ အချအက္ခရာ ၇ လုံး (၈-၇)ပုံစံ ကာရံညီသော ကဗျာ ဖြစ်သည်။ အချီဝါကျတွင် လေးလုံးစီ ခွဲခြား စီသည်။ နောက်ဆုံးတွင် အပိတ်တကြောင်း တိုးကာ အဆုံးသတ်သည်။ နွေကျ၍ ဥဩတွန်သံ ချိုချိုသာကို ကြားလိုက်ရပြီ ဆိုလျှင် ကျွန်ုပ်တို့၏ ကျောင်းတော်ကြီးလည်း ပိတ်တော့မည် ဖြစ်ကြောင်း စိတ်ဝင်စားဖွယ် သီကုံးထားသည်။

## စာသားပုစံ နမူနာ

စိမ်းစိမ်းညိုညို ဟိုဘက်တောက
×××××××။

×××× ××××
×××××××။

×××× ××××
×××××××။

×××× ××××
×××××××။

×××× ××××
×××××××။
ပိတ်မှာ ပိတ်မှာ။

## ကာရံဖွဲ့ပုံ
::တပိုဒ်စီ၏ ၁၅ လုံးမြောက်တိုင်းကို အဓိက အာကာရံဖြင့် သတ်သည်။
::တပိုဒ်စီ၏ ၈ လုံးမြောက်တိုင်းမှာ အ၊ အ၊ အို့၊ အို့၊ အော့ ကာရံတို့ဖြင့် သတ်သည်။
::အို့ကာရံနှင့် အော့ကာရံသည် ယိုးမှားသော ကာရံ ဖြစ်သည်။

အခြား ကာရံတွဲများမှာ

* တော၊ ဩ
* ကြား၊ ကြ
* ထား၊ စား
* ပျောက်၊ ယောက်
* ညည်း၊ ကြီး

## အခြားကဗျာများ
* ပန်းသည်ကဗျာ

* ဖိုးမောင် လာပြီ

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကဗျာများ
အင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ

**အင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ** (အင်္ဂလိပ်: Inn National League Party) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံရေးပါတီ တစ်ခုဖြစ်သည်။

အင်းတိုင်းရင်းသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီနှင့် အင်းအမျိုးသား ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ပါတီကို တစ်ပါတီတည်းအဖြစ်ပေါင်းစည်းရန်အတွက် အင်းတိုင်းရင်းသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီကို ဖျက်သိမ်းခဲ့ပြီး အင်းအမျိုးသား ဖွံ့ဖြိုးရေးတိုးတက်ရေးပါတီကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော်လည်း အလုပ်အမှုဆောင် ရွေးချယ်ရေးတွင် သဘောထားကွဲလွဲခဲ့သည့်အတွက် ဦးအောင်ကြည်ဝင်းက ၂၀၁၉ ခုနှစ် မတ်လတွင် အင်းအမျိုးသား ဖွံ့ဖြိုးရေးတိုးတက်ရေးပါတီမှ ပြန်လည်နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး အင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီကို ထပ်မံထူထောင်ခဲ့သည်။

## ပါတီမှတ်ပုံတင်ခြင်း 
### ၂၀၂၃ 
နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက အသစ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ၂၀၂၃ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၃၁)ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံရေးပါတီများအနေဖြင့် အသစ်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည့် ဥပဒေအရ ပြန်လည်မှတ်ပုံတင်ကြရန် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ကြေညာခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းနည်းဥပဒေအရ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သို့ မှတ်ပုံတင်ခဲ့ရာ ၂၀၂၃ ခုနှစ် မေ ၁၆ ရက်နေ့တွင် မှတ်ပုံတင်အမှတ် (၁၅) ဖြင့် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။

## ပါတီရုံးချုပ် 
ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း)၊ ညောင်ရွှေမြို့၊ ဝင်းရပ် (၃)ကွက်၊ ဖောင်တော်ဆိပ်လမ်း

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တည်ဆဲ နိုင်ငံရေးပါတီများ
သန္တာပ

**သန္တာပ** ဆိုသည်မှာ စက္ခု၌ ဖြစ်သော ကိလေသာ စသည်အတွက် ပူပန်မှုကို ဆိုလိုသည်။

## သန္တာပ
ဤသန္တာပဒဏ်ချက်သည် နောက်၌ ရာဂမီးကို ပွားစီးစေခြင်း၊ ဒေါသမီးကို ပွားစီးစေခြင်း စသည်ပင် ဖြစ်သည်။ စက္ခုသည် ဤမျှလောက်သော ဒုက္ခဒဏ်ချက်တို့ဖြင့် သတ္တဝါတို့ကို လွန်စွာနှိပ်စက် ညှဉ်းပန်းတတ်သည်ဖြစ်၍ အနမတဂ္ဂသံသရာ၌ အတွင်းအင်္ဂါကြီး တစ်ခုပြုလုပ်၍ ကျင်လည်ရန်အတွက် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းလှသောကြောင့် ဒုက္ခမျိုးသာ အမှန်ဖြစ်သည်။ 

သောတ, ဃာန, ဇိဝှါ, ကာယ, မနောတို့၌လည်း ဤနည်းအတူ ဒုက္ခချက်တွေကို အကျယ်ဆိုလေ။
## ကိုးကား
ဝိပရိဏာမ

**ဝိပရိဏာမ** ဆိုသည်မှာ ပျက်စီးခွင့် ဆိုက်ခဲ့လျှင် ခဏချင်း  ပျက်စီးတတ်သော အလေ့ကို ဆိုလိုသည်။

## ဝိပရိဏာမ
ပဋိသန္ဓေမှ စ၍ မပျက်စီးနိုင်သောအခါဟူ၍ မျက်တောင်တစ်ခတ် လျှက်တစ်ပြက်မျှ မရှိ၊ ပျက်စီးမည်ကို ကြောင့်ကြရန် အခွင့်အလမ်း အမြဲပါရှိ၍ နေ၏၊ ပျက်စီး၍ သွားပြန်လျှင် ကြီးစွာသော ဒုက္ခ ဖြစ်၏။ ဤသို့လျှင် သုဂတိစက္ခုသည် သတ္တဝါတို့ကို ဝိပရိဏာမဒုက္ခဒဏ်ချက်ဖြင့် အမြဲနှိပ်စက်၏။

## ကိုးကား