open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
အိုလမ်ပီယာရှိ ဇုစ်နတ်မင်းကြီး၏ ရုပ်ထု

အိုလမ်ပီယာရှိ ဇုစ်နတ်မင်းကြီး၏ ရုပ်တုမှာ ထိုင်နေသော ပုံစံ ဧရာမ ရုပ်တုကြီး တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၄၃ပေ (၁၃ မီတာ) ခန့်မျှ မြင့်သည်။ ဂရိလူမျိုး ပန်းပု ဆရာ ဖီးဒီးယပ်စ်မှ ဘီစီ ၄၃၅ ခုနှစ်တွင် ဂရိနိုင်ငံ အိုလမ်ပီယာရှိ သန့်စင်သော မြေနေရာတွင် ထုလုပ်ခဲ့ပြီး ဇုစ်ဘုရားကျောင်း အတွင်း စိုက်ထူထားခဲ့သည်။ သစ်သားပေါ်တွင် ဆင်စွယ်ပြား များနှင့် ရွှေပြားများဖြင့် ကပ်ထားသော ဂရိနတ်ဘုရား ဇုစ်နတ်မင်းကြီး၏ ရုပ်တုမှာ သစ်ကတိုးသားဖြင့် ပြုလုပ်ထားကာ ရင်းတိုက်သား၊ ဆင်စွယ်၊ ရွှေနှင့် အဖိုးတန်ကျောက်တုံးများဖြင့် အလှဆင်ထားသော  ကြီးကျယ်သော ပုလ္လင်ပေါ်တွင် ထိုင်နေသည့် ပုံစံ ဖြစ်သည်။ ရှေးခေတ်ကမ္ဘာ့အံဖွယ်ခုနစ်ပါး တွင် တစ်ခု အပါအဝင်ဖြစ်ပြီး အေဒီ ၅ ရာစု အတွင်း ပျောက်ဆုံး ပျက်စီးခဲ့ကာ အစအနပင် ရှာမရဘဲ ၎င်းနှင့်ပတ်သက်သော အသေးစိတ် အချက်အလက်များကို ဂရိခေတ်သုံး ဒင်္ဂါးပြားများမှ တဆင့်သာ သိရသည်။

## ကိုးကား
တရုတ်တန်း (ရန်ကုန်)

ရန်ကုန်မြို့ရှိ **တရုတ်တန်း**သည် ဆူးလေစေတီတော်၏ အနောက်ဘက် ရန်ကုန်မြို့လယ်တွင် တည်ရှိသည်။ ဆူးလေဘုရားမှ အနောက်ဘက်ကို ဆက်လက်သွားမည်ဆိုပါက ဆူးလေဘုရားလမ်း၊ ၂၄ လမ်း၊ ၂၃ လမ်း၊ ၂၂ လမ်း၊ ၂၁ လမ်း၊ လမ်း ၂၀၊ ၁၉ လမ်း၊ ၁၈ လမ်း၊ ဗိုလ်ရွေးလမ်း၊ လသာလမ်း၊ စဉ့်အိုးတန်းလမ်းတလျှောက် စည်ကားရာနေရာများသည် မြို့တော်၏ စီးပွားရေးအချက်အချာနေရာများဖြစ်ပြီး ၎င်းနေရာများသည် တရုတ်တန်းတွင်ပါဝင်ကာ သီးခြားကမ္ဘာလေးတစ်ခုသို့ ရောက်ရှိသွားသလို ဖြစ်နေသည်။ ထိုလမ်းများအားလုံးသည် လသာမြို့နယ်ထဲတွင် ပါဝင်သည်။ 

## သမိုင်း 
ရန်ကုန်တရုတ်တန်းကို ဗြိတိသျှတို့ မြို့တော်ကို ချဲ့ထွင်သည့် ၁၈၅၀ ခုနှစ်များတွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ တရုတ်တန်းသည် အနောက်ဘက်တွင် ရွှေတောင်တန်းလမ်းနှင့် အရှေ့ဘက်တွင် ရွှေတိဂုံဘုရားလမ်းအကြား တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက် အနားသတ်လမ်းများမှာ မဟာဗန္ဓုလလမ်းနှင့် ကမ်းနားလမ်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။

## ပထဝီဝင်အနေအထား 
## လမ်းပြအိမ်မြှောင် 
တရုတ်တန်းနှင့်ဆက်စပ်နေသော နေရာဒေသများမှာ:
လက်ပတွန်

**လက်ပ်တွန်**သည် ကိန်းပြည့်ဝက်စပင် ရှိသော အခြေခံအမှုန်အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး နျူကလီးယား အပြင်းစက်၏ သက်ရောက်မှု မခံရသော ဖှာမီယွန်များ ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ ကွာ့ခ် များရှိသကဲ့သို့ အရောင်ဓာတ် မရှိသောကြောင့်။ သို့ဖြင့် အခြေခံ သက်ရောက်မှုကြီး ၄မျိုးအနက် ဒြပ်ဆွဲမှု၊ လျှပ်စစ်သံလိုက်ဓာတ်၊ နျူကလီးယား အပျော့စက် တို့နှင့်သာ လက်ပ်တွန်တို့က သက်ရောက်မှု ရှိသည်။

လက်ပ်တွန်များကို အဓိကအားဖြင့် နှစ်မျိုးခွဲခြားနိုင်သည်။ ၎င်းတို့မှာ လျှပ်စစ်ဓာတ်ဆောင် လက်ပ်တွန်များနှင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်မဲ့ လက်ပ်တွန်များ(နျူထရီနိုများ)ဖြစ်သည်။ လျှပ်စစ်ဓာတ်ဆောင် လက်ပ်တွန်များသည် အခြားအမှုန်များဖြင့် စုဝေး၍ အက်တမ်နှင့် ပိုစီထရိုနီယမ်ကဲ့သို့ ဖွဲ့စည်းအမှုန်များ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ သို့သော် နျူထရီနိုများသည် လျှပ်ဓာတ်၊ အရောင်ဓာတ် ကင်းမဲ့လျက် ဒြပ်ထုလည်း သုညနီးပါးသာ ဖြစ်၍ အခြားအရာများဖြင့် အပြန်အလှန်သက်ရောက်မှု နည်းသည်။ လူသိအများဆုံးသော လက်ပ်တွန်မှာ အီလက်ထရွန်ဖြစ်သည်။

လက်ပ်တွန်တွင် မျိုးအစား(ရနံ့) ခြောက်မျိုးရှိပြီး မျိုးဆက် ၃ ခုခွဲခြားထားသည်။ ပထမမျိုးဆက်မှာ အီလက်ထရွန်နွယ်လက်ပတွန်များ ဖြစ်ပြီး အီလက်ထရွန်နှင့် အီလက်ထရွန် နျူထရီနို တို့ပါဝင်သည်။ ဒုတိယမှာ မျူယွန်နွယ်လက်ပတွန်များ ဖြစ်ပြီး မျူယွန်နှင့် မျူယွန် နျူထရီနိုတို့ ပါဝင်သည်။ တတိယမျိုးဆက်မှာ တောနွယ်ဝင်လက်ပတွန်များဖြစ်ပြီး တောနှင့် တောနျူထရီနို တို့ပါဝင်သည်။ လျှပ်စစ်ဓာတ်ဆောင် လက်ပတွန်များတွင် အီလက်ထရွန်သည် ဒြပ်ထုအနည်းဆုံးဖြစ်သည်။ ပိုမိုလေးလံသည့် မျူယွန်နှင့် တော အမှုန်များသည် အမှုန်ပြိုကွဲမှုဖြစ်စဉ်မှတဆင့် အီလက်ထရွန်နှင့် နျူထရီနိုများအဖြစ်သို့ လျင်မြန်စွာ ပြောင်းလဲသွားကြသည်။ ထို့ကြောင့် အီလက်ထရွန်များသည် ငြိမ်မှုရှိပြီး စကြဝဠာအတွင်း အတွေ့ရအများဆုံးသော လျှပ်စစ်ဓာတ်ဆောင် လက်ပတွန်ဖြစ်သည်။ မျူယွန်နှင့် တော အမှုန်များကိုမူ (အာကာသရောင်ခြည်များရိုက်ခတ်ခြင်း၊ အမှုန်အရှိန်မြှင့်စက်များ စသည့်) စွမ်းအင်မြင့် ထိမှန်မှုများတွင်သာ တွေ့ရှိရသည်။

လက်ပတွန်များ၏ သဘာဝဂုဏ်သတ္တိများမှာ လျှပ်စစ်ဓာတ်၊ စပင်နှင့် ဒြပ်ထု တို့ဖြစ်သည်။ လက်ပတွန်များသည့် ကွာ့ခ်များကဲ့သို့ အားပြင်းအပြန်အလှန်သက်ရောက်မှု မရှိပါ။ သို့သော်လည်း အခြေခံအပြန်အလှန်သက်ရောက်မှုများဖြစ်သော ဒြပ်ဆွဲအား၊ (လျှပ်စစ်ဓာတ်ဆောင် လက်ပတွန်များဆိုလျှင်) လျှပ်စစ်သံလိုက်အားနှင့် နျူကလီးယားအားပျော့များဖြင့် အပြန်အလှန်သက်ရောက်မှု ရှိကြသည်။

လက်ပတွန် ရနံ့ တစ်ခုခြင်းစီတွင် သက်ဆိုင်ရာ ဆန့်ကျင်အမှုန်များ ရှိကြပြီး ဆန့်ကျင်လက်ပတွန်များ ဟုခေါ်သည်။ ဆန့်ကျင်လက်ပတွန်များသည် သက်ဆိုင်ရာလက်ပတွန်များဖြင့် နှုတ်လက္ခဏာဆောင်ပမာဏရှိသည့် တူညီသောဂုဏ်သတ္တိများ ရှိကြသည်။ အချို့သော သီအိုရီများအရ နျူထရီနိုများတွင် ဆန့်ကျင်အမှုန်မရှိဟုဆိုသည်။ သို့သော်လည်း မည်သည့်အဆိုက မှန်ကန်သည်ဆိုသည်ကို အတည်မပြုနိုင်သေးပါ။

လက်ပတွန်များသည် စံပြုရူပဗေဒမော်ဒယ်တွင် အရေးပါသော အမှုန်များဖြစ်သည်။ အီလက်ထရွန်များသည် ပရိုတွန်နှင့် နျူထရွန်များနှင့်အတူ အက်တမ်များကို ဖွဲ့စည်းထားသော အမှုန်များဖြစ်သည်။ အက်တမ်များတွင် အီလက်ထရွန်များအစား မျူယွန်သို့မဟုတ် တောအမှုန်များဖြင့် အစားထိုးခြင်းဖြင့် ထူးခြားအက်တမ်များကို ဖန်တီးပြုလုပ်နိုင်သည်။ လက်ပတွန်-ဆန့်ကျင်လက်ပတွန် စုံတွဲဖြင့်လည်း ပိုစီထရွန်နီယမ် ဟူသော ထူးခြားအက်တမ်ကို ဖန်တီးနိုင်သည်။ ထူးခြားအက်တမ်များသည် သဘာဝအတိုင်း မတည်ရှိနိုင်ဘဲ အချိန်တိုအတွင်း ပြိုကွဲသွားလေ့ရှိသည်။

## ကိုးကား
နယူးယောက် စတော့ခ် အိတ်ချိန်း

နယူးယောက် စတော့ခ်အိတ်ချိန်း (**NYSE**) အား တစ်ခါတစ်ရံ ဘစ်ဘုတ် ဟုလည်း ခေါ်ကြပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု နယူးယောက်ပြည်နယ် နယူးယောက်မြို့ မက်ဟက်တန်အောက်ပိုင်း ဝေါလ်စထရိ အမှတ် ၁၁ တွင် တည်ရှိသော အမေရိကန် စတောခ့် အိတ်ချိန်း တစ်ခု ဖြစ်သည်၂၀၁၅ ခုနှစ် မေလတွင် စာရင်းရှိ ကုမ္မဏီ အားလုံး၏ တန်ဖိုး စုစုပေါင်းမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၉.၆၉ ထရီလီယံ ဖြစ်သဖြင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဈေးကွက် မတည်ငွေပေါင်းအားဖြင့်  အကြီးဆုံးသော စတော့ခ်အိတ်ချိန်း ဖြစ်သည်။၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် နေ့စဉ် ရောင်းဝယ်မှု ပမာဏ မှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၆၉ ဘီလီယံ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ရန်ကုန်မြို့သစ်စီမံကိန်း

**ရန်ကုန်မြို့သစ်စီမံကိန်း**ကို ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရ၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ် ဦးမြင့်ဆွေမှ အဆိုပြုသော စီမံကိန်းဖြစ်သည်။ အဆိုပြုမြေနေရာသည် ၄,၇၄၅ ဟတ်တာကျယ်ဝန်းပြီး လှိုင်သာယာ-တွံတေး မြစ်ကြောင်းလမ်းမှ ဆိပ်ကြီးခနောင်တိုမြို့နယ်အကြားတွင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုမရှိဟုသော စွပ်စွဲချက်များကြောင့် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်မှ အဆိုပါစီမံကိန်းကို ဆိုင်းငံထားခဲ့ရသည်။ ထိုစီမံကိန်းသတင်းကြောင့် ဒလ၊ တွံတေး၊ ဆိပ်ကြီးခနောင်တိုမှ မြေဈေးများ အဆမတန်မြှင့်တက်ခဲ့သည်။ ဆိုင်းငံကာလ ၁၀ လကျော်ခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ထိုစီမံကိန်းကို လက်ခံခဲ့သည်။ ထိုစီမံကိန်းတွင် မြစ်ကူးတံတားကြီး ၆စင်းနှင့် မြို့အင်္ဂါရပ်နှင့်ညီသော အခြေခံအဆောက်အအုံများ ပါဝင်သည်။  ထိုစီမံကိန်းသည် အစောပိုင်းတွင် ရန်ကုန်မြို့တော် ဖွံဖြိုးရေးစီမံကိန်း Master Plan  အဖြစ် Japan International Cooperation Agency (JICA)မှ အဆိုပြုသော စီမံကိန်းတွင်လည်း မပါဝင်ပေ။ 

## ကိုးကား
အာရှကွန်ယက်အဓိကမြို့ကြီး ၂၁

**အာရှကွန်ယက်အဓိကမြို့ကြီး ၂၁**ဆိုသည်မှာ များလှစွာသော အာရှ၏ စိတ်ဝင်စားဖွယ်မြို့တော်များကို ကိုယ်စားပြုပြီး ၎င်းအစီအစဉ်တွင် ယေဘုယျပြယုဂ်အဖြစ် မြို့ပြတည်ဆောက်ရေးစီမံကိန်းများ၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ Crisis management ကဲ့သို့သော ကိစ္စရပ်များပါဝင်သည်။ ထိုအဖွဲ့အစည်းကို တိုကျိုမြို့တော်ဝန် Shintaro Ishihara (၁၉၉၉-၂၀၁၂) မှထောက်ခံခဲ့ပြီး ဩဂုတ် ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် ကွာလာလမ်ပူမြို့၌ ကျင်းပသော အစည်းအဝေးပွဲတွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော ကြေညာချက်နှင့်အညီ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ 

## အဖွဲ့ဝင်မြို့များ
ပေကျင်းမြို့ သည် ဩဂုတ် ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် အဖွဲ့မှနုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး အကြောင်းအရင်းမှာ ဧပြီ ၂၀၀၆ တွင်  ထိုင်ပေမြို့၊ထိုင်ဝမ်တွင် ၅ ကြိမ်မြောက် မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေးကို ငြင်းဆိုသောအားဖြင့် ဖြစ်သည်။

## မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေးများ
* ပထမအကြိမ်မြောက် မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေး (အောက်တိုဘာ ၂၀၀၁) - တိုကျို
* ဒုတိယအကြိမ်မြောက် မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေး (နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၂) - ဒေလီ
* တတိယအကြိမ်မြောက် မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေး (နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၃) - ဟနွိုင်း
* စတုတ္ထအကြိမ်မြောက် မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေး (နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၄) - ဂျကာတာ
* ပဉ္စမအကြိမ်မြောက် မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေး (ဧပြီ ၂၀၀၆) - ထိုင်ပေ
* ဆဋ္ဌမအကြိမ်မြောက် မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေး (နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၇) - မနီလာ
* သတ္တမအကြိမ်မြောက် မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေး  (နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၈) - ကွာလာလမ်ပူ
* အဋ္ဌမအကြိမ်မြောက် မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေး (နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၉) - ဘန်ကောက်
* နဝမအကြိမ်မြောက် မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေး (နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၀) - တိုကျို
* ဒဿမအကြိမ်မြောက် မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေး (အောက်တိုဘာ ၂၀၁၁) - ဆိုးလ်
* ဧကဒဿမအကြိမ်မြောက် မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေး (ဇွန် ၂၀၁၂) - စင်ကာပူ

## ပြင်ပလင့်များ
* တရားဝင်ဝက်ဘ်ဆိုက် (အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့်) 
* ၅ ကြိမ်မြောက်အစည်းအဝေး တရားဝင်ဝက်ဘ်ဆိုက် (အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့်)
စီမံခန့်ခွဲခြင်း

**စီမံခန့်ခွဲခြင်း** ဆိုသည်မှာ စီးပွာရေးလုပ်ငန်း တစ်ခု သို့မဟုတ် အကျိုးအမြတ်မပါသော လုပ်ငန်းတစ်ခု သို့မဟုတ် အစိုးရအဖွဲ့အစည်းတစ်ခု စသော အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုကို စီမံအုပ်ချုပ်ခြင်းကို ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်သည်။ စီမံခန့်ခွဲခြင်းတွင် အဖွဲ့အစည်း၏ မဟာဗျူဟာကို ဖော်ဆောင်ခြင်း နှင့် ရနိုင်သမျှသော ငွေကြေး၊ သဘာဝအရင်းအမြစ်၊ နည်းပညာ နှင့် လူသားအရင်းအမြစ်စသော အရင်းအမြစ်များကို အသုံးချ၍ ဝန်ထမ်းများ (သို့မဟုတ် လုပ်အားဒါနပြုသူများ) ၏ ကြိုးပမ်းမှုများကို ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းခြင်းဖြင့် အဖွဲ့အစည်း၏ ရည်မှန်းချက်ကို အောင်မြင်စွာ ပြီးမြောက်စေခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ 

လူမှုရေးသိပ္ပံပညာရှင်များသည် စီမံခန့်ခွဲမှုပညာကို ကျောင်းသင်ခန်းစာ ဘာသာရပ်တစ်ခု အဖြစ် လေ့လာသင်ကြားကြပြီး လူမှုအဖွဲ့အစည်း နှင့် အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ ခေါင်းဆောင်မှုပညာတို့ကို နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ် လေ့လာကြသည်။ အချို့သော သူများသည် စီမံခန့်ခွဲမှုပညာကို ကောလိပ်များ တက္ကသိုလ်များတွင် သင်ကြားကြသည်။ စီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် ဆိုင်သော အဓိက ဘွဲ့များမှာ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ပညာဘွဲ့  (B.Com) ၊ စီးပွားရေး စီမံခန့်ခွဲမှုပညာ မဟာဘွဲ့  (MBA) နှင့် အများပြည်သူဆိုင်ရာ ကဏ္ဍအတွက်မူ အများပြည်သူဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှုပညာ မဟာဘွဲ့ (MPA) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ စီမံခန့်ခွဲမှုပညာနှင့် ပတ်သက်၍ အထူးပြုပညာရှင် သို့ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်၊ စီမံခန့်ခွဲမှုပညာ သုတေသန ပညာရှင် သို့မဟုတ် ပရော်ဖက်ဆာ ဖြစ်ချင်သူများ အတွက်မူ စီမံခန့်ခွဲမှုပညာ ပါရဂူဘွဲ့ (DM) , စီးပွားရေး စီမံခန့်ခွဲမှုပညာ ပါရဂူဘွဲ့ (DBA) သို့မဟုတ် စီးပွားရေး စီမံခန့်ခွဲမှုပညာ နှင့် စီမံခန့်ခွဲမှုပညာ တို့တွင် ပါရဂူ ဘွဲ့များ ရယူနိုင်ကြသည်။

ကြီးမားသော အဖွဲ့အစည်းများတွင် မန်နေဂျာ အဆင့် ၃ ဆင့် ရှိပြီး ၎င်းတို့ကို ပိရမစ်ကဲ့သို့ အထက်အောက် အဆင့်ဆင့် စုစည်းလေ့ ရှိကြသည်။

* အကြီးတန်းမန်နေဂျာ များတွင် ဒါရိုက်တာ ဘုတ်အဖွဲ့ ၊ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် နှင့် ဥက္ကဋ္ဌ တို့ ပါဝင်သည်။ သူတို့သည် အဖွဲ့အစည်းနှင့် ဆိုင်သော မဟာဗျူဟာ ဆိုင်ရာ ပန်းတိုင်များကို သတ်မှတ်ကြပြီး အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံး အနေနှင့် မည်သို့မည်ပုံ လည်ပတ်မည်ကို ဆုံးဖြတ်ချက် ချကြသည်။ အကြီးတန်း မန်နေဂျာများသည် အမှုဆောင် အဆင့် ပရော်ဖက်ရှင်နယ်များ ဖြစ်ကြပြီး သူတို့အား တိုက်ရိုက် သို့မဟုတ် သွယ်ဝိုက်သောနည်းဖြင့် အစီရင်ခံကြသော အလယ်တန်း မန်နေဂျာများကို ညွှန်ကြားမှု ပေးကြသည်။
*အလယ်တန်းမန်နေဂျာများတွင် လုပ်ငန်းခွဲ မန်နေဂျာများ၊ ဒေသဆိုင်ရာ မန်နေဂျာများ ၊ ဌာနခွဲ မန်နေဂျာများ ပါဝင်ကြပြီး သူတို့သည် လုပ်ငန်း၏ ရှေ့တန်းမှ အလုပ်လုပ်ကိုင်နေသော မန်နေဂျာများအား ညွှန်ကြားမှု ပေးကြသည်။ အလယ်တန်းမန်နေဂျာများသည် အကြီးတန်း မန်နေဂျာများ၏ မဟာဗျူဟာဆိုင်ရာ ပန်းတိုင်များကို ရှေ့တန်း မန်နေဂျာများသို့ ဆက်သွယ် ပြောဆို ညွှန်ကြားမှုပေးကြသည်။
* အငယ်တန်း မန်နေဂျာများဖြစ်ကြသော အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများ နှင့် ရှေ့တန်းမှ အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်များတို့သည် ပုံမှန် ဝန်ထမ်းများ ( ပရဟိတ အဖွဲ့များတွင် လုပ်အားဒါနပြုသူများ) ကို ကြီးကြပ်ကြပြီး ၎င်းတို့၏ အလုပ်နှင့် ပတ်သက်၍ ညွှန်ကြားမှု ပေးကြသည်။

အဖွဲ့အစည်းငယ်လေးများတွင်မူ မန်နေဂျာ တစ်ယောက်တွင် ပိုမို ကျယ်ပြန့်သော လုပ်ငန်းဆောင်တာများ ရှိသည်။ မန်နေဂျာ တစ်ဦးတည်းကပင် လုပ်ငန်းအမျိုးမျိုးကို လုပ်ကိုင်ပြီး တစ်ခါတစ်ရံတွင် လုပ်ငန်းကြီးများ၌ မန်နေဂျာ အဆင့်ဆင့် လုပ်ဆောင်သော အဆင့်များကို တစ်ဦးတည်းမှ လုပ်ကိုင်ကြသည်။
ဘုတလင်မြို့နယ်

**ဘုတလင်မြို့နယ်**သည် မုံရွာခရိုင်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတွင် တည်ရှိပြီး ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ဘုတလင်မြို့ဖြစ်သည်။ 

ကြေးခေတ်လူသားရုပ်ကြွင်းများနှင့် ရှေးဟောင်းပစ္စည်းများကို ဘုတလင်မြို့နယ်တွင် ၁၉၉၈-၉၉ ခုနှစ်က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယခုအခါ ညောင်ကန်ရွာအနီးတွင် ပြတိုက်ဖွင့်လှစ်၍ ရှေးဟောင်းပစ္စည်းအချို့နှင့် အရိုးကြွင်းအချို့တို့ကို ပြသထားသည်။ 

ဘုတလင်မြို့နယ်ရှိ တွင်းတောင်မှထွက်ရှိသော သဘာဝစိမ်းပြာရေညှိသည် နာမည်ကြီးလှသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်မှစ၍ စိမ်းပြာရေညှိတန်ချိန် ၁၅၀ ထုတ်လုပ်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်လုပ်မှ ရပ်ဆိုင်းခဲ့ရသည်။ 

## ရွာများ 
ပဲပြစ်တော 
အုပ်ဖို
သပြေပင်
အင်းတဲ
ရှမ်းတဲ
မြောက်တော
ထဒန်း
လွှဲတဲ

*

*ဝန်ပိုရွာ
*ကံသာ
*ကျွန်းချောင်း

## လတ်တလောဖြစ်ရပ်များနှင့် လူသတ်ဖြတ်မှု 
၂၀၂၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ဘုတလင်မြို့နယ်တွင် စစ်တပ်က ပြင်းထန်သော စစ်ဆင်ရေးများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၁၀ ရက်အတွင်း အနည်းဆုံး အရပ်သား ၂၅ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သတင်းများထွက်ပေါ်လာသည်။ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သော ဤနယ်မြေသည် တော်လှန်ရေးဗဟိုချက်အဖြစ် ရှင်သန်လျက်ရှိပြီး အဓိပ္ပာယ်ရှိသော ဗျူဟာမြောက်တည်နေရာကြောင့် စစ်တပ်၏ အာရုံစိုက်မှုကို ရရှိနေသည်။

ဘုတလင်မြို့သည် မြို့နယ်၏ အုပ်ချုပ်ရေးဗဟိုချက်ဖြစ်ပြီး မုံရွာ၊ ဒဘိုင်း၊ ခင်ဦးနှင့် ရေးတို့ကဲ့သို့ အရေးပါသော နေရာများကို ကားလမ်းနှင့် ရထားကနေ ဆက်သွယ်ထားသည်။ မကြာသေးမီက စစ်တပ်က ဤဒေသတွင် စစ်ဆင်ရေးများကို ပြင်းထန်စွာ ဖျော်ဖြေရန် စတင်ခဲ့ပြီး ကျောက်ကြည်၊ စီဖာ၊ သာယာတော၊ ဆိုင်းပြင်လေး နှင့် ကျောက်အိုးမြောင်းကဲ့သို့ ကျေးရွာများကို ပစ်မှတ်ထားခဲ့သည်။ ယင်းအတွက် လှုပ်ရှားမှုများသည် ပျက်စီးမှုများနှင့် ပြည်သူများ၏ ပြေးထွက်မှုများဖြစ်စေနိုင်သည်။

ထို့အတူ၊ စီပါရွာသည် အထူးသဖြင့် ထိခိုက်မှုများရှိခဲ့ပြီး အိမ် ၃၀၀ ကျော် ပျက်စီးခဲ့သည်။ မြင်ယောင်သက်သေများမှ ရရှိထားသော အထောက်အထားများတွင် အရပ်သားများကို လှုပ်ရှားမှုနှင့် အညွှန်းပြု၍ အကြမ်းဖက်မှုများ၊ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုများ တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ဘုတလင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF) သည် ဤလုပ်ရပ်များကို လူမဆန်စွာ ပြုမူမှုဟု စိုးရိမ်မှုကို ဖျက်သိမ်းရန် အထောက်အထားထားခဲ့သည်။

အချို့သော လေ့လာသူများက စစ်တပ်၏ လှုပ်ရှားမှုများသည် ဒေသခံလူထု၏ ယုံကြည်မှုနှင့် စိတ်ဓာတ်ကို ဖိနှိပ်ရန် ရည်ရွယ်သည်ဟု ယူဆကြသော်လည်း၊ အပြင်းအထန်ဆန့်ကျင်မှုများသည် ပိုမိုပြင်းထန်လာနိုင်သည်ဟု ခံစားထားသည်။ နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်း၏ အကန့်အသတ်များကြောင့် စစ်တပ်၏ လှုပ်ရှားမှုများသည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးကို ပိုမိုမတည်မငြိမ် ဖြစ်စေနိုင်သည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်များ 
*Maplandia World Gazetteer - map showing the township boundary
NGC 2748

**NGC 2748** သည် ကြယ်စုတန်း ကျားသစ်ကုလားအုတ်မှ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ယင်းအား ဂျွန်ဟာရှယ်မှ ၁၈၂၈ စက်တင်ဘာ ၂ တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
လက်ပံ (သံတူကြောင်းကွဲ)

**လက်ပံ** သည် အောက်ပါတို့အနက် တစ်ခုခု ဖြစ်နိုင်သည်။

## နေရာဒေသ 
* လက်ပံရွာ - ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်ရှိ ကျေးရွာ
* လက်ပံရွာ၊ သန်လျင် - ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ သန်လျင်မြို့နယ်ရှိ ကျေးရွာ
* လက်ပံရွာ၊ လက်ပံ - ရခိုင်ပြည်နယ်၊ တောင်ကုတ်မြို့နယ်ရှိ ကျေးရွာ

## အပင် 
* လက်ပံပင် - သစ်ပင်ကြီးမျိုးဝင် အပင်

## မီဒီယာ 
* လက်ပံ (ရုပ်ရှင်) - ဒါရိုက်တာ ဝိုင်း ရိုက်ကူးသည့် မြန်မာရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား
လက်ပံ (ရုပ်ရှင်)

***လက်ပံ ၊***  သည် **၂၀၁၂** ခုနှစ်ထုတ် မြန်မာ့ဒရာမာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားကြီး ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းသည်  မြန်မာနိုင်ငံတွင် **ဝင်ငွေအများဆုံး ရရှိခဲ့သော ရုပ်ရှင်ကားများထဲမှ တစ်ကား** အပါအဝင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင်  **စင်ကာပူနိုင်ငံ** တွင်လည်း ပြသခဲ့သည်။ အဆိုပါ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားသည် **အကောင်းဆုံး အမျိုးသားသရုပ်ဆောင်၊ အမျိုးသမီးသရုပ်ဆောင်၊ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား၊ စာရေးဆရာနှင့် ဒါရိုက်တာ** ဆုများအတွက် ဆန်ခါတင်စာရင်း (Nominated) ဝင်ခဲ့သည်။ ရိုက်ကူးမှု အများစုကို **ရန်ကုန်မြို့** ၌ ပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။    

## အကြောင်းအရာ 
**ရာဇာကျော်** နှင့် **မဏိ** တို့သည် ချစ်သူသက်တမ်းတစ်လျှောက်တွင် စည်းဘောင်ကို ကျော်လွန်ခဲ့ကြသည့် ချစ်သူစုံတွဲဖြစ်ပြီး၊ ထိုအခြေအနေကြောင့် **မဏိ**မှာ ကိုယ်ဝန်ရသွားခဲ့ပါတယ်။ ထိုအချိန်တွင် **ရာဇာကျော်**သည် မိဘများ စီစဉ်ပေးသည့် မိန်းကလေးနှင့် လက်ထပ်ရတော့မည် ဖြစ်သောကြောင့်၊ သူသည် မဏိအား **ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချရန် ဆေးနှင့် ငွေကြေး** အချို့ပေး၍ လမ်းခွဲခဲ့သည်။

သို့သော် မဏိသည် ရင်သွေးလေးကို ဖျက်ချလိုစိတ်မရှိဘဲ မွေးဖွားရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီး၊ ထိုအဖြစ်အပျက်သည် သူမ၏ ဖခင် ကွယ်လွန်ရခြင်း၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်စေစေသည်။

ဆယ်နှစ်ကြာပြီးနောက်၊ **ဒေါက်တာ ရာဇာကျော်** သည် ဇနီးဖြစ်သူ ကွယ်လွန်သွားသောကြောင့် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဦးလေးမြနှင့် အန်တီထူးတို့နှင့်အတူ နေထိုင်ခဲ့သည်။ တစ်နေ့တွင် သူငယ်ချင်းတစ်ဦး၏ မိတ်ဆက်ပေးမှုကြောင့် **လက်ပံ** အမည်ရှိ မိန်းကလေးတစ်ဦးနှင့် သိကျွမ်းခဲ့သည်။ လက်ပံသည် မည်သူ့ထံမှ အလကား ဘာမှမလိုချင်ဘဲ ''''လိုချင်လျှင် ပြန်ပေးရမည်'** ဟူသော ယုံကြည်ချက်ကို ခိုင်မြဲစွာ လက်ခံထားသူဖြစ်သည်။

တစ်ရက်တွင် လက်ပံသည် ကားမတော်တဆမှုတစ်ခု ဖြစ်ပွားကာ သွေးအများအပြား ဆုံးရှုံးသွားသောကြောင့်၊ **တစ်သျှူးနှင့် သွေးအမျိုးအစားတူသော** ဦးရာဇာကျော်က သူမအား သွေးလှူဒါန်းခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် လက်ပံသည် ငွေကြေး မဟုတ်သည့်တိုင် သွေးလှူဒါန်းခဲ့သော ဦးရာဇာကျော်အား ကျေးဇူးပြန်ဆပ်လိုခဲ့သည်။ ရာဇာကျော်ကလည်း လက်ပံအား သူမ၏ **မိဘများအကြောင်းကို ပြောပြရန်** တောင်းဆိုခဲ့ရာမှ **လက်ပံသည် သူ့သမီးအရင်းဖြစ်ကြောင်း** သိရှိသွားခဲ့သည်။

လက်ပံကလည်း သူမ၏ ဖခင်သည် သူမကို ဤကမ္ဘာပေါ်သို့ ရောက်ရှိလာခြင်းအား လက်မခံနိုင်ဘဲ ဖျက်ဆီးလိုခဲ့သည့်အတွက် သူမ၏ ဝမ်းနည်းကြေကွဲမှု၊ ဒေါသထွက်မှုနှင့် စိတ်ပျက်အားငယ်မှုများကို ရာဇာကျော်အား ပြောပြခဲ့သည်။

ဤဇာတ်ကားသည် **ဖခင်တစ်ဦး၏ သမီးအပေါ် ထားရှိသော တိုင်းတာမရနိုင်သော မေတ္တာတရား''' မည်မျှ နက်ရှိုင်းသည်ကို ဖော်ကျူးတင်ဆက်ထားသည့် ဖျော်ဖြေရေး ဇာတ်ကားကောင်းတစ်ကား ဖြစ်ပါသည်။

## တရုတ်‌ောင်ေ 
* ရာဇာကျော်အဖြစ် ပြေတီဦး
* မဏိအဖြစ် စိုးမြတ်သူဇာ၊
* Let Pan အဖြစ် ဖွေးဖွေး 

ဇာတ်ပို့ -

* ဇော်ဝမ်း

Let Pan (The Red Cotton Silk Flower) သည် 2012 ခုနှစ်အတွက် မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် အကယ်ဒမီ ထူးချွန်ဆု နှစ်ဆု ရရှိခဲ့သည်။ ပြေတီဦး / ဖွေးဖွေး တို့အတွက် တစ်နှစ်တာ အကောင်းဆုံး ဇာတ်ဆောင်/မင်းသမီးဆု။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၂၀၁၂ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ဖြန့်ဖြူးခြင်း

**လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ဖြန့်ဖြူးရေး စနစ်**ဆိုသည်မှာ လျှပ်စစ် စွမ်းအားကို နောက်ဆုံးအဆင့် ပေးပို့ခြင်း ဖြစ်ပြီး ဓာတ်အားပို့လွှတ်စနစ်မှ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားများကို သုံးစွဲသူမျာထံသို့ သယ်ယူပို့ဆောင်ပေးခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ဓာတ်အားပို့လွှတ်စနစ်နှင့် ချိတ်ဆက်ထားသော ဖြန့်ဖြူးရေး ဓာတ်အားခွဲရုံများသည် ပို့လွှတ်ဓာတ်အားကို ၂ ကီလိုဗို့ မှ ၃၅ ကီလိုဗို့ အထိရှိသော အလယ်အလတ် ဓာတ်အား အဖြစ်သို့ ထရန်စဖော်မာ များအား အသုံးပြုပြီး လျှော့ချပေးသည်။ အဓိက ဓာတ်အားပို့ လိုင်းများမှ အလယ်အလတ် ဓာတ်အား ပါဝါများကို အသုံးပြုသူတို့၏ အိမ်အနီးတွင် ရှိသော ဖြန့်ဖြူးရေး ထရန်စဖော်မာများသို့ သယ်ဆောင်ပေးသည်။
သုနန္ဒ (ဓမ္မရံသီ ဆရာတော်)

**ဆရာတော် ဦးသုနန္ဒ  (ဓမ္မရံသီ ဆရာတော်)**သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဝိပဿနာအလုပ်ပေးတရားဟောကြားရာ၌ ထင်ရှားသော ဆရာတော်ကြီး တစ်ပါးဖြစ်သည်။ မိုးကုတ်၊ မန္တလေး၊ မုံရွာ၊ မူဆည် ဓမ္မရံသီမိုးကုတ်ရိပ်သာကျောင်းတိုက်ကြီးများ၏ ဦးစီးပဓာန နာယကချုပ် ဆရာတော် ဖြစ်သည်။ ပြည်တွင်းပြည်ပ နယ်လှည့်ဓမ္မကထိကတစ်ပါးဖြစ်သည့်အပြင်  နိုင်ငံတော် အဂ္ဂမဟာကမ္မဋ္ဌာနစရိယဘွဲ့နှင့် မဟာဓမ္မကထိက ဗဟုဇနဟိတဓရဘွဲ့ ရရှိထားသော ဆရာတော်တစ်ပါးလည်းဖြစ်သည်။

ဆရာတော်သည် ရန်ကုန်၊ မန္တလေးစသော မြို့ကြီးများသာမက မြန်မာပြည်အနှံ့အပြားသို့ လှည့်လည်ပြီး ဝိပဿနာအလုပ်ပေးအထူးတရားပွဲများကို ဖွင့်လှစ် ဟောကြားတော်မူလျက်ရှိသည်။

ကျေးဇူးတော်ရှင် မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး ဟောကြားဆုံးမတော်မူခဲ့သော အလုပ်ပေးဝိပဿနာအထူးတရားပွဲများကို မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ဦးထိပ်ပန်ဆင်ကာ ထပ်ဆင့်ဟောကြားတော်မူလျက်ရှိရုံသာမက အလျဉ်းသင့်သလို၊ မကြာခဏဆိုသလို အမျိုးဘာသာ သာသနာ စောင့်ရှောက်ထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာ ဆိုဆုံးမချက်များနှင့် အမျိုးသားရေးဇာတိမာန်တက်ကြွစေသော  တရားတော်များကို ဟောကြားတော်မူလေ့ရှိသည်။ တရားဟောရာတွင် အထောက်အထားခိုင်မာစွာဖြင့် တိတိကျကျ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ဟောကြားတော်မူလေ့ရှိသည်။

## ကိုးကား
## အခြားကြည့်ရန် 
* Sayadaw U Thu Nanda ဦးသုနန္ဒ (မိုးကုတ်) အပိုင်း ၁
ပန်း (သံတူကြောင်းကွဲ)

*  ပန်း
* ပန်း၊ ငွေဒင်္ဂါး၏ တစ်ဖက်မျက်နှာ
* ပန်းဆယ်မျိုး
* ပန်းရောင် - အနီနုရောင်
* ဓမ္မတာ (မိန်းမတို့ဥတုသွေး) - မိန်းမတို့၏ ဓမ္မတာသွေး
* ယောက်ျား အင်္ဂါတံ - ယောက်ျား၏ လိင်တန်ဆာ
* ပန်း (တာဝင်အမှတ်အသား) - လှေ၊ လှည်း၊ အပြေး စသည့် ပြိုင်ပွဲများတွင် အနိုင်ရယူရန် အမှတ်အသား
* ပန်း (တာယာ) - တာယာတွင်ဖော်ထားသည့် လှိုင်းသဏ္ဌာန်မျဉ်းကြောင်း
__DISAMBIG__
Star Wars

***Star Wars*** (***ကြယ်တာရာ စစ်ပွဲများ***) သည် ဂျော့ဂျ် လူးကပ်စ် ဖန်တီးသော ရုပ်ရှင်ဇာတ်လမ်းတွဲကို ဗဟိုပြုသည့် အမေရိကန် အာကာသသိပ္ပံ စိတ်ကူးယဉ် ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ ဖြစ်သည်။ အဆိုပါဇာတ်လမ်းတွဲများကို "ရှေးသရောအခါက အလွန်တရာဝေးကွာလှသော ကြယ်တာရာစုတစ်ခု၌ရှိကြသော" ဇာတ်ကောင်အမျိုးမျိုး၏ စွန့်စားခန်းများဖြင့် သရုပ်ဖော်ထားသည်။

ထိုရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများကို ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ထုတ်လုပ်သော (၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် Episode IV: A New Hope ဟု အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည့်) *Star Wars* ရုပ်ရှင်ဖြင့် စတင်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘာတဝန်း လူငယ်များအကြား ရေပန်းစားကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ ထိုရုပ်ရှင်၏နောက် ဆက်လက်ရိုက်ကူးခဲ့သော *The Empire Strikes Back* (၁၉၈၀) နှင့် *Return of the Jedi* (၁၉၈၃) တို့သည်လည်း ၎င်းနည်းတူ အောင်မြင်ခဲ့ပြီး အဆိုပါ ရုပ်ရှင် သုံးကားကိုပေါင်း၍ *Star Wars* ၏ မူရင်း သုံးကားတွဲ ဇာတ်လမ်း ဟုခေါ်သည်။ အဆိုပါမူရင်းဇာတ်လမ်းများ၏ အကြို သုံးကားတွဲ ဇာတ်လမ်းကို ၁၉၉၉ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၅ ခုနှစ်အတွင်း ဖြန့်ချိခဲ့ပြီး ရုပ်ရှင်ဝေဖန်ရေးသမားများနှင့် ပရိသတ်များထံမှ အမျိုးမျိုးသော တုံ့ပြန်မှုများကို ရရှိခဲ့သည်။ နောက်ဆက်တွဲ သုံးကားတွဲ ဇာတ်လမ်းကိုလည်း ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် *Star Wars: The Force Awakens* ကို ဖြန့်ချိ၍ စတင်ခဲ့သည်။ *Star Wars* ရုပ်ရှင် ခုနှစ်ကားလုံး အကယ်ဒမီဆု အတွက် လျာထားခြင်းခံခဲ့ရပြီး ပထမဆုံး နှစ်ကားမှာ ဆုရရှိခဲ့သည်။ ငွေကြေးပိုင်းအနေဖြင့်လည်း ရုံဝင်ငွေ ၇ ဒဿမ ၅ သန်းကျော်အထိ အမြတ်ရခဲ့သောကြောင့် Star Wars ဇာတ်လမ်းတွဲများသည် ဝင်ငွေ တတိယအကောင်းဆုံး ရုပ်ရှင်ဇာတ်လမ်းတွဲအဖြစ် ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သည်။ *Star Wars* ၏ ရုပ်ရှင်ဇာတ်လမ်းခွဲများ တွင် *Star Wars: The Clone Wars* (၂၀၀၈) အမည်ရှိ အန်နီမေးရှင်းဇာတ်လမ်းတွဲ နှင့် Rogue One (၂၀၁၆) တို့ပါဝင်ပြီး Rouge One မှာ ပထမဆုံး စာအုပ်မှ ရုပ်ရှင်အဖြစ်ပြန်လည်ရိုက်ကူးထားသော ရုပ်ရှင်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
အီဖီးဆပ်ရှိ အာတဲမိ ဘုရားကျောင်း

အစ်စတန်ဘူလ်မြို့ရှိ မီနီအာတပ်ပန်းခြံ အတွင်းတွင် ရှိပြီး ပထမ ဘုရားကျောင်း၏ ပုံပန်းသဏ္ဌန်ဟု ယူဆရသော ပုံနှင့် တူညီအောင် ကြိုးစားတည်ဆောက်ထားသည်။]]

အာတဲမိ ဘုရားကျောင်း သို့မဟုတ် အာတဲမိဆိယံအား ဒိုင်ယာနာ ဘုရားကျောင်းဟုလည်း ခေါ်ကြပြီး ဂရိဘုရားကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ကာ အာတဲမိနတ်သမီး အတွက် ရည်စူး ဆောက်လုပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုဘုရားကျောင်းမှာ အီဖီးဆပ် (ယနေ့ခေတ် တူရကီနိုင်ငံရှိ ဆယ်လ်စုမြို့ အနီး)တွင် တည်ရှိသည်။ ရှေးခေတ် ရှေးခေတ်ကမ္ဘာ့အံဖွယ်ခုနစ်ပါးတွင် တစ်ခု အပါအဝင် ဖြစ်ပြီး သုံးကြိမ် တိတိ ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့ကာ အေဒီ ၄၀၁ ခုနှစ်တွင် လုံးဝပျက်စီး သွားခဲ့သည်။ နောက်ဆုံး ဘုရားကျောင်း၏ အုတ်မြစ်နှင့် ရုပ်တု အပိုင်းအစများသာ ကြွင်းကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
## ကိုးကား
အောင်ပန်းမြို့

**အောင်ပန်းမြို့** သည် ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ မြို့တမြို့ဖြစ်ပြီး ကလောမြို့နယ်အတွင်းပါဝင်သည်။ 

ပင်းတယမြို့၊ ပင်လောင်းမြို့၊ ဟဲဟိုးမြို့ နှင့် ကလောမြို့ဝန်းကျင်ရှိ တိုင်းရင်းသူ တိုင်းရင်းသားတို့၏ လယ်/ယာမြေများမှစိုက်ပျိုးပြီး ထွက်ရှိလာသောအသီးအရွက်များရောင်းချပြီး ငွေဖော်ရာနေရာတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ အောင်ပန်းတွင် အလွန်စည်ကားသော မြို့မအပေါ်ဈေး<နှင့် အောက်ဈေးဟူ၍ ဈေးနှစ်နေရာရှိသည်။ အပေါ်ဈေးတွင် အောင်ပန်းမြို့သူ၊ မြို့သားများနှင့် အောင်ပန်းမြို့သို့ လာရောက်သူများဖြင့် စည်ကားသကဲ့သို့၊ အောက်ဈေးတွင် အသီးအရွက်များလာရောက်ရောင်းချသော တောင်သူများ၏၊ ထော်လာဂျီများ၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကုန်တင်ယာဉ်ကြီးများနှင့် အသီးအနှံများအရောင်းအဝယ်ပြုလုပ်ရာ ပွဲရုံကြီးများဖြင့် အမြဲစည်ကားလျက်ရှိသည်။ 

အောင်ပန်းမြို့တွင် တိုင်းရင်းသားပေါင်းစုံ မှီတင်းနေထိုင်ကြပြီး အများစုမှာ ဓနု၊ ဗမာ၊ တောင်ရိုး၊ ပအိုဝ်း လူမျိုးများဖြစ်ကြသည်။ 

## ကိုးကား
UTC+01:00

**UTC+01:00** ဆိုသည်မှာ Coordinated Universal Time (UTC) ကို တစ်နာရီ ထပ်ပေါင်းထားသော time offset တစ်ခုဖြစ်သည်။

ထိုအချိန်ကို အောက်ပါအချိန်ဇုန်များတွင် အသုံးပြုကြသည်:
* အလယ်ဥရောပဒေသ အချိန်ဇုန်
* အနောက်အာဖရိကဒေသ အချိန်ဇုန်
* အနောက်ဥရောပဒေသ နွေရာသီအချိန်
** ဗြိတိန်နိုင်ငံ နွေရာသီအချိန်
** အိုင်ယာလန် စံတော်ချိန်
* Romance Standard Time (Microsoft Windows Control panel)
* Swatch အင်တာနက် အချိန်
ISO 8601 တွင် ထိုအချိန်များကို 2016-04-28T00:16:28+01:00 ဟု ရေးသားလေ့ရှိသည်။

## အလယ်ဥရောပဒေသ အချိန်ဇုန်(မြောက်ဘက်ကမ္ဘာခြမ်း ဆောင်းရာသီ) 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* , except
** Faroe Islands
** Greenland
*  (mainland only, excludes other territories)
* 
* Gibraltar (UK)
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* , including:
** Svalbard and Jan Mayen
* 
* 
* 
* 
* 
*  – except Canary Islands
* 
* 
* 

## အနောက်ဥရောပဒေသ နွေရာသီအချိန်(မြောက်ဘက်ကမ္ဘာခြမ်း နွေရာသီ) 
* Alderney   
* Faroe Islands   
* Guernsey   
* အိုင်ယာလန်
* Isle of Man   
* Jersey   
* Portugal – except Azores   
* Sark   
* စပိန် – ကနေရီကျွန်းစု သာ
* ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း (GMT / BST)
အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ တွင် "စံတော်ချိန်"  ဟုသော ဝေါဟာရသည် နွေလများကို ဆိုလိုပြီး"ဆောင်းရာသီအချိန်"ဆိုသည်မှာ "စံတော်ချိန်"မှကြွင်းသောအချိန်ကို ဆိုလိုသည်။  ဒီအသုံးအနှုန်းဟာ ဥရောပသမဂ္ဂအတွင်းရှိ နိုင်ငံအများစု၏ အလေ့အထနှင့် ပြောင်းပြန်ဖြစ်နေသည်။ သို့ပေမယ့်လည်း အဆုံးသတ်ရလဒ်မှာတော့ အတူတူပင်ဖြစ်သည်။

## စံတော်ချိန်အဖြစ်(တနှစ်ပတ်လုံး) 
* အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ
* အင်ဂိုလာနိုင်ငံ
* ဘီနင်နိုင်ငံ
* ကင်မရွန်းနိုင်ငံ
* ဗဟိုအာဖရိကသမ္မတနိုင်ငံ
* ချဒ်သမ္မတနိုင်ငံ
* ကွန်ဂိုသမ္မတနိုင်ငံ
* ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ:
** Kwango
** Kwilu
** Mai-Ndombe
** Bas-Congo
** Équateur
** Nord-Ubangi
** Sud-Ubangi
** Mongala
** Tshuapa
** ကင်ရှာဆာမြို့
* အီကွေတာဂီနီနိုင်ငံ
* ဂါဘွန်နိုင်ငံ
* မော်ရိုကိုနိုင်ငံ
* နိုင်ဂျာနိုင်ငံ
* နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ
* တူနီးရှားနိုင်ငံ

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်များ
UTC+02:00

**UTC+02:00** သည် UTC offset ကို +02 ပေါင်းထားသော အချိန်ဇုန်အမှတ်လက္ခဏာ ဖြစ်သည်။ ISO 8601 တွင် ထိုအချိန်ဇုန်အမှတ်အသားကို 2016-04-29T04:44:36+02:00 ဖြင့် ဖော်ပြလေရှိသည်။ ဒီအချိန်ကို အသုံပြုသော ဒေသများမှာ:

## စံတော်ချိန်အဖြစ်(တနှစ်ပတ်လုံး) 
### ဥရောပ 
* ရုရှားနိုင်ငံ - ကာလင်နင်ဂရာ့ဒ် စံတော်ချိန်

### အာဖရိက အလယ်ပိုင်းဒေသ အချိန်ဇုန် 
* ဘော့ဆွာနာနိုင်ငံ
* ဘူရွန်ဒီနိုင်ငံ
* ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ (အရှေ့ဘက်ဒေသ အခြမ်းသာ)
** Kasai, Kasai-Central, Kasai-Oriental,Sankuru, Lomami, Haut-Katanga, Lualaba, တန်ဂန်ရီကာ, Haut-Lomami, Maniema, Nord-Kivu, Ituri, Haut-Uele, Bas-Uele, Tshopo, Sud-Kivu
* လီဆိုသိုနိုင်ငံ
* လစ်ဗျားနိုင်ငံ
* ရဝမ်ဒါနိုင်ငံ
* မာလဝီနိုင်ငံ
* မိုဇမ်ဘစ်နိုင်ငံ
* နမီးဘီးယားနိုင်ငံ
* တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ (SAST – တောင်အာဖရိက စံတော်ချိန်)
* ဆွာဇီလန်နိုင်ငံ
* ဇမ်ဘီယာနိုင်ငံ
* ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံ

### မြောက်အာဖရိက 
* အီဂျစ်နိုင်ငံ

## စံတော်ချိန်အဖြစ်(မြောက်ဘက်ကမ္ဘာခြမ်း ဆောင်းရာသီသာ) 
### အရှေ့ဥရောပ အချိန်ဇုန် – ဥရောပသမဂ္ဂ DST စည်းမျဉ်းကို လိုက်နာသော နယ်မြေဒေသများ 
* ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံ
* ဆိုက်ပရပ်စ်နိုင်ငံ
* အက်စ်တိုးနီးယားနိုင်ငံ
* ဖင်လန်နိုင်ငံ ( Åland အပါအဝင်)
* ဂရိနိုင်ငံ
* လတ်ဗီယာနိုင်ငံ
* လစ်သူယေးနီးယားနိုင်ငံ
* မော်လ်ဒိုဗာနိုင်ငံ
* ရိုမေးနီးယားနိုင်ငံ
* ယူကရိန်းနိုင်ငံ

### တခြားသော DST စည်းမျဉ်းများကို လိုက်နာသော နယ်မြေဒေသများ 
* အစ္စရေးနိုင်ငံ
* လက်ဘနွန်နိုင်ငံ
* ပါလက်စတိုင်းနယ်မြေဒေသ

## နေ့အလင်းရောင်ထိန်းသိမ်းသော အချိန် (မြောက်ဘက်ကမ္ဘာခြမ်း နွေရာသီသာ) 
### အလယ်ဥရောပ နွေရာသီအချိန် 
* အယ်လ်ဘေးနီးယားနိုင်ငံ
* အင်ဒိုရာနိုင်ငံ
* ဩစတြီးယားနိုင်ငံ
* ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံ
* ဘော့စနီးယားနှင့် ဟာဇီဂိုဗီးနားနိုင်ငံ
* ခရိုအေးရှားနိုင်ငံ
* ချက်သမ္မတနိုင်ငံ
* ဒိန်းမတ်နိုင်ငံ
* ပြင်သစ်နိုင်ငံ
* ဂျာမနီနိုင်ငံ
* ဂျီဘရော်လ်တာ (ယူကေ)
* ဟန်ဂေရီနိုင်ငံ
* အီတလီနိုင်ငံ
* လစ်တန်စတိန်းနိုင်ငံ
* လူဇင်ဘတ်နိုင်ငံ
* မက်စီဒိုးနီးယားနိုင်ငံ
* မော်လတာနိုင်ငံ
* မိုနာကိုနိုင်ငံ
* မွန်တီနီဂရိုးနိုင်ငံ
* နယ်သာလန်နိုင်ငံ
* နော်ဝေနိုင်ငံ, ပါဝင်သောဒေသ:
** Svalbard and Jan Mayen
* ပိုလန်နိုင်ငံ
* ဆန်မာရီနိုနိုင်ငံ
* ဆားဘီးယားနိုင်ငံ
* ဆလိုဗားကီးယားနိုင်ငံ
* ဆလိုဗေးနီးယားနိုင်ငံ
* စပိန်နိုင်ငံ ( ကနေရီကျွန်းစုမှလွဲ၍)
* ဆွီဒင်နိုင်ငံ
* ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ
* ဗာတီကန်စီးတီး

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်များ
ပန်း (တာယာ)

တစ်ခုပေါ်ရှိ ပန်း]]
**ပန်း**ဆိုသည်မှာ ဘီးတပ်ယာဉ်များ၏ဘီးအပေါ်တွင် တပ်ဆင်ထားသော တာယာ၏ အပြင်ဘက်မျက်နှာပြင်ပေါ်ရှိ မညီညာသော **မျဉ်း၊ သို့မဟုတ် လှိုင်း**များ ဖြစ်သည်။ ထိုလှိုင်းတို့မှာ ဘီးနှင့် မြေပြင်ကြားရှိ ပွတ်တိုက်အား ပိုကောင်းအောင် ရည်ရွယ်ကာ ပြုလုပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းပန်းများကို ကုန်ကား၊ အိမ်သုံးကား၊ အများပြည်သူစီး ဘတ်စ်ကား၊ စက်ဘီး၊ ဆိုင်ကယ် စသည့် ယာဉ်များ၏ တာယာပေါ်တွင် အလွယ်တကူတွေ့နိုင်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
အကယ်၍ နှင်းခဲနေသော မြေပြင်၊ သို့မဟုတ် ပြောင်ချောနေသော ကြမ်းပြင်ပေါ်တွင် အောက်မျက်နှာပြင် ပြောင်ချောနေသည့်ဖိနပ်ကိုစီးကာ လမ်းလျှောက်မည်ဆိုလျှင် ခြေချော်ပြီး လဲကျပါလိမ့်မည်။ အကြောင်းမှာ ဖိနပ်နှင့် မြေပြင်၊ သို့မဟုတ် ကြမ်းပြင်တို့အကြား ပွတ်တိုက်မှုအား  အလွန်နည်းနေသည့်အတွက်ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုနည်းတူစွာ ပြောင်ချောနေသောတာယာနှင့် ကား၊ သို့မဟုတ် စက်ဘီးကို မောင်းနှင်မည်ဆိုပါကလည်း အနှေးနှင့်အမြန်ဆိုသလို လမ်းပေါ်မှ ချော်ထွက်ကာ ယာဉ်မတော်တဆမှု ဖြစ်နိုင်လေသည်။ ထို့ကြောင့် တာယာများ၏အပေါ်မျက်နှာပြင်တွင် ပန်းများပါရှိရန် လိုအပ်လာသည်။ ထိုပန်းများသည် ၁၈၉၂ ခုနှစ်တွင် စပေါ်လာခဲ့သည်။ အစပိုင်းက ထိုပန်းများသည် အလွန်ရိုးရှင်းလှသည်။ အလျားလိုက်မျဉ်းများသာ ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ကား၏ ကုန်တင်နိုင်သည့် အလေးချိန်၊ အမြန်နှုန်းတို့အပေါ် မူတည်ပြီး ပုံစံအမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲလာကြသည်။ 

## ပန်းအမျိုးအစားနှင့် ပုံစံများ 
ယခုအခါတွင် ကားဘီးပေါ်ရှိ ပန်းများမှာ အလွန်များပြားရှုပ်ထွေးလှသော်လည်း အခြေခံအားဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း သုံးမျိုးခွဲခြားနိုင်သည်။
# အများသုံးပန်းများ
# တောလမ်းသုံးပန်းများ
# အထွေထွေသုံးပန်းများ ဖြစ်ကြသည်။
တာယာပေါ်ရှိ ပန်းများ]]
ပန်းပုံစံများကိုမူ ယေဘုယျအားဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ၅ မျိုး ခွဲခြားနိုင်သည်။
# အလျားလိုက်မျဉ်းပုံ
# ဒေါင်လိုက်မျဉ်းပုံ
# မျဉ်းစောင်း
# စတုဂံပုံ
# ရောနှောနေသည့်ပုံ တို့ဖြစ်ကြသည်။

### အများသုံးပန်းများ 
အများပြည်သူစီး ဘတ်စ်ကားဘီးများတွင် တွေ့နိုင်သည်။ ပန်းပုံစံမှာ ဒေါင်လိုက်မျဉ်းပုံနှင့် လွှသွားပုံ ရောထားသည်။ ၎င်းပုံစံကို ဆူညံသံမထွက်သည့်အတွက် အသံငြိမ်ပန်းပုံစံဟုလည်း ခေါ်သည်။

### တောလမ်းသုံးပန်းများ 
ထော်လာဂျီ၊ အလေးမ,ကရိန်းကားတို့တွင် တွေ့နိုင်သည်။ ပန်းပုံစံမှာ စတုဂံပုံပန်းအကြီးကြီးများ ဖြစ်သည်။ အားပိုသုံးရန် လိုအပ်သည့် ကားများတွင် သုံးသည်။ 

### အထွေထွေသုံးပန်းများ 
လမ်းကြောင်းတစ်ခုတည်းမှာပင် မတူညီသောလမ်းအခြေအနေများအတွက် သုံးသည်။ အချို့လမ်းများတွင် ကတ္တရာလမ်းတစ်လှည့်၊ သဲလမ်းတစ်လှည့်၊ ရွှံ့လမ်းတစ်လှည့် စသည်ဖြင့် ရှိတတ်သည်။ အဆိုပါလမ်းများတွင် အထွေထွေသုံးပန်းကို သုံးသည်။
အာကာသဝတ်စုံ

worn by astronaut :en:Buzz Aldrin on Apollo 11]]

**အာကာသဝတ်စုံ**သည် ကမ္ဘာ့အပြင်ဘက်၊ သို့မဟုတ် အာကာသထဲတွင် လေဟာနယ်နှင့် အစွန်းရောက်အပူချိန်များကြားမှ လူသားတစ်ယောက်အသက်ရှင်နိုင်ရန် အထောက်အပံ့အလို့ငှာ ဝတ်ဆင်ရသော အထူးစီမံထားသည့် ဝတ်စုံဖြစ်သည်။ အာကာသယာဉ်ကို စီးနင်းသွားသည့် အာကာသသူရဲသည် အာကာသယာဉ်မှ ခွာပြီး အာကာသတွင်းမှာ အလုပ်လုပ်ရသည့်အခါတွင် အာကာသဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်ရသည်။
အယ်လ်စီဒီ

**အယ်လ်စီဒီ**()ဆိုသည်မှာ အရည်ပုံဆောင်ခဲများ၏ဂုဏ်သတ္တိကို အသုံးပြုကာ ပြုလုပ်ထားသော ရုပ်ပုံပြစက်အပြားကိုသော်လည်းကောင်း၊ အခြားလျှပ်စစ်ရုပ်ပုံပြစက်များကိုသော်လည်းကောင်း ဆိုလိုသည်။ အယ်လ်စီဒီဆိုသည်မှာ အင်္ဂလိပ်လို **L**iquid-**c**rystal **D**isplay ၏ အတိုကောက် ဖြစ်သည်။ **အရည်ပုံဆောင်ခဲရုပ်ပုံပြစက်**ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ *အယ်လ်စီဒီ(အရည်ပုံဆောင်ခဲရုပ်ပုံပြစက်)*ဆိုသည့်အမည်အတိုင်း အဓိကအားဖြင့် အရည်လည်းမဟုတ်၊ ပုံဆောင်ခဲ(အခဲ)လည်းမဟုတ်၊ အရည်နှင့်အခဲနှစ်ခုကြား အခြေအနေတွင် ရှိသော အရာတစ်ခုနှင့် တည်ဆောက်ထားသည်။ ထိုအရာ၏ ထူးခြားသည့် အသွင်ကြောင့် အလင်းနှင့် လျှပ်စစ်ရဲ့ သေးငယ်သည့် ပြောင်းလဲမှုများကို သိလွယ်ပြီး ပြောင်းလဲမှုအလိုက် တုံ့ပြန်မှုပေးသည်။ လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်း၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုအောက်တွင် ပြန်လည်နေရာယူတန်းစီနိုင်ပြီး ဖောက်ထွင်းမမြင်နိုင်သည့် အခြေအနေကြား ပြောင်းလဲနိုင်သည်။ ဤဂုဏ်သတ္တိကို အခြေခံ၍ အယ်လ်စီဒီကို ဖန်တီးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

## တည်ဆောက်ပုံ 
အယ်လ်စီဒီကို ပြုလုပ်ရန် လွယ်ကူသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် အရွယ်အစားတူညီသည့် ညီညာပြန့်ပြူးနေသော ဖန်ပြင်နှစ်ခုကြားတွင် ၁၀ မှ ၁၅ မီလီမီတာ အထူရှိသော ၎င်းအရည်မဟုတ်၊ အခဲမဟုတ်သည့်အရာကို ထည့်ထားသည်။ ၎င်းဖန်ပြင်၏ အနားပတ်လည်ကို အလုံပိတ်လိုက်သည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် အယ်လ်စီဒီတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ ၎င်း၏အထူသည် သမားရိုးကျတီဗီ၏ ၁/၂၀ မှ ၁/၃၀ သာ ရှိသည်။ အလေးချိန်က ၈၀% မှ ၉၀% အထိ ပိုပေါ့သွားသည်။ ထို့ပြင် ဖန်သားပြင်ကြီးချင်သလောက် အယ်လ်စီဒီကိုလည်း ကြီးအောင်ပြုလုပ်နိုင်သည်။

## အားသာချက် 
### လျှပ်စစ်သုံးစွဲမှုသက်သာခြင်း 
အယ်လ်စီဒီ၏ အားသာချက်တစ်ခုမှာ လျှပ်စစ်သုံးစွဲမှု သက်သာခြင်း ဖြစ်သည်။ သမားရိုးကျတီဗီလောက် လျှပ်စစ်စွမ်းအင် မလိုချေ။ ဓာတ်ခဲနှင့်ပင် အယ်လ်စီဒီကို ဖွင့်ကြည့်နိုင်သည်။ အရွယ်အစားနံပါတ် ၅ ရှိသော ဓာတ်ခဲလေးလုံးကို ဆက်ထားရုံနှင့် ၁၀ နာရီကြာ အယ်လ်စီဒီဖြင့် ရုပ်ရှင်ကြည့်နိုင်သည်။ 

### အသွင်အပြင်ကောင်းမွန်ခြင်း 
အသွင်အပြင်ကောင်းမွန်ခြင်းဆိုရာတွင် 
* ပေါ့ပါးခြင်း
* လိုရာဖန်သားပြင်အရွယ်အစားရနိုင်ခြင်း
* နေရာယူမှုနည်းခြင်း စသည်ဖြင့် ခွဲခြားနိုင်သည်။
လပွတ္တာမြို့နယ်

**လပွတ္တာမြို့နယ်** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ လပွတ္တာခရိုင်ရှိ မြို့နယ် တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ဧရာဝတီ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသတွင် တည်ရှိသည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ လပွတ္တာမြို့ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်ခ်များ
* "Labutta Google Satellite Map" Maplandia World Gazetteer
UTC±00:00

**UTC±00:00** မှာ အောက်ပါအချိန်များ ဖြစ်သည်:
* Coordinated Universal Time (UTC) (အခြေခံ ကမ္ဘာသုံး အချိန်)
* အနောက်ဥရောပ အချိန်ဇုန် (အိုင်ယာလန်၊ ပေါ်တူဂီ နှင့် ယူကေ).

## အနောက်ဥရောပ အချိန်ဇုန်(မြောက်ဘက် ကမ္ဘာခြမ်း ဆောင်းရာသီသာ) 
* ဥရောပ
**  Alderney
** ကနေရီကျွန်းစု; European Union DST rules
** Faroe Islands
** Guernsey
** Herm
** အိုင်ယာလန်
** Isle of Man
** Jersey
** ပေါ်တူဂီ (UTC−01နှင့် DST ကို အသုံးပြုသော Azores မှလွဲ၍)
** Sark
** ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း (GMT / BST)

**မှတ်ချက်များ:**
# DST ကိုလိုက်နာသော UTC ကို အသုံးပြုသော အနောက်ဘက်စွန်းဒေသများမှာ El Hierro၊ ကနေရီကျွန်းစု၊ စပိန်နိုင်ငံ (18°00' W) ဖြစ်ပြီး ထိုဒေသတွင် အသုံးပြုသော နွေရာသီ၏ အချိန်မှာ မူလအချိန်ထက် ၂ နာရီ ၁၂ မိနစ် စော၍နေရာ UTC အချိန်ဇုန်များကြားတွင် အကြီးမားဆုံးသော ကွာဟချက်ဖြစ်သည်။ 
# DST ကိုလိုက်နာသော UTC ကို အသုံးပြုသော အရှေ့ဘက်စွန်းဒေသများမှာ Suffolk ဒေသရှိ Lowestoft မြို့၊ East Angliaဒေသ၊ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ (at just 1°45' E) တို့ဖြစ်သည်။
# Note that Ireland uses the term "standard time" in reference to the summer months and "winter time" during what the rest of the time zone calls "standard time". This is the reverse of the practice of most countries in the EU, but provides the same end results.

## နွေရာသီအချိန် (မြောက်ဘက်ကမ္ဘာခြမ်း နွေရာသီသာ) 
* ဂရင်းလန်း -  Ittoqqortoormiit  (Scoresbysund) ဝန်းကျင် အရှေ့ဘက်ပိုင်းဒေသ
* ပေါ်တူဂီ -  Azores ဒေသ တခုတည်းသာ

## တစ်နှစ်ပတ်လုံး စံတော်ချိန်အဖြစ် 
ဖော်ပြပါ ဒေသများသည် UTC ကိုနေ့အလင်းရောင် ထိန်းသိမ်းသော အချိန် ကို မလိုက်နာပဲ တစ်နှစ်ပတ်လုံး စံတော်ချိန်အဖြစ် အသုံးပြုကြသည်:

### အနောက် အာဖရိက 
* ဘာကီးနားဖားဆိုနိုင်ငံ
* အိုင်ဗရီကို့စ်နိုင်ငံ
* ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံ
* ဂါနာနိုင်ငံ
* ဂီနီနိုင်ငံ
* ဂင်းနီဗစ်ဆောနိုင်ငံ
* လိုက်ဘေးရီးယားနိုင်ငံ
* မာလီနိုင်ငံ
* မော်ရီတေးနီးယားနိုင်ငံ
* ဆောင်တူမေးနှင့် ပရင့်စီပီနိုင်ငံ
* ဆီနီဂေါနိုင်ငံ
* ဆီရာလီယွန်နိုင်ငံ
* တိုဂိုနိုင်ငံ

### Atlantic Islands 
* ဂရင်းလန်းကျွန်း
** အရှေ့မြောက်ဒေသ
*** Danmarkshavn နှင့် ၎င်းဝန်းကျင် ဧရိယာ
* အိုက်စလန်နိုင်ငံ
* စိန့်ဟယ်လင်နာ, Ascension Island နှင့် Tristan da Cunha (UK သို့)

### အန္တာတိက 
* အန္တာတိကတိုက်ရှိ အချို့အခြေစိုက်စခန်းများ(Time in Antarctica)

## Notes 
# The westernmost point where UTC with no DST is applied is Bjargtangar, at the northwest peninsula of Iceland (24°32' W). Time used there is 1 hour and 38 minutes ahead of physical time. This is the greatest deviation from physical time for UTC with no DST.
# The easternmost locale where UTC with no DST is applied is Bouvet Island, of Norwegian jurisdiction, at the *South* Atlantic Ocean (3°24' E).

## ကိုးကား
ဗိုလ်ချုပ်

**ဗိုလ်ချုပ်** (; အတိုကောက် **ဗခ**) သည် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအများစုတွင် အသုံးပြုကြသော စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ ရာထူးအဆင့်အတန်း တစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ပခုံးတံဆိပ်အမှတ်အသား
### ကြည်းတပ်

File:Major General Tatmadaw.gif|မြန်မာ့ တပ်မတော် (ကြည်း)ဗိုလ်ချုပ်
File:Australian Army OF-7.svg|ဩစတြေးလျ ကြည်းတပ်major general
File:Bangladesh-army-OF-7.svg|Major generalဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ကြည်းတပ်ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ
File:GenMjr OF7-Rockkragen AT.gif|ဩစတြီးယား တပ်မတော်***Generalmajor***
File:Brasil-Insígnia de General de Brigada-V.gif|ဘရာဇီးလ် ကြည်းတပ်*general de brigada*
File:CDN-Army-MGen-Shoulder.svg|ကနေဒါ ကြည်းတပ်major general
File:Rank insignia of mayor general of the Colombian Army.svg|ကိုလံဘီယာ ကြည်းတပ်major general
File:General bojnik.jpg|ခရိုရေးရှား ကြည်းတပ်*general bojnik*
File:CzArmy 2011 OF7-Generalmajor shoulder.svg|ချက်ဇ် တပ်မတော်*generálmajor*
File:Nl-landmacht-generaal majoor.svg|တော်ဝင် နယ်သာလန် တပ်မတော်*generaal-majoor*
File:EgyptianArmyInsignia-MajorGeneral.svg|အီဂျစ် ကြည်းတပ်*major general()*
File:Kenraalimajuri kauluslaatta.svg|ဖင်လန် ကြည်းတပ်kenraalimajuri
File:GAF Major General new.jpg|ဂျော်ဂျီယာ တပ်မတော်*გენერალ მაიორი*
File:DH321-Generalmajor.png|German Bundeswehr
File:Army-GRE-OF-07.svg|ဂရိ ကြည်းတပ်Ypostratigos *Υποστράτηγος*
File:Guyana Defence Force (GDF) Major General rank insignia.svg|ဂိုင်ယာနာ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ major general
File:Major General of the Indian Army.svg|အိန္ဒိယ ကြည်းတပ် major general
File:Mayjen pdh ad.png|အင်ဒိုနီးရှား ကြည်းတပ် *mayor jenderal*
File:Sarlashgar.png|အီရန် ကြည်းတပ်*sarlashkar-سرلشکر*
File:IT-Army-OF7.svg|အီတလီ ကြည်းတပ်*generale di divisione**maggiore generale*
File:JGSDF Major General insignia (b).svg|ဂျပန် မြေပြင် ကိုယ်ပိုင်ကာကွယ်ရေး တပ်ဖွဲ့*Rikushōho*
File:General major-arm.png|မက်စီဒိုးနီးယား သမ္မတနိုင်ငံ ကြည်းတပ်*Генерал мајор* (*general major*)
File:Army-NOR-OF-07.svg|နော်ဝေ ကြည်းတပ်*generalmajor*
File:OF-7 Pakistan Army.svg|ပါကစ္စတန် ကြည်းတပ် major general
File:Army-POL-OF-07.svg|ပိုလန် ကြည်းတပ်*generał dywizji*
File:PHIL ARMY MGEN WOODLAND.svg|ဖိလစ်ပိုင် ကြည်းတပ်*Magat Heneral*
File:20 - Major-general.svg|ပေါ်တူဂီ ကြည်းတပ်major-general
File:RO-Army-OF7.png|ရိုမေးနီးယား ကြည်းတပ်*general-maior*
File:4ej.png|စပိန် ကြည်းတပ်*general de división*
File:SWE-Army-OF7.png|ဆွီဒင် ကြည်းတပ်*generalmajor*
File:CHE OF7 Div.svg|ဆွစ်ဇာလန် ကြည်းတပ်*Divisionär*
File:Army-USA-OF-07.svg|အမေရိကန် ကြည်းတပ်major general
File:US Army O8 shoulderboard rotated.svg|အမေရိကန် ကြည်းတပ်major general ()

### လေတပ်

Brigadeiro.gif|ဘရာဇီး(*brigadeiro*)
RDAF Maj Gen.svg|ဒိန်းမတ်
GAF airforce major general.jpg|ဂျော်ဂျီယာ
Luftwaffe-321-Generalmajor.png|ဂျာမနီ(*General-major*)
Hellenic Air Force OF-7.svg|ဂရိ(*Υποπτέραρχος*)
IE-Aircorps-OF7.png|အိုင်ယာလန်
Image:JASDF Major General insignia (b).svg|ဂျပန်(*Kūshōho*)
Rank insignia of generał dywizji of the Air Force of Poland.svg|ပိုလန်
File:PHIL ARMY MGEN WOODLAND.svg|ဖိလစ်ပိုင်
Majorgen t.jpg|ပေါ်တူဂီ
RO-Airforce-OF-7s.PNG|ရိုမေးနီးယား
Gd-ea.svg|စပိန်(*general de división*)
Image:US Air Force O8 shoulderboard.svg|အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု

### ရေတပ်

File:US Marine O8 shoulderboard.svg|အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု
File:1in.png|စပိန် ကမ်းတပ်တပ်ဖွဲ့ (General de división)
ပျဉ်းကတိုး

**ပျဉ်းကတိုး** သည် တောင်နှင့် အရှေ့တောင် အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်မျိုးဖြစ်သည်။ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ *Xylia xylocarpa* ဖြစ်သည်။ ပျဉ်းကတိုးသီးကို ရခိုင်လို **ပြိုင်းသီး**ဟု ခေါ်သည်။ 

## ကိုးကား
UTC offset

**UTC အော့ဖ်ဆက်** (အင်္ဂလိပ်: UTC+Offset) ဆိုသည်မှာ သတ်မှတ်ထားသော နေရာတစ်ခုရှိ **ဒေသစံတော်ချိန် (Local Time)** နှင့် **Coordinated Universal Time (UTC)** အကြား နာရီနှင့် မိနစ်ခြားနားချက်ကို ဆိုလိုပါသည်။ ဤခြားနားချက်ကို UTC နှင့် နှိုင်းယှဉ်၍ ဖော်ပြလေ့ရှိပြီး **±[hh]:[mm]**, **±[hh][mm]** သို့မဟုတ် **±[HH]** ပုံစံဖြင့် ရေးသားကြသည်။

ဥပမာအားဖြင့်၊ ဖော်ပြထားသည့်အချိန်သည် UTC ထက် နှစ်နာရီစောနေပါက (ဥပမာ- ရဝမ်ဒါနိုင်ငံ၊ ကီဂါလီမြို့ [30°E])၊ UTC အော့ဖ်ဆက်သည် "+02:00", "+0200" သို့မဟုတ် ရိုးရှင်းစွာ "+02" ဟု ဖြစ်လိမ့်မည်။

ဤနေရာတွင် **"အော့ဖ်ဆက် (Offset)"** ဆိုသည်မှာ **အခြေခံရည်ညွှန်းမှတ်တစ်ခုနှင့် အခြားအမှတ်တစ်ခုအကြားရှိ ကွာခြားချက် သို့မဟုတ် ပြောင်းလဲမှု** ကို ဆိုလိုပါသည်။ UTC အော့ဖ်ဆက်တွင်၊ ထိုအခြေခံရည်ညွှန်းမှတ်မှာ UTC ဖြစ်ပြီး၊ အခြားအမှတ်မှာ ဒေသစံတော်ချိန်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အချိန်ဇုန်များတစ်လျှောက် ကမ္ဘာ့နေရာအသီးသီးရှိ အချိန်များကို UTC နှင့် နှိုင်းယှဉ်၍ နားလည်နိုင်ရန် အသုံးပြုသည့် စနစ်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ 

## မြန်မာစံတော်ချိန် (Myanmar Standard Time - MMT) 
* UTC Offset: +06:30 (သို့မဟုတ် +0630)
* အဓိပ္ပာယ်- မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒေသစံတော်ချိန်သည် Coordinated Universal Time (UTC) ထက် ၆ နာရီ ၃၀ မိနစ် စောနေသည်။

ဥပမာအနေဖြင့်-

* UTC တွင် နံနက် ၆:၀၀ နာရီ (AM) ရှိပါက၊
* မြန်မာနိုင်ငံတွင် နေ့လယ် ၁၂:၃၀ နာရီ (PM) ဖြစ်နေမည်။ (၆:၀၀ + ၆:၃၀ = ၁၂:၃၀)

မြန်မာနိုင်ငံသည် နေ့အလင်းရောင်ချွေတာရေးစံတော်ချိန် (Daylight Saving Time) ကို ကျင့်သုံးခြင်းမရှိသောကြောင့် တစ်နှစ်ပတ်လုံး UTC+06:30 အော့ဖ်ဆက်ကိုသာ အသုံးပြုပါသည်။

## နေ့အလင်းရောင် ထိန်းသိမ်းသော အချိန် 
မြောက်အမေရိက၊ ဥရောပနှင့် ဩစတေးလျတို့ရှိ နေရာဒေသအများအပြားတွင် နေ့အလင်းရောင်ထိန်းသိမ်းသော အချိန် (DST) ကို အသုံးပြုကြသည်။ DST ကို လိုက်နာသော UTC offset ကို ရနိုင်ရန်အတွက် မူလစံတော်ချိန်ကို တစ်နာရီထပ်ပေါင်းပေးရသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဥရောပ အလယ်ပိုင်း စံတော်ချိန် UTC+01:00 ကို ဥရောပ အလယ်ပိုင်း နွေရာသီစံတော်ချိန် UTC+02:00 ဖြင့်၊ ပစိဖိတ်ဒေသ စံတော်ချိန် UTC-08:00 သည် ပစိဖိတ်ဒေသ နွေရာသီစံတော်ချိန်UTC-07:00 ဖြင့် အစားထိုးလိုက်သည်။

## ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန် 
* ISO 8601 - နိုင်ငံတကာ ရက်စွဲနှင့် အချိန် ဖော်ပြသော စံနှုန်း
* UTC time offsets များစာရင်း

## ပြင်ပလင့်များ 
* Time Service Dept., U.S. Naval Observatory
မရမ်းရောင်

**မရမ်းရောင်** (; ;) သည် ခရမ်းရောင် ဖျော့ဖျော့ အရောင် ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
မဟာမိတ်

**မဟာမိတ်** ဆိုသည်မှာ လူများ၊ အဖွဲ့အစည်းများ သို့မဟုတ် နိုင်ငံများအကြား နှစ်ဦးနှစ်ဖက် အပြန်အလှန် အကျိုးကျေးဇူးရရှိရန် သို့မဟုတ် တူညီသော ရည်ရွယ်ချက် ထမြောက်အောင်မြင်စေရန် အတူတကွ ပူးပေါင်းထားသော ဆက်ဆံရေး ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံရေးမဟာမိတ်၊ စစ်ရေးမဟာမိတ်၊ စီးပွားရေးမဟာမိတ် စသည်တို့ ပါဝင်သည်။

## ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် 
*မဟာမိတ်များ (ပထမကမ္ဘာစစ်)
လက်စတာ စီးတီး

လက်စတာစီးတီး ဘောလုံးကလပ်အား မြေခွေးများဟုလည်း ခေါ်ကြပြီး အင်္ဂလန်နိုင်ငံ လက်စတာမြို့ ကင်းပါဝါ ဘောလုံးကွင်းတွင် အခြေပြုသော အင်္ဂလိပ်ကြေးစားဘောလုံးကလပ် အသင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၃-၁၄ ဘောလုံးလိဂ် ချန်ပီယံရှစ်တွင် ချန်ပီယံ ဖြစ်ခဲ့ပြီးနောက် ပရီးမီးယားလိဂ်တွင် ပြန်လည် ကစားခွင့် ရရှိခဲ့ကာ လွန်ခဲ့သော ဆယ်စုနှစ် တစ်ခုကျော်က အင်္ဂလိပ် ဘောလုံး လောကတွင် ထိပ်တန်း အသင်းတစ်သင်း အဖြစ် နေရာယူထားခဲ့သော အခြေအနေသို့ ပြန်လည် ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ၂၀၁၅-၁၆ ခုနှစ် ပရီးမီးယားလိဂ် ကစားပွဲတွင် ပထမဆုံး အကြိမ်အဖြစ် ချန်ပီယံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ကလပ်အား ၁၈၈၄ ခုနှစ်တွင် လက်စတာ ဖော့စ် ဘောလုံးကလပ် အဖြစ် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ဖော့စ်လမ်း အနီးအနားရှိ ကစားကွင်းတွင် ကစားခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ၁၈၉၁ ခုနှစ်တွင် ဖေးလ်ဘတ်လမ်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး ၁၈၉၄ ခုနှစ်တွင် ဘောလုံးလိဂ်သို့ ရွေးချယ်ခြင်း ခံခဲ့ရကာ ၁၉၁၉ တွင် လက်စတာ စီးတီး အမည်ဖြင့် စတင် ကစားခဲ့သည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် အနီးအနားရှိ ဝေါ့ကာ ကစားကွင်းသို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကာ ၂၀၁၁ ခုနှစ် ပိုင်ရှင် ပြောင်းလဲပြီးနောက် ကင်းပါဝါ ကစားကွင်း အဖြစ် နာမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

လက်စတာ အနေနှင့် ၂၀၁၅-၁၆ တွင် ပရီးမီးယားလိဂ် ချန်ပီယံ ဆုကို ဆွတ်ခူးခဲ့ခြင်းသည် ၎င်းတို့၏ ပထမဆုံး ထိပ်တန်း အင်္ဂလိပ် ဘောလုံး ချန်ပီယံဆုကို ဆွတ်ခူးခဲ့ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ထိုအောင်ပွဲသည် ဗြိတိသျှ အားကစားလောကအတွက် အကြီးမားဆုံးသော အံ့ဩဖွယ် တစ်ခု ဖြစ်စေခဲ့သည်။. ယခု အောင်ပွဲ မတိုင်ခင်က အကြီးကျယ်ဆုံး ဖြစ်ခဲ့သော အောင်မြင်မှုမှာ ၁၉၂၈-၂၉ ခုနှစ် ပထမတန်း ဘောလုံးလိဂ်တွင် ဒုတိယ နေရာ ရရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဒုတိယ အဆင့် မှ ပရီးမီးယားလိဂ်သို့ ခုနှစ်ကြိမ်တိုင် အတန်းတက်ခဲ့ပြီး တတိယ အဆင့် လိဂ်ဝမ်းတွင် ပထမ ရခဲ့ဖူးသည်။ လိဂ်ဖလားကို ၃ကြိမ် ရရှိခဲ့သည်။ အက်ဖ်အေဖလားတွင် ဒုတိယနေရာကို ၄ ကြိမ် ရရှိခဲ့ပြီး ဖိုင်နယ်ပွဲတွင် အမြဲ ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။

## ပထမ အသင်းလူစာရင်း
## ကိုးကား
မီးသတ်တပ်ဖွဲ့နေ့

နှစ်စဉ် မေလ ၅ ရက်နေ့သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မီးသတ်ဦးစီးဌာန၏ **မီးသတ်တပ်ဖွဲ့နေ့** ဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
မီးသတ်အစည်းအရုံးများ စုစည်းရန် ၁၉၄၆ ခုနှစ် မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ စေတနာ့ဝန်ထမ်း မီးသတ်အစည်းအရုံးညီလာခံကြီးကို ရန်ကုန်မြို့၊ ကန်တော်ကလေး၊ ဇိနတ်အစ္စလာမ် အမျိုးသမီးကျောင်းတွင် ကျင်းပခဲ့ရာ တစ်ပြည်လုံးရှိ ၁၉ ခရိုင်မှ ကိုယ်စားလှယ်ပေါင်း ၁၉၇ ဦး စုံညီစွာ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ နာယကလူကြီးများမှာ ဦးအောင်ဆန်း၊ ဦးဘချို၊ ဦးဘဂျမ်း (ပြန်လည်ထူထောင်ရေးဝန်ကြီး)၊ သခင်မြ၊ ဦးဘဖေကြီး၊ ဦးစိုးညွန့်၊ ဟင်္သာတဦးမြ၊ ဦးတင်(မြန်မာ့အလင်း)၊ ဦးမြ(ပျော်ဘွယ်)၊ သခင်သန်းထွန်း၊ ဦးဘဝင်း၊ ဗန္ဓုလဦးစိန်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အဆိုပါအခမ်းအနားသို့ အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းကိုယ်တိုင် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး မီးသတ်လုပ်ငန်းစဉ်များနှင့်ပတ်သက်၍ လမ်းညွှန်ဩဝါဒ မိန့်ကြားခဲ့သည်။ ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ မီးသတ်ညီလာခံ ကျင်းပခဲ့သည့် မေလ ၅ ရက်နေ့ကို မီးသတ်တပ်ဖွဲ့နေ့အဖြစ် နှစ်စဉ်ကျင်းပခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ဦးလေးတွမ် (စာအုပ်)

***ဦးလေးတွမ်*** စာအုပ်သည် စာရေးဆရာ မင်းကျော် (ကျော်လှိုင်ဦး) ၏ ဘာသာပြန် ဝတ္ထုတစ်ပုဒ်ဖြစ်ပြီး ၁၉၆၉ ခုနှစ်အတွက် အမျိုးသား ဘာသာပြန်စာပေဆု ရရှိခဲ့သည်။ Harriet Beecher Stowe ၏ Uncle Tom's Cabin ကို ဘာသာပြန်ဆိုထားခြင်းဖြစ်သည်။ ကျေးကျွန်စနစ်ကို ဆန့်ကျင်ထားသော ဝတ္ထုတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။  

## စာညွှန်း
သလိပ်

**သလိပ်** () ဆိုသည်မှာ ချောင်းဆိုးလိုက်သည့်အခါ လေပြွန်တွင်းမှ ထွက်ရှိလာသည့် ပျစ်ခဲသည့် အကျိအချွဲ ဖြစ်သည်။ ဆေးပညာတွင် သလိပ်နမူနာကို မျက်စိဖြင့်ကြည့်ကာ အကြမ်းစစ်ဆေးခြင်း၊ မိုက်ခရိုစကုပ်ဖြင့် စစ်ဆေးခြင်းဖြင့် အသက်ရှုလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရောဂါများကို စစ်ဆေးနိုင်သည်။

## ကိုးကား
အငူ

ရှိ ဂွတ်ဟုပ်အငူ]]

ပထဝီဝင်တွင် **အငူ** () ဆိုသည်မှာ ရေထုထဲသို့ (အထူးသဖြင့် ပင်လယ်တွင်းသို့) ထိုးထွက်လျက်ရှိနေသော ကုန်းမြေအစွန်းကို ဆိုလိုသည်။

## ကိုးကား
အနောက်အရပ်

**အနောက်အရပ်** သည် အရပ်လေးမျက်နှာတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်ပြီ။ အရှေ့အရပ်၏ ဆန့်ကျင်ဖက်အရပ်ဖြစ်ကာ တောင်အရပ်နှင့် မြောက်အရပ်တို့နှင့် ထောင့်မှန်ကျ၏။ နေဝင်ရာ အရပ်လည်ဖြစ်သည်။

## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* 

ကဏ္ဍ:ဂျီဩမေတြီ
အရှေ့အရပ်

**အရှေ့အရပ်** သည် အရပ်လေးမျက်နှာတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်ပြီ။ အနောက်အရပ်၏ ဆန့်ကျင်ဖက်အရပ်ဖြစ်ကာ တောင်အရပ်နှင့် မြောက်အရပ်တို့နှင့် ထောင့်မှန်ကျ၏။ နေထွက်ရာ အရပ်လည်ဖြစ်သည်။

## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* 

ကဏ္ဍ:ဂျီဩမေတြီ
ရန်ကြီးအောင်

**ရန်ကြီးအောင်** ဆိုသည်မှာ

## နေရာဒေသ
*ရွှေဘိုမြို့
*ရန်ကြီးအောင်ရွာ၊ ကွမ်းခြံကုန်း
*ရန်ကြီးအောင်ရွာ၊ တွံတေး
*ရန်ကြီးအောင်ရွာ၊ သုံးခွ
ဥယျာဉ်

]]

**ဥယျာဉ်** ဆိုသည်မှာ သဘာဝအလျောက်၊ သို့မဟုတ် သဘာဝနှင့် လူမှ ပြုပြင်ထားသော နေရာတစ်ခု၊ သို့မဟုတ် အနားယူ အပန်းဖြေနိုင်သည့် အပင်များရှိသည့် နေရာ၊ သို့မဟုတ် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အား ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ထားသော နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဥယျာဉ်ထဲတွင် မြက်ခင်းပြင်များ၊ ကျောက်တုံးများ၊ သစ်ပင်များသာမက ဖန်တီးထားသော အမှတ်တရနေရာများ၊ ရေပန်းများ၊ ကစားကွင်းများ စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ ဥယျာဉ်အများစုတွင် လမ်းလျှောက်ရန်၊ စက်ဘီးစီးရန်နှင့် အခြားလှုပ်ရှားမှုများ ပြုလုပ်နိုင်ရန် လမ်းကြောင်းများ ရှိသည်။

## ကိုးကား
ဝက်ခြံ

အတွင်း အသက် ၁၄ နှစ်အရွယ်ယောက်ျားလေးတစ်ယောက်၏နဖူးရှိဝက်ခြံများ]]
**ဝက်ခြံ**ဆိုသည်မှာ မျက်နှာ၊ လည်ပင်း၊ ပခုံး၊ ရင်ဘတ်နှင့် ရံဖန်ရံခါ ကျောဘက်တွင်ပါ ပေါက်တတ်သည့် အရေပြားမူမမှန်မှုတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ထိုမူမမှန်မှုကြောင့် အထူးသဖြင့် မျက်နှာတွင် အနီဖုလေးများပေါက်လာတတ်သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် အထက်ဖော်ပြပါ ကိုယ်ခန္ဓာအစိတ်အပိုင်းများတွင်လည်း ပေါက်တတ်သည်။ ထိုအနီဖု၏ ဝန်းကျင်တွင် နီရဲရောင်ကိုင်းလာတတ်သည်။ ဝက်ခြံကို ညှစ်ခြင်း၊ ပိုးဝင်ခြင်းများ ရှိပါက အမာရွတ်များ အရုပ်ဆိုးစွာ ကျန်ခဲ့တတ်သည်။

## ပျိုဖော်ဝင်ခြင်း 
ပျိုဖော်ဝင်စပြုလာချိန်တွင် လူပျို၊ အပျိုပေါက်စတို့သည် ဝက်ခြံပြဿနာနှင့် ရင်ဆိုင်ရတတ်သည်။ ပျိုဖော်ဝင်ခြင်းနှင့် ဝက်ခြံသည် အဆက်အစပ်ရှိသော်လည်း အကြောင်းရင်းအတိအကျကို မပြောနိုင်ပါ။ ထိုအသက်အရွယ်အပိုင်းအခြားတွင် ဖြစ်ပေါ်တတ်သော ဟော်မုန်းဓာတ်အပြောင်းအလဲကြောင့် ဖြစ်တန်ရာသည်ဟု ယူဆကြသည်။

## ဝက်ခြံပေါက်သည့်အကြောင်းရင်း 
အမွေးအမှင်နှင့် မွေးညင်းတို့၏ အခြေတွင် ချွေးအိတ်ရှိသည်။ ဝက်ခြံသည် ထိုအိတ်၏ အပေါ်ပိုင်းမှစ၍ မြစ်ဖျားခံသည်။ ထိုနေရာသည် အရေပြားခြောက်သွေ့မသွားစေရန် ချွေးအိတ်က ဆီဘမ်းဟု ခေါ်သောအဆီ ထုတ်ပေးရသည့် နေရာဖြစ်သည်။ မျက်နှာအဆီပြန်ခြင်း၊ ခြေဆီလက်ဆီထွက်ခြင်းတို့မှာ ထိုသဘောပင် ဖြစ်သည်။ ထိုချွေးအိတ်ရှိရာ မွေးညင်းပေါက်အဝသည် ချေး(ဂျီး)၊ ချွေး၊ ဖုန်၊ အမှုန်နှင့် အလှပြင်ပစ္စည်းတို့ဖြင့် ပိတ်သွားပါက မွေးညင်းပေါက်ဝမှ ချွေးအိတ်အထိသွားရာ လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက် အဆိုပါဆီဘမ်းဟုခေါ်သော အဆီတို့ဖြင့် ပိတ်ဆို့တောင့်ခဲသွားသည်။ ထိုအခါ အနာစိမ်းကဲ့သို့ နီရဲရောင်ကိုင်းလာတတ်သည်။ ထိုအဆီခဲတောင့်ကို ကိုယ်တွင်းရှိ အင်ဇိုင်းများက ဖြိုခွဲကာ ယားကျိကျိနှင့် အနာကို ကလိချင်၊ ဆွချင်စိတ်ပေါ်လာစေမည့် အရာများအဖြစ် အသွင်ပြောင်းပေးလိုက်သည်။ ဤသို့ဖြင့် ဝက်ခြံဟူသော အနီဖု၊ သို့မဟုတ် အမာရွတ်များ ပေါ်ပေါက်လာရသည်။
ကန့်ကလာ

**ကန့်ကလာ**တွင် အချိုမျိုး အခါးမျိုးဟူ၍ ရှိပြီး အဖြူမျိုး အနီမျိုး ဟူ၍လည်း ရှိသည်။ မြေတွင် ထီးကဲ့သို့ ဖြန့်ပေါက်သည်။ အနွယ်ကလေးများသည် ကြမ်း၍ အနည်းငယ် အနီရောင်သမ်းသည်။ အရွက်များသည် ဝိုင်း၍ မျက်နှာချင်းဆိုင် ထွက်သည်။ အပွင့်မှာ အညိုရောင် ခရမ်းရောင် ရှိသည်။ မိုးတွင်းတွင် အလွန်ပွားများ ပေါက်ရောက်သည်။ 

ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ *Spermacoce hispida* ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကန့်ချုပ်

ကန့်ချုပ်သည် ပုံသဏ္ဌန်အားဖြင့် ထင်ရှားသည်။ ကန့်ချုပ်ဖြူ၊ ကန့်ချုပ်နီ၊ ကန့်ချုပ်မင်း၊ ကန့်ချုပ်ပြာ၊ ကန့်ချုပ်နက် ဟူ၍ အချုပ်အားဖြင့် ၅ မျိုးရှိသည်။

ကန့်ချုပ်ဖြူသည် အပွင့်ဖြူ၍ ကန့်ချုပ်နီမှာ အပွင့်နီသည်။ ကန့်ချုပ်မင်းမှာ အပွင့် အရွက် အပင် သုံးမျိုးစလုံး နီသည်။ ကန့်ချုပ်ပြာမှာ ကြယ်ပြာပန်း အရောင်ကဲ့သို ပြာနေသည်။ အပွင့်မှာ ကန့်ချုပ်ပွင့်ကဲ့သိုပင် ဖြစ်ပြီး ၎င်းကို ကန့်ချုပ်ညိုဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။

ကန့်ချုပ်နက်သည် လွန်စွာ ရှားပါး၏။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အသားစား အပင်များ
ဘမောင်ချိန်၊ မစ္စစ်

**မစ္စစ် ဘမောင်ချိန်** (အပျိုအမည် - ကလယ်ရီဘဲလ် အိုင်ရင်း ဖိုး၊ ) (၁၉၀၅-၁၉၉၄) သည် ကရင်လူမျိုး ဝန်ကြီးဟောင်း ဖြစ်သည်။ ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ဘမောင်ချိန်၏အမည်နှင့် ထင်ရှားခဲ့သည့် ပထမဆုံး ကရင်ပြည်နယ်ဌာနဝန်ကြီး ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည့် အစိုးရအဖွဲ့၌ ပါဝင်ခဲ့သည့် ပထမဆုံး အမျိုးသမီးဝန်ကြီးလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။

## အစောပိုင်းဘဝနှင့်မိသားစု 
ပုသိမ်မြို့တွင် ဒေါက်တာ စံစီဖိုး (San C. Po) (၁၈၇၀-၁၉၄၆) နှင့် ဒေါ်အေမီလူနီ (Amy Loo-Nee)တို့မှ ၁၉၀၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ မွေးချင်း ၇ ဦးအနက် ပဉ္စမမြောက်ဖြစ်သည်။

မိဘများမှာ ကရင် ပညာတတ်လူတန်းစားများဖြစ်ပြီး အင်္ဂလန်နှင့် အမေရိကန်သို့ သွားရောက် ပညာသင်ဖူးသည်။ မိခင်မှာ ၁၈၈၄ ခုနှစ် တွင် ဖွဲ့သည့် ကရင်အမျိုးသားအသင်း (Karen National Association) ၏ တွဲဖက်တည်ထောင်သူ ဖြစ်သည်။အဆိုပါအသင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ပထမဆုံးသော နိုင်ငံရေးအသင်းအဖွဲ့ ဖြစ်ခဲ့သည်။

ငယ်စဉ်က မိခင်၏ အေဘီအမ် သာသနာပြုကျောင်းတွင် ပညာသင်ယူဆည်းပူးခဲ့၏။ ၁၉၂၈ ခုနှစ်တွင် ဂျပ်ဆင်ကောလိပ်မှ အင်္ဂလိပ်စာပေ အဓိကဖြင့် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရသည်။ 

ဘွဲ့ရပြီးနောက် ပုသိမ်၌ပင် ဆရာပြန်လုပ်သည်။ ၁၉၃၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဆရာဖြစ်သင်ကောလိပ်မှ လက်မှတ်ရရှိပြီး အထက်တန်းပြဆရာမအဖြစ် ဝင်လုပ်သည်။ 

၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်၌ ပညာသင်ခဲ့သည့် လမ်းအရေးပိုင် ဦးဘမောင်ချိန်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ရာမှ မစ္စစ်ဘမောင်ချိန်ဟု ထင်ရှားလာသည်။ အိမ်ထောင်ကျပြီးနောက် ပုသိမ်၊ ပခုက္ကူနှင့် ရန်ကုန်မြို့များတွင် ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့သည်။

သမီး ၂ ယောက် မွေးခဲ့ရာ နှစ်ဦးစလုံး ဆေးပညာ သင်သူများပင် ဖြစ်သည်။

## ဝန်ကြီးဖြစ်လာပုံ 
၁၉၄၉ ခုနှစ်၊ ပြည်တွင်းစစ်ကာလအတွင်း တိုက်ပွဲဖြစ်နေသော ကရင် လက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့များနှင့် ဖဆပလအစိုးရအကြား ငြိမ်းချမ်းရေးကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ထင်ရှားခဲ့ပြီး ၁၉၅၁ ခုနှစ်၊ ကရင်ပြည်နယ်ထူထောင်သောအခါ ကရင်အစိုးရအဖွဲ့ (Union Karen League) ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာသည်။ 

၁၉၅၂ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ပထမဆုံးရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပကာ အနိုင်ရအမတ်များနှင့် အစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့သည်။ မစ္စစ်ဘမောင်ချိန်က  ဟံသာဝတီခရိုင်မှ အရွေးခံရပြီး အောက်လွှတ်တော်အမတ် ဖြစ်လာသည်။ ဤတွင် ကရင်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်၏။ ထိုစဉ်က နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်သည် ဦးနု ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ကရင်ပြည်နယ်ဌာနဝန်ကြီးအဖြစ် နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီး ဦးဘဦးရှေ့မှောက်၌ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခဲ့သည်။ လက်နက်ကိုင် ကရင်လူငယ်များကို ဥပဒေဘောင်အတွင်း ဝင်ကာ ပြည်နယ်တိုးတက်ရေး၌ ပူးပေါင်းစေရန် အဓိက အာရုံစိုက်ခဲ့သည်။

ဝန်ကြီးဖြစ်ပြီး တနှစ်အကြာ ၁၉၅၃ ခု၊ မတ်လ ၄ ရက်တွင် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်သည်။ အင်္ဂလန်သံအမတ်ကြီးအဖြစ် လုပ်ကိုင်ရန် ကမ်းလှမ်းသော်လည်း ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ကန့်ကွက်သဖြင့် ငြင်းပယ်လိုက်သည်။ 

## ​နောက်ပိုင်းဘဝ
၁၉၅၁ ခုကတည်းက ခရစ်ယာန်ကလျာဏယုဝအသင်း၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ခရစ်ယာန်ကလျာဏယုဝအသင်း၏ အမှုဆောင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ နောင်သော် အာရှတိုက်လုံးဆိုင်ရာ ခရစ်ယာန်အသင်း၏ ဒုဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခရစ်ယာန်ဘာသာပြန့်ပွားရေးကို အာရုံစိုက်လုပ်ကိုင်သွားသည်။  

၁၉၆၁ ခုတွင် ဗမာပြည်ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းများကောင်စီ (Burma Council of Churches) ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာသည်။

၁၉၉၄ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်တွင် ကွယ်လွန်သည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ အမျိုးသမီး ဝန်ကြီးများ
ကန့်ပလူ

မြစ်ဥမျိုးဖြစ်ပြီး ဥ၏ အလယ်တွင် အခေါင်းရှိသည်။ အပင်ရိုးမှာ အခေါင်းသက်သက်ဖြစ်သည်။ ရုက္ခဗေဒအမည်အားဖြင့် *Valeriana hardwickii* ဟု ခေါ်သည်။

## ကိုးကား
ဗိမာန်တော် အသင်း

**ဗိမာန်တော် အသင်း** (**מכון המקדש –  Machon HaMikdash**)  ပြတိုက် သုတေသန နှင့် ပညာရေးစင်တာ သည် ယေရုရှလင်မြို့ ၌တည်ရှိသည်။ ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။

## ပြခန်း 

File:The Golden Menorah on the way to the Western Wall in the Jewish Quarter, Jerusalem.jpg|ဗိမာနျတျော Institute ကမှလာမယ့်ဟာ Menorah ဗိမာနျတျော၏မော်ဒယ်
File:רחבת המנורה - 1.jpg|လာမယ့်ဗိမာနျတျော Institute ကမှဗိမာနျတျောတောင်မှာဖို့ Menorah ရင်ပြင်နှင့်ရှုမွငျခ

## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* The Temple Institute
*