open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ဒီးမော့ဆိုခရိုင်

**ဒီးမော့ဆိုခရိုင်** () သည် ကယားပြည်နယ်ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ဒီးမော့ဆိုမြို့ဖြစ်သည်။

## ပါဝင်သောမြို့နယ်များ
ဒီးမော့ဆိုခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်
**ဒီးမော့ဆိုမြို့
**နန်းမယ်ခုံမြို့
*ဖရူးဆိုးမြို့နယ်
**ဖရူးဆိုးမြို့

## သမိုင်းကြောင်း
၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအနှံ့ ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ လွိုင်ကော်ခရိုင်မှ ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်နှင့် ဖရူးဆိုးမြို့နယ်များကို ခွဲထုတ်ကာ ဒီးမော့ဆိုခရိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ
ကဏ္ဍ:ကယားပြည်နယ်
ချောက်ခရိုင်

**ချောက်ခရိုင်** () သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ချောက်မြို့ဖြစ်သည်။

## ပါဝင်သောမြို့နယ်များ
ချောက်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*ချောက်မြို့နယ်
**ချောက်မြို့
**စလေမြို့
*ရေနံချောင်းမြို့နယ်
**ရေနံချောင်းမြို့
## သမိုင်းကြောင်း
၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအနှံ့ ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ မကွေးခရိုင်မှ ချောက်မြို့နယ်နှင့် ရေနံချောင်းမြို့နယ်များကို ခွဲထုတ်ကာ ချောက်ခရိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ
ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
အမရပူရခရိုင်

**အမရပူရခရိုင်** ()သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး တွင် ပါဝင်သော ခရိုင်ဖြစ်သည်။ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာ အမရပူရမြို့ဧရိယာသည် မန္တလေးမြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီနှင့် မန္တလေးမြို့၏ လက်အောက်တွင် တစိတ်တပိုင်း ပါဝင်သည်။ ၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလတွင်မှ အသစ်ထပ်မံဖွဲ့စည်းခဲ့သော ခရိုင်တစ်ခုဖြစ်သည်။

## ပါဝင်သောမြို့နယ်များ
အမရပူရခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*အမရပူရမြို့နယ်
**အမရပူရမြို့
**မြစ်ငယ်မြို့

## သမိုင်းကြောင်း
၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ မန္တလေးခရိုင်မှ အမရပူရမြို့နယ် ကို ခရိုင်အဆင့် တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ
ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
ကျုံပျော်ခရိုင်

**ကျုံပျော်ခရိုင်** () သည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ကျုံပျော်မြို့ဖြစ်သည်။

## ပါဝင်သောမြို့နယ်များ
ကျုံပျော်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*ကျုံပျော်မြို့နယ်
**ကျုံပျော်မြို့
**အထောင်မြို့
*ရေကြည်မြို့နယ်
**ရေကြည်မြို့
**ငသိုင်းချောင်းမြို့
**အသုတ်မြို့
*ကျောင်းကုန်းမြို့နယ်
**ကျောင်းကုန်းမြို့

## သမိုင်းကြောင်း
၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအနှံ့ ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ပုသိမ်ခရိုင်မှ ကျုံပျော်မြို့နယ်၊ ရေကြည်မြို့နယ်နှင့် ကျောင်းကုန်းမြို့နယ်များကို  ခွဲထုတ်ကာ ကျုံပျော်ခရိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ
ကဏ္ဍ:ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
ပလက်ဝခရိုင်

**ပလက်ဝခရိုင်** ()သည် ချင်းပြည်နယ် တွင် ပါဝင်သော ခရိုင်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလတွင်မှ အသစ်ထပ်မံဖွဲ့စည်းခဲ့သော ခရိုင်တစ်ခုဖြစ်သည်။

## ပါဝင်သောမြို့နယ်များ
ပလက်ဝခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*ပလက်ဝမြို့နယ်
**ပလက်ဝမြို့
**ဆမီးမြို့
## သမိုင်းကြောင်း
ယခင်က မင်းတပ်ခရိုင်တွင် မင်းတပ်မြို့နယ်၊ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်၊ မတူပီမြို့နယ်နှင့် ပလက်ဝမြို့နယ်တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပြည်သူ့လွှတ်​တော် ပထမအကြိမ် လွှတ်တော်သက်တမ်းအတွင်း ပလက်ဝမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်မှ ပလက်ဝမြို့နယ်အား ခရိုင်အဆင့်တိုးမြှင့်ရန် အစီအစဉ်ရှိမရှိ မေးမြန်းခဲ့သည်။ ထိုအကြောင်းကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်မှ ပြည်နယ်အစိုးရအား သဘောထားတောင်းခံသည်။ သို့သော် ပြည်နယ်လွှတ်တော်တွင် ပလက်ဝကို ခရိုင်အဆင့်မြှင့်ရန် သင့်မသင့် မဆွေးနွေးဘဲ မတူပီနှင့် ပလက်ဝမြို့နယ်များအနက် မည်သည့်မြို့နယ်ကို ခရိုင်အဆင့်မြှင့်ရန် မဲခွဲဆုံးဖြတ်ရာ မတူပီမှ ၁၁ မဲ၊ ပလက်ဝမှ ၉ မဲရရှိခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးမှ ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် မင်းတပ်ခရိုင်ကို မူလ ၄ မြို့နယ်မှ မင်းတပ်မြို့နယ်နှင့် ပလက်ဝမြို့နယ်တို့ ပါဝင်သော မင်းတပ်ခရိုင်၊ မတူပီမြို့နယ်နှင့် ပလက်ဝမြို့နယ်တို့ပါဝင်သော မတူပီခရိုင်အဖြစ် ခရိုင်(၂)ခုပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခြင်းကို မှတ်တမ်းတင်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ထံသို့ အကြောင်းကြားခဲ့သည်။ ထို့​ကြောင့် ချင်းပြည်နယ်တွင် ခရိုင် (၄)ခုအထိ ရှိလာခဲ့သည်။ သို့သော် တစ်နှစ်အကြာ ၂၀၁၈ ခုနှစ်အထိ မြေနေရာအခက်အခဲကြောင့် ခရိုင်အဆင့်ရုံးနှင့်ဝန်ထမ်းများ ခန့်အပ်ထားနိုင်ခြင်းမရှိသေးဘဲ မြို့နယ်ရုံးများတွင်သာ ယာယီဖွင့်လှစ်ထားခဲ့ရသည်။

၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် တစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့်  ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထိုအခါတွင်မှ မတူပီခရိုင် မှ ပလက်ဝမြို့နယ်ကို ခရိုင်အဆင့် တိုးမြှင့်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ
ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်
သံတောင်ကြီးခရိုင်

**သံတောင်ကြီးခရိုင်** () သည် ကရင်ပြည်နယ်တွင် ပါဝင်သော ခရိုင်ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ သံတောင်ကြီးမြို့ဖြစ်သည်။
## ပါဝင်သောမြို့နယ်များ
သံတောင်ကြီးခရိုင်တွင် ပါဝင်သော မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*သံတောင်ကြီးမြို့နယ်
**သံတောင်ကြီးမြို့
**သံတောင်မြို့
**လိပ်သိုမြို့
**ဘောဂလိမြို့
## သမိုင်းကြောင်း
၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအနှံ့ ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ဘားအံခရိုင်မှ သံတောင်ကြီးမြို့နယ်ကို ခရိုင်အဆင့် တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ
ကဏ္ဍ:ကရင်ပြည်နယ်
တီးတိန်ခရိုင်

**တီးတိန်ခရိုင်** ()သည် ချင်းပြည်နယ် တွင် ပါဝင်သော ခရိုင်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလတွင်မှ အသစ်ထပ်မံဖွဲ့စည်းခဲ့သော ခရိုင်တစ်ခုဖြစ်သည်။

## ပါဝင်သောမြို့နယ်များ
တီးတိန်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*တီးတိန်မြို့နယ်
**တီးတိန်မြို့
**ခိုင်ကမ်းမြို့
*တွန်းဇံမြို့နယ်
**တွန်းဇံမြို့
**ကျီခါးမြို့
## သမိုင်းကြောင်း
၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ဖလမ်းခရိုင် မှ တီးတိန်မြို့နယ်နှင့် တွန်းဇံမြို့နယ်တို့အား ခွဲထုတ်ကာ တီးတိန်ခရိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ ခရိုင်များ
ကြာအင်းဆိပ်ကြီးခရိုင်

**ကြာအင်းဆိပ်ကြီးခရိုင်** () သည် ကရင်ပြည်နယ်တွင် ပါဝင်သော ခရိုင်ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့ဖြစ်သည်။

## ပါဝင်သောမြို့နယ်များ
ကြာအင်ဆိပ်ကြီးခရိုင်တွင် ပါဝင်သော မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်
**ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့
**ဘုရားသုံးဆူမြို့
**ကျိုက်ဒုံမြို့
## သမိုင်းကြောင်း
၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအနှံ့ ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ကော့ကရိတ်ခရိုင်မှ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ကို ခရိုင်အဆင့် တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ
ကဏ္ဍ:ကရင်ပြည်နယ်
ရေးခရိုင်

**ရေးခရိုင်** () သည် မွန်ပြည်နယ်တွင် ပါဝင်သော ခရိုင်ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ရေးမြို့ဖြစ်သည်။

## ပါဝင်သောမြို့နယ်များ
ရေးခရိုင်တွင် ပါဝင်သော မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*ရေးမြို့နယ်
**ရေးမြို့
**လမိုင်းမြို့
**ခေါဇာမြို့
## သမိုင်းကြောင်း
၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအနှံ့ ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ မော်လမြိုင်ခရိုင်မှ ရေးမြို့နယ်ကို ခရိုင်အဆင့် တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ
ကဏ္ဍ:မွန်ပြည်နယ်
စနိုက်ငှက်

## အခြားကြည့်ရန်
* စနိုက်မျိုးရင်းဝင်ငှက်

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးစုများ
ကျိုက်ထိုခရိုင်

**ကျိုက်ထိုခရိုင်** () သည် မွန်ပြည်နယ်တွင် ပါဝင်သော ခရိုင်ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ကျိုက်ထိုမြို့ဖြစ်သည်။

## ပါဝင်သောမြို့နယ်များ
ကျိုက်ထိုခရိုင်တွင် ပါဝင်သော မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*ကျိုက်ထိုမြို့နယ်
**ကျိုက်ထိုမြို့
**သိမ်ဇရပ်မြို့
*ဘီးလင်းမြို့နယ်
**ဘီးလင်းမြို့
## သမိုင်းကြောင်း
၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအနှံ့ ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ သထုံခရိုင်မှ ကျိုက်ထိုနှင့် ဘီးလင်းမြို့နယ်များကို ခွဲထုတ်ကာ ကျိုက်ထိုခရိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ
ကဏ္ဍ:မွန်ပြည်နယ်
အောင်မြေသာစံခရိုင်

**အောင်မြေသာစံခရိုင်** ()သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး တွင် ပါဝင်သော ခရိုင်ဖြစ်သည်။ မန္တလေးမြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီနှင့် မန္တလေးမြို့၏ လက်အောက်တွင် တစိတ်တပိုင်း ပါဝင်သည်။ ၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလတွင်မှ အသစ်ထပ်မံဖွဲ့စည်းခဲ့သော ခရိုင်တစ်ခုဖြစ်သည်။

## ပါဝင်သောမြို့နယ်များ
​အောင်​​​မြေသာစံခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*အောင်မြေသာစံမြို့နယ် (မန္တလေးမြို့၏ အစိတ်အပိုင်း)
*ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်
**ပုသိမ်ကြီးမြို့
*မတ္တရာမြို့နယ်
**မတ္တရာမြို့
## သမိုင်းကြောင်း
၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ မန္တလေးခရိုင်မှ အောင်မြေသာစံမြို့နယ်၊ ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်မှ မတ္တရာမြို့နယ် တို့ကိုခွဲထုတ်ကာ အောင်မြေသာစံခရိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ဤခရိုင်သည် မန္တလေးမြို့ပြဧရိယာတွင် တစိတ်တပိုင်း ပါဝင်သည်။
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ
ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
ဘုတ်ပြင်းခရိုင်

**ဘုတ်ပြင်းခရိုင်** () သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ဘုတ်ပြင်းမြို့ဖြစ်သည်။

## ပါဝင်သောမြို့နယ်များ
ဘုတ်ပြင်းခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ်
**ဘုတ်ပြင်းမြို့
**ကရသူရိမြို့
**ပြည်ကြီးမဏ္ဍိုင်မြို့
## သမိုင်းကြောင်း
၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအနှံ့ ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ကော့သောင်းခရိုင်မှ ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ်ကို ခရိုင်အဆင့် တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ
ကဏ္ဍ:တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး
ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့

ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်သည် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် လွတ်လပ်သောနိုင်ငံအဖြစ်သို့ရောက်ရှိကာ ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံကို တည်ထောင်သည့်အချိန်မှစ၍ နိုင်ငံတော်အစိုးရက ဂုဏ်ထူး၊ ဘွဲ့ထူးများ ပေးအပ်ခြင်း နည်းစနစ်သစ် တီထွင်၍ နိုင်ငံတော်သမ္မတက နှစ်စဉ် လွတ်လပ်ရေးနေ့အထိမ်းအမှတ်အဖြစ်ဖြင့် ချီးမြှင့်သည်။ 

ဂုဏ်ထူးဘွဲ့ထူးများကို သင်္ဂဟ၊ ဘွဲ့၊ တံဆိပ်၊ ဟူ၍ ၃ မျိုးခွဲခြားရာ၌ သင်္ဂဟပြီးလျှင် ဘွဲ့၊ ဘွဲ့၏အောက် တံဆိပ်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ဘွဲ့များတွင် သီရိပျံချီ၊ ဝဏ္ဏကျော်ထင်၊ အလင်္ကာကျော်စွာ၊ သိပ္ပံကျော်စွာ၊ ဇေယျကျော်ထင်ဟူ၍ ၅ မျိုးရှိသည်။ 

* **သီရိပျံချီဘွဲ့**ကို ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ၏ ကောင်းရာကောင်းကျိုးကို ဖြစ်ထွန်းအောင် ထူးကဲကောင်းမွန်စွာ ဆောင်ရွက်သူများအား ချီးမြှင့်သည်။
* **ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့**ကို အများပြည်သူတို့၏ ကောင်းရာကောင်းကြောင်းကို ဖြစ်ထွန်းအောင် ထူးကဲကောင်းမွန်စွာ ဆောင်ရွက်ခြင်းအတွက် ချီးမြှင့်သည်။
* **အလင်္ကာကျော်စွာဘွဲ့**ကို စာပေ ပရိယတ္တိ၊ သုခုမပညာ၊ ကခြင်း၊ သီခြင်း၊ ဂီတပညာအရပ်ရပ်တို့တွင် ထူးခြားကောင်းမွန်စွာ တတ်မြောက်သူများအား ချီးမြှင့်သည်။
* **သိပ္ပံကျော်စွာဘွဲ့**ကို သိပ္ပံပညာ၊ ကုန်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးနှင့် စက်မှုလက်မှုပညာရပ်များတွင် ထူးကဲကောင်းမွန်စွာ ဆောင်ရွက်သည့်အတွက် ချီးမြှင့်သည်။
* **ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့**ကိုမူ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အမှုထမ်းကောင်းခြင်းအတွက် ချီးမြှင့်သည်။

## ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့ ရရှိခဲ့သူများ 
### ၂၀၂၅ 
### ၂၀၂၆ 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ
သူရဘွဲ့

**သူရဘွဲ့**သည် မြန်မာ့တပ်မတော် စွမ်းရည်သတ္တိဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဂုဏ်သိက္ခာအားဖြင့် အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့နှင့် သီဟသူရဘွဲ့များပြီးလျှင် အမြင့်မားဆုံး ဆုတံဆိပ်ဖြစ်သည်။ သီဟသူရဘွဲ့ ချီးမြှင့်ခံထိုက်သည့် အရည်အချင်း ရာနှုန်းပြည့်မမီသော်လည်း ၎င်းအရည်အချင်းနီးပါးမျှ တိုက်ပွဲအတွင်း မိမိတို့၏ အသက်ကို ပဓာနမထားပဲ စစ်တပ် အကျိုးအတွက် ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ စွန့်လွှတ်စွန့်စား တိုက်ခိုက်သော စစ်သည်များကို ချီးမြှင့်လေ့ရှိသည်။

## ပြည့်စုံရမည့် အရည်အချင်းများ 
သီဟသူရဘွဲ့ ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခြင်းခံထိုက်သည့် အရည်အချင်းကို ရာနှုန်းပြည့်မမီသော်လည်း ယင်းအရည်အချင်းနီးပါးမျှပြည်စုံသော တပ်မတော်သားများအား **သူရဘွဲ့**ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းနိုင်သည်။

## ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသူများ 
* ထွန်းတင်၊ သူရ
* ချစ်ပို၊ မ၊ သူရ

* ဗိုလ်ချုပ်စောဖြူ
*ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးသူရကျော်ကျော်ချို(ကျဆုံး)
*ဗိုလ်ချုပ်ကြီး၊ရွှေမန်း၊ ဦး
*သူရသွင်ကိုကို 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ / တံဆိပ်များ
ကဏ္ဍ:စွမ်းရည်သတ္တိဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ
မြန်အောင်ခရိုင်

**မြန်အောင်ခရိုင်** () သည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ မြန်အောင်မြို့ဖြစ်သည်။

## ပါဝင်သောမြို့နယ်များ
မြန်အောင်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*မြန်အောင်မြို့နယ်
**မြန်အောင်မြို့
**ကနောင်မြို့
**အင်ပင်မြို့
*ကြံခင်းမြို့နယ်
**ကြံခင်းမြို့
**ဘက်ရဲမြို့
*အင်္ဂပူမြို့နယ်
**အင်္ဂပူမြို့
## သမိုင်းကြောင်း
၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအနှံ့ ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ဟင်္သာတခရိုင်မှ မြန်အောင်မြို့နယ်၊ ကြံခင်းမြို့နယ်နှင့် အင်္ဂပူမြို့နယ်များကို  ခွဲထုတ်ကာ မြန်အောင်ခရိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ
ကဏ္ဍ:ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
ကိုရီးယားသဒ္ဒါ

ဤဆောင်းပါးသည် **ကိုးရီးယားဘာသာစကား**၏ စကားပုံသဏ္ဌာန် အထားအသိုနှင့် ဝေါဟာရများကို ဖော်ပြခြင်းဖြစ်ပါသည်။ အသံထွက်နှင့် အသံဗေဒအတွက် ကိုရီးယား အသံထွက်ကို ကြည့်ပါ။ သဒ္ဒါတွင် ကြီးမားသောအခန်းကဏ္ဍမှပါဝင်သည့် ကိုရီးယားဂုဏ်ပြု စာများကိုလည်း ကြည့်ပါ။ 

* ရည်ညွန်ခြင်း – ''''* *အီ/ဂါ*  "က"ကို စာကြောင်းတွင်သုံးပြီး၊ *''* *ကယ်ဆော*ကို လေးစားသမှုပြုရသော စာကြောင်းအတွက်သုံးသည်။
* မျိုးရိုးဗီဇ *''* *အူအီ*
* နေရာပြပုဒ် - *''* *အဲ'' သည် "မှာ"ဟု အဓိပ္ပာယ်ရှိသည်၊ (ဥပမာ "ဆေးရုံသွားတယ်" သို့မဟုတ် "ဆေးရုံမှာရှိတယ်")
ကဏ္ဍ:ဘာသာစကားအလိုက် သဒ္ဒါများ
ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားဘာသာစကား
ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ
အမ်းခရိုင်

**အမ်းခရိုင်** () သည် ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ပါဝင်သော ခရိုင်ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ အမ်းမြို့ဖြစ်သည်။

## ပါဝင်သောမြို့နယ်များ
အမ်းခရိုင်တွင် ပါဝင်သော မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*အမ်းမြို့နယ်
**အမ်းမြို့
**တပ်တောင်မြို့
## သမိုင်းကြောင်း
၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအနှံ့ ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ကျောက်ဖြူခရိုင်မှ အမ်းမြို့နယ်ကို ခရိုင်အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ
ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်
တောင်ကုတ်ခရိုင်

**တောင်ကုတ်ရိုင်** () သည် ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ပါဝင်သော ခရိုင်ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ တောင်ကုတ်မြို့ဖြစ်သည်။

## ပါဝင်သောမြို့နယ်များ
တောင်ကုတ်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သော မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*တောင်ကုတ်မြို့နယ်
**တောင်ကုတ်မြို့
**မအီမြို့
**တန်းလွဲရွာမမြို့
*မာန်အောင်မြို့နယ်
**မာန်အောင်မြို့

## သမိုင်းကြောင်း
၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအနှံ့ ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ သံတွဲခရိုင်မှ တောင်ကုတ်မြို့နယ်၊ ကျောက်ဖြူခရိုင်မှ မာန်အောင်မြို့နယ် တို့ကိုခွဲထုတ်ကာ တောင်ကုတ်ခရိုင်အဖြစ် တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ
ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်
မြန်မာ–ယူဂိုဆလားဗီးယား ဆက်ဆံရေး

၂၀ ရာစုအတွင်း၌ **မြန်မာနိုင်ငံ**နှင့် ယခုပြိုကွဲပြီးဖြစ်သော **ယူဂိုဆလားဗီးယားနိုင်ငံ**တို့နှင့် သံတမန်ဆက်ဆံရေးရှိခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ဒီဇင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် သံတမန်ဆက်ဆံရေးကို ထူထောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၂ တွင် သံအမတ်များ စတင်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ နှစ်နိုင်လုံးသည် စစ်အေးကာလတွင် ရင်းနှီးစွာဆက်ဆံခဲ့သည်သာမက ယူဂိုဆလားဗီးယားနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံကို အဓိကလက်နက်ထောက်ပံ့ခဲ့သည့် နိုင်ငံလည်းဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် နှစ်နိုင်ငံလုံးတွင် အောက်ပါဆင်တူသည့် အချက်များလည်းရှိကြသည်။

* နှစ်နိုင်ငံလုံးသည် တိုင်းရင်းသားပြည်ထောင်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသောနိုင်ငံများဖြစ်ကြသည်။
* နှစ်နိုင်ငံလုံးတွင် ဆင်တူသည့် နိုင်ငံရေးယုံကြည်ချက်များရှိသည်။
* နှစ်နိုင်လုံးသည် စစ်အေးကာလ၌ ဘက်မလိုက်လိုသဖြင့် ဘက်မလိုက်လှုပ်ရှားမှုကို တည်ထောင်ခဲ့သော အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများလည်းဖြစ်ကြသည်။

ထိုသို့သောဆင်တူမှုများကြောင့် ဦးကျော်ငြိမ်းအပါအဝင် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများသည် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံကို "အာရှ၏ယူဂိုဆလားဗီးယား" အဖြစ် တည်ဆောက်လိုခဲ့ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၉၄၇ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေသည် ၁၉၄၆ ယူဂိုဆလပ်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို အခြေခံထားသည်။ 

## သမိုင်းကြောင်း 
၁၉၄၇ ဇူလိုင်လတွင် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားအချို့သည် ယူဂိုဆလားဗီးယားနိုင်ငံသို့ အလည်ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။ ယူဂိုဆလားဗီးယား၏ ၁၉၄၆ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေသည် လွတ်လပ်မည့်မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအသစ်အတွက် စံပြသဖွယ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးကို စတင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ် သံအမတ်များ မခန့်အပ်မီတွင် မြန်မာအစိုးရသည် ပါကစ္စတန်ရှိ ယူဂိုဆလပ်သံရုံးသို့ ပြည်တွင်းဆူပူမှုများကိုနှိမ်နှင်းရေးအတွက် လက်နက်တောင်းယူရန် ဆက်သွယ်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဘဲလ်ဂရိတ်မြို့သို့ ခရီးစဉ်အတွင်း သဘောတူညီမှုရရှိခဲ့သည်။ ထိုသို့လက်နက်များ အလျင်အမြန်ရရှိမှုကြောင့် အမေရိကန်နိုင်ငံမှ လက်နက်တောင်းယူခဲ့သော မြန်မာ့တပ်မတော်စစ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်နေဝင်းသည်လည်း ယူဂိုဆလားဗီးယားနိုင်ငံကို အထင်ကြီးသွားခဲ့သည်။

၁၉၅၃ တွင် မြန်မာနိုင်ငံဦးစီး၍ ရန်ကုန်မြို့၌ အာရှဆိုရှယ်လစ်ကွန်ဖရင့်ကိုကျင်းပခဲ့ရာ ယူဂိုဆလားဗီးယားမှ ယူဂိုဆလားဗီးယား ကွန်မြူနစ်များအဖွဲ့ချုပ်က တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုကွန်ဖရင့်၌နှစ်နိုင်ငံလုံး၏ နိုင်ငံရေးအမြင်ဆင်တူမှုကြောင့် ဆက်ဆံရေးမှာလည်း ကောင်းမွန်လာခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့ရှိ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသံရုံး၏ ၁၉၅၈ ခုနှစ် လျှို့ဝှက်မှတ်တမ်းတွင် "မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ယူဂိုဆလားဗီးယားနိုင်ငံတို့၏ ဆက်ဆံရေးသည် သီးခြားကဏ္ဍတစ်ခုပင်ဖြစ်ကြောင်း၊ နှစ်နိုင်ငံ၏နိုင်ငံရေးအရ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို လစ်လျူရှု၍မရနိုင်ကြောင်း" ဟူ၍ဆိုသည်။

၁၉၉၁ တွင် ယူဂိုဆလားဗီးယားနိုင်ငံ ပြိုကွဲသွားပြီးနောက် နိုင်ငံ၏အရိုက်အရာကို ဆားဘီးယားနိုင်ငံကဆက်ခံခဲ့ရသည်။ ထို့ကြောင် ဆားဘီးယားနှင့် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။

## ဆက်စပ်ကြည့်ရန် 
* မြန်မာ–ဆားဘီးယား ဆက်ဆံရေး
* ဘက်မလိုက်လှုပ်ရှားမှု
* အာရှဆိုရှယ်လစ်ကွန်ဖရင့်

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေး
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး
ကဏ္ဍ:ယူဂိုစလားဗီးယားနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး
တစ်ပြည်ထောင်နိုင်ငံ

**တစ်ပြည်ထောင်နိုင်ငံ** သို့မဟုတ် **ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ**တွင် နိုင်ငံဗဟိုအစိုးရသည်  တစ်ခုတည်းသော အချုပ်အခြာအာဏာရှိသော အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုအဖြစ် အုပ်ချုပ်သည်။ ဗဟိုအစိုးရသည် အုပ်ချုပ်ရေးဌာနခွဲများ၊ ပြည်နယ်များကို ဖန်တီးနိုင်သလိုဖျက်သိမ်းနိုင်သည်။ အဆိုပါပြည်နယ်များသည် ဗဟိုအစိုးရမှ လွှဲအပ်ရန် ရွေးချယ်သော အာဏာများကိုသာ ကျင့်သုံးသည်။ နိုင်ငံရေးအာဏာ ကို devolution (ဗဟိုမှ အာဏာကို လက်အောက်အဖွဲ့အစည်းများသို့ ခွဲဝေပေးခြင်း) မှတဆင့် ဒေသဆိုင်ရာ သို့မဟုတ် ဒေသန္တရအစိုးရ ကို ဥပဒေ ဖြင့် လွှဲအပ်သော်လည်း၊ ဗဟိုအစိုးရသည် ၎င်းတို့  ဗဟိုအစိုးရသို့ အာဏာလွှဲပြောင်းကျရောက်သော အစိုးရ​ (devolved governments) တို့၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ဖျက်သိမ်းခြင်း သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ အာဏာများကို ကန့်သတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ချဲ့ထွင်နိုင်သည်။

တစ်ပြည်ထောင်နိုင်ငံများသည် 'ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု' ဟုလည်းလူသိများသော ဖက်ဒရေးရှင်းနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံများ (ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ) တွင် အများစုသည် တစ်ပြည်ထောင်စနစ်ဖြင့် အစိုးရဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံသည် လွတ်လပ်ရေးရကတည်းက တစ်ပြည်ထောင်စနစ်အား ကျင့်သုံးခဲ့သည့်နိုင်ငံဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ: တစ်ပြည်ထောင်စနစ်
ဗဟိုအစိုးရ

**ဗဟိုအစိုးရ** ဆိုသည်မှာ တစ်ပြည်ထောင်နိုင်ငံ ကို ထိန်းချုပ်ထားသော အစိုးရအာဏာဖြစ်သည်။ မသင့်လျော်သော်လည်း၊ နာမဝိသေသန "ဗဟို" ကို တစ်ခါတစ်ရံတွင် ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု၏အစိုးရကို ဖော်ပြရန်အတွက်လည်း အသုံးပြုပါသည်။

### တစ်ပြည်ထောင်နိုင်ငံများ 
လွှဲအပ်ထားသော အာဏာလွှဲအပ်သော နိုင်ငံများစွာ ရှိပြီး အချို့မှာ-
*  တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ – တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများကို ကြည့်ပါ။
*  ဒိန်းမတ် – ဖာရိုးကျွန်းများနှင့် ဂရင်းလန်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများကို ကြည့်ပါ။
*  ပြင်သစ်
*  တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ
*  ဂျော်ဂျီယာ – ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရသမ္မတနိုင်ငံများ ကို ကြည့်ပါ။
*  ဂျပန်
*  အင်ဒိုနီးရှား
*  စပိန် – ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရအသိုင်းအဝိုင်း ကို ကြည့်ပါ။
*  ဖိလစ်ပိုင် - ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ ကို ကြည့်ပါ။
*  ပေါ်တူဂီ – ပေါ်တူဂီနိုင်ငံ၏ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများ ကို ကြည့်ပါ။
*  တူရကီ
*  ယူကရိန်း
*  ယူကေ – စကော့တလန်နိုင်ငံ၊ ဝေလနိုင်ငံ နှင့် မြောက်အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ အစိုးရများထံ အာဏာများ  ခွဲဝေပေးခြင်း။
*  ဗီယက်နမ်

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံရေး ပထဝီဝင်
ဥရောပ ပါလီမန်

**ဥရောပပါလီမန်** (အင်္ဂလိပ်။​ ။European Parliament)သည် ဥရောပသမဂ္ဂ ၏ ဥပဒေပြုလွှတ်တော်နှင့် ၎င်း၏ ဥရောပသမဂ္ဂဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်း ခုနစ်ခုအနက်မှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဥရောပသမဂ္ဂကောင်စီ (ကောင်စီနှင့် အလွတ်သဘောအားဖြင့် ဝန်ကြီးများကောင်စီဟု လူသိများသည်)နှင့် ဥရောပကော်မရှင် ၏ အဆိုပြုချက်အတိုင်း ဥရောပဥပဒေပြုခြင်းကို လက်ခံသည်။ ပါလီမန်ကို အမတ်ပေါင်း ၇၀၅ မတ်(MEPs) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၎င်းသည် ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် အရည်အချင်းပြည့်မီသော မဲဆန္ဒရှင်များ ၃၇၅ သန်းဖြင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အိန္ဒိယပါလီမန်ပြီးနောက် ဒုတိယအကြီးဆုံး ဒီမိုကရက်တစ်မဲဆန္ဒရှင်များကို ကိုယ်စားပြုသည်။

ဥရောပပါလီမန်သည် ဥပဒေပြုရေးအာဏာရှိသော်လည်း ကောင်စီကဲ့သို့ပင်၊ ၎င်းသည် အစပြုပိုင်ခွင့်ကို အမျိုးသားပါလီမန်များ အများစု၏ နိုင်ငံတော်ပါလီမန်များ ကဲ့သို့ တရားဝင်ပိုင်ဆိုင်ထားခြင်းမရှိပါ။ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများသည် ဥရောပကော်မရှင် ၏ အခွင့်အာဏာဖြင့်သာ လုပ်ဆောင်ပါသည်။ မန်ချက်စတာတက္ကသိုလ် ၏ မန်ချက်စတာတက္ကသိုလ် မှ ပါမောက္ခ David Farrell<!----ဘောလုံးသမားမဟုတ်၊ မလင့်ခ်ချိတ်ပါနှင့်--" ၎င်း၏ဘဝများစွာအတွက်၊ ဥရောပပါလီမန်ကို 'ဘာသာစကားပေါင်းစုံ စကားပြောဆိုင်' ဟု တံဆိပ်ကပ်ထားနိုင်သည်။ 

ဥရောပသမဂ္ဂ ၏ဖွဲ့စည်းပုံများသည် ရှင်းရှင်းလင်းလင်း 'မဟာစီမံချက်' မရှိဘဲ တိုးတက်ပြောင်းလဲလာသည်ကို ၎င်း၏အခြေခံအုတ်မြစ်မှ ပြသပြီးကတည်းက ၎င်း၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုပင် ဖြစ်သည်။ တွမ်ရိဒ်<!--မလင့်ပါနှင့်၊ Wikipedia တွမ်ရိဒ်သည် *The Washington Post* ၏ *The Washington Post* ၏ ဝီကီပီးဒီးယားတွင် "မည်သူမျှ အစိုးရတစ်ရပ်ကို ရှုပ်ထွေးအောင် တမင်တကာ ဒီဇိုင်းဆွဲထားမည်မဟုတ်ပေ။ EU ကဲ့သို့ မလိုအပ်တော့ပါ။ ပါလီမန်၏ ထိုင်ခုံနှစ်နေရာ သည် အကြိမ်များစွာပြောင်းလဲခဲ့သော သဘောတူညီချက်များ သို့မဟုတ် သဘောတူညီချက်များမရှိခြင်းကြောင့်ပင်ဖြစ်ပါသည်။ MEP အများစုသည် ဘရပ်ဆဲလ်တွင် အခြေစိုက်လိုသော်လည်း၊ John Major ၏ 1992 Edinburgh summit တွင် ပြင်သစ်သည် ပဋိညာဉ်ပြင်ဆင်ချက်ကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့သည်။ Strasbourg တွင် ပါလီမန်၏ မျက်နှာစုံညီ အမြဲတမ်းထိုင်ခုံ။

## ကိုးကား
ဆမ် ဘန့်ခ်မန်း ဖရိုင်း

**SBF** ဟုလည်း လူသိများသော **Samuel Bankman-Fried**  (မတ်လ 6၊ 1992 တွင်မွေးဖွားသူ  ) ၊  သည် အမေရိကန် စွန့်ဦးတီထွင်သူ၊ ဘီလီယံနာနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူဖြစ်သည်။ cryptocurrency exchange FTX ၏ တည်ထောင်သူနှင့် စီအီးအိုဖြစ်သည်။   2017 အောက်တိုဘာလတွင် သူတည်ထောင်ခဲ့သော **Alameda Research** မှတဆင့် ပိုင်ဆိုင်မှုများကို စီမံခန့်ခွဲပါသည်။ သူသည် 2022  ဘီလျံနာစာရင်းတွင် နံပါတ် ၆၀ စာရင်းပေါက်ပြီး အသားတင်ပိုင်ဆိုင်မှု US$ 24 ဘီလီယံရှိသည်။ 

## ငယ်စဉ်ဘဝနှင့် ပညာရေး 
1992 ခုနှစ်တွင် Stanford University ပရဝုဏ် အတွင်း၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး Stanford Law School မှ ပါမောက္ခများဖြစ်သော Barbara Fried နှင့် Joseph Bankman တို့၏ သားဖြစ်သည်။  

## အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း 
2013 ခုနှစ် နွေရာသီတွင် Bankman-Fried သည် တစ်ဦးတည်းပိုင် ကုန်သွယ်လုပ်ငန်းတစ်ခုဖြစ်သည့် Jane Street Capital တွင် နိုင်ငံတကာ ETFs များကို ရောင်းဝယ်ဖောက်  အလုပ်သင်အဖြစ် ဝင်ရောက်ပြီး ဘွဲ့ရပြီးသောအခါ အချိန်ပြည့် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။  2018 ခုနှစ်နှောင်းပိုင်း၌ မကာအို တွင်  cryptocurrency ကွန်ဖရင့်ကို တက်ရောက် ပြီးနောက် ဟောင်ကောင်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။  ထို့နောက် FTX ကို ဧပြီလ 2019 ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး နောက်လတွင် စတင်လွှင့်ခဲ့သည်။  

2022 ခုနှစ် မေလ 12 ရက်နေ့တွင် Bankman-Fried က အများစုပိုင်ဆိုင်သည့် Emergent Fidelity Technologies Ltd. သည် Robinhood Markets Inc. ၏ 7.6% စတော့ရှယ်ယာများကို ဝယ်ယူထားကြောင်း ‌ကြေညာခဲ့သည်။  

## ပရဟိတအလုပ် 
Bankman-Fried သည် ထိရောက်သော စေတနာရှိမှုကို ထောက်ခံသူဖြစ်ပြီး စေတနာရှိရှိ အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း ပြုသည့် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းတစ်ခုအဖြစ် ပေးဆောင်ရန် ဝင်ငွေရှာနေသူ ဖြစ်သည်။  သူသည် တတ်နိုင်ရာကို တို့ပေးလှူ အဖွဲ့၏ အဖွဲ့ဝင်တဦးဖြစ်ပြီး သူ၏ ကြွယ်ဝမှုအများစုကို သူ့ဘဝတစ်လျှောက်လုံး ထိရောက်သော အလှူအတန်းများထံ လှူဒါန်းရန် စီစဉ်နေသည်ဟု ဆိုထားသည်။ 

## နိုင်ငံရေး 
Bankman-Fried က သူ၏ နိုင်ငံရေးပံ့ပိုးမှုများသည် cryptocurrency စနစ်အတွက် သူ၏မူဝါဒ ပန်းတိုင်များကို လွှမ်းမိုးရန် မရည်ရွယ်ကြောင်း 2022 ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ သို့သော်လည်း FTX သည် ထိုအချိန်တွင် မူဝါဒချမှတ်သူများထံ အကြံပြုချက်စာရင်းကို ဖြန့်ဝေနေပါသည်။  ၎င်းက Commodity Futures Trading Commission သည် crypto လုပ်ငန်းကို ထိန်းညှိခြင်းနှင့် လမ်းညွှန်ခြင်းတွင် ပိုမိုကြီးမားသောအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ဆောင်ရွက်လိုကြောင်း အင်တာဗျူးတစ်ခုတွင် ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။ 

Bankman-Fried သည် ကျောင်းသားဘဝတွင် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ အလှူငွေအနည်းငယ်ကို ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ခြွင်းချက်အနေဖြင့် အသက် ဆယ့်ရှစ်နှစ်အရွယ်တွင် Michael Bennet အား ဒေါ်လာ 1000 လှူဒါန်းခဲ့သည်။  ပြီးနောက် ဒုတိယအများဆုံးလှူသူ ဖြစ်သည်။ 

2021 ခုနှစ် ဇွန်လ မှ 2022 ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလအထိ အဓိက ပါတီနှစ်ခုလုံးမှ ပါတီဝင်များထံ လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ၎င်းတို့တွင် Maine မှ အထက်လွှတ်တော်အမတ် Susan Collins ၊ Utah မှ Mitt Romney ၊ Alaska မှ Lisa Murkowski နှင့် Ben Sasse တို့၏ Republican မဲဆွယ်ပွဲများသို့ တိုက်ရိုက်လှူဒါန်းမှုများ ပါဝင်သည်။ 

## ကိုယ်ပိုင်ဘဝ 
Bankman-Fried သည် သက်သက်လွတ်သမား ဖြစ်သည်။   သူ့ရုံးရှိ အခန်းတိုင်းတွင် ပဲစေ့အိပ်ခုံများ ထားထားသည်။  သူသည် အခန်းဖော်များနှင့် တိုက်ခန်းတစ်ခန်း အတူတကွ နေထိုင်သည်။  လောလောဆယ် Bahamas တွင်နေထိုင်သည်။ 

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်များ 
* Sam Harris' *Making Sense* ပေါ့တ်ကာစ်တွင် Sam Bankman-Fried နှင့် အင်တာဗျူး
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ဘီလျံနာများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၉၂ မွေးဖွားသူများ
ရေဦးခရိုင်

**ရေဦးရိုင်** () သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ရေဦးမြို့ဖြစ်သည်။

## ပါဝင်သောမြို့နယ်များ
ရေဦးခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*ရေဦးမြို့နယ်
**ရေဦးမြို့
*တန့်ဆည်မြို့နယ်
**တန့်ဆည်မြို့
*ဒီပဲယင်းမြို့နယ်
**ဒီပဲယင်းမြို့
**စိုင်ပြင်မြို့

## သမိုင်းကြောင်း
၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအနှံ့ ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ရွှေဘိုခရိုင်မှ ရေဦးမြို့နယ်၊ တန့်ဆည်မြို့နယ်နှင့် ဒီပဲယင်းမြို့နယ်များကို ခွဲထုတ်ကာ ရေဦးခရိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ
ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
ဟုမ္မလင်းခရိုင်

**ဟုမ္မလင်းခရိုင်** () သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ဟုမ္မလင်းမြို့ဖြစ်သည်။

## ပါဝင်သောမြို့နယ်များ
ဟုမ္မလင်းခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်
**ဟုမ္မလင်းမြို့
## သမိုင်းကြောင်း
၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအနှံ့ ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ခန္တီးခရိုင်မှ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်ကို ခရိုင်အဆင့် တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ
ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
အမေရိကန် လေကြောင်းလိုင်း

**အမေရိကန် လေကြောင်းလိုင်း** (အင်္ဂလိပ်။​ ။American Airlines၊ အတိုကောက်။​ ။**AA** သို့မဟုတ် **AAL**)သည်အမေရိကန်အခြေစိုက် လေကြောင်းလိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ဖို့ဝို့သ်မြို့တွင် ရုံးချုပ်တည်ရှိသည်။ ၎င်းသည် လေယာဉ်ပမာဏအရ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးလေကြောင်းလိုင်းဖြစ်သည်။ အမေရိကန်လေကြောင်းလိုင်းသည် ၎င်း၏ ဒေသတွင်း မိတ်ဖက်များနှင့် တွဲဖက်လုပ်ကိုင်သူများနှင့်အတူ ကျယ်ပြန့်သော နိုင်ငံတကာနှင့် ပြည်တွင်းကွန်ရက်ကို နိုင်ငံပေါင်း ၅၀ ကျော်ရှိ ခရီးစဉ်ပေါင်း ၃၅၀ သို့ တစ်ရက်လျှင် ခရီးစဉ်ပေါင်း ၆,၈၀၀ နီးပါးဖြင့် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။ အမေရိကန်လေကြောင်းလိုင်းသည် ဝန်းဝေါလ် (Oneworld) မဟာမိတ်အဖွဲ့၏ စတင်တည်ထောင်သူဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် တတိယအကြီးဆုံးလေကြောင်းလိုင်းမဟာမိတ်ဖြစ်သည်။ ဒေသဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှုကို အမေရိကန် အီးဂဲလ် လေကြောင်းလိုင်း အမှတ်တံဆိပ်အမည်အောက်တွင် လွတ်လပ်သောနှင့် လုပ်ငန်းခွဲလေကြောင်းလိုင်းများမှ ဆောင်ရွက်ပေးပါသည်။
ဖို့တ် ဝေါ့သ်မြို့၊ တက္ကဆပ်ပြည်နယ်

**ဖို့ဝို့သ်မြို့** သည် တက္ကဆပ်ပြည်နယ်ရှိ မြို့များအနက် လူဦးရေအရ ပဉ္စမအကြီးဆုံးမြို့နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ လူဦးရေအလိုက် မြို့များအနက် ၁၃ ခုမြောက်အကြီးဆုံးမြို့လည်း ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တွင် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအမြန်ဆုံးမြို့များ၏ အဆင့်တွင် တတိယဖြစ်သည်။
ဖက်ဒရေးရှင်း

**ဖက်ဒရယ်နိုင်ငံ** သို့မဟုတ် **ဖက်ဒရေးရှင်း**ဟူသည် ဗဟိုဖက်ဒရယ်အစိုးရလက်အောက်ရှိ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရပြည်နယ်များ၊ ဒေသများ သို့မဟုတ် အခြားတိုင်းဒေသကြီးများ၏ ပြည်ထောင်စုမှ လက္ခဏာရပ်ရှိသော နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည် (ဖက်ဒရယ်ဝါဒ)။ ဖက်ဒရေးရှင်းတစ်ခုတွင် အစိတ်အပိုင်းပြည်နယ်များ၏ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်အခြေအနေအပြင် ၎င်းတို့နှင့် ဗဟိုအစိုးရကြား အာဏာခွဲဝေမှုသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ခိုင်ခိုင်မာမာရပ်တည်နေပြီး အစိတ်အပိုင်းပြည်နယ်များသာမက ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုကပါ တစ်ဖက်သတ်ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့် မပြောင်းလဲနိုင်ပေ။ တနည်းအားဖြင့် ဖက်ဒရေးရှင်းဆိုသည်မှာ အချုပ်အခြာအာဏာကို ဗဟိုအာဏာနှင့် မဲဆန္ဒနယ်ဒေသအများအပြားကြားတွင် တရားဝင်ခွဲဝေပေးသည့် အစိုးရပုံစံတစ်ခုဖြစ်ပြီး ဒေသတစ်ခုစီသည် ၎င်း၏ပြည်တွင်းရေးအပေါ် အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ထိန်းချုပ်ထားနိုင်စေရန် ဖြစ်သည်။

## ဖက်ဒရယ်နိုင်ငံများ
* **အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ**
* **ဩစတြေးလျနိုင်ငံ**
* **ဩစတြီးယားနိုင်ငံ** 
* **ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံ** 
* **ဘော့စနီးယားနှင့် ဟာဇီဂိုဗီးနားနိုင်ငံ**  
* **ဘရာဇီးနိုင်ငံ**  
* **ကနေဒါနိုင်ငံ** 
* **ကိုမိုရိုနိုင်ငံ**  
* **အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံ** 
* **ဂျာမနီနိုင်ငံ**  
* **အိန္ဒိယနိုင်ငံ**  
* **အီရတ်နိုင်ငံ**  
* **မလေးရှားနိုင်ငံ**  
* **မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ**  
* **မိုက်ခရိုနီးရှားနိုင်ငံ**  
* **နီပေါနိုင်ငံ**  
* **နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ**  
* **ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ**  
* **ရုရှားနိုင်ငံ**  
* **စိန့်ကစ်နှင့် နီးဗစ်နိုင်ငံ**  
* **ဆိုမာလီယာနိုင်ငံ**  
* **တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံ**  
* **ဆူဒန်နိုင်ငံ**  
* **ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ**  
* **အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ**  
* **အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု**  
* **ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ**

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ: ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုစနစ်
ရော်နယ် ဖင်ဒလေ

**ရော်နယ် အဒ်ဆယ် ဖင်ဒလေ Ronald Edsel Findlay** (ဧပြီ 12၊ 1935 မှ 2021 ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ)  သည် ဘောဂဗေဒပညာရှင်နှင့် ကုန်သွယ်မှု သီအိုရီပညာရှင်ဖြစ်သည်။ သူသည် နယူယောက်ရှိ Columbia တက္ကသိုလ်မှ စီးပွားရေးပညာ ပါမောက္ခ ဖြစ်သည်။

ဗြိတိသျှ ကိုလိုနီ အုပ်ချုပ်မှု ကာလအတွင်း မြန်မာနိုင်ငံ ရန်ကုန်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ 

သူသည် Columbia တွင် 1969 တွင် ဧည့်ပါမောက္ခ ဖြစ်လာပြီး 1970 ခုနှစ်တွင် ပါမောက္ခအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။ နိုင်ငံတကာ ကုန်သွယ်မှုနှင့် စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ကို သုတေသနလုပ်ခဲ့သည်။  ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် နိုင်ငံသား ဖြစ်လာခဲ့သည်။

## ရွေးချယ်ထားသော စာအုပ်များ 
ရွေးချယ်ထားသောထုတ်ဝေမှုများတွင်-

* Kevin H. O'Rourke၊ 2007၊ "  "၊ Princeton University Press
* Ronald W. Jones နှင့်အတူ၊ 2001၊ "သွင်းသွင်းကုန်သွယ်မှုနှင့် ထုတ်လုပ်မှု၏တည်နေရာ"၊ *အမေရိကန်စီးပွားရေးသုံးသပ်ချက်*
* 1996 "ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ မှီခိုအားထားမှုကို စံနမူနာယူခြင်း- စင်တာများ၊ အစွန်အဖျားများနှင့် နယ်နိမိတ်များ"၊ *အမေရိကန်စီးပွားရေး ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်း*
* Richard Clarida နှင့်အတူ၊ 1992၊ "အစိုးရ၊ ကုန်သွယ်မှု၊ နှင့် နှိုင်းယှဉ် အားသာချက်", *The American Economic Review* (1992);
* 1992 "The Roots of Divergence: အနောက်တိုင်းစီးပွားရေးသမိုင်းကို နှိုင်းယှဉ်ရှုထောင့်၊ *အမေရိကန်စီးပွားရေးသုံးသပ်ချက်* ၊
* Stanislaw Wellisz၊ 1988၊ "နိုင်ငံတော်နှင့် မမြင်နိုင်သောလက်" *ကမ္ဘာ့ဘဏ် သုတေသနလေ့လာသူ*
* 1984 "ကုန်သွယ်မှုနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး- သီအိုရီနှင့် အာရှအတွေ့အကြုံ", *Asian Development Review*, Vol 2, အမှတ် 2
* *နိုင်ငံရေး စီးပွားရေးဂျာနယ်တွင်* နိုင်ငံတကာ ကုန်သွယ်မှုနှင့် အတိုးနှုန်း သာတူညီမျှမှု၏ "ဩစတြီးယား" ပုံစံ၊

## ကြည့်ပါ။ 
* မြောက်-တောင် မော်ဒယ်

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၃၅ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားဟောင်းများ
ကရဏာဋကပြည်နယ်

**ကနာဋက** (; ISO- )သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ၏ အနောက်တောင်ဘက်ဒေသရှိ ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပြည်နယ်များ ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းရေးဥပဒေ၊​ ၁၉၅၆ ၏ ပြဋ္ဌာန်းချက်ဖြင့် ၁၉၅၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် စည်းလုံးညီညွတ်စွာ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ မူလက မိုင်စိုရ်ပြည်နယ်  ဟူ၍ လူသိများပြီး ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် *ကနာဋက* ဟု အမည်ပြောင်းခဲ့သည်။ ၎င်း၏မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့မှာ ဘင်္ဂလောမြို့ဖြစ်သည်။

ကနာဋကသည် အနောက်ဘက်တွင် အာရပ်ပင်လယ်၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် ဂိုအာပြည်နယ်၊ မြောက်ဘက်တွင် မဟာရဋ္ဌပြည်နယ်၊ တေလံဂါဏပြည်နယ်၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် အန္ဓရဒေသပြည်နယ်၊ အရှေ့၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် တမီးနာဒူးပြည်နယ်နှင့် အနောက်တောင်ဘက်တွင် ကီရာလာပြည်နယ်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ အခြားအိန္ဒိယတောင်ပိုင်းပြည်နယ် လေးခုစလုံးနှင့် ကုန်းမြေနယ်နိမိတ် ထိစပ်နေသည့် တစ်ခုတည်းသော တောင်ပိုင်းပြည်နယ်ဖြစ်သည်။ ပြည်နယ်သည်  ဧရိယာကို လွှမ်းခြုံထားပြီး အိန္ဒိယ၏ စုစုပေါင်း ပထဝီဝင်ဧရိယာ၏ ၅.၈၃ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဧရိယာအလိုက် ဆဋ္ဌမအကြီးဆုံး အိန္ဒိယပြည်နယ်လည်း ဖြစ်သည်။ 2014 ခုနှစ်တွင် Sirsi taluka ရှိ ဥတ္တရကန္နာဒါခရိုင်တွင် မိုးရေချိန်  ရရှိခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
ကမ္ဘောဒီးယားအန်ကာ လေကြောင်းလိုင်း

**ကမ္ဘောဒီးယား အန်ကာလေကြောင်းလိုင်း** (; ) သည် ကမ္ဘောဒီးယား နိုင်ငံတော်ပိုင် လေကြောင်းလိုင်းဖြစ်ပြီး ဖနွမ်းပင်မြို့တွင် အခြေစိုက်သည်။ ကုမ္ပဏီ၏ ဆောင်ပုဒ်မှာ "*Proudly Serve the Kingdom*"*.* ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံအခြေစိုက် လေကြောင်းလိုင်းများ
ကဏ္ဍ:အစိုးရပိုင် လေကြောင်းလိုင်းများ
ထိုင်းအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေကြောင်းလိုင်း

**ထိုင်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေကြောင်းလိုင်း အများပိုင်ကုမ္ပဏီလီမိတက်** ()သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အလံတင်လေကြောင်းလိုင်းဖြစ်ပြီး လေကြောင်းလိုင်းသည် ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ရုံးချုပ်ကို ၈၉ ဝိဘဝတီ ရင်စစ်လမ်း၊ ချာတူချက်ခရိုင်၊ ဘန်ကောက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ထိုင်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေကြောင်းလိုင်းသည် အဲဘတ်စ် A320 လေယာဉ်အသစ်ကို အသုံးပြု၍ ၂၀၁၂ ခုနှစ်အလယ်ပိုင်းတွင် ထိုင်းစမိုင်း အမည်ဖြင့် ဒေသတွင်းလေကြောင်းလိုင်းတစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။

## လေယာဉ်များ
၂၀၂၂ ခုနှစ် မေလအထိ ထိုင်းအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေကြောင်းလိုင်းသည် အောက်ပါလေယာဉ်များကို သုံးစွဲနေသည်။

[thumb|ဖူးခက်လေဆိပ်တွင် တွေ့ရသော ထိုင်း [အဲယားဘတ်စ် A300]]

## အကျိုးတူ (ကုဒ်ရှဲ) သဘောတူညီချက်များ
ထိုင်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေကြောင်းလိုင်းသည် အောက်ပါလေကြောင်းလိုင်းများနှင့် အကျိုးတူ (ကုဒ်ရှဲ) ပြေးဆွဲလျက်ရှိသည်။

*ကနေဒါ လေကြောင်းလိုင်း
*အိန္ဒိယ လေကြောင်းလိုင်း
*နယူးဇီလန်  လေကြောင်းလိုင်း
*အောလ်နီပွန် လေကြောင်းလိုင်း
*အေရှီယားနား လေကြောင်းလိုင်း
*ဩစတြီယန် လေကြောင်းလိုင်း
*ဘန်ကောက် လေကြောင်းလိုင်း
*ဘရပ်ဆဲလ် လေကြောင်းလိုင်း
*အီဂျစ် လေကြောင်းလိုင်း
*အယ်လ်အာလ် လေကြောင်းလိုင်း
*အဲမရိတ် လေကြောင်းလိုင်း
*အီဗာ လေကြောင်းလိုင်း
*ဂက်လ်ဖ် လေကြောင်းလိုင်း
* လာအို လေကြောင်းလိုင်း
* လုဖ်ထန်စာ လေကြောင်းလိုင်း
* အိုမန် လေကြောင်းလိုင်း
* ပါကစ္စတန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေကြောင်းလိုင်း
* တော်ဝင် ဘရူနိုင်း လေကြောင်းလိုင်း
* စကင်ဒီနေးဗီးယန်း လေကြောင်းလိုင်း
* ရှန်ကျန်း လေကြောင်းလိုင်း
* ဆွစ်စ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေကြောင်းလိုင်း
* တက်ပ် ပေါ်တူဂီ လေကြောင်းလိုင်း 
* ထိုင်းစမိုင်း လေကြောင်းလိုင်း
* တူရကစ်ရှ် လေကြောင်းလိုင်း
* ယူနိုက်တက် လေကြောင်းလိုင်း

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် လေကြောင်းလိုင်းများ
ကဏ္ဍ:အစိုးရပိုင် လေကြောင်းလိုင်းများ
စပစ်ရစ် လေကြောင်းလိုင်း

*စပစ်ရစ် လေကြောင်းလိုင်း*'' သည် အဓိက အမေရိကန် ကုန်ကျစရိတ်သက်သာသော လေကြောင်းလိုင်း (Ultra low-cost carrier) ဖြစ်ပြီး မီရာမာရ်၊ မိုင်ယာမီမြို့တော်ဧရိယာ၊ ဖလော်ရီဒါ၌ ရုံးအခြေစိုက်သည်။ စပစ်ရစ် လေကြောင်းလိုင်းသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ကာရေဘီယံနှင့် လက်တင်အမေရိကတို့တွင် စီစဉ်ထားသော လေယာဉ်ခရီးစဉ်များ လည်ပတ်နေသည်။ စပစ်ရစ် လေကြောင်းလိုင်းသည် ၂၀၂၀ ခုနှစ်အထိ မြောက်အမေရိကတွင် အဋ္ဌမမြောက်အကြီးဆုံးလေကြောင်းလိုင်း နှင့် မြောက်အမေရိကတွင် အကြီးဆုံးသော ကုန်ကျစရိတ်သက်သာသော လေကြောင်းလိုင်းဖြစ်သည်။

၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇွန်လအထိ၊ ဖရွန်တီယာ လေကြောင်းလိုင်း နှင့် ဂျက်ဗလူး လေကြောင်းလိုင်း တို့သည် စပစ်ရစ် ကိုရယူရန် ကမ်းလှမ်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
အထက်လွှတ်တော်

အထက်လွှတ်တော်သည် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်စနစ်တွင် ရှိသည့် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်အနက်မှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ကျန်တစ်ခုမှာ အောက်လွှတ်တော်ဖြစ်သည်။ အထက်လွှတ်တော်ဟူ၍ တရားဝင်သတ်မှတ်ထားသော လွှတ်တော်သည် များသောအားဖြင့် အောက်လွှတ်တော်ထက်သေးငယ်ပြီး အာဏာကန့်သတ်ခြင်း ပိုရှိသည်။

ကဏ္ဍ:လွှတ်တော်များ
အိုဟဲ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်

**ချီကာဂို အိုဟဲ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်** (IATA: **ORD**၊ ICAO လေဆိပ်ကုဒ်| **KORD**) သည်ယေဘူယျအားဖြင့် အိုဟဲလေဆိပ်၊ ချီကာဂို အိုဟဲ သို့မဟုတ် အိုဟဲဟူ၍ ခေါ်ဆိုလေ့ရှိကြသည်။ ချီကာဂို၊ အီလီနွိုင်းပြည်နယ်၊ အနောက်မြောက်ဘက် ၁၇ မိုင် (၂၇ ကီလိုမီတာ) အကွာ ချီကာဂိုမြို့ အနောက်ဘက်ခြမ်းတွင် တည်ရှိသော အဓိက နိုင်ငံတကာလေဆိပ် ဖြစ်သည်။ ချီကာဂိုလေကြောင်းဌာနမှ စီမံကွပ်ကဲ၍ ၇,၆၂၇ ဧက (၃,၀၈၇ ဟက်တာ) ကျယ်ဝန်းသည်။, အိုဟဲမှတဆင့် မြောက်အမေရိက၊ တောင်အမေရိက၊ ကာရစ်ဘီယံ၊ ဥရောပ၊ အာဖရိက၊ အာရှ၊ အိုရှန်းနီးယား နှင့် မြောက်အတ္တလန္တိတ်တို့တွင်ရှိသည့် နေရာပေါင်း ၂၂၈ နေရာသို့ တိုက်ရိုက်သွားနိုင်ပါသည်။

အိုဟဲလေဆိပ်ကို ချီကာဂို မစ်ဒ်ဝေး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်၏ ဆက်ခံသူအဖြစ် ရည်မှန်းထား၍ တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ အိုဟဲသည် ဒေါင့်လားစ် လေယာဉ်ကုမ္ပဏီတွင် C-54 Skymaster စစ်ဘက်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးများအတွက် ဒေါင့်လားစ် လေယာဉ်ကုမ္ပဏီ၏ လေယာဉ်ကွင်းအဖြစ် စတင်ခဲ့သည်။ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်စစ်ပွဲအတွင်း အဒ်ဝေါ့ အိုဟဲသည် အမေရိကန်ရေတပ်၏ ပထမဆုံးသော ဂုဏ်ပြုဆုတံဆိပ်ကို ရရှိခဲ့သူဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤလေဆိပ် အမည်သည် အိုဟဲဖြစ်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးနောက် ပထမဆုံး အဓိကလေဆိပ်အဖြစ် စီစဉ်ထားသည့်အတိုင်း အိုဟဲ၏ ဆန်းသစ်သောဒီဇိုင်းသည် နားနေဆောင်များ၊ ဂိတ်များသို့ တိုက်ရိုက်ဝင်ရောက်သည့် အဝေးပြေးလမ်း၊ ဂျက်လေယာဉ်တံတားများ နှင့် မြေအောက်ဆီဖြည့်သည့်စနစ်များကဲ့သို့သော ဆန်းသစ်တီထွင်မှုဆိုင်ရာ အယူအဆများကို အိုဟဲက ရှေ့ဆောင်ခဲ့သည်။

## စာရင်းအင်း
### ထိပ်တန်းနေရာများ
အောက်လွှတ်တော်

အောက်လွှတ်တော်သည် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်စနစ်တွင် ရှိသည့် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်အနက်မှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး အခြားလွှတ်တော်မှာ အထက်လွှတ်တော်ဖြစ်သည်။ အထက်လွှတ်တော်အောက်တွင် ၎င်း၏တရားဝင်ရာထူးဖြစ်သော်လည်း၊ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ လွှတ်တော်အများအပြားတွင် အောက်လွှတ်တော်သည် ပိုမိုအာဏာကို ကိုင်စွဲထားနိုင်သည်၊ သို့မဟုတ် အခြားနည်းဖြင့် သိသာထင်ရှားသော နိုင်ငံရေးဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ကျင့်သုံးလာသည်။ အောက်လွှတ်တော်သည် ပုံမှန်အားဖြင့် အထက်လွှတ်တော်များထက် ပိုကြီးသောကြောင့် ၎င်း၏အမတ်ကိုယ်စားလှယ်များ ပိုမိုများပြားသည်။

အထက်လွှတ်တော်နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အောက်လွှတ်တော်များသည် အချို့သော လက္ခဏာများ (တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်အလိုက် ကွဲပြားသော်လည်း) မကြာခဏ ပြသလေ့ရှိသည်။

အာဏာများ

ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီစနစ်တွင် အောက်လွှတ်တော်သည်

*ယခုခေတ်တွင် အထက်လွှတ်တော်ကို ကန့်သတ်မှုများအပေါ် အခြေခံ၍ ဩဇာအာဏာ ပို၍ များသည်။
*အချို့သောနည်းများဖြင့် အထက်လွှတ်တော်ကို လွှမ်းမိုးနိုင်သည်။
*အစိုးရကို အယုံအကြည်မရှိအဆိုကို မဲပေးနိုင်သလို ပါလီမန်သက်တမ်းအစတွင် အစိုးရခေါင်းဆောင်အဖြစ် အဆိုပြုသူမှန်သမျှကို မဲခွဲဆုံးဖြတ်နိုင်သည်
*ဩစတြေးလျ၊ အီတလီနှင့် ရိုမေးနီးယားတို့တွင် အထက်လွှတ်တော်သည် အောက်လွှတ်တော်နှင့် အတိအကျ တူညီသော လုပ်ပိုင်ခွင့်များ ရှိသည်။

သမ္မတဆိုင်ရာစနစ်တွင် အောက်လွှတ်တော်၊

*အောက်လွှတ်တော်တွင်လည်း အချို့သောနေရာများတွင် သီးသန့်အာဏာများရှိသည်။
*အုပ်ချုပ်ရေးကို စွပ်စွဲရန် တစ်ခုတည်းသော အာဏာ ရှိသည် (အထက်လွှတ်တော်က စွပ်စွဲပြစ်တင်ရန် ကြိုးစားသည်)။
*ပုံမှန်အားဖြင့် သင့်လျော်သော/ထောက်ပံ့ရေးနှင့်ဆိုင်သော ဥပဒေများကို စတင်သည်။

ကဏ္ဍ:လွှတ်တော်များ
ဆာခရာမန်တို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်

**ဆာခရာမန်တို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်**  သည် ဆာခရာမန်တိုမြို့လယ်၏ အနောက်မြောက်ဘက်  ဖြစ်ပြီး  ကျယ်ဝန်းသည်။ ၎င်းသည် ဆာခရာမန်တိုမြို့ကို ဆောင်ရွက်ပေးပြီး Sacramento County Airport System က လည်ပတ်ပါသည်။ လေဆိပ်သည် ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်ကယ်ပီတိုလ်သို့ အဓိက ဝင်ပေါက်ဖြစ်သည်။
ဆာခရာမန်တိုမြို့

**စက္ကရမိန္တုန်** () သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်ပြီး   စက္ကရမိန္တုန်ကောင်တီ၏ အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သည်။ ကယ်လီဖိုးနီးယားမြောက်ပိုင်း  စက္ကရမိန္တုန်တောင်ကြားရှိ  စက္ကရမိန္တုန်မြစ်နှင့် အမေရိကန်မြစ်များ၏မြစ်ဆုံတွင်တည်ရှိပြီး  စက္ကရမိန္တုန်၏ လူဦးရေသည် ၂၀၂၀ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၅၂၄,၉၄၃ ဖြစ်သည်။  စက္ကရမိန္တုန်သည် ကယ်လီဖိုးနီးယားရှိ လူဦးရေအရ ဆဋ္ဌမအကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်ပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် နဝမမြောက်အကြီးဆုံးမြို့တော်ဖြစ်သည်။  စက္ကရမိန္တုန်သည်ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၏ နိုင်ငံရေးဗဟိုချက်နှင့် တတ်သိပညာရှင်များကို စည်းရုံးရန် အချက်အချာကျသော နေရာဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင် ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် ကက်ပီတိုလ်ပြတိုက် ရှိသည်။

စက္ကရမိန္တုန်သည် ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်တွင် အလျင်မြန်ဆုံး ဖွံ့ဖြိုးလာနေသော အဓိကမြို့ဖြစ်သည်။ အမေရိကန် အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းရှိ ထင်ရှားသော နိုင်ငံရေးအချက်အချာတစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်နေပြီး ပညာရေးဆိုင်ရာအချက်အချာဖြစ်သည့် ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်တက္ကသိုလ်၊  စက္ကရမိန္တုန် တို့၏နေရာဖြစ်သည်။ အလားတူ၊  စက္ကရမိန္တုန်သည် Sutter Health၊ ကမ္ဘာကျော် UC Davis Medical Center နှင့် UC Davis ဆေးကျောင်း၏ ထိုင်ခုံများအဖြစ် ကယ်လီဖိုးနီးယားကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုလုပ်ငန်းအတွက် အဓိကဗဟိုချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကယ်လီဖိုးနီးယားပြတိုက်၊ Crocker အနုပညာပြတိုက်၊ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် မီးရထားပြတိုက်၊ California Hall of Fame နှင့် Old Sacramento ပြည်နယ်သမိုင်းဝင်ပန်းခြံတို့ ပါဝင်သည့် ခရီးသွားနေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။  စက္ကရမိန္တုန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်သည် မြို့၏အနောက်မြောက်ဘက်တွင်တည်ရှိပြီး မြို့တော်၏အဓိကလေဆိပ်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ မြို့များ
ကျင်၊ ဦး

**သတိုး မဟာ သရေစည်သူ ဦးကျင်** (၂၅ ဧပြီ ၁၉၀၄ &#x2013; ၂၀၀၆) သည် မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဖြစ်သည်။

ဦးကျင် သည် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နှင့် Oriel College, Oxford တွင် ပညာသင်ကြား ခဲ့သည်။ 

၁၉၂၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ရာထူးဝန် အဖွဲ့သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၂၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် မြန်မာနိုင်ငံ လက်ထောက်ကော်မရှင်နာအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ပညာရေးဌာန လက်ထောက်အတွင်းဝန်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၃၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ဦးစီးအရာရှိအဖြစ်လည်းကောင်း ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ 1935 ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် သမဝါယမအသင်းများဌာနတွင် ပူးတွဲမှတ်ပုံတင်အရာရှိဖြစ်လာပြီး 1937 ခုနှစ် မတ်လတွင် တရားဝင်မှတ်ပုံတင်အရာရှိ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၃၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ဒုကော်မရှင်နာအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၄၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် သစ်တောများဌာန၏ အတွင်းဝန် အဖြစ်လည်းကောင်း ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၄၅ ခုနှစ် မေလမှ အောက်တိုဘာလအထိ ရာထူးဝန်အဖွဲ့တွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ၁၉၄၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် လူမှုဝန်ဆောင်မှုဌာန၏ အတွင်းရေးမှူးဖြစ်လာခဲ့သည်။ 

၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှအင်ပါယာ၏ အမိန့် (OBE) ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။

နောက်ပိုင်းတွင် သူသည် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အိန္ဒိယသမ္မတနိုင်ငံ ( ၁၉၅၁-၁၉၅၅ )၊ စိန့်ဂျိမ်းတရားရုံး နှင့် ယူကေ (၁၉၅၅-၁၉၅၆) နှင့် USSR (1956-1962) တို့တွင် သံအမတ်ကြီး အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

၂၀၀၆ ခုနှစ်၌ ရန်ကုန်တွင် ကွယ်လွန် ခဲ့သည်။
ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားဟောင်းများ
ကဏ္ဍ:၁၉၀၄ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:၂၀၀၆ ကွယ်လွန်သူများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ သံအမတ်ကြီးများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ
လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်

**လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်**သည် "LAX" ဟု လူသိများကြပြီး လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့နှင့် ၎င်း၏ပတ်ဝန်းကျင်မြို့ပြဧရိယာကို ဝန်ဆောင်မှုပေးသော အဓိကအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်ဖြစ်သည်။ LAX သည် လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့၏ အနောက်တောင်ဘက် ၁၈ မိုင် (၃၀ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင်တည်ရှိသော ဝက်စ်ချက်စ်တာရပ်ကွက်တွင်တည်ရှိသည်။ လေဆိပ်ကို လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ် ကမ္ဘာ့လေဆိပ်များ (LAWA) မှ လည်ပတ်ပြီး လော့စ်အိန်ဂျလိစ်မြို့ အစိုးရဌာနခွဲတစ်ခုဖြစ်သည့် Van Nuys လေဆိပ်သည် အထွေထွေလေကြောင်းအတွက် လည်ပတ်လျက်ရှိသည်။ လေဆိပ်သည် မြေဧက ၃.၅၀၀ (၁,၄၀၀ ဟက်တာ) ကျယ်ဝန်းပြီး အပြိုင်ပြေးလမ်း လေးခုရှိသည်။ LAX သည် Westside နှင့် South Bay တို့နှင့်အနီးဆုံးလေဆိပ်ဖြစ်သည်။

၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် LAX သည် ခရီးသည် ၈၈,၀၆၈,၀၁၃ ဦးကို ကိုင်တွယ်ခဲ့ပြီး ဟာ့ရ်စဖီးလ်–ဂျက်ဆင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်ပြီးနောက် ကမ္ဘာ့တတိယအလုပ်အများဆုံးနှင့် အမေရိကန်၏ဒုတိယအလုပ်အများဆုံးလေဆိပ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အမေရိကန် အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းရှိ အကြီးဆုံးနှင့် အလုပ်အများဆုံး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်အဖြစ် LAX သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ အဓိက အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဝင်ပေါက်တစ်ခုဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတကာသို့ ခရီးသွားသည့်ခရီးသည်များ (အရှေ့နှင့် အရှေ့တောင်အာရှ၊ ဩစတြေးလျ၊ မက္ကဆီကိုနှင့် ဗဟိုအမေရိကကဲ့သို့) ချိတ်ဆက်သည့်နေရာလည်း ဆောင်ရွက်ပေးပါသည်။ လေဆိပ်သည် အခြားလေဆိပ်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၎င်းကို ချိတ်ဆက်မှုတစ်ခုအဖြစ် အသုံးပြုခြင်းထက် လော့စ်အိန်ဂျလိစ်တွင် ၎င်းတို့၏ ခရီးစဉ်များ စတင်ခြင်း သို့မဟုတ် ကုန်ဆုံးခြင်းတို့ကြောင့် လေဆိပ်သည် ကမ္ဘာ့အစည်ကားဆုံး လေဆိပ်အဖြစ် စံချိန်တင်ထားသည်။ ခရီးသည်နှင့် ကုန်တင်ယာဉ် နှစ်ခုစလုံးအတွက် ထိပ်တန်းအမေရိကန်လေဆိပ်ငါးခုတွင် အဆင့်သတ်မှတ်ရန် တစ်ခုတည်းသောလေဆိပ်လည်းဖြစ်သည်။ LAX သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ အခြားလေဆိပ်များထက် ခရီးသည်ပိုများသော လေကြောင်းလိုင်းများအတွက် အဓိကအချက်အချာနေရာ သို့မဟုတ် အဓိကမြို့အဖြစ် ဆောင်ရွက်ပေးပါသည်။
၂၀၂၂ ခုနှစ် ရုရှားက ယူကရိန်းအားကျူးကျော်မှုကို ဆန့်ကျင်သောဆန္ဒပြပွဲများ

၂၀၂၂ ခုနှစ် ယူကရိန်းကို ရုရှားက ကျူးကျော်မှုကို ဆန့်ကျင်သော ဆန္ဒပြပွဲတွေဟာ ရုရှားနဲ့ ရုရှား သိမ်းပိုက်ထားသော ယူကရိန်းနိုင်ငံ၏ မြို့အချို့ အပါအဝင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း နေရာတော်တော်များများတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ပါသည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ ရက်မှ မတ်လ ၂ ရက်အထိ ခုနစ်ရက်အတွင်း ရုရှားနိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ မြို့ကြီး ၅၃ မြို့တွင် လူပေါင်း ၆၅၀၀ ကျော်ကို ကျူးကျော်မှုအား ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြသည့်အတွက် ရဲတပ်ဖွဲ့က ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ စစ်ပွဲစတင်ချိန်မှစပြီး မတ်လ ၆ ရက်အထိ လူ ၁၃,၀၀၀ နီးပါး ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။

## ကိုးကား
လွှတ်တော်နှစ်ရပ်စနစ်

လွှတ်တော်နှစ်ရပ်စနစ်သည် ဥပဒေပြုလွှတ်တော် အမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ နှစ်ခုကို သီးခြားစည်းဝေးပွဲများ၊ အခန်းများ သို့မဟုတ် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်အဖြစ် လူသိများသည်။ လွှတ်တော်နှစ်ရပ်စနစ်သည် တစ်ဖွဲ့တည်းအဖြစ် အဖွဲ့ဝင်အားလုံး ဆန္ဒမဲပေးသည့် လွှတ်တော်တစ်ရပ်စနစ် နှင့် ကွဲပြားသည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်စာရင်းအရ ကမ္ဘာ့အမျိုးသားလွှတ်တော်များ၏ 40% ခန့်သည် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်စနစ် ဖြစ်ကြပြီး 60% ခန့်မှာ လွှတ်တော်တစ်ရပ်စနစ်များဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
*
လွှတ်တော်တစ်ရပ်စနစ်

**လွှတ်တော်တစ်ရပ်စနစ်** () သည် တစ်လွှတ်တော်တည်း သို့မဟုတ် စည်းဝေးပွဲတစ်ခုအဖြစ် ဥပဒေပြုပြီး မဲခွဲဆုံးဖြတ်သည့် ဥပဒေပြုလွှတ်တော် အမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဥပဒေပြုရေး
အော်စတင်မြို့

**အော်စတင်**သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ တက္ကဆပ်ပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်သလို ထရဲဗစ်ကောင်တီ၏ အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်ပြီး အပိုင်းများကို Hays နှင့် Williamson ခရိုင်များသို့ ဖြန့်ကျက်ထားသည်။ ဒီဇင်ဘာ ၂၇ ရက် 1839 ခုနှစ်တွင် ပေါင်းစည်းခဲ့ပြီး ၎င်းသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် 11 ခုမြောက် လူဦးရေအများဆုံးမြို့ဖြစ်ပြီး၊ [7] ဒုတိယလူဦးရေအများဆုံးပြည်နယ်မြို့တော်ဖြစ်သော Texas ရှိ စတုတ္ထမြောက်လူဦးရေအများဆုံးမြို့၊ လူဦးရေ တစ်သန်းကျော်၊ ဖီးနစ်မြို့၊ အရီဇိုးနားပြည်နယ် နှင့် ၎င်း၏ပြည်နယ်တွင် လူဦးရေအများဆုံးမြို့မဟုတ်သော လူဦးရေအများဆုံးပြည်နယ်မြို့တော်။ ၎င်းသည် 2010 ခုနှစ်မှစ၍ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် အလျင်မြန်ဆုံး ကြီးထွားလာနေသော မြို့ကြီးများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။[11][12][13] အော်စတင်မြို့လယ်နှင့် ဆန်အန်တိုနီယိုမြို့လယ်သည် မိုင် 80 ခန့် (129 ကီလိုမီတာ) ကွာဝေးပြီး နှစ်ခုစလုံးသည် Interstate 35 စင်္ကြံတစ်လျှောက်တွင် ကျရောက်နေသည်။ ဒေသနှစ်ခုသည် Dallas နှင့် Fort Worth တို့ကဲ့သို့ "မက်ထရိုပလပ်x" အသစ်တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်ဟု လေ့လာသူအချို့က ယုံကြည်ကြသည်။[14][15] အော်စတင်သည် တောင်ဘက်အကျဆုံးပြည်နယ်မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ဂလိုဘယ်လိုက်ဇေးရှင်းနှင့် ကမ္ဘာ့မြို့များသုတေသနကွန်ရက်မှ အမျိုးအစားခွဲထားသည့် "Beta −" ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာမြို့အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။
ဒူဘိုင်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်

**ဒူဘိုင်းအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်** (IATA: **DXB**, ICAO: **OMDB**) သည် ယူအေအီးရှိ ဒူဘိုင်းမြို့ကို အဓိကဝန်ဆောင်မှုပေးနေသော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်ဖြစ်သည်။ ဤလေဆိပ်သည် နိုင်ငံတကာခရီးသည်သွားလာမှုဖြင့် ကမ္ဘာ့အစည်ကားဆုံးလေဆိပ်လည်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ခရီးသည်သွားလာမှုဖြင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ၁၉ ခုမြောက် အလုပ်အများဆုံးလေဆိပ်၊ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အလုပ်အများဆုံး ကုန်တင်ကုန်ချလေဆိပ်များထဲမှတစ်ခု၊ အဲဘတ်စ် A380 နှင့် ဘိုးအင်း 777 လှုပ်ရှားမှုများအတွက် အလုပ်အများဆုံးလေဆိပ်၊ နှင့် လေယာဉ်ခရီးစဉ်တစ်ခုလျှင် ပျမ်းမျှခရီးသည်ဦးရေ အများဆုံးရှိသောလေဆိပ်။ 2017 ခုနှစ်တွင် DXB သည် ခရီးသည် ၈၈ သန်းနှင့် ၂.၆၅ ကို ကိုင်တွယ်ခဲ့သည်။ ကုန်တင်တန်ချိန် တစ်သန်းကျော်နှင့် လေယာဉ် သွားလာမှု ၄၀၉,၄၉၃ ကို မှတ်ပုံတင်ခဲ့သည်။

အဲမရိတ် လေကြောင်းလိုင်း၏ ဗဟိုလေဆိပ်သည် ဒူဘိုင်းအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်ဖြစ်ပြီး ဖလိုင်းဒူဘိုင်းနှင့် မျှဝေသည့် ဂိတ် ၃ နှင့် ၎င်းတို့၏ကိုယ်ပိုင်ဂိတ် ၃ ရှိသည်။ အဲမရိတ်သည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် အကြီးဆုံးလေကြောင်းလိုင်းအချက်အချာဖြစ်ပြီး ခရီးသည်အသွားအလာအားလုံး၏ ၅၁% ကို ကိုင်တွယ်ပြီး လေဆိပ်တွင် လေယာဉ်လှုပ်ရှားမှုအားလုံး၏ ၄၂% ခန့်ကို တွက်ချက်ထားသည်။ ဒူဘိုင်းလေဆိပ်သည် ခရီးသည်အသွားအလာ၏ 13% နှင့် DXB တွင် လေယာဉ်သွားလာမှု 25% ကို ကိုင်တွယ်သည့် ကုန်ကျစရိတ်သက်သာသောလေကြောင်းလိုင်း flydubai အတွက် အခြေခံလည်းဖြစ်သည်။ ။ လေဆိပ်သည် နှစ်စဉ်ခရီးသည် စုစုပေါင်း သန်း ၉၀ ရှိသည်။ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၆ ခုနှစ်အထိ၊ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ တိုက်ကြီးအားလုံး အန္တာတိကမှလွဲ၍ နေရာပေါင်း ၂၇၀ ကျော်သို့ လေကြောင်းလိုင်း ၁၄၀ မှ အပတ်စဉ် ပျံသန်းမှု ၇,၇၀၀ ကျော်ရှိသည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်အတွင်း လေဆိပ်ကိုအသုံးပြုသည့် ခရီးသွားများ၏ ၆၃% ကျော်သည် ခရီးသည်များကို ချိတ်ဆက်ခဲ့ကြသည်။

၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် အဆိုပါလေဆိပ်သည် သွယ်ဝိုက်သောနည်းဖြင့် အလုပ်အကိုင်ပေါင်း ၄ သိန်းကျော်ကို ပံ့ပိုးပေးခဲ့ပြီး ဒူဘိုင်း၏ စီးပွားရေးကဏ္ဍသို့ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၆.၇ ဘီလီယံကျော် ထည့်ဝင်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဒူဘိုင်းပြည်တွင်းအသားတင်ထုတ်လုပ်မှု (GDP) ၏ ၂၇ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် မြို့တွင်းအလုပ်အကိုင်ခန့်ထားမှု၏ ၂၁ ရာခိုင်နှုန်းကို ကိုယ်စားပြုပါသည်။

ချဲ့ထွင်ပြင်ဆင်နေသော အယ်လ်မက်တမ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ် (DWC) အပြည့်အဝ စတင်လည်ပတ်နိုင်သည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် DXB လေဆိပ်ကို ပိတ်သိမ်းရန် စီစဉ်ထားသည်။ DWC သည် ဒူဘိုင်း၏ အဓိကလေဆိပ်အဖြစ် DXB ၏နေရာတွင် အစားထိုးဝင်ရောက်မည်ဖြစ်ပြီး၊ ခရီးသည်အရေအတွက်၊ ကုန်စည်ပို့ဆောင်မှုနှင့် လေယာဉ်အဝင်အထွက်များတွင် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးနှင့် အစည်ကားဆုံး လေဆိပ်ဖြစ်လာရန် လျာထားပါသည်။

### အီရန်တိုက်ခိုက်မှု 
၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် အီရန်နိုင်ငံက ဒူဘိုင်းမြို့အား လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီးနောက် လေဆိပ်၏ ဝေဟင်ပိုင်နက်ကို ပိတ်လိုက်ရပါသည်။.  လေဆိပ်၏ လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုများကို လုံးဝရပ်ဆိုင်းခဲ့ရပြီး နောက်ပိုင်းတွင် လေဆိပ်ကိုယ်တိုင်လည်း အီရန်၏ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများ ရှိခဲ့ပါသည်။ လေဆိပ်တွင် လူ ၄ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ မတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် လေဆိပ်၏ လုပ်ငန်းများကို ကန့်သတ်ထားသော လေယာဉ်ခရီးစဉ် အရေအတွက်ဖြင့် ပြန်လည်စတင်ခဲ့သော်လည်း၊ မတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင် အီရန်၏ ဒရုန်းဖြင့် တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် လေဆိပ်လုပ်ငန်းများကို တစ်ဖန်ပြန်၍ ရပ်ဆိုင်းခဲ့ရပါသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာရပ်စော်ဘွားများ ပြည်ထောင်စု
ကဏ္ဍ:အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်
သူရဲကောင်းမှတ်တမ်းဝင်တံဆိပ်

**သူရဲကောင်းမှတ်တမ်းဝင်တံဆိပ်**သည် မြန်မာ့တပ်မတော် စွမ်းရည်သတ္တိဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။

## ပြည့်စုံရမည့် အရည်အချင်းများ 
သူရဘွဲ့ဖြင့် ဂုဏ်ပြုချီးမြှင့်အပ်နှင်းထိုက်သည့် အရည်အချင်း ရာနှုန်းပြည့် မမီသော်လည်း ရန်သူနှင့်ရင်ဆိုင် တိုက်ခိုက်ရာ၌ ကြံ့ခိုင်သောစိတ်ဓာတ်၊ ပြောင်မြောက်သော သူရသတ္တိဖြင့် မိမိတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခြင်း။

## ဆုတံဆိပ်ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ 
သူရဲကောင်းမှတ်တမ်းဝင်တံဆိပ်၏ ပုံသဏ္ဌာန်၊ အရွယ်အစား၊ အတိုင်းအထွာ၊ ဖဲကြိုးအရောင်အသွေး၊ တံဆိပ်အမှတ်အသားများနှင့် ပတ်သက်၍ အဓိပ္ပာယ်ဖော်ဆောင်ချက်များဖြစ်သည်။

### ပစ္စည်းအမျိုးအစားနှင့် အလေးချိန် 
ဆုတံဆိပ်အား (၁၄ ပဲရည်) ရွှေ ၃ ကျပ်သားဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။

### ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် အရွယ်အစား 
* စက်ဝိုင်းပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်၍ အချင်း ၃.၂ စင်တီမီတာရှိသည်။
* တံဆိပ်၏ အလယ်တွင် အချင်း၂.၃ စင်တီမီတာရှိ စက်ဝိုင်းအတွင်း ရောင်ခြည်ဖြာထွက်နေဟန် ၅ ထောင့်ကြယ်ကို ဖောင်းကြွပြုလုပ်ထားသည်။
* အတွင်းစက်ဝိုင်းနှင့် အပြင်စက်ဝိုင်း၏ အကြားတွင် မြန်မာပန်းပုံခွေပုံဖော်ထားသည်။
* တံဆိပ်၏ ကျောဘက်တွင် “ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်” ဟူသော စာတန်းကို အထက်၌လည်းကောင်း၊ “သူရဲကောင်းမှတ်တမ်းဝင်တံဆိပ်” ဟူသောစာတန်းကို အောက်၌ လည်းကောင်း ထား၍ တံဆိပ်အဝိုင်းအလိုက် ဖောင်းကြွပြုလုပ်ထားသည်။ အလယ်လစ်လပ်သော နေရာတွင် ချီးမြှင့်အပ်နှင်းသည့် ခုနှစ်သက္ကရာဇ်ကို ရေးထိုးထားသည်။
* တံဆိပ်ထိပ်တွင် ဖဲကြိုးတပ်ဆင်ရန် ရွှေဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော ကွင်းကလေး တပ်ဆင်ထားသည်။

### ဖဲကြိုးအရွယ်အစားနှင့် အရောင်အသွေး 
* ဖဲကြိုး၏ အရောင်မှာ ဟင်္သပဒါးအနီရောင်ဖြစ်၍ အကျယ်မှာ ၃.၈ စင်တီမီတာရှိသည်။
* ဖဲကြိုး၏ အလယ်တွင် ၀.၈ စင်တီမီတာအကျယ်ရှိ အစိမ်းရောင်အစင်းရှိ၍ ယင်းအစိမ်းရောင်၏ ဘေးတစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် ၀.၅ စင်တီမီတာ အကျယ်ရှိ အဖြူရောင်အစင်း ၂ စင်းရှိသည်။

### တံဆိပ်ပါ အမှတ်အသားများနှင့် ပတ်သက်၍ အဓိပ္ပာယ်ဖော်ဆောင်ချက် 
* မြန်မာပန်းပုံခွေသည် မြန်မာ့ရိုးရာ ယဉ်ကျေးမှုအနုပညာကို ဖော်ဆောင်သည်။
* ကြယ်၏ ရောင်ခြည်ဖြာထွက်နေသည့် သဘောမှာ တံဆိပ်ချီးမြှင့်ခံရသူတို့ အစဉ်အမြဲ အရည်အသွေးတောက်ပြောင်မှုရှိသည့်အဓိပ္ပာယ်ကို ဖော်ဆောင်သည်။

### ပုံတူတံဆိပ်ငယ် 
* ဤတံဆိပ်နှင့်အတူ ချီးမြှင့်မည့် ပုံတူတံဆိပ်ငယ်ကို လက်ဝဲဘက်ရင်ဘက်တွင် တပ်ဆင်ရန်ဖြစ်သည်။

### ဂုဏ်ပြုစာလွှာ 
ဤတံဆိပ်နှင့်အတူ ရွှေရောင်ဖြင့်ရိုက်နှိပ်ထားသော ဂုဏ်ပြုစာလွှာတစ်စောင် ပါရှိသည်။

## ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသူများ 
### ၂၀၂၅ ခုနှစ် 
### ၂၀၂၆ ခုနှစ် 
## နောက်ထပ်ကြည့်ရန် 
* သုဓမ္မသင်္ဂဟ
* အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့
* ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ / တံဆိပ်များ
ကဏ္ဍ:စွမ်းရည်သတ္တိဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ
အဟက်ဂါ တောင်များ

**အဟက်ဂါ တောင်များ** () သည် အယ်လ်ဂျီးရီးယား တောင်ပိုင်းရှိ ဆဟာရ သဲကန္တာရ အလယ်ပိုင်းရှိ ကုန်းမြင့်ဒေသတစ်ခုဖြစ်သည်။ တောင်များသည် ကီလိုမီတာ ၅၅၀၊၀၀၀ ခန့် ကျယ်ဝန်းသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဆဟာရ
နေဂါရာကူ

'''''' ()သည် မလေးရှားနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်သီချင်းဖြစ်သည်။ မလေယာနိုင်ငံ ဗြိတိန်မှ လွတ်လပ်ရေးရသော ၁၉၅၇ခုနှစ်မှစ၍ အမျိုးသားနိုင်ငံတော်သီချင်းအဖြစ် မွေးစားအသုံးပြုခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မလေးရှားနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားသင်္ကေတများ
ကဏ္ဍ:မလေးဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ
ကောင်းကင်ကန်

**ကောင်းကင်ကန်(天池)**သည် ခေါင်းဖြူတောင်ထိပ်ရှိ ရေကန်ဖြစ်ပြီး စုံဟွာမြစ်၏ အရင်းအမြစ်လည်းဖြစ်သည်။

ကောင်းကင်အိုင်၏ ရေမျက်နှာပြင်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် 2,257 မီတာ၊ ဧရိယာသည် 9.165 စတုရန်းကီလိုမီတာ၊ လုံးပတ် 14.4 ကီလိုမီတာ၊ ပျမ်းမျှအနက် 213.43 မီတာနှင့် အများဆုံးရေအနက် 384 မီတာရှိသည်။ **ကန်နက် (黑水)**ဟုခေါ်သော နာမည်ပြောင်တစ်ခုလည်းရှိသည်။

## ကိုးကား