open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
လစ်ရှ်တန်ရှတိုင်းန်နိုင်ငံ

**လစ်ရှ်တန်ရှတိုင်းန်နိုင်ငံ**()၊ တရားဝင် အမည်အားဖြင့် **လစ်ရှ်တန်ရှတိုင်းန် မြို့စားနိုင်ငံ**()သည် အနောက်ဥရောပရှိ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ကုန်းတွင်းပိတ် နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ထိုသို့သော နိုင်ငံများဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ အယ်လ်ပ် တောင်တန်း ဒေသတွင် တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လစ်ရှ်တန်ရှတိုင်းန်နိုင်ငံ
ကဏ္ဍ:ဥရောပတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:ကုန်းတွင်းပိတ်နိုင်ငံများ
အိုဆာကာမြို့

thumb|အိုဆာကာမြို့

အိုဆာကာမြို့သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပင်မကျွန်းဖြစ်သော ဟွန်ရှူးကျွန်းပေါ်ရှိ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်ပြီး အိုဆာကာ ပရီဖက်ချာ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ကျိုတိုမြို့၊ အိုဆာကာမြို့နှင့် ကိုဘေးမြို့တို့ ပါဝင်သော ကေဟန်ရှင်း ဧရိယာတွင် အကြီးဆုံးအပိုင်းလည်း ဖြစ်သည်။ အိုဆာကာ ပင်လယ်အော် ပေါ်ရှိ ယိုဒိုမြစ်ဝတွင် တည်ရှိပြီး ဂျပန်နိုင်ငံ အတွင်း တိုကျိုမြို့ နှင့် ယိုကိုဟားမားမြို့ တို့ပြီးလျှင် လူဦးရေ အများဆုံးမြို့ဖြစ်သည်။ 

ကေဟန်ရှင်းသည် လူဦးရေ အားဖြင့် ကြည့်လျှင် ဂျပန်နိုင်ငံအတွင်း တိုကျိုမြို့ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက်  အကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင်လည်း လူဦးရေ အားဖြင့်  အများဆုံးသော မက်ထရိုပိုလစ်တန် ဒေသများတွင် တစ်ခု အပါအဝင်ဖြစ်၍ လူဦးရေ ၁၈ သန်းမျှ ရှိသည်။ ဂျီဒီပီ အနေဖြင့် ကြည့်လျှင် ဂျပန်နိုင်ငံအတွင်း ဒုတိယမြောက် အများဆုံး ဧရိယာဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် သတ္တမမြောက် အများဆုံး ဧရိယာ ဖြစ်သည်။

သမိုင်းကြောင်းအားဖြင့် အိုဆာကာမြို့သည် စီးပွားရေးမြို့တော် တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဂျပန်နိုင်ငံ စီးပွားရေးအား ထိန်ချုပ်မောင်းနှင်သည့် မြို့တော် တစ်ခုပင်ဖြစ်သည်။ နေ့ဘက် နှင့် ညဘက် လူဦးရေ အချိုး အစားမှာ ၁၄၁ % မျှ ရှိသဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံအတွင်း အချိုးအဆ အများဆုံးဖြစ်သည်။ ထိုအချက်က စီးပွားရေး အချက်အချာ ဒေသဖြစ်ရခြင်းကို ပိုမိုသိသာ ထင်ရှားစေသည်။ ညဘက် လူဦးရေ မှာ ၂.၆ သန်းမျှ
ရှိပြီး ဂျပန်နိုင်ငံ အတွင်း အများဆုံးဖြစ်သည်။ နေ့ဘက်လူဦးရေမှာ ၃.၇ သန်းရှိပြီး တိုကျိုမြို့ ပြီးလျှင် အများဆုံး ဖြစ်သည်။ အိုဆာကာအား မြေရှင်ပဒေသရာဇ်ခေတ် ကာလအတွင်းက နိုင်ငံ၏ မီးဖိုဆောင်အဖြစ် တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ အကြောင်းမှာ ထိုအချိန်က ဆန်စပါး ရောင်းဝယ်မှု ပြုရာ ဒေသဖြစ်ခဲ့ပြီး အိုဆာကာသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပထမဆုံး ခေတ်သစ် ကုန်စည်ဖလှည်သည့် ဈေးကွက် ဒေသဖြစ်ခဲ့လေသည်။

အိုဆားကားမြို့သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် 
တိုကျိုမြို့မှလွဲလျှင် အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သည်။ တိုကျိုမှ သုံးနာရီကြာ ရှင်ကန်းဆန်း ရထားစီးပါက အိုဆားကာမြို့ရောက်သည်။ ဟွန်းရှူးကျွန်း 
တောင်ဘက်ကမ်းခြေတွင် ယိုဒိုမြစ်ဝကမ်းနှစ်ဖက်ပေါ်၌ တည်ရှိ 
သည်။ အိုဆားကားမြို့ကို တူးမြောင်းများနှင့် ချောင်းငယ်၊ 
မြောင်းငယ်ပေါင်းမြောက်မြားစွာ ဖြတ်သန်းလျက်ရှိရာ မြို့တွင်း၌ 
တံတားပေါင်း ၈ဝဝ ကျော် ရှိလေသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် 
စက်မှုလက်မှုထွန်းကားရာ မြို့ကြီးဖြစ်သည့်အပြင်၊ နိုင်ငံခြားနှင့် 
ကုန်သွယ်ရေးအတွက် ထင်ရှားသောဆိပ်ကမ်းမြို့လည်းဖြစ်သည်။ 
ထုတ်ကုန်များမှာ ချည်ထည်၊ သံနှင့်သတ္တုပစ္စည်း၊ သားရေ 
ပစ္စည်း၊ ဖန်ထည်၊ စားစရာအချိုမုံ့များနှင့် ဆေးဝါးတို့ဖြစ်သည်။ 
အိုဆားကားမြို့တွင် အထူးသဖြင့် ရက်ထည်များကို အကြီး 
အကျယ်ထုတ်လုပ်သည်။

ရှေးအခါက အိုဆားကားမြို့သည် ဂျပန်ဘုရင် ထီးနန်း 
စိုက်ရာမြို့ဖြစ်ခဲ့သည်။ ယခုအခါ တိုကျိုမြို့သည် နိုင်ငံ၏ 
မြို့တော်ဖြစ်သော်လည်း အိုဆားကားမြို့သည် ကူးသန်းရောင်း 
ဝယ်ရေးအတွက် အချက်အချာမြို့အဖြစ် တည်လျက်ရှိနေသေး 
သည်။ မြို့နှင့်သုံးမိုင်ခန့် ဝေးသောနေရာတွင် ၁၅၈၄ ခုနှစ်က 
တည်ဆောက်ခဲ့သော ရဲတိုက်ရှိသည်။
ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်း၌ အမေရိကန်လေတပ်သည် 
အိုဆားကားမြို့ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ မြို့ 
တစ်ဝက်ကျော်မျှ ပျက်စီးခဲ့ရလေသည်။ လူဦးရေ ၂၉၈ဝ၄၈၇ 
ယောက် (၁၉၇၃) ရှိသည်။
## ကိုးကား
လစ်သူယေးနီးယားနိုင်ငံ

**လစ်သူယေးနီးယားနိုင်ငံ**၏ တရားဝင်အမည်မှာ လစ်သူယေးနီးယား သမ္မတနိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး ဥရောပမြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသော နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ဘောလတစ် နိုင်ငံ ၃ နိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ ဘောလတစ်ပင်လယ်၏ အရှေ့မြောက်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိပြီး ဘောလတစ်ပင်လယ်ကို ဖြတ်၍ အနောက်ဘက်တွင် ဆွီဒင်နိုင်ငံ၊ နော်ဝေနိုင်ငံ နှင့် ဒိန်းမတ်နိုင်ငံ တို့ တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်တွင် လတ်ဗီယာနိုင်ငံ၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ နှင့် အနောက်တောင်ဘက်တွင် ပိုလန်နိုင်ငံ တို့ တည်ရှိသည်။

အကျယ်အဝန်းမှာ ၂၅၁၇၄ စတုရန်းမိုင်ဖြစ်ပြီးလျှင် အရှည်ဆုံးနေရာတွင်မိုင် ၁၂ဝ ရှိ၍ အကျယ်ဆုံးနေရာတွင် မိုင် ၂၁ဝ ရှိသည်။ ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းမှာ ၆ဝ မျှသာ ရှည်လျား၏။

လစ်သူယေးနီးယားနိုင်ငံသည် သစ်တောများ၊ အိုင်များ၊ ညွှန်ပျောင်း တောများ ထူထပ်သည်။ မြစ်၊ ချောင်း များစွာရှိသည့်အနက် အထင်ရှား ဆုံးမှာ နမူးနပ်(နီမန်း)မြစ် ဖြစ်၏။ လစ်သူယေးနီးယားနိုင်ငံ၏ ဆောင်းရာသီမှာ တာရှည်၍အေးလွန်းလှသည်။ ဆောင်းရာသီတွင် မြစ်၊ ချောင်းများ ရေခဲ၏။ နွေရာသီမှာမူ မပြင်းထန်လှဘဲ စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းအောင် မိုးအလုံအလောက် ရွာသွန်းသည်။

လစ်သူယေးနီးယားနိုင်ငံ၏အဓိကပင်ရင်း အခြေအမြစ်များမှာ ဩဇာ ထက်သန်သည့် မြေကြီးနှင့် သစ်တောများဖြစ်၏။ နိုင်ငံ၏ ငါးပုံတစ်ပုံမှာ သစ်တောများ ဖုံးလွှမ်းလျက်ရှိ၍ သစ်တောများတွင် ထင်းရှူးပင်၊ ဖားထင်း ရှူးပင်နှင့် ဘုဇပတ်ပင်များ ပေါက်ရောက်သည်။ လစ်သွေးနီးယားနိုင်ငံသည် စိုက်ပျိုးရေးနိုင်ငံဖြစ်၍ လူဦးရေလေးပုံ သုံးပုံသည် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းတွင် ပါဝင်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိ၏။ သို့သော် နိုင်ငံ၏ထက်ဝက်ခန့်တွင်သာ စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်နိုင်၍ ရိုင်းစပါး၊ မြစ်စားဂျုံ၊ 
မုယောစပါး၊ အာလူး၊ ဂျုံနှင့် ဘီသွာလျှော်တို့ကို စိုက်ပျိုး၏။ သိုး၊ နွား၊ ကြက်နှင့် ငန်းများကိုမွေးမြူ၍ ပျားများကိုလည်း စီးပွားဖြစ်မွေးမြူကြ၏။ ကောက်သီးကောက်နှံ၊ နွား၊ ဝက်ပေါင်ခြောက်၊ ကြက်ငှက်၊ ကြက်ဥ၊ ထောပတ်၊ ဘီသွာလျှော်၊ သားရေစိမ်း၊ သိုးမွေးနှင့် သစ်တောထွက် ပစ္စည်းများကို နိုင်ငံခြားသို့ တင်ပို့ရောင်းချသည်။ မြို့တော်မှာ လူဦရေနှစ် သိန်းကျော် နေထိုင်လျက်ရှိသည့် ဗီလနီးယပ်(ဗီလနာ)မြို့ဖြစ်၏။ နိုင်ငံအတွင်း ကူးသန်းသွားလာနိုင့်သည့် ရေကြောင်းခရီးလမ်း မိုင်ပေါင်း ၁၂ဝဝ ခန့်ရှိ၍ မီးရထားလမ်းများလည်း အတော်အသင့်ရှိသည်။ ထိုမီးရထားလမ်းများသည် ဗီလနီးယပ်၊ ကောင်းနပ်၊ မေမယ် စသည့်မြို့ကြီး များကို ရုရှနှင့် ပိုလန် မီးရထားလမ်းများနှင့် ဆက်သွယ်ပေးလေသည်။ လစ်သွေးနီးယားနိုင်ငံ၏ လူဦးရေမှာ ၃,၀၅၃,၈၀၀ ဖြစ်၍ လစ်သွေးနီးယန်းလူမျိုးများအပြင် ရုရှ၊ ပိုလန်၊ ဂျာမနီနှင့် ယဟူဒီများလည်း 
နေထိုင်ကြ၏။ 

ဆယ့်သုံးရာစုနှစ်တွင် လစ်သူယေးနီးယားသည် မြို့စားပိုင်နယ်ပယ် ကြီးတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့၍ ၁၅ ရာစုနှစ်တွင် ယင်း၏ တန်ခိုးအာဏာသည် အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ခဲ့လေသည်။ ၁၅၆၉ ခုနှစ်တွင် ပိုလန်နိုင်ငံနှင့် ပူးပေါင်းခဲ့ရပြီးနောက် ၁၇၇၆ ခုနှစ်တွင် ရုရှနိုင်ငံ၏ လက်တွင်းသို့ ကျ ရောက်ခဲ့လေရာ ၁၉၁၈ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပွင့်သစ်စ ဗော်လရှီဗစ် သမ္မတနိုင်ငံမှ သီးခြားလျက် လွတ်လပ်သော နိုင်ငံအဖြစ် ကြေညာခဲ့သည် အထိ ရုရှနိုင်ငံတော်၏ ဗောလတစ်ပြည်နယ်တစ်ခုအဖြစ် တည်ရှိနေခဲ့လေ 
သည်။ ၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် လစ်သွေးနီးယန်း သမ္မတနိုင်ငံသည် ဆိုဗီယက်သမ္မတနိုင်ငံတစ်ခုအဖြစ် ဆိုဗီယက်ယူနီယံအတွင်းသို့ သွတ်သွင်းခြင်း ခံခဲ့ရလေသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်းက ဂျာမန်တို့သည် လစ်သူယေးနီးယားနိုင်ငံကို ၁၉၄၁ ခုနှစ်၊ ဇွန်လမှ ရုရှားတပ်များက ကယ်တင် ခဲ့သည့် ၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလအထိ သိမ်းပိုက်ထားခဲ့လေသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဥရောပတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:နေတိုး အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:ဥရောပ သမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:မြေထဲပင်လယ်သမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ
သုဂတော သုဂတဓာနံ

သုဂတော သုဂတဋ္ဌာနံ၊

သုဂတော သုန္ဒရံပိစ။

သုဂတော နိဗ္ဗာနံ ယာတိ၊

သုဂတော တေ နမော နမာ။

(မြန်မာပြန်)

ကောင်းသောစကားကို ဆိုတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

လာခြင်းကောင်းတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

နိဗ္ဗာန်သို့ ကောင်းစွာကြွသွားတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

ထိုမြတ်စွာဘုရားအား ရိုသေမြတ်နိုး လက်စုံမိုး ရှိခိုးကန်တော့ပါ၏ဘုရား။

(ပုတီးစိပ်နည်း)

တစ်ဂါထာဆုံးလျှင် ပုတီးတစ်လုံးချ။

သုဂတော (၅)ချက်ရ၏။

(၁၀၈)လုံး ပုတီးဖြင့် တစ်ပတ်ပြည့်လျှင် သုဂတော ဂုဏ်တော်ပေါင်း (၅၄၀)ရ၏။

ဓမ္မက္ခန္ဓာ (၈၄၀၀၀) အဓိဋ္ဌာန် ပုတီးစိပ်နည်း

၁။ သုဂတော ဂါထာကို ဓမ္မက္ခန္ဓာ ရှစ်သောင်းလေးထောင် ရည်ရွယ်၍ (၁၀၈) လုံး ပုတီးဖြင့် ပုတီးပတ်ရေ (၁၅၆) ပတ်စိပ်ပါ။

၂။ ဓာတ်ကြီးလေးပါးတို့တွင် မဟာပထဝီမြေဓာတ် ၂သိန်း၄သောင်း ကို ရည်ရွယ်၍ ပုတီးပတ်ရေ (၄၄၅) ပတ် စိပ်ပါ။

၃။ ရေဓာတ် ၄သိန်း၈သောင်း ကိုရည်ရွယ်၍ ပုတီးပတ်ရေ (၈၉၀) စိပ်ပါ။

၄။ လေဓာတ် ၉သိန်း၆သောင်း ကို ရည်ရွယ်၍ ပုတီးပတ်ရေ (၁၇၈၀) စိပ်ပါ။

၅။ မီးဓာတ် ၁သန်း၉သိန်း၂သောင်း ကို ရည်ရွယ်၍ ပုတီးပတ်ရေ (၃၅၆၀) စိပ်ပါ။

အဓိဋ္ဌာန်တစ်ခု ပြီးတိုင်းပြီးတိုင်း ဘုရားရှင်အား ဆီမီး နံ့သာ ပန်း ရေချမ်း ကပ်လှူပြီး မေတ္တာပို့ အမျှဝေပါ။ အကျိုးထူးပါသည်။

ဆရာတော်ကိုယ်တွေ့။

ဖိုးသူတော် (www.phothutaw.com)

Credit: သုဂတောဆရာတော်

ဘဒ္ဒန္တ ဥတ္တမသာရ

တွံတေးမြို့။

*မူကွဲ ဂါထာတော်မှာ  " သုဂတော သုဂတဓာနံ  သုဂတော သုန္ဒရံပိစ  နိဗ္ဗာနံ သုဂတောယာတိ  သုဂတော တေ နမော နမာ"   ဖြစ်သည်။ ပညာနေတ္ထိ ဝိပဿနာ ကျမ်းတွင် ပါရှိသည်။
***တိုတိုနှင့်အကျိုးပေးစေသော ဂါထာတော်﻿မြတ်﻿﻿ဖြစ်သည်။***
ဟာဝိုင်ယီပြည်နယ်

ဟာဝိုင်ယီပြည်နယ်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ပြည်နယ် ၅၀ တွင် နောက်ဆုံးဝင်ရောက်ခဲ့သော ပြည်နယ်ဖြစ်ပြီး အမေရိကန်ပြည်နယ်များတွင် ကျွန်းများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော  တစ်ခုတည်းသော ပြည်နယ်ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ မြောက်ဘက် အကျဆုံးသော ကျွန်းအစုအဝေးမှာ ပိုလီနီးရှားဖြစ်ပြီး ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာ အလယ်ပိုင်းရှိ ကျွန်းစု အတော်များများ ပါဝင်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အနောက်မြောက်ဘက်၊ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အရှေ့တောင်ဘက်၊ ဩစတေးလျနိုင်ငံ၏ အရှေ့မြောက်ဘက်တို့တွင် တည်ရှိသည်။ ဟာဝိုင်ယီတွင် သဘာဝကျသော ရှုခင်းအမျိုးမျိုးရှိပြီး ပူနွေးသော မုတ်သုန်ရာသီဥတုရှိသည်။ ပင်လယ်ကမ်းခြေ အများအပြားရှိပြီး သမုဒ္ဒရာဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ မီးမငြိမ်းသေးသော မီးတောင်များကြောင့် ထင်ရှားသည်။ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်များ၊ ပင်လယ်လှိုင်းစီးသူများ၊ ဇီဝပညာရှင်များ၊ မီးတောင်ပညာရှင်များ အများအပြား လာရောက်ကြလေ့ ရှိသည်။ ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာ အတွင်း တည်ရှိခြင်းကြောင့် ဟာဝိုင်ယီတွင် ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် အတူ မြောက်အမေရိက နှင့် အာရှမှ ယဉ်ကျေးမှုများ လွှမ်းမိုးသည်။ ဟာဝိုင်ယီပြည်နယ်တွင် အမြဲတမ်းနေထိုင်သူ တစ်သန်းခန့် ရှိပြီး လာရောက်လည်ပတ်သူ အများအပြား နှင့် အမေရိကန် စစ်သားများ နေထိုင်ကြသည်။ မြို့တော်မှာ ဟိုနိုလူလူမြို့ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
စီမံကိန်းနှင့် စီမံရေးရာ ဦးစီးဌာန

**စီမံကိန်းနှင့် စီမံရေးရာဦးစီးဌာန** (အင်္ဂလိပ်: Planning and Administrative Department) သည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနအောက်ရှိ ဦးစီးဌာနတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အကြီးအမှူးမှာ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
လင်္ကာဒီပချစ်သူ

***လင်္ကာဒီပချစ်သူ*** သည် စာရေးဆရာ ချစ်ဦးညို၏ ပထမဆုံး လုံးချင်းဝတ္ထု ဖြစ်ပြီး ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် မြေလတ်သားစာပေဖြင့် အုပ်ရေ ၂၀၀၀ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁၉၇၉ တွင် ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း၌ လင်္ကာဒီပချစ်သူ ကို ပန်းချီဝသုန်က ရုပ်ပြဇာတ်လမ်း အဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။ ရှုမဝတွင် လင်္ကာဒီပချစ်သူရုပ်ပြကို ၃၆ လကြာ လစဉ် ဖော်ပြခဲ့သည်။

၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် လုံးချင်းရုပ်ပြအဖြစ် ထွက်ရှိပြီး ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယအကြိမ်၊ ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် တတိယအကြိမ်၊ ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် စတုတ္ထအကြိမ်၊ ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် ပဥ္စမအကြိမ်၊ ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် ဆဌမအကြိမ်၊ ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် သတ္တမအကြိမ်၊ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် အဌမအကြိမ်၊ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် နဝမအကြိမ်၊ ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ဒသမအကြိမ်၊ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဧကာဒသမအကြိမ်၊ ၂၀၁၈ တစ်နှစ်အတွင်း၌ပင် ဒွါဒသမအကြိမ်နှင့် တေရသမအကြိမ်တို့ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်၊၊

## စာဖတ်သူများအမြင် 
ဤစာအုပ်ကို စတင်ထုတ်ဝေစဉ်က ရာမမင်းသားအစား ဒဿဂီရိ (ခေါ် ) ရာဝဏ ဟူသော ဇာတ်လမ်း၏ လူဆိုးဇာတ်ကောင်ကို အဓိကဇာတ်လိုက်မင်းသားနေရာ ထား၍ ရေးထား‌သောကြောင့် စာဖတ်သူတို့အကြား ဝေဖန်မှုများ ရှိသကဲ့သို့ စာရေးဆရာကြီးများ၏ ချီးကျူးမှုများလည်း ရရှိခဲ့သည်။

## Reference
လွမ်းမောခဲ့ရသော တက္ကသိုလ်နွေညများ

၁၉၅၄ - ၅၈ ခုနှစ်၊ ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်ကို နောက်ခံထားကာ တတန်းတည်း စာသင်ခဲ့ကြတဲ့ သူငယ်ချင်း လေးဦး ဘွဲ့နှင်းသဘင်ယူပြီး (၂၅)နှစ်အကြာ ငွေရတု သဘင်မှာ ပြန်ဆုံကြရင်း၊ သူတို့ဖြတ်သန်းခဲ့ကြတဲ့ ၂၅ နှစ်တာ ဘဝခရီးကို ရေးဖွဲ့တင်ပြ ထားခဲ့တဲ့ အမေရိကန် စာရေးဆရာ အီးရစ်ဆီဂယ်(Erich Seagal) ၏ The Classကို ဆရာမြသန်းတင့်မှ ဘာသာပြန်ထားသော ဝတ္ထုဖြစ်သည်။

## အွန်လိုင်းလင့်ခ်
www.myanmarisp.com/2011/eBooks/The-Class/viewhhaha
မာလဝီနိုင်ငံ

**မာလဝီသမ္မတနိုင်ငံ**သည် အာဖရိက တိုက် အရှေ့တောင်ပိုင်းတွင် ရှိသော ကုန်းတွင်းပိတ် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ ယခင်က ညာဆာပြည်ဟု ခေါ်ကြသည်။ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် ဇမ်ဘီယာနိုင်ငံ၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် တန်ဇေးနီးယားနိုင်ငံ၊ အရှေ့ဘက်၊ တောင်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက် တို့တွင် မိုဇမ်ဘစ်နိုင်ငံ တို့က ဝန်းရံလျက် ရှိသည်။ တန်ဇန်နီးယားနှင့် မိုဇမ်ဘစ်နိုင်ငံတို့၏ နယ်စပ်ကို မာလဝီကန် ဖြင့် ပိုင်းခြားထားသည်။ ဧရိယာစတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၄၅,၅၆၀ စတုရန်းမိုင် (၁၁၈,၀၀ စတုရန်း ကီလိုမီတာ) မျှ ရှိပြီး ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် လူဦးရေ ၁၃,၉၀၀,၀၀၀ ဦး ရှိသည်။ မြို့တော်မှာ လီလောင်းဝီမြို့ ဖြစ်သည်။ မာလဝီဆိုသော အမည်သည် မာရဗီ ဟူသော အခေါ်အဝေါ်မှ ဆင်းသက်လာပြီး ယခင်က ထိုဒေသတွင် နေထိုင်သော ညန်ဂျာလူမျိုးတို့ကို ခေါ်ဆိုသော အမည်အဟောင်း ဖြစ်သည်။ မာလဝီနိုင်ငံကို အာဖရိက၏ နွေးထွေးသော အသည်းနှလုံး ဟုလည်း ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။

## ကိုးကား 
*
လီဆိုသိုနိုင်ငံ

**လီဆိုသိုနိုင်ငံ** သည် အာဖရိကတိုက်တွင် ရှိသော ကုန်းတွင်းပိတ်နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတစ်ခုလုံးကို တောင်အာဖရိကနိုင်ငံက ပတ်ပတ်လည် ဝန်းရံထားသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လီဆိုသိုနိုင်ငံ
ကဏ္ဍ:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:ကုန်းတွင်းပိတ်နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:အာဖရိကတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:အာဖရိကသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:ဓနသဟာယအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ

ကဏ္ဍ:ဖွံ့ဖြိုးမှုအနိမ့်ဆုံး နိုင်ငံများ
သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန

**နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန** () သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဝန်ကြီးဌာနများတွင် နိုင်ငံတော် သမ္မတ တာဝန်ထမ်းဆောင်သည့်ရုံး ဖြစ်သည်။ 

၂၀၂၁ ခုနှစ် တပ်မတော်က အာဏာသိမ်းပြီးနောက် သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာနတွင် ဝန်ကြီးခန့်အပ်ထားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ အာဏာသိမ်းပြီး ၃ နှစ်ခန့်အကြာ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး (၃) ဦးကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။  

၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၃၁ ရက် တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေး နှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီက ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့အား ပြန်လည်ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ရာတွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာနကိုပါ ထည့်သွင်းဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ ဝန်ကြီး (၄) ဦးအထိ ထားရှိခဲ့သည်။ 

* **နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန (၁):** ဦးတင်အောင်စန်း
* **နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန (၂):** ဦးကိုကိုလှိုင်
* **နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန (၃):** ဦးမောင်မောင်တင့်
* **နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန (၄):** ဦးထွန်းအုံ

## သမိုင်းကြောင်း
စစ်အစိုးရအုပ်ချုပ်ရေးမှ ဒီမိုကရေစီအုပ်ချုပ်ရေးသို့ကူးပြောင်းရာ ၂၀၁၁ခုနှစ်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။နိုင်ငံတော်ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များ ဆောင်ရွက်ရန်၊ ၂၀၁၃ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲကို လက်ခံကျင်းပရန်နှင့် ၂၀၁၄အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေးကို လက်ခံကျင်းပရန်အတွက် ၂၀၁၂ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ၄ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာနကို ဝန်ကြီးဌာန၆ခုအထိတိုးချဲ့ခဲ့သည်။
၂၀၁၃ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ၉ရက်နေ့တွင် သမ္မတဦးသိန်းစိန်က ထိုစဉ်က
ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနဒုတိယဝန်ကြီး ဦးရဲထွဋ်ကို နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ပထမဆုံးသော ပြောရေးဆိုခွင့်ရပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ထို့နောက်တွင် သမ္မတရုံးညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦးဇော်ဌေးက ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။သမ္မတဦးထင်ကျော်လက်ထက်တွင် ဝန်ကြီးဌာနတစ်ခုတည်းအဖြစ်လျှော့ချခဲ့ပြီး ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ဝန်ကြီးအဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

### ဦးညိုစောအစိုးရ 
၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၃၁ ရက် တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေး နှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီက ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့အား ပြန်လည်ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ရာတွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာနကိုပါ ထည့်သွင်းဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ ဝန်ကြီး (၄) ဦးအထိ ထားရှိခဲ့သည်။
## ဌာနချုပ် 
နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့် ဒုတိယသမ္မတများရုံးထိုင်သည့် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးကို နိုင်ငံတော်သမ္မတအိမ်တော်တွင် ထားရှိထားသည်။ထိုရုံးကို တာဝန်ခံသည့် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာနအား နေပြည်တော်ရှိ ရုံးအမှတ် (၁၈)တွင် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာနနှင့် တွဲ၍ ဖွင့်လှစ်ထားသည်။ရုံးအမှတ် (၁၈)သည် ယခင် နအဖအစိုးရလက်ထက်တွင် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီရုံးနှင့် ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးဝန်ကြီးဌာနတို့ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ရုံးအဆောက်အဦးဖြစ်သည်။

## ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ
## သမ္မတအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်များ (၂၀၁၁-၂၀၁၆)
### ဦးသိန်းစိန်လက်ထက် 
သမ္မတဦးသိန်းစိန်လက်ထက်တွင် စီးပွားရေး၊ သာသနာရေး၊ဥပဒေ၊ ပညာရေးဆိုင်ရာသမ္မတအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်များ ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ သမ္မတအကြံပေးအဖွဲ့ဝင်၉ဦးကို ၂၀၁၁ခုနှစ် ဧပြီ၁၉ရက်နေ့တွင် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။၂၀၁၄ခုနှစ် ဇွန်လ၁၈ရက်နေ့တွင် ဦးမြင့်မောင်နှင့် ဦးစိန်ဝင်းအောင်ကို သာသနာရေးဆိုင်ရာ အကြံပေးအဖြစ် ထပ်မံခန့်အပ်ခဲ့သည်။

၂၀၁၄ခုနှစ်အထိ သမ္မတအကြံပေးအချို့မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
* နိုင်ငံရေး: ဦးကိုကိုလှိုင်
* စီးပွားရေး: ဦးမြင့်

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ယခင် ဝန်ကြီးဌာနများ
မဒါဂတ်စကားနိုင်ငံ

**မဒါဂတ်စကားသမ္မတနိုင်ငံ** သည် ကျွန်းနိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး အာဖရိကတိုက်၏ အရှေ့တောင်ပိုင်း အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ အတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။ နိုင်ငံအတွင်း မဒါဂတ်စကားကျွန်း ပါဝင်ပြီး ထိုကျွန်းမှာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် စတုတ္ထမြောက် အကြီးဆုံးကျွန်းဖြစ်ကာ ၅၈၇,၀၀၀ စတုရန်း ကီလိုမီတာ (၂၂၇,၀၀၀ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ ထိုကျွန်းသာမက အခြားသော ကျွန်းငယ်လေးများ မြောက်မြားစွာ ပါဝင်ပြီး ထိုကျွန်းများတွင် အကြီးဆုံးမှာ နိုဆီဘီ နှင့် နိုဆီဘိုဟာရာ ကျွန်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။

မဒါဂတ်စကားသည် ဇီဝမျိုးကွဲတို့နှင့် ပတ်သက်၍ အရေးပါသော နေရာတစ်နေရာဖြစ်ပြီး ၎င်းတွင် တွေ့ရသော အပင်နှင့် တိရစ္ဆာန် အမျိုးအစား ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို ကမ္ဘာပေါ်ရှိ တခြားနေရာများတွင် မည်သည့်နေရာတွင်မှ မတွေ့ရပေ။

## သမိုင်းကြောင်း 
မဒါဂတ်စကားကျွန်းကို ရှေးအခါကာလက အာရပ် လူမျိုးတို့ လာရောက်၍ နယ်သစ်စိုက်ထူကြသည်။ ထိုနောက် ၁၅ဝဝ ပြည့်နှစ်ခန့်က ပေါ်တူဂီလူမျိုးတို့ ရောက်လာကြသည်။ ၁၇ ရာစုနှစ်တွင် ပြင်သစ်တို့လာရောက်၍ စခန်းများဖွင့်ကြ သည်။ သို့သော် ကြာမရှည်ပေ။ ၁၈ ရာစုနှစ်တွင် ပြန်လည် ဖွင့်လှစ်ပြန်သည်။ ၁၈၁ဝ ပြည့်နှစ်မှ ၁၈၁၁ခုနှစ်အထိ ပြင်သစ် စခန်းများကို ဗြိတိသျှတို့က သိမ်းပိုက်ထားခဲ့၏။ ထိုအတော အတွင်း ခရစ်ယာန်အယူဝါဒီဖြစ်သော တိုင်းရင်းသားအကြီးအကဲ တစ်ဦးသည် ပထမ ရိုဒါမာဘုရင်အဖြစ် နန်းတက်အုပ်စိုးသည်။ ယင်းဘုရင်လွန်ပြီးနောက် အချင်းချင်း မသင့်မတင့်ဖြစ်ကြပြန် လေရာ ပြင်သစ်တို့က ဥရောပတိုက်ရှိ လက်နက်နိုင်ငံများအား ငြိမ်ဝပ်ပိပြားအောင် ဆောင်ရွက်ပေးရန် တောင်းပန်ခဲ့ကြသည်။ ၁၈၉ဝ ပြည့်နှစ်တွင် အင်္ဂလန်ပြည်က မဒါဂတ်စကားတွင် ပြင်သစ်တို့အုပ်ထိန်းခြင်းကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့သော်လည်း မာလာ ဂေဆီတို့က လက်မခံခဲ့ပေ။ ထိုကြောင့် မဒါဂတ်စကားသို့ စစ်တပ်များစေလွှတ်ကာ ထိုစဉ်က အုပ်စိုးနေသော ဘုရင်အား ပြင်သစ်တို့ အုပ်ထိန်းခြင်းကိုလက်ခံအောင် အတင်းအကြပ်ပြုခဲ့ သည်။ ၁၈၉၆ ခုနှစ်တွင် မဒါဂတ်စကားကျွန်းသည် ပြင်သစ်တို့၏ ကိုလိုနီနယ်ဖြစ်လာသည်။ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အတွင်းက ၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် မဒါဂတ်စကားကျွန်းကို ဗြိတိသျှတို့ သိမ်း ပိုက်ထားခဲ့သည်။ ဤသို့ပြုရခြင်းမှာ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ အတွင်း ရှိ မဟာမိတ်သင်္ဘောများကို တိုက်ခိုက်နိုင်ရန်အလို့ငှာ မက်ဒါ ဂက်စကာကျွန်းကို ဝင်ရိုးတန်းနိုင်ငံများက အသုံးပြုခြင်းမှ ကာကွယ်ရန်အတွက်ဖြစ်၏။ သို့သော် နောင်အခါ ဗြိတိသျှတို့သည် မိမိတို့ဘက်သား ပြင်သစ်တို့အား ပေးအပ်ခဲ့သည်။ စစ်ပြီး ကာလတွင် မဒါဂတ်စကားကျွန်းသည် ပြင်သစ်သမဂ္ဂတွင် အဝင်အပါဖြစ်သော ပင်လယ်ရပ်ခြား ပြင်သစ်ပိုင်နယ် ဖြစ်လာခဲ့၏။ ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် တိုင်းရင်းသားများ လက်နက်ကိုင်၍ ပုန်ကန်ထကြွသော်လည်း ပြင်သစ်တို့က မကြာမီ နှိမ်နင်းလိုက် လေသည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ကျင်းပခဲ့သော ပြည်သူ့ဆန္ဒမေးပွဲကြီး၌ မဒါဂတ်စကားကျွန်းသည် ပြင်သစ် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေသစ်ကို တစ်ကျွန်းလုံးလိုလို ထောက်ခံခဲ့၍ ပြင်သစ်ပြည်ထောင်စုတွင် အဝင်အပါ သမ္မတ နိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မာလာဂေဆီသမ္မတနိုင်ငံဟူ၍လည်း အမည်ပြောင်းလိုက်လေသည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် အချုပ်အချာ အာဏာပိုင် လွတ်လပ်သော သမ္မတနိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့လေသည်။

## ကိုးကား
ဝန်ကြီးဌာန နှင့် အကြီးအကဲများ စာရင်း

ဤဆောင်းပါးသည် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများ၏ တာဝန်သက်တမ်းနှင့် ရာထူးအပြောင်းအလဲများကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။

## ဦးညိုစောအစိုးရ (၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ - လက်ရှိ) 
နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော ဦးဆောင်သည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ နှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများ စာရင်း  
### ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ 
### ဒုတိယဝန်ကြီးများ 
## မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ (​၁ ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ - ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅) 
နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၊ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ဦးဆောင်ခဲ့သော ပြည်ထောင်စုအစိုးရ၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများ စာရင်း

### ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ 
## ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ (မတ် ၂၀၁၈–ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁) 
## ဦးထင်ကျော်အစိုးရ (၂၀၁၆-၂၀၁၈) 
**ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးစာရင်း** 

## ဦးသိန်းစိန်အစိုးရ (၂၀၁၁ - ၂၀၁၆) 
နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးသိန်းစိန် ဦးဆောင်အစိုးရတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်။ 

### ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ 
### ဒုတိယဝန်ကြီးများ 
## ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် 
* ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့

## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
*

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးဌာနများ
မော်လတာနိုင်ငံ

**မော်လတာနိုင်ငံ**၏ တရားဝင်အမည်မှာ မော်လတာ သမ္မတနိုင်ငံဖြစ်ပြီး တောင်ဥရောပတွင် တည်ရှိသော နိုင်ငံဖြစ်သည်။ မြေထဲပင်လယ် အတွင်းရှိ ကျွန်းစုတစ်ခု ပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး စစ္စလီကျွန်း၏ တောင်ဘက် ၉၃ ကီလိုမီတာ၊ တူနီးရှားနိုင်ငံ၏ အရှေ့ဘက် ၂၈၈ ကီလိုမီတာ အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ဂျီဘရော်လ်တာ ရေလက်ကြားမှာ အနောက်ဘက် ၁၈၂၆ ကီလိုမီတာ အကွာတွင် ရှိပြီး အလက်ဇန္ဒရီးယားမြို့မှာ အရှေ့ဘက် ၁၅၁၀ ကီလိုမီတာ အကွာတွင် ရှိသည်။

မော်လတာနိုင်ငံသည် စတုရန်းကီလိုမီတာ ၃၀၀ မျှသာရှိသဖြင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အငယ်ဆုံးနှင့် လူဦးရေ အထူထပ်ဆုံး နိုင်ငံများတွင် တစ်ခု အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ မြို့တော်မှာ ဗယ်လက်တာမြို့ ဖြစ်ပြီး အကြီးဆုံးမြို့မှာ ဘာကာကရာမြို့ ဖြစ်သည်။ ပင်မကျွန်းပေါ်တွင် မြို့ငယ်ပေါင်း မြောက်မြားစွာ ရှိပြီး ၎င်းတို့အားလုံး စုပေါင်း၍ မြို့ပြ ဧရိယာကြီး တစ်ခု အဖြစ် တည်ရှိသည်။ ယူရိုစတက် စာရင်းအရ ထိုနေရာတွင် လူဦးရေ ၃၆၈,၂၅၀ ရှိပြီး နိုင်ငံအတွင်းရှိ လူဦးရေ၏ အများစု ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံအတွင်း မော်လတိစ် နှင့် အင်္ဂလိပ်ဘာသာ နှစ်ဘာသာကို ရုံးသုံးဘာသာစကား အဖြစ် သုံးစွဲကြပြီး မော်လတိစ်ကို အမျိုးသား ဘာသာစကား အဖြစ် မှတ်ယူကြသည်။

## မှတ်ချက်များ
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြေထဲပင်လယ်သမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ
ဆမ္မာရီယမ်

**ဆမ္မာရီယမ်** (Samarium) သည် Periodic table ၏ Lanthanide အုပ်စု တွင်ပါဝင်သော ငွေဖြူရောင် ရှိ သတ္တုတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ဓာတုသင်္ကေတမှာ Sm ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အခန်းအပူချိန် ရှိ ခြောက်သွေ့သော လေထုမှာ တည်ငြိမ်မှု ရှိသော်လည်း အပူချိန် ၁၅၀ စင်တီဂရိတ် အထက်ထိ အပူပေးပါက လောင်ကျွမ်းသွားပြီး စိုထိုင်းသော လေထုထဲတွင် အပေါ်ယံပိုင်းသည် အောက်ဆိုဒ်(Oxide) ဖြစ်သွားသည်။

## အသုံချခြင်းများ
ဆမ္မာရီယမ်(Samarium) ကို ဓာတ်ကူပစ္စည်း အဖြစ် တိကျသေချာသည့် အော်ဂင်းနစ် ဓာတ်ပြုခြင်းတွေမှာ အသုံးပြုပါသည်။ ဆမ္မာရီယမ် ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်Samarium Iodide (SmI2) ကို သဘာဝ ထုတ်ကုန်များ ၏ အတူအယောင် ပုံစံများထုတ်လုပ်နိုင်ဖို့ အတွက် ဓာတုဗေဒ သူသေတန ပညာရှင်များ အသုံးပြုကြသည်။ အောက်ဆိုဒ် Samiria ကို အထူးပြုလုပ်ထားသော အနီအောက်ရောင်ခြည်ကို စုပ်ယူနိုင်သော ဖန်ပြုလုပ်ဖို့ လည်းကောင်း၊ arc မီးချောင်းများတွင် သုံးသော လျှပ်ခေါင်းများတွင် ကာဗွန် အလည်တိုင် အူချောင်းအဖြစ်သော်လည်းကောင်း နှင့် အီသနောမှ ရေဖယ်ထုတ်ခြင်းနှင့် ဟိုက်ဒြိုဂျင် ဖယ်ထုတ်ဖို့အတွက် ဓာတ်ကူပစ္စည်း အဖြစ် အသုံးပြုပါသည်။ ဆမ္မာရီယမ်ကိုဘော့ (SmCo5) ဓာတ်ပေါင်းကို သံလိုက် ပြုလုပ်ရာတွင်လည်း အသုံးပြုပါသေးသည်။

## ပတ်ဝန်းကျင်တည်ရှိပုံ
ဆမ္မာရီယမ်(Samarium) သည် ရှားပါးဒြပ်စင်းများတွင် ၅ခုမြောက် အပေါများဆုံ ဒြပ်စင်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် သံဖြူထက် လေးဆ နီးပါးပေါများပါသည်။ ၎င်းကိုတော့ သဘာဝမှာ လွတ်လပ်စွာ မတွေ့ရပါ။ သို့သော်လည်း မြောက်မြားစွာသော တွင်းထွက် ပစ္စည်းများဖြစ်သော Monazite, Bastnasite နှင့် Samarskite တို့တွင် ပါဝင်နေပါသည်။ ဆမ္မာရီယမ်(Samarium ) ပါဝင်သော သတ္တုရိုင်းများကို အမေရိကန်၊ တရုတ်၊ ဘရာဇီး၊ အိန္ဒိယ၊ ဩစတြေးလျ နှင့် သီရိလင်္ကာ နိုင်ငံများတွင် တွေ့ရှိရသည်။ ကမ္ဘာ့ ဆမ္မာရီယမ် ထုတ်လုပ်မှုမှာ တစ်နှစ်လျှင် တန်ချိန် ၇၀၀ ရှိပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝန်း သိုလှောင်ထားသော ပမာဏမှာ တန် နှစ်သန်းခန့် ရှိနေပြီ ဖြစ်သည်။

## ကျန်းမာရေးသက်ရောက်မှု
ဆမ္မာရီယမ်(Samarium) သည် ဇီဝဗေဒ အခန်းကဏ္ဍတွင် မပါဝင်သော်လည်း ခန္ဓာကိုယ် အတွင်း ဇီဝဆိုင်ရာ ဖြစ်စဉ်ကို လှုံ့ဆော်ပေးစေသည်။ ပျော်ဝင်စေနိုင်သော ဆမ္မာရီယမ်ဆားများသည် မျိုချမိပါက သိပ်မပြင်းထန်သောအဆိပ် အတောက် ဖြစ်စေပြီး ဆမ္မာရီယမ်နှင့် ထိတွေ့မိပါက မျက်လုံးနှင် အရေပြားကို နာကျင် ကျိန်းစပ် စေသည်။ ၎င်းတို့သည် ထိခိုက်မှုများလာပါက ကျန်းမာရေးကို ဘေးအန္တရာယ် ဖြစ်စေသည်။

## ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ဆမ္မာရီယမ်(Samarium)သက်ရောက်မှု
ဆမ္မာရီယမ်(Samarium ) သည် အပင်များနှင် သတ္တဝါများကို ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ မည်သည့် ထိခိုက်မှုမှ မဖြစ်စေပါ။
## ကိုးကား
ငွေ

မြန်မာဘာသာဖြင့် ငွေဆိုသည့်စကားလုံးအား အဓိပ္ပယ်အမျိုးမျိုးဖြင့် ဖော်ပြကြသည်။ အောက်ပါတို့မှ လိုအပ်သည်များကို ရွေးချယ်လေ့လာနိုင်သည်။ 

*ငွေ (သတ္တု)
*ငွေစက္ကူ
*ငွေကြေး
*ငွေရောင်
ယူရိုပီယမ်

**ယူရိုပီယမ်** (Europium) သည် ငွေရောင် ဖျော့ဖျော့ရှိပြီး တန်ဖိုးမြင့်မားပါသည်။ ဓာတုဗေဒသင်္ကေတမှာ Eu ဖြစ်သည်။ ၎င်း သတ္တုသည် Lanthanide အုပ်စုထဲတွင် ဓာတ်ပြုမှု အကောင်းဆုံး သတ္တု တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ၎င်း သတ္တုသည် လေထဲ၌ အခန်းအပူချိန်မှာပင် အောက်ဆီဂျင်နှင့် ဓာတ်ပြုနိုင်သည်။ အပူချိန် ၁၅၀ မှ ၁၈၀ စင်တီဂရိတ် အတွင်း လောင်ကျွမ်းနိုင်သည်။ ရေနှင့် အလွယ်တကူ ဓာတ်ပြုနိုင်သည်။

## အသုံးပြုမှု
ယူရိုပီယမ် (Europium) သည် နျူထရွန်ကို စုပ်ယူ စုဆောင်းနိုင်သောကြောင့် နျူးကလီးယား ဓာတ်ပေါင်းဖို များတွင် Control Rod အပိုင်းတွင် အသုံးပြုသည်။ Eu Phosphors များကို တောက်ပသော အနီရောင် ထွက်ပေါ်စေရန်အတွက် TV Tubes ရုပ်မြင်သံကြား စက်များတွင် အသုံးပြုပါသည်။ လမ်းမီးတိုင်များတွင် အလင်းရောင် ပိုမို တောက်ပစေရန် Eu ကို Mercury-Vapor Lamp များတွင် အနည်းငယ်မျှ ထည့်သွင်း ထားသည်။ Eu ဆားတစ်မျိုးကို မီးစုန်းဓာတ်ပါသော အမှုန့် နှင့် ဆေးသုတ်ရာတွင် အသုံးပြုသည်။

## ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ယူရိုပီယမ် 
ယူရိုပီယမ် (Europium) သည် ရှားပါး ဒြပ်စင်များထဲမှ ပေါများမှု အနည်းဆုံး ဒြပ်စင် တစ်ခုဖြစ်သည်။ သံဖြူ နီးပါး ပေါများပါသည်။ ၎င်းကို သဘာဝတွင် လွတ်လပ်စွာမတွေ့ရှိနိုင် သော်လည်း ယူရိုပီယမ် ပေါင်းစပ် ပါဝင်နေသော ဒြပ်စင် မြောက်မြားစွားရှိသည်။ အဓိက တွေ့ရှိနိုင်သော သတ္တုတွင်း နေရာများကတော့ တရုတ်နှင့် အမေရိကန်နိုင်ငံ တို့ဖြစ်ကြသည်။ ထုတ်လုပ်ပြီး ယပမာဏသည် တန်ပေါင်း ၁၅၀၀၀၀ နီးပါရှိသည်။ ကမ္ဘာ့ ယူရိုပီယမ် ထုတ်လုပ်မှု ပမာဏမှာ တစ်နှစ်လျှင် တန် ၁၀၀ ခန့်ရှိသည်။

## ကျန်းမာရေးသက်ရောက်မှု
ယူရိုပီယမ် (Europium) သည် ဇီဝဗေဒ ဆိုင်ရာ အခန်းကဏ္ဍ မှာ ပါဝင်မှု မရှိပါ။ ယူရိုပီယမ်ဆား ခန္ဓာကိုယ် တွင်းမျိုချမိပါက အဆိပ်အတောက် အနည်းငယ်ဖြစ်တတ်ပြီး အဆိပ်အတောက် ဖြစ်နိုင်မှု ပမာဏအတွက် ပြည့်စုံစွာ သုတေသန ပြုလုပ်ဆဲဖြစ်သည်။

## ပတ်ဝန်းကျင်သက်ရောက်မှု
ယူရိုပီယမ် (Europium) သည် အပင်များနှင် သတ္တဝါများကို ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ မည်သည့် ထိခိုက်မှုမှ မဖြစ်စေပါ။ ယူရိုပီယမ် (Europium) လောင်ကျွမ်း ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပေါ်မှသာလျှင် အန္တရာယ် ဖြစ်စေနိုင်သည်။

## ကိုးကား
ဒူးဂဏန်း

ဒူးဂဏန်းရေးနည်း ဟူသည် ‘က၊ ခ’ စသော အက္ခရာများ၏ နေရာတွင် ‘၁၊ ၂၊ ၃’ စသော သင်္ချာ ကိန်းဂဏန်းများကို ဖလှယ်အသုံးပြု ရေးနည်းဖြစ်၏။ ဖလှယ်အသုံးပြု ရေးရာတွင် နည်းစနစ်ရှိသည်။ သတ်မှတ်ချက် ရှိသည်။ ယင်းနည်းစနစ် သတ်မှတ်ချက်များကို

“လောကဖွယ်ရာ၊ လူတို့ရွာ၌၊ မှတ်ပါထူးဆန်း၊ ဒူးဂဏန်းကို၊ ခွဲခြမ်းသေချာ၊ နိဒါန်းဖြာပိမ့်၊ ‘အစ်’ မှာကား ‘က’၊ ‘ဒွေး’ ကို ‘ခ’ တည့်၊ ‘င’ ကို ‘တြိန်း’၊ သင်္ချာကိန်းချ၊ ‘ဇေယျ-စတု’၊ ဆ-မူ-ပဉ္စ၊ ‘သော’ ကို ‘ညံ’ တည့်၊ ‘သတ္တံ-တ-ယူ’၊ ‘အုဋ်’ မူကား ‘ထ’၊ ‘နော’ ကို ‘န’ တည့်၊ ‘ပ’ ကို အစ်ဖော်၊ နှစ်ခုမြော်၏။ ဒွေးဖော်နှစ်ခု ‘ဖ’ ကိုယူလော့၊ သုံး -သုံးနှစ်ပါး၊ ‘မ’ ကိုထားမှ၊ ‘ယ’ ကား ‘ဇယ’၊ နှစ်ထပ်ပြ၏။ ပဉ္စဒွေးဖော်  ရလျှင်ခေါ်၏။ လသော်တစ်မူ ‘သော’ ယှဉ်တူတည်း၊ ‘ဝ’ မူ သတ္တ၊ တူကွမတွာ၊ ‘သ’ မှာမှန်ငြား၊ လေးပါးအစွန်း၊ ဝန်းဝန်းထပ်လှောက်၊ သေးသေးပေါက်လော့ ”

ဟူ၍ ဖွဲ့ဆို လမ်းညွှန်ခဲ့သည်။ ယင်းကဗျာ လမ်းညွှန်ချက်ကို ပုံပြဇယားဖြင့် ဖော်ပြရလျှင်

ဟူ၍ ‘က၊ ခ၊ င’ အက္ခရာများကို ‘၁၊ ၂၊ ၃’ ကိန်းဂဏန်းများဖြင့် ဖလှယ် ရေးသားထားကြောင်း ဖော်ပြသတ်မှတ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ပဟေဠိဆန်သော မြန်မာစာပေ အရေးအသား
ပြည်နယ် သို့ တိုင်းဒေသကြီး နှင့် အကြီးအကဲ စာရင်း

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့များ
မာလီနိုင်ငံ

**မာလီနိုင်ငံ**၏ တရားဝင်အမည်မှာ မာလီသမ္မတနိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး အနောက်အာဖရိကတွင် ရှိသော ကုန်းတွင်းပိတ်နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ မြောက်ဘက်တွင် အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ၊ အရှေ့ဘက်တွင် နိုင်ဂျာနိုင်ငံ၊ တောင်ဘက်တွင် ဘာကီးနားဖားဆိုနိုင်ငံ နှင့် ကိုယ့်ဒီဗွားနိုင်ငံ၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် ဂီနီနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘက်တွင် ဆီနီဂေါနိုင်ငံ နှင့် မော်ရီတေးနီးယားနိုင်ငံ တို့က ဝန်းရံထားသည်။ ဧရိယာ စတုရန်း ကီလိုမီတာပေါင်း ၁,၂၄၀,၀၀၀ ကီလိုမီတာ ရှိပြီး လူဦးရေ ၁၄.၅ သန်း ရှိသည်။ မြို့တော်မှာ ဘာမာကိုမြို့ ဖြစ်သည်။ မာလီတွင် ဒေသရှစ်ခု ပါဝင်ပြီး မြောက်ဘက်ပိုင်း နယ်စပ်မှာ ဆဟာရ သဲကန္တာရ အတွင်းကျကျ တွင် ရှိသည်။ နိုင်ငံ၏ တောင်ဘက်ပိုင်းတွင်သာ လူအများ နေထိုင်ကြသည်။ နိုင်ဂျာမြစ်နှင့် ဆီနီဂေါမြစ်တို့ ရှိသည်။ နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးမှာ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး နှင့် ငါးဖမ်းခြင်း ပေါ်တွင် အခြေခံသည်။ မာလီနိုင်ငံမှ ရွှေ၊ ယူရေနီယမ် နှင့် ဆား စသော သဘာဝ အရင်းအမြစ်များ ထွက်ရှိသည်။

## ကိုးကား
မာရှယ်အိုင်းလန်းနိုင်ငံ

**မာရှယ်အိုင်းလန်း သမ္မတနိုင်ငံ**သည် မိုက်ခရိုနီးရှားနိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်း သန္တာကျွန်းများ နှင့် ကျွန်းများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော နိုင်ငံဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတကာ နေ့စွဲမျဉ်း၏ အနောက်ဘက် ကပ်လျှက်နှင့် အီကွေတာ၏ အထက်ဘက်ကပ်လျှက် တွင် ရှိသည် လူဦးရေမှာ ၆သောင်း ၈ ထောင်မျှသာ ရှိသည်။

၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု မှ လွတ်လပ်ရေး ရခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မာရှယ်အိုင်းလန်းနိုင်ငံ
ကဏ္ဍ:သမ္မတနိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:ကျွန်းနိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:အိုရှန်းနီးယားရှိ နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ
ငွေဆောင်ကမ်းခြေ

**ငွေဆောင်** သည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုသိမ်မြို့ အနောက်ဘက် ၄၈ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည့် ပင်လယ်ကမ်းခြေ အပန်းဖြေစခန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်မြို့မှ ကားလမ်းခရီး ၅ နာရီ ကြာမြင့်သည်။ ငွေဆောင်အပန်းဖြေစခန်းကို ၂၀၀၀ ခုနှစ် မတ်လတွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ပုသိမ်မြို့နယ်ရှိ ချောင်းသာကမ်းခြေနှင့်စာလျှင် ငွေဆောင်ကမ်းခြေမှာ ပိုမိုသစ်လွင်သည်။

## ကိုးကား
ကြေးဂဏန်း

ကြေးဂဏန်း ရေးသားနည်းဟူသည် ဒူးဂဏန်း ရေးသားနည်းနှင့် ဆင်ဆင်တူသည်။ ဒူးဂဏန်း ရေးသားနည်း နည်းစနစ်အတိုင်း ‘က၊ ခ၊ င၊ စ၊ ဆ၊ ည၊ တ၊ ထ၊ န၊ ပ၊ ဖ၊ မ၊ ယ၊ ရ၊ လ၊ ဝ၊ သ၊ ဟ၊ အ’ အက္ခရာများကို ‘၁၊ ၂၊ ၃၊ ၄၊ ၅၊ ၆၊ ၇၊ ၈၊ ၉’ ကိန်းဂဏန်းများဖြင့် ဖလှယ်ရေးသားမှု ပြုသည်။ ခြားနားချက်မှာ သက်ဆိုင်ရာ ကိန်းဂဏန်းများတွင် ‘လုံးကြီးတင် (–ိ) နှင့် ရှေ့ဆီး၊ ဝစ္စနှစ်လုံးပေါက် (–း) ထပ်၍ ထည့်သွင်းအသုံးပြု ရေးသားနည်းမျိုး ဖြစ်သည်။ ‘အ’ ဟူသော အက္ခရာကိုမူ ကျေးဂဏန်းဖြင့် ရေးရာတွင် ‘၁’ ဂဏန်းကို သုံးလုံးဆင့်၍ ရှေ့ဆီး (ဝစ္စနှစ်လုံးပေါက် –း) ထည့်သွင်း ရေးသားရ၏။ ထိုသို့သော နည်းစနစ် သတ်မှတ်ချက်ဖြင့် ကျေးဂဏန်း ရေးနည်းပြုမှုကို
“ကျေးဂဏန်းမှာ ဧကာအစ၊ နဝမအဆုံး၊ ရေးနည်းထုံးလာ၊ စဉ်တိုင်းသာတည့်၊ မှတ်ရာကွန့်မြူး၊ ထူးသည့်အရေး ရှေ့ဝစ္စနှင့်၊ ပေါ်ကလုံးကြီး၊ တင်စီးမြဲမှတ်၊ တစ်ရပ် ‘ပ’ က၊ ‘ဟ’ အက္ခရာ၊ တိုင်အောင်သာလျှင်၊ သင်္ချာဧက၊ အာဒိစ၍ နဝသို့ရောက်၊ ဒွေးဖော်လှောက်၍၊ အံ့လောက်လုံးကြီး၊ ပေါ်ကစီးသည်၊ စဉ်တိုင်းစီးမှ၊ တစ်သီးဝစ္စ၊ ရေးနည်းပြ၍၊ ရေးပြအပ်ရာ၊ ‘အ’ မှာ ‘ဧက’၊ သုံးဆင့်ချ၍၊ ဝစ္စလုံးကြီး၊ ပေါ်ကစီးသည်၊ တစ်သီးမှတ်ရန်၊ မှတ်ခမ်းတည်း”

ဟူ၍ လမ်းညွှန်ဖွဲ့ဆိုခဲ့ကြသည်။ ယင်းကဗျာ ဖွဲ့ဆိုလမ်းညွှန်ချက်ကို ပုံပြဇယားဖြင့် ဖော်ပြလျှင်

## ကိုးကား
ပဟေဠိဆန်သော မြန်မာစာပေ အရေးအသား
ထရန်စဖော်မာ စက်ရုပ်များ - မဟူရာလမင်း

**ထရန်စဖော်မာ စက်ရုပ်များ - မဟူရာလမင်း** (Transformers: Dark of the Moon) သည် ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေဖြန့်ချိသည့် အမေရိကန် သိပ္ပံခေတ်လွန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား တစ်ကားဖြစ်သည်။ ယင်းဇာတ်ကားသည် ဒါရိုက်တာ မိုက်ကယ် ဘေး (Michael Bay) ၏ ဖန်တီးမှုလက်ရာ ထရန်စဖော်မာ စက်ရုပ်များ ဇာတ်ကားစီးရီးမှ တတိယမြောက် ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ထရန်စဖော်မာ အတွဲ ၃ ဟုလည်း လူသိများကြသည်။ 

## ကိုးကား
ထရန်စဖော်မာ စက်ရုပ်များ - အရှုံးသမား၏ ကလဲ့စား

{{Infobox film
| name           = Transformers: Revenge of the Fallen
| image          = TF2SteelPoster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| alt = The human-like faces of two robots stand atop a pyramid. A helicopter flies over an industrial facility on the right side of the image, and a young couple is seen in front of the pyramid. The film title and credits are on the bottom of the poster.
| director       = Michael Bay
| producer       = Steven SpielbergIan BryceTom DeSantoLorenzo di BonaventuraDon Murphy
| writer         = Ehren KrugerRoberto OrciAlex Kurtzman
| based on       = 
| starring       = Shia LaBeoufJohn TurturroJosh DuhamelTyrese GibsonMegan FoxJulie WhiteKevin Dunn
| music          = {Steve Jablonsky
| cinematography = Ben Seresin
| editing        = Roger BartonPaul RubellJoel NegronThomas Muldoon
| studio         = DreamWorks Pictures
| distributor    = Paramount Pictures
| released       = 
| runtime        = ၁၅၀ မိနစ်  
| country        = အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု
| language       = အင်္ဂလိပ်
| budget         = $200 million
| gross          = $836,297,228
}}

## ကိုးကား
မော်ရီတေးနီးယားနိုင်ငံ

**မော်ရီတေးနီးယားနိုင်ငံ** ၏ တရားဝင်အမည်မှာ မော်ရီတေးနီးယား အစ္စလာမ် သမ္မတနိုင်ငံဖြစ်ပြီး အနောက်အာဖရိက မာဂရက်ဘ် ဒေသတွင် ရှိသော နိုင်ငံဖြစ်သည်။ အနောက်ဘက်တွင် အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာ၊ မြောက်ဘက်တွင် အနောက်ဆဟာရ နိုင်ငံ၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ၊ အရှေ့ဘက်နှင့် အရှေ့တောင်ဘက်တွင် မာလီနိုင်ငံ နှင့် အနောက်တောင်ဘက်တွင် ဆီနီဂေါနိုင်ငံ တို့က ဝန်းရံထားသည်။ ယခင် ရောမတို့၏ ဒေသ မောရီတေးနီးယားကို အစွဲပြု၍ အမည်မှည့်ခေါ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ယခု မော်ရီတေးနီးယား ဒေသသည် ယခင်ဒေသ၏ အနောက်တောင်ပိုင်း အလွန်ကွာလှမ်းသော နေရာတွင် ရှိသည်။ မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့မှာ အတ္တလန္တိတ် ကမ်းရိုးတန်းပေါ်တွင် ရှိသော နွပ်ချောက်မြို့ ဖြစ်သည်။

မော်ရီတေးနီးယားနိုင်ငံ၏ အရပ်သားအစိုးရကို ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၈ရက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုဟာမက် အောက် အက်ဘ်ဒယ် အာဇစ် ဦးဆောင်သော စစ်အာဏာသိမ်းမှုဖြင့် ဖယ်ရှားခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၀၉ ဧပြီလ ၁၆ ရက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အာဇစ်သည် စစ်တပ်မှ နုတ်ထွက်ပြီး ဇူလိုင်လ ၁၉ရက် ရွေးကောက်ပွဲတွင် သမ္မတ အဖြစ် ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင် အရွေးခံကာ အနိုင်ရခဲ့သည်။ မော်ရီတေးနီးယားနိုင်ငံတွင် ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းသော ပြည်သူတို့သည် တစ်နေ့လျှင် အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၁.၂၅ ဒေါ်လာထက်နည်းသော ဝင်ငွေဖြင့် ရပ်တည် နေထိုင်ကြသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မော်ရီတေးနီးယားနိုင်ငံ
ကဏ္ဍ:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:အာဖရိကတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:အာဖရိကသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:ဖွံ့ဖြိုးမှုအနိမ့်ဆုံး နိုင်ငံများ
မိုက်ခရိုနီးရှားနိုင်ငံ

**မိုက်ခရိုနီးရှား ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု**သည် ကျွန်းနိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး လွတ်လပ်သော အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် သမ္မတနိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ ပြည်နယ် ၄ ခု ပါဝင်ပြီး ၎င်းတို့မှာ ယပ်၊ ချု၊ ဖွန်ပေ နှင့် ကော့စ်ရဲတို့ ဖြစ်ကြသည်။  အနောက် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ အတွင်းမှ ကျွန်းပေါင်း ၆၀၇ ကျွန်း ပါဝင်ပြီး စုစုပေါင်း ၇၀၀ စတုရန်း ကီလိုမီတာခန့် ရှိကာ ကီလိုမီတာ ၂၇၀၀ အတွင်းတွင် လောင်ဂျီကျု မျဉ်းအတိုင်း ဖြန့်ကျက် တည်ရှိကြသည်။ အီကွေတာ၏ မြောက်ဘက်စွန်းတွင် ရှိပြီး ဟာဝိုင်ယီကျွန်းမကြီးမှ အနောက်တောင်ဘက် ကီလိုမီတာ ၄၀၀၀ (၂၄၈၅ မိုင်) ခန့်အကွာ၊ ဩစတေးလျနိုင်ငံ၏ မြောက်ဘက် ၂၉၀၀ ကီလိုမီတာ (၁၈၀၂ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ပါပူအာနယူးဂီနီနိုင်ငံ၏ အရှေ့မြောက်ဘက်၊ ဂူအမ်ကျွန်း နှင့် မာရီယာနာကျွန်းတို့၏ တောင်ဘက်၊ နအူးရူးနိုင်ငံ နှင့် မာရှယ်အိုင်းလန်းနိုင်ငံ တို့၏ အနောက်ဘက်၊ ပလောနိုင်ငံ နှင့်ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတို့၏ အရှေ့ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုက်ခရိုနီးရှားနိုင်ငံ
ကဏ္ဍ:ကျွန်းနိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:အိုရှန်းနီးယားရှိ နိုင်ငံများ
မော်လ်ဒိုဗာနိုင်ငံ

**မော်လ်ဒိုဗာနိုင်ငံ**၏ တရားဝင်အမည်မှာ မော်လ်ဒိုဗာ သမ္မတနိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး အရှေ့ဥရောပရှိ ကုန်းတွင်းပိတ်နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ အနောက်ဘက်တွင် ရိုမေးနီးယားနိုင်ငံနှင့် မြောက်ဘက်တွင်ယူကရိန်းနိုင်ငံတို့ ရှိကြသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မော်လ်ဒိုဗာနိုင်ငံ
ကဏ္ဍ:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:ကုန်းတွင်းပိတ်နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:ဥရောပတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:သမ္မတနိုင်ငံများ
မြို့မ

**မြို့မ** ဆိုသည်မှာ

## နေရာဒေသ
*မြို့မ အထက်တန်းကျောင်း - (အ.ထ.က(၂)ဒဂုံ)

## လူပုဂ္ဂိုလ်
*မြို့မ ဦးဘလွင်
*မြို့မငြိမ်း
*မြို့မဆရာဟိန်
*မြို့မ-ဦးသန်းကြွယ်
*မြို့မအုန်း
*မြို့မမြင့်ကြွယ်

## အသင်းအဖွဲ့
*မြို့မ အပျော်တမ်း တူရိယာအဖွဲ့
*မြို့မ မိသားစု စိတ်ဓာတ်
*မြို့မကျောင်းသားများ သမဂ္ဂ	

ကိုဆိုလိုသည်။
ဆိုလွန်

## ဆိုလွန်(ဘီစီ ၆၃၈-၅၅၈)
ဆိုလွန်သည် အေသင်မြို့သား တိုင်းပြည်ပြုပုဂ္ဂိုလ်ကြီး 
တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့လေသည်။ အေသင်တို့ပိုင်သည့် ဆလမစ်ကျွန်းမှာ 
မက်ဂရာတို့လက်အောက် ကျရောက်နေသဖြင့်ထိုကျွန်းကို 
အက်သင်းမြို့သားတို့ ပြန်၍တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ရန်၊
ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်အရူးဟန်ဆောင်၍ တေးသီချင်းများ 
ရေးစပ်ကာလှုံ့ဆော်တိုက်တွန်းခဲ့သည်။

ဤသို့ဟန်ဆောင်နေရခြင်းအကြောင်းမှာ အေသင်မြို့သား 
တို့သည် ထိုကျွန်းကို အကြိမ်ကြိမ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ဘူးရာ
အရှုံးသာအဖတ်တင်သဖြင့် နောက်နောင်ထိုကျွန်းကို တိုက်ရန်အားပေးလှုံ့ဆော်သူရှိက သေဒဏ်ပေးမည်ဟု
ကြေညာထားသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဆိုလွန်၏လှုံ့ဆော်မှု
ကြောင့်လူထုမှာစိတ်အားထက်သန်လာပြီးလျှင် အားသစ်
လောင်း၍ ဆလမစ်ကျွန်းကိုတစ်ဖန်ပြန်၍ တိုက်ခိုက်ကြ
သည်တွင် အောင်မြင်သဖြင့်၊ဆလမစ်ကျွန်းကို ပြန်ရလေ
သည်။ ထိုအခါမှစ၍ ဆိုလွန်အား သူရဲကောင်းတစ်ဦးဟု
အေသင်မြို့သားတို့က အမှတ်ထားကာ အားကိုးယုံ 
ကြည်ကြလေသည်။

မကြာမီအက်သင်းမြို့တွင် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဖွံ့ဖြိုး၍ 
စီးပွားတိုးတက်လာ၏။ သို့သော်လည်း ဆင်းရဲသားလူထုမှာ 
အကျိုးမခံစားရသဖြင့် မကျေနပ်မှုများပေါ်ပေါက်၍ဆူပူလှုပ်ရှား 
လာရာ၊ ဘီစီ ၅၉၄ ခုနှစ်ခန့်တွင်၊ လူတန်းစားအားလုံးတို့က 
ဆိုလွန်အား အာကွန်ခေါ် အာဏာပိုင်တစ်ဦးအဖြစ်တင်မြှောက်ကြလေသည်။ ဤသို့ဖြင့် ဆိုလွန်မှာ ဥပဒေများကိုပြုလုပ်နိုင် 
ခွင့်ရရှိလေရာ၊ ဆင်းရဲသားတို့ သက်သာချောင်ချိ၍အထက် 
တန်းစား သူဌေးသူကြွယ်တို့၏ ဩဇာအာဏာလွှမ်းမိုးမှုကိုပယ် 
ဖျောက်စေသည့် ဥပဒေများကို ပြုလုပ်လေသည်။ ထိုဥပဒေများ 
မှာ အေသင်ဒီမိုကရေစီ၏ အခြေခံဥပဒေများဖြစ်၏။

ထိုဥပဒေများမှာ အမှုတစ်စုံတစ်ခုဖြစ်ပွား၍ ရုံးတရုံး၏ 
စီရင်ချက်ကို မကျေနပ်က၊ ဂျူရီလူကြီးများအဖွဲ့သို့ လူတိုင်း 
တက်ရောက်၍ အယူခံနိုင်ခြင်း၊ မည်သူမဆို အလှည့်ကျဂျူရီလူ 
ကြီးဖြစ်နိုင်၍၊ တရားသူကြီးများကို ရွေးချယ်ရာ၌ ပါဝင်အကြံ 
ပေးနိုင်ခွင့်ရှိခြင်း၊ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်သည် မြေဧကမည်မျှ 
သာ ပိုင်ဆိုင်ရမည်ဟု ကန့်သတ်ထားခြင်း၊ ဆင်းရဲသားများ 
တွင်ရှိသော ကြွေးများကိုလျှော်ပစ်စေခြင်း၊ ကြွေးကြောင့် ကျွန်ခံ 
နေရာမှ လွတ်စေခြင်း စသည့်ဥပဒေများဖြစ်သည်။

ထိုဥပဒေများကို မင်းဆွေစိုးမျိုးနှင့် သူဌေးများထဲတွင် 
သဘောမတူ၍ မနှစ်သက်သူများ ရှိကြသဖြင့် အတိုက်အခံပြုမှု 
များ ဖြစ်ပွားတော့မည်ကို သိမြင်သောဆိုလွန်သည် အေသင်မြို့မှ တိမ်းရှောင်သွားလေသည်။ ၁ဝ နှစ်မျှ အီဂျစ်နှင့်ဆိုက်ပရပ် ကျွန်းသို့ သွားရောက်လှည့်ပတ်နေပြီးမှ အေသင်မြို့သို့ ပြန်လာခဲ့၏။ ဆိုလွန်ပြန်ရောက်လာလျှင် လွန်ခဲ့သည့်ရန်စဟောင်း 
များပြန်ကြွကာ၊ ဆင်းရဲသားနှင့် အထက်တန်းစားတို့၏ လူ 
တန်းစားတိုက်ပွဲများ ပြန်၍ဖြစ်ပွားလေသည်။ နောက်ဆုံးတွင် 
ဆိုလွန်နှင့်ရင်းနှီးသော မိတ်ဆွေသူကောင်းမျိုး ပိုင်ဆစ်ထရက်တပ်သည် အာဏာပိုင်တစ်ဦးအဖြစ် တက်ရောက်အုပ်ချုပ်လေ၏။ သို့လင့်ကစား ဆိုလွန်၏ အခြေခံဒီမိုကရေစီဝါဒမှာ 
အက်သင်းသမိုင်းတွင် အကျိုးသက်ရောက်၍ နောက်ပေါ်ပေါက် 
ကြသည့် ဒီမိုကရေစီဝါဒများတွင်လည်း အကျုံးဝင်လေသည်။ 

ဆိုလွန်သည် ဘီစီ ၅၅၈ ခုနှစ်ခန့်တွင် ကွယ်လွန်လေသည်။ ဆိုလွန်မှာ ရှေးဂရိပညာရှင်ကြီး ခုနစ်ဦးတွင် တစ်ဦး 
ဟူ၍ မော်ကွန်းတွင်လေသည်။

## ကိုးကား
ဆက္ကဆန်

ဆက္ကဆန်သည် တျူတန်အနွယ်ဝင်လူမျိုးတစ်မျိုး၏ 
အမည်ဖြစ်သည်။ ၂ ရာစုနှစ်အလယ်ခန့်က ပထဝီဝင်ပညာရှင် 
တော်လမီရေးသားခဲ့သော စာအုပ်တစ်အုပ်တွင် ဆက္ကဆန်လူမျိုး 
များအကြောင်း ပထမဆုံးဖော်ပြထားသည်ကို တွေ့ရ၏။ ထိုစဉ် 
က ဆက္ကဆန်များသည်ဒိန်းမတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း (ယခုရှလဲဇွစ်) 
ဒေသတွင်နေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုလေသည်။ ထို့နောက်တစ်ဖန် 
ခရစ် ၂၈၆ ခုနှစ်တွင် မြောက်ပင်လယ်ထဲ၌ တိုက်ခိုက်လုယက် 
နေခဲ့ကြသော ပင်လယ်ဓားပြများမှာ ဆက္ကဆန်လူမျိုးများပင် 
ဖြစ်သည်ဟု သိရှိရလေသည်။ ယင်းတို့သည် အရပ်ရပ်သို့လှည့် 
လည်တိုက်ခိုက်နေရာမှ ၅ ရာစုနှစ်များအတွင်း ဗြိတိန်ကျွန်း 
အရှေ့တောင်ဘက်ကမ်းခြေနှင့် ဂေါလတိုင်းပြည် အရှေ့ဘက် 
ကမ်းခြေတို့ကို ဝင်ရောက်အခြေစိုက်နေထိုင်ခဲ့ကြလေသည်။ 
ဗြိတိန်၌ရှိနှင့်ပြီးသော လူမျိုးများကို ဆက္ကဆန်တို့သည် တိုက် 
ခိုက်နှိမ်နှင်းပြီးနောက်၊ အင်းဂယ်လူမျိုး၊ ဂျုလူမျိုးတို့နှင့်ပူးပေါင်း 
ကာ ဗြိတိန်အတွင်းဘက်သို့ တစ်ဖြည်းဖြည်းချင်းနင်းဝင်ရောက် 
လာခဲ့လေသည်။

ထိုအချိန်တွင်းမှာပင် ဆက္ကဆန်အချို့သည် ဥရောပတိုက် 
ဂျာမနီအနောက်မြောက်ပိုင်းကိုလည်း တိုက်ခိုက် သိမ်းယူ၍ 
အခြေစိုက်နေိုင်ခဲ့ကြ၏။ ယင်းတို့အားနောင်အခါ၌ရှေးဟောင်း 
ဆက္ကဆန်များဟု ခေါ်၏။ ထိုရှေး ဟောင်းဆက္ကဆန်တို့သည် 
ဖရန့်လူမျိုးတို့နှင့် မကြာမကြာ စစ်ဖြစ်ခဲ့ကြလေသည်။ ၉ ရာစု 
နှစ်ခန့်တွင် ရှားလမိန်းဘုရင်ကြီးသည် ထိုဆက္ကဆန်လူမျိုးများ 
အား တိုက်ခိုက်အောင်မြင်ပြီးနောက်၊ ခရစ်ယန်အယူဝါဒကို 
အတင်းအဓမ္မယူစေ၏။ 

ဆက္ကဆန် တို့၏ တိုင်းပြည်ကိုလည်း နိုင်ငံတော်
အတွင်းသို့ သွတ်သွင်းခဲ့လေသည်။

ဥရောပတိုက်ရှိ ဆက္ကဆန် လူမျိုးတို့ နေထိုင်ရာဒေသကို 
ဆက္ကဆိုနီဟုခေါ်ဝေါ်သည်။ ထိုဒေသသည်နောင်အခါ၌ဂျာမနီ 
နိုင်ငံတော်တွင် အပါအဝင်တိုင်းပြည်တစ်ခု ဖြစ်လာ၏။ ထို့ 
နောက် ဂျာမနီသမ္မတနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်လာလေ 
သည်။ 

ဗြိတိန်နိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက်အခြေစိုက်နေထိုင်ခဲ့သော 
ဆက္ကဆန်လူမျိုးများသည် ဗြိတိန်နိုင်ငံ၌ မူလရှိနှင့်ပြီးသော 
အင်းဂယ်လူမျိုးများနှင့် မည်မျှခြားနားသည်ကို အတိအကျ 
မသိရှိနိုင်ချေ။ သို့သော် ဗြိတိန်နိုင်ငံရှိ ဆက္ကဆန်လူမျိုးတို့၏ 
ဘာသာစကားနှင့် ဓလေ့ထုံးစံများသည် ဥရောပတိုက်ရှိ 
ဆက္ကဆန်လူမျိုးတို့၏ ဓလေ့ထုံးစံနှင့် မနီးစပ်ဘဲ အင်းဂယ် 
လူမျိုးတို့၏ ဓလေ့ထုံးစံနှင့်သာ ပို၍နီးစပ်သည်။
## ကိုးကား
ဆက်ဖို

ဆက်ဖိုသည် ဂရိစာပေသမိုင်းတွင် ရှေးကျသော လစ်ရစ် 
ကဗျာစာဆိုရှင် ဂရိအမျိုးသမီး ဖြစ်သည်။ ဘီစီ ၆ဝဝခန့်တွင် 
အီးဂျီးယန်းပင်လယ်ရှိ လက်စဗော့ကျွန်းတွင်မွေးဖွားသည်ဟု 
အမှတ်အသား ပြုကြသည်။ ဂရိပညာရှိအယ်ရစ္စတိုတယ်သည် 
ဆက်ဖိုအား ဂရိစာဆိုပညာရှိ ဟိုးမားနှင့်တန်းတူထားခဲ့သည်။ 

သူစီကုံးရေးသားခဲ့သော လစ်ရစ်ကဗျာကိုးစောင်တွင် 
အက်ဖရိုဒိုက်တီခေါ် အလှနတ်သမီးအား ချီးကျူး 
သည့်ကဗျာမှာ ယနေ့တိုင်ထင်ပေါ်ကျော်ကြားလျက်
ရှိလေသည်။ 

သူ၏ ကဗျာစီကုံးပုံ နည်းနိဿယမှာ ထူးခြားလှသဖြင့် သူ၏ 
နည်းကို ဆက်ဖို၏နည်းဟု နှောင်းလူတို့က မှည့်ခေါ်ကြသည်။ 
သူ၏ အဖွဲ့အနွဲ့မှာ ရိုးသားသော်လည်း ချစ်ခြင်းရသကို ပေါ် 
အောင်သီကုံးရာ၌ များစွာထိရောက်လေးနက်သည်။ ဆက်ဖို 
နှင့်စပ်လျဉ်းသော ဒဏ္ဍာရီတစ်ခုမှာ သူသည်ချစ်သူ ဖေယွန်နှင့် 
မပေါင်းရသောကြောင့် လျူကေးဒီးယန်းကျောက်ဆောင်ထိပ်မှ 
ခုန်ချကာ သူ့ကိုယ်သူ အဆုံးစီရင်သည်ဟူ၏။ သို့သော် ဤ 
ဒဏ္ဍာရီကို စာပေသမိုင်းဆရာတို့ ပယ်လေသည်။

## ကိုးကား
## အခြားကဏ္ဍများ
ဂရိဘာသာနှင့် စာပေ
ရောဘတ် ဆောက်သီ

အင်္ဂလိပ်စာဆိုပညာရှိ ရောဘတ် ဆောက်သီသည် ၁၇၇၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ဘရစ္စတိုမြို့၌ဖွားမြင်သည်။ မိဘများကား ဥစ္စာပစ္စည်း ကုံလုံကြွယ်ဝသူများမဟုတ်ကြချေ။ ဆောက်သီး ၃ နှစ်သားအရွယ်၌ မိဘများကွယ်လွန်သွားသဖြင့် ဗသမြို့ရှိ သူ၏ အဒေါ်ထံတွင်နေရလေသည်။၁၇၈၈ ခုနှစ်မှစ၍ ဝက်စမင်စတာအက်ဗေး၌ လေးနှစ်ခန့်ပညာသင်ခဲ့ရ၏။ 

၁၇၉၂ ခုနှစ်တွင် ကျောင်းများ၌ ရိုက်နှက်ဆုံးမခြင်းကိုငေါ့လုံး ထေ့လုံးဖြင့် သရော်၍ ကျောင်းသားစာစောင်တွင်ရေးလိုက်သော ဆောင်းပါးတစ်ခုအတွက် ဆောက်သီသည်ကျောင်းထုတ်ခံခဲ့ရ၏။ တော်လှန်ရေးစိတ်ဓာတ်ရှိသူ ဟူသောအစွဲဖြင့်အခြားကျောင်းများကလည်း သူ့အားလက်မခံလိုကြပေ။ သို့သော် နောက်ဆုံးတွင် အောက်စဖို့တက္ကသိုလ် ဗေလီယိုကောလိပ်ကျောင်းက လက်ခံသဖြင့် စာသင်ရလေသည်။ ဆောက်သီသည် ၁၇၉၃ ခုနှစ်မှစ၍ စာအုပ်စာတမ်းများနှင့် အလွန်ခမ်းနား ကောင်းမွန်သော ပျို့ကဗျာလင်္ကာများကို ရေးသားလေသည်။ 

ဆောက်သီသည် စကားပြေကိုလည်ကောင်း၊ ကဗျာကိုလည်းကောင်း ရေးသားသူဖြစ်သော်လည်း ကဗျာအရေးအသားထက် စကားပြေအရေး အသား၌ ပို၍ထင်ရှားသူဖြစ်၏။ သူရေးခဲ့သော စကားပြေများအနက် 'နယ်လဆင်'နှင့် 'ဝက်ဆလီ'တို့၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိသည် အတ္ထုပ္ပတ္တိအရေးအသားတွင် စံပြုလောက်အောင် ကောင်းမွန်လေသည်။ ၁၈ဝ၇ ခုနှစ်မှစ၍ အစိုးရထံမှ တစ်နှစ်လျှင် ရွှေဒင်္ဂါးပေါင်း ၁၆ဝ မှ ၃ဝဝ အထိရိက္ခာတော်ရခဲ့သည်။ ၁၈၁၃ ခုနှစ်တွင် ဘုရင့်စာဆိုတော်အဖြစ်ဖြင့် အစိုးရက ခန့်ထားလေသည်၊ ထင်ရှားသော စာဆိုကြီးများဖြစ်သည့် ဝပ်ဇဝပ်၊ ကိုးလရစ်တို့နှင့် အထူးရင်းနှီးသူဖြစ်၏။ ၁၈၄၃ ခုမတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်လေသည်။

## ကိုးကား
ဆောက်သမ္ပတန်မြို့

## ဆောက်သမ္ပတန်မြို့ 
ဆောက်သမ္ပတန်မြို့သည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၏ တတိယဆိပ်ကမ်းမြို့ကြီးဖြစ်၍၊ လန်ဒန်မြို့၏ အနောက်တောင်ဘက် ၇၉ 
မိုင်ကွာတွင်ရှိသည်။ ယင်းသည် ဟမ္ပရှိုင်ယာနယ်၊ အစ်ချင်မြစ် 
နှင့် တက်မြစ်အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ခေတ်မီ၍ ကြီးကျယ် 
သော သင်္ဘောကျင်းများ ရှိပြီးလျှင်၊ အမေရိကတိုက်၊ ကနေဒါ 
နိုင်ငံ၊ အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစု၊ ဗရာဇီးနိုင်ငံနှင့် တောင်အာဖရိ 
ကတိုက်များသို့သွားသော ပင်လယ်ကူးသင်္ဘောကြီးများနှင့်ကုန် 
သင်္ဘောများဝင်ရာ ဆိပ်ကမ်းဖြစ်သည်။ ယင်းဆိပ်ကမ်းမှာလူ 
တို့မပြုပြင်ဘဲ သဘာဝအတိုင်းဖြစ်နေသည့်ဆိပ်ကမ်းဖြစ်၍၊ 
လေမိုးလုံခြုံပြီးလျှင် အလွန်ကျယ်ဝန်းသောသင်္ဘောကျင်းကြီး 
များတည်ရှိသည်။ ၁၉၃၃ ခုနှစ်တွင်ကမ္ဘာပေါ်၌အကြီးဆုံးဖြစ် 
သော သင်္ဘောကျင်းကြီးတစ်ခုကိုပဉ္စမဂျော့ဘုရင်ကိုယ်တိုင် 
ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

လူဦးရေ ၁၇ဝဝဝဝ ကျော်ရှိ၍ တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးလျက်ရှိ 
သော အလုပ်အကိုင်များမှာ သင်္ဘောတည်ဆောက်ခြင်း၊ 
လေယာဉ်ပျံတည်တောက်ခြင်း၊ ရွက်သင်္ဘောကလေးများ၊ 
အင်ဂျင်စက်များ ပြုလုပ်ခြင်း စသည်တို့ဖြစ်သည်။
## ကိုးကား
ထရန်စဖော်မာ စက်ရုပ်များ (ရုပ်ရှင်)

**ထရန်စဖော်မာ စက်ရုပ်များ** (Transformers) သည် ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ရုံတင်သည့် အမေရိကန် စိတ်ကူးယဉ် သိပ္ပံခေတ်လွန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား တစ်ကားဖြစ်သည်။ ဂျပန်မှထုတ်လုပ်သည့် ပုံစံပြောင်းနိုင်သော ကစားစရာ ထရန်စဖော်မာ စက်ရုပ်များကို အခြေခံထားသည့် ဇာတ်လမ်းဖြစ်ပြီး ဒါရိုက်တာ မိုက်ကယ် ဘေး (Michael Bay) က ရိုက်ကူးကာ အမှုဆောင် ထုတ်လုပ်သူမှာ နာမည်ကျော် ဒါရိုက်တာ စတီဗင် စဖီးဘဂ် (Steven Spielberg) ဖြစ်သည်။ 

ထရန်စဖော်မာ ဇာတ်ကားတွဲများမှာ စီးပွားရေးအရ အောင်မြင်သည့် ဇာတ်ကားများဖြစ်သည်။ ဒုတိယတွဲဖြစ်သည့် ထရန်စဖော်မာ စက်ရုပ်များ - အရှုံးသမား၏ ကလဲ့စား ကို ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် လည်းကောင်း၊ တတိယနှင့် နောက်ဆုံးတွဲဖြစ်သည့် ထရန်စဖော်မာ စက်ရုပ်များ - မဟူရာလမင်း ကို ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း အသီးသီး ဖြန့်ချိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
မွန်တီနီဂရိုးနိုင်ငံ

**မွန်တီနီဂရိုးနိုင်ငံ**သည် ဥရောပ အရှေ့တောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ အနောက်တောင်ဘက်တွင် အေဒရီယေးတစ် ပင်လယ်ဖြင့် ထိစပ်လျက် ရှိပြီး အနောက်ဘက်တွင် ခရိုအေးရှားနိုင်ငံ၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် ဘော့စနီးယားနှင့် ဟာဇီဂိုးဗီးနားနိုင်ငံ၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ဆားဘီးယားနိုင်ငံ၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် အယ်လ်ဘေးနီးယားနိုင်ငံ တို့ဖြင့် ထိစပ်လျက် ရှိသည်။ မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့မှာ ပေါ့ဒ်ဂိုရစ်ဆာမြို့ ဖြစ်သည်။

ကဏ္ဍ:မြေထဲပင်လယ်သမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ
မိုဇမ်ဘစ်နိုင်ငံ

**မိုဇမ်ဘစ်နိုင်ငံ**၏ တရားဝင်အမည်မှာ မိုဇမ်ဘစ် သမ္မတနိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး အာဖရိက အရှေ့တောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်တွင် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ၊ မြောက်ဘက်တွန် တန်ဇန်းနီးယားနိုင်ငံ၊ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် မာလဝီနိုင်ငံ နှင့် ဇမ်ဘီယာနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘက်တွင် ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံ၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် ဆွာဇီလန်နိုင်ငံ နှင့် တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ တို့က ဝန်းရံလျက် ရှိသည်။ မြို့တော်မှာ မာပူတိုမြို့ဖြစ်ပြီး ယခင်က လောရန်ကို မာကွက်စ် ဟု ခေါ်ကြသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မိုဇမ်ဘစ်နိုင်ငံ
ကဏ္ဍ:ဖွံ့ဖြိုးမှုအနိမ့်ဆုံး နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:အာဖရိကတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:ဓနသဟာယအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:အာဖရိကသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ
ဟနွိုင်းမြို့

ဟနွိုင်းမြို့(ဗီယက်နမ်ဘာသာစကား - Hà Nội)သည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ မြို့တော်နှင့် ဒုတိယအကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ် စာရင်းအရ လူဦးရေ ၆.၅ သန်း နေထိုင်လျက် ရှိသည်။ ၁၀၁၀ ခုနှစ်မှ ၁၈၀၂ ခုနှစ် အထိ ၎င်းသည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံရေး အတွက် အချက်အချာကျရာ နေရာဖြစ်ခဲ့သည်။ ငုယင်မင်းဆက် ဟျူမင်းလက်ထက်တွင် ဟနွိုင်း၏ ထည်ဝါမှုတို့ မှေးမှိန်သွားခဲ့သည်။ ၁၉၀၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၅၄ အထိ ပြင်သစ်အင်ဒိုချိုင်းနား၏ မြို့တော်ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၄ မှ ၁၉၇၆ အထိ မြောက်ဗီယက်နမ်၏ မြို့တော်ဖြစ်ခဲ့သည်။

## ဟနွိုင်းမြို့
ဟနွိုင်းမြို့သည်ယခင်က ပြင်သစ် အင်ဒိုချိုင်းနားပြည်၏ မြို့တော်ဖြစ်ခဲ့၍ ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ပြုလုပ်သော တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေး 
သဘောတူညီချက်အရ ကွန်မျူနစ်ဗီယက်မင်းအစိုးရ အုပ်ချုပ်သော မြောက်ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ မြို့တော် ဖြစ်လာသည်။ ထိုမြို့သည်မြစ်နီမြစ်ဝမှ အတွင်းဘက် မိုင် ၉ဝ ခန့်အကွာ မြစ်၏လက်ယာဘက် ကမ်းပေါ်တွင်တည်ရှိသည်။ 
မြစ်တွင်းသွား သင်္ဘောငယ်များသည် ဟနွိုင်းမြို့နှင့် ဟိုင်ဖုံမြို့ အကြား သွားလာခုတ်မောင်းလျက်ရှိကြသည်။ ဟနွိုင်းမြို့သည် 
ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးတွင် အရေးကြီးသော ဗဟိုဌာန ဖြစ်သဖြင့် ဟိုင်ဖုံမြို့နှင့်လည်းကောင်း၊ တရုတ်နိုင်ငံ၏အနောက်တောင်ဘက်ရှိ ကွန်မင်းမြို့နှင့်လည်းကောင်း၊ မီးရထားလမ်းများဖြင့် ဆက်သွယ်ထားလေသည်။ ဟနွိုင်း 
မြို့မှတင်ပို့သော ကုန်များတွင် ဆန်၊ ပိုးခြည်ထိုးများနှင့် မီးခြစ်များ ပါဝင်သည်။ ပြင်သစ်နယ်ချဲ့သမားများက ဟနွိုင်းမြို့ရှိ 
လမ်းများချဲ့ထွင်ထားကြရုံမက အဆောက်အအုံ သစ်များကိုလည်း ဆောက်လုပ်ထား ကြလေသည်။
၁၉၆၉ ခုနှစ် ခန့်မှန်းသန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟနွိုင်းမြို့၏လူဦးရေမှာ ၈ဝဝဝဝဝ ခန့်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
Mac OS X Lion

**Mac OS X Lion** သည် အက်ပဲကုမ္ပဏီ၏ ၈ ခုမြောက်သော စက်မောင်းနှင်စနစ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ပန်းသီးကုမ္ပဏီထုတ် ဆာဗာကွန်ပျူတာများ၊ လက်ဆွဲကွန်ပျူတာများ၊ စားပွဲတင် ကွန်ပျူတာများအား မောင်းနှင်ရန်အတွက်ထုတ်လုပ်ထားပြီး ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၀ ၇က်နေ့တွင် တရားဝင်ဖြန့်ချိခဲ့သည်။

## ကျမ်းကိုး
မောရစ်ရှနိုင်ငံ

**မောရစ်ရှနိုင်ငံ**၏ တရားဝင်အမည်မှာ မောရစ်ရှ သမ္မတနိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး အာဖရိကတိုက်၏ အရှေ့တောင်ဘက် ကမ်းရိုးတန်း အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ အနောက်တောင်ပိုင်း တွင် တည်ရှိသော ကျွန်းနိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ မဒါဂတ်စကားနိုင်ငံ ၏ အရှေ့ဘက် ကီလိုမီတာ ၉၀၀ (၅၆၀မိုင်) ခန့် အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ မောရစ်ရှနိုင်ငံတွင် မောရစ်ရှ ကျွန်းသာလျှင် မကဘဲ ကာဂါဒိုကျွန်း၊ ကာရာဂျိုကျွန်း၊ ရိုးဒရစ်ဂျ်ကျွန်း နှင့် အာဂါလီဂါကျွန်းတို့လည်း ပါဝင်သည်။ မောရစ်ရှ ကျွန်းသည် မက်စ်ကာရင်း ကျွန်းများ၏ တစိတ်တဒေသဖြစ်ပြီး ပြင်သစ် ယေညွန်ကျွန်း (réunion) သည် အနောက်တောင်ဘက် ၂၀၀ ကီလိုမီတာ (၁၂၀မိုင်) အကွာနှင့် ရိုးဒရစ်ဂျ်ကျွန်းသည် အရှေ့မြောက်ဘက် ၅၇၀ ကီလိုမီတာ (၃၅၀မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိကြသည်။ မောရစ်ရှနိုင်ငံ၏ ဧရိယာမှာ ၂၀၄၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ ဖြစ်ပြီး မြို့တော်မှာ လူဝီဆိပ်ကမ်းမြို့ ဖြစ်သည်။

## မှတ်ချက်များ 
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မောရစ်ရှနိုင်ငံ
ကဏ္ဍ:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:အာဖရိကတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:ဓနသဟာယအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:ကျွန်းနိုင်ငံများ
စစ်တောင်း

စစ်တောင်း ဆိုသည်မှာ

*စစ်တောင်းမြို့ - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်ခရိုင်
*စစ်တောင်းမြို့ဟောင်း
*စစ်တောင်းမြစ်
*စစ်တောင်း စက္ကူစက်

ကို ဆိုလိုပါသည်။
ဗင်းနစ်မြို့

ဗင်းနစ်မြို့သည် အီတလီနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းတွင် ရှိသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ အလှအပများ၊ ဗိသုကာလက်ရာများနှင့် အနုပညာ လက်ရာများကြောင့် ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။ ဗီနက်တို ဒေသ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။
ဖနွမ်းပင်မြို့

ဖနွမ်းပင်မြို့သည် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ ၏ မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ မဲခေါင်မြစ်ကမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ ပြင်သစ်တို့၏ ကိုလိုနီနယ် အဖြစ် ရှိနေစဉ်ကတည်းက မြို့တော်အဖြစ် ရှိနေခဲ့သည်။ ဆီယမ်ရိမြို့၊ ဆီယက်နွတ်ဗေးလ် တို့နှင့် အတူ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်လုပ်ငန်းတွင် ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။

## ကိုးကား
ဒူဘိုင်းမြို့

**ဒူဘိုင်း** (/duːˈbaɪ/ doo-BY; အာရဗီ- دبي) သည် အာရပ်စော်ဘွားများ ပြည်ထောင်စု (ယူအေအီး) တွင် လူဦးရေအများဆုံးမြို့ဖြစ်သည်။ တံငါရွာငယ်လေးအဖြစ် ၁၈ ရာစုတွင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး မြို့တော်သည် ခရီးသွားလုပ်ငန်းနှင့် ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်မှုကို အဓိကထားကာ ၂၁ ရာစုအစောပိုင်းတွင် လျင်မြန်စွာ ကြီးထွားလာခဲ့သည်။ ဒူဘိုင်းသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကျော်ကြားဆုံး ခရီးသွားနေရာများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ဒူဘိုင်း၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လူနေမှုပုံစံနှင့် ဒေသဆိုင်ရာ ယဉ်ကျေးမှုများ ရောနှောကာ မြို့တော်၏ ကမ္ဘာ့ဒုတိယ ကြယ်ငါးပွင့်ဟိုတယ်များ နှင့် ကမ္ဘာ့အမြင့်ဆုံး အဆောက်အဦးဖြစ်သည့် Burj Khalifa တို့ကို အသိအမှတ်ပြုနိုင်ပါသည်။ လာမည့် ပြိုင်ဆိုင်မှု နှင့် အခြားအကြောင်းများကြောင့်၊ ထိုခေါင်းစဉ်ကို ထိန်းသိမ်းထားရန် ပိုမိုမြင့်မားသော Creek Tower ကို တည်ဆောက်နေပါသည်။

ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ ကမ်းရိုးတန်းရှိ အာရေဗျကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်ခြမ်းတွင် တည်ရှိပြီး ဒူဘိုင်းသည် အနောက်အာရှ၏ စီးပွားရေးအချက်အချာကျသော နေရာဖြစ်လာရန် ရည်မှန်းထားသည်။ ၎င်းသည် ခရီးသည်များနှင့် ကုန်တင်ကုန်ချများအတွက် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဗဟိုချက်တစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။ ရေနံမှရရှိသောဝင်ငွေသည် အဓိကကုန်သွယ်မှုအချက်အချာဖြစ်နေပြီဖြစ်သည့် မြို့၏ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို အရှိန်မြှင့်ပေးခဲ့သည်။ ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းကတည်းက ဒေသတွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာကုန်သွယ်မှုအတွက် အချက်အချာဖြစ်သည့် ဒူဘိုင်း၏စီးပွားရေးသည် ကုန်သွယ်မှု၊ ခရီးသွားလုပ်ငန်း၊ လေကြောင်း၊ အိမ်ခြံမြေနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ဆောင်မှုများမှ ဝင်ငွေများအပေါ် မှီခိုနေပါသည်။ ရေနံထုတ်လုပ်မှုသည် ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ယူအေအီး၏ GDP ၏ ၁ ရာခိုင်နှုန်းအောက်သာ ပါဝင်ခဲ့သည်။

## ရင်းမြစ်ဗေဒ 
"ဒူဘိုင်း" ဟူသော စကားလုံး၏ မူလအစနှင့် ပတ်သက်၍ သီအိုရီများစွာကို အဆိုပြုထားသည်။ သီအိုရီတစ်ခုက Ba တွင် souq ဖြစ်ခဲ့ဖူးသော စကားလုံးကို အကြံပြုထားသည်။ အာရဗီစကားပုံတစ်ခုက "Daba Dubai" (Arabic: دبا دبي) က "သူတို့က ပိုက်ဆံအများကြီးနဲ့ ရောက်လာတယ်။" daba (အာရဗီ- دبا) (ယဒ်ု (အာရဘစ်- يدب) ဟူသော စကားလုံး၏ အတိတ်ကာလ ဆင်းသက်လာခြင်း)၊ ဒူဘိုင်းချောင်း၏ ကုန်းတွင်းပိုင်းစီးဆင်းမှု နှေးကွေးခြင်းကို ရည်ညွှန်းသည်။ ကဗျာဆရာနှင့် ပညာရှင် Ahmad Mohammad Obaid က ၎င်းကို တူညီသော စကားလုံးအဖြစ် ခြေရာခံထားသော်လည်း မအခြေချမီ ဧရိယာတွင် ကျိုင်းကောင်များ ပေါများခြင်းကြောင့် "ကျိုင်းကောင်" (Arabic: جراد) ၏ အခြားအဓိပ္ပါယ်ကို ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။

## ဥတုရာသီ 
ဒူဘိုင်းတွင် ပူပြင်းသော ကန္တာရရာသီဥတု (Köppen BWh) ရှိသည်။ ဒူဘိုင်းရှိ နွေရာသီသည် အလွန်ပူပြင်းသည်၊ ကြာရှည်သည်၊ လေထန်ပြီး စိုစွတ်နေကာ ပျမ်းမျှအားဖြင့် ၄၀°C (၁၀၄°F) ဝန်းကျင်နှင့် ဩဂုတ်လတွင် 30°C (86°F) ဝန်းကျင်တွင် ညတွင်းချင်းနိမ့်ကျသည်။ နေ့ရက်အများစုသည် တစ်နှစ်ပတ်လုံး နေသာသည်။ ဆောင်းရာသီသည် အေးမြသော်လည်း ပူနွေးသော်လည်း ပျမ်းမျှအားဖြင့် 24°C (75°F) နှင့် ဇန်နဝါရီလတွင် ညတွင်းချင်းအနိမ့်ဆုံး 14°C (57°F) ရှိသည့် အအေးဆုံးလဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း တစ်နှစ်လျှင် 110.7 မီလီမီတာ (4.36 လက်မ) အထိ စုပြုံရွာသွန်းမှုနှင့်အတူ ပြီးခဲ့သည့် ဆယ်စုနှစ်အနည်းငယ်အတွင်း မိုးရွာသွန်းမှု တိုးလာခဲ့သည်။[66] ဒူဘိုင်းနွေရာသီသည် အလွန်မြင့်မားသော စိုထိုင်းဆအဆင့်အတွက် လူသိများပြီး နွေရာသီတွင် အထူးမြင့်မားသော နှင်းကျသောနေရာများရှိ လူများစွာအတွက် လွန်စွာ စိတ်မသက်မသာဖြစ်စေနိုင်သည်။ အပူအညွှန်းကိန်းတန်ဖိုးများသည် နွေရာသီ၏အမြင့်တွင် 60°C (140°F) အထက်သို့ရောက်ရှိနိုင်ပါသည်။[67] ဒူဘိုင်းတွင် အမြင့်ဆုံးစံချိန်တင် အပူချိန်မှာ 48.8°C (119.8°F) ဖြစ်သည်။

## လေဆိပ်
*ဒူဘိုင်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်