open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ဝိဇ္ဇာဘွဲ့

**ဝိဇ္ဇာဘွဲ့** () ဆိုသည်မှာ တက္ကသိုလ်တစ်ခု၏ အသိပညာနှင့်သက်ဆိုင်သော ဘာသာရပ်များဖြစ်သည့် စာပေ၊ ဂီတ၊ အက စသော အနုပညာနှင့်သက်ဆိုင်သော ဘာသာရပ်များ၊ လူမှုဘာသာရပ်များ၊ ဘာသာစကားများ၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ လူမှုရေးသိပ္ပံ စသော ဘာသာရပ်များအတွက် သင်ယူခဲ့ကြသောသူများအား ချီးမြှင့်သည့် ဘွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ဝိဇ္ဇာ၊ သိပ္ပံဘွဲ့များသည် အခြေခံပညာရေးပြီးနောက် ပထမဆုံးရရှိနိုင်သော ဘွဲ့များ ဟူ၍ဆိုနိုင်သည်။ နိုင်ငံ၊ တက္ကသိုလ်အပေါ်မူတည်၍ ဤဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရရှိရန် သုံးနှစ် (သို့) လေးနှစ်ကြာမြင့်နိုင်ပေသည်။

အတိုကောက်စကားလုံးဖြင့် BA သို့ AB ဟူ၍ သုံးစွဲလေ့ရှိပြီး မြန်မာနိုင်ငံ အဆင့်မြင့်ပညာရေးစနစ်တွင် BA ဆိုသော စကားလုံးကို သုံးစွဲကြ၏ ။ 

ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ သည် *ဝိဇ္ဇာ*နှင့် *ဘွဲ့* တို့ကို ပေါင်းစပ်ထား၍ ဤ၌ *ဝိဇ္ဇာ* ဆိုသည်မှာ "အသိပညာနှင့်သက်ဆိုင်သော ဘာသာရပ်" ဟူ၍ အနက်ရရှိကာ *ဘွဲ့* ဟူသည်မှာ "သတ်မှတ်ထားသော တက္ကသိုလ်ပညာရည်အဆင့် တစ်ခုခုကို အောင်မြင်သူအား ချီးမြှင့်သော အမည် အရည်" ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထား၏ ။ တစ်ဖက်တွင် အင်္ဂလိပ်စကားလုံးဖြစ်သော *Bachelor of Arts* မှ bachelor သည် "baccalārius ၊ baccalāris" လက်တင်ဝေါဟာရ၊ ထိုမှတဆင့် အန်ဂလို-ပြင်သစ်ဝေါဟာရဖြစ်ပေါ်လာပြီး ယင်းမှနေ၍ အလယ်ခေတ်အင်္ဂလိပ်စကားလုံး *bacheler* မှ ဆင်းသက်လာပေသည်။ အင်္ဂလိပ်စကားတွင် "Bachelor of Arts" ဟုဆိုရာ၌ ဘွဲ့တစ်ခုတည်းကိုသာမက ဘွဲ့ပိုင်ဆိုင်သည့် လူပုဂ္ဂိုလ်ကိုပါ ရည်ညွှန်းနိုင်ပေသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပညာရေး
မဟေသီမဂ္ဂဇင်း

**မဟေသီမဂ္ဂဇင်း**ကို အမျိုးသားစာပေဆုရ စာရေးဆရာ မှူးသမိန် ခေါ် တော်လှန်ရေးကောင်စီဝင် ဗိုလ်မှူးကြီးစောမြင့် (ငြိမ်း) က ၁၉၈၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ တွင် စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ မှူးသမိန်က အယ်ဒီတာချုပ် အဖြစ် စတင်ထုတ်ဝေသည်မှ ၎င်းကွယ်လွန်သည်အထိ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် သမီးဖြစ်သူ ဒေါက်တာယုဇနစောမြင့် (ယုယ (ဆေး ၁)) က အယ်ဒီတာချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။

## တာဝန်ခံအယ်ဒီတာများ
# ဦးခင်မောင်မြင့်
# ဦးခင်မောင်ညွန့်
# ဦးဝင်းသူရ

## အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများ
# ဗိုလ်မှူးကြီး (ငြိမ်း) သီဟသူရ စိုးသိန်း

## လူသိများသော ဝတ္ထု ဆောင်းပါးများ
### ဝင်းဝင်းလတ်၏ အချစ်၏နောက်ဆက်တွဲစာမျက်နှာ
မဟေသီမဂ္ဂဇင်းတွင် ၁၉၉၆ ခုနှစ် ဧပြီလမှ ၁၉၉၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လအထိ စာရေးဆရာမ ဝင်းဝင်းလတ် ရေးသားခဲ့သော *အချစ်၏နောက်ဆက်တွဲစာမျက်နှာ* အခန်းဆက်ဝတ္ထုရှည်ကို ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် လုံးချင်းဝတ္ထုရှည်အဖြစ် ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး အမျိုးသားစာပေဆု (ဝတ္ထုရှည်) ရရှိခဲ့သည်။

### ပတ္တမြားခင်၏ ကင်မရာကိုင်ခဲ့ရ ကျွန်မဘဝ
စာရေးဆရာမကြီး ပတ္တမြားခင်၏ *ကင်မရာကိုင်ခဲ့ရ ကျွန်မဘဝ* အခန်းဆက်ဆောင်းပါးသည်လည်း လူအများစောင့်မျှော်ဖတ်ရှုခဲ့ကြသည်။

### ဟိန်းလတ်၏ အင်တာဗျူးများ
မဟေသီမဂ္ဂဇင်းတွင် စာရေးဆရာ ဟိန်းလတ်၏ ၁၂ နှစ်ကြာ ပြုလုပ်ခဲ့သော အင်တာဗျူးများမှာ ထင်ရှားသည်။

### စိန်ခင်မောင်ရီ၏ ရုပ်ရှင်ဝေဖန်ရေးများ
စိန်ခင်မောင်ရီသည် ကွယ်လွန်ချိန်အထိ မဟေသီမဂ္ဂဇင်းတွင် ရုပ်ရှင်ဝေဖန်ရေးဆောင်းပါးများကို ပင်တိုင်ရေးသားခဲ့သည်။

### ကိုစောနု၏ ဂီတဝေဖန်ရေးများ
ကိုစောနု၏ ဂီတဝေဖန်ရေးဆောင်းပါးများသည် ထိုခေတ်က အလွန်ပွဲဆူစေသော ဆောင်းပါးများဖြစ်ပြီး အဆိုတော် ထူးအိမ်သင်က ၎င်းအပေါ်ဝေဖန်သည့် ကိုစောနု၏ ဆောင်းပါးများကို မဟေသီမဂ္ဂဇင်းတွင်ပင် ပြန်လှန်ဝေဖန်ခဲ့ဖူးသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ မဂ္ဂဇင်းများ
ဖူးခက်ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီး

**ဖူးခက်ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီး** သည် ထိုင်တော်မူ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူ ဖြစ်ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဖူးခက်မြို့တွင် တည်ရှိသည်။ တရားဝင်အမည်မှာ Phra Phutta Ming Mongkol Akenakiri (Thai: พระพุทธมิ่งมงคลเอกนาคคีรี; RTGS: phra phuttha ming mongkhon eknakhakhiri) ဖြစ်ပြီး အတိုကောက်အားဖြင့် Ming Mongkol Buddha ဟု ခေါ်ကြသည်။ Chalong အနီးရှိ Nakkerd တောင်ကုန်းထိပ်တွင် ရုပ်ပွားတော်ကို ၂၀၀၄ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ တည်ထားခဲ့သည်။ အောက်ခြေအား ချဲ့ခြင်းကို ၂၀၁၅ ခုနှစ်အထိ လုပ်ဆောင်ခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် စေတီတော်တည်ဆောက်ရေး၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် ပြီးစီးခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။ ဤရုပ်ပွားတော်သည် Great Buddha of Thailand နှင့် Luangpho Yai စသည့် စေတီပုထိုးများ ပြီးပါက ထိုင်းနိုင်ငံတွင် တတိယမြောက် အရှည်ဆုံးရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။

ရုပ်ပွားတော်သည် ထိုင်တော်မူနေဟန် ဖြစ်ပြီး ၄၅ မီတာ (၁၄၈ ပေ) မြင့်ကာ ၂၅.၄၅ မီတာ (၈၃.၅ ပေ) ကျယ်သည်။ ကွန်ကရစ်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး အပြင်ဘက်မှ မြန်မာ့စကျင်ကျောက်ဖြင့် ကာရံထားသည်။ Wat Kitthi Sankaram temple (Wat Kata) ကျောင်းတော်၏ အဓိဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီးဖြစ်သည်။ ရုပ်ပွားတော်သည် Ao Chalong ပင်လယ်အော်ကို မျက်နှာချင်းဆိုင်နေဟန် တည်ရှိသည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဂိုဏ်းချုပ်ဘုန်းတော်ကြီး Somdet Phra Yanasangwonက ရုပ်ပွားတော်ကြီးအား “ဖူးခက်၏ ဗုဒ္ဓရတနာ”  ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။ ရုပ်ပွာတော်ကို ထိုင်းတော်ဝင်သစ်တောရေးရာဌာန၏ ထောက်ခံမှုဖြင့် နိုင်ငံတော်က ထိန်းသိမ်းထားသည့် တောနေရာတွင် တရားဝင် တည်ဆောက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ရုပ်ပွားတော်၏ တရားဝင်အမည်သည် Phra Phutta Ming Mongkol Akenakakiri (Thai: พระพุทธมิ่งมงคลเอกนาคคีรี) ဖြစ်သည်။ အဓိပ္ပာယ်မှာ - 
*Phra Phutta (พระพุทธ-) =ဗုဒ္ဓ
*Ming Mongkol (มิ่งมงคล) = မြင့်မြတ်သော
*Ake (เอก) = ထိပ်ဖျားမှ
*Nakakiri (นาคคีรี) = နခတောင်(ရုပ်ပွားတော်တည်ရှိရာနေရာဖြစ်သည့် Nakkerd တောင်ကုန်းကို ရည်ညွှန်းသည်).
အပြည့်အစုံအားဖြင့် နဂ (Nakkerd Hill) တောင်ကုန်းထိပ်ဖျားရှိ မြင့်မြတ်သည့် ဗုဒ္ဓ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ စေတီပုထိုးများ
လွန်ဖောယိုင်

**လွန်ဖောယိုင်** (),  **Phra Phutta Rattana Mongkhol Maha Munee** ဟုလည်း သိကြ(; ) နှင့်  Roi Et ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီး သည် ထိုင်းနိုင်ငံတွင် စတုတ္ထမြောက် အမြင့်ဆုံးရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ 

Roi Et စီရင်စုရှိ Wat Bhurapha Phiram ကျောင်းတော်တွင် တည်ရှိသည်။ ရုပ်ပွားတော်၏ အမြင့်သည် ၅၉.၂ မီတာ (၆၇.၅၅ မီတာ, အောက်ခြေပါ အပါအဝင်) ဖြစ်သည်။  တည်ဆောက်မှုသည် ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။ ကွန်ကရစ်ဖြင့် တည်ဆောက်ထားပြီး အပြင်ဘက်တွင် အလှဆင်ကာရံထားသည်။

ရုပ်ပွားတော်ကြီး ဂေါတမဗုဒ္ဓရပ်တော်မူနေဟန် ဖြစ်သည်။ (ลือนามพระใหญ่), Leu nam phra yai ဟူသည့် စကားဖြင့် စီရင်စုနယ်၏ အမှတ်အသားနေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ Leu nam phra yai  ၏ အဓိပ္ပါယ်မှာ “ဧရာမဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီးကြောင့် ကျော်ကြားသည်”  ဟု ဖြစ်သည်။ ရုပ်ပွားတော်ကြီးကို Wat Bhurapha Piram ကျောင်းတော်၏ ငါးဦးမြောက်ကျောင်းထိုင်ဆရာတော် Phra Ratcha Preechayana Munee ၏ မိန့်ကြားမှုဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ရုပ်ပွားတော်ကြီးကို တည်ဆောက်ရာတွင် ခန့်မှန်းခြေ ဘတ် ၇၀၀၀၀၀၀ ကုန်ကျခဲ့ကာ အချိန် ၈ နှစ်ကြာမြင့်ခဲ့သည်။

ပန်းပုဆရာသည် ဒေသခံပန်းပုဆရာဖြစ်မည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။ ရုပ်ပွားတော်တစ်ခုလုံးကို ကြည့်ပါက ပုံမှန် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များကဲ့သို့မဟုတ်ဘဲ  “အချိးအစားမကျ” ဟု ဝေဖန်ကြသည်။ ဤသည်မှာလည်း ပန်းပုဆရာ၏ အပြင်ပန်းအလှထက် နက်ရှိုင်းသည့် ယုံကြည်မှုအပေါ် အာရုံစိုက်မှုကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။

ရုပ်ပွားတော်ကြီး၏ အရပ်သုံးအမည်မှာ Luangpho Yai (หลวงพ่อใหญ่) “ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီး” ဖြစ်သည်။ တရားဝင်အမည်မှာ Phra Phuttha Rattana Mongkhol Maha Munee (พระพุทธรัตนมงคลมหามุนี) ဖြစ်သည်။ အဓိပ္ပါယ်မှာ -
*Phra Phuttha (พระพุทธ-) = ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီး 
*Rattana (รัตน-) = အဖိုးထိုက်ခြင်း၊ အဖိုးတန်ရတနာ
*Mongkhol (มงคล) from Sanskrit मङ्गल (maṅgala) = အများသို့ ကောင်းခြင်းများ ယူဆောင်လာသည့်
*Maha Muni (มหามุนี) = ဂေါတမဗုဒ္ဓ

အတူတကွ အမည်အားဘာသာပြန်ဆိုပါက “ဂေါတမဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီး၊ အများပြည်သူသို့ ကောင်းခြင်းများ ယူဆောင်လာပေးသည့် အဖိုးတန်ရတနာတစ်ပါး” ဟု ဖြစ်သည်။

Luangpho Yai (หลวงพ่อใหญ่) ဆိုသည်မှာ မည်သည့် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကိုမျှ သီးသန့်ရည်ညွှန်းသည့်စကား မဟုတ်ဘဲ “ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီး” ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ ဤစကားကို ကြီးမားသည့် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီးများတွင်အသုံးပြုကြသည်။ Luangpho To (หลวงพ่อโต) ဟူသည့် စကားကိုလည်း အသုံးပြုကြပြီး အဓိပ္ပါယ်အတူတူပင် ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ စေတီပုထိုးများ
ဦးဘိုးသီးပိဋကတ်တိုက်

**ဦးဘိုးသီးပိဋကတ်တိုက်** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မွန်ပြည်နယ်၊ သထုံမြို့ တွင်ရှိ၍ အငြိမ်းစားဝန်ထောက် ဦးဘိုးသီးဆိုသူက ၎င်းထံတွင် စုဆောင်းထားရှိသော ပေ၊ ပရပိုဒ်၊ ပိဋကတ်တော်များဖြင့် **သာဓုဇနပါသာဓိက မဟာဓမ္မစေတီတော်တိုက်** အမည်ဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ သုဝဏ္ဏဘူမိ ပရိယတ္တိသာသနာဟိတအသင်းကြီး၏ စာမေးပွဲများသို့ ဝင်ရောက်ဖြေဆိုကြသော ရဟန်းသံဃာမျအတွက် အဆင်ပြေစေရန် ရည်ရွယ်၍ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ 

## တည်နေရာ 
သာဓုဇနပါသာဒိကဓမ္မစေတီတော်တိုက် (သို့မဟုတ်) ဦးဘိုးသီးပိဋကတ်တိုက်သည် သထုံမြို့ မြသပိတ်တောင်ခြေရှိ သဒ္ဓမ္မဇောတိကာရာမကျောင်းတိုက်ကြီးအတွင်း၌တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ စာကြည့်တိုက်များ
ကိုဘေး ဆိပ်ကမ်း မျှော်စင်

**ကိုဘေး ဆိပ်ကမ်း မျှော်စင်** သည်  ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ပြီးစီးခဲ့သည့် ကိုဘေး ဆိပ်ကမ်းမြို့၏ အထင်ကရ မျှော်စင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟျိုဂို စီရင်စုတွင် တည်ရှိသည်။ ပြန်လည် ပြုပြင်ရန် ၂ နှစ် ခွဲနီးပါး ပိတ်ထားခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ 

## သမိုင်းကြောင်း
၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက် ပြီးစီးခဲ့သည့် မျှော်စင်အား Nikken Sekkei ကုမ္ပဏီမှ ဒီဇိုင်းရေးဆွဲပေးထားသည်။ မျှော်စင် တခုလုံး၏ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုကို ၂၀၀၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် စတင်ခဲ့ပြီး ပြန်လည် ပြင်ဆင်မွမ်းမံမှုအတွက် ၂၀၁၀ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ပိတ်ထားခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ခုနှစ် မတ်လ ၁၉ ရက်​တွင် လှည့်လည်ကြည့်ရှု့သည့် အခန်းအား ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ပြန်လည်ဖွင်လှစ်ခဲ့သည့် ၂၀၁၀ခုနစ် ဧပြီ ၂၈ရက်တွင် အလင်းသက်ရောက်မှု ၄၀နှင့်အတူ LED မီးလုံးပေါင်း ခုနှစ်ထောင် တပ်ဆင်ပြီးစီးခဲ့သည်။

## ဗိသုကာဆိုင်ရာ အင်္ဂါရပ်များ
ဂျပန်ရိုးရာ ဗုံတစ်မျိုးဖြစ်သည့် ဆွတ်ဇုမိပုံစံ ဖော်ထားသည့်။ အမြင့် ၁၀၈ မီတာရှိသည့် မျှော်စင်သည် အလွှာရှစ်လွှာ ပါရှိသည်။ သံမဏိပိုက်ဖြင့် မှန်ကူကွက် ပုံဖော်ထားသည့် ပထမဆုံးမျှော်စင်ဖြစ်သည်။. ကမ်းစပ်သို့ ပြန်လာသည့် ရေယာဉ်များအား ကြိုဆိုသည့် သင်္ကေတအဖြစ် အနီရောင် သံမဏိပိုက်လုံး ၃၂ လုံးဖြင့် မျှော်စင်အား ပတ်ထားသည်။
 
မြေညီထပ်အတွက် ပထမထပ်သည် အဓိကအားဖြင့် စားသောက်ဆိုင်နှင့် အမှတ်တရ လက်ဆောင် ပစ္စည်းများကိုရောင်းချသည်။ အမှတ်တရ လက်ဆောင် ပစ္စည်းဆိုင်နှင့် ရှုခင်းကြည့်ခန်းသို့ သွားရောက်သည့် လက်မှတ်ရုံသည် ဒုတိယထပ်တွင်ရှိသည်။ တတိယထပ်တွင် ပြခန်းရှိသည်။
 
For the sightseeing layers, the first floor has aerial view from the viewing area as 75 m (246 ft 0.76 in) above the ground. Moreover, it is observatory floor with the second floor and the rest floors are sightseeing decks. တတိယထပ်တွင် တစ်ပတ်လည်လျှင် မိနစ် ၂၀ကြာသည့် ၃၆၀ ဒီဂရီ လှည့်ပတ်နိုင်သော ကော်ဖီဆိုင်ရှိသည်။ အိုဆာကာ ပင်လယ်အော်နှင့် Awajishima တို့အား စတုတ္ထထပ်မှ တွေ့မြင်နိုင်သည်။ Kansai အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်နှင့် Rokkō  တောင်အား ပဉ္စမ အထပ်မှ တွေ့မြင်နိုင်သည်။
 
## ကိုးကား
* ''Architects' Journal'', "Shuttleworth stunned by Vortex's 'clear similarity' to Kobe Tower", 8 July 2004
 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ
* (ဂျပန်ဘာသာဖြင့်)

ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မျှော်စင်များ
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အဆောက်အအုံများ
အာနာ ဖရန့်

**အာနာလိစ် မာရီး** "**အာနာ**" **ဖရန့်** () သည် ဂျူးသွေးပါသော ဂျာမန်-ဒတ်ချ် နေ့စဉ်မှတ်တမ်းရေးသူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဂျူးလူမျိုးများ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရခြင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့ရသောသူတစ်ဦးဖြစ်သော အာနာသည် အမျိုးသမီးငယ်တစ်ဦး၏ နေ့စဉ်မှတ်တမ်း (သို့) အာနာဖရန့်၏ နေ့စဉ်မှတ်တမ်း (The Diary of a Young Girl) ကို သူမသေဆုံးပြီးမောက် ထုတ်ဝေခဲ့ရာမှ ကျော်ကြားထင်ရှားလာသူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ မူရင်းစာအုပ်သည် ဒတ်ချ်ဘာသာဖြင့် Het Achterhuis ဖြစ်၍ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် Secret Annex (လျှို့ဝှက် ဖြည့်စွက်ပေါင်းစပ်ချက်) ဟူ၍ အနက်ရရှိသည်။ ယင်းစာအုပ်၌ သူမက ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကာလ ၁၉၄၂ မှ ၁၉၄၄ အတွင်း ဂျာမန်တို့ နယ်သာလန်ကို ကျူးကျော်သိမ်းပိုက်စဉ် သူမပုန်းအောင်းခဲ့ရသော နေစဉ်ဘဝအကြောင်းအရာများကို မှတ်တမ်းပြု ရေးသားထားသည်။ ကမ္ဘာ့လူသိအများဆုံးစာအုပ်များအနက် တစ်အုပ်ဖြစ်ကာ ပြဇာတ်၊ ရုပ်ရှင်အချို့တို့အတွက် အခြေပြုပုံဖော်တင်ဆက်ရာလည်း ဖြစ်ပေသည်။

ဂျာမနီနိုင်ငံ၊ ဖရန့်ဖာ့တ်မြို့တွင် ၁၉၂၉ ဇွန်လ၌ မွေးဖွားခဲ့၍ ဘဝသက်တမ်းတစ်လျှောက် အမ်စတာဒမ်မြို့ (သို့) ထိုမြို့အနီးတွင် နေထိုင်ခဲ့ကာ နာဇီများ ဂျာမနီတွင် အာဏာရရှိသည့်အချိန် အာနာ အသက်လေးနှစ်ခွဲအရွယ်၌ အမ်စတာဒမ်သို့ မိသားစုနှင့်အတူ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ကြသည်။ ဂျာမန်နိုင်ငံသားဖြစ်ခဲ့သော်လည်း ၁၉၄၁ တွင် နိုင်ငံသားအခွင့်အရေးဆုံးရှုံးခဲ့ရသောကြောင့် နိုင်ငံမဲ့အနေအထားသို့ ရောက်ရှိခဲ့ရသည်။ ၁၉၄၀ မေလ၌ ဖရန့်မိသားစုသည် ဂျာမန်တို့ နယ်သာလန်ကို သိမ်းပိုက်လိုက်သောအခါ အမ်စတာဒမ်တွင် ပိတ်မိနေခဲ့ကြသည်။ ၁၉၄၂ ဇူလိုင်၌ ဂျူးတို့အား နှိပ်စက်ညှင်းပမ်းမှုများ ပိုမိုများပြားလာသောကြောင့် ဖရန့်မိသားစုသည် အိမ်၌ အလုံပိတ်ထားသော အခန်းများ၌ ခိုဝင်ပုန်းအောင်းခဲ့ရသည်။ အဆောက်အဦး၏ စာအုပ်စဉ်၏ နောက်ဖက်အခန်းဖြစ်သည်။ ၁၉၄၄ ၌ ဖရန့်မိသားစုကို ဂက်စတာပို (ဂတ်ရှ်တားပို) တို့ ဖမ်းမိခဲ့ကြသည်အထိ ထို၌ ပုန်းခိုခဲ့ကြ၏ ။ ယင်းကာလအထိပင် အာနာသည် မွေးနေ့လက်ဆောင်အဖြစ်ရရှိခဲ့သော နေ့စဉ်မှတ်တမ်းစာအုပ် (ဒိုင်ယာရီ) ကို သိမ်းဆည်းထားပြီး နေ့စဉ်လိုလို စာများရေးသားခဲ့သည်။ အဖမ်းခံရပြီးနောက် ဖရန့်တို့ကို နာဇီစစ်အကျဉ်းစခန်းများသို့ ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။ အာနာနှင့်အမဖြစ်သူ မာဂေါ့ တို့နှစ်ဦးကို အောက်ရှ်ဗစ် (Auschwitz) အကျဉ်းစခန်းမှ ဘဲရာဂန် ဘဲလ်ဆန် အကျဉ်းစခန်း (Bergen-Belsen) သို့ ပြန်ပြောင်းပို့ဆောင်ခဲ့ကြ၏ ။ ထိုစခန်း၌ပင် လအနည်းငယ်အကြာ၌ ထိုနှစ်ဦးသေဆုံး (အူရောင်ငန်းဖျားရောဂါ ဖြင့်ဖြစ်နိုင်ချေရှိ) ခဲ့သည်။ မူလက ထိုနှစ်ဦးသေဆုံးခဲ့သည့်အချိန်မှာ မတ်လဖြစ်သည်ဟု နိုင်ငံတကာကြက်ခြေနီအဖွဲ့က ခန့်မှန်းခဲ့ကြသော်လည်း ၂၀၁၅ Anne Frank House မှ ညွှန်းဆိုသည်မှာ ထိုနှစ်ဦးသည် ဖေဖော်ဝါရီတွင် သေဆုံးခြင်းမှာ ပို၍ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည်။

ဖခင် အော်တို တစ်ဦးတည်းသာ အသက်ရှင်နိုင်ခဲ့ပြီး စစ်ကြီးပြီးသည့်နောက် အမ်စတာဒမ်သို့ ပြန်လာခဲ့၏ ။ ထို့နောက် အော်တို၏ အတွင်းရေးမှူး မစ်ပ် ဂစ် (Miep Gies) က အာနာ၏ ဒိုင်ယာရီစာအုပ်ကို ထိမ်းသိမ်းပေးထားခဲ့၍ မစ်ပ် ဂစ်၏ အားထုတ်မှုဖြင့်ပင် ၁၉၄၇ တွင် စာအုပ်အဖြစ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ မူရင်းဒတ်ချ်ဘာသာမှ ၁၉၅၂ တွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ ပြန်ဆိုခဲ့ပြီး အမည်မှာ *အမျိုးသမီးငယ်တစ်ဦး၏ နေ့စဉ်မှတ်တမ်း* ဖြစ်ကာ ထိုအချိန်မှစ၍ ယနေ့အထိ ဘာသာစကားပေါင်း (၇၀) ကျော်သို့ ပြန်ဆိုထားပြီးဖြစ်သည်။
## မှတ်စု
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၁၉၂၉ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:၁၉၄၅ ကွယ်လွန်သူများ
ကဏ္ဍ:ဂျာမန် အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ
နာဂိုယာ တီဗွီ မျှော်စင်

**နာဂိုယာ တီဗွီ မျှော်စင်** (名古屋テレビ塔, Nagoya Terebi-tō) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ အလယ်ပိုင်း၊ နာဂိုယာမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ရုပ်မြင်သံကြားဆိုင်ရာ မျှော်စင် တခုဖြစ်သည်။
 
## သမိုင်းကြောင်း
Hisaya Ōdori ပန်းခြံတွင်ရှိသည့် ၎င်းရှေးကျသည့် မျှော်စင်အား ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ပြီးစီးခဲ့သည်။ ၁၈၀ မီတာ အမြင့် ရှိပြီး မီတာ ၉၀ (the indoor Sky Deck) နှင့် ၁၀၀မီတာ (the outdoor Sky Balcony) အမြင့်တို့တွင် လေ့လာမှုဆိုင်ရာ ကုန်းပတ်ရှိသည်။ မီတာ သုံးဆယ် အမြင့်တွင် စားသောက်ဆိုင်တဆိုင်နှင့် ပြခန်းပါရှိသည်။ အပေါ်ထပ်တွင် ဘိုးလင်းပစ်သည့်ကွင်းပါရှိသည်။ ညအချိန်တွင် တောက်ပနေသည့် မီးများကြောင့်  **"Thunder Tower"** ဟု အမည်ပြောင် ရရှိထားသည်။
 
## ကျော်ကြားမှုများ
Mothra vs. Godzilla (၁၉၆၄) ရုပ်ရှင်တွင် မျှော်စင်အား ဆွဲနှုတ်သည့် ဇာတ်ဝင်ခန်းတွင်ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၂ ခုနှစ် တွင် ပြန်လည်ဆန်းသစ်ထားသည့် Mothra vs. Godzilla တွင်လည်း ဖျက်ဆီးခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သည် တစ်ခါတွင် မွန်းစတား Battra မှ အစိတ်စိတ်အမြွှာမြွှာ ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့သည်။
 
Seraph of the End အန်နီမဲ၏ အတွဲ (၂) အပိုင်း (၅)တွင်လည်းပါဝင်ခဲ့သည်။

## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* Official Website (ဂျပန်ဘာသာဖြင့်)
* 
 

ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မျှော်စင်များ
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အဆောက်အအုံများ
စူဠဝါ

**စူဠဝါ** (; Culavagga) သည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာရှိ ဝိနည်းငါးကျမ်းထဲမှ စတုတ္ထမြောက်ကျမ်းစာဖြစ်သည်။ ဝိနည်းပိဋကတ်ကို သင်္ဂါယနာတင်သောပုံစံဖြင့် *ဘိက္ခုဝိဘင်း*၊ *ဘိက္ခုနီဝိဘင်း*၊ မဟာဝဂ်၊ စူဠဝဂ်၊ ပရိဝါ ဟူ၍ ပိုင်းခြားပြီး ကျမ်းစာအနေဖြင့် ပါရာဇိကဏ်၊ ပါစိတ်၊ မဟာဝဂ်၊ စူဠဝဂ်၊ ပရိဝါ ဟူ၍ ပိုင်းခြားထားကြသည်။

စူဠဝဂ္ဂပါဠိတော် (သို့) စူဠဝဂ်ပါဠိတော်  (သို့) စူဠဝါကျမ်းစာတွင် သံဃကမ္မဟု သိရှိကြသော သံဃအဖွဲ့အစည်းနှင့်ပတ်သက်သော လုပ်ဆောင်ချက်များအတွက် ဝိနည်းဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းဥပဒေများကို ဖော်ပြထားလေသည်။ ဝဂ် (သို့) အပိုင်းအားဖြင့် ၁၂ ပိုင်းပါရှိသည်။

## ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားမှု
#ကမ္မက္ခန္ဓက
#ပရိဝါသိကက္ခန္ဓက
#သမုစ္စယက္ခန္ဓက
#သမထက္ခန္ဓက
#ခုဒ္ဒကဝတ္ထုက္ခန္ဓက
#သေနာသနက္ခန္ဓက
#သံဃဘေဒကက္ခန္ဓက
#ဝတ္တက္ခန္ဓက
#ပါတိမောက္ခဋ္ဌပနက္ခန္ဓက
#ဘိက္ခုနီက္ခန္ဓက
#ပဉ္စသတိကက္ခန္ဓက
#သတ္တသတိကက္ခန္ဓက တို့ဖြစ်ကြသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိနည်းပိဋကတ်
ပုဗ္ဗာရုံကျောင်း

**ပုဗ္ဗာရုံကျောင်း** (; pubbārāma )သည် ဝိသာခါ ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းခဲ့သည့် ကျောင်းတော်ဖြစ်ပြီး သာဝတ္ထိမြို့၏ အရှေ့ဘက်မျက်နှာ၌ တည်ရှိသည်။

## ကျောင်းဆောက်လုပ်လှူဒါန်းခြင်း
တစ်ခုသောနေ့တွင် ဝိသာခါသည် ကျွန်မဖြစ်သူနှင့်အတူ မြတ်စွာဘုရားရှိရာ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်သို့ တရားနာယူရန် သွားရောက်၏။ ကျောင်းတောသို့ သွားသည့်အခါတွင် ဝိသာခါသည် သူမ၏ မဟာလတာတန်ဆာကို ဆင်မြန်းသွား၏။ ကျောင်းတော်မုခ်ပေါက်ဝသို့ ရောက်သည့်အခါတွင် မဟာလတာတန်ဆာကို ချွတ်ကာ ဃနမဋ္ဌကတန်ဆာကို ဆင်မြန်း၏။ မဟာလတာတန်ဆာကို ကျွန်မအား သိမ်းဆည်းထားစေ၏။ ထို့နောက်တွင် မြတ်စွာဘုရားထံမှ တရားကို နာကြား၏။

တရားနာယူပြီးနောက်တွင် ဝိသာခါသည် သုပ္ပိယာဥပါသိကာမနှင့်အတူ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်ပရဝုဏ်အတွင်း လှည့်လည်ပြီးနောက် ကျောင်းပြင်သို့ ထွက်လာခဲ့သည်။ ထိုအခါကျမှ ကျွန်မက မဟာလတာတန်ဆာကို တရားဟောရာနေရာတွင် မေ့ကျန်နေခဲ့ကြောင်း သိရလေသည်။ ဝိသာခါသည် ကျွန်မဖြစ်သူအား ပြန်ယူရန် စေခိုင်းလိုက်၏။ အရှင်အာနန္ဒာသည် မဟာလတာတန်ဆာကို သိမ်းထားပြီးဖြစ်ပါက ပြန်၍ မယူခဲ့ရန်နှင့် အရှင်အာနန္ဒာအား လှူဒါန်းပြီးဖြစ်ကြောင်းကိုပါ လျှောက်ထားရန် ကျွန်မကို မှာကြားလိုက်လေသည်။

ကျောင်းတော်သို့ ရောက်သွားသောအခါတွင် အရှင်အာနန္ဒာသည် မဟာလတာတန်ဆာ သိမ်းဆည်းထားသည့်နေရာကို ကျွန်မအား ပြသ၏။ သို့ရာတွင် ဝိသာခါ မှာကြားသည့်အတိုင်း  လျှောက်ထားပြီး မဟာလတာတန်ဆာကို မယူဘဲ ပြန်ခဲ့သည်။ ကျွန်မသည် ဝိသာခါထံသို့ ရောက်ရှိလာ၏။ ထိုအခါ ဝိသာခါသည် "အသျှင်မြတ်တို့သည် မဟာလတာတန်ဆာကို ထိန်းသိမ်းရန် ပင်ပန်းကြပေလိမ့်မည်" ဟု ပြောကာ ကျွန်မအား သွား၍ ယူခိုင်းပြန်သည်။ ထို့နောက်တွင် ဝိသာခါသည် မဟာလတာတန်ဆာကို ကိုးကုဋေဖြင့် ရောင်းချ၏။ ဝယ်မည့်သူ  မရှိသဖြင့် မိမိပင် ပြန်၍ ဝယ်ယူ၏။ 

ဝိသာခါသည် ပစ္စည်းလေးပါးတို့တွင် အဘယ်ဖြင့် လှူဒါန်းရန် ရပါမည်နည်းဟု မြတ်စွာဘုရားအား မေးမြန်း၏။ မြတ်စွာဘုရား၏ မြို့၏ အရှေ့ဘက်မျက်နှာစာတွင် ကျောင်းဆောက်လုပ်လှူဒါန်းသင့်သည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။

မြတ်စွာဘုရား မိန့်တော်မူသည့်အတိုင်း သာဝတ္ထိမြို့၏ အရှေ့ဘက်မျက်နှာတွင် ပုဗ္ဗာရုံကျောင်းကို ဆောက်လုပ်လေသည်။ ကျောင်းမြေနေရာအတွက် ကိုးကုဋေ၊ ကျောင်းအတွက် ကိုးကုဋေ၊ ကျောင်းတွင် ပူဇော်ပွဲအတွက် ကိုးကုဋေ စုစုပေါင်း ၂၇ ကုဋေ ကုန်ကျ၏။ ကျောင်းသည် ဘုံနှစ်ဆင့်ရှိသည့် ပြာသာဒ်ကျောင်း ဖြစ်သည်။ အထက်ဘုံအဆင့်၌ တိုက်ခန်း ငါးရာ၊ အောက်ဘုံအဆင့်၌ တိုက်ခန်းငါးရာ စုစုပေါင်း  တိုက်ခန်း ၁၀၀၀ ပါဝင်၏။ ကျောင်းပရဝုဏ်သည် ရှစ်ပယ်ကျယ်ဝန်းသည်။ ဘုံနှစ်ဆင့်ကျောင်းပြာသာဒ်ကြီးကို ဝန်းရံကာ ပြာသာဒ်ငယ် ငါးရာ၊ ကျောင်းငယ် ငါးရာ၊ ဇရပ် ငါးရာတို့ကိုပါ  ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ပုဗ္ဗာရုံကျောင်းကို ဆောက်လုပ်ချိန်သည် ကိုးလ ကြာမြင့်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ အထွတ်အမြတ်နေရာများ
ကန်ချနပါလာဖားကျေးရွာ ဘိုဖလိုမြို့နယ်

**ကန်ချနပါလာဖားကျေးရွာ**()()သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ကန်ချနဘူရီခရိုင်၊ နောင်းကွန်းခရိုင်ခွဲ၊ ဘိုဖလိုမြို့နယ်တွင်ရှိ  ထူးမစံကျေးရွာနှင့် နောင်းကထွန်းကျေးရွာ နှစ်ရွာကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ကန်ချနပါလာဖားကျေးရွာနှင့် ထူးမစံကျေးရွာမှာခန့်မျှသာ ကွာဝေးပြီ နောင်းကထွန်းကျေးရွာနှင့်ခန့်မျှသာ ကွာဝေးသည်။ ယခင်ခေတ်ကာလတွင် မီးတောင်နေရာ ဖြစ်သည်ဟု ကန်ချနဘူရီသမိုင်းစာအုပ်မှ လေ့လာသိရှိရသည်။ ယနေ့ခေတ်ကာလအထိ ဘာမျှစိုက်ပျိုးမရ မိုးခေါင်း၊ ရေခေါင်းပြီ ကျောက်အရိုင်းပေါသော နေရာဒေသဖြစ်သည်။ ကန်ချနပါလာဖားကျေးရွာ ဒေသခံများ၏ အဓိကစီးပွားရေးလုပ်ငန်းမှာ ကောက်ညှင်းဝါးကျည်တောင့် ထုတ်လုပ်မှုဖြစ် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းပြုသည်။ 
 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ
ဟခတ ဆိပ်ကမ်း မျှော်စင်

**ဟခတ ဆိပ်ကမ်း မျှော်စင်**သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုအိုခ၊ ဟခတ-ခု ရှိ မျှော်စင်တခုဖြစ်သည်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ပြီးစီးခဲ့ပြီး အမြင့် ၁၀၃ မီတာ ရှိသည်။
 
## အကျဉ်းချုပ် 
လူသိများထင်ရှားသည့် ဗိသုကာ ပညာရှင် နာအိတို တာချူ (Naito Tachu) မှ ဒီဇိုင်းရေးဆွဲပေးထားသည်။ မီတာ ၇၀ အမြင့်တွင်ရှိသည့် လေ့လာသည့် အခန်းသို့ ဓာတ်လှေကားဖြင့် တက်ရောက်နိုင်သည်။ ထိုနေရာမှ ဖုခုအိုခမြို့၊ ဟခတ ပင်လယ်အော်နှင့် သင်္ဘောများ ဝင်ထွက်သွားလာနေသည်ကို ၃၆၀ ဒီဂရီဖြင့် မြင်ကွင်းကျယ် ကြည့်ရှုနိုင်သည်။ ဝင်ခွင့်မှာ အခမဲ့ဖြစ်ပြီး နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း လူပေါင်း နှစ်သိန်းလေးသောင်း ကျော် လာရောက်လည်ပတ်ကြသည်။ မျှော်စင်ဖွင့်ချိန်သည် မနက် ၁၀ နာရီမှ ည ၁၀အထိ (၉ နာရီ မိနစ် ၄၀အထိ)ဖြစ်ကာ ပြတိုက်ဖွင့်ချိန်သည် မနက် ၁၀ နာရီမှ ညနေ ၅ နာရီ (၄ နာရီ မိနစ် ၄၀)အထိဖြစ်သည်။
 
## သမိုင်း 
မျှော်စင်အား မူလက အနီနှင့် အဖြူရောင် ဆေးသုတ်ခဲ့သော်လည်း ၁၉၉၁ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် အနီရောင် တစ်ခုတည်းသို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် ဆိပ်ကမ်း၏ နှစ် ၁၀၀ ပြည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် "Port-kun" "ポートくん" ဟုခေါ်သည့် လဘ်ကောင်အား မိတ်ဆက်ပေးခဲ့သည်။  ၎င်းအား ယနေ့အချိန်ထိ အသုံးပြုနေဆဲဖြစ်သည်။
၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် ငလျင်ကြောင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများကို ပြန်လည်ပြုပြင်ခြင်း၊ လေ့လာမှုဆိုင်ရာ ကုန်းပတ်၏ မှန်ပြူတင်းပေါက်နှင့် မှန်ဘီလူးအား အစားထိုးခြင်း (အခကြေးငွေ ဖြင့် ကြည့်ရှု့ရမည့် ဒစ်ဂျစ်တယ် မှန်ဘီလူးသို့ ပြောင်းလဲတပ်ဆင်မှု)များကိုပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၎င်းအား ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
 
၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ပြုပြင်ခြင်းအတွက် ပိတ်ထားခဲ့ရာ ၂၀၂၂ ခုနှစ် မတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။
 
## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ
* http://www.thejapanfaq.com/fukpic/porttower.html
* http://kyushu.com/fukuoka/places_to_go/hak_port_tower/ 

ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မျှော်စင်များ
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အဆောက်အအုံများ
အာဝုကနဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်

**အဗုကာနဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမြောက်အလယ်ပိုင်း ကီကိရဝအနီးတွင် တည်ရှိသည့် ရပ်တော်မူနေဟန် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ ရုပ်ပွားတော်၏ အမြင့်သည် ပေ ၄၀ ကျော် (၁၂ မီတာ) ရှိ၍ ကြီးမားသည့် ကျောက်သားမျက်နှာပြင်ကို ထွင်းထုကာထားသည့် ရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ ရုပ်ပွားတော်ကို ၅ ရာစု အချိန်ကာလအတွင်းက ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ရုပ်ပွားတော်ကို အဘယမုဒြာပုံစံ ထုလုပ်ထားပြီး သင်္ကန်းကို ရုံထားဟန် ဖြစ်သည်။ ဓာတုသေနမင်းလက်ထက် အတွင်းက တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ရုပ်ပွားတော်သည် ဆရာဖြစ်သူနှင့် တပည့်ဖြစ်သူတို့၏ ပြိုင်ဆိုင်ထုပ်လုပ်ကြရာမှ ပြီးစီးအောင်မြင်ခဲ့သည့် ရလဒ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဗုကာနရုပ်ပွားတော်သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတွင် တည်ထားခဲ့သည့် ရှေးကျသည့် ရပ်တော်မူနေဟန် ရုပ်ပွားတော်များထဲတွင် အကောင်းဆုံးတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ ရုပ်ပွားတော်သည် ခရီးသွားလည်ပတ်သူမျာအကြား ထင်ရှားလျက်ရှိသည်။

## တည်နေရာနှင့် အသွင်အပြင်
## အချက်အလက်များ
## တည်ဆောက်မှု
## လက်ရှိအခြေအနေ
ယနေ့အချိန်တွင် ရုပ်ပွားတော်ကြီးသို့ နိုင်ငံအဝှမ်းမှ ဘုရားဖူးလာရောက်ကြပြီး ခရီးသွားများအား ဆွဲဆောင်ထားနိုင်သည့် ထင်ရှားသည့်နေရာတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ သို့သော်လည်း အခြေခံအထောက်အပံ့များစွာ လိုအပ်လျက်ရှိနေသည်။ ရုပ်ပွားတော်ကြီးကို ဆောက်လုပ်ရေးနှင့် ရှေးဟောင်းသုတေသနကာကွယ်ရေးဌာနက တိုးတက်အောင် ယခုအချိန်တွင် လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ
ဒက္ခိဏစေတီတော်

**ဒက္ခိဏစေတီတော်**(, ) သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ အနုရာဓပူရမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘီစီ ၂ ရာစုတွင် ကြီးမားသည့်အုတ်များသည့် တည်ထားသည့် စေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ စေတီတော်သည် ဘုရင် Dutugamunu (161 BC – 137 BC) မီးသင်္ဂြိုဟ်မြှုပ်နှံခဲ့သည့်နေရာဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင် Senarath Paranavithana က ထိုနေရာကို ဒက္ခိဏစေတီတော်ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။

အဆောက်အဦးသည် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်နေပြီဖြစ်ပြီး ဒေသခံများက အဲလာလန်ဘုရင် (Ellalan) (Elara Sohona ဟု သိကြ) ၏ ဂူဟု သိကြသည်။ ထိုဂူကို တမီနှင့် သီဟိုဠ်သားတို့က အရိုအသေပြု ပူဇော်မှုများ ပြုလုပ်ကြသည်။

## သမိုင်း
## ပြင်ပလင့်များ
*Ancient stupas of Sri Lanka

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ
နီဇဝါ နောင်

**နီဇဝါနောင်**(),()သည် ဂျပန်နိုင်ငံသူ ဂျပန်လူမျိုး NMB48အဖွဲ့မှ ဂျပန်အိုင်ဒေါ အဆိုတော် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူကို ၁၉၉၈ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂ရက်နေ့တွင် 兵庫ရှိုးဂေါ့စီရင်စု၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူသည် ဂျပန်အိုင်​ဒေါ အမျိုးသမီးအဖွဲ့ မှ NMB48၏ အဖွဲ့ဝင်အသစ် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။

## အတ္ထုပ္ပတ္တိ 
၂၀၁၈ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် သူသည် အိုဆာကာရှိ "NMB48၏ ၁၈ကြိမ်မြောက် အပျိုတစ်ဦးချင်း လက်ဆွဲနှုတ်ဆက်ပွဲ"တွင် NMB48အဖွဲ့၏ ၆ မျိုးဆက် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် တရားဝင် ဖော်ပြခဲ့သူများမှ တစ်ဦးအပါဝင်ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် NMBအဖွဲ့ (YES ပြဇာတ်ရုံ)မှ တိုက်ရိုက် ဖျော်ဖြေတင်ဆက်နေစဉ် မတော်တဆမှု တစ်ခုခုကြောင့် နှာခေါင်းဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့ပြီ NMB48အဖွဲ့၏ ဖျော်ဖြေတင်ဆက်မှုများကို ဆိုင်းငံ့ခဲ့လိုက်ရသည်။ ၂၀၁၉ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် (難波နန်ဘာ)ခန်းမ၌ ဓာတ်ပုံ sessionတစ်ခုဖြင့်ပြန်လည် ဖျော်ဖြေတင်ဆက်ခြင်း စတင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၉ ရက်တွင် 兵庫ရှိုးဂေါ့စီရင်စုမှ 神戸ဂိုးဘဲ့မြို့မ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ 国西ဂေါ့ကုနီးရှီ့ခန်းမ၌ "NMB48 LIVE TOUR 2019 NAMBA ပွဲတော်"တွင် ပုံမှန်အဖွဲ့ဝင်များနှင့် Team BIIအဖွဲ့ ဝင်များ ဆက်နွယ်မှုကို မြှင့်တင်ရန် ကြေညာထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၀ခုနှစ် မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် NMB48၏ ၂၃ ​​ကြိမ်မြောက် (だってだってだってတာခ်တဲ တာခ်တဲ တာခ်တဲ)သီချင်း ခေါင်းစဉ် ရွေးချယ်ရေး အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပထမဆုံးအကြိမ် အဖြစ်ရွေးချယ်ခဲ့သည်ဟု တရားဝင်ကြေညာခဲ့ပြီ အဆင့်မြင့် Team IIရာထူး ရာထူးအပ်နှင်းမှုကို ရရှိခဲ့သည်။ 

## ပြင်ပလင့်ခ် 
* NMB48၏တရားဝင်ကိုယ်ရေးဖိုင်
* NMB48၏တရားဝင်ဘလော့ဂ်
* 
* 
* 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
နခါဝိဟာရ

**နခါဝိဟာရဝိဟာရ** () သည် အနုရာဓပူရခေတ်နောက်ပိုင်း ၇ - ၁၀ ရာစုတွင် တည်ခဲ့သည့် စေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ အနုရာဓမြို့တွင် တည်ရှိသည်။  စေတီတော်ကို စတုရန်းပုံစံရှိသည့် အုတ်များဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။ စေတီတော်၏ ပုံစံသည့် မြင်နေကျမဟုတ်သည့် ထူးဆန်းသည့်ပုံစံဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည့်အတွက် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ Polonnaruwa တွင် ရှိသည့် အထပ်ခုနစ်ထပ်ရှိသည့် Satmahal Prasadaya နှင့် ဆင်တူနေသည်။ တူးဖော်ပြီးစီးပြီးသည့်အခါ ထိုနေရာမှ မြေစေးကြုတ်များစွာရရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ
ဂန့်ဂေါတောင်တန်း

**ဂန့်ဂေါတောင်တန်း**သည် မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းမြစ်ဝှမ်းမြေနိမ့်ဒေသတွင် တည်ရှိသည်။ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအထက်ပိုင်း ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းဘေး ထီးချိုင့်မြို့မြောက်ဘက် မြသိန်းတန်စေတီတည်ရှိရာ တောင်ကုန်းမှစတင်ပြီး တောင်မှမြောက်သို့ တောင်စဉ်တန်းတဖြောင့်တည်း တည်ရှိသည်။ မြောက်ပိုင်း မိုးကောင်းမြို့နယ်တောင်ဘက် ဆားမှော်ကျေးရွာအရှေ့ဘက် တောင်မှမြောက်သို့စီးဆင်းသော နန့်ရင်းချောင်း ကမ်းခြေတွင် ဂန့်ဂေါတောင်တန်း ပြီးဆုံးသည်။ တောင်တန်းကြီး၏ တောင်မြောက်အလျားသည် မိုင် ၁၁၀ ကျော်ရှိပြီး အမြင့်ဆုံးနေရာ၏ အမြင့်ပေသည်  ကျော်သည်။ ဂန့်ဂေါတောင်တန်းတလျောက် ဘေးဝဲယာမြို့ရွာများမှာ တောင်တန်းကြီးစတင်ရာ ထီးချိုင့်မြို့၊ တောင်တန်းကြီး၏အနောက်ဘက် အင်းတော်မြို့၊ မော်လူး၊ နန်းဆီးအောင်၊ မော်ဟန်၊ မိုးညှင်းမြို့၊ ဟိုပင်မြို့၊ ဆားမှော်၊ မိုးကောင်းမြို့တောင်ဘက်ထိပ်တို့ဖြစ်ပြီး၊ ဂန့်ဂေါတောင်တန်းကြီး၏အရှေ့အရပ်တွင် ရှိသော တစ်ခုတည်းသောမြို့မှာ ဧရာဝတီမြစ်နှင့် ဂန့်ဂေါတောင်တန်းကြီးကြား ကသာခရိုင် ကသာမြို့ တစ်မြို့တည်းသာ တည်ရှိသည်။ တောင်ရိုးရှည်ကြီးသည် ရေချိုစိမ့်စမ်းအလွန်ကောင်းပြီး ချောင်း၊ မြောင်း၊ ရေတံခွန်ကြီးများတည်ရှိသောကြောင့် သစ်ဝါးများ ပေါက်ရောက်ပေါများသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်
ပရိဝါ

**ပရိဝါ** (; Parivara) သည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာရှိ ဝိနည်းငါးကျမ်းထဲမှ ပဉ္စမမြောက်နှင့် နောက်ဆုံးကျမ်းစာဖြစ်သည်။ ဝိနည်းပိဋကတ်ကို သင်္ဂါယနာတင်သောပုံစံဖြင့် *ဘိက္ခုဝိဘင်း*၊ *ဘိက္ခုနီဝိဘင်း*၊ မဟာဝဂ်၊ စူဠဝဂ်၊ ပရိဝါ ဟူ၍ ပိုင်းခြားပြီး ကျမ်းစာအနေဖြင့် ပါရာဇိကဏ်၊ ပါစိတ်၊ မဟာဝါ၊ စူဠဝါ၊ ပရိဝါ ဟူ၍ ပိုင်းခြားထားကြသည်။ 

ပရိဝါရပါဠိတော် (သို့) ပရိဝါပါဠိတော် (သို့) ပရိဝါကျမ်းစာကို ဓမ္မပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနာ (အမေးအဖြေပုံစံဖြင့် ရေးသားဖွဲ့ဆိုထားသော အနှစ်ချုပ်အချက်များ) ပုံစံဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားကာ လက်စွဲကျမ်းသဘောမျိုးနှင့် တူပေသည်။ ဝိနည်းကျမ်းများတွင်ပါရှိသော စည်းမျဉ်း၊ စည်းကမ်း၊ ဥပဒေ၊ ဆောင်ရွက်ပုံစသည်များအားလုံးကို သီးသန့်အပိုင်းများဖြင့် ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ကိုင်တွယ်ထားသည်။ 

ပရိဝါကျမ်းသည် ရဟန်းတို့၏ အမူအကျင့်များကို စည်းကမ်းဖြင့် ထိန်းသိမ်းရန်နှင့် သံဃာအဖွဲ့အစည်း၏ အုပ်ချုပ်မှုပိုင်းဆိုင်ရာများကို စည်းကမ်းဖြင့်သတ်မှတ်ရန်အတွက် သံဃာအဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာစည်းမျဉ်းဥပဒေများကို မည်သို့မည်ပုံရေးဆွဲထားသည်ကို ရှင်းပြထားသည်။ ထို့အပြင် ဤကျမ်းစာ၌ ဝိနည်းပိဋကတ်ကို အာဂုံဆောင်ခဲ့ကြသော အရှင်ဥပါလိမှစ၍ အရှင်သီဝအထိ ဝိနည်းဓိုရ်ရဟန်းတော်များကို စဉ်ဆက်ပြသဖော်ပြထားသည်။ ပရိဝါကျမ်းစာသည် ငြင်းခုံမှုများ ရဟန်းတို့ကြားပေါ်ပေါက်လာပါက ပြေလည်စေရန် သံဃာဝိနိစ္ဆယဆောင်ရွက်ချက်များ ကျင့်သုံးမှုဆိုင်ရာ မူများ၊ လမ်းညွှန်ချက်များကိုလည်း ဖြည့်ဆည်းဖော်ပြထားသည်။

#ဘိက္ခုဝိဘင်္ဂ
#ဘိက္ခုနီဝိဘင်္ဂ
#သမုဋ္ဌာနသီသင်္ခေပ
#အန္တရပေယျာလ
#သမထဘေဒ
#ဧကုတ္တရိကနယ
#ဥပေါသထာဒိပုစ္ဆာဝဿဇ္ဇနာ
#ဂါထာသင်္ဂဏိက
#အဓိကရဏဗေဒ
#အပရဂါထာသင်္ဂဏိက
#စောဒနာကဏ္ဍ
#စူဠသင်္ဂါမ
#မဟာသင်္ဂါမ
#ကထိနဘေဒ
#ဥပါလိပဉ္စက
#အတ္ထာပတ္တိသမုဋ္ဌာန
#ဒုတိယဂါထာသင်္ဂဏိက
#သေဒမောစနဂါထာ
#ပဉ္စဝဂ္ဂ

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝိနည်းပိဋကတ်
သကျမုနိဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်

**သကျမုနိဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်** (Thích Ca Phật Đài)  သည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်းရှိ ကမ်းခြေမြို့တော် Vung Tauတွင် တည်ရှိသည့် ထင်ရှားသည့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် Lớn တောင်တန်း၏ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ ၁၉၆၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၃ ခုနှစ်အထိ တည်ဆောက်ခဲ့ရသည်။

ရုပ်ပွားတော်ကို ၅ ဟက်တာကျယ်သည့် မြေနေရာတွင် တည်ထားသည်။ ထိုမြေနေရာ၏ အောက်ခြေတွင် ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ရှိပြီး အပေါ်တွင် ရုပ်ပွားတော်ကို တည်ထားသည်။ ဇင်ကျောင်းတော်သည် အစိုးရက ၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် တရားဝင်တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး အုတ်ကျောင်းငယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် ကျောင်းတော်ကို ပြင်ဆင်ရန်  ဗုဒ္ဓဘာသာအဖွဲ့တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ထို့အပြင် တောင်ပေါ်တွင် စကြာမုနိရုပ်ပွားတော်ကို တည်ထားရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ လာရောက်လည်ပတ်ဖူးမြော်သူများအတွက် အဆင်ပြေစေရန် အခြားသော တည်းခိုရန်နေရာများကိုလည်း တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားကျောင်းများ
သဘာဝတရားရိပ်သာ (သန်လျင်မြို့နယ်)

**သဘာဝတရားရိပ်သာ** (သန်လျင်မြို့နယ်) သည် သက်ကြီးရွယ်အိုများ၊ ယောဂီများ၊ ခိုကိုးရာမဲ့များနှင့် ဂိလာနများကို စောင့်ရှောက်ထားသောနေရာဖြစ်ပြီး သန်လျင်မြို့နယ် ကျိုက်ခေါက်ဘုရားအနီးတွင် တည်ရှိသည်။ကနဦး မြေနေရာ ၃ ဧကကို တပ်မတော်အငြိမ်းစားအရာရှိ ဦးကျော်အေးက လှူဒါန်းခဲ့ပြီး ရိပ်သာအနီးရှိ မြေနေရာများကို ဝယ်ယူခဲ့ပြီးနောက် ၅၈ ဧကအထိ ကျယ်ဝန်းနေပြီဖြစ်သည်။ ယခုအခါ ဆရာတော် အရှင်ဥတ္တမသာရမှ ကျောင်းထိုင် အုပ်ချုပ်လျက်ရှိသည်။

## ကိုးဗစ်-၁၉ ရောဂါကူးစက်ခြင်း
သဘာဝတရားရိပ် သာ၌ သံဃာတော်၊ သီလရှင်နှင့် ယောဂီအဘိုးအဘွား ၄၀၀၀ ခန့် ရှိပြီး ၂၀၂၀ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၇ရက်အထိ ၂၂၄၁ ဦးကို ကိုးဗစ်-၁၉ ရောဂါပိုး ရှိ၊ မရှိ စစ်ဆေးခဲ့ရာ ၄၀၇ ဦးတွင် ရောဂါပိုး တွေ့ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
လင်ပြောင်

**လင်ပြောင်** (ဒီဇင်ဘာ ၅၊ ၁၉၀၇ – စက်တင်ဘာ ၁၃၊ ၁၉၇၁) သည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ စစ်သေနာပတိတစ်ဦးဖြစ်ပြီး တရုတ်ပြည်တွင်းစစ်ကာလအတွင်း ကွန်မြူနစ်အောင်ပွဲများတွင် အဓိကပါဝင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် လင်ပြောင်သည် ယန်စီမြစ်ကို ဖြတ်ကူးကာ ကူမင်တန်တပ်များကို နှိမ်နင်းနိုင်ခဲ့ပြီး တရုတ်အရှေ့တောင်ပိုင်း ကမ်းရိုးတန်းပြည်နယ်များကို သိမ်းယူနိုင်ခဲ့သည်။ စစ်သေနာပတိ ၁၀ ဦးတွင် တတိယမြောက်ဖြစ်သည်။ လင်ပြောင်သည် မော်စီတုန်းကို လုပ်ကြံခြင်း (သို့မဟုတ်) တရုတ်ပြည်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် စစ်အာဏာသိမ်းရန် ဆောင်ရွက်သူဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၁၉၀၇ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:၁၉၇၁ ကွယ်လွန်သူများ
ကဏ္ဍ:တရုတ် ကွန်မြူနစ်များ
ရီချယ်ကာ

**ရီချယ်ကာ** သို့မဟုတ် **ရီချယ်ကားရဲ** (၊ ) သည် ဉာဏ်သစ်အရေးတော်ပုံခေတ်နှောင်းပိုင်းနှင့် ဘရော့ခ်ခေတ်ဦးပိုင်းအကြားကာလ၌ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော သီချင်းတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ Ricercar ၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ "လေ့လာရှာဖွေခြင်း" ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ရီချယ်ကာကိုရေးသားရာတွင် မိုတီးဖ်တစ်ခုကို မည်သို့မွမ်းမံရမည်ကို စဉ်းစား၍ရေးသားရသည်။

ထိုသို့ရေးသားဟန်ကြောင့် ရီချယ်ကာကို စောပိုင်းကာလ ဖျုဂ် (Fugue) ဟူ၍လည်းခေါ်ဆိုကြသည်။ ဖျုဂ်နှင့်ကွာခြားချက်မှာ ရိချယ်ကာ‌၏ Subject ခေါ်ပင်မတေးသံ၏ နုတ်တန်ဖိုး (Note value) များသည် ရှည်လျားသည်။

 ရေးသားထားသော ရီချယ်ကာတစ်ပုဒ်မှ မိုတီးဖ်တစ်ခု]]

## ကိုးကားချက်များ
* Arthur J. Ness, "Ricercar", *Harvard Dictionary of Music*, fourth edition, edited by Don Michael Randel, 729–31. Harvard University Press Reference Library. Cambridge: Belknap Press for Harvard University Press, 2003. .
* "Ricercar," "Fugue," "Counterpoint" in *The New Grove Dictionary of Music and Musicians*, ed. Stanley Sadie.  20 vol.  London, Macmillan Publishers Ltd., 1980.  

ကဏ္ဍ:ဂီတသီအိုရီ
ကဏ္ဍ: အနောက်တိုင်း ဂီတပုံစံများ
ကဏ္ဍ:ဂီတရေးသားသည့်ပုံစံ
ရန်ကော့ဝိဟာရ

**ရန်ကော့ဝိဟာရ **သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ပေါဠောန္နရုဝမြို့ဟောင်း (Polonnaruwa) တွင် တည်ရှိသည့် စေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ စေတီတော်ကို Polonnaruwa ၏ ဘုရင် Nissanka Malla (1187 - 1196)က တည်ခဲ့သည်။ 

## ဖော်ပြချက်
ရန်ကော့ဝိဟာရသည် အားလုံးနီးပါး အုတ်ဖြင့် ပြလုပ်ထားသည်။ အခြေသည် အချင်း ၂၂၀ ပေ(၁၇၉ မီတာ) ရှိပြီး အမြင့်သည် ၁၀၈ ပေ( ၃၃ မီတာ) ရှိသည်။ သို့သော် စေတီတော်၏ မူလပုံစံ (အထူးသဖြင့် အပေါ်ပိုင်း) သည် နောက်ပိုင်းကာလ အုပ်ချုပ်သူများက ပြင်ဆင်မွမ်းမံမှုများလုပ်ဆောင်ခဲ့သဖြင့် ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။ မူလစေတီတော်၏ အမြင့်သည် ၂၀၀ ပေနီးပါး  (၆၁ မီတာ) ရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဤစေတီတော်သည် Polonnaruwa မြို့ဟောင်းတွင် အကြီးဆုံးစေတီအဖြစ်ရှိနေပြီး နိုင်ငံတွင် စတုတ္ထမြောက် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ စေတီတော်တွင် ကြီးမားသည့် အဆင့် လေးခုပါဝင်ပြီး ၎င်းသည် စေတီတော်ကို ပန်းများလှူဒါန်းရန်အတွက် ပြုလုပ်ထားပြီးစေတီတော်၏ အလေးချိန်ကိုလည်း ထောက်ပံ့ထားရန် ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကိုလည်း အုတ်ဖြင့်ပင် ပြုလုပ်ထားသည်။ စေတီတော်သည် စတုရန်းပုံစံအဆင့်လေးခု၏ အလယ်တွင် တည်ရှိသည်။ စေတီတော်သို့ဝင်ရာ မုခ်ပေါက် လေးခု ရှိသည်။ မုခ်ပေါက်ဝတစ်ခုရှိ ကျောက်ထွင်းလက်ရာတစ်ခုသည် Nissanka Malla က စေတီတော် တည်ဆောက်မှုနှင့် ကြီးကြပ်မှုကို ဖော်ပြထားသည်။ အဆင့်များ၏ ထောင့်တစ်ခုတွင် တည်ရှိသည့် စင်္ကြံငယ်တစ်ခုမှ စေတီတော်ကို မင်းကြီးသည် ကြည်ညိုနေဟန် ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ
မာဠိဂါဝိလဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်

**မာဠိဂါဝိလဗုဒ္ဓရရုပ်ပွားတော်** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် ရပ်တော်မူဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ အဂ္ဂဗောဓိမင်းသား (Aggabodhi) သည် ၇ ရာစုက ထုံးကျောက်ကို ထွင်းကာ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ရုပ်ပွားတော်သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ ရပ်တော်မူတည်ရှိနေသည့် ရှေးဟောင်းရုပ်ပွားတော်များတွင် အမြင့်ဆုံး ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၁ ခုနှစ် ရုပ်ပွားတော်ကို တွေ့ရှိခဲ့စဉ်အခါက အပိုင်းအစများစွာအဖြစ် ကျိုးပဲ့ပျက်စီးလျက်ရှိသည်။ သမ္မတ Ranasinghe Premadasa ၏ ညွှန်ကြားမှုဖြင့် ၁၉၈၀ ခုနှစ်တွင် ရုပ်ပွားတော်ကို ပြုပြင်မွမ်းမံခြင်း၊ မတ်တပ်ရပ်နေဟန် တည့်မတ်ခြင်းများ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

## အသွင်အပြင်
မာဠိဂါဝိလဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ဥဝါစီရင်စု (Uva)၊ မိုနီရဂလ (Moneragala) ခရိုင်ရှိ မာဠိဂါဝိလရွာအနီးတွင် တည်ရှိသည်။ ရုပ်ပွားတော်သည် ထုံးကျောက်တုံးကြီးတစ်ခုကို ထွင်းထုထားခြင်း ဖြစ်သည်။ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ ရုပ်တော်မူရုပ်ပွားတော်များတွင် အရှည်ဆုံးဟု သတ်မှတ်ထားကြသည်။ အမြင့်သည် ၃၇ ပေ ၁၀ လက်မ (၁၁.၅၃ မီတာ) ရှိသည်။ အာဝုကနဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်နှင့် ဗုဒုရုဝဂလဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များနှင့်အတူ မာဠိဂါဝိလဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်သည် ရှေးခတ်သီရိလင်္ကာရှိ ရပ်တော်မူဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များထဲမှ အကောင်းဆုံး နမူနာများ ဖြစ်ကြသည်။ ဤရုပ်ပွားတော်သည် အဝုကနဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်နှင့် နီးစပ်စွာဆင်တူလျက်ရှိသည်။  အဘယမုဒြာ၏ ပုံစံကွဲတစ်မျိုးဖြစ်သည့် asisa မုဒြာပုံစံခြင်း ဆင်တူနေခြင်း ဖြစ်သည်။ ရုပ်ပွားတော်၏ ညာဘက်လက်သည် ပခုံးအမြင့်ထိ မြှောက်ထားပြီး ဘယ်ဘက်လက်သည် သင်္ကန်းကို ဘယ်ဘက်ပခုံးနှင့် ညှပ်ထားသည်။

ရုပ်ပွားတော်ပတ်လည်ရှိ အပျက်အစီးများသည် ရုပ်ပွားတော် သီတင်းသုံးရန် ပတ်လည်၌ ကျောင်းတော်တည်ဆောက်ခဲ့သည်ကို ဖော်ပြလျက်ရှိသည်။ ၎င်းသည် အလျားနှင့် အနံ ပေ ၈၀ ခန့် (၂၄ မီတာ) စီ ရှိသည်။ နံရံမှာ ၄ ပေ (၁.၂ မီတာ) ထူသည်။ အမြင့်သည် ၆၅ ပေ (၂၀ မီတာ) ခန့် ရှိသည်။

## သမိုင်းနှင့် ပြင်ဆင်မွမ်းမံမှု
## စာပေများ
von Schroeder, Ulrich. (1990). *Buddhist Sculptures of Sri Lanka*. (752 p.; 1620 illustrations). Hong Kong: Visual Dharma Publications, Ltd. 

## ပြင်ပလင့်များ
*News article with photos of statue

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ
ဂွီအင်း ဂျိုနွယ် (ချောလ်ဂျွံ)

**ဂျို ဂွီအင်း** (၁၈၄၂ – ၁၈၆၅)သည် ဂျိုဆွန်းခေတ် ၂၅ယောက်မြောက်ဘုရင် ချောလ်ဂျုံး၏ မိဖုရားတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

## ဘဝ
ဖြောင်းယန်းအနွယ်​တော်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ တရားဝင်မိဖုရားအဖြစ် ၁၈နှစ်အရွယ် ၁၈၅၉ခုနှစ် (ချောလ်ဂျုံး နန်းတက် ၁၀နှစ်) လပြက္ခဒိန် ၂လပိုင်း ၂၂ရက်နေ့၌ *ဂွီအင်း*အဖြစ် ဘွဲ့အပ်နှင်းခံရသည်။ ၁၈၆၁ခုနှစ် (ချောလ်ဂျုံး နန်းတက် ၁၂နှစ်) ၁လပိုင်း ၁၅ရက်နေ့ အင်းရှီအချိန်တွင် သားတော်တစ်ပါး ဖွားမြင်ခဲ့သည်။

မိဖုရားသည် ၁၈၆၅ခုနှစ် (ဂိုဂျုံး နန်းတက် ၂နှစ်) ၂၄နှစ် အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်သည်။

ပြာသာဒ်တော်သည် မူလက ဂယောင်းဂီပြည်နယ် ဖိုချွန်း၌ ရှိပြီး၊ လက်ရှိတွင် ဂယောင်းဂီဒို ဂိုယန်းရှိ Seosamreung သင်္ချိုင်း၌ ရှိသည်။

၎င်းကွယ်လွန်ပြီးနောက် နှစ်စဉ် ရိုးရာကန်တော့ပွဲကို ဂျောန်းဂယဲမင်းသား (Jeongye Daewongun) အိမ်တော်က ဦးဆောင်ကျင်းပလေ့ရှိသည်။

## ခေတ်သစ်ယဉ်ကျေးမှု
၂၀၂၀နှစ်ကုန်ပိုင်းနှင့် ၂၀၂၁နှစ်ဆန်းပိုင်းတွင် tvN ရုပ်သံလိုင်းက ထုတ်လွှင့်ပြသနေသည့် Mr Queen ဇာတ်လမ်းတွဲ၌ ဆောလ်အင်နာက ၎င်းနေရာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသည်။

## မှတ်စု
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၁၈၄၂ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:၁၈၆၅ ကွယ်လွန်သူများ
ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယား လူပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ သမိုင်း
ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယား ယဉ်ကျေးမှု
နာရဒ (သံတူကြောင်းကွဲ)

နာရဒ ဟုဆိုရာ၌ အောက်ပါတစ်ခုခုဖြစ်နိုင်သည်။
* နာရဒဘုရား
* နာရဒဇာတ်တော်
* နာရဒသုတ်
* မင်းကွန်းဇေတဝန်ဆရာတော် ဦးနာရဒ
* မူလပဋ္ဌာန်းဆရာတော် ဦးနာရဒ
* မဟာဗောဓိတထောင်ဆရာတော် ဦးနာရဒ
* နာရဒ မဟာထေရ် (သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ)
မင်းလတ်ရဲခေါင်

**မင်းလတ်ရဲခေါင်** ခေါ် ကိုစိမ်းမောင်သည် လွတ်လပ်ရေးလှုပ်ရှားမှုကာလ ၁၉၄၇-၄၈ ခုနှစ်အတွင်း ရန်ကုန်ကျောင်းသား သမဂ္ဂအသိုင်းအဝိုင်းတွင် လူသိများထင်ရှားခဲ့သည်။ စစ်ပြီးခေတ်ကာလအတွင်းက အောင်မြင်သော ရသ ဝတ္ထုစာရေးဆရာတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ စစ်ပြီးခေတ် ကျောင်းသားသမဂ္ဂလှုပ်ရှားမှုများတွင် ထဲထဲဝင်ဝင်တက်ကြွစွာ လှုပ်ရှားခဲ့ပြီး အထူးသဖြင့် ဗကပ ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း ရဲဘော်ခင်မောင်ကြီးနှင့်အတူ မြေအောက် ကျောင်းသားကလာပ်စည်းအဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးအဖြစ် ပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။

၁၉၄၇ ခု ချက်ကိုစလိုဗက်နိုင်ငံ ပရာဟာမြို့တော်တွင့် ကျင်းပမည့် နိုင်ငံတကာ ကျောင်းသားသမဂ္ဂ (International Student Union - IUS) ညီလာခံကို မြန်မာနိုင်ငံက ကိုယ်စားလှယ်စေလွှတ်ပေးဖို့ ဖိတ်ကြားခဲ့ရာ ရဲဘော်ခင်မောင်ကြီးကို တက်ရောက်ရန် ဗကပ ယူဂျီကလာပ်စည်းက ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ သို့သော် နိုင်ငံတကာကျောင်းသားသမဂ္ဂများ ညီလာခံကို တက်ရောက်လိုသောဆန္ဒပြင်းပြနေသော မင်းလတ်ရဲခေါင်က မိမိအစီအစဉ်နှင့်မိမိ ပြည်ပသို့ ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။ ပရာဟာတွင်ကျင်းပသော နိုင်ငံတကာကျောင်းသားသမဂ္ဂများညီလာခံတွင် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တက်ရောက်ခွင့်ရခဲ့သည်။ ညီလာခံပြီးချိန်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ပြည်တွင်းစစ် စတင်ဖြစ်ပွားချိန်နှင့် တိုက်ဆိုင်နေသဖြင့် ပြန်လာခွင့်မရခဲ့ပေ။ ထို့ကြောင့် နိုင်ငံတကာကျောင်းသားသမဂ္ဂများအဖွဲ့ချုပ်တွင် အလုပ်လုပ်ရင်း ပရာဟာတက္ကသိုလ်တွင် ကျောင်းဆက်တက်ခဲ့သည်။

မင်းလတ်ရဲခေါင်သည် ပရာဟာတက္ကသိုလ်တွင် ဘာသာဗေဒအထူးပြုဖြင့် ပါရဂူဘွဲ့ ရယူခဲ့သည်။ သူ၏ ဘွဲ့ယူကျမ်းအမည်သည် (Modernization of Burmese Litrature) ဖြစ်သည်။ ဤကျမ်း မြန်မာပြည်သို့ ရောက်ရှိလာချိန်တွင် မြန်မာစာပေလောကကို ဂယက်ရိုက်စေခဲ့သည်။ သူ့ကျမ်းပါအယူအဆဖြစ်သော မြန်မာစာကို ပြောတဲ့အတိုင်းရေးဖို့ တိုက်တွန်းချက်ကို အကြောင်းပြု၍ အထက်မြန်မာပြည်စာရေးဆရာများနှင့် အောက်မြန်မာပြည်စာရေးဆရာမား အပြင်းအထန် အငြင်းပွားခဲ့ကြသည်။ 

မင်းလတ်ရဲခေါင်သည် ပရာဟာတက္ကသိုလ်တွင် မြန်မာစာဌာနမှူးအဖြစ် ပါမောက္ခရာထူးလည်း ရယူဖူးသည်။ 

## အကိုးအကား
https://www.myanmar-now.org/mm/news/5375

ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
တစ်လင်တစ်မယားစနစ်

### **သမိုင်းကြောင်း** 
ရှေးဘုရင်မင်းများလက်ထက်ကပင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပြည်သူပြည်သားများသည် တစ်လင်တစ်မယားစနစ်ကို ကျင့်သုံးခဲ့ကြရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ တစ်လင်တစ်မယား စနစ်နှင့် ပတ်သတ်၍ ဆရာကြီးဆင်ဖြူကျွန်းအောင်သိန်းက ၁“အင်းဝနေပြည်တော်တွင် မိုးညှင်းမင်းတရားနန်းစံနေစဉ်၊ ခရစ်နှစ် ၁၄၃၅ ခုနှစ်က၊ အီတလီပြည် ဗင်းနစ်မြို့မှ   နီကိုလိုဒီကွန်တီသည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ရောက်ရှိခဲ့ဖူး၏။ သူသည်မြန်မာတို့၏ ဓလေ့ထုံးတမ်း များကို မှတ်တမ်းတင်ရာ၌၊ ထိုးကွင်းမင်ကြောင် ထိုးနှံခြင်းဓလေ့နှင့်  ရတနာသုံးပါး ကိုးကွယ်မှုတို့ အကြောင်းကို သာမန်မျှသာ မှတ်တမ်းတင်၏။ တအံ့တဩ ရင်သပ်ရှုမော မှတ်တမ်းတင်ရသော အကြောင်းအရာမှာ မြန်မာတို့၏ “တစ်လင်တစ်မယား” စနစ် ပေတည်း။” ဟူ၍ ကျေးလက်ရိုးရာ မြန်မာမှုဓလေ့များ စာအုပ်တွင် ရေးသားဖော်ပြ ထားသည်။ 

### မျက်မှောက်ခေတ် တစ်လင်တစ်မယားစနစ် 
မြန်မာနိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်လက်ထက်၊ ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၃၁ ရက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ **တစ်လင်တစ်မယားစနစ် ကျင့်သုံးခြင်းဆိုင်ရာ ဥပဒေ** ကိုအောက်ပါအတိုင်းပြဋ္ဌာန်းထားသည်။

## ကိုးကား
သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ စေတီတော်များ

, a cetiya in the sacred city of Anuradhapura, Sri Lanka.]]
**စေတီတော်များ **(ဒဂီဘက် နှင့် စေတီယ ဟုလည်းခေါ်ကြ) သည် ရှေးခေတ်သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ ဗိသုကာဖန်တီးမှုဆိုင်ရာ ထင်ရှားသည့် ပုံစံတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာ ထွန်းကားလွှမ်းမိုးလာမှုကြောင့် သီရိလင်္ကာ၏ ဗိသုကာနယ်ပယ်တွင် အပြောင်းအလဲများစွာ ရှိခဲ့သည်။ စေတီတော်များသည် ထိုဗိသုကာအပြောင်းအလဲတွင် ထင်ရှားသည့် နေရာများ ဖြစ်ကြသည်။ စေတီတော်များနှင့် အဓိပ္ပာယ်တူသည့် အခြားစကားလုံးများမှာ Chaithya, Dagaba, Thupa, Seya and Vehera စသည့်စကားလုံးများလည်း ရှိကြသည်။  သီရိလင်္ကာတွင် တည်ခဲ့သည့် စေတီတော်များ၏ ဒီဇိုင်းနှင့်တည်ဆောက်မှုသည် အုတ်ဖြင့်တည်ဆောက်ကြသည့် ကြီးမားသည့်လက်ရာများ ဖြစ်ကြသည်။ 

## စေတီတော်များသမိုင်း
## စေတီများတည်ဆောက်ခြင်း
## အစိတ်အပိုင်းများ
## စေတီ အမျိုးအစားများ
## သုပရမယ
## သီရိလင်္ကာစေတီတော်ကြီး
## စေတီတော်ငယ်များ
## Vatadage
## ထင်ရှားသည့် စေတီတော်များ
## ရှေးခတ်နည်းပညာနှင့် ဆက်နွယ်နေသည့်စေတီများ
## ပြင်ပလင့်များ
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ
ရန်မဆုဥယန

**ရန်မဆုဥယန** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် ဥယျာဉ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ Magul Uyana (တော်ဝင်ဥယျာဉ်) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အိဆုရုမုနိဝိဟာရနှင့် တိဿဝီဝရေလှောင်တမံ အနီးအနားတွင် တည်ရှိသည်။ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ရှေးဟောင်းမြို့တော် အနုရာဒပူရမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ အကျယ်အဝန်းသည် ဧက ၄၀ (၁၆ ဟက်တာ) ခန့်မှန်းခြေ ကျယ်ဝန်းသည်။ ခရစ်မတိုင်မီကာလ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ ဥယျဉ်ဆိုင်ရာ ဗိသုကာနမူနာဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ Vessagiriya တွင် တွေ့ရသည့် ရေးထွင်းထားသည်များအရ ဥယျာဉ်သို့ ထောက်ပံ့သည့်ရေကို တိဿဝီဝရေလှောင်တမံမှ ရယူပြီး ထိုမှတစ်ဆင့် အုဆုရုမုနိဝိဟာရပတ်ဝန်းကျင်ရှိ စပါးစိုက်ကွင်းများသို့ ပို့လွှတ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ 

ဥယျာဉ်ထဲတွင် ကန်များစွာနှင့် အဆောက်အဦးအပျက်အစီးများ ရှိသည်။ သမိုင်းများအရ မင်းသား ဆလိယ (Saliya) သည် Asokamala ကို ဤဥယျာဉ်ထဲတွင် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။

ရန်မဆု ဆိုသည်မှာ “ရွှေငါး” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ 

## သမိုင်း
## ထင်ရှားမှု
## ရုပ်ပုံများ

File:Royal Water Gardens, Anuradhapura 085.jpg|Royal gardens from the 8th-9th centuries AD. 
File:Royal Water Gardens, Anuradhapura 096.jpg|Closeup of the pavilion and tank.
File:Royal Water Gardens, Anuradhapura 094.jpg|Frieze of elephants.

## ပြင်ပလင့်များ
*Royal Water Gardens of Anuradhapura

## ကိုးကား
ဘေးဒုက္ခကြောင့်အအောင်ပေးရခြင်း

**ဘေးဒုက္ခကျရောက်ခြင်းကြောင့်အအောင်ပေးရခြင်း** () သည် မြို့ပြဒဏ္ဍာရီ (Urban legend) သို့မဟုတ် ကောလဟာလတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ကျောင်းသားတို့၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ထိခိုက်စေနိုင်သော ဘေးဒုက္ခဖြစ်ရပ်တစ်ခုခု ဖြစ်ပေါ်လာပြီး စာမေးပွဲကိုမကျင်းပနိုင်ပါက ထိုကျောင်းသားများအား အောင်မှတ်ပေးနိုင်ရန် ဟူ၍ဖြစ်သည်။

## နမူနာအကြောင်းအရာများ
ယင်းဒဏ္ဍာရီတွင် အောက်ပါအချက်များကို ပြောဆိုလေ့ရှိကြသည်။

*စာမေးပွဲကာလ၌ ကျောင်းသားတစ်ဦးသည် အမှတ်မထင်ကွယ်လွန်သွားပါက အခြားကျောင်းသားများသည် အောင်မှတ်ရရှိမည်ဖြစ်သည်။
*တက္ကသိုလ်အဆောက်အအုံများသည် အကြောင်းတစ်ခုခုကြောင့် ပျက်ဆီးသွားခဲ့ပါလျှင် ထိုတက္ကသိုလ်၌ တက်ရောက်နေကြသော ကျောင်းသားများသည် ဘတ်ချ်လာဘွဲ့ (Bachelor's degree) ကိုရရှိနိုင်သည်။
*ကျောင်းသားတစ်ဦးသည် တက္ကသိုလ်ဝင်းရှိ ဘတ်စ်ကားနှင့် တိုက်မိပါလျှင် တက္ကသိုလ်ကျူရှင်ကို အခမဲ့တက်ရောက်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။

ထိုသို့သောဒဏ္ဍာရီလာအ‌ကြောင်းအရာများအနက် အပြောအများဆုံးသောအချက်မှာ တက္ကသိုလ်အဆောင်များအတွင်းနေထိုင်‌သော ကျောင်းသားတစ်ဦး၏အခန်းဖော်ဖက် ကွယ်လွန်သောအခါ ထိုကျောင်းသားသည် စာမေးပွဲအမှတ်ကောင်းကောင်းရရှိသည် ဟူသောအကြောင်းအရာပင်ဖြစ်သည်။ *Dead Man on Campus* နှင့် *The Curve* စသောရုပ်ရှင်ကားများတွင်လည်း ထိုအကြောင်းအရာများကို သရော်၍ရိုက်ကူးထားသည်။

မြို့ပြဒဏ္ဍာရီလေ့လာသူ ဂျန် ဟဲရိုး ဘရန်းဗန်း (Jan Harold Brunvand) ၏ "*Curses! Broiled Again!*" စာအုပ်တွင် သူသည်  အဆောင်ခန်း‌နေဖော်ထိုင်ဖက်ကွယ်လွန်လျှင် ကျန်ရှိသောကျောင်းသားသည် အမှတ်များများရနိုင်သည့်အကြောင်းကို လိုက်လံစစ်ဆေးကြည့်ရာ မည့်သည့်တက္ကသိုလ်တွင် ထိုစည်းကမ်းကိုပြဋ္ဌာန်းထားခြင်းမရှိကြောင်းကို ရေးသားထားသည်။ မြို့ပြဒဏ္ဍာရီအကြောင်းအရာကို စစ်ဆေးသည့်ဝက်ဘ်ဆိုက်ဖြစ်သော Snopes သည်လည်းထိုအကြောင်းအရာကို ကောလဟာလဟု ကောက်ချက်ချခဲ့သည်။

## လက်တွေ့
လက်တွေ့ပညာရေးနယ်ပယ်တွင် ထိုဒဏ္ဍာရီအတိုင်း မ‌ဆောင်ရွက်ကြသော်လည်း ကျောင်းသားတစ်ဦးတွင် ဆိုးရွားသောအခြေအနေတစ်ရပ် ဖြစ်ပါ်လာခဲ့လျှင် အမှတ်ညှိနှိုင်းမှုများရှိနိုင်သည်။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် Joint Council for Qualifications အဖွဲ့သည် ကျောင်းသားတစ်ဦး စာမေးပွဲကာလ၌  ကျန်းမာရေးချွတ်ယွင်းခြင်း၊ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခြင်း စသောအရေးကြီးကိစ္စရပ်များ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပါလျှင် ထိုကျောင်းသား၏ အမှတ်များကို ၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးနိုင်ခွင့်ပေးပါသည်။ စာမေးပွဲဖြေဆိုနိုင်သူသည် အမှတ်မထင်ကွယ်လွန်သွားခဲ့ပါလျှင် သူ၏မိသားစုဝင်များသည် "honorary certificate" ဟူသောလက်မှတ်တစ်စောင်ကို တောင်းယူနိုင်သော်လည်း ပညာရေးနယ်ပယ်တွင် သုံးနိုင်စွမ်းမရှိပေ။

ဩစတြေးလျနိုင်ငံတွင် General Achievement Test (GAT) စာမေးပွဲကိုဖြေဆိုရာတွင် ထိုစာမေးပွဲကာလ၌ အမှတ်မထင်ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာပါက GAT စာမေးပွဲရမှတ်ကို ကျောင်းတက်စဉ်ဆောင်ရွက်ချက်အမှတ်များနှင့် ပေါင်းပေးမည်ဖြစ်သည်။

၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ဘော့စတွန်မြို့ တက္ကသိုလ်တစ်ခုတွင် စာမေးပွဲကို ဧပြီလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဖြေဆိုရန်စီစဉ်ထားရာ ထိုနေ့၌ကျင်းပသော မာရသွန်ပွဲ၌ဗုံးဖောက်ခွဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာသောကြောင့် တစ်မြို့လုံးအပြင်မထွက်ရအမိန့်ကို ကြေညာခဲ့သည်။ ထိုကြောင့်ကျင်းပမည့် စာမေးပွဲကိုဖျက်ချခဲ့ရပြီး အမှတ်များကို သင်တန်းတက်စဉ်ဆောင်ရွက်ချက်များမှ တွက်ယူခဲ့သည်။

၂၀၁၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ဟောင်ကောင်ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ဟောင်ကောင်တရုတ်တက္ကသိုလ် (Chinese University of Hong Kong) သို့ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အဆောက်အအုံများပျက်ဆီးခဲ့လေသည်။ ထိုအခါ တက္ကသိုလ်စီမံရေးအဖွဲ့သည် နှစ်ပတ်စော၍ ပညာသင်နှစ်ဝက်ပြီးဆုံးကြောင်း ကြေညာခဲ့ရပြီး ကျောင်းသားများသည် ဒုတိယပညာသင်နှစ်ဝက်သို့ အွန်လိုင်းဖြင့်ချက်ချင်းသင်ကြားနိုင်အောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့ရသည်။

## ကျမ်းကိုး
ကဏ္ဍ: မြို့ပြဒဏ္ဍာရီများ
ကဏ္ဍ: ပညာရေးဆိုင်ရာဒဏ္ဍာရီများ
ဘရားသားဂျွန်

**ဘရားသားဂျွန်** ( (ဖရဲရယ် ဂျားကယ်(စ်))၊ ) သည် ပြင်သစ်ကလေး‌တေးကဗျာတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။ ဘုရားကျောင်းဘရားသားတစ်ဦး အိပ်ရာထနောက်ကျ၍ နံနက်ဘုရားရှိခိုးရန် ခေါင်းလောင်းတီးခတ်ရမည့်အကြောင်းကို ရေးသားထားခြင်းဖြစ်သည်။

## သီချင်းစာသား
**ပြင်သစ်ဘာသာ**
Frère Jacques, Frère Jacques,
Dormez-vous? Dormez-vous?
Sonnez les matines! Sonnez les matines!
Ding, dang, dong. Ding, dang, dong.

**အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်**
Brother Jacques, Brother Jacques,
Are you sleeping? Are you sleeping?
Ring [the bells for] matins! Ring [the bells for] matins!
Ding, dang, dong. Ding, dang, dong.

**အင်္ဂလိပ်စာသား**
Are you sleeping? Are you sleeping?
Brother John, Brother John,
Morning bells are ringing! Morning bells are ringing!
Ding, dang, dong. Ding, dang, dong.

"Frère Jacques" ကို "ဘရားသားဂျွန်"ဟု ပြန်ဆိုထားသော်လည်း ဂျားကဲ(စ်) (Jacques) ၏ဘာသာပြန်အမှန်မှာ ဂျိမ်းစ် (James) သို့မဟုတ် ဂျာကော့ (Jacob) ဖြစ်သည်။ ဂျောန် (Jean) ကိုဘာသာပြန်မှသာ ဂျွန် (John) ဟူ၍ပြန်ကြသည်။

## ရင်းမြစ်ယူဆချက်များ
မာတင်း ဒေးဗစ် (Matrine David) သည် ထိုသီချင်းကို ဒိုမီနီကန်ဂိုဏ်း (Dominican Order) မှ ဘုရား‌ကျောင်းလုပ်သားတို့၏ ကောင်းမွန်စွာနေထိုင်ခြင်းကို သရော်ရာမှဖြစ်ပေါ်လာသည်ဟုဆိုသည်။

ပြင်သစ်ဂီတပညာရှင် Sylvie Bouissou သည် ထိုသီချင်းကို တေးရေးဆရာ ဂျွန်ဖစ်လစ် ရာမူ (Jean-Philippe Rameau) မှရေးသားထားသည်ဟုဆိုခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ပြင်သစ်နိုင်ငံ အမျိုးသားဂီတစာကြည့်တိုက်တွင်လည်း ထိုသီချင်း၏ လက်ရေးမိတ္တူတွင် သူ၏အမည်ကို ထည့်သွင်းထားသည်။

## ရောင်စုံဘောလုံး
မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း ထိုသီချင်း၏တေးသံကိုယူ၍ **ရောင်စုံဘောလုံး** ဟူ၍လည်း သီဆိုကြပြီး စာသားမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
ရောင်စုံဘောလုံး။ ရောင်စုံဘောလုံး။
တစ်လုံး ငါးပြား။ တစ်လုံးငါးပြား။
ကြိုက်တဲ့ အရောင် ရွေးပါ။ ကြိုက်တဲ့ အရောင် ရွေးပါ။
တစ်လုံး ငါးပြား။ တစ်လုံးငါးပြား။
## ကိုးကားချက်များ
## ပြင်ပလင့်ခ်များ
*A "Frère Jacques" interactive and multilingual collection on video
*Multiple versions of the song with sheet music 
ကဏ္ဍ: ပြင်သစ်ကလေးတေးကဗျာများ
ကဏ္ဍ: ကလေးတေးကဗျာများ
ကဏ္ဍ: တေးရေးဆရာမသိသောသီချင်းများ
ဗုဒုရုဝဂလ

**ဗုဒုရုဝဂလ** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် ရှေးဟောင်းဗုဒ္ဓဘာသာနေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင် မဟာယာနအတွေးအခေါ်များပါဝင်ပြီး ရုပ်ပွားတော်ခုနစ်ဆူ ပါဝင်သည်။ ထိုရုပ်ပွားတော်များသည် ၁၀ ရာစုက ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ကြီးမားသည့် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီးတွင် သရွတ်ကိုင်ထားသည် မူလသင်္ကန်းတော်နှင့် ရှည်လျားသည့်လိမ္မော်ရောင်အစင်းကြောင်းများသည် တစ်ချိန်တစ်ခါက တောက်ပစွာဆေးခြယ်ထားခဲ့သည်ကို သိရှိနိုင်သည်။ 

## အမည်
ဗုဒုရုဝဂလ ဆိုသည်မှာ “ဗုဒ္ဓဘာသာပန်းပုကျောက်ဆောင်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဗုဒုရုဝဂလ ဆိုသည့် စကားလုံးမှာလည်း ဗုဒ္ဓ (ဗုဒု)၊ ရုပ် (ရူဝ) နှင့် ကျောက် (ဂလ) တို့မှ ဆင်းသက်လာသည်။ လာရောက်လည်ပတ်သူ အများစုသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ ဖြစ်ကြီး ကျောင်းတော်သို့ လာရောက်သူများသည် ဗုဒုရုဝဂလ သို့လည်း သွားရောက်လည်ပတ်သင့်သည်။

## တည်နေရာ
သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ မိုနရဂလခရိုင် (Monaragala), Wellawaya ၏ အရှေ့တောင်ဘက် ၄ မိုင်ခန့် (၆.၄ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။

## အရွယ်အစား
အကြီးဆုံးရပ်တော်မူဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်သည် ဦးခေါင်းမှ ခြေမအထိ ၅၁ ပေ(၁၆ မီတာ) ရှိသည်။ ထိုကျွန်းတွင် အကြီးဆုံးသော ရပ်တော်မူ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်လည်း ဖြစ်သည်။

## သမိုင်း
တာဝန်ရှိသူများက ၉ ရာစု သို့မဟုတ် ၁၀ ရာစုက ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်ဟု ယျေဘုယျ သတ်မှတ်ကြသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ
တိဿဝေဝ

**တိဿဝေဝ**သည် ဒေဝနမ္ပိယတိဿ (Devanampiya Tissa ဘီစီ ၃ ရာစု) တည်ဆောက်ခဲ့သည့် လူလုပ် ရေလှောင်ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ သူ၏ မြို့တော် အနုရာဒပူရမြို့ကို ရေပေးဝေမှု မြှင့်တင်ရန်အတွက် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် ရေလှောင်ကန် ဖြစ်သည်။ ပန်ဒဝီဝ (ဘီစီ၅ ရာစု) နှင့် အဘယဝီဝ (ဘီစီ ၄-၅ ရာစု) တို့သည် ပို၍ ရှေးကျကြသည်။ တိဿဝေဝ၏ တာရိုးသည် ၂ မိုင်(၃.၂ ကီလိုမီတာ) ရှိပြီး အမြင့်သည် ၂၅ ပေ (၇.၆ မီတာ) မြင့်သည်။

အခြားသော အသုံးပြုမှုအနေဖြင့် ရေလှောင်ကန်မှ ရေကို တိဿ၏ တော်ဝင်ဥယျာဉ်သို့ ထောက်ပံ့ပေးသည်။ နောက်ပိုင်းရာစုနှစ်များတွင် တိဿဝေဝနှင့် အခြားကန်များကို ကြီးမားအောင်ပြုလုပ်ခဲ့ကြပြီး ဒေသ၏ ဆည်မြောင်းကွန်ရက်တစ်ခုနှင့် ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
Khan Lab School

**Khan Lab School**  သည် ခန်းအကယ်ဒမီနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည့် လွတ်လပ်သည့်ကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၊ Mountain View တွင် တည်ရှိသည်။ 
၎င်းကို Sal Khan က တည်ထောင်ခဲ့ပြီး လက်တွေ့လေ့လာမှုဆိုင်ရာကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ 
## ကိုးကား
ထူပါရာမယ

**ထူပါရာမယ**သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာစေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ Mahamewna ဥယျာဉ်အတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။ စေတီတော်သည် ကျွန်း၌ အစောဆုံးတည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည့် စေတီပုထိုးတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ဒေဝနမ္ပိယ တိဿဘုရင် Devanampiya Tissa (247-207 BC) ခေတ်ကာလက တည်ထားခဲ့သည်။  စေတီတော်ကို အစိုးရက သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ ရှေးဟောင်းသုတေသနနယ်မြေအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။

## သမိုင်း
 with a conical roof and the Stupa in the center of the house]]

## စေတီတော်
သုပရမစေတီတော်ကို ခေါင်းလောင်းပုံစံ တည်ဆောက်ထားသည်။ စေတီတော်သည် အချိန်နှင့်အမျှ ဖျက်ဆီးခြင်းလည်း ခံခဲ့ရသည်။ ဘုရင် Agbo II လက်ထက်တွင် စေတီတော်ကို လုံးဝဖျက်စီးပစ်ပြီး ဘုရင်သည် စေတီတော်ကို ပြင်ဆင်မွမ်းမံခဲ့သည်။ ယခုလက်ရှိအချိန်မြင်တွေ့ရသည့် စေတီတော်သည် အေဒီ ၁၈၄၂ တွင် တည်ဆောက်ပြီးစီးခဲ့သည့် ပုံစံဖြစ်သည်။ ရာစုနှစ်များစွာကြာမြင့်၍ အကြိမ်များစွာ အသစ်ပြုပြင်မှုများပြုပြင်ပြီးသည့် ယနေ့အချိန်တွင် စေတီတော်အောက်ခြေ၏ အချင်းသည် ၅၉ ပေ (၁၈ မီတာ)  ရှိသည်။ အမိုးခုံးသည် မြေပြင်မှ ၁၁ ပေ ၄ လက်မ (၃.၄၅ မီတာ) မြင့်ပြီး အချင်း ၁၆၄.၅ ပေ (၅၀.၁ မီတာ) ရှိသည်။ စေတီတော်တွင် နှမ်းဖတ်ကျောက်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် စင်္ကြံလမ်းရှိသည်။ ထို့အပြင် စေတီတော်ကို ပတ်ရံထားသည့် ကျောက်တိုင်များသည် အတန်းနှစ်တန်း တည်ရှိသည်။ အစောပိုင်းကာလအတွင်းက စေတီတော်၏ ပတ်လည်သည် ကျောင်းတော်ပုံစံ တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

## ပြင်ပလင့်များ
*Discover Sri Lanka - more information & images about Thuparamaya  
*New Photos of Thuparamaya 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ
ဒေါ်ဒန်းမဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်

**ဒေါ်ဒန်းမဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်** သည် ဘူတန်နိုင်ငံတောင်တန်းပေါ်တွင် တည်ထားသည့် ကြီးမားသည့် စကြာမုနိဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူ  ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို လေးယောက်မြောက်ဘုရင် Jigme Singye Wangchuck နှစ်ခြောက်ဆယ်ပြည့်အဖြစ် တည်ထားခဲ့သည်။ ရုပ်ပွားတော်ကြီးသည် ရုပ်ပွားတော်ငယ်များ ရာထောင်တို့၏ အပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ထိုရုပ်ပွားတော်ငယ်များသည်လည်း ရုပ်ပွားတော်ကြီးကဲ့သို့ ပုံစံအတူတူပင် ဖြစ်သည်။ ကြေးနီဖြင့် ပြုလုပ်ထားကာ ရွှေချထားသည်။ ဒေါ်ဒန်းမဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီးသည် Kuensel Phodrang အပျက်အစီးများ၏ အလယ်တွင် တည်ရှိသည်။ Kuensel Phodrang သည် ဆယ့်သုံးဦးမြောက် အုပ်ချုပ်သူဘုရင်၏ နန်းတော် Sherab Wangchuk ဖြစ်သည်။  တောင်ဘက်သို့ အပေါ်စီးမှ ကြည့်ရှုကာ ဘူတန်၏ မြူတန်၏ မြို့တော် ဆင်းဖု (Thimphu) ကို မြင်နိုင်သည်။ တည်ဆောက်မှုများကို ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ တွင် ပြီးစီးရန် စီစဉ်ခဲ့သည်။ သို့သော် တည်ဆောက်မှုသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၅ တိုင်အောင် မပြီးစီးသေးပေ။ ရုပ်ပွားတော်သည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အကြီးဆုံးရုပ်ပွားတော်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၁၆၉ ပေ (၅၂ မီတာ) ရှိသည်။ ထို့အပြင် ၈ လက်မြင့်သည့် ကြေးနီဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် ၁၀၀၀၀၀ ဆူနှင့် ၁၂ လက်မမြင့်သည့် ရုပ်ပွားတော် ၂၅၀၀၀ ဆူ ပါဝင်သည်။

ရုပ်ပွားတော်ကို တရုတ်နိုင်ငံရှိ Aerosun Corporation of Nanjing က အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၇ သန်းကုန်ကျစရိတ်ဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ စီမံကိန်းတစ်ခုလုံး၏ ကုန်ကျစရိတ်သည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၁၀၀ ကျော်ခဲ့သည်။ အတွင်းပိုင်းသည် အသီးသီး ဝင်ဆံ့သည်။ လှူဒါန်းသူများ၏ အမည်များကို ခန်းမတွင် ပြသထားသည်။ ၎င်းခန်းမသည် ရုပ်ပွားတော်ကြီး၏ ပလ္လင်ပုံစံ ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ စေတီတော်၏ နမူနာပုံစံသည် ထင်ရှားသည့် ဘူတန်လူမျိုးဆရာဖြစ်သူ Jenzop Lopen Sangay က ရွှံ့စေးဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ Jenzop Lopen Sangay သည် ဘူတန်နိုင်ငံ၊ Paro, Shaba မှ ဖြစ်သည်။ သူသည် ရုပ်ပွားတော်ကြီးကို စတင်တည်ဆောက်နေစဉ်အတွင်းတွင် တရုတ်နိုင်ငံရှိ စီမံကိန်းနေရာများကို သွားရောက်ကာ ထောက်လှမ်းခဲ့သည်။ သူ၏ အဓိကလက်ရာများကို major Dzongs and Temples of Bhutan including Punakha Dzong, Takstang, Wangduephodrang, Yonglagoenpa, Austsho Dratshang, Gelephu Dzong, Chukha Dzong, Tsangkha Chenrigzee Lhakhang များနှင့် အခြားနေရာများတွင် တွေ့မြင်နိုင်သည်။

ရုပ်ပွားတော်မှ မြင်ရသည့်အောက်ခြေတွင် Kuensel Phodrang သဘာဝဥယျာဉ် တည်ရှိပြီး ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ဥယျာဉ်သည် ၉၄၃.၄ ဧက ရှိသည့် သစ်တောဖြစ်ပြီး ရုပ်ပွားတော်ကြီးကို ဝန်းရံပတ်ထားကာ တည်ရှိသည်။ ထို့အပြင် အများပြည်သူဆိုင်ရာအားကစားရုံနှစ်ခုကိုလည်း ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘူတန်နိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ စေတီပုထိုးများ