အပ္ပမာဒ

**အပ္ပမာဒ** ဟူသည် သတိအဝိပ္ပဝါသ (သတိ-၏-နှင့်-မကင်းခြင်း)ပင် ဖြစ်၍ ယင်း၏အရကိုလည်း အမြဲကပ်၍ တည်သော သတိ,  ဉာဏ်နှင့်ယှဉ်သော သတိကို ကောက်ရသည်။  အချို့သော အရာကို၌ကား ဝီရိယကို၎င်း, သတိသမ္ပဇည နှင့် ယှဉ်သော နာမက္ခန္ဓာ ၄-ပါး (ကို၎င်း,  သတိပြဓာန်းသော နာမက္ခန္ဓာ ၄-ပါး ကို၎င်း ကောက်သည်ကို တွေ့ရသည်။ 
### အရေးကြီးသော တရား
* ဤ အပ္ပမာဒတရားသည် သာသနာတော်၌ အလွန် အရေးကြီးသော တရားဖြစ်သည်။ ဘုရားရှင်သည် ရဟန်းတို့အား အပ္ပမာဒ တရားဖြင့် အလုံးစုံသော ကိစ္စတို့ကို ပြည့်စုံကြစေရန် “အပ္ပမာဒေန သမ္ပာဒေထ”ဟု နေ့စဉ် ဆုံးမတော်မူသည်။   
* အာယုသင်္ခါရ လွှတ်တော်မူပြီးနောက် ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူမည့် အကြောင်းကို ရဟန်းတို့အား မိန့်ကြားရာ၌လည်း ဘုရားရှင်သည် ဤစကားကို ထည့်သွင်း မိန့်ကြားတော်မူသည်။   
* ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူခါနီး၌လည်း နောက်ဆုံး မိန့်ခွန်းတော်အနေဖြင့် ဤစကားအပါအဝင် ဖြစ်သော “ဟန္ဒ ဒါနိ” စသည်ကိုပင် မိန့်ကြားတော်မူသည်။   
* အချို့ သာဝကတို့လည်း ပရိနိဗ္ဗာန်စံခါနီး၌ “အပ္ပမာဒေန သမ္ပာဒေထ” ဟူသော စကားကိုပင် မိန့်တော်မူကြသည်။  
### ဂုဏ်ရည်များ
* အပ္ပမာဒတရားသည် ကုသိုလ်တရားတို့တွင် အမြတ်ဆုံး ဖြစ်သည်။  
* ကျေးဇူးများသာ တခုသော တရားဖြစ်သည်။  
* များစွာသောအကျိုးအလို့ငှါ ဖြစ်သည်။  
* မေ့လျော့သူတို့အဖို့ ပမာဒကိုရှောင်လွှဲကြောင်းတရား ဖြစ်သည်။  
* မဖြစ်သေးသော ကုသိုလ်ဖြစ်ကြောင်း,  ဖြစ်ပြီးအကုသိုလ် ဆုတ်ယုတ်ကြောင်း ဖြစ်သည်။  
* သဒ္ဓမ္မ ကြာမြင့်စွာတည်ကြောင်း ဖြစ်သည်။  
* ပစ္စုပ္ပန်, တမလွန် ၂-တန်သော အကျိုးတို့ကို လွှမ်းမိုးယူလျက် တည်သည်။  
* နိဗ္ဗာန်ရခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သည်။  
* မင်္ဂလာတပါးဖြစ်သည်။  
* ဘေးကင်းသည်။  
* ချမ်းသာကိုဆောင်နိုင်သည်။  
* အပ္ပမာဒကို ပညာရှိသည် အမြတ်ဆုံး ဥစ္စာကဲ့သို့ စောင့်ရှောက်သည်။  
* ဇရာမရဏကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိသောဉာဏ်အလို့ငှါ ယင်းကို ပြုအပ်သည်။  
* မိမိအစီးအပွားကို လိုလားသူသည် ကာမဂုဏ်တို့၌ စိတ်ကို မလွှတ်ခြင်းဟူသော အပ္ပမာဒတရားကို ပြုသင့်သည်။  
* ကာယဒုစရိုက်ကိုပယ်၍ ကာယသုစရိုက်ကိုပွားခြင်း, ဝစီ...,  မနောဒုစရိုက်ကို ပယ်၍ မနောသုစရိုက်ကို ပွားခြင်း မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကိုပယ်၍ သမ္မာဒိဋ္ဌိကိုပွားခြင်း ဤ ၄-ဌာနတို့ဖြင့် အပ္ပမာဒကို ပြုအပ်သည်။  
* အပ္ပမာဒတရားကို အရိုအသေ ပြု၍,  အလေးအမြတ်ပြု၍ အမှီပြု၍နေလျှင် အကုသိုလ်ကို ပယ်၍,  ကုသိုလ်ကိုပွားစေနိုင်သည်။  
* တပ်မက်ဖွယ်အာရုံတို့၌ မတပ်မက်ရန် အမျက်ထွက်ဖွယ် အာရုံတို့၌ အမျက်မထွက်ရန် တွေဝေဖွယ် အာရုံတို့၌ မတွေဝေရန်,  မာန်ယစ်ဖွယ် အာရုံတို့၌ မာန် မယစ်ရန် အပ္ပမာဒကိုပြုသင့်သည်။  
* ပမာဒကို ပယ်ခြင်းငှါ အပ္ပမာကို ပြုသင့်သည်။  
* ကောင်းမှုတို့၌ မမေ့မလျော့မှု အပ္ပမာဒတရားကို ပညာရှိတို့ ချီးမွမ်းသည်။  
* အပ္ပမာဒကို ပွားလျှင် ပစ္စုပ္ပန် တမလွန် ၂-တန်သော အကျိုးတို့ကို ရနိုင်သည်။  
* ရဟန္တာမှ တပါး ခပ်သိမ်းသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် အပ္ပမာဒဖြင့် ပြုဖွယ်ကိစ္စတို့ကို ပြုသင့်ကြသည်။  
* အပ္ပမာဒဖြင့် ဘဝဟူသော ရေအစုကို ကူးမြောက်နိုင်သည်။  
* မိမိ အကျိုး သူတပါးအကျိုး မိမိသူတပါး အကျိုးတို့ကို ကောင်းစွာ မြင်သိသူသည် အပ္ပမာဒဖြင့် ပြုဖွယ်ကိစ္စတို့ကိုပြုသင့်သည်။  
* အပ္ပမာဒတရား (စသည်)ဖြင့် ပညာရှိသည် မှီခိုရာကို ပြုရာသည်။ အပ္ပမာဒ (မမေ့လျော့ခြင်း)ကြောင့် မာဃလုလင်သည် နတ်တို့၏ အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်သည်။ ပညာရှိသည် အပ္ပမာဒဖြင့် ပမာဒကို ပယ်ဖျောက်သည်။  
* အပ္ပမာဒဖြင့်၎င်း,  အာသဝက္ခယဉာဏ်ဖြင့်၎င်း,  ပညာရှိသည် မိမိရင်၌ စူးဝင်နေသော ရာဂ စသောငြောင့် ၅-ပါးကို နုတ်ရာသည်။  
* အပ္ပမာဒ၌ လေးစားခြင်း မလေးစားခြင်းသည် လေးစားခြင်း ၆-ပါး,  မလေးစားခြင်း ၆-ပါးတို့တွင် အပါအဝင်ဖြစ်သည်။  
* ယင်း၌ လေးစားခြင်း မလေးစားခြင်းသည် သဒ္ဓမ္မ ကြာမြင့်စွာ တည်ခြင်း မတည်ခြင်း၏ အကြောင်းတပါး ဖြစ်သည်။  
* အပ္ပမာဒ၌ တည်သောသူအား သဒ္ဓါစသော ဣန္ဒြေတို့ တိုးပွားသည်။  
* ကုသိုလ်တရားတို့၌ အပ္ပမာဒရှိသူ၏ တိုးပွားခြင်းကိုသာ အလိုရှိအပ်သည်။  
* အပ္ပမာဒ၌ မွေ့လျော်သော ရဟန်းသည် သံယောဇဉ် အားလုံးကို လောင်ကျွမ်းစေလျက် နိဗ္ဗာန်သို့သွားသည်။ ယင်းရဟန်းသည် ဆုတ်ယုတ်ခြင်းငှာ မထိုက်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ