open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ကျောက်ဆည်မြို့နယ်

**ကျောက်ဆည်မြို့နယ်** သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင် တွင်ပါဝင်သည့် မြို့နယ်ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ကျောက်ဆည်မြို့ ဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း
ကျောက်ဆည်အဖြစ် အမည်မတွင်မီက မြစ်သာ (မ္လစ်သာ)ဟု အမည်တွင်ပြီး သာယာသောမြစ်ရှိသောနေရာဖြစ်၍ မြစ်သာရွာဟုခေါ်သည်။ ကျောက်ဆည်ဟူသောအမည်သည် ဇော်ဂျီမြစ်ကို ကျောက်များဖြင့် ဆည်ဖို့ထားခြင်းကြောင့် မှည့်ခေါ်ထားခြင်းဖြစ်သည်ဟု မှတ်တမ်းများအရ သိရသည်။
## ပထဝီဝင်အနေအထား
မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၀ဒီဂရီ ၂၆မိနစ်နှင့် ၂၂ဒီဂရီ ၂မိနစ် အကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၅ဒီဂရီ ၉၇မိနစ်နှင့် ၉၆ဒီဂရီ ၅၈မိနစ် အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ၇၂၅.၂၈စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။
### နယ်နိမိတ်
ကျောက်ဆည်နယ်၏ အရှေ့ဘက်တွင် ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်နှင့် ရွာငံမြို့နယ်၊တောင်ဘက်တွင် မြစ်သားမြို့နယ်၊အနောက်ဘက်တွင် တံတားဦးမြို့နယ်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်များဖြင့် ထိစပ်နေသည်။
### မြေမျက်နှာသွင်ပြင်
ကျောက်ဆည်မြို့နယ်အတွင်းတွက် ဇော်ဂျီမြစ်၊ပန်းလောင်မြစ်နှင့် စမုံမြစ်တို့သည် အရှေ့တောင်မှ အနောက်မြောက်ဘက်သို့ စီးဆင်းနေသည်။ ကျောက်ဆည်မြို့မှာ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၂၇၁ပေတွင် တည်ရှိသည်။ မြို့နယ်အတွင်းရှိ ရွှေသာလျောင်းတောင်မှာ ၉၇၃ပေမြင့်ကာ အမြင့်ဆုံးတောင်ဖြစ်သည်။
## လူဦးရေ
ကျောက်ဆည်မြို့နယ်တွင်နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများတွင် ဗမာလူမျိုးများ အများဆုံးနေထိုင်ကြသည်။ ထို့နောက် ချင်း၊ရခိုင်၊ရှမ်း၊ကရင်၊ကချင်၊မွန်၊ကယား လူမျိုးများ အစဉ်လိုက်များပြားစွာနေကြသည်။ ကိုးကွယ်မှုအနေဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကို အများဆုံး ကိုးကွယ်ကာ အစ္စလာမ်၊ခရစ်ယာန်နှင့် ဟိန္ဒူကိုးကွယ်သူဦးရေမှာ အစဉ်လိုက်များပြားသည်။
## စီးပွားရေး
ကျောက်ဆည်မြို့နယ်၏ အဓိကထွက်ကုန်မှာ စပါး၊ပြောင်း၊နှမ်း၊ငရုတ်၊ကြက်သွန် စသည်တို့ဖြစ်ပြီး မန္တလေးနှင့် ရန်ကုန်သို့ တင်ပို့ ရောင်းချသည်။ဤမြို့နယ်တွင် စိုက်ပျိုးရေးနှင့်အသက်မွေးသူ များစွာနေထိုင်ကြပြီး ဆည်ရေသောက်စနစ်ဖြင့် စိုက်ပျိုးကြသည်။ ထို့ကြောင့် စိုက်ပျိုးရေးသီးနှံများ ဖြစ်ထွန်းပြီး စီးပွားရေး အထိုက်အလျောက်ကောင်းမွန်သည်။
### ဈေးများ
*မြို့မဈေး
*အေးမြကြည်လင်ဈေး

*သံရွာဈေး

## ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး
ကျောက်ဆည်မြို့နယ်အတွင်းတွင် ရန်ကုန်-မန္တလေးလမ်းသည် ၁၅.၃မိုင်ခန့်ဖြတ်သန်းသွားသည်။ ဘဲလင်း-ရဲရွာလမ်း၊ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းရှိ ရွာငံ-အောင်ပန်း-တောင်ကြီးမြို့များသို့ အချိန်တိုစွာသွားလာနိုင်သည့် ဟံမြင့်မိုရ်လမ်းခွဲတို့မှာလည်း ထင်ရှားသည်။ ရန်ကုန်-မန္တလေး ရထားလမ်းမှာလည်း ဤမြို့နယ်အတွင်းဖြတ်သန်းသွားသည်။ 
## ပညာရေး
### အဆင့်မြင့်ပညာ
ကျောက်ဆည်မြို့နယ်တွင်
 ကျောက်ဆည်တက္ကသိုလ်
 နည်းပညာတက္ကသိုလ် (ကျောက်ဆည်)တည်ရှိသည်။ 
### အခြေခံပညာ
#### အထက
အထက်တန်းကျောင်း ၉ကျောင်းရှိသည်။
*အထက ၁

*အထက ၂
*အထက ၃
*အထက သံရွာ
*အထက ဟံမြင့်မိုရ်
*အထက မင်းစု
*အထက ရွာသစ်
*အထက ညောင်ရွှေ
*အထက ကုန်းကြီး

#### အထက (ခွဲ)/အလက
*အလက (ထ(ခွဲ)) မြို့မ
*အလက (ထ(ခွဲ)) ဆူးလေကုန်း
*အလက (ထ(ခွဲ)) ကျောက်ဆောင်ကုန်း
*အလက (ထ(ခွဲ)) မြေစို
*အလက (ထ(ခွဲ)) လက်ပန်
*အလက (ထ(ခွဲ))ဒွေးလှ
*အလက ရဲဘော်လေး
*အလက မှိုင်းပန်
*အလက န-သာဂရ
#### အမက
မူလတန်း၊မူလွန်၊အလယ်တန်း (ခွဲ) ၁၆၇ကျောင်းရှိသည်။

## ကျန်းမာရေး
### ဆေးရုံများ
*အထွေထွေရောဂါကုဆေးရုံကြီး (ကျောက်ဆည်)
*မင်းစုတိုက်နယ်ဆေးရုံ
*သံရွာတိုက်နယ်ဆေးရုံ
*ဖျောက်ဆိပ်ပင်တိုက်နယ်ဆေးရုံ
*စမာတိုက်နယ်ဆေးရုံ
## ထင်ရှားသောနေရာများ
*ရွှေမုဌော
*ရွှေသာလျောင်း
*မဟာမြတ်လေးဆူ
*လေးမျက်နှာ
*ရွှေသိမ်တော်
*ရွှေဆပ်သွား
*ရွှေတောင်ထီး
*တမုတ်ရှင်ပင်ရွှေဂူကြီး
*လောကမာန်အောင်ရွှေဂူကြီး
*မြင်စိုင်းမြို့ဟောင်း
*ဓာတ်တော်တောင်

## ကိုးကား
ငါန်းဇွန်မြို့နယ်

**ငါန်းဇွန်မြို့နယ်** သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ တံတားဦးခရိုင် တွင်ပါဝင်သည့် မြို့နယ်ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ငါန်းဇွန်မြို့ ဖြစ်သည်။

## သမိုင်း​ကြောင်း
ငါးဇွန်းမြို့နယ် တည်​​နေရာတွင် ​ရှေးယခင်က ငါန်း​မြွေကြီးတစ်​ကောင် ဆိုးသွမ်းလျက်ရှိကာ ထိုမြွေကို မည်သူမျှ မနှိမ်နင်းနိုင်​ခဲ့​ပေ။ အ​လောင်းစည်သူမင်းကြီး တိုင်းခန်းလှည့်ရာတွင် ထို​မြွေဆိုးသည် မင်းကြီးကို မြင်​သော် ၃ကြိမ်တွန်ကျူးလျက် ဦး၃ကြိမ်ပြု၍ ဝပ်တွားသွားသည်။ ထို့​ကြောင့် ထို​နေရာကို ငါန်းတွန်ရွာဟု မင်းကြီးကအမည်​ပေးခဲ့ရာမှ ​နောင်တွင် ငါန်းဇွန်ဟု အမည်တွင်လာ​ကြောင်း ပါးစပ်ရာဇဝင်များအရသိကြရသည်။ သမိုင်းအ​ထောက်အထားအရ ပုဂံ​ခေတ် နရသီဟမင်း လက်ထက် သက္ကရာဇ် ၆၁၂ခုနှစ်တွင် ​ရေးထိုးခဲ့​သော ပုဂံမြို့ အဟာသမန်း​ကျောင်း ​ကျောက်စာတွင် ငါန်းဇွန်ရပ်ဟူ၍ အ​စောဆုံး ​တွေ့ရှိရသည်။၁၉၀၂ခုနှစ်တွင် မြို့အုပ်မင်းရုံးစိုက်ခဲ့ပြီး ၃၀.၆.၁၉၇၂တွင် မြို့အဖြစ် တရားဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
## ပထဝီဝင်အ​နေအထား
မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၁ဒီဂရီ ၃၅မိနစ်နှင့် ၂၁ဒီဂရီ ၅၄မိနစ် အကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၅ဒီဂရီ ၂၆မိနစ်နှင့် ၉၅ဒီဂရီ ၄၅မိနစ်အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ အရှေ့မှ အနောက်သို့ ၂၁မိုင်၊ တောင်မှမြောက်သို့ မိုင်၂၀ရှိပြီး ၃၅၅.၉၉၁စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။
### နယ်နိမိတ်
ငါန်းဇွန်မြို့နယ်၏ အ​ရှေ့ဘက်တွင် တံတားဦးမြို့နယ်၊​တောင်ဘက်တွင် ​နွားထိုးကြီးမြို့နယ်၊အ​နောက်ဘက်တွင် မြင်းခြံမြို့နယ်၊ ​မြောက်ဘက်တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းရှိ မြင်းမူမြို့နယ်များ တည်ရှိသည်။
### ​​မြေမျက်နှာသွင်ပြင်
​ပင်လယ်​ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပျှမ်းမျှ၂၂၇​ပေအထက်တွင် တည်ရှိသည်။ ပြန့်ပြူး​သော ​မြေမျက်နှာသွင်ပြင်ရှိကာ ​တောင်ဘက်နှင့် အ​နောက်ဖက်ပိုင်းတွင် ​ကျောက်ကုန်း၊ ကမူများ အနည်းငယ်ရှိသည်။ဧရာဝတီမြစ်သည် အ​ရှေ့မှ အ​နောက်သို့ ၂၁မိုင်ခန့် စီးဆင်း​နေသည်။
## လူဦး​ရေ
၂၀၁၈ခုနှစ်အထိ စာရင်းများအရ ငါန်းဇွန်မြို့နယ်တွင်နေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများတွင် ဗမာလူမျိုးများသာ နေထိုင်ကြသည်။ ကိုးကွယ်မှုအနေဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကို အများဆုံး ကိုးကွယ်ကာ အစ္စလာမ်ဘာသာ ကိုးကွယ်သူဦးရေမှာ အနည်းငယ်ရှိသည်။
## စီးပွား​ရေး
ငါန်းဇွန်းမြို့နယ်သည် မန္တ​လေးတိုင်းအတွင်းရှိ စီးပွား​ရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ​နှေး​ကွေး​သော မြို့နယ်ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်​နေလူထုသည် စိုက်ပျိုး​ရေးနှင့် ​မွေးမြူ​ရေးကို အဓိကထား လုပ်ကိုင်ကြသည်။ မြို့နယ်၏ အဓိကထွက်ကုန်မှာ ပဲမျိုးစုံ၊ နို့ထွက်ပစ္စည်းနှင့် ထန်းလျက်တို့ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်အတွင်းတွင် မန္တ​လေး-မြို့သာ စက်မှုဥယျာဉ်မြို့​တော် တည်​ဆောက်လျက်ရှိသည်။ ပုဂ္ဂလိက သံရည်ကြိုစက် ၂ရုံ၊ အိမ်တွင်းစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်း ၅၄ခု တည်ရှိသည်။
### ​ဈေးများ
*ငါန်းဇွန်​ဈေး
*မြို့သာ​ဈေး
*ငါန်းမြာ​ဈေး
## ပို့​ဆောင်ဆက်သွယ်​ရေး
ငါန်းဇွန်မြို့နယ်သည် ကုန်းလမ်း​ကြောင်းများ၏ အပြင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိ၍ လမ်းပန်းဆက်သွယ်​ရေး ဖွံ့ဖြိုးမှုနည်း​သော မြို့နယ်ဖြစ်သည်။ မန္တ​လေး-ပုဂံ ရထားလမ်းမှာ မြို့နယ်အတွင်း ၁၁မိုင်ခန့် ဖြတ်သန်းသွားသည်။
#### အထက
အထက်တန်းကျောင်း ၆ကျောင်းရှိသည်။
*အထက ငါန်းဇွန်
*အထက ငါန်းမြာ
*အထက မြို့သာ
*အထက သားကျင်
*အထက ခြင်္သေ့လက်
*အထက ဂျို
#### အထက(ခွဲ)/အလက
*အလက (ထ(ခွဲ)) ​ကျောက်တစ်လုံး
*အလက (ထ(ခွဲ)) နတ်ကြီး
*အလက (ထ(ခွဲ)) ကံလှ
*အလက (ထ(ခွဲ)) မင်း​နေကုန်း
*အလက (ထ(ခွဲ)) လက်ပံကျင်း (တ)
*အလက (ထ(ခွဲ)) သူနတ်စစ်
*အလက ကံမ
*အလက ကုလားရွာ
*အလက ​ရေလည်​သောင်
*အလက မိုး​တောင်
*အလက ရွှေတွင်းကုန်း
*အလက ကံသာ
*အလက ပန်းတော်ကျင်း
*အလက ပျဉ်းလှတော

#### အမက
မူလတန်း၊မူလွန်၊အလယ်တန်း(ခွဲ) ၁၁၃ကျောင်းရှိသည်။
## ကျန်းမာ​ရေး
*ငါန်းဇွန်​ဆေးရုံ
*မြို့သာ တိုက်နယ်​ဆေးရုံ
*ငါန်းမြာတိုက်နယ်​ဆေးရုံ

## ကိုးကား
ကွန်တိုမျဉ်း

**ကွန်တိုမျဉ်း** () များအား မြေပုံပေါ်တွင် အမြင့်တူသော ဒေသများကို မျဉ်းတစ်ဆက်တည်း ဆက်သွယ်ရေးဆွဲထားခြင်းဖြင့် ဒေသ၏ အနိမ့်အမြင့် မျက်နှာပြင် အနေအထားကို မှန်းဆသိရှိနိုင်ပေသည်။ ထိုအနိမ့်အမြင့်ပြမျဉ်းကို ကွန်တိုဟု ခေါ်သည်။ ကွန်တိုမျဉ်းများတွင် အမြင့်ပေကို ဖော်ပြထားလေ့ရှိသည်။ အမြင့်မျဉ်းစိပ်လျှင် မြေစောက်မှန်းသိသာ၍ အမြင့်မျဉ်းကျဲလျင် မြေဆင်ခြေလျော ကျသည်ကို သိသာသည်။ မျဉ်းရစ်ဝိုင်း၍သွားလျင် တောင်ပမာ မြင့်မောက်တက်နေသည်ကို သိသာသည်။ မျဉ်းတို့၏ သတ်မှတ်ချက်တွင် အနည်းဆုံးပေ ၅၀ မြင့်လျှင် မျဉ်းတစ်ရစ်ပြရာမှ မြေပုံချုံနှုန်းအလိုက် ပေ တစ်ထောင် နှစ်ထောင်တွင် တရစ်အားဖြင့်လည်း ဖော်ပြကြသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြေပုံဆွဲပညာ
ကျွတ်

* ကျွတ် (တိရစ္ဆာန်)
* ကျွတ် (တာယာ)
* ကျွတ် (ဆွေမျိုး)  
* ကျွတ် (ကြိယာ)
ကျွတ် (တိရစ္ဆာန်)

**ကျွတ်၊ မျှော့** တို့သည် သွေးစုတ်တတ်သော ကျောရိုးမဲ့သတ္တဝါတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ နွေအခါ၌ ခြောက်သွေ့၍ မြေထဲ၌ နေတတ်ပြီး နှင်းကျသောအခါ ရှင်သန်ကာ မြက်ပင်များ အကြား၌ သွားနေတတ်သည်။ လူ၏အနံ့ကို ခံကာ တွယ်၍ သွေးစုတ်တတ်သည်။ သွားရာ၌ ရှေ့တစ်နေရာကို ကုတ်တွယ်ပြီးနောက် နောက်ပိုင်းအဖျားကို ရှေ့နေရာသို့ ကွေးယူတွယ်ထားပြီး တဖန်ရှေ့သို့ လှမ်းတွယ်ခြင်းဖြင့် လျင်မြန်စွာ သွားနိုင်သည်။ ရေကူးသွားတတ်သော အကြီးစားမျိုးကို မြှော့ဟုခေါ်သည်။ မြှော့သည် လူနှင့် ကျွဲနွားများကိုပါတွယ်၍ သွေးစုတ်လေ့ရှိသည်။ သွေးဝသောအခါ ဖောင်းပွလာ၍ အလိုအလျောက် ကွာကြသွားတတ်သည်။ မြှော့ကြီးများမှာ လုံးပတ် ၁လက္မခွဲ အရှည် ခြောက်လက္မခန့် အထိရှိသည်။ ရှေးအခါက အနာရောဂါများတွင် သွေးစုတ်ရန် ဆရာဝန်များ သုံးစွဲကြသည်။ အပူပိုင်းဒေသနှင့် မြေထဲပင်လယ်နိုင်ငံများတွင် တွေ့ရသည်။ လူတို့ စားသုံးသော ပင်လယ်မြှော့မှာကား တစ်မျိုးတစ်စားဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျောရိုးမဲ့သတ္တဝါများ
ဘောလခဲခရိုင်

**ဘောလခဲခရိုင်** (​ဘော်လခဲခရိုင်ဟုလည်း​ခေါ်ဆို) () သည် ကယားပြည်နယ်ရှိ ခရိုင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ဘောလခဲမြို့ဖြစ်သည်။

## ပါဝင်သောမြို့နယ်များ
ဘောလခဲခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*ဘောလခဲမြို့နယ်
**ဘောလခဲမြို့
**ရွာသစ်မြို့
*ဖားဆောင်းမြို့နယ်
**ဖားဆောင်းမြို့
**မော်ချီးမြို့

၂၀၂၂ခုနှစ်တွင် မယ်စဲ့မြို့နယ်ကို မယ်စဲ့ခရိုင်အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။

## ပထဝီဝင်အ​နေအထား 
### တည်နေရာနှင့် အကျယ်အဝန်း 
ဘောလခဲခရိုင်သည် ကယားပြည်နယ် တောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး၊ အကျယ်အဝန်းမှာ  ဖြစ်ပြီး မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၈ ဒီဂရီ ၂၉ မိနစ် နှင့် ၁၉ ဒီဂရီ ၂၀ မိနစ်အတွင်း၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၆ ဒီဂရီ ၅၆ မိနစ်နှင့် ၉၇ ဒီဂရီ ၅၀ မိနစ်အတွင်း တည်ရှိသည်။

### နယ်နိမိတ် 
ဘောလခဲခရိုင်သည် အရှေ့ဘက်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘက်တွင် လွိုင်ကော်ခရိုင်နှင့် ကရင်ပြည်နယ်ရှိ ဘားအံခရိုင်၊ တောင်ဘက်တွင် ကရင်ပြည်နယ်ရှိ ဖာပွန်ခရိုင် နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ မယ်​ဟောင်​ဆောင်ပြည်နယ်၊ မြောက်ဘက်တွင် လွိုင်ကော်ခရိုင် တို့နှင့် နယ်နမိတ်ထိစပ်နေသည်။

### မြေမျက်နှာသွင်ပြင်
ဘောလခဲခရိုင်သည် တောင်ကုန်းတောင်တန်း ထူထပ်ပြီး မြေပြန့် လွင်ပြင်နည်းပါးသည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် အထက် ပျမ်းမျှအမြင့် ၄၅၂ ပေမှ ၁၄၅၀ ပေ အထိရှိသည်။ အမြင့်ဆုံးတောင်မှာ ဖားဆောင်းမြို့နယ်ရှိ နတ်တောင် ဖြစ်ပြီး အမြင့်ပေ ၈၆၀၇ ပေ ဖြစ်သည်။

### ရေဆင်း
ဘောလခဲခရိုင်အတွင်း စီးဆင်းသော မြစ်ချောင်းများမှာ ရှားတောမြို့နယ်မှ မြစ်ဖျားခံ၍ ဘော်လခဲမြို့နယ်သို့ ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသော ပွန်ချောင်း၊ ရွာသစ်မြို့အနီးတွင် မယ်ပိုင်ချောင်းနှင့် သံလွင်မြစ်၊ ဖားဆောင်းမြို့နယ်တွင် ထူးချောင်းနှင့် သံလွင်မြစ်၊ မယ်စဲ့မြို့နယ်တွင် မယ်စဲ့ချောင်းတို့ ဖြစ်သည်။

### ရာသီဥတု
ဘောလခဲခရိုင်သည် အပူပိုင်းမုတ်သုံရာသီဥတုမျိုးရှိပြီး အမြင့်ဆုံးအပူချိန်မှာ ၄၃ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်နှင့် အနိမ့်ဆုံးအပူချိန်မှာ ၇ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် ဖြစ်သည်။ ရွာသွန်းမြဲမိုးရေချိန်မှာ ၂၄.၀၈ လက်မ ဖြစ်သည်။
## လူဦးရေ
၂၀၁၄သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘောလခဲခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၄၂,၉၀၉ ဦးသာရှိသည်။ ပြည်နယ်အတွင်းရှိ အခြားသောခရိုင်ဖြစ်သော လွိုင်ကော်ခရိုင်တွင် လူဦးရေ ၂၄၃,၇၁၈ ဦးရှိရာ လူဦးရေကွာခြားချက် များပြားလှသည်။ ပြည်နယ်လူဦးရေ၏ ၁၄ရာခိုင်နှုန်းသာ ဘောလခဲခရိုင်တွင် နေထိုင်ကြသည်။ အမျိုးသား ၂၃,၃၈၀ဦး၊ အမျိုးသမီး ၁၉,၅၂၉ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ခရိုင်လူဦးရေ၏ ၂၂.၅ရာခိုင်နှုန်းသည် မြို့ပြဒေသတွင် နေထိုင်ကြသည်။ ဖားဆောင်းမြို့နယ်သည် လူနေအထူထပ်ဆုံးဖြစ်သည်။
## စီးပွားရေး
ဘောလခဲခရိုင်သည် စီးပွားရေးအရ တိုးတက်မှုနှေးကွေးသောခရိုင်ဖြစ်သည်။ ခရိုင်နေပြည်သူများသည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းကို အဓိက လုပ်ကိုင်ကြသည်။ မော်ချီးအရပ်တွင် သတ္တုတူးဖော်ရေးလုပ်ငန်းများရှိသည်။
## ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး
ဘောလခဲခရိုင်သည် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးအရ ကောင်းမွန်သည်။ လွိုင်ကော်မြို့မှ ခရိုင်အတွင်းရှိ အဓိကမြို့ကြီးများဖြစ်သည့် ဘောလခဲ၊ ဖားဆောင်းနှင့် မယ်စဲ့မြို့များသို့ ကားလမ်းဖြင့် ကောင်းမွန်စွာသွားလာနိုက်သည်။ မယ်စဲ့မြို့မှတဆင့် ထိုင်းနိုင်ငံ နယ်စပ် BP-13 အထိ သွားလာနိုင်သည်။ရွာသစ်မြို့သို့ ဘောလခဲမြို့မှလည်းကောင်း၊ မော်ချီးမြို့သို့ ဖားဆောင်းမြို့မှလည်းကောင်း ဆက်သွယ်သွားလာနိုင်သည်။ သံလွင်မြစ်သည် ရေစီးသန်သဖြင့် နေရာတိုင်းသို့ မသွားလာနိုင်ပေ။ ကယားပြည်နယ်၏ တစ်ခုတည်းသော ပေ (၁၀၀၀)အထက် တံတားကြီးဖြစ်သော သံလွင်တံတား (ဖားဆောင်း)သည် ဖားဆောင်းမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။

## ပညာရေး
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဘောလခဲခရိုင်၏ အသက်(၁၅)နှစ်နှင့် အထက်တွင် စာတတ်မြောက်မှုမှာ ၈၈.၆ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည်။
## ကိုးကား
မြောက်ဦးခရိုင်

**မြောက်ဦးခရိုင်** သည် ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြောက်ဦးခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၆၆၈,၆၃၄ ယောက် ဖြစ်သည်။

## ပါဝင်သောမြို့နယ်များ
​မြောက်ဦးခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*မြောက်ဦးမြို့နယ်
**မြောက်ဦးမြို့
*ကျောက်တော်မြို့နယ်
**ကျောက်တော်မြို့
*မင်းပြားမြို့နယ်
**မင်းပြားမြို့
*မြေပုံမြို့နယ်
**မြေပုံမြို့
**ကမ်းထောင့်ကြီးမြို့

## ကိုးကား
သီဟသူ (ပုဂံ)

**သီဟသူ** (**မင်းရင်** ဟုလည်း သိကြ; နောက်ပိုင်းတွင် သီဟသူမင်းသားအား ဖမ်းဆီးကာ

## ကိုးကား
## ကျမ်းပြုစာရင်း
* 
*
ဖလမ်းခရိုင်

**ဖလမ်းခရိုင်** () သည် ချင်းပြည်နယ်တွင် ပါဝင်သောခရိုင်ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ဖလမ်းမြို့ဖြစ်သည်။

## ပါဝင်သောမြို့နယ်များ 
ဖလမ်းခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*ဖလမ်းမြို့နယ်
**ဖလမ်းမြို့
**ရိခေါဒမြို့
**ဝေဘူလမြို့

ယခင်က ဟားခါးမြို့နယ်နှင့် ထန်တလန်မြို့နယ်တို့မှာ ဖလမ်းခရိုင်တွင် ပါဝင်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဇွန် ၁ ရက်နေ့တွင် ပြုလုပ်သည့် ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော် အစည်းအဝေးမှ ယင်းနှစ်မြို့နယ်ကို ဟားခါးခရိုင် အဖြစ် အသစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ခုနှစ်တွင် တီးတိန်နှင့် တွန်းဇံမြို့နယ်များကို ခွဲထုတ်၍ တီးတိန်ခရိုင်ဟု ဖွဲ့စည်းခဲ့ရာ ဖလမ်းခရိုင်တွင် ဖလမ်းမြို့နယ်သာ ကျန်ရှိ​တော့သည်။

## ပထဝီဝင်အနေအထား
### နယ်နိမိတ်
မြောက်ဘက်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ မဏိပူရပြည်နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းရှိ တမူးခရိုင်နှင့် ကလေးခရိုင်၊ တောင်ဘက်တွင် ဟားခါးခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်တို့ တည်ရှိသည်။
### မြေမျက်နှာသွင်ပြင်
ဖလမ်းခရိုင်တွင် ပေ(၃၀၀၀)မှ ပေ(၈၀၀၀)ကျော်မြင့်သော တောင်ကုန်းတောင်စွယ်များ တည်ရှိကာ ၎င်းတို့အကြားတွင် ဗွီ(V) ပုံသဏ္ဌာန် ချိုင့်ဝှမ်းများတည်ရှိသည်။ တီးတိန်နယ်ရှိ သီရိဥတ္တမတောင်မှာ ပေပေါင်း(၈၈၇၁)ပေ မြင့်သည်။ တွန်းဇံနယ်အရှေ့ပိုင်းရှိ နတ်မြောင်းကြိုးဝိုင်းတွင် မြေပြန့်အနည်းငယ်ရှိသည်။
### ရေဆင်း
တောင်ကုန်း၊ တောင်တန်းများအကြားတွင် မြစ်၊ချောင်းများ စီးဆင်းနေလေ့ရှိသည်။ တီးတိန်နယ်အတွင်း မဏိပူရ်မြစ်သည် မြောက်မှတောင်သို့ စီးဆင်းနေသည်။
## လူဦးရေ
၂၀၁၄သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖလမ်းခရိုင်၏ လူဦးရေမှာ ၁၆၇,၅၇၈ ဖြစ်ကာ ကျား ၈၁,၂၄၂ နှင့် မ ၈၆၃၃၆ ဖြစ်သည်။ ဖလမ်းခရိုင်တွင် တီးတိန်မြို့နယ်မှာ လူနေအထူထပ်ဆုံးဖြစ်သည်။ မြို့ပြတွင် ၃၁,၃၇၅ဦးနေထိုင်ကာကျေးလက်တွင် ၁၃၆,၂၀၃ဦး နေထိုင်ကြသည်။ မြို့ပြနေရာခိုင်နှုန်းမှာ ၁၈.၇ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည်။
## စီးပွားရေး
ဖလမ်းခရိုင်သည် ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ စီးပွားရေးအသင့်အတင့်ကောင်းမွန်သော ခရိုင်ဖြစ်သည်။ ခရိုင်အတွင်းနေပြည်သူများသည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ပန်းသီး၊ လိမ္မော်၊ ကော်ဖီများ စိုက်ပျိုးကြပြီး ကလေးမြို့သို့ တင်ပို့ကြသည်။ တွန်းဇံမြို့နယ်ရှိ ရိဒ်ခေါဒါရ်တွင် အိန္ဒိယနှင့် ကုန်သွယ်လမ်းကြောင်းရှိသည်။
## ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး
ချင်းပြည်နယ်သည် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးအရ ခက်ခဲခဲ့သော ပြည်နယ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးများ အတော်အသင့်ကောင်းမွန်လာပြီဖြစ်သော်လည်း လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ခက်ခဲ​နေဆဲဖြစ်သည်။ ချင်းပြည်နယ်၏ ပထမဆုံးလေဆိပ်ဖြစ်သည့် ဆူရ်ဘုန်လေဆိပ်မှာ ဖလမ်းမြို့တွင် ၂၀၂၀ပြည့်နှစ်အတွင်းက တည်ဆောက်ပြီးစီးပြီဖြစ်သည်။ခရိုင်အတွင်း ရဟတ်ယာဉ်ကွင်းများလည်း တည်ရှိသည်။ ကလေးမြို့သို့ အဝေးပြေးယာဉ်များ ပုံမှန်ပြေးစွဲလျက်ရှိကာ ထိုမှနေ၍ ကျန်သောပြည်နယ်၊တိုင်းများသို့ သွားလာနိုင်သည်။ ခရိုင်အတွင်းရှိ မြို့များသို့ မော်တော်ကားလမ်းဖြင့် ဆက်သွယ်သွားလာနိုင်သည်။
## ပညာရေး
၂၀၁၄သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖလမ်းခရိုင်တွင် အသက်(၁၅)နှစ်နှင့်အထက် အိမ်ထောင်စုများတွင် စာတတ်မြောက်သူရာခိုင်နှုန်း ၈၇.၄%ရှိသည်။
## ကျန်းမာရေး
ဖလမ်းမြို့နယ်တွင် ကုတင် (၂၀၀)ဆံ့ ခရိုင်ဆေးရုံ၊ (၁၆)ခုတင်ဆံ့ တိုက်နယ်ဆေးရုံ (၃)ရုံ၊  တီးတိန်မြို့နယ်တွင် ခုတင်(၁၀၀)ဆံ့ ပြည်သူ့ဆေးရုံ၊ (၁၆)ခုတင်ဆံ့ တိုက်နယ်ဆေးရုံ (၃)ရုံ၊ တွန်းဇံမြို့နယ်တွင် (၂၅)ကုတင်ဆံ့ မြို့နယ်ဆေးရုံနှင့် (၁၆)ကုတင်ဆံ့ တိုက်နယ်ဆေးရုံတို့ တည်ရှိကြသည်။ ထို့အပြင် ကျေးရွာများတွင် ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာနခွဲများရှိသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ ခရိုင်များ
မင်းတပ်ခရိုင်

**မင်းတပ်ခရိုင်** () သည် ချင်းပြည်နယ်တွင် ပါဝင်သောခရိုင်ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ မင်းတပ်မြို့ဖြစ်သည်။

## ပါဝင်​​သောမြို့နယ်များ 
မင်းတပ်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*မင်းတပ်မြို့နယ်
**မင်းတပ်မြို့
**မကွီအိမ်နူးမြို့
*ကန်ပက်လက်မြို့နယ်
**ကန်ပက်လက်မြို့
**ကျင်‌ဒွေးမြို့
မတူပီနှင့် ပလက်ဝမြို့နယ်များမှာ ယခင်က မင်းတပ်ခရိုင်အတွင်း ပါဝင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော်လည်း ၂၀၁၇ခုနှစ်တွင် မတူပီခရိုင်အဖြစ် ခွဲထုတ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

## ပထဝီဝင်အနေအထား
### နယ်နိမိတ်
မြောက်ဘက်တွင် မတူပီခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် မကွေးတိုင်းမှ ဂန့်ဂေါခရိုင်၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ တောင်ဘက်တွင် မင်းဘူးခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် မတူပီခရိုင်နှင့် ရခိုင်ပြည်နယ်မှ မြောက်ဦးခရိုင်တို့ တည်ရှိသည်။ 
### မြေမျက်နှာသွင်ပြင်
ခရိုင်အတွင်း တောင်ကုန်းတောင်တန်းများ ပေါများကာ သစ်တောများလွှမ်းခြုံထားသည်။ ခေါနူးစုမ် (နတ်မတောင်)မှာ ထင်ရှားပြီး အမြင့်ပေ (၁၀၂၀၀)ပေမြင့်ကာ နတ်မတောင်အမျိုးသားဥယျာဉ်တည်ရှိသည်။ မိုးပီတောင်နှင့် မြင်းချီတောင်တို့မှာလည်း ထင်ရှားသည်။
### ရေဆင်း
ခရိုင်အတွင်း မြစ်ချောင်းများ ပေါများသည်။ ကျောက်စစ်ချောင်း၊ ကတင်းချောင်း၊ ဆောချောင်း၊ ဖျံချောင်း၊ စလင်းချောင်း၊ မုန်းချောင်းတို့မှာ ထင်ရှားသည်။
## လူဦးရေ
၂၀၁၄သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူချိန်၌ မင်းတပ်ခရိုင်တွင် မြို့နယ် (၄)မြို့နယ် ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ထိုစဉ်က မင်းတပ်ခရိုင်၏လူဦးရေမှာ ၂၁၂,၄၉၇ ဖြစ်သည်။ အမျိုးသား ၁၀၀,၉၆၁ ဦး၊ အမျိုးသမီး ၁၁၁,၅၃၆ ဦးဖြစ်သည်။ လက်ရှိ မင်းတပ်ခရိုင်တွင်ပါဝင်သောမြို့နယ်များဖြစ်သည့် မင်းတပ်မြို့နယ်တွင် လူဦးရေ ၄၂,၆၀၀ ဦး၊ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်တွင် ၂၁,၄၉၃ ဦး စုစုပေါင်း ၆၄,၀၉၃ ဦးသာရှိသည်။ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန၏ နှစ်စဉ်အစီရင်ခံစာများအရ ၂၀၁၉ခုနှစ်တွင် မင်းတပ်မြို့နယ်တွင် ၄၇,၂၁၄ ဦး၊ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်တွင် ၂၄,၃၄၁ ဦးရှိကြရာ မင်းတပ်ခရိုင်၏ (၂၀၁၉)ခုနှစ် ခန့်မှန်းလူဦးရေသည် စုစုပေါင်း ၇၁,၅၅၅ ဦးဖြစ်သည်။ ချင်းလူမျိုးများ အများဆုံးနေထိုင်ကြပြီး ခရစ်ယာန်ဘာသာကို အများဆုံးကိုးကွယ်ကြသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာကို ဒုတိယအများဆုံးကိုးကွယ်ကြသည်။
## စီးပွားရေး
မင်းတပ်ခရိုင်သည် ချင်းပြည်နယ်အတွင်း စီးပွားရေးတိုးတက်မှု နှေးကွေးသောခရိုင်ဖြစ်သည်။ ခရိုင်နေပြည်သူများသည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် မွေးမြူရေးကို အများဆုံးလုပ်ကိုင်ကြသည်။ ထို့အပြင် ရိုးရာဂျပ်ခုတ်လုပ်ငန်းကိုလည်း စီးပွားဖြစ် လုပ်ကိုင်ကြသည်။ နတ်မတောင်သို့ ခရီးသွားများလာရောက်လေ့ရှိသဖြင့် ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သူများလည်းရှိသည်။ဝဥနှင့် လက်ဖက်ကို ရန်ကုန်မြို့၊ မန္တလေးမြို့နှင့် ပခုက္ကူမြို့များသို့ တင်သွင်းသည်။
## ပို့ဆောက်ဆက်သွယ်ရေး
ခရိုင်အတွင်း ကုန်းလမ်းဖြင့်သာ အဓိကသွားလာရပြီး လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးကောင်းမွန်သည်။ မကွေးတိုင်းမှနေ၍ ရန်ကုန်နှင့် မန္တလေးသို့ သွားလာနိုင်သည်။
## ပညာရေး
၂၀၁၄သန်းခေါင်စာရင်းအရ အသက်(၁၅)နှစ်နှင့်အထက် အိမ်ထောင်စုများတွင် မင်းတပ်မြို့နယ်၌ စာတတ်မြောက်သူ ၆၉.၁ရာခိုင်နှုန်း၊ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်၌ ၇၀.၉ရာခိုင်နှုန်းရှိသည်။
## ကျန်းမာရေး
မင်းတပ်မြို့နယ်တွင် ကုတင်(၁၀၀)ဆံ့ ခရိုင်ပြည်သူ့ဆေးရုံ၊ (၁၆)ကုတင်ဆံ့ တိုက်နယ်ဆေးရုံ (၂)ရုံ၊ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်တွင် ကုတင်(၅၀)ဆံ့ ပြည်နယ်ဆေးရုံ၊ (၁၆)ကုတင်ဆံ့ တိုက်နယ်ဆေးရုံများ တည်ရှိသည်။ ထို့အပြင် ကျေးရွာများတွင် ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာနခွဲများရှိသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ ခရိုင်များ
ဥပ္ပါတသန္တိ စေတီတော်

**ဥပ္ပါတသန္တိ စေတီတော်** (, pronounced )သည် နေပြည်တော်တွင် တည်ရှိသော ထင်ရှားသည့်တန်ခိုးကြီး စေတီတစ်ဆူဖြစ်သည်။ တရုတ်ပြည်မှ ဗုဒ္ဂစွယ်တော်ရုပ်ပွားတော်ကို ဌာပနာထားရှိသည်။ ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရွှေတိဂုံစေတီတော်၏ ပုံစံကို နမူနာယူကာ တည်ဆောက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဉာဏ်တော်အမြင့်မှာ  ရှိသည်။

ထီးတော်တင်လှူပူဇော်ပွဲကို ၂၀၀၉ ခုနှစ် မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။​ စေတီ၏ဉာဏ်တော်သည် ရွှေတိဂုံဘုရားအောက် ၃၀ စင်တီမီတာနိမ့်သည်။
ဥပ္ပါတသန္တိကို အကြမ်းဖျင်းဘာသာပြန်ဆိုရလျှင် 'ဘေးဒုက္ခ ကပ်ဆိုးကြီးမှ အကာအကွယ်ပေးခြင်း' ဖြစ်သည်။ ဤအမည်သည် ၁၆ ရာစုအစောပိုင်းလောက်တွင် ဘုန်းတော်ကြီးတစ်ပါးမှ ရေးသားရွတ်ဆိုခဲ့သည့် ပရိတ်ဂါထာ ဖြစ်သည်။ ဤ ပရိတ်ဂါထာကို ဘေးဒုက္ခ များကြုံသည့်အချိန်၊ အထူးသဖြင့် တိုင်းတစ်ပါးမှ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်လာသည့်အခါ တွင် ရွတ်ဆိုကြသည်။

## တည်ဆောက်ပုံ
စေတီတော်ကို လူလုပ်ကုန်းမြင့်ပေါ်တွင် တည်ဆောက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။  

စေတီတော်တွင် 

* မဟာဆုတောင်းပြည့်ဘုရား
* ကျောက်စိမ်းဘုရား ၃ ဆူ
* ၁၀၈ပေ မြင့်သော တံခွန်တိုင်
* မဟာဗောဓိညောင်ပင်နှင့် ဘုရား ၂၈ ဆူ
* ညောင်ပင် ၁၀၈ ပင် နှင့် ဥယျာဉ်တော်
*​ ရှင်ဥပဂုတ္တ နှင့် ရေကန်တော်
* သိမ်ကျောင်းဆောင် အစရှိသည်တို့ ထည့်သွင်းတည်ဆောက်ထားသည်။

၂၀၀၉ခုနှစ် မတ်လတွင် ဘုရားပွဲကျင်းပစဉ်အတွင်း ရဟတ်မတော်တဆဖြစ်ပွားမှုကြောင့် လူ (၂၀) ဦးသေဆုံးခဲ့သည်။ 

ဓာတ်ပုံများ

ဖိုင်:Naypyidaw -- Uppatasanti Pagoda Plaza at sunset.JPG
ဖိုင်:Buddha image at UPTTT.jpg|စေတီတော်ရှိ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်

## ကိုးကား
## ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် 
*နေပြည်တော်မြို့
ကြွေထည်

: Diomedes and Polyxena, from the Etruscan amphora of the Pontic group, 530BCEFrom Vulci]]
, c. 1765, with bocage background. 15 3/8 × 12 1/4 × 8 3/4 inches, 22 lb. (39.1 × 31.1 × 22.2 cm, 10 kg). different version, different angle.]]
 wheel-thrown stoneware bowl with blue glaze and purple splashes, Jin dynasty, 1127–1234]]
 tiles, which would have originally formed part of a much larger group]]
**ကြွေထည်** ဆိုသည်မှာ အကောင်းစား မြေစေးကို မီးအပူတိုင်၍ ပြုလုပ်ထားသော အသုံးအဆောင် ပစ္စည်းအမျိုးမျိုးဖြစ်သည်။ အကောင်းစား ကြွေထည်ကို ကာအိုလင် မြေစေးမှုန့်ဖြင့်ပြုလုပ်၍ အညံ့များမှာ မြေစေးရိုးရိုးဖြင့် ပြုလုပ်သည်။ ဆီလီကာ ပါဝင်သော ဆေးဖြင့် အပူပေး၍ အရောင်တင်လေ့ရှိသည်။ အရောင်များကိုလည်း ရောစပ်၍ ကြွေထည်အမျိုးမျိုး ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ တရုတ်ပြည်နှင့် ဥရောပတိုက်၊ ဂျာမနီ၊ ချက်ကိုစလိုဗက်ပြည် စသည်တို့မှ ကြွေထည်ကောင်းများ ထုတ်လုပ်သည်။

## ကိုးကား
ကြွေရည်ဆေး

ဖလ်ရည်ကဲ့သို့ ပြောင်လက်၍ သတ္တုထည်များပေါ်တွင် သုတ်လိမ်းသော အရည်ဖြစ်သည်။ ဆေးရောင်ထည့်ထားသော ဖန်ရည်တစ်မျိုးဖြစ်၍ အကြည်၊ အနောက် နှစ်မျိုးလုံး ပြုလုပ်နိုင်သည်။ အနောက်အတွက် သံဖြူအောက်ဆိုက် ရောစပ်၍ လိုရာအရောင်များအတွက် သတ္တုအောက်ဆိုက် အမျိုးမျိုးကို ရရာစပ် အသုံးပြုသည်။ ပြင်းထန်သော အပူရှိန်ဖြင့် အရည်ဖြစ်စေ၍ အေးသောအခါ မာကျောစေလေသည်။ ကြွေရည်ကို မှုတ်ပေးခြင်း၊ နှစ်ခြင်း၊ ချယ်ခြင်း စသည်ဖြင့် အနည်းနည်းသုတ်နိုင်၍ သတ္တုထည်ကို ကြွေသားကဲ့သို့ ဖြစ်စေသည်။

## ကိုးကား
ကသာခရိုင်

**ကသာခရိုင်** သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ အရှေ့မြောက်ဘက်အကျဆုံး ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့နယ် ၄ ခုပါဝင်ကာ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ကသာမြို့ ဖြစ်သည်။ ကသာခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၈၆၀,၃၆၀ ယောက် ဖြစ်သည်။

## မြို့နယ်များ 
ကသာခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*ကသာမြို့နယ်
*ဗန်းမောက်မြို့နယ်
*အင်းတော်မြို့နယ်
*ထီးချိုင့်မြို့နယ်

၂၀၁၈ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၅ရက်​နေ့တွင် ကသာခရိုင်အတွင်းမှ ကောလင်းမြို့နယ်၊ ပင်လယ်ဘူးမြို့နယ် နှင့် ဝန်းသိုမြို့နယ်များကို ခွဲထုတ်ကာ ​ကောလင်းခရိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား
မော်လိုက်ခရိုင်

**မော်လိုက်ခရိုင်** သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး အလယ်ဗဟိုရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့နယ် ၂ ခုပါဝင်ကာ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ မော်လိုက်မြို့ ဖြစ်သည်။ ကသာခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၁၆၃,၈၉၆ ယောက် ဖြစ်သည်။

## မြို့နယ်များ 
မော်လိုက်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*မော်လိုက်မြို့နယ်
*ဖောင်းပြင်မြို့နယ်

## ထိစပ်လျက်ရှိသော နယ်နမိတ်များ 
မော်လိုက်ခရိုင်နှင့် ထိစပ်လျက်ရှိသော ဒေသများမှာ မြောက်ဘက်တွင် ခန္တီးခရိုင်၊ အနောက်ဘက်တွင် တမူးခရိုင်၊ တောင်ဘက်တွင် ကလေးခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ရွှေဘိုခရိုင်နှင့် ကသာခရိုင် တို့ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ယင်းမာပင်ခရိုင်

**ယင်းမာပင်ခရိုင်** သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့နယ် ၄ ခုပါဝင်ကာ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ယင်းမာပင်မြို့ ဖြစ်သည်။ ယင်းမာပင်ခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၅၄၀,၉၇၇ ယောက် ဖြစ်သည်။ ယင်းမာပင်မြို့နယ်တွင် အလောင်းတော် ကဿဖ ဘေးမဲ့သစ်တောနှင့် ဖိုလ်ဝင်တောင်၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်တွင် ကြေးနီထွက်ရှိရာ ကြေးစင်တောင်၊ ပုလဲမြို့နယ်တွင် လူတူပရိုင်းမိတ်များ တွေ့ရှိရာ ပုံတောင်-ပုံညာတောင်တန်းတို့ တည်ရှိသည်။

## မြို့နယ်များ 
ယင်းမာပင်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*ယင်းမာပင်မြို့နယ်
*ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်
*ပုလဲမြို့နယ်
*ကနီမြို့နယ်

## ကိုးကား
ကလေးခရိုင်

**ကလေးခရိုင်** သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ အနောက်ဘက်အကျဆုံး ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်သုံးခုပါဝင်ကာ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ကလေးမြို့ ဖြစ်သည်။ ကလေးခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၅၀၈,၀၁၅ ယောက် ဖြစ်သည်။

## မြို့နယ်များ 
ကလေးခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*ကလေးမြို့နယ်
*ကလေးဝမြို့နယ်
*မင်းကင်းမြို့နယ်

## ထိစပ်လျက်ရှိသော နယ်နမိတ်များ 
ကလေးခရိုင်၏ အနောက်ဘက်တွင် ဖလမ်းခရိုင် (ချင်းပြည်နယ်)၊ မြောက်ဘက်တွင် မော်လိုက်ခရိုင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ရွှေဘိုခရိုင်၊ တောင်ဘက်တွင် မုံရွာခရိုင်နှင့် ဂန့်ဂေါခရိုင် (မကွေးတိုင်းဒေသကြီး) တို့နှင့် အသီးသီး ထိစပ်လျက်ရှိသည်။

## ကိုးကွယ်မှု 
ကလေးခရိုင်တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာ နှင့် ခရစ်ယာန် ဘာသာ ကိုးကွယ်မှုတို့ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရစ်ယာန်ဘာသာကိုးကွယ်သူ အများအပြား နေထိုင်ရာ နေရာများအနက် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ မီဇိုးလူမျိုးများ၏ မြို့တော်ဟု ခေါ်ဆိုကြသည့် တာဟန်းရပ်ကွက် (ကလေးမြို့)တွင် နေထိုင်သူ ၉၉% ခန့်မှာ ခရစ်ယာန်ဘာသာကိုးကွယ်သူများ ဖြစ်ကြသည်။ တာဟန်းတွင် ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းပေါင်း ၅၀ ကျော် တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ခဲ (သတ္တု)

မီးခိုးမှိုင်းရောင်ရှိ၍ ဆာလ်ဖိုက်ဂ်လီနာ သတ္တုရိုင်းမှ ထုတ်လုပ်သော သတ္တုဒြပ်စင်မျိုးဖြစ်သည်။ ထိုသတ္တုမှာ ပျော့သည်။ သို့ရာတွင် ခနောက်စိမ်း သို့မဟုတ် တဲလူရီယံ သတ္တုဖြင့် ရောစပ်ပါက မာစေနိုင်သည်။ သံဖြူနှင့်လည်း ရောစပ်၍ ဂဟေပြုလုပ်နိုင်သည်။ ခဲကို ရေ၊ လေနှင့် အက်ဆစ်များသည် တိုက်စားခြင်း မပြုနိုင်ပေ။ လျှပ်စစ်ကြိုးဖုံးအဖြစ်၎င်း၊ အိမ်သုံးပိုက်လုံးအဖြစ်၎င်း အသုံးပြုနိုင်သည်။ ရေဒီယိုဓာတ်ကြွသော ပစ္စည်းများကို ကာကွယ်ထားနိုင်သည်။ ခဲအောက်ဆိုက်မှ ခဲနီအဖြစ် ပြုလုပ်နိုင်သည်။ ခဲမဖြူမှ ကာဘွန်အခြေခံပင်ဖြစ်၍ ဆေးရောင်များတွင် အသုံးကျသည်။ ခဲပါသော ဒြပ်ပေါင်းများသည် အဆိပ်အတောက် ဖြစ်စေသည်။

## ကိုးကား
စံရင် (မြန်မာမှု)

မြန်မာမှူဗိသုကာပညာရပ်မှာ ပါရမီပါသူများသာလျင် တတ်ကျွမ်းလေ့ရှိသော ပညာရပ်မျိုးဖြစ်သည်။ မြန်မာဗိသုကာ ပညာရှင်ဟူ၍လည်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် လက်ချိုးရေတွက်၍ ရလောက် အောင်ပင် နည်းပါးလှသည်။ ထိုသူများထဲတွင် မြန်မာမှု ဦးစံရင်တစ်ဦးလည်း ပါဝင်သည်။ 

ဆရာ မြန်မာမှု ဦးစံရင်နှင့် မန္တလေးတောင်ခြေ ရွှေကျင်ကျောင်းတိုက်ကြီးတွင် ကျင်းပသည့် ဂျီတီအိုင်ဆရာကြီး၊ ဆရာမကြီးများအား ပူဇော်ကန်တော့သည့် (၁၎)ကြိမ်မြောက် အာစရိယပူဇော်ပွဲတွင် တွေ့ဆုံခွင့်ရရှိခဲ့သည်။ ယခင်အခေါက် မန္တလေးသို့ အစည်းအဝေး လာရောက်စဉ်ကပင် ရှေးဟောင်း ဗားကရာ ကျောင်းကြီးကို ရှေးမူမပျက် ပြန်လည် တည်ဆောက်ခဲ့သူ။ အတုမရှိကျောင်းတော်ကြီး ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေး၊ ရွှေကျောင်းတော်ကြီး ပြန်လည် တည့်မတ်ရေးတို့ကို တာဝန်ယူခဲ့သူ ဆရာ  မြန်မာမှု ဦးစံရင် အကြောင်းကို ကြားသိခဲ့ရသည်။ ဆရာ၏ပညာစွမ်းကိုလည်း လေးစားဂုဏ်ယူမိပါသည်။

ဆရာနှင့် အာစရိယပူဇော်ပွဲအပြီး ထမင်းစားချိန်တွင် တွေ့ဆုံခွင့်ရသည်။ ဆရာသောင်း (ဦးသောင်း)က မိတ်ဆက်ပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ဆရာ မြန်မာမှု ဦးစံရင် က ရိုးရိုးအေးအေးပင် ဖြစ်သည်။ ထမင်းစားရင်း တန်းလန်းမို့ ဆရာ့ကို အားနာမိသည်။ စကားလည်း အေးအေးဆေးဆေး မပြောဖြစ်။ ထမင်းစားနေစဉ် ဆရာတော် အရှင်ဆေကိန္ဒ ကြွလာသဖြင့် စကားပြတ်သွားသည်။ ထို့နောက် ဆရာကြီး၊ ဆရာမကြီးများအား မြို့တွင်း ဘုရားဖူးလိုက်ပို့ရန် တာဝန်ကျသဖြင့် ဆရာ မြန်မာမှုဦးစံရင်နှင့် စကားမပြောဖြစ်တော့ပါ။ 

မြန်မာမှု ဦးစံရင် ကို ၁၄ ဇူလိုင်၊ ၁၉၄၆ တွင် သထုံမြို့နယ်၊ ရှမ်းစုကျေးရွာ၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ မိဘများမှာ လယ်ယာကိုင်းကျွန်း လုပ်ကိုင်သူ ဦးကံနှင့် ဒေါ်အေးပွင့်တို့ ဖြစ်ကြ၏။ ဦးစံရင်သည် ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးစက်မှုသိပ္ပံသို့ ဝင်ခွင့်ရရှိခဲ့ပြီး မြို့ပြဘာသာရပ်ဖြင့် တက်ရောက် ပညာဆည်းပူးခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် မန္တလေး စက်မှု လက်မှုသိပ္ပံမှA.G.T.I (Civil) ဒီပလိုမာလက်မှတ် ရရှိခဲ့၏။ ဦးစံရင်သည် ဂျီတီအိုင် ကျောင်းဆင်းလာပြီးနောက် အစိုးရ
ဌာနများ၌ ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခြင်းမရှိဘဲ ပုဂ္ဂလိက မြန်မာမှုပညာရှင် အင်ဂျင်နီယာတစ်ဦး အဖြစ်သာ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ မြန်မာမှု ဦးစံရင် တာဝန်ယူ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် မြန်မာမှုလုပ်ငန်းများမှာ မန္တလေးရွှေနန်းတော် ရှေးမူမပျက် ပြန်လည် တည်ဆောက်ရေး၊ ကျုံးပြာသာဒ်၊ နန်းပြာသာဒ်အဖြူထည် တာဝန်ခံ၊ သာသနာ့တက္ကသိုလ်မုခ်ဦး၊ ဘွဲ့ဓမ္မာရုံပြာသာဒ် အင်္ဂတေ ပန်းတော့ တာဝန်ခံ၊ အမရပူရ ဗားကရာကျောင်း ရှေးမူမပျက်ပြန်လည် တည်ဆောက်ခြင်း၊ အတုမရှိကျောင်း ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေး၊ ရွှေကျောင်းတော်ကြီး ပြန်လည်တည့်မတ်ရေးတာဝန်ခံ၊ စွယ်တော်မြတ်စေတီ (မန္တလေး) ပန်းတော့ တာဝန်ခံ၊ မန္တလေး ဝိဇီတာရုံ ဟိတကာရီဓမ္မာရုံကြီးနှင့် ကျောင်းငယ်များ၊ မန္တလေးတောင်ခြေနှင့် ယာဉ်ပျံသီလရှင်တိုက်များ၊ ဝါးချက်ဇီဝိတဒါန သံဃဆေးရုံကြီး၊ စိန်ပန်းရပ် အဝေရာရာမ ရန်ကင်းကျောင်းတိုက်၊ မန်းရွှေလီဗိမာန်ကြီး၊ စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး ကျစွာချောင် ဓမ္မာရုံကြီး စသည်တို့ဖြစ်ကြသည်။

## ကိုးကား
ဌေးမောင်

**ဦးဌေးမောင်**သည် *တိုက်ပွဲခေါ်သံ၊ အရေးတော်ပုံ* စသောစာအုပ်များကိုရေးသားခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော်က ချီးမြှင့်သော အမျိုးသား စာပေဆု(တစ်သက်တာဆု) ရရှိခဲ့သူ စာရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။ 

## ငယ်ဘဝ 
ဦးဌေးမောင်ကို ၁၉၂၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉ ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးတိုင်းကျော်၊ အမိ ဒေါ်ငွေခဲ တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဇာတိမြို့မှာ ချောက်မြို့ဖြစ်ပြီး မွေးချင်းခုနှစ်ယောက်အနက် ပဉ္စမမြောက်သားဖြစ်သည်။ စစ်ကြိုခေတ် ချောက်မြို့၊ အေးစေတီ အထက်တန်းကျောင်း၌ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ရေနံချောင်းမြို့၌ ဂျပန်စစ်တပ်ကဖွင့်သော ဆေခိယုခေါဂျော (ခေါ်) အင်ဂျင်နီယာကျောင်း၌ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။

စစ်အတွင်း၌ ချောက်မြို့၊ အရှေ့အာရှတိုက်လူငယ်များ အစည်းအရုံး ဉာဏဗလမှူး၊ စစ်ပြီးခေတ် လူငယ်အစည်းအရုံး အမှုဆောင် စသည့် လူထုအဖွဲ့အစည်းများတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

## မိသားစုဘဝ 
၁၉၅၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလတွင် ချောက်မြို့မှ မငွေဆိုင်နှင့် အိမ်ထောင်ကျ၍ သားခြောက်ယောက် ထွန်းကားခဲ့သည်။ သားနှစ်ယောက် ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီး ယခု သားလေးယောက်၊ မြေးများနှင့်အတူ ဒဂုံမြို့သစ်မြောက်ပိုင်းတွင် နေထိုင်သည်။

## စာပေလောကသားဘဝ
၁၉၄၇ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၂၀)ရက်နေ့ထုတ် ပြည်သူ့ရဲဘော်ဂျာနယ်တွင် *သင်းတို့လောကဝတ္တု* ဖြင့် စာပေလောကသို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ကလောင်အမည်မှာ **ရေနံမြေက ရဲဘော်**ဖြစ်သည်။ **ရေနံမြေက ရဲဘော်၊ ရဲဘော်မောင်လှ** ကလောင်အမည်များဖြင့် ဝတ္တုဆောင်းပါးများကို ရေးသားခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ခုနှစ် မတ်လထုတ် ရှုမဝမဂ္ဂဇင်းတွင် *နု* ဝတ္တုရှည်ကို **ဌေးမောင်**အမည်ဖြင့် စတင်ရေးသားခဲ့သည်။

ထို့နောက် (၁၉၅၂-၅၅) ခုနှစ်ထိ သွေးသောက်မဂ္ဂဇင်းအယ်ဒီတာ၊ (၁၉၅၆-၁၉၇၈)ခုနှစ်ထိ မြဝတီ၊ ငွေတာရီမဂ္ဂဇင်းအယ်ဒီတာ၊ (၁၉၈၀-၁၉၈၄)ခုနှစ်ထိ သပြေမဂ္ဂဇင်းအယ်ဒီတာနှင့် (၁၉၈၅-၉၃)ခုနှစ်ထိ သိပ္ပံမဂ္ဂဇင်းအယ်ဒီတာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် မြန်မာနိုင်ငံ စာရေးဆရာအသင်း အမှုဆောင်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ မြောက်‌ဥက္ကလာပမြို့နယ် စာပေလုပ်သားအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

၁၉၄၇ခုနှစ်မှ ၂၀၀၁ခုနှစ်ထိ ပင်ကိုရေး၊ ဘာသာပြန်၊ ဝတ္တုတိုရှည်ပုဒ်ပေါင်း(၁၀၀၀) ကျော် ရေးသားခဲ့သည်။ သွေးသောက်၊ မြဝတီ၊ ငွေတာရီနှင့် သပြေမဂ္ဂဇင်းတို့တွင် (၂၅)နှစ်တိုင်တိုင် ခေါင်းကြီးရေးသားခဲ့သည်။

ဝတ္တု(၅)ပုဒ်ကို ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူး ပြသခဲ့သည်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် *အရေးတော်ပုံ*ဝတ္တု ရေးသားခဲ့သည်။ ၎င်းဝတ္တုကို မစိန်တင် (မော်စကိုရေဒီယိုမှ ရုရှားအမျိုးသမီး)က ရုရှားဘာသာ ပြန်ဆို၍ ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုတွင် အုပ်ရေငါးသောင်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

## ရရှိသော ဆုတံဆိပ်များ 
၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် *အရေးတော်ပုံ*ဝတ္တုဖြင့် အမျိုးသား စာပေဆု(ဝတ္တုရှည်) ဒုတိယရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် *တိုက်ပွဲခေါ်သံ*ဝတ္တုဖြင့် အမျိုးသား စာပေဆု(ဝတ္တုရှည်) ပထမဆုရရှိခဲ့သည်။ 
၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်က ချီးမြှင့်သော အမျိုးသား စာပေ(တစ်သက်တာဆု)ကို ရရှိခဲ့သည်။

ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ပြည်ခရိုင်

**ပြည်ခရိုင်** သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ ခရိုင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ပြည်မြို့ ဖြစ်သည်။ ပြည်ခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၉၁၀,၉၇၄ ယောက် ဖြစ်သည်။မြန်မာနိုင်ငံ၏ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးပြုလုပ်ရာတွင်အလွန်အရေးပါသည့်မြို့ကြီးတစ်မြို့ဖြစ်သည်။

## မြို့နယ်နှင့် မြို့များ
ပြည်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*ပြည်မြို့နယ်
**ပြည်မြို့
**ပေါင်းတလည်မြို့
**ဝက်ထီးကန်မြို့
**မှော်ဇာမြို့
*ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်
**ပေါက်ခေါင်းမြို့
*ရွှေတောင်မြို့နယ်
**ရွှေတောင်မြို့
**ကျီးသဲမြို့
*ပန်းတောင်းမြို့နယ်
**ပန်းတောင်းမြို့
**ဥသျှစ်ပင်မြို့
**ဆင်တဲမြို့
**ထုံးဘိုမြို့

၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀)ရက်နေ့တွင် ပြည်ခရိုင်မှ သဲကုန်းမြို့နယ်နှင့် ပေါင်းတည်မြို့နယ်တို့ကိုခွဲထုတ်ကာ နတ်တလင်းခရိုင်အတွင်းသို့ ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ပဲခူးခရိုင်

**ပဲခူးခရိုင်** သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ ခရိုင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ပဲခူးမြို့ ဖြစ်သည်။ ပဲခူးခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၁,၇၆၈,၃၃၅ ယောက် ဖြစ်သည်။

## မြို့နယ်နှင့် မြို့များ 
ပဲခူးခရိုင်တွင်းရှိ မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။ 
*ပဲခူးမြို့နယ်
**ပဲခူးမြို့
*သနပ်ပင်မြို့နယ်
**သနပ်ပင်မြို့
*ကဝမြို့နယ်
**ကဝမြို့
*ဝေါမြို့နယ်
**ဝေါမြို့

၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်​နေ့တွင် ပဲခူးခရိုင်မှ ညောင်လေးပင်၊ ကျောက်တံခါး၊ ဒိုက်ဦး၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်များကို ခွဲထုတ်ကာညောင်လေးပင်ခရိုင်အတွင်းသို့ ​ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား
မိုးညှင်းခရိုင်

**မိုးညှင်းခရိုင်** သည် ကချင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့နယ် ၃ ခုပါဝင်ကာ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ မိုးညှင်းမြို့ ဖြစ်သည်။ မိုးညှင်းခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဖားကန့်မြို့နယ်ဒေသဆိုင်ရာအချက်အလက်အရ ၄၉၅,၆၂၀ ယောက် ဖြစ်သည်။

## မြို့နယ်နှင့် မြို့များ 
မိုးညှင်းခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။ 
*မိုးညှင်းမြို့နယ်
**မိုးညှင်းမြို့
**ဟိုပင်မြို့
*မိုးကောင်းမြို့နယ်
**မိုးကောင်းမြို့
*ဖားကန့်မြို့နယ်
**ဖားကန့်မြို့
**ကာမိုင်းမြို့

## ကိုးကား
လပွတ္တာခရိုင်

**လပွတ္တာခရိုင်** သည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ ခရိုင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ လပွတ္တာမြို့ ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် နာဂစ်မုန်တိုင်း တိုက်ခတ်ပြီးနောက်တွင်မှ လပွတ္တာခရိုင် အဖြစ် အသစ်ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ လပွတ္တာခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၆၂၅,၈၉၀ ယောက် ဖြစ်သည်။

## မြို့နယ်နှင့်မြို့များ 
လပွတ္တာခရိုင်တွင်းရှိ မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။ 
*လပွတ္တာမြို့နယ်
**လပွတ္တာမြို့
**ပြင်စလူမြို့
*မော်လမြိုင်ကျွန်းမြို့နယ်
**မော်လမြိုင်ကျွန်းမြို့

## ကိုးကား
တောင်ငူခရိုင်

**တောင်ငူခရိုင်** သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ ခရိုင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ တောင်ငူမြို့ ဖြစ်သည်။ တောင်ငူခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၁,၁၂၂,၆၇၉ ယောက် ဖြစ်သည်။

## မြို့နယ်နှင့် မြို့များ 
တောင်ငူခရိုင်တွင်းရှိ မြို့နယ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။ 
*တောင်ငူမြို့နယ်
**တောင်ငူမြို့
**ကေတုမတီမြို့
*ရေတာရှည်မြို့နယ်
**ရေတာရှည်မြို့
**ရေနီမြို့
**မြို့လှမြို့
**ဆွာမြို့
*ဖြူးမြို့နယ်
**ဖြူးမြို့
**ဇေယျဝတီမြို့
**ကညွတ်ကွင်းမြို့
*အုတ်တွင်းမြို့နယ်
**အုတ်တွင်းမြို့
**ကျွဲပွဲမြို့
*ထန်းတပင်မြို့နယ်
**ထန်းတပင်မြို့

၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀)ရက်နေ့တွင် ကျောက်ကြီးမြို့နယ်အား ညောင်လေးပင်ခရိုင်အတွင်းသို့ ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ပူတာအိုခရိုင်

**ပူတာအိုခရိုင်** သည် ကချင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့နယ် ၅ ခုပါဝင်ကာ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ပူတာအိုမြို့ ဖြစ်သည်။ ပူတာအိုခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၉၁,၃၇၇ ယောက် ဖြစ်သည်။

## မြို့နယ်နှင့် မြို့များ 
ပူတာအိုခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။ 
*ပူတာအိုမြို့နယ်
**ပူတာအိုမြို့
*နောင်မွန်းမြို့နယ်
**နောင်မွန်းမြို့
**ပန်နန်းဒင်မြို့
*ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့နယ်
**ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့
*ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်
**ခေါင်လန်ဖူးမြို့
*မချမ်းဘောမြို့နယ်
**မချမ်းဘောမြို့

## ကိုးကား
ဖျာပုံခရိုင်

**ဖျာပုံခရိုင်** သည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ ခရိုင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ဖျာပုံမြို့ ဖြစ်သည်။ ဖျာပုံခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၁,၀၃၁,၃၁၀ ယောက် ဖြစ်သည်။

## မြို့နယ်နှင့်မြို့များ 
ဖျာပုံခရိုင်တွင်းရှိ မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။ 
*ဖျာပုံမြို့နယ်
**ဖျာပုံမြို့
*ကျိုက်လတ်မြို့နယ်
**ကျိုက်လတ်မြို့
*ဒေးဒရဲမြို့နယ်
**ဒေးဒရဲမြို့
*ဘိုကလေးမြို့နယ်
**ဘိုကလေးမြို့
**အမာမြို့

## ကိုးကား
ချီးမွမ်းသီချင်း

Parish Church in England, 1944)]]
 music]]

**ချီးမွမ်းသီချင်း** ဆိုသည်မှာ ခရစ်ယာန် ဘုရားသခင်ကို ချီးကျူးပူဇော်သော သီချင်းကဗျာမျိုး ဖြစ်သည်။ ဟီဘရူဆာလမ်ကျမ်းတွင် ချီးမွမ်းသီချင်းများပါရှိသည်။ ဂရိစာပေတွင် ဟိုမာ၏ ချီးမွမ်းသီချင်းများ ပါရှိသည်။ အလယ်ခေတ် လက်တင် သီချင်းများသည် ဥရောပကဗျာများကို တိုးတက်စေခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ် ဓမ္မသီချင်းဆရာ ချာလ်ဝက်စလေ (၁၇၀၇ - ၁၇၈၈)သည် သီချင်းပုဒ်ရေ ၆၅၀၀ ခန့် ရေးခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။

## ကိုးကား
ကျိုင်းတုံခရိုင်

**ကျိုင်းတုံခရိုင်** ( ၊  ) သည် ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အမြင့် ၂၆၄၈ ပေ (၈၀၇ မီတာ) တွင် တည်ရှိသည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ကျိုင်းတုံမြို့ဖြစ်သည်။ ကျိုင်းတုံခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၂၉၆,၀၆၉ ယောက် ဖြစ်သည်။

## မြို့နယ်နှင့်မြို့များ 
ကျိုင်းတုံခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*ကျိုင်းတုံမြို့နယ်
**ကျိုင်းတုံမြို့
*မိုင်းခတ်မြို့နယ်
**မိုင်းခတ်မြို့
* မိုင်းပြင်းမြို့နယ်
** မိုင်းပြင်းမြို့
** တုံတာမြို့

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့ပိုင်း) ခရိုင်များ
ခရိုမိုဆုမ်း

eukaryotic chromosome: ]]

**ခရိုမိုဆုမ်း** () ဆိုသည်မှာ အဖို၏ သုက်ပိုး ဇီဝကလာပ်နှင့် အမမျိုးဥ ဇီဝကလာပ်တို့တွင် တွေ့ရှိရသည့် ထိုအဖို အမတို့မှ မျိုးရိုးဆက်ခံ ပါရှိလာသော ဗီဇပစ္စည်းများ ဖြစ်သည်။ သန္ဓေတည်လျက် ရှိသော သန္ဓေဥ၏ ဇီဝကလာပ်ဆဲလ်များသည် အဆင့်ဆင့် ကွဲပွားသွားရာ ဇီဝကလပ်တိုင်း၌ အမိ၏ ဇီဝပစ္စည်း ၂၃-ခုနှင့် အဖ၏ ဇီဝပစ္စည်း ၂၃-ခု အညီအမျှစီ ပါရှိသည်။ ထိုဗီဇပစ္စည်းခေါ် ကိုယ်ပွားဗီဇများအရ သန္ဓေသား၏ ဖိုမ ကွဲပြားမှုသည်လည်း ဖြစ်လာရလေသည်။ ခရိုမိုဆုမ်းမှာ အဓိကအားဖြင့် ဒီအောက်ဇီရီ ဗိုနျူကလိုက် အက်ဆစ်နှင့် ပရိုတိန်းဓာတ်ပစ္စည်းများ ဖွဲ့စည်းထားသည်ကို တွေ့ရသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မျိုးရိုးဗီဇပညာ
မိုင်းဖြတ်ခရိုင်

**မိုင်းဖြတ်ခရိုင်** သည် ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ဖျက်သိမ်းပြီး ဖြစ်သည်။ ယခင်မိုင်းဖြတ်ခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၁၁၀,၁၆၀ ယောက် ဖြစ်သည်။

## မြို့နယ်နှင့်မြို့များ 
ယခင်မိုင်းဖြတ်ခရိုင်တွင် ပါဝင်ခဲ့သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်
**မိုင်းဖြတ်မြို့
*မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
**မိုင်းယောင်းမြို့
**မိုင်းယုမြို့

## ကိုးကား
တောင်ကြီးခရိုင်

**တောင်ကြီးခရိုင်** ( ၊  ) သည် ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အမြင့် ၄၆၀၆ ပေ (၁၄၀၄ မီတာ) တွင် တည်ရှိသည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ တောင်ကြီးမြို့ဖြစ်သည်။ တောင်ကြီးခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၁,၆၉၉,၀၈၆ ယောက် ဖြစ်သည်။

နာမည်ကျော် အင်းလေးကန် နှင့် အင်းလေးကန် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တော သည် တောင်ကြီးခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။ ပင်းတယရွှေဥမင်လှိုဏ်ဂူ၊ ထမ်ဆမ်းဂူ၊ မွေတော်ကက္ကူ၊ ကလောနှီးဘုရား၊ မြင်းမထိသဘာဝလှိုဏ်ဂူ၊ မြသပိတ်ရေပြာအိုင် စသည် အထင်ကရ နေရာများစွာရှိသည်။

## မြို့နယ်နှင့်မြို့များ 
တောင်ကြီးခရိုင်တွင် ယခင်က မြို့နယ် (၁၀)မြို့နယ်၊ မြို့ (၁၈)မြို့ ပါဝင်ခဲ့သော်လည်း ယခုအခါတွင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများ၊ ခရိုင်အသစ်များ ဖွဲ့စည်းခဲ့သဖြင့် တောင်ကြီးခရိုင်တွင် မြို့နယ် (၂)မြို့နယ်၊ မြို့ (၆)မြို့သာ ကျန်ရှိတော့သည်။

တောင်ကြီးခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*တောင်ကြီးမြို့နယ်
**တောင်ကြီးမြို့
**အေးသာယာမြို့
**ကျောက်တလုံးကြီးမြို့
**ရွှေညောင်မြို့
*ရပ်စောက်မြို့နယ်
**ရပ်စောက်မြို့
**အင်တောမြို့
### ယခင် ဖွဲ့စည်းပုံ
*တောင်ကြီးမြို့နယ်
**တောင်ကြီးမြို့
**အေးသာယာမြို့ (တောင်ကြီးမြို့သစ်)
**ကျောက်တလုံးကြီးမြို့
**ရွှေညောင်မြို့
*ညောင်ရွှေမြို့နယ်
**ညောင်ရွှေမြို့
**နန်းပန်မြို့
*ကလောမြို့နယ်
**ကလောမြို့
**အောင်ပန်းမြို့ (ရှမ်းမြေလတ်တွင် အဓိက စီးပွားရေးမြို့)
*ရပ်စောက်မြို့နယ်
**ရပ်စောက်မြို့
**အင်တောမြို့
*ဖယ်ခုံမြို့နယ်
**ဖယ်ခုံမြို့

### ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများ 
#### ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
*ဟိုပုံးမြို့နယ်
**ဟိုပုံးမြို့
*ဆီဆိုင်မြို့နယ်
**ဆီဆိုင်မြို့
*ပင်လောင်းမြို့နယ် 
**ပင်လောင်းမြို့
**နောင်တရားမြို့
**ပေါင်းလောင်းမြို့
#### ဓနုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ
*ပင်းတယမြို့နယ်
**ပင်းတယမြို့
*ရွာငံမြို့နယ်
**ရွာငံမြို့

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း) ခရိုင်များ
တာချီလိတ်ခရိုင်

**တာချီလိတ်ခရိုင်** (  ၊ ၊ ) သည် ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ တာချီလိတ်မြို့ဖြစ်သည်။ တာချီလိတ်ခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၁၇၆,၈၇၇ ယောက် ဖြစ်သည်။

## မြို့နယ်နှင့်မြို့များ 
တာချီလိတ်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*တာချီလိတ်မြို့နယ်
**တာချီလိတ်မြို့
**ကျိုင်းလပ်မြို့
**တာလေမြို့
* မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်
** မိုင်းဖြတ်မြို့
* မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
** မိုင်းယောင်းမြို့
** မိုင်းယုမြို့

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့ပိုင်း) ခရိုင်များ
ကလက်ရှ် အော့ဖ် ကလန်

***ကလက်ရှ် အော့ဖ် ကလန်*** ( ''''''''* ) သည် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် စူပါဆဲလ် မှ ထုတ်လုပ်ဖြန့်ချိခဲ့သော မိုဘိုင်းလ် ဗွီဒီယိုဂိမ်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အိုင်အိုအက်စ် အတွက် ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၂ ရက်တွင် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။

## ဂိမ်းကစားမှုပုံစံ 
*Clash of Clans* သည် အွန်လိုင်းပေါ်တွင် လူအမြောက်အမြားဖြင့် ကစားရသော ဂိမ်းဖြစ်သည်။ အုပ်စုဖွဲ့ခြင်း၊ စစ်သည်များ ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ အခြားကစားသူများကို တိုက်ခိုက်ကာ  ရွှေနှင့် elixir များအား ရယူခြင်း၊ အခြားကစားသူများမှ လာရောက်တိုက်ခိုက်မှုကို ခုခံရန် ခံစစ်များ တည်ဆောက်ခြင်း စသည်တို့ ပါဝင်သည်။

ကစားသူ၏ ရွာကို ခုခံကာကွယ်ရန်အတွက် အမြောက်များ၊ စိန်ပြောင်းမော်တာများ၊ ဗုံးများ၊ ထောင်ခြောက်များ၊ မြားပစ်မျှော်စင်များ၊ မှော်ဆရာမျှော်စင်များ ကို ဆောက်လုပ်နိုင်သည်။ မြို့တော်ခန်းမ အဆင့်မြင့်လာသည်နှင့်အမျှ အဆင့်မြှင့်တင်နိုင်သည့် တံတိုင်းများကိုလည်း ဆောက်လုပ်နိုင်သည်။

### ဂိုဏ်းအဖွဲ့ စစ်ပွဲများ (Clan Wars) 
Clan ဟူသည် ကစားသူများ ပူးပေါင်းထူထောင်နိုင်သည့် ဂိုဏ်းများ ဖြစ်သည်။ Clan Castle အဆောက်အအုံအား ဆောက်လုပ်ပြီးစီးသည့် ကစားသူသည် ကလန်များသို့ ဝင်ရောက်နိုင်သည်။ ကလန်များအတွင်း စစ်သည်များ လှူဒါန်းနိုင်ခြင်း၊ ကလန်တွင်းရှိ ကစားသူများ အချင်းချင်း စာဖြင့် စကားပြောဆိုနိုင်ခြင်းများ ပြုလုပ်နိုင်သည်။ *Clash of Clans'' ၏ အဓိကဂိမ်းကစားမှုပုံစံဖြစ်သည့် **Clan War** သည် ကလန်တစ်ခုနှင့် တစ်ခု ယှဉ်ပြိုင်တိုက်ခိုက်ရခြင်း ဖြစ်သည်။ ကလန်ခေါင်းဆောင် (Clan leader) နှင့် တွဲဖက်ခေါင်းဆောင် (co-leader) တို့မှ စစ်ပွဲကို စတင်နိုင်သည်။ စစ်ပွဲကြေညာပြီးပါက "preparation day" ဟုခေါ်သည့် ပြင်ဆင်ချိန် တစ်ရက်နှင့်  "war day" ဟုခေါ်သည့် တိုက်ပွဲရက် တစ်ရက် ရရှိသည်။ ကစားသူတစ်ယောက်သည် အခြားတစ်ဖက်ကလန်မှ ကစားသူတစ်ယောက်အား တိုက်ခိုက်ရာတွင် တစ်ဖက်ရွာအား ဖျက်ဆီးနိုင်မှု အခြေအနေပေါ်မူတည်၍ ကြယ်ပွင့်များ ရရှိသည်။ ကစားသူတစ်ယောက်သည် နှစ်ကြိမ် တိုက်ခိုက်နိုင်ရန် အခွင့်အရေးရှိသည်။ ကြယ်ပွင့်အများဆုံးရရှိသည့် ကလန်အား အောင်နိုင်သူအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ စစ်ပွဲအနိုင်ရရှိပါက တိုက်ခိုက်ကစားသူအတွက် အပိုဆု ရွှေ၊ elixir နှင့် dark elixir များရရှိသည်။

### ကျောက်မျက်များ (Gems)
ရွှေနှင့် elixir တို့အပြင် ဂိမ်းထဲတွင် gems များကို ငွေကြေးအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်သည်။ သမိုင်းမှတ်တိုင်များ ရောက်ရှိခြင်း၊ သတ်မှတ်ထားသော အောင်မြင်မှုများရရှိခြင်း၊ မိမိရွာနယ်နမိတ်အတွင်းရှိ အတားအဆီးများကို ရှင်းလင်းခြင်း စသည်တို့ဖြင့် Gems များကို ရရှိနိုင်သည်။ သို့သော် gems များကို ရရှိနိုင်မည့် အဓိကနည်းလမ်းမှာ ပြင်ပငွေကြေးဖြင့် ဝယ်ယူအသုံးပြုနိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ Gems များကို စစ်သည်များ အလျင်အမြန်ထုတ်လုပ်ရန်၊ အဆင့်မြှင့်ဆောက်လုပ်မှုများ အမြန်ပြီးစီးရန် စသည်တို့တွင်လည်း အသုံးပြုနိုင်သည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* တရားဝင် အင်တာနက် စာမျက်နှာ

ကဏ္ဍ:၂၀၁၂ ခုနှစ် ဗွီဒီယိုဂိမ်းများ
ကဏ္ဍ:အန်းဒရွိုက်ဂိမ်းများ
ကဏ္ဍ:အိုင်အိုအက်စ် ဂိမ်းများ
ကဏ္ဍ:အခမဲ့ကစားနိုင်သော ဗွီဒီယိုဂိမ်းများ
ကွမ်းလုံခရိုင်

**ကွမ်းလုံခရိုင်** သည် ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ဖျက်သိမ်းပြီး ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အမြင့် ၁၆၀၄ ပေ (၄၈၉ မီတာ) တွင် တည်ရှိသည်။ ယခင်ကွမ်းလုံခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၅၈,၇၆၈ ယောက် ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
လင်းခေးခရိုင်

**လင်းခေးခရိုင်** ( ၊  ) သည် ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ လင်းခေးမြို့ဖြစ်သည်။ လင်းခေးခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၁၃၉,၂၄၈ ယောက် ဖြစ်သည်။

## မြို့နယ်နှင့်မြို့များ 
လင်းခေးခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*လင်းခေးမြို့နယ်
**လင်းခေးမြို့
**ဟိုမိန်းမြို့
*မိုးနဲမြို့နယ်
**မိုးနဲမြို့
**ကျိုင်းတောင်းမြို့
*မိုင်းပန်မြို့နယ်
**မိုင်းပန်မြို့
*မောက်မယ်မြို့နယ်
**မောက်မယ်မြို့

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း) ခရိုင်များ
မူဆယ်ခရိုင်

**မူဆယ်ခရိုင်** (  ၊  ) သည် ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အမြင့် ၂၅၉၅ ပေ (၇၉၁ မီတာ) တွင် တည်ရှိသည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ မူဆယ်မြို့ဖြစ်သည်။ မူဆယ်ခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၄၅၂,၂၀၆ ယောက် ဖြစ်သည်။

## မြို့နယ်နှင့်မြို့များ 
မူဆယ်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*မူဆယ်မြို့နယ်
**မူဆယ်မြို့
**မုန်းကိုးမြို့
**မန့်ဟီးရိုးမြို့ (မန်ဟျှိုး)
**ပန်ဆိုင်းမြို့ (ကြူကုတ်)
*နမ့်ခမ်းမြို့နယ်
**နမ့်ခမ်းမြို့
*ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်
**ကွတ်ခိုင်မြို့
**တာမိုးညဲမြို့

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း) ခရိုင်များ
လားရှိုးခရိုင်

**လားရှိုးခရိုင်** (  ၊  ) သည် ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အမြင့် ၂၈၃၅ ပေ (၈၆၄ မီတာ) တွင် တည်ရှိသည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ လားရှိုးမြို့ဖြစ်သည်။ လားရှိုးခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၆၀၉,၈၈၁ ယောက် ဖြစ်သည်။

## မြို့နယ်နှင့်မြို့များ 
လားရှိုးခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*ကွမ်းလုံမြို့နယ်
**ကွမ်းလုံမြို့
*လားရှိုးမြို့နယ်
**လားရှိုးမြို့
*တန့်ယန်းမြို့နယ်
**တန့်ယန်းမြို့
*သိန္နီမြို့နယ်
**သိန္နီမြို့
*မိုင်းရယ်မြို့နယ်
**မိုင်းရယ်မြို့

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း) ခရိုင်များ
ကျောက်မဲခရိုင်

**ကျောက်မဲခရိုင်** (  ၊  ) သည် ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အမြင့် ၂၅၄၃ ပေ (၇၇၅ မီတာ) တွင် တည်ရှိသည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ကျောက်မဲမြို့ဖြစ်သည်။ ကျောက်မဲခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၇၆၇,၅၈၂ ယောက် ဖြစ်သည်။

## မြို့နယ်နှင့်မြို့များ 
ကျောက်မဲခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*ကျောက်မဲမြို့နယ်
**ကျောက်မဲမြို့
**မိုင်းငေါ့မြို့
**မိုင်းလုံမြို့
*နောင်ချိုမြို့နယ်
**နောင်ချိုမြို့
*သီပေါမြို့နယ်
**သီပေါမြို့
*နမ္မတူမြို့နယ်
**နမ္မတူမြို့

မိုးမိတ်မြို့နယ် နှင့် မဘိမ်းမြို့နယ် တို့သည် ယခင်က ကျောက်မဲခရိုင်တွင် ပါဝင်သော်လည်း ယခုအခါ မိုးမိတ်ခရိုင်အဖြစ် အသစ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ယခင်ကျောက်မဲခရိုင်တွင် ပါဝင်သော မန်တုံမြို့နယ် နှင့် နမ့်ဆန်မြို့နယ် တို့ကို ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ အဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း) ခရိုင်များ
ပကူးလူမျိုး

စကောကရင်(စဝှော်) မျိုးကွဲတွင် ပါဝင်သော ပကူးကရင် အမျိုးသားများသည် တောင်ငူခရိုင်၊ သံတောင်မြို့နယ်၊ မော်ချီမိုင်းဒေသ၊ ဘောဂလီ၊ စစ်စီးတောင်နှင့် ပြောင်သိုအရပ်များတွင် နေထိုင်ကြသည်။ 

စကောကရင်(စဝှော်) မျိုးကွဲတွင် ပကူး၊ မောနေပွာ၊ တ‌လှေပွာ ကရင်အုပ်စုဝင်များ ပြောဆိုကြသော ဘာသာစကားများမှာ စကောကရင်(စဝှော်) စကားများနှင့် အရင်းအမြစ်ခြင်း တူသည်။ ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံ၊ ကံ၊ ကတ္တား၊ ကြိယာ အထားအသို အစီအစဉ်များ တူညီကြသည်။ ရိုးရာဓလေ့များတွင်လည်း မကွာခြားပေ။ သို့ရာတွင် ဒေသစွဲ အစွဲအလန်းကြီးသူများ ဖြစ်ကြသဖြင့် မိမိတို့အုပ်စုကို သီးခြားမျိုးကွဲ အုပ်စုဟူ၍ ယူဆကြသည်။ ဒေသကို အစွဲပြု၍ လူမျိုး၏ အမည်နာမကို ခေါ်ကြသည်။ 

၁၉၂၁-ခု မြန်မာနိုင်ငံ သန်းခေါင်စာရင်းအရ စကောကရင်အုပ်စုတွင် စကော၊ ပကူး၊ ဝေဝေါ၊ မောနေပွာ ဟူ၍ ဖော်ပြထားသည်။ တလေပွာ အုပ်စုကို သီးခြား မဖော်ပြပေ။ သို့ရာတွင် "ဝေဝေါ" အုပ်စုသည် ဘာသာစကားအရလည်းကောင်း၊ လူမှုရေးရာအရလည်းကောင်း သီးခြားတည်ရှိနေသော အုပ်စုမဟုတ်ချေ။ ယင်းတို့မှာ ပကူး၊ မောနေပွာနှင့် တ‌လှေ ပွာများပင်ဖြစ်ပြီး ကျေးရွာအတည်တကျမရှိဘဲ တောင်ယာခုတ်ရင်း  တစ်နှစ်တစ်ကြိမ် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ကြသူများ ဖြစ်ကြသည်။ 

ကရင်ဘာသာ စကားအားဖြင့် "ဝေဝေါ" စကားလုံးမှာ "လှည့်လည်နေထိုင်သော လူမျိုး"ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပေသည်။ ထို့ကြောင့် ဝေဝေါမှာ လူမျိုးကွဲကို ခေါ်သောအမည်မဟုတ်ဘဲ တောင်ယာလုပ်ခင်းအလိုက် လှည့်လည်နေထိုင်သူ ပကူးကရင်အမျိုးသားများသာ ဖြစ်ကြသည်။ 

ပကူးကရင်အမျိုးသားများ၏ ဝတ်စားဆင်ယင်ပုံမှာ အစင်းအနည်းငယ်ပါသော သင်တိုင်းအဖြူရောင်၊ ဘောင်းဘီအနက်၊ နက်ပြာခေါင်းပေါင်းနှင့် လွယ်အိပ်များကို ဆင်မြန်းကြသည်။ အမျိုးသမီးများသည် သင်တိုင်းကို ခါးပတ်အနက်ရောင် ပန်းဖော်နှင့် ထဘီအနက်ရောင်၊ ခေါင်းစီးပဝါများကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။  

## ကိုးကား
တလှေပွာလူမျိုး

စကောကရင်(စဝှော်) မျိုးကွဲတွင် ပါဝင်သော **တလှေပွာကရင်** အမျိုးသားများသည် ဘောဂလိ၊ မော်ချီးကားလမ်းနှင့် ၂၅-မိုင်အကွာ တောင်ပေါ်အထက်ရွာများ ဖြစ်ကြသည့် ဝါဆို၊ ရှိုဆို၊ ဦးဘို၊ သေဂီလာ၊ ဘောခါ၊ လေးခို၊ မောတူဒါး၊ လေချီး၊ ဟိုချီး၊ တီးရှောဒေး၊ ထီးအေခေါ်၊ ထီးဒေါ်ခေါ်နှင့် ထီးဝါးလေးရွာများတွင် နေထိုင်ကြသည်။ 

စကောကရင်၊ ပကူးလူမျိုးတို့နှင့် နီးစပ်ပြီး အနွယ်တူသည်။ ဘာသာစကားလည်း တူကြသည်။ တလှေပွာများ၏ ရိုးရာဓလေ့နှင့် ယုံကြည်မှုများလည်း ပကူးကရင်တို့နှင့် မကွာခြားသော်လည်း မိမိတို့ကိုယ်ကို တလှေပွာ မျိုးကွဲဟု ခံယူလိုကြသည်။ တလှေပွာလူမျိုးများသည် ပကူးကရင်လူမျိုးများကဲ့သို့ပင် ကျေးရွာအတည်တကျမရှိဘဲ တောင်ယာခုတ်ရင်း  တစ်နှစ်တစ်ကြိမ် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ကြသည့် လူမျိုးများပင်ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
လွိုင်လင်ခရိုင်

**လွိုင်လင်ခရိုင်** ( ၊  ) သည် ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်းရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အမြင့် ၄၄၃၆ ပေ (၁၃၅၂ မီတာ) တွင် တည်ရှိသည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ လွိုင်လင်မြို့ဖြစ်သည်။ လွိုင်လင်ခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၅၆၅,၁၄၁ ယောက် ဖြစ်သည်။

## မြို့နယ်နှင့်မြို့များ 
လွိုင်လင်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*လွိုင်လင်မြို့နယ်
**လွိုင်လင်မြို့
**ပင်လုံမြို့
*နမ့်စန်မြို့နယ်
**နမ့်စန်မြို့
**ခိုလမ်မြို့
*လဲချားမြို့နယ်
**လဲချားမြို့
*မိုင်းကိုင်မြို့နယ်
**မိုင်းကိုင်မြို့
*ကျေးသီးမြို့နယ်
**ကျေးသီးမြို့
**မိုင်းနောင်မြို့
*မိုင်းရှူးမြို့နယ်
**မိုင်းရှူးမြို့
**မိုင်းစံမြို့ (မုန်းဆန်းမြို့)
*ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်
**ကွန်ဟိန်းမြို့
**ကာလိမြို့

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း) ခရိုင်များ
ပလေကီးလူမျိုး

**ပလေကီး (ပလေချီး) ကရင်လူမျိုး**သည် ဘွဲကရင်မျိုးကွဲတွင် ပါဝင်သော လူမျိုးတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ပလေကီး ကရင်အမျိုးသားများသည် ခဲဖြူတိုက်ပလေချောင်း (ပသီချောင်း) ဖျားခံရာအရပ်ရှိ ပလချီး၊ ကျွဲဖြူတောင်၊ တောပြာကလေး၊ ငွေတောင်ကြီး၊ ငွေတောင်ကလေးရွာများတွင် နေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့နေထိုင်ရာ ဒေသကို အစွဲပြု၍ ပလေချီးလူမျိုးဟု ခေါ်တွင်လေသည်။ 

ပလေချီးကရင်လူမျိုးမှာ ဘွဲကရင်မျိုးကွဲအုပ်စုတွင် ပါဝင်သော်လည်း ယင်းတို့၏စကားနှင့် အသံနေ အသံထားများမှာ ဘွဲကရင်တို့နှင့် အနည်းငယ်ကွာခြားသည်။ ပလေချီးအမည်ခံ ဘွဲကရင်အမျိုးသားတို့၏ စကားသည် အက်စ်(S)အသံ၊ သွား၌ဖြစ်သော အသံ(ဒန္တဌာန်)များ ပါရှိသည်ကို တွေ့ရှိရပေသည်။ 

## ကိုးကား
ဘွဲလူမျိုး

**ဘွဲကရင်**(အင်္ဂလိပ်:**Bwe Karen**) အမျိုးသားများသည် သံတောင်မြို့နယ်တောင်ပေါ်ဒေသ တစ်လျောက်တွင် အများအပြား နေထိုင်ကြသည်။ ဘွဲ နှင့် ပကူးတို့ နေထိုင်ရာဒေသများကို သောက်ရေခတ်ချောင်းက ခြားနားထားသည်။ ဘွဲ နှင့် ပကူးအမျိုးသားတို့သည် တစ်ဦးနှင့် တစ်ဦး အိမ်ထောင်ဖက်ခြင်း မပြုလုပ်ကြပေ။ 

ဘွဲကရင် အမျိုးသားများသည် "ဆီဒိုပလို"သင်တိုင်းရှည်၊ ဘောင်းဘီနှင့် ခေါင်းပေါင်းများကို ဝတ်ဆင်၍ အမျိုးသမီးများသည် "ဆေးလား" ခေါ် ခါးပြတ်သင်တိုင်းတို၊ ဂျပ်ခုတ်ကရင်ထဘီ ကန့်လန့်စင်း၊ ခေါင်းစည်းပဝါ၊ လည်ဆွဲ လက်ကောက်နှင့် နားတောင်းများကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ 

အော်ပွဲများတွင် ဆုံတွေ့၍ ချစ်ကျွမ်းတစ်ဝင် ဖြစ်သွားလျှင် လူပျိုသည် အပျိုအိမ်သို့ လိုက်၍ လည်သည်။ မိမိလိုချင်သော ကတိကို တောင်းသည်။ ပျိုမေ၏ အဖြေကို စောင့်ရသည်။ ချစ်ရေးဆိုရာတွင် စကားထာဝှက်၍ ပျိုမေတို့ စိတ်ယိမ်းယိုင်လာအောင် ပြောရသည်။ 

## ကိုးကား
မိုးပွလူမျိုး

**မိုးပွလူမျိုး**သည် ပိုးကရင် အုပ်စုဝင် လူမျိုးတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ မိုးပွလူမျိုးတို့မှာ တောင်ငူခရိုင်၊ မော်ချီးကားလမ်း မိုင်တိုင်(၂၀)အနီး သံတောင်မြို့နယ်၊ မဲဖြူတိုက်၊ ဥသျှစ်ကုန်းနှင့် စည်ပင်ကြီးကျေးရွာတွင် နေထိုင်ကြသည်။ စကားသံနှင့် အခေါ်အဝေါ်များမှ အပ လူမှုရေးဆိုင်ရာ ရိုးရာဓလေ့များမှာ မွန်ကရင်၊ ပိုးကရင်များနှင့် များစွာကွာခြားနေကြောင်း တွေ့ရပေသည်။ 

မိုးပွတို့၏ စကားမှာ ပိုးကရင်များနှင့် များစွာတူညီသည်။ ယင်းလူမျိုးတို့၏ ပုံပြင်ဒဏ္ဍာရီများနှင့် ပါးစပ်ရာဇဝင်များတွင် မိုးပွများသည် တစ်ချိန်က ဒုံရင်းနှင့် သထုံခရိုင်များတွင် နေထိုင်ခဲ့ကြပြီး လူနေကျပ်တည်းသဖြင့် မူလလာလမ်းအတိုင်း တောင်ငူဘက်သို့ ဆုတ်ခွာခဲ့ရကြောင်း ပါရှိလေသည်။ ဘွဲမျိုးကွဲတို့၏ ပါးစပ်ရာဇဝင်အရ မိုးပွတို့မှာ ဖမ်းဆီးရမိသော ဘောဂလိဘက်မှ ပကူးကရင် သုံ့ပန်းများဖြစ်ပြီး ယင်းတို့ကို သံတောင်၊ တောင်ခြေအရပ်တွင် အစောင့်အရှောက်အဖြစ် ရွာတည်ပေးကာ နေထိုင်စေခဲ့ကြောင်းဖြင့် အဆိုရှိသည်။ 

## ကိုးကား
လောက်ကိုင်ခရိုင်

**လောက်ကိုင်ခရိုင်** ( ၊  ) သည် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၏ ခရိုင် ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အမြင့် ၃၂၅၁ ပေ (၉၉၁ မီတာ) တွင် တည်ရှိသည်။ လောက်ကိုင်ခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၁၅၄,၇၄၈ ယောက် ဖြစ်သည်။

## မြို့နယ်နှင့်မြို့များ 
လောက်ကိုင်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*လောက်ကိုင်မြို့နယ်
**လောက်ကိုင်မြို့
**ချင်းရွှေဟော်မြို့
*ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်
**ကုန်းကြမ်းမြို့
**မော်ထိုက်မြို့

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း) ခရိုင်များ
ဟိုပန်ခရိုင်

**ဟိုပန်ခရိုင်** (  ၊  ) သည် ရှမ်းပြည်နယ်၊ ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းရှိ ခရိုင် ၂ ခုအနက် တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အမြင့် ၁၅၈၁ ပေ (၄၈၂ မီတာ) တွင် တည်ရှိသည်။ ဟိုပန်ခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၃၂၆,၈၄၅ ယောက် ဖြစ်သည်။

## မြို့နယ်နှင့်မြို့များ 
ဟိုပန်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*ဟိုပန်မြို့နယ်
**ဟိုပန်မြို့
**နမ့်တစ်မြို့
**ပန်လုံမြို့
*ပန်ဆန်းမြို့နယ်
**ပန်ဆန်းမြို့
**မန်ကန်မြို့
*နားဖန်းမြို့နယ်
**နားဖန်းမြို့
*ပန်ဝိုင်မြို့နယ်
**ပန်ဝိုင်မြို့
*မိုင်းမောမြို့နယ်
**မိုင်းမောမြို့

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း) ခရိုင်များ