စီမံကိန်း ဦးစီးဌာန

**စီမံကိန်း ဦးစီးဌာန** () သည် စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ ဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။

## သမိုင်း​ကြောင်း
စီမံကိန်းဦးစီးဌာနသည် နိုင်ငံတော်၏ မူဝါဒ၊ လမ်းညွှန်ချက်များနှင့်အညီ ဝန်ကြီးဌာနမှ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ရမည့် လယ်ယာကဏ္ဍ နှစ်တို၊ နှစ်လတ်၊ နှစ်ရှည်စီမံကိန်းများ ညှိနှိုင်း ရေးဆွဲခြင်း၊ စီမံကိန်းများ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်မှုအပေါ် ကြီးကြပ် ကွပ်ကဲခြင်းနှင့် စိစစ် သုံးသပ်ခြင်း လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်၊ လယ်ယာကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့အစည်းများ၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများ၊ ပြည်ပနိုင်ငံများ၏ ထောက်ပံ့ငွေ၊ ချေးငွေ အကူအညီများဖြင့် ဆောင်ရွက်သည့် လုပ်ငန်း စီမံကိန်းများ ညှိနှိုင်းရေးဆွဲခြင်း၊ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ စိစစ်သုံးသပ်ခြင်း လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်၊ လယ်ယာကုန်ထုတ် လုပ်ငန်း များ၊ လယ်ယာထွက်ကုန် ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားခြင်းလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေရေး အတွက် ပြည်တွင်း/ ပြည်ပပုဂ္ဂလိကများ၊ ကုမ္ပဏီများ၊ လုပ်ငန်းရှင်များအား ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်း အားပေးကူညီ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်နှင့် လယ်ယာကဏ္ဍတွင် နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ တိုးတက်လာစေရေး အတွက် ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်နိုင်ရန် စုစုပေါင်း ဝန်ထမ်းအင်အား(၁၁၁)ဦးဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးစီမံကိန်းဦးစီးဌာနအဖြစ် ၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ (၇)ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွဲ့စည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံဖြစ်လာပြီးနောက် လယ်ယာ၊ သားငါး၊ သစ်တောကဏ္ဍဆိုင်ရာ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုများအား လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် Focal အဖြစ် ဆောင်ရွက်လာရသည့်အလျောက် စိုက်ပျိုးရေး စီမံကိန်းဦးစီး ဌာန၏ မူလလုပ်ငန်း တာဝန်များအပြင် အာဆီယံဆိုင်ရာလုပ်ငန်းများ၊ GMS၊ BIMSTEC၊ ACMEC စသည့် ဒေသတွင်းအဖွဲ့အစည်းများဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက် နိုင်ရန်အတွက် အာဆီယံဌာနစုကို ၁၉၉၇ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ (၂၃)ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သူ တောင်သူလယ်သမားများ၏ လယ်ယာစီးပွားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် လိုအပ်သော လယ်ယာဈေးကွက် သတင်းအချက် အလက်များ၊ သုတေသနတွေ့ရှိချက်များကို ပံ့ပိုးပေးနိုင်ရန်နှင့် လယ်ယာထွက်ကုန် အခြေခံ ကုန်သွယ်မှု လုပ်ငန်းများအား အထောက်အကူ ဖြစ်စေရန်အတွက် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ တွင် ဈေးကွက် သတင်း အချက်အလက် ဌာနစုကို ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အာဆီယံ ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများ ပိုမိုများပြားလာသည့်အတွက် အာဆီယံဌာနခွဲ၏ ဝန်ထမ်းအင်အားကို တိုးမြှင့်ဖွဲ့စည်းခဲ့ရသည်။
ထို့သို့ ဌာနစု၊ ဌာနခွဲများ တိုးချဲ့ ဖွဲ့စည်းလာရမှုအရ ဌာန၏ ဝန်ထမ်းအင်အားကို ၂၀၁၃ ခုနှစ်၊ မတ်လ(၂၁)ရက်နေ့တွင် မူလ (၁၁၁) ဦးမှ (၁၆၃) ဦး သို့ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဝန်ကြီးဌာန ဖွဲ့စည်းပုံပြောင်းလဲမှုအရ ပြည်ပပညာသင်၊ ဆွေးနွေးပွဲကိစ္စရပ်များ၊ ဝန်ကြီး တွေ့ဆုံခ္ငင့် ကိစ္စရပ်များအား ဝန်ကြီးရုံးမှ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် စီမံကိန်းဦးစီးဌာနမှ ပညာသင်ကိစ္စရပ်ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများနှင့် ဝန်ထမ်းများအား ဝန်ကြီးရုံးသို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ရသည်။ သို့ပါ၍ စီမံကိန်းဦးစီးဌာန ၏ ဝန်ထမ်းအင်အားမှာ ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၁၅)ရက်နေ့တွင် (၁၅၀) ဦးသာ ကျန်ရှိသည်။
ဒီမိုကရေစီအစိုးရလက်ထက် နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးများ ပြောင်းလဲပြုပြင်လာခဲ့သည့် အတွက် ပြည်ပနိုင်ငံများ၏ စီးပွားရေး ပိတ်ဆို့မှု အကန့် အသတ်များ လျှော့ချပေးလာခြင်း ပြည်ပဈေးကွက် အလားအလာများ အားကောင်းလာခြင်းတို့ကြောင့် နိုင်ငံတကာနှင့် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုများ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာသည်။ အာဆီယံဒေသတွင်း သာမက အာရှဒေသ တွင်းအဖွဲ့အစည်းများ၊ ကုလသမဂ္ဂ ဆိုင်ရာ အဖွဲ့ အစည်းများ၊ အစိုးရမဟုတ်သော အဖွဲ့ အစည်းများ (INGOs) တို့နှင့် လယ်ယာကဏ္ဍ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက် မှုလုပ်ငန်းများ တိုးမြှင့် ဆောင်ရွက်သွားရန် အလားအလာ များစွာရှိလာသည်။
လယ်ယာကဏ္ဍ ထုတ်လုပ်မှု ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် ထိရောက်မည့် စီမံကိန်းများ ဖြစ်ပေါ်လာ ရေးအတွက် သက်ဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးဌာနများနှင့်လည်းကောင်း၊ မိမိဝန်ကြီးဌာန အောက်ရှိ လုပ်ငန်းဌာန အသီးသီးနှင့်လည်းကောင်း စီမံကိန်းများရေးဆွဲခြင်း၊ အကောင် အထည်ဖော်ခြင်း၊ ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲခြင်း၊ စိစစ်သုံးသပ်ခြင်းများကို အချိတ်အဆက်မိမိ ဆောင် ရွက်သွားနိုင်ရန် လိုအပ်လာသည်။ ယင်းလုပ်ငန်းများအား ဝန်ထမ်းအင်အား (၁၅၀)ဦး ဖြင့် နိုင်နင်းစွာ ဆောင်ရွက်ရန် အခက်အခဲရှိလာ သဖြင့် ဌာန၏မူလဖွဲ့စည်းပုံအား အဖွဲ့အစည်း ဆိုင်ရာ ပြုပြင် ပြောင်းလဲမှု (Institutional Reform) အဖြစ် တိုးချဲ့ပြင်ဆင် ဖွဲ့စည်းရန် လိုအပ်လာသည်။

၂၀၁၆ အစိုးရအသစ် လက်ထက်တွင် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန၊ သမဝါယမဝန်ကြီးဌာန၊ မွေးမြူရေးနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီး ဌာနတို့အား ပေါင်းစပ်၍ စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနအဖြစ် ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့မှစ၍ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သဖြင့် မူလလယ်ယာကဏ္ဍဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများ အပြင် သမဝါယမကဏ္ဍ၊ မွေးမြူရေးကဏ္ဍ၊ ကျေးလက်ဒေသ ဖွံ့ဖြိုးရေးကဏ္ဍဆိုင်ရာ လုပ်ငန်း များကိုပါ တိုးချဲ့ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်လာခြင်း၊ ယင်းစီမံကိန်းများ၏ လုပ်ငန်း အကောင် အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်မှုများကို စိစစ်သုံး သပ်အကြံပြုတင်ပြခြင်းများ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် အတွက် သမဝါယမလုပ်ငန်းဌာနခွဲ၊ မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက် ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်း ဌာနခွဲတို့ကို ထပ်မံတိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ထို့ပြင် လယ်ယာကဏ္ဍတွင် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည့် စီမံကိန်းများ၏ လုပ်ငန်းအကောင် အထည်ဖော်မှုများကို နှစ်စဉ်၊ နှစ်လတ်၊ နှစ်ရှည် စီမံကိန်းရည်မှန်းချက်များနှင့်အညီ ဌာနများ၊ တိုင်း ဒေသကြီး/ပြည်နယ်များတွင် ရာသီအလိုက်၊ အချိန်ကာလအလိုက် အကောင်အထည် ဖော်နိုင်မှု ရှိမရှိ စိစစ်သုံးသပ်ခြင်း၊ ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲခြင်းတို့ကို စဉ်ဆက်မပြတ် ဆက်သွယ် ညှိနှိုင်း ဆောင်ရွက်သွားရန်၊ လယ်ယာကဏ္ဍဆိုင်ရာ စီမံကိန်းများကို ဖြစ်မြောက်နိုင်စွမ်းရှိမရှိ ကွင်းဆင်းလေ့လာခြင်း၊ အကျိုးရှိ ဖြစ်မြောက်နိုင်မည့် စီမံကိန်းများကို စနစ်တကျ ရေးဆွဲပြုစု (Feasibility Study) တင်ပြခြင်း၊ ရေတို ရေရှည် အကျိုးအမြတ်ဖြစ်ထွန်းမှုများ(Internal Rate of Return- IRR)နှင့် စီးပွားရေးအရ အကျိုးအမြတ်ပြန်ပေါ်နှုန်း (Economic Rate of Return- ERR) တွက်ချက်သုံးသပ်ခြင်းနှင့် Environmental Impact Assessment (EIA), Social Impact Assessment (SIA) အစီရင် ခံစာများကို အခြေခံ၍ စီမံကိန်း ဆောင်ရွက်ရန် သင့်မသင့် စိစစ်သုံးသပ်တင်ပြခြင်း လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက် နိုင်ရန်အတွက် စီမံကိန်း စိစစ်သုံးသပ်ရေးဌာနခွဲကိုလည်း ထပ်မံတိုးချဲ့ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ပိုမိုပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိလာသည့် နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေး အခြေအနေများအရ စီးပွားရေး ကဏ္ဍများတွင် ပြည်ပရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ပိုမိုများပြားလာနိုင်ခြင်း၊ တောင်သူလယ် သမားများ စီးပွားရေးတွက်ခြေကိုက်စေမည့် ဈေးကွက်နှင့်ဈေးနှုန်း ခိုင်မာရေးလုပ်ငန်းများ အတွက် သင့်လျော်သည့် မူဝါဒများ ချမှတ်နိုင်ရန်၊ ပြည်တွင်းပြည်ပ လယ်ယာထွက်ကုန် ဈေးကွက်အခြေအနေများကို မျက်ခြည်မပြတ် လေ့လာသုံးသပ်၍ စိုက်ပျိုးသူတောင်သူလယ် သမားများထံ ဖြန့်ဝေပေးခြင်းအားဖြင့် တောင်သူများအနေဖြင့် ဈေးကွက် အလားအလာ ကောင်းသော သီးနှံများကို ရွေးချယ်စိုက်ပျိုးနိုင်ခြင်း၊ လယ်ယာထွက်ကုန်များ ရောင်းချရာ၌ သင့်တော်သော ဈေးနှုန်းများ ရရှိနိုင်စေခြင်း အကျိုးကျေးဇူးများ ရရှိနိုင်ရေး အတွက် ဈေးကွက်သတင်းဌာနစုကိုလည်း ပြင်ဆင် တိုးချဲ့ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
သို့ဖြစ်၍ ဝန်ထမ်းအင်အား (၁၅၀)ဦး ရှိသော စီမံကိန်းဦးစီးဌာနအား ဝန်ထမ်းအင် အား (၃၄၈) ဦးရှိသော စီမံကိန်းဦးစီးဌာနအဖြစ် ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မေလ (၂) ရက်နေ့တွင် ပြောင်းလဲ တိုးချဲ့ ဖွဲ့စည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါသည်။
## ဖွဲ့စည်းပုံ
စီမံကိန်းဦးစီးဌာနသည် ဌာနခွဲ(၇)ခု၊ ဝန်ထမ်းအင်အား (၃၄၈)ဦးဖြင့် လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်
*သမဝါယမလုပ်ငန်းဌာနခွဲ
*မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းဌာနခွဲ
*မူဝါဒနှင့် စီမံကိန်းဌာနခွဲ
*အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဆက်သွယ်ရေးဌာနခွဲ
*အာဆီယံရေးရာဌာနခွဲ
*စီမံကိန်းစိစစ်သုံးသပ်ရေး ဌာနခွဲ
*စီမံခန့်ခွဲရေးနှင့် ငွေစာရင်းဌာနခွဲ
## ကိုးကား