သမ္မာသမာဓိ

သမ္မာသမာဓိ   ဟူသည် ကောင်းစွာ-စိတ်ကိုအာရုံ၌ထား-တည်ကြည်တတ်-တည် ကြည်ကြောင်းဖြစ်-ချီးမွမ်းအပ်-ကောင်းမြတ်-သော သမာဓိ (သမ္မာသမာဓိမဂ္ဂင်) ဖြစ်သည်။  သမ္မာသမာဓိအကြောင်းနှင့် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ပြည့်စုံမှုဆိုင်ရာ အချက်များကို အောက်ပါအတိုင်း ရှင်းလင်းဖော်ပြအပ်ပါသည်။

### ၁။ သမ္မာသမာဓိ ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း
ဘုရားရှင်သည် မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ္တန်တွင် သမ္မာသမာဓိကို **ဈာန်လေးပါး** (ပထမဈာန်၊ ဒုတိယဈာန်၊ တတိယဈာန်၊ စတုတ္ထဈာန်) တို့ဖြင့် တိုက်ရိုက် ရှင်းပြတော်မူပါသည်။
* **ပထမဈာန်:** ကာမဂုဏ်နှင့် အကုသိုလ်တရားတို့မှ ကင်းဆိတ်၍ ဝိတက်၊ ဝိစာရ၊ ပီတိ၊ သုခ၊ ဧကဂ္ဂတာ တို့နှင့် ပြည့်စုံသော သမာဓိ။
* **ဒုတိယဈာန်:** ဝိတက်၊ ဝိစာရ ငြိမ်းပြီး အတွင်းစိတ် ကြည်လင်ကာ သမာဓိကြောင့်ဖြစ်သော ပီတိ၊ သုခ၊ ဧကဂ္ဂတာ တို့နှင့် ပြည့်စုံသော သမာဓိ။
* **တတိယဈာန်:** ပီတိကင်းပြီး ဥပေက္ခာ၊ သတိ၊ သမ္ပဇဉ် ရှိလျက် ကာယိကသုခကို ခံစားရကာ ဧကဂ္ဂတာနှင့် ပြည့်စုံသော သမာဓိ။
* **စတုတ္ထဈာန်:** သုခ၊ ဒုက္ခ၊ သောမနဿ၊ ဒေါမနဿ တို့ကို ပယ်ပြီး ဥပေက္ခာကြောင့်ဖြစ်သော သတိ၏ စင်ကြယ်မှုနှင့် ဧကဂ္ဂတာတို့နှင့် ပြည့်စုံသော သမာဓိ။
ဤသို့ ဈာန်လေးပါးကို တိုက်ရိုက်ညွှန်းဆိုခြင်းသည် ဝိပဿနာဉာဏ်၏ အကောင်းဆုံး အခြေခံဖြစ်သော သမာဓိကို ဥက္ကဋ္ဌ်နည်းဖြင့် ညွှန်ပြခြင်း ဖြစ်သည်။

တစ်နည်းအားဖြင့် အလယ်ဖြစ်သော ရူပဈာန်လေးပါးကို ဟောခြင်းဖြင့် အစဖြစ်သော **ဥပစာရသမာဓိ** (ကာမာဝစရသမာဓိ၏ အထွတ်အထိပ်) နှင့် အဆုံးဖြစ်သော **အရူပဈာန်လေးပါး** တို့ကိုလည်း သိမ်းကျုံးယူသော မဇ္ဈေဒီပကနည်း ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် ဝိသုဒ္ဓိမဂ်အလိုအရ **စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ** ဆိုသည်မှာ **ဥပစာရသမာဓိနှင့်တကွ သမာပတ်ရှစ်ပါး (ရူပဈာန် ၄ ပါး + အရူပဈာန် ၄ ပါး)** ကို ဆိုလိုပြီး၊ ၎င်းသည်ပင် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်စဉ်၌ **သမ္မာသမာဓိမဂ္ဂင်** ဖြစ်သည်။ (ဝေါဟာရ ကွဲသော်လည်း တရားကိုယ် တူသည်)။

### ၂။ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ပြည့်စုံရန် လိုအပ်ပါသလား
* **လိုအပ်ပါသည်**။ ဒုက္ခချုပ်ရာ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်းကျင့်စဉ် (ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိပဋိပဒါ အရိယသစ္စာ) သည် သမ္မာဒိဋ္ဌိ အစ သမ္မာသမာဓိ အဆုံးရှိသော **မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး** ပင် ဖြစ်ကြောင်း ဓမ္မစကြာ၊ မဟာသတိပဋ္ဌာန် စသော သုတ္တန်များစွာတို့၌ ဘုရားရှင် ဟောကြားထားပါသည်။ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး စုံညီမှသာ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။
* အကယ်၍ **သမာဓိထူထောင်ရန် မလိုဟု အစွဲသန်နေလျှင် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး မပြည့်ဘဲ ခုနစ်ပါးသာ ဖြစ်နေမည်** ဖြစ်သည်။
* **ခြွင်းချက်:** ဒုတိယဈာန် အစရှိသော အထက်ဈာန်များကို ဝိပဿနာရှုရင်း အရိယမဂ်သို့ ဆိုက်သောအခါ၊ ထိုမဂ်၌ ဝိတက် (သမ္မာသင်္ကပ္ပ) မပါဝင်တော့သဖြင့် **သမ္မာသင်္ကပ္ပမဂ္ဂင် မပါသော မဂ္ဂင်ခုနစ်ပါး** ဖြင့် အရိယမဂ်ရခြင်းမျိုး ရံဖန်ရံခါ ရှိနိုင်ပါသည်။
* သို့သော် **သမ္မာသမာဓိမဂ္ဂင် မပါသော မဂ္ဂင်ခုနစ်ပါး** ဖြင့် နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်နိုင်သည့် ထုံး သာသနာတော်၌ **လုံးဝ မရှိခဲ့ပါ**။
* အရိယမဂ်၏ ရှေးအဖို့ (ပုဗ္ဗဘာဂ) ဖြစ်သော သမထပိုင်း၊ ဝိပဿနာပိုင်း (လောကီသတိပဋ္ဌာနကျင့်စဉ်) ၌ **မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးလုံး** ကို ကျင့်ရမည်ဟု ဘုရားရှင်က မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ္တန်၌ ဟောကြားခဲ့ပါသည်။

### ၃။ သမာဓိသည် အနှစ်သာရလော။ သာသနာတွင်းတရား ဟုတ်ပါသလား။
* **အနှစ်သာရ မဟုတ်သော်လည်း အလွန်အရေးကြီးသည်:** အရှင်အဿဇိမထေရ်၏ ဖြစ်စဉ်ကို ကိုးကား၍ ဘုရားရှင်က သမာဓိသည် သာသနာတော်၏ အနှစ်သာရ မဟုတ်၊ **ဝိပဿနာ၊ မဂ်၊ ဖိုလ် တို့သာ အနှစ်သာရ** ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းပြခဲ့သည်။ သို့သော် သမာဓိသည် ထိုအနှစ်သာရဖြစ်သော ဝိပဿနာ၊ မဂ်၊ ဖိုလ် တို့ကို ရရှိရန်အတွက် **မရှိမဖြစ် လိုအပ်သော မဂ္ဂင်တစ်ပါး** ဖြစ်သည်။ သင်္ခါရတရားတို့ကို ဝိပဿနာရှုနိုင်ရန် တည်ကြည်သောစိတ် (သမာဓိ) လိုအပ်ပါသည်။
* **သာသနာတွင်းတရား အစစ်ဖြစ်သည်:** သမာဓိ (ဈာန်) သည် သာသနာပ၌လည်း ရှိခဲ့ဖူးသော်လည်း၊ ထိုမျှဖြင့် သာသနာပတရားဟု မဆိုသင့်ပါ။ သီလသည်လည်း သာသနာပ၌ ရှိခဲ့ဖူးသော်လည်း သာသနာတော်၏ အခြေခံအကျဆုံး ကုသိုလ်တရား ဖြစ်သကဲ့သို့၊ သမ္မာသမာဓိသည်လည်း ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသော မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်မြတ်တရား၏ **အရေးပါသော အစိတ်အပိုင်း တစ်ခု** ဖြစ်သဖြင့် သာသနာတွင်းတရား အစစ်ဖြစ်ပါသည်။ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို သာသနာတွင်းတရားအဖြစ် လက်ခံပါက သမ္မာသမာဓိကို ပယ်ထား၍ မရပါ။

### နိဂုံးချုပ်:
နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုလိုပါက ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်အတိုင်း မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်မြတ်တရားကို ပြည့်စုံအောင် ကျင့်ကြံအားထုတ်ရမည် ဖြစ်သည်။ ထိုမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးတွင် ဝိပဿနာဉာဏ်၏ အခြေခံဖြစ်သော၊ စိတ်၏တည်ကြည်စင်ကြယ်မှု ဖြစ်သော **သမ္မာသမာဓိ** သည် မရှိမဖြစ် ပါဝင်သော အရေးကြီးသည့် မဂ္ဂင်တစ်ပါး ဖြစ်ပါသည်။ သမာဓိကို ပယ်၍ နိဗ္ဗာန်သို့ သွားရန် လမ်းမရှိကြောင်း အလေးအနက် ဖော်ပြထားပါသည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ပြည့်ပါရဲ့လား
* ၈။ သမ္မာသမာဓိ

 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ