open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
မိန်းမရှစ်ဦး

**မိန်းမရှစ်ဦး** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။  သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

## အကြောင်းအရာ
မောင်းထောင်ရွာရှိ ဧသံရပ်နေ ကောက်စိုက်မ ရှစ်ဦးတို့က သီချင်းဆို၍ အလှူခံရာ ရရှိသောငွေနှင့် ကြေးစည်ဝယ်၍ လှူသည့်အကြောင်းကို ဖွဲ့ဆိုထားသည်။

## မိန်းမရှစ်ဦး

မြေပဝရံ ဧသံ၊ ရပ်တွင်မှ၊ ကံစပ်ခါ ဂဟေဆော်ကြ၊ သူငယ်ဖော်အရွယ် ကောင်းတွေမို့၊ ဆယ်ချောင်းစီ ဆလံမြှောက်ပေကြ၊ ပေါင်းရှစ်ယောက် ကောက်စိုက်သူ။

ဧချိုချို တေးဆိုလိုက်တဲ့ ကြေးပိုက်ဆံငွေ ကျပ်ပြားတို့၊ မှတ်သားကာ မယူငင်ကြနှင့်၊ ဘုရားဝင် ဝတ်တော်ထက်တော့၊ ဆော်နှက်ကာ ကြေးစည်တီးလို့၊ မကြီးလာ မမယ်တိုးက၊ သယ်ပိုးကာ ဖော်အပေါင်းငယ်နှင့်၊ အကြောင်းခံအခြေပြုပေကြ၊ ကောင်းမှုဖို့လှူ။

ဘုရားရတနာနှင့်၊ အများတကာ စားရာဖို့က၊ တချို့တဝက်ခူးလို့၊ လက်ဦးပင်၊ တင်ဝေမျှခဲ့၊ ပြည့်ဝ သီကရီနှင့်၊ ဗိရဏီ နတ်ဘုံမှာဖြစ်ပါသတဲ့၊ ကသစ်ပင် သာသည့်အောက်တွင်မှ၊ ရှစ်ယောက်ပြိုင်ဆွေလုံမီးတို့၊ ဘုံဗိမာန်ပြဿဒ်ကြီးနှင့်၊ နတ်သမီးတွေ ဖြစ်စေကြောင်းဖြင့်၊ တကောင်းတိုင် ကြေးစည် နှက်ပါလို့၊ လောင်းရေစက် အရေးယူ၊ သွေးတူတဲ့ စိတ်ကူး။

သုဒဿနာ နတ်ရွာသို့ရောက်တော့၊ ဗလချာနောက်အောင် စိတ်ပျော်ပိုက်လို့၊ ကောက်စိုက်သလို ကိုယ်တို့မကုန်းရပေဘူ့၊ ဟိုထုံးစံ ဝတိန်ဓလေ့ဟာမို့ သိမ်မွေ့စွာ မာဏဝီတို့၊ အာသာဝတီ ဆိုတဲ့ ပန်းငယ်နှင့်၊ ကိုယ်လျှမ်းအောင် ထိန်ထိန်ညီးတဲ့၊ စိန်ဘီးတင် စိန်ဆံပတ်ကဲ့ပြင်၊ နားကပ်ခွေ စိန်ရတနာနှင့်၊ နံ့ရွှေသာ ချေကာလိမ်းလို့၊ ဇာကတီ ကြာခြည်၊ စိမ်းငယ်နှင့်၊ ကမ္ဗာလာ အထည်ပေါ်တာရှည်ပျော်လို့၊ ငြိမ်းကြပါလိမ့်၊ မိန်းမရှစ်ဦး။

## ခက်ဆစ်
၁။ မြေပဝရံ = မြင့်မြတ်သောမြေ။

၂။ ဧသံ = မောင်းထောင်ရွာရှိ ရပ်ကွက်တစ်ခုအမည်။

၃။ ပြည့်ဝ = အိမ်စေမိန်းမ။

၄။ သီကရီ = ဆင်းရဲငြိုငြင်စွာဖြင့်။

၅။ ဗိရဏီ = ကဿဖ ဘုရားရှင်လက်ထက်က အိမ်စေမတစ်ဦးသည် သံဃာတော်ရှစ်ပါးအား ဆွမ်းလုပ်ကျွေး၍ သေသောအခါ ဗိရဏီနတ်ဘုံတွင် နတ်သမီး ဖြစ်ခဲ့သည်။

၆။ ကသစ်ပင် = တာဝတိံသာနတ်ပြည်တွင် ပေါက်သော သစ်ပင်။

၇။ ဆွေလုံမီး = လုံမအရွယ်၊ သမီးအရွယ်။

၈။ သုဒဿနာ = သိကြားမင်း စံရာမြို့။

၉။ မာဏဝီ = လုံမပျို။

၁၀။ အာသာဝတီ = တာဝတိံသာနတ်ပြည် စိတ္တလတာ ဥယျာဉ်တွင် ပွင့်သည့်ပန်း။

၁၁။ ဇာကတီ = နူးညံ့သော ကတ္တီပါသား။

၁၂။ ကြာချည် = ပိုးမျှင်တို့ဖြင့် ရက်လုပ်သော အထည်။

၁၃။ ကမ္ဗလာ = သားမွေးဖြင့် ရက်လုပ်သော အထည်။

## မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကျမ်းပြုယောက်ျား

**ကျမ်းပြုယောက်ျား** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။  သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

## အကြောင်းအရာ
သာယာဝတီနယ်၊ သုံးဆယ်မြို့ ကျောင်းဒကာ ဦးလူငယ်သည် ရဟန်းများနှင့်လည်း တရားဓမ္မပြောဆို ငြင်းခုံသည်၊ ဇာတ်သဘင်သည်တို့နှင့် တွေ့လျှင်လည်း ဇာတ်စကား လင်္ကာစကားတို့ကို ပြောကာ သူကပင် အနိုင်ယူတတ်သည်။ ဦးလူငယ်အကြောင်းကို ဤသံချိုကဗျာဖြင့် ဖွဲ့ဆိုခဲ့သည်။ ထိုအခါ နှစ်သက်၍ ဆုငွေများ ကန်တော့ခဲ့သည်။

## ကျမ်းပြုယောက်ျား

အလဇ္ဇီ လဇ္ဇီ တချို့ငယ်နှင့်၊ ဘယ်မြို့ ဘယ်ရွာက၊ ဘယ်ဆရာ ဘယ်လိုကျင့်လို့၊ ဘယ်သင့် ဘယ်လိုပြုရင်ဖြင့်၊ ဘယ်ကုသိုလ် ဘယ်ကိုသွားသည်ဟု၊ စကားအစုံနှင့်၊ တရားပုံ အခြေသိပေတဲ့၊ ဖျားစေတီ ဒါယကံ။

ဥပဒေလိမ္မာဟန်ကြောင့်၊ ကြိမ်ရာဒဏ်ထောင်ဒဏ်ထားနိုင်ရဲ့၊ တရားမလော်လီဘု ကော်မတီ ဝန်စုဘုန်းပေမို့၊ နှစ်လုံးဝယ်ပညာကြွယ်သော်ကကြောင့်၊ သုံးရွှေဆယ် မြေပိုင်နက်မှာ၊ ရုံးတက်ရပြန်။

ဘွဲ့ကဗျာတျာတေးနှင့်၊ စာရေးသူဟူသမျှတို့ကို၊ သူကပင် မူတင်လို့ ထုတ်နိုင်ငဲ့၊ ဘယ်ရုပ်စုံ၊ ဘယ်စင်လာခဲ့တော့၊ မယှဉ်သာ ပညာအထွဋ်ဟာမို့၊ နားဝင်သာအောင် လင်္ကာရွတ်နိုင်ရဲ့၊ ဝိုင်းကျွတ်လို့ ပေလာကန်၊ လေအာသံ မောက်ကြွား၊ အဖြာဖြာသဒ္ဓါရှိသမျှ၊ ပါဠိမြန်မာပြန်လို့၊ အဘိဓာန်ဋီကာထွင်တဲ့၊ စတုရင်္ဂါဗလံဟု၊ ရာဇဓမ် အမတ်ကြီးကဲ့သို့၊ တတ်သီး၊ ပုံပညာစူးဘိ၊ အထူးသူတယ်တဲ့၊ ဦးလူငယ် ရွှေဆယ်ရုံးတွင်မှ၊ တလုံးတောင် ရွှေမေရုကဲ့သို့၊ ရဟန်းတကာ စမ်းလှာလို့ မတုနိုင်တဲ့၊ ကျမ်းပြုယောက်ျား။

## ခက်ဆစ်
၁။ အလဇ္ဇီ = အရှက်ကင်းသူ။

၂။ လဇ္ဇီ = အရှက်ရှိသူ။

၃။ ဖျာ့းစေတီ = ဘုရားစေတီကို ကဗျာသံနှင့် ရွတ်သည့်အတိုင်း ရေးသည်။

၄။ ကော်မတီ = အဖွဲ့ဝင် (အင်္ဂလိပ်စကား)။

၅။ ပေလာကန် = ရှေးကစာရေးရာတွင် မြှုပ်ထားလိုသော နေရာတွင် ပေလာယျကန်၍ ထားလေ့ရှိသည်။

၆။ လေအာသံ = အာဘောင်အာရင်းနှင့် လေလုံးမိုးလုံး ထွားသောအသံ။

၇။ စတုရင်္ဂလ = ပင်းယခေတ် ပညာရှိကြီးတစ်ဦး၏ အမည်။

၈။ ရာဇဓံ = ရာဇဓမ္မမင်းတို့၏ ကျင့်ထုံးဥပဒေ။

## မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် နာမည်ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော နာမည်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ပေါရာဏစာပေးလှူပါ

**ပေါရာဏစာပေးလှူပါ** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။  သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

## အကြောင်းအရာ
မောင်းထောင်ရွာဇာတိ ဆရာတော်သည် သုံးဆယ်မြို့ ဆင်စုရွာ၌ သီတင်းသုံးစဉ် ပေါရာဏကထာစာအုပ်ကို လျှောက်တောင်းသောအကြောင်း ဖွဲ့ဆိုထားခြင်း ဖြစ်သည်။ မကြာမီပင် ၄ ကျပ်တန် ပေါရာဏကထာစာအုပ်ကို ရရှိသည်။

## ပေါရာဏစာပေးလှူပါ

ပျို့ကဗျာတီထွင်တဲ့၊ သီလဝင် ခင်ဆရာနှင့်၊ စဉ်အလာ ရှင်မဟာရဋ္ဌနှင့်ဖြင့်၊ အဂ္ဂထေရ် သမာဓိတို့၊ ဂိုဏ်းဂဏာနှိုင်းစရာ မရှိပါဘူ့၊ တိုင်းပြည်သိ ခုထက်တိုင်။

ဇာတ်တဆူဒတ်ဘူရိနှင့်၊ ဟတ္ထိပါလ ဂေါပါလတို့၊ ဝါဒအစုံပြွမ်းလို့၊ ဘုံခဏ်းဆောင် ပါရမီတို့၊ ဝါသနီ စာစီ၍ စပ်သူမို့၊ တပည့်တော်ကြည့်မျှော်၍ မှတ်သော်လဲ ဖော်တတ်သည် ဟူသမျှဖြင့်၊ ပေါရဏံ ဝေါဟာရတို့၊ ဇောကမပိုင်။

အဖိုးတန် သပြာငွေနှင့်၊ ညာမြေတွင် ရှာဖွေလို့ ထုတ်ချင်ငဲ့၊ စာအုပ်သည်ရောင်းသူ မတွေ့သော်ကြောင့်၊ အောက်မေ့လို့ တွေကာမှိုင်၊ ပွေဗျာလှိုင် စိတ်ညှိုး။

အိမ်နေဘုံ သိမ်နေသူတို့၊ စိန္တေတဆူ မြတ်ဘုရားကဲ့သို့၊ ဝပ်တွားကာပူဇော်တဲ့ ဆရာတော်ထိပ်တင်ဖုန်းငဲ့မှာ၊ နယ်သုံးခွင်ရာမဉ်ကျေးက၊ သူဋ္ဌေးသူကြွယ်တွေလှူကြလို့၊ လွယ်တကူလက်တော်ရှိရင်ဖြင့်၊ မသိနိုင်လွန်ခက်ခဲသည့်၊ နက်နဲစွာ ပေါရာဏတို့၊ စကားစမည် နားလည်လှချင်လို့၊ ကယ်မတော်မူနိုင်လောက်ရင်ဖြင့်၊ စာဟောင်းတစောင် မောင်းထောင်ရောက်အောင်လို့၊ တောင်းလျှောက်ရှိခိုး။

## ခက်ဆစ်
၁။ သီလဝင် = ရှင်မဟာသီလဝံသ။

၂။ ရှင်မဟာရဋ္ဌ = ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ။

၃။ အဂ္ဂထေရ် = ရှင်အဂ္ဂသာမိ။

၄။ ဒတ်ဘူရိ = ဘူရိဒတ္ထဇာတ်။

၅။ ဟတ္ထိပါလဂေါပါလ = ဟတ္ထိပါလ၊ ဂေါပါလ စသည့် ညီနောင်လေးယောက်တို့အကြောင်း ဖွဲ့ဆိုသည့် စတုဓမ္မသာရပျို့။

၆။ ဘုံခဏ်း = ဘုံခဏ်းပျို့။

၇။ ပါရမီ = ပါရမီခဏ်းပျို့။

၈။ ဝါသနီ = ဝါသနာ၊ စိတ်ပါဝင်စားခြင်း။

၉။ ပေါရာဏံ = ပေါရာဏ၊ ရှေးစကား။

၁၀။ ဝေါဟာရ = အသုံ:တွင်သောစကား။

၁၁။ ရမဉ်ကျေး = ရမညတိုင်း။

## မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် နာမည်ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော နာမည်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
လှုံနိဗ္ဗူအတူပါရအောင်

**လှုံနိဗ္ဗူအတူပါရအောင်** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။  သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

## အကြောင်းအရာ
တောင်တွင်းကြီးမြို့ဇာတိ မြေတိုင်းစာရေး မောင်ဖိုးခ ဆိုသူသည် မောင်းထောင်တိုက်တွင်လာ၍ အလုပ်လုပ်သည်။ မောင်ဖိုးခသည် မောင်းထောင်တွင် ပဉ္ဇင်းခံအလှူပွဲကို ကျင်းပရာ မိမိသည် တစ်ကိုယ်တည်းသမား လူပျိုကြီးဖြစ်၍ အပျိုအများအပြားလာရောက်ကာ တရားနာစေရန် ဖိတ်စာရေးပေးပါဟု တောင်းပန်သဖြင့် ဖွဲ့ဆိုထားခြင်း ဖြစ်သည်။

## လှုံနိဗ္ဗူအတူပါရအောင်

ပျို့ကဗျာတီထွင်တဲ့၊ မဟာသီလဝင် ဆရာအစီအစဉ် အဆက်ကယ်နှင့်၊ ရှင်အဂ္ဂါသမာဓိငဲ့ပြင်၊ အာနိသင် အရောင်ချဉ်းပေရော့၊ တောင်တွင်းကျော်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ ထွက်ပေတဲ့၊ ထိုချက်ကြွေတောင်ရွှေတွင်းရယ်က၊ သတင်းဂုဏ်ဖြောင့်မှန် ရိုးသူမို့၊ အစိုးပိုင်သခင်တို့မပေတဲ့၊ ဖိုးမောင်ခ ကျွန်ုပ်မှာ။

ဟောင်းအတိတ်ကယ်က၊ မောင်းမဿရွှေထောင်ကညာနှင့်၊ ရွှေတောင်ရွာသာဘုမ္မိတွင်မှ၊ ဇာတိမြေကိုယ့်ဒေသကဲ့သို့၊ အာနိသံအဘိညာဏ် စွမ်းငယ်နှင့်၊ ဂဏန်းစဉ်ကောက်ကာတွက်ရတဲ့၊ နောက်ဆက်မွန်ခွန်တော်ရေးမို့၊ ဘော်ကြေးငွေလာဘ်လာဘတို့၊ ဒါနဟုန်ကုသိုလ်လုပ်မည်ဟု၊ မယားစာသားစာမရှုတ်သူမို့၊ အားထုတ်ရက်ပါ။

မြတ်ငါးထောင်သာသနာခေတ်တွင်မှ၊ ဒါရဇ္ဇေ အမွေခံဘို့၊ ပရေသံ သူတထူးငဲ့ကို လှူဖူးမြင် ဦးပဉ္ဇင်းသို့၊ သိမ်အတွင်းမှာ ကမ္ဗဝါညတ်ကယ်နှင့်၊ သွင်းအပ်မည့် သည်လှူဒါ ကြည်ဖြူစွာဆုတောင်း။

သုံးလူ့ရှင် ဒီပင်္ကရာသို့၊ သုမေဓာဆုပတ္တနာမှန်းတော့၊ ကြာပန်းစုံ ပုဏ္ဏရိတ်ကယ်နှင့်၊ လှုံနိဗ္ဗူအတူပါရအောင်၊ သုမိတ္တာယသော်လောင်းရယ်က၊ သူ့ဘာသာဆုလာ၍ တောင်းသတဲ့၊ ရွာမောင်းရွှေထောင်ကျေးတွင်မှ၊ ခွန်ရေးတော် ကျုပ်မောင်ခငဲ့၊ မုချပင်မသေချာဘူ့၊ ဥတ္တမတပသာ ဗုဒ္ဓဘဂဝါလောင်းကဲ့သို့၊ ဆုတောင်းသူကယ်လို့ ထွက်ခဲ့ရင်၊ ပျော်မဂ္ဂင်အတူစံရအောင်၊ အလှူခံတူတန်သေးလောက်တဲ့၊ ကြံတွေးကာ ရှေးသာဓကငယ်နှင့်၊  ဘုရားအလျာကို အားသာကျမိတော့၊ တရားဓမ္မာကို ကြားနာရအောင်ပ၊ မယားပါ သားပါကြွခဲ့ကြ၊ များစွမိတ်ပေါင်း။

## ခက်ဆစ်
၁။ မဟာသီလဝင် = မဟာသီလဝံသ။

၂။ အာနိသင် = အကျိုးကျေးဇူး။

၃။ မောင်းမိဿ = မောင်းမမဿံ၊ အမျိုးသမီးအဖော်။

၄။ ဘာဘုမ္မိ = သာယာသောမြေ။

၅။ ကိုယ့်ဒေသံ = ကိုယ့်ဒေသ၊ ကိုယ့်အရပ်။

၇။ ဒါရဇ္ဇေ = ဒါရဇ္ဇ (ပါ)၊ အမွေအနှစ်။

၈။ ပရေသံ = တပါးသူ။

၉။ ဥတ္တမတပသာ = မြတ်သောရသေ့ရဟန်း။

## မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
အနန္တငါးတန် စဉ်းစားရန်

**အနန္တငါးတန် စဉ်းစားရန်** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။  သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

## အကြောင်းအရာ
ရေးဖွဲ့ထားသည်မှာ ဗုဒ္ဓဂုဏော၊ အနန္တော၊ ဓမ္မဂုဏော အနန္တော၊ သံဃဂုဏော အနန္တော၊ မာတာပီတုဂဏော အနန္တော၊ အာစရိယဂုဏော အနန္တော ဟု ရွတ်ဖတ်ကြသော်လည်း မိဘဆရာသမားများ သည် အနန္တထိုက်သည်ဟု ကျမ်းဂန်များ၌ တိုက်ရိုက်မလာ အတ္တနော မတိသာ ဖြစ်ကြောင်းကို ဖွဲ့ဆိုထားသော သံချိုကဗျာ ဖြစ်သည်။

## အနန္တငါးတန် စဉ်းစားရန်

တသိန်းကမ္ဘေနှင့်၊ ကိန်းဇယျေ သင်္ချေယျက၊ ဆင်ခြွေပန်စေတနံမျှော်ခဲ့၊ ရွှေဉာဏ်တော် အနန္တဟာမို့၊ ဆုံးအဆမရှိနိုင်။

လူနတ်ကယ်ဗြဟ္မာနှင့်၊ သတ္တဝါဟူသမျှတို့ကို၊ ယူဆကာမရေတွက်နိုင်ဘု၊ ဘွေစကြဝဠာမျက်နှာပေါင်းငဲ့ပြင်၊ ထက်ကောင်းကင် ဘယ်တွင်ဆုံးမည်ဟု၊ မြတ်ဘုန်းမော်စိန္တေယျသော်မှ လုံးဝမပိုင်။

ကျေးဇူးဂုဏ်အလွန်ရှိသည့်၊ မွေးမိခင် ဘခင်များနှင့်၊ သင်ကြားကာ ဆရာဖြစ်သူတို့၊ ခါခေတ်တွင် အနန္တော အနန္တောလို့၊ အတ္တနောဉာဏ် အယူအဆနှင့်၊ ပြောရှာကြ အခြေမခိုင်၊ မဖြေနိုင်အကိုး။

အနန္တသဒ္ဒါက ကြံဆကာ မရေတွက်နိုင်ခဲ့၊ ဘွေစကြဝဠာ မျက်နှာပေါင်းနှင့်၊ ထက်ကောင်းကင်အဇဋာငဲ့ပြင်၊ ပေါင်းသတ္တဝါ ဝေနေယျံတို့နှင့်၊ ဘုရားဉာဏ်အနန္တတဲ့၊ သည့်ပြင်ဟာကို ထည့်ချင်လို့မရပါဘူ့၊ ဘုရားဓမ္မခန်ပြင်၊ ငါးအနန္တရယ်လို့၊ ပွားကြနောက်ကိုး။

## ခက်ဆစ်
၁။ တသိန်းကမ္ဘေ = ကမ္ဘာတသိန်း။

၂။ ကိန်းဇယျေ = လေးခုကိန်း။

၃။ သင်္ချေယျံ = အသင်္ချေဟုဆိုအပ်သော အရေအတွက်။

## မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ရွှေလင်းရွာမှအံ့ကိုးဖြာ

**ရွှေလင်းရွာမှအံ့ကိုးဖြာ** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။  သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

## အကြောင်းအရာ
ရွှေလင်းရွာ၏ အံ့ဖွယ်ကိုးပါး အကြောင်းကို ဖွဲ့ဆိုထားသည်။

## ရွှေလင်းရွာမှအံ့ကိုးဖြာ

ရွှေလင်းမြေအံ့ဘွယ် ကိုး၊ စာထိုးကာ ရွှေမင်နှင့်၊ ကဝေရှင်နဘေ တင်လျှောက်ခဲပ၊ သပြေနှင်ပေတင် နောက်လူတို့မှာ၊ နည်းမှတ်လောက်ဖွယ်။

စံရှစ်ရာ တယောက်ထင်းတွင်မှ၊ နောင်မင်းကျော် ဖြူမဟာငဲ့ပြင်၊ တအူချာ ညီတော်ပြုံးတို့မှာ၊ နောင်ဘုန်းကံ ဂုဏ်ရှိန်ကြောင့်၊  ဥဏ္ဏဒိန် မြော်ရင်ထွက်ရ၊ ညီမျက်နှာပျော်၍ ပြုံးရင်လှ၊ ထစ်ချုန်းကာရတနာမိုး၊  ဖြိုးကျအကယ်။

ဧချိုငန်ပူရေပြွမ်းသည့်ပြင်၊ သာထန်းပင်ပဒေက၊ အင်နှစ်တွေထညံနို့၊ ပြည်စို့ကာ မကုန်ခန်းနိုင်ဘု့၊ နွေစမ်းအိုင် မထီလျှံမျှ၊ အညီမှန်ဝသန် ရောက်ပြန်တော့၊ ခန်းခြောက်ခါ ထိုသည်ဘုန်း၊ ပင်လုံးစံလျှော်ဖြူက၊  သွေးတူတူအမွှာဆင့်ပါလို့၊ မွှေးကြူကြူစကဝါပွင့်သည့်ပြင်၊ တီးသံဆင့် အသွယ်သွယ်၊ နာဘွယ်သည့် နတ်ဆိုင်း။

ဇာတ်သမ္ဘာ၊ သတ္တဝါ ရွှေဘီလူးရယ်တို့၊ နှစ်ဦးစုံကိုယ်ထင်ပြသည့်ပြင်၊ အမ္ဗအန္တရာခေါ်တဲ့၊ သရက်တော် ခက်မော်ကိုးမှာတော့၊ ခြောက်မျိုးရသာဝင်၍၊ ဇရာရှင်လျှာတင်၍ ချစ်လျှင်၊ ခန္ဓာပင် ကညာစင်ဖြစ်ရသတဲ့၊ ဤခေတ်လို ကြုံချင်စမ်းပါဘိ၊ ကျမ်းထွက်သမိုင်း။

## မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကျောက်ထပ်ကြီးစေတီ

**ကျောက်ထပ်ကြီးစေတီ**သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မွန်ပြည်နယ်၊ ကျိုက်ထိုမြို့နယ်ရှိ ကျိုက်ထီးရိုးတောင်၏ မြောက်ဘက် နှစ်မိုင်ခွဲခန့်တွင် တည်ရှိသည်။ ကျောက်ထပ်ကြီးစေတီသို့ သွားရန် (၆၃) မိနစ်ခန့်ကြာမြင့်သည်။ ကျိုက်ထီးရိုးမှ ကျောက်ထပ်ကြီးသို့ တကူးတက ခရီးအတန်ငယ်ကြာအောင် အုပ်စုဖွဲ့ကာ ဘုရားဖူးသူများသည် သွားလေ့ရှိသည်။ သွားရာလမ်းတစ်လျောက်တွင် ပရဆေးဆိုင်များ၊  သောက်ရေသန့် / အအေးဆိုင်များ နှင့် ကျန်းမာရေးအတွက် အခပေးရေလောင်းအိမ်သာများ ရှိပေသည်။ ကျောက်ထပ်ကြီးသို့ သွားရင်း နဂါးဘုရားနှင့် ဖားဘုရားတို့ကိုလည်း ဝင်ရောက်ဖူးမြော်နိုင်သည်။

ကျောက်ထပ်ကြီးစေတီသည် ပေနှစ်ဆယ်ခန့်ကျယ်သော ကျောက်ဖျာကြီးများပေါ်တွင် တည်ထားသည်။ ကျောက်ဖျာကြီးပေါ်တွင် စေတီငယ်နှစ်ဆူတည်ထားသည်။ ကျောက်ထပ်ကြီးစေတီတွင် ဘုရား၌ ရွှေချရန် ရွှေဆိုင်းရောင်းသူများရှိသည်။ ရွှေဆိုင်းချမည့်သူသည် တောင်မကြီး၏ ကျောက်စွန်းတစ်ခုနှင့် စေတီတော်အား ကိုက်တစ်ရာခန့်ရှိသော ကြိမ်ကြိုးတစ်ချောင်းနှင့် သွယ်တန်းထားသည်။ ရွှေချပေးသူသည် ကြိုးပေါ်သို့ ထောက်လျက်ရှိသော လှေကားမှတက်သွားသည်။ ထို့နောက် စေတီအရောက် ကြိုးကိုလက်နှစ်ဖက်ဖြင့်လွှဲကာ မျောက်တစ်ကောင်အလား တွယ်တက်သွားသည်။ ထို့နောက် ကြိုးတန်းပေါ်တွင် ကြိုးကိုခွလျက် ထိုင်ပြီး စေတီအား လက်အုပ်ချီ ပူဇော်ပြသည်။ ထို့နောက် ကျောက်ဖျာပေါ်သို့တက်ပြီး ကြိုးဖြင့် ချိတ်ထားသော အောက်ရှိလွယ်အိတ်ထဲမှ ရွှေဆိုင်များကို စေတီအား ရွှေဆိုင်းချသည်။ ထို့နောက် စေတီကျောက်ဖျာမှ အောက်ဘက်သို့ပေ၅၀ အမြင့်ကို ဇောက်ထိုးအနေအထားဖြင့် (၄၅ ဒီဂရီ) ခန့်တိမ်းစောင်းကာ လျောထိုးဆင်းလာသည်။

## ကိုးကား
လောကီအမြင်ကျမ်းဗေဒင်

**လောကီအမြင်ကျမ်းဗေဒင်** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။  သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

## အကြောင်းအရာ
သခွတ်တနယ်ရွာမှ ဗေဒင်ဆရာဦးစံညိမ်းက မိမိသည် ဇာတာဖွဲ့ခြင်းဖြင့် အသက်မွေးရသေည်၊ ဇာတာဖွဲ့ခြင်း၏ အကျိုး၊ ဇာတာမဖွဲ့ခြင်း၏ အပြစ်ကို လူတွေက မြေးကြသဖြင့် သိရှိနိုင်ရန် ဆရာကြီးက ဖြေဆိုမစပါဟု တောင်းပန်သဖြင့် ဇာတာဖွဲ့ခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူးကို ဖွဲ့ဆိုထားသည်။

## လောကီအမြင်ကျမ်းဗေဒင်

တသိန်းကမ္ဘာနှင့်၊ ကိန်းဇယာ − သင်္ချေယျံက၊ ဆင်ချွေပန်ဿေန်ဇာတ်ထိ၊ ပြေကပ္ပိ ဥတ္တမောတွင်မှ၊ သုဒ္ဓေါဒနာ၏၊ ပုတ္တော ရတနာ ဗုဒ္ဓေါဘဂဝါ ဖြစ်လိမ့်၊ မဟာ သက္ကရာဇ်တော် ညွှန်းဆင်သခဲ့၊ ကောဏ္ဍညပုဏ္ဏကျော်။

ကြငှန်းပျံ နန်းစံလျက်ကယ်က၊ စန်းလဂ် စုံငယ်ဇာတာနှင့်၊ ဘယ်အခါ ဘယ်လိုဖြစ်မည်ဟု၊ ဂြိုဟ်ရှစ်ထွေဝေဘန်စိတ်သို့၊ စံနိဗ္ဗူယူဝင်စားအောင်ထိ၊ ဇာတာတော် ဗြဟ္မဏာ အကျော်တို့ထားခဲ့၊ အများလူဟူသရွေ့တို့၊ နားစေ့စေ့မြှော်။

အပြေပြေအရွာရွာကို၊ ကလေကဝါ ဇာတာမဖွဲ့သူနှင့်၊ ဇာတာဖွဲ့သူ လူနှစ်မျိုးမို့၊ အကျိုးခံဘယ်လိုရှိသည်ဟု၊ မသိမြင် မသင်ကြားရင်ဖြင့်၊ ထင်မှားဘွယ် နာမလည်မပေါက်ပေဘူ့၊ မှားမှောက်လို့ အယူချော်၊ သူမတော်လူပြိန်း။

သ္မီးရတနာ သားရတနာရှိသူတို့၊ ဇာတိအခြေသန္ဓေ ပွက်စဉ်က၊ နေထွက်သည် နေဝင်ချိန်နှင့်၊ ပြက္ခဒိန်ဗေဒင်ကျမ်းတို့၊ ကျင်ကျွမ်းကာ ဩဇာစူးသူတို့၊ စာတမ်းတင်ကာ ထန်းပင်ကအဖူးရယ်နှင့်၊ အထူးပင်အာရုံပြုရ၊ ဘုံဘူ့ပြေဇမ္ဗူဒိပ်မှာဖြင့်၊ ဖြူရိပ်လှုံသီဟာစံငဲ့ပြင်၊ ဒလိဒ္ဒ ပြည်သူများတို့၊ နှုန်းတန္တိ ထုံးစံမို့ထားကြ၊ ဘုရားရှင် ဘဂဝါအရဟော်၏၊ ဇာတာတော် ကမ္ဘာအပေါ်မှာ၊ ထွန်းရစ်အောင်၊ ဗြဟ္မာဏာအကျွမ်းဝင် ကောဏ္ဍညောက၊ ဖွားလာစဉ်၊ တပါးဆရာနှင့် မနှောပြီဘူ့၊ သားရတနာပင် ဘုရားအလျာဟုဟောရတယ်၊ လောကထွက်ကိန်း။

## ခက်ဆစ်
၁။ ကိန်းဇယာ = ၄ ဂဏန်း။

၂။ သင်္ချေယျံ = အသင်္ချေဟု ရေတွက်ရသောကိန်း။

၃။ ပြေကပ္ပိ = ကပ္ပလဝတ်နေပြည်။

၄။ ဥတ္တမော = မြတ်သော။

၅။ သုဒ္ဓေါဒနာ = သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီး။

၆။ ပုတ္တောရတနာ = သားရတနာ။

၇။ ဗုဒ္ဓေါဘဂဝါ = မြတ်စွာဘုရား။

၈။ ဗြဟ္မဏာအကျော် = ပုဏ္ဏားဆရာအကျော်။

၉။ သီဟာစံ = သီဟာသနပလ္လင်တွင် စိုးစံရသူ။

၁၀။ ဒလိဒ္ဒံ = ဆင်းရဲသား။

## မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဈေးကောင်းတဲ့လယ်ယာမြေ

**ဈေးကောင်းတဲ့လယ်ယာမြေ** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။  သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

## အကြောင်းအရာ
၁၂၇၄၊ ၁၂၇၅၊ ၁၂၇၆ ခုနှစ်များက မောင်းထောင်နယ်တွင် မိုးကောင်းကာ စပါးရရှိကြ၏။ စပါးကောင်း၍ လယ်မြေဈေးလည်း ကောင်းသည်။ ထိုကြောင့် လယ်မြေများကို အလုအယက် ဝယ်ယူကြသောကြောင့် ယခင်က ၁၀၀ တန်လယ်သည် ၅၀၀၊ ၆၀၀ တန်သည်အထိ ဖြစ်လာသည်။ ဤကဲ့သို့ လယ်ဈေးတက်သည်ကို ရေးဖွဲ့ထားသည်။

## ဈေးကောင်းတဲ့လယ်ယာမြေ

အမျိုးမြန်မာ ရိုးရာသားတို့၊ ဘိုးဘွားအစဉ် ဘေးဘီ ထိအောင်ဖြင့်၊ ရှေးပကတူ မေးသူမရှိကြဘူ့၊ ပေးသတိသည်နှစ်မှာ။

သဌေးနွယ် သူကြွယ်ဟောင်းတို့၊ ဘယ်ချောင်းဝင်ဘယ်မြေရိုးက၊ ငွေကိုးရာတထောင်ထိုက်သည်ဟု၊ ရှေးအစဉ် ဘေးဘင်ထိလိုက်နိုင်က၊ ကြေးပိုက်ဆံ ငွေသပြာတို့၊ ပဒေသာမြေမှာပေါက်သော်ကြောင့်၊ မွေနှောက်ကာ မထောက်မညှာစတမ်းပ၊ ရွာလမ်းတွင် လူသူသွားသမျှ၊ တူသားနောင် မောင်နှစ်မနှင့်၊ သားဘခင်မခေါ်အုံးသည့်ပြင်၊ ခင်ဘုန်းဆရာဒကာ မတွေ့ချင်ဘူ့၊ မုန်း၍စိတ်နာ။

အဘိဇ္ဈာ ဣဿာ မဖြစ်ကြနှင့်၊ ခါခေတ်တွင် ကြုံသည့်ကိန်းဟာမို့၊ အတူတူဘယ်သူမှမတိမ်းနိုင်ဘူ့၊ လူစိမ်းဘယ်သူကျက်သော်မှ၊ ငွေသပြာ စေတနာမထွက်နိုင်ဘူ့၊ မြေလက်ကိုင်အထယ်ကောင်းလို့၊ လယ်ရောင်းမည် ပေါင်မည် ပြောရင်ဖြင့် သဘောခံစိတ်ကြည်ညွတ်လို့၊ လောကွတ်နှင့် သူထက်ငါ၊ လုယက်လာလူပေါင်း။

လူ့ပြည်တွင် ခုသည်နှစ်လိုဖြင့်၊ တခေတ်ကယ် တခါကြုံကြရ၊ အသပြပုံ တောင်လိုမောက်စေတော့၊ မြေဂုဏ်လို ငွေဂုဏ် မရောက်နိုင်ဘူ့၊ စုံထောက် မျှော်ဝယော် ရင့်သူတို့၊ ခေါ်ပင့်ကာ ခွင့်သာတဲ့ အရေးဟာမို့၊ အမျိုးအဆွေအဖိုးအဖေက မေးကြ၊ မညှိုးအသရေ အကျိုးငွေက ပေါးပါဘိ၊ လေးခုနှစ်ကောင်း။

## ခက်ဆစ်
၁။ ပကတူ = ပကတူး (ပေါ)၊ ရှေးအခါ။

၂။ အဘိဇ္ဈာ = သူတစ်ပါး စည်းစိမ်ကို မိမိစည်းစိမ်ဖြစ်အောင် ကြံသောစိတ်။

၃။ ဣသာ = မနာလိုသောစိတ်။

၄။ လောကွတ် = လောကဝတ္တရား။

၅။ ဝယော် = ဝယ (ပါ)၊ အရွယ်။

## မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် နာမည်ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော နာမည်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
သိကြားဖန်တဲ့မိုး

**သိကြားဖန်တဲ့မိုး** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။  သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

## အကြောင်းအရာ
၁၂၇၀ ပြည့်နှစ် ဝါခေါင်လတွင် စပါးများစိုက်ပျိုးပြီးနောက် မိုးခေါင်နေသဖြင့် မိုးကို မျှော်ကြသည်။ တန်ဆောင်မုန်းလရောက်သည့်အခါမှသာ မိုးရွာသည်။ ထိုနှစိမိုးလေဝသ အကြောင်းကို ဖွဲ့ဆိုထားသည်။

## သိကြားဖန်တဲ့မိုး

သေဟသ်တွင်မှ၊ ဒွေးသတ္တာ ခေါင်မော်တင်လို့၊ ထောင်ပေါ်တွင်နှစ်ရာလွှန်းခဲ့၊ စာညွှန်းပုံဆို၍ လှစ်ရင်ဖြင့်၊ စွန်းထိုနှစ် ခုနှစ်ဆယ်။

လနယုန်ဝါဆိုက၊ မရွာလို သတ္တဝါငိုမလောက်ပ၊ အခြောက်ပင် ကိုယ်စီထောင်ကြရ၊ နောက် ဝါခေါင်တော်သလင်းတော့၊ မျှော်တွင်းကို မိုးရွာလိုက်ပေလို့၊ ပျိုးစိုက်ရတယ်။

သစ်ပင်စုံဖြစ်ချင်ရက်ဟာမို့၊ ရှစ်မျက်နှာ နယ်တလွှားပ၊ စပါးတွေမြေသို့ ပျိုးလိုက်ရင်၊ ရေအိုးတင် ရင်ခစောင်းထိ၊ ကောင်းယုတ်လတ် အသွယ်သွယ်၊ အနယ်နယ်ပတ်ကုံး။

မြက်မြေဇာ ခွေကာညှိုးအောင်ပ၊ ငွေမိုးညို သူမရွာသော်ကြောင့်၊ တူရာသီ ပူစွာလောင်ရော့၊ ဖြူခါအောင် သူငါမွဲရခြည့်၊ နွားလှည်း ရောင်းသူရောင်းနှင့်၊ နားရောင်းပေါင်သူပေါင်လို့၊ အိမ်ထောင်ဖျက်သူဖျက်ပ၊ လယ်ကွက်အပ်သူအပ်လို့၊ အောက်ရပ်သွားသူသွားပေါ့၊ နောက်ဖျားချွန်၊ တန်ဆောင်မုန်းတော့၊ နှလုံးလွန်ပူပန်လှမှ၊ ဖုံးအနှံ့ခွေကာညှိုးရာက၊ စပါးဆန်စားရန်တိုးစေဘို့၊ ပတ္တမြားတန်အောင် သကြားဖန်တဲ့မိုးပေတင့်၊ ဖိုးအထိုက်ဆုံး။

## ခက်ဆစ်
၁။ ဧသဟသ် = ဧကသဟဿ၊ တစ်ထောင်။

၂။ ဒွေးသတ္တာ = ၂ ဂဏန်း၊ ၇ ဂဏန်း။

၃။ ရေအိုးတင် = လူ၏ ခါးစောင်းမျှထိ မြင့်သော နေရာ။

၄။ ပတ်ကုံး = ပတ်ဝန်းကျင် တပြင်လုံး။

## မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ရင်းရိန်ရွာမှဘုရားပွဲတော်

**ရင်းရိန်ရွာမှဘုရားပွဲတော်** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။  သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

## အကြောင်းအရာ
မုံရွာနယ်၊ ရင်းရိန်ရွာရှိ နရပတိစည်သူမင်း တည်ထားခဲ့သော ကုသိုလ်တော်များ အကြောင်းကို ဖွဲ့ဆိုထားသည်။

## ရင်းရိန်ရွာမှဘုရားပွဲတော်

အဏ္ဏဝါသလ္လာဝတွင်မှ၊ စန္ဒတောင် ဂီရိန္ဒာက၊ ကိန္နရာနိန္နာသို့ဆင်းခဲ့၊ ချင်းတွင်းရေနဒိန်နှင့်၊ ရင်းရွှေရိန် မြေမဟိန်ရပ်တွင်မှ၊ မဟေသိန် မြတ်စွာဓာတုယောတို့၊ မုဋ္ဌောစေတီပန်လို့၊ မြေပုဂံမှာ ဒွေနဝဒဏ် ဆောင်းသူက၊ အကြောင်းခံအခြေပြု၍၊  လောင်းစည်သူ့ကုသိုလ်တော်။

ဖောင်းပြန်မှာ အောင်လံထူလို့၊ နန္ဒမူစံယူမှတ်ရတဲ့၊ ဂူမြတ်မှာနတ်ရွာလဘို့က၊ ညာသို့ညွှန်ဝံဘိုဘက်တွင်မှ၊ ဖိုလ်မဂ်ဝင်ဥတ္တမောဩ၊ မုဋ္ဌောရှင်စေတီပြီးတော့၊ နတ်ကြီးတောင်သောင်နရမ်း၏၊ တောင်ကမ်းဘွေသေလာကြောတွင်မှ၊ မုဋ္ဌောတဆူ ဂူတလုံးငယ်က၊ ကုန်းမြင့်ထိပ်ပေါ်။

လေးတိုင်ကွာဝရရပ်တွင်မှ၊ ရတနာဓာတ်မွေဓာတုယောတို့၊ မုဋ္ဌောတည် မာရဇိန်နှင့်၊ ရွာရွှေရိန်သာတဲ့ရင်းက၊ ချင်းတွင်းမှာ ဝဲယာဆုံးရော့၊ ကိုးလုံးတိုင်ဂူတဝတွေနှင့်၊ ကိုးဌာနစိန္တကျော်၊ ရှိန်တေဇော်မညှိုး။

မြေမဟိန်ရွှေရိန်ကျေးက၊ သူဋ္ဌေးသူကြွယ်နှင့်၊ ဈေးကုန်သယ် တောင်သူရတတ်တွေတို့၊ ဆွမ်းကပ်ခါ ပုံသေတင်ကြ၊ မြတ်ရှင်ပင် ရွှေမုဌောသို့၊ ဆော်ဩကာ သဒ္ဓါဖြစ်တဲ့ အခါ၊ နှစ်စဉ်ပွဲတော်ကြီးသို့၊ ဝေးနီးရွာလာရှာပေကြ၊ နာဝါလှေကုန်သည်များနှင့်၊ စည်ကားစွာ ဘုရားရတနာဖူးကြ၊ ပထမဦးမူ  စည်သူမင်းတဲ့၊ အစိန္တေရိန်ရွှေရင်းတွင်မှ၊ လင်းပွင့်တန်ခိုး။

## ခက်ဆစ်
၁။ အဏ္ဏဝါသလ္လာဝ = သလ္လာဝတီခေါ် ချင်းတွင်းမြစ်။

၂။ ဂိရိန္ဒာ = တောင်ကြီး။

၃။ နိန္ဒာ = နိမ့်သာ၊ အနိမ့်ဘက်။

၄။ ရေနဒိန် = ရေနဒီ၊ မြစ်ရေ။

၅။ မြေမဟိန် = မြေမဟီ၊ မြေမြတ်။

၆။ မဟေသိန် = မဟေသီ၊ မြတ်စွာဘုရား။

၇။ ဓာတုယော = ဓာတ်တော်မွေတော်။

၈။ နဝဒဏ် = ထီးရွက်ကိုးဆင့် ထီးရိုးကိုးဆယ်တောင်ရှိ ထီး။

၉။ ဥတ္တမော = မြတ်သောဘုရားရှင်။

၁၀။ မာရဇိန် = မာရ်ကိုအောင်သည့် ဘုရားရှင်။

## မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ရှေးကတွက်ထုံး

**ရှေးကတွက်ထုံး** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။  သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

## အကြောင်းအရာ
ဗေဒင်ဆရာ ဦးပတ်လယ်က အခါရွေးပုံကို ဇောင်ချမ်းပင်ဆရာတော်က မေးသဖြင့် ဖြေကြားသည်။ ဤသည်ကို ဖွဲ့ဆိုထားသည့် အခါပေးသံချို ဖြစ်သည်။

## ရှေးကတွက်ထုံး

လောကဓာတ်တွင်ဖြင့်၊ ပြောမှတ်ဘွယ် မူတင်ဘို့ − ဇမ္ဗူတွင် လူရှင်အပေါင်းတို့၊ ဂူမှင်တန်ဆောင်း ကျောင်းကန်စရပ်ကယ်နှင့်၊ မဏ္ဍပ်သိမ် အိမ်ဂေဟာတို့၊ သေအချာနေရာချဘို့၊ ဗြဟ္မဏော ဆရာတွေ ဟောကာပြပေတဲ့၊ ကောဠာဟလလောကညာဏ်။

နေမြင်အောင်ဗေဒင်အတတ်ကယ်တို့၊ ထူးမြတ်စွာပညာကြွယ်တဲ့၊ ဦးပတ်လယ်ဓာတ်ဘယ်ဟောင်းရယ်က၊ မပြတ်ကျောင်းတွင်ခ, ခိုရမ်းသူရို့၊ ဇောင်ချမ်းပင်ဆရာတော်က၊ နာပျော်ဘွယ် အာဘော်နှင့်မေးတော့၊ အခါပေးပုံ သဘောထိုထိုပေါက်တဲ့အောင်၊ ပြောဆိုလျှောက်ပြန်။

ပြက္ခဒိန်ရက်ချိန် အမှတ်ကယ်နှင့်၊ လက်ထပ်ရန်ဆင်ခြင်ဘို့၊ နက္ခတ်စဉ်ဆိုသရွေ့တို့၊ ထိုနေ့နံဂဟေသွင်းလို့၊ ဆွေရင်းနောင်အောင်ပ ကုလားဖြင့်၊ ပြဿဒါးပါမဟာရက် ကြမ်းစေတော့၊ အခါပျက်လမ်းမရှိမှန်၊ ကဝိညာဏ်တော်သုံး။

ဘယ်ရက်ဘယ်ရာဇာနှင့်၊ ဘယ်အခါဘယ်လိုမြတ်စေတော့၊ နက္ခတ်အလိုအုန်းညိုနှင့် တွေ့လို့၊ ထိုနေ့ပင်ခေမံသို့ ထွက်ရင်ဖြင့်၊ ရန်ခိုက်ပင် ကြဉ်ရှောင်ရမတဲ့၊ အောင်ပကုလားနှင့် ဟပ်မိရင်၊ ဆုလပ်တွေလွန်စွာခံရလိမ့်၊ ဩဘာကြွေးလို့၊ သုမင်္ဂလံဆောစွာမနှေးပ၊ ကျောင်းအိမ်ရာ၎င်းအချိန်အခါ ပေးပါတော့၊ ရှေးကတွက်ထုံး။

## မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
မင်းကြီးချစ်မြေး

**မင်းကြီးချစ်မြေး** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။  သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

## အကြောင်းအရာ
ဦးကျော်လှက ဆေးဆရာ ကန်ကြီးတကာ ဦးရာပေါ်သို့ ပေးသည် သံချိုကဗျာ ဖြစ်သည်။

## မင်းကြီးချစ်မြေး

အစိန္တေ သဗ္ဗညု၏၊ ဝေဠုဝန်ဆောက်တည်ဘိသည့်၊ မြေကြီးရှင် ဗိမ္မသာ၏၊ မြေးနေတ္တာဖြစ်ပါလျက်ကယ်နှင့်၊ ခွာထွက်ရှောင်ရာဇဂြိုဟ်က၊ တက္ကသိုလ်ဝေးနယ်သို့ သွားပလို့၊ ဆေးစာသင်ကာပြန်ကဲ့၊ တွင်နာမံဇီဝကတဲ့၊ သောနဝါ ရောဂါရသူတို့၊ လျှောခွာကြပျောက်ပါစေ။

အာဇာနည်၊ ဆရာဇီဝကကဲ့သို့၊ မိဘအစုံအဆွေမျိုးနှင့်၊ အဘိုးပါကိုယ့်ရွာပြည်ငဲ့ပြင်၊ နာမည်ကိုဖော်မပြောဘု၊ ဗိန္ဓောပါဓာတ်ဓာတုနှင့်၊ အနာအထွေထွေရှာဖွေလို့ ကုနိုင်တဲ့၊ အာနုဘော်ဆရာကြီးတွေတို့၊ ရှာမှီးကာ နည်းနာမှတ်မိအောင် ဆည်းကပ်ပေ။

ဘီးလင်းမြေကျိုက်ထိုတလျှောက်ကဲ့ပြင်၊ ဟိုအောက်ခွင်ရာမဉ်သုံက၊ ရွှေဂုဏ်မြေရွှေညာဆန်တဲ့၊ ရေကန်စေနံ ပွားသော်ကြောင့်၊ လူငှားပါ ကိုယ်တိုင်လုပ်လို့၊ အားထုတ်ချက်မပြတ်နေ၊ နတ်ပြည်ထိဂုဏ်ပြန့်မွှေး။

ဇီဝကပမာဆွယ်လောက်ကဲ့၊ နာမည်တောင်ရွာနယ်ကမသိကြဘု၊ ဘမိခင်အေးယဉ်ကျူးစက၊ အထူးရယ်သညာခေါ်တဲ့၊ ဦးရာပေါ်ဒူးတော်ရ အမျိုးပေမို့၊ အဘိုးအေဂုဏ်တေဇော်နှင့်၊ သတိုးခေါ်စည်သူဘွဲ့ပ၊ ပြည်ထီးရှင်အာဏာချုံလို့၊ ရတနာပုံအောင်လံလွှင့်လိုက်ယင်၊ နောင်နှင့်ညီနေနှစ်စင်းကဲ့သို့၊ ခြွေအရံ ရေနံတွင်းရယ်က၊ စစ်ဘုရင်ဖြစ်စဉ်နှင့်ပေးတဲ့၊ မင်းကြီးချစ်မြေး။

## ခက်ဆစ်
၁။ အစိန္တေ = မနှိုင်းယှဉ်အပ်သော ဘုရား။

၂။ သဗ္ဗညု = တရားအပေါင်းတို့ကိုသိသော ဘုရား။

၃။ နေတ္တာ = နေတ္တ၊ မျက်စိ (ဤမျက်စိနှင့် တူသောသူဟု ဆိုလိုသည်)။

၄။ သောနဝါ = ၉၆ ပါး ရောဂါ။

၅။ စေနံ = စေတနာ၊ ကာရန်ဝဲ၍ စပ်ဆိုခြင်း။

၆။ ဒူးတော်ရ = ဘုရင့်ရှေ့တော်တွင် ဒူးနေရာက ခစားခွင့်ရသည်။

## မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ငေးမှိုင်ကာ ကြေးတိုင်ကို မကြောက်နှင့်

**ငေးမှိုင်ကာ ကြေးတိုင်ကို မကြောက်နှင့်** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။  သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

## အကြောင်းအရာ
၁၂၇၂ ခုနှစ် ဂြိုဟ်အသွားအလာကို ကြည့်ကာ မိုးအလွန်ကောင်းမည်။ ပြောင်း၊ ပဲ၊ စပါး ပေါများမည့်အကြောင်း ရေးဖွဲ့ထားသည်။

## ငေးမှိုင်ကာ ကြေးတိုင်ကို မကြောက်နှင့်

မနုဿတ်ကယ်တို့၊ လုပ်ရပ်တွေ အလီလီနှင့်၊ တပသီဇာဓိုရ် ရတို့လို ပြာပုံချ လုံမကွဲနိုင်ဘု၊ ဂျုံ ကုလားပဲပါ ပြောင်းစပါးတို့၊ ရောင်းစားကငွေဖြစ်လှာ။

ကြေးမပါရှေးခါခေတ်ကယ်က၊ လေးငါးနှစ်စာ ကြာကြာလှောင်မှ၊ စပါးတထောင်လျှင်၊ အပြားတထောင်နှင့်၊ အဖိုးငွေရသတဲ့၊ မိုးခေါင်မှသာ။

ဇမ္ဗူတွင် လူနေများလို့၊ တခြားတနိုင်ငံက၊ ဆပါးဆန် ရှားပြန်တဲ့ အကြောင်းထင့်၊ ဆန်ပြောင်းတွေအကဲသာလို့ ရောက်ပြန်ခဲ့၊ ပဲနောက်မှာ မြောက်တာတပရင်းက၊ ယာခင်းပြင် ဝါပင်လုပ်မိရင်၊ တရုပ်တွေ ကုမ္ပဏီသူဋ္ဌေးနှင့်၊ ဆီချေးကသူထက်ငါ၊ လုယက်ကာအုံဝိုင်း။

ခုနှစ်ဆယ်နှစ်သွယ်နှစ်ကယ်က၊ နယ်ရှစ်ခွင်တောင်သူပေါင်းတို့၊ တလင်းတွင် နှစ်တင်းချင်၍ရောင်းရ၊ တပေါင်းလပို့တွဲတော့၊ တတင်းခွဲဝယ်သွားလို့၊ စပါးဆန်ရုံမှာ ကြိတ်သတဲ့၊ ငါးစိတ်ချေငွေတွေပုံခဲ့၊ နွေနယုန်မေထုန်ကူးတွင်မှ၊ မိုးဦးစွန်အလွန်ရွာသော်ကြောင့်၊ နွံနာအောင် အခွန်တခါ ကောက်လိမ့်မထင့်၊ ငေးမှိုင်ကာ ကြေးတိုင်ကိုကြောက်ကြ၊ ပေးလောက်ရုံ ဘယ်မကပါဘု၊ ဆယ်ဆတိုင်ကြွယ်လို့ဖြိုးပါလိမ့်၊ မစိုးရိမ်မပူပင်ကြနှင့်၊ ပဲခိုးကညင် ဒဂုန်ချောင်းကဲ့သို့၊ မိုးအစဉ်ရိုးဝင်မြောင်းတွေနှင့်၊ ကောင်းလိမ့်နှစ်တိုင်း။

## ခက်ဆစ်
၁။ မနုဿတ် = မသနုတ္ထ၊ လူသတ္တဝါများ။

၂။ တသပီဇာဓိုရ် = ဝိဇ္ဇာဓိုရ်၊ ဇော်ဂျီစသူတို့။

၃။ ကြေးတိုင် = လယ်ယာလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သူတို့အား အခွန်ခွဲခန့်ကောက်သည့်ရုံး။

## မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် နာမည်ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော နာမည်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
အမေကျော်ဒွေးတော်မလွမ်းနှင့်

**အမေကျော်ဒွေးတော်မလွမ်းနှင့်** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။  သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

## အကြောင်းအရာ
(၁) ပါပါ၊ (၂) သူရဇ္ဇျံ၊ (၃) အမြိုတ္တ၊ (၄) ကောလီ ဟူသော ဓာတ်လေးပါးအနက် ပါပဓာတ်ကိန်းကြုံပါက ကောင်းကင်တွင် သွေးကဲ့သို့ နီရဲခြင်းဖြစ်ပြီး မင်းပြောင်းမင်းလွှဲ ဖြစ်တတ်သည်ဟု လူများ ပြောကြသည်။ အင်္ဂလိပ်ဘုရင်မကြီး လက်ထက်တွင် ထိုနမိတ်ပြသဖြင့် မင်းပြောင်းမင်းလွှဲ မျှော်လင့်သူများအား အကျိုးအကြောင်းပြကာ ဖွဲ့ဆိုခဲ့သည်။

## အမေကျော်ဒွေးတော်မလွမ်းနှင့်

ကပ်မသမာဓာတ်ပါပတွင်မှ၊ ကာလတကြိမ်ပျက်စဉ်က၊ တိမ်တက်ခါနီလို့ရဲခဲ့၊ ဤနဲတူသွင်နီညှိမို့၊ ယခင်လိုပျက်လိမ့်အုံးမည်လို့၊ ပြည်လုံးကုန်ပြောရှာကြပေငဲ့၊ ကောလာဟလဝစနံ။

ယိုးဒယားရယ်နှင့်၊ မျိုးခြားသူဘုရင်ဖြစ်လိမ့်မတဲ့၊  ပြင်သစ်မျှော်ကာတမ်းသူနှင့်၊ ဟော်နန်းစံဉဒည်ဘွာငဲ့ပြင်၊ ရွတ်ရှားတွေလာပြီကောရယ်လို့၊ ဇွတ်သမားတွေမြန်ပြည်တကျောမှာ၊ ပြောရှာကြဆူလို့ညံ။'

နွယ်မတူဘယ်လူမျိုးသော်မှ၊ အုပ်စိုးကာနိုင်ငံချဲ့စေတော့၊ ကံမဲ့လူပျက်ပြိုယွင်းလို့၊ ကံရှိသူ ဂုဏ်ထင်လင်းပါလိမ့်၊ အရင်းဖြင့်ကံသာကံ၊ ဓမ္မခန်စီကုံး။

ကျောင်းကြီးစံမထေရ်ရှင်က၊ ခေါင်းကျင်အောင် ကျောင်းတွင်မျောက်ကိုလ၊ တချက်ပင် ရက်စဉ်ခေါက်သတဲ့၊ ထိုမျောက်ငယ်စိတ်နာသီးလို့၊ ခင်ကြီးကို သေဆုတောင်းပြန်ခဲ့၊ နောက်ကျောင်းတိုင် ဦးပဉ္ဇင်းငယက၊ မြင်ပြင်းကာ နားထင်အပ်အောင်ပ၊ နှစ်ချက်ပင်ရက်စဉ် ခေါက်ပြန်သတဲ့၊ ထိုနောက်မောင် ရှင်လာခဲ့လျှင် မြန်မကြာခန္ဓာ ကြွေမည်ကြောင့်၊ မာပါစေ မေတ္တာပို့သည့်နှယ်၊ မြို့ဥဒည်ဂန္ဓာချုပ်ပေတဲ့၊ တရုပ်တွေခွေဆံကျစ်ရယ်နှင့်၊ ပြင်သစ်လူ ဘယ်ရွတ်ရှားသော်မှ၊ တပါးဘုရင်သခင်မလိုဖြင့်၊ သနားမည်မထင်မှတ်ပါနှင့်၊ ဘိလပ်စံရှင်ဘုရင်ငဲ့ပြင်၊ မျောက်နာအသွင်၊ နောက်လာအရှင်ကိုမတကြနှင့်၊ နှစ်ချက်ဆရာပင် သက်သာလှပြီလို့ကွယ်၊ အောက်မေ့ကြအုံး။

## ခက်ဆစ်
၁။ ကောလာဟလဝစနံ = အခြေအမြစ်မရှိ ပြောကြားသော စကား။

၂။ ဓမ္မခန် = ဓမ္မခန္ဓာ၊ ဘုရားဟောတရားအစုံ။

## မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် နာမည်ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော နာမည်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
မြိုင်ပုလဲသို့ရှောင်ဖဲသည့်ထုံး

**မြိုင်ပုလဲသို့ရှောင်ဖဲသည့်ထုံး** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။  သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

## အကြောင်းအရာ
၁၂၆၁ ခုနှစ်တွင် မောင်းထောင်ရွာအနီးအနားရှိ သံဃာများ ဂိုဏ်းကွဲကြသဖြင့် ရေးဖွဲ့ထားသည်။

## မြိုင်ပုလဲသို့ရှောင်ဖဲသည့်ထုံး

သာသနာပိုင်နှစ်ဆူထွက်ခဲ့ပေါ့၊ ဘူနက်သန် မြေခံကောင်းတဲ့၊ ရွာမောင်းရွှေထောင်ကြီးက၊ ထီးခရိုင်နိုင်ငံချုပ်လေသို့၊ ဂိုဏ်းချုပ်အုပ်ထံ၊ ကြိုးနွံကြရ၊ မျိုးဝံသ သာသနာ။

ထောင့်နှစ်ရာခြောက်ဆယ်လွှမ်းမိုးလို့၊ အစွန်းသည်တခုတွင်မှ၊ မည်သူ့မည်လိုဟု မကြည်ညိုပုဂ္ဂိုလ်များက၊ ခက်ထန်ကာ မျက်မာန်ပွားကြ၊ ဘုရားရှင်သမ္ဗုဒ္ဓေါသော်မှ၊ ပြည်ကောသမ္ဘီခရိုင်က၊ မဟောနိုင် တောမြိုင်ပုလဲသို့၊ ရညဝါ၊ ကြဉ်ကာဖဲရ၊ ထိုနဲအတူအယူပြားလို့၊ တခြားသည်၊ နှိုင်းကာမညှိနိုင်ဘု၊ ဂိုဏ်းမရှိသင်္ဃာ။

ဘယ်ရပ်ဘယ်ရွာက၊ ဘယ်ဒကာဘယ်သူလှူတော့၊ အတူတူမခံလျှင်းစို့နှင့်၊ ငပယင်းရွာစည်ပါပုဂ္ဂိုလ်ထိ၊ ရွာအုတ်ဖိုလက်ပန်သို့ရောက်ကရော့၊ အနောက်တသွယ်ပ၊ ခွတ်တနယ်တောင်နတ်ရင်းနှင့်၊ စက်လင်းပုံတောင်ရွာသစ်ထိ၊ တားမြစ်ကြကိုယ်ဆိုင်ရာ၊ ခိုင်မာလို့ ကြပ်တင်း။

မြို့ကန္နီတဝက်ဂိုဏ်းနှင့်၊ တပိုင်းတောင် ညောင်ကန်ရွာက၊ သည်ဆရာ အညှာပြုလို့၊ ဒကာတွေသဒ္ဓါနုချေတော့၊ အယုဝိညာဉ်ချုပ်ရှာတဲ့၊ ထေရ်ပုဂ္ဂိုလ်ရှင်၏ ပုတ္တလင်နယ်တောင်ပိုင်းမတော့၊ ခေါင်ဂိုဏ်းတွင်သင်္ဃာကြီးတွေဘို့၊ နာသီးပုံပွေလို့လောရော့၊ ပြည်ကောသမ္ဘီဌာနကဲ့သို့၊ သံဃာတွေကြဉ်စာငှလို့၊ ဂပြောင်းဂပြန် အပေါင်းမဆံကြရအောင်၊ ကျောင်းကအရင်း။

## ခက်ဆစ်
၁။ ဘူနက်သန် = ဘူမိနက်သန်၊ မင်္ဂလာရှိသောမြေ။

## မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
သုတေသန

sculpture "Research holding the torch of knowledge" (1896) by Olin Levi Warner. Library of Congress, Thomas Jefferson Building, in Washington, D.C.]]

**သုတေသန** () ဆိုသည်မှာ သိုမှီးစုဆောင်း ရရှိထားသော ဗဟုသုတများစွာကို တိုးပွားစေရန်အလို့ငှာ ပြုလုပ်သည့် တီထွင်ဖန်တီးနိုင်စွမ်းရှိ၍ စနစ်ကျသော အလုပ်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ သုတေသနတွင် ပြဿနာ (သို့) အကြောင်းအရာတစ်ရပ်နှင့်ပတ်သက်၍ နားလည်မှု ပိုမိုဖြစ်ပေါ်လာစေရန် သတင်းအချက်အလက်များကို စုဆောင်းခြင်း၊ စနစ်တကျ စီမံခြင်းနှင့် အသေးစိတ် လေ့လာသုံးသပ် စိစစ်ဝေဖန် ပိုင်းခြားခြင်းများ ပါဝင်သည်။ သုတေသနလုပ်ငန်းတစ်ခုသည် နယ်ပယ်တစ်ခု၌ အတိတ်ကပြုလုပ်ခဲ့သော (သုတေသန)လုပ်ငန်းတစ်ခုကို ချဲ့ထွင်ခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ အကြောင်းအရာတစ်ရပ် (သို့) ပညာရေးအတွက် ဗဟုသုတအသိပညာများကို ပိုမို ဖွံ့ဖြိုးစေရန် သုတေသနလုပ်ငန်းများကို အသုံးပြုနိုင်သည်။  စမ်းသပ်မှုများ၊ လုပ်ငန်းစဉ်များ၊ ကိရိယာများ၏ ကြောင်းကျိုးခိုင်လုံမှုကို စစ်ဆေးစမ်းသပ်ရန် ယခင်ပြုလုပ်ဖူးသော သုတေသနလုပ်ငန်းမှ အစိတ်အပိုင်းအချို့ (သို့) တစ်ခုလုံးကို ပုံစံတူ လုပ်ဆောင်နိုင်ပေသည်။ 

(သိပ္ပံပညာရပ်)အသုံးချသုတေသန (applied research) နှင့် မတူဘဲ အခြေခံသုတေသန (basic research) ၏ မူလရည်ရွယ်ချက်များမှာ လူသားတို့၏ အသိပညာများ တိုးတက်နိုင်ရေးအတွက် မှတ်တမ်းတင်ခြင်း၊ လေ့လာစူးစမ်းခြင်း၊ အနက်ထုတ်ဖော်ခြင်းနှင့် စနစ်၊ နည်းလမ်းပိုင်းဆိုင်ရာ သုတေသနနှင့် ဖွံ့ဖြိုးမှုတို့ ဖြစ်သည်။ သုတေသနပြုရာတွင် ချဉ်ကပ်ပုံနည်းလမ်းများသည် 'အသိပညာ ဘာသာရပ်များ' (epistemologies) ပေါ်တွင်မူတည်ကာ ချဉ်းကပ်ပုံများသည် လူမှုဘာသာရပ်များ (humanities) နှင့် သိပ္ပံဘာသာရပ်များကြား သော်လည်းကောင်း ထိုတူညီသော ဘာသာရပ်များအတွင်း၌သော်လည်းကောင်း လွန်စွာ ကွဲပြားနိုင်သည်။ သုတေသန ပုံစံအချို့ရှိ၏ ။ ၎င်းတို့မှာ သိပ္ပံ၊ လူမှုဘာသာရပ်များ၊ အနုပညာ၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုဆက်ဆံ၊ လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ စီးပွားရေး၊ ဈေးကွက်ဆိုင်ရာ၊ ဘဝ၊ နည်းပညာ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ သုတေသနလုပ်ဆောင်မှုများနှင့်ပတ်သက်၍ သိပ္ပံနည်းကျလေ့လာမှုကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့် metascience (သို့) meta-research ဟု သုံးနှုန်းသည်။

## ဝေါဟာရရင်းမြစ် 
, (384–322 BC), one of the early figures in the development of the scientific method]]

သုတေသနသည် ပါဠိဘာသာစကားမှ ဆင်းသက်လာပြီး *သုတ* (အကြားအမြင်) နှင့် *ဧသနာ* (ရှာမှီးခြင်း) တို့ကို ပေါင်းစပ်ထားသည့် စကားလုံးဖြစ်သည်။

အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား *research* သည် အလယ်ခေတ် ပြင်သစ်ဘာသာစကားမှ  "*recherche*" မှဆင်းသက်လာကာ *ရှာဖွေထွက်ခြင်း* အနက်ရရှိသည်။ ယင်းစကားလုံးမှာလည်း ရှေးဟောင်း ပြင်သစ်ဘာသာ ဝေါဟာရ "*recerchier*" မှဖြစ်၍ *re*- နှင့် "cerchier" (သို့)  "sercher" (ရှာဖွေ) တို့ပေါင်းစပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုဝေါဟာရကို အစောဆုံးအသုံးပြုခဲ့သည့် မှတ်တမ်းမှာ ၁၅၇၇ ၌ ဖြစ်သည်။

## မှတ်စု
## ကိုးကား
ကြံတိုင်းမအောင်လောကဘောင်

**ကြံတိုင်းမအောင်လောကဘောင်** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။  သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

## အကြောင်းအရာ
ဦးကျော်လှသည် မိမိ၏ သားများ၊ ညီတပည့်များ အနိစ္စရောက်ရာတွင် ဖွဲ့ဆိုထားသည်။

## ကြံတိုင်းမအောင်လောကဘောင်

ကလာပ်မျှ အတ္တဆိုသမုတ်ကြ၊ ထိုရုပ်သွင်ဝိညာဉ်စဲသည်ဟု၊ ထင်မိသည်ငါ့ကိုယ်ဆွဲရယ်လို့၊ အတ္ထနာ ပရမတ္တဓမ္မာ မခွဲနိုင်ဘု၊ ဖောက်လွှဲကာကိုယ်ကာယ၊ ဇာတိဇရာနဲ့၊ ဗျာဓိမရဏာ၊ လွတ်မငြိမ်းနိုင်ဘု၊ ဒွတ္တိံသာမြတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းတွင်မှ ရပ်တန်းတွင် ရပ်ချိန်ဖြင့်သင့်ချေပေါ့၊ ကျမ်းဂန်နှင့် မှန်းချင့်သော်။

လောဘမူ ဒေါသမူ၊ ဤနှစ်ဝငယ်နှင့်၊ မောဟပါဂဟေစပ်တော့၊ သေတတ်တယ်မထင်သေးပြီဘု၊ ရင်သွေးမောင်သတို့၊ မောင်စိုးအစ်ကိုကြီးနှင့်၊ သဘင်တစင်စီးမယ်လို့၊ ယှဉ်မှီးကာဘယ်သူဖျက်မလဲ၊ ကြားမန်ဆောင် အားအန်တက်မိမှ၊ မှားချက်ကချော်။

ခါဝဿန် ယမန်နှစ်ဆီက၊ ရင်နှစ်မောင်သတိုးကြောင့်၊ စိတ်ညိုးကာ မကြည်နောက်ခဲ့၊ မောင်ကောက်ညီတပဲ့က၊ လာတဲ့ခါသတိကောင်းစေဘို့၊ မိကျောင်းရေကင်းပြသည့်နှယ်၊ သနားစရာအာပါးမျာ တရားခမြာက ဟောရှာရဲ့၊ မာကြောစွာပြန်လို့သွားတော့၊ မယားပါလင်ပါဆုံးရှာကြ၊ စာကုံးလို့လွမ်းစပေါ်၊ မင်းလှကျော်ဗျာများ။

ကျွန်ုပ်မှာ၊ ပုတ္တာသားတွေက၊ ရုပ်သေးတွင်တစ်ခေါ်လောက်ခါမှ၊ မရဏာခန္ဓာပျောက်သည့်ပြင်၊ မောင်ကောက်ဝိညာဉ်စဲသူကြောင့်၊ လွမ်းပါတယ်ဝမ်းသာနဲမိတော့၊ လက်စွဲကိုင်ပညာရှိရဲ့၊ ဟာနိယံ အရွယ်ရင့်ပြီမို့၊ ပယ်သင့်ပြီဒီအတတ်ကိုဖြင့်၊ မပြတ်နိုင် အမျှင်ရှုပ်သောကြောင့်၊ ခင်ပုဂ္ဂိုလ်သင်္ဂြိုဟ်ရေးတွင်းမှ၊ ရုပ်သေးနှစ်ချီပြန်ပြရ၊ ဇီဝနံကြွေကာပျက်သူကြောင့်၊ ကျမျက်ရေထွေထွေယိုမိ၊ ကိုယ့်ကိုသေမယ့်ဘေးတောင်မှ၊ ဆုံးသူမှာနှလုံးပူလို့ ဆွေးရတယ်၊ ဝေးတဲ့တရား။

## ခက်ဆစ်
၁။ ကလာပ် = ခန္ဓာကိုယ်တွင် ဖွဲ့စည်းထားသော ရုပ်အစု။

၂။ အတ္တ = ခန္ဓာကိုယ်ကို ငါဟု စွဲလမ်းခြင်းတရား။

၃။ ပရမတ်ဓမ္မာ = ပရမတ္တဓမ္မ၊ မှန်ကန်သောတရား။

၄။ ဇာတိ = ဘဝဖြစ်ရခြင်း။

၅။ ဇရာ =အိုမင်းရခြင်း။

၆။ ဗျာဓိ = ရောဂါဖြစ်ရခြင်း။

၇။ မရဏာ = သေရခြင်း။

၈။ ဒွတ္တိံသာ = ၃၂ ပါးသော ရုပ်တရားစု။

၉။ လောဘမူ = လောဘအရင်းခံသောစိတ်။

၁၀။ ဒေါသမူ = ဒေါသအရင်းခံသောစိတ်။

၁၁။ ဟာနိ = ဆုတ်ယုတ်ခြင်း၊ ဆုတ်ယုတ်သောအရွယ်။

## မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် နာမည်ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော နာမည်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဦးနှောက်ယဉ်စေ ပင်ထန်းရေ

**ဦးနှောက်ယဉ်စေ ပင်ထန်းရေ** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။  သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

## အကြောင်းအရာ
စာရေးဆရာ ဆရာမှန် နှင့် ဆရာစုံတို့သည် မောင်းထောင်ရွာအနီးရှိ ငှက်ပျောရေတင်ရွာသို့ အလည်သွား၍ ထန်းရည်သောက်ကြသည်။ ထန်းရည်သောက်ရာသို့ စက်ဆရာ ဦးကံဝင်းလည်းလိုက်သွားရာ အဖော်ကောင်းသဖြင့် သောက်ပြီး မူးယစ်ကာ အိမ်ပြန်သဖြင့် မယားက ဆူပူသည်ကို ဖွဲ့ဆိုထားသည်။

## ဦးနှောက်ယဉ်စေ ပင်ထန်းရေ

စာရေးတော် ကိုရင်မှန်နှင့်၊ ပေါင်းဆက်ဆံ ဆရာစုံတို့၊ လူစုံကာ နှစ်ယောက်ချင်းသာပ၊ အပျင်းပြေအလည်သွားချည်ဘို့၊ စကားတိုင်ပင်တော့၊ အပါးတွင် ကိုကံဝင်းရယ်က၊ သူပျင်းသည်လိုက်ပါအုံးမည်ဟု၊ သုံးယောက်ပြေ့ထွက်ခဲ့ရာ။

ငှက်ပျောရေတင်က၊ ဆွေလုလင်မိတ်နှစ်ဦးတို့၊ ကြည်နူးစွာသဒ္ဓါလှိုင်၍၊ မွှေးကြိုင်ကြိုင်ပင်ပေါ်ရေရဲ့၊ လျှော်တေအောင်ပျူငှာဝတ်ကယ်နှင့်၊ လောကွတ်ဖြင့် ကျေမြွန်စွာ။

ဆရာစုံတော်စာရေးတို့၊ ဆေးအလိုခွက်စီသုံးကြတော့၊ တလုံးထိုသူရရဲ့၊ အတူပါ ကိုကံဝင်းရယ်က၊ ငြင်းဖယ်ချက်အဓိဌာ၊ စိတ်မပါယ်ပရှား။

မသုံးလျှင် ဆရာမှန်က၊ ရွာပြန်ရန် အဖော်မလုပ်သော်ကြောင့်၊ စိတ်ရှုတ်ခါ ကျုံးရွာသို့အရောက်၊ မဖယ်သာတကယ်ခမျာသောက်မိလို့၊ ဦးနှောက်ယဉ်ယဉ်နှင့်၊ စခန်းစဉ်အကုန်ဆုံးတော့၊ လူသုံးတွေမြန်မကြာပ၊ ပြန်လာကာအိမ်အဆိုက်တွင်းမှ၊ အမိုက်ရေအူပူလို့၊ ဟန်မယူအမူခြားသည်ဟု၊ အိမ်နေသူ အကြင်မယားရယ်က ချစ်လင်ပြစ်တင်စကားသာပ၊ မောင်မှားတာမတော်ချင်ဘူး၊ မှော်ဝင်တာ နှစ်ခါရှိပြီမို့၊ ညချမ်းအခါ မဂျမ်းတာကကလိတော့၊ စက်ဆရာရှက်ပါဘိရယ်လို့၊ ပါးစပ်မဖွာပါနှင့်အေ၊ ရပ်ရွာကသိချည်ရဲ့၊ ဖုံးဖိလို့ထား။

## ကိုးကား
ဆရာတော်မပြတ်ဖူးချင်လို့

**ဆရာတော်မပြတ်ဖူးချင်လို့** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။  သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

## အကြောင်းအရာ
သာယာဝတီနယ်၊ သုံးဆယ်ဆင်စုရွာတွင် သီတင်းသုံးနေသည့် မောင်းထောင်ဆရာတော်က မိမိသည် အသက်ကြီးပြီဖြစ်၍ အထက်ကျေးရွာတွင် လုပ်သီးဆောင်တာ လယ်ယာမြေရပ် မိုးကောင်းချောင်းရေဝင်လျှင် လာချင်၏၊ မရှိလျှင်မလာချင်ကြောင်း မိန့်ဆိုသည်ကို ပြန်လည်လျှောက်ကြားလိုက်သော သံချိုကဗျာ ဖြစ်သည်။

## ဆရာတော်မပြတ်ဖူးချင်လို့

ပစ္စေကာ သာဝကံနှင့်၊ ဘဂဝါအရဟံသမ္မာသမ္ဗုတို့၊ ပန်ဆုမွန်လိုရာချွေလို့၊ ဖိုလ်အမတာပြေမာခေ ပျော်မဲ့၊ ဆရာတော်မပြတ်ဖူးချင်လို့၊ ကပ်ဦးတည်ကမ္ဘာမြေသို့၊ သတ္တဝါတွေ ဗြဟ္မာပြေကပြောင်းခဲ့တော့၊ ရွှေဒေါင်းကောင်နေရောင်ကိုတလေသို့ အထူးပင်ဖူးမြင်ကြချင်လို့၊ ဦးတင်သစိတ်အာရုံ။

ပြည်ရွာကုန်လည်ကာပတ်လို့၊ ထေရ်မြတ်စွာဝါတော်ဆိုခဲ့ပေါ့၊ ခန္ဓာကိုဇရာအိုမချိတော့၊ ဇာတိတော်ဂါမေ လွမ်းပြီဟု၊ ရွှေခွန်းဖြာညွှန်းကာဖွင့်ပုံက၊ ရာနှင့်ထောင်လွမ်းကာပစ်၍၊ ခုနစ်ဆယ်တစ်ဆွယ်တဲ့အလုံးမှာတော့၊ မြို့သုံးဆယ်အခြေပြုတဲ့၊ ဆင်စုမြေရွှေနာဂီက၊ ဒေသစာရီရွှေညာကိုပြောင်းမည်ဟု၊ ရွာမောင်းမြေထောင်ရွှေကျေးသို့၊ အဝေးမြေတနယ်က၊ မုလေးသွယ်စပယ်နံ့ကဲ့သို့၊ မွှေးပျံ့လို့ထုံ။

မရွာလိုဝါဆိုလဆီက၊ ငိုရမယောင်ယောင်ပ၊ လဝါခေါင်တော်သလင်းမှ၊ လယ်ယာကုန်တွယ်ကာနင်းနိုင်ကြ၊ သီတင်းကုန်ဝါတော်ဆုံးတော့၊ ဝလာမောင် မရွာအုံးသော်ကြောင့်၊ နှလုံးဝယ်ပူဗျာလောင်ကြ၊ မုန်းတန်ဆောင်ဆယ်ရက်ဆန်းတွင်မှ၊ ထက်နန်းအာကာသက၊ ဖျန်းချတဲ့မိုးအမ္ဗုန်၊ ခိုးမာန်ဟုန်စွေတောင်း။

မြန်မာပြေနယ်ခရိုင်က၊ ရှမ်းပြေတိုင်နှမ်းတွေကောင်းလို့၊ ပဲပြောင်းမှာသွန်ကာပစ်ရလိမ့်၊ ခုနစ်ဆယ်သက္ကရာဇ်ဝယ်ထူးပါဘိ၊ ဖြစ်ဘူးပေါင်သည်ခါကြုံကြရ၊ တန်ခူးကုန်ကဆုန်ရောက်တော့၊ ဘုံပေါက်သည်ဝေဇယန်နှင့်၊ ကုဋေတန်ဝိဟာရမို့၊ တကာတကာမတွေအစည်ဆုံးပ၊ တိုက်ကုန်းသာအောင်မြေနယ်သို့၊ သုံးရွှေဆယ်ငွေနာဂီက၊ မကြာမီသာရထီ စီးလျှင်ဖြင့်၊ ခရီးကြုံအဟုန်နှင့် ပို့နေကြ၊ လုံမြို့မြေနဂရာထိ၊ ဗိုလ်ပါကုန်ကြုံလာကြပါလိမ့်၊ ပန်းကြာပဒုံစန်းဖြာခလေသို့၊ ဝမ်းစာလုံချမ်းသာလှပြီမို့၊ ကျမ်းစာအစုံရဟန်းပါသမျှတွေနှင့်၊ မြန်းကြွပါကြောင်း။

## ခက်ဆစ်
၁။ ပစ္စေကာ = ပစ္စေကဗုဒ္ဓ၊ ဘုရားငယ်။

၂။ သာဝကံ = သာဝက၊ ဧတဒဂ်ရ ရဟန္တာကြီးများ။

၃။ သမ္မာသမ္ဗု = သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ၊ မြတ်စွာဘုရား။

၄။ မာခေ = ခေမာ၊ ဘေးမရှိရာနိဗ္ဗာန်။

၅။ ဂါမေ = ဂါမ၊ ရွာ။

၆။ ဝလာမောင် = မိုဃ်းနတ်သား။

၇။ မိုးအမ္ဗုန် = ရေကိုပေးတတ်သောမိုး။

၈။ ငွေနာဂီ = ဤ၌ မြို့အနက်ရ နဂရပုဒ်ကိုပင် ကဗျာဖြစ်၍ နာရိ၊ နာဂရီ၊ နာဂီဟု ဝေါဟာရဝိပ္ပလ္လသဖြစ်ကာ ရေးထုံးပြုလာသည်ဟု ထင်သည်။

၉။ သာရထီ = ရထားထိန်း၊ ဤ၌ ရထားကိုပင် ဆိုသည်။

## မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် နာမည်ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော နာမည်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ထူးတဲ့ဆုတောင်း

**ထူးတဲ့ဆုတောင်း** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။  သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

## အကြောင်းအရာ
မောင်းထောင်ဆရာတော် သီဟိုဠ်ကျွန်းသို့ စွယ်တော်ဖူးမြော်ရန်သွားသည့်အကြောင်းကို ဖွဲ့ဆိုထားသည်။

## ထူးတဲ့ဆုတောင်း

ကိန်းယူဇနာတြိန်းသတာ အဝှန်းတဲ့၊ စာညွှန်းပုံမပိုမိုဘု၊ ကျွန်းသီဟိုဠ်ခေါ်သမိုက်ကြ၊ နန်းစိုက်သည့်နုရာဓ တွင်မှ၊ တွင်ပသည့်သာသနာ။

စိန္တေယျာရွှေဗျာသံနှင့်၊ ဒေဝါနံ စေနာရှိန်ကြောင့်၊ မာရဇိန် နိဗ္ဗာန်သို့လှစ်ခဲ့တော့၊ ကျန်ရစ်သည်ဓာတ်တမျိုးတဲ့၊ ညှပ်ရိုးတော်ပူဇော်လှုံလို့၊ ထူပါရုံတည်ကာဆင်မိရင်၊ ထေရ်ရှင်ပင်မဟိန္ဒက၊ နှမတော်သင်္ဃမိတ်ကယ့်ကို၊ ပင့်ဖိတ်ပါဒကာကိုဟောသတဲ့၊ ထိုရောအခါဖြင့်၊ အသောကာမာသီရိက၊ ဗောဓိညောင်တောင်အခက်ကို၊ ဆောင်ရွက်တော်မူပါဟု၊ မြင်းသီလာ ရွှေဝါသားလိုက်ရင်၊ ဆယ်ပါးမွန်နံ့သာဖြင့်၊ သုဝဏ္ဏာကုမ္ဘာအိုးနှင့်၊ စိုက်ပျိုးစဉ်အခါက၊ ရိုးသန္တာရွက်ညွန့်ဖျား၊ ကွန့်နားကာအဲသည်တုန်းက၊ ငါးလုံးတိုင်ရွှေညောင်သီးက၊ ရေမီးစုံရောင်ညီဖြာ၍၊ ဗြဟ္မာရွာတိုင်အောင်ထွန်းသတဲ့၊ ဤကျွန်းခွင်သီဟိုဠ်မှာရှိရစ်တဲ့၊ ဗောဓိရုက္ခာ။

ရှစ်ပြည်ထောင်ယူဆောင်ကြဉ်းကြတဲ့၊ တတင်းချင်ဓာတုယောတို့၊ တဒေါဏာလေးပြည်ရှိသတဲ့၊ ကောလိယာပြည်စံမင်းတို့၊ ဆောင်ကြဉ်းကာ တည်စေတီနှင့်၊ ရေနဒီမြစ်ကမ်းပါးမှ၊ ဘုရားပြိုပြန်၍၊ နဂါးထံယူဆောင်ကြဉ်းတော့၊ ခံတွင်းဝယ်ဓာတ်တော်ကြုပ်ကို၊ သောနုတ္တရာ မထေရ်ပျံက၊ သီဟဠံကျွန်းဒေသ၏၊ ဟေမမာဥယျာဉ်တွင်း၊ မြှုပ်သွင်းစေဌာပနနာလို့၊ တည်မဟာစေတီသခဲ့၊ မင်းဒုဋ္ဌမဏိကာ ရှိပဏာညွတ်ပြောင်း။

ပြည်သီဟိုဠ်စေတီပေါင်းငယ်နှင့်၊ ရွှေကျောင်းရာဟူသရွေ့တို့၊ စုံစေ့အောင်စာမသွင်းပြီဘု၊ မင်းဋ္ဌောဂါမဧိက၊ အာဒိပထမံပ၊ ဓမ္မခန်ဒေသနာတို့၊ သေချာအောင်ပေလွှာဖူးငယ်နှင့်၊ ရေကူးကာမူတင်ဘို့၊ ထေရိရှင်ပင်ငါးရာဟောလောက်တဲ့၊ အာလောကာဂူလိုဏ်ကြီးနှင့်၊ ခရီးကွာဘိတောင်းပ၊ ရွာမောင်းထောင်စဉ်ကာတဲ့၊ မြို့သေလာသင်္ခန္တ၊ သင်္ခငွေပုလဲကဲ့သို့၊ လက်ဝဲစွယ်တော်ဖူးကြရ၊ ဗလဝါမုက္ခာ၊ မဟာသမုဒ္ဒရာကူးနိုင်လို့၊ ထူးတဲ့ဆုတောင်း။

## ခက်ဆစ်
၁။ တြိန်းသတာ = ၃၀၀ အရေအတွက်။

၂။ နုရာဓ = အနုရာဓမြို့တော်။

၃။ ရွှေဗျာသံ = ရွှေဗျာဒိတ်မြွက်ကြားခဲ့သည့်အသံ။

၄။ ဒေဝါနံ = ဒေဝါနံပီယတိဿမင်း။

၅။ မာရဇိန် = မာရ်ငါးပါးကို အောင်သည့်ဘုရား။

၆။ အာသောကာမာသီရိ = သီရိဓမ္မာသောကမင်းကြီး။

၇။ သုဝဏ္ဏကုမ္ဘာ = ရွှေအိုး။

၈။ တဒေါဏာ = လေးပြည်၊ တစိတ်။

၉။ သောဏုတ္တရာ = သောဏနှင့် ဥတ္တရမထေရ်။

၁၀။ ဒုဋ္ဌမဏိကာ = ဒုဋ္ဌကာမဏိမင်းကြီး။

၁၁။ သင်္ခန္တ = သင်္ခတ တရားတို့ကုန်ဆုံးရာမြို့။

၁၂။ ဗလဝါမုက္ခာ = လှိုင်းလေထန်သော ရေပင်လယ်။

## မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် နာမည်ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော နာမည်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
နွေစာနှင့်ရေပြာ

**နွေစာနှင့်ရေပြာ** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။  သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

## အကြောင်းအရာ
သုံးဆယ်မြို့ မောင်းထောင်ဆရာတော် ဦးကေသရသည် ကျွန်းတောရွာနေ ဒါယကာတို့အား ရေတွင်းဟောင်းကို ပြုပြင်ရန် ငွေလွှဲအပ်ခဲ့သည်ကို ဖွဲ့ဆိုထားသည်။

## နွေစာနှင့်ရေပြာ

အများညွတ်ကြလို့၊ စားဝတ်ရန်အဖုံဖုံငဲ့ပြင်၊ တောင်းအုပ်စုံ ဗိမာန်ကောင်းသော်လဲ၊ စိတ်ပြောင်းကာမာန်မတက်လေဘု၊ အထက်နေသဟာယာနဲ့၊ ညာတကာ သင်္ဂဟတို့၊ မာကြစေအဝေရာဟု၊ ဗျာပဇ္ဈာအနီဃာနှင့်၊ သုခိတာထပ်မံဆင့်လို့၊ နေ့ညဉ့်ပင်မပြတ်ပွားတော့၊ စဉ်းစားလို့ လွမ်းစိတ်ပေါ်။

ဝရီးများတို့သမီးသားတွေနဲ့၊ စီးပွားရှာလုံးလကောင်းသော်ကြောင့်၊ ကျောင်းဆောက်လှူတကာခံ၍၊ နေမိတံ ပူဇော်လို့၊ ဆွမ်းအဖျော်ပန်းဆီမီးနှင့်၊ ထီးတံခွန်အလှူစုလို့၊ ဘုန်းသာဓုခေါ်။

မိုးမမှန်လေမဖြောင့်တော့၊ ရေကြောင့်ပင်ဒုက္ခများသူတို့၊ သနားဖွယ်အလွန်ကောင်းသော်ကြောင့်၊ တွင်းဟောင်းပြင်ဆင်အုံးရရင်၊ နယ်လုံးကုန်ချမ်းသာကြမည်ဟု၊ ဒါနမြောက်ချင်ဇောနှင့်၊ ကျွန်းတောနေဇာတိမွေးပ၊ ဦးလေးစံဒါယကာနှင့်၊ ကနိဋ္ဌာ မောင်စံဝင်းတို့၊ ဆောင်ရွက်ရန်အပ်ကာနှင်းခဲ့၊ တွင်းကြီးမှာပြီးတန်လောက်ပြီမို့၊ ဝမ်းမြောက်ဘို့စာကိုမျှော်၊ မလာသော်ကြာတောင်း။

ဗာရာဏသီ၊ ဌာနီဖွားပေပ၊ လှည်းသားငါးရာနှင့်၊ ဝါဏိဇ္ဇာ ကုန်သည်လုပ်စဉ်က၊ ထိန်းအုပ်သူလောင်းတော်မြတ်ကယ်က၊ ရေပြတ်သည်ကန္တာရ၊ ရှာကြရန်ရေမတွေ့သော်ကြောင့်၊ ယနေ့တွင်သေချိန်ရောက်မည်ဟု၊ တောင်ခြောက်ဆယ်အနက်တူးမိတော့၊ ရှက်ကူးခံကျောက်ဖြာဆို့လို့၊ အချို့လူလက်မှိုင်ချတော့၊ မရရင်မနေပေဘု၊ သေပေစေ ငါလျှင်ခွဲမည်ဟု၊ လက်စွဲကိုင် တူနှင့်နှက်တော့ကမှ၊ ကျောက်အက်ခါရေပေါ်ထွက်လို့၊ အသက်ကယ်မသေအုံးကြဘု၊ ထိုထုံးစံပမာမိုးကြရင်း၊ တွင်းကြီးမှာ မခက်ခဲပါဘု၊ နက်နဲဉာဏ်ပညာနှင့်၊ ဝိရိယလွန်စွာရှိပေတဲ့၊ ဗောဓိပန်လောင်းတော်မှူးကဲ့သို့၊ ဦးလေးစံဒါယကာက၊ ရှေ့ဆောင်ကာစီမံကြပ်လို့၊ ရေငတ်သူဆွေသဟာတို့၊ နွေအခါရေပြာသောက်ရအောင်၊ ပြေအမဟာခေမာရောက်ရန်ဘို့၊ တူးဖောက်စေကြောင်း။

## ခက်ဆစ်
၁။ သာဟာယာ = သဟာယ၊ အပေါင်းအသင်း။

၂။ ညာတကာ = ဆွေမျိုး။

၃။ သင်္ဂဟ = ရင်းနှီးသော အဆွေခင်ပွန်း။

၄။ နေမိတံ = နိမ္မိတရုပ်ပွားတော်။

၅။ ကနိဋ္ဌာ = အငယ်ဆုံးသော။

၆။ ဝါဏိဇ္ဇာ = ကုန်သည်။

## မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် နာမည်ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော နာမည်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
သံယောဇဉ်နှင့် ဈာန်လျှောအရှင်

**သံယောဇဉ်နှင့် ဈာန်လျှောအရှင်** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။  သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

## အကြောင်းအရာ
မောင်းထောင်ရွာမှ ဦးကေသရသည် ဆုံးဆယ်မြို့တွင် ဆရာတော်အဖြစ်သို့ရောက်ပြီးနောက် မောင်းထောင်ရွာမှ ဒါယကာ၊ ဒါယကာမတို့က ပင့်သဖြင့် ကြွတော်မူလာရာ မောင်းထောင်ရွာအနီး ငါးရေဝင်ရွာမှ ရဟန်းလူထွက်ဖြစ်သူ ဦးပြူးက သမောအဌကထာလာ ပါဠိကို ရေးလှူ၏။ ဆရာတော်က ဘာသာပြန်ပေးရမည်လားဟု မေးလေလျှင် မဟုတ်ပါ ဆရာတော်သိစေရန်သာ လျှောက်ပါသည်ဟု ဖြေသည်ကို ဦးကျော်လှက သီဟိုဠ်တွင် ဈာန်ရရဟန်းတစ်ပါးက ဈာန်လျောပြီးနောက် မီးသွေးအလိမ်းလိမ်း ဖုံအလိမ်းလိမ်းကပ်ငြိကာ ဆင်းရဲနေ၏။ ဤသည်ကို မြင်ရသော ရဟန်းတို့က ရယ်မောသဖြင့် ဈာန်လျောရဟန်းက မိမိမှာ ဈာန်ရပြီးမှ ဖောက်ပြန်ဆင်းရဲရကြောင်း အရှင်ဘုရားတို့ တရားကို ကြိုးစားသင့်ကြောင့် လျှောက်သောဝတ္ထုဖြင့် ဖွဲ့ဆိုထားသည်။

## သံယောဇဉ်နှင့် ဈာန်လျှောအရှင်

သီဟဠံ ဒီပံကျွန်းတွင်မှ၊ ဖန်စွန်းသည်စီဝရံနှင့် တပသီပျံဤဈာန်ကလျှောခဲ့ရင်၊ သံယောဇဉ်တွယ်တာတာကြောင့်၊ လယ်ယာမြေကျယ်စွာနှုတ်လို့၊ လောင်ပူစွာတောင်သူ၏ အလုပ်ဟာမို့၊ လူရုပ်ဟန်ရှေးအခါပဌမနှင့်၊ ဝေးပါလှ ဆွေးလျကြုံ။

ပိတုန်းရောင်ပြောင်သပိတ်ကယ်နှင့်၊ သုံးကျိပ်ခင်ထေရ်ရဟန်းတို့၊ သည်လမ်းတွင်တွေ့ဆုံကြတော့၊ လက်ခြေသက်သေပြလို့၊ မက္ကဋ မြောက်အိုရုပ်ကဲ့သို့၊ ထိပုဂ္ဂလာပဉ္ဇင်းပျိုတို့၊ ကျွန်ုပ်အရုပ်မအိုတို့ချင်က၊ ကိုယ့်ဘို့ရာကိုယ်သာပိုက်ကြ၊ မှာလိုက်လျှင်ခင်ရဟန်းတို့၊ ကျင်ကျွမ်းသည်ဘာဝနာနှင့်၊ အာဝါသံ လျှောကာကျသတဲ့၊ သမောအဌကထာတွင်၊ ဟောကာပြခဲ့၊ ဇောကဖြစ်ပုံ။

ငါးရေဝင် တကာလှော်က၊ ဆရာတော် ပုဂ္ဂိုလ်စုနှင့်၊ ပျိုနုခင်ဦးပဉ္ဇင်းငဲ့ တင်ကြဉ်းဆောင်၊ လှူမဏ္ဍပ်တွင်မှ၊ သူကပ်လှာ၊ မှတ်စရာအထူးပ၊ အဌကထာကို၊ ဘုရားတကာပြူးက၊ အလွှာကူးခဲ့ပေးရှာတုံ၊ စေတနာဟုံကြည်နူး။

သီဟိုဠ်ဤလိုတွေ့ကြသထင့်၊ ထိုနေ့တွင်ဦးပဉ္ဇင်းငဲ့ကို၊ ကိုယ်ချင်းစာနာလို့၊ ယိုယွင်းကာ၊ ဖျင်းရာမကျအောင်၊ ယဉ္စအညေနှင့်၊ နတထွေရက္ခန္တိတဲ့၊ ပါဠိဂါထာနှင့်၊ ဆရာတကာဟောပေလို့၊ အာသဝေါပင်၊ စင်မကင်းသော်လဲ၊ ပဉ္ဇင်းပျို၊ သွင်းလိုတဲ့နှလုံးနှင့်၊ ဟိုသုံးဆယ်မြို့နယ်သွားရတော့၊ ဘယ်တရားဘယ်လိုလို၊ အရွယ်ပျို၊ ငယ်ကိုသမဏိက၊ ဈာန်မလျှောခင်၊ ဉာဏ်သဘောအရင်သိပေတဲ့၊ လံကဓောတွင်၊ သံယောဇဉ်နှင့် ငြိရှာတဲ့၊ ဇောတိကိုပြူး။

## ခက်ဆစ်
၁။ သီဟဠံ = သီဟဠ၊ သီဟိုဠ်ကျွန်း။

၂။ စီဝရံ = သင်္ကန်း။

၃။ မက္ကဋ = မျောက်။

၄။ အာဝါသံ = ကျောင်းတိုက်၊ နေအိမ်။

၅။ သမဏိ = သမဏ၊ ရဟန်း။

၆။ လံကဓော = လောကဓံ။

၇။ ဇောတိ = ဇောတိရသပတ္တမြား၊ ပတ္တမြားနှင့်တူသောသူ ဟုဆိုလိုဟန်ရှိသည်။

## မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
UTC+09:45

**UTC+09:45** ဆိုသည်မှာ UTC time offset ၏ +09:45 အချိန်တွင်ရှိသော အချိန်၏ အမှတ်လက္ခဏာဖြစ်သည်။

UTC+09:45 ကို ဩစတြေးလျနိုင်ငံတွင် Central Western Summer Time (CWST) အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ထိုအချိန်ဇုန်ကို အနောက်ဩစတြေးလျပြည်နယ်တွင် နေ့အလင်းရောင်ထိန်းသိမ်းသောအချိန် အသုံးပြုသော နွေရာသီကာလ၌ တောင်ဩစ‌တြေးလျပြည်နယ်နှင့် အနောက်ဩစတြေးလျပြည်နယ်တို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသော Eyre Highway လမ်းတလျှောက်ရှိ အမြန်လမ်းစာသောက်ဆိုင်များတွင် အသုံးပြုကြသည်။  သို့ပေမယ့် ဒါဟာ တရားဝင်အသုံးပြုခြင်းတော့ မဟုတ်ခဲ့ပါ။ အစိုးရသည် နယ်ခြားမျဉ်းအစနှင့်အဆုံးများတွင် မည်သည့်အချိန်ဇုန်များကို အသုံးပြုရမည်ကို လမ်းမြေပုံ၌ တိကျစွာ ဖော်ပြထားပြီး ဖြစ်သည်။ 

ဩစတြေးလျနိုင်ငံတွင် Border Village၊ Caiguna၊ Eucla၊ Madura နှင့် Mundrabilla စသော ဒေသ ၅ ခုတွင် UTC+09:45 အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ယခုအခါ အနောက်ဩစတြေးလျပြည်နယ်တွင် နေ့အလင်းရောင်ထိန်းသိမ်းသောအချိန်အသုံးမပြုသောကြောင့် ထိုဒေသတို့တွင် UTC+08:45 အား အသုံးပြုကြသည်။ 

## အခြားကြည့်ရန်
*UTC+08:45

## ပြင်ပလင့်များ
*Find cities currently in UTC+9:45
ရွှေသဌေးနှင့် သေဘေး

**ရွှေသဌေးနှင့် သေဘေး** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။  သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

## အကြောင်းအရာ
အများသံဝေဂ ဖြစ်ကြစေရန် သံသရာအကြောင်းကို ဖွဲ့ဆိုထားသည်။

## ရွှေသဌေးနှင့် သေဘေး

စီးမြစ်ရေ၊ အဏ္ဏဝါကဲ့သို့၊ ဖန်ခါခါ သံသရာဝဲမှာဖြင့်၊ နာမ်စဲလျှင် ဝိညာဉ်တွယ်လို့၊ ငရဲအပါယ်လူ့ဘုံနတ်ကယ်နှင့်၊ အမြဲမတည်ဝဲလည်တဲ့ ရဟတ်ကဲ့သို့၊ စွဲဥပါဒ်ဌိနှင့်။

သန္ဓေတည် ရေကြည်က ပျက်တတ်တဲ့၊ ခြေလက်စုံ အင်္ဂါနှင့်၊ မြင်မျက်နှာ ပေါက်လာထွက်တော့၊ ခြောက်ရက်က ရှင်သူရှင်နှင့်၊ ပုခက်တင်အရွယ်က၊ တဆယ်နှစ်ဆယ် သုံးဆယ်ထားလို့၊ လေးငါးဆယ်ခြောက် ခုနစ်နှင့်၊ အလွန်ရှစ်ပါ တရားကိုးဆယ်ထိ၊ သေမျိုးကိုမလွန်နိုင်၊ အခွန်ပိုင်ရိုးရာဘက်ကယ်က၊ ငြိုးရက်နေ့စဉ်။

ပရမတ်ကိုဖြင့်၊ မပြတ်အောင်ဆင်ခြင်၍၊ အရဟတ္တမင် ဓာတ်အသင်္ခတသို့၊ ဝင်ကြကာ ခိုလှုံမိမှ၊ ဇာတိဇရာနှင့်၊ ဗျာဓိမရဏ၊ ဝဋ်ကြမ္မာငြိမ်းတော့မှ၊ ဒွတ္တိံသာ အစအဆုံး၏၊ နိဂုံးမှာချုံးကာထားတဲ့၊ သုံးပါးပြိုင် လက္ခဏာရေးနှင့်၊ ကွာဝေးလှအများပင်၊ ရှာခင်ကြစိတ်ပုတီး။

တမျက်လွှာ စက်ကာမအိပ်ရဘူ့၊ ပရွက်ဆိပ်ကောင် ကျင်ကောင် များကဲ့သို့၊ အသွားအလာနှင့်၊ စားအစာရှာဖွေလို့၊ စပါးရာကဋေ ပတ္တမြား ရတနာရွှေငွေ ဌေးချင်ကြ၊ သေဘေး ဘယ်ခါ ရောက်မည်ဟု၊ မကြောက်နိုင် လူဗိုလ်ပါတို့၊ ဟိုမသာမှာ ငိုရှာသူအပါးက၊ မရဏာတရားဘယ်သူဟောလိမ့်၊ ရယ်မောပျော်ချင်တိုင်းနှင့်၊ သဘင်ဆိုင်းစုံ ခုန်ကာကကြ၊ မျောစရာ ဩဃာသဝတို့၊ မောဟာမှောင် ဒေါမနာသ ငယ်နှင့်၊ လောဘလောင်မီး။

## ခက်ဆစ်
၁။ ဥပါဒ်ဌီဘင် = ဖြစ်တည်ပျက်တရားသုံးပါး။

၂။ အရဟတ္တမင် = အရဟတ္တမဂ္ဂတရား။

၃။ ဓာတ်အသင်္ခတ = ပြုပြင်မှုမရှိသော နိဗ္ဗာန်။

၄။ ဇာတိဇရာ = ဖြစ်ခြင်းအိုမင်းခြင်းတရား။

၅။ ဗျာဓိမရဏာ = နာဖျားခြင်း သေခြင်းတရား။

၆။ ဒွတ္တိံသာ = ၃၂ ပါးသော ကိုယ်ခန္ဓာအမှတ်စု။

၇။ ဩဃာသဝ = ယိုစီးတတ်သောတရားလေးပါး။

၈။ မောဟာ = မှောင်မိုက်သောတရား။

၉။ ဒေါမနာသ = ဒေါသ မနဿတရား။ ဒေါသနှင့် ယှဉ်သော စိတ်။

၁၀။ လောဘ = အလိုဆန္ဒကြီးခြင်း။

## မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော ခေါင်းစဉ်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဆွေးတပူပင်တို့အရှင်

**ဆွေးတပူပင်တို့အရှင်** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။  သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

## အကြောင်းအရာ
သုံးဆယ်မြို့ မောင်းထောင်တိုက်တွင် သီတင်းသုံးတော်မူနေသည့် မောင်းထောင်ဆရာတော်သည် မောင်းထောင်သို့ သိမ်သမုတ်ရန် လာမည်ဟု အမိန့်ရှိ၏။ သို့သော် မကျန်မာကြောင်း တဖန် မိန့်၏။ ထို့နောက် ရက်အနည်းငယ်အတွင်း စာတစ်စောင်ရောက်လာရာ ရွာသားများက ကျန်းမာပြီအထင်နှင့် ဖွင့်ကြည့်သည့်အခါ ပျံလွန်တော်မူကြောင်းသိရသဖြင့် ဒါယကာ၊ ဒါယကာမများ သောက ဖြစ်ကြသည်ကို ဖွဲ့ဆိုထားသည်။

## ဆွေးတပူပင်တို့အရှင်

ကပ်ကမ္ဘာတည်စေဘို့၊ ရပ်ရွာမြေမြတ်ဌာနဝယ်၊ ဗန္ဓသိမ် သမိုက်အုံးမည်ဟု၊ တိုက်ကုန်းမြေရွှေသာကိုရွယ်ရက်နှင့်၊ သုံးရွှေဆယ်မြို့ဒေသတွင်မှ၊ ဆုံးမရဏာကြွပျော်နတ်ခွင်။

ခန္ဓာဝယ်ဘယာညှဉ်းသည်ဟု၊ ဆရာတော်မမာတဲ့ သတင်းငယ်ကြောင့်၊ ထမင်းတောင်မျိုမကျနိုင်ဘူး၊ ငိုရမှာခက်ဘိတောင်းပ၊ ရွှေမောင်းသူ ရွှေတောင်သားတို့၊ သာကီဝင်မာပြီကြားချင်လို့၊ ရထားလာလူကြုံလင့်ကြ၊ နားစွင့်ရပ်ပင်။

သေအချာ ကြေညာလိုက်အောင်ပ၊ စာတိုက်မှာထည့်ကာပေးသော်ကြောင့်၊ ညာကျေးမြေ ရွှေတောင်သို့ရောက်လာတော့၊ မာလောက်ပြီ မေတ္တာစိတ်ကယ်နှင့်၊ စာအိတ်ကိုဖွင့်ကာလှပ်လို့၊ အလွှာကိုတခါဖတ်လိုက်တော့၊ မတ်ဘတ်ပင်မှိုင်သူမှိုင်နှင့်၊ ထိုင်သူထိုင် ငေးသူငေးပ၊ ငိုကျွေးကာမျက်ရည်စတွေနှင့်၊ ဆွေးတလို့လွန်ပူပင်၊ လူရှင်စုံဗျာကြီး။

သာသနာပိုင်ဖြစ်တော်မူတဲ့၊ ပြိုင်မတူထေရ်နှစ်ပါးတို့၊ စည်ကားအောင်တိုင်းပြည်မပေငဲ့၊ နေလနှစ်သွယ်ကွယ်သည်နောက်၊ ဂြိုဟ်သောကြာပမာနှုံးသင့်ငဲ့၊ မြို့သုံးဆယ်နယ်မှာ ပျော်သည့်၊ ဆရာတော်ပုဂ္ဂိုလ်ရှိတော့၊ ဂိုဏ်းဝေပုံတိုင်းပြည်ကုန်သိနိုင်ငဲ့၊ ဝုတိကာ ဝညာဉ်ပြောင်းသောကြောင့်၊ ရွာမောင်းမြေ၊ ရွှေထောင်းကျေးမှာဖြင့်၊ ဘုရားသာသနာ၊ တဇအညှာသေးချည်းပေါ့၊ အဝေးခွင်ရာမဉ်သုံးတွင်မှ၊ ပျံတော်မူ၊ ကံတော်ဆုံးလေခြင့်၊ နယ်လုံးကုန်မျက်ရည် ဥတွေနှင့်၊ ရင်ထုကာ ငိုလို့မောကြ၊ သမုဒယာ ကရုဏာ သဘောငယ်ကြောင့်၊ မုဒိတာ ဥပေက္ခာ မစောနိုင်ဘု၊ သောကလောင်မီး။

## ခက်ဆစ်
၁။ ဗန္ဓသိမ် = မြဲမြံသောသိမ်။

၂။ နေလနှစ်သွယ် = မြန်မာဘုရင်အရှင်နှစ်ပါး။

၃။ ရာမဉ်သုံး = ရမညတိုင်းမွန်သုံးရပ်။

၄။ သမုဒယ = တွယ်တာခြင်း။

၅။ ကရုဏာ = သနားခြင်း။

၆။ မုဒိတာ = ဝမ်းမြောက်ခြင်း။

၇။ ဥပေက္ခာ = လျစ်လျူရှုခြင်း။

## မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် နာမည်ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော နာမည်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကောလာဟလစကား သတိထား

**ကောလာဟလစကား သတိထား ** ကဗျာကို မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ရေးသားခဲ့သည်။  သံချို ကဗျာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။

## အကြောင်းအရာ
၁၂၆၆ ခုနှစ်က မြန်မာပြည်၌ ပလိပ်ကပ်ခေါ် အဖျားကြီးရောဂါတစ်မျိုး ပေါ်ပေါက်လာရာ သီပေါဘုရင်လက်ထက်က လူကိုလူချင်းဖမ်း၍ သတ်သည် စသော ကောလာဟလ စကားမျိုးကဲ့သို့ ရေတွင်းကို ဆေးခတ်၍ လူများကိုသတ်သည်၊ ကြွက်လွှတ်၍ သတ်သည် စသော အချို့သောသူများ ပြောစကားကို စဉ်းစားရန်ဖွဲ့ဆိုထားသော သံချိုကဗျာ ဖြစ်သည်။

## ကောလာဟလစကား သတိထား

မန်းဌာနီပြည်ပါလျှောချင်တော့၊ သီပေါဘုရင်ရှိစဉ်က၊ ဗောဓိပါအမှုယွင်းပါလို့၊ လူချင်းပင် လူကိုဖမ်းသည်ဟု၊ မချမ်းမသာပ၊ ပရမ်းပတာ နှုတ်စကားတွေနှင့်၊ လှုပ်ရှားကာ ကောလာဟလ၊ ပြောရှာကြကိန်းလန့်ပုံ။

မန္တလေးမှာလ၊ ချမ်းဧစွာမငြိမ်ဝပ်ပြီဘူ့၊ ဆေးခတ်ပြန် ကန်ရေတွင်းတို့ကိုလ၊ သေမင်းလို ထိုရေကိုမသုံးကြနှင့်တဲ့၊ ပြည်လုံးကုန်မယုံရနှင့်၊ ယုံရမည် ခက်စတောင်းပေပ၊ လမ်းကြောင်းပုဝါတွေ့လျှင်ဖြင့်၊ နှာငွေ့လိုဆေးနှင့် တောက်သတဲ့၊ သွေးနောက်လို့တုန်။

သေအချာ အခြေရှာလို့ရနိုင်ဘူ့၊ ရေစအိုင်ကမ်းစနားတွင်မှ၊ ကုလားမြင်လျင်မြန်မာကနှက်မတဲ့၊ ဒါးတပြက် ဒုတ်တဖုံ၊ လှုပ်ကုန်ကြ လူအပေါင်း။

ပြည်မန်းဟိုအခါက၊ လမ်းလာဖမ်းကာဆီးသည်ဟု၊ ရီးတီးယောင်တောင်ပြောကြ၊ သီပေါဘုရင်ရှိသည်ခေတ်ကဲ့သို့၊ ဤနှစ်တွင် ကြုံပြန်လာရ၊ အများသတ္တဝါတွေ သနားညှာတတ်ရက်မို့၊ တွေးမှားစရာဆေးဝါးလာလို့ မခတ်တန်ဘူ့၊ သွားတတ်အောင် ဆင်ခြင်လို့သွားကြတော့၊ ကရိကတာ ဝိဝါဒ စကားတွေကြောင့်၊ မသိသာအောင် သတိသာထားကြတော့(ကွယ်) ၊ များလူထုပေါင်း။

## ခက်ဆစ်
၁။ ကောလာဟလ = ယုံမှားအောင်ပြောသောစကား။

၂။ ကရိကတာ = မရေမရာသော (ဘန်းစကား)။

၃။ ဝိဝါဒ = အယူအဆကွဲပြားခြင်း။

## မှတ်ချက်
ဤကဗျာခေါင်းစဉ်သည် မောင်းထောင်းဦးကျော်လှ ကိုယ်တိုင် နာမည်ပေးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်တော်မည်ထင်သော နာမည်ကို ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား