မဟာဝိပဿနာ

ရုပ်ကမ္မဋ္ဌာန်းနှင့် နာမ်ကမ္မဋ္ဌာန်းကို လေ့လာပြီးသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် ဘင်္ဂါနုပဿနာမှစ၍ တဆင့်တက်သောအခါ သမ္မသနဉာဏ်ပိုင်း၌ မဟာဝိပဿနာ (၁၈) မျိုးကို ပွားများရပါသည်။ ဤမဟာဝိပဿနာတို့သည် သရုပ်အားဖြင့်လည်းကောင်း၊ ကိစ္စအားဖြင့်လည်းကောင်း အလုံးစုံသော အခြင်းအရာတို့ကို ထိုးထွင်းသိမြင်စေပြီး သက်ဆိုင်ရာ အနုပဿနာဉာဏ်တို့၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော နိစ္စသညာ စသည့် အမှတ်မှားမှုများကို ပယ်ရှားပေးနိုင်စွမ်းရှိပါသည်။
### မဟာဝိပဿနာ (၁၈) မျိုး
မဟာဝိပဿနာ (၁၈) မျိုးနှင့် ပယ်ရှားနိုင်သော တရားများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်-

# **အနိစ္စာနုပဿနာ:** မမြဲခြင်းကို အဖန်ဖန်ရှုခြင်း။ ဤသို့ပွားများသော ယောဂီသည် **နိစ္စသညာ** (မြဲ၏ဟု အမှတ်မှားခြင်း) ကို ပယ်ခွာ၏။
# **ဒုက္ခာနုပဿနာ:** ဆင်းရဲခြင်းကို အဖန်ဖန်ရှုခြင်း။ ဤသို့ပွားများသော ယောဂီသည် **သုခသညာ** (သုခဟု အမှတ်မှားခြင်း) ကို ပယ်ခွာ၏။
# **အနတ္တာနုပဿနာ:** အတ္တမဟုတ်ခြင်းကို အဖန်ဖန်ရှုခြင်း။ ဤသို့ပွားများသော ယောဂီသည် **အတ္တသညာ** (အတ္တဟု အမှတ်မှားခြင်း) ကို ပယ်ခွာ၏။
# **နိဗ္ဗိဒါနုပဿနာ:** သင်္ခါရတရားတို့ကို ငြီးငွေ့သော အခြင်းအရာအားဖြင့် အဖန်ဖန်ရှုခြင်း။ ဤသို့ပွားများသော ယောဂီသည် **နန္ဒီ** (သင်္ခါရတရားတို့၌ နှစ်သက်မြတ်နိုးခြင်း) ကို ပယ်ခွာ၏။
# **ဝိရာဂါနုပဿနာ:** သင်္ခါရတရားတို့ကို ရွံရှာစက်ဆုပ်ဖွယ် အခြင်းအရာအားဖြင့် အဖန်ဖန်ရှုခြင်း (သင်္ခါရတို့၏ ပျက်ခြင်းသဘောကို ရှုခြင်း)။ ဤသို့ပွားများသော ယောဂီသည် **ရာဂ** (သင်္ခါရတရားတို့၌ တပ်မက်ခြင်း) ကို ပယ်ခွာ၏။
# **နိရောဓာနုပဿနာ:** သင်္ခါရတရားတို့၏ ချုပ်ပျက်ခြင်းကို အဖန်ဖန်ရှုခြင်း။ ဤသို့ပွားများသော ယောဂီသည် **သမုဒယ** (သင်္ခါရတရားတို့၏ အကြောင်းရင်း) ကို ပယ်ခွာ၏။
# **ပဋိနိဿဂ္ဂါနုပဿနာ :** သင်္ခါရတရားတို့ကို စွန့်လွှတ်ကြောင်းဖြစ်သော အခြင်းအရာအားဖြင့် အဖန်ဖန်ရှုခြင်း။ ဤသို့ပွားများသော ယောဂီသည် **သင်္ခါရတရားတို့ကို စွဲယူခြင်း၊ နိစ္စစသည်ဖြင့် စွဲလမ်းခြင်း** တို့ကို ပယ်ခွာ၏။
# **ခယာနုပဿနာ:** သင်္ခါရတရားတို့၏ ကုန်ခန်းပျက်စီးခြင်းကို အဖန်ဖန်ရှုခြင်း။ ဤသို့ပွားများသော ယောဂီသည် **ဃနသညာ** (ရုပ်တုံးရုပ်ခဲ၊ နာမ်တုံးနာမ်ခဲဟု အတုံးအခဲအားဖြင့် အမှတ်မှားခြင်း) ကို ပယ်ခွာ၏။
# **ဝယာနုပဿနာ:** သင်္ခါရတရားတို့၏ ပျက်ခြင်း၊ ချုပ်ခြင်းကို အဖန်ဖန်ရှုခြင်း။ ဤသို့ပွားများသော ယောဂီသည် **အာယူဟန** (ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်သင်္ခါရတို့ကို စုစည်းတတ်သော တဏှာ) ကို ပယ်ခွာ၏။
# **ဝိပရိဏာမာနုပဿနာ :** သင်္ခါရတရားတို့၏ ဖောက်ပြန်ပျက်စီးခြင်းသဘောကို အဖန်ဖန်ရှုခြင်း။ ဤသို့ပွားများသော ယောဂီသည် **ဓုဝသညာ** (မြဲမြံသည်ဟု အမှတ်မှားခြင်း) ကို ပယ်ခွာ၏။
# **အနိမိတ္တာနုပဿနာ :** နိမိတ်မရှိခြင်းကို အဖန်ဖန်ရှုခြင်း (အနိစ္စာနုပဿနာ၏ အမည်တစ်မျိုး)။ ဤသို့ပွားများသော ယောဂီသည် **နိမိတ်** (ရုပ်နာမ်တို့၏ အတုံးအခဲ၊ သဏ္ဌာန် စသည့် အမှတ်အသားများကို စွဲယူခြင်း) ကို ပယ်ခွာ၏။
# **အပ္ပဏိဟိတာနုပဿနာ :** တောင့်တစရာမရှိဟု အဖန်ဖန်ရှုခြင်း (ဒုက္ခာနုပဿနာ၏ အမည်တစ်မျိုး)။ ဤသို့ပွားများသော ယောဂီသည် **ပဏိဓိ** (သုခကို တောင့်တတတ်သော တဏှာ) ကို ပယ်ခွာ၏။
# **သုညတာနုပဿနာ :** အတ္တမှ ဆိတ်သုဉ်းသည်ကို အဖန်ဖန်ရှုခြင်း (အနတ္တာနုပဿနာ၏ အမည်တစ်မျိုး)။ ဤသို့ပွားများသော ယောဂီသည် **အတ္တာဘိနိဝေသ** (အတ္တဟု မှားသောအားဖြင့် နှလုံးသွင်းခြင်း) ကို ပယ်ခွာ၏။
# **အဓိပညာဓမ္မဝိပဿနာ:** လွန်ကဲသော ပညာဖြင့် တရားတို့ကို ရှုခြင်း (သင်္ခါရတို့၏ နိစ္စ၊ သုခ၊ အတ္တမှ ဆိတ်သုဉ်းမှုကို ရှုခြင်း)။ ဤသို့ပွားများသော ယောဂီသည် **သာရာဒါနာဘိနိဝေသ** (နိစ္စသာရစသည်ကို စွဲယူမှု၊ တဏှာနှင့် ဒိဋ္ဌိ) ကို ပယ်ခွာ၏။
# **ယထာဘူတဉာဏဒဿန:** အမှန်အတိုင်း သိမြင်ခြင်း (အကြောင်းနှင့်တကွသော နာမ်ရုပ်၏ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တကို မှန်ကန်စွာ ရှုမြင်ခြင်း)။ ဤသို့ပွားများသော ယောဂီသည် **သမ္မောဟာဘိနိဝေသ** (အတိတ်ဘဝ၊ ဖန်ဆင်းရှင် စသည်တို့၌ မှားယွင်းစွာ နှလုံးသွင်းမှု) ကို ပယ်ခွာ၏။
# **အာဒီနဝါနုပဿနာ :** အပြစ်မြင်အောင် အဖန်ဖန်ရှုခြင်း (သင်္ခါရတရားတို့ကို ကြောက်မက်ဖွယ် ဘေးဆိုးအဖြစ် ရှုမြင်ခြင်း)။ ဤသို့ပွားများသော ယောဂီသည် **အာလယာဘိနိဝေသ** (မှီခိုရာဟု ကပ်ငြိတတ်သော တဏှာ) ကို ပယ်ခွာ၏။
# **ပဋိသင်္ခါနုပဿနာ:** အဖန်ဖန် ဆင်ခြင်ရှုပွားခြင်း (သင်္ခါရတို့၏ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ စသည်ကို ဆင်ခြင်ခြင်း)။ ဤသို့ပွားများသော ယောဂီသည် **အပ္ပဋိသင်္ခ** (မဆင်ခြင်ခြင်း၊ ဝိပဿနာဉာဏ်၏ ဆန့်ကျင်ဘက် အဝိဇ္ဇာ) ကို ပယ်ခွာ၏။
# **ဝိဝဋ္ဋာနုပဿနာ :** ဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ရန် ရှုခြင်း (သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်၊ အနုလောမဉာဏ်သို့ ဆိုက်စေခြင်း)။ ဤသို့ပွားများသော ယောဂီသည် **သံယောဂါဘိနိဝေသ** (ကာမဂုဏ် စသည့် ကိလေသာတို့၌ မှားယွင်းစွာ နှလုံးသွင်းခြင်း) ကို ပယ်ခွာ၏။

### အဓိပ္ပာယ်တူသော အနုပဿနာများ
ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်နှင့် ဝိသုဒ္ဓိမဂ်တို့အရ အချို့အနုပဿနာများသည် အမည်အားဖြင့်သာ ကွဲပြားသော်လည်း အနက်အဓိပ္ပာယ်အားဖြင့် တူညီကြပါသည်-
* **အနိစ္စာနုပဿနာ** နှင့် **အနိမိတ္တာနုပဿနာ** တို့သည် အနက်အားဖြင့် တူ၏။
* **ဒုက္ခာနုပဿနာ** နှင့် **အပ္ပဏိဟိတာနုပဿနာ** တို့သည် အနက်အားဖြင့် တူ၏။
* **အနတ္တာနုပဿနာ** နှင့် **သုညတာနုပဿနာ** တို့သည် အနက်အားဖြင့် တူ၏။

### အနိမိတ္တာနုပဿနာနှင့် ပတ်သက်၍ အကျယ်ရှင်းလင်းချက်
အနိမိတ္တာနုပဿနာသည် အနိစ္စာနုပဿနာနှင့် အနက်တူသော်လည်း "နိမိတ်" ကို ပယ်ခွာခြင်း၌ အလေးထားပါသည်။ "နိမိတ်" ဟူသည် သင်္ခါရတရား (ရုပ်နာမ်တရား) တို့ကို အတုံးအခဲ (ဃန) အဖြစ်လည်းကောင်း၊ အဆက်မပြတ် တည်တံ့နေသော (သန္တတိ) အရာအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ပုံသဏ္ဌာန် (သဏ္ဌာနပညတ်) အဖြစ်လည်းကောင်း မှားယွင်းစွာ စွဲယူမှုကို ဆိုလိုပါသည်။
* **ဃနပြိုခြင်း:** ဝိပဿနာရှုသောအခါ ရုပ်ကလာပ်၊ နာမ်ကလာပ်တို့ကို ဉာဏ်ဖြင့် ဖြိုခွဲ၍ သန္တတိဃန (အစဉ်အတန်း အတုံးအခဲ)၊ သမူဟဃန (အပေါင်းအစု အတုံးအခဲ)၊ ကိစ္စဃန (လုပ်ငန်းကိစ္စ အတုံးအခဲ)၊ အာရမ္မဏဃန (အာရုံယူတတ်သော နာမ်တရားတို့၏ အတုံးအခဲ) တို့ကို ပရမတ်သို့ ဆိုက်အောင် ဉာဏ်ဖြင့် ခွဲခြားစိတ်ဖြာနိုင်ရပါမည်။
* **ပရမတ်ကိုရှုခြင်း:** ဤသို့ ဃနများပြိုပြီး ပရမတ်အစစ် (ဥပမာ - ပထဝီ၊ အာပေါ၊ တေဇော၊ ဝါယောဓာတ်များ သို့မဟုတ် ဖဿ၊ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ စေတနာ၊ ဝိညာဏ်ဟူသော နာမ်တရားများ) ၏ ဖြစ်ခြင်း-ပျက်ခြင်း (ဥပါဒ်-ဘင်) ကို ရှုနိုင်မှသာ အနိမိတ္တာနုပဿနာ (သို့မဟုတ် အနိစ္စာနုပဿနာအစစ်) ဖြစ်ပါသည်။
* **နိမိတ်ကိုရှုခြင်း၏ အားနည်းချက်:** အတုံးအခဲလိုက် (ဥပမာ - "ငါ့လက်" ဟူသော ပညတ်အမြင်၊ သို့မဟုတ် ရုပ်ကလာပ်ကိုပင် အပေါင်းအစုအဖြစ်) ရှုနေသ၍ နိမိတ်ကိုသာ ရှုနေခြင်းဖြစ်ပြီး အနိမိတ္တကို ရှုသည်မမည်ပေ။ ထိုအခါ အနိစ္စာနုပဿနာအစစ် မဖြစ်သေးပါ။

### အခြား အရေးကြီးသော အနုပဿနာများအကျဉ်း
* **အပ္ပဏိဟိတာနုပဿနာ:** "ပဏိဓိ" (တောင့်တခြင်း၊ အထူးသဖြင့် သုခကို တောင့်တသော တဏှာ) မရှိအောင် ရှုခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ဒုက္ခာနုပဿနာ ရင့်သန်လာလျှင် ရောက်ရှိနိုင်ပါသည်။
* **သုညတာနုပဿနာ:** သင်္ခါရတရားတို့၌ အတ္တ (ပိုင်ရှင်၊ ပြုလုပ်သူ၊ ခံစားသူ) မှ ဆိတ်သုဉ်းသည်ကို ရှုခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အနတ္တာနုပဿနာနှင့် အနက်တူပါသည်။
* **အဓိပညာဓမ္မဝိပဿနာ:** ဝိပဿနာဉာဏ်အားလုံးကို ခြုံငုံပြီး၊ သင်္ခါရတရားတို့၌ နိစ္စ၊ သုခ၊ အတ္တဟူသော အနှစ်သာရမရှိဟု ပိုင်းခြားသိမြင်၍ တဏှာနှင့် ဒိဋ္ဌိကို ပယ်စွန့်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
* **ယထာဘူတဉာဏဒဿန:** အကြောင်းတရားနှင့်တကွသော နာမ်ရုပ်ကို အမှန်အတိုင်းသိမြင်ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိ (ယုံမှားမှုကို လွန်မြောက်၍ စင်ကြယ်ခြင်း) ၌ ပါဝင်ပါသည်။

ဤသို့ အနိစ္စာနုပဿနာ၊ ဒုက္ခာနုပဿနာ၊ အနတ္တာနုပဿနာတည်းဟူသော လက္ခဏာရေးသုံးပါးကို အခြေခံ၍ ကျန်မဟာဝိပဿနာဉာဏ်များကို ဆက်လက်ပွားများအားထုတ်ရပါသည်။ အချို့ကို ရရှိပြီးဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့ အချို့ကိုလည်း ဆက်လက်အားထုတ်မှုဖြင့် ရရှိနိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။

ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* [မဟာဝိပဿနာ (၁၈) မျိုး (ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၂၆၄။)](https://my.wikisource.org/wiki/နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ-ပဉ္စမတွဲ/အရူပသတ္တက_ဝိပဿနာ_ရှုနည်း#မဟာဝိပဿနာ_(၁၈)_မျိုး_(ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၂၆၄။))
 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ