ယိုဟန်း ခရပ်ဖ်

**ဟန်းဒရစ် ယိုဟန်းနာ့စ် ခရပ်ဖ်** (; ၁၉၄၇ ဧပြီ ၂၅ - ၂၀၁၆ မတ် ၂၄ မွေးဖွား ) သည် ဒတ်ချ်လူမျိုး ဘောလုံးသမား၊ နည်းပြဟောင်း တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ကစားသမားအဖြစ် ဘောလောန် ဒေါရ် ဟုခေါ်ဆိုသော ရွှေဘောလုံးဆု သုံးကြိမ်ရရှိခဲ့ကာ နှစ်များမှာ ၁၉၇၁၊ ၁၉၇၃ နှင့် ၁၉၇၄ တို့ဖြစ်ကြသည်။ ခရပ်ဖ်သည် 'ရီးနပ်စ် မိခယ်စ်' (Rinus Michels) ဖော်ထုတ်ခဲ့သော 'နေရာဖြည့် ကစားကွက်နည်း' (Total Football) ဟူသော ဘောလုံးဒဿနစနစ်၏ ကျွမ်းကျင်သည့်သူ တစ်ဦးဖြစ်ကာ ဘောလုံးလောကတွင် အကြီးကျယ်ဆုံးသော ကစားသမားများထဲက တစ်ဦးဟူ၍ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ယူဆသတ်မှတ်ကြသည်။ ၁၉၆၀ နှောင်းပိုင်းနှင့် ၁၉၇၀ အစောပိုင်းနှစ်များတွင် ဒတ်ချ်ဘောလုံးအားကစားသည် မှေးမှေးမှိန်မှိန် အခြေနေမှ စွမ်းအားများစုဝေးလာသည့် အခြေနေတစ်ရပ်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ခရပ်ဖ်သည် နယ်သာလန် အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်းကို ဦးဆောင်ကာ ၁၉၇၄ ကမဘာြဖလား ဗိုလ်လုပွဲအထိ ခေါ်ဆောင်ပေးနိုင်ခဲ့ကာ ပြိုင်ပွဲ၏ ကစားသမားအဖြစ် ဖီဖာရွှေဘောလုံးကို ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၇၄ ဗိုလ်လုပွဲ(များ)တွင် (တစ်ဖက်လူကို လှည့်စားရန်) အယောင်ပြ ကန်ချက်တစ်ခုကို ပြု၍ ၁၈၀ လှည့်ကာ လိမ်ခေါက်ခြင်းတစ်ခုကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုသို့သော ဘောလုံး လိမ်ခေါက်သည့် အကွက်ကို ခရက်ဖ် အလှည့်(အကွက်)' (Cruyff Turn) ဟု ၎င်းကိုအစွဲပြု၍ အမည်ခေါ်ဝေါ်သည်။ ယင်းအကွက်ကို ခေတ်သစ်ကာလ၌ များစွာအသုံးပြုကြသည်။ ကျောနံပါတ် (၁၄) ကိုဝတ်ဆင်၍ ပုံမှန်ဝတ်ဆင်သော (၁) မှ (၁၁) နံပါတ်များပြင်ပ ဝတ်ဆင်မှုပုံစံကို ဖြစ်စေခဲ့သည်။

ကလပ်အသင်းအနေဖြင့် ခရပ်ဖ်သည် 'အားယာ့ခ်စ်' (Ajax)  တွင် စတင်ခဲ့ကာ  'အေးရဒီဗီဇီး' (နယ်သာလန်ပြည်တွင်း လိဂ်) ချန်ပီယံဆု ရှစ်ကြိမ်၊ ချန်ပီယံလိဂ်ဖလား သုံးကြိမ်၊ တိုက်ကြီးများဖလား တစ်ကြိမ်ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၇၃တွင် ဘာစီလိုနာသို့ စံချိန်တင် ဈေးဖြင့် ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ကာ ပထမရာသီတွင်ပင် လာ လီဂါဖလားရခဲ့ပြီး တစ်နှစ်တာ ဥရောပ အကောင်းဆုံး ကစားသမားဆု ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၈၄ ကစားသမားဘဝမှ အနားယူ၍ အားယာ့ခ်စ်၊ ဘာစီလိုနာ အသင်းများ၏ အောင်မြင်ခဲ့သော မန်နေဂျာတစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့သည်။ ယင်းနောက် ထိုအသင်းများ၏ အကြံပေးသူအဖြစ် ဆက်လက်ဆောသ်ရွက်ခဲ့သည်။ သားဖြစ်သူ ယောဒီ ခရပ်ဖ် သည်လည်း ဘောလုံးအားကစားသမား တစ်ဦးဖြစ်သည်။

၁၉၉၉တွင် ခရပ်ဖ်ကို ဘောလုံးသမိုင်းနှင့် စာရင်းအင်း နိုင်ငံတကာအဖွဲ့ချုပ်ကကျင်းပခဲ့သော ရွေးကောက်မှုတစ်ခုတွင် ရာစုနှစ်၏ အကောင်းဆုံးကစားသမားအဖြစ် မဲပေးရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ဖီဖာ၏ ရာစုနှစ်အတွင်း အကောင်းဆုံးကစားသမားနေရာ မဲပေးရွေးချယ်မှုတွင် ပီလီပြီးနောက် ဒုတိယလိုက်သည်။ ပြင်သစ် မဂ္ဂဇင်းတစ်ဆောင် စီစဉ်သော မဲရွေးချယ်မှုတွင် ရာစုနှစ်အတွင်း အကောင်းဆုံးကစားသမား မဲ၌ တတိယအဆင့်ရရှိခဲ့၏။ ထိုမဲပေးရွေးချယ်မှုကို ယခင် ဘောလောန် ဒေါရ် (ရွှေဘောလုံး) ဆုရ ကစားသမားဟောင်းများနှင့် တိုင်ပင်ညှိနှိုင်းလုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၉၈ တွင် ၂၀ရာစု ကမ္ဘာ့အသင်း၌ ပါဝင်ရွေးချယ်ခံခဲ့ရ၍ ၂၀၀၂၏ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား အိပ်မက်အသင်း တွင်လည်း ပါဝသ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၀၄၌ သက်ရှိထင်ရှား အကြီးကျယ်ဆုံး 'ဖီဖာ(၁၀၀)' စာရင်းတွင်လည်း ရွေးချယ်ခံရပြန်သည်။

ဘောလုံးသမိုင်းတစ်လျှောက် လွှမ်းမိုးနိုင်ဆုံးသူများအနက် တစ်ဦးအဖြစ် ယူဆခြင်းခံရပြီး ခရပ်၏ ကစားဟန်နှင့် ဘောလုံးဒဿနတို့သည် Arrigo Sacchi ၊ Sir Alex Ferguson ၊ Arsène Wenger ၊ Quique Setién ၊ Carlo Ancelotti ၊ Lucien Favre ၊ Luis Enrique ၊ Roberto Martínez ၊ Pep Guardiola ၊ Frank Rijkaard ၊ Michael Laudrup ၊ Eric Cantona ၊ Peter Bosz ၊ Mauricio Pochettino ၊ Judan Ali ၊ Xavi ကဲ့သို့သော မန်နေဂျာများ၊ ကစားသမားများအပေါ် လွှမ်းမိုးခဲ့လေသည်။  အားယာ့ခ်စ် နှင့် ဘာစီတို့သည် ခရပ်ဖ်၏ နည်းစနစ်များကို အခြေခံ၍ လူငယ် အကယ်ဒမီများကို ဖွံ့ဖြို့းအောင် လုပ်ခဲ့သော ကလပ်များအနက်ကဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ နည်းပြခြင်းဆိုင်ရာ အတွေးအခေါ်သဘောတရားများသည် အားယာ့ခ်စ်အသင်း နိုင်ငံတကာသို့ ၁၉၉၀ နှစ်များ၌ တကျော့ပြန် အောင်မြင်စေရန် အကူအညီဖြစ်စေသည့် အခြေခံအုတ်မြစ်များ ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈မှ ၂၀၁၂ အတွင်း စပိန်ဘောလုံးလောက၏ အောင်မြင်မှု (ကလပ်များသာမက နိုင်ငံအသင်းပါ ပါဝင်) ကို ခေတ်ပြိုင်ဘောလုံးအားကစားအပေါ် ခရပ်ဖ်၏ အကျိုးသက်ရောက်မှု သက်သေအဖြစ် များစွာသောသူများက ရည်ညွှန်းကိုးကား ပြောဆိုကြသည်။

## မှတ်စု
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတကာ ဘောလုံးသမားများ