open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
အမ္ဗခါဒကမဟာတိဿမထေရ်

သီဟိုဠ်ကျွန်း စိရဂုမ္ဗအရပ်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူသော မဟာတိဿမထေရ်သည် ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးခြင်းဘေး ဆိုက်ရောက်နေသည့်အခါ ခရီးသွားတော်မူစဉ် ဆွမ်းပြတ်သဖြင့်၎င်း ခရီးပန်းသဖြင့်၎င်း နွမ်းနယ်သော ကိုယ်ရှိကာ အားအင်များစွာ ဆုတ်ယုတ်လျော့ပါး၍ အသီးပြည့်နှက်နေသော သရက်ပင်တပင်၏အရင်း၌ သီတင်းသုံး၍ နေလေ၏။ များစွာသော သရက်သီးတို့သည်လည်း အနီးအပါး ထိုထိုဤဤ ကြွေကျကြကုန်၏။ မထေရ်သည် မည်မျှပင် ဆာလောင်မွတ်သိပ်သော်လည်း ကိုယ်တိုင်ကောက်ယူ သုံးဆောင်ရန် စိတ်ကူးတော်မမူပေ။

ထိုအခါ လူအိုတယောက်သည် မထေရ်မြတ်အနီးသို့ ရောက်ရှိလာပြီးလျှင် မထေရ်၏ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်းကိုသိ၍ သရက်သီးတို့ကို အဖျော်ပြုလုပ်ကာ တိုက်ကျွေးပြီးလျှင် မထေရ်ကို မိမိကျောပေါ်မှာတင်၍ မထေရ်ကြွလိုရာအရပ်သို့ ပို့ဆောင်ပေ၏။ မထေရ်သည် “ဤသူကား သင်၏ အဖလည်းမဟုတ်၊ အမိလည်းမဟုတ်၊ ဆွေမျိုးဉာတိလည်း မဟုတ်ပါပဲလျက် ဤကဲ့သို့ ကျောပိုး ဆောင်ယူခြင်းအမှုကို ပြုလုပ်ရှာပေသည်၊ ထိုသို့ ပြုလုပ်ခြင်းမှာ ငါ၏ သီလရှိခြင်းကြောင့်သာ ဖြစ်သည်”ဟု ဆင်ခြင်လျက် မိမိကိုယ်ကို သီလ သမာဓိ မပျက်စေရန် ဆုံးမပြီးလျှင် ကျောပေါ်မှလိုက်ရင်း ဝိပဿနာကိုပွါးများ၍ ထိုကျောပေါ်မှာပင် မဂ်အစဉ်အားဖြင့်တက်ကာ ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်လေ၏။ 
### ကိုးကား
လျှော်တေသင်္ကန်း

**လျှော်တေသင်္ကန်း**ဟူသည်မှာ "ဖြူဆံမြက်"ကို အမျှင်အမျှင်ဆုတ်၍ ဆက်စပ်ထုံးဖွဲ့ကာ ဝတ်ရုံစရာ ပြုလုပ်အပ်သော သင်္ကန်းပင်ဖြစ်သည်။ (ဤကား အဋ္ဌသာလိနီ အဋ္ဌကထာ၌ လာသောအတိုင်း ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။)

ကဗျာ့ပါရဂူ ဖြစ်တော်မူသော အရှင်မဟာသီလဝံသကမူကား  ပိုဒ်ရေ(၈၃)၌-

ချုပ်တွဲချောမော၊
ဖြူဆံကြောတိ၊
ကုန်းစောလည်းတိမ်၊
ကျစ်ကာလိမ်သည်၊
မွေ့သိမ်တေဆန်း၊
လျှော်နားစွန်းကို၊
သင်္ကန်းသင်းပိုင်၊
မှတ်၍ကိုင်ပြီး-

ဟူ၍ စပ်ဆိုသည်။ ဤလင်္ကာအရ ဖြူဆံမြက်တို့ကို အမျှင်အမျှင်ဆုတ်၍ ဆက်စပ်ထားရုံမျှ ကိစ္စမပြီးသေး၊ ချောမော သိမ်မွေ့အောင် ထုတေ၍ ပေးရသေးသည်။ သို့ဖြစ်၍ “လျှော်တေ”ဟု ခေါ်ကြောင်းကို ပြဆို၏။

ထိုလျှော်တေသင်္ကန်းကို ပါဠိလို ဝါကစီရဟူ၍၎င်း, ဝက္ကလဟူ၍၎င်း တိရီဋကဟူ၍၎င်း ခေါ်ဆို၏။ ထိုတွင်-

## ဖြူဆံမြက်သင်္ကန်း
ဝါကစီရသဒ္ဒါ ဟောအပ်သော သင်္ကန်းမှာ အဋ္ဌသာလိနီအဋ္ဌကထာ ဖွင့်သည့်အတိုင်း ဖြူဆံမြက်တို့ကို ပြုလုပ်၍ရသော သင်္ကန်းဖြစ်၍ တိုက်ရိုက် မြန်မာပြန်ဆိုလျှင် “ဖြူဆံမြက်သင်္ကန်း”ဟူ၍ ပြန်ဆိုရမည်ကဲ့သို့ ရှိ၏။ သို့သော် ရှေးဆရာကျော်များ မပြန်ဆိုခဲ့ကြ၊ “လျှော်တေသင်္ကန်း”ဟူ၍သာ ပြန်ဆိုတော်မူခဲ့ကြသည်။

ဝက္ကလနှင့် တိရီဋကဟူသော အမည်နှစ်ခုသည် သစ်ခွံမှရသော လျှော်ဖြင့် ပြုအပ်သော သင်္ကန်းဖြစ်၏၊ ဝက္ကလပုဒ်၌ ဝက္ကသဒ္ဒါသည် သစ်ခွံကိုဟော၏၊ သစ်ခွံဆိုသော်လည်း အပြင်မှ ထူထဲသောအခွံကို မယူရ၊ အတွင်းမှ အသားကို ဖုံးလွှမ်းသော အခွံပါး(လျှော်)ကိုသာ ယူရမည်။ ထိုလျှော်တို့ကို ခွါယူ ချုပ်စပ်ပြီးလျှင် နူးညံ့အောင် ထုတေထားသည့်အတွက် လျှော်တေသင်္ကန်း ခေါ်သည်ဟု မှတ်ယူရာ၏။ ဝါကစီရပုဒ် အရ “ဖြူဆံမြက်သင်္ကန်း”ဟု အဓိပ္ပါယ်ရှိသော်လည်း ဖြူဆံမြက်ကို ပြုလုပ်သည်ထက် သစ်ပင်မှ လျှော်တို့ကိုယူ၍ ပြုလုပ်သည်က များသောကြောင့် “ဖြူဆံမြက်သင်္ကန်း”ဟု မထင်ရှားပဲ လျှော်တေသင်္ကန်း ဟူ၍သာ ထင်ရှားတော့သည်။ ထိုကြောင့်ပင် ဆုတောင်းခဏ်းပျို့ ပိုဒ်ရေ (၉၁)၌-

တလ္လညှီငှေါက်၊ လူနံ့ဖျောက်၍၊ သစ်ခေါက်လည်းဝတ်၊ လဲချွတ်လူမွေး၊ လူ့ညစ်ကြေးကို၊ လျှော်ဆေးမူထား၊ လူ့ဝတ်စားလည်း၊ ငါ့အား ပယ်ရပြီးသတည်း–

ဟု သစ်ခေါက် လျှော်တေကိုပင် စပ်ဆိုတော်မူသည်။

## လျှော်တေသင်္ကန်း၏ ဂုဏ်ကျေးဇူး (၁၂)ပါးကား
# အဖိုးနည်း၍ ကောင်းမွန်ပြီးလျှင် ရှင်ရသေ့တို့နှင့် အပ်စပ်ခြင်းသည် ဂုဏ်ကျေးဇူးတပါး၊
# မိမိလက်ဖြင့် ပြုလုပ်နိုင်ခြင်းသည် ဂုဏ်ကျေးဇူးတပါး၊
# သုံးဆောင်ရာမှာ ဖြည်းဖြည်းသာ ညစ်နွမ်း၍ လျှော်သောအခါ ကိစ္စကျယ်ဝန်းမှု မရှိခြင်းသည် ဂုဏ်ကျေးဇူးတပါး၊
# သုံးဆောင်သဖြင့် ဆွေးသွားသော်လည်း ချုပ်စပ် ဖာထေးနေဖွယ်မရှိ စွန့်ပစ်လိုက်ရုံသာ ဖြစ်ခြင်းသည် ဂုဏ်ကျေးဇူးကပါး၊
# တဖန် အသစ်ရအောင် ရှာသောအခါ အလွယ်တကူရအောင် ပြုလုပ်နိုင်ခြင်းသည် ဂုဏ်ကျေးဇူးတပါး၊
# ရှင်ရသေ့အဖြစ်နှင့် လျောက်ပတ် သင့်လျော်ခြင်းသည် ဂုဏ်ကျေးဇူးတပါး၊
# ရန်သူလူဆိုးတို့၏ အသုံးအဆောင် မဟုတ်ခြင်းသည် ဂုဏ်ကျေးဇူးတပါး၊
# သုံးဆောင်သောသူမှာ တန်းဆာဆင်ရာ မရောက်ခြင်းသည် ဂုဏ်ကျေးဇူးတပါး၊
# ဝတ်ရုံဆောင်ယူရာ၌ ပေါ့ပါးခြင်းသည် ဂုဏ်ကျေးဇူးတပါး၊
#  သင်္ကန်းပစ္စည်း၌ အလိုနည်းခြင်းသည် ဂုဏ်ကျေးဇူးတပါး၊
# လျှော်ကို ထုလျှင် တေလျှင်ပင် လျှော်တေသင်္ကန်း ဖြစ်နိုင်သဖြင့် လျှော်တေသင်္ကန်း ဖြစ်ပေါ်စေခြင်း၌ တရားနှင့်ညီ၍ အပြစ်မရှိခြင်းသည် ဂုဏ်ကျေးဇူးတပါး၊
# လျှော်တေသင်္ကန်း ပျောက်ဆုံး ပျက်စီးသွားသော်လည်း ငဲ့ကွက်နှမြော နေဘို့ မရှိခြင်းသည် ဂုဏ်ကျေးဇူးတပါး-

ဤ (၁၂)ပါးတို့ပင်တည်း။ ဆုတောင်းခဏ်း ပိုဒ်ရေ (၈၄)၌ အဓိပ္ပါယ် အကျယ်ပါသည်။

### ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
လူးနာရဲ့ စူးစမ်းကမ္ဘ

***လူးနာရဲ့ စူးစမ်းကမ္ဘ*** (; ) Célia Catunda နှင့် Kiko Mistrorigo တို့က ဖန်တီးပြီး ဒါရိုက်တာ TV PinGuim မှ ထုတ်လုပ်ပြီး အမေရိကန်ရုပ်သံလိုင်း Sprout တွင် ဩဂုတ်လ 16 ရက်၊ 2014 မှ 2018 ခုနှစ်အထိ ပြသခဲ့သည်။ လက်တင်အမေရိကတွင် အောက်တိုဘာ 13၊ 2014 မှ နိုဝင်ဘာ 24 ရက်နေ့အထိ ပွဲဦးထွက်ပြသခဲ့သည်။ Discovery Kids တွင်၊ 2022 ခုနှစ်။ ပထမရာသီတွင် အပိုင်း ၂၄ ပိုင်း ပါဝင်ပြီး တစ်ခုလျှင် ၁၅ မိနစ် ကြာမြင့်သည်။ ပစ်မှတ်ပရိသတ်သည် အသက် 4 နှစ်မှ 9 နှစ်ကြားကလေးများဖြစ်သည်။ မြန်မာပြည်မှာ Canal+ Pu Tu Tue မှာ ထုတ်လွှင့်နေပါတယ်။
မဟာမိတ္တမထေရ်

ဣန္ဒြိယသံဝရသီလကို ဖြည့်စွမ်းလိုသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် သီဟိုဠ်ကျွန်း ကုရဏ္ဍကလိုဏ်၌ သီတင်းသုံးနေထိုင်သည့် စိတ္တဂုတ္တမထေရ်ကဲ့သို့၎င်း, စောရကကျောင်းတိုက်ကြီး၌ သီတင်းသုံးနေထိုင်သည့် မဟာမိတ္တမထေရ်ကဲ့သို၎င်း ဖြစ်စေရမည်ဟု ဝိသုဒ္ဓိမဂ်၌ မထေရ်အကြောင်း ပါရှိလေသည်။

## မဟာမိတ္တမထေရ်
မထေရ်၏မိခင်၌ ရင်သားတွင် အဆိပ်အိုင်းအနာ ပေါက်ရောက်နေရာ သမီးဖြစ်သူမှာလည်း ဘိက္ခုနီမဖြစ်သဖြင့် သမီးကိုခေါ်ပြီးလျှင် “သင့်မောင်ထံသွား၍ ငါ့မှာ မချမ်းမသာ အနာပေါက်ကြောင်း လျှောက်ထားပြီးလျှင် ဆေးတောင်း၍ ယူခဲ့ပါလော့”ဟု ပြောကြားစေလွှတ်လိုက်၏။ သမီးဘိက္ခုနီမသည် မောင်တော် မဟာမိတ္တမထေရ်ထံသို့ သွားပြီးလျှင် အကျိုးအကြောင်း လျှောက်ထား ပြောကြားလေ၏။ မထေရ်သည် “ဆေးမြစ်စသည်တို့ကို ဆောင်ယူ၍ ဆေးချက်ရန် နည်းလမ်းကို ငါမသိပေ၊ သို့သော် သင့်အား ဆေးတမျိုးကို ငါပြောကြားလိုက်မည်။ ငါသည် ရဟန်းဖြစ်သည့် အချိန်မှစ၍ ယနေ့အထိ တပ်မက်သော လောဘစိတ်ဖြင့် ဣန္ဒြေကိုဖျက်ကာ ဇာတ်သဘာဝမတူသော မိန်းမအာရုံကို တကြိမ်မျှ မကြည့်စဘူး၊ ဤသစ္စာစကားကြောင့် ငါ့မိခင်၏ ချမ်းသာခြင်းသည် ဖြစ်ပါစေသတည်း၊ သင်ပြန်သွားပြီးလျှင် ယခု ငါဆိုသော သစ္စာစကားကို မိခင်ထံရောက်လျှင် ရွတ်ဆို၍ မိခင်၏ကိုယ်ကို သုံးသပ်ပါလော့”ဟူ၍ မှာထားတော်မူလိုက်၏။

ထိုနှမဖြစ်သော ဘိက္ခုနီမသည် မိခင်ထံသွားရောက်၍ မောင်တော် မဟာမိတ္တမထေရ် မှာလိုက်သမျှ အကြောင်းများကို ပြောကြားပြီးလျှင် မှာလိုက်သည့်အတိုင်း သစ္စာစကား ပြောကြားရွတ်ဆိုကာ မိခင်၏ကိုယ်ကို သုံးသပ်လေ၏။ ထိုခဏမှာပင် မိခင်ကြီး၏ အဆိပ်အိုင်းအနာသည် ရေမြှုပ်စိုင်ပမာ ကြေမွကွယ်ပျောက်၍ သွားလေ၏။ မိခင်သည် နေရာမှ ထပြီးလျှင် “မြတ်စွာဘုရားသာ အကယ်၍ ထင်ရှားရှိပါမူ ငါ့သားကဲ့သို့သော ရဟန်း၏ ဦးခေါင်းကို ရွှေဇာကွန်ရွက် ဖွဲ့ယှက်အပ်သော ရွှေလက်တော်ဖြင့် အဘယ့်ကြောင့် မသုံးသပ်ပဲ နေလိမ့်မည်နည်း”ဟူ၍ ဝမ်းမြောက်စကား ပြောကြားလေသည်။
## မဟာမိတ္တမထေရ် နှင့် စိတ္တဂုတ္တမထေရ်ကွာခြားပုံ
ဤမဟာမိတ္တမထေရ်၏ ဣန္ဒြေကို စောင့်ရှောက်ပုံမှာ ရှေး စိတ္တဂုတ္တမထေရ်ကြီး၏ စောင့်ရှောက်ပုံနှင့် အနည်းငယ် ကွဲပြားခြားနားလေသည်။ စိတ္တဂုတ္တမထေရ်ကြီး၏ စောင့်ရှောက်ပုံမှာ တွေ့တွေ့သမျှ အာရုံကို မမြင်မိ မကြည့်မိအောင် မျက်လွှာချ၍ ထားတော်မူသည်။ မဟာမိတ္တမထေရ်မူကား ဤသို့ မျက်လွှာကို ချထားသည်မဟုတ်၊ အဆင်သင့်ရာ ကြည့်ကား ကြည့်၏၊ ကြည့်သောအခါ ဇာတ်သဘာဝမတူသော မိန်းမအာရုံကိုပင် မြင်စေကာမူ တပ်နှစ်သက်ခြင်း လောဘစိတ် မဝင်လာရအောင် (မဖြစ်ပေါ်အောင်) တားဆီးသောအားဖြင့် စောင့်ရှောက်တော်မူသည်။

ပမာဆိုသော် စိတ္တဂုတ္တမထေရ်၏ စက္ခုန္ဒြေကို စောင့်ရှောက်ပုံမှာ လူဆိုးသူဆိုးများ မဝင်လာရအောင် အိမ်တံခါးပေါက်ကို တခါတည်း ပိတ်ထားသည်နှင့် တူ၏၊ မဟာမိတ္တမထေရ်၏ စက္ခုန္ဒြေကို စောင့်ရှောက်ပုံမှာ တံခါးပေါက်ကိုကား ပိတ်၍မထား၊ သို့သော် လူဆိုးသူဆိုးများ တရံတခါမျှ မဝင်ရအောင် အနိုင်တားဆီးထားသည်နှင့် တူ၏။ ထိုမထေရ် နှစ်ပါးတို့၏ ဣန္ဒြေကို စောင့်ရှောက်ကြပုံမှာ အံ့ဩဖွယ်ရာချည်းဖြစ်၍ အတုယူဖွယ် ကောင်းလှပါပေ၏။
### ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ပစ္စဝေက္ခဏာဆင်ခြင်ခြင်း

ရဟန်း သာမဏေတို့သည် ပစ္စယသန္နိဿိတသီလကို ပြည့်စုံစေရန် ပညာဖြင့် ဆင်ခြင်၍ သုံးဆောင် စားသောက်သောအားဖြင့် ပြည့်စုံစေအပ်၏
### ဆင်ခြင်ခြင်းဟူ၍ နှစ်မျိုး
ထိုပစ္စည်းလေးပါးတို့၌ ဆင်ခြင်ခြင်းသည် 
*(၁) ရရှိသောအခါ၌ ဆင်ခြင်ခြင်း၊ 
*(၂) သုံးဆောင်သောအခါ၌ ဆင်ခြင်ခြင်းဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိ၏။ 
### ရရှိသောအခါ၌ ဆင်ခြင်ခြင်း
ချဲ့ဦးအံ့.. ပစ္စည်းလေးပါးတို့ကို သုံးဆောင်သည့်အခါမှသာ မဟုတ်၊ ရရှိသောအခါ၌လည်း 
*(က) **ဓာတုပစ္စဝေက္ခဏာ**= ဓာတ်အနေဖြင့် ဆင်ခြင်ခြင်းဖြင့်ဖြစ်စေ 
*(ခ) **ပဋိကူလပစ္စဝေက္ခဏာ**= စက်ဆုပ်ဖွယ်အနေ ဆင်ခြင်ခြင်းဖြင့်ဖြစ်စေ ဆင်ခြင်ပြီးလျှင် သိမ်းထားရ၏။
### အမွေခံသည်နှင့်တူသော သုံးဆောင်ခြင်း
(ဂ) သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်ခုနှစ်ယောက် (အောက်အရိယာ ခုနစ်ပါး)တို့၏ ပစ္စည်းလေးပါးကို သုံးဆောင်ခြင်းသည် အမွေခံသည်နှင့်တူသော သုံးဆောင်ခြင်း= ဒါယဇ္ဇပရိဘောဂ မည်၏။ သေက္ခပုဂ္ဂိုလ် ခုနစ်ယောက်တို့သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သားတော်တို့ ဖြစ်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ဖခင်၏အမွေကို သားခံယူသကဲ့သို့ မြတ်စွာဘုရား ခွင့်ပြုတော်မူအပ်သော ပစ္စည်းလေးပါးတို့ကို အမွေခံဖြစ်၍ သုံးဆောင်ကြရကုန်၏။ ။(ပစ္စည်းလေးပါးတို့ကို ဒါယကာတို့က လှူအပ်သည် မှန်သော်လည်း မြတ်စွာဘုရား ခွင့်ပြုတော်မူအပ်သောကြောင့် မြတ်စွာဘုရား၏ဥစ္စာ ဖြစ်ကုန်၏။)
### အစိုးတရ သုံးဆောင်ခြင်း
(ဃ) ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ သုံးဆောင်ခြင်းသည် အစိုးတရ သုံးဆောင်ခြင်း= သာမိပရိဘောဂ မည်၏။ ပုထုဇန်နှင့် သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့မှာ တဏှာမကင်းကြသေးသဖြင့် ထိုတဏှာ၏အလိုသို့ လိုက်ပါကြရသောကြောင့် ပစ္စည်းတို့ကို သုံးဆောင်ရာ၌ အစိုးတရ မရှိကြချေ။ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်မှာကား တဏှာ၏ ကျွန်အဖြစ်မှ စင်စစ် လွတ်မြောက်တော်မူကြသောကြောင့် ပစ္စည်းတို့ကို သုံးဆောင်ရာ၌ အစိုးတရ ရှိကြသည်။ ထို့ကြောင့်ပင် ထိုရဟန္တာအရှင်မြတ်တို့သည် စက်ဆုပ်ဖွယ်သော ပစ္စည်းကိုလည်း စက်ဆုပ်ဖွယ်မဟုတ်သော အခြင်းအရာဖြင့် သုံးဆောင်နိုင်ကုန်၏၊ စက်ဆုပ်ဖွယ် မဟုတ်သည်ကိုလည်း စက်ဆုပ်ဖွယ် အခြင်းအရာဖြင့် သုံးဆောင်နိုင်ကုန်၏၊ ထိုနှစ်ပါးသော အခြင်းအရာကိုလွှတ်၍ အလယ်အလတ် အခြင်းအရာဖြင့်လည်း သုံးဆောင်တော်မူနိုင်ကုန်၏။

ဤသုံးဆောင်ခြင်း လေးမျိုးတို့တွင် အစိုးတရသုံးဆောင်ခြင်း= သာမိပရိဘောဂနှင့် အမွေခံသည်နှင့်တူသော သုံးဆောင်ခြင်း= ဒါယဇ္ဇပရိဘောဂ ဤနှစ်ပါးတို့သည် အလုံးစုံသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား အပ်၏။ ဤအရာ၌ ပြဆိုခဲ့ပြီးသောအတိုင်း သာမိပရိဘောဂသည် ရဟန္တာအရှင်များနှင့်သာ သက်ဆိုင်သော်လည်း သေက္ခပုဂ္ဂိုလ် ပုထုဇန်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ အရသာကိုမမက်မောပဲ အာဟာရေပဋိကူလသညာဖြင့် ရသတဏှာကိုပယ်၍ သုံးဆောင်လျှင် တဏှာ၏ကျွန်အဖြစ်မှ လွတ်မြောက်သည်နှင့် အလားတူ၍ သာမိပရိဘောဂ ရသင့်သည်ဟု ဆိုနိုင်ခွင့်ရှိပေ၏။ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်နှင့် ပုထုဇန်ပုဂ္ဂိုလ်တို့လည်း မြတ်စွာဘုရား၏ အမွေခံသားတော်များ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုနိုင်ခွင့်ရှိပေ၏။

ကြွေးယူသည်နှင့်တူသော ဣဏပရိဘောဂသည်ကား မအပ်။ ခိုးသည်နှင့်တူသော သုံးဆောင်ခြင်း= ထေယျပရိဘောဂ၌ကား ဆိုဖွယ်ပင်မရှိ၊ ဧကန် မအပ်သည်သာ။ အထူးအားဖြင့် သီလရှိသောပုဂ္ဂိုလ်၏ ပစ္စဝေက္ခဏာတင်၍ သုံးဆောင်ခြင်းသည် ဣဏပရိဘောဂ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သောကြောင့် ကြွေးမတင်သော သုံးဆောင်ခြင်း= အာဏဏျပရိဘောဂမည်၏။ တနည်းအားဖြင့် သီလရှိသော ပုထုဇန်ပုဂ္ဂိုလ်ကို ဤပစ္စဝေက္ခဏာတင် ဆင်ခြင်၍ သုံးဆောင်ခြင်းတည်းဟူသော သီလသိက္ခာနှင့် ပြည့်စုံသောကြောင့် သေက္ခအရိယာပုဂ္ဂိုလ်၌ ထည့်သွင်းရေတွက်နိုင်သောကြောင့် ထိုသီလရှိသော ပုထုဇန်ပုဂ္ဂိုလ်၏ ပစ္စဝေက္ခဏာတင် ဆင်ခြင်၍ သုံးဆောင်ခြင်းသည် အမွေခံသည်နှင့်တူသော ဒါယဇ္ဇပရိဘောဂပင် မည်ပေ၏။

ဤသုံးဆောင်ခြင်း လေးပါးတို့တွင် သာမိပရိဘောဂသည် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သောကြောင့် ထိုသာမိပရိဘောဂကို တောင့်တလင့်ဆို အလိုရှိသော ရဟန်းသည် ဆိုအပ်ပြီးသည့် နည်းအတိုင်း ပစ္စည်းလေးပါးတို့ကို ပစ္စဝေက္ခဏာတင် ဆင်ခြင် သုံးဆောင်သဖြင့် ပစ္စယသန္နိဿိတသီလကို ပြည့်စုံစေရာ၏။
#### ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကာယဂတာသတိ

(၁) ကိုယ်၌ဖြစ်သော သတိ၊ ဆံ အစရှိသော ရူပကာယကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်သော သတိ။ 

(၂) ထွက်သက်ဝင်သက်အပေါင်းကို သိမ်း ဆည်းသောသတိ၊ ထွက်သက်ဝင်သက်ကို အာရုံပြုသောသတိ။ 
### မစင်မကြယ် ရွံရှာစက်ဆုပ်ဖွယ်
ဤကာယဂတာသတိကမ္မဋ္ဌာန်းကို သုံးဆဲ့နှစ်စု, သုံးဆဲ့နှစ်ဖို့ရှိသောကြောင့် ဒွတ္တိံသာကာရကမ္မဋ္ဌာန်းဟုလည်းကောင်း, ကောဋ္ဌာသကမ္မဋ္ဌာန်းဟု၎င်း ခေါ်ကြသေး၏။ တလံမျှ သာရှိသော ဤခန္ဓာကိုယ်၌ သေချာစွာ ရှာ ဖွေစိစစ်ကြည့်လျှင် အဖိုးတန်ရတနာများနှင့် အနံ့ကောင်း အကျော်ကရမက် စသည်ကို တွေ့ရလိမ့်မည်မဟုတ်၊ မပြုမပြင် ပင်ကို ပကတိအတိုင်း စင်ကြယ်နေသော အရပ်ဆို၍လည်း အဏုမြူမှုန်မျှလောက်ပင် ရှာဖွေတွေ့ ရလိမ့်မည်မဟုတ်။ စင်စစ်တမူကား အလွန်အနံ့ဆိုး၍ စက်ဆုပ်ဖွယ်ကောင်းသော အသရေကင်းမဲ့သော မစင်ကြယ်သော ဆံပင်, အမွှေး စသည်တို့ကိုသာ တွေ့ရပေမည်။ ထိုကြောင့် ဘုရားသခင်က “အတ္ထိ ဣမသ္မိံ ကာယေ ကေသာ လောမာ” စသည်ဖြင့် ဟောတော်မူသည်  ။ ။ ။ ။  ။ ။  
#### ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
မနသိကာရကောသလ္လ

ကောဋ္ဌာသကမ္မဋ္ဌာန်းကို စီးဖြန်းလိုသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် 

နိမိတ်ယူရာ၌ လိမ္မာကြောင်း အစီအရင် **(ဥဂ္ဂဟကောသလ္လ) ၇- ပါး**နှင့် 

နှလုံးသွင်းခြင်း၌ လိမ္မာကြောင်း အစီအရင်**(မနသိကာရကောသလ္လ) ၁၀-ပါး**ကို ဆရာသမားထံမှသင်ယူအပ်၏။ 

ထိုနှစ်ပါးတို့တွင် နိမိတ်ယူရာ၌ လိမ္မာကြောင်းအစီအရင် (ဥဂ္ဂဟကောသလ္လ) ၇-ပါးကို ဤအဘိဓာန် ကာယဂတာသတိပုဒ်၌ ပြဆိုပြီးဖြစ်၍ နှလုံးသွင်းခြင်း၌ လိမ္မာကြောင်းအစီအရင် (မနသိကာရကောသလ္လ) ၁၀-ပါးကိုသာ ပြဆိုပါအံ့။

## အစဉ်အတိုင်း ရှုပါ
(၁) **အနုပုဗ္ဗနည်း**။ ဆံပင်, အမွှေး, ခြေသည်း လက်သည်း, သွား, အရေစသည်ဖြင့် အနုလုံအားဖြင့်၎င်း၊ ကျင်ငယ်, အစေး, နှပ်, တံထွေးစသည်ဖြင့် ပဋိလုံအားဖြင့်၎င်း အစဉ်အတိုင်း အပြန်ပြန်အလှန်လှန် ပွါးများရာ၏။ ဆံပင်, ခြေသည်းလက်သည်းဟူ၍၎င်း၊ ဆံပင်, သွားဟူ၍၎င်း တစ်ခုကျော် နှစ်ခုကျော် ခုန်ကျော်မှုမပြုပဲ အစဉ်အတိုင်းသာလျှင် အနုလုံ ပဋိလုံပွါးများခြင်းသည် အနုပုဗ္ဗနည်း မည်၏။ ဥပမာ ၃၂-ထစ်ရှိသော လှေကားကို မကျွမ်းကျင်မီ တထစ်ကျော်တက်လျှင် မောပန်းကာလန်ကျသကဲ့သို့ ဘာဝနာမှု၌ မကျွမ်းကျင်မီ တစ်ခုကျော်နှစ်ခုကျော် ပွါးသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်အား စိတ်ပင်ပန်းခြင်းဖြစ်၍ ဘာဝနာပွါးများမှုကို ပြီးဆုံးအောင် မစွမ်းနိုင်ချေ။ ။ 

ရှင်သီဝလိ, ရှင်နီတ (သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၇၃) ရှင်နိဂြောဓ (ဝိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၄) ရှင်သံဃရက္ခိတ (ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၄၉)တို့သည် ဒွတ္တိံသာကာရကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းကာ ရဟန္တာ ဖြစ်ကြသည်။ ငါးလခွဲခန့်ကြာ၍ လွန်စွာ နှုတ်တက်ရုံမျှမက စိတ်ပျံ့လွင့်ခြင်းလည်း ကင်းလတ်သော် စိတ်ဖြင့်သာလျှင် အစမှအဆုံး အဆုံးမှအစ အပြန်ပြန် အလှန်လှန် ဆင်ခြင်အောက်မေ့အပ်၏။ အဆင်း, သဏ္ဌာန်, အနံ့, ဖြစ်ကြောင်း, တည်ရာဟူသော အခြင်းအရာ ငါးပါးတို့ဖြင့် စက်ဆုပ် ရွံရှာဖွယ်ကို ဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်ပွါးများရာ၏။ 

ဤသို့ ဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်ပွါးများဖန်များသော ယောဂီသည် ဆံပင်စသော အမည်နာမ ပညတ်ကို စွန့်လွှတ်၍ စက်ဆုပ်ဖွယ်အခြင်းအရာမျှကိုသာ ရှုဆင်ခြင် လေတော့သည်။ 

ဥပမာကား-ရေရှားသောအခါ တောအုပ်တစ်ခု အတွင်းရှိ ရေတွင်းကို ထန်းရွက်စသည်ဖြင့် ပန်းတုံးတိုင် ထူ၍ အမှတ်အသားပြထား၏။ ထိုအမှတ် အသားဖြင့် ထိုရေတွင်းသို့သွား၍ သောက် သုံးချိုးကြရကုန်၏။ သွားဖန်များ၍ လူလမ်း လှည်းလမ်းဖုံလာသောအခါ ပန်းတုံးတိုင် သုံးမကျတော့ပြီ။ သွားနေကျလမ်းကြောင်း အတိုင်း ဝင်ထွက်သွားလာ ခပ်ယူသုံးစွဲလေ တော့သည်။ ထိုနည်းအတူ ဘာဝနာရင့်သန် လာသောအခါ ဆံပင် အမွေး စသော နာမ ပညတ်ကိုစွန့်လွှတ်၍ ကျော်လွန်၍ စက်ဆုပ် ဖွယ်အခြင်းအရာမျှကိုသာ ရှုဆင်ခြင်တော့၏။ ထိုအခါ ပုဂ္ဂိုလ် သတ္တဝါဟူသော အမှတ် သညာ ကင်းစင်သဖြင့် မြင်မြင်သမျှကို ကောဋ္ဌာသအစုသာ မြင်နေရ၏။ သတ္တဝါတို့ အစာ အာဟာရ စားသောက်မှုကို သစ်ခေါင်း ဝါး လုံးခေါင်းထဲသို့ အမှိုက်သလဲများ ထည့်သွင်း နေသကဲ့သို့ ထင်မြင်၏။  
### ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကောဋ္ဌာသ

အဖို့၊ အစု၊ အစိတ်၊ အပိုင်း၊ အင်္ဂါ။ (ဆံစသော ကောဋ္ဌာသ။) (ကောဋ္ဌာသ၏ အနက်အဓိပ္ပါယ်မှာ “အဖို့ အစု” သာမန်သာ ဖြစ်သော်လည်း ကောဋ္ဌာသ ဟူသော စကားသည် မြန်မာစကား အဖြစ် တွင်နေပေပြီ။ ထို့ကြောင့် ကောဋ္ဌာသ-ဟူသော စကားသံကို ကြားရလျှင် ဆံစသော ၃၂-ကောဋ္ဌာသဟု လူတိုင်းလိုလိုပင် နားလည် ကြသည်၊ ငယ်စဉ်ကပင် ကေသာ, လောမာ စသော ၃၂-ကောဋ္ဌာသကို အာဂုမ်ရသူများ၍ ရှင်ပြု ခေါင်းရိတ်သောအခါ၌လည်း တစပဉ္စက ကမ္မဋ္ဌာန်းခေါ် “ကေသာ, လောမာ, နခါ, ဒန္တာ, တစော” ၅-မျိုးတို့ကိုပါ သင်ကြား ရွတ်ဆိုရပြန်ရာ ဆံစသော ကောဋ္ဌာသသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တိုင်းအဖို့ ရင်းနှီးသော စကားလုံးပင် ဖြစ်သည် ။ 
## ၃၂ လုံးပါသော စိပ်ပုတီး
၃၂ လုံးပါသော “စိပ်ပုတီးသည်လည်း ကောဋ္ဌာသအတွက် ရည်ရွယ်ခြင်းဖြစ်ရာ ထိုပုတီးကိုင်တိုင်း ကေသာ, လောမာစသည်ကို စီးဖြန်းပွါးများ ကြရသည်။ ထို ၃၂-ကောဋ္ဌာသကို အဆင်း, သဏ္ဌာန်, အနံ့, ဖြစ်ရာအရပ်တည်ရာအရပ်တို့ဖြင့် ဝေဖန်၍ ကာယဂတာသတိအရာ၌ “ကောဋ္ဌာသဝဝတ္ထာပနကထာ” ဟူ၍ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်၌ အခန်းကဏ္ဍ သီးခြားရေးသားပြီး အကျယ်ပြဆိုထားသည် ။ ။ ။ 

(ကောဋ္ဌာသ ၄၂-ပါးတို့၌ ဓာတ် ၄-ပါးဝေဖန်၍ ကမ္မဋ္ဌာန်း ရှုခြင်းသည် ဉာဏ်မထက်မြက်သော သူတို့အဖို့ သာဖြစ်သည်။ ဉာဏ်ထက်မြက်သူအဖို့ ခန္ဓာ ကိုယ်တစ်ခုလုံး၌ ပထဝီ အာပေါ တေဇော ဝါယော ဟူသော ဓာတ်ကြီးလေးပါး ရှိ၏ဟု အကျဉ်းအားဖြင့် ရှုလျှင်ပင် ကိစ္စပြီးသည်၊  
## စက်ဆုပ်ဖွယ် ပွားများနည်း
ဆံအစ ကျင်ငယ် အဆုံးရှိသော ၃၂-ကောဋ္ဌာသတို့၌ စက်ဆုပ်ဖွယ်ထင်မြင်အောင် အဆင်း, သဏ္ဌာန်စသော ၅-မျိုးတို့ဖြင့် ပွါးများနည်းကို ကာယဂတာသတိ၌ ကြည့်။။ ။ 

ခုနစ်နှစ်အရွယ် သီဝလိ သတို့သားကို ရှင်ပြုသောအခါ ကေသာ, လောမာ အစရှိသော တစပဉ္စကကမ္မဋ္ဌာန်းကို သင်ပေး၍ ဆံချပေးရာ ဆံပင်အားလုံး ရိတ်ပြီးသည်နှင့် တပြိုင်နက် ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်၏ ။ 

ဤကောဋ္ဌာသ ကမ္မဋ္ဌာန်းကို စီးဖြန်းလိုသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်သည် နိမိတ်ယူရာ၌ လိမ္မာကြောင်း အစီအရင် (ဥဂ္ဂဟကောသလ္လ) ၇- ပါးနှင့် နှလုံးသွင်းခြင်း၌ လိမ္မာကြောင်း အစီအရင်(မနသိကာရကောသလ္လ) ၁၀-ပါးကို ဆရာသမားထံမှသင်ယူအပ်၏။ ထိုနှစ်ပါးတို့တွင် နိမိတ်ယူရာ၌ လိမ္မာကြောင်းအစီအရင် (ဥဂ္ဂဟကောသလ္လ) ၇-ပါးကို ဤအဘိဓာန် ကာယဂတာသတိပုဒ်၌ ပြဆိုပြီးဖြစ်၍ နှလုံးသွင်းခြင်း၌ လိမ္မာကြောင်းအစီအရင် (မနသိကာရကောသလ္လ) ၁၀-ပါးကိုသာ ပြဆိုပါအံ့။ 

## ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
*ကာယဂတာသတိ
* ၃၂ ကောဋ္ဌာသ
### ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်

အဖန်ဖန် သက်ဝင်၍ ဆင်ခြင်-တတ်သော ဉာဏ်၊ ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်။ (မဂ်ဖိုလ် စသည်ကို ပြန်လည်ဆင်ခြင်သော စိတ်အစဉ် ပစ္စဝေက္ခဏာဝီထိတွင် ပါဝင်သည့် မဟာကုသိုလ်, မဟာကြိယာ ဉာဏသမ္ပယုတ် ဇောစိတ်တို့၌ ယှဉ်သောဉာဏ်ကို “ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်” ဟု ခေါ်သည်၊ 
## ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ် ၁၉-မျိုး
ယင်းသည် ၁၉-မျိုးရှိသည်၊ သောတာပတ္တိမဂ်ဖိုလ်ကို ရပြီးသော သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်သည် 

“ငါသည် ဤမဂ်ဖြင့် လာခဲ့၏၊ ဤမဂ်ကို ရပြီး၏”ဟု **မိမိရပြီးသောမဂ်ကို** ပြန်လည်ဆင်ခြင်၏၊

ဤအကျိုး **ဤဖိုလ်ကို ရပြီး**၏ဟု ဖိုလ်ကိုလည်းဆင်ခြင်၏။ 

“ဤ ကိလေသာတို့ကို ပယ်ပြီး၏” ဟု **ပယ်ပြီး ကိလေသာ**တို့ကိုလည်း ဆင်ခြင်၏၊ 

“ဤကိလေသာတို့ကား ကြွင်းကျန်သေး၏” ဟု **မပယ်ရသေးသော ကိလေသာ**တို့ကိုလည်း ဆင်ခြင်၏၊

ဤနိဗ္ဗာန်တရားကို အာရုံပြုသောအားဖြင့် သိအပ်, ရအပ်ပြီ” ဟု **နိဗ္ဗာန်**ကိုလည်း ဆင်ခြင်၏၊

ဤသို့အားဖြင့် သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်၏ မဂ်ကိုဆင်ခြင်သော ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်, ဖိုလ်ကိုဆင်ခြင်သော ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်, ပယ်ပြီး ကိလေသာတို့ကို ဆင်ခြင်သော ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်, မပယ်ရသေးသော ကိလေသာတို့ကို ဆင်ခြင်သော ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ် နိဗ္ဗာန်ကိုဆင်ခြင်သော ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ် ဟူ၍ ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ် ၅-မျိုးရှိသည်၊

ထို့အတူ သကဒါဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်၏ ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ် ၅-မျိုး, 

အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်၏ ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ် ၅-မျိုး, 

ကိလေသာ အကြွင်းအကျန် မရှိသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်၏ “မပယ်ရသေးသော ကိလေသာတို့ကို ဆင်ခြင်သော ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်မှ တစ်ပါး ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ် ၄-မျိုးအားဖြင့် ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ် ၁၉-မျိုး ရှိသည်။) 
### ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
နွယ်တမယ်တံတား

**နွယ်တမယ်တံတား **သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့ ရှိ မင်းဘူး ဆင်ဖြူကျွန်း ဆိပ်ဖြူ ကားလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသော စလင်းချောင်းခေါ် ဆင်ဖြူကျွန်းချောင်း ကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသောတံတားတစ်စင်းဖြစ်သည်။ ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့ပေါ်နှင့် နွယ်တမယ်ရွာကို ဆက်သွယ်ပေးပြီး ဒေသတွင်း သွားလာရေးသာမက ပြည်ထောင်စုလမ်းမပေါ်တွင် တည်ရှိသောကြောင့် သွားရေးလာရေးအတွက် အရေးပါသောတံတားဖြစ်သည်။

ယခင်အသုံးပြုခဲ့သော တံတားဟောင်းမှာ ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သော တံတားဖြစ်ပြီး အရှည်ပေ ၁၀ဝ၀၊ ယာဉ်သွားလမ်းအကျယ် ၁၂ ပေခွဲ တစ်လမ်းသွား သံဘောင်သုံးခုပါ ဘေလီတံတားအမျိုးအစားဖြစ်၍ ယာဉ်သွားလမ်းကျဉ်းမြောင်းပြီး အချက်ပြမီးစနစ်ဖြင့် တစ်စီးပြီးမှ တစ်စီး သွားလာနေသဖြင့် တံတားသစ်ကို တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

တံတားကို အရှည် ၁၄၂၀ ပေ၊ အကျယ် ၃၀ ပေ၊ ယာဉ်သွားလမ်းအကျယ် ၂၄ ပေ၊ လူသွားလမ်း အကျယ် ၃ ပေနှစ်ဖက်ပါ၊ အောက်ခံအုတ်မြစ် 1.5m Bored Pile တံတားကိုယ်ထည် သံကူကွန်ကရစ် ကမ်းကပ်ခုံနှင့်ရေလည်တိုင်၊ တံတားအပေါ်ထည် 100’ PC Girder သံကူကွန်ကရစ် ကြမ်းခင်းနှင့် လက်ရန်းတို့ပါဝင်ကာ ခွင့်ပြုယာဉ်အလေးချိန် ခံနိုင်ဝန်အားတန်ချိန် ၆၀ ၊ တံတားခန်းဖွင့် ၁၀ဝ ပေ (၁၀) ခန်း၊ ၆၀ ပေ (၇) ခန်းဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တံတားများ
ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ တံတားများ
ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ စာရင်း

အောက်ပါတို့သည် ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်အတွင်းရှိ ကျေးရွာများ စာရင်းဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
နိဗ္ဗာန်ဈေးပွဲတော်

**နိဗ္ဗာန်ဈေးပွဲတော်**သည် ပါဠိဘာသာ နိဝါန မှ နိဗ္ဗာန် ဆင်းသက်လာ‌သည်။ နိဗ္ဗာန် ဈေးပွဲတော်သည် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု ဓလေ့ထုံးတမ်းအစဉ်အလာတစ်ခုဖြစ်ပြီး မြန်မာပြည်နေရာအနှံ့အပြားတွင် ပြုလုပ်သော ထင်ရှားသည့် ပွဲတော်တစ်ခုဖြစ်သည်။ နိဗ္ဗာန်ဈေးပွဲတော်သည် ဘုရားပွဲများ ၊ ဘုန်းကြီးကျောင်းများတွင်း စတုဒိသာမုန့်များ ကုသိုလ်ဖြစ်ကျွေးမွေးခြင်း၊ လျှပ်စစ် ပစ္စည်းများ၊ စက်ပစ္စည်းများ၊ စက်ဘီးများ၊ စားသောက်ဖွယ်ရာများ၊ လူအသုံးအဆောင် ပစ္စည်းများ၊ အိမ်သုံးပစ္စည်းများနှင့် အခြားအသုံးအဆောင် ပစ္စည်းများကို မဲနှိုက်၍ လှူဒါန်း ဒါနပြုကြရာ နိဗ္ဗာန် ဈေးပွဲတော်သို့ လာရောက် ကြသူများအား စေတနာအလှူရှင်များက စတုဒိသာမုန့်များဖြင့် လှူဒါန်းဒါနပြုလုပ်ကြသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပွဲတော်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှု
ဟိမဝန္တာလင်းတ

ဟိမဝန္တာလင်းတ (Gyps himalayensis) သို့မဟုတ် ဟိမဝန္တာ ဂရစ်ဖွန်လင်းတ သည် ဟိမဝန္တာတောင်တန်းများနှင့် အိန္ဒိယအရှေ့မြောက်ပိုင်းရှိ မြောက်ပိုင်းနှင့် ကပ်လျက် တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့်ရှိ ကမ္ဘာ့ရှေးဟောင်း လင်းတဖြစ်သည်။  ရိုင်းစိုင်းသော လင်းတများ (Aegypius monachus) ပြီးနောက် ၎င်းသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဒုတိယအကြီးဆုံး လင်းတမျိုးစိတ်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး အကောင်ပေါက်များထဲမှ ဖြစ်သည်။  ၎င်းကို IUCN Red List တွင် ခြိမ်းချောက်လုနီးပါးအဖြစ် စာရင်းသွင်းထားသည်။  အမြင်ဆင်တူပြီး စာနာစိတ်ရှိသော မျိုးစိတ်ဖြစ်သည့် Eurasian griffon လင်းတ (Gyps fulvus) နှင့် မရောထွေးသင့်ပါ။

## ကိုးကား
အာဟာရ (ဗုဒ္ဓဘာသာ)

(၁) ခံတွင်းသို့ ဆောင်အပ်-စားမျိုအပ်-သော အရာ ဝတ္ထု၊ စားသောက်ဖွယ်၊ အစာ၊ (၎င်းကိုပင် ကဗဠီကာရာဟာရ-ဟု ဆိုနိုင်၏။ ကဗဠီကာရာဟာရ-ကြည့်)။ 

* (၂) (က) အကြောင်း၊ သာမညအကြောင်း။  
* (ခ) မိမိဆိုင်ရာအကျိုး ကို–လွန်စွာ ဆောင်တတ်-ဖြစ်စေတတ်သော အကြောင်း၊ ထူးသော အကြောင်း၊ အာဟာရတရား။ 
### အာဟာရ လေးမျိုး
(၎င်းတို့ကား ကဗဠီကာရာဟာရ, ဖဿာဟာရ, မနောသဉ္စေတနာဟာရ, ဝိညာဏာဟာရ-ဟူ၍ လေးမျိုးရှိ၏။  

* ထိုလေးမျိုးတို့တွင် ထမင်းခွံ့-စသည်တို့၌ တည်သော ဩဇာသည် **ကဗဠီကာရာဟာရ** မည်၏၊  
* စက္ခု သမ္ဖဿ စသော ဖသာ ခြောက်ပါးသည် **ဖဿာဟာရ**မည်၏၊  
* စေတနာ စေတသိက်သည် **မနောသဉ္စေတနာဟာရ**မည်၏၊  
* စိတ်သည် **ဝိညာဏာဟာရ**မည်၏၊ 

### အာဟာရ လေးပါး ဖြစ်စေသော တရားများ
ကဗဠီကာရာဟာရသည် ဩဇာလျှင် ရှစ်ခုမြောက်ရှိသော ရုပ်။ (= ပထဝီ, အာပေါ, တေဇော, ဝါယော, ဝဏ္ဏ ဂန္ဓ ရသ ဩဇာ-ဟူသောရုပ်) ရှစ်ပါးကို ဆောင်(ဖြစ်စေတတ်)၏၊ 

ဖဿာဟာရသည် ဝေဒနာသုံးပါးကို ဖြစ်စေ၏၊ 

မနောသဉ္စေတနာဟာရသည် ဘဝသုံးပါးကို (ဘဝသုံးပါးတို့၌ ပဋိသန္ဓေကို) ဖြစ်စေ၏၊ 

ဝိညာဏာဟာရသည် ပဋိသန္ဓေ နာမ်ရုပ်ကို (ပဋိသန္ဓေ ခဏ၌ နာမ်ရုပ်ကို) ဖြစ်စေ၏။ 
၎င်း ကဗဠီကာရာဟာရ စသော ၄-မျိုးသည် နိပ္ပရိယာယ အာဟာရ, မုချ အာဟာရမည်၏၊ အကြောင်းသာမညသည် ပရိယာယ အာဟာရ, ဥပစာ အာဟာရမည်၏။ 
### ဘုံ၌ ရနိုင်သော အာဟာရများ
ကာမဘုံ၌ မုချအားဖြင့် အာဟာရ လေးပါးလုံး ရ၏၊ အသညသတ်ကြဉ်သော ရူပ, အရူပ ဘုံတို့၌ (ကဗဠီကာရာဟာရမှ တစ်ပါး) အာဟာရ သုံးပါးရ၏၊ အသညသတ်နှင့်၎င်းမှ ကျန်သော သတ္တဝါတို့၌ (သတ္တဝါအားလုံးတို့၌) အကြောင်း သာမညဟူသော ပစ္စယာဟာရရ၏။ 
### သတ္တဝါ အားလုံး အာဟာရကြောင့် တည်တံ့
ထို့ကြောင့် “သဗ္ဗေ သတ္တာ အာဟာရဋ္ဌိတိကာ”ဟု သတ္တဝါအားလုံး အာဟာရကြောင့် တည်တံ့ရကြောင်း ဟောကြားတော်မူသည်။ အာဟာရဋ္ဌိတိက-လည်းကြည့်။

* ကာမသတ္တဝါတို့သည် ကဗဠီကာရာဟာရကို မှီဝဲ၏။  
* အသညသတ်မှ တစ်ပါးသော ရူပသတ္တဝါတို့သည် ဖဿာဟာရကို မှီဝဲ၏၊ 
* အောက် အရူပ သုံးဘုံရှိ သတ္တဝါတို့သည် မနောသဉ္စေတနာဟာရကို မှီဝဲ၏၊  
* ဘဝင်္ဂ (နေဝသညာနာသညာယတန)၌ ရှိသော သတ္တဝါတို့သည် ဝိညာဏာဟာရကိုမှီဝဲ၏။  

ကဗဠီကာရာဟာရသည် **ရုပ်အာဟာရ**မည်၏၊ ကျန်အာဟာရ သုံးပါးတို့သည် **နာမ် အာဟာရ**မည်၏။ အာဟာရ ပစ္စယ-ကြည့်။) 

(၃) ဆောင်ယူခြင်း။ 

(၄) အခွန်အတုတ်ကို ဆောင်ရာဌာန၊ ဇနပုဒ်။ 

### ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* စေတနာ
* ကံ

#### ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကမ္မဘဝ

ဘဝဟူသောအကျိုး ဖြစ်ကြောင်းကံ၊ ဘဝသို့ရောက်စေတတ်သော ကံ။ (လောကီကုသိုလ် အကုသိုလ်စေတနာ, ယင်းနှင့်ယှဉ်သော အဘိဇ္ဈာစသောတရားများသည် ကမ္မဘဝ။ 
### စေတနာဆိုတာ ကမ္မဘဝ
ဝိပါက်နာမက္ခန္ဓာကဋတ္တာရုပ်ဟု ဆိုအပ်သော အကျိုးတရားကို ဖြစ်စေတတ်သောကြောင့် စေတနာကို “**ဘဝ = ကမ္မဘဝ**”ဟုလည်း ခေါ်ဆိုရသည်။ ယင်းဘဝ (ကမ္မဘဝ) အရ ပုညာဘိသင်္ခါရ-အစရှိသော လောကီ ကုသိုလ်, အကုသိုလ်စေတနာ ၂၉-ပါးကို ကောက်ယူရသည်။
### သင်္ခါရနှင့် ဘဝတို့၏ ထူးခြားကွဲပြားမှု
သင်္ခါရနှင့် ဘဝသည် စေတနာကိုပင် ကောက်ယူရသော်လည်း ထူးခြားကွဲပြားမှုရှိသည်၊ 

* မှန်၏-ပစ္စုပ္ပန်ပဋိသန္ဓေ၏အကြောင်း ဖြစ်သော အတိတ်စေတနာသည် “**သင်္ခါရ**” မည်၏။  
* အနာဂတ်ပဋိသန္ဓေ၏ အကြောင်း ဖြစ်သော ပစ္စုပ္ပန်စေတနာသည် “**ဘဝ**” မည်၏။ 

* တနည်းအားဖြင့် စေတနာသက်သက်သည် “**သင်္ခါရ**”မည်၏၊  
* စေတနာ, စေတနာနှင့် တကွဖြစ်သော စိတ်, စေတသိက်သည် **ဘဝ** မည်၏။ 

* တနည်းအားဖြင့် ဝိညာဉ်၏ ကြောင်းဖြစ်သော စေတနာသည် “**သင်္ခါရ**” မည်၏။  
* ဝိညာဉ်နှင့် အသညာဘဝ၏ကြောင်း ဖြစ်သော စေတနာသည် “**ဘဝ**” မည်၏။ 

* တနည်းအားဖြင့် ကုသိုလ်, အကုသိုလ် တရားသည် “**သင်္ခါရ**”မည်၏၊ 
* ကုသိုလ်, အကုသိုလ်၊ အဗျာကတတရားသည် “**ဘဝ**”မည်၏ ။ 

* တနည်းအားဖြင့် ထိုထိုကုသိုလ်, အကုသိုလ် ပြုလုပ်ရာ၌ အထမမြောက်မီ ရှေ့အဖို့၌ ဖြစ်သော ပုဗ္ဗစေတနာသည် “**သင်္ခါရ**”မည်၏၊ 
* အထမြောက်သော မုဉ္စစေတနာသည် “**ဘဝ**” မည်၏။

* တနည်းအားဖြင့် ဇော ၇-ကြိမ်တွင် ရှေ့ ဇော ၆-ကြိမ်နှင့်ယှဉ်သော စေတနာသည် “**သင်္ခါရ**”မည်၏၊  
* သတ္တမဇောနှင့် ယှဉ်သော စေတနာသည် “**ဘဝ**”မည်၏။ 

* တနည်းအားဖြင့် စေတနာနှင့် ယှဉ်သော စိတ်, စေတသိက်သည် “**သင်္ခါရ**” မည်၏။ 
* စေတနာသက်သက်သည် “**ဘဝ**”မည်၏။

### ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* စေတနာ
* သင်္ခါရ
* ကံ
* ဘဝ

#### ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
မနောသဉ္စေတနာဟာရ

စေတနာဟူသော အာဟာရကို မနောသဉ္စေတနာဟာရဟု ခေါ်သည်။ ဖားအောက်တောရဆရာတော်၏ မနောသေဉ္စတနာဟာရပိုင်းဖတ်ပါ

မိမိဆိုင်ရာ အကျိုးများကို အခြားသော အကြောင်းတရားတို့ထက် လွန်လွန်ကဲကဲ ဆောင်တတ် ဖြစ်စေတတ်သော အာဟာရ တရား ၄-ပါးတို့တွင် စေတနာသည် မနောသဉ္စေတနာဟာရဟူသော အမည်ဖြင့် ပါဝင်သည် ။ 
### စေတနာက ဘဝသုံးပါးကို ဖြစ်စေ
မနောသဉ္စေတနာဟာရခေါ် ယင်း စေတနာသည် ကာမပဋိသန္ဓေ ဝိညာဉ်ဟူသော ကာမဘဝ, ရူပပဋိသန္ဓေ ဝိညာဉ်ဟူသော ရူပဘဝ, အရူပပဋိသန္ဓေ ဝိညာဉ်ဟူသော အရူပဘဝအားဖြင့် ဘဝ ၃-ပါးတို့ကို ဖြစ်စေသည် ။ ။ ၊ ။ ။ 
### ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ဂဝံပျူမြို့ဟောင်း

**ဂဝံပျူမြို့ဟောင်း**သည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ အင်္ဂပူမြို့နယ်၊ ပုသိမ် - မုံရွာကားလမ်းအနောက်ဘက် (၂) မိုင်ခန့်အကွာ တောင်ဇင်းကျေးရွာတွင် တည်ရှိသည်။

ဂဝံပျူမြို့ဟောင်းကို ဘီစီ ၆ ရာစုမှ ဘီစီ ၃ ရာစုအတွင်းတွင် ဂဝံကျောက်များဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ဗုဒ္ဓခေတ်နှင့်အသောက ခေတ်တွင်သုံးစွဲခဲ့သော သရေခေတ္တရာရှိ ပျူအက္ခရာနှင့် ဗြဟ္မီအက္ခရာကို မြို့ရိုးပေါ်ရှိ အုတ်ချပ်များ‌ပေါ်တွင်တွေ့ရှိရသည်။ ဂဝံပျူမြို့ဟောင်းတွင် ပျူခေတ်က တည်ဆောက်ခဲ့သော ရေတွင်း၊ ရေကန်၊ မြို့တံတိုင်းများ၊ ပျူခေတ်လက်ရာ စေတီပုထိုးများနှင့် လိုဏ်ဂူများတွေ့ရှိခဲ့သည်။

၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် သမိုင်းသုတေသီ ဦးဘုန်းတင့်ကျော်နှင့် အဖွဲ့က မြို့ဟောင်း၌ တွေ့ရှိရသည့် အက္ခရာများ၊ အုတ်ချပ်၊ ရေတွင်း၊ အုတ်လှေကား၊ စေတီ၊ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်နှင့် နတ်ရုပ်များကို လေ့လာ မှတ်တမ်းတင်ပြီးနောက် လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ၂၃၀၀ ကျော်က ပျူလူမျိုးတို့ တည်ဆောက်ခဲ့သည့် မြို့ဟောင်းဖြစ်နိုင်ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။ နေပြည်တော်ရှိ ရှေးဟောင်းသုတေသနဌာန၏ အဆိုအရ မြေပေါ် အထောက်အထားများအရ ပျူမြို့ဖြစ်သည့် အထောက်အထား မတွေ့ရဘဲ နှစ်ပေါင်းရာနှင့်ချီ တည်ရှိခဲ့သည့် ရှေးမြို့ဟောင်းတစ်ခု အဖြစ်သာ ယာယီ သတ်မှတ်ထားသည်ဟု ဆိုသည်။

မြို့ဟောင်းမှာ အကျယ်အဝန်း ၈ မိုင်ခန့်ရှိပြီး ရခိုင်ရိုးမကို နောက်ခံထား၍ ပေ ၁၀၀ ကျော်မြင့်သည့် တောင်ကြောပေါ်တွင် တည်ဆောက် ထားခြင်းဖြစ်သည်။ စေတီပုထိုးများ၊ စိမ့်စမ်း ရေတွင်းများ တည်ရှိရာနေရာကို အလယ်ဗဟို ထားကာ ဘယ်ဘက် နှင့် ညာဘက် တောင်ကြောများပေါ်တွင် ဂဝံကျောက်တုံးကြီးများဖြင့် မြို့ရိုးများ တည်ဆောက်ထားသည်။ မြို့အရှေ့ဘက် မျက်နှာစာတွင် ကျယ်ပြန့်သည့် မြေပြန့်လွင်ပြင်နှင့် ကျေးရွာများ တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* ဦးဘုန်းတင့်ကျော်၏ အင်္ဂပူ ပျူရေတွင်းများ စာတမ်း

ကဏ္ဍ:ပျူမြို့ဟောင်းများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှေးဟောင်းမြို့များ
ကဏ္ဍ:ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
စတုပေါသထိယဇာတ်

'''ဒသကနိပါတ် - ၄၄၁။ စတုပေါသထိကဇာတ်
[ဤ စတုပေါသထိကဇာတ်သည် ပုဏ္ဏကဇာတ်၌ ထင်စွာ ဖြစ်လတံ့။]

### ကိုးကား
ဘူရိပဉှဇာတ်

'''ဒသကနိပါတ် - ၄၅၂။ ဘူရိပညဇာတ်
[ဤဘူရိပညဇာတ်သည် မဟာဥမင်္ဂဇာတ်၌ ထင်စွာဖြစ်လတံ့။

### ကိုးကား
သတင်းမှား

**သတင်းမှား** သည် မမှန်ကန်သော သို့မဟုတ် လွဲမှားသော အချက်အလက် ဖြစ်ပေသည်။   ၎င်းသည် တမင်တကာ လှည့်ဖြား ပြီး ဖြ *န့်* ဝေထားသော မဟုတ်မမှန်သော သတင်းအချက်အလက်များနှင့် ကွဲပြားခြားနားသည်။      ကောလဟာလများ သည် မည်သည့် အရင်းအမြစ်မှ ရည်ညွှန်းခြင်းမရှိသော အချက်အလက်များဖြစ်သည် ဖြစ်သောကြောင့် ယုံကြည်စိတ်ချရခြင်းမရှိသည့်အပြင် မကြာခဏ အတည်မပြုနိုင်သေးသော်လည်း မှန်သည်ဖြစ်စေ မှားသည်ဖြစ်စေ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ သို့သော်လည်း ဝေါဟာရများ၏ အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်များသည် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများကြားတွင် ကွဲပြားနိုင်သည်။  နောက်မှပြန်ရုပ်သိမ်းလိုက်လျှင်ပင်၊ သတင်းမှားများသည် လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် မှတ်ဉာဏ်အပေါ် လွှမ်းမိုးမှုဆက်လက်ရှိနေနိုင်သည်။ 

လူတွေဟာ သူတို့နားထောင်နေတဲ့ ဒါမှမဟုတ် ဖတ်နေတဲ့အရာနဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဆက်စပ်နေတာကြောင့် သတင်းမှားတွေကို ယုံကြည်ဖို့ ပိုလွယ်သွားနိုင်ပါတယ်။ ဆိုရှယ်မီဒီယာ၏ အခန်းကဏ္ဍသည် လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း သတင်းအချက်အလက်များကို အချိန်မရွေး အလွယ်တကူရရှိနိုင်စေကာ လူအုပ်စုများစွာကို ၎င်းတို့၏ အချက်အလက်များနှင့် တစ်ချိန်တည်းတွင် ချိတ်ဆက်ပေးသည်။  နည်းပညာတွေ တိုးတက်လာတာနဲ့အမျှ လူတွေက သတင်းအချက်အလတ်တွေ ဆက်သွယ်ပြောဆိုပုံနဲ့ သတင်းမှားတွေ ပြန့်နှံ့လာပုံအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိပါတယ်။  သတင်းမှားများသည် ကျွန်ုပ်တို့၏အသိုင်းအဝိုင်း၊ နိုင်ငံရေးနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာနယ်ပယ်တို့ကို လွှမ်းမိုးသည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းများ၏ သတင်းရယူနိုင်စွမ်းအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိသည်။ 

## ကိုးကား
ဘန်ကောက်မြို့၏ အုပ်ချုပ်ရေး နယ်မြေဒေသများ

မြို့တော်ဘန်ကောက်ကို ထိုင်းစကားဖြင့် "‌‌‌ခေတ်" (khet ၊ เขต ၊ အသံထွက် [kʰèːt]) လို့ခေါ်တဲ့ မြို့နယ် (၅၀) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ "‌‌ခေတ်" ဟူသည့် စကားလုံးသည် ပါဠိစကား "ခေတ္တ" မှဆင်းသက်လာပြီး သက္ကတဘာသာစကား Ksetra (ခေတ္တရာ)နှင့် ဆင်တူသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် သရေခေတ္တရာ (Sri Ksetra) နာမည်ဖြင့် ပျူမြို့ ရှိခဲ့သည်။ မြို့နယ် (၅၀) ခုကို ရပ်ကွက် (၁၈၀) ဖြင့် အုပ်ချုပ်ရေးအရ ပြန်လည်ပိုင်းခြားသည်။ 

ဤအမည်နာမများသည် ဘန်ကောက်မြို့တော်၏ ပြည်ထဲရေးဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်မှုယူနစ်များကို ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ ဘန်ကောက်မြို့တော်သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ကျန်ခရိုင်အဆင့်များကဲ့သို့ "จังหวัด" (ကျန်ဝတ်) အဆင့်အတန်း မဟုတ်ဘဲ၊ ၎င်းကိုယ်တိုင် အထူးအုပ်ချုပ်ရေးဒေသတစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်သည်။  

ထို့ကြောင့် ဘန်ကောက်မြို့တော်အတွင်းရှိ အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ဒေသအပိုင်းအခြားများကို "อำเภอ" (အမ်ဖေါ/မြို့နယ်) စကားလုံးအစား **"เขต" (ခေတ်/မြို့နယ်)** ဟု ခေါ်ဆိုပြီး၊ "เขต" (ခေတ်/မြို့နယ်) တစ်ခုစီကို ထပ်မံ၍ **"แขวง" (ခွင်/ရပ်ကွက်)** များအဖြစ် ပိုင်းခြားထားပါသည်။ 
alt=A map of Bangkok|left|thumb| ဘန်ကောက်မြို့၏ မြို့နယ် ၅၀ ခုကို ပြသသော မြေပုံ

center|thumb|725x725px| ဘန်ကောက်၏ ခရိုင်များနှင့် ခရိုင်ခွဲများ

## ဆက်လက် ဖတ်ရှုရန် 
* ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေများ

ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး နယ်မြေဒေသများ
အမရဝတီမြို့

**အမရဝတီမြို့** (**အမရာဝတီ** ဟူ၍လည်း စာလုံးပေါင်း) သည် တာဝတိံသာ နတ်ပြည်၌ တည်ရှိသော သိကြားမင်း၏ စံရာ မြို့တော်အမည် ဖြစ်သလို  ဒီပင်္ကရာ မြတ်စွာဘုရား လက်ထက် ဘုရားအလောင်း သုမေဓာ၏ မွေးဖွားရာမြို့ကို အမရမြို့ဟုလည်း ခေါ်သည်။  

ဘုရားလေးဆူတို့အနက် တဏှင်္ကရာ, မေဓင်္ကရာ, သရဏင်္ကရာ- ဘုရားသုံးဆူတို့ပွင့်ပြီး နောက်ဖြစ်သော အချိန်ကာလမှာ အမရဝတီပြည် ဖြစ်ပေါ်ထွန်းကားသည်ဟု မှတ်အပ်၏။

## အမရဝတီခေါ်ကြောင်း
အမရ= နတ် (မသေနိုင်သောလူမျိုး)၊ ဝတီ= ရှိသည်၊ နတ်များရှိသော နေပြည်တော်ကြီးဟု ဆိုလိုသည်။ ဤသို့ အမည်မှည့်ရခြင်းမှာ..

ဝိနယ မဟာဝဂ္ဂ ဘေသဇ္ဇခန္ဓက စသည်တို့၌- ပါဋလိပုတ်ပြည် တည်ထောင်မည်ဟု သုနိဓပုဏ္ဏား, ဝဿကာရပုဏ္ဏားတို့ စီမံကြသည်နှင့်တပြိုင်နက် နတ်များက ရှေးဦးစွာလာ၍ နေရာသတ်မှတ် ယူငင်ကြကြောင်း…၊ တန်းခိုးကြီးသောနတ်များ သတ်မှတ် ယူငင်ထားသော နေရာရပ်ကွက်တို့မှာ ဘုန်းကံကြီးမားသော မင်း အမတ် သူဌေး သူကြွယ်တို့ နေထိုင်ရာရပ်ကွက် ဖြစ်လာကြောင်း...၊ ဘုန်းတန်းခိုး အလတ်စားရှိသောနတ်တို့ သတ်မှတ် ယူငင်ထားသော နေရာရပ်ကွက်တို့မှာ ဘုန်းကံ အလတ်စားရှိသောလူတို့ နေထိုင်ရာရပ်ကွက် ဖြစ်လာကြောင်း...၊ ဘုန်းတန်းခိုးသေးငယ်သော နတ်တို့ သတ်မှတ် ယူငင်ထားသော နေရာရပ်ကွက်တို့မှာ ဘုန်းကံသေးငယ်သော လူတို့ နေထိုင်ရာရပ်ကွက် ဖြစ်လာကြောင်း...များကို ဟောကြားတော်မူသည်။

ဤစကားရပ်ကို ထောက်၍ အကြီးအကျယ်ဆုံးသော မင်းနေပြည် တည်မည့်နေရာမှာ နတ်အများပင် အကြီးအကျယ်လာ၍ နေရာသတ်မှတ် ယူငင်ကြပေမည်။ ဤသို့ နေရာသတ်မှတ် ယူငင်စောင့်ရှောက် နေထိုင်လာကြသော နတ်အများ တည်ရှိကြောင်းကို သိသာစေရန် “အမရဝတီ”ဟူသော အမည်ကို မှည့်ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။

(ဝတီ)ဟူသော ပါဠိ (ရှိသည်)ဟူသော မြန်မာစကားတို့ဖြင့် များစွာရှိကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။ လောက၌ ဥစ္စာအနည်းငယ်မျှ ရှိသောသူကို ဥစ္စာရှိသူ (ဓနရှင်)ဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်ရိုးမရှိ၊ သူတပါးတို့ထက် လွန်ကဲပိုမို၍ ဥစ္စာရှိသောသူကိုသာ ဥစ္စာရှိသူ (ဓနရှင်)ဟု ခေါ်ဆိုရိုးရှိသည်။ သို့ဖြစ်၍ ထိုမြို့တော်ကြီးမှာ ကြီးကျယ်သော မင်းနေပြည်ကြီး ဖြစ်သည့်အတိုင်း တန်းခိုးကြီးသော နတ်အများပင် လာရောက် စောင့်ရှောက် နေထိုင်ရာ မြို့တော်ကြီးဖြစ်ကြောင်းကို အမရဝတီဟူသော အမည်က သိစေအပ်ပေသည်။ 
### ကိုးကား
ညောင်ရေ

ညောင်ရေဟူသည် ဗောဓိညောင်ဗုဒ္ဓဟေပင်ကို သွန်းလောင်းသော ရေပင်ဖြစ်သည်၊ ဤဗောဓိညောင်ပင်ကို ကဆုန်လမှာမှ ရေသွန်းလောင်းခြင်း၏ အကြောင်းကား... 
## ကဆိန္နပါဠိမှ ကဆုန်ဖြစ်လာသလား?
(က) ကဆုန်လဟူသည်မှာ (ကဆိန္န)ဟူသော ပါဠိမှ ဆင်းသက်လာသော စကားဖြစ်၏။ (က = ရေ၊ ဆိန္န = ပြတ်သည်)၊ ကဆိန္န = မြေဓာတ်မှာ ရေပြတ်သောလ-ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်၊ (ကဆိန္နဟူသော ပါဠိမှ ဖြစ်လာသော) ထိုကဆုန်လမှာ လွန်ခဲ့သောနှစ်က မိုယ်းနှင့်လည်း အလွန်ဝေးကွာ လာမည့်နှစ် မိုဃ်းကလည်း မရွာသေးသည့်အတွက် မြေဓာတ်မှာ ရေအပြတ်ဆုံးလဖြစ်၍ ဗောဓိပင် သေမသွားစေရန် ရေသွန်းလောင်းပေးရသည်ဟု ဝေါဟာရလီနတ္ထဒီပနီ ကျမ်းဆရာက ပြဆိုထားသည်။

(ကဆိန္နဟူသောပါဠိ ကဆုန်လဟောကြောင်း ပိဋကကျမ်းတို့၌ မရှိသည့်ပြင်၊ အတော်အတန် ရေပြတ်သော တပေါင်း တန်းခူးလတို့၌ ညောင်ရေမသွန်းပဲ ဗောဓိပင် အလွန်အားနည်းမှ အားဆက်၍ ပေးသလောဟုပင် ပညာရှင်တို့ အပြစ်တင်ဘွယ် ရှိပေသည်။)
## အရှင်အာနန္ဒာ ဗောဓိပင် ပူဇော်ပုံ
(ခ) အချို့ ပညာရှင်များကလည်း တေရသကနိပါတ် ခြောက်ခုမြောက် ကာလိင်္ဂဗောဓိဇာတ် နိဒါန်းမှာ လာရှိသော (ဇေတဝန်ကျောင်းတိုက်အတွင်း အရှင်အာနန္ဒာ စိုက်ပျိုးအပ်သည့်) အာနန္ဒာဗောဓိပင်ကို အကြောင်းပြု၍ ညောင်ရေသွန်းပွဲ ဖြစ်ပေါ်လာသည်ဟု ပြောဆိုကြ၏။

(ထို ကာလိင်္ဂဗောဓိဇာတ် အဋ္ဌကထာ၌ အရှင်အာနန္ဒာစီမံသော ဗောဓိပင်မှာ (မြန်မာစာမူများအလို) ရွှေအိုး ငွေအိုး တဆယ့်ရှစ်လုံး၊ (သီဟိုဠ်စာမူများအလို) တရာ့ရှစ်လုံးတို့အထဲမှာ နံ့သာရေတို့ကို ထည့်ပြီးလျှင် ကြာညိုပန်းစသည် အမျိုးမျိုး စိုက်ထိုးလျက် ညောင်ပင်ကို ဝိုင်းဝန်းစီစဉ် ပူဇော်ထားကြောင်း စသည်သာ အထူးလာရှိသည်၊ ညောင်ရေသွန်းသည်ဟူ၍ကား အထူးမရှိ၊ သို့သော် ထိုဗောဓိညောင်ပင်အား ရေသွန်းလောင်းမည် အမှန်ပင်ဖြစ်၏။ သို့သော်လည်း ရေသွန်းခြင်းကိစ္စထက် နံ့သာပန်းအိုးတို့ကို ဝိုင်းဝန်း စီစဉ် ပူဇော်ခြင်း, ရတနာ (၇)ပါးဖြင့်ပြီးသော ပွတ်လုံးရံခြင်,၊ ရွှေနှင့်ရော၍ သဲဖြူဖြန့်ခင်းခြင်း, တံတိုင်းအရံပြုလုပ်ခြင်း, ရတနာ (၇)ပါးဖြင့် ချယ်စီအပ်သော တံခါးမုခ်တည်ခြင်း ကိစ္စတို့ကသာ ထူးကဲသောကိစ္စဖြစ်၍ ထိုကိစ္စတို့ကိုသာ အဋ္ဌကထာဆရာ အထူး ဖွင့်ပြတော်မူသည်။ ထိုအချိန်ကမှစ၍ ညောင်ရေသွန်းခြင်းကိစ္စအထူး ဖြစ်လာပါလျှင် အဋ္ဌကထ၌ အထူးဖွင့်ပြလေရာ၏၊ ပြကား မပြခဲ့၊ ဤသို့ ရေသွန်းလောင်းခြင်းကို တိုက်ရိုက်မပြသော အာနန္ဒာဗောဓိကို အရင်းခံထား၍ ညောင်ရေသွန်းပွဲသဘင် စတင်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုရန်မှာလည်း ခဲယဉ်းသောအချက်ပင် ဖြစ်သည်။)
## ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့ ဖြစ်လို့
(ဂ) အချို့ ပညာရှင်များကမူ ကဆုန်လပြည့်နေ့သည် ပြဆိုခဲ့ပြီးသောအတိုင်း ဘုရားအလောင်းတော်များ ဗျာဒိတ်ခံတော်မူရာနေ့ ဘုရားဖြစ်မည့်ဘ၀တွင် ဖွားတော်မူရာနေ့ ဘုရားဖြစ်တော်မူရာနေ့ ပရိနိဗ္ဗာန် စံတော်မူရာနေ့အားဖြင့် နေ့ထူးနေ့မြတ်ကြီး ဖြစ်သောကြောင့် ကဆုန်လပြည့်နေ့မှာ ညောင်ရေသွန်းခြင်းကောင်းမှု ပြုလုပ်ကြသည်ဟု ဆိုကြပြန်၏။

(ညောင်ရေသွန်းခြင်းကိစ္စကား ဘုရားမပွင့်မီကပင် ရှေး၌ ဆိုအပ်ပြီးသောအတိုင်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဘုရားပွင့်တော်မူလာသောအခါမှ နတ်အား ပူဇော်ခြင်းမှ ပြောင်းလဲ၍ ဖော်ပြပါအတိုင်း နေ့ထူးနေ့မြတ်ကြီးဖြစ်သည်ကို အာရုံပြုကာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့ မြတ်စွာဘုရားအား ညောင်ရေသွန်းလောင်း ပူဇော်ကြသည်ဟု မှတ်ယူထိုက်ပေသည်။)
### ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
တော်

အရှင်သခင်ကို (တော်)ဟု ခေါ်ဆိုသုံးစွဲသည်။ ထိုအရှင်သခင်ကို ပြန်လှန်ခြင်းကိုပင် တော်လှန်ခြင်းဟု ဆိုသည်။ လောက၌ အစိုးရသူ အရှင်တို့၏အမိန့်ကို မနာခံပဲ ခုခံပြန်လှန်နေသူများကို တော်လှန်သူများဟု ခေါ်လျက်ရှိသည်။
## တော်ဆိုတာ ရှေးသုံး
ရှေးအခါက သုံးစွဲခဲ့သည့် အရှင်သခင်ဟူသော အနက်ကို ဖော်ပြသည့် (တော်)ဟူသော စကား၏အစား နောက်ကာလ ရောက်သောအခါ (အရှင်)ဟု သုံးစွဲ ခေါ်ဆိုလာကြသည်။ မိန်းမများ စကားပြောရာမှာလည်း ယောက်ျားများကို ရိုသေသောအားဖြင့် ရှေးအခါက (တော်)ဟူ၍ စကားတုံ့ ပေးကြသည်။ အရှင်သခင်ဟူ၍ ရိုသေစွာ ပြန်၍ခေါ်လိုက်သော စကားတုံ့ပင် ဖြစ်၏။ နောက်ကာလ၌ကား အရှင်ဟူ၍ တိုက်ရိုက်သုံးလိုလျက် (အ)ကို ဖျောက်ကာ (ရှင်)ဟူ၍ သုံးစွဲကြသည်။ အဓိပ္ပါယ်အားဖြင့် အရိုအသေ စကားတုံ့ပြန်လိုက်မှုချည်းပင် ဖြစ်၏။
## အသုံးပြုပုံ မှတ်ချက်
အရှင်ရှိသောအရာကိုသာ (တော်)တပ်၍ သုံးစွဲရိုး ဖြစ်သည်။ အရှင်မရှိသော အရာတို့ကိုကား (တော်)တပ်၍ မသုံးစွဲပေ၊ (ဥပမာ) ရတနာသုံးပါးရှိသည့်အနက် တရားကို တရားတော်၊ သံဃာကို သံဃာတော်ဟူ၍ သုံးစွဲသော်လည်း ဘုရားကို ဘုရားတော်ဟူ၍ မသုံးစွဲကြ။ လောကကြောင်းဖက်၌လည်း ခမည်းတော် မယ်တော် သားတော် သမီးတော် ဆွေတော် မျိုးတော် စသည်ဖြင့် ဘုရင်နှင့် ဆက်သွယ်သမျှ ဆွေမျိုးများကို (တော်)တပ်၍ သုံးသော်လည်း ဘုရင်နှင့် မိဖုရားကိုကား ဘုရင်တော် မိဖုရားတော်ဟု (တော်)တပ်၍ မသုံးစွဲကြ။ အကြောင်းကိုရှာသော်.... တရား သံဃာတို့မှာ ဘုရားတည်းဟူသော အရှင်ရှိသဖြင့် တရားတော် (ဗုဒ္ဓအရှင်၏ တရား)၊ သံဃာတော် (ဗုဒ္ဓအရှင်၏ တပည့်သံဃာ)ဟူ၍ အရှင်ရှိသော အရာမှာသာ ထိုအရှင်ဟူသော အနက်ကို ဖော်ပြသည့် (တော်)ဟူသော စကားကို သုံးစွဲသည်။ ဘုရားအပေါ်မှာကား မည်သူကမျှ အရှင်သခင် မဖြစ်တော့ သောကြောင့် တော်တပ်ကာ ဘုရားတော်ဟူ၍ မသုံးစွဲကြပေ။ လောကကြောင်းဖက်၌လည်း အရှင်သခင်ဖြစ်သော ဘုရင်မိဖုရားတို့နှင့်စပ်၍ အမိအဖ သားသမီး ဆွေမျိုးတို့ကို မယ်တော် ခမည်းတော် သားတော် သမီးတော် ဆွေတော် မျိုးတော်ဟူ၍ သုံးစွဲသည်။ အရှင်ဖြစ်သော မင်းမိဖုရားတို့၏ မယ်တော်စသည်ဟု ဆိုလိုရင်းဖြစ်သည်။ ဘုရင်နှင့် မိဖုရားတို့ အပေါ်ကအုပ်စိုးသည့် အရှင်မရှိတော့သောကြောင့် ဘုရင်တော် မိဖုရားတော်ဟူ၍ (တော်)တပ်ကာ မသုံးကြသည်ကိုလည်း မှတ်သားရာ၏။

### ကိုးကား
သီတာဝုန်ကျောင်း

**သီတဝန သပ္ပသောဏ္ဍိက ပဗ္ဗာရ**
**သီတာဝုန် သပ္ပသောဏ္ဍိက တောင်ဝှမ်းကျောင်းတိုက်**
သီတာဝုန်ကျောင်းတိုက်၌ မြတ်စွာဘုရား သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အနာထပိဏ်သူဌေးကြီးသည် ရာဇဂြိုဟ်မြို့သို့ တစ်စုံတစ်ခုပြုဖွယ်ကိစ္စနှင့်ရောက်လာ၍ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား လောကတွင် ထင်ရှားပွင့်ထွန်းပေါ်လာတော်မူကြောင်း ကြားသိရ၍ အတိုင်းမရှိသော ပီတိအဟုန်အားဖြင့် မိုးမလင်းမီ မြတ်စွာဘုရားအထံတော်သို့ ဆည်းကပ်၍ အစဉ်အတိုင်း ဖြစ်သော ဒေသနာတော်မြတ် ဟောကြားတော်မူကာ ကိုယ်တိုင်ထုတ်ဖော် ဟောကြားအပ်သော သာမုက္ကံသိက ဒေသနာတော်အားဖြင့်, သစ္စာ ၄-ပါးသိ၍ တသက်ပန် ဥပါသကာအဖြစ် လျှောက်ထားလျက် ဆွမ်းလုပ်ကျွေးလှူဒါန်းပြီးနောက် သာဝတ္ထိသို့ ကြွရောက်တော် မူရန် ပင့်ဖိတ်လျှောက်ထားကြောင်း မြတ်စွာဘုရားသည် ဆိတ်ဆိတ်နေတော်မူပြီး သည်းခံတော်မူကြောင်း—

ဝိနည်းစူဠဝါ၊ သေနာသနက္ခန္ဓက၌၎င်း— 

အခြားသုတ္တန်များ၌၎င်း—

ထင်ရှားစွာလာသောကြောင့်၎င်းသီတာဝုန်ကျောင်းတိုက်မှာ အနာထပိဏ်သူဌေးကြီးနှင့် ပဌမတွေ့တော်မူရာကျောင်းတိုက်ဖြစ်၍ ထင်ရှားသည့်အပြင် ရာဇဂြိုဟ်မြို့တော်ကြီးကို ဂေါစရဂါမ်ပြုသောကျောင်းတိုက်ဟူ၍လည်း မှတ်အပ်၏။ 

### ကိုးကား
သီတဝနိယထေရ်

သီတဝနိယမည်သော (သီတဝနသုသာန်၌ နေထိုင်သော) ထေရ်ဖြစ်သည်။ 
## ပါရမီဖြည့်ရာ ဘဝများ
(ဤကမ္ဘာမှပြန်၍ရေတွက်သော်(၁၁၈) ကမ္ဘာထက်၌ “အတ္ထဒဿီ” ဘုရားရှင်ပွင့်တော်မူသည်၊ တစ်နေ့သောအခါ ရဟန်းသံဃာများစွာနှင့်အတူ ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်းသို့ ကြွတော်မူသည်။ “သီတဝနိယ” မထေရ်၏ အလောင်းအလျာသည် သူကြွယ်မျိုး၌ ဖြစ်၍ မြတ်စွာဘုရားကို ဖူးမြင်ပြီးနောက် ဂင်္ဂါမြစ်တစ်ဖက်ကမ်းသို့ ပို့ဆောင်ပေးခဲ့ပြီး, နောက်တစ်နေ့၌ ဘုရားအမှူးရှိသော သံဃာတော်ကို အလှူကြီးပေးလှူခဲ့သည်။ ထိုကောင်းမှုကြောင့်ပင် လူ့ပြည်နတ်ပြည် ကျင်လည်ပြီးနောက် ဤကမ္ဘာမှ ပြန်၍ရေတွက်သော် (၁၁၃) ကမ္ဘာထက်၌ စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် (၉၁) ကမ္ဘာထက်၌ ဝိပဿီဘုရားရှင်လက်ထက်တွင် ရဟန်းပြုပြီး ဓုတင်ဆောက်တည်ကာ သုသာန်၌ နေလျက် ရဟန်းတရား ပွားများအားထုတ်ခဲ့သည်။  
### ကိုးကား
ဆေလေးနာ

; April 16, 1971 – March 31, 1995), known mononymously as **Selena**, was an American Tejano singer. 

Selena သည် ရှစ်လဆက်တိုက် US *Billboard* Regional Mexican Albums chart တွင် နံပါတ်တစ်နေရာတွင် ရပ်တည်ခဲ့သော *Entre a Mi Mundo* (1992) ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ အယ်လ်ဘမ်၏ စီးပွားဖြစ်အောင်မြင်မှုကြောင့် ဂီတဝေဖန်သူများက ၎င်းအား သူမ၏ဂီတအသက်မွေးဝမ်းကြောင်း၏ "အောင်မြင်မှု" အသံသွင်းခြင်းဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ၎င်း၏ single များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သော " Como la Flor " သည် သူမ၏ နာမည်အကြီးဆုံး လက်မှတ်သီချင်း များထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဒုဋ္ဌဋ္ဌကသုတ်

* ၇၈၅။ စွပ်စွဲမှု သဘာဝနှင့် ဘုရားရှင်အား ဖြစ်ပေါ်လာသော စွပ်စွဲမှု မရောက်ပုံ၊
* ၇၈၈။ မိစ္ဆာအယူကို မကျော်လွန်နိုင်သူ၊
* ၇၈၉။ သူယုတ်မာတို့၏ သဘော၊
* ၇၉၀။ သူတော်ကောင်းတို့၏ သဘော၊
* ၇၉၁။ မိစ္ဆာအယူကို မှီပုံ
* ၇၉၂။ မိစ္ဆာအယူရှိသူ
* ၇၉၃။ ၇၉၄။ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်၏ သဘောတို့ကို အရှင်အာနန္ဒာနှင့် ကောသလ မင်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
အဋ္ဌကထာ၌ ဒုဋ္ဌဋ္ဌကသုတ် ဖြစ်ပေါ်လာပုံ သုန္ဒရီပရိဗိုဇ်မဝတ္ထု ကဲ့ရဲ့ ဆဲရေးမှု၏သဘာဝနှင့် ဂါထာတို့၏ အဓိပ္ပါယ်များကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

### ကိုးကား
တုဝဋ္ဋကသုတ်

ကာယဝိဝေကအစရှိသော ဆိတ်ငြိမ်မှု “ဝိဝေကကိုဖြစ်စေ၊ ရာဂအစရှိသည်ကို ငြိမ်းအေးရာနိဗ္ဗာန်ကိုဖြစ်စေ၊ အဘယ်ကဲ့သို့ ရှုမြင်လျှင် မိမိသန္တာန်၌ ရာဂအစရှိသော တရားတို့ကို ငြိမ်းအေးစေနိုင်ပါသနည်းဟု နိမ္မိတဘုရားရှင်၏ မေးမြန်းချက်ကို အရဟတ္တဖိုလ်ကို အထွဋ်တပ်၍ ငါးဂါထာဖြင့် ဘုရားရှင်က ဖြေကြားတော်မူပါသည်။

နိမ္မိတဘုရားရှင်၏ မေးလျှောက်ချက်အရ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်နှင့် လျော်သော ကျင့်စဉ်၊ ပါတိမောက္ခသံဝရသီလ၊ သမာဓိတို့ကို မေးလျှောက်သဖြင့် “စက္ကူဟိ” အစရှိသော ဂါထာတို့ဖြင့် ဖြေကြားတော်မူပါသည်။ ဤတုဝဋ္ဋကသုတ်တော်သည် သဒ္ဓါ အားကောင်းသော နတ်ဗြဟ္မာများအား ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ဆိုသင့်သောပုဒ်တို့ကို ဖွင့်ဆိုပြီးအဆုံး၌ ဆိုလိုရင်းအကျဉ်းချုပ်ကို ပြဆိုထားပါသည်။ ဤသုတ္တန်၏အဆုံး၌ နတ်ဗြဟ္မာ ကုဋေတစ်သိန်း ရဟန္တာ ဖြစ်ကြောင်း ပြဆိုထားပါသည်။

ဤတုဝဋ္ဋကသုတ်တော်ကို အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ်က (မဟာနိဒ္ဒေသ၊၂၆၃-၃၁၅)အထိလည်းကောင်း၊ အရှင်ဥပသေနမထေရ်က မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၃၂၆-၃၅၃ အထိလည်းကောင်း ဖွင့်ဆိုတော်မူကြပါသည်။
### ကိုးကား
တောဒေယျမာဏဝပုစ္ဆာ

တောဒေယျလုလင်၏ မေးလျှောက်ချက်အရ ကာမတို့မကိန်းအောင်း၊ တပ်မက်မှုတဏှာမရှိ၊ ဝိစိကိစ္ဆာကို လွန်မြောက်ပြီးသူသည် အခြားတစ်ပါးသော ဝိမောက္ခကို အလိုမရှိအပ်၊ တွယ်တာမှုအာသာကင်းပြီးသူ၊ တွယ်တာမှုအာသာမရှိတော့သူ၊ ပညာရှိသူ၊ သမာပတ္တိအစရှိသောဉာဏ်ဖြင့် တဏှာကပ္ပ၊ ဒိဋ္ဌိကပ္ပကို မဖြစ်စေတော့သူ၊ ကြောင့်ကြမရှိသူ၊ ကာမ၌လည်းကောင်း ဘဝ၌လည်းကောင်း ကပ်ငြိမှုတဏှာမရှိတော့သူဖြစ်၍ ထိုသူကို “မုနိ”ဟု သိလေလော့ဟု ဘုရားရှင် ဖြေကြားတော်မူသည့်သုတ်။

ဒေသနာတော်၏အဆုံး၌ အန္တေဝါသိက တပည့် တစ်ထောင်နှင့် တောဒေယျလုလင် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာဖြစ်လေသည်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

စူဠနိဒ္ဒေသ(၁၃၀-၄)၌ တောဒေယျမာဏဝ ပုစ္ဆာနိဒ္ဒေသဟု အရှင်သာရိပုတ္တရာ ဖွင့်ဆိုဟောကြားတော်မူပါသည်။ စူဠနိ၊ဋ္ဌ၊၃၂။ ၌လည်း အရှင်ဥပသေနက ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

### ကိုးကား
ဓနီယသုတ်

ဘုရားရှင်သည် သာဝတ္ထိမြို့တော်မှ ယူဇနာ (၇၀၀)ဝေးကွာသော ဓနိယ ဂေါပါ၏ နွားခြံသို့ကြွရောက်တော်မူပြီး မဟီမြစ်ကမ်း၌ သုံးသောင်းသောနွားအုပ်၊ ဇနီးနှင့်တကွ သား(၅)ယောက်၊ သမီး(၅)ယောက်၊ ချွေးမ(၅)ယောက်၊ အလုပ်သမား ပေါင်း များစွာဖြင့် ဝိဒေဟ(တိုင်း)နိုင်ငံ၊ ပဗ္ဗတတိုင်း၊ ဓမ္မကောဏ္ဍမြို့သား နွားသူဌေး ဓနိယ၏ မိုးကြီးရွာတော့မည်ကို သိသဖြင့် မိုးကြီးရွာခြင်းကြောင့် မိုးတွင်းကာလ၌ ပြုလုပ်သင့်သည့်လုပ်ငန်းတို့ကို ပြုလုပ်ပြီးခြင်းကြောင့် မိုးအတွက် ကြောင့်ကြဖွယ်မရှိပုံ မိမိ နွားအုပ်၏ခံနိုင်ရည်ရှိပုံ၊ အိမ်ရှင်မဂေါပီ၏ဂုဏ်ရည်၊ ကိုယ်ပိုင်လုပ်ငန်းနှင့် ကျန်းမာရေး ကောင်းမွန်သော သားလိမ္မာ, သမီးလိမ္မာတို့၏ဂုဏ်ရည်၊ နွားအုပ်ရှိ နွားတို့ အကြောင်း ဆောင်ရွက်ဖွယ်အသွယ်သွယ်တို့ ပြီးစီးနေပုံတို့ကိုလည်းကောင်း ဘုရားရှင်က သဒ္ဒါတူ အနက်အဓိပ္ပါယ်မတူသည့် လောကုတ္တရာဂုဏ်ရည်ပြ ဂါထာတို့ဖြင့် လည်းကောင်း တစ်ဂါထာစီ ဓနိယသီဆိုသည့် ဂါထာပြီးတိုင်း မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။

သစ္စာလေးပါးကို ပြဆိုသည့် ဂါထာအဆုံး၌ ဓနိယဇနီးမောင်နှံနှစ်ဦးနှင့် သမီး နှစ်ယောက်တို့ သောတာပန် အရိယာသာဝကဖြစ်ကြသည်။ ဓနိယနှင့် ဇနီးတို့က ရဟန်းပြုပေးရန် တောင်းပန်သည့်အခါ မာရ်နတ်လာရောက် နှောက်ယှက်သဖြင့် ဘုရားရှင်က “သောစတိ ပုတ္တေဟိ ပုတ္တိမာ” အစရှိသော ဂါထာဖြင့် အရဟတ္တဖိုလ် အထွဋ်တပ်၍ ဟောတော်မူပါသည်။ ဓနိယဇနီးမောင်နှံတို့ ရဟန်းပြုကြပြီး အရဟတ္တဖိုလ် ရောက်ရှိပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ မှတ်သားဖွယ်ရာများစွာ ရှိပါသည်။

### ကိုးကား
ဓမ္မစရိယသုတ်

ကောသလဘုရင်၏ လျှောက်ထားချက်အရ ကပိလငါးကြီးကို အကြောင်းပြု၍ အရဟတ္တဖိုလ်ကို အထွတ်တပ်၍ ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ ဤသုတ်၌ အမြတ်ဆုံးဥစ္စာဖြစ်သော အကျင့်မြတ်(၂)ပါး၊ သားသမင်နှင့် တူသောရဟန်း၊ ဘုရားရှင်၏တရားတော်ကို မသိနိုင်သောရဟန်း၊ ငရဲရောက်ကြောင်း အကုသိုလ်ခရီးလမ်းကို မသိသောရဟန်း၊ တမလွန်ဘဝ၌ ဆင်းရဲရောက်မည့်ရဟန်း၊ ဆေးကြော၍ မစင်နိုင်သည့် အကုသိုလ်အညစ်အကြေး လိမ်းကျံနေသောရဟန်း၊ သာသနာတော်မှ ထုတ်ပယ်ရမည့်ရဟန်း၊ ဆင်းရဲ၏အဆုံးသို့ ရောက်အောင်ပြုကျင့်ရန် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူပါသည်။ ဒေသနာတော်၏အဆုံး၌ ကပိလ(ရွှေ) ငါးကြီးဖမ်းဆီး ယူဆောင်လာသော တံငါသည်ငါးရာတို့ ဘုရားရှင်အထံတော်၌ ရဟန်းပြုကြပြီး အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ရောက်ရှိကြပြီး ဘုရားရှင်နှင့်အတူ အာနေဉ္ဇဝိဟာရသမာပတ်ကို သုံးဆောင်ကြသူများဖြစ်ကြပုံ။ ဥဒါနပါဠိတော်၌ ယသောဇသုတ် အမည်ရှိပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ ကပိလငါးကြီး၏ အတိတ်ဝတ္ထုနှင့် ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု တံငါသည် ငါးရာ၏ အတိတ်ဝတ္ထုနှင့် ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထုများ ပါရှိပါသည်။

### ကိုးကား
ဓောကမာဏဝကပုစ္ဆာ

ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့တော်အနီး ပါသာဏကစေတီ၌ သီတင်းသုံးတော်မူလျက် ဗာဝရီဗြာဟ္မဏဆရာကြီး၏တပည့် ဓောတကလုလင်၏ မေး လျှောက်သည့် မေးခွန်းတို့ကို ဖြေကြားတော်မူသည့်သုတ်။

မိမိ၏ရာဂစသည် ငြိမ်းအေးရန် သမ္မပ္ပဓာန် လုံ့လဖြင့် ပြင်းထန်စွာ အားထုတ်ရမည် ရင့်ကျက်သောပညာ, အောက်မေ့မှု သတိရှိရမည်။

သင်သည် မြတ်သော နိဗ္ဗာန်တရားကို သိမြင်လျှင် သံသရာအယဉ် “ဩဃ”ကို လွန်မြောက်နိုင်လိမ့်မည်။

ငြိမ်းအေးမှု နိဗ္ဗာန်တရားကို ကိုယ်တိုင်မြင်သိ၍ သတိရှိလျက် ကျင့်ကြံ အားထုတ်သူသည် တဏှာကို လွန်မြောက်နိုင်လိမ့်မည်။

ကာလသုံးပါး တရားအားလုံးကို အနိစ္စအစရှိသော အခြင်းအရာအားဖြင့် သိလျှင် ကပ်ငြိတွယ်တာမှုတဏှာကို မပြုလေလင့် အစရှိသည်ဖြင့် ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်၊

ဒေသနာတော်အဆုံး၌ ဓောတကလုလင်သည် တပည့်တစ်ထောင်နှင့်အတူ ရဟန္တာဖြစ်၍ ဧဟိဘိက္ခုရဟန်း ဖြစ်ကြသည်။

အဋ္ဌကထာ၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

### ကိုးကား
နန္ဒမာဏဝကပုစ္ဆာ

ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့တော်အနီး ပါသာဏစေတီ၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဗာဝရီဗြာဟ္မဏ ဆရာကြီး၏တပည့် (၁၆)ယောက်အနက် နန္ဒလုလင် မေးလျှောက်သဖြင့် ဖြေဆိုတော်မူအပ်သော ဂါထာများ။ စူဠနိ၊၁၃-၄၁၁၂-၁၂၄။ စူဠနိ၊ဋ္ဌ၊၃၀-၁။တို့၌ အရှင်သာရိပုတ္တရာမထေရ်သည် သုတ္တနိဒ္ဒေသ၊ ပါရာယနဝဂ်၊ နန္ဒမာဏဝ ပုစ္ဆာဂါထာနှင့် ဘုရားရှင်၏ ဝိဿဇ္ဇနာဂါထာတို့ကို ဖွင့်ဆိုဟောကြားတော်မူပါသည်။

ယင်းဖွင့်ဆိုချက်များကို အရှင်ဥပသေနထေရ်က စူဠနိဒ္ဒေသအဋ္ဌကထာဟု ဆက်လက် ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

### ကိုးကား
နာလကသုတ်

ဘုရားရှင် ကာသိနိုင်ငံ ဗာရာဏသီမြို့တော်အနီး ဣသိပတနတောအုပ်၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ဓမ္မစက္ကပ္ပဝတ္တနသုတ်တော် ဟောတော်မူပြီး (၇)ရက်မြောက်နေ့၌ အသိတအမည်ရှိသော ကာဠဒေဝီလရသေ့၏ တူဖြစ်သော နာလက ရသေ့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ဤနာလကသုတ်၌ (၆၈၄)ဂါထာမှ (၇ဝ၃)ဂါထာအထိ ဂါထာ (၂၀)သည်ဝတ္ထုဂါထာများဖြစ်ပါသည်။ (၇၀၄) (၇၀၅) နှစ်ဂါထာသည် ပုစ္ဆာဂါထာများ ဖြစ်ပါသည်။ (၇၀၆) ဂါထာသည် ဘုရားရှင်၏ ဥယျောဇနဂါထာဖြစ်ပါသည်။ (၇၀၇) ဂါထာမှ (၇၂၈) ဂါထာအထိ (၂၂)ဂါထာသည် မောနေယျအကျင့်ကို ဟောတော်မူသော ဂါထာများ ဖြစ်ပါသည်။

အဋ္ဌကထာ၌ နာလကသုတ်တော်အကြောင်း၊ အသိတ (ကာဠဒေဝီလ) ရသေ့အကြောင်း၊ တာဝတိံသာနတ်ပြည်အကြောင်း၊ အလောင်းတော် သိဒ္ဓတ္ထ မင်းသားငယ်အကြောင်း၊ နာလကထေရ်အကြောင်း၊ နာလကပဋိပဒါပုဒ်များအဖွင့်၊ နာလကပဋိပဒါကျင့်သည့် ပုဂ္ဂိုလ်သုံးမျိုးတို့တွင် အရှင်နာလကထေရ်သည် ဥက္ကဋ္ဌ ပဋိပဒါဖြစ်ပုံ၊ ရဟန္တာဖြစ်ပုံ၊ ပရိနိဗ္ဗာန်စံပုံ၊ ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်တိုင် သရီရကိစ္စ ပြုစေပြီး ဓာတ်တော်တို့ကို စေတီတည်ပုံတို့ကို ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ဖွင့်ပြထားပါသည်။

### ကိုးကား
နိဂြောဓကပ္ပ(ဝင်္ဂီသ)သုတ်

ဘုရားရှင် အာဠဝီနိုင်ငံ အာဠဝီမြို့တော် အဂ္ဂါဠဝစေတီ၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ နိဂြောဓကပ္ပထေရ် ပရိနိဗ္ဗာန်ဝင်စံမှုနှင့်ဆက်စပ်၍ အရှင်ဝင်္ဂီသထေရ် (၁၂) ဂါထာတို့ဖြင့် ဘုရားရှင်၏ဂုဏ်တော်တို့ကို ချီးမွမ်းတော်မူ၍ လျှောက်ထားပါသည်။ အမှတ် (၁၃) ဂါထာဖြင့် ဘုရားရှင်က ဖြေကြားတော်မူပါသည်။ အမှတ် (၁၄၊ ၁၅၊ ၁၆) ဂါထာတို့ဖြင့် နိဂြောဓကပ္ပထေရဂုဏ်ရည်တို့ကို လျှောက်ထားပါသည်။
အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်သင့်သမျှ ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ဖွင့်ထားပါသည်။

### ကိုးကား
ပရမဋ္ဌကသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဆင်ကိုစမ်း၍ ဆင်၏ပုံဟန်ကိုပြောပြ၍ အချင်းချင်းငြင်းခုံကြသော မျက်မမြင်တို့ကဲ့သို့ ဝိမောက္ခန္တိက ဓမ္မကို မသိကြကုန်သော တိတ္ထိယတို့သည် ထိုထိုမိစ္ဆာအယူကို မှားမှားယွင်းယွင်း သုံးသပ်၍ ငြင်းခုံကြကုန်၏-ဟု မိန့်ကြားတော်မူပြီး ဤသုတ်ကို ဟောတော်မူပါသည်။ ဤသုတ်၌ မိစ္ဆာအယူကိုအကြောင်းပြု၍ အညတိတ္ထိယတို့ ငြင်းခုံနေကြပုံ၊ ရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ်၏သဘာဝကို ဟောတော်မူပါသည်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ ပါရှိပါသည်။

### ကိုးကား
ပါရာယနတ္ထုတိဂါထာ

ပါရာယနတ္ထုတိ ၇-ဂါထာ။
ပါရာယနဒေသနာတော်ကို ချီးမွမ်းတော်မူလိုခြင်းကြောင့် သံဂါယနာတင် မထေရ်မြတ်များ ချီးမွမ်းတော်မူသည့် ၇-ဂါထာဖြစ်ပါသည်။

### ကိုးကား
ပါရာယနာနုဂီတိဂါထာ

အရှင်ပိင်္ဂိယထေရ် ဂေါဓာဝတီမြစ်ကမ်း ဗာဝရီသင်္ခမ်းကျောင်းသို့ကြွ၍ ဦးရီတော် ဗာဝရီဗြာဟ္မဏ ဆရာကြီးအား “ဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူနေပြီ”ဟု မိန့်ကြား၍ ပါသာဏစေတီ၌ မိမိတို့ ၁၆-ယောက် ဦးဆောင်သောရသေ့တို့နှင့် ပရိသတ်တို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသော ပါရာယနဒေသနာတော်ကို ဟောကြားတော်မူပါသည်။
ဘုရားရှင် သာဝတ္ထိမြို့တော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူလျက် ရောင်ခြည်တော် လွှတ်တော်မူပြီး ဂါထာပေါင်း (၁၁၅၂)ဂါထာကို အရှင်ပိင်္ဂိယထေရ်အား ဟောကြားတော်သည်။

### ကိုးကား
ပိင်္ဂိယ(မာဏဝပုစ္ဆာ)သုတ်

ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ပါသာဏကစေတီ၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဗာဝရီ ဗြာဟ္မဏ ဆရာကြီး၏တပည့် အသက် (၁၂၀)ရှိ ပိင်္ဂိယပုဏ္ဏား၏ မေးလျှောက် ချက်အရ ရုပ်၏ အပြစ်ကိုပြ၍ တဖန်ဘဝသစ်၌ မဖြစ်ခြင်းငှါ ရုပ်ကိုပယ်စွန့်လော ဟုလည်းကောင်း၊ နောက်ထပ် လျှောက်ထားချက်အရ “တဏှာ၏အပြစ်ကို ပြတော်မူ၍ ဘဝသစ်၌ တဖန်မဖြစ်စေရန် တဏှာကို ပယ်စွန့်လေလော့ဟုလည်းကောင်း ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူပါသည်။

ဘုရားရှင်သည် အရဟတ္တဖိုလ်ကို အထွတ်တပ်၍ တရားတော်ကို ဟောကြားတော်မူပါသော်လည်း ဦးရီးဗာဝရီပုဏ္ဏား၌ ချစ်ခင်သောစိတ်ကြောင့် ပိင်္ဂိယပုဏ္ဏားသည် အနာဂါမိဖိုလ်၌သာ တည်ရှိသော်လည်း ယင်း၏တပည့်ရသေ့ တစ်ထောင်သည်ကား အရဟတ္တဖိုလ်၌တည်ကြပြီး “ဧဟိ ဘိက္ခု”ရဟန်းတော်များ ဖြစ်ကြပါသည်။

### ကိုးကား
ပုရာဘေဒသုတ်

ဘုရားရှင် သကျနိုင်ငံ ကပိလဝတ္ထုမြို့တော်အနီး မဟာဝုန်တောအုပ်ကြီး အတွင်း၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ဤသုတ်တော်ကို “ဗုဒ္ဓိစရိုက်”ရှိသော နတ်ဗြဟ္မာတို့အား ဟောကြားတော်မူ ပါရန် နိမ္မိတဘုရားရှင်က မေးတော်မူသောပြဿနာကို သဗ္ဗညုဘုရားရှင်က (၁၃) ဂါထာဖြင့် ဖြေကြားတော်မူသည့်သုတ်။

(၈)ဂါထာတို့ဖြင့် မသေခင် ငြိမ်းအေးစွာနေနိုင်သော “ဥပသန္တပုဂ္ဂိုလ်”ကို ဟောတော်မူပါသည်။ ယင်းပုဂ္ဂိုလ်ကိုပင် (၄)ဂါထာဖြင့် “သန္တပုဂ္ဂိုလ်”ဟု ဟောတော်မူပါသည်။

အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ များစွာပါရှိပါသည်။ ပုရဘေဒသုတ်တော်ကို နာယူကြသော နတ်ဗြဟ္မာ ကုဋေ(၁)သိန်း ရဟန္တာ ဖြစ်ပုံ၊ သောတာပန်စသော နတ်ဗြဟ္မာများ မရေမတွက်နိုင်အောင် ကျွတ်တမ်းဝင်ပုံတို့ကို ဖွင့်ပြပါသည်။ ဤပုရာဘေဒသုတ်ကို အရှင်သာရိပုတ္တရာမထေရ်က မဟာ နိဒ္ဒေသပါဠိတော်၌ “ပုရာဘေဒသုတ္တနိဒ္ဒေသ”အမည်ဖြင့် ဖွင့်ဆို ဟောကြားတော်မူခဲ့ပါသည်။

### ကိုးကား
ဗြဟ္မဏဓမ္မိကသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ဗြာဟ္မဏမဟာသာလ ကြီးများရောက်လာပြီး ပေါရာဏဗြာဟ္မဏတို့၏ ဗြာဟ္မဏဓမ္မများကို ဟောတော်မူ ပါရန် လျှောက်ထားကြသဖြင့် “ဣသယော ပုဗ္ဗကာ” အစရှိသော (၃၂)ဂါထာတို့ဖြင့် ရှေးဟောင်းဗြာဟ္မဏကြီးတို့၏ ဗြာဟ္မဏဓမ္မများကို ဘုရားရှင်က ဟောတော်မူရာ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလကြီးများက လက်ခံကြပြီး ဥပါသကာအဖြစ် ခံယူကြပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုချက်များ များစွာရှိပါသည်။

### ကိုးကား
ဘဒြဝုဓမာဏဝ (သုတ္တ)ပုစ္ဆာ

ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့တော်အနီး ပါသာဏကစေတီ၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဗာဝရီဗြာဟ္မဏဆရာကြီး၏ ၁၂-ဦးမြောက်တပည့် ဘဒြာဝုဓလုလင် မေးလျှောက်သဖြင့် ဟောတော်မူသည့် နှစ်ဂါထာ။

### ကိုးကား
မဟာဗျူဟသုတ်

ဘုရားရှင် ကပိလဝတ္ထုမြို့တော်အနီး မဟာဝုန်တော၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် စကြဝဠာလောကဓာတ်ပေါင်း တိုက်တစ်သောင်းမှ ရောက်ရှိလာကြသော နတ်ဗြဟ္မာတို့တွင် မောဟစရိုက်ရှိသော နတ်ဗြဟ္မာတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။ မဟာဗျူဟသုတ်တော်ကို နာယူပြီးချိန်၌ နတ် ဗြဟ္မာ ကုဋေတစ်သိန်း ရဟန္တာဖြစ်ကြသည်။ သောတာပန်၊ သကဒါဂါမ်၊ အနာဂါမ်ဖြစ်သူ မရေမတွက်နိုင်ဟု အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

ဤသုတ်၌ မိစ္ဆာဝါဒ သဘာဝနှင့် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့ သဘာဝကို ဟောကြားတော်မူပါသည်။

### ကိုးကား
မုနိသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ၁၅၀-ဂါထာတို့ကို ရဟန်းတို့အား အကြောင်းအတ္ထုပ္ပတ်များစွာတို့ကိုစုစည်း၍ ဘုရားရှင် ဟောတော်မူပါသည်။

(က) ထိုတွင် ဘိက္ခု၊ ဘိက္ခုနီသားအမိနှစ်ဦးတို့ အမြဲမပြတ်တွေ့ဆုံမှုကို အကြောင်းပြု၍ သာသနာတော်၌ပျက်စီးကြပုံကို(၂၀၉) ဂါထာ ရှေ့ထက်ဝက်ဖြင့် ပုထုဇဉ်တို့၏အမြင်ကို ကဲ့ရဲ့တော်မူပြီးနောက်ထက်ဝက်ဖြင့် မိမိ(ဘုရားရှင်)၏အမြင်ကို ချီးမွမ်း၍ဟောတော်မူပါသည်။

(၂၁၀) ကိလေသာတို့ကြောင့် ပုထုဇဉ်၏ မငြိမ်းအေး, မငြိမ်သက်ပုံ, ကိလေသာ မရှိခြင်းကြောင့် မိမိ(ဘုရားရှင်)၏ နိဗ္ဗာန်သို့ရောက်ခြင်းကို ချီးမွမ်း၍ဟောတော် မူပါသည်။

(၂၁၁) အကြံအစည်ကို မပယ်စွန့်နိုင်ခြင်းကြောင့် ပုထုဇဉ်၏ တောင်တောင်အီအီ ကြံစည်တွေးတော ယုံမှားခြင်းဖြစ်ပုံ, စတုသစ္စဘာဝနာဖြင့် အကြံအစည်ကို ပယ်စွန့်၍ မိမိ(ဘုရားရှင်)၏ တွေးတောယုံမှားခြင်းသို့ မကပ်ရောက်တော့ပုံကို ဟောတော်မူပါသည်။

(၂၁၂) နောင်အခါ၌ တဏှာ၏တည်နေရာကို အလိုရှိသော ပုထုဇဉ်၏ဘဝတဏှာဖြင့် အားထုတ်ပုံ၊ တဏှာ၏တည်နေရာတို့၌ တဏှာမရှိ တော့ခြင်းကြောင့် မိမိ(ဘုရားရှင်)၏ အားထုတ်မှုမရှိတော့ပုံကို ချီးမွမ်း၍ ဟောတော်မူပါသည်။

(၂၁၃) ဥပကတက္ကတွန်းအကြောင်း ဘုရားရှင်၏ ဒေသနာတော်ကြောင့် ဥပက တက္ကတွန်း၏ အနာဂါမ် အရိယာသာဝကဖြစ်ပုံကို ဟောတော်မူပါသည်။ (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၄၉-၃၆၀)

(၂၁၄) ခါရဝနိယ အရှင်ရေဝတထေရ်သည် နဝကမ္မိကအလုပ်ကို အားမထုတ်ပုံ၊ ရဟန္တာဖြစ်ပုံကို ဟောတော်မူပါသည်။ (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၉၆-၄၀၃)

(၂၁၅) ပံသုကူသင်္ကန်းတော် ဝတ်ရုံမှုကိုအကြောင်းပြု၍ ခမည်းတော် သုဒ္ဓေါဓနမင်းကြီးအား ဟောတော်မူသည့်ဂါထာ။

(၂၁၆) စိဉ္စမာဏဝိကာ၏ စွပ်စွဲမှုကိုအကြောင်းပြု၍ ဘုရားရှင်တို့သည် လောကဓမ္မတို့ကို သည်းခံတော်မူနိုင်ပုံကို ဟောတော်မူသည့်ဂါထာ။ (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၁၆-၉)

(၂၁၇) သာဝတ္ထိမြို့၌ ပြာသာဒ်မှဆင်းသက်၍ ယက်ဖောက်ယောက်နေကြသော ရက်ကန်းသည်တို့ကိုကြည့်ရှု၍ လက္ခဏာယဉ်သုံးချက်တင်၍ ဝိပဿနာ ဉာဏ် ဖြစ်ပေါ်နေသော သူဌေးသမီးအား တရားဟောတော်မူပုံ၊ ဒေသနာတော်အဆုံး၌ သူဌေးသမီး သောတာပန် အရိယာသာဝိကာဖြစ်ပုံကို ဟောတော်မူသည့် ဂါထာ။

(၂၁၈) အာဠဝီနိုင်ငံ၊ အာဠဝီမြို့ သောတာပန် ရက်ကန်းသည်သမီး ကွယ်လွန်မှုကို အကြောင်းပြု၍ ရဟန္တာရဟန်းကို လူတို့သိနိုင်ခဲပုံကို ဟောတော်မူသည့် ဂါထာ။ (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၁၁-၅)

(၂၁၉) ပဉ္စဂ္ဂဒါယကာ ပုဏ္ဏားဇနီးမောင်နှံ (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၆၅-၉) သောတာပန် အရိယာသာဝကများဖြစ်သည်အထိ ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်ဂါထာ။

(၂၂၀) သာဝတ္ထိမြို့၌ ဥတုသုံးလီ လှည့်လည်ပျော်လတ် ပြာသာဒ်သုံးဆောင်တို့ဖြင့် စည်းစိမ်ခံစား၍ ငယ်စဉ်ကပင် မိဖတို့ထံခွင့်ပန်၍ သုံးကြိမ် ရဟန်းပြု၊ သုံးကြိမ် လူထွက်ခဲ့ပြီး လေးကြိမ်မြောက်၌ အရဟတ္တဖိုလ်သို့ရောက်ရှိသော အညတရ သူဌေးသားကိုအကြောင်းပြု၍ ဟောတော်မူသည့် ဂါထာ။

(၂၂၁) ရဟန်းတို့၏ကဲ့ရဲ့မှုကိုအကြောင်းပြု၍ အရဟတ္တဖိုလ်သို့ရောက်ရှိသွားသော ညီတော်နန္ဒကိုအကြောင်းပြု၍ ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့် ဂါထာ။ (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၇၇)

(၂၂၂) ကောသလနိုင်ငံ ပစ္စန္တရွာကို ဂေါစရဂါမ်ပြု၍နေသော မုဆိုး၏အသားလှူဒါန်းမှုကိုခံယူသော ရဟန္တာမထေရ်ကိုအကြောင်းပြု၍ ဟောတော်မူသည့်ဂါထာ။

(၂၂၃) ဘုရားရှင် သကျနိုင်ငံ ကပိလဝတ္ထုမြို့တော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် “နောက်မှ သောတာပန်ဖြစ်သောရဟန်းသည် မိမိထက် ရှေးဦးစွာ သောတာပန်ဖြစ်သောလူကို ရှိခိုးရမည်”ဟု ပြောဆိုနေသောစကားကို ကြားသိရ၍ ဆွမ်းခံကြွလာသော အညတရရဟန်း၏လျှောက်ထားမှုကို “အနာဂါမ် လူဒါယကာသည် ထိုနေ့၌ ရှင်ပြုသောသာမဏေငယ်အား ရှိခိုးရမည်”ဟု ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်ဂါထာ။

### ကိုးကား