သဗ္ဗညုတဉာဏ်

**သဗ္ဗညုတဉာဏ်**ဆိုသည်မှာ မြတ်စွာဘုရားရှင်တို့၏ သန္တာန်၌သာ ထူးခြားစွာ ဖြစ်ပေါ်သော၊ အလုံးစုံသော သိဖွယ်တရား (ဉေယျဓံတရား) အားလုံးကို အကြွင်းအကျန်မရှိ၊ အပိတ်အပင်အတားအဆီးမရှိဘဲ ထွင်းဖောက်သိမြင်တော်မူနိုင်သော အဆုံးစွန်ဆုံး အသိဉာဏ်ပညာတော်ကြီးကို ဆိုလိုပါသည်။ ဤဉာဏ်တော်သည် သာဝကတို့နှင့် မဆက်ဆံဘဲ ဘုရားရှင်တို့၏ သီးသန့်ဂုဏ်တော်ဖြစ်သောကြောင့် အသာဓာရဏဉာဏ်ခြောက်ပါးတွင် တစ်ပါးအပါအဝင် ဖြစ်ပါသည်။

### အဓိပ္ပါယ်နှင့် ဝေါဟာရရင်းမြစ်
***ပဉ္စ ဉေယျ ပထပ္ပဘေဒံ သဗ္ဗံ**: သိဖွယ်ရာတရား ငါးမျိုး (ပဉ္စ ဉေယျဓမ္မ) တို့၏ အသွယ်သွယ်သော အကြောင်းလမ်းအမျိုးမျိုး (ပထပ္ပဘေဒ) အားလုံး (သဗ္ဗံ) ကို၊
***အညာသိ**: သိမြင်တော်မူသောကြောင့်၊
***ဣတိ သဗ္ဗညူ**: ထို့ကြောင့် "သဗ္ဗညူ" ဟု ခေါ်ဆိုရခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

### သိဖွယ်ရာတရား ငါးမျိုး (ပဉ္စ ‌ဉေယျဓမ္မ)
အဋ္ဌကထာများက ရှင်းလင်းထားသော ထိုသိဖွယ်ရာတရား ငါးမျိုးမှာ-

# **သင်္ခါရ**: အကြောင်းတရားတို့ကြောင့် ပြုပြင်ဖန်တီးထားအပ်သော ရုပ်တရား၊ နာမ်တရားအားလုံး။
# **ဝိကာရ**: သင်္ခါရတရားတို့၏ အထူးဖောက်ပြန်သော အခြင်းအရာများ (ဥပမာ- ရုပ်၏ ဇရတာ-အိုခြင်း၊ အနိစ္စတာ-မမြဲခြင်း)။
# **လက္ခဏ**: သင်္ခါရတရားတို့၏ သာမညလက္ခဏာဖြစ်သော အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ။
# **နိဗ္ဗာန်**: အကြောင်းတရားတို့ မပြုပြင်အပ်သော အသင်္ခတဓာတ်။
# **ပညတ်**: အမည်၊ သဏ္ဌာန်၊ အသုံးအနှုန်း စသည်ဖြင့် ခေါ်ဝေါ်သမုတ်အပ်သော ပညတ်တရားအားလုံး။

### သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်၏ အတိုင်းအတာနှင့် သဘောသဘာဝ
ဤဉာဏ်တော်၏ ကျယ်ဝန်းနက်နဲမှုမှာ အတိုင်းအဆမရှိဘဲ သမုဒ္ဒရာနှင့် တူသောကြောင့် **ဉာဏသာဂရ** (ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာသဖွယ်ဖြစ်သော ဉာဏ်တော်) ဟုပင် တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြပါသည်။ ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂပါဠိတော်လာ ဉာဏကထာ၌ ဤဉာဏ်တော်၏ သိမြင်နိုင်စွမ်းကို အကျယ်တဝင့် ဖွင့်ဆိုထားရာ အချုပ်အားဖြင့် အောက်ပါအချက်များ ပါဝင်ပါသည်-

* **တရားအားလုံးကို သိခြင်း:** သင်္ခတတရား (အကြောင်းတရားတို့ကြောင့် ပြုပြင်ဖန်တီးထားသော ရုပ်နာမ်တရားများ) နှင့် အသင်္ခတတရား (မပြုပြင်အပ်သော အငြိမ်းဓာတ် နိဗ္ဗာန်) အားလုံးကို သိတော်မူသည်။
* **ကာလသုံးပါးကို သိခြင်း:** အတိတ်၊ အနာဂတ်၊ ပစ္စုပ္ပန် ကာလသုံးပါးလုံး၌ ဖြစ်သမျှသော တရားအားလုံးကို သိတော်မူသည်။
* **ခန္ဓာ၊ အာယတန၊ ဓာတ် အားလုံးကို သိခြင်း:** ခန္ဓာငါးပါး၊ အာယတန တစ်ဆယ့်နှစ်ပါး၊ ဓာတ် တစ်ဆယ့်ရှစ်ပါးတို့၏ သဘောသဘာဝ အလုံးစုံကို သိတော်မူသည်။
* **လက္ခဏာရေးသုံးပါးကို သိခြင်း:** အလုံးစုံသော သင်္ခါရတရားတို့၏ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ သဘောကို အကြွင်းမဲ့ သိတော်မူသည်။
* **သစ္စာလေးပါးကို သိခြင်း:** ဒုက္ခသစ္စာ၊ သမုဒယသစ္စာ၊ နိရောဓသစ္စာ၊ မဂ္ဂသစ္စာ ဟူသော သစ္စာလေးပါးတရားတော်မြတ်ကို အလုံးစုံ ထွင်းဖောက်သိမြင်တော်မူသည်။
* **ဉာဏ်တော်အားလုံးကို သိခြင်း:** ပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏ်လေးပါး၊ ဗုဒ္ဓဉာဏ်တော် တစ်ဆယ့်လေးပါး စသည့် ဉာဏ်တော်အသီးသီး၏ သဘောသဘာဝများကို အကုန်အစင် သိတော်မူသည်။
* **ဩကာသလောကနှင့် သတ္တလောကကို သိခြင်း:** နတ်၊ မာရ်၊ ဗြဟ္မာတို့နှင့်တကွသော လောက၊ သမဏဗြာဟ္မဏ၊ မင်း၊ လူ အစရှိသော သတ္တဝါအားလုံးတို့၏ မြင်အပ်၊ ကြားအပ်၊ သိအပ်၊ ရှာမှီးအပ်သော တရားအားလုံးကို သိတော်မူသည်။

### အနာဝရဏဉာဏ်နှင့် ဆက်စပ်ပုံ
သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်နှင့် အမြဲတစေ ယှဉ်တွဲဖွင့်ဆိုလေ့ရှိသော ဉာဏ်တော်မှာ **အနာဝရဏဉာဏ်** ဖြစ်သည်။
* **အနာဝရဏ:** အာဝရဏ (အတားအဆီး၊ အပိတ်အပင်) + န (မရှိ) = အတားအဆီး အပိတ်အပင် မရှိခြင်း။
* **သဗ္ဗညုတဉာဏ်** သည် **သိဖွယ်ရာအလုံးစုံ (What is known)** ကို ရည်ညွှန်းပြီး၊ **အနာဝရဏဉာဏ်** သည် ထိုသို့သိရာ၌ **အတားအဆီး တစ်စုံတစ်ရာမျှ မရှိဘဲ (How it is known)** သိမြင်နိုင်စွမ်းကို ရည်ညွှန်းပါသည်။ ထို့ကြောင့် ပိဋကတ်တော်၌ "အလုံးစုံကို သိတတ်သောကြောင့် သဗ္ဗညုတဉာဏ်မည်၏၊ ထိုသို့သိရာ၌ အပိတ်အပင်မရှိသောကြောင့် အနာဝရဏဉာဏ်မည်၏" ဟု ယှဉ်တွဲ၍ ဟောကြားလေ့ရှိပါသည်။ ဤဉာဏ်တော်နှစ်ပါးသည် အတူတကွ ဖြစ်ပေါ်ပြီး ဘုရားရှင်၏ အသိဉာဏ်တော် ပြည့်စုံမှုကို ဖော်ပြပါသည်။

### ဆအသာဓာရဏဉာဏ် (ဘုရားရှင်တို့၏ သီးသန့်ဉာဏ်တော် ၆ ပါး)
သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်သည် သာဝကရဟန္တာများနှင့် မဆက်ဆံဘဲ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်တို့၌သာ သီးခြားရှိသော အသာဓာရဏဉာဏ်တော် ၆ ပါးတွင် ပါဝင်ပါသည်။ ၎င်းတို့မှာ-
# **ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တဉာဏ်:** သတ္တဝါတို့၏ ဣန္ဒြေ (သဒ္ဓါ၊ ဝီရိယ စသည်) ရင့်ကျက်မှု၊ မရင့်ကျက်မှုကို သိသောဉာဏ်။
# **အာသယာနုသယဉာဏ်:** သတ္တဝါတို့၏ စိတ်အလို အာသယနှင့် အစဉ်ကိန်းအောင်းနေသော အနုသယကိလေသာတို့ကို သိသောဉာဏ်။
# **ယမကပါဋိဟာရိယဉာဏ်:** အစုံအစုံဖြစ်သော တန်ခိုးပြာဋိဟာကို ပြတော်မူနိုင်သော ဉာဏ်။
# **မဟာကရုဏာသမာပတ္တိဉာဏ်:** မဟာကရုဏာသမာပတ်ကို ဝင်စား၍ သတ္တဝါတို့၏ ချမ်းသာစီးပွားကို ဆင်ခြင်နိုင်သော ဉာဏ်။
# **သဗ္ဗညုတဉာဏ်:** အလုံးစုံကို သိသော ဉာဏ်။
# **အနာဝရဏဉာဏ်:** သိရာ၌ အတားအဆီးမရှိသော ဉာဏ်။

### ဉာဏ်တော်ကို ရရှိတော်မူခြင်း
ကျမ်းဂန်များ၏ ဖွင့်ဆိုချက်အရ၊ ဘုရားအလောင်းတော်သည် လေးသင်္ချေနှင့် ကမ္ဘာတစ်သိန်းတိုင်အောင် ဖြည့်ကျင့်တော်မူခဲ့သော ပါရမီတော်တို့၏ အကျိုးဆက်အဖြစ် **ဗောဓိပင်ရင်း၌ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်ကို ရရှိတော်မူသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက်တည်း (သဟေဝ ပန အရဟတ္တမဂ္ဂေန)** ဤသဗ္ဗညုတဉာဏ်တော် အစရှိသော ဗုဒ္ဓဂုဏ်တော်အားလုံးကို တစ်ပါတည်း ရရှိတော်မူပါသည်။

### ဉာဏ်တော်၏ အလုပ်လုပ်ပုံ
ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အယူအဆအရ မြတ်စွာဘုရားသည် အချိန်တိုင်း၌ အရာအားလုံးကို တပြိုင်နက်တည်း သိမြင်နေခြင်းမဟုတ်ပါ။ ကိုယ်တော်မြတ်၏ ဉာဏ်တော်သည် **အာဝဇ္ဇနပဋိဗဒ္ဓံ** ဖြစ်သည်၊ ဆိုလိုသည်မှာ သိလိုရာအာရုံကို စိတ်တော်ညွှတ်၍ ဆင်ခြင်လိုက်သည် (အာဝဇ္ဇန်းပြုလိုက်သည်) နှင့်တစ်ပြိုင်နက် ထိုအရာကို ချက်ချင်း၊ အတားအဆီးမရှိ ထွင်းဖောက်သိမြင်တော်မူနိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ သိလိုသမျှကို သိနိုင်သော အစွမ်းအစ အလားအလာသည် အမြဲအပြည့်အဝရှိနေပြီး၊ လက်တွေ့သိရှိမှုမှာ စိတ်တော်ညွှတ်ခြင်းအပေါ်၌ တည်ပါသည်။

### ဥပမာ တင်စားခေါ်ဝေါ်ပုံ
ဤဉာဏ်တော်၏ ကြီးကျယ်ခမ်းနားမှုကို ပေါ်လွင်စေရန် အောက်ပါအတိုင်း တင်စားခေါ်ဝေါ်လေ့ရှိပါသည်-
* **သမန္တစက္ခု:** အလုံးစုံကို မြင်နိုင်သော မျက်စိတော်။
* **ဉာဏသာဂရ:** အသိဉာဏ်ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာ။

### သဗ္ဗညူပုဂ္ဂိုလ် (၅) မျိုး
* **ကမသဗ္ဗညူ (အစဉ်အတိုင်း သိသူ)** - တရားအလုံးစုံကို အစဉ်အတိုင်းသိနိုင်သည့် အချိန်မရှိသောကြောင့် ကမသဗ္ဗညုတာ မဖြစ်နိုင်ပေ။
* **သကိံသဗ္ဗညူ (တစ်ပြိုင်နက် သိသူ)** - တစ်ပြိုင်နက်တည်း အာရုံအားလုံးကို သိမ်းယူနိုင်ခြင်းမရှိသောကြောင့် သကိံသဗ္ဗညုတာ မဖြစ်နိုင်ပေ။
* **သတတသဗ္ဗညူ (အမြဲမပြတ် သိသူ)** - မျက်စိဖြင့်သိစိတ် စသည်တို့သည် သက်ဆိုင်ရာအာရုံအတိုင်း ဖြစ်ပေါ်လာသောကြောင့်၊ ဘဝင်စိတ်နှင့် ဆန့်ကျင်သောကြောင့် အမြဲမပြတ်သိနိုင်ခြင်း သတတသဗ္ဗညုတာ မဖြစ်နိုင်ပေ။
* **သတ္တိသဗ္ဗညူ (စွမ်းရည်ဖြင့် သိသူ)** - ကျန်ရှိသော တရားအလုံးစုံကို သိနိုင်စွမ်းရှိသောကြောင့် "သတ္တိသဗ္ဗညုတာ" ဖြစ်နိုင်သည် (သို့မဟုတ်)
* **ဉာတသဗ္ဗညူ (သိအပ်ပြီးသော တရားအားလုံးကို သိသူ)** - သိအပ်ပြီးသော တရားအားလုံးကို သိသောကြောင့် "ဉာတသဗ္ဗညုတာ" ဖြစ်နိုင်သည်။

သို့ရာတွင် သတ္တိသဗ္ဗညူသည် တရားအားလုံးကို သိခြင်းမဟုတ်သဖြင့် ထိုအဆိုသည်လည်း မသင့်လျော်ပေ။

**နိဂုံးချုပ်** အားဖြင့် သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်သည် မြတ်စွာဘုရားရှင်တို့၏ အဆုံးမဲ့သော ပညာပါရမီ၊ ကရုဏာတော်တို့၏ အထွတ်အထိပ်ရလဒ်ဖြစ်ပြီး၊ သတ္တဝါအပေါင်းတို့အား သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ရာလမ်းမှန်ကို ညွှန်ပြတော်မူနိုင်သော အခြေခံအုတ်မြစ်လည်း ဖြစ်ပေသည်။
### ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* သဗ္ဗညုတဉာဏ် အကျယ်ပြခြင်း
### ကျမ်းကိုး 
## အခြားကြည့်ရန် 
* Monks protest For Bomb Attacks Bodh Gaya  
* မြို့မ မြင့်ကြွယ်ရေးသားသော အမြင့်မြတ်ဆုံးသော မြတ်စွာဘုရား 
* ဗုဒ္ဓ ဂါယာတွင်အကြမ်းဖက်မှုHla Oo's Blog