open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
အဘဒူကာဝီ ယူစွတ်

**အဘဒူကာဝီ အာမက် ယူစွတ်** (ဆိုမာလီ: Cabdulqaawi Axmed Yuusuf) (၁၉၄၈-) သည် ဆိုမာလီနိုင်ငံသား ရှေ့နေနှင့် တရားသူကြီး ဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝ 
ဆိုမာလီနိုင်ငံ၊ အရှေ့မြောက်ရှိ အေးမြို့၌ ၁၉၄၈ ခုတွင် မွေးသည်။ 

ဆိုမာလီအမျိုးသားတက္ကသိုလ်မှ ဥပဒေဘာသာနှင့် ဘွဲ့ရသည်။ ဘွဲ့လွန်ကို အီတလီရှိ ဖလောရင့်တက္ကသိုလ်၌ နိုင်ငံတကာဥပဒေဖြင့် ယူသည်။ ပါရဂူဘွဲ့ကို ဂျနီဗာ၌ ယူသည်။ 

ဆိုမာလီ၊ အာရပ်၊ အင်္ဂလိပ်၊ ပြင်သစ်နှင့် အီတလီစကားတို့ကို ကျွမ်းကျွမ်းကျင်ကျင် ပြောနိုင်သည်။

## သက်မွေးလမ်းကြောင်း 
ဆိုမာလီအမျိုးသားတက္ကသိုလ်တွင် နည်းပြ (၁၉၇၄-၁၉၈၁) လုပ်စဉ် တတိယအကြိမ် ကုလသမဂ္ဂ ပင်လယ်ပြင်ဆိုင်ရာဥပဒေ ဆွေးနွေးပွဲ (၁၉၇၅-၁၉၈၀) ၌ ဆိုမာလီကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်သည်။

ဂျနီဗာတက္ကသိုလ်တွင် နည်းပြ (၁၉၈၁-၁၉၈၃) လုပ်သည်။ ဧည့်ပါမောက္ခအဖြစ် ဆွစ်ဇာလန်၊ အီတလီ၊ ဂရိနှင့် ပြင်သစ်တို့သို့ သွားသင်ဖူးသည်။

နယူးယောက်ရှိ UNCTAD (United Nations Conference on Trade and Development) ၏ တရားဝင်မူဝါဒပံ့ပိုးရေးအဖွဲ့၏ ခေါင်းဆောင် (၁၉၈၇-၁၉၉၂)၊ ထိုအဖွဲ့၏ ကိုယ်စားလှယ် (၁၉၉၂-၁၉၉၄)၊ ဗီယင်နာရှိ UNIDO (United Nations Industrial Development Organization) ၏ အာဖရိကကိစ္စများဆိုင်ရာ ဥပဒေအကြံပေး (၁၉၉၄-၁၉၉၈)၊ ထိုအဖွဲ့၏ လက်ထောက် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် (၁၉၉၈-၂၀၀၁)၊ UNESCO ၏ နိုင်ငံတကာစံနှင့်တရားဝင်ကိစ္စရပ်များရုံး၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးနှင့် ဥပဒေအကြံပေး (၂၀၀၁-၂၀၀၉) စသဖြင့် အဆင့်ဆင့် ထမ်းဆောင်သည်။

၂၀၀၉ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၆ ရက်တွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး၏ တရားသူကြီး ဖြစ်လာပြီး ၂၀၁၅ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်တွင် ထိုရုံး၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအရာ ရသည်။ ၂၀၁၈ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက် တွင် ဥက္ကဋ္ဌအရာသို့ တိုးသည်။ ၂၅ ယောက်မြောက် ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာပြီး ပြင်သစ်မှ ရွန်နေ အီဗရာဟင်၏ အရာကို ဆက်ခံခြင်း ဖြစ်သည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တတိယမြောက် တာဝန်ယူရသော အာဖရိကသား ဖြစ်လာသည်။

ကဏ္ဍ:၁၉၄၈ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:ဆိုမာလီ နိုင်ငံသားများ
ကူတူပါလောင် ဒုက္ခသည်စခန်း

**ကူတူပါလောင်** **ဒုက္ခသည်စခန်း** ( ) သည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှနိုင်ငံ၊ ကော့စ်ဘဇားရှိ ဒုက္ခသည်စခန်း ဖြစ်သည်။ အိမ်နီးချင်း မြန်မာနိုင်ငံမှ လူမျိုးရေးနှင့် ဘာသာရေးပြဿနာများကြောင့် တိမ်းလာသော ရိုဟင်ဂျာ(အငြင်းပွားဖွယ် ဘင်္ဂါလီအသုံးအနှုန်း)တို့ နေသည်။   အစိုးရထိန်းသော ဒုက္ခသည်စခန်း ၂ ခုအနက် တခုဖြစ်သည်။ ကျန်တခုမှာ နာယာပါရာ ဒုက္ခသည်စခန်း ဖြစ်သည်။  

ကူတူပါလောင်ရှိ ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံးကို ဥရောပယူနီယံ၊ အမေရိကန်၊ ကနေဒါ၊ ဂျပန်၊ ဖင်လန် ၊ ဆွီဒင် အစိုးရများနှင့် အိုင်ကီယာ ဖောင်ဒေးရှင်းက ထောက်ပံ့သည်။  

## သမိုင်း 
စခန်းအနေဖြင့် တရားမဝင် ရှိနေသည်မှာ ၁၉၉၁ ခု ကတည်းက ဖြစ်သည်။ ပြည်သာယာ စစ်ဆင်ရေးဖြင့် တရားမဝင် နေထိုင်သူများကို တပ်မတော်က ရှင်းလင်းသည့်အခါ ရိုဟင်ဂျာ ထောင်ပေါင်းများစွာ ထိုနေရာသို့ ပြေးကြသည်။   

၂၀၁၇ ခု၊ ဇူလိုင်လကောက် စာရင်းအရ ကူတူပါလောင်နှင့် နာယာပါရာ စခန်းနှစ်ခုတွင် မှတ်ပုံတင်ထားသူ ၃၄၀၀၀ ခန့် ရှိသည်။  ၂၀၁၇ ခု၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကုလသမဂ္ဂဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံးမှ ဒုက္ခသည်စခန်း ၂ ခု၏ စုစုပေါင်းလူဦးရေသည် ၇၇၀၀၀ ကျော်အထိ တိုးလာသည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့သည်။  

၂၀၁၉ ခု၊ စက်တင်ဘာလ ၁၅ ရက်တွင် တိုးချဲ့မြေရှိ လူများကိုပါ စာရင်းကောက်ရာ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၁၃ ၂၇၂ ရှိ၍ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဒုက္ခသည်စခန်း ဖြစ်လာသည်။  

တိုးချဲ့မြေမှာ ဆင်သွားလမ်းတွင် ရှိနေသဖြင့် အာရှဆင်တို့ ရန်ပြုသည်လည်း ရှိသည်။  

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်-မြန်မာ နယ်စပ်
ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ
နာယာပါရာ ဒုက္ခသည်စခန်း

**နာယာပါရာ ဒုက္ခသည်စခန်း** () သည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှနိုင်ငံ ကော့စ်ဘဇားရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းဖြစ်သည်။ ဒမ်ဒူမီယာရွာအနီးတွင် ရှိပြီး အိမ်နီးချင်း မြန်မာနိုင်ငံမှ လူမျိုးရေးနှင့် ဘာသာရေးပြဿနာများမှ တိမ်းလာသော ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးအများစု နေသည်။  ကူတူပါလောင် ဒုက္ခသည်စခန်းနည်းတူ အစိုးရထိန်းသော ဒုက္ခသည်စခန်း ဖြစ်သည်။  စခန်းနှစ်ခုပေါင်း လူဦးရေမှာ ၂၀၁၇ ခု၊ ဇူလိုင်လတွင် ၃၀ ၀၀၀ ဝန်းကျင်သာ ရှိသည်။  ၂၀၁၇ ခု၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံးမှ ၇၇ ၀၀၀ ကျော်အထိ တိုးလာကြောင်း ခန့်မှန်းခဲ့သည်။  ၂၀၁၈ ခု၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၄ ရက်အထိ ခန့်မှန်းခြေ ၂၃ ၀၆၅ ခန့် နေသည်။  

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်-မြန်မာ နယ်စပ်
ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ
ဂူတာပြင်

**ဂူတာပြင်** သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်တွင် ရှိသော ရွာဖြစ်သည်။ 

## အုပ်ချုပ်ရေး 

## စီးပွားရေး 

## ဘာသာရေး 
## ထင်ရှားသည့် ဖြစ်ရပ်များ 
၂၀၁၇ ခု၊ ဩဂုတ်လ ၂၈ ရက်တွင် ARSA တိုက်သည့်နောက် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များက ကျေးရွာများကို လိုက်စစ်ရာ ရွာတွင်းမှ ရွာသားအချို့အပါအဝင် လူ ၅၀၀ ခန့် ထွက်လာ၍ ပစ်ရာ အသေမိ ၁၉ ယောက်နှင့် လက်လုပ်လက်နက်များ ရသည်။ ညောင်ချောင်း နယ်မြေရဲစခန်း၌ သေမှုသေခင်း ဖွင့်သည်။ အဆိုပါကိစ္စ ဖြစ်ပြီးနောက် စက်တင်ဘာလကုန်တွင် ရပ်ရွာတည်ငြိမ်မှု မရှိဟု ယူဆကာ ရွာသား ၇၀၀ ကျော် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သို့ ကူးသည်။ 

အစုလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရသော အလောင်းများကို နေရာ ၅ ခုခွဲ၍ မြုပ်နှံထားကြောင်း အေပီသတင်းဌာနက ၂၀၁၈ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်တွင် ပါသည်။ ထိုကိစ္စကို စုံစမ်းရန် ဘူးသီးတောင်မြို့နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးနှင့် အခြားတာဝန်ရှိသူတို့ ဒေသခံ မွတ်ဆလင်ရပ်မိရပ်ဖ (၅) ဦးနှင့်အတူ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်တွင် သွားစစ်ကြသည်။ ထို့နောက် အဆိုပါသတင်း မမှန်ကြောင်း သတင်းပြန်သည်။  

၂၀၁၉ ခု၊ မတ်လ ၁၈ ရက်တွင် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုလုပ်မည်ဟု တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့က ဆိုသည်။  ဗိုလ်ချုပ် မြတ်ကျော်နှင့်အဖွဲ့ကို စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးခုံရုံး ဖွဲ့ပြီး ဒုတိယအကြိမ် စစ်စေသည်။ ၂၀၁၉ ခု၊ ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်မှ ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်အထိ စစ်ပြီးနောက် စည်းကမ်းလိုက်နာမှု အားနည်းခြင်းရှိကြောင်း ၂၀၁၉ ခု၊ ဩဂုတ်လ ၃၁ ရက်၌ သတင်းထုတ်သည်။ 

## ကိုးကား
ပြည်သာယာ စစ်ဆင်ရေး

**ပြည်သာယာ စစ်ဆင်ရေး** သည် တပ်မတော်က ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ်တွင် ၁၉၉၁ မှ ၁၉၉၂ အကြား လှုပ်ရှားခဲ့သော စစ်ဆင်ရေး ဖြစ်သည်။  နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့လက်ထက်တွင် ရိုဟင်ဂျာညီညွတ်ရေးအဖွဲ့ အားကောင်းလာသည့်အတွက် ဦးနှိမ်ရသော စစ်ဆင်ရေး ဖြစ်သည်။ 

၁၉၇၈ က နဂါးမင်း စစ်ဆင်ရေးကဲ့သို့ပင် စစ်ဆင်ရေး၏ ခေါင်းစဉ်မှာ ထိုဒေသမှ နိုင်ငံသားမဟုတ်သူများကို ဖယ်ရှားရန်ဟု အစိုးရက တရားဝင်ရှင်းချက်ထုတ်သည်။ ရိုဟင်ဂျာညီညွတ်ရေးအဖွဲ့မှ ထကြွသူတို့ကိုလည်း ဖမ်းမည် ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း စစ်ဆင်ရေးကြောင့် အရပ်သား ၂၀၀၀၀၀ မှ ၂၅၀၀၀၀ ကြား အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သို့ ပြေးရသည်။ သို့သော်လည်း ထကြွသူတို့ကို အမြစ်မဖြတ်နိုင်သဖြင့် ၁၉၉၀ ဝန်းကျင်တွင် တကျော့ပြန် သေးသည်။   

၁၉၉၁ ဒီဇင်ဘာလတွင် တပ်မတော်မှ စစ်သားတို့ နယ်စပ်ကိုကျော်သည်ကို သတိမထားမိဘဲ ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှ ကင်းစခန်းကို မှားပစ်သောကြောင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် - မြန်မာဆက်ဆံရေး အဖုအထစ် ဖြစ်ရသည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း
ဘာကူး တက္ကသိုလ်

**ဘာကူးတက္ကသိုလ်**သည် အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံ၊ ဘာကူးမြို့၌ တည်ရှိပြီး ၁၉၁၉ ခုနှစ် အဇာဘိုင်ဂျန် ဒီမိုကရက်တစ် နိုင်ငံ၏ ပါလီမန်ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် တည်ထောင်ထားသော တက္ကသိုလ်ဖြစ်သည်။ ကနဦးအစတွင် သမိုင်းနှင့် ဘာသာဗေဒ၊ ရူပဗေဒနှင့် သင်္ချာ၊ ဥပဒေ၊ နှင့် ဆေးပညာ မဟာဌာနတို့ဖြင့် စတင်ဖွဲ့စည်း တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ကျောင်းဖွင့်စ တက်ရောက်ခဲ့သော ကျောင်းသား အရေအတွက်မှာ ၁၀၉၄ ယောက်ဖြစ်သည်။ ဘာကူးတက္ကသိုလ်၏ ပထမဆုံးသော ပါမောက္ခချုပ်မှာ ကာဇန် တက္ကသိုလ်တွင် ခွဲစိတ်ကုပါမောက္ခအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော ဗာဆီးလီ အီဗန်နိုဗစ်ချ် ရာဇူမော့စကီးဖြစ်သည်။ 

၁၉၃၀ ခုနှစ်တွင် အဆင့်မြင့်ပညာရေး ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းပုံအရ အစိုးရမှ တက္ကသိုလ်အား ပိတ်သိမ်းရန် ညွှန်ကြားခဲ့ပြီး အဆင့်မြင့် ပညာရေး အင်စတီကျူအဖြစ် အစားထိုး ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ သို့ပေသော်လည်း ၁၉၃၄ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်အား ပြန်လည်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ဒုတိယကမ္ဘာစစ်၏ ခတ်ခဲလှသော နှစ်များအတွင်း နည်းပါးလှသော တက္ကသိုလ်ဆရာများဖြင့် အလုပ်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ 

တက္ကသိုလ်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် နှစ်လေးဆယ်ပြည့်မြောက်ခဲ့သော ၁၉၅၉ ခုနှစ်အရောက်တွင် တက္ကသိုလ်၌ မဟာဌာန ၁၃ ရှိလာသည်အထိ တိုးတက်၍ လာခဲ့သည်။ အဇာဘိုင်ဂျန် ဆေးတက္ကသိုလ်နှင့် အဇာဘိုင်ဂျန် စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်တို့သည်လည်း ဘာကူးတက္ကသိုလ်၏ သက်ဆိုင်ရာ ဌာနအသီးသီးတို့မှ ထုတ်နှုတ် တည်ထောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ဘာကူးတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသူများထဲတွင် အဇာဘိုင်ဂျန်သမ္မတဖြစ်ခဲ့သူများဖြစ်သည့် အဘူဖက် အယ်ချီဘေးနှင့် ဟေဒါ အာလီယဲ့ဗ်တို့ပါဝင်သည်။ ထို့ပြင် ရူပဗေဒဆိုင်ရာ နိုဗယ်ဆုရရှိခဲ့သူ လီယို လန်ဒါအူသည်လည်း ဘာကူးတက္ကသိုလ်တွင် ၁၉၂၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၂၄ ခုနှစ်အထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ 

ဘာကူးတက္ကသိုလ်သည် Academic Performance ကဲ့သို့သော နိုင်ငံတကာ တက္ကသိုလ်အဆင့် သတ်မှတ်သည့် အဖွဲ့အစည်းများ၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်အတွင်း ဝင်ခဲ့သော အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံ၏ တစ်ခုတည်းသော တက္ကသိုလ်ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၄- ၁၅ ခုနှစ်အတွက် Academic Performance ၏ တက္ကသိုလ်အဆင့်သတ်မှတ်ချက်မှာ ၁၈၇၂ ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
ရွှေဘို့ကျွန်းရွာ (ဆိပ်ဖြူမြို့နယ်)

**ရွှေဘို့ကျွန်းရွာ** သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဆိပ်ဖြူမြို့နယ်တွင် ရှိသော ရွာဖြစ်သည်။

## အုပ်ချုပ်ရေး 
## ပညာရေး 
အခြေခံပညာ မူလတန်းကျောင်း ၁ ကျောင်း ရှိသည်။

## စီးပွားရေး 
စိုက်ပျိုးရေးကို အဓိကထား လုပ်ကိုင်သည်။ 

## ဘာသာရေး 
ဗမာ ဘုန်းကြီးကျောင်း ၁ ကျောင်း ရှိသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ
ထန်းခြောက်ပင်ရွာ (ဆိပ်ဖြူမြို့နယ်)

**ထန်းခြောက်ပင်ရွာ** သည် မကွေးတိုင်း၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်တွင် ရှိသော ရွာဖြစ်သည်။

## အုပ်ချုပ်ရေး 
## ပညာရေး 
## စီးပွားရေး 
ရေကြောင်းကုန်သွယ်လုပ်ငန်းကို အဓိကထား လုပ်ကိုင်သည်။ စိုက်ပျိုးရေး လုပ်သူများလည်း ရှိသည်။ 

## ဘာသာရေး 
ဗမာ ဘုန်းကြီးကျောင်း ၁ ကျောင်း ရှိသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ
ရေပေါင်းဆုံရွာ (သာစည်မြို့နယ်)

**ရေပေါင်းဆုံ** သည် မန္တလေးတိုင်း၊ သာစည်မြို့နယ်တွင် ရှိသော ရွာဖြစ်သည်။ သာစည်-ကလောလမ်းဘေး၌ ရှိပြီး သာစည်ဘက်တွင် ယင်းမာပင်ရွာ၊ ကလောဘက်တွင် မုံပင်ရွာတို့၏ ကြားရွာဖြစ်သည်။ 
thumb|300x300px|ရေပေါင်းဆုံရွာ လမ်းမိုင်တိုင် (၂၀၁၄ ဒီဇင်ဘာ)

## အုပ်ချုပ်ရေး 
## စီးပွားရေး 
စိုက်ပျိုးရေးကို အဓိကထား လုပ်သည်။ ယင်းမာပင် သစ်တောကြိုးဝိုင်းတွင် ရှိသဖြင့် သစ်ခုတ်၊ မီးသွေးဖုတ်သူများလည်း ရှိသည်။

## ဘာသာရေး 
ဗမာ ဘုန်းကြီးကျောင်း ၁ ကျောင်း ရှိသည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ
အရင်ဆုံး ကျနော်တို့နာမည်တွေ ဖျောက်တယ်

**အရင်ဆုံး ကျနော်တို့နာမည်တွေ ဖျောက်တယ်** () သည် ဩစတေးလျနိုင်ငံသား ဟာဘီဘူရမန်၏ ဘဝဇာတ်စုံကို (*D’abord, ils ont effacé notre nom* အမည်ဖြင့်) ပြင်သစ်ဂျာနယ်လစ် ဆိုဖီ အန်ဆဲ ကူရေးသည့် စာအုပ် ဖြစ်သည်။  ၂၀၁၈ ခုတွင် ပြင်သစ်ဘာသာနှင့် ထုတ်ဝေပြီး ၂၀၁၉ ခုတွင် အန်ဒြီယာ ရိစ်က အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ ပြန်သည်။ 

## ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၂၀၁၈ စာအုပ်များ
Demon Slayer: Kimetsu no Yaiba

**Demon Slayer: Kimetsu no Yaiba** (ဂျပန်: 鬼滅の刃 Romaji: *Kimetsu no Yaiba*, မြန်မာ: ဘီလူးဖျက်ဓား) သည် ဂျပန်နိုင်ငံသား ခို့ယိုဟရု ဂိုတိုဂဲ (Koyoharu Gotoge) ရေးသားထားသောရုပ်ပြ ဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။ 

ညီမဖြစ်သူ နဲဇုကို ကာမာဒို (Nezuko Kamado) မှလွဲ၍ မိသားစုတစ်စုလုံး ဘီလူး၏  သတ်ဖြတ်ခြင်းခံရပြီးနောက် တန်ဂျီရို ကာမာဒို (Tanjiro kamado) သည် ဘီလူးနှိမ်နင်းသူတစ်ယောက် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ တွင် Weekly Shōnen Jump က ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ အောက်တိုဘာလတွင် Tankobon က စုဆောင်းရရှိခဲ့ပါသည်။

ကဏ္ဍ:Manga
ကဏ္ဍ:အန်နီမဲ
ချန်ဒိုင်ကွမ်

thumb
**ကျန် ဒိုင် ကွင်** သည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ ၈ဆက် မြောက် သမ္မတလည်းဖြစ်သည်။ ၂၀၁၂ခုနှစ်က "အဖနိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးအမိန့်"ဆုကို ရရှိထားသူလည်းဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၁၉၅၆ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:၂၀၁၈ ကွယ်လွန်သူများ
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ သမ္မတများ
တျန်ကွမ်ကာ

**တျန်ကွမ်ကာ** (မြန်မာအသံထွက်: တီအင် ကုအန် က) သည် ဗီယက်နမ်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားနိုင်ငံတော်သီချင်း ဖြစ်ကာ ၁၉၄၄ခုနှစ်တွင် ဗန်ကွန်း မှ ရေးစပ်သီကုံခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၅ခုနှစ်တွင် မြောက်ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတော်သီချင်း အဖြစ် လည်းကောင်း ၊ ၁၉၇၅ ခုနှစ် တောင်ဗီယက်နမ် နှင့် မြောက်ဗီယက်နမ်တို့ ပေါင်းစည်းပြီး ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံ ဖြစ်လာချိန် တွင် ဗီယက်နမ်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံတော်သီချင်းအဖြစ် လည်းကောင်း သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ သီချင်းမှာ သီချင်းစာသား နှစ်ပိုဒ် ပါဝင်ပြီး ပထမအပိုဒ်ကိုသာ အဓိက သီဆိုကြသည်။

## ပြင်ပလင့်များ
*Vietnam: *Tiến Quân Ca* - Audio of the national anthem of Vietnam, with information and lyrics
*Tap Chi Xay Dung Dang, 08/1999 - Both a vocal and an instrumental version of the Anthem is available at the website for "Tap Chi Xay Dung Dang", the Constructive Magazine of the Communist Party of Vietnam.
*MIDI

ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်သီချင်းများ
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ အမျိုးသားသင်္ကေတများ
မွန်ဂို-မြန်မာ စစ်

thumb|မွန်ဂို-ပုဂံ စစ်ပွဲပြမြေပုံ။
အေဒီ [၁၂၇၇-၁၂၈၇] ကာလအတွင်း တရုတ်နိုင်ငံ ယွမ်မင်းဆက်ထူထောင်ခဲ့သည့် မွန်ဂိုဧကရာဇ်ဘုရင် ကုဗလိုင်ခန်း၏တပ်များ မြန်မာနိုင်ငံ ပုဂံအင်ပါယာအတွင်း ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် စစ်ပွဲများဖြစ်သည်။ ဤစစ်ပွဲ၏ အကျိူးသက်ရောက်မှုအဖြစ် နှစ်ပေါင်း (၂၅ဝ) ဝန်းကျင်စိုးမိုးခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံ ပုဂံအင်ပါယာ ပြိုကွဲခဲ့၍ အရှေ့တောင်အာရှတစ်ခွင်တွင် တိုင်ရှမ်းမျိုးနွယ်များ အားကောင်းလာခဲ့သည်။

အေဒီ [၁၂၇၁-၇၂] ခုနှစ်တွင် ကုဗလိုင်ခန်းသည် တရုတ်စုန်မင်းဆက်ကို သိမ်းပိုက်ရန် စစ်ပြင်ခဲ့ရာ စုန်မင်းဆက်၏ ထွက်ပေါက်တစ်ခုဖြစ်သော ပုဂံ အင်ပါယာ သို့လည်း လက်အောက်ခံအဖြစ် လက်ဆောင်ပဏ္ဏာဆက်သရန် သံ အဖွဲ့ စေလွှတ်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ပုဂံ ဧကရာဇ်ဘုရင် နရသီဟပတေ့သည် မွန်ဂိုသံအဖွဲ့ ကို လက်ဆောင်ပဏ္ဏာပေးရန် ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။ မွန်ဂိုတို့သည် အေဒီ [၁၂၇၃] တွင်  လက်ဆောင်ပဏ္ဏာဆက်သရန် အမိန့်ဖြင့် ပုဂံသို့  သံအဖွဲ့ ထပ်မံစေလွှတ်ခဲ့ ပြန်သော်လည်း ပုဂံဧကရာဇ်ဘုရင် နရသီဟပတေ့သည် မွန်ဂိုသံများကို ထပ်မံငြင်းပယ်ခဲ့ပြန်ရာ အေဒီ [၁၂၇၅] တွင် မွန်ဂို ဧကရာဇ်ဘုရင်က သူ၏ လက်အောက်ခံ ယူနန်တပ်များကို ပုဂံအင်ပါယာနှင့် နယ်စပ်ဒေသများကို တိုက်ခိုက်စေခဲ့သည်။ ယင်းနောက် တခဏတာ စစ်ရပ်ဆဲခဲ့ပြန်၍ မွန်ဂိုတပ်များ အရှေ့တောင်အာရှဖက်သို့ စစ်မျက်နှာဖွင့်ခဲ့သော အေဒီ [၁၂၈၁] တွင်မူ ပုဂံ သို့ ပဏ္ဏာဆက်ရန် မွန်ဂိုသံများ ရောက်ခဲ့ပြန်သည်။ ဤတစ်ကြိမ်တွင်လည်း ပုဂံက ပဏ္ဏာဆက်ရန် ငြင်းပယ်ခဲ့ပြန်ရာ အေဒီ [၁၂၈၃-၈၅] တွင် မွန်ဂိုတပ်များ မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းသို့ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်ခဲ့ကြကာ ပုဂံတပ်များနှင့် စစ်ပွဲများဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ ယင်းစစ်ပွဲများတွင် မွန်ဂိုတို့က အရေးသာခဲ့၍ မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း တကောင်းနှင့် ဟံလင်းထိ သိမ်းပိုက်ထားနိုင်ခဲ့သည်။ မြန်မာဘုရင် နရသီဟပတေ့မင်းသည် ထိုအချိန်တွင် ပုဂံမှ ပြည်၏ အနောက်ဖက် လှည်းကူးသို့ တိမ်းရှောင်ထွက်ပြေးခဲ့သည်။ မွန်ဂိုတို့က သိမ်းပိုက်ပြီးသော မြန်မာပြည်မြောက်ပိုင်းကို မွန်ဂို လက်အောက်ခံ ချန်မိယဲန်း ပြည်နယ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
မိကျောင်းဆီ

**မိကျောင်းဆီ**ကို **မိကျောင်း**၏ ဖက်တီးတစ်ရှူး များမှထုတ်ယူရရှိပြီး၊ နှစ်ပေါင်းများစွာနှင့် ရှေးခေတ်အီဂျစ်အပါအဝင် ယဉ်ကျေးမှု မြောက်မြားစွာတွင် လူသားများစွာ၏ရောဂါများနှင့် အခြေအနေများကို ကြိုတင်ကာကွယ်ရေးနှင့် ကုသရေးအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။  ၎င်းဆီသည် အရောင် အနည်းငယ်နီပြီး မိကျောင်းခေါင်းတိုဆီ(alligator oil)လောက် မစေးကပ်ချေ။ နှစ်မျိုးစလုံးကို အမည်းဆိုးခြင်း(tanning) လုပ်ငန်းအတွက်အသုံးပြုကြသည်။ 

## ကြည့်ရှုပါ 
* Emu ဆီ 
* မြွေဆီ 
* pseudoscience အဖြစ် သွင်ပြင်လက္ခဏာ ခေါင်းစဉ်များ စာရင်း 

## ကိုးကားချက်များ 
ကဏ္ဍ:တိရစ္ဆာန် ထုတ်ကုန်များ
သမထ

(၁) (ဆန့်ကျင်ဘက်နီဝရဏ တရားတို့ကို) ငြိမ်းအေးစေတတ်သော 
* (က) စိတ္တေကဂ္ဂတာသမာဓိ။  
* (ခ) ဝိပဿနာသမာဓိ။  
* (ဂ) စတုတ္ထဈာန်သမာဓိ။  
* (ဃ) သမာပတ် ၈-ပါး၊ ကသိုဏ်းဈာန်။  
* (င) လောကုတ္တရာသမာဓိ။ 

* (၂) (အဓိကရုဏ်း ၄-ပါးကို) ငြိမ်းအေးစေတတ်သော သမ္မုခါစသော သမထ ၇-ပါး။
* (၃) (ရုပ်နာမ်သင်္ခါရတို့၏) ငြိမ်းအေးရာနိဗ္ဗာန်။ 
* (၄) ငြိမ်းအေး-ငြိမ်သက်-လိမ္မာ-ယဉ်ကျေး-ခြင်း။ 
* (၅) သမထသုတ်။   

**သမထ** ဆိုသည်မှာ စိတ်ကိုတည်ငြိမ်အေးချမ်းစေသော သမ္မာသမာဓိအလုပ် ဖြစ်သည်။ မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူသော သမထကမ္မဋ္ဌာန်း လေးဆယ်(၄၀) ရှိသည်။ ဝိပဿနာအလုပ်ဆိုသည်မှာ ပညာစခန်း ပညာအလုပ်ဖြစ်သည်။ ထိုပညာကို ကောင်းစွာပိုင်ပိုင်သိဖို့ရန်မှာ သမထအလုပ်ဟူသော သမာဓိတည်ကြည်အောင် ရှုမှတ်မှုမှာ အရေးပါလှပါသည်။ မြတ်ဗုဒ္ဓသာသနာမှာ သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ ဟူ၍ သိက္ခာ ကျင့်စရာ ၃ မျိုးရှိရာ ထိုသုံးမျိုးကို အစဉ်တိုင်းဖြည့်ကျင့်ကြရပါမည်။ သီလရှိမှ သမာဓိတည်နိုင်သလို သမာဓိတည်မှ ပညာ ဝိပဿနာဖြစ်နိုင်သောကြောင့် သမထအလုပ် သမာဓိအလုပ်ကို အနည်းနှင့်အများတော့ လုပ်ကို လုပ်ကြရပါမည်။ သမာဓိအဆင့် သမထအဆင့်များမှာလည်း များစွာရှိသည်။ အကျယ်ကို ဝိသုဒ္ဓ်မဂ်အဋ္ဌကထာတို့၌ ရှုမြင်နိုင်သည်။
### ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:သင်္သကရိုက်ဝေါဟာရများ
ဂျွန်လော့ခ်

thumb
**ဂျွန်လော့** (;  (; ၂၉ ဩဂုတ် ၁၆၃၂&nbsp;– ၂၈ အောက်တိုဘာ ၁၇၀၄) သည် ခေတ်သစ် ဒိဋ္ဌအာရုံယူသိမြင်မှု အမှန်ဝါဒ (Empiricism) နှင့် လစ်ဘရယ်ဝါဒ တို့ကို အခြေခံအုတ်မြစ်ချရာတွင် ရှေ့ဆောင်ပါဝင်ခဲ့သည့် အင်္ဂလိပ်ဒဿန ဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။ အချို့ ကမူ ဂျွန်လော့ကို ယနေ့ခေတ် လစ်ဘရယ် နိုင်ငံရေးဝါဒ၏ ဖခင်ဟုလည်း ဆိုကြသည်။ သူ၏ နိုင်ငံရေး အတွေးအခေါ်များသည် ဗောလတဲယား၊ ဂျင်းဂျက် ရုဆိုး၊ စကော့ ဉာဏ်အလင်းခေတ် ဒဿနဆရာများနှင့် အမေရိကန်တော်လှန်ရေး အပေါ်တွင် များစွာလွှမ်းမိုးခဲ့ကြောင်း သုံးသပ်ကြသည်။ သူသည် ဖရန့်စစ်ဘေကွန် စခဲ့သော လက်တွေ့ အာရုံယူသိမြင်မှုဝါဒကို တွင်ကျယ်အောင် ရှေ့ဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သကဲ့သို့ လူမှုပဋိဉာဉ် အယူအဆပေါ်တွင်လည်း များစွာ လွှမ်းမိုးခဲ့ကြောင်း ဆိုကြသည်။ ဂျွန်လော့၏ စိတ္တဗေဒသီအိုရီကို ယနေ့ခေတ်သစ်ပညာရပ် အယူအဆများဖြစ်သော တစ်ဦးချင်းစီ၏ တကိုယ်ရည်ကွဲပြားထူးခြားမှုအယူအဆနှင့် ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးအယူအဆများ၏ အစ ဟုလည်းဆိုကြသည်။ ဂျွန်လော့၏ အယူအဆအရ တစ်ဦးချင်းစီ၏ ပုဂ္ဂလိက ထူးခြားမှုဆိုသည်မှာ စိတ်အစဉ်၏ အဆက်မပြတ်ဖြစ်ပေါ်မှုသာ ဟု ဆို၏။ သူ့ အယူအဆအရ စိတ်သည် မွေးဖွားစ ကာလက ဗလာကျင်းသော အခြေနေတစ်ခု သာ ဖြစ်၍ အသိပညာ ဗဟုသုတမှန်သမျှသည် တိုက်ရိုက်အာရုံယူမှတ်သားမှုမှ တဆင့်သာဖြစ်ပေါ်ရ၏ ဟု ဆိုပေသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ဤကဲ့သို့ အယူဝါဒမျိုးကို ဒိဋ္ဌ အာရုံယူသိမြင်မှု အမှန်ဝါဒ (Empiricism) ဟုခေါ်ကြသည်။

## စာပေလက်ရာများ 
အောက်ပါတို့မှာ ဂျွန်လော့၏ ထင်ရှားသော ကျမ်းစာအုပ်အချို့ ဖြစ်သည်။

* (1690) *A Second Letter Concerning Toleration*(1692) *A Third Letter for Toleration*
* (1689) *Two Treatises of Government* (published throughout the 18th century by London bookseller Andrew Millar by commission for Thomas Hollis)
* (1690) *An Essay Concerning Human Understanding*
* (1691) *Some Considerations on the consequences of the Lowering of Interest and the Raising of the Value of Money*
* (1693) *Some Thoughts Concerning Education*
* (1695) *The Reasonableness of Christianity, as Delivered in the Scriptures*
* (1695) *A Vindication of the Reasonableness of Christianity*

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၁၆၃၂ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:၁၇၀၄ ကွယ်လွန်သူများ
ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ် အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
မန္တလေး ရုပ်ရှင်

**မန္တလေးရုပ်ရှင်** ('''''') သည် ၁၉၉၅ ခုတွင် ထောင်သော အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီဖြစ်ပြီး ထုတ်လုပ်သူနှင့်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် ပီတာဂူဘာပိုင် မန္တလေးဖျော်ဖြေရေးလုပ်ငန်း၏ အစိတ်အပိုင်းတခု ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၇-၂၀၀၂ ကာလများတွင် ခြင်္သေ့မုခ် ဖျော်ဖြေရေးက ရှယ်ယာအများစုကို ဝယ်ကာ မန္တလေးရုပ်ရှင်ကို ပိုင်အောင် ကြိုးစားဖူးသည်။ ကုမ္ပဏီ၏ လာဘ်ကောင်မှာ ကျား ဖြစ်သည်။  

## ပြင်ပလင့်များ 
*  
* Mandalay Pictures   

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအခြေစိုက် ကုမ္ပဏီများ
စံမြင့်

**ဦးစံမြင့်** (၁၆ မတ် ၁၉၂၈ - ၂၄ ဇူလိုင် ၂၉၂၃) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စစ်မှုထမ်းဟောင်း၊ တိရစ္ဆာန် ဆေးဘက်ဝန်ထမ်း နှင့် သရုပ်ဆောင် ဖြစ်သည်။ ဗြိတိသျှအရာရှိအဖြစ် သရုပ်ဆောင်မှု များသောကြောင့် **သခင်ကြီး** ဟူသော အမည်နှင့် ပို၍ လူသိများသည်။၎င်းသရုပ်ဆောင်မှုများထဲက **မောင်မင်း..လူကလေး** စကားလုံးသည် ပရိသတ်ကြား ထင်ရှားလူကြိုက်များခဲ့သည်။

## ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး 
၁၉၂၈ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၆ ရက်တွင် ပြည်မြို့၌ မွေးဖွားသည်။ ဖခင်မှာ ဗြိတိသျှလက်အောက်ခံ ကာလတွင် မြန်မာသို့ လာရသော ဗြိတိသျှစစ်သားတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး မိခင်မှာ ဒေါ်ပန်းသီး ဖြစ်သည်။ မွေးချင်းမောင်နှစ်မ(၆)ဦး ရှိသည်။ 

အသက် ၆ နှစ်အရွယ်တွင် ဖခင်ဆုံးပါးရာ မိသားစု ကျပ်တည်းသဖြင့် ကျောင်းမထားနိုင်ခဲ့ဘဲ အသက် ၁၂ နှစ်ရောက်မှ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ အလွတ်ပညာ သင်ကျောင်း၌ အခမဲ့ပညာသင်ခွင့်ရရန် တောင်းဆိုခဲ့ပြီး ကျောင်းနေခွင့် ရရှိလာခဲ့သည်။ (၇) တန်းကို ၄ နှစ်သာတက်ပြီး အောင်မြင်ခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ်စကားသာမက ဟင်ဒီစကားလည်း ပြောနိုင်သည်။

## စစ်မှုထမ်းဘဝ 
(၇) တန်းအောင်ပြီးနောက် အသက် ၁၈ နှစ်တွင် ဗမာ့တပ်မတော် သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ အမြောက်တပ်ရင်းတွင် တာဝန်ကျသည်။

၁၉၅၂ ခုတွင် ယူဂိုဆလားဗီးယားသို့ ၇၆ မမ အမြောက် သုံးနည်း၊ထိန်းနည်းအတွက် ပညာသင် (၆) လ သွားရသည်။ ထိုအမြောက် များကို မြင်းနှင့်တင်ဆောင်ရသ ဖြင့် ၁၉၅၄ ခုနှစ် တွင် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ ဆာကိုဒါမြို့၌ တိရစ္ဆာန်ဆေးပညာ ထပ်သင်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် တရုတ်ဖြူစစ်ဆင်ရေးများဖြစ်သော ရန်ကြီးအောင်၊ ဘုရင့်နောင်၊ လွိုင်တွန်းစခန်း၊ အောင်မေဃ စသော စစ်ဆင်ရေးတို့တွင် ပါဝင်ရသည်။

၁၉၆၀ ပြည့်တွင် ဗိုလ်ရွေးဝင်ခွင့်ရသော်လည်း သွေးနှောဖြစ်သဖြင့် အရွေးမခံရပေ။ ၁၉၆၂-ခုနှစ် တွင် တပ်မှ ထွက်ခဲ့သည်။

## တိရစ္ဆာန် ဆေးဘက်ဝန်ထမ်းဘဝ 
တပ်မှ ထွက်သည့်နောက် ရန်ကုန်မြို့ ကန်တော်လေးရပ်၌ နေသည်။တတ်မြောက်ထားသည့် ပညာဖြင့် ရန်ကုန် တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်၌ တိရစ္ဆာန် ဆေးဘက်ဝန်ထမ်းအဖြစ် အလုပ်ဝင်သည်။ 

သစ်တောဝန်ကြီးဌာနမှ အကူအညီ တောင်းသဖြင့် သစ်ထုတ်လုပ်ရေးအတွက် ပဲခူးရိုးမတွင် ဆင်ဖမ်းရာ၌ လိုက်ကူဖူးသည်။ ဆင်ရိုင်း ၃ ကောင် ဖမ်းပေးခဲ့သည်။

အာဇာနည်နေ့ ဗုံးကွဲသည့်အခါ တရားခံတို့အား မေ့ဆေးသေနတ်နှင့် ပစ်ဖမ်းရန် အမိန့်ရသဖြင့် ရဟတ်ယာဉ်နှင့် သွားကူရသည်။ သို့သော် ဖမ်းဆီးပြီး ဖြစ်နေသောကြောင့် လုပ်ကွက်မရခဲ့ပေ။ 

၁၉၈၀ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်းကာလတွင် ဆတ်ချိုနုမှ ဆေးဖော်နိုင်ကြောင်း သုတေသနတို့ကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံသို့ သွားကာ ပညာသင်သည်။ ထိုစီမံကိန်း၌လည်း ပါဝင်ရသည်။

## သရုပ်ဆောင်ဘဝ 
အောင်ပန်းရှိ အမြောက်တပ်၌ နေစဉ် တပ်မြင်းများကို တင်ညွန့်၊ ရွှေဘ၊ သင်းသင်းလဲ့ စသော သရုပ်ဆောင်များပါသည့် ဇာတ်ကားများအတွက် လာငှားသဖြင့် အနုပညာလောကနှင့် မစိမ်း။ တင်ညွန့်ခေါ်သဖြင့် *ရန်သူကို ဘာမထီ* ဇာတ်ကားတွင် စပါသည်။

တပ်မှထွက်၍ တိရစ္ဆာန် ဆေးဘက်ဝန်ထမ်း လုပ်သည့်အခါ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများတွင် ပို၍ ပါခွင့်ရလာသည်။ လူသိများသော "မောင်မင်း လူကလေး" ကို *စနေမ* ဇာတ်ကားတွင် ပြောရန် ဝါဝါဝင်းရွှေက သင်ပေးပြီး ပရိသတ်သဘောတွေ့သော စကားစု ဖြစ်ခဲ့သည်။ရုံတင်ဇာတ်ကား ၃၄ ကားတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။

### ပါဝင်သည့် ဇာတ်ကားများ 
## ပုဂ္ဂိုလ်ရေးရာ 
တိရစ္ဆာန် ဆေးဘက်ဝန်ထမ်းအဖြစ်မှ အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် ဒလ၌ အခြေချသည်။နောက်ပိုင်း ပဲခူးမြို့၌ နေထိုင် ခဲ့သည်။ 

## ဘဝနိဂုံး
ဦးစံမြင့်သည် (၂၀၂၃ ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်)၊ နေ့လယ် (၁၂)နာရီ မိနစ်(၂၀)အချိန်ခန့်တွင် ပဲခူးမြို့ရှိ နေအိမ်၌ (၉၆)ပါးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ဦးစံမြင့်သည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားအများအပြားတွင် ဗြိတိသျှသခင်ကြီး၊ မျက်နှာဖြူအရာရှိကြီးများအဖြစ် ပင်တိုင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက်(၉၅)နှစ်ရှိပြီဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
ဘာဒိန်းဂျာရန်

**ဘာဒိန်းဂျာရန်** (Badain Jaran) သဲကန္တာရသည် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် မွန်ဂိုလီးယားနိုင်ငံအတွင်းပိုင်းအထိ ဆက်စပ်တည်ရှိနေပြီး အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် စတုရန်းမိုင် ၁၉၀၀၀ ကျယ်ပြန့်ကာ တရုတ်နိုင်ငံ ကန်စုပြည်နယ်၊ နိရှဝေးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ပြည်နယ်နှင့် အတွင်းမွန်ဂိုလီးယားဒေသ၌ တည်ရှိသည်။ တရုတ်နိုင်ငံအတွင်း၌ တတိယမြောက် အကြီးဆုံး သဲကန္တာရဖြစ်ပြီး အဆိုပါသဲကန္တာရ၏ အလယ်တွင် ဆန်းကြယ်လှပသော ရေကန်များ တည်ရှိသည်။ ထိုဒေသသည် ရှေးယခင်က တရုတ်နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံလုံးကို သိမ်းပိုက်အုပ်ချုပ်နိုင်ခဲ့သော မွန်ဂိုလူမျိုးနွယ်များ စတင်နေထိုင် ကျင်လည်ကျက်စားရာ ဒေသလည်းဖြစ်ခဲ့သည်။ ယနေ့အချိန်တွင် လူနေထိုင်မှုမရှိသည့် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပြင်ပဒေသ တစ်ခုကဲ့သို့ ဖြစ်နေသော်လည်း အဆိုပါဒေသအရပ်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အမြင့်ဆုံးသော သဲကန္တာရတောင်ပို့များရှိသည့် နေရာအဖြစ် လူသိများသည်။ အဆိုပါ သဲကန္တာရ၏ အရှေ့ဘက်တွင် ၎င်းနှင့်အသွင်ပုံသဏ္ဌာန်တူညီသော တန်ဂါသဲကန္တာရ တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ၏ ကန္တာရများ
မီတီအိုရာ

ဂရိနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းရှိ ကာလမ်ဘာကာမြို့အနီးတွင် –ထာဝရဘုရား၏တောင်— အဖြစ် လူသိများသည့် အေသို့စ်တောင်ပေါ်၌ –မီတီအိုရာ— အမည်ရှိသော အရှေ့ပိုင်း အော်သိုဒေါ့ခ် ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းများ တည်ရှိသည်။ ရင်သပ်ရှုမောဘွယ်ကောင်းသည့် ရှေးဗိသုကာလက်ရာများကြောင့် နာမည်ကျော်ကြားသော အဆိုပါ ဘုရားကျောင်းများကို တည်ဆောက်ခဲ့သည့် ခုနှစ်ကိုမူ တိတိကျကျ သိရှိခြင်း မရှိခဲ့ကြသော်လည်း သမိုင်းပညာရှင်များက ၁၄-ရာစုခန့်က တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်နိုင်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ 

အဆိုပါဘုရားကျောင်းများသည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပေပေါင်း ၁၃၀၀ ကျော်မြင့်သော နေရာရှိ သဘာဝအတိုင်းဖြစ်တည်နေသည့် ကျောက်တောင်များပေါ်၌ တည်ဆောက်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး မူလက ဘုရားကျောင်းအရေအတွက် (၂၄)ခုခန့် ရှိခဲ့သော်လည်း ယနေ့အချိန်တွင် (၆)ခုသာကျန်ရှိတော့သည်။ အဆိုပါဘုရားကျောင်းများသည် ပိုင်းနိရို့စ်မြစ်နှင့် ပင်းဒတ်တောင်တန်းအနီးရှိ သိ့စလီလွင်ပြင်၏ အနောက်မြောက်ဘက်ရှိ ကာလမ်ဘာကာမြို့အနီးတွင် တည်ရှိသည်။ အဆိုပါဘုရားကျောင်းများကို ယူနက်စကိုကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းထားသည်။ မီတီအိုရာ ဆိုသည်မှာ မြင့်မြတ်ခြင်း၊ မြင့်မားခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး စကားလုံးအဓိပ္ပာယ်အရ ဥက္ကာပျံနှင့် ပတ်သက်သည့်အရာဟု ဆိုသည်။

အဆိုပါ ဘုရားကျောင်းများ တည်ဆောက်ထားသော ကျောက်တောင်များသည် လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း သန်းခြောက်ဆယ်ခန့်က ကမ္ဘာပေါ်တွင် မြေမျက်နှာပြင် လှုတ်ရှားမှုများစွာကြောင့် ပင်လယ်ကြမ်းပြင်ကို အထက်သို့ မြင့်တက်စေခဲ့ပြီး ကုန်းမြေမြင့်များကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရေ၊ လေနှင့် အပူချိန်လွန်ကဲသည့် ရာသီဥတုတို့ကြောင့် ကြီးမားသောကျောက်တောင်ကြီးများသည် ဒေါင်လိုက်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ သိ့စလီလွင်ပြင် အနောက်ပိုင်းဒေသရှိ ပင်းဒတ်တောင်တန်းများအနီးတွင် ထူးခြား၍ ကြီးမားသော ကျောက်တုံးကျောက်တောင်ကြီးများသည် မြေပြင်မှ အလျင်အမြန် ထွက်ပေါ်လာပြီး ၎င်းတို့၏ ထူးခြားသောပုံစံသည် ဘူမိဗေဒဆိုင်ရာအရ ရှင်းပြရန် မလွယ်ကူဘဲ ပုံမှန်အားဖြင့် မီးသင့်ကျောက်များ၏ မီးတောင်အပေါက်များ မဟုတ်သော်လည်း အဆိုပါကျောက်တုံးများသည် သဲကျောက်အရောအနှောများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။

ကာလမ်ဘာကာမှ နှစ်မိုင်ခွဲခန့်အကွာတွင် ရှေးဦးလူသားတို့ နေထိုင်ခဲ့သည့် သီအိုပီထရာလှိုဏ်ဂူ တည်ရှိသည်။ ထိုလှိုဏ်ဂူကြီးသည် သီအိုပီထရာရွာ၏ အထက် အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် အလျား ၅၆-ပေ၊ အကျယ် ၉.၈-ပေ အထိ ဝင်ပေါက်ရှိသည့် ထုံးကျောက်တောင်ခြေရင်း၌ စတုရန်းပေ ၅၄၀၀ ခန့် ကျယ်ဝန်းသော စတုဂံပုံ လှိုဏ်ဂူတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ရေဒီယို ကာဗွန်နည်းအရ လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၅၀၀၀၀ ကျော်ခန့်က လူသားတို့နေထိုင်ခဲ့ခြင်းကို သက်သေပြနေသည်။   

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂရိနိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ
ရွှံ့မီးတောင်

**ရွှံ့မီးတောင်** ဆိုသည်မှာ ကမ္ဘာမြေလွှာအောက်ထဲတွင် ချော်ရည်၊ ဓာတ်ငွေ့နှင့် ရေပူတို့ပေါင်းပြီး မြေမျက်နှာပြင်ပေါ် ထိုးထွက်လာစဉ် မောက်ကြွပြီး ဖြစ်ပေါ်လာသော မီးတောင်အမျိုးအစားဖြစ်သည်။ မီးတောင်ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် ဆင်တူသည့်အပြင် ရွှံ့ပွက်နေသည်ကို မြင်ရတတ်သည့်အတွက် ရွှံ့မီးတောင် ဟု ခေါ်ကြသည်။ အတွင်း၌ ရွှံ့ရည်ပူများ ရှိနေပြီး ဓာတ်ငွေ့၊ ရေငွေ့များ တခါတရံထွက်လာတတ်သော်လည်း ပေါက်ကွဲတတ်သော မီးတောင်မျိုး မဟုတ်ပေ။ မီးတောင်အစစ်များမှ ထွက်လာတတ်သော သတ္တုချော်ရည်လည်း မရှိတတ်ပေ။ 

ရွှံ့မီးတောင်မှ ထွက်တတ်သော ချော်ရည်ပူသည် မြေလွှာအောက် ရေပူစမ်းများမှ ဖြစ်လေ့ရှိပြီး ချော်ပြာမှုန့်နှင့် ရေတွင်ပျော်ဝင်သော သတ္တုများ ပါဝင်လေ့ရှိသည်။ ရွှံ့ပူရည်ကြားမှ မြေမျက်နှာပြင်ပေါ်သို့ သဘာဝဓာတ်ငွေ့များလည်း ထွက်လာတတ်ပြီး ရေပွက်သကဲ့သို့ မြင်နေရလေ့ရှိသည်။ တခါတရံ မြေအောက်ကျောက်လွှာပြတ်ရွေ့မှုများကြောင့် ရွှံ့ပူများ လျှံကျလာတတ်သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် မင်းဘူးနဂါးပွက်တောင် သည် လူသိများသော ရွှံ့မီးတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

ကဏ္ဍ:မီးတောင်များ
ဘဲလမောင့် (အဲယ)

**ဘဲလမောင့်** သည် စကော့တလန်ရှိ အဲယရှိုင်းယားနယ် တောင်ပိုင်း အဲယမြို့ရှိ နယ်မြေတခု ဖြစ်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် မဖြစ်မီ ၁၉၃၉ ခုတွင် ဒေသအာဏာပိုင်တို့အတွက် အိမ်ရာလုပ်ရန် ဘဲလမောင့်ရိပ်သာလမ်း၊ ချဲလမာရိပ်သာလမ်းနှင့် မော်တန်လမ်းမတို့တွင် မြေရာဖော်သည်။ ၁၉၅၀ ကာလ နှောင်းပိုင်းတွင် ထိုဧရိယာအနီးရှိ ပဂ္ဂီဟေးလမ်းမ၊ ဖန်ဝစ်လန်း ရိပ်သာလမ်း၊ ဘန်းဘဏ်လမ်းမ၊ ဒမဲလင်တန်လမ်းမတို့ကိုပါ ထည့်၍ အိမ်ရာချဲ့သည်။ ဘဲလမောင့်နယ်မြေရှိ အဓိကနေရာများမှာ ၁၉၆၀ ခုက ဆောက်သော ယခင်က မာသီ-မော်တန်မိသားစုပိုင် ဘဲလမောင့်အိမ်တော်ဖြစ်သည့် ဘဲလမောင့်တက္ကသိုလ်၊ ချဲလမာလမ်းရှိ ရော်မန္နရီ အိမ်တော်၊ စိန့်ပေါ ရိုမန်ကက်သလစ်ဘုရားရှိခိုးကျောင်းနှင့် ထိုအနီးတဝိုက်ရှိ ဆိုင်များ ဖြစ်သည်။ ကတ်စတယ်ဟေးလမ်းမ၏ မြောက်ဘက်တွင် ကပ်လျက်ရှိသော မော်ရစ်ဆင်ဈေးကြီးလည်း ထိုဆိုင်များအနက် တခုဖြစ်သည်။ စိန့်ပေါဘုရားရှိခိုးကျောင်းကို ၁၉၆၇ ခုတွင် ဆောက်ပြီး ဗိသုကာ ဂျွန်ဖရက်ဒရစ်တော်ရေးက ပုံစံထုတ်သည်။ https://scotlandschurchestrust.org.uk/church/st-pauls-church-ayr/ http://www.scottisharchitects.org.uk/building_full.php?id=418676 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:စကော့တလန်နိုင်ငံရှိ ဧရိယာများ
နေအောင် (စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်သူ)

**နေအောင်** (၁၉၈၀-) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စွန့်ဦးတီထွင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး 
နေအောင်ကို ၁၉၈၀ ပြည့်တွင် မွေးသည်။

ဥပဒေနှင့် စီးပွားရေး အထူးပြုနှင့် အရီဇိုးနားတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသည်။ မဟာဘွဲ့ကို စီးပွားရေးဘာသာနှင့် လန်ဒန်စီးပွားရေးကျောင်းမှ ယူသည်။ အမ်ဘီအေဘွဲ့အတွက် စတန်းဖို့တက္ကသိုလ်တွင် တက်သည်။

## သက်မွေးဝမ်းကျောင်း 
၂၀၀၄ ခုတွင် လီသီယမ်ပြာ (BlueLithium) ကြော်ငြာလုပ်ငန်းတွင် အလုပ်ဝင်သည်။ ၂၀၀၇ ခုတွင် ထိုလုပ်ငန်းကို ရဟူးက ဝယ်သွားသည့်နောက် ဂူးဂဲသို့ ပြောင်းသည်။  

ဂူးဂဲပိုက်ဆံအိတ် (Google Wallet) အဖွဲ့တွင် စဝင်ရပြီး နောင်တွင် စီးပွားရေးမဟာဗျူဟာနှင့်လုပ်ငန်းလည်ပတ်ရေး (Business Strategy and Operations) အဖွဲ့သို့ ပြောင်းရသည်။ ဂူးဂဲ၌ ၄ နှစ် ကြာ လုပ်ခဲ့သည်။

### အိုဝေး 
၂၀၁၂ ခုတွင် မြန်မာသို့ ပြန်လာပြီး အောက်တိုဘာလတွင် အွန်လိုင်းဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်း အိုဝေး (Oway) ကို တက္ကစီအငှားလုပ်ငန်း အိုဝေးရိုက် (Oway Ride) နှင့် စသည်။  အိန္ဒိယမှ ဆော့ဝဲအင်ဂျင်နီယာအများစုနှင့် လုပ်ငန်းစသည်။  ၂၀၁၃ ခု ဆီးဂိမ်း အားကစားပွဲကြောင့် အလျင်အမြန် လုပ်ငန်းတိုးတက်ခဲ့သည်။ ဝန်ထမ်း ၃၀ ခန့် ရှိလာသည်။  တက္ကစီအငှားလုပ်ငန်းကို မန္တလေး၊ နေပြည်တော်မြို့များ၌ ချဲ့နိုင်လာသည်။

၂၀၁၄ ခု၊ ဧပြီလ ၁၂ ရက်တွင် ရန်ကုန်၌ ဖုန်းဖြေစင်တာ ဖွင့်သည်။ မန္တလေး၌ ဆိုင်ကယ်အငှားလုပ်ငန်းကို လည်းကောင်း၊ အိုဝေးပေး (Oway Pay) ဟူသော ငွေချေစနစ်ကို လည်းကောင်း ဖော်ထုတ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်သူများ
မာလိုင်းယွန်း

thumb|စင်ကာပူ မာလိုင်းယွန်းရုပ်တု
**မာလိုင်းယွန်း**( ၊ မလေး *Singa-Laut* ၊  ၊ ) သည် စင်ကာပူနိုင်ငံ၏ အထိမ်းအမှတ်ရုပ် ဖြစ်သည်။ စင်ကာပူမြို့ပြနိုင်ငံကိုလည်းကောင်း၊ စင်ကာပူကိုယ်စားပြု အားကစားအသင်းများကိုလည်းကောင်း ကိုယ်စားပြုတံဆိပ်အဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။ ပထမဦးဆုံး မာလိုင်းယွန်းပုံတံဆိပ်ကို စင်ကာပူခရီးသွားလုပ်ငန်းအစည်းအရုံးမှ စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။ .

မာလိုင်းယွန်း ဆိုသည့်စကားလုံးကို ပင်လယ်ခြင်္သေ့ ဟု အဓိပ္ပာယ်ယူရမည်ဖြစ်ပြီး ပုံသဏ္ဌာန်မှာ ခြင်္သေ့ဦးခေါင်းနှင့် ငါးကြင်းမြီး တွဲထားသကဲ့သို့ ရှိသည်။ ဦးခေါင်းသည် ခြင်္သေ့အတိုင်း သွားစွယ်၊ လည်ဆံမွေး စသည်တို့ ပါဝင်သော်လည်း ကိုယ်ခန္ဓာတွင် ခြေလက် မပါဝင်ပါ။ စင်ကာပူ၏ မူလဘူတမှာ တံငါရွာဖြစ်ခဲ့သည်ကို အမှတ်ရစေသောအားဖြင့် ငါးခန္ဓာကိုယ်အမြီးပိုင်းကို ရုပ်တုတွင် ပါဝင်စေသည်ဟု သိရသည်။ စင်ကာပူ၏ မူလအမည် သီဟပူရ - ခြင်္သေ့မြို့တော် ကို ရည်ညွှန်းသောအားဖြင့် ခြင်္သေ့ခေါင်းပိုင်းကို အသုံးပြုသည်။ 

### မူလနေရာ
မာလိုင်းယွန်းရုပ်တု ပထမဆုံးရှိရာ နေရာသည် စင်ကာပူမြစ်ဝ၊ ပင်လယ်ဘက်ကို မျက်နှာမူလျက် ဖြစ်သည်။ မာလိုင်းယွန်းပန်းခြံဟောင်း တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းနှင့် အန်ဒါဆင်တံတားတို့ နောက်ခံနှင့် ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၅ ရက်နေ့တွင် စင်ကာပူဝန်ကြီးချုပ်လီကွမ်ယု က တရားဝင်နေရာချပေးခဲ့သည်။ 
### လက်ရှိနေရာ
{
  "type": "FeatureCollection",
  "features": [
    {
      "type": "Feature",
      "properties": {},
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [
          103.85449737310412,
          1.2867660819657005
        ]
      }
    }
  ]
}
၁၉၉၇ ခုနှစ် အက်စပလန္နိတ်တံတား တည်ဆောက်ပြီးချိန်တွင် မာလိုင်းယွန်းရုပ်တုကို မြင်ကွင်းကွယ်သွားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ရုပ်တုကို ပိုမိုထင်ရှားမြင်သာစေရန် လက်ရှိနေရာ မာရီနာပင်လယ်ကွေ့ သို့ ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြသည်။ မာလိုင်းယွန်းရုပ် အငယ်စားလေးတစ်ခုလည်း အနီးတွင်ထားရှိသည်။ အခြားနေရာများစွာသို့ ပြောင်းရန် စဉ်းစားခဲ့ကြသော်လည်း မူလနေရာနှင့် အနီးဆုံးကို ရွေးချယ်ခဲ့ကြသည်။
သက်တော်ရှည်ဝန်ကြီးချုပ်လီကွမ်ယုမှ တစ်ဖန်ပြန်၍ ၂၀၀၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၅ ရက်နေ့တွင် နေရာချပွဲ ထပ်မံလုပ်ပေးခဲ့သည်။

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်များ
* Official Merlion FAQs on Singapore Tourism Board website 
* 938LIVE *Merlion* Struck by Lightning report
* Facts on Singapore Merlion on Shinyvisa website

ကဏ္ဍ:စင်ကာပူနိုင်ငံ
ကဏ္ဍ:စင်ကာပူနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားသင်္ကေတများ
နေအောင် (သံတူကြောင်းကွဲ)

**နေအောင်** အမည်ရှိ လူပုဂ္ဂိုလ်များမှာ

* ရဲဘော်နေအောင် (စာရေးဆရာ)
စာရေးဆရာ
* နေအောင် (စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်သူ) - မြန်မာနိုင်ငံသား စွန့်ဦးတီထွင်သူ
* နေအောင် (သရုပ်ဆောင်) - ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်
နေအောင် (သရုပ်ဆောင်)

**နေအောင်** သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် နှင့် အဆိုတော် တစ်ဦးဖြစ်ပြီး *သင်္ကြန်မိုး*ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြင့် ပရိသတ်အားပေးမှု ရရှိခဲ့သည်။ မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုကို ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် *မီလာရှီကာ စိုင်းဗေဒါ* ဇာတ်ကားဖြင့် အမျိုးသားဇာတ်ပို့ဆု၊ ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် *ပန်းသီတဲ့ကြိုး* ဇာတ်ကားဖြင့် အမျိုးသားဇာတ်ဆောင်ဆု နှင့် ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် *နှလုံးလှလူမိုက်* ဇာတ်ကားဖြင့် အမျိုးသားဇာတ်ပို့ဆုများ ရရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ (သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ)
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ
ယဆုဟိရို နခဆိုနဲ

**ယဆုဟိရို နခဆိုနဲ** (中曽根 康弘, နခဆိုနဲ ယဆုဟိရို, မေ ၂၇၊ ၁၉၁၈ - နိုဝင်ဘာ ၂၉၊ ၂၀၁၉ ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ်နှင့် လစ်ဘရယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ၁၉၈၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၇ ခုနှစ်အထိ ဆောက်ရွက်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ရုပ်မြင်သံကြားလိုင်း ၇

**ရုပ်မြင်သံကြားလိုင်း ၇** (สถานีโทรทัศน์สีกองทัพกช่อง 7) သည် ထိုင်းနိုင်ငံ ဝန်ကြီးဌာန၊ နှင့် Bangkok Television & Radio Co.,Ltd မှ ၁၉၆၇၊ နိုဝင်ဘာ ၂၇ ရက်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ရုပ်မြင်သံကြားထုတ်လွှင့်မှု
အညို့ကို ဘယ်လိုပြောရပါ့ (ဝတ္ထု)

**အညို့ကို ဘယ်လိုပြောရပါ့** သည် မြန်မာစာရေးဆရာ မောင်သင် ရေးသည့် မဂ္ဂဇင်းဝတ္ထုရှည် ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၂ ခု၊ နိုဝင်ဘာလထုတ် သွေးသောက်မဂ္ဂဇင်းတွင် ပါသည်။

## ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း 
ရွာတရွာရှိ ရန်ဘက်မိသားစု ၂ ခုတို့ အာဏာရှိသူ၊ လက်နက်ကိုင်တို့နှင့် ပေါင်းကာ အပြန်အလှန် နှိပ်စက်ကြပုံ၊ ထိုမိသားနှစ်ခုမှ ပေါက်ဖွားလာသော ချစ်သူတစုံတို့ မေတ္တာကြီးကြပုံ၊ ရောင်စုံသူပုန်တို့ ရပ်ရွာများကို ဖျက်ဆီးကြပုံတို့နှင့် ပုံဖော်ထားသည်။

## ဇာတ်ကောင်များ 
* မောင်သင် - ဆေးကျောင်း၌ ပညာသင်၍ ဗမာ့တပ်မတော်သို့ ဝင်သူ
* အညို (ခ) ညိုညို - မောင်သင်နောက် လိုက်ပြေးသူ
* ဦးဘိုးဟန် - အညို၏ ဖခင်၊ ဂျပန်ခေတ် သူကြီး၊ ဦးဇင်၏ ရန်ဘက်
* ဒေါ်မြကြီး - ဦးဘိုးဟန်၏ ဇနီး၊ အညို မိခင်
* ဦးဇင် - မောင်သင်၏ ဖခင်၊ အင်္ဂလိပ်ခေတ် သူကြီး၊ ဦးဘိုးဟန်၏ ရန်ဘက်
* ဒေါ်သီလ - ဦးဇင်၏ ဇနီး၊ မောင်သင်၏ မိခင်

## ရုပ်ရှင်အဖြစ် ရိုက်ကူးခြင်း 
၁၉၆၉ တွင် ရုပ်ရှင်ရိုက်ပြီး စာရေးသူ မောင်သင်ကိုယ်တိုင် မင်းသားအဖြစ် ပါဝင်သည်။

ကဏ္ဍ:မြန်မာဘာသာစကား စာအုပ်များ
မေဝင်းမြင့်

ဒေါက်တာ **မေဝင်းမြင့်** သည် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမား၊ ဆရာဝန်နှင့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားဟောင်းဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင် မရမ်းကုန်းမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်အမတ် အဖြစ်နှင့် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီဝင်အဖြစ် လုပ်ဆောင်သည်။  

## ကိုယ်ရေးအကျဉ်း 
မေဝင်းမြင့်ကို ဦးသောင်းညွန့်၊ ဒေါ်စံသွင်တို့က ၁၉၅၀ ပြည့်၊ မတ်လ ၈ ရက်တွင် မော်လမြိုင်၌ မွေးသည်။ 

၁၉၇၆ ခုတွင် ရန်ကုန်ဆေးတက္ကသိုလ် (၁)မှ ဆေးပညာဖြင့် ဘွဲ့ရပြီး ၁၉၇၈-၁၉၈၁ ကာလတွင် မြောက်ဥက္ကလာပနှင့် ကျောက်တံတား သမဝါယမဆေးခန်းများတွင် အချိန်ပိုင်းဆရာဝန်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၈၃-၁၉၈၈ အတွင်း မသန်စွမ်းဆေးရုံတွင် အချိန်ပိုင်းဆရာဝန်အဖြစ်လည်းကောင်း လုပ်ပြီး ၈၈၈၈ အရေးအခင်း ကာလတွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်သို့ ဝင်ရောက်သည်။ 

မရမ်းကုန်း မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၂) မှ ဝင်ပြိုင်ရာ ၁၉၉၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် ၂၈ ၅၁၃ (မဲ ၇၄%) ဖြင့် နိုင်သည်။ သို့သော် နာမည်သာကျန်၍ အလုပ်မရ။  မရမ်းကုန်းမြို့နယ် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်၏ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် လုပ်စဉ် အခြား အမတ်ရွေးခံရသူများနှင့်အတူ အမျိုးသားညီလာခံကို ၁၉၉၅ ခု၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် သပိတ်မှောက်သည်။ 

၁၉၉၇ ခု၊ အောက်တိုဘာလ ၂၈ ရက်တွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ဝင်များ နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ကျသော အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် တွေ့ရန် ကြိုးစားပြီးနောက် ၁၉၅၀ အရေးပေါ်အက်ဥပဒေအရ ၂၀၀၇ ခု၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၆ ရက်တွင် အဖမ်းခံရသည်။  အင်းစိန်ထောင်တွင် ၇ နှစ်ကျပြီး တစ်နှစ်သက်တမ်းတိုးသေးသည်။  ၂၀၀၈ ခု၊ စက်တင်ဘာလ ၂၈ ရက်တွင် ပြန်လွတ်သည်။  

၂၀၁၂ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲတွင် သူသည် မရမ်းကုန်းမဲဆန္ဒနယ်ကို ဝင်ပြိုင်ပြီးပြည်သူ့လွှတ်တော်အတွက် အနိုင်ရသည်။ ၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် မရမ်းကုန်းမြို့နယ်အတွက် ထပ်အရွေးခံရသည်။  

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်များ 
*   

ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ
ကဏ္ဍ:အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဆရာဝန်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၅၀ မွေးဖွားသူများ
တိုင်ဖွန်းမုန်တိုင်း

alt=|thumb|မတူညီသောအပူပိုင်းဆိုင်ကလုန်းသုံးခုကို ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင်အနောက်ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာတွင် (မာရီယာ, ကျောက်စိမ်း နှင့် Saomai တို့တွင်လှုပ်ရှားခဲ့သည်) ။ အောက်ပိုင်းနှင့်အထက်ပိုင်းရှိဆိုင်ကလုန်းများသည် တိုင်ဖွန်းမုန်တိုင်း။

**တိုင်ဖွန်းမုန်တိုင်း** သည် အပူပိုင်းမုန်တိုင်းတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး မြောက်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းရှိ အရှေ့လောင်ဂျီကျူ ၁၈၀° မှ ၁၀၀° ကြားတွင် ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည်။ ထိုဒေသကို အနောက်မြောက် ပစိဖိတ် ရေနက်ပိုင်းဒေသဟု ရည်ညွှန်းကြပြီး နှစ်စဉ် ဖြစ်ပေါ်နေသော ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အပူပိုင်းမုန်တိုင်းများအနက် သုံးပုံတစ်ပုံနီးပါး ဖြစ်ပေါ်ရာ ဒေသဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
မတ်ဆူအိုဗသျှိုး

မတ်ဆူအိုဗသျှိုး (ခ) မတ်ဆုအို ဘရှိုး(Matsuo Bashō 松尾 芭蕉?) (1644 – November 28, 1694) ဆိုသည်မှာ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အဲဒိုခေတ်က ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့သော နာမည်ကျော် ဂျပန်ဟိုက္ကူကဗျာဆရာ ဖြစ်သည်။ သူ၏ကဗျာများမှာ နိုင်ငံတကာတွင် ကျော်ကြားပြီး ဂျပန်နိုင်ငံတွင်မူ သူ၏ ကဗျာများကို အထိမ်းအမှတ် အဆောက်အဦးများနှင့် ရိုးရာ အဆောက်အဦးများတွင် ရေးထွင်းထားလေ့ ရှိသည်။ 

မတ်ဆူအိုဗသျှိုးသည် ၁၆၄၄-ခုနှစ်၌ဂျပန်နိုင်ငံ တိုကျိုမြို့အနီး၊ ဘူနိုမြို့တွင် မွေးဖွားသည်။ ဆင်းရဲသော ဆာမူရိုင်း (ဂျပန်စစ်သည်တော်) တစ်ယောက်၏ သားသမီး ၇ ယောက်အနက် စတုတ္ထမြောက်သား ဖြစ်သည်။ မွေးဖွားစဉ် အခါက အမည်မှာ မတ်ဆုအို ကင်ဆာကု ဖြစ်ပြီး နောင်တွင် မတ်ဆုအို ချူးမွန် မူနဲဖူဆာဟု အမည်ပြောင်းခဲ့သည်။ အသက် (၉)နှစ်အရွယ်တွင် သူသည် မင်းလုလင်တစ်ယောက်ဖြစ်လာပြီး သူ့သခင် စစ်သေနာပတိကြီး၏ သားအကြီးဆုံးနှင့် သူငယ်ချင်းများ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူတို့နှစ်ယောက်မှာ စာသင်ဘက်တွေ ဖြစ်ကာ စာပေအထူးသဖြင့် ကဗျာအပေါ်တွင်ပို၍ စူးစိုက်အားသန်သူများ ဖြစ်ကြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဗသျှိုးသည် မင်းဧကရာဇ် စံပျော်တော်မူရာ ကျိုတိုမြို့မှာ တရုတ်စာပေနှင့် ဂျပန်စာပေကို သင်ယူခဲ့သည်။ ၁၆၇၂-ခုနှစ်တွင် သူသည် မြို့တော် အီဒို (ယခု တိုကျို) မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်သည်။ ဗသျှိုးမှာ ကဗျာကို ငယ်စဉ်ကတည်းကပင် စတင်လေ့လာခဲ့ပြီး အဲဒိုမြို့ (ယခု တိုကျိုမြို့) ပညာတတ် အသိုင်းအဝန်းတွင် ဝင်ရောက်သည့် အချိန်မှစ၍ ဂျပန်နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် သူ၏ အမည်မှာ ထင်ရှားကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ 

သူသည် ကျောင်းဆရာတစ်ဦးအဖြစ် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း ပြုခဲ့သော်လည်း  မြို့တော်ရှိ စာပေနှင့် လူမှု အသိုင်းအဝိုင်းကို စွန့်ခွာခဲ့ပြီး တစ်နိုင်ငံလုံး အရှေ့၊ အနောက်နှင့် မြောက်ဘက် တောများအတွင်းထိ လှည့်လည်သွားခဲ့ပြီး စာရေးရန်အတွက် ကုန်ကြမ်းရှာခဲ့သည်။ သူ၏ကဗျာများမှာ သူတိုက်ရိုက် ထိတွေ့နေရသည့် ပတ်ဝန်းကျင် ကမ္ဘာ၏ လွှမ်းမိုးမှုများကို တွေ့ရပြီး ပတ်ဝန်းကျင် ရှုခင်းအား ခံစားရမှုများကို ရိုးရှင်းသော အဖွဲ့အနွဲ့များဖြင့် ဖွဲ့နွဲ့ပြလေ့ ရှိသည်။

အီဒိုမြို့တွင် သူသည် ကဗျာဆရာအဖြစ် လူသိများလာခဲ့သည်။ မကွယ်လွန်ခင် နောက်ဆုံး ဆယ်နှစ်အတွင်း ဗသျှိုးသည် ဂျပန်နိုင်ငံတစ်ခွင်လုံးကို ခြေကျင်ခရီးရှည်များ တော်တော်ထွက်ဖြစ်ခဲ့သည်။ လမ်းများ အရမ်းဆိုးပြီး ခရီးစဉ်တလ​ျောက် လူဆိုးဓားပြများ သောင်းကျန်းနေ၏။ အလွန်အန္တရာယ်များသောအချိန် ဖြစ်သောကြောင့် သည်လို ခရီးရှည် ထွက်ဖို့ဆိုတာ လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်တော့ မဟုတ်၊ အတော်စွန့်စားရသည်။ 

ဗသျှိုးက သူ့ခရီးစဉ်မှတ်တမ်းကို မြောက်ပိုင်းစူးစူးသို့ အဝင်လမ်းကျဉ်း (The narrow Road to the Deep North) ဟု အမည်တပ်သည်။ ထိုမှတ်တမ်းထဲတွင် သူ၏အကောင်းဆုံးနှင့် အကျော်ကြားဆုံး ကဗျာများ ပါဝင်သည်။ အဆိုပါကဗျာများနှင့် အခြားကဗျာများကို ယခုထိတိုင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖတ်နေကြဆဲ ဖြစ်သည်။ ဟိုက္ကူကဗျာ၏ ထာဝရအကြီးမြတ်ဆုံးဆရာအဖြစ် ဗသျှိုးကို ကြည်ညိုလေးစားကြသည်။ ဟိုက္ကူကဗျာများတွင် ဝဏ္ဏ ၁၇-လုံးမျှသာ ပါဝင်သော ၃-ကြောင်းကဗျာကလေးများ ဖြစ်ကြသည်။ ပထမစာကြောင်းမှာ ဝဏ္ဏ ၅-လုံးရှိသည်။ ဒုတိယစာကြောင်းတွင် ဝဏ္ဏ ၇-လုံးရှိသည်။ တတိယစာကြောင်းမှာ ဝဏ္ဏ ၅-လုံးရှိသည်။ ၅း၇း၅ အချိုးဖြစ်သည်။ 

ဟိုက္ကူကဗျာတို့သည် အစဉ်အလာအားဖြင့် သဘာဝလောကကြီးရှိ ပုံရိပ်များကို ဖော်ကျူးကြသည်။ အောက်ဖော်ပြပါ ကဗျာသည် ဗသျှိုး၏ ဟိုက္ကူနမူနာတစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။

နွေဦးနံနက်မှာ
မြူကိုဖောက် လမှိန်မှိန်သာ
ပန်းတစ်ပွင့်မျက်နှာ။
 
၁၆၉၄-ခုနှစ်တွင် ဗသျှိုး ခရီးတစ်ဖန်ထွက်ပြန်သည်။ သည်တစ်ကြိမ်တွင် ဂျပန်ပြည်တောင်ပိုင်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် သူသည် ကျန်းမာရေးချို့ယွင်းလာကာ ဂျပန်ပြည် အလယ်ပိုင်း အိုဆာကာမြို့၌ ၁၆၉၄-ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီး သေဆုံးချိန်တွင် အသက် (၅၀) ရှိပြီဖြစ်သည်။ 
## ကိုးကား
အင်းဝရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်

**အင်းဝရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်** သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ တံတားဦးမြို့နယ်ရှိ အင်းဝရှေးဟောင်းမြို့အတွင်း  စည်တိုပုံမြို့ရိုးအနီးတွင်  တည်ရှိသော ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

အင်းဝရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်တွင် အင်းဝတည်ထောင်ခဲ့သော ခေတ်အဆက်ဆက်ပစ္စည်းများဖြင့် ခင်းကျင်းပြသထားသည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
အင်းဝရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်ကို ၁၉၉၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် မြို့နယ်အဆင့်ပြတိုက် "ရတနာပူရအင်းဝပြတိုက်"အဖြစ် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ပြတိုက်အဆောက်အအုံသစ်ကို ဆောက်လုပ်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၄ ရက်နေ့တွင် "အင်းဝရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်" အဖြစ် တိုးချဲ့ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပြတိုက်များ
ကဏ္ဍ:အင်းဝ
ဂိုဘင်ဒ် ဆင်းဂ်

ဂိုဘင်ဒ် ဆင်းဂ် (Guru Gobind Singh) ၁၆၆၆-ခုနှစ်၌ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဘီဟာပြည်နယ်၊ ပတ္တနာမြို့တွင် မွေးဖွားသည်။ ဂိုဘင်ဒ် ဆင်းဂ်သည် နဝမမြ​ောက် ဂုရု ဒန်းဂ် ဗဟာဒူး၏သားဖြစ်သည်။ ဂုရုဂိုဘင်ဒ် ဆင်းဂ် သည် ကောင်းစွာပညာသင်ကြားခဲ့ရသော ပညာတတ်ကြီးတစ်ယောက်ဖြစ်သည်။ ကိုယ်ခံပညာကို ကောင်းစွာ လေ့ကျင့်တတ်မြောက်ထားသည်။ သူသည် အလွန်ရက်ရောပြီး ကြင်နာတတ်သော သဘာဝလည်း ရှိသည်။ ဆစ်ခ်များက သူ့အား စံပြလူသားတစ်ယောက်အဖြစ် သဘောထားကြသည်။ ၁၆၉၉-ခုနှစ်က အနန်ပါ၌ ကျင်းပသော ဘေစကီပွဲတော်သို့ ဆစ်ခ်များ စုရုံးရောက်ရှိလာကြသည်။ ဂုရုဂိုဘင်ဒ် ဆင်းဂ်က သူတို့၏ ယုံကြည်မှုအတွက် သူတို့၏အသက်ကို စွန့်လွှတ်ဖို့အသင့်ရှိနေသော ဆစ်ခ် (၅)ဦး တောင်းဆိုသည်။ လူငါးယောက် ဘော်လံတီယာ လုပ်ကြသည်။ ဆန္ဒအလျောက် ထွက်လာကြသည်။ သို့သော် သူတို့အား ဂုရုဂိုဘင်ဒ် ဆင်းဂ်က သူတို့ကို ချီးမြှင့်မှု ပုံစံသစ်တစ်ခုဖြင့် ခါလ်ဆာ (Khalsa) အဖွဲ့ထဲသို့ သွတ်သွင်းလိုက်သည်။ *(ခါလ်ဆာအဖွဲ့မှာ အရာခပ်သိမ်း၌ ဂုရုကြီး၏ စကားကို နာခံပါမည်ဟု သစ္စာပြုထားသော ညီအစ်ကိုသဖွယ် ရဲဘော်အဖွဲ့ဖြစ်သည်။) နောက်ထပ် လူအမြောက်အမြားကိုလည်း ထိုအဖွဲ့ထဲသို့ သွတ်သွင်းပေးခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
တင်မောင် (သခင်)

**သခင် တင်မောင်** (၁၉၁၈-????) သည် မြန်မာ နိုင်ငံရေးသမားနှင့် ဝန်ကြီးဟောင်း ဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး 
ပြည်ခရိုင် ပေါင်းတည်မြို့နေ ဦးဘိုးချိန်၊ ဒေါ်နုတို့မှ ၁၉၁၈ ခု၊ ဇွန်လ ၁၈ ရက်တွင် မွေးသည်။ တတိယမြောက် သားဖြစ်သည်။

ပေါင်းတည် အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းတွင် ကျောင်းနေသည်။

## နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှုများ 
### ကိုလိုနီခေတ် 
ပေါင်းတည် အစိုးရအထက်တန်းကျောင်း ကျောင်းသားသမဂ္ဂထောင်ရာတွင် ပါဝင်သည်။ ကျောင်းသားသပိတ်ဖြစ်သော် ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ပါဝင်သည်။

ပေါင်းတည် ဒို့ဗမာအစည်းအရုံး ခေါင်းဆောင်များအနက် တဦးဖြစ်ပြီး အတွင်းရေးမှူး၊ လက်ရုံးတပ်ဗိုလ်အဖြစ် တာဝန်ယူရသည်။

၁၃၀၀ ပြည့် တောင်သူလယ်သမားအရေးတော်ပုံ ဒို့ဗမာအစည်းအရုံးမှ ရွေးသည့် အသေခံဗိုလ် ၄၀ အနက် ပြည်ခရိုင်ကိုယ်စားပြု အဖြစ်သည်။ ရွှေတိဂုံကုန်းတော် သပိတ်ပေါင်းစုံစခန်း ရိက္ခာထောက်ဌာန တာဝန်ခံ လုပ်ခဲ့သည်။

နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေး လုပ်သည့်အခါ မင်းဘူးခရိုင် ပြည်ခရိုင် စည်းရုံးရေးတာဝန်ခံအဖြစ် လှုပ်ရှားသည်။ အင်္ဂလိပ်တို့ ဆုတ်စဉ် ယာယီ မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ ဒို့ဗမာ ဆင်းရဲသားအစည်းအရုံး မြို့နယ်မှူးလည်း ဖြစ်သည်။

### ဂျပန်ခေတ် 
ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေး လုပ်သည့်အခါ ပြည်ခရိုင် သာယာဝတီခရိုင် အင်းစိန်ခရိုင် အပါအဝင် တိုင်း (၁) စစ်မက်ရေးရာခေါင်းဆောင်နှင့် နိုင်ငံရေးရာခေါင်းဆောင် (၂ ယောက်အနက် တယောက်) အဖြစ် ပါဝင်သည်။ ပေါင်းတည်အရှေ့ပိုင်း ရိုးမယုတ်ဆိုင်ရွာတွင် တပ်မဟာစိုက်သည့်အခါ နိုင်ငံရေးရာရုံး ဦးစီးမှူးအဖြစ် လုပ်သည်။

တော်လှန်ရေးပြီးနောက် ပြည်ခရိုင် ဖဆပလအဖွဲ့ကို တည်ထောင်သည်။ ပြည်သူ့ငြိမ်းချမ်းရေး ဗဟိုကောင်စီ၊ သမဝါယမ ဆပ်ကော်မတီ ဗဟိုစည်းရုံးရေးမှူးအဖြစ် လုပ်ကိုင်သည်။

### ပါလီမန်ခေတ် 
ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ တောင်သူလယ်သမားအစည်းအရုံး ဌာနချုပ် တွဲဖက်အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပေါင်းတည်မြို့နယ်ကိုယ်စားပြု ယှဉ်ပြိုင်ရာ အမတ်အဖြစ် အရွေးခံရသည်။ ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန ပါလီမန်အတွင်းဝန် လုပ်ရသည်။ 

နောက်တကြိမ် ရွေးကောက်ပွဲ၌လည်း ပေါင်းတည်မှ ထပ်အရွေးခံပြီး လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် သစ်တောရေးဝန်ကြီး ဖြစ်လာသည်။ 

## မိသားစုဘဝ 
၁၉၅၂ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ဒေါ်တင်ကြည်နှင့် အိမ်ထောင်ပြုရာ သား ၂ ယောက် ရှိသည်။

## ဘဝနိဂုံး 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၁၉၁၈ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ
ပီတာ ဂျက်ဆန်

**ဆာ ပီတာ ရောဘတ် ဂျက်ဆန်** () သည် နယူးဇီလန် ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်သူတစ်ဦးဖြစ်၍ စာရေးဆရာ ဂျေ အာ အာ တော်ကီးန် ၏ဝတ္ထုများဖြစ်သော *လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင်* သုံးကား (၂၀၀၁-၀၃) နှင့် ဟော့ဘစ်သုံးကား (၂၀၁၂-၁၄)ကို ရုပ်ရှင်အဖြစ်တင်ဆက်ရာတွင် ဒါရိုက်တာ၊ ဇာတ်ညွှန်းဆရာ၊ ထုတ်လုပ်သူအဖြစ် လူသိအများဆုံးဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ချီးကျူးထောပနာခံရသော ဇာတ်လမ်းဖြစ်သည့် *Heavenly Creatures* ( ၁၉၉၄)၊ သရော်သောရုပ်ရှင် *Forgotten Silver* (၁၉၉၅)၊ ကြောက်စရာဆန်ဆန်ဟာသကား *The Frighteners*(၁၉၉၆)၊ ခမ်းနားစွာ ပြန်လည်ရိုက်ကူးထားသည့် *King Kong* (2005)၊ သဘာဝလွန် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဇာတ်ကား *The Lovely Bones* (၂၀၀၉) နှင့် ပထမကမ္ဘာစစ်မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်ဖြစ်သော *They Shall Never Grow Old*(၂၀၁၈) တို့ကို ဒါရိုက်အဖြစ်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ တွင် *District 9*, ၂၀၁၁တွင် *The Adventures of Tin Tin: The Secret of the Unicorn*၊ ၂၀၁၂ ၌ *West of Memphis*၊ ၂၀၁၈ တွင် *Mortal Engines* စသည့်ဇာတ်ကားများကို ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ 

ဂျက်ဆန်မှာ ၁၉၈၇ မှ ၁၉၉၂ အထိ ဇာတ်ကားတချို့ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ၎င်းကို ရုပ်ရုင်ထုတ်လုပ်ရေးနယ်ပယ်တွင် လူသိ ထင်ရှားစေသော ဇာတ်ကားမှာ ၁၉၉၄ တွင်ထွက်ရှိသော *Heavenly Creature* ပင်ဖြစ်ကာ ထိုဇာတ်ကား၏ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ညွှန်းအတွက် တွဲဖက်လုပ်ကိုင်သူ ဖရန်ဝေါ့ရှ်နှင့် ပူးတွဲ၍ အကယ်ဒမီဆု အတွက် လျာထားခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ဂျက်ဆန်သည် လက်စွပ်များ၏ အရှင်သခင် : ဘုရင်အဖြစ်ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခြင်း( *The Lord of the Rings : The Return of the King*)ဇာတ်ကားဖြင့် ဒါရိုက်တာဆုအပါအဝင် အကယ်ဒမီ သုံးဆု ဆွတ်ခူးခဲ့ပြီး တခြားသောဆုများမှာ ရွှေကမ္ဘာလုံးဆုတစ်ခု၊ စေတန်ထူးချွန်ဆုလေးခုနှင့် ဘက်ဖ်တာ( ဗြိတိသျှ ရုပ်ရှင်နှင့် ရုပ်မြင်သံကြား ထူးချွန်ဆု) သုံးခု တို့ဖြစ်ကြ၏။

### ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နယူးဇီလန် ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာများ
ထွန်းတင် (ဝန်ကြီးဟောင်း)

**ဦးထွန်းတင်** (၁၉၀၈-????) သည် မြန်မာ နိုင်ငံရေးသမားနှင့် ဝန်ကြီးဟောင်း ဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး 
၁၉၀၈ ခု၊ မေလ ၅ ရက်တွင် ဦးဘိုးကြင်၊ ဒေါ်ကျေးမျှင်တို့မှ ရန်ကုန်၌ ဖွားသည်။ 

မော်လမြိုင် အစိုးရကျောင်း၊ ရန်ကုန် ကူရှင်ကျောင်းတို့တွင် ပညာသင်သည်။ ဆယ်တန်းကို ကူရှင်ကျောင်းမှ အောင်ပြီး ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် ပညာဆက်သင်ရာ ၁၉၃၃ ခုတွင် ဥပဒေ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရသည်။

## နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှုများ 
၁၉၂၀ ပထမ ကျောင်းသားသပိတ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဝင်ပါခဲ့သည်။ ၁၉၃၁ ခုတွင် တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားသမဂ္ဂကို တည်ထောင်ရာ ဒုဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူရသည်။ ပညာရေးစနစ်သစ် ဖြစ်လာရန် ဆောင်ရွက်သည်။

၁၉၄၉-၅၅ ရန်ကုန် မြို့တော်ဝန် အဖြစ်လည်းကောင်း၊ စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့ (မြူနီစပါယ်) ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်သည်။

ရန်ကုန်ဆိပ်ကမ်း အလုပ်သမားဘုတ်အဖွဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးကော်မတီ သဘာပတိ၊ ပြည်ထောင်စုဘဏ် သဘာပတိ၊ (၁၉၅၄ တွင် တည်ထောင်သော) ဘီအိုစီကုမ္ပဏီလီမိတက် ဒါရိုက်တာ၊ ဓာတ်သတ္တုပင်ရင်းအခြေအမြစ်များ တိုးတက်အောင်ဆောင်ရွက်ရေး ကော်ပိုရေးရှင်းအဖွဲ့ဝင်၊ တွင်းထွက်ပင်ရင်းအခြေအမြစ်များဆိုင်ရာ အကြံပေးအဖွဲ့ဝင်၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်၊ အလုပ်သမားအစည်းအရုံးအဖွဲ့ချုပ် အလုပ်အမှုဆောင်၊ ရန်ကုန်ဆိပ်ကမ်းလုပ်သား သမဝါယမအသင်းလီမိတက် အမှုဆောင် ဟူသော အရာဌာနများကို ထမ်းဆောင်ရသည်။

၁၉၄၉-၅၄ နှစ်များတွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ယူနက်စကို နှီးနှောဖလှယ်ပွဲသို့ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ခေါင်းဆောင်အဖြစ် အိန္ဒိယနိုင်ငံ မိုက်စိုနယ်သို့ လည်းကောင်း၊ ၁၉၅၂ ခု အရှေ့အာရှတိုင်းဆိုင်ရာ မြို့တော်ဝန်များ ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ်အဖြစ် တိုကျို၊ ဟီရိုရှီးမား၊ အတာမီ၊ ဟောင်ကောင်၊ မနီလာ၊ ဘန်ကောက်၊ စင်္ကပူတို့သို့ လည်းကောင်း၊ ၁၉၅၃ ခုတွင် အလုပ်သမားလေ့လာရေးအဖွဲ့ ခေါင်းဆောင်အဖြစ် အင်ဒိုနီးရှား၊ ဂျပန်၊ အမေရိကန်၊ မက္ကဆီကို၊ အာဂျင်တီးနား၊ ဘရာဇီးနိုင်ငံများသို့ လည်းကောင်း၊ ၁၉၅၄ ခုတွင် နဝမအကြိမ်မြောက် ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂအစည်းအဝေးသို့ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် လည်းကောင်း သွားရသည်။

ပထမအကြိမ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဗိုလ်တထောင် တောင်ပိုင်းမဲဆန္ဒနယ်မှ အမတ်အဖြစ် အရွေးခံရပြီး သတ္တုတွင်းဝန်ကြီးဌာန ပါလီမန်အတွင်းဝန်အဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ ၁၉၅၆ ခု၊ ဧပြီလ ၂၇ ရက်တွင် ပြုလုပ်သော ရွေးကောက်ပွဲတွင် သိမ်ဖြူ မြောက်ပိုင်းမဲဆန္ဒနယ်မှ အမတ်ရွေးခံရပြီး ပညာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး ဖြစ်လာသည်။ 

## မိသားစုဘဝ 
## ဘဝနိဂုံး 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၁၉၈၀ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:ကွယ်လွန်ပြီးသော လူပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ
ထွန်းတင် (သံတူကြောင်းကွဲ)

**ထွန်းတင်** အမည်ရှိ လူပုဂ္ဂိုလ်များမှာ

* ထွန်းတင်၊ သူရ -  မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း 
* ထွန်းတင် (ဝန်ကြီးဟောင်း) - နိုင်ငံရေးသမားနှင့် ဝန်ကြီးဟောင်း

## အခြား 
* ထွန်းတင့် -  မြန်မာစာအဖွဲ့ဝင်
ခရစ္စမတ်နေ့ ဆယ့်နှစ်ရက် (သီချင်း)

**ခရစ္စမတ်နေ့ ဆယ့်နှစ်ရက်** သည်အင်္ဂလိပ်ရိုးရာ ခရစ္စမတ်သံစဉ်အလိုက် ဖြစ်ပြီး ခရစ္စမတ်သံစဉ်အလိုက် ( တဦးစီအလိုက်သီဆိုသောသူများစုစည်းကာ ဖွဲစည်းသည့် အဖွဲ့များပေါ်ပေါက်လာပြီး)သံပြိုင်အဖွဲ့၊ ထိုအဖွဲ့များတွင်စာရင်းပေးသူများသည် ထုံးစံအတိုင်း စာရင်းကောက်ယူချက်အရ  တဖြည်းဖြည်းတိုးပွား၍ ခရစ္စမတ်နေ့မတိုင်မီ ၁၂ရက်အလိုမှ စတင်ကာ သီဆိုကြခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုသို့ ဖြင့် ထိုသို့သီဆိုမှုများသည် ခရစ္စမတ် နေ့ ဆီသို့ ဦးတည် ချီတက်လာခဲ့သည်။  ၁၇၈၀ ပြည့်နှစ်အထိ အင်္ဂလန်တွင်ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေသော သီချင်း သို့မဟုတ် ကဗျာတစ်ပုဒ်ချင်းစီသည် ပြင်သစ်ဘာသာမှ ပြန်ယူထားခြင်းဖြစ်သည်ဟုမှတ်ယူရသည်။  "ခရစ်စမတ် နေ့ ၁၂ရက်"သည် ရူဒိုရိုးရာသီချင်အညွှန်း အမှတ် (၈၆) တွင် ရှိသည်။ စုဆောင်းဗားရှင်းများ၏တီးလုံးကွဲပြားသည်။ ယခုလက်ရှိ ၎င်းနှင့်ဆက်စပ်သောသံစဉ်ကို ၁၉၀၉ ခုနှစ်တွင်အင်္ဂလိပ်တေးရေးဆရာ ဖရက်ဒရစ်အော်စတင၏ ရိုးရာတေးသီချင်းကို အခြေခံ၍ စီစဉ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုအရာနှင့်အလားတူသည်မှာ ရွှေလက်စွပ် ၅ ခု၊ မကြာသေးမီကပင်"ရွှေကွင်းငါးခု”) ကိုမိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ 
alt=|thumb|အမည်မသိ broadside, အန်ဂတ်စ်, နယူးကာဆယ်, ၁၇၇၄-၁၈၂၅
ခရစ္စမတ်နေ့ ဆယ့်နှစ်ရက် သည် သီချင်းများစုစည်းထားသည့်သီချင်းပေါင်းတစ်ပုဒ် ဖြစ်ပြီး ဆိုလိုသည်မှာအခန်းငယ် တစ်ခုစီတွင် ခေါင်းစီးအခန်းငယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းသီကုံးထားခြင်းဖြစ်သည်။ ခရစ်စမတ်နေ့ ၁၂ ရက်တွင်“ ကျွန်ုပ်၏စစ်မှန်သောအချစ်” မှပေးသောလက်ဆောင်ကိုဖော်ပြထားသည့်အခန်းငယ် (၁၂) ခုရှိသည်။ သီချင်းစာသားထဲမှာမူကွဲအမျိုးမျိုးရှိသည်။ ဤနေရာတွင်ပေးထားသောစာသားများသည် ဖရက်ဒရစ် ဩစတင် ၏ ၁၉၀၉ ထုတ်ဝေချက်မှဖြစ်ပြီးလက်ရှိ သံစဉ်အလိုက် ၏ပုံစံကိုပြသည်။  ပထမအခန်းငယ်သုံးခုတေးသွား၏ အပြည့်အစုံ စာသားကိုအောက်၌ ဤသို့ဖော်ပြထားသည်-

## ကိုးကား
ယင်းမာပင် (သံတူကြောင်းကွဲ)

**ယင်းမာပင်** ဆိုသည်မှာ အောက်ပါတို့အနက် တစ်ခုခု ဖြစ်နိုင်သည်။

## အပင် 
* ယင်းမာပင် - 

## နေရာဒေသ 
* ယင်းမာပင်ခရိုင် - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ ခရိုင်
* ယင်းမာပင်မြို့နယ် - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ်
* ယင်းမာပင်မြို့ - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့
* ယင်းမာပင်ရွာ၊ သာစည်မြို့နယ် - မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာ
အမှတ်(၆၁) ခြေလျင်တပ်ရင်း

**အမှတ် ၆၁ ခြေလျင်တပ်ရင်း** သို့မဟုတ် **ခလရ ၆၁** သည် စကခ ၁၉ လက်အောက်ခံ ခြေလျင်တပ်ရင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး မွန်ပြည်နယ် ရေးမြို့အခြေစိုက်တပ်ရင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ခြေလျင်တပ်ရင်းများ
တောမတ်စ် အကွိုင်းနပ်စ်

**တောမတ်စ် အကွိုင်းနပ်စ်** (သို့) **သောမတ်စ် အကွိုင်းနပ်စ်**(, ; , တိုမတ်ဇို ဒဲကွီနို; ၁၂၂၅ – ၁၂၇၄ မတ် ၇) သည် အီတလီ ဒိုမီနီကန်ဂိုဏ်းဝင် ရဟန်း၊ ဒဿနဆရာ၊ ကတ်သလစ် ဘုန်းတော်ကြီး၊ သူတော်စင်တစ်ပါးဖြစ်သည်။ အလွန်ဩဇာညောင်းသော ဒဿနဆရာ၊ ခရစ်ယာန်ဝါဒအခြေပြုဒဿန အယူအဆများ၌ တရားရေး၊ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အဆုံးအဖြတ်ပေးသူ အကွိုင်းနပ်စ်ကို နှောင်းပိုင်းတွင်  ၊the  ၊ the  စသည့်အမည်များဖြင့်လည်း သိရှိကြသည်။ အကွိုင်းနပ်စ် ဆိုသည့်အမည်သည် ယနေ့ခေတ် လာဇီယို (လာ့တ်စ်ယို) ၊ အကွီနိုကောင်တီ၏ ဇစ်မြစ်ဖြစ်ကြောင်း ပြသလျက် ရှိသည်။ သဘာဝကျကျ ဘာသာတရားဆိုင်ရာ ယုံကြည်မှု (natural theology) ကို ထောက်ခံအားပေးသူ၊ တိုမစ်ဇင် (Thomism) ဟုအမည်ရသော ဘာသာရေးဒဿနဂိုဏ်းကို တည်ထောင်သူဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်သည် သဘာဝကျသော ဆင်ခြင်တုံတရားနှင့် ယုံကြည်မှုဆိုင်ရာ အသိဉာဏ်အလင်းတို့၏ ရင်းမြစ်ဖြစ်သည်ဟု ခိုင်မာစွာ ဆိုခဲ့သည်။ အနောက်ကမ္ဘာ၏ တွေးခေါ်ယူဆပုံအပေါ်တွင် အတော်လွှမ်းမိုးနိုင်စွမ်းရှိ၏ ။ ခေတ်သစ် ဒဿနများစွာတို့သည် ၎င်း၏ စိတ်ကူးအယူအဆအပေါ် တိုးတက်ချဲ့ထွင်မှုရှိသကဲ့သို့ ဆန့်ကျင်ချေဖျက်မှုများလည်းရှိကြရာ အထူးသဖြင့် ကိုယ်ကျင့်တရာပိုင်း၊ သဘာဝ ဥပဒေသ၊ ရုပ်လွန်ပညာ၊ နိုင်ငံရေးသီအိုရီ စသည့် ကဏ္ဍများ၌ ဖြစ်သည်။

ထိုခေတ်ထိုအခါက ကတ်သလစ်သာသနာ၏ ယုံကြည်လက်ခံမှုများစွာနှင့်မတူဘဲ

အထင်ရှားဆုံးလက်ရာများမှာ *Disputed Questions on Truth* (၁၂၅၆-၁၂၅၉) ၊ *Summa contra Gentiles* (၁၂၅၉-၁၂၆၅) ၊ အဆုံးမသတ်ခဲ့သော *Summa Theologica* (သို့) *Summa Theologiae* (၁၂၆၅-၁၂၇၄) တို့ဖြစ်ကြသည်။ သမ္မာကျမ်းစာများ၊ အရစ္စတိုတယ်(ဝါဒ)အပေါ် ရှင်းလင်းချက်မှတ်စုများသည် ၎င်း၏ အထင်ကရ လက်ရာများထဲက အစိတ်အပိုင်းများဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် တောမတ်စ်သည် ခရစ်တော်၏ နောက်ဆုံးညစာနှင့်ပတ်သက်သော ဓမ္မတေးများကြောင့်လည်း အထူးထင်ရှားခဲ့ပြန်သည်။ ထိုဓမ္မတေးများသည်ကား ခရစ်ယာန် ဝတ်ပြုဆုတောင်းမှု၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသဖြစ်လာခဲ့လေသည်။ ကတ်သလစ်ဂိုဏ်းက တောမတ်စ်ကို သူတော်စင် (saint) အဖြစ် ဂုဏ်ပြုခဲ့၍ ခရစ်ယာန်ဘာသာ ရဟန်းစာများကို လေ့လာသင်အံသူများအတွက် စံပြဆရာတစ်ပါး၊ သဘာဝကျသည့် ဆင်ခြင်တုံတရားနှင့် ယုတ္တိကျသော ယုံကြည်မှုနယ်ပယ်တို့၏ အမြင့်မားဆုံးဖော်ပြခြင်းခံရသူအဖြစ်လည်း သတ်မှတ်ကြသည်။ ခေတ်ပေါ်ကာလများတွင် ပုပ်ရဟန်းမင်း၏ အမိန့်အာဏာ လမ်းညွှန်မှုများအောက်၌ ၎င်း၏ စာပေများသည် ရဟန်း (priests) ၊ ရဟန်းငယ် (deacons) အဖြစ် သာသနာ့ဘောင်သွတ်သွင်း ခံယူလိုသူများအတွက် မဖြစ်မနေလေ့လာရသော အစီအစဉ်တစ်ရပ်ဖြစ်ကာ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ဖွဲ့စည်းပုံစံအတွင်းမှသူများသာမက (ဝိနည်း၊ ဝတ်ပြုမှုပုံစံ၊ ကတ်သလစ်ဂိုဏ်း၏ သမိုင်း၊ ကတ်သလစ်ယုံကြည်မှု၊ ဒဿန) စသော ဘာသာရပ်များကို လေ့လာလိုသူများအဖို့လည်း လေ့လာရန်လိုအပ်သော စာပေများဖြစ်လေသည်။

တောမတ်စ် အကွိုင်းနပ်စ်ကို ကက်သလစ်သာသနာ၏ အကြီးကျယ်ဆုံး ဘာသာရေးပညာရှင်၊ ဒဿနပညာရှင်များထဲက တစ်ဦးအဖြစ်ယူဆကြသည်။ ပုပ်ရဟန်းမင်း ဘဲနစ်ဒစ်ခ် (၁၅) က "ကတ်သလစ်ဂိုဏ်းက တောမတ်စ်၏ အဆုံးအမများကို ဒိုမီနီကန်ဂိုဏ်း၏ မူပိုင်အဖြစ် ကြေညာလိုက်တဲ့အခါ ဒီဂိုဏ်း ... ဂုဏ်သစ်သွေးသစ်တို့ကို ရယူနိုင်ခဲ့ပေတယ်။ ပုပ်ရဟန်းမင်းအဆက်ဆက် အထူးချီးကျူးဂုဏ်ပြုခံရတာ ဒီသူတော်စင်ပါ၊ ကတ်သလစ်ဂိုဏ်များစွာတို့ရဲ့ ဆရာသခင်၊ သူတော်စင်ပါပဲ။" ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ် ဒဿနပညာရှင် အန်ထနီ ကန်နီကလည်း တောမတ်စ်သည် အနောက်ကမ္ဘာဖက်က အကြီးကျယ်ဆုံး ဒဿနဆရာတစ်ဒါဇင်ထဲက တစ်ဦးဟု ယူဆသည်။

## မှတ်စု
## ကိုးကား
ညွန့်ဝင်း

**ညွန့်ဝင်း** (၁၉၄၁ မတ် ၈ - ၂၀၂၁ ဇူလိုင် ၁) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု ၇ ကြိမ်ရရှိခဲ့သူဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းကြောင်းတွင် ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု အများဆုံး ရရှိထားသော သရုပ်ဆောင်လည်းဖြစ်သည်။ ၂၀၂၂ခုနှစ်တွင် အလင်္ကာကျော်စွာ ဘွဲ့ ရရှိခဲ့ပြီး သူနှင့် ဖခင်ဖြစ်သူ ရွှေမန်းတင်မောင်တို့မှာ ပထမဆုံးအလင်္ကာကျော်စွာဘွဲ့ရ သားအဖဖြစ်လာခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ