open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
မန်ယုတ်ဆရာတော်

ကြေးစီမန်စံနယ် ၊ မန်ယုတ်ကျောင်းတွင် သီတင်းသုံးတော်မူသည်။ ငယ်နာမည် မောင်
ဩ ဖြစ်၍ ရဟန်းဘွဲ့ ဦးအာလောက ဖြစ်သည်။ ရဟန်ငယ်ဘဝနှင့်စစ်ကိုင်းမြို့(ကျောင်းတိုက်
အမည်မသိရ)ဆရာတော်ဦးသုမနထံ လောကုတ္တရာပညာများကို သင်ကြားတတ်မြောက်ခဲ့သည်။
သင်ကြားသမျှ စာပေများကိုလည်း အာဂုံအရကျက်မှတ်နိုင်စွမ်းရှိသည်။
ရဟန်း(၁၀)ဝါ ရရှိပြီး ရှမ်းပြည်သို့ပြန်၍ နေရင်းမန်ယုတ်ကျောင်းတွင် ကျောင်းထိုင်ဖြစ်
၍မန်ယုတ်ဆရာတော်ဟု ထင်ပေါ်ကျော်ကြားသည်။ ပါရမီထူးခြားချက်မှာ ကွမ်းစားရင်း ၊ ဆေး
ဝါးရင်း ၊ ဧည့်သည်အာဂန္တုများနှင့်လည်း စကားပြောရင်း အနီးရှိ စာလိုက်ရေးသူသုံးယောက်
ကို အလှည့်ကျပြော၍ ကျမ်း(၃)ကျမ်းကို တပြိုင်ထည်းပြီးအောင် ပြုစွမ်းနိုင်သော ဆရာတော်
ဖြစ်သည်။

ဒဏ္ဍာရီ ပု ံ ပြင် ဝတ္ထ ုများကိ ု လည် း အမြောက် အမြား ပြုစု တော် မူ ခဲ ့ သည် ။ ပြုစု တော် မူ ခဲ ့
သောကျမ်းဂန်များအနက် "ဇမ္ဗုပတိချွတ်ခန်း"သည် အထူးထင်ရှားပေါ်လွင်သောကျမ်း ဖြစ်လေ
သည်။
မျင်ကော် ခေါင်လတ်မျင်မေ...၊
ဥတုဟေမန် ၊
မြောက်ရန်မွှေခတ် ၊
ရဟတ်ထိုးဖေါင် ၊
ဖုန့်ဖန့်မိတ်ဖူး ၊
နေပူဝမ်းဝေါင် ၊
ခွန်ဟောင်ချောင်းလိန် ၊
ကွဲပြင်ဟျိုးကျိန် ၊
ကျိုးကန် ၊
အီလွတ် ၊
ဆခွတ် ၊
ပန် းကန် ။
ဟေမန္တဥတုကလည်း မကုန်သေး ၊ မြောက်လေပြေ လေညှင်းကလေးကလည်း ဆော်
သွေးမွှေခတ် ၊ ရဟတ်လည်သလိုရှိပြီး တောမီးလောင်ကျွမ်းထားသော ပြာမှုန့်ပြာနုကလေးများ
သည် လေဟုန်စီးလျက် မြူခိုးငွေရောင်တန်းများတွင် ရွှင်လန်းပျံသန်းနေလေပြီ။ အအေးဓာတ်
ဖြိ ုခွ င် းမည် နေမင် းကြီ းကလည် းပူ ပြင် းတော့ မည် ဟု အားမာန် တင် းနေသော အရိ ပ် အရောင် တု ိ ့
မှာလည်း ဝိုးဝါးမျှ ရှိပြီး မြစ်ချောင်း ၊ ထုံးအိုင် ၊ စမ်းရေအိုင်တို့မှာလည်း ခန်းခြောက်စ ပြုလျက်

ကြိမ်နွယ်ကြိမ်ဖူးတို့ ကွန့်မြူးယှက်လိန်၍ သခွတ်ပန်းတို့ ပွင့်လန်းဝေဆာလာလေပြီ။
တပို့တွဲလမကုန်မီ တပေါင်းလသို့ ကူးခါနီး ရာသီအလှဘွဲ့ကို စာဆိုတော် စောနော်ခမ်း
ဖွ ဲ ့နွ ဲ ့သီ ကု ံ းခြယ် မှု န် း ရေးစပ် ထားသော ကဗျာလင်္က ာတွ င်  "မေ၊ဟေ၊မန် ၊ရန် ၊ခတ် ၊ဟတ် ၊ဖေါင် ၊ ဝေါင်၊ဟောင်၊လိန်၊ကျိန်၊လွတ်၊ခွတ် " ကာရန်ယူ၍ ပထမအပိုဒ်တွင် ၆-လုံးစပြီး ၊ ၄-လုံး ၄-လုံး
ချင်း ၊ ၂-လုံး ၂-လုံးချင်းစပ်၍ ၂-လုံးနှင့်အဆုံးသတ်ထားသည်ကို သုတေသီတို့ တွေ့မြင်နိုင်
ကြသည်။
ရှမ်းနှင့်မြန်မာ-မြန်မာနှင့်ရှမ်းတို့သည် ရှေးအတိတ်အခါဆီပဝေဏီကပင် ဘာသာအယူ
ဝါဒ၊ အလေ့အထ၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ သုခုမ၊ အနုပညာ၊ စာပေတို့မှာ အစဉ်အမြဲဒွန်တွဲနေသောကြောင့်
ရှ မ် းစစ် လျှင် ဗမာ၊ ဗမာစစ် လျှင် ရှ မ် းဟု ရှ င် ကြီ း၊ ရဟန် းကြီ း။ ရှ မ် းကြီ း၊ မြန် မာကြီ းတု ိ ့ က
ဥဒါန်းကျူးခဲ့ကြသည်။

## ကိုးကား
မာလာ၊ ရှင်

**ရှင်မာလာ** (၁ဝ၅၈-၁၁၃၉) ကို ရွှေဘိုမြို့နယ်၊ ကန်တော်ရွာ၌ ဦးကင်း၊ ဒေါ်လုံမတို့မှ သက္ကရာဇ် ၁ဝ၅၈-ခုနှစ်၌ ဖွားမြင်၍ ငယ်မည်မှာ မောင်မှို ဖြစ်လေသည်။ ရှင်မာလာ ဟူသောဘွဲ့ဖြင့် ဘုန်းကြီးဦးညိုထံ သာမဏေပြုပြီး အလောင်းမင်းတရားကြီး လက်ထက်မှ ဆင်ဖြူရှင် လက်ထက်တိုင် ပင့်ဆောင်ကိုးကွယ်ခြင်း ခံရသည်။
အဆိုပါ အလောင်းမင်းတရားကြီး လက်ထက်မှ ဆင်ဖြူရှင်လက်ထက်တိုင် အထိ ဖြစ်သော အဆုံးအဖြတ်များကို အတုလဖြတ်ထုံး ဟူ၍ ကျမ်းကြီး တစ်စောင် ရေးသားပြုစုရာမှ ဆရာတော်သည်လည်း အတုလ ဆရာတော်ဟု ထင်ပေါ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ (အဆိုပါကျမ်းကို ၁၁၂၆ ခု၊ သီတင်းကျွတ် လပြည့်ကျော် (၁)ရက်နေ့တွင် ပြုစုပြီးစီးသည် ဟုမှတ်သားရသည်။) ဆရာတော်သည် ကျမ်းဂန်များ အထူးတတ်မြောက်တော်မူ၍ ၁၁၃၉ ခုနှစ်၊ ပျံလွန်တော်မူပါသည်။ 
## ကိုးကား
ယင်းစီး

ယင်းစီး ဆိုသည် ဝါးခြမ်းစိတ်တို့ဖြင့် လုပ်သော ငါးဖမ်းကိရိယာတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ၎င်းယင်းသည် နေကာယင်းနှင့် ဆင်တူပင် ဖြစ်သည်။  သို့ရာတွင်  နေကာယင်းမှာ  ဝါးခြမ်းစိတ်တို့ကို  တစ်ခုနှင့်တစ်ခု  ထိနေအောင် ကြိုးများဖြင့် ဆက်၍ ကန့်လန့်လှဲကာ ဆွဲထားသည်။ ငါးဖမ်းသည့် ယင်းမှာမူ နေကာယင်းလောက် မစိတ်ပဲ ခပ်ကျဲကျဲဝါးခြမ်းစိတ်များကို ထောင်လျက် နှီးသို့မဟုတ် ကြိမ်ဖြင့် စီတန်းချည်နှောင် ထားလေသည်။ ဤယင်း  မလှဲရအောင် ရံဘောင်ခေါ်သည့်ဝါးတန်း၌ ကပ်၍ကာဆီးပြီးလျှင် ငါးများကို ဖမ်းကြလေသည်။ 

## ကိုးကား
ရံဘောင်

ချောင်းထဲမြစ်ထဲများ၌ ယင်းလဲ၍ မသွားစေရန် အမှီပြုဖို့ စီတန်း၍ စိုက်ထားသော ဝါးတန်းကို "ရံဘောင်" ဟုခေါ်သည်။ (ရံ = ကာရံသည်၊ ဘောင် = ခိုင်မြဲအောင်ပြုလုပ်သည်။) 

အရုပ်ကားဘောင်၊ မှန်ဘောင်၊ သင်္ဘောကုန်းဘောင် စသည်တို့မှာကဲ့သို့ ယင်းတန်းခိုင်မြဲအောင် ပြုလုပ်ထားသော ဝါးတန်းဖြစ်၍ "ဘောင်"ဟုခေါ်သည်။ ထို့ကြောင့်  ခိုင်မြဲအောင်ပြုလုပ်ကာရံထားသည့် ဝါးတန်းကို "ရံဘောင်"ဟုခေါ်သည်။
ကျယ်ဝန်းသော်မြစ်  သို့မဟုတ် ပင်လယ်ထဲ၌မူ  ရံဘောင်(ယင်းတန်း)မစိုက်ပဲ  သစ်သားတိုင်များကို စိုက်လေသည်။   ၎င်းသစ်သားတိုင်များကိုကား "လွတ်"ဟုခေါ်သည်။ လွတ်တိုင်၌  စင်ထိုပြီး ယင်းကို တင်လျက် ဖမ်းသည်။ လွတ်စင်၌တင်သော ယင်းကို ရေတက်၊ ရေကျ မြင့်ချည် နိမ့်ချည် လိုသလိုရအောင် စက်သီးတပ်၍ ထားရသည်။

## ကိုးကား
ကျားပါးစပ်

ပင်လယ်ဝ မြစ်ဝအတွင်း ရေအကျဆုံးသောအချိန်တွင် ထိပ်ဝ ၆ လက်မ၊ အမြင့် ၁၁ တောင်ခန့်ရှိသည့်တိုင် ၂ တိုင်ကို တစ်တိုင်နှင့် တစ်တိုင်(၁၈)တောင်အကွာ အောက်ခံမြေ၌ ခိုင်ခံ့စွာ စိုက်ထူထားရသည်။ ယင်းတိုင် ၂ တိုင်တွင် ပိုက်တန်းကို ချည်ထားပြီး ၄ တောင် ၅ တောင်ခန့်ရှိသည့် ဖော့ဝါးလုံးများကို ပိုက်တန်း၌ ချည်ထားရသည်။ ပိုက်၏အောက်ခြေများကိုလည်း တိုင် ၂ တိုင်တွင် ကြိုးဖြင့် ခိုင်ခံ့စွာ ချည်ထားရသည်။ ယင်းသို့ဖြင့် ရေတက်ရေကျ ပိုက်ဝကို လှည့်ပြန်ပြီး ပုဇွန်ဆိတ်ကလေးများမှအစ ငါးကြီးများအထိ ဖမ်းယူကြသည်ကို
"ကျားပါးစပ်"ခေါ်ကြသည်။ ယင်းကျားပါးစပ်များကား မြန်မာပြည် မြိတ်ခရိုင်ရှိ ပင်လယ်ဝ မြစ်ဝများ၌ အကြီးကျယ်ဆုံးသော တံငါလုပ်ငန်းတစ်ရပ် ဖြစ်ပေသတည်း။

## ကိုးကား
ဗျပ်အိုး

ရေရိုးကျချောင်းကလေးများအတွင်း၌ ၆ တောင် ၇ တောင်ခန် ့ရှည်သည့်ယင်းပြား ၃-၄ ပြားကို တစ်ပြားနှင့် ဆက်စပ်ကာ ဝိုင်းပြီးလျှင် အဝ၌ တစ်ပေခန့်အကွာ ငါးများဝင်ရန်၊ ယင်းအပြားအဖျား ၂ ဖက်ကို အတွင်းဘက်သို ကွေ့ဝင်၍ထားရသည်။ အဝတစ်ဖက်တစ်ချက်၌လည်း ယင်းပြားများဖြင့်ပင် လက်တံ ၂ ခုထားရှိရသည်။ ၎င်းကို "ဗျပ်အိုး"ဟုခေါ်သည်။ ၎င်းဗျပ်အိုးအတွင်း ဝင်သမျှ ငါးများကို ယင်းပြား အနောက်ဘက်ရှိ စပ်ကြောင်းများ၌ ချည်ထားသည် ကြိုးကို ဖြည်၍ဝင်ပြီးမိသော ငါးများကို ဖမ်းသယ်ယူကြလေသည်။

## ကိုးကား
ယင်းကာ

ပေါင်းမိုး မရှိသည့်လှေတစ်စီး၏တစ်ဖက်နံရံ၌  ဆေးဖြူသုတ်ထားသော သစ်ပြားကိုဖြစ်စေ၊  ဓနိဖူးအရွက်များကို ယင်းပြားကဲ့သို့ ရက်၍ဖြစ်စေ၊ ကပ်၍ချည်ထားပြီး ရေအောက်သို့ ၂ တောင် ၃ တောင်ခန် ့မြုပ်ထားရမည်။ ၎င်းလှေကို ညဉ့်အချိန် တဖြည်းဖြည်း    လှော်ခတ်သွားရာ ရေအောက်ရှိ ငါးများသည် ထိုအပြားကို မြင်လျှင် လန့်၍ လှေပေါ်သို့ ခုန်တက်သဖြင့် ဖမ်းယူထားကြလေသည်။

## ကိုးကား
ပိုက်ကြီးဆည်ဝ

မြစ်ငယ်၊ ချောင်းငယ်များအထဲ၌ ဟိုဘက်နှင့်သည်ဘက် ဝါးတန်း ၂ ဖက်ဖြတ်ကူး၍ မြေကုန်းရိုးတန်း ပြုလုပ်ထားသည်ကို "ဆည်" ဟုခေါ်သည်။ ထိုကုန်းရိုးတန်း(ဆည်)၏အလယ်၌ ဝါးများထွက်ရန် အပေါက်ဝတစ်ခု ချန်ထားရလေသည်။ ထိုချန်ထားသည့် အပေါက်ဝကို "ဆည်ဝ" ဟုခေါ်သည်။ ထိုဆည်ဝကို ငုံမိအောင် ချထားသည့် ပိုက်ကို "ပိုက်ကြီး"ဟုခေါ်သည်။ ထိုပိုက်ကြီးဖြင့် ဆည်ဝ၌ တားဆီး၍ ထားသည်ကို "ပိုက်ကြီးဆည်ဝ" ဟုခေါ်သည်။ 

အချို ့တံငါတို့ကမူကား မြစ်ချောင်းစသည်တို့ အထဲတွင် ဟိုဘက်သည်ဘက် သစ်သားတိုင်တစ်ချောင်းစီ စိုက်ထူ၍ ပိုက်ကိုတန်းကာ ပိုက် အပေါ်စွန်းတစ်လျှောက်၌ "လံဖော့"လုပ်၍(ရေမမြုပ်အောင် ချထားသော ဝါးလုံး စသည် တို့ကို "လံဖော့"ဟုခေါ်သည်) ထိုလံဖော့ကိုလည်း ကောင်းစွာတန်း၍ နေအောင် လိုသမျှ ဒေါက်ဆောက်ထား၍ ပိုက်ထဲသို့ဝင်လာသမျှ  ငါးများကို ဖမ်းယူခြင်းကို "ပိုက်ကြီးဆည်ဝ"ဟုခေါ်သည် ဟူ၍လည်းကောင်း၊ မြစ်ချောင်းစသည့်အထဲတွင် လူ ၄-၅ ယောက် လှေ ၂ စီးနှင့် ၁၅ တောင်၊ အတောင် ၂ဝ ခန် ့ရှည်သော ပိုက်ကြီးကို ထိုလှေကတစ်စွန်း၊ သည်လှေက တစ်စွန်း ဆွဲကိုင်ပြီးလျှင် အလံတစ်ရာ နှစ်ရာအထိ ဆွဲယူ၍ ငါးဖမ်းခြင်းကို  "ပိုက်ကြီးဆည်ဝ"ဟုခေါ်သည် ဟူ၍လည်းကောင်း၊ အဝ ၅ တောင်၊ အရှည် အတောင် ၃၅ဝအထိရှည်သော ပိုက်ကိုပင် ပင်လယ်ထဲ၌ လှေ ၃-၄ စီးဖြင့် ဆွဲကိုင်၍ ငါးများကို တိုက်ယူ ဖမ်းဆီးခြင်းကို "ပိုက်ကြီး"ဟုခေါ်သည်။ ရေထဲတွင် ယင်းတန်းကြီးချည်၍ ငါးဖမ်းသည်ကို "ဆည်ဝ" ခေါ်သည်ဟု ပိုက်ကြီးနှင့်ဆည်ဝကို တစ်မျိုးစီ ခွဲ၍၎င်း အသီးသီး ပြောဆိုကြလေသည်။

## ကိုးကား
ပိုင် (တံငါကိရိယာ)

ကြိုးတန်းရှည်ကြီးတစ်ခု၌ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ၂ တောင်ခန့်အကွာ ငါးမျှားချိတ်များကို ဆွဲထားပြီး ကြိုးဖျား ၂ ဖက်အစွန်းတွင် ဖော့ဝါးတစ်ခုစီ ချည်ထား၍ ငါးများ ဖမ်းယူကြသည်ကို "ပိုင်" ဟုခေါ်ကြသည်။ 

## ကိုးကား
ပါကစ္စတန်နေ့

နှစ်စဉ် မတ်လ (၂၃)ရက်သည် **ပါကစ္စတန်နေ့** ဖြစ်သည်။ အမျိုးသား အားလပ်ရက် အဖြစ် သတ်မှတ်၍ ဆင်နွှဲကြသည်။ လာဟိုးတော်လှန်ရေး အောင်ပွဲ အထိမ်းအမှတ် အဖြစ် ဆင်နွှဲကြခြင်းဖြစ်သည်။ ပါကစ္စတန် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ စတင် အသက်ဝင်သည့် (၁၉၅၆)ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂၃)ရက်ကို သတ်မှတ် ကျင်းပကြသည်။ ပါကစ္စတန်သည် ဗြိတိသျှ လက်အောက်မှ (၁၉၄၇)ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၁၄)ရက်တွင် လွတ်လပ်ရေးရသည်။ (၁၉၅၆)ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂၃)ရက်တွင် သမ္မတနိုင်ငံ အဖြစ် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ စတင် အသက်ဝင်သည်။ ယင်းနောက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အယတ်စန်းက စစ်အုပ်ချုပ်ရေး မာရှယ်လော ကြေညာသည်။ ၎င်းစစ်အုပ်ချုပ်ရေး အောက်တွင် ပါကစ္စတန်နေ့ အဖြစ် သတ်မှတ်ရန် ရွေးချယ်ရာ (၁၉၄ဝ)ပြည့်နှစ်၊ မတ်လ(၂၃)ရက်က ဖြစ်ပွားခဲ့သော လာဟိုးတော်လှန်ရေး အောင်ပွဲကို စဉ်းစားမိခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။

ပါကစ္စတန်နေ့တွင် တပ်မတော်သားများနှင့် အရပ်သားလူထုပါ အစ္စလမ္မာဘတ်မြို့တွင် ပါဝင်ဆင်နွှဲကြသည်။ ပါကစ္စတန် သမ္မတအိမ်တော်တွင် နံနက်စောစော ကျင်းပသည်။ ခေါင်းဆောင်ကြီးများ ဖြစ်သော မိုဟာမက်အက်ဗောနှင့် မိုဟာမက်အလီဂျင်နက်တို့ကို စုပေါင်းဂါရဝပြုသည်။
ဟတ်ဒစ်စ် ဒရိုက်ဗ်

**ဟာ့ဒ်ဒစ်ဒရိုက်ဗ်** ဆိုသည်မှာ ကွန်ပျူတာတွင် သတင်းအချက်အလက်များအား သိမ်းဆည်းထားရာ အသုံးပြုသော လျှပ်စစ် သံလိုက်ပြားများဖြင့် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားသော ပစ္စည်းတခုဖြစ်သည်။ ကွန်ပျူတာ စနစ် တခု လည်ပတ်ရန်အတွက် မရှိမဖြစ်သော ပစ္စည်းတခုဖြစ်သည်။ ကွန်ပျူတာစနစ် လည်ပတ် အလုပ် လုပ်ဆောင်နိုင်ဖို့အတွက် အချက်အလက်မှတ်ဉာဏ်ဆိုင်ရာ အလုပ်လုပ်ဆောင်မှုတွင် အသုံးပြုပါသည်။ ကွန်ပျူတာ မှတ်ဉာဏ် (Memory)အတွက် အဓိက မှတ်ဉာဏ်(primary memory)နှင့်  ဒုတိယ မှတ်ဉာဏ်(secondary memory)ဟုရှိရာ ဟာ့ဒ်ဒစ်ဒရိုက်ဗ်သည် ဒုတိယမှတ်ဉာဏ်ဖြစ်သည်။
ကွန်ပျူတာစနစ်မောင်းနှင်မှု ပရိုဂရမ် အိုအတ်စ်(OS-Operating System) အား သိမ်းဆည်း ထားရာ နေရာဖြစ်သည်။ အခြား အသုံးပြုရန် ကွန်ပျူတာတွင် ထည့်သွင်းထားသော ပရိုဂရမ်များသည်လည်း ၎င်းအတွင်းတွင် ထည့်သွင်း သိမ်းဆည်းထားသည်။ ပရိုဂရမ်များအပြင် သီချင်းများ၊ စာအုပ်များ၊ ရုပ်ရှင် ဗီဒီယို ဇာတ်ကားများ နှင့် အခြား သတင်းအချက်အလက်များလည်း ထည့်သွင်းသိမ်းဆည်းထားသည်။ အဓိက မှတ်ဉာဏ်(main memory)နှင့် မတူသော အချက်မှာ ၎င်းတွင် လျှပ်စစ် ခလုပ်ပိတ်ထားသည့်အချိန်တွင်လဲ သိမ်းဆည်းထားသော အချက်အလက်များကို မပျောက်သွားပဲ မှတ်သားထားနိုင်သည်။ လိုအပ်သည့်အချိန်တွင် ပရိုဂရမ်များမှ ရှာဖွေကာ  ပြန်လည် အသုံးပြုနိုင်သည်။
သံလိုက်ကြိုးမှတ်ဉာဏ် (magnetic tape data storage)များနှင့် မတူသော အချက်မှာ အချက်အလက် (data)များအား အစဉ်လိုက်(sequentially) မသိမ်းဆည်းပဲ (random-access)အချက်အလက်များ၏ တစိတ်တစ်ဒေသများအဖြစ် ပိုင်းပြီး သိမ်းဆည်းခြင်းကြောင့် သိမ်းဆည်းမှတ်နိုင်မှု ပမာဏ ပိုမိုကြီးမားကာ အချက်အလက်များ ထည့်ခြင်း ပြန်လည်ထုတ်ယူခြင်း ပိုမိုမြန်ဆန်ပါသည်။

## သမိုင်း 
**ဟာ့ဒ်ဒစ်ဒရိုက်ဗ်**များကို ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် ကွန်ပျူတာ အချက်အလက်များ သိမ်းဆည်ရန် IBM ကုမ္ပဏီမှ စတင် မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ် အစောပိုင်းမှာ သုံးစွဲခဲ့ကြသည်။ မိန်းဖရိမ်ကွန်ပျူတာ(mainframe computer)တွေမှာ သုံးစွဲခဲ့သည်။ ပထမဆုံး IBM မှ စတင်ထုတ်လုပ်ခဲ့တဲ့ ဟာ့ဒ်ဒစ်ဒရိုက်ဗ် ကတော့ 350 RAMAC ဖြစ်သည်။ ၎င်းကတော့ အရွယ်အစားအားဖြင့် ရေခဲသေတ္တာ ၂လုံးစာလောက်ဖြစ်ပြီး၊ အချက်အလက် ဝင်ဆံ့နိုင်မှုမှာ ၃.၇၅ မက်ဂါဘိုက်(3.75MB)မှ သာ ဖြစ်သည်။ စာလုံးရေပေါင်း ၅သန်း သိမ်းဆည်းနိုင်သည်။ ဒစ်ပြား(disk platters) အပြား ၅၀ ဖြင့် အချက်အလက်များကို သိမ်းဆည်းပါသည်။ 
၁၉၆၁ ခုနှစ်မှာတော့ IBM က  IBM 1311 ကို အောက်တိုဘာ ၁၁ရက်နေ့မှာ စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ၎င်းမှာ အဝတ်လျှော်စက် ၁လုံးစာ အရွယ်အစားဖြစ်ပြီး စာလုံးရေပေါင်း သန်း၂၀၀ ကျော် သိမ်းဆည်းနိုင်သည်။ ဒစ်အတွဲ(disk pack)တစ်ခု လျှင် သိမ်းဆည်းနိုင်သော ပမာဏဖြစ်သည်။ ထို ဒစ်အတွဲများကို အဖြုတ်အတပ်လုပ်၍ ပြောင်းလဲ အသုံးပြုနိုင်သည်။ ပထမဆုံး ရွှေ့ပြောင်းတပ်ဆင်နိုင်သော ဟာ့ဒ်ဒစ်(removable disk) ဖြစ်သည်။ အသုံးပြုသူများမှ ဒစ်အတွဲများ ထပ်မံဝယ်ယူ ပြောင်းလဲ တပ်ဆင်နိုင်သည်။ နောက်မျိုးဆက်များဖြစ်သည့် ရွှေ့ပြောင်းတပ်ဆင်နိုင်သော ဟာ့ဒ်ဒစ်များ၏ ကနဦး အစ ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၀ခုနှစ် အစောပိုင်းမှာတော့ ၃၀၀ မက်ဂါဘိုက် အထိ သိမ်းဆည်းဝင်ဆန့်နိုင်သော ဟာ့ဒ်ဒစ်များ ပေါ်ထွက်လာသည်။

## မှတ်စု
## ကိုးကား
ဖားကန့်မြို့

ဖားကန့်မြို့အား မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကျောက်စိမ်းသိုက်တည်ရာအဖြစ် လူသိများသည်။

## ဖြစ်တည်ပုံသမိုင်း 
ဖားကန့်ဟူသောစကားသည် ရှမ်းဘာသာစကား (ဖာ − ကျောက်ဖျာ၊ ကန့် − ပြိုကျခြင်း) မှ ဆင်းသက်လာပြီး ကျောက်ဖျာပြိုကျသည့်နေရာ ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ဖားကန့်၏ ပထမဆုံးတည်ရာမှာ အောင်မင်္ဂလာရွာ ဖြစ်သည်။ ၁၈၃၂ ခုနှစ်တွင် ဦးပူလွယ်ဟိန်းနှင့် အဖွဲ့သား (၆) ဦးတို့က မျောက်ဖြူချောင်းပေါက်ဝအထက်တွင် ရွာတည်သည်။ ချောင်းပေါက်ဝအနီးတွင် ကျောက်ဖျာတောင် ရှိသည်။ ရွာတည်သော အဆိုအမိန့်မှာ "ကိုးကေနဝစတု၊ လူထွေစု၊ တည်ပြုအောင်မင်္ဂလာ ဖားကန့်ပထမရွာ" ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ရွာတည်ပြီး မကြာမီပင် ကျောက်ဖျာတောင် ပြိုကျသည်ကို အကြောင်းပြု၍ ဖာကန့်ဟု တွင်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

တောင်ပြိုအပြီးတွင် ဖားကန့်ကို ၁၈၃၆ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယအကြိမ် တည်ထောင်ကြသည်။ ရွာတည်အဆိုအမိန့်မှာ "ဥဩနဝ၊ အငှာပြ၊ တောင်ကိုလာကြည့်ကြ၊ ဖာကန့်အမည်ရ" ဟု ဆိုသည်။

## အခြား သိမှတ်ဖွယ်ရာများ 
မြန်မာတို့၏ ကျောက်စိမ်းသိုက် တည်ရှိရာ ဖားကန့်ရတနာမြေသည် ၁၃ ရာစုကတည်းက စတင်ထင်ရှားနေခဲ့ပြီး ဖြစ်ကာ ဖားကန့်မြို့ကို ဗဟိုပြု၍ ဥရုချောင်း ဝဲယာဘက်ကမ်းတို့၌ တည်ရှိသည်။

ကျောက်စိမ်းဟူသော ရတနာမှာ ဂျေဒိုက်ကျောက်စိမ်းနှင့် နက်ဖရိုက်ကျောက်စိမ်းဟု နှစ်မျိုးရှိသည့်အနက် ဂျေဒိုက် အမျိုးအစားသည် အဖိုးတန်မျိုး၊ အရည်အသွေး ထိပ်တန်းကျသော ကျောက်စိမ်း ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ဂျေဒိုက်ကျောက်စိမ်း ထွက်ရှိရာ၌ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ တစ်ခုတည်းသော နိုင်ငံ၊ ၎င်းပြင် ကျောက်စိမ်းဈေးကွက်ကြီး တည်ရှိရာ နိုင်ငံ ဖြစ်၍၊ ကျောက်စိမ်းနှင့် ပတ်သက်လာပါက ဂုဏ်ယူရလောက်သော နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။

ဖားကန့် မြို့၊ ဆိပ်မူ ကျေးရွာအုပ်စု၊ နတ်မှော် ကျေးရွာ နတ်မှော် ချောင်းနဲ့ ရေကြည် ချောင်းတို့ ဆုံရာ မြေပုံ အညွှန်း ၉၂ – စီ ၂ဘီ ၈၅၅၆၂၂ မှာ အလျား ပေ၇၀ x အမြင့်ပေ ၂၀ x အနံ ၁၆ပေ ရှိသော ကမ္ဘာ့ အံ့ဖွယ် ကျောက်စိမ်း ရတနာ တုံး ကြီး ရှိပြီး ၎င်းကျောက်စိမ်း တုံးကြီးကို မူလ နေရာမှ မရွှေ့ဘဲ မဟာကျောက်စိမ်းပြတိုက်ကို တည်ဆောက်ပြီးထားရှိသည်။ တန် ၁၁၀ ကျော်၊ ပိဿာ ၆၆,ဝ၀ဝ ကျော်ရှိ အရည် အသွေး, ကောင်းမွန်သော ကျောက်စိမ်း ရတနာကြီး ကိုလည်း တွေ့ရှိ ထားပြီဟု ကြားသိရသည်။

ဖားကန့် ကျောက်စိမ်းထွက်ရှိရာနှင့် တူးဖော်ရာ နေရာကို မှော်ဟု ခေါ်တွင်ပြီး၊ တစ်နိုင်ငံလုံးမှ အားကောင်းမောင်းသန် လူငယ်လူရွယ်များသည် မြေလွှာကို ဖွင့်၊ တိုင်းပြည်ကို မြှင့်မည်ဟူသော ဇွဲစိတ်ဖြင့် မိမိနေရာကို စွန့်ခွာကာ မိဝေးဘဝေး စွန့်စွန့်စားစား လာရောက် ကျောက်စိမ်း ရှာဖွေကြသည်။ ဖားကန့်မှော်သည် ကျောက်အပြိုင် ရှာကြသော ဒေသဖြစ်ကာ မှော်ထဲသို့ ရောက်လျှင် စက်ယန္တရားကြီးများ သုံးကာ တောင်များ ဖြိုချ၊ တောင်ကြားများကို မိုးထိအောင်ဖို့၍ နေ့မအား၊ ညမနား လောဘစိတ်ကို အရင်းလုပ်ပြီး ဆောင်ရွက်နေကြသည်ကို တွေ့ရမည်။

ဖားကန့်မှော် ဒေသ၌ ဒေသခံ ခရစ်ယာန် ဘာသာဝင် အများစု နေထိုင်လျက် ရှိကာ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝင်များလည်း နေထိုင်လျက်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ဘီစီ

ဘီစီ (B.C )ဆိုသည်မှာ ဥရောပ ခရစ်ယာန်ဘာသာမှ ဆင်းသက်လာသည့် နှစ်ရေတွက်ပုံဖြစ်သည်။
ဘီစီ ဟူသည်မှာ B= Before,C=Christ ဖြစ်ပြီး အဓိပ္ပာယ်မှာ ခရစ်တော်သာဿနာ မစတင်မီ ဟု ဖြစ်သည်။ ဘီစီကိုရေတွက်ရာတွင် ခုနှစ်များကို နောက်ပြန်ရေတွက်ရသည်။ (ဥပမာ-၁၀ဝ,၉၉,၉၈,၉၇)
မချမ်းဘောမြို့

**မချမ်းဘောမြို့**သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်တွင် ပါဝင်ပြီး မချမ်းဘောမြို့နယ်၏ မြို့နယ်ရုံးစိုက်မြို့ ဖြစ်သည်။ မချမ်းဘောမြို့သည် ကချင်ဘာသာ "မကျန်ဘော့" (Ma Chyang Baw) မှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ မကျန်ချောင်းနှင့် မလိခမြစ်တို့ ပေါင်းဆုံရာနေရာဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
မချမ်းဘောကို ၁၉၂၈ ခုနှစ်တွင် ရွာငယ်တစ်ရွာအဖြစ် ကချင်စော်ဘွား ဆွမ်ဒူဂမ် မှ စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။

ဒူရိန်ဒေသ ရှာဂရိမ်Shagrim ga ရွာ မှ ရှေးဦး ကချင်တို့ သီးသန့်ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ရန် ရွာက်ိုတည်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ကိုလိုနီခေတ် အချိန် အင်္ဂလိပ်အုပ်ချုပ်ရေးရုံးက(shagrim)ရွာမှနောင်ခိုင်ကိုရွှေ့ပြောင်းဖို့ဖြစ်လာချိန်ဒူဝါကြီးကိုပါလိုက်ပြောင်းနေဖို့ခရိုင်အုပ်နဲ့အင်္ဂလိပ်ရုံးလူကြီးများစည်းရုံးတာနဲ့ မြို့သစ်တည်ဖို့ဖြစ်လာပါတယ်။

အင်္ဂလိပ်ရုံးနောင်ခိုင်ကိုရွှေ့ပြီးနောက်ဒူရိန်ဒေသတစ်ခွင်လုံး၏တောင်ချုပ်ရာထူးပေးအခွန်အခများကောက်ခံသော ဒူဝါဆွမ်ဒူဂမ် မှ မချမ်းဘောမြို့လေးကို တည်ဆောက်ခဲ့သည့် ဟုသိရသည်။

မချမ်းဘော့ကိုပထမစတည်စဉ်အခါကခရိယာန်မိသားစုတွေပဲသီးသန့်နေကြသောရွာမို့ဘုရားသခင်ရွာ(Karai kasang gahtawng)လို့အမည်ပေးခဲ့ကြတယ်။

ထိုနောက် ဒူဝါကြီး ဆွမ်ဒူဂမ် မှ မိကာဒူရိန်နယ်ရှိဒူရိန်ဒူဝါးများကိုစည်းရုံးပြီးအင်္ဂလိပ်စာအစိုးရ ကို မချမ်းဘော၌ စာသင်ကျောင်း ဖွင့်ပေးဖို့ ခရိုင်အုပ်လဖိုင်ယော်အကူအညီနဲ့စာရေးတောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။

သည်နောက်ပူတာအိုဒေသရဲ့ပထမဆုံးသောစာသင်ကျောင်းကို(karai kasang gahtawng) မချမ်းဘောမြို့ငယ်လေးမှာ ဖွင့်ခွင့်ရခဲ့သည်။

ဘုရားသခင်ရွာ ဟု အမည်တွင်ရာကနေစာသင်ကျောင်းရှိလာ၍ကျောင်းကုန်းရွာ(Jawng kawng mare)ဟုအမည်ပြောင်းခေါ်ကြပြန်သည်။ထို့နောက်တွင်(မကျန်ဘော့)ဗမာများအသံမပီ၍မချမ်းဘော့ဟုလွတ်လပ်ရေးကာလတွင်မှားရေးကာ ယနေ့မချမ်းဘော့ဖြစ်သွားရပါသည်။

ထိုအချိန်ကာလတွင်ဒူရိန်ပြည်(Duleng mung)ဒူရိန်များသာသီးသန့်နေထိုင်ရာဒေသသည်နောင်မွန်းအလွန်ဆန်းလွတ်ချက်(shan lup hkyet)အထိဖြစ်သည်။

ထိုဒေသအထက်ပိုင်းသည်နှုန်ရဝမ်းပြည်၊လက်ရှိပူတာအိုမြေပြန့်ဒေသသည်ခမ်းတီးရှမ်းပြည်ဟုအသီးသီးစည်းနယ်ခြားသီးသန့်နေကြသောကာလဖြစ်သည်။

၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်တွင် အရှေ့ပူတာအိုနယ်ခြားဒေသ အုပ်ချုပ်ရေးခရိုင်အား မချမ်းဘောတွင် ဖွင့်လှစ်အခြေစိုက်ခဲ့ရာ မချန်းဘောမြို့နယ်ဟု ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် နယ်ခြားအုပ်ချုပ်ရေးကို ဖျက်သိမ်းလိုက်သဖြင့် မြို့ပိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့အဖြစ် သတ်မတ်ခံခဲ့ရသည်။

## ကိုးကား
ပိုးကရင်လူမျိုး

**ပိုးကရင်လူမျိုး** သည် မြန်မာနိုင်ငံ အရှေ့တောင်ပိုင်းတွင် နေထိုင်ကြသော ကရင်လူမျိုးအုပ်စုဝင် မျိုးနွယ်စု တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အရှေ့ပိုးကရင်မျိုးနွယ်စုသည် ကရင်ပြည်နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်နှင့် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတို့တွင် အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။ အနောက်ပိုးကရင်မျိုးနွယ်စုသည် ပုသိမ်ခရိုင်၊ မအူပင်ခရိုင်၊ မြောင်းမြခရိုင်၊ ဟင်္သာတခရိုင်၊ ဖျာပုံခရိုင်၊ သာယာဝတီခရိုင်၊လပွတ္တာခရိုင်၊ ညောင်လေးပင်မြို့နှင် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတို့တွင် အများအပြားနေထိုင်ကြသည်။ ပိုးကရင်ဘာသာစကားများကို ပြောဆိုကြသည်။

ပိုးကရင်လူမျိုးများသည် ယောက်ျားလေးများ၏ အမည်ရှေ့တွင် အသက်အလိုက် 'စ' နှင့် 'မန်း' တပ်၍ ခေါ်ဝေါ်လေ့ရှိကြပြီး မိန်းကလေးအမည်ရှေ့တွင် 'နန့်'  နှင့် 'နန်း' တပ်၍ ခေါ်ဝေါ်လေ့ရှိကြသည်။ပိုးကရင်နှင့် စကောကရင်သည် စကားပြောဆိုရာတွင်ကွဲပြားမှုရှိသည်။ 

## ကိုးကား
ပိန်းဇလုပ်မြို့

ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ **ပိန်းဇလုပ်မြို့**သည် ရန်ကုန်-မန္တလေးသွား မီးရထားလမ်းထက်၌ တည်ရှိသည်။ ရန်ကုန်မြို့မှ ပိန်းဇလုပ်မြို့သို့ မီးရထားလမ်းအတိုင်းဆိုပါက ၁၀၁ မိုင် ကွာဝေးသည်။ ညောင်လေးပင်မြို့မှ မြောက်ဘက် ၉ မိုင်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ မီးရထားဌာနမှတ်တမ်းများအရ နိုင်ငံတွင် ပထမဆုံးသော မီးရထားချင်းတိုက်မှုမှာ ပိန်းဇလုပ်နှင့် တော်ဝိဘူတာအကြား ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ 

## အကိုးအကား
ဖခင်များနေ့

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှ မစ္စဂျွန်ဘရု(စ်)ဒေါ့(ဒ်) Mrs.John Bruce Dodd သည်မိခင်များကို မေလဒုတိယအပတ်တွင် မိခင်များနေ့အဖြစ်သတ်မှတ်ပြီး ဂုဏ်ပြုသည်ကိုတွေ့ရသဖြင့် ဖခင်များကိုလည်း ထိုနည်းတူ နေ့တစ်နေ့ကို ဖခင်များနေ့အဖြစ် သတ်မှတ်သင့်ကြောင်း စိတ်ထဲတွင် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော်သူမ၏ မိခင်သည် သူတို့မောင်နှမ ငါးယောက် ကလေးဘဝတွင်ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။ သူတို့ဖခင်သည် သား သမီး ငါးယောက်ကို ပြုစုပျိုးထောင်ပေးခဲ့သည်။

သူမဖခင်၏ နာမည်သည် မစ္စတာ ဝီလျံဂျက်ဆင်စမတ် (Mr. Willian Judson Smart) ဖြစ်ပြီး ၁၈၆၀ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံတောင်ပိုင်းနှင့် မြောက်ပိုင်းတပ်များ ကျွန်ကိစ္စနှင့် ပြည်တွင်းစစ်ဖြစ်ပွားစဉ်က မြောက်ပိုင်းတပ်တွင် တပ်သားအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။

ဤဖခင်သည် ဇနီးသည်ကွယ်လွန်သွားပြီးနောက် နောက်ထပ်အိမ်ထောင်မပြုဘဲ လူမမယ် သားသမီး(၅)ယောက်အား ကြီးပြင်းလာသည် အထိ ဖခင်တယောက်အနေဖြင့် မိသားစု စားဝတ်နေရေးအတွက် တဘက်မှ အလုပ်လုပ်ပြီး မိခင်တယောက်ကဲ့သို့လည်း ကြည့်ရှုစောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် ဖခင်လည်းဖြစ်၊ မိခင်လည်းဖြစ်သော ဖခင်တယောက်ဖြစ်လေသည်။

သမီးကြီးဖြစ်သူ Mrs. Dodd သည်ဖခင်ကို သတိရလွမ်းဆွတ်သည်နှင့် မကျေနပ်နိုင်ဘဲ ဖခင်များနေ့ကို သတ်မှတ်ပြီး ဂုဏ်ပြုရန်အတွက် နိုင်ငံရေး၊ လူမှုရေး၊ ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များကို လှုံ့ဆော်မှုကြောင့် ပထမဦးစွာ ဝါရှင်တန်ပြည်နယ်တွင် ၁၉၁၀ခုနှစ်တွင် စတင်ပြီး ဖခင်များနေ့ကို ကျင်းပခဲ့သည်။

နောက်ပိုင်းတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမြောက်ပိုင်းပြည်နယ်များတွင် ဖခင်များနေ့ကို နှစ်စဉ်ကျင်းပကြသည်။ ယခုကာလတွင် ဖခင်များနေ့ဖြစ်သော ဇွန်လတတိယပတ် တနင်္ဂနွေနေ့ (၂၅.၆.၁၉၇၂) ခုနှစ်မှစ၍အမေရိကန်နိုင်ငံတစ်ဝန်းတွင်  တညီတညွတ်တည်း သတ်မှတ်ပြီး ဖခင်များကို ဂုဏ်ပြုခဲ့ကြသည်။

ထို့နောက် ကမ္ဘာပေါ်ရှိနိုင်ငံတော်တော်များများသည်လည်း ဖခင်များနေ့ကို ထိုနည်းတူစွာ ယခုအခါတွင် ကျင်းပကြသည်။
ရှမ်းခမောက်

အမိမြန်မာပြည်၏တိုင်းရင်းသားသွေးချင်း ရှမ်းလူမျိုးတို့၏ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်ဖြစ်သည့်ရှမ်းခမောက်လေးများသည် ရှမ်းအမျိုးသမီးလေးများ၏ပင်ကိုသဘာဝအလှအား ပိုမိုပီပြင်ပေါ်လွင်စေသည့်ပြင် လူမှုအဆင့်အတန်း မခွဲခြားဘဲ အသုံးပြုနိုင်ပေသည်။ ပိုး၊ ဖဲ၊ ကတ္တီပါအဖိုးတန်ပိတ်စများဖြင့် ပြုလုပ်ရသည့် ခမောက်များထက် ပိုမိုခိုင်ခံ့ပြီး ထူးထူးခြားခြား ဆန်းဆန်းသစ်သစ် ကြီးလည်း မဟုတ်စေကာမူ မည်သည့်အခါမျှ မရိုးနိုင်သော ပစ္စည်းဖြစ်သည်။ ဝတ်စားပြင်ဆင်မှု အရောင်အသွေးများကိုလည်း မခွဲခြားဘဲ မည်သည့်အရောင်အသွေးနှင့်မဆို သင့်တော်ကောင်းမွန်ပေသည်။ ပြုလုပ်ရသည့်ကုန်ကြမ်းပစ္စည်းများမှာလည်း ပြည်တွင်းဖြစ်များဖြစ်ပြီး အကုန်အကျနည်းပါးစွာဖြင့် အသုံးပြုနိုင်ပေသည်။ ရှမ်းခမောက်ကလေးများသည် ရာသီဥတု၏အပူအအေးကိုလည်း မျှတသင့်တော်စေသည့်ပြင် အချိန်ရာသီမရွေး ဥတု သုံးပါး အသုံးပြုနိုင်ပေသည်။ ယင်းသို့ အဘက်ဘက်မှ သင့်တော်ကောင်းမွန်၍ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုပစ္စည်းတစ်မျိုးလည်း ဖြစ်သော ရှမ်းခမောက်လေးများအား ရှမ်းအမျိုးသမီးများတိုင်းက အမြတ်တနိုး အသုံးပြုကြလေသည်။ နောက်ဆုံး စက်ဘီးစီးရာတွင်ပင် သင့်တော် ကောင်းမွန်စွာ အသုံးပြုနိုင်သည့်အတွက် ရှမ်းအမျိုးသမီးများက နှစ်သက်စွာ အသုံးပြုကြခြင်းပင် ဖြစ်လေသည်။ 

၎င်းရှမ်းခမောက်အား ရှမ်းဘာသာဖြင့် “ကွပ်မ်ယော”ဟု ခေါ်လေသည်။ ယင်းရှမ်းခမောက်များထွက်ရှိရာဒေသသည် ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း လွယ်လင်ခရိုင် “မိုင်းနောင်နယ်” ဖြစ်လေသည်။ ထို့ကြောင့် မိုင်းနောင်နယ်သည် ရှမ်းခမောက် “ကွပ်မ် ယော”ထွက်ရှိရာ အချက်အချာမြို့ပင် ဖြစ်လေသည်။ ရှမ်းဘာသာ၏အခေါ် မိုင်းနောင်အား မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုလျှင် “ကန်မြို့”ဟုအဓိပ္ပာယ်ရလေသည်။ မိုင်းနောင်နယ် သို့မဟုတ် ကန်မြို့နယ်သည် ပင်လယ်ရေပြင်မှ အမြင့်ပေပေါင်း ၃၀၉၅-ပေအမြင့်တွင် တည်ရှိပေသည်။ မိုင်းနောင်၏ခရိုင်မြို့ ဖြစ်သောလွယ်လင်မြို့နှင့်မိုင်ပေါင်း ၇၈-မိုင်ကွာဝေးလေသည်။ မိုင်းနောင်နယ်မှ ကားလမ်းခရီးဖြင့် သွားနိုင်သောမြို့များမှာ မိုင်းရှူး၊ ဝမ်စိမ်း၊ မိုင်းမွန်၊ လဲချားနှင့်ကေစီမံမြို့များ ဖြစ်ကြလေသည်။ ယခုဆိုလျှင် လူနေထူထပ်လာကာ စည်ကားသောမြို့ပြ တစ်ခု ဖြစ်နေပြီဖြစ်လေသည်။ မိုင်းနောင်နယ်သည် ရှမ်းခမောက်များအပြင် အမျိုးသမီးအသုံးအဆောင် လက်ကိုင်အိတ်များကိုလည်း တီထွင်ရက်လုပ် လျက်ရှိရာ အောင်မြင်စွာ ထုတ်လုပ်လျက်ရှိလေသည်။ မိုင်းနောင်နယ်တွင် “ရှမ်းခမောက်အစ ဖာလိုင်းက”ဟုဆိုစမှတ်ပြုကြလေသည်။ ဖာလိုင်းအား မြန်မာဘာသာပြန်ဆိုလျှင် “ထရံကြားရွာ”ဟုအဓိပ္ပာယ်ရလေသည်။ မိုင်းနောင်နယ်သည် ထရံအလှရက်ရာ တွင် အထူးကျော်ကြားသောနယ်ဖြစ်လေရာ ယင်းကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ယူလာသောအမည်ဖြစ်လေသည်။ ထရံကြားရှိ လက်မှုပညာ ပြောင်မြောက်သော လက်မှုအတတ်ပညာရှင်များ၏တီထွက်ရက်လုပ်မှုကြောင့် အမျိုးသမီးတိုင်း မြတ်နိုးသည့်ရှမ်းခမောက်လေး များ စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ 
ပ့မအါ

## ကိုးကား
ကမ္ဘာ့ဓာတ်မှန်ပညာနေ့

**ကမ္ဘာ့ဓာတ်မှန်ပညာနေ့** (International Day of Radiology) သည်ကား ဂျာမန်သိပ္ပံပညာရှင် ပါမောက္ခရွန်ဂျင် (Wilhelm Conrad Röntgen) က ၁၈၉၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၈ရက်တွင် ၎င်း၏ ဓာတ်ခွဲခန်းတွင် ကတ်သုတ်ရောင်ခြည်ကို စမ်းသပ်သုတေသနပြုစဉ် အမှတ်မထင်တွေ့ရှိခဲ့သော ရောင်ခြည်၊ လူသားတို့အား အကျိုးပြုသလို ဆိုးကျိုးကိုလည်းပေးနိုင်သော အိပ်ရောင်ခြည်တွေ့ရှိမှုကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ကမ္ဘာအရပ်ရပ်၌ ကမ္ဘာ့ဓာတ်မှန်ပညာနေ့ကို ကျင်းပခဲ့ကြသည်။ 

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* မြောက်အမေရိက ဓာတ်မှန်ပညာဆိုင်ရာအဖွဲ့ချုပ်၏ website
ခိုတောင်မုန့်တီ

**ခိုတောင်မုန့်တီ**သည် မန္တလေးမြို့ ဧရာဝတီမြစ်တစ်ဖက်ကမ်း စစ်ကိုင်း မင်းကွန်းကားလမ်းပေါ်ရှိ ခိုတောင်ရွာကိုအစွဲပြု၍ ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဒေသခံများ အစဉ်အဆက် ပါးစပ်ရာဇဝင်အဖြစ် မှတ်ယူလာသော ခိုတောင်မုန့်တီရာဇဝင်မှာ 
စကြာဒေဝီ မိဖုရားခေါင်ကြီးနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ **ခိုတောင်မုန့်တီအစ စကြာဒေဝီမိဖုရားကြီးက**ဟု 
ပင် ဒေသခံများက ယနေ့တိုင် မှတ်ယူလျက် ရှိသည်။ 

## သမိုင်းကြောင်း
စကြာဒေဝီမိဖုရားကြီး နာမကျန်းဖြစ်ကာ အစားအ သောက် ပျက်သည့်ကာလတွင် သမားတော်များက ဓာတ်စာအဖြစ် **တီနဲ့တူသောမုန့်ကို စားပါမှ အသက်ရှည်မည်**ဟု ဆိုသည့်အတွက် ခိုတောင်ရွာမှ မင်းမှုထမ်းများ၏ အကူအညီဖြင့် တီနှင့်တူသော မုန့်ကို  ပြုလုပ်စေရာမှ မုန့်တီကို စတင်ကြံဆလုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ 
တောရွာများတွင် အရွက်သုပ်သည့် နည်းစနစ်ကို အခြေခံကာ ခိုတောင်မုန့်တီသုပ် ပြုလုပ်ပြီးဆက်သရာ မိဖုရားကြီး ခံတွင်းလိုက်ကာ ကျန်းမာလာခဲ့သည်။ အခြားအစားအသောက်များပါ စားသောက်ချင်စိတ် ဖြစ်ပေါ်လာသည့်အတွက် လူမမာစာ သာမက အမြဲတမ်းစားသောက်ဖွယ်အဖြစ် ပြုလုပ်ရောင်းချခိုင်းရာမှ ခိုတောင်မုန့်တီ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

ရှေးယခင်က ခိုတောင်ရွာရှိ အမျိုးသမီးအများစုသည် ခိုတောင်ရွာမှ လှေကလေးများ၊ မော်တော်များဖြင့် ဧရာဝတီမြစ် ကိုဖြတ်ကာ မန္တလေးမြို့သို့ ကူးလာကာ မုန့်တီရောင်းကြသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင်မူ စစ်ကိုင်းဘက်မှ လိုင်းကားများဖြင့် မန္တလေးသို့ လာရောက် ရောင်းချကြသည်။ 

ခိုတောင်မုန့်တီပြုလုပ်သည့် နည်းပညာတွင် ဟင်းချိုချက်သည့် နည်းစနစ်၊ ဆီချက်နည်းစနစ်၊ အစာပလာ ထည့်သည့်နည်းစနစ်များက အားသာပြီး မည်သည့်နယ်တွင်ပင် ရောင်းချစေကာမူ ခိုတောင်မုန့်တီနည်းစနစ်အတိုင်း ပြုလုပ်ကာ ခိုတောင်မုန့်တီအဖြစ်သာ ရောင်းချပြီး လက်ရှိကာလ မင်းကွန်းဒေသသို့ သွားရောက်သူအများစုမှာ အရသာထူးကဲသည့် ခိုတောင်မုန့်တီကို အားထား စားသောက်လေ့ရှိသည်။ 

## ချက်ပြုတ်နည်း
ခိုတောင်မုန့်တီသည် မန္တလေးမုန့်တီကဲ့သို့ မုန့်ဖတ်မကြီး၊ အသားဟင်းနှစ်မပါ။ ကြက်သွန်ဖြူနီဆီချက်၊ အရောင်တင်ဆီချက်၊ နနွင်းဆီချက်၊ ပဲသီး၊ မုန်လာထုပ် (ဂေါ်ဖီထုပ်) တို့ဖြင့် ရိုးရိုးသုပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဟင်းချိုရည်ကို ပိတ်စွယ်၊ တရုတ်နံနံ၊ နံနံ၊ ငါးခေါင်း၊ ချင်း၊ ကြက်သွန်ဖြူတို့ ထည့်ချက်သည်။

ခိုတောင်မုန့်တီသည်တို့ ဆီချက်ထည့်သော် ဒန်အိုး မသုံးဘဲ ဒေသထွက် စဉ့်အိုးသေး၊ စဉ့်အင်တုံများဖြင့် ထည့်ထားတတ်ကြသည်။ ဟင်းချိုရည်အိုးကိုလည်း မြေအိုးဖြင့်ထည့်ပြီး ဟင်းချို တစ်နေကုန်နွေးနေစေရန် အိုးကို ဖျင်ကြမ်းသန့်သန့်ဖြင့် ပတ်ထားတတ်ကြသည်။

ယခင်က ခိုတောင်မုန့်တီသည်များသည် ရောင်းမည့်မုန့်ဖတ်ကို ကိုယ်တိုင်ညှစ်ကြသည်။ နံနက်စောစောထကာ မုန့်တီဖတ်ညှစ်ပြီး မန္တလေးမြို့ပေါ်သို့ ခိုတောင်မြစ်ဆိပ်မှတဆင့် ငှက်လှေများဖြင့် ကူးကြသည်။ ဂေါဝိန်ဆိပ်မှတဆင့် ဆေးလိပ်ခုံ၊ ဖိနပ်ရုံ၊ ဈေးချိုတော်၊ တရုတ်တန်းဈေး စသည့်နေရာများသို့ သွားရောင်းကြသည်။

## ကိုးကား
ကွန်ပျူတာပညာ ဖွံ့ဖြိုး‌ရေး ဥပ‌ဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပ‌ဒေ

**ကွန်ပျူတာပညာ ဖွံ့ဖြိုး‌ရေး ဥပ‌ဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပ‌ဒေ**

(နိုင်ငံ‌တော်‌အေးချမ်းသာယာ‌ရေး နှင့် ဖွံ့ဖြိုး‌ရေး‌ကောင်စီ ဥပ‌ဒေအမှတ် ၃/၉၈)

၁၃၅၉ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလပြည့်‌ကျော် ၁၂ ရက်

(၁၉၉၈ ခုနှစ်၊ ‌ဖေ‌ဖော်ဝါရီလ ၂၃ ရက်)

နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီသည် ‌အောက်ပါဥပ‌ဒေ ကို ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည်။

:၁။ ဤဥပ‌ဒေကို ကွန်ပျူတာပညာ ဖွံ့ဖြိုး‌ရေး ဥပ‌ဒေကိုပြင်ဆင်သည့်ဥပ‌ဒေ ဟု‌ခေါ်တွင် ‌စေရမည်။
:၂။ ကွန်ပျူတာ ပညာဖွံ့ဖြိုး‌ရေး ဥပ‌ဒေတွင်-
::(က) ပုဒ်မ ၄၊ ပုဒ်မခွဲ (က)၊ ပုဒ်မခွဲငယ် (၅) ၌ပါရှိ‌သော “ဒုတိယဝန်ကြီး၊ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန” ဆိုသည့် စကားရပ်ကို “ဒုတိယဝန်ကြီး၊ သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန” ဆိုသည့် စကားရပ်ဖြင့် အစားထိုးရမည်။
::(ခ) ပုဒ်မ ၅၊ ပုဒ်မ ၃၃၊ ပုဒ်မ ၄၂၊ ပုဒ်မခွဲ (က) နှင့်၊ ပုဒ်မခွဲ (ခ) တို့၌ ပါရှိ‌သော “ပညာ‌ရေးဝန်ကြီးဌာန” ဆိုသည့် စကားရပ်ကို “သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန” ဆိုသည့် စကားရပ်ဖြင့် အစားထိုးရမည်။
::(ဂ) ပုဒ်မ ၆ ၌ ပါရှိ‌သော “အဆင့်မြင့်ပညာဦးစီးဌာန” ဆိုသည့် စကားရပ်ကို “အဆင့်မြင့်သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဦးစီးဌာန” ဆိုသည့် စကားရပ်ဖြင့် အစားထိုးရမည်။

:(ပုံ) သန်းရွှေ
:ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး
:ဥက္ကဋ္ဌ
:နိုင်ငံ‌တော်‌ အေးချမ်းသာယာ‌ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုး‌ရေး‌ကောင်စီ
မောင်ဒီ (ဒေါက်တာ)

ဒေါက်တာမောင်ဒီကို ၁၉၃၂-ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ(၁၁)ရက်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်၊ ဘုတ်တောကျေးရွာတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဖခင် ဦးပုံနှင့် မိခင်ဒေါ်ကြိုင်တို့ ဖြစ်သည်။ 

ဒေါက်တာမောင်ဒီသည် ၁၉၄၉-ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမြို့၊ စိန်ပီတာ အင်္ဂလိပ်အထက်တန်းကျောင်းမှ တက္ကသိုလ် ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၉-ခုနှစ် မန္တလေးတက္ကသိုလ် ကောလိပ်ကျောင်း၌ ဆက်လက်ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၅၃-ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ကျင်းပသော စာမေးပွဲများ ဖြေဆိုပြီး B.Sc ဘွဲ့ကို ဓာတုဗေဒ ဂုဏ်ထူးဖြင့် အထူးအဆင့် (Credit)ဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၃ မှ ၁၉၅၄ ထိ ရန်ကုန်ဓာတုဗေဒဌာနနှင့် မန္တလေးတက္ကသိုလ် ဓာတုဗေဒဌာနတို့တွင် သရုပ်ပြဆရာအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ 
ဒေါက်တာမောင်ဒီသည် နိုင်ငံတော်မှ ချီးမြှင့်သော နိုင်ငံတော် ပညာသင်ဆုကို ရရှိ၍ ၁၉၅၄ မှ ၁၉၅၈ ခုနှစ်ထိ လန်ဒန်တက္ကသိုလ် ရူပဓာတု 

ဗေဒ အထူးပြု Ph.D ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အင်ပီရီးယယ် ကောလိပ်မှ ဘွဲ့လွန် ဒီပလိုမာ DIC ဘွဲ့ကိုရရှိခဲ့သည်။

၁၉၅၈-ခုတွင် မြန်မာပြည်ကို ပြန်လာပြီး မန္တလေးတက္ကသိုလ်၊ ဓာတုဗေဒဌာန၌ လ/ထ ကထိကအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။ ၁၉၅၉-ခုနှစ်တွင် ကထိကဖြစ်လာပြီး ဆက်လက် အမှုထမ်းသည်။ ၁၉၇၁ မှ ၁၉၇၂-ခုထိ မကွေးဒီဂရီကောလိပ် ကျောင်းအုပ်ကြီး အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။   ၁၉၇၂ မှ ၁၉၇၇-ခုထိ မော်လမြိုင် ဒီဂရီကောလိပ် ကျောင်းအုပ်ကြီး အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၇ မှ ၁၉၈၃-ခုနှစ်ထိ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။  ၁၉၈၃ မှ ၁၉၈၈ ထိ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနတွင် ဒုတိယဝန်ကြီး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ 

တက္ကသိုလ် ပညာပဒေသာ ဂျာနယ်၊ တက္ကသိုလ် မဂ္ဂဇင်းများနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသနအသင်း ဂျာနယ်များတွင် စာတမ်း ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။ ဒု-ပညာရေးဝန်ကြီး တာဝန်မှ အငြိမ်းစားယူခဲ့ပြီးနောက် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၌ ဓာတုဗေဒဌာန ပါရဂူဘွဲ့လမ်းညွှန် ကြီးကြပ်ရေးအဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်၎င်း၊ ဓာတုဗေဒသင်ကြားရေးအဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်၎င်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။           

## ဘဝနိဂုံး
ဒု-ပညာရေးဝန်ကြီး(ငြိမ်း) ဒေါက်တာမောင်ဒီ အသက် (၈၂) နှစ်သည် ၉.၁၁. ၂ဝ၁၄ ရက်နေ့ နံနက် (၁၁း၄၅) နာရီအချိန်တွင် ရန်ကုန်မြို့ SSC ဆေးရုံတွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။ 
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာမွတ်စလင်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
သံမဏိလူသား ၃ (ရုပ်ရှင်)

**သံမဏိလူသား ၃** သည် ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် မာဗယ်လ် စတူဒီယိုမှ ထုတ်လုပ်ပြီး Walt Disney Studios Motion Pictures မှဖြန့်ချိသည့် အမေရိကန် ကာတွန်း ရုပ်ပြ သူရဲကောင်း သံမဏိလူသားကို အဓိကထား ရိုက်ကူးသည့် သိပ္ပံခေတ်လွန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။ ယခင်ထွက်ရှိပြီး သံမဏိလူသား ၂ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား၏ အဆက်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
အ.ထ.က(၂)ဗဟန်း

**အမှတ် (၂) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း၊ ဗဟန်းမြို့နယ်**သည် ၁၆၂၊ ကမ္ဘာအေးဘုရားလမ်း၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်မြို့တွင် တည်ရှိပြီး အထက (၂) ဗဟန်းကို ရှေးအခေါ်အဝေါ်ဖြစ်သော **နန်ယန်** (Nanyan) ကျောင်းဟူ၍ လူသိများသည်။ ၂၀၁၆ခုနှစ်တွင်မြန်မာတစ်နိုင်လုံးတွင် ပထမ ရခဲ့သည်

## ကိုးကား
ဗြဟ္မဇာလသုတ်

သီလက္ခန္ဓဝဂ်၌ ဗြဟ္မဇာလသုတ်သည် အဦးဆုံးသုတ်ဖြစ်သည်။ ဤသုတ်သည် ဘာသာရေးသမိုင်းမှကြည့်လျှင် အထူးအရေးကြီးသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းတို့ ကျင့်ကြံလိုက်နာရမည့်စည်းမျဉ်းများ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းတို့ ရှောင်ကြဉ်အပ်သည့် အလုပ်အကိုင်အမျိုးမျိုး၊ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအမျိုးမျိုး၊ ထိုခေတ်ထိုအခါက သမဏ၊ဗြဟ္မဏတို့၏ အယူဝါဒအမျိုးမျိုးကို မြတ်စွာဘုရားသည် စုံလင်စွာ ပေါင်းစု ဟောကြားခဲ့သည်။ "သဿတဝါဒ" "ဥစ္ဆေဒဝါဒ" စသော ထိုခေတ်ထိုအချိန် အိန္ဒိယ ပြည်၌ ထွန်းကားလျက် ရှိသော ၆၂ ပါးသောအယူဝါဒများအကြောင်းကိုလည်း ဤသုတ်၌ပင် မြတ်စွာဘုရား ရှင် ဆွေးနွေးဖော်ပြထားသည်။

## သမိုင်းတန်ဖိုး
အထူးသဖြင့် သီလနှင့် ပတ်သက်သော အခန်းတွင် လူအမျိုးမျိုး၏အခြေအနေ၊ အနုပညာအမျိုးမျိုး၊ လက်မှုပညာအမျိုးမျိုး၊ ကစားခုန်စားနည်းအမျိုးမျိုး၊ ပျော်ပါးမှုအမျိုးမျိုး၊ ယဇ်ပူဇော်နည်းအမျိုးမျိုး၊ လူတို့၏ အလုပ်အကိုင်အမျိုးမျိုး၊ နေ လ နက္ခတ်တာရာ ဖတ်နည်းအမျိုးမျိုး၊ စာရင်းကိုင်ပညာ၊ နိုင်ငံရေး၊ ဆေးပညာ၊ ခွဲစိပ်ကုသနည်း၊ ဗိသုကာအတတ်၊ လက္ခဏာဖတ်နည်း၊ အမှတ်အသား အရိပ်အခြေကိုကြည့်၍ နိမိတ်ဖတ်နည်း၊ အင်္ဂဝိဇ္ဇာဟောနည်း၊ မင်္ဂလာအခမ်းအနားရွေးနည်း၊ စစ်ရပ်စဲနည်း၊ အိပ်မက်ဖတ်နည်း၊ ဂါထာမန္တရားရွတ်ဆိုကာ ကိုယ်ဝန်စောင့်ထိန်းနည်း၊ နတ်တို့နှင့်ပတ်သက်သော အယူအဆအမျိုးမျိုး ကို မြတ်စွာဘုရားသည် ဤသုတ်တွင် အသေးစိတ် ဟောကြားခဲ့သည်။

## တရားဟောရခြင်းအကြောင်းရင်း
ဗြဟ္မဇာလ သုတ်ကို ဟောပြောရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းမှာ သမဏဂိုဏ်းဝင် "သုပ္ပိယ"၏တပည့်ဖြစ်သူ "ဗြဟ္မဒတ္တသည် မြတ်စွာဘုရား၏ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ချီးကျူးပြောဆို သောအခါ "သုပ္ပိယ"သည် မြတ်စွာဘုရား၏အကြောင်း မကောင်းပြောသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

## ဗြဟ္မဇာလ အမည်တွင်ပုံ
ကျွမ်းကျင်လိမ္မာသော တံငါသည်သည် ကြီးငယ်မရွေး ငါးဟူသမျှကို သူ၏ကွန်ရက်ဖြင့် ဖမ်းမိနိုင်သကဲ့သို့ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာသည်လည်း မိမိ၏မွန်မြတ်သိမ်မွေ့လှသော တရားကွန်ရက်တွင် အဘိဓမ္မာဆရာကြီးများနှင့် ဂိုဏ်းဆရာကြီးများအား သိမ်းသွင်းနိုင်ခြင်းကြောင့် ဤသုတ်သည် ဗြဟ္မဇာလသုတ်ဟူ၍ ထင်ရှားသည်။ (ဓမ္မဇာလ၊ အတ္ထဇာလ၊ ဒိဋ္ဌိဇာလ၊ အနုတ္တရသင်္ဂါမ ဝဇယသုတ်ဟူ၍လည်း ကျော်ကြားသည်။)

## သမဏ၊ ဗြဟ္မဏတို့၏ အယူဝါဒ အကျိုးမဲ့ပုံ
ဗြဟ္မဏတို့နှင့် အခြားဂိုဏ်းဝင် သမဏတို့ ယုံကြည်ကြသော အယူဝါဒတို့သည် နိဗ္ဗာန်သို့ ပို့ဆောင်နိုင်စွမ်း မရှိပေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းတို့သည်'အတ္တ'က တစ်နည်းတစ်လမ်းအားဖြင့် အစစ်အမှန်ကဲ့သို့ ယူဆထင်မှတ်နေကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အတ္တကို လုံးဝမပယ်ဖျောက် မဖျက်စီးပဲ နိဗ္ဗာန်သို့ မရောက်နိုင်ပေ။

## ကြည်ညိုဖွယ် မြတ်ဗုဒ္ဓ
ဤသုတ်တွင် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာသည် "စံထားရာ ကျင့်ဝတ်စောင့်ထိန်းသူ ပုဂ္ဂိုလ်ထူး"အဖြစ်သာမက ထိုခေတ်အခါက ပေါ်ပေါက်ထွန်းကားလာကြသော ခေတ်ပြိုင် အဘိဓမ္မာဆရာကြီးတို့ထက် အဆပေါင်းများစွာ ထူးကဲသာလွန်သော အဘိဓမ္မာဆရာကြီးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။ မြတ်စွာဘုရားသည် ကျင့်ဝတ်သီလများကို သူမတူအောင် အစွမ်းဆုံး စောင့်ထိန်းခဲ့ရုံမျှမက တုဘက်ကင်းသော အဘိဓမ္မမာဆရာကြီးအဖြစ် "ဒိဋ္ဌိအယူဝါဒ အားလုံး" တို့ကို သုတ်သင် ရှင်းလင်းတော်မူခဲ့သည်။

အတ္တကိုပယ်ဖျက်မှသာလျှင် နိဗ္ဗာန်ကိုရနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ မည်သိုသောနည်းနှင့်ဖြစ်ဖြစ် အတ္တကို တိုက်ခိုက်သုတ်သင်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း မြတ်စွာဘုရားက ဤဗြဟ္မဇာလသုတ်တွင် အတိအလင်း ကြေညာတော်မူခဲ့သည်။

## ဗြဟ္မဇာလသုတ် ဖွဲ့စည်းပုံ‬
ဗြဟ္မဇာလသုတ်ကို စာပိုဒ်ပေါင်း ၁၄၉-ပိုဒ်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ (ယှဉ်ကြည့်မည်ဆိုလျှင် ခုဒ္ဒကနိကာယ် ခုဒ္ဒကပါဌလာ ရတနသုတ်သည် ၁၈-ပိုဒ်သာ ပါဝင်သည်။)

အရှည်ဆုံးအပိုင်း မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ပြခန်း၌ ၇၇-ပိုဒ်ပါဝင်ပြီး၊ ပုဗ္ဗန္တာနုဒိဋ္ဌိ တစ်ဆယ့်ရှစ်မျိုးနှင့် အပရန္တာနုဒိဋ္ဌိ လေးဆယ့်လေးမျိုး၊ စုစုပေါင်း ၆၂-မျိုးတို့ကို ဖော်ပြထားသည်။

## အကိုးအကား
သွားဘက်ဆိုင်ရာဆေးတက္ကသိုလ် (မန္တလေး)

**သွားဘက်‌ဆိုင်ရာဆေးတက္ကသိုလ်(မန္တလေး)** သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးမြို့၊ ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ သွားဘက်ဆိုင်ရာ ဆေးတက္ကသိုလ် နှစ်ခုအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။ နှစ်စဉ် ကျောင်းသား ကျောင်းသူ စုစုပေါင်း ၃၀၀ ကျော်ခန့် လက်ခံသင်ကြားပေးလျက်ရှိသည်။

## ပေးအပ်သောဘွဲ့များ
သွားဘက်‌ဆိုင်ရာဆေးတက္ကသိုလ်(မန္တ​လေး) မှ ပေးအပ်သော ဘွဲ့များမှာ သွားဖက်ဆိုင်ရာဆေးပညာဘွဲ့ (B.D.S)နှင့် မဟာဘွဲ့ (M.D.Sc) များဖြစ်ပြီး ဒီပလိုမာအနေဖြင့် သွားဖက်ဆိုင်ရာဆေးပညာဒီပလိုမာ (Dip.D.Sc) တို့ဖြစ်ကြသည်။

## ပါ​မောက္ခချုပ်များ
{| class="wikitable sortable"
!အမည်
!စတင်နှစ်
!ပြီးဆုံးနှစ်
|-
|၁
|​ဒေါက်တာမြ​သော်
|၂၃ ​အောက်တိုဘာ ၁၉၉၈
|၂၄ ​မေ ၂၀၀၉
|-
|၂
|​ဒေါက်တာသိန်းကြူ
|၉ ဇွန် ၂၀၀၉
|၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၂
|-
|၃
|​ဒေါက်တာရွှေတိုး
|၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၃
|၁၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၅
|-
|၄
|​ဒေါက်တာဆန်းဆန်းဝင်း
|၂၅ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၁၅
|-
|၅
|ဒေါက်တာကိုကို 
|၂၀၂၀
|-

## ကိုးကား
သွားဘက်ဆိုင်ရာဆေးတက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်)

**သွားဘက်‌ဆိုင်ရာဆေးတက္ကသိုလ်(ရန်ကုန်)**သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်တွင် တည်ရှိပြီး မြန်မာနိုင်ငံရှိ သွားဘက်ဆိုင်ရာ ဆေးတက္ကသိုလ် နှစ်ခုအနက် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ယခင်က နှစ်စဉ် ကျောင်းသား ကျောင်းသူ စုစုပေါင်း ၃၀၀ ခန့် လက်ခံသင်ကြားပေးလျက်ရှိသော်လည်း ယမန်နှစ်များအတွင်း ကျောင်းသား ကျောင်းသူ ၁၀၀ ခန့်သာခေါ်ယူခဲ့သည်။

## သမိုင်းကြောင်း
သွားဘက်‌ဆိုင်ရာဆေးတက္ကသိုလ်(ရန်ကုန်)ကို သွားဘက်ဆိုင်ရာဆေးပညာကျောင်းအနေဖြင့် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဆေးပညာဌာန လက်အောက်ခံအဖြစ် စတင်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၄ တက္ကသိုလ်များ အက်ဥပဒေအရ သွားဘက်‌ဆိုင်ရာဆေးကောလိပ် အဖြစ် ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် ဆေးတက္ကသိုလ်(၁) ရန်ကုန် အနီးတွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး သွားဘက်ဆိုင်ရာဆေးပညာဘွဲ့ (Bachelor of Dental Surgery - BDS)ကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် သွားဘက်‌ဆိုင်ရာဆေးတက္ကသိုလ် အဖြစ်ပြောင်းလဲ ဖွင့်လှစ်ခဲ့ကာ သွားဘက်‌ဆိုင်ရာဆေးတက္ကသိုလ်(မန္တလေး) မဖွင့်လှစ်မီ ၁၉၉၈ ခုနှစ်အထိ မြန်မာနိုင်ငံ၏ တစ်ခုတည်းသော သွားဘက်‌ဆိုင်ရာဆေးတက္ကသိုလ်အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ သွားဘက်ဆိုင်ရာဆေးပညာကောလိပ်ကို ၁၉၉၇ ခုနှစ်မှစ၍ ရန်ကုန်၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်၊ သံသုမာလမ်းတွင် ကျောင်းဝင်းအသစ်နှင့် ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ရာ အဆောက်အဦအသစ်များ၊ ဆေးပညာရပ်အသစ်များ၊ ကျွမ်းကျင်သောသွားဆရာဝန်အသစ်များဖြင့် ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ပြည့်စုံသောတက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။

၃ ထပ်အဆောက်အအုံသစ်နှင့် ကုတင် ၅၀ ဆံ့ မေးရိုးနှင့် ခံတွင်းခွဲစိတ်ကုသသင်ကြားရေးဆေးရုံကို ၂၀၀၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ဘွဲ့ကြိုသင်တန်းများသင်ကြားခြင်းသာမက အထွေထွေ သွားဘက်ဆိုင်ရာဒီပလိုမာ ကဲ့သို့သော ဘွဲ့လွန်သင်တန်းများလည်း သင်ကြားပို့ချလျက်ရှိသည်။ ယခင်ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ၂၀၀၂ ခုနှစ်မှစ၍ ပါရဂူဘွဲ့များကိုသင်ကြားပို့ချပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် သွားဘက်ဆိုင်ရာဆေးပညာ၏ ဘွဲ့လွန်ဒီပလိုမာသင်တန်းကို ၂၀၀၀-၂၀၁၂ ပညာသင်နှစ်တွင် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အတည်ပြုမှုဖြင့် စတင်သင်ကြားပေးခဲ့သည်။

## ပေးအပ်သောဘွဲ့များ
သွားဘက်‌ဆိုင်ရာဆေးတက္ကသိုလ်(ရန်ကုန်) မှ ပေးအပ်သော ဘွဲ့များမှာ သွားဖက်ဆိုင်ရာဆေးပညာဘွဲ့ (BDS)၊ မဟာဘွဲ့ (MDSc) နှင့် ပါရဂူဘွဲ့ (DrDSc)များဖြစ်ကြပြီး ဒီပလိုမာဘွဲ့များအနေဖြင့် သွားဖက်ဆိုင်ရာဆေးပညာဒီပလိုမာ (DipDSc) နှင့် သွားဖက်ဆိုင်ရာနည်းပညာဒီပလိုမာ (DDT) တို့ဖြစ်သည်။

## သင်ကြားရသောဘာသာရပ်များ 
### ပထမနှစ် B.D.S
# သတ္တဗေဒ
# ရုက္ခဗေဒ
# ဓာတုဗေဒ
# ရူပဗေဒ
# သင်္ချာ
# အင်္ဂလိပ်စာ
# မြန်မာစာ

### ဒုတိယနှစ် B.D.S
# ခန္ဓာဗေဒ
# ဇီဝကမ္မဗေဒ
# ဇီဝဓာတုဗေဒ
# ခံတွင်းဇီဝဗေဒသိပ္ပံပညာ

### တတိယနှစ် B.D.S
# ရောဂါဗေဒ
# အဏုဇီဝဗေဒ
# ဆေးဝါးဗေဒ
# သွားရောဂါကုပညာ (အငယ်တန်း)
# သွားတုဆေးပညာ 

### စတုတ္ထနှစ် B.D.S 
# အထွေထွေဆေးပညာ
# အထွေထွေခွဲစိတ်ပညာ
# ခံတွင်းဆေးပညာနှင့်  ခံတွင်းမျက်နှာနှင့် မေးရိုးခွဲစိတ်ကုပညာ
# သွားဖုံးရောဂါကုပညာ
# ကလေးသွားကျန်းမာရေးပညာ
# သွားညှိကုသပညာ
# သွားရောဂါကုပညာ
# သွားတုဆေးပညာ
# ကာကွယ်ရေးနှင့်လူမှူရေးဆေးပညာ
# ကာကွယ်ရေးနှင့်လူထုသွားကျန်းမာရေးပညာ

### နောက်ဆုံးနှစ် B.D.S
# မျက်နှာမေးရိုးနှင့်ခံတွင်းခွဲစိတ်ကုပညာ
# မေးရိုးနှင့်ခံတွင်းဆေးပညာ
# သွားရောဂါကုပညာ
# သွားတုဆေးပညာ
# သွားဖုံးရောဂါကုပညာ
# ကာကွယ်ရေးနှင့်လူထုသွားကျန်းမာရေးပညာ
# ကလေးသွားကျန်းမာရေးပညာ
# သွားညှိကုသပညာ

### အလုပ်သင်ဆရာဝန်
*နောက်ဆုံးနှစ်ဘာသာရပ်များအားလုံး

## ကိုးကား
ကုပ်ကလောင်ငှက်

**ကုပ်ကလောင်ငှက်** ကို Blue-throated barbet ဟု ခေါ်တွင်သည်။ ဖိုးခေါင်ငှက်မျိုးတွင်ပါဝင်သည်။ ဦးခေါင်းဘေးနှင့်လည်ချောင်း အပြာရောင်နှင့် ထိပ်အနီရောင်ဖြင့် စိမ်းဖန့်ဖန့်ရောင်ရှိသော ငှက်ဖြစ်သည်။ ကိုယ်အလျား ၉ လက္မရှိသည်။ ပေ ၂၀၀၀၊ ၄၀၀၀ အထိ သစ်တောအုပ်များတွင် တွေ့ရသည်။ အချို့ကို ပေ ၆၀၀၀ အထိတွေ့ရသည်။ ကျွန်းတောများ၌ ပုံမှန်တွေ့ရသော ငှက်မျိုးဖြစ်သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် တစ်ကောင်တည်း နေလေ့ရှိသော်လည်း အုပ်စုလိုက်လည်း တွေ့နိုင်သည်။ အဖိုများမှာ တုတ်အုတ် တုတ်အုတ်ဟု အလွန်ကျယ်လောင်စွာ ပိုင်နက်ခေါ်သံပေးသည်။ မတ်လ၊ ဇူလိုင်လအတွင်း သားပေါက်သည်။ ဌာနေငှက်ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့အရှေ့ပိုင်း နိုင်ငံများတွင် တွေ့ရတတ်သည်။

## ပြခန်း

Image:Blue-throated Barbet (Megalaima asiatica) on Kapok (Ceiba pentandra) in Kolkata W IMG 4293.jpg| in  Kolkata, West Bengal, India.
Image:Blue-throated Barbet (Megalaima asiatica)- Preening at Kolkata I IMG 2360.jpg| Preening in  Kolkata, West Bengal, India.
Image:Megalaima_asiatica.jpg| in  Kolkata, West Bengal, India.
Image:Blue throated Barbet- Preening.jpg| Preening in  Kolkata, West Bengal, India.
Image:Blue throated Barbet I2 IMG 4944.jpg| in  Kolkata, West Bengal, India.
Image:Blue throated Barbet- carrying food.jpg|Carrying food for Juveniles in  Kolkata, West Bengal, India.
Image:Blue throated Barbet (Immature) I IMG 0727.jpg|Immature in  Kolkata, West Bengal, India.

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဟိမဝန္တာတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:သစ်တောက်ငှက်နှင့် အလားတူငှက်များ
နိုင်ငံခြားဘာသာတက္ကသိုလ် (မန္တလေး)

မန္တလေးနိုင်ငံခြားဘာသာတက္ကသိုလ်သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးမြို့တွင်တည်ရှိပြီး မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံခြားဘာသာတက္ကသိုလ် နှစ်ခုအနက် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ အချိန်ပြည့်ဘွဲ့သင်တန်းများကို သင်ကြားလျက်ရှိပြီး အင်္ဂလိပ်ဘာသာ ဒီပလိုမာသင်တန်းများ အပြင် တရုတ်၊ ကိုရီးယား၊ ဂျပန်၊ ဂျာမန်၊ ရုရှား စသောနိုင်ငံခြားဘာသာ ဒီပလိုမာသင်တန်းများလည်း ဖွင့်လှစ်ထားရှိသည်။

## တည်နေရာ
ယခင်က မန္တလေးတက္ကသိုလ် ကျောင်းဝန်းအတွင်းတွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ အောင်မြေသာဇံမြို့နယ်၊ (၆၂) လမ်း၊ (၂၂) လမ်း နှင့် (၂၃) လမ်းကြားတွင် ပြောင်းရွှေ့ဖွင့်လှစ်ထားရှိသည်။

## သင်ကြားနိုင်သော ဘာသာရပ်များ
မန္တလေးနိုင်ငံခြားဘာသာတက္ကသိုလ်တွင် အောက်ပါဘာသာများအား သင်ကြားနိုင်သည်။
*အင်္ဂလိပ်ဘာသာ
*တရုတ်ဘာသာ
*ဂျပန်ဘာသာ
*ပြင်သစ်ဘာသာ
*ကိုရီးယားဘာသာ
*ဂျာမန်ဘာသာ
*ရုရှားဘာသာ
*ထိုင်းဘာသာ
*မြန်မာဘာသာ (နိုင်ငံတကာကျောင်းသားများအတွက်)

## ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
*ရန်ကုန်နိုင်ငံခြားဘာသာတက္ကသိုလ်

## ကိုးကား
အ.ထ.က(၁)လမ်းမတော်

'''စိန်ဂျွန်းအထက်တန်းကျောင်း (St. John's  High School)** သည် ပြည်သူပိုင်သိမ်းပြီးနောက် **အမှတ် (၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း၊ လမ်းမတော်မြို့နယ်'''အဖြစ် တည်ရှိနေလျက်ရှိသည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
စိန်ဂျွန်းကောလိပ် (ယခုလမ်းမတော် အထက ၁)ကို  ၁၈၆၄ ခုနှစ်တွင် ခရစ်ယာန် သာသနာပြု ဘုန်းတော်ကြီး ဒေါက်တာမတ်ခ်စ် (Dr. J.E Marks) (ခ) ဆရာမှတ်ကြီးက စတင်တည်ထောင်ပြီး ၁၈၆၉ ခုနှစ်တွင် လက်ရှိကျောင်းနေရာသို့ ပြောင်းလာသည်။ မင်းညီမင်းသားများ၊ ပဒေသရာဇ် စော်ဘွားသားများ စိန်ဂျွန်းကျောင်း၌ ပညာဆည်းပူးသည်။ အိမ်ရှေ့စံ ကနောင်မင်းသားကြီး၏ သားတော် လင်းပင်မင်းသားသည် စိန်ဂျွန်းကျောင်းထွက် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ စိန်ဂျွန်းကျောင်းကို ၁၈၇၉ ခုနှစ်တွင် စထောင်သည့် ဒိုင်အိုစီဇင် ယောက်ျားလေးကျောင်းနှင့် ပေါင်းကာ နောင်တွင် စိန်ဂျွန်း ဒိုင်အိုကျောင်းဟု ခေါ်ကြသည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* BEHS 1 Lanmadaw
မုံရွာစီးပွားရေးတက္ကသိုလ်

**မုံရွာစီးပွားရေးတက္ကသိုလ်** () သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ မုံရွာစီးပွားရေးတက္ကသိုလ်မှ စီးပွားရေး၊ ဘောဂဗေဒနှင့် စာရင်းအင်းပညာများအတွက် ဘွဲ့ကြို၊ ဘွဲ့လွန်ဒီဂရီနှင့် ဒီပလိုမာ၊ မဟာဘွဲ့ သင်တန်းများကို သင်ကြားပေးနေသည်။

## ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
*ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်
*မိတ္ထီလာစီးပွားရေးတက္ကသိုလ်

## ကိုးကား
ဆေးဘက်‌ဆိုင်ရာနည်းပညာတက္ကသိုလ်(မန္တလေး)

**ဆေးဘက်‌ဆိုင်ရာနည်းပညာတက္ကသိုလ်(မန္တလေး)**သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။ ယခင်အမည် ဆေးဘက်ပညာသည်တက္ကသိုလ်(မန္တလေး) မှ ဆေးဘက်‌ဆိုင်ရာနည်းပညာတက္ကသိုလ်(မန္တလေး) အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲထားခြင်းဖြစ်သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာနည်းပညာကို သင်ကြားပေးသော တက္ကသိုလ် (၃)ခုအနက် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။

ဆေးဘက်ဆိုင်ရာနည်းပညာတက္ကသိုလ်(မန္တလေး)သည် ၄ နှစ်ကြာသင်ယူရသော ဆေးဘက်ဆိုင်ရာနည်းပညာဘွဲ့ (BMTech) အတွက် အရိုး၊ အကြော၊ အဆစ် ပြန်လည်သန်စွမ်းရေး ဆေးပညာ၊ ဓာတ်မှန်ပညာနှင့် ဆေးဝါးနည်းပညာ များကို သင်ကြားပေးသည်။ နှစ်စဉ် ကျောင်းသားကျောင်းသူဦးရေ ၁၈၀ ခန့် လက်ခံသင်ကြားပေးလျက်ရှိသည်။

## ပါမေက္ခချုပ်များ 
* ဒေါက်တာဆွေဆက် (၂၀၂၆ - ယနေ့အထိ)

## ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* ဆေးဘက်‌ဆိုင်ရာနည်းပညာတက္ကသိုလ်(ရန်ကုန်)
* တပ်မတော်သူနာပြုနှင့်ဆေးဘက်ပညာသည်တက္ကသိုလ်

## ကိုးကား
ဆေးဝါးတက္ကသိုလ်(မန္တလေး)

**ဆေးဝါးတက္ကသိုလ်(မန္တလေး)**သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးမြို့ တွင်တည်ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်ရှိသော ဆေးဝါးတက္ကသိုလ်(၂)ခုအနက် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ဆေးဝါးတက္ကသိုလ်(မန္တလေး)တွင် (၄) နှစ်ကြာသင်ကြားရသော ဆေးဝါးပညာဘွဲ့ (BPharm) သင်တန်းကို သင်ကြားပေးသည်။

## ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
*ဆေးဝါးတက္ကသိုလ်(ရန်ကုန်)

## ကိုးကား
တပ်မတော်သူနာပြုနှင့်ဆေးဘက်ပညာတက္ကသိုလ်

**တပ်မတော်သူနာပြုနှင့်ဆေးဘက်ပညာတက္ကသိုလ်** သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသော စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဆေးတက္ကသိုလ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ သူနာပြုဆိုင်ရာ ရိုးရိုးဘွဲ့၊ မဟာဘွဲ့နှင့် ပါရဂူဘွဲ့၊ ဆေးဝါးနှင့် ဆေးဘက်ပညာဆိုင်ရာ ရိုးရိုးဘွဲ့၊ မဟာဘွဲ့နှင့် ပါရဂူဘွဲ့များ အပ်နှင်းသည်။

## သမိုင်းကြောင်း
၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ ရက် တွင်  မြန်မာ့တပ်မတော်မှ တပ်မတော်သူနာပြုတက္ကသိုလ်အဖြစ် သူနာပြုတက္ကသိုလ်(ရန်ကုန်)နှင့် သူနာပြုတက္ကသိုလ်(မန္တလေး) တို့၏ အကူအညီဖြင့် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ထိုတက္ကသိုလ်ကို မူလတွင် တပ်မတော်ဆေးတက္ကသိုလ်ဝင်း အတွင်း၌ တွဲဖက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သေးသည်။နောက်ပိုင်းမှ ခွဲထုတ်လိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်က တပ်မတော်ဆေးတက္ကသိုလ် ကျောင်းအုပ်ကြီး ဗိုလ်မှူးချုပ်လှမြင့်ကပင် ကျောင်းအုပ်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။  ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ဆေးဝါးကျွမ်းကျင် နှင့် ဆေးဘက်ပညာသင်တန်းများကို တိုးချဲ့ဖွင့်လှစ်ပြီး **တပ်မတော်သူနာပြုနှင့်ဆေးဘက်ပညာတက္ကသိုလ်** အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။တပ်မတော်သူနာပြုနှင့်ဆေးဘက်ပညာတက္ကသိုလ် ဖွင့်လှစ်နိုင်ခြင်းမရှိသေးချိန်တွင် တပ်ဖွဲ့အတွက် လိုအပ်သည့် ပညာသင်ယူမှုများအား  ဩစတြေးလျနိုင်ငံသို့ သူနာပြုအရာရှိ ခြောက်ဦး၊ စင်ကာပူနိုင်ငံသို့ သူနာပြုအရာရှိ တစ်ဦး၊ အင်္ဂလန်နိုင်ငံသို့ သူနာပြုအရာရှိ လေးဦး တို့ဖြင့် ပြည်ပပညာတော်သင်စေလွှတ်ခြင်းများ၊  ပြည်တွင်းနှင့် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနဆိုင်ရာ လက်အောက်ခံ နယ်ဘက်ဆေးရုံကြီးများသို့ တပ်မှ သူနာပြု အရာရှိနှင့် အရာခံ (အမျိုးသမီး)တပ်ဖွဲ့ဝင်များအား စေလွှတ်သင်ကြားစေခြင်းဖြင့် သင်ယူခဲ့ကြသည်။ထိုသို့ ဖြတ်သန်းရင်း ၂၁ ရာစုရောက်ရှိမှသာ တပ်မတော် သူနာပြုတက္ကသိုလ်ဟူ၍ သီးသီးသန့်သန့် ပေါ်ထွန်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ကာလတစ်လျှောက် စစ်မြေပြင် သူနာပြုနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးတပ် သည် ရှေ့တန်းစစ်မြေပြင်အထိ ဆင်းကာ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးရသည့် တပ်တစ်ခုအဖြစ် ထင်ရှားသည်။

ထင်ရှားချက်များအနေဖြင့်  ၁၉၅၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် အမှတ်(၇)စစ်မြေပြင်သူနာပြုတပ်မှ သူနာပြုတပ်ခွဲမှူး ဗိုလ်ကြီး စောတင်မလာသည် လွိုင်လင်မြို့နှင့် ဟိုပုံးမြို့ကြားတွင် ရန်သူများ၏ တိုက်ခိုက်မှုကိုခံရပြီး၊ဒဏ်ရာပြင်းထန်မှုကြောင့်   တပ်မတော်မှ အငြိမ်းစားယူခဲ့ရသည်။

ထို့အပြင်  သူနာပြုတပ်ဖွဲ့ဝင် ဗိုလ်မှူးဒေါ်ခင်အုန်းမြ သည်  ၁၉၆၃ ခုနှစ်၌  ဖလောရင့်စ် နိုက်တင်ဂေး ဆုရခဲ့သည်။

### ကျောင်းအုပ်ကြီးများ
## ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* တပ်မတော်ဆေးတက္ကသိုလ်
* သူနာပြုတက္ကသိုလ်(ရန်ကုန်)
* သူနာပြုတက္ကသိုလ်(မန္တလေး)
* ဆေးဝါးတက္ကသိုလ်(မန္တလေး)
* ဆေးဝါးတက္ကသိုလ်(ရန်ကုန်)
* ဆေးဘက်‌ဆိုင်ရာနည်းပညာတက္ကသိုလ်(ရန်ကုန်)
* ဆေးဘက်‌ဆိုင်ရာနည်းပညာတက္ကသိုလ်(မန္တလေး)

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်မြို့ရှိ တက္ကသိုလ်နှင့်ကောလိပ်များ
ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တက္ကသိုလ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဆေးတက္ကသိုလ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ တက္ကသိုလ်နှင့်ကောလိပ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တက္ကသိုလ်နှင့်ကောလိပ်များ
အဝေးသင်တက္ကသိုလ်(မန္တလေး)

**အဝေးသင်တက္ကသိုလ်(မန္တလေး)**သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ အဝေးသင်တက္ကသိုလ်နှစ်ခုအနက် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ အထက်ပိုင်းရှိ ကျောင်းသားကျောင်းသူများအတွက် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့၊ သိပ္ပံဘွဲ့နှင့် စီးပွားရေးဘွဲ့ သင်တန်းများ ဖွင့်လှစ်သင်ကြားလျက်ရှိသည်။

## သမိုင်းကြောင်း
အဝေးသင်တက္ကသိုလ်ပညာရေးစနစ်အား ၁၉၉၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ရန်ကုန်၌ စတင်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် အထက်မြန်မာပြည်အတွက် အဝေးသင်တက္ကသိုလ်(မန္တလေး)ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

## အဝေးသင်ဌာနခွဲများ
အဝေးသင်တက္ကသိုလ်(မန္တလေး)သည် အောက်ပါဒေသများ၌ အဝေးသင်ဌာနခွဲများကို ဖွင့်လှစ်ထားရှိသည်။
*ဗန်းမော်မြို့
*ကလေးမြို့
*ကျိုင်းတုံမြို့
*ကျောက်ဆည်မြို့
*လားရှိုးမြို့
*လွိုက်ကော်မြို့
*မကွေးမြို့
*မိတ္ထီလာမြို့
*မိုးညှင်းမြို့
*မုံရွာမြို့
*မြစ်ကြီးနားမြို့
*ပခုက္ကူမြို့
*ပင်လုံမြို့
*ရွှေဘိုမြို့
*တောင်ကြီးမြို့
*ရေနံချောင်းမြို့
*မြင်းခြံမြို့

## ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
*အဝေးသင်တက္ကသိုလ်(ရန်ကုန်)

## ကိုးကား
ရန်ကုန်အနောက်ပိုင်းနည်းပညာတက္ကသိုလ်

**ရန်ကုန်အနောက်ပိုင်းနည်းပညာတက္ကသိုလ်** (; အတိုကောက် **WYTU**)  သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး  လှိုင်သာယာမြို့နယ် တွင် တည်ရှိသည်။ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန (သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ)၊ အဆင့်မြင့်သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဦးစီးဌာန၏ လက်အောက်ရှိ တက္ကသိုလ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ တက္ကသိုလ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ (၂၂၀.၃၂) ဧကရှိသည်။ ဤတက္ကသိုလ်အား ရန်ကုန်နည်းပညာတက္ကသိုလ်၏ ဒုတိယ နယ်မြေတစ်ခုအဖြစ် ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

၁၉၉၈ နောက်ပိုင်း ၂၀ဝ၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ တွင် YTU Campus အဖြစ်မှ လက်ရှိခေါ်တွင်သော ရန်ကုန်အနောက်ပိုင်းနည်းပညာတက္ကသိုလ် (West Yangon Technological University; WYTU) အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတက္ကသိုလ်တွင် အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့၊ အင်ဂျင်နီယာ ဘွဲ့လွန်  များအား အင်ဂျင်နီယာ နည်းပညာနယ်ပယ် အသီးသီးအတွက် ဖွင့်လှစ်သင်ကြားပေးနေပြီး ယခုအခါတွင် နယ်ပယ်အသီးသီး၌ ပျမ်းမျှခန့်မှန်း ကျောင်းသား/ကျောင်းသူ အရေအတွက် အယောက် ၁၀၀၀ ခန့်တက်ရောက် ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။

## သင်ကြားပို့ချပေးလျက်ရှိသောသင်တန်းများ
ရန်ကုန်အနောက်ပိုင်းနည်းပညာတက္ကသိုလ်တွင် အောက်ပါသင်တန်းများကို ဖွင့်လှစ်ပို့ချပေးလျက်ရှိသည်။
*မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာသင်တန်း (Civil Engineering) CE
*စက်မှုအင်ဂျင်နီယာသင်တန်း (Mechanical Engineering) ME
*လျှပ်စစ်စွမ်းအားအင်ဂျင်နီယာသင်တန်း (Electrical Power Engineering) EP
*အီလက်ထရောနစ်အင်ဂျင်နီယာသင်တန်း (Electronics Engineering) EC
*မက္ကာထရောနစ်အင်ဂျင်နီယာသင်တန်း (Mechatronics Engineering) McE
*သုတနည်းပညာအင်ဂျင်နီယာသင်တန်း (Information Technology Enginering) IT
*ဓာတုအင်ဂျင်နီယာသင်တန်း (Chemical Engineering) ChE
*ချည်မျှင်နှင့်အထည်အင်ဂျင်နီယာသင်တန်း (Textile Engineering) Tex
*သတ္တုဗေဒနှင့်ဒြပ်ပစ္စည်းသိပ္ပံအင်ဂျင်နီယာသင်တန်း (Metallurgy and Mining Engineering) Metal
*ဗိသုကာပညာသင်တန်း (Architecture) Arch
*စိုက်ပျိုးသိပ္ပံအင်ဂျင်နီယာသင်တန်း (Agricultural) Agri

## ပေးအပ်ချီးမြှင့်သော ဘွဲ့အမျိုးအစားများ
ရန်ကုန်အနောက်ပိုင်းနည်းပညာတက္ကသိုလ်မှ ပေးအပ်သောဘွဲ့မှာ

*မဟာအင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ (Master of Engineering)
*အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ (Bachelor of Engineering) 
*ဗိသုကာဘွဲ့ (Bachelor of Architecture) ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ရေဆင်းစိုက်ပျိုးရေးတက္ကသိုလ်

**ရေဆင်းစိုက်ပျိုးရေးတက္ကသိုလ်**သည် နေပြည်တော်၊ ပျဉ်းမနားမြို့ မြောက်ဘက်၊ ၁၁ မိုင်ခန့်အကွာ ရေဆင်းဒေသတွင် တည်ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ တစ်ခုတည်းသော စိုက်ပျိုးရေးတက္ကသိုလ်ဖြစ်သည်။ စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန၏ စီမံခန့်ခွဲမှုအောက်ရှိ တက္ကသိုလ်တစ်ခုလည်းဖြစ်ပြီး နှစ်စဉ် စိုက်ပျိုးရေးသိပ္ပံဘွဲ့ရ(Bachelor of Agricultural Science - BAgrSc) ဦးရေ ၂၀၀ ခန့်မွေးထုတ်ပေးလျက် ရှိသည်။ မဟာဘွဲ့သင်တန်းကို ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့ပြီး ပါရဂူဘွဲ့သင်တန်းကို ၂၀၀၁ တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

## သမိုင်းကြောင်း
၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင် စိုက်ပျိုးရေးကောလိပ်နှင့် သုတေသနသိပ္ပံအဖြစ် မန္တလေးမြို့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၏ တွဲဖက်ကောလိပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် စိုက်ပျိုးရေးပညာ မဟာဌာနအဖြစ် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိခဲ့ပြီး ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးတက္ကသိုလ်အောက်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် စိုက်ပျိုးရေးသိပ္ပံကျောင်းအဖြစ် ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ အဆင့်မြင့်ပညာဦးစီးဌာနလက်အောက်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမှ ရေဆင်းဒေသသို့ ပြောင်းရွှေ့ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနအောက်သို့ လွှဲပြောင်းရောက်ရှိပြီး ၁၉၉၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၆ ရက်တွင် ရေဆင်းစိုက်ပျိုးရေးတက္ကသိုလ် အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။
### ထင်ရှားဖြစ်ရပ်များ 
* ပထမဆုံးကျောင်းအုပ်ကြီးမှာ မစ္စတာဂျေချာလ်တန် ဖြစ်သည်။ ကျောင်းစတင်ဖွင့်လှစ်သည့်နှစ်တွင် ကျောင်းသား ၂၄ ဦး တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ထိုထဲမှ  ၁၁ ယောက် ဒီပလိုမာဘွဲ့ ရရှိသည်။
* ကျောင်းဖွင့်ပြီး ၁၀ နှစ် အကြာ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးကပ်ဆိုးကြောင့် ၁၉၃၃ ခုနှစ် မှ ၁၉၃၇ ခုနှစ် အထိ   ကောလိပ်ကျောင်း (၅) နှစ် ပိတ်ခဲ့ရသည်။
* ၁၉၃၈ ခုနှစ် တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ၏ အပေါင်းပါကောလိပ်အဖြစ် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပြီး  ဥပစာသိပ္ပံအောင်ပြီးသူများကို လက်ခံကာ  B.SC (စိုက်ပျိုးရေး) ဘွဲ့ကို စတင် ချီးမြှင့်သည်။ပညာသင်နှစ်ကို ၂နှစ် သတ်မှတ်သည်။
* ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ဖြစ်ပွားချိန် ၄ နှစ်ခန့် ယာယီပိတ်ပြီး  စစ်ပြီးချိန် ၁၉၄၅ ခုနှစ် မှ ၁၉၄၆ ခုနှစ် အထိ   မလှိုင်မြို့ စိုက်ပျိုးရေးဥယျာဉ် ၌ ကြားဖြတ်ကောလိပ်အဖြစ် ဒုတိယနှစ်သင်တန်းသားများကို ဖွင့်လှစ်သင်ကြားပေးသည်။
* ၁၉၄၇ ခုနှစ် တွင် စိုက်ပျိုးရေးကောလိပ်ကို ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် စိုက်ပျိုးရေး မဟာဌာနအဖြစ် မန္တလေးတွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည်။
* ၁၉၅၈ ခုနှစ် တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် လက်အောက်ခံ စိုက်ပျိုးရေးမဟာဌာန သည် မန္တလေးတက္ကသိုလ် လက်အောက်ခံဖြစ်လာသည်။
* ၁၉၆၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁ ရက်နေ့တွင်  စိုက်ပျိုးရေးတက္ကသိုလအဖြစ် သီးခြားရပ်တည်ပြီး ၁၉၇၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၄ ခုနှစ် တွင်  ရေဆင်း သို့ စတင်ပြောင်းရွှေ့သည်။
* စတင်ဖွင့်လှစ်သည့် ၁၉၂၄ ခုနှစ် မှ ၂၀၂၄ ခုနှစ် အထိ  နှစ် ၁၀၀ ကာလအတွင်း စိုက်ပျိုးရေးသိပ္ပံဘွဲ့ (B. Agr. Sc) ရရှိသူ ၁၂၉၈၃ ဦး၊ ဘွဲ့လွန်ဒီပလိုမာ (Post grad. Dip. Ag. Sc) ရရှိသူ ၆၅ ဦး၊ မဟာဒဿနဘွဲ့ (M. Phil.) ရရှိသူ ၁၀ဦး၊ မဟာသိပ္ပံဘွဲ့ (M. Agr. Sc) ရရှိသူ ၆၆၈ ဦး၊ သုတေသနအခြေပြုပါရဂူဘွဲ့ (Ph.D by Research)ရရှိသူ ခြောက်ဦး၊ ပါရဂူဘွဲ့ (Ph. D) ရရှိသူ ၇၇ ဦး ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။
## ပေးအပ်သောဘွဲ့များ
ရေဆင်းစိုက်ပျိုးရေးတက္ကသိုလ်မှ ပေးအပ်သောဘွဲ့များမှာ စိုက်ပျိုးရေးသိပ္ပံဘွဲ့၊ စိုက်ပျိုးရေးသိပ္ပံမဟာဘွဲ့ နှင့် စိုက်ပျိုးရေးသိပ္ပံပါရဂူဘွဲ့များ ဖြစ်ကြသည်။

## ပါမောက္ခချုပ်များ 
## ကိုးကား
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(မိတ္ထီလာ)

**ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(မိတ္ထီလာ)**သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိတ္ထီလာမြို့၏ အရှေ့ဘက် ၅ မိုင်ခန့်အကွာ တောမအုပ်စု၊ ဥယျာဉ်ရွာ မိတ္ထီလာ-တောင်ကြီး ကားလမ်းမဘေး အနီးတွင်တည်ရှိသည်။ ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ အဆင့်မြင့်ပညာဦးစီးဌာန လက်အောက်ရှိ တက္ကသိုလ်တစ်ခုဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(မိတ္ထီလာ)ကို ၂၀ဝ၁ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ(၁) ရက်နေ့တွင် အစိုးရကွန်ပျူတာကောလိပ် အဖြစ် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၂၀ဝ၇ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ(၂၀)ရက်နေ့တွင် ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(မိတ္ထီလာ)အဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။

## ပေးအပ်ချီးမြှင့်သောဘွဲ့များ
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(မိတ္ထီလာ)မှ အောက်ပါဘွဲ့များကို ပေးအပ်ချီးမြှင့်သည်။
*ကွန်ပျူတာသိပ္ပံဘွဲ့ (B.C.Sc.)
*ကွန်ပျူတာနည်းပညာဘွဲ့ (B.C.Tech.)

## ကိုးကား