ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အစိုးရ

**ထိုင်းနိုင်ငံအစိုးရ** (သို့မဟုတ်) **ထိုင်းဘုရင့်အစိုးရ** (အင်္ဂလိပ် - Royal Thai Government, ထိုင်း: รัฐบาลไทย, ရောမ: Ratthaban Thai, ပါဠိ: ရဋ္ဌပါလ.ထိုင်း) သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဖြစ်ပြီး ဝန်ကြီးချုပ်က ဦးဆောင်သည်။ ထိုင်းအစိုးရ တစ်ပြည်ထောင်နိုင်ငံ သို့မဟုတ် ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှု ကြီးမားသောစနစ်ကို ကျင့်သုံးသည်။ 

တိုင်းပြည်သည် စကြီမင်းဆက် စတင်အပြီး မင်းနေပြည်တော် ဘန်ကောက်မြို့ကို ၁၇၈၂ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ပြီးနောက်ပိုင်းမှ ခေတ်သစ်တိုင်းပြည်တစ်ခု အဖြစ် တည်ရှိလာသည်။​ အကြွင်းမဲ့ဘုရင်စနစ်ကို ၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် အာဏာသိမ်းမှုဖြင့် ဖြိုးဖျက်ခဲ့ပြီး စည်းမျဉ်းခံဘုရင်စနစ်ဖြင့် အစားထိုးခဲ့ကြသည်။ 

ထိုအချိန်မှစ၍ ၂၀၁၄ ခုနှစ် မေလတွင် နောက်ဆုံးအကြိမ် အာဏာသိမ်းပြီးနောက် နှင့် ဒီမိုကရေစီကြားကာလ အနည်းငယ်တွင် စစ်တပ်မှ ခေါင်းဆောင်များ ဆက်တိုက် အုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး တိုင်းပြည်ကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (စစ်တပ်က ခန့်အပ်ထားသော ကောင်စီက ရေးဆွဲခဲ့သော်လည်း ပြည်လုံးကျွတ်ဆန္ဒခံယူပွဲဖြင့် အတည်ပြုခဲ့သည်) ကို စစ်အာဏာရှင်စနစ်ဖြင့် တိုင်းပြည်ကို အုပ်ချုပ်နေသော ၂၀၁၄ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းသူများမှ ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံမှာ အခုအချိန်အထိ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မပေါင်း နှစ်ဆယ် ရှိနေပါပြီ။ တလျှောက်လုံးမှာ အစိုးရရဲ့ အခြေခံဖွဲ့စည်းပုံက အတူတူပါပဲ။ ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အစိုးရသည် အုပ်ချုပ်ရေး၊ ဥပဒေပြုရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးမဏ္ဍိုင်ဟူ၍ မဏ္ဍိုင်သုံးရပ်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ အစိုးရစနစ်သည် Westminster စနစ် ၏ ပုံစံအတိုင်းဖြစ်သည်။ 

အစိုးရ၏ ဌာနခွဲအားလုံးသည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဘန်ကောက်တွင် စုစည်းထားသည်။

## ဘုရင်စနစ် 
ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဘုရင်မင်းမြတ် မဟာဝဇိရာလင်္ကရဏ (ရာမ ၁၀) သည် ၂၀၁၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၃ ရက်တွင် ခမည်းတော် ဘူမိဗလအတုလျတေဇ (ရာမ ၉ ဘုရင်) နတ်ရွာစံပြီးနောက် ထီးနန်းဆက်ခံခဲ့သည်။  ထိုင်းနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ တာဝန်များကို ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဗြဲတိုက်ကောင်စီမှ ကူညီဆောင်ရွက်ပေးသည်။ left|thumb|207x207px| ရာမ ၁၀ ဘုရင်သည်၂၀၁၆ခုနှစ်ကတည်းက နန်းတက်ခဲ့သည်။

ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ နိုင်ငံတော်အချုပ်အခြာအာဏာသည် ပြည်သူ့လက်ထဲတွင်ရှိသော်လည်း ဘုရင်မှ ထိုင်းအစိုးရ၏ အစိတ်အပိုင်းသုံးရပ်မှတစ်ဆင့် ထိုအာဏာများကို ကျင့်သုံးမည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ဘုရင်အား အာဏာအလွန်နည်းပါးစွာ ပေးထားသော်လည်း ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အထိမ်းအမှတ်နှင့် သဏ္ဌာန်ဆောင်သူအဖြစ် ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲအနေဖြင့် သူ့တွင် အာဏာအချို့ရှိပြီး အစိုးရလုပ်ငန်းဆောင်တာများတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ရန် အခန်းကဏ္ဍတစ်ရပ်ရှိသည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ဘုရင်သည် ထိုင်းတပ်မတော်၏ ခေါင်းဆောင်လည်းဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်ဖြစ်ရမည့်အပြင် နိုင်ငံတွင်းရှိ ဘာသာတရားအားလုံး၏ ကာကွယ်သူလည်းဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ဘုရင်တွင် အိမ်ရှေ့စံခန့်အပ်ခြင်း၊ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပေးခြင်းနှင့် ဘုရင်ခံသဘောတူညီချက်စသည့် ရိုးရာအာဏာအချို့ကိုလည်း ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားသည်။ 

လက်ရှိဘုရင်မင်းမြတ်သည် ၁၇၈၂ ခုနှစ်တွင် ရာမ ၁ ဘုရင်မှ တည်ထောင်ခဲ့သော ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အုပ်စိုးသည့် မင်းဆက် စကြီမင်းသားမျိုးနွယ်၏ ခေါင်းဆောင်လည်း ဖြစ်သည်။ ဘုရင်ဘူမိဗလအတုလျတေဇလက်ထက်တွင် မင်းမျိုးမင်းနွယ်နှင့် တော်ဝင်မိသားစု၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု အထွတ်အထိပ်ရောက်ခဲ့သော်လည်း ထိုင်းနိုင်ငံတွင် အရေးပါသော လေးစားမှုကို ဆက်လက်ရရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ ရာမ ၉ ဘုရင်မှာ လူကြိုက်များပြီး ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ ဩဇာအာဏာရှိသူဖြစ်ကာ နိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်းများကို ဖြေရှင်းရန် အချိန်အခါအားလျော်စွာ အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဘုရင်၏ တရားဝင်နေထိုင်ရာနေရာမှာ တော်ဝင်နန်းတော်ဖြစ်သော်လည်း လက်ရှိဘုရင်မှာ ဘန်ကောက်မြို့ရှိ ဒူဆစ်နန်းတော်ဝင်ရှိ အမ္ဗရဌာနနန်းတော်ဆောင်တွင် အဓိကနေထိုင်သည်။ ဘုရင်၏ အိမ်ထောင်စုကို တော်ဝင်အိမ်ထောင်စုဗျူရိုမှ စီမံခန့်ခွဲပြီး ဘဏ္ဍာရေးကို တော်ဝင်ပိုင်ဆိုင်မှုဗျူရိုမှ စီမံခန့်ခွဲသော်လည်း ဤရုံးများကို ဘုရင်မင်းမြတ်၏ တိုက်ရိုက်ထိန်းချုပ်မှုအောက်သို့ လွှဲပြောင်းပေးရန် လုပ်ဆောင်နေသည်။

ထီးနန်းအမွေဆက်ခံမည့်သူမှာ မင်းသားဒီပင်္ကရရံသိဇောတ ဖြစ်သော်လည်း မင်းသားအား အနာဂတ်တွင် အိမ်ရှေ့မင်းအဖြစ် ခန့်အပ်မည်လားဆိုသည်မှာ ဘုရင်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အပေါ်တွင်သာ မူတည်သည်။ ထီးနန်းဆက်ခံမှုကို ၁၉၂၄ ခုနှစ် နန်းတွင်းဆက်ခံရေး ဥပဒေအရ ဘုရင်ဝဇီရာဝုဓမှ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ နန်းတွင်းဥပဒေသည် အမျိုးသားများသာ အမွေဆက်ခံခွင့်ရှိပြီး အဖမှ သားသို့သာ အမွေဆက်ခံခွင့်ရှိသည့် အမျိုးသားမျဉ်းဆက်စံနစ်ကို လိုက်နာသည်။ သို့သော် ၁၉၇၄ ခုနှစ် ထိုင်းဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ချက်အရ မင်းသမီးတစ်ဦးအား ထီးနန်းဆက်ခံခွင့်ပြုထားသည်။
## အုပ်ချုပ်ရေး 
right|thumb|290x290px| ထိုင်းအစိုးရအိမ်တော် ၊ ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးနှင့် ထိုင်းအစိုးရအဖွဲ့ရုံးများ

### ဝန်ကြီးချုပ် 
1932 ခုနှစ်မှစ၍ ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အစိုးရ အကြီးအကဲ သည် အများအားဖြင့် အကြီးဆုံး ပါတီ သို့မဟုတ် ပါလီမန် အောက်လွှတ်တော် တွင် အကြီးဆုံး ညွန့်ပေါင်း ပါတီ ၏ ခေါင်းဆောင် ဖြစ်သည်။ ဝန်ကြီးချုပ်သည် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေနှင့်အညီ ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်တွင် ရွေးကောက်ပွဲဖြင့် ရွေးချယ်ခြင်းဖြစ်သည် ( BE2560 ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ လာမည့် ၅ နှစ်အထိ ဝန်ကြီးချုပ်ကို လွှတ်တော်နှစ်ရပ်စလုံးမှ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ရမည်)၊ ထို့နောက် ဘုရင်က တရားဝင် ခန့်အပ်သည်။

### အစိုးရအဖွဲ့ 
ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ကက်ဘိနက် သို့မဟုတ် ထိုင်းနိုင်ငံဝန်ကြီးများကောင်စီသည် နိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီး ၃၅ ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ကောင်စီ ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများ၏ ပင်မကဏ္ဍကို တွက်ချက်ထားသော အစိုးရဝန်ကြီးဌာန 20 ရှိပါသည်။ အစိုးရအဖွဲ့သည် အစိုးရ၏ မူဝါဒများ ချမှတ်ခြင်းနှင့် အကောင်အထည်ဖော်ရန် တာဝန်ရှိသည်။ ကက်ဘိနက်အဖွဲ့ဝင်များသည် အခြားနိုင်ငံများတွင်ကဲ့သို့ အောက်လွှတ်တော်အဖွဲ့ဝင်များဖြစ်ရန် မလိုအပ်ဘဲ အများစုမှာ ဖြစ်လေ့ရှိသည်။ ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး နှင့် အစိုးရအဖွဲ့ရုံးများသည် ထိုင်းအစိုးရအိမ်တော်အား သိမ်းပိုက်ထားသည်။

## ဥပဒေပြုရေး 
[right|thumb|270x270px| [ထိုင်းလွှတ်တော်ရုံး|Sappaya-Sapasathan သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားလွှတ်တော် အစည်းအဝေးနေရာဖြစ်သည်။]]

### အမျိုးသားလွှတ်တော် (National Assembly) 
ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားလွှတ်တော်သည် ထိုင်းအစိုးရ၏ ဥပဒေပြုရေးမဏ္ဍိုင် ဖြစ်သည်။ ၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး "ယာယီ" ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၃၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် အာနန္ဒသမာဂမ်ပလ္လင်ခန်းမ၌ ပထမဆုံးအကြိမ် စတင်တွေ့ဆုံခဲ့သည်။

အမျိုးသားလွှတ်တော်သည် အထက်လွှတ်တော် (วุฒิสภา) နှင့် အောက်လွှတ်တော် (สภาผู้แทนราษฎร) ဟူ၍ လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော နှစ်ဖက်လွှတ်တော်စနစ် ဖြစ်သည်။ ဥပဒေပြုရေးမဏ္ဍိုင်၏ လက်ရှိဖွဲ့စည်းပုံမှာ နောက်ဆုံးပေါ်ပေါက်ခဲ့သော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေများနှင့်အညီ ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။ လွှတ်တော်အစည်းအဝေးကို သပ္ပါယသဘာဌာန အဆောက်အဦတွင် ကျင်းပသည်။ 

### အထက်လွှတ်တော် 
အမျိုးသားလွှတ်တော်၏ အထက်လွှတ်တော်ကို ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ စစ်တပ်နှင့် အထက်တန်းလွှာတို့၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုရှိခဲ့သည်။ လက်ရှိအထက်လွှတ်တော်တွင် အဖွဲ့ဝင် ဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၀၀ ရှိသည်။

* **ရွေးကောက်ခံအဖွဲ့ဝင်:** ခရိုင် ၇၆ ခု နှင့် ဘန်ကောက်မြို့တော်တို့မှ ပြည်နယ်/မြို့တော် တစ်ခုလျှင် တစ်ဦးနှုန်းဖြင့် ၇၇ ဦးကို မဲဆန္ဒရှင်များက တိုက်ရိုက်ရွေးကောက်တင်မြှောက်သည်။
* **ရွေးချယ်ခံအဖွဲ့ဝင်:** ကျန် ၇၃ ဦးကို အထက်လွှတ်တော် ရွေးချယ်ရေးကော်မရှင်မှ ရွေးချယ်သည်။ ဤကော်မရှင်ကို ရွေးကောက်ခံနှင့် ခန့်အပ်ခံ အရာရှိများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။

### အောက်လွှတ်တော် 
အမျိုးသားလွှတ်တော်၏ အောက်လွှတ်တော်သည် ၁၉၃၂ ခုနှစ်ကတည်းက ပုံစံအမျိုးမျိုးဖြင့် တည်ရှိခဲ့ပြီး ထိုင်းအစိုးရ၏ အဓိက ဥပဒေပြုလွှတ်တော်ဖြစ်သည်။ လက်ရှိအောက်လွှတ်တော်တွင် အဖွဲ့ဝင် ဦးရေ ၅၀၀ ပါဝင်သည်။

* **မဲဆန္ဒနယ်အလိုက် ကိုယ်စားလှယ်:** အဖွဲ့ဝင် ၄၀၀ ကို တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ မဲဆန္ဒနယ်များမှ မဲအများဆုံးရရှိသူစနစ်ဖြင့် တိုက်ရိုက်ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည်။
* **အချိုးကျ ကိုယ်စားလှယ်:** ကျန်အဖွဲ့ဝင် ၁၀၀ ကို ပါတီစာရင်း (party-list) စနစ်ဖြင့် အချိုးကျကိုယ်စားပြုမှုအရ ရွေးကောက်တင်မြှောက်သည်။ ဤအဖွဲ့ဝင်များကို မဲဆန္ဒနယ်အလိုက် ရရှိသော မဲများ၏ စုစုပေါင်း အရေအတွက်အပေါ် မူတည်၍ နိုင်ငံရေးပါတီများမှ ရရှိသည်။

မဲဆန္ဒရှင်များသည် မဲဆန္ဒနယ် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအတွက် တစ်မဲနှင့် ၎င်းတို့၏ မဲဆန္ဒနယ်ရှိ ပါတီတစ်ခုအတွက် တစ်မဲ စုစုပေါင်း မဲနှစ်မဲ ပေးရသောစနစ်ဖြစ်သည်။

## တရားစီရင်ရေး 
ထိုင်းနိုင်ငံ၏ တရားစီရင်ရေးစနစ်တွင် စစ်ခုံရုံး (၂၀၁၄ ခုနှစ် မေလ ၂၂ ရက်မှ စတင်၍ အာဏာတိုးချဲ့ခဲ့သည့်)၊ တရားစီရင်ရေးစနစ်၊ အုပ်ချုပ်ရေးတရားရုံးစနစ်နှင့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာ တရားရုံးတို့ ပါဝင်သည်။

### တရားရုံးများ 
တရားရုံးများသည် ထိုင်းတရားစီရင်ရေးစနစ်၏ အကြီးဆုံးဌာနခွဲဖြစ်သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် တရားရုံးများကို ပထမတန်းတရားရုံး၊ အယူခံတရားရုံးနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတရားလွှတ်တော်ချုပ်ဟူ၍ အဆင့်သုံးဆင့်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။

### အုပ်ချုပ်ရေးတရားရုံးများ 
အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာတရားရုံးစနစ်တွင် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာတရားရုံးများနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးတရားရုံးချုပ်ဟူ၍ အဆင့်နှစ်ဆင့်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ တရားရုံးစနစ်ကို ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖန်တီးခဲ့သည်။ အုပ်ချုပ်ရေးတရားရုံးသည် ပုဂ္ဂလိက နိုင်ငံသားများနှင့် နိုင်ငံတော် သို့မဟုတ် ၎င်း၏ အင်္ဂါများကြားတွင် အဓိကအားဖြင့် ကြားနာသည်။

### ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေခုံရုံး 
၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာ တရားရုံးသည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေနှင့် ပတ်သက်သည့် ကိစ္စရပ်များကို ဖြေရှင်းရန် အထက်တရားရုံးအဖြစ် တစ်ခုတည်းကိုသာ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ၎င်းသည် ကြီးမားသောအာဏာနှင့် ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို စုဆောင်းခဲ့ပြီး လမ်းတစ်လျှောက်တွင် အငြင်းပွားဖွယ်ရာများစွာကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် နှင့် ၂၀၀၈ ခုနှစ် နိုင်ငံရေး အကျပ်အတည်းများ အတွင်း နိုင်ငံရေး ပိတ်ဆို့မှုများနှင့် လူမှုရေး မငြိမ်သက်မှုများကို ဖြေရှင်းပေးသည့် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာ တရားရုံး၏ အာဏာကို မီးမောင်းထိုးပြခဲ့သည်။ 

## တရားရေးစနစ် 
ထိုင်းနိုင်ငံ၏ တရားစီရင်ရေးစနစ်သည် ထိုင်းရိုးရာဓလေ့ထုံးတမ်းများနှင့် အနောက်တိုင်းဥပဒေများကို ရောနှောထားသည်။ အနောက်တိုင်းမှ အရင်းအမြစ်ဖြစ်သော ဥပဒေများကို မကြာခဏ အလွဲသုံးစားလုပ်ပြီး ဖောက်ပြန်နေပါသည်။ ရိုးရာ "ထိုင်း" ဥပဒေများသည် ခမာအင်ပါယာ မှ အသုံးပြုသည့် ဟိန္ဒူ-ပုဏ္ဏားဥပဒေများ၏ ရလဒ်ဖြစ်သည်။ ထိုင်းတရားစီရင်ရေးစနစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိမှု မရှိပါ။ ဆဲဆိုခြင်းနှင့် အသရေဖျက်ခြင်းများသည် ထိုင်းနိုင်ငံတွင် အရပ်ဘက်ဆိုင်ရာ နှိပ်စက်မှုများမဟုတ်ဘဲ ရာဇဝတ်မှုဖြစ်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံ၏ တရားစီရင်ရေးစနစ်သည် မူးယစ်ဆေးဝါးလက်ဝယ်ထားရှိမှု သို့မဟုတ် မှောင်ခိုရောင်းချမှုကဲ့သို့သော ရာဇဝတ်မှုများကြောင့် ထောင်ဒဏ်တစ်သက် သို့မဟုတ် သေဒဏ်အထိ ပြစ်ဒဏ်များချမှတ်ခံရလေ့ရှိပြီး အကြမ်းဖက်မှုနှင့် အိမ်ထောင်ရေးဖောက်ပြန်မှုကဲ့သို့သော ရာဇဝတ်မှုများကဲ့သို့သော ရာဇဝတ်မှုများအတွက် သက်ညှာသောပြစ်ဒဏ်များ ချမှတ်ခံရလေ့ရှိသည်။

မွတ်ဆလင်အများစုနေထိုင်သည့် ထိုင်းနိုင်ငံတောင်ပိုင်းနယ်စပ်ပြည်နယ်များတွင် ခရိုင်အစ္စလာမ်မစ်ကော်မတီများသည် တရားစီရင်မှု၊ မိသားစု၊ အိမ်ထောင်ရေးနှင့် ကွာရှင်းမှုကိစ္စများတွင် ကန့်သတ်စီရင်ပိုင်ခွင့်ရှိသည်။

## ဒေသန္တရအစိုးရ 
ထိုင်းနိုင်ငံကို ခရိုင် ၇၆ ခု ( *ကျန်ဝတ်* ) ဟူ၍ ပိုင်းခြားထားသည်။ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ခရိုင်အားလုံးအတွက် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများကို ခန့်အပ်သည်။ ပိုကြီးသော ဘန်ကောက်မြို့ကြီးသည် ခရိုင်တစ်ခုနှင့် တူညီသောအဆင့်တွင် အထူးအုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဖြစ်သော်လည်း အုပ်ချုပ်ရေးမှူးကို လူကြိုက်များပြီး ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားသည်။ 

## အခြား ဖတ်ရှုရန် 
* ထိုင်းအစိုးရအဖွဲ့
* ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်
* ဘန်ကောက်မြို့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ (BMA)
* ထိုင်းအစိုးရ၏ လွတ်လပ်သော အေဂျင်စီများ
* ထိုင်းအစိုးရအေဂျင်စီများ

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး
ကဏ္ဍ:ထိုင်းဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ

ကဏ္ဍ:အာရှအစိုးရများ
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး