open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ဦးမင်းနိုင်

**ဦးမင်းနိုင်** သည် မြန်မာအမျိုးသား စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။

## အတ္ထုပတ္တိ
ဦးမင်းနိုင်သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပုတီးကုန်းမြို့ ဇာတိဖြစ်သည်။ ၁၉၂၈ ခုနှစ်တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်ကပင် စာပေနှင့် ပန်းချီပညာကို အထူးဝါသနာထုံသူ ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ပြည်ထောင်စု ယဉ်ကျေးမှုဌာနတွင် ယဉ်ကျေးမှုအရာရှိအဖြစ် စတင်အမှုထမ်းခဲ့ပြီး ပြည်နယ်အသီးသီးသို့ သွားရောက်လေ့လာ၍ ဓာတ်ပုံရိုက်ခြင်း၊ ပန်းချီရေးဆွဲခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် တိုင်းရင်းသားယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ စာအုပ်များကို ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။

ပြည်ထောင်စု အကပဒေသာ၊ တို့တိုင်းရင်းဖွား ပြည်ထောင်စုသား၊ မမေ၊ ကူထိုးဗိုး၊ ရခိုင်ဝတ္ထုပုံပြင်၊ ရခိုင်တေးသံ၊ သွေးချင်းတို့၊ ပျော်သည့်မြေ၊ တို့သွေးတို့သား တိုင်းရင်းသား၊ မြန်မာနှင့် တိုင်းရင်းသားစကားကုံ၊ ယဉ်ကျေးမှုမိတ်ဆက် စသည့်စာအုပ်များ ပြုစုခဲ့သည်။ ပန်းပညာရှင်အဖွဲ့တွင်လည်း ဦးဆောင်ဦးရွက် ပြုခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၁၉၂၈ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ကာဟိုကီယာ

**ကာဟိုကီယာ တောင်ပူစာ နိုင်ငံဆိုင်ရာ သမိုင်းဝင်ဒေသ** သည်  ကိုလံဘီယံခေတ် မတိုင်မီက ဒေသရင်းအမေရိကန်လူမျိုးတို့၏ မြို့တော်တစ်ခု (၁၀၅၀ခုနှစ်-၁၃၅၀ ခုနှစ် အေဒီ) ဖြစ်ပြီး ယနေ့ခေတ် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု မစ္စစ္စပီပြည်နယ် စိန့်လူးဝစ်မြို့၏ မစ္စစ္စပီမြစ် တစ်ဖက်ခြမ်းတွင် တည်ရှိသည်။ သမိုင်းဝင်ဒေသသည် အီလီနွိုင်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး အိစ်စိန့်လူးဝစ်မြို့ နှင့် ကောလင်းဗီးလ် မြို့တို့ ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ထိုဒေသသည် ၂၂၀၀ ဧက (၈၉၀ ဟက်တာ) သို့မဟုတ် ၃.၅ စတုရန်းမိုင် ( ၉ စတုရန်း ကီလိုမီတာ)  မျှ ကျယ်ဝန်းပြီး တောင်ပူစာ ၈၀ ခုခန့်ရှိကာ ရှေးဟောင်းမြို့သည် ထိုထက်ပို၍ ကျယ်ဝန်းသည်။ မြို့၏ တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးခဲ့စဉ် အချိန်က မြို့၏ အကျယ်အဝန်းမှဦ ၆ စတုရန်းမိုင် (၁၆ စတုရန်း ကီလိုမီတာ)  မျှ ကျယ်ဝန်းခဲ့ပြီး လူတို့ တည်ဆောက်သော တောင်ပူစာ အခု ၁၂၀ ခန့် ရှိကာ အရွယ်အစားအမျိုးမျိုး၊ ပုံစံအမျိုးမျိုး နှင့် လုပ်ဆောင်ချက် အမျိုးမျိုး ရှိသည်။

## ကိုးကား
ဝင်းထောင်းရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်

**ဝင်းထောင်းရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်၊ ကျုံခဝန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၈၁၉ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျုံခဝန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၂၂၀ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၅၄၅ ဦး နေထိုင်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရက်ဖောရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်

**ရက်ဖောရွာ**()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်၊ လွှတ်ရှမ်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၇၉၃ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လွှတ်ရှမ်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၇၈၄ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၄၅၆၉ ဦး နေထိုင်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သီးဘီ (ဂြိုဟ်ရံလ)

**သီးဘီ** သည် အကွာအဝေးအားဖြင့် ဂျူပီတာဂြိုဟ်၏ စတုတ္ထမြောက် ဂြိုဟ်ရံလတစ်စင်းဖြစ်ပြီး ဗွိုင်ယေဂျာ ၁ ဓာတ်ပုံမှ စတီဖင် ပီ ဆင်းနော့ (Stephen P. Synnott) ဆိုသူက တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဂျူပီတာ၏ အတွင်းပိုင်း ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်သော သီးဘီသည် ပုံစံမမှန်ဘဲ အနီရောင်သမ်းသည့် လဖြစ်သည်။ သီးဘီသည် ဂျူပီတာအား ၂၂၂၀၀၀ ကီလိုမီတာအကွာမှ လှည့်ပတ်လျက်ရှိပြီး မျက်နှာပြင် ဧရိယာမှာ စတုရန်းကီလိုမီတာ ၃၁၀၀၀ မှ ၅၉၀၀၀ ကြား၌ ရှိနိုင်သည်။

## မှတ်စု
## ကိုးကား
နစ်ခ် (ဂြိုဟ်ရံလ)

**နစ်ခ်** သည် ပလူတို၏ ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်ပြီး ဟိုက်ဒရာနှင့်အတူ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယင်းအား ပလူတိုနှင့်အတူ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် *New Horizons* အာကာသာဉ်မှ ဓာတ်ပုံ ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ပလူတို၏ ဂြိုဟ်ရံလ ၄ စင်းထဲတွင် နစ်ခ်သည် ရုပ်ထွက် အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။
 

## ကိုးကား
မီသီးစ် (ဂြိုဟ်ရံလ)

**မီသီးစ်** သည် ဂျူပီတာဂြိုဟ်၏ အတွင်းပိုင်း အကျဆုံး ဂြိုဟ်ရံလတစ်စင်းဖြစ်ပြီး ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် ဗွိုင်ယေဂျာ ၂ ၏ ပုံရိပ်များမှတဆင့် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယင်းအား ဒဏ္ဍာရီလာ Zeus နတ်ဘုရား၏ ပထမဆုံး ကြင်ယာတော် Metis အားအစွဲပြု၍ မှည့်ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်း ၁၉၉၆ နှင့် ၂၀၀၃ ခုနှစ်များတွင် ဂယ်လီလီယို အာကာသယာဉ်မှ အသေးစိပ် လေ့လာခဲ့သည်။

## မှတ်စု 
## ကိုးကား
ဒီနီဘိုလာ

**ဒီနီဘိုလာ** (Denebola) () သည် လီယို ကြယ်စုတန်းရှိ ဒုတိယ အတောက်ပဆုံး ကြယ်တစ်စင်းဖြစ်သည်။ နေထက် ထုထည်ပမာဏ ၇၅ ရာခိုင်နှုန်း ကြီးမားပြီး အဆပေါင်း ၁၅ဆ ပိုမိုတောက်ပသည်။ parallax နည်းဖြင့် တိုင်းတာချက်များအရ ယင်းသည် နေမှ အလင်းနှစ် ၃၇ ကွာဝေးပြီး သာမန်မျက်စိဖြင့် မြင်နိုင်သည်။ ကြယ်သည် နာရီအနည်းငယ်အတွင်း တောက်ပမှု အနည်းငယ် အပြောင်းအလဲ ရှိလေသည်။ သက်တမ်းအားဖြင့် နှစ်ပေါင်း ၄၀၀ မီလီယံခန့်သာ ရှိသောကြောင့် အလွန်ငယ်ရွယ်သော ကြယ်တစ်စင်းဖြစ်ကာ နေ၏အချင်းဝက်ထက် ၁၇၃% ပိုများသည်။ 

## ကိုးကား
ခရက်ဆီဒါ (ဂြိုဟ်ရံလ)

**ခရက်ဆီဒါ** သည် ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်၏ အတွင်းပိုင်း ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်ပြီး ၁၉၈၆ ခုနှစ် ဗွိုင်ယေဂျာ ၂ ၏ ဓာတ်ပုံမှတဆင့် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ မူလက ယာယီအမည် **S/1986&nbsp;U&nbsp;3** ဟု ပေးခဲ့သည်။ ဗွိုင်ယေဂျာ ၂ တွင်ပေါ်သော ခရက်ဆီဒါ၏ ပုံရိပ်မှာ ရှည်မျောမျောဖြစ်ပြီး ယင်း၏ ဝင်ရိုးသည် ယူရေးနပ်စ်ဘက်သို့ မျက်နှာမူလျက်ရှိသည်။ မျက်နှာပြင်မှာ မီးခိုးရောင်ဖြစ်ပြီး နောင်နှစ်ပေါင်း ၁၀၀ မီလီယံကြာလျင် ဒစ်ဒီမိုနာနှင့် တိုက်မိနိုင်သည်။

## မှတ်စု
## ကိုးကား
ခေးဘရောစ် (ဂြိုဟ်ရံလ)

**ခေးဘရောစ်** သည် ပလူတို၏ ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်ပြီး ၁၂ ကီလိုမီတာ ရှည်လျားသည်။ ယင်းသည် စတုတ္ထမြောက် ရှာဖွေတွေ့ရှိသည့် ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်ပြီး ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၀ တွင် ကြေညာခဲ့သည်။ ခေးဘရောစ်အား
၂၀၁၅ ဇူလိုင်လတွင် ပလူတိုအပြင် အခြားဂြိုဟ်ရံလများနှင့်အတူ *New Horizons* အာကာသယာဉ်ဖြင့်  ဓာတ်ပုံရိုက်ယူခဲ့သည်။ ခေးဘရောစ်၏ ပထမဆုံးဓာတ်ပုံကို ၂၀၁၅ အောက်တိုဘာ ၂၂ တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

## မှတ်စု
## ကိုးကား
စတီဖင် ပီ ဆင်းနော့

**စတီဖင် ပီ ဆင်းနော့ **(၁၉၄၆ မွေး)သည် အမေရိကန်လူမျိုး ဂျက်တွန်းကန်အားဓာတ်ခွဲခန်း JPL (Jet Propulsion Laboratory)၌ လုပ်ကိုင်သော နက္ခတ်ပညာရှင်နှင့် အာကာသ အလင်းယာဉ်မောင်း နည်းပညာတို့၌ ကျွမ်းကျင် ပညာရှင် ဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့ နေအဖွဲ့အစည်း ပြင်ပဂြိုဟ်များ၏ ဂြိုဟ်ရံလများ ဖြစ်သော မယ်တစ် (Metis)၊ ပတ်က် (Puck)၊ လာရစ္စာ (Larissa)၊ ခရက်ဆီဒါ (Cressida)၊ သီးဘီ (Thebe) နှင့် ပရိုတီးယပ်စ် (Proteus) ဂြိုဟ်ရံလများကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
မိဖုရားဖွားစောကျောက်စာ

**မိဖုရားဖွားစော** သည် နရသိင်္ဃဥစ္စနာမင်း၏ မိဖုရားဖြစ်သည်။ မိဖုရားဖွားစောသည် မြန်မာနှစ် ၆၂၇ (ခရစ်နှစ် ၁၂၆၅ ခန့်) တွင် ဂူဘုရားတည်ခြင်း၊ ကျောင်းဆောက်ခြင်း၊ လယ်မြေလှူခြင်း၊ ကျွန်လှူခြင်း တိုကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ မြန်မာနှစ် ၆၃၃ (ခရစ်နှစ် ၁၂၆၉) တွင်ကျောင်းဆောက်ပြန်၍ အလှူဒါနပြုပြန်သည်။ ထို့နောက် မြန်မာနှစ် ၆၃၃ (ခရစ်နှစ် ၁၂၇၂ ခန့်) တွင် ထိုကျောင်း၌ ကထိန်ခင်း၍ ရတနာသုံးပါးအား အလှူကြီးပေးသည်။ ကျောက်စာတွင် ထိုအလှူဒါနအမျိုးမျိုးတို့အကြောင်းကို ဖော်ပြထားသော ဆုတောင်းစကားများကို ရေးထိုးထားသည်။

## ကျောက်စာ
ဤသို့အတုမဲ့လျှင်ငါပြုသောကျောင်းတော်၌ ငါမူသောကောင်းမှု ခပ်သိမ်းသော အခါမြဲမြံတည်စိမ့်သောငှာ မြေမဟာဒါန်ဥယျာဉ် ငါလှူ၏။ ငါပြုသော ကောင်းမှုခပ်သိမ်းသောကို အခါမြင့်မြဲ ပြုသောဖာသောမူစိမ့်သောငှာ၊ တန်လင်းလှည်းစိမ့် သောငှာ၊ ဘုရား၊ တရား၊ သင်ပုတ်၊ ကွမ်း၊ ပန်းမပြတ် ဝတ်လုပ်ကျွေးတင်စိမ့်သောငှာ၊ ဆီမီးမပြတ် ညှိစိမ့်သောငှာ၊ သည်းခံသောသခင်တို့ကို ဆွမ်းပစ္စည်းဖြင့် လုပ်ကျွေးစိမ့်သောငှာ ကျွန်လည်းငါလှူ၏။ ဤသို့လျှင် ငါပြုသောကောင်းမှုအကျိုးကား ရေမြေခပ်သိမ်းသောသခင် ဖြစ်ထသော မြတ်စွာသော ငါ့လင်သခင်မင်းကြီး၊ ငါ့သားမင်းကြီး၊ ငါ့မြေးမင်းကြီး၊ ဤမင်းကြီးသုံးယောက်သော နောင်လာလတ်အံ့သော မင်းခပ်သိမ်းလည်း ငါ့အတူရစေသတည်း။ မင်းသား၊ မင်းသမီး၊ မိဖုရားစသော မောင်းမခပ်သိမ်း၊ အမတ်စသော ဗိုလ်ပါခပ်သိမ်း၊ အောက်အဝီစိစသော အထက်ဘဝဂ်တိုင်အောင် အတို့ စကြဝဠာ၌နေသော သိကြား ဗြဟ္မာ စတုလောကပါလနတ်မင်း စသော နတ်ခပ်သိမ်း တတော ယမမင်း လူစသော သတ္တဝါခပ်သိမ်းလည်းငါ့ကောင်းမှုအဖို့ ရစေကုန်၏။ သံသရာဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်၍ ဆင်းရဲမဲ့သော နိဗ္ဗာန်ပြည်သို့ ရောက်စေကုန်၏။ ဤသို့ကြီးစွာလျှင် ငါမူသော ကောင်းမှုအကျိုးဖြင့် နိဗ္ဗာန်မရောက်သောကြား လူဖြစ်သော်ကား လူတကာထက် မြတ်သော စည်းစိမ်ချမ်းသာကို ငါရလို၏။ နတ်ဖြစ်သော်လည်း နတ်တကာထက်မြတ်သော နိုင်ငံသောအဆင်း၊ အရောင်အဝါနှင့် ပြည့်စုံ၍ အထူးသဖြင့်လျှင် အသက်ရှည်သော၊ အနာမဲ့သော၊ အဆင်းလှသော၊ အသံသာသော၊ အလုံးအရပ်လှသော၊ လူနတ်ခပ်သိမ်း၊ ချစ်ခင်ရိုသေသော၊ မြတ်နိုးသော၊ ငါဖြစ်လို၏။ ရွှေ၊ ငွေ၊ ပတ္တမြား၊ ပုလဲ၊ သန္တာကစသော အသက်မဲ့သောဥစ္စာ၊ အသက်ရှိသော ဆင်၊ မြင်းကစသော ဥစ္စာရတနာများစွာသော ငါဖြစ်လို၏။ ဘုန်တန်ခိုးဖြင့် အနိုင် အငံ အခြံအရံ အကျော် အစောကြီးစွာသော ငါဖြစ်လို၏။ ဖြစ်လေရာအရပ်ရပ်၌ အလှူသီတင်း သဒ္ဒါပညာကစသော မြတ်သောကျေးဇူးနှင့် ပြည့်စုံလျက် ဆင်ရဲအမှတ်မသိလို။ လူစည်းစိမ် နတ်စည်းစိမ်ခံစားပြီး၍ အဆုံး၌ကား အရဟတ္တဖိုလ်မည်သော မြတ်သောအကျွတ် တရားပွင့်လတ်၍ ငြိမ်သက်စွာသော နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာ ငါရလို၏။

## ခက်ဆစ်အဖွင့်
၁။ အတုမဲ့ = အတုမရှိ။ အတူမရှိ။

၂။ မြင့်မြဲ = ရှည်ရှည်ကြာကြာ။ ခိုင်ခိုင်မာမာ။

၃။ မဟာဒါန် = အလှူကြီး။

၄။ တန်လင်း = မြေကွက်လပ်။ ကွင်းပြင်။

၅။ သင်ပုတ် = ဆွမ်း။

၆။ သည်းခံ = ခြိုးခြံသည်။

၇။ နို့သစ် = မချက်ရသေးသောနွားနို့။ နို့စိမ်း။

၈။ နို့ထမ်း = နို့ဓမ်း။ နို့ချဉ်။

၉။ ရက်တက် = ထောပေး (ထောပတ်စိမ်း) ထုတ်ယူပြီးသော နို့ရည်ကြည်။

၁၀။ အဝီစိ = ငရဲကြီးရှစ်ထပ်တွင် အောက်ဆုံးထပ် ငရဲ။

၁၁။ ထောပေး = နို့မှရသော အဆီခဲ။ အဆီဥ။ မလိုင်။ ထောပတ်စိမ်း။

၁၂။ ဘဝဂ် = အမြင့်ဆုံးဘုံ။

၁၃။ စကြဝဠာ = သမုဒ္ဒရာကြီး ၄ စင်း၊ ကျွန်းကြီး ၄ ကျွန်း၊ မြင်းမိုရ်တောင် တစ်တောင်ပါဝင်သော ဒေသအပိုင်းအခြား။ (သက္ကတစကား၊ စကြ + ဝါလ)။

၁၄။ စတုလောကပါလ = လောကကို စောင့်ရှောက်သော နတ်မင်းကြီးလေးပါး။

၁၅။ တတောယမ = ယမမင်းကြီး။

၁၆။ နိုင်ငံသော = အခြားသူတို့ထက် သာလွန်ပြည့်စုံသော။

၁၇။ ငြိမ်သိမ် = ငြိမ်သက်သိမ်မွေ့သော။ ငြိမ်အေးသော။

## ကိုးကား
စတိခ် (ဂြိုဟ်ရံလ)

**စတိခ် ** သည် ပလူတို၏ ဂြိုဟ်ရံလငယ်ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုအား ကြေညာခဲ့သည်။ *New Horizons* အာကာသယာဉ်ဖြင့် ပလူတိုနှင့် ယင်း၏ဂြိုဟ်ရံလများကို ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ဓာတ်ပုံများရိုက်ကူးခဲ့ရာ စတိခ်၏ ပုံ ၁ ပုံသာ ပြန်ရောက်လာခဲ့သည်။ အကွာအဝေးအားဖြင့် ပလူတို၏ ဒုတိယမြောက်ဖြစ်ပြီး ငါးစင်းမြောက် ရှာဖွေတွေ့ရှိသော ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်သည်။ ၁၃×၈ ကီလိုမီတာရှိပြီး ဂြိုဟ်ပတ်လမ်းကာလမှာ ၂၀.၂ ရက်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဝမ်းဟတိ

**ဝမ်ဟော့တိ** (; ၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၉၈ မွေး) သည် တရုတ်သရုပ်ဆောင်နှင့် မော်ဒယ်တဦးဖြစ်ပြီး၊ သူ၏ပထမဆုံးဇာတ်ကားဖြစ်သော Meteor Garden (2018) တွင် ခေါင်းဆောင်မင်းသား *တောက်မင်စစ်* အဖြစ်သရုပ်ဆောင်သည်။ ထိုဇာတ်ကားကြောင့် သူသည် တရုတ်နှင့် အာရှတွင် ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှုရရှိလာသည်။

## ဘဝအစနှင့်ပညာရေး
ဝမ်ဟော့တိကို ၁၉၉၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၀ရက်နေ့တွင် ချင်းဒူမြို့, စိချွမ်းပြည်နယ်, တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ တွင်မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူသည် Sichuan Southwest College of Civil Aviation မှဘွဲ့ရခဲ့ပီး လေယာဉ်မောင်းတစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့သည်။

## အနုပညာခရီး
### ၂၀၁၆–၂၀၁၇: အနုပညာလမ်းကြောင်းအစ
၂၀၁၆ တွင် ဝမ်သည် "Sichuan Campus Red Festival" မှ ဆုရရှိခဲ့ပြီး အနုပညာလမ်းကြောင်းကို စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။

၂၀၁၇ တွင် ဝမ်သည် ပြိုင်ပွဲဝင်အဖြစ် "Super Idol" (超次元偶像) တွင်ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ဖိုင်နယ်တွင် Winner ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဝမ်သည် Harper's Bazaar China တွင် Meteor Garden (2018)မှ သရုပ်ဆာင်များဖြစ်သော Darren Chen, Connor Leong, နှင့် Caesar Wu တို့နဲ့အတူ ပါဝင်ခဲ့ပြီး ထင်ရှားမှုတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။

### ၂၀၁၈–လက်ရှိ: ထင်ပေါ်ကျော်ကြားလာခြင်း
ဝမ်သည် Meteor Garden (2018) တွင်ခေါင်းဆောင်မင်းသား အဖြစ်ပါဝင်ခဲ့ပြီးနောက် အောင်မြင်မှုကိုရရှိလာခဲ့ပြီး သူ၏အနုပညာလမ်းကြောင်းမှာလည်း မြင့်မားလာခဲ့သည်။ အဆိုပါဇာတ်ကားသည် နာမည်ကြီး ဂျပန် shōjo mangaဖြစ်သော "Boys Over Flowers" (花より男子 Hana Yori Dango) ကိုအခြေခံရိုက်ကူးထားသော တရုတ်ဇာတ်ကားဖြစ်ပြီး တရုတ် Hunan TV နှင့် Netflix ရုပ်သံလိုင်းတို့တွင် ဂျူလိုင် ၉ရက်နေ့တွင် စတင်ပြသခဲ့ပြီး ယနေ့အထိ Ranking No.1 ဖြစ်ခဲ့သည်။

## ဖလင်ထုတ်လုပ်ရေး 
### ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ 
### စုံစိရှိုးများ
## တေးစီးရီး
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:တရုတ် အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
အတွင်းပိုင်း ဂြိုဟ်ရံလ

နက္ခတ္တဗေဒတွင် **အတွင်းပိုင်း ဂြိုဟ်ရံလ** ဆိုသည်မှာ မိခင်ဂြိုဟ်၏ ပတ်လမ်းအတွင်းပိုင်းရှိ လှည့်ပတ်နေသော ဂြိုဟ်ရံလများဖြစ်သည်။ ယင်းတို့သည် ယေဘုယျအားဖြင့် ဂြိုဟ် စတင်ဖွဲ့စည်းကတည်းက ဖွဲ့တည်ခဲ့ကြသည်။ နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ ဂြိုဟ်ရံလများကမူ ခြွင်းချက်ဖြစ်သည်။  အတွင်းပိုင်း ဂြိုဟ်ရံလများသည် ယင်းတို့၏ မိခင်ဂြိုဟ်နှင့် နီးကပ်မှု၊ တိုတောင်းသော ပတ်လမ်း (ပုံမှန်အားဖြင့် ၁ ရက်ခန့်သာ ကြာသည်)၊ သေးငယ်သော အရွယ်အစားနှင့် ပုံစံမမှန်သော သွင်ပြင်များကြောင့် ပုံမှန် ဂြိုဟ်ရံလများဖြင့် ကွဲပြားခြားနားကြသည်။

## ကိုးကား
ဒစ်ဒီမိုနာ (ဂြိုဟ်ရံလ)

**ဒစ်ဒီမိုနာ** သည် ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်၏ အတွင်းပိုင်း ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်ပြီး ၁၉၈၆ ဇန်နဝါရီ ၁၃ တွင် ဗွိုင်ယေဂျာ ၂ ၏ ပုံများမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ မျက်နှာပြင်မှာ မီးခိုးရောင်ဖြစ်ပြီး နောင်နှစ်ပေါင်း ၁၀၀ မီလီယံကြာလျင် အနီးအနားဂြိုဟ်ရံလများဖြစ်သော ခရက်ဆီဒါ သို့မဟုတ် ဂျူးလိယက်နှင့် တိုက်မိနိုင်သည်။

## မှတ်စု
## ကိုးကား
ပန် (ဂြိုဟ်ရံလ)

**ပန်** သည် စနေဂြိုဟ်၏ သစ်ကြားသီးပုံစံရှိ အတွင်းပိုင်းအကျဆုံး ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်သည်။ အရွယ်အစားအားဖြင့် ၃၅ ကီလိုမီတာခန့်ရှိပြီး စနေဂြိုဟ်၏ A Ring ထဲ၌ တည်ရှိသည်။ ယင်းအား ၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် ဗွိုင်ယေဂျာ ၂ ၏ ပုံများမှတဆင့် Mark R. Showalter ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး ယာယီအမည်  '''''' ဟုပေးခဲ့သည်။

## ဓာတ်ပုံများ

File:PIA06534 Encke Division.jpg|Closeup of the Encke Gap, showing the central ringlet that is coincident with Pan's orbit.
File:Pans highway 3-05-07.jpg|*Cassini* image showing Pan orbiting in the Encke Gap.
File:Pan side view.jpg|Equatorial view of Pan from *Cassini*, with the rings of Saturn surrounding the moon.
File:Pan Rev09.2x.jpg|Pan in the center of the image, occupying the Encke Gap in Saturn's rings. Its walnut-like shape is clearly visible.
File:PIA21436 - Pan, 3 versions.jpg|Stretched (4x) images, processed in various ways.

## မှတ်စု
## ကိုးကား
အင်္ဂါဂြိုဟ်၏ ဂြိုဟ်ရံလများ

အင်္ဂါဂြိုဟ်၌ ဂြိုဟ်ရံလ ၂ စင်းရှိပြီး ဖိုဘော့စ်နှင့် ဒိုင်မိုစ် တို့ဖြစ်ကြသည်။ နှစ်ခုစလုံးအား ၁၈၇၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် Asaph Hall ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဖိုဘော့စ်သည် အင်္ဂါဂြိုဟ်နှင့် ပိုမိုနီးကပ်ပြီး  ကွာဝေးကာ ဒိုင်မိုစ်သည်  ကွာဝေးသည်။ အကယ်၍ ဖိုဘော့စ်အား အင်္ဂါဂြိုဟ်မျက်နှာပြင်ရှိ အီကွေတာအနီးမှ ကြည့်မည်ဆိုပါက လကမ္ဘာ၏ ၃ ပုံ ၁ ပုံခန့် မြင်ရမည်ဖြစ်ပြီး ဒိုင်မို့စ်ကိုမူ ဗီးနပ်စ်ဂြိုဟ်ထက် အနည်းငယ်ကြီးသော ကြယ်တစ်စင်းအဖြစ် မြင်ရမည်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ လေ့လာသူသည် အီကွေတာမှ ဝေးကွာသည်နှင့်အမျှ မြင်နိုင်သော အရွယ်အစားမှာလည်း ပိုမိုသေးငယ်သွားမည်ဖြစ်ကာ ဝင်ရိုးစွန်းမှကြည့်လျင် လုံးဝပျောက်ကွယ်သွားမည်ဖြစ်သည်။ အင်္ဂါဂြိုဟ်၏ ဂြိုဟ်ရံလများသည် နေအား ဖုံးကွယ်ရန် အရွယ်အစား မကြီးသောကြောင့် နေအပြည့်ကြတ်ခြင်း မရှိပေ။ တနည်းအားဖြင့်ဆိုသော် ဖိုဘော့စ်၏ လအပြည့်ကြတ်ခြင်းဖြစ်စဉ်သည် ညတိုင်းလိုလို ဖြစ်ပျက်သည်။ ဖိုဘော့စ်နှင့် ဒိုင်မိုစ်တို့၏ ရွေ့လျားမှုသည် မိမိတို့လကမ္ဘာနှင့် လွန်စွာကွဲပြားမည်ဖြစ်သည်။ မြန်ဆန်သော ဖိုဘော့စ်သည် အနောက်ဘက်မှ ထွက်လာပြီး အရှေ့အရပ်၌ ဝင်သွားကာ ၇ နာရီကြာလျင် ပြန်ထွက်လာသည်။ ယင်းအချိန်၌ ဒိုင်မိုစ်သည် အင်္ဂါဂြိုဟ်အား တစ်ပတ်လှည့်မိရန် နာရီ ၃၀ ခန့်သာ ကြာမြင့်သော်လည်း အင်္ဂါဂြိုဟ်မျက်နှာပြင်မှ လေ့လာသူအတွက်မူ အနောက်အရပ်မှ ထွက်ပေါ်လာပြီး အရှေ့အရပ်သို့ ဝင်သွားရန် ၂.၇ ရက် ကြာမြင့်မည်ဖြစ်သည်။ ဂြိုဟ်ရံလ ၂ စင်းစလုံးသည် ဒီရေပိတ်လှောင်ခြင်း (tidal lock) ဖြစ်နေပြီး မျက်နှာပြင်တစ်ဘက်သည် အင်္ဂါဂြိုဟ်ဘက်သို့ အမြဲမျက်နှာမူလျက်ရှိသည်။ ယင်းကဲ့သို့ tidal force ကြောင့် အတွင်းပိုင်း ပိုကျသည့် ဖိုဘော့စ်သည် နောင်အနာဂတ်ကာလတစ်ခုတွင် ပျက်စီးပြိုကွဲသွားမည်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
အချင်းဝက်

အချင်းဝက် (Radius)သည် ရှေးရိုး ဂျီဩမေတြီ၌ စက်ဝိုင်း သို့မဟုတ် စက်လုံး၏ **အချင်းဝက်** သည် ဗဟိုမှ စက်ဝန်းထိမျဉ်းသို့ ဆွဲထားသော မျဉ်းကြောင်းဖြစ်ပြီး ခေတ်သစ်အသုံးစနစ်တွင် ယင်းသည် အလျားလည်းဖြစ်သည်။ သင်္ချာဘာသာတွင် အချင်းဝက်ကို **r** ဖြင့် သတ်မှတ်သည်။ အချင်း **d** သည် အချင်းဝက်၏ နှစ်ဆဖြစ်သည်။

:d \doteq 2r \quad \Rightarrow \quad r = \frac d 2.

## ကိုးကား
အချင်း

၏ ပတ်လည်အနား စက်ဝန်း ဖြစ်၏။ အပြာရောင်မျဉ်းဖြောင့် (D)က အချင်း၊ အနီရောင်မျဉ်းဖြောင့် (R)က အချင်းဝက် ဖြစ်၏။]]

ဂျီဩမေတြီမှ **အချင်း**(အင်္ဂလိပ်: diameter) ဆိုသည်မှာ စက်ဝိုင်း (သို့မဟုတ် စက်လုံး)၏ ဗဟိုကိုဖြတ်၍ တစ်ဘက်တချက်ဆီရှိ စက်ဝန်းအပိုင်း (သို့မဟုတ် စက်လုံး၏မျက်နှာပြင်အပိုင်း) ပေါ်သို့ ထောင့်မှန်ကျဆုံအောင် ဆံ့တန်းတည်ရှိသော မျဉ်း**ဖြောင့်**၏ အလျားပမာဏ ဖြစ်သည်။ သင်္ချာအားဖြင့် ဤအချင်းကို D သို့မဟုတ် d ဖြင့်ဖော်ပြလျက်၊ ၎င်း၏တစ်ဝက် ပမာဏရှိသော  အချင်းဝက်ကိုမူ R သို့မဟုတ် r ဖြင့် ဖော်ပြကြရိုးရှိသည်။ ထို့ကြောင့် အပြန်အလှန်အားဖြင့် အချင်းသည် အချင်း၏ ၂ဆလည်း ဖြစ်နေမည်။

: d = 2r \quad \Rightarrow \quad r = \frac{d}{2}.
MRTV-4

**MRTV-4** (Myanmar Radio and Television 4) သည် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ မြန်မာ့အသံနှင့်ရုပ်မြင်သံကြား နှင့် Forever Group Co., Ltd တို့ ပူးပေါင်းထုတ်လွှင့်သော အခမဲ့ ရုပ်သံလိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း
**MRTV-4** ရုပ်သံလိုင်းကို ၂၀၀၄ ခုနှစ် မေလ (၁၅) ရက်နေ့တွင် တစ်နေ့လျှင် ၂နာရီစာ အစီအစဉ်များဖြင့် စမ်းသပ်ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။ တစ်နေ့လျှင် ၆ နာရီစာ အစီအစဉ် ကို ၂၀၀၅ခုနှစ် တွင်လည်းကောင်း ၊ တစ်နေ့လျှင် ၁၈ နာရီစာ အစီအစဉ်များကို ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် လည်းကောင်း နေ့စဉ် ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။ နေ့စဉ် ၂၄နာရီ ထုတ်လွှင့်မှုကို ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်၊ စက်တင်ဘာလမှ စတင်ကာ ထုတ်လွှင့်နိုင်ခဲ့သည်။ MRTV-4 တွင် နိုင်ငံခြားဇာတ်ကားများကို မြန်မာစာတမ်းထိုးဖြင့်လည်း ထုတ်လွှင့်ပေးသည်။

## ကိုးကား
အီရန်နိုင်ငံ၏ တရားစီရင်ရေးစနစ်

အီရန်နိုင်ပြည်သူအကြား ပထမဦးဆုံးအကြိမ်အနေဖြင့် Abdolhossein Teymourtashမှ  Reza Shah, ၏အမိန့်တော်အောက်တွင် တရားရေးစီမံမှုစနစ်တစ်ခုကို ရေးဆွဲချမှတ်ခဲ့သည်။ထို့နောက် ဒုတိယ  Pahlavi (ပဲဟ်လဝီမင်းဆက်)လက်ထက်၌ ထိုစနစ်ကို အပြောင်းအလဲများစွာပြုလုပ်၍ ထပ်မံရေးဆွဲခဲ့သည်

၁၉၇၉ပြီးနောက်   Pahlavi မင်းဆက်သည်အစ္စလာမ်မစ်တော်လှန်ရေးကြောင့် ကျရှုံးပြီးနောက်ပိုင်းတွင် စနစ်ကြီးသည် သိသိသာသာပြောင်းလဲသွားလေသည်။ အဆိုပါ ဥပဒေကုဒ် သည်ယခုခေတ်အပေါ်အခြေခံပြီး အစ္စလာမ့်ဥပဒေ သို့မဟုတ် ကုရ်အာန်ပေမယ့်၊အများအပြားရှုထောင့် ပြည်တွင်းဥပဒေကို ချန်ထားကြပြီ၊ထိုသို့အဖြစ်သို့ပေါင်းစည်းခွင့်အပညတ်တရားတော်ဥပဒေရေးရာစနစ်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင်နိုင်ငံရေး၊တရားစီအစဥ္"ကိုသီးခြားလွတ်လပ်သည့်အာဏာ"။ တစ်ခုလုံးကိုဥပဒေရေးရာစနစ်—"မှတရားရုံးချုပ်မှဒေသဆိုင်ရာတရားရုံးများ၊အပေါင်းတို့သည်လမ်းဆင်းမှဒေသခံများနှင့်တော်လှန်ရေးတရားရုံးများ"—သည်အောက်ခ်ဳပ္မႈမ်ားအ န္ႀကီးဌာန၏တရားမျှတမှု၊ဒါပေမယ့်အပြင်ဝန်ကြီးအဖွဲ့၏တရားရုံးချုပ်ကိုလည်းရှိသီးခြားခန့်အပ် ခေါင်းအရိပ္ေ။ စိုင္းသောဥပဒေကြမ်းများမှအပ ဖွဲ့စည်းပုံ များမှာ ပတ္သက္သည္တို အားဖြင့်အ ကာင္စီ၏အုပ်ထိန်းသူ။

## History 
### Islam 
## ကိုးကား
ဟိရဂန

သည် ဂျပန်ဘာသာရေးနည်းစနစ် တစ်မျိုး ဖြစ်၏။ ဂျပန်ဘာသာရေးရာတွင် ဟိရဂန၊ ခတခန၊ ခန်ဂျိ နှင့် ရိုမဂျိ အစရှိသည့် ရေးနည်းစနစ်များ ပါဝင်သည်။ ဟိရဂနသည် အသံထွက်အတိုင်း ရေးရသည့်စနစ် ဖြစ်သည်။ **ဟိရဂန**ဆိုသည့် စကားလုံးသည် သဒ္ဒါအလိုအားဖြင့် *ပုံမှန်* သို့မဟုတ် *ရိုးရှင်းမှု* ခန(ခန်ဂျိနှင့် ကွဲပြားခြင်း) ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။

## ရေးသားခြင်း နည်းစနစ်
|-
| *unused/obsolete*
|}

The modern hiragana syllabary consists of 46 base characters:
* 5 singular vowels
* 40 consonant–vowel unions
* 1 singular consonant

## ဟိရဂနဇယား
## ကိုးကား
ခတခန

သည် ဂျပန်ဘာသာစကား ရေးနည်းစနစ်တစ်ခု ဖြစ်၏။

## ရေးသားခြင်း စနစ်
### Script 
|-
|

|-
|

|}

## သမိုင်း
## ကိုးကား
ဧကာသနဒါယိကာထေရီ

**ဧကာသနဒါယိကာထေရီ** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းမိန်းမတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း
### ရှေးအတိတ်ဘဝ
ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ရေတွက်သော် ကမ္ဘာတစ်သိန်းအထက် ကာလတွင် ဖြစ်၏။ ဧကာသနဒါယိကာထေရီသည် ဟံသာဝတီအမည်ရှိသည့် မြို့တွင် ကလေးသူငယ်မတစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့၏။ ထိုသူငယ်မသည် ခရီးကြွလာသော မြတ်စွာဘုရားအား အခင်းခင်းပေးခဲ့၏။

ထိုသို့ အခင်းခင်း၍ ပြုခဲ့သော ကောင်းမှုကုသိုလ်တို့ကြောင့် သေဆုံးသော် တာဝတိံသာဘုံသို့ ရောက်ခဲ့၏။ များစွာသော စည်းစိမ်တို့ကိုလည်း ခံစားခဲ့ရသည်။ ထိုသို့ မြတ်စွာဘုရားအား အခင်းခင်း၍ လှူခဲ့သည့်အချိန်မှစကာ မကောင်းသည့် **ဒုဂ္ဂတိ** ဘဝိသို့ မရောက်ခဲ့ရပေ။

## ကိုးကား
ဂျူပီတာ၏ ဂြိုဟ်ရံလများ

ဂျူပီတာဂြိုဟ်၌ ၂၀၂၁ ခုနှစ်အရ မိမိတို့သိထားသော ဂြိုဟ်ရံလ ၈၀ စင်းရှိသည်။ ယင်းသည် ဂျူပီတာဂြိုဟ်အား နေအဖွဲ့အစည်း၌ ဂြိုဟ်ရံလ အများဆုံးပိုင်ဆိုင်ထားသည့် ဂြိုဟ်တစ်ခုဖြစ်စေသည်။ အကြီးဆုံး ဂြိုဟ်ရံလများမှာ ၄ စင်းဖြစ်ကာ ယင်းတို့မှာ ဂယ်လီလီယန် လများဖြစ်ပြီး ဂယ်လီလီယိုနှင့် Simon Marius တို့က ၁၆၁၀ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယင်းသည် နေအဖွဲ့အစည်းတွင် ကမ္ဘာနှင့် နေအား လှည့်ပတ်မနေသည့် ပထမဆုံး အရာဝတ္ထုဖြစ်သည်။ ၁၉ ရာစုအကုန်မှစ၍ ဂျူပီတာ၏ ဂြိုဟ်ရံလ ဒါဇင်နှင့်ချီကာ တွေ့ရှိခဲ့ပြီး ရောမဒဏ္ဍာရီလာ နတ်ဘုရား ဂျူပီတာ၏ အချစ်တော် သို့မဟုတ် သမီးတော်များ၏ အမည်များကို မှည့်ခေါ်ခဲ့သည်။ ဂယ်လီလီယန်လများသည် အကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး ကျန်သော ၇၅ စင်းတို့မှာ ကွင်းစနစ်တွင်ရှိသော ဂြိုဟ်ရံလငယ်များဖြစ်ကြသည်။ အကယ်၍ ဂယ်လီလီယန် လများသည် နေအား တိုက်ရိုက်လှည့်ပတ်နေပါက ယင်းတို့အား အနည်းဆုံး ဂြိုဟ်ပုများအဖြစ် ယူဆနိုင်ဖွယ်ရှိသည်။

## ကိုးကား
စနေဂြိုဟ်၏ ဂြိုဟ်ရံလများ

**စနေဂြိုဟ်၏ ဂြိုဟ်ရံလများ** များသည် များပြား ကွဲပြားကြပြီး အန်ဆဲလ်ဒပ်စ် ၏ ဓာတုဖွဲ့စည်းပုံမှာ ကြယ်တံခွန်များ၏ ဓာတုဖွဲ့စည်းပုံနှင့် ဆင်တူသည်။ အန်ဆဲလ်ဒပ်စ်သည် ဓာတ်ငွေ့နှင့် ဖုန်မှုန်များကို ပန်းထုတ်နေသောကြောင့် တောင်ဝင်ရိုးစွန်းဒေသ၏ အောက်ခြေ၌ ရေတည်ရှိသည်ဆိုသည်အား ညွန်ပြနေသည်။ ယင်းအချက်သည် မြေမျက်နှာပြင်အောက်ခြေ၌ သမုဒ္ဒရာ တည်ရှိနိုင်ကောင်း၏။

စနေဂြိုဟ်၏ ဂြိုဟ်ရံလ ၂၄ စင်းသည် *ပုံမှန် ဂြိုဟ်ရံလ*များဖြစ်ပြီး ကျန်သော ၅၈ စင်းမှာ *ပုံမှန်မဟုတ်သော ဂြိုဟ်ရံလ*များ ဖြစ်ကြသည်။

## ကိုးကား
ကချင်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့

**ကချင်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့** (; အတိုကောက် **KDA**) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ လက်နက်တိုင်တပ်ဖွဲ့တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့အဖြစ် အသွင်ပြောင်းခဲ့သည်။

၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ကချင်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့သည် မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရဖြစ်သော နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ၏ ကမ်းလှမ်းချက်ကို လက်ခံကာ နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့အဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ကမ်းလှမ်းချက်သည် ကချင်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ကချင်လူမျိုးများ၏ လုံခြုံရေးအတွက် ဖြစ်သော်လည်း တပ်ဖွဲ့၏ အဖွဲ့ဝင် ၁,၅၀၀ အား လက်နက်ချစေခဲ့သည်။ ကချင်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့၏ လက်နက်ကြီးများနှင့် မော်တာများကို မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ထံသို့ အပ်နှံခဲ့သည်။ တပ်ဖွဲ့ကို အဖွဲ့ဝင် ၁၀၀ ပါဝင်သော အဖွဲ့ငယ် နှစ်ခုအဖြစ် ခွဲထုတ်ခဲ့သည်။

## ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့
* ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်
* ကချင်ဒီမိုကရေစီသစ် တပ်မတော်

## ကိုးကား
ပေါရှား (ဂြိုဟ်ရံလ)

**ပေါရှား** သည် ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်၏ အတွင်းပိုင်း ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်ပြီး ၁၉၈၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၃ ရက်၌ ဗွိုင်ယေဂျာ ၂ ၏ ဓာတ်ပုံမှတဆင့် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ မူလက ယာယီအမည် **S/1986&nbsp;U&nbsp;1** ဟု ပေးခဲ့သည်။ ဗွိုင်ယေဂျာ ၂ တွင်ပေါ်သော ပေါရှား၏ ပုံရိပ်မှာ ရှည်မျောမျောဖြစ်ပြီး ယင်း၏ ဝင်ရိုးသည် ယူရေးနပ်စ်ဘက်သို့ မျက်နှာမူလျက်ရှိသည်။ မျက်နှာပြင်မှာ မီးခိုးရောင်ဖြစ်ပြီး ဟာဘယ် အာကာသ တယ်လီစကုပ်၏ ရောင်စဉ်များမှ လေ့လာတွေ့ရှိရသည်မှာ ပေါရှားတွင် ရေခဲများ တည်ရှိသည်ဆိုသည်။

## မှတ်စု
## ကိုးကား
နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ ဂြိုဟ်ရံလများ

'' ဖြတ်ပျံသန်းစဉ် ၃ ရက်အကြာက နက်ပကျွန်းဂြိုဟ် (ထိပ်) နှင့် ထရီတွန် (အောက်ခြေ)|alt=Two large partially illuminated spherical bodies: a large one at the top and a small one below it. The light is coming from the left making the bodies look like the waxing crescent moon.]]

နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၌ ဂြိုဟ်ရံလ ၁၄ စင်းရှိပြီး အကြီးဆုံးမှာ ထရီတွန်ဖြစ်ကာ William Lassell ဆိုသူက ၁၈၄၆ အောက်တိုဘာ ၁၀ ၌ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ထရီတွန်သည် ထူးခြားသည့် ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်ကာ ယင်း၏ လည်ပတ်သည့် လမ်းကြောင်းသည် နက်ပကျွန်း၏ လည်ပတ်သည့်လမ်းကြောင်းနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် (retrograde orbit) ဖြစ်သည်။ ဤသို့ဖြစ်ရသည်မှာ ထရီတွန်သည် နက်ပကျွန်းဂြိုဟ် ဖွဲ့တည်ခဲ့စဉ်က ရှိနေခြင်း မဟုတ်ဘဲ နောက်မှ နက်ပကျွန်း၏ ဒြပ်ဆွဲအားဖြင့် ဖမ်းယူခံခဲ့ရခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ နေအဖွဲ့အစည်းရှိ စနေဂြိုဟ်၏ ပုံမှန်မဟုတ်သော ဂြိုဟ်ရံလ ဖီဘီမှာ ထရီတွန်ထုထည်၏ ၀.၀၃% သာလျင်ရှိသည်။ နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ ဂြိုဟ်ရံလအမည်များကို ဂရိ ဒဏ္ဍာရီလာ ရေနတ်ဘုရားနှင့် ဆက်စပ်သော အမည်များဖြင့် မှည့်ခေါ်ထားသည်။

## ကိုးကား
ပလူတို၏ ဂြိုဟ်ရံလများ

|-
|
* ထိပ်၊ စတိခ် *(ဘယ်)* နှင့် ခေးဘရောစ် *(ညာ)*
* အလယ် နစ်ခ် *(ဘယ်)* နှင့် ဟိုက်ဒရာ *(ညာ)*
* အောက် ပလူတို၏ အကြီးဆုံလ ချာရွန်
(Images not to scale)
|}

ဂြိုဟ်ပု ပလူတို၌ ဂြိုဟ်ရံလ ၅ စင်းရှိပြီး ခြေရာခံနိုင်သည့် ကန့်သတ်ချက်မှာ အချင်းအားဖြင့် ၁ ကီလိုမီတာထိဖြစ်သည်။ ပလူတိုမှ အကွာအဝေးအလိုက် စီလိုက်လျင် ချာရွန်၊ စတိခ်၊ နစ်ခ်၊ ခေးဘရောစ်နှင့် ဟိုက်ဒရာတို့ ဖြစ်ကြသည်။ အကြီးဆုံး ဂြိုဟ်ရံလ ချာရွန်သည် ပလူတိုနှင့် tidally locked ဖြစ်နေပြီး တခါတရံ၌ နှစ်လုံးတွဲဂြိုဟ်ဟု ယူဆကြသည်။

## ကိုးကား
ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်၏ ဂြိုဟ်ရံလများ

မီရန်ဒါ၊ အဲရီယယ်၊ အမ်ဘရီယယ်၊ တိုက်တေနီးယား နှင့် အိုဘရွန်]]

ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်သည် နေအဖွဲ့အစည်း၏ ၇ ခုမြောက်ဂြိုဟ်ဖြစ်ပြီး ဂြိုဟ်ရံလ ၂၇ စင်း တည်ရှိကာ အားလုံးကို ဝီလီယံ ရှိုက်စပီးယားနှင့် အလက်ဇန္ဒားပုဒ်တို့၏ ဇာတ်ကောင်အမည်ဖြင့် အမည်ပေးထားသည်။ ယူရေးနပ်စ်၏ ဂြိုဟ်ရံလများကို ၃ ပိုင်းခွဲထားသည်။ ၁၃ စင်းအား အတွင်းပိုင်း လများ၊ ပင်မ ဂြိုဟ်ရံလ ၅ စင်းနှင့် ပုံမှန်မဟုတ်သော ဂြိုဟ်ရံလ ၉ စင်းတို့ဖြစ်ကြသည်။ အတွင်းပိုင်း ဂြိုဟ်ရံလများသည် နက်မှောင်သော အရောင်အဆင်း၊ သေးငယ်သော အရွယ်အစားများဖြင့် ဂုဏ်အင်လက္ခဏာများ ဆင်တူကြသည်။ ပင်မဂြိုဟ်ရံလ ၅ စင်းမှာ hydrostatic equilibrium အဖြစ်ရောက်ရှိလောက်အောင် ကြီးမားကြပြီး မျက်နှာပြင်၌ မီးတောင်များရှိသည့် လက္ခဏာအား တွေ့ရှိရသည်။ အကြီးဆုံးများထဲမှ တိုက်တေနီးယားသည် အချင်းအားဖြင့် ၁၅၇၈ ကီလိုမီတာရှိပြီး နေအဖွဲ့အစည်းတွင် ၈ ခုမြောက် အကြီးဆုံးဖြစ်ကာ လကမ္ဘာ၏ ၂၀ ပုံ ၁ ပုံရှိသည်။ ပုံမှန်မဟုတ်သော ဂြိုဟ်ရံလများမူကား ယူရေးနပ်စ်နှင့် ဝေးကွာသော ပတ်လမ်းကြောင်း၌ တည်ရှိကြသည်။ ဝီလီယံ ဟာရှယ်က ၁၇၈၇ ခုနှစ်တွင် တိုက်တေနီးယားနှင့် အိုဘရွန်တို့အား ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး William Lassell က ၁၈၅၁ ခုနှစ်တွင် အဲရီယယ်၊ အမ်ဘရီယယ်နှင့် ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် Gerard Kuiper က မီရန်ဒါတို့အား အသီးသီး ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ကျန်သော ဂြိုဟ်ရံလများကိုမူ ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် ဗွိုင်ယေဂျာ ၂ အာကာသယာဉ် သို့မဟုတ် ကမ္ဘာအခြေစိုက် မြေပြင်တယ်လီစကုပ်များ၏ အကူညီဖြင့် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ဆဲအို (ဂြိုဟ်ရံလ)

**ဆဲအို** သည် နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ပုံမှန်မဟုတ်သော ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်ပြီး ၂၀၀၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် Matthew J. Holman ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဆဲအိုသည် အချင်းအားဖြင့် ၄၄ ကီလိုမီတာရှိပြီး နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်အား ၂၂.၄ မီလီယံ ကီလိုမီတာအကွာမှ လှည့်ပတ်လျက်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ဟိုင်မေလိယာ (ဂြိုဟ်ရံလ)

**ဟိုင်မေလိယာ** သည် ဂျူပီတာဂြိုဟ်၏ ပုံမှန်မဟုတ်သော ဂြိုဟ်ရံလများထဲတွင် အကြီးဆုံး ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်ပြီး
Charles Dillon Perrine ဆိုသူက ၁၉၀၄ ဒီဇင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဂျူပီတာကို ၁၁.၅ မီလီယံ ကီလိုမီတာမှ လှည့်ပတ်လျက်ရှိပြီး တစ်ပတ် လှည့်ပတ်မိရန် ကမ္ဘာမြေရက်ပေါင်း ၂၅၁ ရက် ကြာမြင့်သည်။ ၂၀၀၀ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ကာစီနီ အာကာသာဉ်သည် စနေဂြိုဟ်သို့ ရောက်ရှိကာ ၄.၄ မီလီယံ ကီလိုမီတာအကွာမှ ဟိုင်မေလိယာ၏ ဓာတ်ပုံများကို ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပုံမှန်မဟုတ်သော ဂြိုဟ်ရံလများ
လီဒါ (ဂြိုဟ်ရံလ)

**လီဒါ** သည် ဂျူပီတာဂြိုဟ်၏ ပုံမှန်မဟုတ်သော ဂြိုဟ်ရံလများထဲမှ ဂြိုဟ်ရံလတစ်စင်းဖြစ်ပြီး
Charles T. Kowal ဆိုသူက ၁၉၇၄ စက်တင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ နာမည်အား ဒဏ္ဍာရီလာ Zeus နတ်ဘုရား၏ အချစ်တော် Leda အားအစွဲပြု၍ ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ Kowal က နိုင်ငံတကာ နက္ခတာရာအဖွဲ့အစည်းအား ယင်းနာမည်အသုံးပြုရန် ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် အကြံပေးရာ လက်ခံခဲ့သည်။ လီဒါသည် ဂျူပီတာအား ၁၁ နှင့် ၁၃ မီလီယံကီလိုမီတာအကွာမှ လှည့်ပတ်လျက်ရှိသည်။

## ကိုးကား
သီမိစတို (ဂြိုဟ်ရံလ)

**သီမိစတို** သည် ဂျူပီတာဂြိုဟ်၏ ပုံမှန်မဟုတ်သော ဂြိုဟ်ရံလများထဲမှ သေးငယ်သော ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်ပြီး
Charles T. Kowal ဆိုသူက ၁၉၇၅ တွင် ပထမဆုံး ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။  ယင်းသည် ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့ပြီး ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် Elizabeth Roemer ဆိုသူက ပြန်လည်တွေ့ရှိခဲ့သည်။ သီမိစတိုသည် အရွယ်အစားအားဖြင့် ၅ မိုင်ခန့်ရှိသည်။

## ကိုးကား
နီဆို (ဂြိုဟ်ရံလ)

**နီဆို** သည် နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ အပြင်ဘက်အကျဆုံး ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ပုံမှန်မဟုတ်သော ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်ပြီး ၂၀၀၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် Matthew J. Holman နှင့် Brett J. Gladman ဆိုသူတို့က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ၂၀၀၃ ခုနှစ်အထိ ယင်းအား သတိမထားမိခဲ့ပေ။ နီဆိုသည် နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်အား ၄၈ မီလီယံ ကီလိုမီတာအကွာမှ လှည့်ပတ်လျက်ရှိပြီး ယင်းကဲ့သို့အကွာအဝေးမှ လှည့်ပတ်သည့် ဂြိုဟ်ရံလ မရှိပေ။ မိခင်ဂြိုဟ်မှ အဝေးဆုံးမှာ ၇၂ မီလီယံ ကွာဝေးသောကြောင့် မာကျူရီဂြိုဟ်၏ နေမှ အဝေးဆုံးအကွာဝေးထက် ပိုဝေးသည်။ နီဆို၏ ပတ်လမ်းကာလမှာလည်း ဂြိုဟ်ရံလများထဲတွင် အကြာဆုံးဖြစ်ပြီး နက်ပကျွန်းအား တစ်ပတ် လှည့်ပတ်မိရန် ၂၆.၆၇ နှစ် ကြာလေသည်။ အချင်းအားဖြင့် ၆၀ ကီလိုမီတာရှိပြီး ယာယီအမည်မှာ **S/2002 N 4** ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဒိုင်ယာ (ဂြိုဟ်ရံလ)

**ဒိုင်ယာ** သည် ဂျူပီတာဂြိုဟ်၏ ပုံမှန်မဟုတ်သော ဂြိုဟ်ရံလများထဲမှ သေးငယ်သော ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်ပြီး
Scott S. Sheppard ဆိုသူက ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံး ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယခင်က  **S/2000 J 11** ဟုသိထားပြီး ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ယခုလက်ရှိနာမည်ကို လက်ခံရရှိခဲ့သည်။ ဒိုင်ယာသည် ၄ ကီလိုမီတာ အရွယ်အစား ရှိသည်ဟု ယူဆရသည်။ ဂျူပီတာအား ၁၂ မီလီယံ ကီလိုမီတာမှ လှည့်ပတ်လျက်ရှိပြီး တစ်ပတ်လှည့်ပတ်မိရန် ၂၇၄ ရက် ကြာမြင့်သည်။

## ကိုးကား
ကာပို (ဂြိုဟ်ရံလ)

**ကာပို** သည် ဂျူပီတာဂြိုဟ်၏ ပုံမှန်မဟုတ်သော ဂြိုဟ်ရံလများထဲမှ သေးငယ်သော ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်ပြီး S. Sheppard ဆိုသူက ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယာယီအမည် '''''' ဟုသိထားပြီး ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် လက်ရှိနာမည်ကို ရရှိခဲ့သည်။ ကာပိုသည် အချင်းအားဖြင့် ၃ ကီလိုမီတာရှိပြီး မျုင်ပေါင်း ၁၀ မီလီယံအကွာမှ ဂျူပီတာအား လှည့်ပတ်ကာ တစ်ပတ်ပတ်မိရန် ၄၅၈.၆၂၅ ရက် ကြာမြင့်သည်။
 

## ကိုးကား
ဘီလင်ဒါ (ဂြိုဟ်ရံလ)

**ဘီလင်ဒါ** သည် ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်၏ အတွင်းပိုင်း ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်ပြီး ၁၉၈၆ ခုနှစ် ဗွိုင်ယေဂျာ ၂ ၏ ဓာတ်ပုံမှတဆင့် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ မူလက ယာယီအမည် **S/1986&nbsp;U&nbsp;5** ဟု ပေးခဲ့သည်။ ဗွိုင်ယေဂျာ ၂ တွင်ပေါ်သော ဘီလင်ဒါ၏ ပုံရိပ်မှာ ရှည်မျောမျောဖြစ်ပြီး ယင်း၏ ဝင်ရိုးသည် ယူရေးနပ်စ်ဘက်သို့ မျက်နှာမူလျက်ရှိသည်။ မျက်နှာပြင်မှာ မီးခိုးရောင်ဖြစ်သည်။ 

## မှတ်စု
## ကိုးကား
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
လူ့မွန်တူလီ

**လူးဝစ်ဂျေမွန်တူလီ (၂)** (လူ့မွန်တူလီ ဟုလည်းသိကြသည်။) သည် ပရိုဂရမ်မာတစ်ယောက် ဖြစ်သည်။ သူသည်  ဝဘ်ဘရောက်ဆာ များ ထုတ်လုပ်သည့်အလုပ်ဖြင့် လူသိများသူ ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ် နှင့် ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် Lynx ဟု ခေါ်သည့် စာသားဝဘ်ဘရောက်ဆာ (Text Web Browser) တစ်ခုကို မိုက်ကယ်ဂရုဘ်(Michael Grobe)၊ ချားရီဇက် (Charles Rezac) တို့နှင့်အတူ ရေးသားခဲ့သည်။ ကန်ဆက်တက္ကသိုလ်တွင် ပညာသင်ကြားနေစဉ် ရေးသားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုဘရောက်ဆာသည် ပထမဆုံး အသုံးပြုနိုင်သည့် ဘရောက်ဆာဖြစ်ပြီး လက်ရှိအချိန်တွင် အသုံးပြုမှု ရှိနေတုန်း ဖြစ်သည်။

## အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း
၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် Netscape Communications ကို တည်ထောင်သည့် အင်ဂျင်နီယာတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့ပြီး Netscape ဝဘ်ဘရောက်ဆာ ပထမဗားရှင်း၏  networking code အတွက်ပရိုဂရမ် ရေးသားခဲ့သည်။ သူသည် HTTP cookies, the blink element, server push နှင့် client pull, HTTP proxying, animated GIFs များကို ဘရောက်ဆာတွင် တပ်ဆင်အသုံးပြုခြင်း စသည့် ဘရောက်ဆာနှင့် ပတ်သက်သည် ဆန်းသစ်ရှာဖွေမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သူသည် Netscape တွင် ရှိနေစဉ် W3C
၏ HTML working group တွင် အဖွဲ့ဝင် နှင့်  HTML 3.2 တွင် ကူညီဆောင်ရွက်သူ အဖြစ် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ သူသည် ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် World-Wide Web ၏ ပထမအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာညီလာခံတွင် inductees ခြောက်ဦးထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်ကြောင်း World Wide Web Hall of Fame တွင် ကြေညာခဲ့သည်။

၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် သူသည် Epinions ကို တည်ထောင်သည့် အင်ဂျင်နီယာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ Epinions သည် ယခုအချိန်တွင် Shopping.com ကုမ္ပဏီတစ်ခု ဖြစ်သည်။

၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် MIT Technology Review TR100 က သူ့အား ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ၃၅ နှစ်အောက် အတော်ဆုံး တီထွင်ဆန်းသစ်သူ ၁၀၀ ထဲမှ တစ်ယောက်အဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။

၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် သူသည် Memory Matrix ၏ စီအီးအို နှင့် တွဲဖက်တည်ထောင်သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ Memory Matrix သည် Shutterfly Inc မှ ဖြစ်လာသည်။

၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် Zetta.net ၏ တွဲဖက်တည်ထောင်သူ ဖြစ်ခဲ့သည်။ Zetta.net သည် cloud storage   ကုမ္ပဏီတစ်ခု ဖြစ်သည်။

၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် သူသည် JetInsight တွင် တွဲဖက်တည်ထောငါသူ နှင့် CTO အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

## လုပ်ဆောင်‌နေဆဲစီမံကိန်းများ
သူသည် Netscape ဘရောက်ဆာ လုပ်နေစဉ်  Fishcam ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ Fishcam သည် အသက်ဝင်လှုပ်ရှားနေသည့် ရုပ်ပုံဝဘ်ဆိုက်များထဲတွင် အစောဆုံး တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ Fishcam သည် Netscape ဘရောက်ဆာများတွင် Fishcam Easter egg အဖြစ် ထည့်သွင်းရာမှ လူသိများလာခဲ့သည်။ Netscape ကုမ္ပဏီသည် fishcam ကို Netscape မရှိသည့်အချိန်တိုင်အောင် လွှင့်တင်ခဲ့သည်။ အနည်းငယ် ကြာခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် လွှင့်တင်မှု အသစ်တစ်ခုကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုလွှင့်တင်မှုသည် တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်သည့်ဝဘ်ဆိုက်များ ပေါ်လာသည့် ကာလနီးနီးအထိ တည်ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
အီလရာ (ဂြိုဟ်ရံလ)

**အီလရာ** သည် ဂျူပီတာဂြိုဟ်၏ ပုံမှန်မဟုတ်သော ဂြိုဟ်ရံလများထဲမှ သေးငယ်သော ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်ပြီး
Charles Dillon Perrine ဆိုသူက ၁၉၀၅ တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၇၅ မတိုင်ခင်ထိ အီလရာကို '''''' ဟုသာ သိထားသည်။ ပျမ်းမျှအချင်းဝက်သည် ၄၃ ကီလိုမီတာရှိပြီး ယူရိုပါ၏ ၂% ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် New Horizons  အာကာသယာဉ်က ပလူတိုသို့ ပျံသန်းစဉ် အလရာအား မိုင်ပေါင်း ၅ သိန်းအကွာမှ ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ပုံမှန် ဂြိုဟ်ရံလ

နက္ခတ္တဗေဒတွင် **ပုံမှန် ဂြိုဟ်ရံလ** ဆိုသည်မှာ ပုံမှန်မဟုတ်သော ဂြိုဟ်ရံလများနှင့်မတူဘဲ မိခင်ဂြိုဟ်၏ ဂြိုဟ်ပတ်လမ်းကြောင်းအတိုင်း လှည့်ပတ်နေသော ဂြိုဟ်ရံလများဖြစ်သည်။ ဂြိုဟ်ကြီး ၈ စင်းတွင် ပုံမှန်ဂြိုဟ်ရံလ ၅၇ စင်းရှိသည်။ ယင်းတို့မှာ ကမ္ဘာ၌ ၁ စင်း၊ ဂျူပီတာ၌ ၈ စင်း၊ စနေဂြိုဟ်၌ ၂၃ စင်း၊ ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်၌ ၁၈ စင်း၊ နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၌ ၇ စင်းတို့ဖြစ်ကြသည်။ နက်ပကျွန်း၏ အကြီးဆုံးလ ထရီတွန်သည် ဒြပ်ဆွဲအားဖြင့် ဖမ်းယူခံရသည့် ဂြိုဟ်ရံလဟု ယူဆသောကြောင့် ပုံမှန်ဂြိုဟ်ရံလ စာရင်း၌ မထည့်သွင်းပေ။ ဂြိုဟ်ပု ပလူတိုတွင် ဂြိုဟ်ရံလ ၅ စင်းနှင့် ဟောက်မေယာ၌ ၂ စင်း တည်ရှိသည်။

## အခြားကြည့်ရန်
*ပုံမှန်မဟုတ်သော ဂြိုဟ်ရံလ
*အတွင်းပိုင်း ဂြိုဟ်ရံလ
ခမောင်းဆိပ်မြို့

**ခမောင်းဆိပ်မြို့** သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မောင်တောခရိုင်၊ မောင်တောမြို့နယ်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၉၉/၂၀၁၆ ဖြင့် ခမောင်းဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင်းရှိ အရှေ့ခမောင်းဆိပ်ရွာ၊ အနောက်ခမောင်းဆိပ်ရွာ၊ အစံကျော်ရွာ (အာဆာန်ရှား) မီးကျောင်းချောင်းရွာ (ခူမိရ်ဟာလီ)ရဲဘောက်ကျာရွာ (အဘောရ်ရှား‌ ကျေး )ရွာ နှင့် တိုင်းဘင်္ဂါရွာတို့ကို စုပေါင်း၍ မြို့ပေါ်ရပ်ကွက် ၅ ခုဖြင့် ခမောင်းဆိပ်မြို့အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။  

## အကျယ်အဝန်း 
ခမောင်းဆိပ်မြို့၏ မြို့ဧရိယာမှာ  ရှိသည်။

## ခမောင်းဆိပ်မြို့၏ထင်ရှားသော ပုဂ္ဂိုလ်များ 
*မင်းခမောင်း

## ကိုးကား
နယူတန်၏ စကြဝဠာဆိုင်ရာ ဒြပ်ဆွဲအားနိယာမ

**နယူတန်၏ စကြဝဠာဆိုင်ရာ ဒြပ်ဆွဲအားနိယာမ**က ဖော်ပြသည်မှာ စကြဝဠာထဲရှိ ဝတ္ထုတိုင်းသည် အခြားဝတ္ထုများကို ဆွဲငင်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့၏ ဒြပ်ထုများ‌မြှောက်လဒ်နှင့် တိုက်ရိုက်အချိုးကျပြီး အကွာအဝေး၏ နှစ်ထပ်ကိန်းဖြင့် ပြောင်းပြန်အချိုးကျသော အားဖြင့် ဆွဲငင်ကြသည်။ ယင်းသည် ရှေးရိုး မက္ကင်းနစ်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၁၆၈၆ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံး ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသည့် နယူတန်၏  *Principia* စာအုပ်တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ နယူတန်က သူ၏ စာအုပ်ကို Royal Society တွင် ပြသသောအခါ ရောဘတ် ဟုဒ်က ပြောင်းပြန်နှစ်ထပ်ကိန်း နိယာမသည် သူ့ဆီက ရရှိခဲ့သည်ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်စကားဖြင့် ဆိုရလျင် အားဆိုသည်မှာ ထုထည်နှစ်ခု၏ ပေါင်းလဒ်နှင့် အချိုးကျပြီး ယင်းတို့၏အကွာအဝေးဖြင့် ပြောင်းပြန်အချိုးကျသည်။

စကြဝဠာဆိုင်ရာ ဒြပ်ဆွဲအား နိယာမအတွက် ညီမျှခြင်းမှာ -

:F = G \frac{m_1 m_2}{r^2}\  ဖြစ်သည်။

*F* သည် အရာဝတ္ထုနှစ်ခုကြားရှိ သက်ရောက်နေသော ဒြပ်ဆွဲအား၊ *m1* နှင့် *m2* သည် အရာဝတ္ထု၏ ထုထည်ဖြစ်ပြီး *r* သည် ထုထည်ဗဟိုနှစ်ခုကြားရှိ အကွာအဝေးဖြစ်ကာ *G* သည် ဒြပ်ဆွဲအား ကိန်းသေဖြစ်သည်။

၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် Henry Cavendish ဆိုသူက နယူတန်၏ ဒြပ်ဆွဲအားနိယာမအား ဓာတ်ခွဲခန်းထဲ၌ ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် စမ်းသပ်ခဲ့သည်။ နယူတန်၏ *Principia* ကျမ်းကို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေပြီး ၁၁၁ နှစ်အကြာ၊ နယူတန် သေဆုံးပြီး ၇၁ နှစ်အကြာမှ ယင်းစမ်းသပ်ချက်ကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ 

နယူတန်၏ နိယာမသည် အိုင်းစတိုင်း၏ ယေဘုယျ နှိုင်းရသီအိုရီဖြင့် အစားထိုးခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သို့သော် ဒြပ်ဆွဲအားနှင့်ပတ်သက်လာလျင် သူ၏နိယာမကို ဆက်လက်သုံးစွဲကြသည်။ နှိုင်းရသီအိုရီသည် အင်မတန်တိကျလိုသည့်အခါများ၌သာ အသုံးပြုသည်။

## ကိုးကား
အနီအောက်ရောင်ခြည် တယ်လီစကုပ်

**အနီအောက်ရောင်ခြည် တယ်လီစကုပ်** ဆိုသည်မှာ အနီအောက်ရောင်ခြည်ကို အသုံးပြုပြီး နက္ခတ္တဆိုင်ရာ ကိုယ်ထည်များကို ခြေရာခံသည့် တယ်လီစကုပ်ပင်ဖြစ်သည်။

:အပူချိန် သုညအထက်ရှိသော နက္ခတ္တဆိုင်ရာ ကိုယ်ထည်များအားလုံးသည် လျှပ်စစ်သံလိုက်ဖြာထွက်ခြင်း ပုံစံတစ်မျိုးကို ထုတ်လွှင့်သည်။ စကြဝဠာအား လေ့လာရန် သိပ္ပံပညာရှင်များသည် ကွဲပြားခြားနားသော လျှပ်စစ်သံလိုက်ရောင်စဉ်များရှိ ထုတ်လွှင့်ရောင်ခြည်များကို ခြေရာခံရန် များစွာသော တယ်လီစကုပ်အမျိုးအစားများကို အသုံးပြုကြသည်။ အချို့သောရောင်ခြည်များမှာ အနီအောက်ရောင်ခြည်အပါအဝင် ဂါမာရောင်ခြည်၊ အိတ်ဇ်ရေး၊ ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်၊ ပုံမှန် မြင်နိုင်သောအလင်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။

## ကိုးကား
အာကာသ တယ်လီစကုပ်

]]

**အာကာသ တယ်လီစကုပ်** သည် အပြင်ဘက် အာကာသ၌ တပ်ဆင်ထားသော တယ်လီစကုပ်ဖြစ်ပြီး ဝေးကွာသည့်အရပ်မှဂြိုဟ်များ၊ ဂလက်ဆီများနှင့် အခြားသော နက္ခတ္တဆိုင်ရာ အရာဝတ္ထုများကို လေ့လာရန်ဖြစ်သည်။ အာကာသ တယ်လီစကုပ်များသည် မြေပြင်အခြေစိုက် တယ်လီစကုပ်များတွင် ကြုံတွေ့ရသော ပြဿနာအတော်များများကို ရှောင်လွဲနိုင်သည်။ အလင်းညစ်ညမ်းခြင်း၊ လျှပ်စစ်သံလိုက် ကြားဖြတ်နှောက်ယှက်ခြင်းစသည်တို့ကို အာကာသ တယ်လီစကုပ်များက မကြုံတွေ့ရပေ။ ထို့အပြင် ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည် ကြိမ်နှုန်းများ၊ အိတ်ဇ်ရေးနှင့် ဂါမာရောင်ခြည်များသည် ကမ္ဘာ့လေထု၏ ပိတ်ဆို့ခြင်းကို ခံရသောကြောင့် အာကာသ၌သာ လေ့လာနိုင်သည်။ ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် Lyman Spitzer ဆိုသူက အဆိုပြုခဲ့ပြီး ပထမဆုံး အလုပ်ဖြစ်သော အာကာသ တယ်လီစကုပ်မှာ အမေရိကန်တို့၏ Orbiting Astronomical Observatory ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာမြေ၏ ရာသီဥတု လေ့လာရေးအတွက် ကမ္ဘာမြေသို့ ချိန်ထားသော အချို့အာကာသ တယ်လီစကုပ်များလည်း ရှိကြသည်။

## ကိုးကား
မအူပင်တက္ကသိုလ်

**မအူပင်တက္ကသိုလ်**သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ မအူပင်မြို့၊ အိုင်ဝိုင်းကျေးရွာတွင် တည်ရှိသော ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံတက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ တက္ကသိုလ်၏ မြေဧရိယာ အကျယ်အဝန်းမှာ ၆၇.၀၇ ဧက ဖြစ်သည်။

## တက္ကသိုလ် ဝဘ်ဆိုဒ်တိုက်ခိုက်ခံရမှု 
၂၀၁၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ပဋိပက္ခများကြောင့် မအူပင်တက္ကသိုလ်၏ ဝဘ်ဆိုဒ်ကို တူရကီဟက်ကာများက စက်တင်ဘာလတွင် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး deface များ တင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ
* 
* ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနဝဘ်ဆိုဒ်ရှိ မအူပင်တက္ကသိုလ်
ဗန်းမော်တက္ကသိုလ်

**ဗန်းမော်တက္ကသိုလ်**သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်မြို့၊ တာမိုင်းလုံကျေးရွာတွင် တည်ရှိသော ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံတက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ တက္ကသိုလ်၏ မြေဧရိယာ အကျယ်အဝန်းမှာ ၉၄.၇ ဧက ဖြစ်သည်။

## ပါမေက္ခချုပ်များ 
## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ
* 
*
အက်ဒွင်အာနိုး

**အက်ဒွင်အာနိုး** သည် အင်္ဂလိပ် ကဗျာဆရာနှင့် ဂျာနယ်လစ်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူရေးသားခဲ့သည့် အာရှရဲ့ အလင်းရောင် ဟူသောစာအုပ်ဖြင့် ထင်ရှားခဲ့သည်။

## အတ္ထုပ္ပတ္တိ
အက်ဒွင်အာနိုးကို ဂရာဗဲဆန့် (Gravesend)၊ ကန့် (Kent) တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ Sussex တရားသူကြီးတစ်ဦးဖြစ်သည့် ရောဘတ်ကိုးအာနိုး၏ ဒုတိယမြောက်သား ဖြစ်သည်။ သူ၏ သားသမီးခြောက်ယောက်တွင် အက်ဒွင်လက်စတာအာနိုးသည် ဝတ္ထုရေးဆရာ ဖြစ်သည်။ သူသည် King's School, Rochester; King's College London; နှင့် University College, Oxford တို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၈၅၂ ခုနှစ်တွင် သူသည် အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်တွင် Newdigate ဆုကို ကဗျာအတွက် ရရှိခဲ့သည်။ သူသည် King Edward's School, Birmingham တို့တွင် ကျောင်းဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၈၅၆ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယသို့ သွားရောက်ကာ ပူးန(Poona) ရှိ Government Sanskrit College တွင် ကျောင်းအုပ်အဖြစ် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

၁၈၆၁ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်သို့ ပြန်လာကာ Daily Telegraph သတင်းစာတွင် ဂျာနယ်လစ်အဖြစ် အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။ ထိုသတင်းစာတွင် သူသည် အယ်ဒီတာအဖြစ် နှစ် (၄၀) ထက်မနည်း လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အယ်ဒီတာချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။

အက်ဒွင်သည် သုံးကြိမ်တိုင် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့သည်။ ပထမဇနီးမှာ Katherine Elizabeth Biddulph ဖြစ်ပြီး ၁၈၆၄ ခုနှစ်တွင် သေဆုံးခဲ့သည်။ နောင်အခါတွင် Jennie Channing နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သူမသည်လည်း ၁၈၈၉ တွင် သေဆုံးခဲ့ပြန်သည်။ နောက်ပိုင်းနှစ်များတွင် အာနိုးသည် တစ်ခါတစ်ရံ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် နေထိုင်သည်။ သူ၏ တတိယဇနီးသည် Tama Kurokawa ဖြစ်ပြီး ဂျပန်လူမျိုး ဖြစ်သည်။

သူသည် အနာဂါရိကဓမ္မပါလ ( Anagarika Dharmapala) နှင့်အတူ မဟာဗောဓိအဖွဲ့အစည်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကျိုင်းတုံတက္ကသိုလ်

**ကျိုင်းတုံတက္ကသိုလ်**သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်း၊ ကျိုင်းတုံမြို့၊ နားခမ်းရွာတွင် တည်ရှိသော ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံတက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ တက္ကသိုလ်၏ မြေဧရိယာ အကျယ်အဝန်းမှာ ၁၇၇.၉၉ ဧက ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ
* 
*
ပုံမှန်မဟုတ်သော ဂြိုဟ်ရံလ

ကို အနီရောင်ဖြင့် ပြထားသည်။]]

နက္ခတ္တဗေဒတွင် **ပုံမှန်မဟုတ်သော ဂြိုဟ်ရံလ** ဆိုသည်မှာ ဝေးကွာသည့်ပတ်လမ်းကြောင်း၊ မိခင်ဂြိုဟ်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ပတ်လမ်းများကို ပိုင်ဆိုင်သည့် ဂြိုဟ်ရံလများပင်ဖြစ်သည်။ ပုံမှန် ဂြိုဟ်ရံလများနှင့် မတူသည်မှာ မိခင်ဂြိုဟ် ဖွဲ့တည်စဉ်က မရှေးမနှောင်း ဖွဲ့တည်ခဲ့ခြင်းမဟုတ်ဘဲ နောက်မှ ဒြပ်ဆွဲအားကြောင့် ဖမ်းယူခံခဲ့ရသည့် ဂြိုဟ်ရံလများဖြစ်သည်။

ထရီတွန်အပါဝင် ပုံမှန်မဟုတ်သော ဂြိုဟ်ရံလ ၁၂၅ စင်းရှိကာ ယင်းတို့အားလုံးသည် ဂြိုဟ်ကြီးများဖြစ်သော ဂျူပီတာဂြိုဟ်၊ စနေဂြိုဟ်၊ ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်နှင့် နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်တို့တွင် တည်ရှိကြသည်။ ပုံမှန်မဟုတ်သော အကြီးဆုံး ဂြိုဟ်ရံလများမှာ ဂျူပီတာ၏ ဟိုင်မေလိယာ၊ စနေဂြိုဟ်၏ ဖီဘီ၊ ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်၏ Sycorax နှင့် နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ ထရီတွန်တို့ဖြစ်ကြသည်။

## ကိုးကား
ပခုက္ကူတက္ကသိုလ်

**ပခုက္ကူတက္ကသိုလ်** သည် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူမြို့ရှိ ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံ တက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပခုက္ကူတက္ကသိုလ်တွင် ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံဘာသာရပ်များအတွက် ဘွဲ့များ ပေးအပ်ချီးမြှင့်သည်။

ပခုက္ကူတက္ကသိုလ်သည် ပခုက္ကူမြို့၏မြောက်ဘက်စွန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ပခုက္ကူတက္ကသိုလ်၏ မြေဧရိယာ အကျယ်အဝန်းမှာ (၂၄၅.၃၂) ဧက ဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
၁၉၇၇ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ပခုက္ကူဒေသကောလိပ်ကို ပခုက္ကူ အထက(၂)နေရာတွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၈ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် အထက(၂) နေရာမှ လက်ရှိ နေရာသို့ ပြောင်းရွှေ့ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

ဒေသကောလိပ်များကို ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့မှစ၍ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနက လွှဲပြောင်းယူခဲ့ပြီး၊ ၁၉၈၁ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၃၀ ရက်မှစ၍ ပခုက္ကူဒေသကောလိပ်ကို ပခုက္ကူကောလိပ် အဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၉၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၇ ရက်နေ့တွင် ပခုက္ကူကောလိပ်ကို ပခုက္ကူဒီဂရီကောလိပ်အဖြစ်သို့ လည်းကောင်း၊ ၂၀၀၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ပခုက္ကူဒီဂရီကောလိပ်ကို ပခုက္ကူတက္ကသိုလ် အဖြစ်သို့ လည်းကောင်း တိုးမြှင့်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

## ပေးအပ်သောဘွဲ့များ
* ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (BA)
* သိပ္ပံဘွဲ့ (Bsc)
* မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ( MA )
*မဟာသိပ္ပံဘွဲ့ ( M.Sc)

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ
* 
*
ဂျူးလိယက် (ဂြိုဟ်ရံလ)

**ဂျူးလိယက်** သည် သည် ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်၏ အတွင်းပိုင်း ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်ပြီး ၁၉၈၆ ဇန်နဝါရီ ၃ တွင် ဗွိုင်ယေဂျာ ၂ ၏ ပုံများမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ မျက်နှာပြင်မှာ မီးခိုးရောင်ဖြစ်ပြီး နောင်နှစ်ပေါင်း ၁၀၀ မီလီယံကြာလျင် အနီးအနားဂြိုဟ်ရံလများဖြစ်သော ဒစ်ဒီမိုနာနှင့် တိုက်မိနိုင်သည်။

## မှတ်စု
## ကိုးကား
စပိတ်ဇာ အာကာသ တယ်လီစကုပ်

**စပိတ်ဇာ အာကာသ တယ်လီစကုပ် ** သည် အနီအောက်ရောင်ခြည် အာကာသ တယ်လီစကုပ်ဖြစ်ပြီး နာဆာ၏ Great Observatories မှ စတုတ္ထအကြိမ်နှင့် နောက်ဆုံး အစီစဉ်ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် လွှတ်တင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၈ ခုနှစ်အထိ အလုပ်လုပ်နေဆဲဖြစ်သည်။

စီမံကိန်း ကာလမှာ ၂.၅ နှစ်ဖြစ်ပြီး ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ဟီလီယံ အရည် ကုန်ဆုံးသွားခဲ့သည်။ ဟီလီယံ အရည် မရှိပါက တယ်လီစကုပ်၏ ပစ္စည်းများကို အပူပေးရန် ပြဿနာရှိသောကြောင့် ယခုလက်ရှိတွင် **Spitzer Warm Mission** အဖြစ် ဆက်လက် လုပ်ဆောင်နေသည်။  အခြား အာကာသ တယ်လီစကုပ်များသည် နာမည်ကြီး နက္ခတ္တပညာရှင်များ၏ အမည်များကို အသုံးပြုသော်လည်း စပိတ်ဇာအတွက် နာမည်ကို အများပြည်သူဆီမှ အကြံတောင်းဆိုခဲ့သည်။ သို့သော် နာဆာ၏ သမားရိုးကျနည်းလမ်းအတိုင်း နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင် Lyman Spitzer အားအစွဲပြု၍ အမည်တပ်ခဲ့သည်။ ကုန်ကျငွေမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၇၂၀ မီလီယံဖြစ်ပြီး *စပိတ်ဇာ* အား ၂၀၀၃ ဩဂုတ်လ ၂၅ ရက်တွင် ကိတ်ကာနာဗရယ် လေတပ်စခန်းမှ လွှတ်တင်ခဲ့သည်။ ပင်မမှန်ပြောင်းသည် အချင်း ၈၅ စင်တီမီတာရှိပြီး ဘယ်ရီလီယံသတ္တုဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် စပိတ်ဇာသည် နေစကြဝဠာပြင်ပဂြိုဟ်များ၏ အလင်းကို တိုက်ရိုက်ဖမ်းယူသည့် ပထမဆုံး တယ်လီစကုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် စပိတ်ဇာသည် TRAPPIST-1 ကြယ်စနစ်ရှိ ဂြိုဟ် ၇ စင်းမှ ၅ စင်းကို ရှာဖွေပေးခဲ့ပြီး ယင်းတို့သည် ကမ္ဘာဂြိုဟ်အရွယ်အစား ဂြိုဟ်များဖြစ်ကြသည်။

## ကိုးကား
မြတ်ဖုရားလတ်

**ထိပိစုမြတ်ဖုရားလတ်**သည် သီ​ပေါကိုယ်​တော်နှင့် နန်းမ​တော်တို့မှ ​ရွှေနန်း​တော်တွင်ဖွားမြင်​သော ဒုတိယသမီး​တော်ဖြစ်သည်။ ၂နှစ်အရွယ်တွင် ပါ​တော်မူခဲ့ရသည်။ ရတနာဂီရိစံအိမ်​တော်တွင် ကျွန်​တော်ခင်​မောင်လတ်နှင့် ခိုးရာ​​ပြေးပြီး အင်္ဂလိပ်တို့က လက်ထပ်​ပေးခဲ့သည်။ ဤအ​ကြောင်း​ကြောင့် သီ​ပေါမင်းမှာ လွန်စွာနာမကျန်းဖြစ်ပြီး နတ်ရွာစံခဲ့သည်။ ထို့​ကြောင့် စုဖုရားလတ်မှာ သူ့အားစိတ်နာခဲ့သည်။ ပြည်​တော်ပြန်ချိန်တွင် မယ်​တော်အားလာ​ရောက်​တွေ့ဆုံ​သော်လည်း စုဖုရားလတ်ကအ​တွေ့မခံခဲ့​​ပေ။ အိန္ဒိယတွင် မထင်မရှားဘဝဖြင့်အ​ခြေချရင်း ၁၉၅၆ခုနှစ်တွင် ထိုနိုင်ငံ၌ပင် ကံကုန်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
အိတ်ဇ်ရေး တယ်လီစကုပ်

**အိတ်ဇ်ရေး တယ်လီစကုပ်** ဆိုသည်မှာ တယ်လီစကုပ်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး အိတ်ဇ်ရေး ရောင်စဉ်ရှိ ဝေးကွာသော အရာဝတ္ထုများကို လေ့လာရန်ဖြစ်သည်။ အိတ်ဇ်ရေး တယ်လီစကုပ်ကို ကမ္ဘာ့လေထုအပြင်ဘက်သို့ တပ်ဆင်ရန်လိုအပ်သည်။ Chandra X-Ray Observatory သည် နာဆာနှင့် အခြားအာကာသ အေဂျင်စီတို့မှ မကြာသေးခင်က လွှတ်တင်သည့် အိတ်ဇ်ရေးတယ်လီစကုပ်တစ်ခုဖြစ်ပီး ၁၀ နှစ်ကြာ အလုပ်လုပ်ဆောင်နေဆဲဖြစ်သည်။ Chandra မှ ပို့ပေးသော ပုံရိပ်များကို နာဆာ၏ NASA/Goddard ဝဘ်ဆိုဒ်တွင် မြင်တွေ့နိုင်သည်။

## ကိုးကား
လာရစ်ဆာ (ဂြိုဟ်ရံလ)

**လာရစ်ဆာ** () သည် နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ စတုတ္ထအကြီးဆုံး ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်ပြီး ၅ စင်းမြောက် အနီးဆုံး အတွင်းပိုင်းလဖြစ်သည်။ ၁၉၈၁ မေ ၂၄ တွင် Harold J. Reitsema, William B. Hubbard, Larry A. Lebofsky နှင့် David J. Tholen တို့က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး ယာယီအမည် **S/1981&nbsp;N&nbsp;1** ဟု ပေးခဲ့သည်။ ဂြိုဟ်ရံလအား ဗွိုင်ယေဂျာ ၂မှ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် အတည်ပြုနိုင်ခဲ့သည်။

## မှတ်စု 
## ကိုးကား
ဂလက်သီယာ (ဂြိုဟ်ရံလ)

**ဂလက်သီယာ** () သည် နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ စတုတ္ထစင်းမြောက် အနီးဆုံး အတွင်းပိုင်း ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်သည်။ ဂြိုဟ်ရံလအား ဗွိုင်ယေဂျာ ၂မှ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး ယာယီအမည် **S/1989&nbsp;N&nbsp;4** ဟု ပေးခဲ့သည်။ 

## မှတ်စု 
## ကိုးကား
မဟာဗောဓိအဖွဲ့အစည်း

**မဟာဗောဓိအဖွဲ့အစည်း** သည် တောင်အာရှဗုဒ္ဓအဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ စာရေးဆရာ အက်ဒွင်အာနိုးနှင့် သာသနာပြု အကျော်အမော် အနာဂါရိက ဓမ္မပါလတို့က တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဗုဒ္ဓဘာသာကို ပြန်လည်အသက်ဝင်လာစေရန် ပထမအနေနှင့် ကြိုးစားအားထုတ်ခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဂါယာ၊ Sarnath and Kushinara တို့ရှိ  ဗုဒ္ဓ၏ ဓာတ်တော်များကို ပြန်လည်ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား
သာလပ်စ်ဆာ (ဂြိုဟ်ရံလ)

**သာလပ်စ်ဆာ** () သည် နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ အတွင်းပိုင်း ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်သည်။ ဂြိုဟ်ရံလအား ဗွိုင်ယေဂျာ ၂မှ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး ယာယီအမည် **S/1989&nbsp;N&nbsp;5** ဟု ပေးခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
မြတ်ဖုရား

**ထိပ်စုမြတ်ဖုရား**သည် သီ​ပေါကိုယ်​တော်နှင့် အရှင်နန်းမ​တော်တို့၏ တတိယသမီး​တော်ဖြစ်သည်။ ပါ​တော်မူအပြီး မဒရပ်မြို့တွင်မှဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ပျက်သုဉ်းခဲ့သည့် မင်း​ဆွေမင်းမျိုးများ၏ တတိယ​မြောက်အကြီးအကဲဖြစ်သူဖြစ်သည်။
၁၉၂၂တွင် က​နောင်မင်းသားကြီး၏​မြေး​တော် ထိပ်တင်ကိုယ်​တော်ကြီးနှင့် လက်ဆက်ခဲ့သည်။၁၉၂၉ခုနှစ်တွင် ကွာရှင်းခဲ့သည်။ ကိုယ်​တော်ကြီးမှာ ၁၉၅၄ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကံကုန်ခဲ့သည်။ သမီး​တော် ထိပ်စုကြီးဖုရားကိုဖွားမြင်ခဲ့ပြီး ထိပ်စုကြီးဖုရားမှာ ​တော်ဘုရားနှင့် လက်ဆက်ခဲ့သည်။

ဒုတိယခင်ပွန်း ဦးမြဦးမှာ ​ရှေ့​နေတစ်​ယောက်ဖြစ်ပြီး ဂျပန်​ခေတ်က ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ထိပ်စုမြတ်ဖုရားမှာ ၁၉၆၂ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၁ရက်​နေ့တွင် ​မေမြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
တော်ဘုရား

**မင်းသားကြီး ​တော်ဘုရား**သည် ၁၈၈၅ခုနှစ်ကပြီးဆုံးခဲ့သည့် မြန်မာဘုရင်စနစ်ကို ဆက်ခံ​သော မင်း​ဆွေမင်းမျိုးများ၏ စတုတ္ထ​မြောက် အကြီးအကဲဖြစ်သည်။သီ​ပေါကိုယ်​တော်နှင့် နန်းမ​တော်တို့၏ စတုတ္ထသမီး​တော် မြတ်ဖုရား​လေး၏ ဒုတိယသား​တော်ဖြစ်သည်။ထိပ်စုမြတ်ဖုရား နတ်ရွာစံအပြီးတွင် ​တော်ဘုရားမှာ အကြီးအကဲဖြစ်လာသည်။

၁၉၄၄ခုနှစ် ​မေလ၄ရက်​နေ့တွင် ထိပ်စုမြတ်ဖုရားနှင့် ထိပ်တင်ကိုယ်​တော်ကြီးတို့၏ သမီး​တော် ထိပ်စုကြီးဖုရားနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။

## မိသားစု 
သား​တော် ၅​ပါး၊သမီး​တော် ၂ပါးရှိသည်။

* ရစ်ချက်​တော်ဘုရားမြတ်ကြီး (၁၄.၅.၁၉၄၅တွင်​မွေးဖွား)ပလ္လင်ကိုဆက်ခံမည့်သူ
** မောင်အောင်ခိုင်
*** မပွင့်ဖြူသော်
*** မောင်ဥက္ကာ
*** မပွင့်ဖြူသွယ်

* ​ဒေးဗစ်​တော်ဘုရားမြတ် (၁.၄.၁၉၄၇)
* အက်ဝက်​တော်ဘုရားမြတ်ငယ် (၂၇.၄.၁၉၄၈-၁၄.၁၁.၁၉၅၅)
* ဂျိုးဆက်​တော်ဘုရားမြတ်​လေး (၁၉.၃.၁၉၅၀)
* ​ပေါ​တော်ဘုရားမြတ်သိုက် (၁၉.၂.၁၉၅၄)
* အန်းမဲရီစုဘုရား​လေး(၁၀.၉.၁၉၅၂)
* ရို့စ်မဲရီစုဘုရားနိုင် (၂၁.၄.၁၉၅၆)

## ​ဆွေစဉ်မျိုးဆက် 
## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်
Thrill (ရုပ်သံလိုင်း)

**Thrill** ရုပ်သံလိုင်း သည် ထိတ်လန့်ဖွယ် သရဲရုပ်ရှင်ဇာတ်လမ်းများနှင့် အစီအစဉ်များကို  ထုတ်လွှင့်ပြသနေသော  အခပေးရုပ်သံလိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
Celestial Tiger Entertainment မှပိုင်ဆိုင်ပြီး အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများသို့ အဓိထား ထုတ်လွှင့်နေသည်။  အာရှတိုက်တွင် ထိတ်လန့်ဖွယ် သရဲဇာတ်ကားများနှင့်အစီအစဉ်များ နေ့စဉ် ၂၄နာရီထုတ်လွှင့်နေသော တစ်ခုတည်းသော ရုပ်သံလိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
HTTP cookie

thumb|HTTP ဟု လူသိများသော “ Hypertext Transfer Protocol” ၏ လိုဂိုအမှတ်တံဆိပ်|300x300px

**HTTP ကွတ်ကီး** (**ဝဘ် ကွတ်ကီး**၊ **အင်တာနက် ကွတ်ကီး**၊ **ဘရောက်ဆာ ကွတ်ကီး** (သို့) ရိုးရှင်းစွာဖြင့် **ကွတ်ကီး** ဟုလည်းခေါ်သည်) သည် ဝဘ် အသုံးပြုစဉ် အသုံးပြုသူ၏ ဝဘ်ဘရောက်ဆာတွင် သိမ်းဆည်းထားသည်များ နှင့် ဝဘ်ဆိုက်မှ ပို့လိုက်သည့် သေးငယ်သည့် အချက်အလက်အပိုင်းအစတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဝဘ်ဆိုက်များတွင် စိတ်ချယုံကြည်ရသည့် ယန္တရားတစ်ခု ဖြစ်စေရန် ကွတ်ကီးကို အသုံးပြုကြသည်။ ကွတ်ကီးသည် ဝဘ်ဆိုက်များကို အချက်အလက်များ၊ ဈေးဝယ်ကဒ်များ၊ အသုံးပြုသူ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များ၊ ယခင်က  ကြည့်ရှုဖူးသည့် စာမျက်နှာများစာမျက်နှာများ စသည်တို့ကို မှတ်သားထားသည်။ ထို့ပြင် အသုံးပြုသူ၏ ယခင်ကထည့်သွင်းခဲ့သည့် အမည်၊ လိပ်စာ၊ စကားဝှက်၊ အကြွေးဝယ်ကဒ်နံပါတ် စသည့်အချက်အလက်များကို လိုချင်သလို မှတ်သားထားနိုင်သည်။

အခြား ကွတ်ကီးအမျိုးအစားတို့သည် ခေတ်သစ် ဝဘ်နည်းပညာတွင် အရေးပါသည့် လုပ်ဆောင်ချက်များကို လုပ်ဆောင်သည်။ *စစ်မှန်မှု သက်သေခံ ကွတ်ကီးများ (Authentication Cookies)* သည် ဝဘ်ဆာဗာများမှ အသုံးအများဆုံး ကွတ်ကီးများဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကို အသုံးပြုသူ၏ လော့အင်ဝင်ရောက်နေခြင်း ရှိမရှိကို သိရှိနိုင်ရန် အသုံးပြုသည်။ ထိုကဲ့သို့သောနည်းလမ်းကို အသုံးပြုခြင်းမရှိပါက ဝဘ်ဆိုက်သည် အသုံးဝင်သည့်အချက်အလက်များ၊ အသုံးပြုသူ၏ လော့အင်ဝင်ရောက်ခြင်း ရှိ/မရှိကို သိနိုင်လိမ့်မည်မဟုတ်ပေ။ ထိုစစ်မှန်မှု သက်သေခံ ကွတ်ကီးများ၏ လုံခြုံမှုသည် ဝဘ်ဆိုက်နှင့် အသုံးပြုသူ၏ ဝဘ်ဘရောက်တို့၏ လုံခြုံရေးပေါ်တွင် မှီခိုသည်။ လုံခြုံရေးအားနည်းချက်များရှိပါက ဟက်ကာများသည် ကွတ်ကီးများကို အသုံးပြုပြီး အသုံးပြုသူ၏ အချက်အလက်များကို ရယူနိုင်ပေသည်။

နောက်ယောင်ခံ ကွက်ကီး(Tracking Cookie) နှင့် Third party cookie တို့သည် အမျိုးမျိုးသော ကြည့်ရှုမှု ရာဇဝင်ကို သိရှိနိုင်သည့် အသုံးများသော နည်းလမ်းများဖြစ်သည်။ ဂူဂယ်၏ သုညစီမံကိန်း(Project Zero) လေ့လာရှာဖွေသူဖြစ်သည့် ဂျန်းဟွန်းက ကွတ်ကီးများသည် ကြားခံများဖြစ်သည့် ဝိုင်ဖိုင်ထောက်ပံ့သူများက ဖတ်ရှုနိုင်ကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် သူသည် ယင်းကဲ့သို့ အခြေအနေအချိန်အခါမျိုးတွင် ဘရောက်ဆာများကို Incognito mode ဖြင့် အသုံးပြုရန် အကြံပြုထားသည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
### ဗျုပ္ပတ် 
***ကွတ်ကီး (Cookie)*** ဆိုသည့် စကားလုံးကို ဝဘ်ဘရောက်ဆာ ပရိဂရမ်မာတစ်ဦးဖြစ်သည့် လု မွန်တူလီ (ou Montulli) က တီထွင်၍ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။ ထိုစကားလုံးသည် ‘*Magic Cookie*’ ဆိုသော ဝေါဟာရမှ ဆင်းသက်လာ၏။ *Magic Cookie* ဆိုသည်မှာ ဒေတာ အစီအစဉ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး Unix ပရိဂရမ်မာများ အသုံးပြုကြသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်တာနက် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ
နိုင်းရယ် (ဂြိုဟ်ရံလ)

**Naiad** () သည် နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ တတိယမြောက် အနီးဆုံး အတွင်းပိုင်း ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်သည်။ ဂရိ ဒဏ္ဍာရီလာ Naiads ကိုအစွဲပြု၍ မှည့်ခေါ်ခြင်းဖြစ်ပြီး ဂြိုဟ်ရံလအား ဗွိုင်ယေဂျာ ၂မှ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယင်းအား ယာယီအမည် **S/1989&nbsp;N&nbsp;6** ဟု ပေးခဲ့သည်။ 

## မှတ်စု 
## ကိုးကား
မြန်မာ့နေ့ရက်များ

**မြန်မာ့နေ့ရက်များ** သည် ဗြိတိသျှစာရေးဆရာ ဂျော့အော်ဝဲ (George Orwell) ရေးသားခဲ့သည့် ဝတ္ထုရှည်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုစာအုပ်ကို အင်္ဂလန်တွင် ၁၉၃၄ ခုနှစ်က ပထမဆုံး ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ စာအုပ်တွင် ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည့် ဒေလီ၏ ဩဇာခံဖြစ်နေသည့်အချိန် ဗြိတိသျှကိုလိုနီနေ့ရက်တို့ကို ရေးသားထားသည့် ဇာတ်လမ်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဘရာဇီး အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း

**ဘရာဇီး အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း**()သည် နိုင်ငံတကာကစားပွဲများ၌ ဘရာဇီးနိုင်ငံကိုယ်စားပြု အမျိုးသားဘောလုံးအသင်းဖြစ်သည်။ ဘရားဇီးနိုင်ငံ ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်(Brazilian Football Confederation) (CBF) မှ အုပ်ချုပ်သော အသင်းတစ်သင်းဖြစ်ပြီး ဖီဖာအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအဖြစ် ၁၉၂၃ ခုနှစ်ကတည်းက ဖြစ်ခဲ့ပြီး CONMEBOL အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအဖြစ် ၁၉၁၆ ခုနှစ်ကတည်းက ဖြစ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ဟာလီမီဒီ (ဂြိုဟ်ရံလ)

**ဟာလီမီဒီ** () သည် နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ ပုံမှန်မဟုတ်သော အတွင်းပိုင်း ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်သည်။ ဂြိုဟ်ရံလအား Matthew J. Holman, John J. Kavelaars, Tommy Grav, Wesley C. Fraser နှင့် Dan Milisavljevic တို့က ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး ယာယီအမည် **S/2002 N 1** ဟု ပေးခဲ့သည်။ ယင်း၏ အချင်းသည် ၆၂ ကီလိုမီတာနီးပါးရှိသည်။ 

## ကိုးကား
ဂေါတမဗုဒ္ဓသရုပ်ဖော် ရုပ်ရှင်ကားများ

ဂေါတမဗုဒ္ဓအကြောင်းကို ရိုက်ကူးထားသည့် ရုပ်ရှင်များစွာ ရှိ၏။

## ရုပ်ရှင်ကားများစာရင်း
## ကိုးကား
ဆာ့မသီ (ဂြိုဟ်ရံလ)

**ဆာ့မသီ** () သည် နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်၏ ပုံမှန်မဟုတ်သော အတွင်းပိုင်း ဂြိုဟ်ရံလဖြစ်သည်။ ဂြိုဟ်ရံလအား Scott S. Sheppard နှင့် David C. Jewitt  တို့က ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး ယင်း၏ အချင်းသည် ၃၈ ကီလိုမီတာနီးပါးရှိသည်။ ဆာ့မသီသည် နက်ပကျွန်းအား ၂၅.၇ နှင့် ၆၇.၇ မီလီယံကီလိုမီတာအကွာမှ လှည့်ပတ်လျက်ရှိသည်။ (နှိုင်းယှဉ်ရသော် မာကျူရီဂြိုဟ်သည် နေအား ၄၆ နှင့် ၆၉.၈ မီလီယံကီလိုမီတာမှ လှည့်ပတ်သည်) ထို့ကြောင့် မိခင်ဂြိုဟ်အား ပတ်လမ်းတစ်ပတ်ပြည့်ရန် ၂၅ နှစ် ကြာမြင့်လေသည်။

## ကိုးကား