open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ရှေးတရုတ်တို့၏ တီထွင်မှုကြီး ၄ ရပ်

**ရှေးတရုတ်တို့၏ တီထွင်မှုကြီး ၄ ရပ်** (四大發明) မှာ စက္ကူ၊ သံလိုက်အိမ်မြှောင်၊ ယမ်းနှင့် ပုံနှိပ်ခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။   ဤတီထွင်မှုကြီး ၄ ရပ်သည် တရုတ်ယဉ်ကျေးမှု ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွင် သာမက ကမ္ဘာတလွှား၌ ကြီးမားသည့် လွှမ်းမိုးမှုများရှိသည်။  သို့သော်လည်း ခေတ်သစ် တရုတ်ပညာရှင်များက အဆိုပါ တီထွင်မှုကြီး ၄ ရပ်သည် အရှေ့တိုင်းနှင့် အနောက်တိုင်း နည်းပညာထိတွေ့မှု ရှိခဲ့သည်ကို မြင်သာထင်ရှားစေသည့် အချက်တချက်သာဖြစ်ပြီး တရုတ်တို့၏ အခြားသော တီထွင်မှုများသည် ပိုမိုတိုးတက် ရှုပ်ထွေးပြီး သက်ရောက်မှုလည်း ပိုမိုကြီးမားသည်ဟု ထောက်ပြထားကြသည်။   

## ကျမ်းကိုး
တိန့်လိကျွင်း

**တိန့်လိကျွင်း** (၂၉ ဇန္နဝါရီ ၁၉၅၃ – ၈ မေ ၁၉၉၅) (; ; ) သည် လွှမ်းမိုးမှု ကြီးမားပြီး လူကြိုက်များသည့် ထိုင်ဝမ် ခေတ်ပေါ်အဆိုတော် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူမအား ထရီဇာ တန် (Teresa Teng) ဟူ၍လည်း ခေါ်သေးသည်။ (တိန့်လိကျွင်း၏ တေးသံသည် တရုတ်အသိုင်းအဝိုင်းကြားတွင် သာမက ဂျပန်နှင့် အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံများတွင်ပါ လွှမ်းမိုးနေဆဲဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် တရုတ်လူမျိုးရှိသည့် နေရာတိုင်းတွင် တိန့်လိကျွင်း၏ အသံကို ကြားနိုင်သည် ဟု ပြောစမတ်တွင်ခဲ့သည်။ ကိုရီးယား၊ ဂျပန်၊ ထိုင်း၊ မလေးရှားနှင့် အင်ဒိုနီးရှား ပရိသတ်များအကြားတွင်လည်း သူမ၏ သီချင်းကို ကြိုက်နှစ်သက်ကြသည်။ 

တိန့်လိကျွင်းသည် သူမ၏ ရိုးရာသံစဉ်များ၊ အချစ်သီချင်းများကြောင့် လူကြိုက်များ ကျော်ကြားခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် "မောင်ဘယ်တော့ ထပ်လာမလဲ။" () နှင့် "တို့ရဲ့ခံစားချက်ကို လမင်းလေးသိတယ်။" () စသည့် သီချင်းများသည် ဂန္ဓဝင်တေးအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်နိုင်လောက်သည်။ သူမသည် ရုံးသုံးတရုတ်ဘာသာဖြင့် သာမက မင်နန် (ဖူကျန့်စကား)၊ ကွမ်တုန်း၊ ဂျပန်၊ အင်ဒိုနီးရှားနှင့် အင်္ဂလိပ်ဘာသာများဖြင့်လည်း သီဆိုခဲ့သည်။ သူမ၏ တေးစီးရီးများသည် အရှေ့အာရှတလွှား မည်သူမှလိုက်မမှီအောင် အရောင်းရဆုံး တေးစီးရီးများ ဖြစ်သည်။  

ငယ်စဉ်ကတည်းက ရင်ကျပ်ပန်းနာရောဂါ ခံစားနေရသည့် တိန့်လိကျွင်းသည် ထိုင်းနိုင်ငံ ချင်းမိုင်မြို့တွင် အနားယူနေစဉ်အတွင်း ၁၉၉၅ မေလ ၈ ရက်နေ့ အသက် ၄၂ နှစ် အရွယ်တွင် ဘဝတပါးသို့ ကူးပြောင်းသွားခဲ့သည်။ 

## ကျမ်းကိုး
ပွန်ဇီစနစ်

၏ပုံ]]
ပွန်ဇီစနစ် Ponzi Scheme ဆိုသည်မှာ ငွေကြေးရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့်ဆိုင်သော လိမ်လည်လှည့်ဖြား နည်း တစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုနည်းတွင် လိမ်လည်လှည့်ဖြားသူသည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများအား ၎င်းတို့ စတင် ထည့်ဝင်ထားသောငွေနှင့် နောက်ထပ်တိုးပွားလာသော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတို့၏ငွေများထဲမှ တချို့တဝက်ကို (လစဉ်နှစ်စဉ်) အကျိုးအမြတ်အဖြစ် လိမ်ညာ၍ပြန်ပေးကာ ကျန်ငွေများကို လှည့်ဖျားယူခြင်းဖြစ်သည်။ ပုံမှန်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် ပုံမှန်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုလုပ်ငန်းများမှ မရနိုင်သော အကျိုးအမြတ်ပုံစံ (ဥပမာ။ အချိန် အနည်းငယ်အတွင်း အကျိုးအမြတ်များစွာ ရရှိနိုင်ခြင်း၊ တစ်ကြိမ်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားရုံနှင့် ရေရှည်အကျိုးအမြတ်ရနိုင်ခြင်း) တို့ဖြင့် မက်လုံး ပေးကာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများကို ဆွဲဆောင်လေ့ရှိသည်။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများမှ နောက်ထပ်တိုး၍ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံလေလေ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူအသစ်များ တိုးပွားလာလေလေ လိမ်လည်လှည့်ဖျားသူ အတွက် အကျိုးအမြတ်ရလေလေဖြစ်သည်။

လုံလောက်သော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူအသစ်များ တိုးပွားမလာခြင်း၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများမှ အစုများကို ပြန်လည်ထုတ်ယူလိုခြင်း (ငွေပြန်ထုတ်လိုခြင်း) စသည်တို့ကြောင့် ပွန်ဇီစနစ်မှာ အလွယ်တကူ ပြိုလဲသွားတတ်သည်။ သံသယရှိဖွယ် မက်လုံးများကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများအား တရားမဝင်သည့် အစုရှယ်ယာများအား ရောင်းချတတ်ကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ ၎င်းပွန်ဇီစနစ် မပြိုကွဲခင်မှာပင် အာဏာပိုင်များက ဝင်ရောက်စစ်ဆေးကာ တားဆီးပိတ်ပင်ပြစ်တတ်သည်။ ဤသံသယရှိဖွယ် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုစနစ်တွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ တိုးပွားလာလေလေ၊ အာဏာပိုင် တို့၏လေ့လာစောင့်ကြည့်မှုမှာ များလာလေလေဖြစ်သည်။

ပွန်ဇီစနစ်ကို နာမည်ဆိုးဖြင့်ကျော်ကြားသော လူတစ်ယောက်၏အမည်ကိုယူကာ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုသူ၏ အမည်မှာ Charles Ponzi ဖြစ်ပြီး ၁၉၀၃ ခုနှစ်တွင် အီတလီမှ အမေရိကသို့ ပြောင်းရွှေ့လာကာ ဤစနစ်ကို အသုံးပြုခဲ့သူဖြစ်သည်။ သူသည်ပွန်ဇီစနစ်အား စတင်တီထွင်သူ မဟုတ်သော်လည်း ငွေးကြေးရင်းနှီးမှုမြောက်မြားစွာပါဝင် သော သူ၏စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတစ်ခုတွင် ပထမဆုံးသုံးခဲ့သဖြင့် အမေရိကတွင်နာမည်ကျော်ကြားခဲ့သည်။ ထိုစီးပွားရေးလုပ်ငန်းမှာ အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံအချင်းချင်းတွင် အပြန်အလှန်အသုံးပြုနိုင်သော စာပို့တံဆိပ်ခေါင်းများကို ထိုနိုင်ငံတို့၏ မတူညီသော ငွေလဲလှယ်မှုအပေါ်အခြေခံ၍ အစုရှယ်ယာများအဖြစ် ရောင်းဝယ်ခြင်းလုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။ သို့သော်နောက်ပိုင်းတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတို့၏ငွေများကို သူပိုင်ငွေကြေးဓနထဲသို့ ပြောင်းလိုက်ခြင်း၊ အစဦးဆုံးရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတို့အား အကျိုးအမြတ်အဖြစ်ခွဲပေးခြင်း စသည်တို့ကို တရားမဝင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

 ၏ပုံ]]

ယခုနောက်ဆုံး ဤစနစ်ကိုသုံး၍ လိမ်လည်သူမှာ အမေရိကန်မှ NASDAQ ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း Bernard Madoff ဆိုသူဖြစ်သည်။ ပြီးခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၃၀ အတွင်း US$ 65 billion(£40 billion) ကို ပွန်ဇီစနစ် သုံး၍အလွဲသုံးစားလုပ်ခဲ့ သဖြင့် ထောင်ဒဏ်နှစ် ၁၅၀ နှင့် လျော်ကြေး US$ 170 billion ပေးဆောင်ရန် တရားရုံးမှ ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သည်။

= ကိုးကား =
https://en.wikipedia.org/wiki/Ponzi_scheme
စတော့ခ်

Stock (အစုရှယ်ယာ) ဆိုတာ ကုမ္ပဏီတစ်ခု (သို့) ကော်ပိုရေးရှင်းတစ်ခုကို တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းပိုင်ဆိုင်ခြင်းလို့ စီးပွားရေး၊ ငွေရေးကြေးရေး တို့နှင့်သက်ဆိုင်သော အဖွဲ့အစည်းများက အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုပါတယ်။

ဆရာ ဘိုဘိုကျော်ငြိမ်း ကတော့ “အမေရိကန်ဆပ်ပရိုင်း၊ ဒေါ်လာဒုက္ခ နှင့် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးပြဿနာ” ဆိုတဲ့ဆောင်းပါးမှာ Stock ဆိုတာကို အောက်ပါအတိုင်းရှင်းလင်းထားပါတယ်။
““ကျနော်က စီးပွားရေး လုပ်ချင်တယ် ဆိုပါစို့။ လွယ်လွယ်ကူကူ ပလပ်စတစ်အိတ်တွေ ထုတ်တဲ့ လုပ်ငန်းလုပ်ချင်တယ် ဆိုပါစို့။ လွယ်လွယ် တွေးနိုင်အောင် ချမ်းသာတဲ့မိတ်ဆွေ သော်လည်းကောင်း ဘဏ်ကသော် လည်းကောင်း ငွေ ၅ သိန်းကို သုံးရစ်ထုတ် ချေးပြီး စက်ရုံတည်တယ် ဆိုပါစို့။ တနှစ်၊ တနှစ်ခွဲ အကြာမှာ ကျနော့်ဆီက ဝယ်မယ့်သူ အယောက် ၂ဝ လောက် ဖြစ်လာလို့ နောက်ထပ် Customer ၁ဝ ယောက်လောက် အလားအလာ ရှိနေပြီ။ ပြိုင်ဘက်တွေထက် သာဖို့ စက်အသစ်တွေ ဝယ်ရမယ်။ ပစ်စည်းသစ်တွေ ထုတ်ရမယ်၊ အရောင်းသမားတွေ ထပ်ငှားရမယ်၊ စက်လည်မယ့်သူ အင်ဂျင်နီယာ အသစ်တွေ ထပ်ငှားရမယ်၊ အလားအလာလည်း ကောင်းနေပြီ၊ ငွေတသန်းခွဲ ထပ်လိုတယ် ဆိုပါတော့။ ဘဏ်က အတိုးများတယ်၊ သူငယ်ချင်းကလည်း ငွေ မပိုတော့ဘူး၊ ဘာလုပ်မလဲ။ အရင်းရှင်စနစ်မှာ ဆိုရင် မိမိရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုကို မျှဝေပြီး ငွေဖော်နိုင်၊ ရောင်းနိုင်ပါတယ်။ မိမိရဲ့ လုပ်ငန်း ငွေ အဝင်အထွက်၊ အင်အား၊ အလားအလာကို ကြည့်ပြီး Investment Banker တွေက ဈေးကွက်ကိုကြည့်ပြီး ဈေးသတ်မှတ် ပေးလိမ့်မယ်။ လွယ်လွယ်နဲ့ နားလည်အောင် ပြောရရင် ဒီ Investment Bank ကပဲ ဦးစီးပြီး Stock တွေကို ဖော်ထုတ် ရောင်းပေးပါလိမ့်မယ်။ ဒါကို Stock offering လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ပထမဆုံး Stock စရောင်းတာကို IPO (Initial Public offering) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဈေးသိပ်ကြီးရင် လူမဝယ်ဘူး။ ဈေးသိပ်နိမ့်ရင်လည်း ကိုယ်နာတယ်။ ဒါကြောင့် ဒါတွေဟာ ပညာသား ပါလှတယ်။ 
တကယ်လို့ မိမိရဲ့ စတော့ (Stock) တခုကို ၁၅ ဒေါ်လာနဲ့ ရောင်းမယ်။ Stock ပေါင်း တသိန်း ထုတ်မယ်ဆိုရင် လိုတဲ့ ငွေ တသန်းခွဲ ရပြီမို့ လုပ်ငန်း ပိုမို တိုးချဲ့နိုင်ပြီပေါ့။ Stock ဝယ်တဲ့ သူကတော့ စွန့်စားမှု ရှိတယ်ပေါ့။ ဒီကုမ္ပဏီ အောင်မြင်ရင် မိမိဝယ်ရင်းလိုက်တဲ့ စတော့တွေက ဈေးတက်ရင် မြတ်ပြီ၊ မအောင်မြင်ရင် ရှုံးပြီပေါ့။ Stock ဝယ်ရင်ကုမ္ပဏီရဲ့ တစိတ်တဒေသကို ဝယ်ယူတာနဲ့ အတူတူပါပဲ။””
ကြွက်သေတစ်ခု အရင်းပြု

**ကြွက်သေတစ်ခု အရင်းပြု** ဟူသည်မှာ မြန်မာစကားပုံတစ်ခုဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက်
ကြွက်သေတစ်ကောင်ကို အရင်းအနှီးပြု၍ ချမ်းသာလာသကဲ့သို့ အနည်းငယ်မျှသော အရင်းအနှီးကိုအမှီပြုလျက် တစတစတိုးပွားလာအောင်ပြုကာ ချမ်းသာကြွယ်ဝခြင်းအဖြစ်သို့ရောက်ရှိလာသော အဖြစ်အပျက်ကို တင်စားပြောဆိုရာတွင် သုံးသည်။

ဤစကားပုံ၏ ဗျုပ္ပတ် (အကြောင်းရင်း)မှာ စူဠသေဋ္ဌိဇာတ်တော်လာ ကောင်းကင်နက္ခတ်ဂြိုဟ်အသွားအလာ၊ အတိတ်၊ နိမိတ်များအားလုံးကို ကြည့်ရှုကောက်ယူနိုင်စွမ်းရှိသော စူဠသေဋ္ဌိသူဌေးကြီး၏ နန်းတော်သို့အခစားဝင်ရန် အလာ နန်းတော်အဝင်လမ်းရှိကြွက်သေတစ်ကောင်ကို မြင်မိ၍ နက္ခတ်နှင့်ယှဉ်ကြည့်ကာ “အင်း ဉာဏ်ပညာနဲ့ပြည့်စုံသူ ဆိုရင် ဒီကြွက်သေကို အရင်းပြုပြီး အလုပ်တစ်ခုလုပ်လိုက်ရင် ဧကန် ကြီးပွားချမ်းသာလိမ့်မယ်” ဟု ထုတ်ပြောလိုက်သည့် စကားကို ကြားမိသော ဉာဏ်ပညာနှင့် ပြည့်စုံသည့် ဆင်းရဲသားတစ်ယောက်က ကြွက်သေကို ယူပြီး ဈေးမှာရောင်း၊ ရသောငွေကို တင်လဲဝယ်၊ ရေထည့်၊ လာသမျှသူများကို တင်လဲကျွေး၊ ရေတိုက်သဖြင့် ပန်းများရ၊ ထိုပန်းများကို ရောင်းသောအခါ ငွေထပ်ရ … အစရှိသဖြင့် ပွားလာရာ နောက်ဆုံးအမြတ်ငွေ အသပြာ နှစ်သိန်းအထိ ရရှိသွားသောအခါ ကျေးဇူးသိတတ်သူဖြစ်၍ သူဌေးကြီးကို ငွေတစ်သိန်း သွားရောက် ကန်တော့၍ အကြောင်းစုံရှင်းပြရာ သူဌေးကြီးက အလွန်သဘောကျပြီး သမီးနှင့် လက်ထပ်ပေးကာ ပစ္စည်းဥစ္စာများပါလွှဲပေးပြီး သူဌေးဘွဲ့ပါ ချီးမြှင့်လိုက်ခြင်းအကြောင်းပင်ဖြစ်သည်။ ဆင်းရဲသားသည် ထိုနေ့မှစ၍ စူဠသေဋ္ဌိ သူဌေးကြီးကို အမှီပြုကာ ကြီးပွားလာရသူဖြစ်သဖြင့် စူဠန္တေဝါသိကသူဌေးဟု အမည်တွင်လာ၏။

## မူလရင်းမြစ်
*"**ကြွက်သေတစ်ခု၊ အရင်းပြု**၍၊ ကြွယ်မှုတတ်ဆုံး၊ သူဌေးထုံးကို၊ နှလုံးမူလျက်၊ ကြံစည်နက်၍၊" [၈၆၅] လောသာ * ၁၈။
*"**ကြွက်သေတစ်ခု အရင်းပြု**ဆိုသည့်စကားပုံကို သတိပြုပြီး ဆန်ကို မုန့်အမျိုးမျိုးလုပ်၍ ရောင်းချခြင်းအားဖြင့် အမြတ်အစွန်းကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။" [၁၂၉၃] ဒဂုန်၊ ၁၂၊ ၁၃၆။ ၂၄၁။

## ကျမ်းကိုး
ကျော်သက်

**ဒေါက်တာ ကျော်သက်** သည် ၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့တွင် မွေးဖွားကြီးပြင်းခဲ့ သော မွန်-ဗမာစပ် သမိုင်း ပါမောက္ခ တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။ လန်ဒန်တက္ကသိုလ်မှ သမိုင်းဆိုင်ရာ ပါရဂူဘွဲ့ကိုရခဲ့သည်။ ပီအိပ်ချ်ဒီ ဘွဲ့အပြီး ကမ္ဘာကျော် ယေး(လ်) တက္ကသိုလ်ကြီး၏ ဘွဲ့လွန်တန်းများတွင် နှစ်နှစ်ကြာ စာသင်ကြားပို့ချခဲ့သေးသည်။ ထို့နောက် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် အေရှားတိုင်းသမိုင်း ပညာဌာနတွင် ပါမောက္ခအဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်သွားခဲ့သည်။

## အခြားကြည့်ရန် 
* မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း ကော်မရှင်

## ကိုးကား
ဆီးခုံမို့မို့

လူ့ခန္ဓာဗေဒတွင် သို့မဟုတ် ကျယ်ပြန့်သော အားဖြင့် နို့တိုက် သတ္တဝါတို့တွင် မိန်းမတို့ ဆီးခုံ အထက်၌ အဆီ တစ်ရှူး (fatty tissue) များ ပြည့်ဝသော **ဆီးခုံမို့မို့** ရှိသည်။ အတွင်းပိုင်းတွင် symphysis pubis အရိုးရှိသည်။

ဆီးခုံမို့မို့ အရွယ်မှာ လူတို့၏ အပိန်အဝ ကွာသကဲ့သို့ ကွာခြားမှုရှိသည်။ အပျိုဖော်ဝင်ပြီးနောက် ဆီးခုံမို့မို့ ကို အမွှေးများဖြင့် ဖုံးထားသည်။

မိန်းမတို့တွင် ဆီးခုံမို့မို့ သည် အစေ့ နှင့် မိန်းမ အင်္ဂါပေါက် ကို ကာထားသော မိန်းမ အင်္ဂါ နှုတ်ခမ်းကြီး ကိုဝိုက်ထားသော အပိုင်း နှင့် ကျန် မိန်းမ အင်္ဂါ ဇာတ် အပိုင်း ဟူ၍ နှစ်ပိုင်း ခွဲထားသည်။ ဆီးခုံမို့မို့ ရှိ အဆီ တစ်ရှူးသည် အက်စ်ထိုဂျင် ကို တုံ့ပြန်ပြီး အပျိုဖော်ဝင် စတွင်စ၍ သိသိသာသာ ဖောင်းကြွလာသည်။
ကရင်ငြိမ်းချမ်းရေးတပ်ဖွဲ့

**ဟောင်သရောအဖွဲ့** KPF သည် ၁၉၉၇ ခုနှစ်၌ KNU တပ်မဟာ (၆) တပ်ရင်း (၁၆) မှ တပ်ရင်မှူး အဆင့်ရှိ စောသမူဟဲ ဦးဆောင်၍ အစိုးရနှင့် ပူးပေါင်းသွားခဲ့သည့် အဖွဲ့ဖြစ်သည်။
အ.ထ.က(၅)ဗိုလ်တထောင်

**အမှတ် (၅) အခြေခံပညာ အထက်တန်းကျောင်း၊ ဗိုလ်တထောင်** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရန်ကုန်တိုင်း‌‌‌ေဒေသကြီး၊ ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။ ၁၉၃၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် Khalsa AV School အဖြစ်စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ပြည်သူပိုင်သိမ်းပြီးနောက် အမှတ်(၅) အခြေခံပညာ အထက်တန်းကျောင်း၊ ဗိုလ်တထောင်မြိုနယ်အဖြစ် ကျောင်းဖွင့်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။

## အကျဉ်းချုပ် 
ရန်ကုန်မြို့နှင့် ဗိုလ်တထောင် မြို့နယ်ရှိ ထိပ်တန်းကျောင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ လူရည်ချွန်များ၊ထူးချွန်ကျောင်းသား/သူ များကို နှစ်စဉ် မွေးထုတ်ပေးသော ကျောင်းတစ်ကျောင်းဖြစ်သည်။ ယခင်က ဘာသာစုံဂုဏ်ထူးရှင်များကို မွေးထုတ်ပေးသည့်ကျောင်းဟု နာမည်ကြီးခဲ့သည်။

## ကျောင်းအဆောက်အဦးများ 
**မြေညီထပ်** (‌‌ဟော်ခန်း)

* ဘုရားခန်း
* မုန့်စားတန်း
* လှေကားထပ်ခိုး
* သန့်စင်ခန်း (ကျား)

**ပထမထပ်**

* စာသင်ခန်း ၇ ခန်း
* ဆရာမနားနေခန်း
* စာကြည့်တိုက်
* သန့်စင်ခန်း (မ)

**ဒုတိယထပ်** 

* စာသင်ခန်း ၄ ခန်း
* အခန်းလွတ် ၁ ခန်း
* သန့်စင်ခန်း (ကျား)

**တတိယထပ်** 

* စာသင်ခန်း ၄ ခန်း
* ဆရာမနားနေခန်း ၂ ခန်း
* သိပ္ပံခန်း
* သန့်စင်ခန်း (မ)

## ကျောင်းသားကျောင်းသူဟောင်းများ 
**အဆိုတော်များ**

* သဇင်
* ဂျောက်ဂျက်
* ပိုပိုဟေသာ

## ကိုးကား
လွယ်မော် မွန်ထိုင်းတပ်

MTA တပ်ဖွဲ့၏ခေါင်းဆောင်မှာ ခွန်ဆာဖြစ်ပြီး ထိပ်ပိုင်း တပ်မှူးအများစုမှာ တရုတ်လူမျိုးများ ဖြစ်ကြပြီး လက်အောက်ခံ စစ်သည် အများစုကတော့ ရှမ်းလူမျိုးနှင့်ပလောင် လူမျိုးတို့ ပါဝင်ကြ သည်။ ထို့အပြင် လေယာဉ်ပစ် ဆမ် (7) ဒုံးပျံများ၊ လက်နက်ကြီးများ၊ လက်နက်ငယ် စက်ရုံများကိုပင် ပိုင်ဆိုင် လာကြကာ လူအင်အား (၂၀,ဝ၀ဝ) ခန့်အထိ ရှိခဲ့သည်။
အမှတ်(၂)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်

**အမှတ်(၂)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်** (အတိုကောက် **စကခ(၂)**) သည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် နယ်မြေဖြစ်သော ရှမ်းပြည်နယ်(တောင်ပိုင်း)၊ မိုင်းနောင်မြို့တွင်တည်ရှိသည့် စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် တစ်ခုဖြစ်သည်။ "စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်" ဆိုသည်မှာ 'ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်' အသွင်ယူထားသော တိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့ ဖြစ်သည်။ **တပ်မ**များ နှင့် **စကခ**များသည် ကက(ကြည်း) (စစ်ဆင်ရေး)၏ တိုက်ရိုက်ကွပ်ကဲစီမံသော တိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့များဖြစ်ပြီး စစ်နယ်ဝန်းပုံသေမရှိဘဲ ရန်သူ၏အင်အားအပေါ်မူတည်၍ လိုအပ်သလိုစစ်ကစားနိုင်ရန် ဖွဲ့စည်းထားခြင်းလည်းဖြစ်သည်။ လက်ရှိ အမှတ်(၂)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူမှာ *ဗိုလ်မှူးချုပ် လှမိုး (အလသ-၁၅)* ဖြစ်သည်။

## သမိုင်း 
## ဖွဲ့စည်းပုံ 
အမှတ်(၂)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် နည်းဗျူဟာအဖွဲ့ (၃)ဖွဲ့နှင့် ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်း (၁ဝ)ရင်း ရှိသည်။

### အမှတ်(၁)နည်းဗျူဟာအဖွဲ့ 
### အမှတ်(၂)နည်းဗျူဟာအဖွဲ့ 
### အမှတ်(၃)နည်းဗျူဟာအဖွဲ့ 
### ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်းများ 
# ခလရ(၉) - မိုင်းနောင်မြို့ 
# ခလရ(၁၂) - လွိုင်လင်မြို့  
# ခလရ(၆၄) - လဲချားမြို့
# ခလရ(၂၄၇) - နမ့်စန်မြို့
# ခလရ(၂၈၆) - မိုင်းနောင်မြို့ 
# ခမရ(၅၁၃)  - ပင်လုံမြို့
# ခမရ(၅၁၅)  - လဲချားမြို့ 
# ခမရ(၅၁၆)  - နမ့်စန်မြို့   
# ခမရ(၅၁၇)  - မိုင်းပွန် 
# ခမရ(၅၁၈)  - မိုးနဲမြို့ 

## စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူများ 
## ကိုးကား 
## နောက်ထပ်ကြည့်ရန် 
ကဏ္ဍ:စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်များ
အမှတ်(၁)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်

**အမှတ်(၁)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်** (အတိုကောက် **စကခ(၁)**) သည် အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် နယ်မြေဖြစ်သော ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)၊ ကျောက်မဲမြို့တွင်တည်ရှိသည့် စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် တစ်ခုဖြစ်သည်။ "စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်" သည် 'ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်' အသွင်ယူထားသော တိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့ ဖြစ်သည်။ **တပ်မ**များ နှင့် **စကခ**များသည် ကက(ကြည်း) (စစ်ဆင်ရေး)၏ တိုက်ရိုက်ကွပ်ကဲစီမံသော တိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့များဖြစ်ပြီး စစ်နယ်ဝန်းပုံသေမရှိဘဲ ရန်သူ၏အင်အားအပေါ်မူတည်၍ လိုအပ်သလိုစစ်ကစားနိုင်ရန် ဖွဲ့စည်းထားခြင်းလည်းဖြစ်သည်။ လက်ရှိ အမှတ်(၁)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူမှာ ''ဗိုလ်မှူးကြီးထိန်လင်း‌‌နောင်' ဖြစ်သည်။

## သမိုင်း 
## ဖွဲ့စည်းပုံ 
အမှတ်(၁)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် ကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိ နည်းဗျူဟာအဖွဲ့များနှင့် ခြေလျင်/ ခြေမြန်တပ်ရင်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -

### အမှတ်(၁)နည်းဗျူဟာအဖွဲ့ 
### အမှတ်(၂)နည်းဗျူဟာအဖွဲ့ 
### အမှတ်(၃)နည်းဗျူဟာအဖွဲ့ 
### ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်းများ 
# ခလရ(၂၃)  -  သီပေါမြို့
# ခလရ(၂၄၃) - နမ့်လန်
# ခမရ(၁၁၄)   - နောင်ချိုမြို့
# ခမရ(၁၁၅)   -  နောင်ချိုမြို့
# ခမရ (၅၀၁)  - ကျောက်မဲမြို့
# ခမရ (၅၀၂)  - ကျောက်မဲမြို့
# ခမရ (၅၀၃)  - သီပေါမြို့
# ခမရ (၅၀၄)  - သီပေါမြို့
# ခမရ (၅၀၅)  - နမ့်လန်
# ခမရ (၅၀၆)  - နမ့်လန်

## စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူများ 
## ကိုးကား 
## နောက်ထပ်ကြည့်ရန် 
ကဏ္ဍ:စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်များ
အမှတ်(၁၉)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်

**အမှတ်(၁၉)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်** (အတိုကောက် **စကခ(၁၉)**) သည် အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် နယ်မြေဖြစ်သော မွန်ပြည်နယ်၊ ရေးမြို့တွင်တည်ရှိသည့် စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် တစ်ခုဖြစ်သည်။ "စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်" ဆိုသည်မှာ 'ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်' အသွင်ယူထားသော တိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့ ဖြစ်သည်။ **တပ်မ**များ နှင့် **စကခ**များသည် ကက(ကြည်း) (စစ်ဆင်ရေး)၏ တိုက်ရိုက်ကွပ်ကဲစီမံသော တိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့များဖြစ်ပြီး စစ်နယ်ဝန်းပုံသေမရှိဘဲ ရန်သူ၏အင်အားအပေါ်မူတည်၍ လိုအပ်သလိုစစ်ကစားနိုင်ရန် ဖွဲ့စည်းထားခြင်းလည်းဖြစ်သည်။ လက်ရှိ အမှတ်(၁၉)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူမှာ *ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်စွာဦး* ဖြစ်သည်။

## သမိုင်း 
ပလက်ဝမြို့နယ်အတွင်း စစ်ဆင်ရေးဝင်ရောက်နေသော စကခ(၁၉)၏ ရှေ့တန်းတပ်မဌာနချုပ်အား အာရက္ခတပ်တော်(AA) က ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၁၀) ရက်‌‌တွင် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲဌာနချုပ်မှူး  ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇင်မျိုးဆွေကို လက်ရဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ 

## ဖွဲ့စည်းပုံ 
အမှတ်(၁၉)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် နည်းဗျူဟာအဖွဲ့ (၃)ဖွဲ့ နှင့် ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်း (၁၀)ရင်းရှိသည်။

### အမှတ်(၁)နည်းဗျူဟာအဖွဲ့ 
### အမှတ်(၂)နည်းဗျူဟာအဖွဲ့ 
### အမှတ်(၃)နည်းဗျူဟာအဖွဲ့ 
### ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်းများ 
# ခလရ(၆၁)   - ရေးမြို့
# ခလရ(၆၂)   - သံဖြူဇရပ်မြို့
# ခလရ(၁၀၆) - ရေးမြို့နယ် ၊ မော့ကနင်ရွာ
# ခလရ(၂၉၉) - ကိုးမိုင်
# ခမရ(၃၄၃)    - အာယုတောင်
# ခမရ(၅၈၃)    - ကျောင်းရွာ
# ခမရ(၅၈၆)    - ရေးမြို့
# ခမရ(၅၈၇)    - အာယုတောင်
# ခမရ(၅၈၈)    - လမိုင်းမြို့
# ခမရ(၅၉၁)    - ကျောင်းရွာ

## စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူများ 
## ကိုးကား 
## နောက်ထပ်ကြည့်ရန် 
ကဏ္ဍ:စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်များ
ရွှေဘ

**ရွှေဘ** (၃၀ မတ် ၁၉၂၈-၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၈၈) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား သရုပ်ဆောင်နှင့် ဒါရိုက်တာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၀ ဆယ်စုနှစ် နှောင်းပိုင်းတွင် ကျော်ကြားသော အက်ရှင်ရုပ်ရှင်ဇာတ်လမ်းများကို ထုတ်ဝေဖြန့်ချိခဲ့သော သမ္မတလူကြမ်း ရုပ်ရှင်အုပ်စုကို တည်ထောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

## အစောပိုင်းဘဝ 
၁၉၂၈-ခုနှစ် မတ်လ(၃၀)ရက်တွင် ရွှေဘကို ပုသိမ်မြို့ မြို့ပတ်လမ်း၌ ပန်းချီဆရာကြီး ဦးအောင်မြတ် နှင့် ဒေါ်ကွမ်း တို့က ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ မွေးချင်း လေးဦးအနက် အငယ်ဆုံး ဖြစ်၏။ အမည်ရင်း အေးကြည်ဖြစ်ပြီး အတန်းပညာကို အလယ်တန်းအထိ သာသင်ယူခဲ့ဖူးသည်။ ရေကူး၊ လက်ဝှေ့ထိုး၊ ဒိုင်ဗင်ထိုး၊ မြင်းစီး စသည့် အကြမ်းအရမ်း ကစားနည်းများကို နှစ်သက်သည်။ 

ငယ်စဉ်ကပင် ရုပ်ရှင်ဘက်၌ ဝါသနာပါသဖြင့် အသက် ၁၇-နှစ်တွင် ရန်ကုန်သို့ တစ်ယောက်တည်း ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တွင် ရေကျော်၊ လမ်း ၅၀ ရှိ ဦးလေးအိမ်၌ တည်းခိုနေထိုင်သည်။ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း အဖြစ် သံဖြူဆရာ အလုပ် လုပ်ခဲ့ရသည်။ တစ်ဖက်မှလည်း လက်ဝှေ့ကျော် ကျားဘညိမ်းထံ လက်ဝှေ့ပညာ သင်ယူလေ့လာခဲ့သည်။ 
 
## ရွှေဘဟူသည် 
၁၉၄၄-ခုနှစ်တွင် ပဲရော့ရုပ်ရှင် ကုမ္ပဏီမှ ဒါရိုက်တာ ဖေကြိုင်က *သတ္တိ ဗျတ္တိ* အမည်ရှိ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားရိုက်ကူးရန် စီစဉ်သည်။ ခေါင်းဆောင်မင်းသားအဖြစ် ရွေးချယ်ထားသူမှာ မင်းသားကျော်ရွှေ (နောင် ကျော်ဆွေဟုအမည် ပြောင်းလဲခဲ့သူ) ဖြစ်သည်။ ဇာတ်လမ်းအရ မင်းသား ကျော်ရွှေသည် မော်တော်ဆိုင်ကယ် စီးကာ စော်ဘွားကြီးကုန်း တောင်ကုန်းပေါ်မှ ခုန်ချရမည့် အခန်းပါရှိသည်။ ဒါရိုက်တာဖေကြိုင်က ဤအခန်းကို လူစားမထိုးဘဲ မင်းသားကျော်ရွှေ ကိုယ်တိုင် သရုပ်ဆောင်ရန် ပြောဆိုသည်။ သို့သော် ကျော်ရွှေက ငြင်းပယ်သည်။ သူ့အနေဖြင့် လူစားထိုး ရိုက်ကူးရန်သာ ဆန္ဒရှိခဲ့သည်။ 

နောက်ဆုံး ဒါရိုက်တာနှင့် သရုပ်ဆောင်မင်းသားအကြား အချေအတင် အငြင်းအခုံ ဖြစ်ကြကာ အစီအစဉ် ပျက်သွားသည်။ ဒါရိုက်တာ ဖေကြိုင်က မင်းသားကျော်ရွှေအား "မလုပ်နိုင်ရင် ထွက်သွား၊ မင်းမရှိရင်လည်း မင်းရဲ့အဘ လာလိမ့်မယ်"ဟူ၍ ရင့်ရင့်သီးသီး ပြောဆိုခဲ့သည် ဆိုသည်။ ဤသို့ဖြင့် ဒါရိုက်တာဖေကြိုင်က သရုပ်ဆောင်မင်းသားသစ် အပူတပြင်း ရှာဖွေရတော့သည်။ နောက်ဆုံး ရေကျော် လမ်း၅၀ တွင် သံဖြူလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်နေသော အေးကြည်ဆိုသော လူငယ်ကလေးကို သွားတွေ့ကြသည်။ အေးကြည်သည် ဒါရိုက်တာ ဆရာခန့်၏ *လက်နက်ပုန်း* အသံတိတ်ဇာတ်ကားတွင် ဇာတ်ရံအဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ဖူးသည် ဆို၏။ နောက်ဆုံး ဒါရိုက်တာ ပဲရော့ဖေကြိုင်ပြောသည့် ကျော်ရွှေမရှိလျှင် ကျော်ရွှေ၏ အဘလာလိမ့်မည် ဟူသောစကားအရပင် လူငယ်ကလေးမှာ ရွှေဘ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

## ဓာတ်ပုံများ 
 
Image:Shwe Ba HninSi and Tin Nyunt.jpg|ရွှေဘ၊ နှင်းဆီ နှင့် တင်ညွန့်
Image:Shwe Ba and Tin Tin Nwet.jpg|ရွှေဘ နှင့် တင်တင်နွဲ့
Image:Shwe Ba and Tin Tin Hla.jpg|ရွှေဘ နှင့် တင်တင်လှ
Image:Shwe Ba and Kyi Kyi Htay.jpg|ကြည်ကြည်ဌေး နှင့်
Image:Shwe Ba and Khin Sein Win.jpg|ရွှေဘ နှင့် ခင်စိန်ဝင်း
Image:Shwe Ba1.jpg
Image:Shwe Ba2.jpg
Image:Shwe Ba3.jpg
Image:Shwe Ba4.jpg
Image:Shwe Ba5.jpg

## မှတ်စု
## ကိုးကား
*
* ကေမြူး၊ ထွန်းဖောင်ဒေးရှင်းဘဏ် စာပေကော်မတီ၊ ရန်ကုန်၊ ၂၀၁၁ ဇွန်လ. "ပြည်တော်ချစ်မင်းသား ရွှေဘ ၏ ဘဝနှင့် အနုပညာ ရုပ်ပုံလွှာ"
*တင်နိုင်တိုး ၏ ပုဂ္ဂိုလ်ထူးတို့၏ ဘဝတစ်ကွေ့ Weekly Eleven ဂျာနယ်(၆.၅.၂၀ဝ၉)
* မြန်မာ့ ရုပ်ရှင်လောကမှ ပြိုင်စံရှားတဲ့ စတန့်မင်းသားကြီး(မိုးမြင့်မောင်)ထူးဆန်းထွေလာ ပြည်မြန်မာ အမှတ်(၂)
* မြန်မာစွယ်စုံကျမ်း အနှစ်ချုပ်(၁၉၈၉)
* အထင်ရှားဆုံး အကျော်ကြားဆုံးနှင့် ပရိသတ်အင်အား အများဆုံး မင်းသားများ (မိုးမြင့်ဦး)မိုးဂျာနယ်(၁၉၉၅၊ မေလ) 

ကဏ္ဍ:၁၉၈၈ ကွယ်လွန်သူများ
ဓမ္မဝီရိယ

**ဒေါက်တာဓမ္မဝီရိယ မဟာထေရ်** (Ven' Able Dr. Dhammaviriyo Mahathero) သည် ၁၉၃၂ ခုနှစ်၊ ကာသခါလ (၃)ရက်နေ့၌ အဖ ပရီယိုနား(သ်)ချောင်းဒရီးနှင့် အမိ ရှေပါလီကာချောင်းဒရီး တို့မှ မန္တလေးတိုင်း၊ မေမြို့(ခ)ပြင်ဦးလွင်မြို့မှာ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဖခင်သည် မေမြို့ မီးရထားရုံပိုင်ကြီးဖြစ်၍ မီးရထားဝန်းရှိ မီးရထားရုံပိုင်ကြီးအိမ်မှာ မွေးဖွားခဲ့သည်။ 

## ငယ်ဘဝ 
မန္တလေးဆေးရုံကြီးအနီးတွင်လည်း နေခဲ့ဘူးသည်။ မေမြို့မှာ (၅)နှစ်ကနေ (၁၀)နှစ်သားထိ ဘုန်းကြီးကျောင်းမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာအခြေခံတွေ သင်ယူခဲ့သည်။ (၁၀)နှစ်သား ကျော်ကျော်အရွယ်တွင် မေမြို့ ဘောလုံးအသင်း လက်ရွေးစင်ဖြစ်ခဲ့ပြီး ပဲခူး၊ တောင်ငူတို့မှာ ကန်ခဲ့ဘူးသည်။ အသက် (၁၇)နှစ်အရွယ်မှာ အိန္ဒိယကို ရောက်ပါသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ဖြစ်သောအခါ မေမြို့မှနေ ရထားစက်ခေါင်းနှင့် ထွက်ပြေးလာကာ အိန္ဒိယကို (၄)လကြာ လမ်းလျှောက်လာခဲ့ရသည်။ ဆရာတော်၏ ငယ်ဆရာအရင်းဟာ ဘာသာစကား (၃၂)မျိုးတတ်သော ရာဟုလာသံကိစ္စည်း ဖြစ်သည်။ ရာဟုလာသံကိစ္စည်း၏ စာအုပ်များကို (၁၅)နှစ်ခန့် လေ့လာခဲ့ရသည်။

၁၉၆၀ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၇)ရက်တွင် နယူးဒေလီမြို့၌ မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေး ဗိသုကာကြီး ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်း၏ ဇနီး ဒေါ်ခင်ကြည် (ထိုစဉ်က အိန္ဒိယသံအမတ်ကြီး)က ရဟန်းအမပြုပြီး ရဟန်းအဖြစ် ရောက်သည်။ သံအမတ်ကြီး ဒေါ်ခင်ကြည်က ရေနစ်သေဆုံးသွားသော အောင်ဆန်းလင်းနှင့် အသက်တူ၍ သားလိုသဘောထားသည်။ သူ့၏ သားအစားရပြီဆိုပြီး ရဟန်းဘောင်မှာ ရပ်တည်နေထိုင်သွားဘို့ တောင်းဆိုသည်။ East Top Kailash ကျောင်းမှာ သတိပဋ္ဌာန်တရားကို သင်ကြားသည်။

## လုပ်ဆောင်မှု 
ဒါဂျီလင်မြို့၌ ၁၉၇၁ခုနှစ်က ကရီပတ်မန်ရှန် ဗုဒ္ဓကျောင်းတော်ကို တည်ထောင်ပြီး ကျောင်းသူ၊ ကျောင်းသား (၁၀ဝ)ကျော်ကို ဗုဒ္ဓဘာသာဖြစ်စေခဲ့သည်။ ဒါဂျီလင်မြို့မှာ ၁၉၇၅ခုမှာ မိဘမဲ့ကလေးဂေဟာကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၆ခုနှစ်၊ ဆစ်ကင်းပြည်နယ် Khaukun ရွာကလေး၌ ကလေး (၁၂၅)ယောက်ကို ပညာသင်ပေးခဲ့သည်။ ၁၉၈၄-ခုနှစ်၌ Barasurd ပြည်နယ် Duttpukurတွင် ကလေး(၁၀ဝ)လောက်အား မိဘမဲ့ကျောင်း တည်ထောင်ပေးခဲ့သည်။ ၂၀ဝ၀ပြည့်နှစ်တွင် ဗီဟာပြည်နယ်၏ ပါလီမန်အမတ် (အထက်လွတ်တော်အမတ်) အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း ခံရသည်။ ၂၀ဝ၂ခုနှစ်တွင် ဂယာမြို့ကို ရောက်ရှိသည်။ All India Bhikkhu Sangha ၏ အတွင်းရေးမှူး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဂယာမြို့မှာ ရူးပီးငွေ (၁၆)သိန်း ကုန်ကျခံ၌၍ ကျောင်းကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ (၈)တန်လေးသော မတ်ရပ်ရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူကို ရူးပီးငွေ(၁၄)သန်း ကုန်ကျခံ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
မှန်နန်း ရာဇဝင်

ကုန်းဘောင်မင်းဆက် သတ္တမမြောက်မင်း ဖြစ်သော စစ်ကိုင်းမင်း (ခေါ်) ဘကြီးတော်(စစ်ကိုင်းမင်း) လက်ထက်တွင် ရဟန်းပညာရှိ၊ လူပညာရှိတို့ကို ညှိုနှိုင်းတိုင်ပင်၍ ရာဇဝင် တစ်ဆောင်ကိုဆောင်ရွက် ပြုစုစေသည်။ ထိုရာဇဝင်ကြီးကို မောင်းထောင်ဆရာတော် လူထွက်ပညာရှိ အမတ်ကြီး မဟာဓမ္မသင်္ကြံအကြီးအမှူးအုပ်ချုပ်၍ ၁၁၉၁-ခုနှစ်မှ စတင်ကျမ်းပြုစေသည်။ ထိုရာဇဝင်ကြီးတော်ကို မှန်နန်းတော်ဦးတွင် ရေးသားပြုစုရသောကြောင့် **မှန်နန်းမဟာရာဇဝင်ကြီး** ဟုခေါ်တွင်သည်။ 

ထိုရာဇဝင်ကြီးတွင် ကမ္ဘာဦးကာလမှ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၈၃-ခုနှစ်၊ နတ်တော်လ(ခရစ်-၁၈၂၁-ခု၊ နိုဝင်ဘာလ) အထိ အဖြစ်အပျက်များသာ ပါဝင်သည်။ ထို့ကြောင့် မင်းတုန်းမင်းတရားလက်ထက်တွင် ဆက်လက်ပြုစုစေရာ ထိုရာဇဝင်တော်ကြီးကို **ဒုတိယ မဟာရာဇဝင်တော်** ဟု ခေါ်ဆိုလေသည်။  
ရေးသားသော အဖွဲ့စာရင်း

ပထမ မှန်နန်းမဟာရာဇဝင်ကြီးကို

* မုံရွေးဇေတဝန်ဆရာတော်
* သော်ကပင်ဆရာတော်
* မဟာဓမ္မသင်္ကြံ (ခြည်ပါ တောင်ရွာမြောက်ရွာစား)
* မြင်းစုဝန်ကြီးဦးရောက်
* ဗြဲတိုက်သံတော်ဆင့် ဦးချိန်
* စာရေးတော်ကြီး ဦးဖျော်
* ဘိသိက်တော်ဆက်ပုဏ္ဏားတော်ပညာရှိ ရာဇဒေဝ
* ဗြဲတိုက်သံတော်ဆင့် ဦးရွဲ
* စာရေးတော်ကြီး ဦးလူကြီး
* စာရေးတော်ကြီး ဦးအောင်သာ
* အတွင်းဝန် ဆောမြို့စား မင်းကြီး သီရိမဟာနန္ဒမသင်္ကြံ
* အတွင်းဝန်၊ အသည်ဝန် စဉ့်ကူးမြို့စား 

## ကိုးကား
ကောသလ္လ

ရန်ကုန်တိုင်း ကွမ်းခြံကုန်းမြို့ မြောက်ပိုင်း ဝါးဘလောက်သောက် ရွာ၌ ခမည်းတော် ကျောင်းဆရာ ပွဲစားကြီး ဦးထွန်းအေး၊ မယ်တော် ဒေါ်နှစ် တို့က ၁၉၁၉ ခု ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇ ရက် (၁၂၈ဝ ပြည့်နှစ် တပို့တွဲ လပြည့်ကျော် ၃ ရက်) တနင်္လာနေ့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ မွေးချင်း ခြောက်ဦးတွင် အထွေးဆုံး သား ဖြစ်၍ အမည် မောင်ကြီးမောင် ခေါ်တွင်သည်။

၁၉၂၉ တွင် ရန်ကုန်၊ ပုဇွန်တောင် ရွှေကျင်ကျောင်း ဆရာတော်ကြီးထံတွင် ရှင်သာမဏေပြုသည်။ ဘွဲ့အမည် ရှင်ကောသလ္လဖြစ်သည်။ ၁၉၃၈ တွင် သထုံမြို့ အဂ္ဂမဟာ ပဏ္ဍိတ ဓမ္မ မေဒနီ ဆရာတော်ကြီး ကို ဥပဇ္ဈာယ် ပြု၍ ရဟန်း အဖြစ်သို့ ရောက်ခဲ့သည်။

အစိုးရ ပထမပြန် စာမေးပွဲ ပထမငယ်တန်း (၁၉၃၆)၊ ပထမလတ်တန်း (၁၉၃၇) နှင့် သထုံမြို့ သုဝဏ္ဏဘူမိ ပရိယတ္တိ အသင်းကြီး၏ မဟာဝေယျာကရဏိကတန်း (၁၉၃၇)၊ ဝိနယဓရတန်း (၁၉၃၈)၊ အာဘိဓမ္မိကတန်း (၁၉၃၉) တို့ကို အောင်မြင်၍ ဒုတိယ စာချ တံဆိပ်ကို ခံယူ ခဲ့ရသည်။ ရန်ကုန် မဟာအောင်မြေ ဘုံစံ ပါဠိ တက္ကသိုလ်မှ ပထမကြီးတန်းကို ဖြေဆို အောင်မြင် ခဲ့သည်။ ၁၉၅၉ တွင် သာသနာ့ဓဇ ဓမ္မာစရိယ ဘွဲ့တံဆိပ် ရရှိ ခဲ့သည်။

ဓာတုဗေဒ၊ ရူပဗေဒ ဘာသာတွဲဖြင့် တက္ကသိုလ် ဝင်တန်း (၁၉၅ဝ)၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (၁၉၅၇)၊ လန်ဒန် တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာ ဂုဏ်ထူးဘွဲ့ (၁၉၆၃) တို့ကို ရရှိ အောင်မြင် ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ဘာသာ၊ စာပေ၌ ဝါသနာ ထုံသည့် အားလျော်စွာ အရိယသမဂ္ဂ အသင်းတိုက်တွင် ဟင်ဒီ ဘာသာကို လည်းကောင်း၊ ဒီအင်န်ဂျီ ဂျပန် တက္ကသိုလ်၏ ပထမနှစ် စာမေးပွဲ အောင်သည်ထိ ဂျပန် စာကို လည်းကောင်း၊ အရှင် အာဒိစ္စဝံသ ကျောင်း၌ အင်္ဂလိပ် စာကို လည်းကောင်း၊ သီရိလင်္ကာ နိုင်ငံ အာနန္ဒာ ကောလိပ်နှင့် ပင်ဘရုတ် အကယ်ဒမီ တို့၌ အင်္ဂလိပ် ဘာသာကို ၁၉၄၇ - ၄၉ ထိ သင်ယူ၍ လည်းကောင်း၊ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ် အပြီး ရန်ကုန် ဘုရားကြီး တိုက်တွင် ပါဠိ အဋ္ဌကထာ ဋီကာနှင့် သက္ကတ တို့ကို လည်းကောင်း ဆည်းပူးတော် မူခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၁၉၅၉ တွင် နိုင်ငံတော် ဗုဒ္ဓ သာသန အဖွဲ့၏ သာသနာပြု ခရီး အဖြစ် ဂျပန်၊ အမေရိကန်၊ အင်္ဂလန်၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမနီ၊ အီတလီ နိုင်ငံ များသို့ ကြွရောက်တော် မူခဲ့ ရသည်။

စာပေ ဆိုင်ရာ၊ အယူဝါဒ ဆိုင်ရာတွင် အဘက်ဘက်၌ အကွက် စေ့အောင် လေ့လာ ခဲ့သည်။ ဘာသာရေး ဆိုင်ရာ ဆောင်းပါး များစွာ ရေးသား ခဲ့ဖူး၏။ အသံလွှင့် တရားတော်များ ဟောကြား ထုတ်လွှင့် ခဲ့ဖူးသည်။ မြန်မာ နိုင်ငံ သုတေသန အသင်း၏ ဆပ်ကော်မတီတွင် စာစဉ် ထုတ်ဝေရေး အဖွဲ့ငယ်၌ အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ရွေးချယ် ခံခဲ့ ရသည်။ ပါရမီ ဋီကာသစ်၊ ဗြဟ္မ နိရုတ္တိနယ သင်္ဂဟ ခေါ် မြန်မာ စကားလုံး ပြောင်းထုံးကျမ်း (၁၉၈၅)၊ ကလေးများ အတွက် တနင်္ဂနွေ သင်တန်း လက်စွဲကျမ်း ဖြစ်သည့် ဗုဒ္ဓ ဘာသာ ယဉ်ကျေးမှု ရှုမှတ်ဖွယ်၊ လန်ဒန် ပါဠိ စာပေ အသင်းကြီး၏ အကူအညီ တောင်းခံမှုကြောင့် ပြုစုသည့် သံယုတ် အဋ္ဌကထာ အင်္ဂလိပ် ဘာသာပြန် ကျမ်းစာ များကို ပြုစုတော် မူခဲ့သည်။ 'ပါရမီ ဋီကာသစ်' စာမူဖြင့် ၁၉၆၇ ခုနှစ် ဝိုင်အမ်ဘီအေ ရှေးဟောင်း မြန်မာ စာပေ ဖော်ထုတ်ရေး ပြိုင်ပွဲတွင် ဆု ရရှိ ခဲ့ရာ ၁၉၆၈ ခု ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့ ဆုနှင်း သဘင်တွင် ဆုလက်ခံ ရရှိ တော်မူ ခဲ့သည်။

## ဘဝနိဂုံး 
၁၉၇၈ ခုနှစ် မေလ ၁၉ ရက် (၁၃၄ဝ ပြည့်နှစ် ကဆုန်လဆန်း ၁၃ ရက်) သောကြာနေ့ ညဥ့် ၉း၃ဝ နာရီတွင် ဘဝ နတ်ထံ ပျံလွန်တော် မူခဲ့သည်။ 

## စာညွှန်း 
# ဒဂုန် ရွှေမျှား။ မြန်မာ နိုင်ငံ စာပေ ဆုများ။ စာ ၃၉ဝ - ၃၉၄။
# သပြေကန် ဆရာတော် အရှင်ဝါသေဋ္ဌာဘိဝံသ။ ရန်ကုန်မြို့ ပုဇွန်တောင် ရွှေကျင် ကျောင်းတိုက် "ဆရာတော် အရှင် ကောသလ္လ" ၏ ဘဝ ဖြစ်စဉ်။ (ကွန်ပျူတာ ကော်ပီကူးမူ)။
# သပြေကန် ဆရာတော် ဘုရားကြီး၏ ထေရ ဂုဏ်ရည် စာစောင် (၁၉၉၃)။
ချမ်းမြေ့ဆရာတော်

## ချမ်းမြေ့ ဆရာတော် အရှင်ဇနကာ ဘိဝံသ (၁၂၉ဝ) 
# ဘွဲ့အမည် - အရှင်ဇနကာ ဘိဝံသ။
# မိဘအမည် - ဦးဖြူမင်း + ဒေါ်ရွှေရည်။
# မွေးသက္ကရာဇ် - ၁၂၉ဝ ပြည့်၊ ဝါခေါင်လဆန်း၊ ၈ ရက်၊ အင်္ဂါနေ့။
# မွေးဖွားရာဒေသ - မကွေးတိုင်း၊ တောင်တွင်းကြီး မြို့နယ်။ ပျဉ်းမကျေးရွာ
# ကလောင်အမည်ခွဲများ - ချမ်းမြေ့ ဆရာတော်။

## ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ် 
၁၃ဝ၉ ခုနှစ် တန်ဆောင်မုန်း လပြည့်နေ့တွင် တောရဟန်း ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တပဒုမကို ဥပဇ္ဈာယ် ပြု၍ တောင်တွင်းကြီးမြို့ ရွှေအင်းတောင် ဘုရား အတွင်းရှိ ခဏ္ဍသိမ်၌ ရဟန်း အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိသည်။ မန္တလေးမြို့ မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံ တိုက်သစ် စည်ရှင် ဆရာတော်ကြီးများ ထံ၌ ပရိယတ္တိ စာပေများကို သင်ကြားခဲ့သည်။ အစိုးရ သာသနဓဇသီရိပဝရဓမ္မာ စရိယ၊ မန္တလေး သကျသီဟပရိယတ္တိသာသနဟိတဓမ္မာစရိယ ဘွဲ့များ ရရှိခဲ့သည်။ လန်ဒန် စာမေးပွဲများ ကိုလည်း အောင်မြင် ခဲ့သည်။ မန္တလေး မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၌ စာချကထိက အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ အာရှ၊ ဥရောပ၊ အမေရိကတိုက် နိုင်ငံပေါင်း (၂ဝ) ခန့်သို့ သာသနာပြု ခရီး အဖြစ် လှည့်လည် ကြွတော်မူခြင်း၊ ကလေးမြို့ ခရစ်ယာန် အသင်းတော်များ ကောင်စီ၏ ပင့်လျှောက်ချက် အရ ဟောကြားခဲ့ခြင်း၊ မန္တလေး ရတနာပုံ ရိပ်သာ၊ ရန်ကုန် မဟာစည် သာသနာ့ ရိပ်သာ၌ ပြည်တွင်း ပြည်ပ ယောဂီများအား တရားဓမ္မ ဟောပြော ပြသလျက် ရှိခြင်း စသော သာသနာပြု လုပ်ငန်း များကို ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။ ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် အဂ္ဂမဟာကမ္မဋ္ဌာနာစရိယ ဘွဲ့၊ ၂၀၀၉ခုနှစ်တွင် အဘိဓဇအဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိက ဘွဲ့တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။ 

## ချမ်းမြေ့ ဆရာတော် အရှင်ဇနကာ ဘိဝံသ ရေးသား ထုတ်ဝေ ခဲ့သော စာအုပ်များ 
# ကံနှင့် တမလွန်ဘဝ - ၁၉၉၄ ခုနှစ်
# ချမ်းမြေ့ မင်္ဂလာ သင်စရာ - ၁၉၈၉ ခုနှစ်
# ချမ်းမြေ့ သာသနာတော် လျှောက်စာတမ်း - ၁၉၈၇ ခုနှစ်
# ချမ်းမြေ့ အခြေပျိုး ဗုဒ္ဓသာသနာ - ၁၉၉၅ ခုနှစ်
# ဂုဏ်တော် ဘုရား ရှိခိုးနှင့် သိမှတ်ဖွယ်ရာ အထွေထွေ - ၁၉၄၄ ခုနှစ်
# ဆင်းရဲငြိမ်းအေး ချမ်းသာရေး တရားတော် - ၁၉၉၄ ခုနှစ်
# တတိယ အကြိမ် ဓမ္မခရီး -
# တက္ကသိုလ် ဓမ္မသဘင် - ၁၉၈၅ ခုနှစ်
# ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ၏ ချမ်းသာရေး တရားတော်များ - ၁၉၉ဝ ပြည့်နှစ်
# ယောဂီသိဖွယ် အသွယ်သွယ် -
# လူငယ်သင် ချမ်းမြေ့ အခြေပျိုး ဗုဒ္ဓဘာသာ
# လှူကထိန် သင်္ကန်းနှင့် မဂ်လမ်း - ၁၉၈၄ ခုနှစ်
# အနောက်တိုင်းမှ ဘဝ ပြဿနာ
# အသံလွှင့် တရားတော်များ
# Ordination Procedure and Some rules of Vinaya.
# Vipassana Meditation
# Vipassana Meditation Guilddiness

## ရည်ညွှန်းကိုးကား 
* နှစ်ဆယ် ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာများနှင့် စာစု စာရင်း၊ ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီးဌာန (ရုံးချုပ်) စာတည်းအဖွဲ့၊ ပညာရွှေတောင် စာအုပ်တိုက်၊ ၂ဝဝ၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ၊ ပထမအကြိမ်။

ကဏ္ဍ:၁၉၂၀ မွေးဖွားသူများ
မစိုးရိမ်ဆရာတော်

မစိုးရိမ်ဆရာတော်ကြီး ဘဒ္ဒန္တ **ကောဝိဒါဘိဝံသ** သည် မြန်မာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းတော်တစ်ပါးဖြစ်ပြီး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မြန်မာရဟန်းတော်များ အဖွဲ့ချုပ်ကြီး၏ ပဓာနစေရ ဆရာတော်ကြီးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

## အစောပိုင်းဘဝ 
မစိုးရိမ်ဆရာတော်ကြီး ဘဒ္ဒန္တ ကောဝိဒါဘိဝံသကို ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုသိမ်မြို့၊ အသည်ကြီးရပ်နေ ခမည်းတော် ဦးမောင်စီ၊ မယ်တော် ဒေါ်သိန်းတင်တို့မှ ၁၂၈၉ ခု၊ ကဆုန်လဆုတ် (၈)ရက်နေ့မှာ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ 

၁၃၀၈-ခု၊ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နေ့ ပညာသင်ကြားခဲ့သော ကျောင်းတိုက်များဓနုဖြူမြို့ ခင်မကန်ကျောင်းတိုက်၊ မန္တလေးမြို့ မစိုးရိမ်ကျောင်းတိုက်၊

## အမြင့်ဆုံးအောင်မြင်ခဲ့သော စာမေးပွဲများ 
သာသနဓဇ သိရီပဝရဓမ္မာစရိယ၊ စေတိယင်္ဂဏ ဓမ္မာစရိယ၊ ပရိယတ္တိသာသနဟိတ (သကျသီဟ) ဓမ္မာစရိယ

## သာသနာရေးဆောင်ရွက်ချက်များ 
၁၃၁၇-ခုမှ ၁၃၆၆−ခုနှစ်တိုင် နှစ်ပေါင်း(၅၀)ကြာ မစိုးရိမ်ကျောင်းတိုက်၌ စာပေများပို့ချခဲ့သည်။ နွေရာသီ အထူးသင်တန်းအဖြစ် ရန်ကုန်မြို့၊ တောင်ဥက္ကလာ၊ ငွေကြာရံပရိယတ္တိစာသင်တိုက်တွင်လည်း နှစ်ပေါင်းများစွာ စာပေများပို့ချခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ဓမ္မာစရိယတန်းဆိုင်ရာ၊ ဝိနည်းကျမ်းအဖွင့်ဖြစ်သော ပါရာဇိကဏ်အဋ္ဌကထာကျမ်းပို့ချရာ၌ အထူး အောင်မြင်ကျော်ကြားသည်။ ဆရာတော်ကြီး၏ ၎င်းစာဝါပို့ချရာတွင် စာလိုက်သံဃာများ အလွန်များပြားလှသဖြင့် ကျောင်းရှေ့ သစ်ပင်များအောက်ကပင်လျင် သံဃာတော်များ စာဝါလိုက်ကြရသည်။ ဆရာတော်ကြီးသည် သူ့ခေတ်သူ့ခါအတွင်း အအောင်မြင်ဆုံး ပါရာဇိကဏ်ကျမ်းဆိုင်ရာ စာချအကျော်တစ်ပါးအဖြစ် မှတ်တမ်းပြုနိုင်သည်။ ““တိပိဋကပါဠိ မြန်မာအဘိဓာန်” ကျမ်းပြုအဖွဲ့ဝင်ဆရာတော်တစ်ပါးအဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

## အကျဉ်းစံဘဝ
ဆရာတော်ကြီး၏ အမျိုးဘာသာ သာသနာနှင့်စပ်ဆိုင်လာလျှင် တက်တက်ကြွကြွ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပါဝင်ပြောဆိုလေ့ရှိသော သဘောထားကြောင့် ၁၉၉၀ ခု၊ စစ်အစိုးရအား သံဃာတော်များက ဝိနည်းတော်နှင့်အညီ ဓမ္မနည်းလမ်းကျကျ ပတ္တနိက္ကုဇ္ဇနကံ ဆောင်ရာဝယ် ဦးဆောင်ဆရာတော်တစ်ပါးအဖြစ် စွပ်စွဲကာ မတရားသဖြင့် ထောင်သုံးနှစ်  (၂၂) လကြာ အကျဉ်းချခြင်းကိုလည်း ခံခဲ့ရသည်။

## ပြုစုခဲ့သောကျမ်းစာများ
# မစိုးရိမ်ပါရာဇိကဏ်အဖြေ ပ-ဒု-တ သုံးတွဲ
# မစိုးရိမ်သီလက္ခန်အဖြေ
# မစိုးရိမ် အဋ္ဌသာလိနီအဖြေ
# တိပိဋက ပါဠိမြန်မာ အဘိဓာန်ကျမ်း

## ထမ်းဆောင်ခဲ့သောသာသနာ့တာဝန်များ 
ဆရာတော်ဘုရားသည် -
# မန္တလေးမြို့ မစိုးရိမ်ကျောင်းတိုက် ပိဋကနယူပဒေသကျောင်း မစိုးရိမ် ကျောင်းတိုက်ကြီး၏ မဟာနာယက စာချဆရာတော်၊ 
# ယဉ်ပုံပရိယတ္တိစာသင်တိုက်၏ မဟာနာယက၊   
# ရှမ်းပြည်နယ် မန်းပြိန်းကျောင်းတိုက်၏ ပဓာနမဟာနာယက၊ 
# တိပိဋက အဘိဓာန်ကျမ်းပြုအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် သာသနာ့တာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

## ပြည်ပ သာသနာပြုလုပ်ငန်းများ 
ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် သက်တော်ဝါတော် ကြီးမြင့်ပြီဖြစ်သော်လည်း ဗုဒ္ဓသာသနာ မြန်မာပြည်က ပျောက်ကွယ်မည့်အရေး တွေ့မြင်ရသောအခါ၌ မျက်နှာလွှဲ မနေနိုင်အားပဲ အားတက်သရော ရှေ့တန်းမှပါဝင်ကာ ဟောပြောစည်းရုံး ရှေ့ဆောင်လမ်းပြ နေဆဲဖြစ်သည်။ ၂၀ဝ၇ အောက်တိုဘာ ၂၇ တွင် ထူထောင်ခဲ့သော ပြည်ပရောက် မြန်မာရဟန်းတော်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် သာသနာ့မောဠိ - အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မြန်မာရဟန်းတော်များ အဖွဲ့ချုပ်ကြီး၏ ပဓာနစေရ ဆရာတော်ကြီးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

## ဘဝနတ်ထံ ပျံလွန်တော်မူခြင်း
မစိုးရိမ်တိုက်ဟောင်း ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တဦးကောဝိဒါဘိဝံသ သက်တော် (၈၁) နှစ်၊ သိက္ခာတော် (၆၂) ဝါသည် ယမန်နေ့ နေ့လယ် ဒေသစံတော်ချိန် (၁) နာရီ (၇) မိနစ်တွင် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု နယူးယောက်မြို့ ဘရွတ်ကလင်းအရပ်ရှိ ဆေးရုံတခု၌ နှလုံးရောဂါဖြင့် ဘဝနတ်ထံ ပျံလွန်တော်မူသွားသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းတော်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:၂၀၀၈ ကွယ်လွန်သူများ
ဗုဓ်၊ ဦး (ဆရာတော်)

**ဆရာတော်ဦးဗုဓ်**သည် ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် ပရိယတ္တိသာသနာ၌ နေမင်းတဆူပမာထင်ရှားကျော်ကြားတော်မူသော ဆရာတော်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။ ဆရာတော်ဦးဗုဓ်ကို ၁၁၄၉-ခု၊ နယုန်လပြည့်ကျော် (၅)ရက် အင်္ဂါနေ့တွင် မုံရွာခရိုင်၊ ဘုတလင်မြို့နယ်၊ ညောင်ကန်ရွာ၊ သာခေါင်ရပ်၌ မွေးဖွားသည်။ မိဘများမှာ ဦးအိုနှင့် ဒေါ်မွှေး ဖြစ်သည်။ ဆရာတော်လောင်းလျာ သတို့သားကို ဖွားမြင်စဉ် လငပုပ်ဖမ်းချိန်နှင့် တိုက်ဆိုင်ကြုံတွေ့ရသောကြောင့် အမည်ကို **မောင်ပို** ဟု မှည့်ခေါ်ကြသည်။ 

## ငယ်ဘဝ 
မောင်ပို ကိုးနှစ်သားအရွယ်တွင် မိဘများက ညောင်ကန်အနောက်တိုက် (ရတနာမဉ္ဇူတိုက်)ဘုန်းတော်ကြီး ဦးပြေထံ ပညာသင်ရန် အပ်နှံပေးကြသည်။ မောင်ပုပ်သည် မင်္ဂလသုတ်၊ ပရိတ်ကြီး၊ လောကနီတိ၊ ရတနာရွှေချိုင့်၊ နမက္ကာရ စသော လောကုတ္တရာ အခြေခံစာပေများကို ကျနစွာ သင်ယူဆည်းပူးသည်။ မောင်ပုပ်သည် ငယ်စဉ်ကတည်းက စာပေအလွန် ဝါသနာပါသည်။ သင်သမျှစာများကို အလွတ်အာဂုံရအောင် ကြိုးစားကျက်မှတ်သည်။ 

မောင်ပုပ်(၁၃)နှစ်အရွယ်တွင် ဘုန်းတော်ကြီးဦးသာပုံထံ ဆက်လက်ပညာ သင်ကြားလေသည်။ ဆရာတော်ဦးသာပုံက ဉာဏ်ပညာထွန်းပြောင်မည့် တပည့်အဖြစ် မြင်တော်မူ၍ မောင်ပုပ်အမည်မှ ဗုဓသဒ္ဒါကို ထောက်၍ **မောင်ဗုဓ်** ဟု ပြောင်းပေးလိုက်သည်။ 

## ကိုးကား
မေတ္တာစာရ၊ အရှင်

**အရှင် မေတ္တာစာရ** သည် မြန်မာနှင့် နိုင်ငံတကာဘလော့ဂ်လောက၌ ရဟန်းတော်တစ်ပါးအဖြစ်ဖြင့်ထင်ရှားသည် ။ အရှင် မေတ္တာစာရ ကို မေလ ၁ ၊ ၁၉၈၂ခုနှစ်တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်း ဝန်သိုမြို့၌ ဦးမြသီး+ဒေါ်ညိုဥတို့မှ မွေးဖွာ:သည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် ကိုရင်စဝတ်ပြီး ၂၀ဝ၀ခုနှစ်အရောက်တွင် မြင့်မြတ်သော ရဟန်းဘဝသို့ ကူးပြောင်းခံယူသည်။ မြန်မာအစိုးကကျင်းပသော ပထမပြန်စာမေးပွဲများ ( မူ၊ငယ်၊လတ်၊ကြီး) အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၂၀ဝ၃ခုနှစ်ဆန်းပိုင်းမှာ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံသို့ပညာတော်သင်ကြွရောက်ခဲ့ပြီး ဘီအေ၊အမ်အေ **(B.A,M.A)** နှစ်ဘွဲ့စလုံးကို သီရိလင်္ကာနိုင်ငံအစိုးတက္ကသိုလ်  **Buddhist and Pali University of Sri Lanka**မှရရှိထားသူဖြစ်သည်။ ဘီအေ ဒုတိယနှစ်တွင် မြန်မာရဟန်းတော်တစ်ပါးအနေဖြင့် ပထမဦးဆုံး ပါဠိဘာသာဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဆုကို သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာနက ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခံခဲ့ရသူဖြစ်သည်။ ၂၀ဝ၆ခုနှစ်တွင် ဘီအေဘွဲ့နှင့် ၂၀ဝ၈ခုနှစ်တွင် အမ်အေဘွဲ့ကိုပြီးသည်။ ၂၀ဝ၉နှစ်တွင် အိန္ဒိယမှနာမည်ကြီးဘလော်ဂါလည်းဖြစ် Bastiat prize ဆုရထားသူလည်းဖြစ်သော **Amit Varma** ကို ကျော်ဖြတ်ကာ **အာရှအကောင်းဆုံးဘလော့ဂ်ဆု**ကို ပထမဦးဆုံးမြန်မာနိုင်ငံသား၊ရဟန်းတော် တစ်ပါးအနေဖြင့် ဆွတ်ခူးခဲ့သည်။ အရှင် မေတ္တာစာရ ရရှိခဲ့သောမဲအရေအတွက်မှာ ၃၃၈၃ဖြစ်ပြီး ၄၁.၂ ရာခိုင်နှုံးဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယဘလော်ဂါ Amit Varma မဲအရေအတွက်မှာ ၃၀၉၁ဖြစ်ပြီး ၃၇.၇ရာခိုင်နှုံး ဖြစ်သည်။

= ပညာသင်ယူခဲ့သောကျောင်းတိုက်များ =
ခန္တီးပရိယတ္တိစာသင်တိုက်(ဝန်းသိုမြို့)၊ ဝါယာလက်ပရိယတ္တိစာသင်တိုက်၊ မာန်အောင်ပရိယတ္တိစာသင်တိုက်(ရန်ကုန်) တို့ဖြစ်ကြသည်။

= ဘာသာစကား =
# ဘာသာစကား= အင်္ဂလိပ် မြန်မာ ဆင်ဟာလီ
# ပရိုဂရမ်မင်း= C/C++, Java, Python, PHP, Ruby, Lua

= ရေးခဲ့သောသတင်းဌာနများ =
# OpEdNews**
# **CJREPORT** 
# **Transworld New**s 
# Dailay **Otago News**
# NP** 
# **Ashin-Mettacara** 
# **Ashin Mettacara** 
# **CNN**

= နာမည်ကြီးဆောင်းပါးများ =
# Religion cannot be separated from politics
# Buddhism, Politics and Separation of Church and State 
# How many of us have to die for your diplomatic game?
# Who Killed Mored?
# The war criminal was elevated by the United Nations 
# 1st anniversary of the beginning of the Saffron Revolution  
# Where is happiness in Burma for Waso festival ? 
# The Full Moon Day of Thadingyut or Lighting Festival of Burma 

= ရရှိခဲ့သောဆုများ =

# **Best Asian Blog Award** 
# **Blogger Choice Award** 
# **NP Contest**
# **A Blog of the Day Award**

= ဝက်ဆိုက်များ =
# **Ashin Mettacara** 
# **Ashin-Mettacara** 
# **United Buddhist Networks** 
# **အရှင်မေတ္တာစာရ** 

## ရည်ညွှန်းကိုးကား
ရဝေနွယ်(အင်းမ)

**ရဝေနွယ် (အင်းမ)** သည် ဘာသာရေးနှင့်နွယ်သောစာပေများကို ရေးသားသည့် ရဟန်းကလောင်ရှင်၊ မြန်မာစာရေးဆရာ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဓမ္မရဝေစာစဉ်မှာ လူသိများသည်။

## ငယ်ဘဝ 
ပဲခူးတိုင်း၊ သဲကုန်းမြို့နယ်၊ အင်းမမြို့နေ ဦးသိန်းနီစိန်၊ ဒေါ်ကျင်နုတို့က ၁၉၆၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ (၁၈) ရက်တွင် ဖွားမြင်သည်။ 

## ရဟန်းဘဝ 
၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် ပထမအကြိမ် သာမဏေပြုသည်။ ၁၉၈၀ ခုနှစ်တွင် သာမဏေပြုပြန်ရာ ရာဇိန္ဒဟူသောဘွဲ့ကို ရသည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်သည်။ ရန်ကုန်မြို့၊ မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံ ပါဠိတက္ကသိုလ်ကျောင်းတိုက်တွင် ပညာသင်ကြားရာ ၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် ပထမကြီးတန်းအောင်ပြီး ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် သာသနဓဇ  ဓမ္မာစရိယဘွဲ့ ရသည်။

## ကလောင်ကိုင်ဘဝ 
၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် ပန်မဂ္ဂဇင်းသို့ ဝတ္ထုတိုပို့ရာ စာမူအားလုံး အပယ်ခံရသည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလထုတ် မြတ်မင်္ဂလာစာစောင်တွင် ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ် ပထမဆုံး ဖော်ပြခံရသည်။  

မြတ်မင်္ဂလာ၊ သီလဝ၊ အပ္ပမာဒ၊ သစ္စာ၊ ဓမ္မဗျူဟာ၊ မြတ်သတိဝါဒီ၊ သူရဇ္ဇ၊ ရုပ်ရှင်တေးကဗျာ၊ ဖက်ရှင်အင်းမေ့ (Fashion Image)၊ မုခ (Faces)၊ ဖျူးချားလိုက် (Future Light)၊ ပေါ်ပြူလာ၊ သဗွိုက် (The Voice)၊ အလင်းတန်း၊ အင်တာဗျူး၊ ရွှေပြည်တန် စသည်တို့၌ ကဗျာ၊ ဝတ္ထု၊ ဆောင်းပါးများ ရေးခဲ့သည်။ 

၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် “ဘဝတိုင်း ဆုံတွေ့ချင်ပါသလား” စာအုပ်ကို ပညာရွှေတောင်စာအုပ်တိုက်မှ ထုတ်ဝေရာ ဘာသာရေးသဘောတရားအား နားလည်လွယ်သောစကားလုံးများဖြင့် ဖော်ပြထားခြင်းကြောင့် လူကြိုက်များခဲ့သည်။ 

၂၀၀၂ ခုနှစ်မှစ၍ ဓမ္မရဝေ စာစဉ်အဖြစ် “ရွှေစကားတို့ရဲ့ မြစ်ဖျား”၊ “သံသရာခရီးဖော်” စသည့် ဘာသာရေးစာအုပ်များ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ 

၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် “မင်္ဂလာအတွေးများ” စာအုပ်ဖြင့် ဓမ္မဗိမာန်စာပေပထမဆုနှင့် ဆန်းလွင်စာပေပထမဆုကို ရသည်။ 

## ဗောဓိတထောင် ဓာတ်လှေကားပြုတ်ကျခြင်း 
၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ (၄) ရက်နေ့၌ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မုံရွာ ဗောဓိတထောင် ဘုရား အား၌ အမြင့်ပေ (၂၀) ကျော်မှ ဓာတ်လှေကားပြုတ်ကျရာ ရွှေပါရမီတောရဆရာတော် အရှင်ဆန္ဒာဓိက၊ ရဝေနွယ် (အင်းမ)၊ ဗောဓိတထောင်ကျောင်းမှ ရဟန်းတစ်ပါးနှင့် ဘုရားဖူး (၅) ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရ၍ မန္တလေးဆေးရုံကြီးတွင် ကုသမှုခံယူကြရသည်။ ဇွန်လ (၅) ရက်နေ့မှ (၁၀) ရက်အထိ ဆရာတော်မှာ သတိမေ့နေသည်။ ခြေထောက်ကျိုးသဖြင့် စတီးချောင်းသွင်း ကုသခံရသည်။

## လက်ရှိ အခြေအနေ 
ရန်ကုန်မြို့၊ မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်၊ ဓမ္မရဝေတောရ၌ ပဓာနနာယကအဖြစ် သီတင်းသုံးလျက် ရှိသည်။

## ရေးသားပြီးသော စာအုပ်မျာ: 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ကောင်းရှုံ အမျိုးသား အားကစားကွင်း

**ကောင်းရှုံ အမျိုးသား အားကစားကွင်း**သည် ၂၀၀၉ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့အားကစားပွဲတော် ကျင်းပရာ အားကစားကွင်း ဖြစ်သည်။ ဘက်စုံအားကစားပွဲများ ကျင်းပနိုင်ပြီး ထိုင်ဝမ် ကောင်းရှုံမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ဆောက်လုပ် ပြီးစီးကာ အဓိကအားဖြင့် ၂၀၀၉ ကမ္ဘာ့အားကစားပွဲတော် ဖွင့်ပွဲ၊ ပိတ်ပွဲ အခမ်းအနားများနှင့် ကမ္ဘာ့အားကစားပွဲတော်တွင် ပါဝင်သည့် ပြေးခုန်ပစ်နှင့် ရတ်ဂဗီ ပြိုင်ပွဲများကို ကျင်းပရန် ဖြစ်သည်။ ဤအားကစားကွင်းသည် ပရိသတ် ၅၅,၀၀၀ ဦးရေ ဝင်ဆံ့နိုင်သည်။ ကမ္ဘာ့အားကစားပွဲတော် ပြီးဆုံးပြီးနောက် ဘောလုံးပြိုင်ပွဲများအတွက် အသုံးပြုမည်ဖြစ်သည်။ 

ဂျပန်ဗိသုကာ တိုယို အိတိုက ဒီဇိုင်းရေးဆွဲသည့် ဤအားကစားကွင်တွင် လျှပ်စစ်မီးအားအတွက် နေရောင်ခြည်ကို ဖမ်းယူနိုင်သည့် ဆိုလာဆဲလ်ပြားများ တပ်ဆင်ထားသည်။ http://www.solarenergyinvesting.com/2006/07/20/taiwans-2009-world-games-stadium-to-use-solar-power/  ဤအားကစားကွင်းသည် နဂါးတကောင် ခွေနေသည့်အလား ဆောက်လုပ်ထားသောကြောင့် “နဂါးပျံ” (龍騰) ဟုလည်း အမည်တွင်သည်။ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ၁ မဂ္ဂါဝပ် ထုတ်လုပ်ပေးနိုင်သည့် ကမ္ဘာတွင် ပထမဦးဆုံးသော နေစွမ်းအင်သုံး အားကစားကွင်း ဖြစ်သည့်အပြင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဘောလုံးအသင်းချုပ် (FIFA) စံချိန်မှီသည့် ထိုင်ဝမ်၏ ဒုတိယ ဘောလုံးကွင်းလည်း ဖြစ်သည်။

## ဓာတ်ပုံများ 

File:WorldGame2009 Stadium Square.jpg|အဝင်ဝ
File:WorldGame2009 Stadium Spectator Areas.jpg|ပွဲကြည့်စင်
File:WorkdGame2009 Stadium roof.jpg|အမိုး
File:WorldGame2009 Stadium.jpg|အဝေးမှ မြင်ကွင်း
နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မှော်ဘီ)

**နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မှော်ဘီ)** သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ မှော်ဘီမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်-ပြည် ကားလမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး ၇၈.၀၄ ဧက ကျယ်ဝန်းသည်။

## သမိုင်းအကျဉ်း 
စက်မှုအထက်တန်းကျောင်း (Technical High School) T.H.S အဖြစ် ၁၉၈၉ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၂၁ ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။  ထို့နောက် ၁၉၉၈ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၁ ရက်နေ့တွင် အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ (Government Institute of Technology) G.T.I အဖြစ် အဆင့်တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။  ၂၀၀၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၈ ရက်တွင် အစိုးရနည်းပညာကောလိပ် (Government Technological College) G.T.C အဖြစ်၊ ဆက်လက်၍ ၂၀၀၇ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် နည်းပညာတက္ကသိုလ် (မှော်ဘီ) (Technological University (Hmawbi)) အဖြစ် အဆင့်ဆင့်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

### ကျောင်းအုပ်ကြီးများနှင့်ပါမောက္ခချုပ်များ 
#ဦးကျော်လွင် A.G.T.I (Civil) (၁၉၈၉ မှ ၁၉၉၁)
#ဒေါ်အေးမြင့် BE (Civil) (၁၉၉၁ မှ ၂၃-၇-၁၉၉၅)
#ဒေါ်ဌေးဌေးကြည် B.E (Civil) (၂၄-၇-၁၉၉၅ မှ ၄-၈-၁၉၉၈)
#ဦးအောင်ရွှေ BE (Mining) (၅-၈-၁၉၉၈ မှ ၂၁-၁၂-၁၉၉၉)
#ဒေါ်တိုးတိုးသန်း BE (Chemical) (၂၂-၁၂-၁၉၉၉ မှ ၂၉-၉-၂၀၀၃)
#ဒေါ်စန်းစန်းဝေ BE (Civil) (၃၀-၉-၂၀၀၃ မှ ၁၄-၁၂-၂၀၀၅)
#ဒေါက်တာညွန့်စိုး Ph.D (Aero) Russia (၁-၁၂-၂၀၀၅ မှ ၁၃-၉-၂၀၀၆)
#ဒေါက်တာမောင်မောင်လတ် Ph.D (EC) Russia (၁၄-၉-၂၀၀၆ မှ ၃-၆-၂၀၀၇)
#ဒေါက်တာစိုင်းကျော်နိုင်ဦး Ph.D (Met;) Russia (၄-၆-၀၇ မှ ၁၁-၄-၂၀၀၈)
#ဒေါက်တာညွန့်စိုး Ph.D (Aero) Russia (၁၁-၄-၂၀၀၈ မှ ၂၇- ၈-၂၀၀၈)
#ဒေါက်တာအေးမြင့် Ph.D (Nuclear Engg;) China (၁-၇-၂၀၀၈ မှ ၂၄-၁၂-၂၀၁၀)
#ဒေါက်တာစိုင်းကျော်နိုင်ဦး Ph.D (Met;) Russia (၂၃-၁၂-၀၉ မှ ၁-၆-၂၀၁၀)
#ဒေါက်တာကြည်စိုး Ph.D (Aero) Russia (၁-၆-၂၀၁၀ မှ ၁-၅-၂၀၁၇)
#ဒေါက်တာကေသီလွင် Ph.D (၁-၅-၂၀၁၇ မှ ယခုအထိ)
ဒေါက်တာအေးမြင့်နှင့် ဒေါက်တာကြည်စိုး တို့သည် ပါမောက္ခချုပ်များဖြစ်ပြီး အခြားသူများမှာ ကျောင်းအုပ်ကြီးများ နှင့် ခေတ္တကျောင်းအုပ်ကြီးများ ဖြစ်ကြသည်။

## အပ်နှင်းပေးအပ်သောဘွဲ့များ 
### Post Graduate Degree Program (မဟာအင်ဂျင်နီယာဘွဲ့)
### Graduate Degree Program (အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့) 
### Under Graduate Diploma Degree Program (အေဂျီတီအိုင်ဒီပလိုမာ)
(လက်ရှိတွင် ဒီပလိုမာပေးအပ်ခြင်းမရှိတော့ပါ)

## ဌာနများ 
နည်းပညာတက္ကသိုလ် (မှော်ဘီ) ကို အောက်ပါအင်ဂျင်နီယာဌာန ၇ ခုဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသည်။

#Mechatronic Engineering Department (စက်မှုအီလက်ထရောနစ်အင်ဂျင်နီယာဌာန)
#Information Technology Department (သုတနည်းပညာအင်ဂျင်နီယာဌာန)
#Civil Engineering Department (မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာဌာန)
#Electronic and Communication Engineering Department (လျှပ်စစ်နှင့်ဆက်သွယ်ရေးအင်ဂျင်နီယာဌာန)
#Electrical Power Engineering Department (လျပ်စစ်စွမ်းအားအင်ဂျင်နီယာဌာန)
#Mechanical Engineering Department (စက်မှူအင်ဂျင်နီယာဌာန)
#Department of Architecture (ဗိသုကာ ဌာန)

## ဓာတ်ပုံများ 
*ကျောင်းပတ်ဝန်းကျင်မြင်ကွင်းများ*

Image:Tuh1.jpg|အဆောင်(၂)၊ (၃) နှင့် (၄)
Image:Tuh2.jpg|မင်းဝံ၊ ဇင်းကျိုက်ဆောင်များ
Image:Tuh3.jpg|ရေစင်ကြီး

*လှုပ်ရှားမှုများ*

Image:NARGIS1.JPG|ဖျာပုံမြို့နယ်၊ ခရိုင်ပေါ်ကျေးရွာ သို့ နာဂစ်လေဘေးအလှူ
Image:NARGIS2.JPG|ဖျာပုံမြို့နယ်၊ ခရိုင်ပေါ်ကျေးရွာ ဒေသခံများနှင့် အမှတ်တရ

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
*
အပိုလို ၁၁

**အပိုလို ၁၁** အာကာသ စီမံကိန်းသည် လူသားများ ပထမဦးဆုံးအကြိမ် လကမ္ဘာသို့ သွားရောက်သည့် အစီအစဉ်ဖြစ်သည်။ ဤအစီအစဉ်သည်လည်း အပိုလို စီမံကိန်း၏ ပဉ္စမအကြိမ် လူသားများအား တင်ဆောင်သွားသည့် အာကာသ အစီအစဉ်ဖြစ်ပြီး လကမ္ဘာသို့ (သို့မဟုတ်) လကမ္ဘာပတ်လမ်းသို့ သွားရောက်သည့် တတိယမြောက် ခရီးစဉ်ဖြစ်သည်။ 

အပိုလို ၁၁ သည် ၁၉၆၉ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၀ ရက်နေ့၊ နိုင်ငံတကာစံတော်ချိန် ၂၀:၁၈တွင် လပေါ်ဆင်းသက်ခဲ့သည်။ အာကာသယာဉ်မှူး နေးလ် အမ်းစထရောင်း၊ မိုက်ကယ် ကိုလင်းနှင့် ဘတ်ဇ် အယ်ဒရင်တို့ လိုက်ပါသွားသည်။ နောက်ထပ် ၆ နာရီအကြာ ဇူလိုင်လ ၂၁ ရက်နေ့၊ နိုင်ငံတကာစံတော်ချိန် ၀၂:၅၆ တွင် အမ်းစထရောင်းက လပေါ်ပထမဆုံးခြေချသည်။ အမ်းစထရောင်းသည် ယာဉ်ပြင်ပတွင် နှစ်နာရီခွဲကြာအောင်နေခဲ့သည်။ အယ်လ်ဒရင်က ယာဉ်ပြင်ပနေချိန်အနည်းငယ်လျော့နည်းသည်။ တတိလူ ကောလင်းမှာမူ လကမ္ဘာပတ်လမ်းတွင် လည့်ပတ်နေသည့် အာကာသယာဉ်ပေါ်တွင် အစောင့်အဖြစ် နေခဲ့သည်။

အပိုလို ၁၁ ကို ဖလော်ရီုဒါရှိ ကနေဒီအာကာသစခန်းမှ ၁၉၆၉ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁၆ ရက်နေ့၊ နိုင်ငံတကာစံတော်ချိန် ၂၀:၁၈တွင် လွှတ်တင်ခဲ့သည်။ Saturn V ဒုံးပျံမှ third stage ခွာထုတ်မှုပြုလုပ်ပြီးနောက် ၃ ရက် ခရီးသွားခဲ့ကာ လကမ္ဘာပတ်လမ်းသို့ ရောက်ရှိသည်။ နေးလ် အမ်းစထရောင်းနှင့် ဘတ်ဇ် အယ်ဒရင် တို့က Lunar Module Eagle သို့ ရွေ့ပြောင်းကာ ဇူလိုင်လ ၂၀ ရက်တွင် လကမ္ဘာ၏ ဆိတ်ငြိမ်ပင်လယ် (Sea of Tranquility) သို့ ဆင်းသက်ခဲ့သည်။ အာကာသယာဉ်မှူးများသည် *Eagle* ကို အသုံးပြုကာ လမျက်နှာပြင်မှာ ထွက်ခွာခဲ့ပြီး Command module တွင် စောင့်ဆိုင်းနေသော ကောလင်းနှင့်ပြန်လည်ချိတ်ဆက်ကာ ကမ္ဘာမြေသို့ ဇူလိုင် ၂၄ ရက်တွင် ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့သည်။ 

အမ်းစထရောင်း၏ လမျက်နှာပြင်တွင် လမ်းလျှောက်သည့် live TV အား တစ်ကမ္ဘာလုံးက စောင့်ကြည့်ခဲ့ကြသည်။ ယင်းဖြစ်ရပ်အား သူက *လူတစ်ယောက်အတွက် ခြေလှမ်းငယ်၊ သို့သော် လူသားမျိုးနွယ်အတွက် ကြီးမားသောခုန်ကူးမှု*ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။ အပိုလို ၁၁ သည် လူသားများကို လကမ္ဘာသို့ အရောက်ပို့ပြီး အန္တရာယ်ကင်းစွာ ပြန်ခေါ်ခဲ့ခြင်းဖြင့် အမေရိကန်နှင့် ဆိုဗီယက်ယူနီယံတို့၏ အာကာသ စစ်ပွဲတွင် အနိုင်ရရှိသွားသည်။

## မှတ်စု
## ကိုးကား
ဒေါ်လီ သိုးမလေး

**ဒေါ်လီ** (Dolly)(July 5, 1996 – February 14, 2003) သည် အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန် သိုးမလေး တကောင်ဖြစ်သည်။ ဒေါ်လီသည် ဓာတ်ခွဲခန်းအတွင်း အရွယ်ရောက်ပြီးသည့် သိုး၏ သဘာဝအလျောက် မျိုးပွားနိုင်စွမ်းမရှိသော သာမန်ဆဲလ်မှ ပုံတူမျိုးပွားနည်းဖြင့် (cloning) ပွားယူသည့် ပထမဦးဆုံးသော နို့တိုက်သတ္တဝါဖြစ်သည်။  

ဒေါ်လီအား စကော့တလန် ဇီဝဗေဒပညာရှင် အီရန် ဝီမု (Ian Wilmut) နှင့် ကိသ် ခမ့်ဘဲလ် (Keith Campbell) တို့မှ မျိုးပွားခဲ့ပြီး ၁၉၉၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဒေါ်လီသည် အသက် ၆ နှစ်အထိ ဓာတ်ခွဲခန်းတွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။  သိပ္ပံမဂ္ဂဇင်း Scientific American က ဒေါ်လီအား ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကျော်ကြားဆုံး သိုးရယ်လို့ သမုတ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
နို့တိုက်သတ္တဝါ

**နို့တိုက်သတ္တဝါ** (*သိပ္ပံအမည် - Mammalia*) များသည် ကျောရိုးရှိသတ္တဝါတစ်မျိုးပင်ဖြစ်သည်။ နို့တိုက်သတ္တဝါများ၏ ထူးခြားချက်မှာ ကိုယ်ခန္ဓာတွင် အမွှေးအမှင်များ၊ ချွေးဂလင်းများ၊ နားစည်ရိုးများနှင့် ဦးနှောက်တွင် neocortex ရှိပြီး အမများတွင် နို့ရည်စစ်ထုတ်ပေးသည့် ဂလင်းများ ပါရှိခြင်းဖြစ်သည်။ 

သန္ဓေသားမွေးဖွားသည့် နည်းလမ်းကိုအခြေခံ၍ နို့တိုက်သတ္တဝါများအား အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် ဒွါရ တစ်ပေါက်သာပါရှိပြီး ဥ ဥသည့် ‘ *မိုနိုထရင်းမ်* ’၊ သားပိုက်ကောင်ကဲ့သို့ ရင်သွေးငယ်အား ထည့်ထားနိုင်သော ဝမ်းဗိုက်အိတ်ပါသည့် ‘ *မာဆူးပီးယယ်* ’ နှင့် လူသားများကဲ့သို့ ‘ *အချင်းပါသည့် နို့တိုက်သတ္တဝါ (placental)* ’ ဟူ၍ အမျိုးအစား သုံးမျိုးခွဲခြားနိုင်သည်။ ဥချသည့် *မိုနိုထရင်းမ်* မျိုးစိတ် (၅)မျိုးမှလွဲ၍ ကျန်နို့တိုက်သတ္တဝါများသည် မိမိတို့၏ ရင်သွေးများအား ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း သန္ဓေတည်ပြီးမှ မွေးဖွားကြသည်။ 

နို့တိုက်သတ္တဝါအများစုတွင် ထူးခြားသည့် သွားများရှိကြသည်။ နို့တိုက်သတ္တဝါများအကြား အကြီးမားဆုံးအုပ်စုဖြစ်သည့် အချင်းပါသော နို့တိုက်သတ္တဝါ (placental) များသည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်တွင် သန္ဓေသားအား ချက်ကြိုးမှတဆင့် အာဟာရဓာတ်များကို ပံ့ပိုးပေးသည်။ နို့တိုက်သတ္တဝါများသည် အခန်း (၄)ခန်းပါ နှလုံးဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း သွေးများကို လည်ပတ်စေသည့် သွေးနွေးသတ္တဝါများဖြစ်ကြသည်။ 

ကမ္ဘာပေါ်တွင် နို့တိုက်သတ္တဝါ မျိုးစိတ်ပေါင်း (၅,၄၀၀) ခန့်ရှိပြီး ခန္ဓာကိုယ် အရွယ်အစားအားဖြင့် ၁ လက်မသာသာခန့်သာရှိသော ဘန်းဘီးလင်းနို့မှ ပေ ၁၀၀ ကျော်ရှိသည့် ဝေလငါးအထိ အရွယ်အစားအမျိုးမျိုးရှိကြသည်။ ဝင်ရိုးစွန်းဝက်ဝံ မှအစ သဲကန္တာရ ကုလားအုတ်အဆုံး ကမ္ဘာတဝှမ်းလုံး နို့တိုက်သတ္တဝါများကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။ လူသားများသည် နို့တိုက်သတ္တဝါများဖြစ်ပြီး *ပရိုင်းမိတ် (Primates)* မျိုးစဉ်ထဲတွင် ပါဝင်သည်။

လင်းနို့များသည် တစ်မျိုးတည်းသော ပျံသန်းနိုင်စွမ်းရှိသည့် နို့တိုက်သတ္တဝါ ဖြစ်သည်။ ရေပျော် နို့တိုက်သတ္တဝါများမှာ ဝေလငါး၊ လင်းပိုင်၊ ပင်လယ်ဖျံတို့ဖြစ်ကြသည်။ အခြား နို့တိုက်သတ္တဝါများနည်းတူပင် အသက်ရှူရန် လေကို အဆုတ်ထဲ ရှူသွင်းဖို့ လိုတာကြောင့် ရေမျက်နှာပြင်ကို မှန်မှန်တက်ပြီး နှာခေါင်းဖော် အသက်ရှူရလေ့ ရှိသည်။

ဘဲတူဖျံတူသတ္တဝါတစ်မျိုးသည် မြစ်ကမ်းပါးပေါင်က အသိုက်ထဲမှာ ဥ ဥပြီး သားပေါက်လာသောအခါ မိခင်၏အရေပြားက စိမ့်ထွက်လာသော နို့ရည်များကို လျှာနှင့် လျက်ကြသည်။


ကဏ္ဍ:ကျောရိုးရှိသတ္တဝါများ
နို့တိုက်သတ္တဝါ
သုက်ကောင်

**သုက်ကောင်** (sperm) သည် အဖို မျိုးပွားဆဲလ် ဖြစ်သည်။ Anisogamy နှင့် oogamy ခေါ် လိင်ဖြင့်မျိုးပွားခြင်းတွင် ဂမိ ခေါ် အမ မျိုးပွားဆဲလ် နှင့် အဖိုမျိုးပွားဆဲလ် သုက်ကောင်တို့မှာ အရွယ်အားဖြင့် အလွန်ကွာခြားသည်။ လူ၏ သုက်ကောင်ဆဲလ်မှာ haploid ဖြစ်သောကြောင့် ၎င်း၏ ၂၃ ခုသော ခရိုမိုဇုန်း တို့က အမမျိုးဥမှ ခရိုမိုဇုန်း ၂၃ ခုနှင့် ပေါင်းကာ diploid ဆဲလ် အဖြစ် ပေါင်းစည်းသည်။

အမြှီးတစ်ခုပါသော သုက်ကောင် ဆဲလ်သည် ရွေ့လျားနိုင်သောကြောင့် spermatozoon ဟုခေါ်ပြီး မရွေ့လျားနိုင်ပါက spermatium ဟု ခေါ်သည်။ သုက်ကောင်သည် မပွားနိုင်သလို သက်တမ်း ကန့်သတ်မှုလည်းရှိသည်။ သို့သော် သန္ဓေအောင်ပြီးသောအခါ မျိုးဥဖြစ်လာပြီး သက်ရှိဖြစ်လာနိုင်သည်။ နို့တိုက်သတ္တဝါတို့၏ သုက်ကောင်သည် အမမျိုးပွားအင်္ဂါတွင် သုံးရက်ကြာအောင် အသက်ရှင်နေနိုင်သည်။ ပန်းပွင့်သော အပင်များတွင် (flowering plant) ဖိုဂမိမှ ဝတ်မှုန် (pollen) များ ထုတ်ပေးသည်။

ပိုးကောင်များမှာ မှန်ဘီလူးနှင့်သာလျှင် မြင်နိုင်၍ အကောင်ပေါင်း သိန်းသန်းများစွာ ရှိသည်။ ခေါင်းပိုင်းနှင့် အမြီးပါ ပါရှိသော ဖားလောင်း ကောင်ကလေးများကဲ့သို့ လှုပ်ရှားလျက်ရှိသည်။ ထိုပိုးကောင်ကလေးများသည် အမ၏မျိုးဥနှင့် ပေါင်းစပ်၍ လူသန္ဓေသားလောင်းကို ပေါက်ဖွားကြီးပြင်းစေသည်။ သုတ်ပိုးကောင်ကို ဦးစွာတွေ့ရှိသူမှာ ဟော်လန်ပြည်သား လူဝင်ဟုတ်(၁၆၃၂-၁၇၂၃) ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သုက်ရည်
ကဏ္ဍ:အမျိုးသားများ၏ ကျန်းမာရေး
ကဏ္ဍ:မျိုးအောင်ခြင်း
ဗန်းမော်ဆရာတော်

## ဗန်းမော်ဆရာတော် 
### ငယ်ဘဝ 
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၆၈-ခုနှစ် ပဲခူးတိုင်း၊ ရွှေတောင်မြို့၊ ကွမ်းညှပ်စင်ရွာ၌ ဖွားမြင်သည်။ ငယ်နံမည် မောင်ဖြူဝင်း ဖြစ်သည်။ 
ရဟန်းဘွဲ့မှာ ဦးပဏ္ဍိတ ဖြစ်သည်။ ဆရာတော်သည် သင်္ကန်းနိုင်စကပင် ကိုရင်ဝတ်ခဲ့သည်။ ရတနာပုံ နေပြည်တော်သို့ တက်ကာ စာပေပရိယတ္တိ သင်ယူသည်။ ရတနာပုံနေပြည်တော်ကား သာသနာထွန်းကားစည်ပင်ရာဖြစ်သည်။ အနယ်နယ်အရပ်ရပ်မှ သံဃာတော်များ စုဝေးရောက်ရှိရာလည်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဆွမ်းကွမ်းကိစ္စ အခက်အခဲရှိတတ်သည်။ အထူးသဖြင့် ငယ်ရွယ်သူ ရှင်သာမဏေများအတွက် ပို၍ အခက်အခဲရှိတတ်သည်။ ဤဒဏ်ကို ကြာကြာမခံနိုင်ဘဲ ကိုရင်ဘဝ လူထွက်ကာ ကွမ်းညှပ်စင်ရွာသို့ ပြန်ခဲ့သည်။ ရွာတွင် ကြာကြာမနေနိုင်၊ ကိုရင်ပြန်ဝတ်သည်။ နေပြည်တော်သို့ သွားသည်။ စာပေကြိုးစားသင်ယူသည်။

### အောင်မြင်မှုများ 
မြင်းဝန်မင်းကြီး၏ ကောင်းမှုကြောင့် စာပြန်ပွဲဝင်သည်။ ထိပ်ဆုံးမှ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ရှင်ပဏ္ဍိတသည် သာမဏေဘဝကပင် စာစပ်ဝါသနာပါသည်။ ကဗျာဖွဲ့ဆိုမှု၌ နိုင်နင်းသည်။ သက်တော်(၂၁)နှစ်တွင် မိဖုရားခေါင်ကြီးက ပဉ္စင်းခံပေးသည်။ ဘိုးတော်မင်းတရားကြီး၏ မိဖုရား ဝေသာလီမင်းသမီး၊ ဗန်းမော်မြို့စား ဥပေါတရာ ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းသော ဗန်းမော်ကျောင်းတွင် သီတင်းသုံးသည်။ ထို့ကြောင့် ** ဗန်းမော်ဆရာတော်** ဟု တွင်သည်။ ကဗျာစာဆိုကျော် စလေဦးပုညသည်ပင်လျှင် ဆရာတော်ထံ ဝင်ရောက်ကာ နည်းယူသည်။ အားကိုးအားထား ပြုသည်။ 

ဆရာတော်သည် မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး လက်ထက်တွင် အလွန်ထင်ရှား ကျော်စောသည်။ သင်္ဂဇာဆရာတော် ၊ ရွှေကျင်ဆရာတော် ၊ သက်ပန်းဆရာတော် ၊ ဆရာလေး မယ်ကင်းတို့နှင့် ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်သည်။ မင်းတုန်းမင်းတရားကြီးက`**ပဏ္ဍိတ ဝံသာဘိဓဇ မဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇဂုရု**´ ဘွဲ့တံဆိပ်တော် ဆက်ကပ်လှူဒါန်းသည်။

ဆရာတော်သည် စကားအရာ၌ လိမ္မာပါးနပ်ပြီး တရားဟောလည်းကောင်းသည်။ ထိုခေတ်က ဗန်းမော်ဆရာတော်အပြင် ထိုနည်းတူဆရာတော်တစ်ပါးလည်းရှိလေသည်။ ထိုဆရာတော်မှာ ထွဋ်ခေါင်ဆရာတော် ဖြစ်လေသည်။ ဆရာတော်နှစ်ပါးတို့သည် စကားပရိယာယ်ကြွယ်ဝကြသဖြင့် တစ်ပါးနှင့်တစ်ပါး စကားနာထိုးတတ်ကြလေသည်။

ဆရာတော်သည် ဘာသာရေး၊ တိုင်းရေးပြည်ရေး တို့တွင် အမှုမဲ့ အမှတ်မဲ့ မနေ၊ တစ်ပါးသူတို့၏ ကောင်းကျိုးဆိုးပြစ်များကိုလည်း အမြဲပင် ဆင်ခြင်သုံးသပ်လေ့ရှိပေသည်။ ဆရာတော်သည် မိမိမှန်သည်ထင်လျှင် ဆိတ်ဆိတ်မနေဘဲ ပြောတတ် ရေးတတ်သည်။ ထို့ကြောင့်လည်း တခါက မင်းဒဏ်သင့်ဖူးသည်။ ဗန်းမော်သို့ ပြောင်းရွေ့ သီတင်းသုံးစေသည်။ ကာလအတန်ကြာမှ မိဖုရားကြီး၏ လျှောက်ထားမှုကြောင့် ဗန်းမော်မြို့မှ ပြန်လည်ပင့်ခေါ်သည်။ ဆရာတော်သည် မန္တလေးသို့ မပြန်ဘဲ မင်းကွန်း ဘက်၌သာ သီတင်းသုံးနေထိုင်တော်မူသည်။ ဗန်းမော်ဆရာတော်သည် ထက်သည်။ ဝိနည်း အရာတွင် ကျွမ်းကျင်နှံ့စပ်သည်။ ဆရာတော်သည် ရုပ်လက္ခဏာကြံ့ခိုင်ခံ့ညားသည်။ အသံတော်သည်လည်း လွန်စွာ နက်ကျယ်ပြတ်သားသည်။ ဆွမ်းဘောဇဉ် ဘုဉ်းပေးရာ၌လည်း သာမန်ရဟန်းတော်တို့ထက် ပိုမိုဘုဉ်းပေးတော်မူ နိုင်သည်။ 

မင်းတုန်းမင်းကြီး၏ လက်ထက်တွင် ပစ်စာ၊ သရော်စာများ ရှိခဲ့ဖူးသည်ကို တွေ့ရသည်။ ဗန်းမော်ဆရာတော်၏ လက်ချက်ဖြစ်သော ပစ်စာအများပင် ပေါ်ခဲ့ဖူးသည်။

### ပြုစုခဲ့သောကျမ်းများ 
မင်းကွန်းချောင်တွင် သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သိမ်သမုတ်ရာ၌ လိုက်နာရမည့် နည်းများကို ကျောက်ထက်အက္ခရာ ထိုး၍ မော်ကွန်းတင်ခဲ့သည်။ ဆရာတော်ပြုစုခဲ့သော ကျမ်းများမှာ - 
# ကထိနဝိသောဓနီကျမ်း
# ဝိနယဓရဗဟုသုတဝိနိစ္ဆယ
# ဝိဝတ္တဘေဒနီကျမ်း
# သီမဘေဒဝိဘာဝနီကျမ်း
# အသုဘဒဿနဝိနိစ္ဆယ
# ဥပုသ်အဆုံးအဖြတ်

### ဘဝနိဂုံး 
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၃၉-ခုနှစ် ဝါဆိုလ၊ သက်တော်(၇၁)နှစ်တွင် စစ်ကိုင်းတောင်၊ ခိုတောင်တောရ၌ ပျံလွန်တော်မူသည်။
ဆရာတော်၏ စာ၊ ဆရာတော်၏ ဥပမာ၊ ထုံးတို့သည် ယနေ့တိုင် မှတ်ယူနည်းမှီ၍ သုံးမကုန်နိုင်သော ပညာသမုဒ္ဒရာကြီးနှင့် တူလှပေသည်။

## ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
ဗန်းမော်ဆရာတော် ကဗျာများ

### ကိုးကား 
နေဘုန်းဝေ`စာချီအကျော် ဗန်းမော်ဆရာတော်´
အေ​စီ-၁၃၀

Lockheed နှင့် Boeing ကုမ္ပဏီတို့က ပူးပေါင်း ထုတ်လုပ်ထားသော ဤလေယာဉ်သည် C-130 Hercules လေယာဉ်ကို မြေပြင် တိုက်ခိုက်ရေး လေယာဉ်အဖြစ် ပြုပြင် ပြောင်းလဲထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကို မြေပြင်တိုက်ခိုက်ရေး လုပ်ငန်းများ ၊ လေကြောင်း ပစ်ကူပေးခြင်းများတွင် အသုံးပြုသည်။ 
## အခြေခံ အချက်အလက်များ 
* လေယာဉ်သား (၁၃) ဦး
** အရာရှိ (၅) ဦး [လေယာဉ်မှူး ၊ တွဲဘက်လေယာဉ်မှူး ၊ လေကြောင်းလမ်းပြ ၊ လက်နက်အရာရှိ ၊ အီလက်ထရောနစ် စစ်ဆင်ရေး အရာရှိ]
** အခြားအဆင့် (၈) ဦး [ လေကြောင်း အင်ဂျင်နီယာ ၊ ပစ်မှတ် စောင့်ကြည့်ရေးမှူး ၊ အနီအောက်ရောင်ချည် ပစ်မှတ် ရှာဖွေရေးမှူး ၊ လက်နက် တာဝန်ခံ ၊ သေနတ်သမား (၄) ဦး]
* လေယာဉ်အရှည် = (၂၉.၈ မီတာ)
* တောင်ပံအလျား = (၄၀.၄ မီတာ)
* လေယာဉ်အမြင့် = ၉၁၁.၇ မီတာ)
* အင်ဂျင် = Allison T56-A-15 turboprop အင်ဂျင် (၄) လုံး

## ကိုးကား 
*  (AC-130 refs loaded throughout book)
* 
* 
* 
* .
* 
* 
* 
* .

## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* "Gunship History", Spectre Association.
* List of AC-130 Gunships  on Gunships.org.
* AC-130, Global Security.
* "Powerful Gunships Prowl Iraq, and Limits Show" on NPR from *All Things Considered*.
* .
*(1977) T.O. 1C-130(A)A-1 Flight Manual USAF Series AC-130A Airplane (Part 1), (Part 2)

ကဏ္ဍ:စစ်ဘက်သုံး လေယာဉ်ပျံ‎