open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
မက်ဆိုပိုတေးမီးယားဒဏ္ဍာရီ

**မက်ဆိုပိုတေးမီးယားဒဏ္ဍာရီ** () သည် ယခုခေတ် အာရှတိုက်အနောက်ပိုင်းဒေသ၊ ရှေးဟောင်းမက်ဆိုပိုတေးမီးယားနယ်မြေမှ ဒဏ္ဍာရီများ၊ ဘာသာရေးကျမ်းစာများနှင့် အခြားသောစာပေများကို ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ အထူးသဖြင့် ဆူးမားဒေသ၊ အဲကတ်မြို့ နှင့် အဆီးရီးယားဒေသမှ လူမှုအဖွဲ့အစည်းများ၏ ရင်းမြစ်များမှဖြစ်ကာ ထိုလူ့ယဉ်ကျေးမှု အဖွဲ့အစည်းများသည် ဘီစီ (၃၀၀၀) မှ စတင်ခဲ့ကြ၍ အေဒီ (၄၀၀)တွင် ပျက်သုဉ်းခဲ့ကြသည်။ ဤစာပေလက်ရာများကို မူလအားဖြင့် ကျောက်ချပ်၊ ရွှံ့စေးချပ်များတွင် ထိန်းသိမ်းခဲ့ကြပြီး စာရေးတော်များက သပ်ဖြင့် ရေးထွင်းသည့် အရေးအသားတစ်မျိုး (cuneiform) ဖြင့် ရေးသားခဲ့ကြသည်။ ရှည်လျှားသော အပိုင်းအစအနည်းငယ်သာ ရှင်သန်ကျန်ရစ်ပြီး အချို့သော အပိုင်းများတွင် ပါဝင်သော ဇာတ်လမ်းပုံပြင်များကို ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံးဟူ၍ ယူဆကြကာ ထိုအပိုင်းအစများက သမိုင်းပညာရှင်များကို မက်ဆိုပိုတေးမီးယား အတွေးအခေါ်၊ စကြဝဠာသဘောတရားများကို နက်နက်နဲနဲ သိမြင်စေခဲ့သည်။ 

## မှတ်စု
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မက်ဆိုပိုတေးမီးယားဒဏ္ဍာရီ
ပုညခင်

**ပုညခင်** (၁၉၇၂ စက်တင်ဘာ ၂၂ ဖွား) သည် မြန်မာ အမျိုးသမီးစာရေးဆရာမ တစ်ဦးဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး
၁၉၇၂ ခု၊ စက်တင်ဘာလ ၂၂ ရက်တွင် အဖ ဦးညွန့်ရှိန်၊ အမိ ဒေါ်ဌေးဌေးတို့မှ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး ကျောင်းကုန်းမြို့တွင်မွေးသည်။ မွေးချင်း ၃ ဦးအနက် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ သင်းသင်းမာဖြစ်သည်။

၁၉၉၁ ခုတွင် ကျောင်းကုန်းမြို့ အမှတ် (၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းမှ အထက်တန်းအောင်သည်။

၁၉၉၅ ခုတွင် ပုသိမ်တက္ကသိုလ်မှ မြန်မာစာအဓိကဖြင့် အဝေးသင်ဘွဲ့ရသည် ​

## အလုပ်အကိုင်နှင့်စာပေခရီး 
ကျောင်းကုန်းမြို့နယ် တာကုန်းကျေးရွာ မူလတန်းကျောင်းတွင် မူလတန်းပြဆရာမလုပ်ရင်း ဝတ္ထုတိုနှင့် လုံးချင်းဝတ္ထုများ စရေးသည်။ 

၁၉၉၃ ခုတွင် **ဆုနွေးဦး** ကလောင်အမည်ဖြင့် လုံးချင်းဝတ္ထုများ စရေးသော်လည်း (၁၁) အုပ်သာ ထွက်ရှိနိုင်ပြီး ၁၉၉၅ ခုတွင် ရပ်သွားသည်။ 

၁၉၉၇ ခုတွင် ရန်ကုန်ရောက်လာကာ ကုမ္ပဏီဝန်ထမ်း၊ သတင်းထောက်၊ ဇာတ်ညွှန်းရေး၊ အယ်ဒီတာ စသဖြင့် အလုပ်စုံလုပ်ရင်း ၂၀၀၀ ပြည့်တွင် **ပုညခင်** ကလောင်အမည်ဖြင့် ပထမဦးဆုံးလုံးချင်းဝတ္ထု ရင်ခုန်ရဲတိုက်ကို ထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။ 

၂၀၀၃ ခု၊ ဩဂုတ်လတွင် "ပုညခင်စာအုပ်တိုက်" ကို ထူထောင်ကာ ထုတ်ဝေရေးလုပ်ငန်းကိုပါ တွဲလုပ်သည်။ 

၂၀၀၅ မှ၂၀၀၇ အထိ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် စိတ်ပညာဌာနတွင် ဘွဲ့လွန်အသုံးချစိတ်ပညာဒီပလိုမာတန်းတွင် သင်ယူပြီးနောက် စိတ်ပညာဆိုင်ရာဝတ္ထုများကို ရေးသည်။ ယခုအချိန်အထိ လုံချင်းဝတ္ထု (၁၂၂)၊ ဝတ္ထုတို (၇၀)ကျော်၊ ခရီးသွားဆောင်းပါးနှင့် အတွေးအမြင်ဆောင်းပါးများကို ရေးသားခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ လုံးချင်းဝတ္ထု (၁၀၀) ကျော်ကို ရုပ်ရှင် ဗီဒီယိုအဖြစ် ရိုက်ကူးခြင်းခံရသည်။

"အချစ် (သို့မဟုတ်) ဝင်္ကပါ" ဝတ္ထုကို ပြန်လည်ရိုက်ကူးသည့် "အာဒမ်ရယ် ဧဝရယ် ဒဿရယ်" ရုပ်ရှင်၊ "အမုန်း၏ ဆွဲငင်အား" ဝတ္ထုကိုပြန်လည်ရိုက်ကူးသည့် "စေတန်၏ကချေသည်" ရုပ်ရှင်၊ "ကျွန်မကနှင်းဆီပါမောင်"၊ "ချစ်လှစွာသောအမုန်း" ရုပ်ရှင်များမှာ အကယ်ဒမီဆုများဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။ "အနမ်းဝိုင်" နှင့် "ရက်ရက်စက်စက်မိုး" ဝတ္ထုများအတွက် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ညွှန်းကို ကိုယ်တိုင်ရေးသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
မိုက်ခရိုနီးရှားဒဏ္ဍာရီ

**မိုက်ခရိုနီးရှားဒဏ္ဍာရီ** () တွင် မိုခရိုနီးရှားလူမျိုးတို့၏ ရိုးရာယုံကြည်မှုစနစ်များပါဝင်သည်။ မိုက်ခရိုနီးရှားကျွန်းများ၌ တစ်ခုတည်းသော ယုံကြည်မှုစနစ်မရှိချေ။ ကျွန်းတစ်ကျွန်းစီတွင် ကိုယ်ပိုင်ဒဏ္ဍာရီလာ ပုဂ္ဂိုလ် (သို့) သတ္တဝါများရှိကြသောကြောင့် ဖြစ်၏ ။

## နယ်မြေဒေသ
မိုက်ခရိုနီးရှားသည် သမုဒ္ဒရာပိုင်းဒေသအဖြစ် သိရှိသော နယ်မြေတွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ၏ အနောက်တောင်ပိုင်းတွင်တည်ရှိသော ဒေသတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုဒေသတွင် ကျွန်းစု အချို့ရှိ၍ ပါဝင်သော ကျွန်းများမှာ ကာရာလိုင်းကျွန်းများ (Caroline Islands)၊ မာရှယ်ကျွန်းများ၊ မာရီယားနာကျွန်းများ (Mariana)၊ ဂစ်လ်ဘ ကျွန်းများ (Gilbert) ပါဝင်သည်။ ၁၅၂၀နှစ်များတွင် များစွာသော ဥရောပသားများ ရောက်ရှိလာမှုနှင့်အတူ ရိုးရာယုံကြည်မှုများကျဆင်း၍ ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဥရောပယဉ်ကျေးမှုများနှင့် ထိတွေ့ခြင်းကလည်း ထိုဒေသတွင်း ဒဏ္ဍာရီ၊ ရာဇဝင်များကို ပြောင်းလဲသွားစေခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိုက်ခရိုနီးရှားဒဏ္ဍာရီ
ဇောတိက (မဟာမြိုင်တောရ ဆရာတော်)

ဆရာတော်ဦးဇောတိကသည် ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းတော်တပါးဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံတွင်
ထင်ရှားကျော်ကြားသော စာရေးဆရာတစ်ယောက်လည်း ဖြစ်သည်။ ဆရာတော် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ရေးသားခဲ့သော
"Snow in the Summer"စာအုပ်မှာ ဘာသာစကားဆယ်မျိုးသို့ ပြန်ဆိုခဲ့ပြီး အုပ်ရေတစ်သန်းထက်မနည်း ပုံနှိပ်ခဲ့ရသည်ဟု
အင်တာနက်အာခိုက်ဖ်၏ စာကြည့်တိုက်(Internet Archive's Open Library)ကက်တလောက်တွင် ဆိုထားသည်။

## လူဝတ်ကြောင်ဘဝ
ဆရာတော်ဦးဇောတိကကို ၁၉၄၇-ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၅-ရက်နေ့တွင် မော်လမြိုင်မြို့တွင်
မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူသည် အခြေခံပညာရေးကို ရိုမန်ကက်သလစ် သာသနာပြုကျောင်းတွင်
သင်ကြားခဲ့သည်။ သူငယ်ရွယ်စဉ်ကာလတွင် မည်သည့်ဘာသာရေးကိုမှ ဘာသာဝင်အဖြစ်
ပါဝင်ပတ်သက်ခြင်းမရှိခဲ့သော်လည်း ဘာသာတရားပေါင်းစုံတို့၏ သဘောတရားတို့ကို
လေ့လာပြီး နားလည်အောင်ကြိုးစားခဲ့သည်။ အနောက်တိုင်း ဒဿနိကဗေဒနှင့်
စိတ်ပညာဘာသာရပ်များကို လေ့လာလိုက်စားခဲ့သည်။ ၁၉၇၃-ခုနှစ်တွင်
ရန်ကုန်စက်မှုတက္ကသိုလ်မှ လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။

## ရဟန်းဖြစ်လာခြင်း
လူအများစုသည် သူတို့ဘဝ၏ တန်ဖိုးရှိသောအချိန်များကို
ချမ်းသာကြွယ်ဝအောင်ပြုလုပ်ခြင်း၊ လောကီစည်းစိမ်များကို ခံစားခြင်း၊
ကျော်ကြားမှု၊ ဩဇာအာဏာနှင့် ရာထူးနေရာကောင်း ရရှိရေးအတွက် အသုံးချရင်း
ကုန်ဆုံးနေကြသော်လည်း ဘဝ၏ ရလဒ်များအပေါ် ကျေနပ်နှစ်သက်မှုမရှိကြသည်ကို
သူကတွေ့ခဲ့ရသည်။ ဗုဒ္ဓနည်းကျ တရားထိုင်ခြင်းဖြင့် စိတ်တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုရသဖြင့် တရားထိုင်မှုအပေါ်
သူအလွန်စိတ်ဝင်စားလာခဲ့သည်။ ထိုကြောင့် အသက် ၂၆-နှစ်အရွယ်တွင် မိသားစုကို
စွန့်ခွာခဲ့ပြီး ရှင်သာမဏေ အဖြစ်ကို ခံယူခဲ့သည်။ ၁၉၇၄-ခုနှစ်တွင်
မိတ္ထိလာမြို့ တောင်ပုလုတောရ၌ တောင်ပုလုဆရာတော်ကြီးအား ဥပဇ္ဈာယ်ပြု၍
ရဟန်းဘဝသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
သူသည် တောင်ပုလုဆရာတော်ကြီး၏ လမ်းညွှန်မှုဖြင့် ဝိပဿနာတရားကို ၃-နှစ်တာ
အားထုတ်ခဲ့သည်။ ထိုနောက် ထန်းတပင် တောရဆရာတော်ထံတွင် ၁၅-နှစ်ကြာ
ဝိပဿနာတရားကို ဆက်လက်အားထုတ်ခဲ့သည်။

## နိုင်ငံခြား သာသနာပြုခရီး
ဆရာတော်သည် ဩစတြေးလျနိုင်ငံ မဲလ်ဘုန်းမြို့သို့
၁၉၇၇-ခုနှစ်တွင်တစ်ကြိမ်၊ ၁၉၉၈-ခုနှစ်တွင်တစ်ကြိမ် ကြွရောက်သာသနာပြုခဲ့သည်။

သူသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ ၁၉၈၃-၈၄တွင် ကြွရောက်ခဲ့ပြီး
၁၆-လကြာခန့် သီတင်းသုံးကာ ဆန်တာခယု(ဇ်)၊ နယူးယောက်၊ ဘော့စတွန်နှင့်
ဝါရှင်တန်တို့တွင် တရားပွဲများ ကျင်းပခဲ့သည်။

သူသည် စင်္ကာပူနိုင်ငံသို့လည်း ဓမ္မဒူတခရီး အကြိမ်ကြိမ် ကြွချီခဲ့သည်။

## ရေးသားပြုစုခဲ့သည့် စာအုပ်များ
## ကိုးကား
ဗြဟ္မဇာလသုတ် မဟာသီလခန်း

ဗြဟ္မဇာလသုတ် မဟာသီလခန်း၌ ပုထုဇဉ်တစ်ယောက်သည် ဘုရား၏ဂုဏ်ကို အထွဋ်အမြတ်ဖြစ်သော သီလစောင့်ထိန်းမှု ဆိုင်ရာ ဂုဏ်အင်္ဂါများဖြင့် ချီးမွမ်းပြောဆို နိုင်သည်ကို အကျယ်ရှင်းပြထားသည်။ မြတ်စွာဘုရားသည် နတ်ရွာနိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော နိမိတ် လက္ခဏာကျမ်းများဖြင့် အသက်မွေးခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်တော်မူခြင်း၊ လောကီအကျိုးစီးပွားတိုးတက်ရန်အတွက်ပြုသော ပူဇော်ပသမှုအမျိုးမျိုးဖြင့် အသက်မွေးခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်တော်မူခြင်း၊ လောကီအကျိုးစီးပွားဆိုင်ရာ အတတ်အမျိုးမျိုးဖြင့် အသက်မွေးခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်တော်မူခြင်း၊ ကျောက်မျက် အသုံးအဆောင် လူ တိရစ္ဆာန်အမျိုးမျိုး တို့၏ အကောင်းအဆိုးလက္ခဏာတို့ကို ဟောပြောခြင်းဖြင့် အသက်မွေးခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်တော်မူခြင်း၊ ပြည်ထောင်မင်းတို့၏ စစ်မှုရေးရာများကို ရှေ့ဖြစ်ဟောပြောခြင်းဖြင့် အသက်မွေးခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်တော်မူခြင်း၊ နေ လ နက္ခတ်တာရာ တို့ကိုလေ့လာကာ ရှေ့ဖြစ်ဟောပြောခြင်းဖြင့် အသက်မွေးခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်တော်မူခြင်း၊ ရှေ့ဖြစ်ဟောအတတ် အတွက်အချက်အတတ် ကဗျာလင်္ကာအတတ်တို့ဖြင့် အသက်မွေးခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်တော်မူခြင်း၊ လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်း ဥစ္စာဓနစုဆောင်းခြင်း အစရှိသည့် အိမ်ရာထောင်မှုဆိုင်ရာကိစ္စများကို စီစဉ်ဆောင်ရွက်ပေးခြင်းဖြင့် အသက်မွေးခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်တော်မူခြင်း၊ မန္တန်စုတ်ခြင်း နတ်မေးခြင်း နတ်ပင့်ခြင်း အစရှိသည့်အတတ်တို့ဖြင့် အသက်မွေးခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်တော်မူခြင်း၊ ဗလိနတ်စာကျွေးခြင်း လောကီအစီအရင်များစီရင်ခြင်း ဆေးဝါးကုသခြင်း အစရှိသည့်အတတ်တို့ဖြင့် အသက်မွေးခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်တော်မူခြင်း အစရှိသော အထွဋ်အမြတ်ဖြစ်သော သီလစောင့်ထိန်းမှု ဆိုင်ရာ ဂုဏ်အင်္ဂါများဖြင့် ပြည့်စုံကြောင်း ကို ဤမဟာသီလခန်း၌ ဖော်ပြထားသည်။

## ဗြဟ္မဇာလသုတ် မဟာသီလခန်း ပါဠိနှင့် မြန်မာပြန်
## မှတ်စု
## ဆက်စပ်စာမျက်နှာများ
* ဗြဟ္မဇာလသုတ်
* ဗြဟ္မဇာလသုတ် နိဒါန်း
* ဗြဟ္မဇာလသုတ် စူဠသီလခန်း
* ဗြဟ္မဇာလသုတ် မဇ္ဈိမသီလခန်း
* ဗြဟ္မဇာလသုတ် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိပြခန်း

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒီဃနိကာယ်
ထန်းသီးကြွေခိုက် ကျီးနင်းခိုက်

**ထန်းသီးကြွေခိုက် ကျီးနင်းခိုက်**သည် မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက် 
ထန်းခိုင်မှ ထန်းသီးကြွေသည့်အချိန်နှင့် ထိုထန်းသီးကို ကျီးနင်းသည့်အချိန် တိုက်ဆိုင်ကြုံကြိုက်သွားသကဲ့သို့ ဖြစ်ရပ်တစ်ခုနှင့် တစ်ခုသည် တိုက်တိုက်ဆိုင်ဆိုင် ဖြစ်သွားသည်။

"ဘယ်တတ်နိုင်ပါ့မလဲအစ်ကိုရယ်... ထန်းသီးကလည်း ကြွေခိုက်၊ ကျီးကလည်း နင်းခိုက် အချိန်ချင်း တိုက်သွားတာပါ"။ [၁၃၃၁] မြဝတီ၊ ၁၈၊ ၅၊ ၂၁၀။

## ကိုးကား
နီကိုဘာကြက်

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒေါင်း၊ ရစ်နှင့် အလားတူငှက်များ
အချိန်တန်တော့ နွားပိန်ကန်လိမ့်

နွားပိန်ပင်လျှင် ရုန်းကန်ရမည့်အချိန်ရောက်က မိမိနှင့်လျော်စွာ ရုန်းကန်ရမည်သာ ဖြစ်သကဲ့သို့ အချိန်အခါ ကျရောက်လာပါက အခြေအနေအားလျော်စွာ ဖြစ်မြောက်လာမည်ဖြစ်သည်။

"ဆရာခိုင်းလိုက်တဲ့ ကိစ္စအတွက်.... မပူစမ်းပါနဲ့ကွာ၊ အချိန်တန်တော့ နွားပိန်ကန်တာပါပဲ။" 

[၁၃၁၁] ဖိုးတုတ်။ ၁၂၃။

မြန်မာစကားပုံ #ဆိုရိုးစကား

ကဏ္ဍ:မြန်မာဆိုရိုးစကားများ
၂၀၂၀ အာရှပေါင်းစည်းရေးဖလားဘောလုံးပြိုင်ပွဲ

**၂၀၂၀ အာရှပေါင်းစည်းရေးဖလားဘောလုံးပြိုင်ပွဲ** သည် အာရှ ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်မှ ဒုတိယအကြိမ်ကျင်းပရန်လျာထားခဲ့သော အာရှပေါင်းစည်းရေးဖလားပြိုင်ပွဲ ဖြစ်သည်။ အသင်းပေါင်း ဆယ်သင်း သည် ထိုပြိုင်ပွဲကို ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်ရှိသည်။ ခြောက်သင်းမှာ ၂၀၂၃ အာရှဖလား နှင့် ၂၀၂၂ ကမ္ဘာ့ဖလားအာရှဇုန် ပူးတွဲခြေစစ်ပွဲပထမအဆင့်တွင် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သောအသင်းများဖြစ်ပြီး ကျန်လေးသင်းမှာ ၂၀၂၃ အာရှဖလား ဒုတိယအဆင့် သီးသန့်ခြေစစ်ပွဲများတွင် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သောအသင်းများဖြစ်သည်။ သို့သော် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် ဖြစ်ပွားနေသော ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကပ်ရောဂါကြောင့် ၂၀၂၃ အာရှဖလား နှင့် ၂၀၂၂ ကမ္ဘာ့ဖလားအာရှဇုန် ပူးတွဲခြေစစ်ပွဲဒုတိယအဆင့် ကို ဆက်လက်ကျင်းပနိုင်ခြင်းမရှိဘဲ ၂၀၂၁ ခုနှစ်သို့ ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့ရသဖြင့် ၂၀၂၀ အာရှပေါင်းစည်းရေးဖလားဘောလုံးပြိုင်ပွဲ ကို ဖျက်သိမ်းရန် ၂၀၂၀ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အာရှ ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်က ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။

နီပေါအသင်းမှာ လက်ရှိ ချန်ပီယံအသင်းဖြစ်သည်။

## ခြေစစ်ပွဲအောင်အသင်းများ
အောက်ဖော်ပြပါ ခြောက်သင်းမှာ ၂၀၂၃ အာရှဖလား နှင့် ၂၀၂၂ ကမ္ဘာ့ဖလားအာရှဇုန် ပူးတွဲပထမအဆင့်ခြေစစ်ပွဲများတွင် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီး ယခုပြိုင်ပွဲကို ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်ရသောအသင်းများဖြစ်သည်။

*
* 
*
*
*
*

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာရှပေါင်းစည်းရေးဖလားပြိုင်ပွဲ
နှင်းခါ

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:တိဗက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဟိမဝန္တာတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ရစ်ငှက်များ
တောင်ခါလည်ပြောက်

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒေါင်းနှင့် မျိုးရိုးတူ ငှက်များ
ဝပ်စ်ကာရန်း အမျိုးသားဥယျာဉ်

**ဝပ်စ်ကာရန်း အမျိုးသားဥယျာဉ်** သည် ပီရူးနိုင်ငံရှိ အမျိုးသားဥယျာဉ်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး အန်ကက်ရှ်ဒေသရှိ အင်န်ဒီးစ် တောင်တန်း အလယ်ပိုင်းဖြစ်သော ကော်ဒီလယ်ရာ ဘလန်ကာ တောင်တန်း (ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အမြင့်ဆုံး အပူပိုင်းဒေသ တောင်တန်း) ၏ အစိတ်အပိုင်း အတော်များများ ပါဝင်သည်။ ဥယျာဉ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ၃၄၀,၀၀၀ ဟက်တာ (၃,၄၀၀ စတုရန်း ကီလိုမီတာ) မျှ ကျယ်ဝန်းကာ SERNANP ခေါ် ပီရူးနိုင်ငံ ထိန်းသိမ်းထားသော ဒေသများကွန်ယက် မှ စီမံခန့်ခွဲသည်။  လူသိများသော တောင်တက်စခန်းလည်း ဖြစ်ပြီး   ထူးခြားသော ဇီဝမျိုးကွဲများ တည်ရှိရာ နေရာလည်း ဖြစ်ကာ
အင်န်ဒီးစ် ဘုရင်မ ဟုအမည်ရသည့် အပင်အပါအဝင်မျက်ကွင်းနက် ဝက်ဝံ၊ ကွန်ဒါလင်းတ၊ ဗီကူနာသမင် နှင့် တာရူကာ သမင် အစရှိသော တိရစ္ဆာန်များ ရှိသည်။ 

ဥယျာဉ်သည် မြောက်မှတောင်သို့  ရှည်လျား၍ အနံအားဖြင့်  မျှ ရှိသည်။ ကော်ဒီလယ်ရာ ဘလန်ကာ တောင်တန်း၏ အနောက်ဘက် တောင်စောင်းသည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ အတွင်းသို့ ဆန်တာမြစ်မှ တဆင့် စီးဝင်ကာ အရှေ့ဘက် တောင်စောင်းမှာမူ မာရာနွန်မြစ် အတွင်းမှတဆင့် အမေဇုံမြစ် နှင့် အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်း သို့ စီးဝင်သည်။

## ကိုးကား
နှင်းဆီ

**နှင်းဆီ**သည် ပန်းမန်စိုက်ပျိုးရေးတွင် လူကြိုက်များသော ပန်းတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ အခြားပန်းပင်များနှင့် မတူဘဲ တစ်နှစ်လျှင် ၄၊ ၅ လခန့် ရေခဲသော အရပ်မှ လွဲ၍ အပူပိုင်းတိုင်းပြည်များမှ အအေးပိုင်းတိုင်းပြည်များအထိ ကမ္ဘာအနှံ့အပြား စိုက်ပျိုးနိုင်ခြင်း၊ အရောင်အဆင်း အစုံအလင် ရှိခြင်း၊ သင်းပျံ့သော ရနံ့ရှိခြင်း တစ်နှစ်ပတ်လုံး စိုက်ပျိုးနိုင်ခြင်း စသောအချက်များကြောင့် နှင်းဆီကို ပန်းဘုရင်မ (Queen of Flower)ဟု တင်စားခေါ်ဝေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ 

နှင်းဆီသည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၏ အမျိုးသားပန်း (National Flower) ဖြစ်ပြီး ခရစ်စမတ်ပွဲတော်၊ အီစတာပွဲတော်၊ အမေများနေ့၊ ချစ်သူများနေ့ စသော နေ့ထူးနေ့မြတ်များတွင် အများဆုံး အသုံးပြုသော ပန်းဖြစ်သည်။ 
]]
နှင်းဆီမျိုးအချို့၏ မူရင်းဒေသမှာ တရုတ်ပြည်နှင့် ဂျပန်ပြည်ဖြစ်ပြီး မျိုးပေါင်းနှစ်ရာကျော်ခန့်သည် ကမ္ဘာ့မြောက်ဘက်ခြမ်းတွင် မူရင်းအဖြစ် ပေါက်ကြသည်။ နှင်းဆီ၏ သက်တမ်းသည် လူသားများထက် ရှေးပိုကျကြောင်း ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းများအရ ခန့်မှန်းသိရှိရသည်။ လွန်ခဲ့သော နှစ်သန်းပေါင်း ၃၀-ကျော်မှ နှင်းဆီ၏ ပင်စည်အစိတ်အပိုင်းနှင့် ဆူးများ၊ အရွက်များကို ရုပ်ကြွင်းအဖြစ် တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ ရှေးဟောင်းလူများ၏ ကဗျာများ၊ တေးဂီတများနှင့် ရှေးဟောင်း ဒဏ္ဍာရီ သမိုင်းများတွင် နှင်းဆီနှင့် ပတ်သက်သော အကြောင်းအရာများ ပါရှိခဲ့သည်။ ထိုခေတ်တွင် နှင်းဆီကို အနုပညာ လက်ရာများ၊ ကျောက်မျက်ရတနာများ၊ အိုးများနှင့် ပန်းအလှထိုးခြင်း လုပ်ငန်းများတွင် ဒီဇိုင်းလက်ရာများအဖြစ် တွေ့ကြရသည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဥယျာဉ်ပန်းခြံပင်များ
မရဲသော်လည်း ပြေးခဲစေ

**မရဲသော်လည်း ပြေးခဲစေ** သည် မြန်မာစကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## အဓိပ္ပာယ်
ရန်သူနှင့်တွေ့သည့်အခါ ကြောက်သော်ငြားလည်း အလွယ်တကူ ထွက်မပြေးသင့်သကဲ့သို့ အခက်အခဲနှင့်တွေ့သည့်အခါ အလွယ်တကူ အလျော့မပေးဘဲ ဟန်မပျက် ရင်ဆိုင်သင့်သည်။
**"မရဲသော်လည်း ပြေးခဲစေဆိုတာလို ကိုက်နဲ့ဟန်နဲ့ မာန်နဲ့ ပြောလိုက်တာပဲ၊ ဘယ့်နှယ့်လုပ်မတုံး၊ ကြုံနေမှကိုးဗျ။"*

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာစကားပုံများ
ရွှမ်းရှီ

**ရွှမ်းရှီ**  () သည် ပျော်ရွှင်မှု နှစ်ထပ်ကွမ်းဟု အဓိပ္ပာယ် ရသည်။ လက်ထပ်ထိမ်းမြားရာတွင် အသုံးပြုကြသည့် တရုတ်ရိုးရာ အလှဆင် ဒီဇိုင်းစာလုံးဖြစ်သည်။

## ဖွဲ့စည်းပုံ
ပျော်ရွှင်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် တရုတ်စကားလုံး  ('''') နှစ်လုံးကို ကပ်၍ရေးထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ရွှမ်းရှီ (shuāngxǐ)ဟု အသံထွက်သည်။ (တရုတ်ပြည်မတောင်ပိုင်းနှင့် မြန်မာတရုတ်အများစုက စွမ်းရှီဟုလည်း အသံထွက်ကြသည်။)

## ကိုးကား
ဒေါက်တာညိုညို(ရေဆင်းစိုက်ပျိုးရေးတက္ကသိုလ်)

ဒေါက်တာညိုညိုအား ၁၉၅၂-ခု၊ ဇူလိုင်လတွင် အဘ ဦးဘကြွယ်၊ အမိ ဒေါ်အေးငြိမ်းတို့မှ မန္တလေးမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ စိုက်ပျိုးရေးသိပ္ပံဘွဲ့ (B.Ag) ကို ၁၉၇၅-ခုနှစ် တွင် စိုက်ပျိုးရေးတက္ကသိုလ် (မန္တလေးမြို့)မှ၎င်း၊ စိုက်ပျိုးရေးမဟာသိပ္ပံဘွဲ့ (M.Agr.Sc)နှင့် စိုက်ပျိုးရေးပါရဂူဘွဲ့(Ph.D-Crop Science) တို့ကို ၁၉၉၅-ခုနှစ်နှင့် ၂၀၀၇-ခုနှစ်တို့တွင်၎င်း ရေဆင်းစိုက်ပျိုးရေးတက္ကသိုလ်မှ အသီးသီးရရှိခဲ့သည်။ 

၂၀၀၇-ခုနှစ်မှ စတင်၍ ယခုအချိန်ထိ ရေဆင်းစိုက်ပျိုးရေးတက္ကသိုလ်၊ ဥယျာဉ်ခြံသီးနှံပညာဌာနတွင် ပါမောက္ခ၊ ဌာနမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိပြီး ဘွဲ့ကြိုနှင့် ဘွဲ့လွန်ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူများကို ပြုစုပျိုးထောင်ပေးခဲ့သည်။ 

နိုင်ငံတော်မှ ပေးအပ်သည့် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေး တံဆိပ်(၁၉၈၉)၊ ငြိမ်ဝပ်ပိပြားရေးနှင့် တရားဥပဒေ စိုးမိုးရေးတံဆိပ်(၁၉၉၅)၊ ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းဆုတံဆိပ်(၁၉၉၅)များ၊ ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းကောင်းတံဆိပ်(၂၀၀၃)နှင့် လယ်ယာစီးပွားထူးချွန် တတိယအဆင့် (၂၀၀၈) ဆုများကို ရရှိခဲ့သည်။ 

၂၀၁၂-ခုနှစ်တွင် အငြိမ်းစားယူခဲ့ပြီး ယခုအခါ နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ၊ ပုဗ္ဗသီရိမြို့နယ်၊ မင်္ဂလာဒီပရပ်ကွက် တွင် နေထိုင်လျက် ရှိသည်။ 

## ကိုးကား
ပန်းပဲသမား ဓားကောင်းမကိုင်ရ

**ပန်းပဲသမား ဓားကောင်းမကိုင်ရ**သည် မြန်မာ စကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက် 
ဝယ်သူတို့က ဓားကောင်းများကို ရွေးယူသွားသဖြင့် ဓားကို ထုတ်လုပ်သည့် ပန်းပဲသမားသည် ဓားကောင်းမသုံးရသကဲ့သို့ မိမိလက်ဖြစ် ပစ္စည်းကောင်းကို မိမိ အသုံးမပြုရဘဲ ရှိသည်။

"ပန်းပဲဆရာ ဓားကောင်းမကိုင်ရ ဆိုသော စကားပုံအတိုင်း သံကြိုးတောနားတွင် နေထိုင်ကြသော သူတို့သည် မိမိတို့ ပြုစုစိုက်ပျိုးခဲ့ရသော သစ်များကို တစ်လုံးမျှ မရလိုက်ဘဲ..."။ [၁၃၄၂] ဆူးနင်းလမ်း။ ၅၁။

## ကိုးကား
ဒလပင်ကျေးရွာ

**ဒလပင်ကျေးရွာ**သည် သိမ်ကုန်းအုပ်စု ရွာငံမြို့နယ် ဓနုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ တောင်ကြီးခရိုင် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ လတ္တီကျု လောင်ဂျီကျု 21°15'11.3"N 96°30'11.8"E အရပ်တွင် တည်ရှိသည်။ ဒလပင်ကျေးရွာ၏ အနောက်ဘက်တွင် ကျောက်ကူတိကျေးရွာ၊ အရှေ့ဘက်တွင် ငွေတောင်ကျေးရွာနှင့် တောင်ဘက်တွင် အင်းကြီးကျေးရွာတို့နှင့် နယ်နိမိတ်ခြင်း ထိစပ်လျက်ရှိသည်။ ထန်းလှပင် ကျေးရွာဟုလည်း ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။

ဒလပင်ကျေးရွာတွင် အိမ်ခြေ ၂၀၀ ကျော်နှင့် လူဦးရေ ၁၀၀၀ ကျော်ရှိပြီး ဓနုတိုင်းရင်းသားများ နေထိုင်ကြကာ ဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်ကြသည်။ ရွာတောင်ပိုင်းတွင် မိုးကောင်းဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း၊ အနောက်တောင်ဘက်တွင် ရွှေဒေါင်းဥစေတီတော်၊ မြောက်ဘက်တွင် ဆုတောင်းပြည့်စေတီနှင့် တောရကျောင်းတို့ တည်ရှိသည်။ ကျေးရွာ၏ မြောက်ဘက်တွင်ရှိသော တလုတ်ချရေတံခွန်ကို အနယ်နယ် အရပ်ရပ်မှ ခရီးသွားများ လာရောက်လည်ပတ်လေ့ရှိသည်။ တလုတ်ချရေတံခွန်မှ ကျေးရွာအတွက် လျှပ်စစ်မီးကို ကိုယ်ထူကိုယ်ထဆောင်ရွက်ထားသည်။ မူလတန်းကျောင်းနှင့် ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာနခွဲလည်း ရှိသည်။ 

ဒလပင်ကျေးရွာတွင် လိမ္မော်၊ ကာဗလာ၊ ဆန်းကစ်၊ လက်ဖက်၊ ကော်ဖီ၊ ထောပတ်၊ တညင်း၊ သစ်ခွပန်းများ၊ သီးပင်စားပင်မျိုးစုံ စိုက်ပျိုးကြသည်။ လယ်စပါးနှင့် တောင်ယာစပါးများကိုလည်း စိုက်ပျိုးသည်။

## ကိုးကား 
# http://themimu.info/place-codes 
# (မေ ၂၀၁၅) *သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ **အတွဲ-၂**. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၆၃။*

ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ ရွာများ
ကွန်ဂိုနာ့စ်မြို့

**ကွန်ဂိုနာ့စ်မြို့** သည် ဘရာဇီးနိုင်ငံ မီနာဂျရိုက်စ်ပြည်နယ်တွင် ရှိသော သမိုင်းဝင်မြို့တော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မီနာဂျရိုက်စ်ပြည်နယ်၏ မြို့တော် ဘယ်လိုဒီဇုန်ချီမှတောင်ဘက်  အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ လူဦးရေ ၅၀,၀၀၀ မျှ ရှိသည်။

## ကွန်ဂိုနာ့စ်ရှိ ယေရှုခရစ်၏ ခိုလှုံရာ ဘုရားကျောင်း
မြို့တော်သည် ဘာဆေးလီကာ ဘုရာကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သော ယေရှုခရစ်၏ ခိုလှုံရာ ဘုရားကျောင်းကြောင့် ထင်ရှားပြီး ထိုဘုရားကျောင်းတွင် ၁၈ ရာစုအတွင်းက ပေါ်တူဂီလူမျိုး စွန့်စားရှာဖွေသူ ဖယ်လီရှာနို မန်ဒက်စ် တည်ဆောက်ခဲ့သော ကန့်ကူ ပန်းပုရုပ်များ ရှိသည်။ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ဘာရော့စတိုင်လ် အနုပညာရှင်များတွင် အထူးချွန်ဆုံး တစ်ယောက်ဖြစ်သော အယ်လီဂျာဒီနိုမှ ဖန်တီးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ လသာဆောင်ရှိ ဓမ္မဟောင်းကျမ်း တမန်တော် ၁၂ ဦး ပန်းပုရုပ်မှာ သူ၏ အကောင်းဆုံး လက်ရာ တစ်ခုဟု မှတ်ယူကြသည်။ ၁၉၈၅တွင် ဘုရားကျောင်းအား ယူနက်စကို မှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ တစ်ခု အဖြစ် စာရင်းသွင်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား
နန္ဒဒေဝီ နှင့် ပန်းပွင့်တောင်ကြား အမျိုးသားဥယျာဉ်

**နန္ဒဒေဝီ နှင့် ပန်းပွင့်တောင်ကြား အမျိုးသားဥယျာဉ်** အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဥတ္တရခန်ပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသော ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ တစ်ခု ဖြစ်သည်။  ၎င်းသည် ၂၀ ကီလိုမီတာမျှ ကွာဝေးသော နန္ဒဒေဝီ အမျိုးသားဥယျာဉ် နှင့် ပန်းပွင့်တောင်ကြား အမျိုးသားဥယျာဉ် နှစ်ခုတို့အပြင် ၎င်းတို့ကို ဝန်းရံနေသော ကြားခံနယ်မြေ ပါ ပါဝင်သည်။

၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် ထိုဒေသအား "နန္ဒဒေဝီ အမျိုးသား ဥယျာဉ်" အဖြစ် ယူနက်စကိုမှ စာရင်းသွင်းခဲ့သည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ပန်းပွင့်တောင်ကြား အမျိုးသားဥယျာဉ်ကိုပါ တိုးချဲ့ ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး ကြားခံနယ်မြေကိုပါ ထည့်သွင်းကာ "နန္ဒဒေဝီ နှင့် ပန်းပွင့်တောင်ကြား အမျိုးသားဥယျာဉ်များ" ဟု ပြောင်းလဲခေါ်ဆိုခဲ့သည်။

ထိုဒေသ၏ ဧရိယာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
*  - နန္ဒဒေဝီ အမျိုးသားဥယျာဉ် ပင်မဒေသ
*  - ပန်းပွင့်တောင်ကြား အမျိုးသားဥယျာဉ် ပင်မဒေသ
*  - ကြားခံနယ်မြေ

## ကိုးကား
ဝင်းအောင် (သံတူကြောင်းကွဲ)

**ဝင်းအောင်** အမည်ရှိ မြန်မာလူပုဂ္ဂိုလ်များမှာ -

* ဝင်းအောင် (ဝန်ကြီး) - ၁၉၉၈ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၄ ခုနှစ်အထိ မြန်မာ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ၊ တပ်မတော်အရာရှိ
* ဝင်းအောင် (လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်၊ ၁၉၇၄ ခုနှစ်ဖွား) -  ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်၊ မိုးမောက်မြို့နယ်မဲဆန္ဒနယ်
* ဝင်းအောင် (လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်၊ ၁၉၆၅ ခုနှစ်ဖွား) - အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် ၃
* ဝင်းအောင် (လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်၊ ၁၉၅၈ ခုနှစ်ဖွား) -  ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်၊ ခင်ဦးမြို့နယ်မဲဆန္ဒနယ်
* ဟန်ဝင်းအောင် (ဘောလုံးသမား)
* တင်ဝင်းအောင် (ဘောလုံးသမား)
* ရဲဝင်းအောင် (ဘောလုံးသမား)
မာနာ့စ် အမျိုးသားဥယျာဉ်

**မာနာ့စ် အမျိုးသားဥယျာဉ်** သို့ **မာနာ့စ် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ထိန်းသိမ်းရေး နယ်မြေ** သည် အမျိုးသားဥယျာဉ်၊ ယူနက်စကို၏ သဘာဝဆိုင်ရာ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ၊ ကျားစီမံကိန်းထိန်းသိမ်းရေးဒေသ နှင့် ဇီဝရပ်ဝန်းထိန်းသိမ်းရေးနယ်မြေ တစ်ခု ဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံ အာသံပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသည်။ ဟိမဝန္တာတောင်ခြေတွင် တည်ရှိပြီး ဘူတန်နိုင်ငံရှိ တော်ဝင်မာနာ့စ်အမျိုးသားဥယျာဉ် နှင့် တစ်ဆက်တည်း ဖြစ်သည်။ ထိုဥယျာဉ်သည် ရှားပါးပြီး မျိုးသုဉ်းရန် စိုးရိမ်ရသည့် ဒေသရင်း တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များ ဖြစ်သော အာသံလိပ်ခုံး၊ ဟစ်စပစ်ယုန် နှင့် ပစ်ဂမီဟော့ဂ် တို့ကြောင့် ထင်ရှားသည်။ ထို့ပြင် မာနာ့စ်သည် ရေကျွဲရိုင်း အများအပြား ရှိခြင်းကြောင့်လည်း ထင်ရှားသည်။
## ကိုးကား
ဇာမဏီပါးပြာ

**ဇာမဏီပါးပြာ** (*Tragopan temminckii*) သည် အလယ်အလတ်အရွယ်အစား ငှက်မျိုးစိတ်တခုဖြစ်ပြီး ၆၄ စင်တီမီတာနီးပါးခန့် ရှိသည်။ ဇာမဏီပါးပြာကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ပိုင်း၊ တရုတ်နိုင်ငံအလယ်ပိုင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းတို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရစ်ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
မြန်မာငွေရောင်ရစ်

**မြန်မာငွေရောင်ရစ်** (*Lophura nycthemera*) သည် ငှက်မျိုးစိတ်တခုဖြစ်ပြီး အရှေ့တောင်အာရှဒေသ၊ တရုတ်နိုင်ငံ၏ အရှေ့ပိုင်းနှင့်တောင်ပိုင်းတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရစ်ငှက်များ
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
တီပီစပတ်

တီပီစပတ် (Captain T.P.Sparks) သည် ဒုတိယအင်္ဂလိပ်မြန်မာစစ်အပြီး ၁၈၅၂-ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယဘုရင်ခံချုပ်၏ ၁၈၅၂-ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၃၀)ရက်နေ့ ရက်စွဲပါ ကြေညာချက်အရ ပထမဆုံးသော ရန်ကုန်အရေးပိုင် ဖြစ်လာသည်။ လစာ တစ်လ ကျပ် တစ်ထောင်၊ လှေစရိတ် တစ်လ ကျပ်တစ်ရာ ရသည်။ ရန်ကုန်မြို့၏ လမ်းကျယ်တစ်ခုကို အရေးပိုင် စပတ်အား ဂုဏ်ပြု၍ စပတ်လမ်းဟု ခေါ်တွင်ခဲ့သည်။ ယခုအခါ ဗိုလ်အောင်ကျော်လမ်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
၂၀၁၄ ဖိလစ်ပိုင် ငြိမ်းချမ်းရေးဖလား ဖိတ်ခေါ်ဘောလုံးပြိုင်ပွဲ

**၂၀၁၄ ဖိလစ်ပိုင် ငြိမ်းချမ်းရေးဖလား ဖိတ်ခေါ်ဘောလုံးပြိုင်ပွဲ** သည် ဖိလစ်ပိုင်ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်မှ တတိယအကြိမ်မြောက် ကျင်းပသော ဖိလစ်ပိုင် ငြိမ်းချမ်းရေးဖလား ဖိတ်ခေါ်ဘောလုံးပြိုင်ပွဲ ဖြစ်သည်။
## ပြိုင်ပွဲပုံစံ
ပြိုင်ပွဲကို အုပ်စုပတ်လည်စနစ်ဖြင့် ကစားရန် စီစဉ်ထားခဲ့သော်လည်း  လက်ရွေးစင်အသင်းများသည် နိုင်ငံတကာပွဲစဉ် ၂ ပွဲသာ နိုင်ငံတကာပွဲရက်သတ္တပတ် တွင် ယှဉ်ပြိုင်ရမည် ဆိုသည့် ကမ္ဘာ့ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်၏ စည်းမျဉ်းကြောင့် ရှုံးထွက်စနစ်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့ရသည်။

## ပါဝင်သည့်အသင်းများ
* 
* 
* 
* 

## ကွင်း

## ပွဲစဉ်များ
ပွဲချိန်များအားလုံးသည် ဖိလစ်ပိုင်စံတော်ချိန် (UTC+08:00) ဖြစ်သည်။
### အကြိုဗိုလ်လုပွဲ
### တတိယနေရာလုပွဲ
### ဗိုလ်လုပွဲ
## မှတ်တမ်း
### ချန်ပီယံဆု
### ဂိုးသွင်းသူများ
;၅ ဂိုး
* Ahmad Maher Wridat

;၂ ဂိုး
* Yen Ho-shen
* ကျော်ဇေယျာဝင်း
* Mark Hartmann

;၁ ဂိုး

* Lin Chang-lun
* Wu Pai-ho
* ကျော်ကိုကို
* မင်းမင်းသူ
* နန္ဒလင်းကျော်ချစ်
* စိုးမင်းဦး
* တင်ဝင်းအောင်
* Abdelhamid Abuhabib
* Abdelatif Bahdari
* Javier Cohene Mereles
* Rob Gier
* Daisuke Sato 
* James Younghusband
* Phil Younghusband

;ကိုယ့်ဂိုးကိုယ်သွင်းသူ
* Chen Yi-wei (ဖိလစ်ပိုင်နှင့်ကစားသောပွဲ၌) (၁ ဂိုး)

## ကိုးကား
မြွေမသေ တုတ်မကျိုး

**မြွေမသေ တုတ်မကျိုး**သည် မြန်မာစကားပုံ တစ်ခုဖြစ်သည်။

## အဓိပ္ပာယ်
မြွေကို ရိုက်နှက်ခြင်းမပြုဘဲ တုတ်ဖြင့် ခြောက်လှန့်ရုံသာ ခြောက်လှန့်ခြင်းဖြင့် မြွေလည်းမသေ၊ တုတ်လည်းမကျိုးရသကဲ့သို့ တစ်ဦးဦးအား ထိခိုက်ခြင်း မရှိစေဘဲ ပြေလည်အောင် ထိန်းသိမ်း ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် နှစ်ဦးနှစ်ဖက်လုံး နစ်နာခြင်းမရှိ။ 

**"ဒီလိုသာ လူကြီးတွေကပါ ကူညီမယ်ဆိုရင် အတိုင်းထက်အလွန်ပေါ့အေ၊ မြွေမသေ၊ တုတ်မကျိုးဖြစ်မှာပေါ့အေ။"*

## ကိုးကား
ဆုန်ယူချီ

**အူဂီ** ()  ဟုလူသိများသော **ဆုန်ယူချီ** () (၂၃ စက်တင်ဘာ ၁၉၉၉ မွေးဖွား)  သည် တရုတ်နိုင်ငံသား ကေပေါ့ပ် အဆိုတော် နှင့် မော်ဒယ် တစ်ဦးဖြစ်ပြီး  တောင်ကိုရီးယား အခြေစိုက် **Cube ** ဖျော်ဖြေရေးလုပ်ငန်း လက်အောက်ရှိ  မိန်းကလေးကေပေါ့ပ်အဆိုတော်အဖွဲ့  **ဂျီအိုက်ဒဲလ် (G-Idle)** ၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး 
ဆုန် ကို ၁၉၉၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၃ရက်နေ့၌ ပေးကျင်းမြို့ ၊ တရုတ် နိုင်ငံ မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူမသည် ပေးကျင်း ၁၀၁ အလယ်တန်းကျောင်းပညာသင်ယူခဲ့သည်။

## အနုပညာလုပ်ငန်းများ 
### ပွဲဦးမထွက်ခင်
၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ဆုန်သည် ပေကျင်းတွင်ကျင်းပသော Cube ကြယ်ပွင့်ကမ္ဘာ လူရွေးချယ်ပွဲ () တွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး CLC ၏ High Heels သီချင်း နှင့် G.E.M ၏ Bubble သီချင်းတို့အား ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ သူမသည် အရည်ချင်းစစ်တွင်အောင်မြင်ခဲ့ပြီး Cube ဖျော်ဖြေရေးလုပ်ငန်း၏ ‌သင်တန်းသား တဦးဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၇ တွင်  တက်သစ်စကြယ်ပွင့်အလှကုန် () အရောင်းမြှင့်တင်ရေးရုပ်သံတခုတွင် မီနီ ၊ရှူးဟွာနှင့် အတူ ပါဝင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယား အမျိုးသမီး အဆိုတော်များ
ပီ (အက္ခရာ)

**P** or **p** သည် အင်္ဂလိပ် လက်တင်အက္ခရာစဉ်၏ ၁၆-ခုမြောက် အက္ခရာ ဖြစ်သည်။ ပီ ()
ဟူ၍ အသံထွက်သည်။

## ရာဇဝင်
## ကွန်ပျူတာသုံးကုဒ်များ
: 1 

## ကို အခြားနည်းဖြင့် ဖော်ပြချက်များ
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လက်တင်အက္ခရာ
ရီပိုစစ်တရီ (ရင်းမြစ်ထိန်းချုပ်မှုစနစ်)

**ရီပိုစစ်တရီ** () ဆိုသည်မှာ ခြုံငုံပြီးပြောလျှင် ကွန်ပျူတာနည်းပညာဝေါဟာရတွင် အချက်အလက်များ(data)ကို သိမ်းဆည်းပေးသောနေရာဖြစ်သည်။ရင်းမြစ်ထိန်းချုပ်မှုစနစ် ဆိုင်ရာ ရီပိုစစ်တရီတစ်ခုတွင် ဆော့ဖ်ဝဲတည်ဆောက်မှုဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို အဓိကသိမ်းဆည်းပေးသည်။ ဆော့ဖ်ဝဲတည်ဆောက်မှုဆိုင်ရာ အချက်အလက်များတွင် အဓိကအားဖြင့်
ရင်းမြစ်ကုဒ်(source)များပါဝင်ပြီး၊ အဆိုပါရင်းမြစ်ကုဒ်များနှင့် ဆက်နွယ်ပတ်သက်သော မက်တာဒေတာဟုခေါ်သော အခြားအချက်အလက်များ(metadata)ပါဝင်သည်။ မက်တာဒေတာများသည်
မူလအချက်အလက်များ၏ ဆက်နွယ်ပတ်သက်သောအကြောင်းများ၊ ဥပမာအားဖြင့် ရင်းမြစ်ကုဒ်ကို ရေးသားချိန်၊ ရေးသားသူ၊ ရေးသားသည့်ရည်ရွယ်ချက်၊ ရင်းမြစ်ကုဒ်ကို မည်သို့သော ဒေတာဖွဲ့စည်းပုံ(data structure)ကို အသုံးပြု၍ မည်သို့ပြောင်းလဲသိမ်းဆည်းထားသလဲ၊ အစရှိသောအချက်အလက်များကို ဖော်ညွှန်းရှင်းပြခြင်းဖြစ်သည်။

ရင်းမြစ်ထိန်းချုပ်မှုစနစ်တစ်ခုရဲ့ ရီပိုစစ်တရီတစ်ခုတွင် အချက်အလက်နှင့် ရင်းမြစ်ဆိုင်ရာဖိုင်များ၏ မက်တာဒေတာများကို သိမ်းဆည်းပေးထားသည်။ အသုံးပြုသော ရင်းမြစ်ထိန်းချုပ်မှုစနစ် သည် ဗဟိုထိန်းချုပ်မဟုတ်သောစနစ်များ (ဥပမာ၊ ဂစ်တ် သို့မဟုတ် မကယူရီယယ်)တွင် ရီပိုစစ်တရီကို ချိတ်ဆက်ကူးယူသူတိုင်းဆီသို့ ပုံတူကူးယူသွားလေ့ရှိသည်။ ဗဟိုထိန်းချုပ်ဖြစ်သော ရင်းမြစ်ထိန်းချုပ်မှုစနစ် (ဥပမာ၊
အပါချီဆ(ဘ်)ဗားရှင်း)တို့တွင် ရီပိုစစ်တရီကို ဗဟိုဆာဗာတစ်ခုတည်း၌သာ သိမ်းဆည်းထားလေ့ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွန်ပျူတာ အချက်အလက်
ဇိုင်လင်းက်စ်

**ဇိုင်လင်းက်စ်**(Xilinx, Inc.) ( (သို့မဟုတ်)
) သည် အမေရိကန် နည်းပညာ ကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည်
တပိုင်းလျှပ်ကူး(semiconductor) ကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ စက်ရုံမလိုသော ထုတ်လုပ်မှု(fabless manufacturing)ပုံစံကို 
ပထမဆုံး တီထွင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကွန်ပျူတာ ကော်ပိုရေးရှင်းများ
ဘိုက်ဒန်းစ်

**ဘိုက်ဒန်းစ်**(ByteDance Ltd.)()သည် ပေကျင်းမြို့တွင် 
ရုံးချုပ်ထားရှိသော တရုတ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အင်တာနက်နည်းပညာ ကုမ္ပဏီတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျန်းယီးမင်က ၂၀၁၂-ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ 
၎င်းသည် တစ်တော့()ကို ထုတ်ဝေဖြန့်ချိသော ကုမ္ပဏီဖြစ်ပြီး သတင်းများအရ အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၁၀၀ ဘီလီယံကျော် တန်ဖိုးရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။

## နည်းပညာ
### နောက်ခံအသုံးပြုသော ဉာဏ်တု
၂၀၁၆-ခုနှစ်တွင် ဘိုက်ဒန်းစ် ဉာဏ်တု လက်တွေ့သုတေသနဌာနနှင့် ပီကင်းတက္ကသိုလ်တို့ ပူးပေါင်း၍ သတင်းဆောင်းပါးများရေးသားနိုင်သော
ရှောင်မင်ဘော့(  )ဟုခေါ်သော ဉာဏ်တုဘော့(AI bot)တစ်ခုကို ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။
အဆိုပါဘော့သည် ၂၀၁၆-ခုနှစ် ရီယိုဒီဂျနေးရိုး နွေရာသီအိုလံပစ် ကျင်းပစဉ် ၁၅-ရက်ကာလအတွင်း ဆောင်းပါးပေါင်း ၄၅၀ ကို ထုတ်လုပ်ဖြန့်ချိခဲ့သည်။
ယေဘုယျအားဖြင့် ရှောင်မင်ဘော့သည် ပြိုင်ပွဲတစ်ခု ပြီးပြီးချင်း ၂-စက္ကန့်အတွင်း ဆောင်းပါးရေးသားထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ဘိုက်ဒန်းစ်၏ သုတေသနလက်ရုံးဖြစ်သော ဉာဏ်တု လက်တွေ့သုတေသနဌာနကို ၂၀၁၆-ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
မိုက်ခရိုဆော့ဖ်အာရှသုတေသနဌာန၏ လက်ထောက်ဦးဆောင်ညွှန်ကြားရေးမှူးဖြစ်ခဲ့ဖူးသော မာဝေယင်း()သည် ဘိုက်ဒန်းစ်၏ ဉာဏ်တု လက်တွေ့သုတေသနဌာနကို လက်ရှိ ဦးဆောင်လျက်ရှိသည်။ ထို လက်တွေ့သုတေသနဌာန
သည် (စာသား၊ ရုပ်ပုံများ၊ ဗွီဒီယိုများ)၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ဉာဏ်တုမှ ထဲထဲဝင်ဝင်နားလည်ရန် လည်းကောင်း၊ လူတစ်ဦးစီ၏စိတ်ကြိုက်ဖြစ်စေနိုင်သော သတင်းအချက်အလက်ဆိုင်ရာ အကြံပြုချက်များကို ထုတ်လုပ်ပေးနိုင်သော အကြီးစား စက်သင်ကြားခြင်းဆိုင်ရာ အဆင့်ဆင့်တွက်နည်း (machine learning algorithm) များဖော်ထုတ်ရန် လည်းကောင်း အဓိက အာရုံစိုက်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဆော့ဖ်ဝဲလ် ကုမ္ပဏီများ
ဝင်းအောင် (လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်၊ ၁၉၇၄ ခုနှစ်ဖွား)

**ဦးဝင်းအောင်** (၁၃ ဇွန် ၁၉၇၄ မွေးဖွား) သည် မြန်မာလူမျိုး နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် မိုးမောက်မြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်ကိုယ်စားပြု ရွေးကောက်ခံရသူ ဖြစ်သည်။ သူသည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။

## အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး
ဦးဝင်းအောင်ကို ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးကောင်းမြို့နယ်တွင် ၁၉၇၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူသည် မြစ်ကြီးနားတက္ကသိုလ်မှ သိပ္ပံဘွဲ့ (သတ္တဗေဒ) ဖြင့် ဘွဲ့ရရှိခဲ့ပြီး ကျူရှင်ဆရာအဖြစ် အသက်မွေးခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ငုံးခြေဝါ

**ငုံးခြေဝါ** (**Turnix tanki**)သည် ခြေသုံးချောင်းငုံး (buttonquail)ဟုခေါ်သော ငှက်ငယ်အမျိုးအစားဖြစ်သော်လည်း၊ ဂယ်လဖွန်းမ်စ်	(Galliformes) မျိုးစဉ်မှဖြစ်သော ငုံးဟု ယေဘုယျအားဖြင့်သိသော ငှက်ငယ်များနှင့် မည်သို့မျှ မပတ်သက်ချေ။ ၎င်းတို့ကို အိန္ဒိယတိုက်ငယ် (Indian subcontinent)၊ အရှေ့အာရှ (East Asia) နှင့် အရှေ့တောင်အာရှဒေသ (Southeast Asia) တို့တွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည်။ ၎င်းတို့တွင် မျိုးစိတ်သေး (subspecies) နှစ်ခုရှိကြောင်း အသိအမှတ်ပြုထားသည်။ တန်ကီ (Turnix t. tanki) မျိုးစိတ်သေးကို ပါကစ္စတန်၊ အိန္ဒိယ၊ နီပေါ၊ ကပ္ပလီကျွန်းစု (Andaman and Nicobar Islands) တို့တွင် တွေ့ရသည်။ ဘလဲန်ဖောဒီး (Turnix t. blanfordii) မျိုးစိတ်သေးကို မြန်မာ၊ အင်ဒိုချိုင်းနား နှင့် တရုတ်ပြည်အရှေ့ပိုင်းတို့တွင် တွေ့ရသည်။ ၎င်းသည် ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်နှင့် ရုရှားအရှေ့တောင်ဘက်အစွန်ဆုံးနေရာများတွင် အကောင်ပေါက်ရန် ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်လေ့ရှိသည်။

## ပုံသဏ္ဌာန် ဖော်ပြချက်
ငုံးခြေဝါသည် အရှည် ၁၅ မှ ၁၈ စင်တီမီတာ (၆ လက်မ မှ ၇ လက်မ) အထိ ကြီးထွားနိုင်သည့် ငုံးငယ်အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ အမများသည် အထီးများထက် အနည်းငယ်ပိုကြီးပြီး အရောင်ပိုတောက်လေ့ ရှိသည်။ တန်ကီ (Turnix t. tanki) မျိုးစိတ်သေးသည် ၃၆ မှ ၄၃ ဂရမ် (၁.၃ မှ ၁.၅ အောင်စ) လေးသည်။ ဘလဲန်ဖောဒီး (Turnix t. blanfordii) မျိုးစိတ်သေးတွင်မူ အထီးများသည် ၃၅ မှ ၇၈ ဂရမ် (၁.၂ မှ ၂.၈ အောင်စ) လေးပြီး၊ အမများမှာမူ ၉၃ မှ ၁၁၃ ဂရမ် (၃.၃ မှ ၄.၀ အောင်စ) အထိ လေးနိုင်သည်။ အမြီးတို၍၊ အတောင်ပံများသည် အစွန်ပိုင်းတွင် လုံးနေသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ငုံးများ
ကဏ္ဍ:စင်ရော်၊ ရေညှောင့်ကောင်နှင့် အလားတူငှက်များ
နီးယိုဝိုက် ကြယ်တံခွန်

**နီးယိုဝိုက် ကြယ်တံခွန်** **C/2020 F3 (NEOWISE)** သည်
၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၂၇ ရက်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော ကြယ်တံခွန်ဖြစ်သည်။ ယင်းအား NEOWISE (Wide-field Infrared Survey Explorer) အာကာသ တယ်လီစကုတ်ဖြင့် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သောကြောင့် ယင်းအမည်ကိုခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ ကြယ်တံခွန်သည် ၂၀၂၀ ခုနှစ် ဇူလိုင်လအထိ သာမန်မျက်စိဖြင့် မြင်တွေ့ရလိမ့်မည်ဟု မျော်လင့်ထားသည်။

## ရာဇဝင်နှင့် လေ့လာစောင့်ကြည့်မှုများ
နီးယိုဝိုက် ကြယ်တံခွန်သည် ၂၀၂၀ ဇူလိုင် ၃ ရက်နေ့တွင် နေအနီးသို့  အကွာမှ ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။ ကြယ်တံခွန်သည် ၂၀၂၀ ဇွန်လ ၁၀ ရက်တွင် 
တောက်ပမှုအညွှန်းကိန်း ၇ ရှိခဲ့ပြီး ဇူလိုင်လရောက်သောအခါ ကြယ်တံခွန်အမြီးကို မြင်တွေ့ခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၀ ဇူလိုင် ၂၃ တွင် ကမ္ဘာမြေနှင့် အနီးဆုံးအကွာအဝေးသို့  မှ ချဉ်းကပ်မည်ဖြစ်သည်။ နေနှင့်အနီးဆုံးပတ်လမ်းသို့ ခရီးနှင်ရမည့် ကြယ်တံခွန်၏ ပတ်လမ်းကြောင်းသည် နှစ်ပေါင်း ၄၅၀၀ မှ ၆၈၀၀ ကြားသို့ တိုးသွားလိမ့်မည်ဖြစ်သည်။

## လမ်းကြောင်း
## ပုံပြခန်း 

File:Neowise1.jpg|July 8, 2020 from Zuzici, Istria, Croatia
File:Comet C2020 F3 (NEOWISE) over Klis fortress, Croatia.jpg|Comet C/2020 F3 (NEOWISE) on July 8, 2020, over the Fortress of Klis, Croatia, with NLC clouds
File:Neowise2.jpg|Comet C/2020 F3 (NEOWISE) on July 8, 2020, from Zuzici, Istra, Croatia with NLC clouds
File:Comet 2020 F3 (NEOWISE).jpg|With noctilucent clouds, July 8
File:Comet Neowise C-2020 F3.jpg|July 8, 2020
File:Comet C2020 F3 (NEOWISE) over Split, Croatia.jpg|Comet C/2020 F3 (NEOWISE) on July 9, over Split, Croatia
File:C 2020 F3 (NEOWISE).png|C/2020 F3 (NEOWISE) Odesa, Ukraine, Jul 10
File:C 2020 F3 (NEOWISE) (Wide 2 135mm jupiter37).png|C/2020 F3 (NEOWISE) (Wide 2 135mm jupiter37) Odesa, Ukraine, July 10
File:C-2020 F3 (NEOWISE) Final 02.jpg|C/2020 F3 (NEOWISE) Over *Borča*, Belgrade, Serbia on July 10. 2020, 3:48AM
File:C 2020 F3 NEOWISE SWITZERLAND.jpg|C/2020 F3 (NEOWISE) On July 10, 2020 from Beinwil am See, Switzerland 
File:20200707 ens.ch c 2020 f3 neowise 024 wiki.jpg|C/2020 F3 (NEOWISE) July 7, near Sursee, Central Switzerland
File:NEOWISE over Spain.jpg|Seen from Spain. July 10, 2020. Local time: 05:41 a.m.

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* Comet C/2020 F3 (NEOWISE) - CometWatch
* New Comet C/2020 F3 (NEOWISE) – Ernesto Guido & Adriano Valvasori
* C/2020 F3 (NEOWISE)  – AiM-Project-Group
ဘင်ဆင်

မေဂျာဟင်နရီ ဘာနေကို ဆက်ခံရသော ရီရှီဒင် အင်္ဂလိပ်သံမှူး ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သည်။ ဘင်ဆင်(Colonel Richard Benson)သည် အမှတ် (၁၁)ဘင်ဂေါ ခြေလျင်တပ်ရင်းမှ မေဂျာတစ်ယောက်ဖြစ်သည်။ မြန်မာမင်းနေပြည်တော်တွင် ဘာနေကို ဆက်ခံရန် ဌာနေသံကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ခန့်ထားသောအခါ ၁၈၃၈၊ မေလ (၃၀)ရက်နေ့မှစ၍ ကာနယ်အဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ပေးလိုက်သည်။ 

ကာလကတ္တားမှ ၁၈၃၈-ခုနှစ်၊ ဇွန်လ (၂၆)ရက်နေ့တွင် ထွက်လာ၍ မော်လမြိုင်တွင် ခေတ္တနားနေသည်။ ပါလာသော အမိန့်စာ၊ ခန့်စာ စသည့် စာရွက်စာတမ်းများကို မြန်မာပြန်သည်။ စကားပြန် အက်ဒွတ်က ဘာသာပြန်၍ တနင်္သာရီခရိုင် ဝန်ရှင်တော်မင်းကြီးက ဘလန်ဒယ်နှင့် ဆရာယုဒသန်တို့ စီစဉ်ပြုပြင်ပေးကြသည်။ ထိုသို့ရပ်နားခိုက်တွင် နယ်စပ်အရေးအခင်းများအကြောင်း နေပြည်တော်မှ သဘောထား၊ ရန်ကုန်မြို့ဝန်၏ သဘောထား စသည်တို့ကို လေ့လာသည်။ သတင်းရယူသည်။ 

၁၈၃၈-ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ (၁၆)ရက်နေ့တွင် H.M.S Rattlesnake အမည်ရှိ သင်္ဘောဖြင့် ရောက်ရှိလာသည်။ သူ၏ သင်္ဘောပေါ်မှ အမြောက် (၁၃)ချက်၊ ဆိပ်ကမ်းမှ အမြောက်(၁၃)ချက် ပစ်ဖောက် ဂုဏ်ပြုသည်။ နောက်နေ့ သင်္ဘောမှ ဆင်း၍ မြို့ပေါ်သို့ တက်သောအခါလည်း အလားတူ ဂုဏ်ပြုအမြောက် (၁၃)ချက်စီ ပစ်ဖောက်ကြသည်။ ရေဝန်နှင့် နိုင်ငံခြားသား ကုန်သည်များက ရေဆိပ်တွင် လာရောက်တွေ့ဆုံ ကြိုဆို၍ မြို့တွင်းသို့ အခမ်းအနားဖြင့် စီတန်းခေါ်ဆောင်သွားကြသည်။ လမ်းဘေးဝဲယာတွင် တပ်သားများ၊ ပရိသတ်များက စီတန်းလျက် ဂုဏ်ပြုကြိုဆိုနေကြသည်။ ယင်းသို့ ခမ်းခမ်းနားနားဖြင့် နောက်ပိုင်း ကုန်သည်လမ်းနှင့် ၃၆-လမ်းထောင့် ဖြစ်လာမည့် နေရာတွင် ရှိသော ယခင် ဘာနေ နေထိုင်သွားသော အိမ်သို့ ခေါ်ဆောင်သွားကြသည်။ ဆာကီးမနွတ်ပိုင် အိမ်ဖြစ်သည်။ တစ်လ ၂၀၀-ကျပ်နှုန်းဖြင့် ငှားသည်။ ဘင်ဆင်က ထိုအိမ်သည် စပါးကျီကြီးနှင့်တူသည်ဟု မှတ်ချက်ချသည်။   
## ကိုးကား
အသံကြောင့် ဖားသေ

**အသံကြောင့် ဖားသေ** သည် မြန်မာစကားပုံ တစ်ခုဖြစ်သည်။

## အဓိပ္ပာယ်
ဖားသည် သူ၏အော်သံကြောင့် ရန်သူ့လက်ချက်ဖြင့် သေရသကဲ့သို့ နှုတ်မစောင့်စည်းမှုကြောင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးရသည်။ 
**"ကျားမရဲတစ်၊ လူမဟစ်သဘောမျိုး လေကျယ်နေလျှင် အသံကြောင့် ဖားသေသလို ဒုက္ခရောက်မည်သာ ဖြစ်သည်။"*

## ကိုးကား
ဗြဟ္မဇာလသုတ် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိပြခန်း

thumb|ဗြဟ္မဇာလသုတ်လာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ၆၂-မျိုး သရုပ်ပြပုံ
ဗြဟ္မဇာလသုတ် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိပြခန်း၌ ၆၂-ပါးသော "အတ္တရှိ၏၊ မြဲ၏၊ သို့မဟုတ် ပြတ်စဲ၏"ဟုယူသော မိစ္ဆာအယူတို့အကြောင်းကို ရှင်းပြခဲ့သည်။
ထိုနောက် "အတ္တမရှိ၊ မြဲလည်းမမြဲ၊ သို့မဟုတ် အဆက်မရှိသောနည်းဖြင့် ပြတ်စဲ၍မသွား"ဟူ၍ ထို၆၂-မျိုးသောအယူတို့ဆိုသည့်အတိုင်း မဟုတ်ကြောင်းကို ရှင်းပြခဲ့သည်။
အပြီးသတ်၌ "ဘာမျှမဟုတ်၊ ဘာမျှမရှိ၊ သုညချည်းဖြစ်၏"ဟု မိစ္ဆာအယူဝါဒတို့၏ သုညဖြစ်ပုံကို ပြလိုက်သည်။ ဤသို့ သုညချည်းဖြစ်နေကြောင်းကို
သဗ္ဗညုတာဉာဏ်တော်ဖြင့်သာ သိနိုင်သောကြောင့် ဤအခန်းကို သဗ္ဗညုတာဉာဏ်တော်ပြသောအခန်းဟုလည်း ခေါ်သင့်သည်။

## ဗြဟ္မဇာလသုတ်လာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ၆၂-မျိုး
* ပုဗ္ဗန္တာနုဒိဋ္ဌိ - ၁၈ မျိုး
** သဿတဒိဋ္ဌိ - တည်မြဲအယူ - ၄ မျိုး
** ဧကစ္စသဿတဒိဋ္ဌိ - အချို့တည်မြဲအယူ - ၄ မျိုး
** အန္တာနန္တဒိဋ္ဌိ - အဆုံးရှိ အဆုံးမရှိအယူ - ၄ မျိုး
** အမရာဝိက္ခေပဝါဒ - အဆုံးမရှိပစ်လွှင့်သော အယူ - ၄ မျိုး
** အဓိစ္စသမုပ္ပန္နဝါဒ - အကြောင်းမဲ့အယူ - ၂ မျိုး
* အပရန္တာနုဒိဋ္ဌိ - ၄၄ မျိုး
** ဥဒ္ဓမာဃာတနိက သညီဝါဒ - သေပြီးနောက် သညာရှိအယူ - ၁၆ မျိုး
** ဥဒ္ဓမာဃာတနိက အသညီဝါဒ - သေပြီးနောက် သညာမရှိအယူ - ၈ မျိုး
** ဥဒ္ဓမာဃာတနိက နေ၀သညီ နာသညီဝါဒ - သေပြီးနောက် သညာရှိလည်းမဟုတ် မရှိလည်းမဟုတ် အယူ - ၈ မျိုး
** ဥစ္ဆေဒဝါဒ - ပြတ်စဲအယူ - ၇ မျိုး
** ဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနဝါဒ - မျက်မှောက် (လောကီ) နိဗ္ဗာန်အယူ - ၅ မျိုး

## ဆက်စပ်စာမျက်နှာများ
* ဗြဟ္မဇာလသုတ်
* ဗြဟ္မဇာလသုတ် နိဒါန်း
* ဗြဟ္မဇာလသုတ် စူဠသီလခန်း
* ဗြဟ္မဇာလသုတ် မဇ္ဈိမသီလခန်း
* ဗြဟ္မဇာလသုတ် မဇ္ဈိမသီလခန်း
* ဗြဟ္မဇာလသုတ် မဟာသီလခန်း

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒီဃနိကာယ်
သရက္ခန်ပင်

**သရက္ခန်ပင်** (*Cupressus cashmeriana*) သည် ထင်းရှူးမျိုးနွယ် အမြဲစိမ်းသစ်ပင်အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး ဟိမဝန္တာတောင်အရှေ့ဘက်ခြမ်း ဘူတန်နိုင်ငံ ဇာတိဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ အရှေ့မြောက်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံ၊ နီပေါနိုင်ငံတို့တွင်လည်း တွေ့ရပြီး   အထိ ကြီးထွားသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်၏ ဥယျာဉ်ပန်းခြံပင်များ
ကဏ္ဍ:အလှဆင်သစ်ပင်များ
ကဏ္ဍ:ဘူတန်နိုင်ငံ၏ အမျိုးသားသင်္ကေတများ
ဝင်းအောင် (လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်၊ ၁၉၅၈ ခုနှစ်ဖွား)

ဒေါက်တာ**ဝင်းအောင်** (၁၅ အောက်တိုဘာ ၁၉၅၈ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမား၊ ဆရာဝန်နှင့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားဟောင်းတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ခင်ဦးမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်မှ ရွေးကောက်ခံရသူ ဖြစ်သည်။ သူသည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။

## အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး
ဒေါက်တာဝင်းအောင်ကို ၁၉၅၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ကန့်ဘလူမြို့နယ်၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် ဆေးတက္ကသိုလ် (မန္တလေး)မှ ဆေးပညာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။

## နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှု
၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ခင်ဦးမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသည်။ သူသည် ပြည်သူ့လွှတ်တော် အစိုးရ၏ အာမခံချက်များ၊ ကတိများနှင့် တာဝန်ခံချက်များ စိစစ်ရေးကော်မတီတွင်လည်း အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။

### အကျဉ်းကျခြင်း 
၂၀၀၃ ခုနှစ်၊ မေလ ၃၀ ရက်တွင်ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဒီပဲယင်းအရေးအခင်းတွင်  ၅ ည အချုပ်ဖြင့် ကလေးထောင်တွင် ၇ လခွဲ ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရပြီး ၂၀၀၄ ဇန်နဝါရီ  ၁၆ ရက်တွင် ပြန်လည် လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ ထပ်မံ၍ ၂၀၀၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၆ ရက်နေ့တွင် ဖမ်းခံရပြီး ဇူလိုင် ၈ ရက်နေ့တွင် ရွှေဘိုအကျဉ်းထောင်တွင် *ဦးနေဝင်းရှုပ်သမျှ*စာအုပ်မှုဖြင့် ပုံနှိပ်ဥပဒေပုဒ်မ ၂၀ ဖြင့်  ၇ နှစ်၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ၂၀၀၃ ခုနှစ် မိုးကုတ်ခရီးစဉ် ဗီဒီယိုခွေမှုဖြင့် ၃၂(ခ) အရ ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်ဖြင့် စုစုပေါင်း ၁၀နှစ် ကျခံခဲ့ရသည်။ ထောင်ထဲရောက်ပြီး ၁၀လအကြာ ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံရေးဥပဒေပုဒ်မ ၅(ည)ဖြင့် ၇ နှစ် ထပ်တိုးချမှတ်ခံခဲ့ရကာ စုစုပေါင်း ၁၇ နှစ် ပြစ်ဒဏ်ကျခံခဲ့ရသည်။ ထောင်ထဲရောက်ပြီး  ၆ နှစ်နှင့် ၇လ အကြာ ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ  ၁၃ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်လွတ်ငြိမ်း ချမ်းသာခွင့်ဖြင့် ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ
ချောင်းဦးရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်

**ချောင်းဦးရွာ**သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်ခရိုင်၊ ပုလဲမြို့နယ်အတွင်း တည်ရှိသည်။ အိမ်ခြေ ၅၀၀ ခန့်ရှိပြီး စိုက်ပျိုးရေးကို အဓိက လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ‌အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ၁ ကျောင်း၊ ဘုန်းတော်ကြီးသင်ပညာရေးကျောင်း ၁ ကျောင်း၊ ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာနခွဲ နှင့် ဘုန်းကြီးကျောင်း ၄ ကျောင်း ရှိသည်။ မင်းတိုင်ပင်ရွာမှ အနောက်မြောက် ၃ မိုင်ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ရွာ၏ အရှေ့ဘက်တွင် ညောင်ပင်စောက်ရွာ၊ တောင်ဘက်တွင် ဇီးဖြူကုန်းရွာ၊ မြောက်ဘက်တွင် တောသာရွာ တို့ရှိသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ပုလဲမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အာရ် (အက္ခရာ)

**R** သို့မဟုတ် **r** သည် အင်္ဂလိပ် လက်တင်အက္ခရာစဉ်၏ ၁၈-ခုမြောက် အက္ခရာ ဖြစ်သည်။ အာရ် () ဟူ၍ အသံထွက်သည်။

## ရာဇဝင်
## ရှေးဟောင်းစာတို့တွင် တွေ့ရသော R ပုံများ
## အင်္ဂလိပ်စာတွင် R အသုံးပြုမှုများ
ဤအက္ခရာ  သည် အဋ္ဌမမြောက် အသုံးများဆုံး စာလုံးဖြစ်ပြီး၊ *၊ * နှင့် ''တို့နောက် စတုတ္ထမြောက် အသုံးများဆုံး ဗျည်းဖြစ်သည်။

## ကွန်ပျူတာသုံးကုဒ်များ
: 1 

## ကို အခြားနည်းဖြင့် ဖော်ပြချက်များ
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လက်တင်အက္ခရာ
အနာပေါ် တုတ်ကျ

အနာရှိသည့်နေရာကို တုတ်ဖြင့် အရိုက်ခံရလျှင် မခံမရပ်နိုင်အောင် နာကျင်သကဲ့သို့ လိပ်ပြာမလုံဖြစ်နေသည့် အားနည်းချွတ်ယွင်းချက်ကို ထုတ်ဖော် ထိပါးပြောဆိုခံရလျှင် ဆတ်ဆတ်ခါအောင် နာသည်။

"အမှန်အတိုင်း ပြောခြင်းဖြစ်သော်လည်း အနာပေါ် တုတ်ကျ၍ မခံသာသော စကားမျှသာ ဖြစ်လေသည်။"
မုဒါဝမ် ဆန်တိဖော်န်

**မုဒါဝမ် ဆန်တိဖော်န်** () သည် နာမည်ကြီး လာအိုအမျိုးသမီး အဆိုတော်ဖြစ်သည်။ *Moan Hahk Bao Mueang Wang*, *Ern Ai Sai Mor Nueng* ကဲ့သို့သော တစ်ကိုယ်တော် သီချင်းများဖြင့် လူသိများခဲ့သည်။ ၁၉၉၇ ဇွန် ၆ ရက်တွင် Savannakhet တွင်မွေးဖွားခဲ့သည်။

## ရည်ညွှန်း
မာ့ခ် ဝီလျံစ်

**မာ့ခ် ဂျိမ်းစ် ဝီလျံစ်** () သည် ဝေလလူမျိုး အဆင့်မြင့် စနူကာ ကာစားသမားဖြစ်၍ ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံ သုံးကြိမ်ရရှိထားသည်။ အနိုင်ရခဲ့သော နှစ်များမှာ ၂၀၀၀၊ ၂၀၀၃၊ ၂၀၁၈ တို့ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၈ တွင် အသက်အကြီးဆုံး အနိုင်ရရှိသူ အသက် ၄၅ နှစ်အရွယ်ရှိ ရေး ရီယာဒန်ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် အသက်အကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး ၂၀၁၈ အောင်ပွဲ၌ အသက် ၄၃ နှစ်ရှိပြီ ဖြစ်သည်။ အဝေးမှ ကျင်းဝင်အောင် ထိုးနိုင်သည့်အရည်အချင်းကြောင့် နာမည်ကြီးသဖြင့် ၎င်းကို အမည်ပြောင် 'ဝေလသား ကျင်းဝင်စက်' (The Welsh Potting Machine) ဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။

ဝီလျံစ်သည် ကမ္ဘာ့အဆင့်တစ်နေရာကို ၁၉၉၉-၂၀၀၀၊ ၂၀၀၀-၂၀၀၁၊ ၂၀၀၂-၂၀၀၄ ရာသီတို့တွင် ရယူနိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ အအောင်မြင်ဆုံး ရာသီမှာ ၂၀၀၂/၂၀၀၃ ဖြစ်၍ သုံးထပ်ကွမ်းသရဖူပြိုင်ပွဲစဉ်ဟု အသိများသော ယူကေ၊ မာစတာ၊ ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံ ပြိုင်ပွဲသုံးရပ်ကို တစ်ရာသီတည်းတွင် ရယူခဲ့သောကြောင့် စတိဗ် ဒေးဗစ်၊ စတီးဗန် ဟန်ဒရီ ပြီးနောက် တတိယမြောက် ကစားသမားဖြစ်လာသည်။

ထို့အပြင် အဆင့်မြင့် ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံ ပုံစံသုံးမျိုး (ကမ္ဘာ့စနူကာ ချန်ပီယံ၊ အနီခြောက်လုံး ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံ၊ သက်ကြီးကမ္ဘာ့ချန်ပီယံ) တွင် ပထမဆုံး (ယနေ့ အထိ တစ်ဦးတည်းသောသူ) ကသားသမားဖြစ်၏ ။

ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံကို အနိုင်ရရှိခဲ့သော ပထမဆုံး ဘယ်လက်သုံး ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည်။ ယူကေချန်ပီယံ နှစ်ကြိမ်အပါအဝင် ဝီလျံစ်သည် အဆင့်သတ်မှတ်ပြိုင်ပွဲ (၂၂) ပွဲကို အနိုင်ရထားသောကြောင့် ဆုအများဆုံးရသူစာရင်း၌ ပဉ္စမမြောက် ကစားသမားဖြစ်သည်။ ၂၀၀၃ တွင် ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံ ဖြစ်ခဲ့ပြီးနောက် ၎င်း၏ ကစားအားကျဆင်းခဲ့ကာ ၂၀၀၉-၂၀၁၀ ရာသီတွင် ပြန်လည်၍ တိုးတင်လာခဲ့သည်။ စုစုပေါင်း အမှတ်ရာချီထိုးနိုင်မှု (၄၈၆) ကြိမ် ရထားကာ အမြင့်ဆုံးအမှတ်ထိုးနိုင်မှု (၂) ကြိမ်ရရှိထားသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတကာ စနူကာကစားသမားများ
စတီးဗန် ဟန်ဒရီ

**စတီးဗန် ဂေါဒန် ဟန်ဒရီ** () သည် စကော့လူမျိုး အဆင့်မြင့် စနူကာ ကစားသမားဟောင်းတစ်ဦးဖြစ်၍ လက်ရှိ ဘီဘီစီနှင့် အိုင်တီဗီ ရုပ်သံတွင် ရုပ်သံအစီရင်ခံသူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ စနူကာကစားနည်းသမိုင်းတွင် အအောင်မြင်ဆုံးကစားသမားများအနက် တစ်ဦးဖြစ်ကာ ခေတ်သစ်ကာလ၌ ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံဆုကို ခုနှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင်ရရှိထားသည်။ ကမ္ဘာ့အဆင့် (၁) နေရာဖြင့် ရာသီအများစုတွင် ရရှိထားသည့် စံချိန်ပိုင်ရှင်လည်းဖြစ်၍ စုစုပေါင်း ကိုးကြိမ် ရရှိထားသည်။ အသက် (၂၁)တွင် ၁၉၉၀-ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံဆုကိုရရှိခဲ့သဖြင့် အသက်ငယ်ဆုံး ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံစံချိန်ကို ရရှိခဲ့ကာ ထိုနှစ်မှစ၍ ယနေ့ခေတ်အထိ ထိန်းထားနိုင်သည်။

ဟန်ဒရီသည် မာစတာဆု ခြောက်ကြိမ် (ငါးကြမ်ဆက်တိုက်အပါအဝင်)နှင့် ယူကေချန်ပီယံ ငါးကြိမ် ရရှိခဲ့သည်။ သုံးထပ်ကွမ်းသရဖူ စုစုပေါင်း (၁၈) ကြိမ် ရရှိထား၍ ရော်နီ အို ဆူလစ်ဗန် တစ်ဦးသာလျှင် ၎င်းထက်သာလွန်၍ စုစုပေါင်း (၁၉)ကြိမ်ရရှိထားသည်။ တစ်ရာသီတည်းတွင် သုံးထပ်ကွမ်းသရဖူ ပြိုင်ပွဲ (ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံ၊ မာစတာ၊ ယူကေ) သုံးခုစလုံးကို ရရှိနိုင်ခဲ့သော ကစားသမားသုံးဦးထဲက တစ်ဦးဖြစ်သော ဟန်ဒရီသည် ဤသို့အောင်မြင်မှုကို နှစ်ခေါက်ရရှိကာ နှစ်ကာလအားဖြင့် ၁၉၈၉-၉၀ နှင့် ၁၉၉၅-၉၆ ရာသီတို့တွင်ဖြစ်သည်။ ဆုတံဆိပ်အများဆုံးရရှိသော စံချိန်ကို (၃၆)ကြိမ်ဖြင့် ရော်နီနှင့် အတူတူ ပူတွဲပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ တစ်ချီတည်း အမှတ်များစွာ ထိုးနိုင်စွမ်းရှိသူအဖြစ် ၎င်းသည် 'တစ်ချီတည်းရာချီအမှတ်' (century break) ၇၇၅ ကြိမ်နှင့် 'တစ်ချီတည်းအမြင့်ဆုံးအမှတ်' (၁၄၇) ကို တရားဝင်အနေဖြစ့် (၁၁) ကြိမ်ရရှိထားခဲ့သည်။

'ဗြိတိသျှအင်ပါယာ၏ တော်ဝင်အဖွဲ့ဝင်' (MBE) ကို ၁၉၉၄၌ ချီးမြှင့်ခြင်းခံရ၍ ၁၉၈၇ တွင် ဘီဘီစီ၏ ၁၉၈၇ နှင့် ၁၉၉၆ တို့၌ စကော့တလန် ထူးချွန်ထင်ရှား အားကစားသမား အဖြစ် မဲပေးရွေးချယ်ခြင်းခံရသည်။ ၂၀၁၂ မေလတွင် ၎င်းဆက်တိုက် (၂၇) ကြိမ်တိုင် ကစားခဲ့သော  ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံပြိုင်ပွဲ၌ ၎င်း၏ ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်း (၁၆) ယောက်ထဲတွင် ၂၃ နှစ်ကြာကြာ ပါဝင်ခဲ့သည့် စံချိန်ကို အဆုံးသတ်စေခဲ့ရင်း အားကစားလောကမှ အနားယူမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတကာ စနူကာကစားသမားများ
ဂျွန် ဟစ်ဂင်စ်

**ဂျွန် ဟစ်ဂင်စ်** () သည် စကော့လူမျိုး အဆင့်မြင့်စနူကာ ကစားသမားဖြစ်သည်။ ၁၉၉၂ ခုနှစ် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်းအဖြစ် ပြောင်းလဲပြီးသည်မှစ၍ ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံ လေးကြိမ်၊ ယူကေချန်ပီယံ သုံးကြိမ်၊ မာစတာသုံးကြိမ် အပါအဝင် ပွဲပေါင်း (၃၀) အထိအနိုင်ရရှိထားကာ ဤအားကစား၏ သမိုင်း၌ အအောင်မြင်ဆုံး ကစားသမားများထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သည်။

ခေတ်သစ်ကာလ စနူကာကမ္ဘာ့ချန်ပီယံဆုအနေဖြင့် စတီးဗန် ဟန်ဒရီ (၇)၊ စတိဗ် ဒေးဗစ် (၆)၊ ရေး ရီယာဒန် (၆)၊ ရော်နီ အို ဆူလစ်ဗန် (၅) တို့နောက် ပဉ္စမမြောက် ကစားသမားအဖြစ် ရပ်တည်လျက် ရှိသည်။ ၎င်းရရှိခဲ့သော ဆုတံဆိပ် (၃၀)သည် ဟန်ဒရီ (၃၆)၊ အို ဆူလစ်ဗန် (၃၆) တို့နောက် တတိယနေရာတွင် ရပ်တည်စေသည်။ တစ်ချီတည်းအမှတ်ဆက်တိုက် ယူနိုင်သူအဖြစ် သိရှိကြပြီး 'တစ်ချီတည်း အမှတ်ရာကျော်ယူနိုင်မှု' အကြိမ် (၇၉၀) ရှိ၍ အို ဆူလစ်ဗန်နောက် ဒုတိယလိုက်သည်။ အမြင့်ဆုံးအမှတ် (၁၄၇) ရယူနိုင်မှု (၁၁) ကြိမ်ရှိကာ အို ဆူလစ်ဗန် (၁၅)၊ ဟန်ဒရီ (၁၁) ဖြစ်၍ တတိယနေရာတွင် ရှိသည်။ ကမ္ဘာ့အဆင့်တစ်အဖြစ် လေးကြိမ်ရရှိခဲ့ဖူးသည်။

၂၀၁၀ တွင် News of the World အရွယ်အစားငယ်သည့် သတင်းစာတစ်ဆောင်က ယူကရိန်းနိုင်ငံ ဟိုတယ်အခန်းတစ်ခုအတွင်း 'လှည့်ဖျားလှည့်စားစစ်ဆင်ရေး' (sting operation) တစ်ခုကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို၌ ဟစ်ဂင်နှင့် ထိုစဉ်က ၎င်း၏မန်နေဂျာတို့ ငွေကြေးအတွက်အလို့ငှာ လာမည့်ပြိုင်ပွဲများ၏ သီးသန့်ပွဲငယ် အချို့၌ (frame) တွင် အရှုံးပေးရန်စီစဉ်နေကြသည်။ စစ်ဆေးမှုများက ၎င်းကို စွပ်စွဲချက်များမှ ရှင်းလင်းစေခဲ့သော်လည်း ကစားနည်း၏ လောင်းစားဥပဒေကို ချိုးဖောက်ရန် ဖိတ်ခေါ်ခြင်း၊ ထိုဆွေးနွေးမှုကို သဘောတူသည့် အသွင်ပြခြင်း၊ သတင်းမပေးခြင်းဖြင့် ကစားနည်းကို သိက္ခာပိုင်းကျဆင်းစေခဲ့ဖူးသည်။ ကမ္ဘာ့ဘိလိယက်နှင့် စနူကာအဖွဲ့ (WPBSA) က ဟစ်ဂင်စ်ကို အဆင့်မြင့်ပြိုင်ပွဲများမှ ခြောက်လကြာ ပိတ်ပင်ခဲ့၍ ဒဏ်ငွေ £ ၇၅,၀၀၀ ပေးဆောင်စေခဲ့သည်။ ထို့နောက် အားကစားလောကသို့ ၂၀၁၀-၁၁ ရာသီတွင် အလယ်လောက်တွင် ပြန်ရောက်ရှိခဲ့သည်။ 

ဟစ်ဂင်စ်သည် ၂၀၁၀၌ တတိယမြောက် ယူကေချန်ပီယံဆုရရှိခဲ့၍ ၂၀၁၁ တွင် ၎င်း၏ စတုတ္ထမြောက် ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံဆုကို ရရှိခဲ့၏။ ယင်းနောက် အောင်မြင်မှုမရခဲ့သည့် ပုံစံကိုလည်း တွေ့ကြုံခဲ့လေသည်။ သို့သော် ၂၀၁၅ ၌ အောင်မြင်မှုများ ပြန်လည်ရရှိခဲ့ပြီး အဆင့်သတ်မှတ်သည့် ပြိုင်ပွဲသုံးခုတွင် အနိုင်ရခဲ့သည်။ ၂၀၁၇-၁၉ ကာလများတွင် ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံ ဗိုလ်လုပွဲအထိရောက်သော်လည်း မာ့ခ် ဆဲလ်ဘီကို ၁၅-၁၈၊ မာ့ခ် ဝီလျံစ်ကို ၁၆-၁၈၊ ဂျပ်ဒ် ထရမ့်ကို ၉-၁၈ ဖြင့် အသီးသီး ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတကာ စနူကာကစားသမားများ
အက်စ် (အက္ခရာ)

**S** သို့မဟုတ် **s** သည် အင်္ဂလိပ် လက်တင်အက္ခရာစဉ်၏ ၁၉-ခုမြောက် အက္ခရာ ဖြစ်သည်။ အဲ့စ် () ဟူ၍ အသံထွက်သည်။

## အင်္ဂလိပ်စာတွင် S အသုံးပြုမှုများ
ဤအက္ခရာ  သည် သတ္တမမြောက် အသုံးများဆုံး စာလုံးဖြစ်ပြီး၊ * နှင့် * တို့နောက် တတိယမြောက် အသုံးများဆုံး ဗျည်းဖြစ်သည်။ 

## ကွန်ပျူတာသုံးကုဒ်များ
: 1 

## ကို အခြားနည်းဖြင့် ဖော်ပြချက်များ
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လက်တင်အက္ခရာ
မာ့ခ် ဆဲလ်ဘီ

**မာခ် အန်ထနီ(အန်သနီ) ဆဲလ်ဘီ** () သည် အင်္ဂလိပ်လူမျိုး အဆင့်မြင့် စနူကာ ကစားသမားဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံ လေးကြိမ် အနိုင်ရရှိထားကာ ကမ္ဘာ့အဆင့်နေရာကို လေးနှစ်ဆက်တိုက် ထိန်းထားနိုင်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး အဆင့်သတ်မှတ်ပြိုင်ပွဲ (၁၇) ပွဲအနိုင်ရရှိထားသည်။ ဂျပ်ဒ် ထရမ့် နှင့်အတူ ဆုအများဆုံးရရှိသူ စာရင်း၌ သတ္တမနေရာတွင် ရှိသည်။ 

အသက် (၁၆) အရွယ်မှ စတင်၍ အသက်မွေးလုပ်ငန်းအဖြစ် စနူကာပွဲစဉ်များသို့ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ယင်းမတိုင်မီ အဆင့်သတ်မှတ်ပေးခြင်းမရှိသော ယူကေစိန်ခေါ်ပြိုင်ပွဲစဉ်များ၌ ပါဝင်ခဲ့၏ ။ ၂၀၀၇ ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံ ပြိုင်ပွဲတွင် ဂျွန် ဟစ်ဂင်စ်အနိုင်ရရှိသဖြင့် ဒုတိယနေရာသာရခဲ့လေသည်။ မာစတာချန်ပီယံ၊ ယူကေချန်ပီယံနှင့် ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံ များရရှိခဲ့သောကြောင့် သုံးထပ်ကွမ်းသရဖူ ပြိုင်ပွဲစဉ်တွင် အနိုင်ရရှိသော ဆဋ္ဌမမြောက် ကစားသမားဖြစ်သည်။ အခြားသော ပြိုင်ပွဲများစွာကိုလည်း အနိုင်ရရှိထားသောသူ ဖြစ်၏ ။

စိတ်ရှည် သီးခံနိုင်သော ယှဉ်ပြိုင်သူတစ်ဦးအဖြစ် သိရှိကြ၍ တစ်ချီတည်း အမှတ်များစွာ ထိုးနိုင်သူလည်းဖြစ်သဖြင့် စုစုပေါင်း တစ်ချီတည်း အမှတ်ရာချီထိုးနိုင်မှု အကြိမ် (၆၀၀) ကျော်ရရှိထားသည်သ အမည်ပြောင်မှာ 'လက်စတာမြို့မှ လူပြောင်' (The Jester from Leicester) ဟုခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ ဆဲလ်ဘီသည် ပူးလ်ကစားနည်း ကစားသူလည်းဖြစ်သည်။ ၂၀၀၆ ရှစ်လုံးပူးလ် (နံပါတ်ဘော (၈) လုံး ကစားနည်း) ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံ ဖြစ်ကာ ၂၀၁၅ တရုတ်နိုင်ငံ၌ကျင်းပသော ရှစ်လုံးပူးလ် ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံတွင် ဒုတိယ ရခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတကာ စနူကာကစားသမားများ
ရှင်ပြုတုန်းက ရွှေထီးဆောင်း

မင်းဖြစ်၍ ရွှေထီးဆောင်းရခြင်းမဟုတ်၊ ရှင်ပြုတုန်းအခိုက်အတန့်မျှ ရွှေထီးဆောင်းခဲ့ဖူးခြင်းသာ ဖြစ်သကဲ့သို့ အစဉ်ထာဝရ ကောင်းစားခဲ့ခြင်း မဟုတ်ဘဲ အခိုက်အတန့် ကောင်းခဲ့ဖူးခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ 

"ရှင်ပြုတုန်းက ရွှေထီးဆောင်း ခဲ့ရတာကို ထည့်ပြောမနေပါနှင့်၊"

ကဏ္ဍ:မြန်မာစကားပုံများ
အဲလက်စ် ဟစ်ဂင်စ်

**အလက်စ်ဇန်းဒါး ဂေါဒန် ဟစ်ဂင်စ်** () (၁၉၄၉ မတ် ၁၈ – ၂၀၁၀ ဇူလိုင် ၂၄) သည် မြောက်အိုင်ယာလန်သား အဆင့်မြင့် စနူကာ ကစားသမားတစ်ဦးဖြစ်ကာ ဤကစားနည်း၏ အထင်ရှားဆုံးသော ပုဂ္ဂိုလ်များထဲမှတစ်ဦး အဖြစ် အမှတ်ရစရာကောင်းသူ ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ သွက်လက်လျင်မြန်စွာ ကစားနိုင်မှုကြောင့်  'ဟာရီကိန်း ဟစ်ဂင်စ်' ဟူ၍ အမည်ပြောင်ရရှိခဲ့ပြီး ၁၉၈၀နှစ်များအတွင်း ဤကစားနည်းကို ထိပ်တန်းရေပန်းစားစေရန်ပြုလုပ်ပေးရင်း စနူကာကို ပရိသတ်များစွာဆီသို့ ဆောင်ယူပေးမှုများကြောင့် ရံခါတွင် ၎င်းကို ကျေးဇူးဥပကာရပြုကြသည်။ ခန့်မှန်း၍မရနိုင်သော၊ (ပြိုင်ဆိုင်ရန်) ခက်ခဲသောသူတစ်ဦးဟူ၍လည်း ဂုဏ်ပုဒ်များရှိသည်။ ဆေးလိပ် အလွန်အကျွံသောက်သူ၊  အရက်နှင့် လောင်းကစားများဖြင့် ရုံးကန်နေရသူ၊  ၁၉၉၈တွင် လည်ချောင်း ကင်ဆာ ရရှိခဲ့ပြီး ဟစ်ဂင်စ်သည် ၎င်း၏ ဘဲလ်ဖာ့စ်တ်မြို့ရှိ နေအိမ် (Belfast) တွင် ၂၀၁၀ ဇူလိုင် ၂၄ တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတကာ စနူကာကစားသမားများ
ဂျင်မီ ဝိုက်

**ဂျိမ်းစ် ဝေါရန် ဝိုက်** () သည် အင်္ဂလိပ်လူမျိုး အဆင့်မြင့် စနူကာကစားသမားဖြစ်သည်။ ယခု၌ ဖိတ်ခေါ်ပြိုင်ပွဲစဉ်ကဒ်ဖြင့် ယှဉ်ပြိုင်လျက် ရှိသည်။ နာမည်ပြောင် 'လေပွေ' (The Whirlwind) ကို ၎င်း၏ ညက်ညောသော၊ အတိုက်ပုံစံ ကစားမှုမှတစ်ဆင့်ရရှိခဲပြီး ပြည်သူ့အချစ်တော် (People's Champion) ဟူ၍လည်း ရည်ညွှန်းကြသည်။ ပြိုင်ပွဲများစွာတွင် ချန်ပီယံဖြစ်ခဲ့သည်။

'သုံးထပ်ကွမ်းသရဖူ'မှ အဓိက နှစ်ဆုဖြစ်သော မာစတာနှင့် ယူကေချန်ပီယံကို ရယူနိုင်ခဲ့သည်။ အဆင့်သတ်မှတ်ပွဲစဉ်များမှ ပြိုင်ပွဲဆယ်ခုတွင် အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ သမိုင်းတလျှောက် အဆင့်သတ်မှတ်ပြိုင်ပွဲ အနိုင်ရသူများစာရင်းတွင် (၁၀) ဦးမြောက်ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံပြိုင်ပွဲ ဗိုလ်လုပွဲသို့ ခြောက်ကြိမ်တိုင်တိုင် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ဆုရယူနိုင်ခဲ့ခြင်းမရှိပေ။ နောက်ဆုံး ဗိုလ်လုပွဲတက်သည့် ၁၉၉၄ တွင် စတီးဗန် ဟန်ဒရီ ကိုရှုံးနိမ့်ခဲ့၏။ အဆင့်မြင့်စနူကာသမား (၁၆)ဦးစာရင်းတွင် (၂၁)နှစ်ကြာ ရပ်တည်နိုင်ခဲ့၍ အင်္ဂလန်အသင်းနှင့်အတူ အမျိုးသားဖလား (Nations Cup)၊ ကမ္ဘာ့ဖလား (World Cup) များရရှိခဲ့သည်။ အဆင့်မြင့်ပြိုင်ပွဲများတွင် 'တစ်ချီတည်းအမှတ်ရာချီထိုးနိုင်မှု' အကြိမ်(၃၀၀) ရရှိခဲ့၏။ ပထမဆုံး ဘယ်လက်သုံးကစားသူတစ်ဦးဖြစ်ကာ ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံပြိုင်ပွဲတွင် အမှတ်အများဆုံး(၁၄၇) ထိုးခြင်းကို ဒုတိယမြောက် မှတ်တမ်းတင်ခံရသူဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတကာ စနူကာကစားသမားများ
မျက်ကန်း တစ္ဆေမကြောက်

မျက်စိကန်းသူသည် တစ္ဆေကို မမြင်ရသဖြင့် ကြောက်ရမှန်း မသိသကဲ့သို့ အသိပညာမရှိသူသည် ကျရောက်မည့်ဘေးကို မမြင်ရသဖြင့် ကြောက်ရမှန်း မသိပေ။

"စိတ်လိုက်မာန်ပါ ထင်သလို မြင်သလို မျက်စိကန်း တစ္ဆေမကြောက် စခန်းသွားကြမည်ဆိုလျှင် ..."
၂၀၁၄ ဘရူနိုင်းဘုရင့်ဖလား ဖိတ်ခေါ်ဘောလုံးပြိုင်ပွဲ

**၂၀၁၄ ဘရူနိုင်းဘုရင့်ဖလား ဖိတ်ခေါ်ဘောလုံးပြိုင်ပွဲ** သည် ဘရူနိုင်းနိုင်ငံက အိမ်ရှင်အဖြစ် ၅ ကြိမ်မြောက် ကျင်းပသော ဘရူနိုင်းဘုရင့်ဖလား ဖိတ်ခေါ်ဘောလုံးပြိုင်ပွဲ ဖြစ်သည်။ ထိုပြိုင်ပွဲတွင် အရှေ့တောင်အာရှဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်၏ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ၁၁ နိုင်ငံမှ အသက် ၂၂ နှစ်အောက် အမျိုးသားဘောလုံးအသင်းများ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြသည်။ 

မြန်မာ အမျိုးသား အသက် ၂၀ နှစ်အောက် ဘောလုံးအသင်း သည် ဗိုလ်လုပွဲတွင် ဗီယက်နမ် အမျိုးသား အသက် ၂၀ နှစ်အောက် ဘောလုံးအသင်း ကို ၄ ဂိုး ၃ ဂိုး ဖြင့် အနိုင်ရရှိကာ အသင်းသမိုင်း တစ်လျှောက် ပထမဆုံးအကြိမ် ဘရူနိုင်းဘုရင့်ဖလား ကို ကိုင်မြှောက်ခွင့်ရခဲ့သည်။

## အုပ်စုအဆင့်
ပွဲချိန်များအားလုံးသည် ဘရူနိုင်းစံတော်ချိန်  (UTC+08:00) ဖြစ်သည်။
### အုပ်စု (က)
----

----

----

----

### အုပ်စု (ခ)
----

----

----

----

## ရှုံးထွက်အဆင့်
### အကြိုဗိုလ်လုပွဲ
### ဗိုလ်လုပွဲ
## မှတ်တမ်း
### ချန်ပီယံဆု
## ကိုးကား
ပွဲမဝင်ခင် ပြင်ကကျင်းပ

ပြိုင်ပွဲ၊ ကပွဲမဝင်မီ ကြိုတင်လေ့ကျင့်ပြင်ဆင်ထားရသကဲ့သို့ အမှုကိစ္စကို မဆောင်ရွက်မီကပင် ကြိုတင်လေ့ကျင့်ပြင်ဆင်ရသည်။

"ပွဲမဝင်ခင် ပြင်ကကျင်းပ ဆိုတဲ့အတိုင်း အရပ်ကြိုက်အောင် ဇာတ်တိုက်နေတာ ထင်ပါရဲ့ဗျာ။"
လာလာချင်း ဆောက်နဲ့ထွင်း

**လာလာချင်း ဆောက်နဲ့ထွင်း**သည် မြန်မာ စကားပုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရှင်းလင်းချက် 
ပန်းပုထုလုပ်ရာ၌ ရှေးဦး ကြိုတင်ပြင်ဆင်လုပ်ဆောင်ဖွယ်တို့ကိုမျှ မလုပ်တော့ဘဲ လာလျှင်လာချင်း ဆောက်ကို ကိုင်၍ ထွင်းသည် ဆိုသကဲ့သို့ နိဒါန်းပင် မပျိုးတော့ဘဲ ကိုယ်လိုရာကိုသာ မထောက်မထား ပြုမှုပြောဆိုသည်။

"လူချင်း ခုမှ တွေ့ခါစဖြစ်သောကြောင့် လာလာချင်း ဆောက်နှင့်မထွင်း ထိုက်သေးသည်နှင့် အလိုက်သင့် စိတ်ကို ချုပ်တည်းနေလိုက်ရတော့၏။" [၁၃၀၁] ဒဂုန်၊ ၁၉၊ ၂၂၅။ ၈၈။

## ကြောင်းတူသံကွဲ 
*ဝင်ဝင်ချင်း ဆောက်နှင့်ထွင်း

## ကိုးကား
နေးလ် ရောဘတ်ဆန်

**နေးလ် ရောဘတ်ဆန်** () သည် ဩစတေးလျလူမျိုး အဆင့်မြင့်စနူကာ ကစားသမားဖြစ်သည်။ ထိပ်တန်းအဆင့်များ၌ ပထမဆုံးအောင်မြင်မှုအဖြစ် ၂၀၀၆-၀၇ ရာသီ၌ စတင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ တွင် ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံကို ရရှိခဲ့သည်။ ထိုနှစ်ထဲတွင်ပင် ကမ္ဘာ့အဆင့် (၁) ကိုလည်းရရှိခဲ့ကာ ၂၀၁၃နှင့် ၂၀၁၄ တို့တွင်လည်း ကမ္ဘာ့အဆင့် (၁) ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ ၌ ချန်ပီယံတို့၏ ချန်ပီယံပြိုင်ပွဲအား ဒုတိယမြောက် အောင်ပွဲရရှိခဲ့သည်။

ရောဘတ်ဆန်သည် အဆင့်သတ်မှတ်ပြိုင်ပွဲတစ်ခုကို အနိုင်ရသော တစ်ဦးတည်းသော ဩစတေးလျသားဖြစ်ကာ ရုပ်သံထုတ်လွှင့်ခဲ့သည် ၎င်း၏ ပထမဆုံး ဗိုလ်လုပွဲ ခြောက်ပွဲတွင် အနိုင်သာရရှိခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံနှင့် ယူကေချန်ပီယံကို အနိုင်ရဖူးသူများအနက် (၁၃) ယောက်မြောက်သူဖြစ်၍ သုံးထပ်ကွမ်းသရဖူ (ကမ္ဘာ၊ ယူကေ၊ မာစတာ) ကို ရဖူးသော ကစားသမား (၁၁) ဦးတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ တစ်ချီတည်းအမှတ်များစွာ ထိုးနိုင်စွမ်းရှိ၍ အမှတ်ရာချီရယူနိုင်မှု (၇၀၀) ကျော်ရရှိထားသည်။ ၂၀၁၃-၁၄ ရာသီတွင် 'ရာချီအမှတ်' အကြိမ် (၁၀၀) ရရှိခဲ့သဖြင့် တစ်ရာသီတည်း၌ အမှတ်ရာချီရယူနိုင်သူ တစ်ဦးတည်းသော ကစားသမားလည်း ဖြစ်ပေသည်။

ဤကစားနည်းသမိုင်းတွင် ယူကေနိုင်ငံပြင်ပက အအောင်မြင်ဆုံး ကစားသမားဖြစ်၏ ။ ဘယ်လက်ဖြင့် ကစားသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတကာ စနူကာကစားသမားများ
ဒေါင်းမင်းစိမ်း

**ဒေါင်းမင်းစိမ်း** 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒေါင်းနှင့် မျိုးရိုးတူ ငှက်များ