open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
တောင်ပြုံးမင်းလေး

ရွှေဖျဉ်းကြီးနှင့် ရွှေဖျဉ်းငယ်နတ်တို့သည် ပုဂံအနော်ရထာမင်းလက်ထက်(၄ဝ၆-၄၃၉) သထုံမြို့မှ ကုလားဗျတ္တနှင့်ပုပ္ပါးပန်းစားဘီလူးမတို့၏သားများဖြစ်သည်။ တောင်ပြုံးအရပ်တွင် အနော်ရထာမင်းဘုရားတည်ရာ၌ အုတ်နှစ်ချပ်လစ်လပ်သည်ဆို၍ ဘုရင်ကကွပ်မျက်ရာမှနတ်ဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ ရွှေဖျဉ်းကြီးနတ်ရုပ်မှာ အောက်ခုံဇွန်းရိုးပလ္လင်ပြန့်ပေါ်တွင် လက်ျာဒူးထောင်၍ လက်ဝဲဒူးလှဲပြီးလျှင် ယာလက်ကဓားထမ်းကာ ဝဲလက်က ပေါင်ကိုထောက်ကာထောက်ထားသည်။ ဗောင်းနားတောင်း လက်ကောက်တန်ဆာနှင့်ရှိသည်။ ရွှေဖျဉ်းငယ်အတွက်လည်း ပုံအနည်းငယ် ငယ်သည်မှတစ်ပါး ရွှေဖျဉ်းကြီး အတိုင်းထုလုပ်ရသည်။

## နတ်ချင်းများ
### နတ်ပင့်
မြို့ရွှေပြုန်း မောင်ဘုန်းတဲ့ ညီနောင်၊ ခမောက်ရယ် သပြေရောင်နှင့်၊ နေညိုညို ဟိုခန်းဝမှာ ဗောင်းပိတ်စထောင်၊ မှုတော်ရယ်အောင် နောင်တော်နဲ့ညီလေး၊ ဂမုန်းအင် သန့်စင်ပန်းရယ်နဲ့၊ ပြည်သူကို ရေစင်ဖြန်းတယ် ပန်းတော်ဆက်သွေး။

### တောင်ပြုန်းမင်းလေး နတ်ချင်း
တို့ညီနောင် စွမ်းတဘောင်သယ်ဆောင်၊ ဘုန်းခေါင်ရဲ့ လက်ရုံး၊ ပွဲရတောင်ပြုန်း။

ပုဆိုးစွန်တောင် သက်တံ့သွေးနဲ့၊ ရွှေဘုန်းရှင့်မြေး၊ လူပုံကယဉ်၊ လူပုံကယဉ်၊ ယှဉ်ပြိုင်သူအဟုတ်ရှား၊ ရွှေပုပ္ပါးမြို့သား။

ပုဆိုးစွန်တောင် သက်တံ့သွေးနဲ့၊ ရွှေဘုန်းရှင့်မြေး၊ လူပုံကယဉ်၊ လူပုံကယဉ်၊ ယှဉ်ပြိုင်သူအဟုတ်ရှား၊ 
အမေပုပ္ပါးကဖွား။

နှစ်ပါးတကယ်ထူးပါသကွဲ့၊ ကစားရယ်ကြူးပါသတဲ့၊ မူးသလားလို့ မမေးနဲ့ကွယ်၊ ထူးခြားတဲ့မြေးနှစ်သွယ်။

နှစ်ပါးတကယ်ထူးပါသကွဲ့၊ ကစားရယ်ကြူးပါသတဲ့၊ မူးသလားလို့ မမေးနဲ့ကွယ်၊ ထူးခြားတဲ့မြေးနှစ်သွယ်။

ငွေသပြာထွေခင်းလို့၊ မေကညာခြွေတသင်းတို့၊ ထန်းရည်ခါးဆို ဆွေတသင်းမို့၊ မောင်မင်းကြိုက်တယ် မင်းကြိုက်တယ်လေး။ မောင်မင်းကြိုက်တယ် မင်းကြိုက်တယ်လေး။

ငွေသပြာထွေခင်းလို့၊ မေကညာခြွေတသင်းတို့၊ ထန်းရည်ခါးဆို ဆွေတသင်းမို့၊ မောင်မင်းကြိုက်တယ် မင်းကြိုက်တယ်လေး။ မောင်မင်းကြိုက်တယ် မင်းကြိုက်တယ်လေး။

ပွဲလယ်လယ်တင့်၊ ရွှေမျက်နှာတော်တွေပွင့်ပါတဲ့၊ ရွှေပြုန်းသူတို့ ဝိုင်းဝိုင်းလည်၊ မရွှေချောတို့ ဝိုင်းဝိုင်းလည်။

ဇမ္ဗူမှာ မတူရှား၊ သူတို့လိုလူနှစ်ယောက်သား၊ ယောက်ျားမတထောင် တကောင်ဖွား။

### ရွှေပြုန်းရွာ
အနော်ရထာ အရေးတော်များ၊ အလေးတော်ထားလို့ ချေမှုန်းလာ ချေမှုန်းလာ၊ မြေးတော်နှစ်ပါးရဲ့ ရွှေဘုန်းသမ္ဘာ၊ မန်းမြို့မှာ မဝေးကာသွားရအောင်၊ ပေးကာသနားတဲ့ ရွှေပြုန်းရွာ။
အနော်ရထာ အရေးတော်များ၊ အလေးတော်ထားလို့ ချေမှုန်းလာ ချေမှုန်းလာ၊ မြေးတော်နှစ်ပါးရဲ့ ရွှေဘုန်းသမ္ဘာ၊ မန်းမြို့မှာ မဝေးကာသွားရအောင်၊ ပေးကာသနားတဲ့ ရွှေပြုန်းရွာ။

ရောက်ဖူးသလား ရောက်ကြဖူးသလား၊
ရှက်တတ်ရင် သွားပါရိုးလား၊ ကြောက်တတ်ရင်သွားပါရိုးလား၊ စတတ်တယ်ရယ်ပ ရှောင်မပုန်းသာ၊ မတ္တရာနယ်က တောင်ပြုန်းရွာ။ ရောက်ဖူးသလား ရောက်ကြဖူးသလား၊ ရှက်တတ်ရင် သွားပါရိုးလား၊ ကြောက်တတ်ရင်သွားပါရိုးလား၊ စတတ်တယ်ရယ်ပ ရှောင်မပုန်းသာ၊ မတ္တရာနယ်က တောင်ပြုန်းရွာ။

နေနှုန်းပမာ အညာမြေကြော၊ ရွှေပြုန်းရွာ ဘာတွေပေါ၊ နေနှုန်းပမာ အညာမြေကြော၊ ရွှေပြုန်းရွာ ဘာတွေပေါ၊
ထန်းရည်အရက်ပေါတယ်လေ၊ ထန်းရည်အရက်ပေါတယ်လေ၊ အညာစလူမုန့်နဲ့ ရှောက်ပန်းသီးပေါတယ်၊ အညာစလူမုန့်နဲ့ ရှောက်ပန်းသီးပေါတယ်။

ရှောက်ပန်းခွေ၊ မောင်အပန်းပြေဖို့၊ ရှောက်ပန်းခွေ၊ မောင်အပန်းပြေဖို့၊ မေဝယ်ခဲ့မယ်လေး၊
ရွှေပြုန်းခေါ်သည်ပွဲက၊ တောင်ပြုန်းခေါ် သည်ပွဲက၊ မယ်ဝယ်ခဲ့မယ်လေး။ မယ်ဝယ်ခဲ့မယ်လေး။

## ကိုးကား
ကမန် အမျိုးသား တိုးတက်ရေးပါတီ

**ကမန်အမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ** (၊ အတိုကောက် **KNPP**) ကို ရန်ကုန်တွင် ရောက်ရှိနေသော ကမန်လူမျိုးများဖြင့် ၂၀၁၀ ခုနှစ် မတ်လအတွင်းက ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး မေလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင် UEC ထံတွင် ပါတီတည်ထောင်ခွင့် လျှောက်ထားခဲ့သည်။ ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်က မှတ်ပုံတင်အမှတ် ၃၆ ဖြင့် ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၅ ရက်နေ့တွင် မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် မဲဆန္ဒနယ် ခြောက်ခုမှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။

ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းမှ ကမန် အမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ အပါအဝင် ပါတီပေါင်း ၆ ခု ၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ရန် မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုချက် လျှောက်ထားခဲ့သော်လည်း ၅ ခုသာ မှတ်ပုံတင်ခွင့် ခွင့်ပြုချက် ရရှိခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် KNPP သည် ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ကမန်လူမျိုးများအတွက် ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်သည့် တခုတည်းသော ပါတီဖြစ်သည်။

## ဖွဲ့စည်းပုံ 
KNPP တွင် ဌာနဆိုင်ရာမှ အငြိမ်းစားဝန်ထမ်းအချို့နှင့် ကိုယ်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် ၁၆ ဦးဖြင့် ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် ကော်မတီ ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပါတီဖွဲ့စည်းပုံမှာ ကျေးရွာ၊ ရပ်ကွက်၊ ခရိုင်၊ မြို့နယ်နှင့် ပြည်နယ် အဆင့်ဆင့် ဖြစ်သည်။ ၉ဝ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ကမန်အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အမည်ရှိ ပါတီတခု ပေါ်ပေါက်လာကာ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တဦး ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။ အငြိမ်းစား တရားရေးဝန်ထမ်း တဦးဖြစ်သော ဦးဇော်ဝင်းက ပါတီဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ယူထားသည်။

### ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် ၁၆ ဦး 
# ဦးဇော်ဝင်း (ဥက္ကဋ္ဌ)
# ဦးလှတိုး (ဒု ဥက္ကဋ္ဌ ၂)
# ဦးထွန်းငွေ (ဒု ဥက္ကဋ္ဌ ၃)
# ဦးတင်လှိုင်ဝင်း (အတွင်းရေးမှူး)
# ဦးကျော်ငြိမ်း (တွဲဘက် အတွင်းရေးမှူး ၁)
# ဦးသိန်းရွှေ (တွဲဘက် အတွင်းရေးမှူး ၂)
# ဦးဆန်းရွှေ (တွဲဘက် ပြန်ကြားရေးမှူး)
# ဒေါ်နွဲ့နွဲ့အေး (ဘဏ္ဍာရေးမှူး ၁)
# ဒေါ်စုစုခိုင် (ဘဏ္ဍရေးမှူး ၂)
# ဒေါ်မြင့်သိန်း (စာရင်းစစ် ၁)
# ဦးကျော်စိုးမိုး (အဖွဲ့ဝင်)
# ဦးအောင်မျိုးသိန်း (အဖွဲ့ဝင်)
# ဦးကြည်ထွန်း (အဖွဲ့ဝင်)
# ဦးမောင်ထွန်း (အဖွဲ့ဝင်)
# ဦးလှရွှေ (အဖွဲ့ဝင်)
# ဦးသက်ထွန်း (အဖွဲ့ဝင်)

## ပါတီမူဝါဒ 
ပါတီ၏မူဝါဒမှာ ပြည်ထောင်စုမပြိုကွဲရေး၊ တိုင်းရင်းသားစည်းလုံး ညီညွတ်မှုမပြိုကွဲရေး၊ အချုပ်အခြာအာဏာ တည်တံ့ခိုင်မြဲရေး နှင့် လောကပါလတရားများကို အခြေခံကာ အခြေခံလူ့အခွင့်အရေးများကို လေးစားလိုက်နာသော ပြည်ထောင်စုဖွား ပြည်သူပြည်သားများ၊ပါတီများနှင့် လက်တွဲ၍ အနာဂတ်တွင် ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံတော်သစ်ဖြစ်ပေါ်လာစေရန် အစွမ်းကုန်ကြိုးပမ်းသွားရေး၊ အကြမ်းဖက်ဝါဒနှင့် အခြား အစွန်းရောက်သည့် မည်သည့်ဝါဒမျိုးကို မဆို ဆန့်ကျင်သွားရေး၊ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများအပါအဝင် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ နှင့် ဖြောင့်မတ်သော ဘက်မလိုက် မူဝါဒကို အခြေခံသည့် ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုတည်ဆောက် ရေးတွင် ပါဝင်ကူညီရေး၊ နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးတွင် ဘက်စုံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာအောင် ဆောင်ရွက်ရေး၊ မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် အကျိုးမပြုသည့် အတွေးအခေါ်အယူအဆများ ပပျောက်ချုပ်ငြိမ်းသွားအောင် ပညာပေးစည်းရုံးရေး တို့ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းများ
အဲလ်ဘတ်တို ဘေလဲရက်စ်

**အဲလ်ဘတ်တို ဘေလဲရက်စ်** သည် ရာအူးလ် ဘေးလဲရက်စ် ၏ သားဖြစ်သည်။ Forbes မဂ္ဂဇင်း၏ ဖော်ပြချက်များအရ သူသည် ယနေ့အချိန်တွင် မက်ဆီကို နိုင်ငံ၏ ဒုတိယအချမ်းသာဆုံးဖြစ်ပြီး လက်တင်အမေရိက တစ်ခုလုံးတွင် စတုတ္ထအချမ်းသာဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည်။

သူသည် ဒုတိယအရေးအပါဆုံး မက်ဆီကန် မိုင်းတွင်းနှင့် ပထမဆုံးသော ကမ္ဘာ့ငွေတူးဖော်ရေးဖြစ်သည့် Penoles စက်မှုလုပ်ငန်း၊ မက်ဆီကိုနိုင်ငံ၏ အဓိက ကုန်တိုက်စတိုးကြီးများဖြစ်သည့် El Palacio de Hierro လုပ်ငန်းစုများ၊ မက်ဆီကန်လူမျိုးပိုင် Grupo Nacional Provincial အာမခံကုမ္ပဏီ စသည့် လုပ်ငန်းများစွာကို အုပ်ချုပ်သည့် Grupo Bal ဟုခေါ်သော ကုမ္ပဏီစုကြီးကို ပိုင်ဆိုင်ထားပြီး မက်ဆီကို၏ ထိပ်တန်းအဆင့်မြင့် ပညာရေးစင်တာ ITAM ၏ ခေါင်းဆောင်အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည့်အပြင် အခြားသော ငွေကြေးဝန်ဆောင်မှုများ၊ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် နွားရိုင်းသတ်ပွဲများ ဆက်စပ်နေသည့် လုပ်ငန်းများစွာကိုလည်း ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။
ကရင်ပြည်သူ့ပါတီ

**ကရင်ပြည်သူ့ပါတီ** (၊ အတိုကောက် **KPP** သို့မဟုတ် **ကပပ**) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံရေးပါတီ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ကရင်ပြည်သူ့ပါတီကို ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး လက်ရှိ ပါတီဥက္ကဋ္ဌမှာ စောထွန်းအောင်မြင့် ဖြစ်သည်။ 

## ပါတီမှတ်ပုံတင်ခြင်း 
နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက အသစ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ၂၀၂၃ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၃၁)ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံရေးပါတီများအနေဖြင့် အသစ်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည့် ဥပဒေအရ ပြန်လည်မှတ်ပုံတင်ကြရန် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ကြေညာခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းနည်းဥပဒေအရ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သို့ မှတ်ပုံတင်ခဲ့ရာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် မှတ်ပုံတင်အမှတ် (၁၈) ဖြင့် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။

ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြောင်းမြမြို့၊ မရမ်းကုန်းရပ်ကွက်၊ ရွှေဒါးကုန်းလမ်း၊ အမှတ်(၂၈) တွင် ပါတီရုံးချုပ်ဖွင့်လှစ်ထားသည်။ 

## ရွေးကောက်ပွဲ ယှဉ်ပြိုင်မှု 
၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ၆ နေရာအနိုင်ရခဲ့ရာတွင် ရန်ကုန်တိုင်း ကရင်တိုင်းရင်းသားရေးရာဝန်ကြီးနေရာပါ ပါဝင်ခဲ့သည်။  ၂၀၁၅ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင်  ရန်ကုန်၊ ပဲခူး၊ ဧရာဝတီ၊ တနင်္သာရီ၊ မွန်ပြည်နယ်၊ ကရင်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်များမှ ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။

မဲဆန္ဒနယ် ၁၂၂နေရာ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ရာ ကရင်ပြည်နယ် သံတောင်ကြီး မဲဆန္ဒနယ်(၂) ပြည်နယ်လွှတ်တော် တစ်နေရာသာအနိုင်ရခဲ့သည်။ ပါတီ၏မူဝါဒမှာ ပါတီသည် ကရင်အမျိုးသားရေးကို ဦးစားပေး (၁) အဖြစ် လုပ်ဆောင်ပြီး တိုင်းရင်းသား လုပ်သားပြည်သူအားလုံး၏ အကျိုးကို ကျယ်ကျယ်ဝင့်ဝင့် လုပ်ဆောင်ရန် ဖြစ်သည်။

အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၀ တွင်မူ ကရင်ပြည်နယ်၊တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ မွန်ပြည်နယ်၊ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး တို့ ၌ပြည်နယ်/တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် - ၄၄ နေရာ၊ကရင့်ရေးရာကိုယ်စားလှယ်နေရာ - ၅ နေရာ၊ပြည်သူ့လွှတ်တော် - ၁၈ နေရာ၊အမျိုးသားလွှတ်တော် - ၇ နေရာစုစုပေါင်း - ၇၄ နေရာတို့တွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာတွင်  ပြည်နယ်လွှတ်တော်(၁)နေရာဖြစ်သော သံတောင်ကြီးမဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁) တွင်သာ အနိုင်ရခဲ့သည်။ 

ကရင်ပြည်သူ့ ပါတီဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ စောထွန်းအောင်မြင့်သည်  ကရင်ပြည်နယ် အမျိုးသားလွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၁၀)တွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရာတွင်လည်း မဲရလဒ် ၁၄၃၀၀၊မဲပေးသူစုစုပေါင်းအရေအတွက်၏ ၃၆.၆၃ရာခိုင်နှုန်းအထိရရှိ ခဲ့သော်လည်း ပြိုင်ဘက်ဖြစ်သူ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သူ ဒေါက်တာနော်ခရစ္စထွန်း(ခ)အားကာမိုးအား မဲရလဒ် ၃၇၅၀ မဲအကွာဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်ဟု ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာရလဒ်များက ဖော်ပြသည်။ 

## ပါတီမှတ်ပုံတင်ခြင်း 
နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက အသစ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ၂၀၂၃ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၃၁)ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံရေးပါတီများအနေဖြင့် အသစ်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည့် ဥပဒေအရ ပြန်လည်မှတ်ပုံတင်ကြရန် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ကြေညာခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းနည်းဥပဒေအရ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သို့ မှတ်ပုံတင်ခဲ့ရာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် မှတ်ပုံတင်အမှတ် (၁၈) ဖြင့် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။

### ပါတီ၏ ရုံးတံဆိပ် 
အလယ်စက်ဝိုင်းတွင် ဖားစည်မျက်နှာပြင်ကို ထည့်သွင်းထားသည်။ ဖားစည်၏ အပေါ်တွင် ပါတီ၏ အမည်ကို မြန်မာဘာသာဖြင့် ကရင်ပြည်သူ့ပါတီ၊ အောက်ဘက်တွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် Kayin Peoples Party ဟု ရေးသားထားသည်။

ထို့ကြောင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ၂၀၂၁ မေလ၁၇ရက်  ပိတ်ဆို့အရေးယူမှု(၁၆)ဦး စာရင်းထဲ ပါတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူပါဝင်သွားသည်။   

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တည်ဆဲ နိုင်ငံရေးပါတီများ
ဘာမထီခင်အောင်

**ရွှေဘိုဘာမထီခင်အောင်** (၂ ဇန်နဝါရီ ၁၉၃၈ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စာရေးဆရာနှင့် လက်ဝှေ့အားကစားသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးခင်အောင်ဖြစ်ပြီး ၁၉၃၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးဖေခင် (အငြိမ်းစားရဲဝန်) (ခုံသမာဓိမြို့ဝန်)၊ အမိ ဒေါ်သန်းမေေတို့မှ ရွှေဘိုမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဒဿမတန်း အထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။

## စာပေရေးသားခြင်း 
၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက်နေ့ထုတ် ဗဟိုစည် သတင်းစာတွင် တရာခံ ဘယ်သူလဲ ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ပါတော်မူနေ့ ဆောင်းပါး ဖော်ပြခံခဲ့ရာမှ စာပေနယ်သို့ ခြေချခဲ့သည်။ ၁၉၆၂-၆၃ ခုနှစ်တွင် လုံးချင်း အချစ်ရသဝတ္ထု သုံးပုဒ်၊ ၁၉၆ဝ မှ ၁၉၉၇ ခုနှစ်အထိ ဆောင်းပါးပေါင်းစုံ ၈၀ဝ ခန့် ရေးသားခဲ့သည်။ ဝတ္ထုတိုပေါင်း ၁၉ဝ မျှ ရေးသားခဲ့ပြီး ဇာတ်ညွှန်း၊ ရေဒီယို ဇာတ်လမ်းဟာသ ရှစ်ပုဒ် ရေးသားထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။

## အားကစားသမားဘဝ 
၁၉၅၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၅ ခုနှစ်အထိ ၁၅ နှစ်ကြာ လက်ဝှေ့ထိုးခဲ့ရာ ပွဲပေါင်း ၇၄ ပွဲအနက် ၆၃ ပွဲ အနိုင် ရရှိခဲ့သည်။ ချန်ပီယံဘွဲ့ ၁၃ ဘွဲ့ ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ သဲအိတ်ကြီး ၆၂ အိတ်ကို ဗလာလက်သီးဖြင့် ထိုးခဲ့သည့် စံချန်ကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် တဦးတည်း စံချိန် တင်ထားသည်။ အမျိုးသမီး လက်ဝှေ့သမားများ မွေး၍ ပွဲထုတ်မှုကိုလည်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရွှေဘိုမြို့ တမြို့တည်း၌ လွန်ခဲ့သော ၃၅ နှစ် ကတည်းက စတင်ခဲ့သည်။

ရွှေဘိုမြို့၊ အမှတ်(၉)ရပ်၊ သက်သာပန်းတောင်းရပ်ကွက်တွင် နေထိုင်လျက်ရှိသည်။

## ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ 
# ပြည်တွင်းအားနှင့်အတူ လက်ရွေးစင် ဆောင်းပါးများ ၂၀၀၀
# လက်ဝှေ့ကြိုးဝိုင်းအတွင်းမှ သခင်မျိုးဟေ့ ဒို့ဗမာ ၂၀၀၁
# ကမ္ဘာ့လက်ဝှေ့လောကမှ သုတအဖြာဖြာ ၂၀၀၄ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:၁၉၃၈ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ဉာဏ်ဦးမောင်

## စာရေး ဆရာ ဉာဏ်ဦးမောင် (ခေါ်) အရှင်ဉာဏိက 
- ၁၉၆၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၁ တွင် ဦးအုံးမောင်၊ ဒေါ်နှင်းရည်တို့က ဖလံဂုဏ်ရွာ ၊ ရေဦးမြို့နယ်တွင် မွေးဖွား။

- ရွာဦးကျောင်း ဆရာတော် ဦးကေသရ၊ ဦးသုမနတို့ထံက အခြေခံ သင်ပုန်းကြီး၊ ဘာသာရေးနှင့် စာပေများ သင်ယူခဲ့။

- ၁၃ နှစ်တွင် ရှင်သာမဏေ အဖြစ် ခံယူ။

- ရေဦးမြို့ ချမ်းသာကြီးတိုက်၊ မန္တလေးမြို့ မစိုးရိမ်တိုက်သစ်တို့တွင် ပရိယတ္တိ ကျမ်းစာများ သင်ယူ။

- ရန်ကုန် မဟာစည် သာသနာ့ရိပ်သာနှင့် ပဏ္ဏိတာရာမ ရွှေတောင်ကုန်း သာသနာ့ရိပ်သာတို့တွင် ဝိပဿနာ တရားတော်များ ပွားများခဲ့။

- ၁၉၉၆ ဝန်းကျင် အတွေးအမြင် စာစဉ်ပါ 'စေတနာ မမှန်သော စေတနာစကား' ဆောင်းပါးဖြင့် စာပေနယ်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့။

- အတွေးအမြင်၊ ရွှေအောင်လံ၊ ရနံ့သစ်၊ ကလျာ၊ အပ္ပမာဒ၊ ဓမ္မရတနာ၊ ရတနာမွန်၊ သာထွန်းပြန့် စာစောင်များတွင် အခါအားလျော်စွာ ဘာသာရေး၊ လူမှုရေးနှင့် အတွေးအမြင် ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့။

- ၂၀၀၂ တွင် 'ကမာ္ဘကြီး ငြိမ်းချမ်းပါစေ' အမည်ဖြင့် ဆောင်းပါးပေါင်းချုပ် စာအုပ်ထုတ်ဝေ။

- ၂၀၀၇ တွင် 'မကြီးရင့်သေးပေမယ့် အသီးအပွင့်လေးတွေနဲ့ ဝေဆာနေခဲ့သူ' ဆောင်းပါးပေါင်းချုပ် စာအုပ် ထုတ်ဝေ။

- ပြည်တွင်း ပြည်ပထုတ် စာစောင်များ၊ အင်တာနက် စာမျက်နှာတို့တွင် အခါအားလျော်စွာ စာရေးသားလျက် ရှိ။

- ကယ်လီဖိုးနီးယား ဆန်ဟိုဇေးစတိတ် ယူနီဗာစီတီတွင် စိတ်ပညာ အထူးပြု ဘာသာရပ်ဘွဲ့ တက်ရောက် သင်ကြားလျက် ရှိ။

- ၁၉၉၉ မှ ယနေ့တိုင် အမေရိကန်၊ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၊ ဖရီးမောင့်မြို့၊ မေတ္တာနန္ဒဝိဟာရ ဓမ္မရိပ်သာတွင် သီတင်းသုံး တရားဟော၊ တရားပြလျက် ရှိ။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ခိုင်မြဲကျော်စွာ

**ခိုင်မြဲကျော်စွာ** သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စာရေးဆရာနှင့် ကဗျာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ အမည်ရင်း အောင်နိုင်ဦး ဖြစ်ပြီး ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဒဿနိကဗေဒ အဓိကဖြင့် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်၌ အနုပညာ ကြေးမုံ မဂ္ဂဇင်းတွင် ချစ်ဆူးနှင်းဆီ ကဗျာသည် ပထမဆုံး ပုံနှိပ် ဖော်ပြခြင်း ခံရသည် စာမူ ဖြစ်သည်။

ပေဖူးလွှာ၊ ဒီရေစီးသံ၊ ဟန်သစ်၊ ရင်ခွင်သစ်၊ ရင်ခုန်ပွင့်၊ ရုပ်ရှင်သစ္စာ၊ ရုပ်ရှင်အောင်လံ၊ ကလျာ၊ မြားနတ်မောင်၊ ချယ်ရီ၊ မဟေသီ၊ သရဖူ၊ ဖက်ရှင်၊ ရုပ်ရှင် တေးကဗျာ၊ သောင်းပြောင်းထွေလာ ရယ်စရာ၊ ပိတောက်မြေ၊ စရဏ၊ အင်ပါရာ၊ ဗြူးတီး၊ ဖက်ရှင်အင်းမေ့ချ်နှင့် အခြား မဂ္ဂဇင်းများတွင် ကဗျာပုဒ်ရေ ၁၀ဝ ကျော် ရေးသားခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။

*အိမ်အပြန် မိုးကျော်အေးရဲ့ ထိုင်ခုံအမှတ် ၃၄* (၂၀၀၂) ကဗျာစာအုပ်ကို ခရမ်းပြာထက်လူ၊ မောင်ဖီလာတို့နှင့် ၃ ယောက်တွဲ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ယခု အချိန်ထိ မဂ္ဂဇင်းများတွင် ကဗျာများ ရေးသားနေဆဲ ဖြစ်သည်။  

## ရေးသား ထုတ်ဝေ ခဲ့သော စာအုပ်များ စာရင်း 
## ကိုးကား 
- ကဗျာအသံ အစီအစဉ်(၆) ၊ စာမျက်နှာ ၇၆

- စက္ကူပန်းပွင့်မပွင့် ဖွင့်ကြည့်ဖို့ ပို့ပေးလိုက်တဲ့လိုင်းများ စာအုပ်မှ

ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
စိုးမင်းဦး၊ စာရေးဆရာ

၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ မွေးဖွားခဲ့သည်။ အမည်ရင်း စိုးမင်းဦး၊ ငယ်စဉ်က ရန်ကုန်မြို့ ဗဟိုတန်းမြင့် ကျောင်းတွင် စတင် ပညာ သင်ကြား ခဲ့ပြီး ရန်ကုန် ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံ တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (ဒဿနိက) ရရှိ ခဲ့သည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း၌ ဝတ္ထုတိုများ စတင် ရေးသား ခဲ့သည်။ နောက် ဖြစ်တည်မှု ပဓာန ဝါဒ စာပေ ဆောင်ပါး များလည်း ရေးသား ခဲ့သည်။ ဟန်သစ်၊ မဟေသီ၊ ချယ်ရီ၊ သရဖူ မဂ္ဂဇင်း များတွင် ဝတ္ထုတိုနှင့် ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။ Reporter ဂျယ်နယ် အယ်ဒီတာ အဖြစ် ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။ ဝတ္ထုတို လုံးချင်း (၁) အုပ်နှင့် စာပေဆိုင်ရာ စာအုပ် (၁) အုပ် ရေးသား ထုတ်ဝေ ခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
စိုးမင်းဦး

* စိုးမင်းဦး (ဒု ဗိုလ်ချုပ်ကြီး) ၊စစ်ရေးချုပ် (ငြိမ်း) နှင့် ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ 
* စိုးမင်းဦး၊ စာရေးဆရာ
* စိုးမင်းဦး (ဘောလုံးသမား)
ရဲမြင့်

**ဦးရဲမြင့်** အမည်ရှိ မြန်မာလူပုဂ္ဂိုလ်များမှာ

*ရဲမြင့် (ဝန်ကြီးချုပ်) - တပ်မတော်အရာရှိဟောင်း၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ် (၂၀၁၁ မှ ၂၀၁၆ အထိ)
*ရဲမြင့် (ပန်းချီဆရာ) - ပန်းချီဆရာ ဦးရဲမြင့်
*မောင်ရဲနိုင် - စာရေးဆရာ၊ အမည်ရင်း ဦးရဲမြင့် (၁၉၄၀ မွေးဖွား၊ ၂၀၀၈ ကွယ်လွန်)
နွားမြက်ရင်း

**နွားမြက်ရင်းပင်**ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် Cypriol ဟု ခေါ်ဆိုကြပြီး Cyperus scariosus ဟု ရုက္ခဗေဒအမည်ပေးထားသည်။

## ပေါက်ရောက်ပုံ 
ရေကြိုက်ပင် ဖြစ်သည့် အလျောက် ရေစပ်၊ ကမ်းစပ် တို့တွင် ပေါက်ရောက်သည်။ သဘာ၀ အလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။

## အသုံးပြုပုံ 
နွားမြက်ရင်းကို သွေး၍ လျှာကို ပွတ်ပေး ပါက လျှာ၌ ရှိသော အဖုအပိမ့် များကို ပျောက်ကင်း စေသည်။ နွားမြက်ရင်းကို လျှာပွတ်ဆေး၊ သူငယ်နာဆေးအဖြစ် အသုံးပြုသည်။ နွားမြက်ရင်းကို သွေးကာ သူငယ်စာ ငှက်ပျောသီးတွင် သုတ်လိမ်း၍ မီးကင်ပြီး ကလေးများအား ကျွေးပါက သူငယ်နာတက်ခြင်း၊ မျက်ဖြူလန်ခြင်းနှင့် သာမန်အဆိပ်ရှိသော သတ္တဝါများကြောင့် အဆိပ်တက်ခြင်းကို ပျောက်ကင်းစေသည်။ နွားမြက်ရင်း သွေးရည် ကော်ဖီဇွန်း ၁ ဇွန်း သောက်ပါက အော့အန်ရောဂါကို ပျောက်ကင်း စေသည်။ နွားမြက်ရင်းခေါင်းကို သွေး၍ ဆား အနည်းငယ် ထည့်သောက်ပါက အစာမှားခြင်း၊ ဆေးမှားခြင်းတို့ကို သက်သာ ပျောက်ကင်း စေသည်။ နွားမြက်ရင်းခေါင်းကို သွေး၍ သောက်ခြင်းဖြင့် အစာအိမ် ရောဂါ၊ အစာအိမ် အချဉ်ပေါက် ရောဂါများကို ပျောက်ကင်းစေသည်။ နွားမြက်ရင်းခေါင်းကို သွေးလိမ်းပါက ကိုယ်လက် ရောင်ရမ်းခြင်း၊ ယားယံခြင်းနှင့် နူနာဖြစ်စရောဂါ၊ ရေယုန်၊ ဝဲစို၊ ဝဲခြောက် ရောဂါများကို ပျောက်ကင်းစေနိုင်သည်။

## ပုံပမ်း သွင်ပြင် 
အပင်သည် အပင်ငယ်မျိုး ဖြစ်သည်။ အမြင့် ၃ ပေခန့် ရှိသည်။ ပင်စည် သုံးမြောင့်ပုံရှိ၍ ခေါင်းပွပုံ ဖြစ်ပြီး သေးငယ် ပြောင်ချော သည်။ တပင်တည်း ကဲ့သို့ စုပြုံ၍ ပေါက်သည်။ အရွက်သည် ပင်စည် ထိပ်ပိုင်း၌ စုရုံးဝိုင်းပတ်၍ ထွက်သည်။ ရွက်ပျား သေးသွယ် ရှည်လျား သည်။ ရွက်ရင်း ဝိုင်းပြီး ပင်စည်ကို ကုတ်ပတ် ထားသည်။ ရွက်ဖျား ချွန်သည်။ ရွက်လည်ကြော ထင်ရှားသည်။ ရွက်ဖျားနှင့် ရွက်နား ရှိသည်။ အပွင့်သည် ထိပ်ထွက် ပန်းခိုင် ဖြစ်သည်။ အလွန် သေးငယ်၍ ညိုခြောက်ခြောက် အရောင် ရှိသည်။ အသီးသည် သေးငယ်၍ ရှည်မျောမျောပုံ ရှိသည်။ အမြစ်ဥသည် အပြင်ဘက်တွင် နက်၍ အတွင်းသား နီကျန့်ကျန့် ရှိ၏။

## အသုံးဝင်သောအပိုင်း 
ဥအမြစ်အခေါင်း

## ကိုးကား
ပုဆိုးကြမ်း၊ မောင်

မောင်ပုဆိုးကြမ်းသည် ၁၉၄၃-ခုနှစ်၊ တောင်ကြီးမြို့၌ အဖဦးစောလှိုင်နှင့် အမိဒေါ်အေးမေတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၁၉၆၅-ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၇၀-ပြည့်နှစ် ဇွန်လမှစ၍ မောင်ပုဆိုးကြမ်း ကလောင်အမည်ဖြင့် ဗိုလ်တထောင်သတင်းစာတွင် ဆောင်းပါးများရေးခဲ့သည်။ ထိုမှတဆင့် မဂ္ဂဇင်းဂျာနယ်များတွင် ရေးသားခဲ့သည်။ ရေးသားခဲ့သော ဆောင်းပါးများမှာ ဗိုလ်တထောင်သတင်းစာတွင် အပုဒ် (၁၄၀)၊ မြဝတီမဂ္ဂဇင်းတွင် (၂၃)ပုဒ်၊ ငွေတာရီမဂ္ဂဇင်းတွင် (၁၉)ပုဒ်၊ သမဝါယမဂျာနယ်တွင် (၁၁)ပုဒ်၊ လူငယ်ဂျာနယ်တွင် (၆)ပုဒ်၊ လုပ်သားဂျာနယ်တွင် (၃)ပုဒ်နှင့် အခြားဂျာနယ်များတွင် (၄)ပုဒ် စုစုပေါင်း (၂၀၆)ပုဒ်ဖြစ်သည်။ 

၁၉၇၉-ခုနှစ်တွင် စာပေဗိမာန်စာမူပြိုင်ပွဲတွင် **ရှေးခေတ်မြန်မာအဝတ်အထည်များ** စာမူဖြင့် သုတပဒေသာ(ဝိဇ္ဇာ) ဘာသာရပ်၌ ဒုတိယဆု ရရှိခဲ့သည်။ 

၁၉၈၀-ပြည့်နှစ်တွင် ရဲဘော်ရာကျော်စာပေမှ **ကနောင်မင်းသား အတ္ထုပ္ပတ္တိ(အကျဉ်း)** စာအုပ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ 

၁၉၉၆-ခုနှစ်တွင် **မော်လမြိုင် မဟာမြတ်မုနိ ဆုတောင်းပြည့်ဘုရား သမိုင်းနှင့် ဦးခန္တီ အတ္ထုပ္ပတ္တိ(အကျဉ်း)** စာအုပ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ 

ယခုအခါ စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ မြန်မာ့ကုန်တိုက်တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရင်း စာပေများကို ပြုစုရေးသားလျက်ရှိသည်။ 

## ရည်ညွှန်း 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ပိုင်စိုးဝေ

၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် မြင်းခြံ ခရိုင်၊ တောင်သာ မြို့နယ်၊ အောင်သာရွာ၌ အဖ ဦးတင်၊ အမိ ဒေါ်ရွှေမိတ် တို့မှ မွေးဖွား ခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်က အောင်သာရွာ မူလတန်း ကျောင်းနှင့် တောင်တွင်းကြီး အမှတ် (၂) အစိုးရ အထက်တန်း ကျောင်းများတွင် ပညာ သင်ကြား ခဲ့သည်။ မန္တလေး တက္ကသိုလ် (စာပေးစာယူ) ဖြင့် ဝိဇ္ဇာ (မြန်မာစာ) ဘွဲ့ ရရှိ ခဲ့သည်။ မန္တလေးမြို့၊ ပန်တျာ ကျောင်းတွင် ကဗျာ နည်းပြ အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင် နေဆဲ ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် ဆောင်းဦးပန်း မြို့နယ် မဂ္ဂဇင်းတွင် ‘မွေးနေ့’ စာမူ လက်ရာဖြင့် စာပေ လောကသို့ စတင် ခြေချ လာသည်။ နောက် မဂ္ဂဇင်း များတွင် ကဗျာ၊ ဝတ္ထုတိုများ ရေးသားရင်း ‘သိန်းစွန်ငှက် အပြန်လမ်း’နှင့် ‘နေရောင်ခြည်နှင့် တွေ့ဆုံခြင်း’ (ကဗျာရှည် စာအုပ်များ) ကိုလည်းကောင်း၊ ‘ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှ မိုင်ငါးရာ’ ဝတ္ထုတို လုံးချင်းနှင့် ‘လင်းနို့၏ မှတ်စု’ ဝတ္ထုတို လုံးချင်းများ ကိုလည်းကောင်း ထုတ်ဝေ ခဲ့သည်။ ၁၉-၉-၂၀၂၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။

အမည်ရင်း - ဦးနေအောင်

ငယ်အမည် - မောင်ဗိုလ်တူ (ခ) မောင်ထွန်းသိန်း

မွေးသက္ကရာဇ်- ၁၇၊ ၈၊ ၁၉၄၄ (၁၃ဝ၆ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် ၂ ရက်) စနေနေ့။

ကလောင်အမည် - နေမင်းပိုင်စိုး ပိုင်စိုးဝေ

အဖအမည်- ဦးတင်

အမိအမည် - ဒေါ်ရွှေမိတ်

ဇာတိ - မြင်းခြံခရိုင်။ တောင်သာမြို့နယ်၊ အောင်သာ ကျေးရွာ။ ငယ်စဉ်အခါ အောင်သာရွာ၊ ပြည် တော်သာကျောင်းမှာ ကိုရင်ဘဝဖြင့် ပညာသင် ကြား။

- ၁၉၆၆ မန္တလေးရောက်။ 

- ၁၉၇ဝ၊ ပန်တျာကျောင်းတွင် ညစောင့်အလုပ် လုပ်ရင်း ၁၀ တန်းစာမေးပွဲဖြေ။

- ၁၉၇၄ တိုင်းရင်းဆေးသိပ္ပံတွင် လက်ထောက် စာကြည့်တိုက်မှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းခဲ့။

- ၁၉၈၃ ဝိဇ္ဇာ (မြန်မာစာ) ဘွဲ့ရ။

- ၁၉၉၃ ပန်တျာကျောင်းတွင် ကဗျာနည်းပြ တာဝန် ထမ်းဆောင်။

ထုတ်ဝေပြီးစာအုပ်များ

- ၂၀၀၇ အငြိမ်းစားယူ။ 

- အီကွေတာအော်သံ (ပိုင်သနှင့် တွဲ)

-နေရောင်ခြည်နှင့် တွေ့ဆုံခြင်း 

-ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှ မိုင်ငါးရာ (ဒုတိယအကြိမ် ဖြည့်စွက်) 

သိန်းစွန်ငှက် အပြန်လမ်း 

လင်းနို့၏မှတ်စု

ဣတ္ထိယတောင်တန်း 

မူးနေတဲ့ ကြယ် 

အစိမ်းရောင်မြစ်သို့ တမ်းချင်း 

ကိုဘိုတူ၏ ဖြောင့်ချက်များ

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ပြေ(ဆေး-၂)

## ပြေ(ဆေး-၂)
၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် မန္တလေး မြို့၌ အဖ ဦးလှ၊ အမိ ဒေါ်သိန်းတင် တို့မှ မွေးဖွား ခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်က လာရှိုးမြို့ အိန်ဂျယ် ကွန်ဗင့် ကျောင်းနှင့် မန္တလေးမြို့ အမှတ် (၉) အစိုးရ အထက်တန်း ကျောင်းများတွင် မူလတန်းမှ အထက်တန်း အထိ ပညာ သင်ကြား ခဲ့သည်။ ဆေး တက္ကသိုလ် (၂) ရန်ကုန်မှ M.B.B.S (Rgn) ဘွဲ့ ရရှိ ခဲ့သည်။ ၁၉၇၈ ခုနှစ် စီးပွားရေး တက္ကသိုလ် မဂ္ဂဇင်းတွင် ‘အချစ်ကြွေးလေး ပြေစေချင်’ ဝတ္ထုတို ရေးသား ဖော်ပြခြင်း ခံရသည်။ နောက် ပေဖူးလွှာ၊ မဟေသီ၊ စပယ်ဦး၊ မဂ္ဂဇင်း များတွင် ဝတ္ထုတို၊ ဝတ္ထုလတ်များ ရေးသား ခဲ့သည်။ ‘နိပွန်းဂျင်း ဘိရုမာဂျင်း’၊ ခရီးသွား အမေ လက်ရာမှာ ထင်ရှားသည်။ အခြား ဝတ္ထုတို လုံးချင်းနှင့် လုံးချင်း ဝတ္ထု စာအုပ် များလည်း ရေးသာထး ထုတ်ဝေ ခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ဇော်ဇော်အောင်

စာရေးဆရာ **ဇော်ဇော်အောင်**ကို ၁၉၃၇ ခုနှစ် မေလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် မုံရွာခရိုင်၊ ဆားလင်းကြီးမြို့၌ အဖ ဦးဘသက်၊ အမိ ဒေါ်တု တို့မှ မွေးဖွား ခဲ့သည်။ အမည်ရင်း ဇော်မြင့်သက်၊ ငယ်စဉ်က မုံရွာမြို့ အမှတ် (၁) အစိုးရ အထက်တန်း ကျောင်းတွင် မူလတန်းမှ အထက်တန်း အထိ ပညာ သင်ကြား ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ မဟာ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရသည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် လက်ထောက် ကထိက အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။ ၁၉၅၄ ခုနှစ်ထုတ် သွေးသောက် မဂ္ဂဇင်းတွင် ‘ဇောသလ႞ာ’ ကလောင် အမည်ဖြင့် စာညွန့် တပုဒ် ဖော်ပြ ခံရပြီး ၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ မန္တလေးတက္ကသိုလ် နှစ်လည် မဂ္ဂဇင်း တွင်လည်း The story of a friend pieseller (အင်္ဂလိပ် ဘာသာဖြင့်) ဝတ္ထုတို တပုဒ် ရေးသား၍ စာပေ လောကသို့ ရောက်ရှိ လာသည်။ နောက် ရှုမဝ၊ သရဖူ၊ ဟန်သစ်၊ မဟေသီ၊ ရနံ့သစ်၊ စတိုင်သစ်၊ ရုပ်ရှင် သစ္စာ မဂ္ဂဇင်းတွင် ဆောင်းပါး၊ ဝတ္ထုတို၊ အက်ဆေးများ လုံးချင်း စာအုပ်များ၊ အခြား လုံးချင်း ဝတ္ထု စာအုပ်လည်း ရေးသားခဲ့သည်။

ဇော်ဇော်အောင်သည် ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

## ရေးသားခဲ့သော စာအုပ်များ
**ပို့စ်‌မော်ဒန်သီဝရီများ*
**အနုပညာ၏အသုံးဝင်မှုတန်ဖိုးနင့် အနုပညာ၏တန်ဖိုး*
**စာ‌ပေါင်းသိုက်အက်‌ဆေးများ*
**ယုဇန မခင်ပျို*
**ပို့စ်‌မော်ဒန်သီဝရီများ*
*‌*ဝေ‌ဝေရီရီ ဝတ္တု*
* *အနုပညာမပါတဲ့ အနုပညာ*
* *မကြည်ပြာနဲ့ ယုဇနမခင်ပျို*
နှင့် အခြား စာအုပ် စာတမ်းပေါင်းများစွာတို့ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ဩဂတ်စ် ဗွန် ဖင့်ခ် (ဂျူနီယာ)

**ဩဂတ်စ် ဗွန် ဖင့်ခ် (ဂျူနီယာ)** ()  ကို ၁၉၃၀ တွင်မွေးဖွားခဲ့ပြီး ဩဂတ်စ် ဗွန် ဖင့်ခ် (စီနီယာ) ၏ သားဖြစ်သည်။ သူသည် ဂျာမနီနိုင်ငံသားဖြစ်သော်လည်း ဆွစ်ဇာလန်တွင်နေထိုင်သည်။ ဂျာမနီ၏ အချမ်းသာဆုံးပုဂ္ဂိုလ်များထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သည်။

## သက်မွေးမှု 
ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၅ တွင် Forbes ၏ အဆိုအရ သူသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၇.၇ ဘီလီယံ ကြွယ်ဝသည်ဟု ဆိုသည်။

## အခြားရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုများ 
ဂျာမနီ Baden-Wurttemberg ပြည်နယ်အစိုးရက သူ့ကို ဥရောပအလယ်ခေတ်သမိုင်းကြောင်းအရ အခိုင်မာဆုံး ကုန်သွယ်မှုကို သူ့အား အာဏာလွှဲပေးထားသည်။ ဈေးနှုန်းမှာ ယူရိုငွေ ၂၀ မီလျံခန့်ရှိသည်။

## မိသားစုဘဝ 
ဆွစ်ဇာလန်တွင် နေထိုင်ပြီး သားသမီးလေးဦးရှိသည်။ အကြီးဆုံးသားမှာ ဩဂတ်စ် ဖရန်ကွိုက်စ် ဗွန် ဖင့်ခ် ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ခင်မောင်အေး (မန္တလေး)

## ခင်မောင်အေး (မန္တလေး) (၁၉၃၁) 
*၁။ အမည်ရင်း - ဦးခင်မောင်အေး
*၂။ မိဘအမည် - ဦးဖိုးညှင်း + ဒေါ်ဖွားစု (အမှန်တကယ် အဖေရင်းနှင့် အမေရင်းမှာ တောတွင်း၌ လုပ်ကြံ သတ်ဖြတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည့် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ (ဗကပ) ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သူ သခင်သန်းထွန်းနှင့် ခေါ်ခင်ခင်ကြီး တို့ ဖြစ်သည်။ ၂၂-၈-၂၀၁၈ ကြေးမုံသတင်းစာပါ နာရေးကြော်ငြာတွင် ပါရှိသော မိဘ (၂) ပါးမှာ ဦးစောမောင်နှင့် ဒေါ်ခင်ကြီး (မြောင်းမြ) ဖြစ်ပြီး တစ်ဦးတည်းသောသားဖြစ်ကြောင်း ပါရှိသည်။)
*၃။ မွေးသက္ကရာဇ် - ၉၊ ၂၊ ၁၉၃၁
*၄။ မွေးဖွားရာဒေသ - မြောင်းမြမြို့
*၅။ ကလောင်အမည်ခွဲများ - စိုင်းဆေးနော်၊ ညိုမင်းလွင်

## ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ် 
ခင်မောင်အေး (မန္တလေး) ကို မြောင်းမြမြို့၌ အဖ  ဦးစောမောင်၊ အမိ ဒေါ်ခင်ကြီး (မြောင်းမြ) တို့မှ ဖွားမြင်သည်။ မိခင် ဒေါ်ခင်ကြီးမှာ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏ဇနီး ဒေါ်ခင်ကြည်၏ အစ်မအရင်းဖြစ်သောကြောင့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့်ဆိုလျှင် မောင်နှမတစ်ဝမ်းကွဲတော်စပ်သည်။

မွေးသက္ကရာဇ်မှာ ၁၉၃၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့ ဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်က မြောင်းမြမြို့ အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်းနှင့် ရန်ကုန်မြို့ မြို့မ အထက်တန်းကျောင်းတို့တွင် ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် တပ်မတော်သို့ ဝင်ရောက် စစ်မှုထမ်းခဲ့သည်။ တပ်မတော် အရာရှိ လေ့ကျင့်ရေးကျောင်း  ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ် (၈) ကျောင်းဆင်းတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ကိုယ်ပိုင်အမှတ်မှာ ကြည်း-၆၄၇၆ ဖြစ်သည်။ ရုပ်ရှင်မင်းသားဦးဝင်းဦးမှာလည်း ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ် (၈) ကျောင်းဆင်းဖြစ်ပြီး ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေမှာ  ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဉ် (၉) ကျောင်းဆင်းဖြစ်သည်။

၁၉၄၉ ခုနှစ်မှ စ၍ ကဗျာနှင့် ဝတ္ထုများ စတင် ရေးသားခဲ့သည်။ သေနတ်ပြစ်၊ တောလိုက် ဝါသနာပါ၍ ထိုအတွေ့အကြုံများအရ တပ်မတော် တာဝန်မှ အားလပ်ချိန်တွင် ဝါသနာ အလျောက် စာနယ်ဇင်းများတွင် ဆောင်ပါးပုဒ်ရေ တရာ့ ငါးဆယ်ခန့်နှင့် ဝတ္ထုတို၊ ဝတ္ထုရှည် လေးရာကျော်ခန့် ရေးသားခဲ့သည်။

တပ်မတော်တွင် ဗိုလ်မှူးကြီး အဆင့် အထိ တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး သတင်းနှင့် စာနယ်ဇင်း လုပ်ငန်းတွင် ၁၉၇၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၉ ခုနှစ် အထိ ဦးဆောင်ညွှန်ကြားရေးမှူး တာဝန် ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။ ၁၉၈၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၂ ခုနှစ် အထိ မြဝတီမဂ္ဂဇင်းတိုက် အယ်ဒီတာချုပ် တာဝန်ကိုပါ ပူးတွဲ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ စာပေလုပ်သားအဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူးတာဝန်နှင့် ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကိုလည်း ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ နတ်မောက်မြို့နယ် အမှတ် (၂)၊ မဆလ ပြည်သူ့ လွှတ်တော် ကိုစားလှယ် တာဝန်ကိုလည်း ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၅ ခုနှစ်၊ အမျိုးသားစာပေဆု (ဝတ္ထုတို တတိယဆု) ကို 'ကျားနှင့်မုဆိုး' စာအုပ်ဖြင့် ရရှိသည်။ အနောက်ရန်ကင်း၊ ရန်အေးလမ်းသွယ် (၂)၊ တိုက် (၃၃၁) အခန်း (၁၇) တွင် နေထိုင်ရင်း စာနယ်ဇင်းများတွင် စာပေများ ရေးသားခဲ့သည်။

၂၁-၈-၂၀၁၈ (အင်္ဂါနေ့) မွန်းလွဲ ၁:ဝ၀ နာရီတွင် မင်္ဂလာဒုံ တပ်မတော်ဆေးရုံကြီး၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့၊ ရန်ကင်းမြို့နယ်၊ ၅ ရပ်ကွက် တိုက် (၉/၄)၊ အခန်း (ဝ၄) ရန်ငြိမ်းအိမ်ရာတွင် ကွယ်လွန်ချိန်အထိ နေထိုင်ခဲ့သည်။

## ရေးသား ထုတ်ဝေ ခဲ့ပြီးသော စာအုပ်များ 
၁။ ကျားနှင့်မုဆိုး ၁၉၆၄

၂။ ငိုပါနဲ့လေ ချစ်သောနီနီ ၁၉၆၈

၃။ အကွေ့အလိမ် အတိမ်အနက်နှင့် အလင်းအမှောင် ၁၉၆၈

၄။ ချစ်ရသူ၏ နှလုံးသား လက်ဆောင် ၁၉၇၇

၅။ ပုလဲ ခရုအိမ် အသဲ အနုအလိမ် ၁၉၇၉

၆။ တောမုဆိုး၏ ပရိယာယ်ကမ္ဘာ ၁၉၈၁

၇။ ရိုးမကျား ၁၉၈၅

၈။ မုဆိုးတို့၏ နွေ ၂၀၀၃ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ဒန် ဒန်ကန်

**ဒန်အယ်လ် ဒန်ကန်** (၁၉၃၃ ဇန်နဝါရီ ၂ - ၂၀၁၀ မတ်လ ၂၈) သည် အမေရိကန်နိုင်ငံ တက္ကဆက်ပြည်နယ် စင်တာတွင်မွေးဖွားသော အမေရိကန်လူမျိုးဖြစ်သည်။ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီးများ၏ တွဲဖက်တည်ထောင်သူ၊ ဥက္ကဋ္ဌတစ်ဦးဖြစ်ပြီး အဓိက ရှယ်ယာရှင်လည်းဖြစ်သည်။

## လူမှုရေးလုပ်ငန်းများ 
ဒန်ကန် သည် တက္ကဆက်ကလေးဆေးရုံနှင့် ဟော်စတွန် ပြတိုက်ရှိ Natural Science သို့ ၇၅ မီလျံဒေါ်လာလှူဒါန်းခဲ့ဖူးပြီး Baylor ဆေးကောလိပ်သို့လည်း ၁၃၅ မီလျံဒေါ်လာ လှူဒါန်းခဲ့သည်။

သူသည် မူလက ဟော်စတွန်မြို့လည်ခေါင်ရှိ ရုံးအဆောက်အဦရှိရာ Louisiana လမ်းရှေ့တွင်ထားရှိသော Jean Dubuffet ၏ "Monument au Fantome" အမည်ရ ပန်းပုကိုလည်း လှူဒါန်းခဲ့သူဖြစ်သည်။ ယခုအခါ ထိုပန်းပုရုပ်ကို Geroge R.Brown Conventin စင်တာအနီးရှိ Discovery Green Park တွင် ပြောင်းရွှေ့ထားရှိသည်။

## အမဲလိုက်ခြင်း 
ဒန်ကန် သည် တက္ကဆက်တွင် Double D Ranch အဆင့် ဧက ၅၀၀၀ (၂၀ ကီလိုမီတာ၂) အကျယ်ရှိ အမဲလိုက်ခြံကြီးတစ်ခုကို ပိုင်ဆိုင်သည်။ ဒန်ကန် သည် သူ၏ အမဲလိုက်စွမ်းရည်အတွက် ဆုတံဆိပ်အများအပြား ချီးမြှင့်ခံထားရသော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ Safari ကလပ်အဖွဲ့ဝင်တစ်ယောက်ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် သူသည် အမဲလိုက်ကွင်းကြီး ၆ ခုကို လိုက်ဖူးထားသည့် အမဲလိုက်သမားဖြစ်ပြီး SCI ၏ "Grand Slam"ဆု ၁၃ ဆု၊ "Inner Circle" ၂၂ ဆု၊ Pinnacle ဆုတံဆိပ်အဆင့် ၄ နှင့် သရဖူဆုတံဆိပ်တို့ကို ရဖူးထားသူကိုမှ ချီးမြှင့်သည့် SCI ၏ ကမ္ဘာ့အမဲလိုက်မှုထိန်းသိမ်းခြင်းဆုတံဆိပ်ကို ရရှိခဲ့သည်။ ဒန်ကန် သည် SCI ၏ အောင်ပွဲမှတ်တမ်းတွင် ခြင်္သေ့၊ ဆင်၊ ကျားသစ်၊ အာဖရိက တောလိုက်ကျားသစ်၊ ကြံ့၊ ပိုလာဝက်ဝံများနှင့် အခြားတိရစ္ဆာန်များကို အမဲလိုက်နိုင်ခြင်းအတွက် အပါအဝင် မှတ်တမ်း ၄၀၇ ခုရှိခဲ့သည်။

### ရုရှားပြည်အမဲလိုက်ခရီး 
၂၀၀၇ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် သူသည် ဟော်စတွန် ၏ ဗဟိုတရားရုံးသို့် သူ့ဆန္ဒအလျောက် ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ် ရုရှားတွင် ရုရှားဥပဒေကြောင်းအရ အကျုံးမဝင်သော သမင်များနှင့် သိုးရိုင်းများကို ဟယ်လီကော်ပတာပေါ်မှ ပစ်ခတ်အမဲလိုက်ခဲ့သည့်အကြောင်းနှင့် ပတ်သက်သော မေးခွန်းများကို ဖြေကြားခဲ့သည်။

သူပြုလုပ်ခဲ့သည်များအတွက် ဝန်ခံခဲ့သော်လည်း ထိုအပြုအမူများမှာ တရားမဝင်သည်ကို မသိရှိခဲ့ပါဟု သူက ဆိုသည်။ ဗဟိုတရားရုံးက သူနှင့် ထိုခရီးတွင်ပါဝင်ခဲ့သော အခြားအမဲလိုက်သမားများကိုပါ ပြစ်ဒဏ်ပေးခြင်းမပြုခဲ့ဟု ၂၀၀၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် သူ၏ ရှေ့နေက ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့သည်။

## ကြွယ်ဝချမ်းသာမှုများ 
၂၀၀၇ ခုနှစ်၏ Forbes Magazine အရ သူသည် ပျမ်းမျှအသားတင်ငွေကြေး ၈.၂ ဘီလျံဒေါ်လာဖြင့် ဟော်စတွန် မြို့၏အချမ်းသာဆုံးဖြစ်ပြီး တက္ကဆက်တစ်နယ်လုံးတွင် တတိယအချမ်းသာဆုံးဖြစ်သည်။ (၂၀၀၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၇ ရက်ထုတ် စာမျက်နှာ ၄၆ အရ သူ၏ ငွေကြေးကြွယ်ဝမှုသည် ဩဂုတ်လ ၂၉ တွင် ရ.၆ ဘီလျံအထိနှင့် အောက်တိုဘာ ၁ ရက်နေ့တွင် ၆.၃ အထိ ကျဆင်းသည်)။ သူသေဆုံးချိန်တွင် သူသည် ၉ ဘီလျံဒေါ်လာကြွယ်ဝသူဖြစ်သည်။

## သေဆုံးခြင်း 
အသက် ၇၇ အရွယ်တွင် ဒန်ဒန်ကန် သည် ဟော်စတွန် ရှိ သူ၏ River Oaks နေအိမ်တွင် ဦးနှောက်သွေးယိုစီးမှုရောဂါဖြင့် ၂၀၁၀ မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့၌ သေဆုံးခဲ့သည်။ သူသည် သူ့ဇနီး ဂျန် နှင့်အတူ သား စကော့တ်၊ သမီး ၃ ယောက်ဖြစ်သော ရန်ဒါ ဒန်ကန် ဝီလျံ၊ ဒန်နီ ဒန်ကန် ဧဗရာ နှင့် မီလိန် ဒန်ကန် ဖရန့်ဇ် တို့ကို ချန်ရစ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ဇင်သန့်၊ စာရေးဆရာ

## စာရေးဆရာ ဇင်သန့် (၁၉၄၆)
## ကိုယ်ရေးအကျဉ်း 
ဧရာဝတီတိုင်း၊ ဟင်္သာတမြို့၌ ၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးအေးမောင်၊ အမ ဒေါ်သိန်းတန်တို့က မွေးဖွားသည်။

အသက် ၄ နှစ် အရွယ်တွင် မိဘများနှင့် အတူ ရန်ကုန်မြို့သို့ ရောက်ရှိလာပြီး ရန်ကုန်မြို့တွင်ပင် ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် တန်းမြင့် ကျောင်းထွက် စာမေးပွဲ အောင်မြင်ပြီး၊ ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် တက္ကသိုလ် ဝင်တန်း စာမေးပွဲ အောင်မြင်ခဲ့သည်။

၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ လုပ်သားများ ကောလိပ်တွင် ရူပဗေဒ အဓိကဖြင့် ပညာ သင်ကြားခဲ့ပြီး၊ ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် သိပ္ပံဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။

၁၉၉ဝ ပြည့်နှစ်မှ ၁၉၉၁ ခုနှစ်အထိ ဓန စီးပွားရေး မဂ္ဂဇင်းတွင် အယ်ဒီတာ အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၉၁ ခုနှစ်မှ စ၍ စာပေ ရေးသားခြင်း တခုတည်းကိုသာ ဇောက်ချ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။

လက်ရှိတွင် အခါအားလျော်စွာ မဂ္ဂဇင်းများ၌ ဝတ္ထု၊ ဆောင်းပါးများ ရေးသားလျက်ရှိပြီး ဘာသာပြန် လုံးချင်းဝတ္ထု၊ စီးပွားရေး၊ အောင်မြင်ရေး၊ တက်ကျမ်းစာအုပ်များ ရေးသားလျက်ရှိသည်။

စာရေးသူ အနှစ်သက်ဆုံး တက်ကျမ်း စာအုပ်မှာ "အကြံကောင်းတော့ တချက်" ဖြစ်ပြီး၊ အကြိုက်ဆုံး အတ္ထုပ္ပတ္တိ စာအုပ်မှာ "ဒိုက်ဦးမှ စင်ကာပူသို့" စာအုပ် ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ဒမစ်ထရီ ရွိုင်ဘိုလဗ်လဗ်

**ဒမစ်ထရီ ရွိုင်ဘိုလဗ်လဗ်** (; ; ; ၂၂ နိုဝင်ဘာ ၁၉၆၆ မွေးဖွား) သည် ရုရှားစီးပွားရေးသမား၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ရွိုင်ဘိုလဗ် သည် ၁၉၉၀ နှစ်များအတွင်း ရုရှားတွင် ပြည်သူပိုင်သိမ်းသောအခါ ယခင်က ပြည်နယ်ပိုင် Potash မြေဩဇာကုမ္ပဏီ Uralkali တွင် စီးပွားရေးကို စတင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် မတ်လတွင် သူသည် ထိုကုမ္ပဏီ၏ ၆၆%ကို ပိုင်ဆိုင်နေပြီဖြစ်သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် Forbes ၏ သန်းကြွယ်သူဌေးများစာရင်းတွင် ကြွယ်ဝမှု ၈.၅ ဘီလီယံဖြင့် နံပါတ် ၁၅၆ နေရာတွင် ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
အက်ဒ်ဝါ့ဒ် ဂျွန်ဆင် ၃

တတိယမြောက် အက်ဒ်ဝါ့ဒ် ခရော့စ်ဘိုင် “နက်ဒ်” ဂျွန်ဆင် သည် ၁၉၃၀ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သော အမေရိကန်လူမျိုး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ စီးပွားရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး သမီးဖြစ်သူ အဘီဂေးလ် ဂျွန်ဆင် နှင့်အတူ Fidelity Investments နှင့် Fidelity International တို့ကို ပိုင်ဆိုင်လုပ်ကိုင်နေသူဖြစ်သည်။ သူသည် ထင်ရှားလွှမ်းမိုးခဲ့သော Boston မိသားစုဖြစ်သည့် Perkins တို့၏ မျိုးဆက်ဖြစ်သည်။
## ပညာရေးနှင့် အလုပ်အကိုင် 
Johnson သည် Tabor အကယ်ဒမီကို မပြောင်းရွှေ့ခင် Milton အကယ်ဒမီတွင် မူလတန်းတက်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ကိုရရှိခဲ့သည်။
အမေရိကန်စစ်တပ်တွင် အမှုထမ်းပြီးနောက် ၁၉၅၇တွင် သူသည် သူ့ဖခင် အက်ဒ်ဝါ့ဒ် စီ ဂျွန်ဆင် ၂ က ၁၉၄၉၌ တည်ထောင်ခဲ့သော Fidelity Investment တွင် သုတေသီ တစ်ယောက် ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၆၀ တွင်သူသည် Fidelity Trend Fund ၏ စာတမ်းထိန်းသိမ်းရေး မန်နေဂျာဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၃ မှ ၁၉၇၇ ခုနှစ်အထိ နာမည်ကျော် Fidelity Magellan Fund ကို စီမံအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။

၁၉၇၂ တွင် သူသည် ကုမ္ပဏီ၏ ဦးဆောင်သူဖြစ်လာပြီး ၁၉၇၇ တွင် ဥက္ကဋ္ဌ အမှုဆောင်ချုပ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ငွေကြေးဈေးကွက်ရန်ပုံငွေများတွင် ချက်လက်မှတ်ဖြင့် ပေးခြင်းအလေ့ကို သူက စတင်ခဲ့သည်။ သူသည် ဘဏ်များ၊ အာမခံကုမ္ပဏီများနှင့် သုံးစွဲသူများကို လျော့ဈေးဖြင့် အရစ်ကျဝန်ဆောင်မှုများပေးခဲ့သော ပထမဆုံးလူဖြစ်သည်။ သူသည် အရစ်ကျရောင်းချမှုများနှင့် လုပ်ငန်းများ၏ စက်နှင့်လုပ်ဆောင်ခြင်းများကို ထောက်ပံ့ရင်းနှီးပေးခဲ့သူဖြစ်သည်။

## လူမှုရေးလုပ်ငန်းများ၊ ဆုတံဆိပ်များနှင့် ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ 
သူသည် အမေရိကန် အနုပညာသိပ္ပံ၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်သည့်အပြင် Beth Israel ဆေးရုံနှင့် ဘော်စတွန် အနုပညာပြတိုက်တို့၏ ဘဏ္ဍာထိန်းဖြစ်ပြီး ဘော်စတွန် လုံခြုံရေးခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုအဖွဲ့၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ သူသည် ဘော်စတွန် တက္ကသိုလ်၊ ဘန်တလီ ကောလိပ်နှင့် ဟောဘတ်နှင့် ဝီလျံစမစ်သ် ကောလိပ်များ၏ ဂုဏ်ထူးဆောင်ပါရဂူဘွဲ့ကိုလည်း ရရှိထားသူဖြစ်သည်။
## ကြွယ်ဝမှု 
လက်ရှိပျမ်းမျှ ကြွယ်ဝမှု ၈ ဘီလျံဒေါ်လာဝန်းကျင်ဖြင့် သူ့ကို Forbes မဂ္ဂဇင်းက အမေရိကန်၏ အချမ်းသာဆုံးပုဂ္ဂိုလ်အမှတ် ၃၀ ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။
ယခုအခါ Fidelity ၏ ရှယ်ယာ ၂၄% ထိပိုင်ဆိုင်နေပြီဖြစ်သော သမီးဖြစ်သူ Abigail သည် ပျမ်းမျှငွေကြေး ၁၁ ဘီလျံဒေါ်လာဖြင့် Forbes လူချမ်းသာစာရင်းတွင် နံပါတ် ၁၇ နေရာကို ယူထားသည်။
## လှူဒါန်းမှုများ 
အက်ဒ်ဝါ့ဒ် စီ ဂျွန်ဆင် ရန်ပုံငွေအဖွဲ့သည် ၂၃၁ မီလျံဒေါ်လာဖြင့် လှူဒါန်းမှုပြုလုပ်သည်။
ပိုင် (သင်္ချာ)

''''*(English-Pi) (အသံထွက် ပိုင်) ဆိုသည်မှာ သင်္ချာတွင် သုံးသော ကိန်းသေတစ်ခု ဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ တန်ဖိုးမှာ ယူကလစ်ဒီယံ မျက်နှာပြင်အတွင်း တွင် တွက်ချက်ရရှိသည့် စက်ဝိုင်းတစ်ခု၏ ပတ်လည်အနားနှင့် အချင်းတို့၏ အချိုးပင် ဖြစ်သည်။ ထိုတန်ဖိုးသည် စက်ဝိုင်း၏ ဧရိယာ နှင့် အချင်းဝက်တို့၏ အချိုးနှင့်လည်း တူညီသည်။ ထိုတန်ဖိုးမှာ အကြမ်းမျဉ်းအားဖြင့် ၃.၁၄၁၅၉၂၆၅ နှင့် ညီမျှသည်။ သင်္ချာ၊ သိပ္ပံ နှင့် အင်ဂျင်နီယာရင်း တွင် အသုံးပြုသော ဖော်မြူလာ အများစုတွင် ပိုင် ပါဝင်လေ့ ရှိပြီး ထို့အတွက်ကြောင့် ၎င်းအား အရေးပါသော သင်္ချာကိန်းသေ တစ်ခု ဖြစ်လာစေသည်။

ပိုင်သည် အီရာရှင်နယ်ကိန်း တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဓိပ္ပာယ်မှာ ၎င်း၏ တန်ဖိုးကို *m*/*n'' စသည့် အပိုင်းကိန်း ပုံစံဖြင့် m နှင့် n တို့သည့် ကိန်းပြည့်ဖြစ်ပါက အတိအကျ ဖော်ပြ၍ မရနိုင်ပေ။ အလားတူပင် ၎င်းအား ဒသမကိန်း ဖြင့် ဖော်ပြပါက ဒသမကိန်းမှာ အဆုံးသတ်ခြင်း မရှိသလို ပြန်ထပ်ချင်းလည်း မရှိပေ။

## ကိုးကား
နယား

အခြားနိုင်ငံများတွင် နဂါး (Dragon) သည် ခြေထောက်ပါလေ့ရှိသော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် ခြေလေးချောင်းပါသော နဂါးကို **နယား**ဟုခေါ်ဆိုသည်။ နယားနှင့်ပတ်သက်၍ ပျူခေတ်မှ စတင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုရပေမည်။ ပျူယဉ်ကျေးမှု ထွန်းကားရာ အထက်အညာအရပ်များတွင် နယားလက်ကောက်၊ နယားလက်စွပ်၊ နယားခါးပတ် စသည့် ရှေးဟောင်းပစ္စည်းများကို တွေ့ရှိရခြင်းက သက်သေထူလျက်ရှိပေသည်။ နယားပုံတွင် ထူးခြားသည့်အချက်တစ်ခုမှာ အထက်မှ အောက်သို့ ဆင်းဟန်သာ တွေ့ရပြီး အောက်မှ အထက်သို့ တက်ဟန်ကိုမူ မတွေ့ရပေ။ အမှန်တကယ် နယားသည် လောကတွင် မရှိပေ။ လောကကို အလှဆင်သော အနုပညာရှင်များ၏ စိတ်ကူးမှ ပေါက်ဖွားလာသော အလှအယဉ် သတ္တဝါတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။

နယားသည် မြန်မာမှုဆိုင်ရာ ရုပ်လုံး ရုပ်ကြွနှင့် ဆေးရေးပန်းချီ၊ ရွှေဇဝါရေးပန်းချီတို့တွင် တစ်မျိုးတစ်ဘာသာ ထူးခြားလျက် ရှိပေသည်။ နယားရုပ်ကို ကွက်ဖြည့်အနေဖြင့် ၊ အထောက်အကူအနေဖြင့် ထုလုပ်မွမ်းမံကြသည်။ အနုပညာမြောက်စေရန် ရည်ရွယ်၍ ပညာရှင်များက အဆန်းတကြယ် စိတ်ကူးဉာဏ်ကူးဖြင့် မွမ်းမံထုလုပ် တပ်ဆင်ကြသည်။

မြန်မာတို့ အထွတ်အမြတ်ထားသော စေတီပုထိုးတို့၌ ထီးတော်တွင် ငှက်မြတ်နားရှိရာ ယင်းငှက်မြတ်နားကို အမျိုးမျိုးအဖုံဖုံ စိတ်ကူးဉာဏ်ဖြင့် အနုပညာမြောက် လှပဆန်းကြယ် တင့်တယ်အောင် ပန်းချီဆရာ၊ ပန်းတဉ်းဆရာတို့က ပြုလုပ်ကြသည်မှာ 
* ကနုတ်ပန်း ငှက်မြတ်နား
* ဟင်္သာရုပ် ငှက်မြတ်နား
* နယားရုပ် ငှက်မြတ်နား
* နဂါးရုပ် ငှက်မြတ်နား ဟူ၍ လေးမျိုးခန့် ပေါ်ထွန်းခဲ့သည်။

အင်းဝခေတ်နောက်ပိုင်းတွင် နယားရုပ်ခံ၍ ရွှေကွမ်းအစ်များ ပြုလုပ်ပြီး မိဘုရား၊ မှူးမတ်တို့၏ နန်းတော်၊ အိမ်တော်များတွင် အဆောင်အယောင်အဖြစ် ထားရှိခဲ့ရာ မင်းခမ်းမင်းနား တော်ဝင်ပစ္စည်းအဖြစ် ထင်ပေါ်ခဲ့သည်။ ထီးသုံး နန်းသုံး သလွန်များတွင် နယားရုပ်ခံ၍ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ သဉ္စလီ (ကုလားထိုင်) အချို့တွင်လည်း နယားခြေတပ်ကြသည်။ ယင်းသဉ္စလီကို မင်းမိဖုရားများသာ အသုံးပြုခွင့် ရကြသည်။ သဉ္စလီတင်ပြီး လူထမ်းရသော ထမ်းစင်ကို ဝေါတော်ဟုခေါ်သည်။ မင်းညီမင်းသားများစီးသော သမ္ဗာန်တော်ကို **နယားဦးရုပ်** ခေါ်ကြောင်း မြန်မာမင်း အုပ်ချုပ်ပုံစာတမ်း ပဉ္စမပိုင်းတွင် တွေ့ရသည်။ နယားသုံးကောင် ခံသည့် ပန်းပုကလပ်၊ နယားခံကွမ်းအစ်၊ ကွမ်းခွက်များကို တွေ့ရသည်။ ဗိသုကာပညာရှင်များကလည်း ပန်းပုဆရာများနှင့် ညှိကာ အဆောက်အဦများတွင် နယားရုပ်အမျိုးမျိုးကို လှပတင့်တယ်စွာ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။

တောင်ပံတပ်ထားသော နယားပျံများကို မြန်မာဆိုင်း ပတ်မကြီးထမ်းစင်တွင် နဂါးအစား အသုံးပြုလာကြသည်။ ဘုရားပလ္လင်၊ တံကဲ၊ လှေခါးအတက်အဆင်းဝဲယာများ၊ ခေါင်းလောင်းချိတ်များ၊ ပြာဿဒ်ရှိ လင်းနို့တောင်များ၊ တိုင်ဖုံးများ၊ တိုင်ဆင်းများ၊ ခန်းဆီးလိုက်ကာများ တွင် နယားရုပ်များ အသုံးပြုလာကြသည်။

## ကျမ်းကိုး
ကွမ်းရည်တော်

ကွမ်းရည်တော်ဆိုသည်မှာ ဘုရင်မင်းမြတ်တို့ အပါးတွင် စေပါးတော်မူ၍ နံနက်မျက်နှာသစ်တော်၊ ညနေဘုရား ပူဇော်တော်မူသောအခါ ရွှေဖလားကလာပ်နှင့် ထည့်သော ဆန်ပန်းပေါက်ပေါက်၊ ၎င်းပြင် မွှေးကြိုင်သော ရရာပန်းတို့ကို နံနက်ည အမြဲမပြတ် ဆက်သ၍ ထွက်တော်မူသောအခါ ကွမ်းအစ်တော်၊ ကွမ်းလောင်းတော်၊ ကွမ်းခွက်တော်၊ သောက်တော်ရေ စသော သာမည မင်းခမ်းမင်းနား မင်းသုံးဘဏ္ဍာတော်များကို ကိုင်ဆောင်လိုက်ပါကြရသော သူများကို ခေါ်ဆိုသည်။ ၎င်းတို့ကို မင်းဧကရာဇ်တို့ မပြတ်စေပါးတော် မူသည်။ 

ကွမ်းရည်တော်များကို အခြားအရာရှိတို့နှင့် ရောနှောလျက် ထွက်ဝင်ခစားခြင်း မပြုရ။ သီးခြားခစား ထမ်းရွက်ခစားစေလျက် လေသာဆောင်၌သာ နေကြရသည်။ ကွမ်းရည်တော်သားများကို သာမန်လူတို့ မခန့်ထားဘဲ ဘုရင့်ဆွေတော်မျိုးတော်များဖြစ်သော မင်းသားကြီးတို့၏ သားများ၊ စော်ဘွား၊ မြို့စားတို့၏ သားတော်ညီတော်များ၊ ဝန်ကြီး၊ အတွင်းဝန်တို့၏ သားတော်ညီတော်များသာ ခစားထမ်းရွက်ရသည်။ ထိုအောက်နိမ့်သော အရာရှိတို့၏ သားညီများကို မထမ်းရွက်ရ။

## ကိုးကား
ရွှေကြက်ယက်စေတီ

မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊အမရပူရမြို့အနီး၊ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းဦးတွင် တည်ရှိသည်။ 

ဂေါတမ ဘုရားရှင်သည် ဝါတော် ၂၆ ဝါ ရတွင် မြန်မာတို့၏ တိုင်းနိုင်ငံဖြစ်သော သုနာပရန္တတိုင်း၊ လယ်ကိုင်းကျောင်းတော်ရာ ဝါဏိဇ္ဇဂါမသို့ ရဟန္တာ ငါးရာ ခြံရံလျက် ပြဿဒ်ယာဉ်ပျံ (၅၀၀)ဖြင့် ကောင်းကင်ခရီးမှ ကြွတော်မူလာပြီးလျှင် စူဠပုဏ် ဆောက်လုပ်သော နံ့သာကျောင်းကို အလှူခံတော်မူ၏။ ထို့နောက် ဘုရားရှင်သည် နောင်အခါ သာသနာတော် ဖြန့်ဖြူးရာ၊ စည်ပင်ပြန့်ပွားရာ ဖြစ်လတ္တံ့သော မြို့ရွာဒေသများကို 
ရည်ညွှန်းတော်မူ၍ သရေခေတ္တရာပြည် တည်ရာ ဖိုးဦးတောင်၊ ပုဂံပြည်တည်ရာ တန့်ကြည်တောင်၊ မြင်စိုင်းမြို့တည်ရာ သင်းပွင့်တောင်၊ စစ်ကိုင်းပြည်တည်ရာ ရွှေမင်းဝံတောင်၊ မန္တလေး ရတနာပုံပြည်ကြီးတည်ရာ မန္တလေးတောင်နှင့် အင်းဝပြည် တည်ထွန်းမည့် ဒေသများကို အစဉ်အတိုင်း ဒေသစာရီ ကြွချီတော်မူလာခဲ့၍ ထိုထိုဒေသနှင့်ဆိုင်ရာ ဗျာဒိတ်တော်များကို အသီးသီး မြွတ်ကြားတော်မူခဲ့ပြီးနောက် ကြက်ယက်နှစ်ဆူ တည်တော်မူမည့် **မန္ဓာဂီရိ**တောင်တော်ထက်သို့ ညီတော်အာနန္ဒာကို နောက်ပါပြု၍ ကြွရောက်တော် မူလာသည်။   

## ဗျာဒိတ်ထားခြင်း
ထိုအခါ မန္တလေးတောင်စောင့် ဘီလူးမ **အဇ္ဇမုခီ**၏မောင်တော်များဖြစ်ကြသော ငတောင်ပြုန်း၊ ငတောင်ကြဉ်၊ ငတောင်သမန်၊ ငတောင်မြင့် ဟူသော နတ်ဘီလူးလေးဦးတို့သည် ဘုရားရှင်ထံ၌ ကြည်ညိုခြင်း ပြင်းစွာဖြစ်၍ မွန်မြတ်လှစွာသော သားပြွမ်းဆွမ်း ဆက်ကပ်လှူဒါန်းသည်ကို ခံယူတော်မူပြီးလျှင် ပြုံးတော်မူ၏။ ထိုအကြောင်းကို အရှင်အာနန္ဒာ မထေရ်လေလျှင် **ချစ်သား အာနန္ဒာ ရှေးသောအခါ ဤအရပ်၌ ကြက်မင်းမောင်နှမ အစစ်ဖြစ်၍ ကျက်စားစမှတ် ပြုသည်။ ကြက်ထောင့်အရပ်၌ အိပ်စမှတ်ပြုသည်။ ငါ အရိနိဗ္ဗာန် လွန်သည့်နောက် ၂၁၈-နှစ်ရောက်သောအခါ ထိုတောင်နှစ်တောင်ဝယ် ဘုန်းတန်ခိုးကြီးမားသော အာသောကဘုရင်မြတ်သည် ငါ၏ ဓာတ်တော်မွေတော်တို့ကို ဌာပနာ၍ စေတီနှစ်ဆူ တည်လတ္တံ့၊ သာသနာတော် အနှစ် ၂၃၂၆၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၁၄၄-ခုနှစ်ရောက်သောအခါ  ငတောင်ပြုန်း၊ ငတောင်ကြဉ်၊ ငတောင်သမန်၊ ငတောင်မြင့်တို့ နေရာအရပ်၌လည်း ဘုန်းတန်ခိုးကြီးမားသော မင်းသည် ပြည်ကြီးတည်၍ သာသနာတော် ချီးမြှောက်ပြုစုလတ္တံ့**ဟု အမရပူရ ရွှေမြို့တော်ကြီးနှင့် ဘိုးတော်မင်းတရားကြီးကို ဗျာဒိတ်ထားတော် မူခဲ့လေသည်။     

## ကြက်ညီနောင်လော ကြက်မောင်နှံလော
ဘုရားအလောင်းကြက်မင်းသည် နှမတော် ယသော်ဓယာ အလောင်းနှင့်အတူ ကြက်မောင်နှံဘဝအဖြစ် ဖြင့် ကျင်လည်ခဲ့ကြရသည်ဟူသော ဝါဒနှင့် ညီတော်အာနန္ဒာ အလောင်းနှင့်အတူ ကြက်ညီနောင် ဘဝအဖြစ် ဖြင့် ကျင်လည်ခဲ့ကြရသည်ဟူသော ဝါဒနှစ်ရပ် ဖြစ်ရ၍ ၎င်းကို ရှင်းရန် တာဝန်ရှိပေသည်။ ခိုင်ခံ့သော အကိုးအကား အနေဖြင့် သမိုင်းကျောက်စာ ရာဇဝင်များလာ ကြက်မင်းမောင်နှံအဖြစ်ကို တထစ်ချ မှတ်ယူရပေမည်။ ၎င်းကို ထောက်ခံသည့်အနေဖြင့်လည်း ကဗျာလင်္ကာများတွင် -

**မြစ်ဧရာငယ်၊ ခွေကာလျှမ်းခ၊ ကမ်းအစတွင်၊ တေဇထက်သန်၊ မြမောင်နှံတို့၊ ယမန်ရှေးခါ၊ တောင်မန္ဓာနှင့်၊ သေလာနာဂရာဇ်၊ ဗောဓိလျာဖြစ်စဉ်က၊ နန်းသစ်ကဲ့ပျော်ရာ၊ ရိပ်ခန်းသာမို့ **ဟူ၍လည်းကောင်း၊ 

**ငါတို့ ရှင်ချစ်၊ ဇာတ်တော်ဟောင်းဖြင့်၊ အလောင်းရွှေကြက်၊ မြှုပ်ရာချက်ကို၊ ကြက်ယက်မောင်တော်၊ နှမတော်သည်၊ ရှင်တော်တူကွ တည့်သခင်၊ ရှင်တော်တူကွ တည့်သခင်**ဟူ၍လည်းကောင်း အသီးသီး စပ်ဆိုထားသည်ကို တွေ့ရှိရလေသည်။ 

မျက်မြင်အနေဖြင့်လည်း ရှေးခေတ်အဆက်ဆက်မှစ၍ ယနေ့မျက်မှောက်ခေတ်အထိ ထုလုပ်ထားသော ရွှေကြက်ယက် ကြက်မင်းဂူအတွင်းရှိ ကြက်မောင်နှမ ရုပ်ပုံဖြင့်လည်း အဖိုအမသဘော ပေါ်လွင်ထင်ရှားလျက် ရှိနေပါသည်။ 

## ကိုးကား
ဗဲရင်းပင်လယ်

ဗဲရင်းပင်လယ်(Bering Sea)သည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ၏ မြောက်ဘက်ဆုံး အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်။ မြောက်အမေရိကတိုက်ရှိ အလာစကာပြည်နယ်နှင့် အာရှတိုက်၏ အရှေ့ဘက် ကမ်းရိုးတန်းအကြားတွင် ရှိ၍၊ အလျူးရှင်ကျွန်း၏ မြောက်ဘက်ကျသည်။ 

ဗဲရင်းရေလက်ကြားသည် ဗဲရင်းပင်လယ်ကို အာတိတ်သမုဒ္ဒရာမှ ပိုင်းခြားထား၍ အလျူးရှင်းကျွန်းသည် ဗဲရင်းပင်လယ်ကို ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာမှ ပိုင်းခြားထားလေသည်။ ဗဲရင်းပင်လယ်သည် မြောက်မှတောင်သို့ အလျားမိုင် ၁,၀၀၀ ခန့် ရှည်လျား၍၊ အရှေ့မှအနောက်သို့ မိုင် ၁,၅၀၀ ခန့် ကျယ်ဝန်းသည်။ ဗဲရင်းရေလက်ကြားတွင်မူ အလာစကာပြည်နယ်နှင့် အာရှတိုက်တို့သည် ၅၄မိုင်ခန့်မျှသာ ကွာဝေးလေသည်။ ပင်လယ္၏ အနက်သည် ပျမ်းမျှခြင်းအားဖြင့် ၄,၇၀၀ ပေရှိရာ အနက်ဆုံးနေရာတွင် ပေပေါင်း ၁၃,၄၀၀ ကျော်ခန့် ရှိလေသည်။ 

## ကျွန်းများနှင့် ရာသီဥတု 
ဗဲရင်းပင်လယ်ထဲတွင် ကျွန်းကလေးများ၊ ရေလက်ကြားများ များစွာ ရှိသည်။ ပရစ်ဗီလော့ကျွန်းသည် အရေးအပါဆုံးသော ကျွန်းဖြစ်သည်။ ထိုပင်လယ်သည် ကမ္ဘာ့အအေးပိုင်းဒေသ၌ တည်ရှိသဖြင့် ပင်လယ်၏မြောက်ဘက်ပိုင်းသည် ဆောင်းရာသီတွင် လပေါင်းများစွာ ရေခဲနေတတ်သည်။ နွေရာသီတွင်မူ ပင်လယ်တစ်ခုလုံးသည် ရေခဲခြင်းမှ ကင်းလွတ်သဖြင့် ကူးသန်းသွားလာနိုင်ပေသည်။ အာရှတိုက်ဖက်မှ၎င်း၊ မြောက်အမေရိကတိုက်ဖက်မှ၎င်း မြစ်များစွာ ဗဲရင်းပင်လယ်ထဲသို့ စီးဝင်ရာ၊ ယင်းတို့တွင် အာလာစကာပြည်နယ်မှ ယူးကွန်မြစ်နှင့် ဆိုက်ဗီးရီးယားပြည်မှ အနာဒါမြစ်တို့လည်း ပါဝင်သည်။ 

### ကျွန်းများ 
ဗဲရင်းပင်လယ်တွင် အောက်ပါကျွန်းများ ပါဝင်လေသည်။ 
ပရစ်ဗီလော့ကျွန်း
ကိုမန်ဒေါ်စကီ ကျွန်း(ဗဲရင်းကျွန်းအပါအဝင်)
စိန့် လောရင့်စ်ကျွန်း၏
ဒိုင်ရိုမီဒီကျွန်း
ဘုရင်ကျွန်း
စိန့်မတ်ထော်ကျွန်း
ကာရာဂျင်စကိုင်းကျွန်း
နျူနီဗက်ကျွန်းတို့ဖြစ်ကြသည်။

## သမိုင်း 
ရှေးအခါက ဗဲရင်းပင်လယ်ကို ကမ်ချက်ကာပင်လယ် ဟုလည်း ခေါ်တွင်သည်။ နောင်အခါ ရုရှဇာဘုရင် ပီတာ-သဂရိတ်က ဗဲရင်းပင်လယ်၏ အကျိုးအကြောင်းကို စုံလင်စွာ သိရှိလို၍ စေခိုင်းသဖြင့် ထိုပင်လယ်ကို သေချာစွာ စူးစမ်းလေ့လာ တိုင်းထွာ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သူ ဒိန်းမှတ်လူမျိုး ဗီတူးဗဲရင်းကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ဗဲရင်းပင်လယ်ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။ စင်စစ်သော်ကား ရုရှားကော့ဆပ်လူမျိုး ဒက်ရှနက်ဆိုသူသည် ၁၆၄၈ ခုနှစ်တွင် ထိုပင်လယ်ကို စတင်တွေ့ရှိခဲ့လေသည်။ 

## စီးပွားရေး 
ဗဲရင်းပင်လယ်သည် ပင်လယ်ဖျံသားမွေး အမြောက်အမြားထွက်ရာ ဒေသဖြစ်သည်။ ပရစ်ဗီလော့ ကျွန်းသည် ပင်လယ်ဖျံ သားမွေးလုပ်ငန်း၏ အချက်အချာ ဌာန ဖြစ်သည်။ ၁၈၆၇ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အစိုးရက ရုရှအစိုးရထံမှ အလာစကာပြည်နယ်ကို ဝယ်ယူပြီးသည့်နောက်တွင် ဂရိတ်ဗြိတိန်းနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့သည် ဗဲရင်းပင်လယ်အတွင်း ပင်လယ်ဖျံ ဖမ်းဆီးရေးနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အကြီးအကျဘ် အချင်းများခဲ့ဖူးလေသည်။ 
ထို့ပြင် ဗဲရင်းပင်လယ်သည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ပင်လယ်ပျော်ငှက်များအတွက် အလွန်အရေးကြီးသော ဒေသတစ်ခုဖြစ်သည်။ မျိုးစိတ်ပေါင်း ၃၀ ကျော်သော ပင်လယ်ပျော်ငှက်များနှင့် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ၂၀ မီလီယံခန့်ရှိသော ပုဂ္ဂလိကပိုင် မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများကိုလည်း ဗဲရင်းပင်လယ်ဒေသတွင် တွေ့ရလေသည်။ 
 

## ကိုးကား
စံပယ်ပန်း

စံပယ်ပင်မှာ ချုံပင်တစ်မျိုး ဖြစ်၏။ ရုက္ခဗေဒ အမည်မှာ 
'ဂျက်စမင်နမ်ဆမ်ဗက်'ဖြစ်သည်။ အိမ်စံပယ်၊ တောစံပယ်၊ 
စံပယ်အိ၊ စံပယ်နွဲ့ဟူ၍ စံပယ်အမျိုးမျိုးရှိသည်။ စံပယ်သည် 
မွှေးကြိုင်သော အဖြူရောင်ပန်း ပွင့်၏။ ရှေးအခါကပင် စံပယ်ပန်း 
များမှာ မြန်မာနိုင်ငံ နှင့် အာရုတိုက်တောင်ပိုင်းတွင်သာ စတင်ပေါက်ရောက်ကာ စိုက်ပျိုးခဲ့ကြသော်လည်း၊ ယခုအခါ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်၌ စံပယ် 
များကို စိုက်ပျိုးလျက်ရှိသည်။ အများအားဖြင့် စံပယ်ပန်းများ 
ကို ပန်းကုံးများပြုလုပ်၍ အလှအပ ဆင်မြန်းကြ၏။ စံပယ်မှ 
စံပယ်ဆီခေါ် အဆီတစ်မျိုးကို ထုတ်ယူကြသည်။ ထိုအဆီကို 
အမွှေးအကြိုင်များ ပြုလုပ်ရာတွင် အသုံးပြုကြ၏။ တရုတ်နိုင်ငံ
တွင် စံပယ်ပန်းများကို လက်ဖက်ခြောက်အနံ့မွှေးရန် အသုံးပြု
ကြ၏။ ယင်းကို အနာအုံဆေး အဖြစ်ဖြင့်လည်း အသုံးပြုကြ 
သည်။

စံပယ်ပန်းကို မြန်မာစာပေတွင် အမြတ်တနိုး ဖွဲ့နွဲ့ရေးစပ်ကြ 
သည်။ အချင်းလှခြင်းနှင့် အဆင်းလှခြင်းကို စာဆိုကဝိတို့က 
စံပယ်ပန်းနှင့် နှိုခိုင်းနှိုင်းဖွဲ့ဆိုတတ်ကြသည်။ ကောက်စိုက်မ 
တေးသံတစ်ခုတွင် ချစ်စကား၊ ကြိုက်စကား ဆိုလာသော 
လယ်ထွန်မောင်ကြီးအား၊ ကျေးတောသူ ကောက်စိုက်မက 
မိမိမှာ ချစ်သူရှိပြီဖြစ်ကြောင်း၊ အလာနှောင်းပြီဖြစ်ကြောင်းကို 
'ပျို့ခေါင်းက စံပယ်ဖြူ၊ ပန်သူနှင့်လေး'ဟုသီလိုက်ပြီးနောက်၊ 
လယ်ထွန်မောင်ကြီး၏ စိတ်ပျက်သွားဟန်ကို 'စံပယ်ခိုင် ဖူးတိုင် 
လှဲ့ရာ၊ လွဲရော့ကွဲ့လေး'ဟု စပ်ဆိုထားလေသည်။ ထို့ပြင် ဤ 
ဘဒ္ဒကမ္ဘာ၌ ဘုရားလေးဆူပွင့်ပြီးဖြစ်ကြောင်း၊ ဘုရား တစ်ဆူ 
သာ ပွင့်ရန်ကျန်သေးကြောင်းကို စံပယ်လေးရုံနှင့် နှိုင်းခိုင်းကာ 
ပဟေဠိလုပ်၍ စကားဝှက်ခဲ့သည့် 'စံပယ်တဲ့လေးရုံ၊ မလေးကွယ် 
မပန်ထိုက်တယ်၊ ပန်းမြတ်ခိုက်ကြုံ၊ အပွင့်ရယ်ကုန်၊ အငုံဖြင့် 
ကျန်ပါသေး၊ ပန်ချင်သူ ပျို့မောင်ကြီးရယ်၊ ခေါင်းဖြီးခဲ့လေး။' 
ဟူသောကဗျာကိုလည်း တွေ့ရလေသည်။ ထိုနောက် မိမိအား 
ခေတ္တယာယီမျှသာ ချစ်ကြိုက်၍ နောင်အခါ၌ အသစ်မြင်သော 
အခါ ပစ်ပယ်လေ့ရှိကြောင်းကို ခံပန်းနှင့်စံပယ်ပန်းကို နှိုင်းယှဉ်၍ ရေးသားသောကဗျာလည်း ရှိလေသည်။ စလေဦးပုည 
စပ်ဆိုခဲ့သော ထိုကဗျာမှာ 'ပန်းစံပယ် နန်းအလယ် မပေါ်ခိုက် 
တာမို့၊ အလိုက်တော်တန်သင့်ရုံ၌၊ ခံပွင့်ကိုကုံး။ ။ နန်းရဝေ၊ 
မန်းမြေ စံပယ်လှိုင်တော့၊ ခံပန်းခိုင် ယာယီရွေ့တယ်၊ တောလေ့ 
ရွာသုံး။'ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ရတုဘုရင်နတ်သျှင်နောင်ကမူ ပန်းရာ 
သီ ရောက်သော်ငြားလည်း စစ်ထွက်နေရသဖြင့် ကြင်သူအား 
ကိုယ်တိုင် ဆင်မပေးရပုံကို ရေးဖွဲ့ရာတွင် 'စံပယ်ပျံ့မွှေး၊ စကား 
သေးကို၊ မြတ်လေးစုံမက်၊ ကျွန်ုပ်လက်ဖြင့်၊ ရွေးလျက်ရွရွ၊ 
မဆင်ရတည့်'ဟု စံပယ်ပန်းကို အမြတ်တနိုး ထည့်သွင်း ရေးဖွဲ့ 
ခဲ့ပေသည်။

စံပယ်ဟူသော ရေးထုံးကိုကား ဝဏ္ဏဗောဓနသတ်အင်းကျမ်း 
တွင် 'စမ္ပယ်'ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ရတုစာဆို နဝဒေးကြီးကမူသူ၏ 'ပတ် 
စက်ဝန်းလည်' ချီရတု ဒုတိယပိုဒ်၌ 'စလည်းဆင်မှ၊ ပတွင် 
ယသတ်၊ ဖြူဆွတ်ဆွတ်ကို'ဟု မသတ်နိဂ္ဂဟိတ်မဲ့ 'စပယ်'ဟူ၍ 
၎င်း၊ ဦးဝန်ပြုစုသော မြန်မာသတ်ညွှန်းကျမ်းတွင် 'စံပယ်' 
ဟူ၍လည်းကောင်း အမျိုးမျိုး ရေးကြသည်ကို တွေ့ရပေသည်။

## စံပယ်ပုံများ 

ဖိုင်:Jasmine Bud in Chennai during Spring.JPG|Jasmine bud in Chennai. This variety produces large flowers, but too few to be commercially viable.
ဖိုင်:Jasmine tea1 close-up.jpg|*Summer Jasmine Blossoms* - fresh jasmine flowers from Taimu Mountain.
ဖိုင်:Jasmine tea2 close-up.jpg|*Jasmine Flower Green Tea* - blossoms are poured onto green tea to make dragon pearl tea.
ဖိုင်:Flower jasmine.jpg
ဖိုင်:Jasmine plant with flowers.jpg

## ကိုးကား
စံကားပန်း

**စကားပင်**သည် အမြင့်ပေ ရှစ်ဆယ်ထိ တက်သော အမြဲစိမ်းလန်းသည့်အပင်မျိုးဖြစ်သည်။ အရွက်မှာ သရက်ရွက်ပုံနှင့် တူလေသည်။ အသားထူသည်။ ဤစံကားမျိုးမှာ စံကားဝါမျိုးဖြစ်၍ စပ္ပာဟုလည်းခေါ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ရုက္ခဗေဒအမည်၌ ပလူမီးရီးယားဟူသော စကားကို တွေ့ရသည်။ စာပေကျမ်းတို့၌ စံကားဝါ၊ စံကားဖြူ၊ စံကားနီ၊ စံကားစိမ်းဟု လေးမျိုးပြဆိုရာ စံကားစိမ်းအား အခြားစံကားများနှင့် မျိုးမတူချေ။ တရုတ်စံကားဟုခေါ်ကြသော စံကားပင်မှာလည်း စံကားဝါ၊ စံကားဖြူ၊ စံကားစိမ်းမျိုးရင်းထဲတွင် မပါဝင်ချေ။ စံကားဝါမျိုးရင်းဖြစ်သော စံကားပင်သည် သမိုင်းဝင်ဖြစ်သည်။ ပန်းပဲမောင်တင့်တယ်ကိုကားတင်၍ စီရင်ရာ၌ စံကားပင်တွင် စီရင်သည်။ စံကားသားကို မောင်းတင့်တယ်တို့ နတ်မောင်နှမအရုပ်တုလုပ်၍ ပုပ္ပားတောင်၌စံစေသည်။

စံကားပန်းပင်သည် 'မက်ဂနိုလီးအေးစီအီး'()မျိုးရင်းတွင် 
ပါဝင်သည်။ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ 'မိုက်ကယ်လီယာ ချမ်ပါကာ'(*Michelia champaca*; ယခုအခါတွင် '**) 
ဖြစ်သည်။ စံကားကို **စံကားဝါ'''ဟူ၍လည်း ခေါ်သည်။ 
စံကားပင်သည် အမြဲစိမ်းလန်းသော အပင်မျိုးဖြစ်သည်။ 
အမြင့်ပေ ၈ဝ ရှိ၍ အရွက်နှင့်အကိုင်း အုပ်ဆိုင်းဆိုင်းရှိသည်။ 
အရွက်မှာ သရက်ရွက် ပုံသဏ္ဌာန်ရှိ၍ အလျား ၉ လက်မ 
ရှိသည်။ 

အပွင့်မှာအဝါရောင်၊ သို့မဟုတ် လိမ္မော်ရောင်ရှိ၍ အလျား 
၂ လက်မ ရှိသည်။ အလွန်မွေးကြိုင်သည်။ အသီးသည် လုံး၍ 
အထဲ၌ အညိုစေ့ကလေးများကို မြင်နေရသည်။ စံကားပင်သည် 
ကြီးခဲသောအပင်မျိုး ဖြစ်သည်။ မြေဆီလွှာ နက်နက်နှင့် စွတ်စို 
သော ရာသီဥတုကို နှစ်သက်သည်။ ပေ ၅ဝဝဝ ထိမြင့်သော 
တောင်ကုန်းများတွင် ဖြစ်ထွန်းသည်။ မျိုးစေ့များကို စိုက်ပျိုး 
သောအခါ မိုးဦးကျအချိန်တွင် စိုက်ခင်းများတွင် ကြဲဖြန့်၍ 
စိုက်ပျိုးရသည်။ ပျိုးပင်များကို ၂ နှစ် တိုင်တိုင် ပြုစုထားရ 
သည်။ စိုက်ပျိုးပြီးနောက် ပထမ နွေရာသီတွင် ရေလောင်းပေး 
ရန် လိုသည်။

စံကားသားသည် အိမ်ထောင်ပရိဘောဂများ ပြုလုပ်ရန် 
အတွက်ကောင်းသည်။ အခေါက်သည် ဆေးဖက်ဝင်သည်။ 
အပွင့်မှရသော အဆီကို ရေမွှေးလုပ်ရသည်။

စံကားပင်များသည် ဟိမဝန္တာ အရှေ့တောင်တန်းများ၊ 
အာသံပြည်နယ်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့တွင် အရိုင်းပေါက်ကြသည်။ 
အိန္ဒိယနိုင်ငံ၌ ထိုအပင်ကို စိုက်ပျိုးယူကြသည်။ စံကားဖြူသည် 
စံကားနှင့် မျိုးရင်းတူ ဖြစ်သည်။ ယင်း၏ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ 
'မိုက်ကယ်လီယာ အိပ်ဆယ်လဆာ'(*Michelia excelsa* ; ယခုအခါတွင် '''')ဖြစ်သည်။ ထိုအပင်သည် တောင် 
အမေရိကတိုက်တွင် မူလပေါက်သည်ဟု ဆိုသည်။ အကိုင်းမှ 
ဖြာထွက်လာသော အခက်တို့၌ လိမ္မော်ရောင်အပွင့်များ ပွင့် 
သည်။ အပွင့်သည် မွှေးကြိုင်သည်။ အခန်းများတွင် အများ 
အားဖြင့် အရွက်မရှိချေ။

## ကိုးကား
ကြာဖြူပန်း

**ကြာဖြူပန်း** (***Nymphaea lotus***) (**white Egyptian lotus**) သည် ကြာမျိုးနွယ်ဝင် ပန်းပွင့်သည့် ရေနေပင်တမျိုးဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကိုးသောင်းပုထိုးတော်ကြီး

**ကိုးသောင်းပုထိုးတော်**မှာ မြောက်ဦးမြို့ နန်းတော်ရာကုန်း၏ အရှေ့ဘက် တစ်မိုင်ခွဲခန့်အကွာတွင် တည်ရှိပြီး အေဒီ ၁၅၅၃-၁၅၅၆ ခုနှစ်အတွင်း ရခိုင်ဘုရင် မင်းတိက္ခာက တည်ထားခဲ့သော ပုထိုးတော်ကြီး ဖြစ်ပြီး ဘုရားဆင်းထုတော် (၉) သောင်း ကိန်းဝပ် စံပယ်နေသဖြင့် ကိုးသောင်း ဘုရား ပုထိုးတော်ကြီးဟု အမည် တွင်သည်။

ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ဦးမြို့တွင် ရှေးခေတ် တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သော ကိုးသောင်းပုထိုးတော်ကြီးအား သျှစ်သောင်းပုထိုးတော်ကြီးတည်ထားသော ဘုရင်၏သားတော်  ရခိုင်ဘုရင် မင်းတိက္ခာ တည်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဖခင်တည်ထားသော်ပုထိုးတော်၌ ဘုရားဆင်းတုတော်ပေါင်း ရှစ်သောင်းရှိသော်ကြောင့် အဖေထက်ကြောရန် ဘုရားဆင်းတုတော်ပေါင်း ကိုးသောင်း ထားရှိမည်ဟု ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဆောက်လုပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် ဘုရားတည်စဲအချိန်တွင်တစ်ခါ ၊ ထီးတော်တင်သောအချိန်တွင်တစ်ခါ မိုးကြိုးထိသောကြောင့် နောက်ဆုံးတွင် မအောင်မြင်ချေ။ ထို့ကြောင့်၎င်း ပုထိုးတော်ကြီးသည် ယခုတိုင်မပြီးစီးသေးပေ။

မြောက်ဦးရှေးဟောင်း သုတေသနဌာနမှ ၁၉၉၆-ခုနှစ်က ပုထိုးတော်ကြီးအား စတင် ပြန်လည် တူးဖော်ခဲ့ရာ ၂၅ရာခိုင်နှုန်း ခန့်သာ ပြီးစီးခဲ့သော်လည်း တချို့စေတီပုထိုးတော်များမှာ နဂိုအတိုင်း ချုံနွယ်များဖုံးအုပ်နေသည်ဟု သိရသည်။

## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
*
ချဉ်စော်ကားပင်

ချဉ်စော်ကားပင်၏ အရပ်အမည်မှာ Quince ဖြစ်ပြီး ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ Cydonia oblonga ဖြစ်သည်။ နွေးသမရာသီဥတုရှိသော အာရှတိုက် အနောက်တောင်ပိုင်းဒေသများဖြစ်သော ဥရောပတိုက်နှင့် အာရှတိုက်နယ်ကြားဒေသများသည် ချဉ်စော်ကားသီး၏ဇာတိနေရာဖြစ်သည်။ အပင်မှာ ငယ်ပြီး ရာသီအလိုက်အရွက်ကြွေမျိုးဖြစ်သည်။ အပင်သည် ၅မီတာမှ ၈ မီတာအတွင်း မြင့်ပြီး ၄မီတာမှ ၆ မီတာအထိ အဝန်းကျယ်သည်။ အသီးမှာ ပန်းသီး၊ သစ်တော်သီးများနှင့်ဆင်တူသည်။
အသီးရင့်မှည့်သောအခါတွင် အဝါရင့်ရောင်တောက်တောက်ဖြစ်သည်။ အသီးသည် ရင့်မှည့်ချိန်တွင် ၇စင်တီမီတာမှ ၁၂ စင်တီမီတာအတွင်းရှည်လျားပြီး ၆ စင်တီမီတာမှ ၉ စင်တီမီတာထိ ကျယ်သည်။

အသီးမရင့်မှည့်မီတွင် အစိမ်းရောင်ရှိပြီး အဖြူရောင်သမ်းသော မီးခိုးရောင်အမွှေးနုလေးများ ပါရှိသည်။ ဆောင်းဦးကုန်တွင် အသီးရင့်မှည့်လာပြီးနောက် အမွေးနုများမရှိတော့ဘဲ အသီးမှာ အဝါရောင်ပြောင်းကာ မာကျောသည်။ မွှေးမြသောအသားရှိသည်။
အရွက်များသည် အစိမ်းရောင်ဖြစ်ပြီး ၆ စင်တီမီတာမှ ၁၁ စင်တီမီတာအထိ ရှည်လျားသည်။ အရွက်တွင် အမွေးနုလေးများပါရှိသည်။
နွေဦးပေါက်ရာသီတွင် အရွက်နု အသစ်များထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် အဖြူရောင် (သို့မဟုတ်) ပန်းရောင်ရှိသော အပွင့်များပွင့်လာကြသည်။ ပန်းပွင့်သည် ပွင့်ဖတ် ၅ခုပါရှိပြီး ၅ စင်တီမီတာဗြက်ကျယ်သည်။

အသီးစားအပင်ဖြစ်သည်။ ချဉ်စော်ကားသီးပင်၏ မျိုးစိတ် Cydonia ၏ မျိုးကွဲများမှာ တရုတ်နိုင်ငံ ဇာတိဖြစ်သော Chinese Quince (Pseudocydonia sinensis) နှင့် အာရှတိုက်အရှေ့ဘက်ပိုင်းဇာတိဖြစ်ကြသော ပန်းပွင့်သောအပင်မျိုး ၃မျိုးတို့ဖြစ်ကြသည်။

ကမ္ဘာပေါ်တွင် တူရကီနိုင်ငံမှာ တစ်ကမ္ဘာလုံး ထုတ်လုပ်သော ချဉ်စော်ကားသီး၏ ၄ ပုံ ၁ ပုံကိုထုတ်လုပ်နိုင်ပြီး
ချဉ်စော်ကားသီး ထုတ်လုပ်နိုင်မှု အမြင့်မားဆုံးတိုင်းပြည်ဖြစ်သည်။
ချဉ်စော်ကားသီးအပင်မှာ ရေခဲသည့်ဒေသများတွင်လည်း ခံနိုင်ရည်ရှိပြီး ၇ ဒီဂရီထက်နည်းသော ရာသီဥတုတွင်သာ ပန်းကောင်းကောင်းပွင့်နိင်သည်။
အပင်မှာ အစေ့မှ ကိုယ်တိုင်မျိုးပွားနိုင်သည်။ ကိုင်းဖြတ်ဆက်ခြင်းဖြင့်လည်း မျိုးပွားနိုင်သည်။ အသီးရင့်မှည့်လာလျှင် အသားမှာ ပျော့ပြောင်းသွားသော်လည်း အသီးကို မမှည့်မီ နှင်းမကျမီ ပူနွေးသည့် ရာသီတွင် ခူးဆွတ်စားသုံးရန်သာအကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။ ချဉ်စော်ကားသီး၏ အသားမှာ များသောအားဖြင့်မာကျောသောကြောင့် သစ်သီးယိုပြုလုပ်စားသုံးကြသည်။
ချဉ်စော်ကားသီးကို အချိန်ကြာမြင့်စွာ ချက်လိုက်လျှင် အနီရောင်သို့ပြောင်းသွားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် အေးသည့်ရာသီဥတုရှိသော တောင်ပေါ်ဒေသများတွင် ပေါက်ရောက်သည်။ ချဉ်စော်ကားသီးကို ငရုတ်သီးမှုန့်၊ ငံပြာရည်တို့ဖြင့်ရောနယ်ကာ အချဉ်ထုပ်၊ အချဉ်ပေါင်း အဖြစ်စားသုံးကြသည်။ ချဉ်စော်ကားသီးအခြောက်ကို ငရုတ်သီးစိမ်းဖြင့်ရောချက်ကာ ချဉ်စပ်ဟင်းရည်အဖြစ်စားသုံးကြသည်။
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:စားနိုင်သော သစ်သီးများ
ကဏ္ဍ:သစ်သီးပင်များ