open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ဒမရဟတ္ထ

thumb
မုရိုးစည်ငယ်ကလေးကို လက်သန်းနှင့်လက်ညှိုး နှစ်ခုထောင်ထားသည့်ကြားတွင် ညှပ်၍ပြထားသောပုံ ဖြစ်သည်။ လက်ခလယ်နှင့် လက်သူကြွယ်နှစ်ချောင်းကို လက်မဖြင့် ဖိထားသောပုံ ဖြစ်သည်။ လက်ဝါးကိုမူ အတွင်းဘက်ရုပ်တု၏ မျက်နှာဆီသို့ လှည့်၍ထားသည်။ တခါတရံ မုရိုးစည် မပါသော်လည်း ဒမရဟတ္ထပုံဟုပင် ခေါ်ကြသည်။

အနက်သဘောအားဖြင့် ဓမ္မသဝန, ဓမ္မသာကစ္ဆာ မင်္ဂလာများကို သရုပ်ဆောင်သည်။ 

သိင်္ဂါရရသ, ဝီရရသ, ဟဿရသများကို ပေါ်လွင်စေသည်။ 

ဝီရိယပါရမီ, ပညာပါရမီ, ဈာနပါရမီစခန်းများသို့ ညွှန်ပြထားခြင်း ဖြစ်ပေသည်။

ပုံစံအားဖြင့် နန်းတွင်းကချေသည်များ၏ ကဟန်များတွင် တွေ့ရှိရသည်။ 

ဒမရဟတ္ထပုံများကို ကရွှင်မြူးတူးစေရန် အတွက်၎င်း, စိတ်လက် တက်ကြွစေရန် အတွက်၎င်း, လောကီစည်းစိမ်ချမ်းသာကို ခံစားနိုင်စေရန်အတွက်၎င်း ရည်ရွယ်၍ ထုလုပ် ရေးဆွဲလေ့ရှိကြသည်။ ဤပုံပါလျှင် မြူးကြွ၍ အသက်ဝင်လျက်နေသည်ဟု ပညာရှိများက မိန့်မှာဘူးပါသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာရေးတွင် တရားနာကြရန် တိုက်တွန်းသော အနက်သဘောရှိသည်ဟုလည်း အဓိပ္ပါယ်ကောက်ယူကြပါ သေးသည်။ အနုပညာ သဘင် ဂီတလောကတွင် ဤဟတ္ထမုဒြာပုံများကို အလွန်လေးစား အရေးထားခဲ့ကြလေသည်။ 

 

## ကိုးကား
အိုင်စီအက်စ်

## လူပုဂ္ဂိုလ်များ 
* မောရစ်ကောလစ်
* တင်ထွဋ်၊_ဦး_(အိုင်စီအက်စ်)
* သိပ္ပံမောင်ဝ
* ချမ်းသာ၊ ဦး (အိုင်စီအက်စ်)
* ဘ‌ဌေး၊ ဦး (အိုင်စီအက်စ်)
* ကျော်မင်း၊ ဦး (အိုင်စီအက်စ်)
* ကြင်၊ ဦး (အိုင်စီအက်စ်)

__DISAMBIG__
ဒဏ္ဍဟတ္ထ

thumb
ဂဇဟတ္ထပုံနှင့် ဆင်တူဖြစ်သည်။ 

လက်ဝဲလက်သည် ရှေ့သို့ဆန့်တန်း၍ဖြစ်စေ, ကိုယ်ခန္ဓာကို ကန့်လန့်ဖြတ်၍ဖြစ်စေ ထားသောဟန် ဖြစ်သည်။ တောင်ဝှေးသဏ္ဌာန် လက်ဟန်ထားခြင်းဖြစ်၍ ဒဏ္ဍဟတ္ထဟုခေါ်သည်။ 

တန်ခိုးကြီးမားပုံ အင်အားဗလကြီးမားပုံကို သရုပ်ဆောင်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ 

တပေါစ မင်္ဂလာ, ဓမ္မေသု အပ္ပမာဒမင်္ဂလာများကို ရရှိကြစေရန် တိုက်တွန်းခြင်း အနက်သဘော ဖြစ်သည်။ 

ဝီရရသ, အဗ္ဘုတရသများကို ပေါ်လျှင်စေသည်။ 

ဝီရိယပါရမီ, အဓိဋ္ဌာနပါရမီစခန်းများသို့ ညွှန်ပြလျက်ရှိပေသည်။ 

ပြယုဂ်ပုံစံအားဖြင့် နဋရာဇပုံများတွင် အများဆုံးတွေ့ရှိရသည်။ ရသေ့ပုံများ ပုဏ္ဏားများ၏ ရုပ်တုတို့တွင် တခါတရံ ဤဟတ္ထပုံဖြင့် တွေ့ရသည်။ 

ဒဏ္ဍဟတ္ထဖြင့် ရုပ်ပွားဆင်းတုများ ထုလုပ်စီရင် ကိုးကွယ်သူသည် ခိုင်ခံ့တည်ကြည်ခြင်း, စည်းစိမ်ခိုင်မြဲ တည်တံ့ခြင်း, ရဲရင့်ခြင်း, မကောင်းဆိုးဝါး အစိမ်းသားရဲ့ သင်းကွဲပြိတ္တာ နတ်မိစ္ဆာတို့က မနှောင့်ယှက် နိုင်ခြင်း, ရန်သူတကာကိုအောင်နိုင်ခြင်း စသော အကျိုးထူးများကို ရနိုင်သည်ဟု ကျမ်းဂန်ဟောင်း များ၌ ဖွင့်ဆိုမိန့်မြွက်ထားပါသည်။ 

အချို့ပညာရှိများကမူ ဗျာဒိတ်တော်ညွှန်းပုံပင် ဖြစ်သည်ဟူ၍ မှတ်ချက်ပေးကြပါသည်။ 

 

## ကိုးကား
နမက္ကာရမုဒြာ

thumb
thumb
**နမဿကာရမုဒြာ**ဟုလည်း ခေါ်သည်။ 

ဦးညွတ်ရှိခိုးဟန်ဖြစ်သည်။ 

လက်နှစ်ဘက်ကို ယှက်ကာ ရင်ဘတ်ဆီလောက်ထိ မြှင့်တင်ထား၍ ရှိခိုးနေသော ဟန်မျိုး ဖြစ်သည်။

ဝန္ဒနီမုဒြာ အဉ္ဇလီမုဒြာများနှင့် ဆင်တူဖြစ်သည်။ 

အရိုအသေပြုထိုက်သူ, ရှိခိုးပူဇော်ထိုက်သူ, ဦးညွတ်ထိုက်သူကို ရိုသေရှိခိုး မြတ်နိုး ပူဇော်ရန် တိုက်တွန်းသော သဘော အဓိပ္ပါယ်ကို ဆောင်သည်။ 

ပုံစံအားဖြင့် ဗောဓိသတ္တများက တထာဂတ ဗုဒ္ဓများအား အရိုအသေပြုသော ရုပ်ပုံရုပ်လုံး ရုပ်ကြွများ၌၎င်း အောက်တန်းကျသော နတ်ဒေဝါများက အထက်တန်းကျသော နတ်ဗြဟ္မာတို့အား ဦးညွှတ်ရှိခိုးသော ရုပ်ပွားများ၌၎င်း ဤနမက္ကာရမုဒြာကို တွေ့ရပေသည်။ 

ပူဇာ စ ပူဇနေယျာနံမင်္ဂလာ, ဂါရဝ-နိဝါတမင်္ဂလာ, သမဏာနဉ္စ ဒဿနမင်္ဂလာတို့ကိုသရုပ် ဆောင် ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။ 

သန္တရသကို ပေါ်လွင်စေသည်။ 

သီလပါရမီ, အဓိဋ္ဌာန ပါရမီစခန်းများသို့ ညွှန်ပြထားပေသည်။ 

နမက္ကာရမုဒြာပါသော ရုပ်ပွားဆင်းတုကို ကိုးကွယ်ပါလျှင် အဉ္ဇလီမုဒြာမှာကဲ့သို့ပင် အကျိုးထူး တရားများကို မုချရရှိနိုင်သည် ဟု တန္တရာယာနဝဇီရာယာနကျမ်းဂန်များ၌ မိန့်ဆိုထားလေသည်။ 

ပုဂံမြို့ အာနန္ဒာဘုရားတွင်းရှိ ရှင်အရဟံပုံတော် ကျန်စစ်သားမင်းပုံတော်များကို၎င်း ပုဂံမြို့ ပြတိုက်တွင်းရှိ အုဌ်သားရုပ်ကြွ မဟာဗြဟ္မာကြီးများ ပုံကို၎င်း နမက္ကာရမုဒြာဖြင့် တွေ့ရှိရပါသည်။  

## ကိုးကား
ဓမ္မစကြမုဒြာ

thumb
ဓမ္မစက္ကပဝတ္တနမုဒြာဟုလည်းကောင်း, ဗျာချာနမုဒြာဟုလည်းကောင်း ခေါ်သည်။ 

တရားဦးကို ဟောကြားနေဟန်ဖြစ်သည်။ တရားစက်ဝိုင်း လှည်းဘီးကို လှည့်တော့မည့် ဟန်မျိုး ဖြစ်သည်။ 

ဥတ္တရဗောဓိမုဒြာဟန်နှင့် ဆင်တူယိုးမှားဖြစ်သည်။ 

လက်ျာဘက်လက်မနှင့် လက်ညှိုးတို့ကို လက်ဝဲလက်မ လက်ညှိုးတို့နှင့် ထိထားကာ လက်ျာလက်က စက်ဝိုင်းလှည်းဘီးတခုကို လည်ပတ်လှည့်ပေးတော့မည့်ဟန်မျိုးဖြင့် ရှိသည်။ လက်နှစ်ဘက်စလုံး ရင်ညွန့် အထက်နားလောက်ရောက်အောင် မြှင့်တင်ထားသည်။ များသောအားဖြင့် လက်ဝဲလက်သည် လက်ျာလက်ကို ဖုံးအုပ်ထားလေ့ရှိသည်။

ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားသည် ဗာရာဏသီပြည် ဣသိပတန မိဂဒါဝုန်တော၌ ပဉ္စဝဂ္ဂီရဟန်းများအား ဓမ္မစက္ကပဝတ္တနသုတ်ကို ဟောကြားနေဟန်ကို သရုပ်ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ တရားဦးဟောဟန်ဖြစ်၍ အဦးအစမွန်မြတ်၍ မင်္ဂလာရှိသည်ဟု ယုံကြည်ကိုးကွယ်ကြသည်။ 

ပုံစံအားဖြင့် ဂျာဝါးကျွန်းမှ ပညာပါရမီတာရုပ်ပွားသည် ဓမ္မစကြမုဒြာပုံပင် ဖြစ်သည်။ 

ဝေရောစနရုပ်ပွား မေတ္တေယျဆင်းတုနှင့် ဂေါတမဗုဒ္ဓရုပ်ပွားဆင်းတုများကို ဤမုဒြာဖြင့် တွေ့ရသည်။

ပုဂံမြို့အပယ်ရတနာပုထိုးတော်တွင်း နံရံဆေးရေးပန်းချီများတွင် တရားဟောဟန် ဓမ္မစကြမုဒြာဖြင့် ဘုရားပုံများကို တွေ့ရှိနိုင်ပေသည်။ပုဂံမြို့ နဂါးရုံဘုရား အရှေ့ဘက် နံရံတွင်ရှိသော ရုပ်ပွားတော်များသည်လည်း ဓမ္မစကြမုဒြာဟန်ပင် ဖြစ်လေသည်။ အာနန္ဒာဘုရားတွင် ရုပ်ပွားတော်လေးဆူကို ဤ မုဒြာဖြင့် တွေ့ရှိရပါသည်။ 

ဂန္ဓာရ အနုပညာတွင် ဓမ္မစကြမုဒြာကို ပုံသေကားကျ မတွေ့ရသေးချေ။ တခါတရံ လက်ျာလက်ကို လှည်းဘီးစက်ဝန်းကိုင်ထားဟန်ဖြင့် တွေ့ရသည်။ တခါတရံ အဘယမုဒြာပုံ ပြုလုပ်ထားတတ်သည်။ တခါတရံ လက်ျာလက်ချောင်းများကို အတွင်းဘက်သို့ကွေးထားကာ ရင်ဘတ်ကို ထိထားတတ်သည်။ လက်ဝဲလက်မှ လက်ချောင်းများကိုစု၍ အောက်မှလက်ျာလက်ကို ထောက်ပြထားတတ်သည်။ 

ဂုပ္ပတာခေတ် နောက်ပိုင်းတွင် ဉာဏမုဒြာနှင့် ဗျာချာနမုဒြာ နှစ်ခုကို ပေါင်းစပ်၍ ဓမ္မစက္ကမုဒြာကို တီထွင်ခဲ့လေသည်။ 

ကာလေန ဓမ္မသဝနမင်္ဂလာ, ဓမ္မေသု အပ္ပမာဒမင်္ဂလ, ဓမ္မသာကစ္ဆာမင်္ဂလာ, သောဝစဿ တာမင်္ဂလာ, အရိယသစ္စာန ဒဿနမင်္ဂလာ, နိဗ္ဗာနသစ္ဆိကိရိယမင်္ဂလာများကို သရုပ်ဖော် ပြထားခြင်း ဖြစ်ပေသည်။ 

ဝိမုတ္တိရသ, သန္တရသတို့ကို ပေါ်လွင်စေသည်။ 

ပညာပါရမီ, သစ္စာပါရမီ, ဝီရိယပါရမီ စခန်းများသို့ ညွှန်ပြထားခြင်း အနက်သဘောကို ဆောင်လေသည်။ 

ဓမ္မစကြမုဒြာ ပါသော ရုပ်ပွားဆင်းတုကို ကိုးကွယ်သူသည် တရားထူးကို ရရှိခြင်း, ဉာဏ်ပညာ ထွန်းကားတိုးတက်ခြင်း, အမှန်တရားကို သိလွယ်မြင်လွယ်ခြင်း, ယုံမှားသံသယ ကင်းရှင်းခြင်း, သိဒ္ဓိ အမျိုးမျိုး ပြီးစီးပြည့်စုံခြင်း, ရာထူးဌာနန္တရ တိုးတက်ကြီးပွားခြင်း, ဆင်းရဲဒုက္ခ အပေါင်းမှ လွတ်ငြိမ်း ချမ်းသာခြင်း, ရန်သူများ၏ အကြံအစည် အဖျက်အဆီးတို့ကို လွှမ်းမိုး ကျော်လွှားနိုင်ခြင်း, တန်ခိုး အာဏာစက်ပြင်းပြခြင်း, တိုင်းပြည်နိုင်ငံ သာယာဝပြောခြင်း, စသောအကျိုးထူးများကို ရရှိနိုင်သည်ဟု ဝဇီရာယာနကျမ်းဂန်များ၌ အကျယ်တဝင့် ဖွင့်ဆိုထားလေသည်။ 

ဓမ္မစကြမုဒြာ မူကွဲပုံတူများကို နောက်ဆက်တွဲတွင် အကျယ်တဝင့် ရှင်းပြပါဦးမည်။ ပြာဋိဟာရိယမုဒြာပုံနှင့် နှိုင်းယှဉ်လေ့လာ သင့်ပါသည်။ 

 

## ကိုးကား
ပတ္တမုဒြာ

thumb
thumb
**ပတ္တမုဒြာ-ပတ္တဟတ္ထ**

တခါတရံ ဗုဒ္ဓပတ္တမုဒြာဟု ခေါ်သည်။ 

သပိတ်ကို ကိုင်ထားသော ဟန်ပန်ဖြစ်သည်။ 

လက်ဝဲလက်ကို လှန်၍ လက်ျာလက်ကို အပေါ်မှ မိုးထားသော လက်ဟန်ဖြစ်သည်။ တခါတရံ လက်နှစ်ဘက်ကြားတွင် သပိတ် သို့မဟုတ် ခွက်တခုကို ထည့်ပေးထားတတ်သည်။ 

ရှင်ဥပဂုတ် ဆွမ်းဘုဉ်းပေးနေဟန် ရုပ်တုများတွင်မူ လက်ဝဲလက်က သပိတ်ကို မထားပြီးလျှင် လက်ျာလက်က သပိတ်တွင်းသို့ နှိုက်ထားသည့် ဟန်မျိုးဖြင့် တွေ့ရှိရသည်။ 

မြတ်စွာဘုရား ဆွမ်းခံကြွနေတော်မူဟန်, ရဟန်းများဆွမ်းခံကြွနေဟန် နှင့် ဘုရားရဟန္တာ ဆွမ်းဘုဉ်းပေးနေဟန် ရုပ်ပွားဆင်းတုများတွင် ဤပတ္တဟတ္ထမုဒြာဖြင့် တွေ့ရှိရှပါသည်။ 

တခါတရံ နတ်ဗြဟ္မာ သိကြားရုပ်တုများတွင် ဤမုဒြာကို တွေ့ရှိရတတ်ပေသည်။ ပုဂံမြို့ ရွှေဆံတော်ဘုရားတွင်း၌ အချို့ ရဟန္တာပုံတော်များကို၎င်း, ကျောက်ဂူဥမင်ဘုရားတွင်း၌ ရုပ်ကြွပုံတော်ကို၎င်း အာနန္ဒာစေတီတော်အတွင်းမှ အချို့ ရပ်တော်မူနှင့် ထိုင်တော်မူ (ဗောဓိရိုး) ဘုရားရုပ်ပွားဆင်းတုတော်များကို၎င်း ဤပတ္တမုဒြာပုံဖြင့် တွေ့ရှိရှပါသည်။ 

ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်များသည် ယောဂါသနဖြင့် ထိုင်၍ ဤမုဒြာဟတ္ထပုံဖြင့် ကျင့်ပါက ဓာတ်ဝင်လာနိုင်သည်ဟု အမိန့်ရှိလေသည်။ 

ဤမုဒြာသည် သန္တရသကို ပေါ်လွင်ထင်ရှားစေသည်။ 

သမဏာနဉ္စ ဒဿနမင်္ဂလာ, ဒါနဉ္စမင်္ဂလာ, ပူဇာစ ပူဇနေယျာနံ မင်္ဂလာ, တပေါစမင်္ဂလာများကို သရုပ်ဖော်ညွှန်ပြထားသည်။ 

ဝီရိယပါရမီ, အဓိဋ္ဌာနပါရမီ, ဒါနပါရမီ, ခန္တီပါရမီ စသည်တို့ကို ညွှန်ပြထားပေသည်၊ 

ပတ္တဟတ္ထပုံတော် ရုပ်ပွားဆင်းတုများကို ကိုးကွယ်သူသည် စားဖွယ်သောက်ရာ ပေါများ ကြွယ်ဝခြင်း, စည်းစိမ်ဥစ္စာကုံလုံပြည့်ဝခြင်း, ဆုတောင်းပြည့်ခြင်း, အင်အားကြီးမားခြင်း, တန်းခိုး အာနုဘော် ထက်မြက်ခြင်း, အလိုဆန္ဒ ပြည့်ဝလွယ်ခြင်း, မကောင်းသောဂြိုဟ်စီးဂြိုဟ်နင်းတို့မှ လွတ်ငြိမ်း ချမ်းသာခြင်း စသော အကျိုးထူးတရားများကိုရရှိကြောင်း ကျမ်းဂန်များ၌ ဖွင့်ဆိုထားလေသည်။  

## ကိုးကား
ဒါနမုဒြာ

thumb
အလှူပေးဟန်ဟု ခေါ်သည်။ ကောင်းချီးပေးဟန် ဆုပေးဟန်နှင့် ဆင်တူဖြစ်သည်။ ဝရဒမုဒြာကိုလည်း ရှုပါ။ 

လက်ျာလက်ကို မြေကြီးသို့ အောက်စိုက်ချထားကာ လက်ဝါးကို အပြင်ဘက်သို့ ညွှန်၍ပြထားသည်။ လက်ချောင်းများကို ဖြန့်ပြထားပြီး တစုံတခု ပေးတော့မည့် ပုံဟန်ကို ဆောင်သည်။ ဘူမိဖဿမုဒြာနှင့် လက်ဝါးထားပုံ ပြောင်းပြန်ဖြစ်သည်။ 

တခါတရံ လက်ချောင်းများကို ကွေးထား၍ တစုံတခုကို ကိုင်တွယ်ပြီး အလှူပေးတော့မည့် ဟန်ဖြင့် ရှိတတ်သည်။ 

အနှစ်သာရအားဖြင့် ဒါနမင်္ဂလာ, ပူဇာ စ ပူဇနေယျာနံ မင်္ဂလာများကို သရုပ်ဆောင်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ 

ဒါနပါရမီစခန်းသို့ ညွှန်ပြလျက် ရှိသည်။ 

ဝီရရသ, သန္တရသများကို ဖော်ဆောင်သည်။ 

ပုံစံအားဖြင့် ရတနသမ္ဘဝဈာနိ ဗုဒ္ဓဘုရားပုံတော်ကို ဤ ဒါနမုဒြာဖြင့် တွေ့ရတတ်သည်။ လောက သုံးပါးကို ဖန်ဆင်းပေးတော်မူသော သဘာဝကို ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ဖူးမြော်လာသူအား ကိုးကွယ်လည်းလျောင်း အားထားစရာ ရတနာသုံးပါးတည်းဟူသော ဘုရား, တရား, သံဃာတို့ကို ပေးတော်မူ၏။ ခံယူကိုးကွယ်ကြပါလောဟု တိုက်တွန်းသတိပေးသည့် အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို ဆောင်ပေသည်။

ဒါနမုဒြာပါသော ရုပ်ပွားဆင်းတုကို ထုလုပ်ကိုးကွယ်သူသည် လာဘ်ရွှင်ခြင်း, ရွှေငွေ့ဥစ္စာ ရတနာ ဆင် မြင်းစသော စီးပွားရေးတွင် အောင်မြင်ခြင်း, ကြွေးမြီဟောင်းကို တောင်းခံရာ၌ လွယ်လင့်တကူ ရနိုင်ခြင်း, သူတပါးထံမှ လက်ဆောင်ပဏ္ဏာများကို ရနိုင်ခြင်း, ခွန်တုတ်ပန္နာများ ပေါများ ကြွယ်ဝစွာ ရရှိနိုင်ခြင်း, တိုင်းပြည်နိုင်ငံအတွင်း ဆန်ရေစပါး ပေါများခြင်းစသော အကျိုးထူးများကို ခံစားရသည်ဟု တန္တရာယာနကျမ်း လောကီကျမ်းများ၌ ဖော်ပြထားပေသည်။ 

 

## ကိုးကား
ပဒုမာဟတ္ထ

thumb
လက်တွင်ကြာပန်းကို ကိုင်ထားဟန်ဖြစ်သည်။ 

ပဒုမာ ပါဏိပုံဟူ၍၎င်း, ကမလာဟတ္ထ ပုံတူဟူ၍၎င်း ခေါ်ကြသည်။ 

ပဒုမာကြာသည် ဖြူစင်သောသဘော, လန်းဆန်းသော သဘောကိုဆောင်သည်၊ နေ့အချိန်အခါကို ညွှန်ပြသည်။ နေလှည့်ကြာ, လပကြာ, ကြာညိုစသည်ဖြင့် ကြာငါးမျိုးအနက် တခုခုကို ကိုင်ထားပါက ပဒုမာဟတ္ထ ဟူ၍ပင် ယေဘုယျနည်းအားဖြင့် ခေါ်ကြသည်။ 

မင်္ဂလာရှိခြင်း, အေးမြချမ်းသာခြင်း, ဖြူစင်သန့်ရှင်းခြင်း, ကိလေသာမှ ကင်းစင်ခြင်း, မေတ္တာတရား အပြည့်အဝရှိခြင်း, အကျိုးပေးသန့်ရှင်းခြင်း, ဘုန်းတန်ခိုးကြီးခြင်း စသောကောင်းမြတ်သော အနက်သဘောတို့ကို ဆောင်ပေသည်။ 

ပုဗ္ဗေ စ ကတပုညတာမင်္ဂလာ, ဓမ္မစရိယမင်္ဂလာ, ဗြဟ္မစရိယမင်္ဂလာ, ဝိရဇမင်္ဂလာ, အာရတီ ဝိရတီ ပါပါမင်္ဂလာများကို သရုပ်ဆောင် ပြထားပေသည်။ 

အဗ္ဘုတရသ, သန္တရသများကို ပေါ်လွင်စေသည်။ 

သီလပါရမီ, ပညာပါရမီ, သစ္စာပါရမီ, မေတ္တာပါရမီ စသည်များ စခန်းသို့ ညွှန်ပြထားပေသည်။ 

ပုံစံအားဖြင့် ပဒုမုတ္တရ မြတ်စွာဘုရား ဆင်းတုတော်တွင်၎င်း, ဘုရားလောင်း သိဒ္ဓတ္ထကုမာရ ဖွားမြင်တော်မူခန်းတွင်၎င်း, ပဒ္မသမ္ဘဝ ရုပ်ပွားတော်တွင်၎င်း ကြာပန်းပေါ်တွင် ရပ်လျက် လက်တော်တွင် ကြာပန်းခိုင်ကို ကိုင်ထားဟန်ဖြင့် စီရင်ထားတတ်ကြောင်း တွေ့ရှိရပေသည်။ 

ကြာပန်းခိုင် ကိုင်ဆောင်ထားသော အဝလောကီတေသွာရဘုရားပုံကို ပဒ္မပါဏိပုံ = ပဒုမာပါဏီ ပုံတော်ဟူ၍ ခေါ်ကြသည်။ 

မြင်းပုဂံအရပ်ရှိ နန်းဘုရားအတွင်း အရှေ့တောင်နှင့် အနောက်တောင်ထောင့်မှ ဗြဟ္မာရုပ်များကို ပဒုမာဟတ္ထပုံဟန်များဖြင့် တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ 

ပဒုမာဟတ္ထ ပုံပါသော ရုပ်ပွားဆင်းတုတော်များကို ကိုးကွယ်သူသည် မင်္ဂလာရှိခြင်း, ဖြူစင်သန့်ရှင်း ရောဂါကင်းခြင်း, အနာဒဏ်ရာ ပျောက်ကင်း ချမ်းသာခြင်း, ဘေးဥပဒ် အန္တရာယ် မငြိတွယ်ခြင်း, ဘုန်းတန်းခိုး ကြီးမားခြင်း, တင့်တယ်ခြင်း, ချစ်ခင်ကြင်နာသူ ပေါများခြင်း, ကျော်စောခြင်း, ကျက်သရေတိုးခြင်း စသောအကျိုးကျေးဇူးများကို ရနိုင်ကြောင်း ဝဇီရာယာန ကျမ်းဂန်များ၌ ဖော် ပြပါရှိသည်။ ဆုတောင်းပြည့်အောင် စီရင်ကြရာ၌၎င်း ရန်ပြေမာန်ပြေ ယတြာချေရာ၌၎င်း ဤပုံကို အသုံးပြုကြသည်ဟု တန္တရာယာန ကျမ်းများ၌ မိန့်ဆိုထားပါသည်။ 

 

## ကိုးကား
ပေါတ္ထကဟတ္ထ

ကျမ်းဂန်စာအုပ်ကို ကိုင်ထားဟန် ဖြစ်သည်။ 

ပေစာ, ကမ္မဝါစာ ပုရပိုက် စသည်များကို ကိုင်ဆောင်ထားသော ဟန်ပန်များကို ပေါတ္ထကဟတ္ထပုံဟု ခေါ်ကြသည်။ လဉ္စကဟတ္ထ ဟုလည်း ခေါ်သည်။ 

စာပေကျမ်းဂန်များကို ပြုစုရေးသားခြင်း, ပရိယတ္တိသာသနာကို ထောက်ပံ့ချီးမြှောက်ခြင်း, ပညာပါရမီဖြည့်ဆည်းခြင်းစသော အနက်သဘောကို ဆောင်ပေသည်။ 

ဗာဟုသစ္စဉ္စ သိပ္ပဉ္စ ဝိနယသုသိက္ခိတ မင်္ဂလာများ, ပဏ္ဍိတာနံ သေဝနမင်္ဂလာ, ဓမ္မေသု အပ္ပမာဒ မင်္ဂလာများကို သရုပ်ဆောင်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ 

ပညာပါရမီ, ဝီရိယပါရမီခန်းများသို့ ညွှန်ပြထားသည်။ 

ဝီရရသ, သန္တရသများကို ပေါ်လွင်စေသည်။ 

ပုံစံအားဖြင့် ဝါဏီ = သူရဿတီနတ်သမီးရုပ်တုများတွင်၎င်း, ဒိသာပါမောက္ခပုံများတွင်၎င်း, အရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသကျမ်းပြုနေပုံများတွင်၎င်း, ပေါတ္ထကဟတ္ထပုံများဖြင့် တွေ့ရတတ်သည်၊ မဟာမာယာ ရုပ်တုနှင့် မနသရုပ်တုများတွင်လည်း စာအုပ်ကိုင်ထားဟန်ဖြင့် တွေ့ရှိရပေသည်။ 

ပုဂံ ညောင်ဦးရှိ ဥပါလိသိမ်တော်တွင်းမှ ဆေးရေးပန်းချီများတွင် ပေါတ္ထကဟတ္ထပုံများ များစွာကို တွေ့ရှိရပါသည်။ 

ပေါတ္ထကဟတ္ထပုံပါသော ရုပ်ပွားဆင်းတုများကို ကိုးကွယ်ပါလျှင် ကျမ်းဂန်စာပေတတ်မြောက်ခြင်း, စာမေးပွဲ စာပြန်ပွဲတော်များတွင် အောင်မြင်လွယ်ခြင်း, သတိမမေ့ မှတ်ဉာဏ်ကောင်းခြင်းစသော ပညာပိုင်းဆိုင်ရာ အကျိုးထူးများကို ရရှိနိုင်သည်ဟု ဝဇီရာယာန, သျှတ္တရကျမ်းများ၌ ဖော်ပြထားလေသည်။  

## ကိုးကား
ဗုဒ္ဓသမဏမုဒြာ

thumb
ဘုရား ရဟန္တာများ နှုတ်ဆက်သောဟန် ဖြစ်သည်။ 

လက်ျာလက်သည် ပခုံးစွန်းနှင့် အညီထား၍ လက်ကောက်ဝတ်ကို နောက်သို့ ကွေးထားပြီးလျှင် လက်ချောင်းများကို ဖြန့်ထားကာ လက်ဝါးကို အပေါ်သို့ လှန်ထားသည့်ဟန်ကို ဗုဒ္ဓသမဏမုဒြာ ဟူ၍ သတ်မှတ်ထားပေသည်။ 

တဦးနှင့်တဦး တွေ့ဆုံသောအခါ နှုတ်ဆက်စကား ပြောကြားလိုသော အမူအရာမျိုးကို ပြလိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ဖော်ရွေသောသဘော, ဖိတ်မန္တကပြုသော သဘောအဓိပ္ပါယ်ကို ဆောင်သည်။ 

တခါတရံလက်ျာလက်သည် ဦးခေါင်းနှင့်အညီ ထောင်ကာ လက်ဝါးကိုအပေါ်သို့ လှန်ထား၍ လက်ချောင်းများကို ပြင်ဘက်သို့ ဖြန့်ပြထားသောဟန်မျိုးဖြင့် တွေ့ရသည်မှာလည်း ဤဗုဒ္ဓသမဏမုဒြာပင် ဖြစ်ပေသည်။ 

ဤပုံစံဟန်မျိုးဖြင့် ဝသုဓာရာနတ်သမီးရုပ်, ဥဏှီသဝိဇဋာနတ်သမီးရုပ်များကို တွေ့ရှိရလေသည်။ 

သမဏာနဉ္စ ဒဿနမင်္ဂလာ, ပဏ္ဍိတာနဉ္စ သေဝနမင်္ဂလာ, သုဘာသိတာ ယာ ဝါစာ မင်္ဂလာများကို သရုပ်ဆောင် ပြထားပေသည်။ 

သိင်္ဂါရ ရသ, သန္တရသတို့ကို ပေါ်လွင်စေသည်။ 

မေတ္တာပါရမီ စခန်းသို့ ညွှန်ပြထားပေသည်။ 

 

## ကိုးကား
ပါဋိဟာရိယမုဒြာ

thumb
အနုသာသန ပါဋိဟာရိယ ခေါ် တရားဓမ္မ ဟောပြခြင်းဖြင့် ကျွတ်ထိုက်သော သတ္တဝါများကို ချွတ်တော်မူခန်းများတွင် ဤပြာဋိဟာရိယမုဒြာဖြင့် ရုပ်ပွား ဆင်းတုတော်များကို ဖူးမြင်ရပါသည်။ ဓမ္မစကြမုဒြာပုံနှင့် ဆင်တူယိုးမှား ဖြစ်၍ လက်ျာလက်မနှင့် လက်ညှိုးကို ကွင်းကာ လက်ခလယ် လက်သူကြွယ် လက်သန်းတို့ကို ကွေးထားသည်။ ထိုလက်ျာလက်သန်းအောက်မှ လက်ဝဲလက်မ လက်ချောင်းများ ကွေးပြီး ပင့်မထားသောပုံတော် ဖြစ်သည်။ ဗျာချာနမုဒြာနှင့်လည်း ခပ်ဆင်ဆင် တူသည်။ 

ဣဒ္ဓိပါဋိဟာရိယ ခေါ် တန်းခိုးဖန်ဆင်းတော်မူခြင်းဖြင့် တရားဓမ္မ ဟောပြချေချွတ်တော်မူပုံကိုလည်း ဤ ပါဋိဟာရိယမုဒြာဖြင့်ပင် တွေ့ရှိရပါသည်။ သရက်ဖြူပင်ရင်း၌ ရေမီးအစုံ ယမကပါဋိဟာရိယပြတော်မူခန်းစသည်တို့တွင်၎င်း, ဥရုဝေလကဿပ ရသေ့ညီနောင် ရှင်တထောင် ချွတ်ခန်းများ စသည်တို့တွင်၎င်း ဤ ပြာဋိဟာရိယမုဒြာပုံတော်ကို တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ ဝရဒမုဒြာနှင့် ခပ်ဆင်ဆင် တူသည်။ 

အာဒေသနာပါဋိဟာရိယ ခေါ် အနာဂတ်တွင် ဖြစ်ပျက်မည့် အကြောင်းကို အတပ်မှန်ကန်စွာ ဟောကြားတော်မူလိုသောအခါ၌လည်း ဤ ပြာဋိဟာရိယမုဒြာပုံတော်ဖြင့် ဖူးတွေ့ရပါသည်။ နောင်လာလတ္တံ့သော ကာလတွင်ဖြစ်ပျက်မည့် အရာများကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ တိကျပြတ်သားတခွန်းတည်းသော စကားဖြင့် ဟောကြားတော်မူသော သုတ်တော်များကို ဖော်ပြလိုရာ၌ ဤ ပါဋိဟာရိယမုဒြာဟန်ဖြင့် ရုပ်ပွားဆင်းတုများကို ထုလုပ် စီရင် ကိုးကွယ်ကြလေသည်။ 

ဝရဒမုဒြာနှင့် ဆင်တူသော ပါဋိဟာရိယမုဒြာပုံလည်း ရှိသေးသည်။ လက်ထဲတွင် ထူးဆန်းအံ့ဩဘွယ်ကောင်းသော ဝတ္ထုပစ္စည်း သစ်သီး သစ်ပွင့်ကို ကိုင်တွယ်ပြသကာ တန်းခိုးအာနုဘော်ကို ထုတ်ဖော်ဟောကြားတော်မူသောအခါများတွင် ဝရဒမုဒြာမျိုးဖြစ်သော ပါဋိဟာရိယမုဒြာပုံကို တွေ့ရပါသည်။ 

သို့ဖြစ်၍ ပြာဋိဟာရိယမုဒြာပုံ မူကွဲနှစ်မျိုး ရှိပါသည်၊ ဓမ္မစကြာမုဒြာမျိုးနှင့် ဝရဒမုဒြာမျိုး ဟူ၍ပင် အနီးစပ်ဆုံး ဝေါဟာရပညတ်အားဖြင့် ခွဲခြားနိုင်ပါသည်။ 

ပြယုဂ်သာဓကအားဖြင့် ပုဂံ အာနန္ဒာဘုရားတွင်းမှ ယမက တန်ခိုးပြာဋိဟာ ပြတော်မူခန်းများ တွင်၎င်း ရန်ကုန်မြို့ ကမ္ဘာ့ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ် ပြတိုက်တွင်းရှိ ဝရဒမုဒြာနှင့် ဓမ္မစကြာမုဒြာပုံတော် မူကွဲများ တွင်၎င်း တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ 

ဝီရရသ, အဗ္ဘုတရသ, သန္တရသများကို ပေါ်လျှင်စေသည်။ 

သီလပါရမီ, ပညာပါရမီ, သစ္စာပါရမီ, ဝီရိယပါရမီ, အဓိဋ္ဌာနပါရမီ, မေတ္တာပါရမီ စခန်းများသို့ ရည်ညွှန်းပါသည်။ ဗာဟုဿစ္စမင်္ဂလာ, သိပ္ပဉ္စမင်္ဂလာ, တပေါစမင်္ဂလာ, အရိယသစ္စာနဒဿနမင်္ဂလာ, ဓမ္မဿဝန ဓမ္မသာကစ္ဆာမင်္ဂလာ, စသည်တို့ကို ဖော်ဆောင် ရည်ညွှန်းပါသည်။ 

ဤ ပြာဋိဟာရိယမုဒြာပါသော ရုပ်ပွားဆင်းတုတော်များတို့ကို ကိုးကွယ်ကြပါက ဘုန်းတန်းခိုး အာနုဘော်ကြီးခြင်း, ထူးဆန်းသော ဝိဇ္ဇာပညာအတတ်တို့ကိုတတ်ကျွမ်းခြင်း, သိပ္ပံအတတ် အရပ်ရပ်၌ ထူးချွန်တတ်မြောက်ခြင်း, ဗေဒင်အတတ် ရှေ့ဖြစ်နောက်ဖြစ် ဟောကြားသော အတတ်စသည်တို့၌ လိမ္မာတတ်မြောက်ခြင်း, ရန်သူအပေါင်းကို လွှမ်းမိုးကျော်လွှား အောင်မြင်နိုင်ခြင်း စသော အကျိုး ထူးများကို ရရှိနိုင်သည်ဟု ဝဇီရာယာန တန္တရာယာန ကျမ်းများ၌ မိန့်ဆိုထားပါသည်။  

## ကိုးကား
ဘူတဒါမရမုဒြာ

thumb
ဤ မုဒြာကို ဆင်တူပြုထားသော အခြား တြိလောကဝိဇယမုဒြာလည်း ရှိသေးသည်။ 

လက်နှစ်ဘက်ကို ရင်ဘတ် ရှေ့တည့်တည့်လောက်တွင် ယှက်ထားပြီးလျှင် လက်ဝါးများကို ပြင်ဘက်သို့ လှန်ပြထားသော လက်ဟန်မျိုးဖြစ်သည်။ လက်ထဲတွင် တစုံတရာ ကိုင်ဆောင်ထားခြင်းမရှိချေ။ တခါတရံ တခုခုကို ကိုင်ထားသော်လည်းအံ့ဩ ထူးဆန်းသော အနက်သဘောကို ဆောင်နေပါက ဘူတဒါမရမုဒြာပင် ဖြစ်ပေသည်။ 

ပုံစံအားဖြင့် ဝဇီရပါဏိရုပ်တုတွင် ဤမုဒြာဖြင့် တွေ့ရှိရပါသည်။ 

အဗ္ဘုတရသ, ဝီရရသတို့ကို ပေါ်လျှင်စေသည်။ 

ပညာပါရမီ, ဝီရိယပါရမီစခန်းများသို့ ညွှန်ပြထားပေသည်။ 

 

## ကိုးကား
ဗျာချာနမုဒြာ

thumb
တရားဓမ္မကို ဟောပြနေဟန် ဖြစ်သည်။ 

လက်ဝဲလက်ကို ဒူးပေါ်တင်ထားပြီးလျှင် လက်ျာလက်ကို ရင်ဘတ်ဆီသို့ ချီမြှောက်ထားသည်။ လက်မနှင့် လက်ညှိုးများကို ပြင်ဘက်သို့ ထိုးပြထားသည်။ အခြားလက်ချောင်းများကို အတွင်းသို့ ကွေး ထားသည်။ လက်မထိပ်နှင့် လက်ညှိုးထိပ်မှာ မထိချေ။ လက်ဝါးကို ဖူးမြင်လာသူအား လှန်ပြထားသည်။ တခါတရံ လက်မထိပ်နှင့် လက်ညှိုးထိပ်ကို ထိထားပြီးလျှင် ကွင်း၍ ပြထားသော ဗျာချာန မုဒြာမျိုးလည်း ရှိသေးသည်။ 

အာဒေသနာပါဠိဟာရိယကို ပြတော်မူသည့် အနက်သဘောကို ဆောင်လေသည်။ 

ဓမ္မဿဝနမင်္ဂလာ, ဓမ္မသာကစ္ဆာမင်္ဂလာ, ဗာဟုသစ္စမင်္ဂလာ, သုဘာသိတမင်္ဂလာ, သောဝစဿတာမင်္ဂလာ, ဓမ္မေသု အပ္ပမာဒမင်္ဂလာများကို သဏ္ဌာန်ဆောင်ထားသော လက်ဟန်မျိုး ဖြစ်သည်။ 

သန္တရသ, ဝိမုတ္တိရသ, အဗ္ဘုတရသတို့ကို ပေါ်လွင်စေသည်။ 

ပညာပါရမီ, သစ္စာပါရမီ, မေတ္တာပါရမီ စခန်းများသို့ ညွှန်ပြလျက်ရှိပေသည်။ 

ပုဂံအာနန္ဒာဘုရားတွင် လိုဏ်ဂူအမှတ်စဉ်-၅၀-တွင် ဃဋိကာရဗြဟ္မာနှင့် ဆန္နအမတ်တို့အား တရားဟောပြနေပုံကို ဗျာချာနမုဒြာဟန်ဖြင့် တွေ့ရပါသည်။ 

အာနန္ဒာလိုဏ်ဂူအမှတ်-၅၆ များတွင်ရှိ ဂေါတမရဟန်းနှင့် ဥဒက, အာဠာရရသေ့တို့ တရာ ဆွေးနွေးခန်းများတွင်လည်း ထိုင်လျက်ပင် ဗျာချာနမုဒြာဖြင့် တွေ့ရှိရပါသည်။ 

တရားဟော ဓမ္မကထိကများ, မင်းဆရာပုရောဟိတ်များ ရှေ့နေ ရှေ့ရပ်များ တရားသူကြီးများ ဗေဒင် နက္ခတ်ဆရာများ ဒိသာပါမောက္ခကြီးများစသည့် ဟောပြောမှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများဖြင့် သက်မွေး ဝမ်းကျောင်းပြုသူများသည် ဤဗျာချာနမုဒြာပါသောပုံတော်မျိုးကို ကိုးကွယ်ရမည်။ တရားနာပရိသတ် စည်ကားခြင်း, ဟောပြောမှုတွင် ထင်ရှားကျော်ကြားခြင်း, ပြောသမျှ အောင်မြင်၍ ကိစ္စပြီးခြင်း, မိမိအသံစကားကြားရသူတိုင်း မိမိအား ချစ်ခင်မြတ်နိုးခြင်း စသော အကျိုးကျေးဇူးများကို ရရှိနိုင်သည်ဟု တန္တရာယာနကျမ်းများ၌ ဖော်ပြထားပါသည်။ 

 

## ကိုးကား
ယောဂမုဒြာ

thumb
တရားအားထုတ်နေဟန် ဖြစ်သည်။ 

ဈာနမုဒြာ, သမာဓိမုဒြာတို့နှင့် ဟန်တူသည်။ ယောဂဟတ္ထဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ 

ခြေ တင်ပလ္လင်ခွေထိုင်ကာ လက်ျာလက်ဝါးသည် လက်ဝဲလက်ပါးပေါ် ထပ်တင်ကာ တင်ပလ္လင်ခွေ ခြေပေါ် လက်နှစ်ဘက်ယှက်၍ တင်ထားသောဟန် ဖြစ်သည်။ ဈာနယောဂ ကျင့်နေဟန်ကို သဏ္ဌာန် ဆောင်ထားသည်။ 

တခါတရံ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်များ၏ ရုပ်ပွားများတွင် လက်များကို တင်ပလ္လင်ခွေ ဒူးများပေါ်တွင် တင်ထားတတ်သည်။ လက်နှစ်ဖက်ကို ခွဲခြားထားသော်လည်း ယောဂမုဒြာပင် ဖြစ်ပေသည်။ 

အတ္တသမာပဏိဓိမင်္ဂလာ, တပေါစမင်္ဂလာ, ဗြဟ္မစရိယမင်္ဂလာ, ဓမ္မစရိယ မင်္ဂလာများကို သဏ္ဌာန် သရုပ်ဆောင်ပြထားခြင်း ဖြစ်သည်။ 

ဈာနပါရမီ, ပညာပါရမီ, နိက္ခမ္မပါရမီ, ဝီရိယပါရမီ, အဓိဋ္ဌာနပါရမီ စခန်းများသို့ ညွှန်းပြထားပေသည်။

သန္တရသနှင့် ဝိမုတ္တိရသကို ပေါ်လွင်စေသည်။ 

ပုံစံအားဖြင့် စမ္ပာပြည် အန္နန်မြို့တော်မှ ဆယ်ရာစုနှစ် အေဒီပုံ ၅၁၁-တွင် တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ ပုဂံဆေးရေးပန်းချီများနှင့် အခြားရုပ်ဘုများတွင် ပစ္စေကဗုဒ္ဓါပုံများ, တောရပ်ဆောက်တည်နေသော ရသေ့ရဟန်းပုံများ, ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်များ၏ ရုပ်ပုံများတွင် ဤ ယောဂမုဒြာဖြင့် တွေ့ရှိရတတ်ပေသည်။ 

ယောဂမုဒြာဖြင့် ရုပ်ပွားဆင်းတုများကို ကိုးကွယ်လျှင် ဈာနမုဒြာမှာကဲ့သို့ပင် အကျိုးထူးများကို ရရှိနိုင်သည်ဟု ကျမ်းဂန်များ၌ မိန့်ဆိုထားပါသည်၊ 

## ကိုးကား
မဟာကရုဏာမုဒြာ

thumb
လက်ဝဲလက်ကိုဖြစ်စေ, လက်ျာလက်ကိုဖြစ်စေ, ရင်ဘတ် သို့မဟုတ် ရင်အုံ အထက်ပိုင်းလောက် ဆီသို့ မြှောက်ချီထားကာ လက်ဝါးကို အတွင်းဘက်သို့ လှည့်၍ ရင်ပတ် ရင်အုံ ပခုံးစပ်ကို ဖုံးအုပ်ဖိနှိပ် ပြထားသော ပုံမျိုးဖြစ်သည်။ သနားကရုဏာ ဖြစ်ခြင်းသဘောကို ပုံဆောင်ပြထားခြင်း ဖြစ်သည်။ မြတ်စွာဘုရားပုံတော်တွင် တွေ့ရပါမူ မဟာကရုဏာတော်ရှင် ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြလိုရှင်းဖြစ်ပါသည်။ 

လက်ထဲတွင် သင်္ကန်းစကို ကိုင်ဆုပ်ထားပါက စီဝရဟတ္ထပုံ ဖြစ်ပါသည်။ လက်ဝါးဖြန့်၍ အုပ်ဖုံး ဖိနှိပ်ထားပါက မဟာကရုဏာမုဒြာ ဖြစ်ပါသည်။ လက်ျာလက်က မဟာကရုဏာမုဒြာပြလျှင် လက်ဝဲလက်က ဘူမိဖဿမုဒြာဖြင့် ပြလေ့ရှိပါသည်။ 

မြတ်စွာဘုရားသခင်သည် သင်္ချေများစွာ ကမ္ဘာများစွာ ပတ်လုံး သတ္တဝါအများအပေါ်၌ မဟာကရုဏာတော်ကြီးမားလှသဖြင့် ပါရမီတော်တို့ကို ဖြည့်ဆည်းခဲ့သည်မှာ အမှန်ပင်ဖြစ်ကြောင်း ဤသစ္စာစကားကို ပထဝီမြေကြီးက သက်သေအရာ၌ ရပ်တည်ပါစေသတည်းဟူသော သစ္စာအဓိဋ္ဌာန် ပြုတော်မူခန်းအတွက် ရည်စူး ပူဇော်ထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ 

ကရုဏာရသ, သန္တရသတို့ကို ပေါ်လွင်စေပါသည်။ ပညာပါရမီ, ခန္တီပါရမီ, မေတ္တာပါရမီ, သစ္စာပါရမီစခန်းများသို့ ရည်ညွှန်းပါသည်။ 

ဉာတကာနဉ္စ သင်္ဂဟမင်္ဂလာ, အပ္ပမာဒေါ စ ဓမ္မေသုမင်္ဂလ, သမဏာနဉ္စ ဒဿနမင်္ဂလာ, ဖုဋ္ဌဿ လောကဓမ္မေဟိ စိတ္တံ ယဿ န ကမ္ပတိစသော မင်္ဂလာတရားတော်များကို ရည်ညွှန်းဖော်ဆောင်ထားပါသည်။ 

ဤမုဒြာကို မြတ်စွာဘုရားသည် တာဝတိံသာနတ်ပြည်မှ လူ့ပြည်သို့ သက်ဆင်းကြွတော်မူပုံ များနှင့် ပူးဆွေးဒုက္ခ သောကပရိဒေဝ ခံစားနေရသူများအား တရားဓမ္မ ဟောပြနေပုံများ စသည်တို့တွင် အများဆုံးတွေ့ရတတ်ပါသည်။ 

ပုံစံအားဖြင့် ပုဂံမြို့ အာနန္ဒာဘုရားတွင်းမှ ဒေဝေါရောဟန ပုံတော်များကို မဟာကရုဏာမုဒြာ မျိုးဖြင့် တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ 

၎င်းပြင်ဘက် စင်္ကြံလိုဏ်မုခ်များရှိ ရုပ်ပွားတော်များတွင် ဥဏှီသ ဥသျှောင် မပါရှိသည့်ပြင် မဟာကရုဏာမုဒြာဟန်ကို လက်ျာလက်ဖြင့် ပြတော်မူဟန်ကို တွေ့ရှိရပါသည်။ 

ဤ မဟာကရုဏာမုဒြာပုံတော်များကို ကိုးကွယ်ခြင်းအားဖြင့် ကယ်ဆယ် ကူညီစောင်မသူများ ပေါ်ပေါက်လာခြင်း, စိုးရိမ်ငိုကြွေး ပူဆွေးမှုမှ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာရာ ရခြင်း, ရန်သူများကပင် မိမိအား သနားကြင်နာ ခွင့်လွှတ်လာခြင်း, ရန်ပြေမာန်ပြေ ဖြစ်ခြင်း, တရားတဘောင် အမှုအခင်းများ၌ အောင်နိုင်ခြင်း, မင်းအာဏာ တန်းခိုးတေဇာ ကြီးမြင့်ထက်မြက်ခြင်း, ဘုန်းကြီးခြင်း, ကြည်ညိုလေးစားသူ များခြင်း, မိမိအား ချီးမြှင့်မြှောက်စားမည့်ပုဂ္ဂိုလ်မြတ် ပေါ်ပေါက်လာခြင်းစသော အကျိုးထူးများကို ရရှိနိုင်အည်ဟု တန္တရာယာနကျမ်းများ၌ ပြဆိုထားပါသည်။ 

## ကိုးကား
လလိတခေပမုဒြာ

thumb
အချို့ ပညာရှင်များက **လလိတမုဒြာ** ဟူ၍လည်း ခေါ်ကြသည်။ 

ရှေးမြန်မာ အနုပညာသဘင်တွင် နတ်သိကြားများ၏ ကကြိုး, ကကွက်တို့၌ လလိတကကွက်ကို တွေ့ရတတ်ပေသည်။ အထူးသဖြင့် အိန္ဒိယနွယ်သော အကများတွင် လလိတ ကကွက်ကို တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ ယခုအခါ ဤ ဝေါဟာရမှာ ငုပ်ပျောက် တိမ်ကွယ်လျက် ရှိချေပြီ။ 

ပုံစံအားဖြင့် လောကနာထပုံကို လလိတခေပမုဒြာပုံဖြင့် တွေ့ရတတ်သည်။ အိန္ဒိယပြည် ဒက္ကာ နယ် သာဘာရ်ရာဇာသန္ဓမြို့ဟောင်းအရပ် စေတီကျောင်းပျက်ကြီးများတွင် တွေ့ရှိရပါသည်။ 

လလိတာသန ထိုင်ပုံဟန်ပန်နှင့် ဆက်သွယ်နှီးနွယ်သော မုဒြာပုံတော်ဖြစ်ပါသည်။ ပုဂံဆေးရေး ပန်းချီများတွင် တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ 

## ကိုးကား
ခေပနမုဒြာ

thumb
အမြိုက်သုဒ္ဓါကို ပက်ဖျန်းနေဟန် ဖြစ်သည်။ 
လက်နှစ်ဖက်ကို လက်ဝါးဖြင့် ယှက်ထားပြီးလျှင် လက်ညှိုးနှစ်ချောင်းကို ပူး၍ ထိပ်ဖျားချင်း ထိထားသည်။ ထိုလက်ညှိုးများကို အမြိုက်သုဒ္ဓါဘုတ်ထည့်ထားသော ကလသတာအိုးထဲသို့ စိုက်ပြ ထားသော ဟန်ဖြစ်သည်။ 

လူနတ်ဗြဟ္မာ သတ္တဝါအပေါင်းတို့အား အမြိုက်အရသာကို ခွဲဝေပက်ဖျန်းပေးနေသည့် သဘော ဖြစ်ပေသည်။ 

ဒါနမင်္ဂလာ, ဉာတကာနဉ္စ သင်္ဂဟမင်္ဂလာ, ပုတ္တဒါရဿ သင်္ဂဟမင်္ဂလ, ဓမ္မစရိယာ, ဗြဟ္မစရိယာ မင်္ဂလာများကို သရုပ်ဆောင်ထားပေသည်။

ကရုဏာရသ, အဗ္ဗုတရသများကို ပေါ်လွင်ထင်ရှားစေသည်။ ဝိမုတ္တိရသသဘောကို အနှစ်သာရအားဖြင့် ဖော်ပြခြင်း ဖြစ်သည်။ 

ဒါနပါရမီ, မေတ္တာပါရမီ စခန်းများသို့ ညွှန်ပြသောသဘောကို ဆောင်ပေသည်။ 

ပြယုဂ်ပုံစံအားဖြင့် ဗြဟ္မာမင်း၏ပုံများတွင် ဤခေပနမုဒြာကို တွေ့ရသည်။ နာမသင်္ဂီတိရုပ်ပွားတော်များတွင် ဤခေပနမုဒြာမျိုးကို တွေ့ရတတ်ပေသည်။ 

ခေပနမုဒြာပါရှိသော ရုပ်ပွားဆင်းတုများကို ကိုးကွယ်လျှင် လာဘ်ရွှင်ခြင်း, ပီယသိဒ္ဓိ, လာဘသိဒ္ဓိ, ကာယသိဒ္ဓိ ပြီးပြည့်စုံခြင်း အမွေအနှစ်ရတနာပစ္စည်းများရရှိခြင်း, စားဘွယ် သောက်ရာများ အလျှံပယ်ရရှိခြင်း, စည်းစိမ်တိုးပွားခြင်း, အေးချမ်းသာယာသော ဘဝကို ရရှိခြင်း, ကာမဂုဏ်စည်းစိမ်ခံစားရခြင်း, မင်္ဂလာကျက်သရေတိုးပွားခြင်း စသော အကျိုးထူးများကို ရရှိသည်ဟု တန္တရာယာန ကျမ်းဂန်များ၌ ဖော်ပြထားသည်။

## ကိုးကား
နိဒြတဟတ္ထ

thumb
ဘေးစောင်းလက်ထောက်ပံ့ဖြစ်သည်။ 

နံဘေးတဖက်သို့ လက်ထောက်ထားပုံ ဖြစ်သည်။ ရုပ်တုသည် ခပ်စောင်းစောင်းထိုင်၍ တကိုယ်လုံး၏ အလေးချိန်ကို လက်ဖြင့်ထောက်ကာ ကြမ်းတွင် လက်ဝါးမှောက်ပြီး ထားသော ပုံဖြစ်သည်။ 

လဲလျောင်းခါနီး အိပ်ခါနီးတွင် လက်ကိုထောက်သည့် ဟန်ပန်မျိုး ဖြစ်သည်။ အပန်းဖြေသော သဘော, အားလျော့သောသဘော ဆင်းရဲဒုက္ခကို ကြိတ်မှိတ်သည်းခံနေသောသဘောနှင့် ချစ်သူများအား သွေးဆောင်ချော့မြူ သော သဘောများကို သရုပ်ဆောင်ထားပေသည်။ 

သန္တုဋ္ဌိမင်္ဂလာ, ခန္တီမင်္ဂလာ, အသောက မင်္ဂလာများကို သရုပ်ဆောင်ပြသည်။ 

ကရုဏာရသ, သိင်္ဂါရရသတို့ကို ပေါ်လွင်စေသည်။ 

ခန္တီပါရမီ, မေတ္တာပါရမီစခန်းများသို့ ညွှန်ပြထားသော သဘောကို ဆောင်ပေသည်။ 

ပုံစံအားဖြင့် သုဝဏ္ဏသာမဇာတ်တွင် မြှားမှန်သောအခါ သဲငွေပြင် သောင်ခုံယံဝယ် ဘုရားလောင်းလဲကျနေဟန် ရုပ်လုံး ရုပ်ကြွဆေးရေး ပန်ချီကားများ၌ ဤ နိဒြတဟတ္ထပုံဖြင့် တွေ့ရသည်။ 

မြန်မာကကြိုးကကွက်များတွင် ခြေဆင်းအနားယူ အပန်းဖြေဟန်များကို ဤနိဒြတဟတ္ထ လက်ဟန်များဖြင့် တွေ့ရှိရပေသည်။ 

 

## ကိုးကား
ဝန္ဒနီမုဒြာ

thumb
thumb
thumb
ရှိခိုး ဖူးမြော်ဟန် ဖြစ်သည်။ 

အဉ္ဇလီမုဒြာ, နမက္ကာရမုဒြာတို့နှင့် တူသည်။ ယင်း ပုဒ်များကို ရှင်းလင်းဖော်ပြချက်တို့တွင်

အချို့ ပဋိမာသိပ္ပံ ပညာရှင်များ၏ အဆိုအမိန့်အရ အဉ္ဇလီနှင့် နမက္ကာရတို့မှာ တစုံတရာ မမြွက်ဆိုဘဲ လက်ယှက်ရှိခိုးရုံမျှ ဟန်ဖြစ်၍ ဝန္ဒနီမှာမူ နှုတ်ကလည်း မြွက်ဟရွတ်ဆိုပြီးလျှင် လက်ကလည်းရှိခိုးဟန် ဖြစ်သည်ဟု လေ့လာသိရှိရပါသည်။ မြန်မာဝေါဟာရတွင်လည်းလည်း နမက္ကာရကို ရှိခိုးသည်။ အဉ္ဇလီကို လက်အုပ်ချီသည်။ ဝန္ဒနာကို ဖူးမြော်သည်ဟုလည်း ခွဲခြားကြသေးသည်။ 

သို့သော် နမက္ကာရ ဘုရားရှိခိုးကျမ်း ဗုဒ္ဓဝန္ဒနာကျမ်းများမှာ ရွတ်ဖတ် သရဇ္ဈာယ်ရမည့် ဘုရားရှိခိုးများကို ရေးသားပြုစုထားခြင်း, အဉ္ဇလိကျမ်းဟူ၌ မယ်မယ်ရရ မတွေ့ရှိရသေးခြင်းများကြောင့် အထက်ပါ ဝိဝါဒကွဲပြားမှုများမှာ လေးလေးနက်နက် မရှိလှဟု ယူမိပါသည်။ သာမညအားဖြင့် အဉ္ဇလိ = နမက္ကာရ = ဝန္ဒနာတို့မှာ သဘောသဘာဝခြင်း တူညီကြသည်ဟု ယူဆလိုပါသည်။ 

## ကိုးကား
ဝိတက္ကမုဒြာ

thumb
ကြံစည်ဟန်, ဆွေးနွေးဟန်ဖြစ်သည်။ 

ဤဝိတက္ကမုဒြာသည် စိန္တမုဒြာ, ဈာနမုဒြာ, သမာဟိတမုဒြာတို့နှင့် မျိုးတူဖြစ်သော်လည်း ယင်းတို့၏အခြေခံပါဒ အနုစားသဘောမျှသာ ရှိသည်ဟု မိန့်ဆိုကြသည်။ 

လက်ျာလက်မောင်းကို ကွေး၍ လက်ဝါးကို ပြင်ဘက်သို့ လှန်ပြထားကာ လက်ညှိုးနှင့်လက် သူကြွယ်တချောင်း ချောင်းကို လက်မထိပ်နှင့် ထိထားသည်။ 

ကျန် လက်ချောင်းများကို အပေါ်သို့ ထောင်ထားသော ဟန်ဖြစ်သည်။ တြိပတက ဟတ္ထပုံတွင် လက်သူကြွယ်ကို လက်မဖြင့်ဖိထား၍ ကျန်သုံးချောင်းကို ထောင်ပြထားသည်ကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်သင့်သည်။ 

သာဓနမာလာကျမ်းတွင် ဤမုဒြာကို ဖော်ပြထားခြင်းမရှိရကား နောက်မှ ပေါ်ပေါက်တီထွင် မုဒြာဖြစ်ဟန် တူပေသည်။ တိဗက် ရုပ်ပွားဆင်းတု ပဋိမာသိပ္ပံ လွှမ်းမိုးသော ဟန်မျိုးဖြစ်ပေသည်။

ဓမ္မေသု အပ္ပမာဒမင်္ဂလ, ဓမ္မသာကစ္ဆာ မင်္ဂလာများကို သရုပ်ပြထားသည်။ 

အဗ္ဘုတရသ, သန္တရသတို့ကို ပေါ်လွင်စေသည်။ 

ဈာနပါရမီ, ပညာပါရမီ စခန်းများသို့ ညွှန်ပြ ရည်ဆောင်ပေသည်။ 

ပုံစံအားဖြင့် ဂေါတမဗုဒ္ဓ, မေတ္တေယျ, တာရာ, ခေတ္တိဂဗ္ဘ, အာကာသဂဗ္ဘ စသောရုပ်ပွားဆင်းတု များတွင် ဤမုဒြာပုံကို တွေ့ရသည်။ 

ရန်ကုန်မြို့၊ ကမ္ဘာအေး ကမ္ဘာ့ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ် ပြတိုက်တွင် ဝိတက္ကမုဒြာဖြင့် ဆင်းတုတော်တဆူကို ပြသထားပါသည်။ 

ပုဂံမြို့၊ အာနန္ဒာစေတီ၊ အပယ်ရတနာလိုဏ်ဂူဘုရားများ အတွင်းရှိ ရုပ်ပွားဆင်းတုတော်နှင့် ဆေးရေးပန်းချီများတွင် ဝိတက္ကမုဒြာဟန်ကိုတွေ့ရှိရပါသည်။ 

ဝိတက္ကမုဒြာ ပုံဟန်ဖြင့် ရုပ်ပွားဆင်းတုများကို ထုလုပ်စီရင် ကိုးကွယ်သောသူသည် အကြံအစည် ထိုးထွင်းအောင်မြင်ခြင်း, စိတ်ကူးဉာဏ် ဆန်းသစ်ပွင့်လင်းခြင်း, အဘိဓမ္မာ သဘာဝတရားကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ ပေါက်ရောက်သိမြင်ခြင်း, ဗဟုသုတ ကြွယ်ဝခြင်း, ဉာဏ်ပညာထက်မြက်ခြင်း, သမာဓိဈာန် အဘိညာဉ်ရရှိခြင်း, အယူဝါဒထူးခြား ဆန်းပြားချက်များကို သိရှိနားလည်ခြင်း, တီထွင်မှု အောင်မြင်ခြင်း စသော အကျိုးထူးများကို ရရှိနိုင်သည်ဟူ၍၎င်း, ဤမုဒြာဖြင့် ရုပ်ပွားတော်ရှိသော ရပ်ရွာဒေသပြည်နယ်တွင် ပညာရှိသူတော်စင်များ ပေါ်ပေါက်ထွန်းကားတတ်သည် ဟူ၍၎င်း, ပဋိမာ သိပ္ပံကျမ်းများ၌ မြွက်ဆိုဖော်ပြ ထားလေသည်။

## ကိုးကား
ဝိမှယဟတ္ထ

thumb
**ဝိမှယဟတ္ထ**ဟုလည်း ခေါ်သည်။ 

အံ့ဩနေပုံ, ရင်သပ်ရှုမော ဖြစ်နေပုံ, အထိတ်တလန့်ဖြစ်နေပုံ, မဖြစ်ဘူးမြဲအံ့ဩဘွယ် အထူး အဆန်းဖြစ်နေပုံများ၏ သဘောအနက် အဓိပ္ပါယ်ကို သရုပ်ဆောင်နေသည့် ဟန်မျိုးဖြစ်ပေသည်။ 

လက်မောင်းကို မြှောက်ချီ၍ လက်ဝါးကို နောက်သို့ လှန်ပြီးလျှင် လက်ချောင်းများကို ကားဖြန့်၍ ထောင်ပြထားသော ဟန်ဖြစ်သည်။ များသောအားဖြင့် လက်ဝါးသည် ပခုံးထက် မြင့်နေတတ်ပေသည်။ 

တခါတရံ လက်ကိုမြှောက်၍ လက်ဝါးကို နောက်သို့လှန်ပြီးလျှင် လက်ညှိုးနှင့် လက်ခလယ်နှစ်ချောင်းကို မေးစေ့တွင် ထောင်ပြထားသည်။ မျက်လုံးများကို အပေါ်သို့ လှန်ပြထား၍ မျက်နှာ အမူအရာကိုလည်း အံ့ဩနေပုံဆောင်စေသည်။ ဤလက်ဟန်ကိုလည်း ဝိမှယမုဒြာ သို့မဟုတ် ဝိမှယဟတ္ထမျိုး ဖြစ်သည်ဟု ပညာရှင် သုတေသီများက အဆုံးအဖြတ် ပေးသားကြသည်။ 

အစ္ဆရိယဓမ္မ, အဗ္ဗုတဓမ္မ, မင်္ဂလာအပေါင်းနှင့် ပြည့်စုံစေသည်။ 

အဗ္ဘုတရသကို ပေါ်လွင် ထင်ရှားစေသည်။ 

သစ္စာပါရမီ, အဓိဋ္ဌာနပါရမီ စခန်းများသို့ ရည်ညွှန်းပြသည်။ 

ပုံစံအားဖြင့် မြတ်စွာဘုရား၏ တန်းခိုးပြဋိဟာရိယ ပြတော်မူခန်း ရုပ်တုများတွင်၎င်း, တရား ဓမ္မ ဟောပြနေပုံများတွင်၎င်း, ရဟန္တာများနှင့် မာရ်နတ်စသည်တို့ တန်းခိုးပြိုင်ကြသော အခန်းများတွင်၎င်း, ဤမုဒြာကို တွေ့ရှိရတတ်သည်။ 

ဝိမှယဟတ္ထ, သို့မဟုတ် အစ္ဆရိယမုဒြာ သို့မဟုတ် အဗ္ဘုတမုဒြာ ပုံဟန်ဖြင့် ရုပ်ပွားဆင်းတုတော်များကို ထုလုပ်စီရင် ကိုးကွယ်သော သူတို့သည် တန်းခိုးဣဒ္ဓိပါဒ်နှင့် ပြည့်စုံခြင်း, အံ့ဘွယ်သရဲ လူရှင်ရဟန်းတို့၏ ချီးမွမ်းထောမနာခြင်းကို ခံရခြင်း, တန်းခိုးကြီးခြင်း, သစ္စာဓိဋ္ဌာန်ပြုရာ၌ လေးနက် အောင်မြင်ခြင်း, အစွမ်းသတ္တိ ထက်မြက်ခြင်း စသော အကျိုးကျေးဇူးများကို ရရှိနိုင်ကြောင်း ပဋိမာသိပ္ပံ ပညာဆိုင်ရာကျမ်းများ၌ ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။ 

## ကိုးကား
လောလဟတ္ထ

thumb
အလိုက်သင့် လက်ချထားဟန် ဖြစ်သည်။ မခို့တရို့ ဟန်ဟုလည်း ခေါ်သင့်သည်။ 

လက်ကို ကိုယ်၏ ဘေးတွင် ခပ်ခွါခွါ ခပ်လျော့လျော့ ဆန့်ချထားသော မခို့တရို့ ပုံမျိုး ဖြစ်သည်း၊ လက်ဝါးကိုလည်း အတွင်းဘက်လှည့်ကာ ဘာမျှမကိုင်ထားပဲ အလိုက်သင့် ဖြန့်ချထားသော ပုံဟန်ဖြစ်သည်။ အမျိုးသမီး ရုပ်တု ဆင်းတုများတွင် အများဆုံး တွေ့ရပါသည်။ 

ပုံစံအားဖြင့် ပုဂံနန်းတွင်းသူ အပျိုတော်များ၏ ရုပ်ပုံများ၌ လောလဟတ္ထပုံကို တွေ့ရတတ်သည်။ (၃၇)မင်း နတ်ရုပ်ပုံများတွင်လည်း ဤ ဟန်ပန်မျိုးကို တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ 

ပဲခူးမြို့၊ ကျိုက်ပွန်ဘုရားမှ ရပ်တော်မူ ရုပ်ပွားတော်များကို၎င်း, ပုဂံမြို့ အာနန္ဒာဘုရားတွင်းရှိ ဗုဒ္ဓဝင် ရုပ်ပွားတော်များအနက် မယ်တော်မာယာ ရပ်နေပုံနှင့် သိဒ္ဓတ္ထကုမာရ ရုပ်နေပုံများတွင် လောလဟတ္ထပုံကို တွေ့ရသည်။ 

သိင်္ဂါရရသ, သန္တရသများကို ပေါ်လွင်စေသည်။

သန္တုဋ္ဌီ စ မင်္ဂလာ, ဂါရဝ နိဝါတ မင်္ဂလာများကို ဖော်ဆောင် ရည်ညွှန်းသည်။ မေတ္တာပါရမီ စခန်းသို့ ညွှန်ပြထားပါသည်။ 

လောလဟတ္ထပုံများကို အနုပီယ ကိစ္စများ ဆောင်ရွက်ရာ၌၎င်း မေတ္တာဘာဝနာစီးဖြန်းသောအခါ အထောက်အကူဖြစ်ရန် ရည်သန်၍၎င်း သူတပါးအား မေတ္တာဓာတ် စေလွှတ်သောအခါ ၌၎င်း အောင်မြင်စေနိုင်သည်ဟု ယုံကြည်ထားကြလေသည်။ ပညာလောကတွင် သူတပါးကို စွဲမက်စေနိုင်သော သတ္တိထူးကို ရစေနိုင်သည့် မုဒြာဟတ္တပုံ ဖြစ်ကြောင်းဖြင့် မှတ်ချက်ရေးသားထားပါသည်။ 

## ကိုးကား
သန္တိဒမုဒြာ

thumb
ငြိမ်းချမ်းသာယာမှုကို ပေးဟန်ဖြစ်သည်။ အဘယမုဒြာနှင့်တူသည်။ 

လက်ကို ဖူးမြင်သူ၏ဘက်သို့ (ရှေ့သို့) လှန်ပြကာ လက်ချောင်းများကို အပေါ်သို့ ထောင်ထားသော လက်ဟန်မျိုး ဖြစ်သည်။ 

ပုံစံအားဖြင့် ကူသျှန်ခေတ် မထူရာ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကိုကြည့်ပါက ဤသန္တိဒမုဒြာဖြင့် တွေ့ရှိနိုင်ပေသည်။

မန္တလေးတောင်ပေါ်တွင် ဤမုဒြာဖြင့် ရုပ်ပွားတော်များကို တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ ပုဂံခေတ် ဆင်းတုများနှင့် ဆေးရေးပန်းချီများတွင်လည်း ဤသန္တိဒမုဒြာကို လေ့လာတွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ 

အသောက ဝိရာ ခေမမင်္ဂလာများကို သရုပ်ဆောင်ထားသည်။ 

ဝီရရသနှင့် သန္တရသတို့ကို ပေါ်လွင်စေသည်။ 

ဝီရိယပါရမီ, ခန္တီပါရမီ, ဥပေက္ခာပါရမီ, မေတ္တာပါရမီစခန်းများသို့ ရည်ညွှန်း ပုံဆောင်ပြထား ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ 

ဤသန္တိဒမုဒြာပါရှိသော ရုပ်ပွားဆင်းတုကို ကိုးကွယ်လျှင် ဘေးရန်ကင်းခြင်း, ငြိမ်းချမ်းသာယာခြင်း, စည်းစိမ်ကျက်သရေတိုးပွားခြင်း, ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကျန်းမာချမ်းသာခြင်း, တရားထူးကိုရရှိခြင်း, သိဒ္ဓိပေါက်ခြင်း, ဆုတောင်းပြည့်ခြင်း, အကျိုးထူးများကို ရရှိနိုင်သည်ဟု တန္တရာယာန ကျမ်း ဂန်များ၌ာပြဆိုထားပါသည်။ 

## ကိုးကား
သန္ဒဿနမုဒြာ

thumb
တပည့်များအား စာပေပို့ချဟန်ဖြစ်သည်။ 

လက်ဝဲလက်ကို ဒူးပေါ်တင်ထားလျှက် လက်ျာလက်ကိုမူ ရင်ဘတ်ဆီသို့ မြှင့်တင်ထားကာ လက်မနှင့် လက်ညှိုးတို့ကို ပြင်ဘက်သို့ ဖြန့်ပြထားပြီးလျှင် ကျန်လက်ချောင်းများကို အတွင်းဘက်သို့ ကွေးထားသောဟန်ဖြစ်သည်။ လက်မနှင့် လက်ညှိုးတို့မှာ မထိထားချေ။ 

စိန္တမုဒြာနှင့် ဉာဏမုဒြာ, ဗျာချာန မုဒြာတို့နှင့် ပုံတူသည်။ 

ဗာဟုသစ္စမင်္ဂလာ, သိပ္ပမင်္ဂလာ, ဝိနယသုသိက္ခိတမင်္ဂလာ, ပဏ္ဍိတာနံ သေဝနမင်္ဂလာများကို သရုပ်ဆောင်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ 

ဝီရရသ, ကရုဏာရသ, သန္တရသများကို ပေါ်လွင်စေသည်။ 

ပညာပါရမီစခန်းသို့ ရည်ဆောင်ညွှန်ပြသည်။ 

ပုဂံမြို့ အပယ်ရတနာလိုဏ်ဂူ ဘုရားစသည်တို့တွင် ဆေးရေးပန်းချီပုံများ အချို့ကို သန္ဒဿန မုဒြာဟန်ဖြင့်တွေ့ရှိရပါသည်။ 

တခါတရံလက်နှစ်ဖက်စလုံး သန္ဒဿနမုဒြာဖြင့် ပြထားသောပုံများကိုလည်း တွေ့ရှိရတတ်ပါသည်

ဤမုဒြာပါသော ရုပ်တုကို ကိုးကွယ်သူသည် ကျမ်းဂန်စာပေ တတ်မြောက်ခြင်း, အမှားကို ကျော်လွန်၍ အမှန်ကို သိမြင်နိုင်ခြင်း, အမြင်ပေါက်ခြင်း, ရဲရင့်ခြင်းစသော အကျိုးတရားများကို ရရှိနိုင်သည်ဟု တန္တရာယာနဂိုဏ်းဝင်များက ယုံကြည်ကြလေသည်။ 

## ကိုးကား
ဝေနာယကိမုဒြာ

thumb
ဆင်မင်းဟန်ဖြစ်သည်။ 

ဝိနာယကဗြဟ္မာမင်း၏ ဆင်ဦးခေါင်းမှ နှာမောင်းကို ထောင်ထားသည့်သဏ္ဌာန်ကို ပုံဆောင် ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။ 

ဟိန္ဒူ ဘာသာအယူဝါဒနှီးနွယ်သော ရုပ်ပွားဆင်းတုမျိုး ဖြစ်ပေသည်။ တန္တရာယာန ဗုဒ္ဓဘာသာ ရုပ်ပွားများ၌ တခါတရံသာ တွေ့ရတတ်သည်။ 

အပယ်ရတနာလိုဏ်ဂူဘုရား, နန်းဘုရား စသည့်ပုဂံဒေသရှိ စေတီဘုရားများအတွင်းတွင် ရုပ်ပွား ဆင်းတုနှင့် ဆေးရေးပန်းချီများကို ဤမုဒြာဖြင့် အနည်းအကျဉ်းမျှ တွေ့ရှိရပါသည်။ 

ဝီရရသကို ပေါ်လွင်စေသည်။ 

ဝီရိယပါရမီ စခန်းသို့ ညွှန်ပြလိုရင်းဖြစ်သည်။ 

ဝေနာယကိမုဒြာကို ဟိန္ဒူဗြာဟ္မဏဘာသာဝင်တို့က အလေးအမြတ်ပြု၍ ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။ နောက် နှောင်းခေတ်တွင်မှ တန္တရာယာန ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာ ရုပ်ပွားတော်များကို အတုလိုက်၍ ထုလုပ် ကိုးကွယ်လာသည်။ ကိုးကွယ်သူများသည် ရဲစွမ်းသတ္တိနှင့် ပြည့်စုံခြင်း, ဗြဟ္မာမင်း၏ဓာတ်ကို ရရှိခြင်း, ထာမ ဗလ သတ္တိကို ရရှိခြင်း, တိုးပွားစေနိုင်ခြင်း, အကျိုးများကို ရရှိစေနိုင်သည် ဟူ၍ အရိပ်အမြွက်မျှ ဖော်ပြထားပါသည်။ 

## ကိုးကား
သဗ္ဗရာဇိန္ဒြမုဒြာ

thumb
သိဝ-ရုဒြနတ်မင်းကြီးဟန်ဖြစ်သည်။ 

အဉ္ဇလီမုဒြာဘုံမျိုးဖြစ်သည်။ 

သီဝ-ရူဒြနတ်၏ အမည်ကို သဗ္ဗရာဇ, သို့မဟုတ် သဗ္ဗရာဇိန္ဒြဟု ခေါ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ ယင်း ရူဒြနတ်၏ လက်ဟန်ပုံကိုပင် အမည်အစွဲပြု၍ သဗ္ဗရာဇိန္ဒြမုဒြာဟု ပဋိမာသိပ္ပံ ပညာရှင်များက ယူဆ ကြသည်။ 

မြန်မာ့ရိုးရာ ရုပ်ပွားများတွင် အလွန်ရှားပါးသည့် ဟိန္ဒူ ဆန်သော ဆေးရေးပန်းချီများ၌သာ တွေ့ရှိနိုင်ပေသည်။ 

ဟိန္ဒူဗြာဟ္မဏဘာသာတွင် ဤရုပ်တုမျိုးကို ကိုးကွယ်သူသည် မင်းအပေါင်းတို့၏ ရိုသေလေးစားမှုကို ခံရခြင်း, ရန်အပေါင်းကိုနိုင်ခြင်း, စစ်မက်ရေးရာတွင် မိမိကသာ အောင်နိုင်ခြင်း, ကျက်သရေ မင်္ဂလာအပေါင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းစသော အကျိုးများကို ရရှိသည်ဟု မြွက်ဆိုထားပါသည်။ ဗုဒ္ဓသာသနာ ဆိုင်ရာ ပဋိမာသိပ္ပံကျမ်းများတွင် ဤမုဒြာအကြောင်းကို အကျယ်ဖွင့်ဆိုထားခြင်း မတွေ့ရသေးပါ။ သို့သော် ဆေးရေးပန်းချီများ၌ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့က လက်ခံကျင့်သုံးခဲ့သော မုဒြာတမျိုးဖြစ်ကြောင်း သုတေသနပြုစုလေ့လာခဲ့ရဘူးပါသည်။ အထူးသဖြင့် ဗြဟ္မာမင်းကြီး၏ ပုံများကို ဤ သဗ္ဗရာဇိန္ဒြမုဒြာဖြင့် ထုလုပ်ရေးဆွဲလေ့ရှိကြပါသည်။

## ကိုးကား
သီဟကဏ္ဏမုဒြာ

thumb
ခြင်္သေ့နားပုံသဏ္ဌာန် လက်ကွင်းဟန်ဖြစ်သည်။ ကဋကဟတ္ထဟုလည်း တခါတရံခေါ်သည်။ 

လက်ချောင်း ထိပ်ဖျားများကို လက်မနှင့်ထိကာ ခြင်္သေ့၏နားရွက် ပုံသဏ္ဌာန်ကဲ့သို့ လက်ကွင်း၍ ပြထားသော ဟန်မျိုးဖြစ်သည်။ 

ယောက်ျားမြတ်တို့၏ လက္ခဏာတော်ကြီး (၃၂)ရပ်ကို ရည်ညွှန်းဟန် တူသည်ဟု အချို့က ယူဆကြသည်။ 

ဝီရရသကို ပေါ်လွင်စေသည်။ 

ဝီရိယပါရမီကို ညွှန်ပြသည်။ 

သီဟကဏ္ဏမုဒြာပုံပါသော ရုပ်ပွားဆင်းတုတော်များကို စီရင်ထုလုပ် ကိုးကွယ်သူများသည် ခြင်္သေ့မင်းကဲ့သို့ ရဲရင့်ခြင်း, သတ္တိကို ရသည်။ ရန်အပေါင်းကို အောင်မြင်သည်။ ဒိဗ္ဗသောတအဘိညာဉ်ကို ရစေနိုင်သည်။ သူတပါး ပြောဆိုသမျှကို မည်မျှပင် ဝေးလံသော်လည်း ကြားနိုင်သည်။ စစ်မက် ရေးရာတွင် တဖက်ရန်သူကို ချေမှုန်းအောင်မြင်နိုင်စွမ်းရှိသည်။ အစိမ်းသားရဲ သင်းကွဲပြိတ္တာ နတ် မိစ္ဆာများကို နှင်ထုတ်နှိမ်နင်းနိုင်သည် စသည်ဖြင့် အကျိုးများစွာရရှိနိုင်ကြောင်း ပဋိမာသိပ္ပံကျမ်း များ၌ မြွက်ဆိုဖွင့်ဟထားပါသည်။ 

## ကိုးကား
သမာဓိမုဒြာ

thumb
**သမာဓိမုဒြာ = သမာဟိတမုဒြာ**

ယောဂမုဒြာ, ဈာနမုဒြာနှင့် တူသည်။ 

စိတ်တည်ငြိမ်၍ သမာဓိရနေဟန် ဖြစ်သည်။ 

ခြေနှစ်ဖက်ကို ထက်ဝယ်ဖွဲ့ခွေထိုင်ကာ ဖနောင့်နှစ်ခု အပေါ်သို့ ခြေဖဝါးလှန်ကာထိုင်၍ လက်ဝါး နှစ်ခုကိုလှန်ပြီး ခြေဖဝါးပေါ် တင်ထားသည်။ 

တခါတရံ လက်ျာလက်ခါးကို လက်ဝဲလက်ဝါးပေါ် ထပ်၍ လက်မချင်းထိကာ၎င်း, တခါတရံ လက်ညှိုးနှစ်ခုကို ကွေး၍ လက်မနှင့်ထိကာ တေ့ဆိုင်လျက်၎င်း ထားသော ဟန်မျိုးဖြစ်သည်။ 

ပုဂံမြို့၊ အာနန္ဒာဘုရား သဗ္ဗညုဘုရားများတွင် သမာဓိမုဒြာ ပုံတော်များကို ဖူးတွေ့ရပါသည်။ ဂျပန်ပြည်ရှိ ဒိုင်ဗုစု ရုပ်ပွားတော်ကြီး၏ ပုံတော်မျိုးဖြစ်သည်။ 

အမိတာဘာဘုရား ရုပ်ပွားတော်ကိုလည်း ဤမုဒြာဖြင့် တွေ့ရသည်။ 

အပ္ပမာဒမင်္ဂလာ, တပေါစမင်္ဂလာ, ဗြဟ္မစရိယမင်္ဂလာ, အရိယသစ္စာန ဒဿနမင်္ဂလာ, နိဗ္ဗာနသစ္ဆိကိရိယမင်္ဂလာများကို သရုပ်ဆောင်ထားသည်။ 

သန္တရသကို ပေါ်လွင်စေသည်။ 

ပညာပါရမီ, ဈာနပါရမီ, နိက္ခမပါရမီ, ဝီရိယပါရမီ, အဓိဋ္ဌာနပါရမီ စခန်းများသို့ ညွှန်ပြလျက် ရှိပေသည်။

သမာဓိမုဒြာ, ယောဂမုဒြာ, ဈာနမုဒြာပါသော ရုပ်ပွားဆင်းတုကို ကိုးကွယ်သူသည် တည်ကြည် ငြိမ်သက်ခြင်း, ဓာတ်အပြည့်အဝရခြင်း, စိတ်ဝေဒနာကင်းခြင်း, သောကပရိဒေဝငြိမ်းအေးခြင်း, ဉာဏ်ပညာတိုးခြင်း, သမထပေါက်ခြင်း, သိဒ္ဓိပြီးခြင်းစသော ကောင်းကျိုးချမ်းသာများကို ရရှိနိုင်ကြောင်း တန္တရာယာန ဂိုဏ်းဝင် ကျမ်းများ၌ ဖွင့်ဆိုထားပေသည်။

## ကိုးကား
ဝဇီရာဟုင်္ကရမုဒြာ

ဝဇီရစိန်မိုးကြိုးလက်နက်ကိုင်ထားဟန် ဖြစ်သည်။ 

အတွင်းဘက်လှည့်ထားသော လက်နှစ်ဖက်ကို လက်ကောက်ဝတ်နေရာလောက်တွင် ကြက်ခြေခတ်၍ ရင်ဘတ်ရှေ့၌ထားသောဟန် ဖြစ်သည်။ လက်ျာလက်တဖက်တွင် မိုးကြိုးသွားကို ကိုင်ထား၍ လက်ဝဲဘက်လက်တွင် (ဆည်းလည်း) ဆွဲလဲ, သို့မဟုတ် ခေါင်းလောင်းငယ်ကို ကိုင်ဆောင်ထားသည်။ 

မိုးကြိုးသွား၏ အဓိပ္ပါယ်မှာ သုညတခေါ် ပရမတ္ထသစ္စာ ဖြစ်သည်။ (ဆည်းလည်း) ဆွဲလဲ ခေါင်းလောင်း၏ အဓိပ္ပါယ်မှာ ပညာဖြစ်သည်။ ဆည်းလည်းသံ ခေါင်းလောင်းသံ ဟူသည် မည်သည့် အခါမျှ မဆိတ်သုဉ်းပဲ ဝေးလံသော ခရီးသို့ပျံ့နှံ့၍ သွားနိုင်ဘိသကဲ့သို့ ပညာ၏အသံ အရှိန်အဝါသည်လည်း ဝေးနီးနှံစပ် အရပ်ရပ်သို့ ပျံ့လွင့်၍ သွားနိုင်သော အနက်သဘောရှိသည်ဟု ပညာရှိများက မိန့်ဆိုတော်မူကြသည်။ 

အရိယသစ္စာနဒဿနမင်္ဂလာ, နိဗ္ဗာနသစ္ဆိကိရိယမင်္ဂလာ, ဗာဟုသစ္စမင်္ဂလာ, သိပ္ပဉ္စ မင်္ဂလာတို့ကို သရုပ်ဆောင်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ 

ပညာပါရမီ, သစ္စာပါရမီ, သီလပါရမီ, မေတ္တာပါရမီ စတို့ကို ရည်ညွှန်းဖော်ဆောင် ထားသည်။ 

အဗ္ဘုတရသ, သန္တရသတို့ကို ပေါ်လွင် ထင်ရှားစေသည်။ 

ပုံစံအားဖြင့် ဝဇီရာဓရ ဆင်းတုတော်များ သံဝရ ဆင်းတုတော်များ, တြိလောကဝိဇယနှင့် ယီဒမ်ဆင်းတုတော်များသည် ဤ ဝဇီရာဟုင်္ကရမုဒြာဖြင့် ရှိတတ်ပေသည်။ ပုဂံဆေးရေးပန်းချီရုပ်များ တွင်၎င်း, ဂန္ဓာရီ အင်းအိုင် အစီအရင်ပုံများတွင်၎င်း များစွာပင် တွေ့ရတတ်ပေသည်။ 

သိဒ္ဓိအမျိုးမျိုး သျှိုအမျိုးမျိုး အပါးသုံးဆယ်ပြီးပြည့်လိုသော် ဝဇီရာဟုင်္ကရမုဒြာဖြင့် ရုပ်ပွားဆင်းတုကို စီရင်၍ ကိုးကွယ်ရမည်ဟူ၍ ဝဇီရာယကျမ်းဂန်များ၌ တိကျပြတ်သားစွာ မိန့်ကြား ထားလေသည်။ 

ဩဇာအာဏာ ထက်မြက်ခြင်း, ဘုန်းတန်ခိုးကြီးထွားခြင်း, လာဘ်သပ်ပကာ ပေါများခြင်း, ရန်သူကို ချေမှုန်းနိုင်ခြင်း, နတ်ဆိုး ပြိတ္တာ နတ်ယုတ်မာတို့၏ရန်ကို ချဖျက် နှိမ်နင်းနိုင်ခြင်း, စုံး တစ္ဆေ ကဝေ မင်စာ စသည့် အောက်တန်းစား အနှောက်အယှက် အနှောင့်အမည်းများကို နှင်မောင်းဟန့် တားနိုင်ခြင်း, ဆုံးမဒဏ်ခတ်နိုင်ခြင်း စသော သတ္တိအကျိုးထူးများကို ရရှိနိုင်စေကြောင်း ဝဇီရာယာန ကျမ်းများက ပြဆိုထားသည်။ 

## ကိုးကား
သူစိမုဒြာ

thumb
အပ်စိုက်ပြဟန်ဖြစ်သည်၊ သူစိဟတ္ထဟုလည်း ခေါ်သည်။ 

တဇ္ဇနီဟတ္ထဟန်နှင့် လက်ညှိုးညွှန်ပုံ ပြောင်းပြန်ဖြစ်သည်။ 

သူစိမုဒြာ၌ လက်ျာလက်ညှိုးကို အောက်သို့စိုက်၍ ညွှန်ပြနေဟန် ဖြစ်သည်။ အပ်နှင့်စိုက်ပြသည့် ဟန်မျိုးဖြစ်၍သာ သူစိဟတ္ထ = သူစိမုဒြာဟူ၍ ခေါ်သည်။ အပ်ကို ကိုင်ဆောင်ထား၍ကား မဟုတ်ချေ။ များသောအားဖြင့် ကနေသော ရုပ်ပွား ရုပ်လုံးများတွင် တွေ့ရသည့် လက်ချောင်းကလေးများကို အဖျားထိပ်တွင်စု၌ ဆန့်ထားသဖြင့် အပ်ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်နေ၍ သူစိမုဒြာဟု ခေါ်သည်ဟုလည်း အချို့ သုတေသီများက ယူဆကြသည်။ 

ကရုဏာရသကို ပေါ်လွင်စေသည်။ 

ပညာပါရမီ, မေတ္တာပါရမီစခန်းသို့ ရည်ညွှန်းထားပေသည်။ 

အချို့အယူအဆအရ ငရဲပြည်သို့ ညွှန်ပြ၍ သတိပေး ဆုံးမနေဟန်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ လက်တဖက် က ကောင်းကင်သို့ ညွှန်ပြ၍ လက်တဖက်က မြေကြီးအောက်သို့ စိုက်ပြထားပါက ကုသိုလ်နှင့် အကုသိုလ် တရား နှစ်ပါးကို ခွဲခြား ဟောပြနေဟန်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ မကောင်းမှုပြုသူ အပါယ် လားလိမ့်မည်ဟု ဆိုဟန်ရှိပါသည်။ 

ဤရုပ်ပွားတော်မျိုးကို ကိုးကွယ်ပါက ကုသိုလ် အကုသိုလ်အမှုကို ခွဲခြားနိုင်စွမ်းရှိခြင်း, တရားမှန် တရားမှားများကို အဟုတ်တကယ် ခွဲခြားသိရှိခြင်း, လူဆိုးလူကောင်း ခွဲခြားနိုင်ခြင်း, ရန်သူ မိတ်ဆွေ ခွဲခြားသိနိုင်ခြင်း, ပညာထူးချွန်ခြင်း, တည်ကြည်ခြင်း, သမထပေါက်မြောက်ခြင်း စသည့် အကျိုးများကို ရရှိကြောင်း မိန့်ဆိုကြပါသည်။

အချို့ သုတေသီများက ဤပုံမှာ ဘုရားလောင်းဖွားမြင်တော်မူစဉ်ပုံ ဖြစ်သည်ဟု အမြွက်မျှ ကောက်ချက်ချထားသည်ကိုလည်း တွေ့ရှိရပါသည်။ 

## ကိုးကား
အတိရိတ်ဝိနည်းကံ

ဆွမ်းစားနေစဉ် လာရောက် ထည့်စွက်သော ဘောဇဉ်ကို တော်ပြီ တန်ပြီဟု မြစ်မိ−ပဝါရိတ်ပြုမိ–၍ ပဝါရိတ်သင့်သောရဟန်းသည် ထိုဆွမ်းကို ဆက်လက်၍စားနိုင်ရန် “အတိရိတ္တံ ကရောထ ဘန္တေ”ဟုဆိုရာ ဝိနည်းဓိုရ်ကတဖန် “အလမေတံ သဗ္ဗံ”ဟု ပြန်၍ ဆိုအပ်သော ဘောဇဉ်ကို “အတိရိတ်ဝိနည်းကံ ပြုအပ်သော ဘောဇဉ်”ဟု ခေါ်သည်။  
### အတိရိတ်ဝိနည်းကံပြုခြင်းအင်္ဂါ ၇-ပါး
ပဝါရိတ်သင့်ပြီး ဣရိယာပုဒ်ပြောင်းပြီးမှ နောက်ထပ်စားလိုသော ရဟန်းသည် မိမိစားလိုရာ ခဲဖွယ်ကို ခွက်၌ထည့်၍ ထိုဘောဇဉ်ကို…

* ၁- ကပ္ပိခြင်း စသည့် အပ်စပ်အောင်ပြုပြီးဖြစ်ခြင်း၊
* ၂- အကပ်ခံပြီးဖြစ်ခြင်း၊
* ၃- ဝိနည်းဓိုရ်၏အနီး၌ မြှောက်ချီထားခြင်း၊
* ၄- ဝိနည်းဓိုရ်၏ ဟတ္ထပါသ်အတွင်းသွား၍ "**အတိရိတ္တံ ကရောထ ဘန္တေ**= အကြွင်းအကျန် ပြုလုပ်ပေးပါဘုရား" ဟု ပါဠိလိုဖြစ်စေ၊ မြန်မာလိုဖြစ်စေ ပြောကြားခြင်း၊
* ၅- ဝိနည်းဓိုရ်သည် ထိုနေ့အဖို့၌ ဘောဇဉ်တစ်ခုခုကို အနည်းငယ်ဖြစ်စေ စားပြီးသူဖြစ်ခြင်း၊
* ၆- ဝိနည်းဓိုရ်ကိုယ်တိုင် ပဝါရိတ်သင့်နေလျှင် ထိုသင့်သောနေရာမှ မထသေးခြင်း၊
* ၇- ဝိနည်းဓိုရ်ရဟန်းက ထိုဆွမ်းဘောဇဉ်ကို လက်ဖြင့်သုံးသပ်၍ "**အလမေတံ သဗ္ဗံ**= ဤအလုံးစုံကို ငါတော်ပြီ" ဟု ၃-ကြိမ် ဆိုရခြင်း…တို့ ဖြစ်သည်။

ထိုအခါ အတိရိတ်ဝိနည်းကံ ပြုပြီးဖြစ်တော့သည်။
(အတိရိတ်ဝိနည်းကံပြုပေးမည့် ရဟန်းကို ဝိနည်းဓိုရ်ဟု ဆိုလိုခြင်းဖြစ်ပါသည်)

**ဆောင်ပုဒ်** ။ ။ အပ်စပ်ပြီးမှန်-၁၊ အကပ်ခံ-၂၊ ချီပြန်-၃၊ ဟတ္ထပါသ်-၄၊ စားပြီးရာက-၅၊ နေရာမှ မထ-၆ "မေတံ"ရွတ်-၇။

ပဝါရိတ်သင့်သောရဟန်းသည် ဣရိယာပုဒ်ပြောင်းပြီးမှ အာဟာရအတွက်ရည်ရွယ်၍ ယာမကာလိက၊ သတ္တာဟကာလိက၊ ယာဝဇီဝိကတို့ကို ခံယူလျှင် ဒုက္ကဋ်အာပတ်သင့်၍ မျိုတိုင်းမျိုတိုင်း ဒုက္ကဋ်အာပတ်သင့်၏။

ယာဝကာလိကကို ခံယူလျှင် ဒုက္ကဋ်အာပတ်သင့်၍ မျိုတိုင်းမျိုတိုင်း ပါစိတ်အာပတ်သင့်၏။ 

### ကာလိကလေးပါး
ယာဝကာလိက ။ ။ အရုဏ်တက်သည်မှ မွန်းတည့်ချိန်အတွင်း အကပ်ခံစားသုံးအပ်သော ဆွမ်းဘောဇဉ်။

ယာမကာလိက ။ ။ နေလွဲချိန်မှ အရုဏ်မတက်မီအတွင်း ဆာလောင်ခြင်းအကြောင်းရှိလျှင် သောက်ကောင်းသော အပ်စပ်သောအဖျော်ရည်အမျိုးမျိုး။

သတ္တာဟကာလိက ။ ။ ဂိလာနအကြောင်းရှိလျှင် အကပ်ခံပြီး ၇-ရက်အတွင်း သုံးဆောင်ကောင်းသော ဆေးပစ္စည်းမျိုး။

ယာဝဇီဝိက ။ ။ အကပ်ခံပြီးနောက် အကြောင်းရှိလျှင် အသက်ထက်ဆုံးမှီဝဲနိုင်သော နနွင်း၊ ဖန်ခါး အစရှိသော ဆေးပစ္စည်းအမျိုးမျိုး။
### ကိုးကား
တွံတေးစိုးအောင်

**တွံတေးစိုးအောင်**(၁၉၆၂-၂၀၂၃)သည် မြန်မာလူမျိုး အဆိုတော် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ မင်ဒလင် တူရိယာတမျိုးတည်းဖြင့် ကျေးလက်နှင့် မြို့ပြအကြိုက် စတူဒီယိုခေတ်ပေါ် တေးသီချင်းပေါင်း ရာကျော်ကို သီဆိုရာမှ နိုင်ငံတဝန်း ထင်ရှားကျော်ကြားလာသဖြင့် နိုင်ငံကျော် တွံတေးစိုးအောင်ဟု အမည်ရလာသည်။ ပထမဆုံး တကိုယ်တော်စီးရီးမှာ “*ကိုကိုလို့ခေါ်ပါ* ”ဖြစ်သည်။ အခြားအောင်မြင်သည့် တေးသီချင်းများမှာ  “အသည်းပန်း”၊ “ဦးနဲ့သမီး”၊“ ရွှေကြာလိုအချစ်”၊ “ချစ်လို့ကြွေတဲ့အသည်း” စသည့် တေးသီချင်းများမှာ လူကြိုက်များသည်။

## ဘဝ 
တွံတေးစိုးအောင်ကို တွံတေးမြို့၊ ရန်ကင်းရွာတွင် အဖ ဦးအုန်း၊အမိဒေါ်သန်းနု တို့မှ ၁၉၆၂ မေလ ၂၁ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။  မိဘများမှာ တောင်ယာလုပ်ကိုင်ကြသည်။ အသက် ၁၃နှစ်အရွယ်ကတည်းက မယ်ဒလင် စတီးတတ်သည်။ဂီတဆရာနှင့်မယ်ဒလင်ဆရာမှာ စန္ဒရားကိုသိန်းမင်း၏ ဖခင် တွံတေးဦးသောင်းရွှေ ဖြစ်သည်။ တွံတေးစိုးအောင်သည် ဂီတလော (ထိုင်ဝိုင်းလောက)သို့ ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် စတင်ဝင်ရောက်ကာ ရန်ကုန်ဂီတလောက ထဲကိုမူ  ၁၉၉၄-၉၅ တွင်မှ ခြေချခဲ့သည်။၁၉၉၁ ခုနှစ် ကစပြီး ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ  မြို့နယ်အစုံ ကျေးရွာအနှံ့  မယ်ဒလင်တစ်လက်ဖြင့်  တကိုယ်တော် ဖြန့်ကျက်ရင်း ပရိသတ်နှင့် ထိတွေ့မှုများလည်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

## ဂီတလောက အောင်မြင်မှုအစ
တွံတေးစိုးအောင်သည် နယ်လှည့်သီဆို ဖျော်ဖြေရင်း  တွံတေးမြို့ ရှိ အကိုင်းတေးသံသွင်းမှ ကိုမြင့်ဦး၏ ဆိုင်တွင်  ကက်ဆက်တလုံးဖြင့် အပျော်တမ်းအသံသွင်းယူရာက  ပရိသတ်လက်ခံလာရင်း ဂီတလောကထဲ အောင်မြင်မှုရရှိလာခဲ့သည်။ယင်းနောက် နိုင်ငံအနှံ ပရိသတ်များ၏ အားပေးမှုရလာသည်။

## ထင်ရှားမှု
တေးစီးရီးတစ်ခွေကို မယ်ဒလင်တစ်လက်၊ရေသန့်တစ်ဗူးဖြင့် တစ်ထိုင်တည်းအပြီး အသံသွင်းနိုင်သူအဖြစ် ကျော်ကြားသည်။

## ရုပ်ရှင်၊ဗီဒီယိုဇာတ်ကားများတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခြင်း
တွံ့တေးစိုးအောင်သည် ရုပ်ရှင်၊ဗီဒီယိုနှင့် ကာရာအိုကေ ဇာတ်လမ်းတွဲ အပါအဝင် ရာဇဝင်ကားအချို့တွင်လည်း  သရုပ်ဆောင်အဖြစ်ပါဝင်ခဲ့သေးပြီး ရိုက်ကူးခဲ့သည့် ဇာတ်ကားပေါင်း ၁၆ကားရှိခဲ့သည်။  ကြောင်ကမ္ဘာရုပ်ရှင်နှင့်ဗီဒီယိုထုတ်လုပ်ရေးက ထုတ်လုပ်သည့်  “ပုလင်းတူဗူးဆို့ ” ဇာတ်ကားတွင် သရုပ်ဆောင် ကျော်ဟိန်းနှင့် တွဲဖက်၍လည်း ရိုက်ကူးသည်။ ကျော်ဟိန်းနှင့် ရိုက်ကူးခဲ့သော ဇာတ်ကား ၂ကားရှိခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင်မူ သရုပ်ဆောင်ပိုင်းထက် ဂီတပိုင်းကိုသာ ဇောက်ချလုပ်သွားသည်။

## ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ 
ဇနီးဖြစ်သူဒေါ်ခင်မာချိုနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သားဖြစ်သူမှာ တွံတေးဟိန်းကျော် ဖြစ်သည်။

## နိဂုံး 
နိုင်ငံကျော် အဆိုကျော် တွံတေးစိုးအောင်သည် ၂၀၂၃ မတ်လ ၉ ရက်နေ့ နံနက် ၂ နာရီ ၃ မိနစ်တွင်ကြည့်မြင်တိုင်မြို့နယ်၊ထီးတန်းစက်မြေရပ်ကွက်၊ပန်းလှိုင်လမ်းရှိ နေအိမ်တွင်  ဦးနှောက်သွေးကြောပြတ်၍ ကွယ်လွန်ရာ အသက် ၆၁ နှစ် ရှိပြီဖြစ်သည်။ မတ်လ၁၁ ရက် စနေနေ့တွင် ထိန်ပင်သုဿာန်၌ သင်္ဂြိုဟ်သည်။ မတ်လ ၁၂ရက်တွင်  အမျိုးသမီး၏ ဇာတိဖြစ်သော  တွံ့တေးမြို့နယ် အရှေ့အရိုးတောင်ရွာ တွင် အရိုးအုတ်ဂူ သွင်းသည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၁၉၆၂ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ကွယ်လွန်သူများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား အဆိုတော်များ
မောင်မောင်လင်း

ဦးမောင်မောင်လင်း သည် မြန်မာလူမျိုး သံအမတ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။တပ်မတော်သားဘဝမှ သံအမတ်ဘဝသို့ ၂၀၁၆တွင် ကူးပြောင်းလာသူဖြစ်သည်။ အစ္စရေးနိုင်ငံဆိုင်ရာမြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် တစ်ဆက်တည်း ၅နှစ်ကျော် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန တွင် သံအမတ်ကြီးတာဝန် ထမ်းဆောင်လျှက်ရှိနေသည်။

### တပ်မတော်သားဘဝ 
မောင်မောင်လင်းသည် စစ်တက္ကသိုလ် အမှတ်စဉ်(၂၆)ဆင်း ကျောင်းသားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ယင်းနောက် အမှတ်စဉ်(၄၇)လေယာဉ်မောင်း သင်တန်းသို့ ဆက်လက်တက်ရောက်သည်။ကိုယ်ပိုင်အမှတ်မှာ လေ ၁၉၁၇ ဖြစ်သည်။တပ်မတော်(လေ)တွင် ဗိုလ်မှူးချုပ်အဆင့်ဖြင့် လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်မှူး အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ မတ်လ ၄ရက်တွင် တပ်မတော်မှ အငြိမ်းစားယူသည်။

### သံတမန်ဖြစ်လာပုံ 
ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး (ကြည်း)၊ စစ်ရာထူးခန့်ချုပ်ရုံး၏ ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၄ ရက်စွဲပါ စာအမှတ်၊ ၁၇ ရာထူး (၁၃-ထ/၂) ၂၀၁၆ ဖြင့်  လေ ၁၉၁၇ ဗိုလ်မှူးချုပ်မောင်မောင်လင်း သည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန သို့ ထိုရက်တွင်ပင် ပြောင်းရွှေ့လာသည်။ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက  ဝန်ကြီးဌာနရှိ သံအမတ်ကြီး ရာထူးတစ်နေရာတွင် ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၄ ရက်နေ့မှ အစပြု၍ ခန့်ထားသည်။ယင်းနောက် အစ္စရေးနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီး ဖြစ်လာသည်။ဦးမောင်မောင်လင်းသည် ၎င်း၏ ခန့်အပ်လွှာကို ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် ဂျေရုဆလင်မြို့၌ အစ္စရေး နိုင်ငံသမ္မတ မစ္စတာရူဗင်ရီ(ဗ)လင်ထံ ပေးအပ်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဧပြီလအထိ တစ်ဆက်တည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ကာ ထို နောက်ပိုင်းတွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနသို့ ပြန်လည် ရောက်ရှိပြီး သံအမတ်ကြီးတာဝန်ထမ်းဆောင်လျှက်ရှိနေသည်။

### ထူးခြားဖြစ်စဉ် 
၂၀၁၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၃၀ရက်အတွင်းက   အစ္စရေးနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံအား လက်နက်ရောင်းချသည်ဟု   သံအမတ်ကြီးက ပြောကြောင်း GLZ ကြည်းတပ်ရေဒီယိုက   ဖော်ပြခဲ့ရာ ထိုကိစ္စနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး အစ္စရေး၏ ခေါ်ယူပြစ်တင်ခြင်းကို သံအမတ်ကြီး ခံရဖူးသည်။ သံအမတ်ကြီး၏ ပြောကြားချက်အပေါ် အစ္စရေးကြည်းတပ် ရေဒီယိုက မှားယွင်းဘာသာပြန်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း အစ္စရေးနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံရုံး ပြန်လည်ရှင်းလင်းခဲ့ပြီး ပြောကြားချက်များအား ရုပ်သိမ်းခဲ့ရသည်။  

### ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ 
အိမ်ထောင်သည်တစ်ဦးဖြစ်ကာ ရွှေအိမ်လင်းဆိုသည့် သမီးတစ်ဦးရှိသည်။

### ချီးမြှင့်ခံရသည့်ဘွဲ့ 
ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့ အား ၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၇ရက်တွင် ချီးမြှင့်ခံရသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ သံအမတ်ကြီးများ
ပစ္စုဒ္ဓိုရ်ပြုပုံ

မြန်မာလို **ရုပ်သိမ်းခြင်း**ဟု အနက်ထွက်၏၊ သင်္ကန်းအသစ် ရသဖြင့် သူ့နာမည်နှင့်သူ အဓိဋ္ဌာန်တင်လိုလျှင် အဓိဋ္ဌာန်တင်ပြီးသော ယခင် သင်္ကန်း အဟောင်းကို ပစ္စုဒ္ဓိုရ်ဟူသော ဝိနည်းကံတစ်ခုကို ပြုပြီးမှသာ အသစ်ကို အဓိဋ္ဌာန်တင်ရသည်။

## ဣမံ အန္တရဝါသကံ ပစ္စုဒ္ဓရာမိ
**ဣမံ** = ဤသင်္ကန်းကို။ **အန္တရဝါသကံ** = သင်းပိုင်ကို (ဝါ)သင်းပိုင်အဖြစ်မှ၊ **ပစ္စုဒ္ဓရာမိ** = ရုပ်သိမ်းပါ၏၊ ဥတ္တရာသင်္ဂ, သံဃာဋိတို့ကိုလည်း ဤနည်းအတိုင်း ပြုပါ။ အဝေးဖြစ်လျှင် **ဧတံ**ဟု ဆိုရသည်။ ဤသို့ အဟောင်းကို ရုပ်သိမ်းပြီးမှ အသစ်သင်းပိုင် စသည်ကို ရှေးက ဆိုခဲ့သည့်အတိုင်း အဓိဋ္ဌာန်တင်ရမည်။ ပစ္စုဒ္ဓိုရ် ပြုထားသော သင်းပိုင်ကို သူတစ်ပါးအား လှူလိုလျှင်လှူ မလှူလိုလျှင် ဝိကပ္ပနာသော်လည်းပြု၊ ပရိက္ခာရစောဠအဓိဋ္ဌာန်သော်လည်း တင်ထားရမည်။

## ကိုးကား
နိဿဂ္ဂိယပါစိတ်

**နိဿဇ္ဇီတဗ္ဗံ** = စွန့်ထိုက်၏၊ **ဣတိ** = ထို့ကြောင့်၊ **နိဿဂ္ဂိယံ** = နိဿဂ္ဂိမည်၏၊ **နိဿဇ္ဇီယတေ** = စွန့်ခြင်း၊ နိဿဂ္ဂိယံ စွန့်ခြင်း၊ **အဿ** = ထိုပါစိတ်အာပတ်၏၊ **နိဿဂ္ဂိယံ** = စွန့်ခြင်း ဝိနည်းကံသည်။ **အတ္ထိ** = ရှိ၏၊ **ဣတိ** = ထို့ကြောင့်။ **တံ** = ထိုပါစိတ်အာပတ်သည်။ **နိဿဂ္ဂိယံ** = နိဿဂ္ဂိယမည်၏၊

### စွန့်ထိုက်, စွန့်အပ်သော ပစ္စည်း (ကမ္မသာဓန)
ဒေသနာမကြားမီ ရှေ့အဖို့၌ စွန့်ခြင်းဝိနည်းကံ (ဘာဝသာဓန)၊ သင်္ကန်း စသော နိဿဂ္ဂိယဝတ္ထုကို စွန့်ပြီးနောက်၌ ဒေသနာကြားအပ်သောကြောင့် စွန့်ခြင်းဝိနည်းကံရှိသော ပါစိတ်အာပတ် (အဿတ္ထိတဒ္ဓိတ်)၊ နိဿဂ္ဂိပါစိတ် အာပတ်နှင့် စပ်၍ စွန့်ထိုက်သော သင်္ကန်း, စွန့်ထိုက်သော ဆွမ်း, စွန့်ထိုက်သော ကျောင်း, စွန့်ထိုက်သော ဆေး, စွန့်ထိုက်သော အခင်း စသော အသုံးအဆောင်, စွန့်ထိုက်သော ရွှေငွေ စသည်ဖြင့် သိက္ခာပုဒ်(၃၀) ရှိသည့်အားလျော်စွာ နိဿဂ္ဂိ ပါစိတ်အာပတ်များ များစွာသင့်ရောက်နိုင်သဖြင့် သတိရှိသင့်ပေသည်။

### အာပတ်ကုစားခြင်း
နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ်သည် ဒေသနာပြောကြား၍ ငြိမ်းပျောက်ကောင်း သော အာပတ်ဖြစ်သော်လည်း စွန့်သင့် စွန့်ထိုက်သော နိဿဂ္ဂိဝတ္ထုပစ္စည်းများကို ဝိနည်းကံနှင့်အညီ စွန့်ပြီးမှသာလျှင် ဒေသနာကြားရမည် ဖြစ်သည်။နိဿဂ္ဂိယဝတ္ထုပစ္စည်းများကို မစွန့်လွှတ်ဘဲ ဒေသနာပြောကြားခြင်း အကြိမ် ရာထောင် ပြုသော်လည်း ယင်းနိဿဂ္ဂိအာပတ်မှ မထမြောက်နိုင် မလွတ်နိုင်ကြောင်း သတိရှိသင့်လှသည်။ ပစ္စည်းဥစ္စာ ခင်တွယ်စွဲလမ်းသူတို့ စွန့်လွှတ်နိုင်ရန် ခဲယဉ်းလှသည်။ သံဃာဒိသေသ်အာပတ်ထက်ပင် ကုစားရန် ခဲယဉ်းနိုင်ကြောင်း ဂရုပြုသင့်သည်။

### အာလျပြတ် စွန့်ရမည့်ပစ္စည်းများ
မိမိကိုယ်တိုင် သာယာ၍ အလှုခံထားသော ရွှေငွေနှင့် ထိုရွှေငွေတို့ဖြင့် ဝယ်ယူထားသော အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများ, ကုလဒူသနမှု အနေသနမှု မိစ္ဆာဇီဝမှုတို့ဖြင့် ရရှိထားသော ပစ္စည်းများကို ငဲ့ကွက်တွယ်တာမှု မရှိဘဲ အပြီးအပိုင် အာလျပြတ် စွန့်ပြီးမှသာ ဒေသနာကံပြု၍ အာပတ်မှ ထမြောက် ငြိမ်းပျောက်နိုင်၏၊ ထို့ကြောင့် အဆိုပါပစ္စည်းတို့ကို အပြီးအပိုင် အာလျပြတ် စွန့်သင့်ကြသည်။ ထိုမှ ကြွင်းသော နိဿဂ္ဂိယပစ္စည်းတို့ကိုမူ ဆိုင်ရာဝိနည်းကံ ပြုပြီး၍ တချို့ နိဿဂ္ဂိယဝတ္ထုတို့၌ တခြားအသုံးအဆောင်ပစ္စည်း ပြင်ဆင်၍ ဝိနည်းဓိုရ်က စီရင်ပြီး ပြန်ပေးလျှင် သုံးစွဲကောင်းသော နိဿဂ္ဂိပစ္စည်းများ ရှိသေးသည်ကိုလည်း သိရှိမှတ်သား လေ့လာထားသင့်သည်။

### နိဿဂ္ဂိပစ္စည်း စွန့်နည်းများ
နိဿဂ္ဂိပစ္စည်းများကို စွန့်ရာ၌ (၁) သံဃာထံ စွန့်နည်း၊ (၂) နှစ်ပါး သုံးပါး ဂိုဏ်းထံ စွန့်နည်း၊ (၃) တစ်ပါးတည်း ပုဂ္ဂိုလ်ထံ စွန့်နည်းဟု ပါဠိတော်၌ (၃)နည်း ဟောကြားထားတော်မူသည်။ အနာမာသရွှေငွေကို စွန့်ခြင်း, ရွှေငွေနှင့် ဆက်စပ်၍ ဖြစ်ပေါ်လာသော ပစ္စည်းတို့ နိဿဂ္ဂိထိုက်၍ စွန့်ရာ၌ သံဃာ အလယ်၌ စွန့်ရသည်။ ဂိုဏ်းပုဂ္ဂိုလ်ထံ စွန့်၍ မရသောကြောင့် ဂိုဏ်း, ပုဂ္ဂိုလ်ထံ စွန့်နည်းတို့ကို မဟောကြားပါ။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* [နိဿဂ္ဂိယ ပါစိတ် (၃၀)](https://my.wikisource.org/wiki/ဝိနည်းဥပဒေတော်ကြီး/နိဿဂ္ဂိယ_ပါစိတ်_(၃၀))
* ပြန်၍သုံးစွဲခွင့် မရသော နိဿဂ္ဂိပစ္စည်းများ
* သပိတ်နှင့် စပ်သော နိဿဂ္ဂိများ
* သင်္ကန်းနှင့်စပ်သော နိဿဂ္ဂိများ
* နိဿဂ္ဂိယပါစိတ်
* ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး/နိဿဂ္ဂိယပါစိတ်အခန်း
### ကိုးကား
ဝရဒမုဒြာ

thumb
**ဝရမုဒြာ-ဝရဒမုဒြာ**

ကောင်းချီးပေးဟန်, ဆုပေးဟန်ဟု ခေါ်သည်။ 

ဝရမုဒြာ, ဝရဒမုဒြာ, ဒါနမုဒြာ, ဝရဒဟတ္ထဟူ၍ ပရိယာယ်ပုဒ် အမျိုးမျိုးဖြင့် ခေါ်ဝေါ်တတ် ကြသည်။ ပါဋိဟာရိယ-ဝရဒမုဒြာမျိုးလည်း ရှိသေးသည်။ 

လက်ျာဘက်လက်ကို အောက်သို့ချကာ လက်ဝါးကို အပြင်ဘက်လှည့်ပြီး လက်ချောင်းများကို ဖြန့်ချထားသော ဟန်ဖြစ်သည်။ တခါတရံ လက်နှင့် လက်ချောင်းကလေးများကို ခပ်ကွေး ကွေးထားပြီးလျှင် ဖူးမြင်လာသူအား တစုံတခု ပေးတော့မည်ဟန် ပြင်ထားသည်ကိုလည်း တွေ့ရသည်။ လက်ဝဲလက်ကို ပေါင်ခွင်ပေါ်တွင် တင်ထားသည်။ 

လိုသောဆုများနှင့် တလုံးဝတည်း ပြည့်စုံကြပါစေဟု ဆိုလိုသော အနက်သဘောကို ဆောင်ပေသည်။ ထို့ကြောင့် ဆုတောင်းပြည့် ဘုရားများတွင် ဤ ဝရဒမုဒြာမျိုးကို တွေ့ရတတ်သည်။ သားဆုတောင်းလျှင် ရရှိနိုင်သည်ဟု ကိုးကွယ်ယုံကြည် ထားကြသော နတ်များ ဘုရားများ, သိကြားမင်းစသည်များ၏ ရုပ်ပွါးဆင်းတုတို့တွင် ဤမုဒြာကို တွေ့ရှိနိုင်ပေသည်။ ပါဋိဟာရိယမုဒြာတွင် လက်မနှင့် လက်ညှိုးကြား၌ ဇမ္ဗုသပြေသီး သျှစ်သျှားသီး, ဖန်းခါးသီး, သရက်သီး ကသစ်ပွင့် တခုခုကို ကိုင်ထားသည်။ 

တခါတရံ လက်မနှင့်လက်ညှိုးကြားတွင် ရတနာ တခုခုကို ထည့်ပေးထားတတ်သည်။ ဤပုံမှာ ရတနသမ္ဘဝဘုရားပုံဖြစ်သည်။ 

ခဒိရဝဏီ၏ မဟောဗပုံတွင် ဤမုဒြာကို တွေ့ရတတ်သည်။ ရတနသံယုတ္တ ဝရဒမုဒြာဟု အထူး ဝိသေသအားဖြင့် ခေါ်ကြသည်။ 

တခါတရံ လက်ဝဲလက်ဝါးကို ဖူးမြင်သူအား လှန်ပြကာ အောက်သို့ ချ၍ လက်ချောင်းများကို ဖြန့်ချပြထား တတ်ပေသည်။ လက်ဝဲတွင် ဘာမျှ မပါဘဲလျက်၎င်း, တစုံတခုကို ဆုအဖြစ် ကိုင်တွယ်လျက်၎င်း ပြထားတတ်သည်။ 

ပုဗ္ဗေ စ ကတပုညတာ မင်္ဂလာ, ဒါန မင်္ဂလာ, ဉာတကာနံ သင်္ဂဟ မင်္ဂလာ, ပုတ္တဒါရဿ သင်္ဂဟ မင်္ဂလာများကို သရုပ်ဆောင်ရသည်။ 

ကရုဏာရသ, ဟဿရသတို့ကို ပေါ်လွင်စေသည်။ 

ဒါနပါရမီ, မေတ္တာပါရမီ စခန်းများသို့ ရည်ညွှန်းထားလေသည်။ 

ဝရဒမုဒြာကို ဂေါတမဗုဒ္ဓဆင်းတုများ, မန်လရုပ်ဟု, ကရာဖြူ တာရာစိမ်း ဆင်းတုရုပ်ပွါး များတွင် တွေ့ရှိနိုင်ပေသည်။ 

ဝရဒမုဒြာပါရှိသော ရုပ်ပွါးဆင်းတုများကို ကိုးကွယ်ပူဇော်သူသည် ကောင်းချီးမင်္ဂလာဆု လာဘ်များကို ရရှိခြင်းဆုတောင်းပြည့်ခြင်း, ဆန္ဒအတိုင်း ကိစ္စပြီးမြောက်ခြင်း, လိုအင်ဆန္ဒတလုံး တဝတည်းပြီးပြည့်စုံခြင်း, သားဆုကို ရရှိခြင်း, သစ္စာအဓိဋ္ဌာန်ပြုရာ၌ ထိရောက်ခြင်း, ဓာတ်သက်ဝင်ခြင်း, ဓာတ် စည်းခြင်း, ရာထူးဌာနန္တရ တိုးတက်ခြင်း, စည်းစိမ် တိုးပွါးခြင်း, ကုန်ရောင်း ကုန်ဝယ် မြတ်စွန်းခြင်း, ကစား လောင်းကစားရာ၌ ဆောင်နိုင်ခြင်း, စစ်ချီ စစ်တက်ရာ၌ အောင်မြင်ခြင်း, ပူဇော်သက္ကာရကို ရရှိခြင်း, လက်ဆောင်ပဏ္ဏာ ခွန်တုပ်များ ရရှိခြင်း, ခြွေရံသင်းပင်း ပေါများကြွယ်ဝခြင်း စသော အကျိုးထူးများကို ရနိုင်သည်ဟု တန္တရာယာန ကျမ်းဂန်များ၌ ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။ 

## ကိုးကား