open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
အဖျောက်မြို့

**အ‌ဖျောက်မြို့**()သည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ တိုက်ကြီးခရိုင်၊ တိုက်ကြီးမြို့နယ်အတွင်းရှိ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ တိုက်ကြီးမြို့ အနောက်မြောက်ယွန်း၊ ဧရာဝတီမြစ် အရှေ့ဘက်ကမ်းဘေးတွင်ရှိပြီး တိုက်ကြီးမြို့မှ မြောက်ဘက် ရန်ကုန်-ပြည် ကားလမ်းအတိုင်း ၆ မိုင်၊ ဥတိုလမ်းဆုံမှ အဖျောက်မြို့အရောက် ၁၈ မိုင် စုစုပေါင်း ၂၄ မိုင်ရှိသည်။

## သမိုင်းကြောင်း
မွန်ဘာသာ**အော့ဖရော့** မှ **အဖယောက်** ဟု ဆင်းသက်လာခဲ့ပြီး ယခုအခေါ် **အဖျောက်** ဟူ၍ တွင်လာခဲ့သည်။ အင်းအိုင်၊ ချောင်းမြောင်းများ ပေါများပြီး ငါးပိ၊ ငါးခြောက်ပေါများစွာ ထွက်ရှိရာအရပ် ငပိဆိပ် ဟူ၍ ဆိုလိုသည်။ ကင်းဝန်မင်းကြီး၏ ခရီးသွားမှတ်တမ်းတွင် 'အဖျောံ' ဟူသော အရေးအသားကို တွေ့ရသည်။ ကနဦး အိမ်ခြေ ၂၀၀ ကျော် ၃၀၀ ခန့်သာ ရှိခဲ့ပြီး မြို့သက် ၁၅၅ နှစ် ကျော်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပန်းတုန်းပိတ်ကျောင်းတိုက်၊ ဓမ္မဝိလာသိနီ သိမ်ကျောက်စာအရ ရာမညတိုင်း တလိုင်းသုံးရပ် ထူထောင်ခဲ့စဉ်က ကုသိမအဝန်း၊ ဟံသာဝတီအဝန်း၊ မုတ္တမအဝန်း တို့တွင်
အဖျောက်မြို့သည် 'ကုသိမအဝန်း' တွင် ပါဝင်ကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ မြို့တည်သက္ကရာဇ်ခုနှစ်ကိုကား မတွေ့ရှိရသေးပေ။ သို့ရာတွင် ဟံသာဝတီအဝန်းဟု ဆိုရာတွင် ဗဒုံမင်း လက်ထက် ၁၁၄၅၊ ၁၁၄၆၊ ၁၁၆၄ စစ်တမ်းများအရ ဟံသာဝတီသုံးမြို့ရှိကြောင်း  လေ့လာတွေ့ရှိရသဖြင့် ထိုနှစ်များ၌ မြို့ငယ် တစ်မြို့ တည်နေပေပြီ။ ၁၂၈၅ ခုနှစ်မှ မြို့ကွက်ဖော်ထုတ် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။

တစ်ချိန်က ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး ဟင်္သာတခရိုင် ဇလွန်မြို့နယ်အတွင်းမှ တိုက်နယ်ရွာကြီး တစ်ရွာဖြစ်သည်။ ကိုလိုနီခေတ် တိုက်နယ်သူကြီး ဦးလူမောင် (အဖျောက်၊ ရင်းဧ၊ ဇလွန်၊ ပိုင်ကျုံ) လေးတိုက်နယ် သူကြီးမှစ၍ တိုက်နယ်သူကြီး ဦးကျော်လှိုင် (၁၂၈၅ ခုနှစ်) အထိ မြို့ကွက်သည် ရေကာတာအလျားအလိုက် အပိုင်း သုံးပိုင်း ပိုင်းပြီး ရေလဲ ရဲစခန်းပိုင်အဖြစ် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေး ရပြီးနောက်ပိုင်းမှ အဖျောက်ရဲစခန်းပိုင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။

၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် တိုက်နယ်မှ 'အဖျောက်မြို့' ဟူ၍ ဖြစ်လာသည်။ မြို့ကွက် လေးရပ်ကွက် သတ်မှတ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ မြို့အလျား ၂မိုင်၊ အနံ ၁ မိုင် မြို့တန်းရှည်ဖြစ်ပြီး အကျယ်အဝန်း ဧရိယာ စတုရန်းမိုင် ၃၉ ဒသမ ၂၇ ရှိသည်။ ယခုအခါ အိမ်ခြေပေါင်း ၃၀၀၀ ကျော်၊ လူဦးရေ ၁၅၈၃၀ ရှိနေပေပြီ (စာကြွင်း ၂၀၁၂ ခုနှစ် စစ်တမ်း ဖြစ်ပါသည်)။

တစ်ချိန်က အဖျောက်မြို့ ဒေသခံတို့သည် မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာ ဇလွန်မြို့၊ ခရိုင်ရုံးတည်ရာ ဟင်္သာတမြို့နှင့် တိုင်ရုံး ပုသိမ်မြို့ တို့သို့ အချိန်ကုန် လူပန်း အဆင့်ဆင့် ခက်ခဲစွာ သွားလာနေကြရာမှ
အဖျောက်-တိုက်ကြီး-ရန်ကုန် ခရီးသို့ အားထားသွားလာလိုကြသဖြင့် အဖျောက်မြို့ကို ရန်ကုန်တိုင်းအတွင်း သွတ်သွင်း ဖွဲ့စည်းပေးရန် နိုင်ငံတော်သို့ တင်ပြလျှောက်ထားခဲ့ကြသည်။ သို့ကြောင့် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနက ၁-၂-၁၉၉၉ ရက်စွဲပါ စာအမှတ် ၁၀၀/၂၃-၂၄၁/ ဥ-ဒ-၁ အမိန့်အရ မူလ ဟင်္သာတခရိုင် ဇလွန်မြို့နယ်အတွင်းမှ အဖျောက်မြို့ ရပ်ကွက် လေးရပ်ကွက်နှင့် ရေပေါ်သောင်၊ ကြွေပန်းကန်ချောင်း၊ ငါးလာချောင်း၊ သဲဖြူ၊ မိုးကုလား၊ အုန်းပင်ကွင်း ကျေးရွာအုပ်စု ၆ စု နှင့် ကျေးရွာခွဲပေါင်း ၃၄ ရွာ စုစုပေါင်း ဧရိယာ အကျယ်အဝန်း ၃၉ ဒသမ ၂၇ စတုရန်းမိုင်ကို တိုက်ကြီးမြို့နယ်အတွင်း ထည့်သွင်းဖွဲ့စည်းခွင့်ပြုခဲ့ပေသည်။
သို့ဖြစ်၍ ဇလွန်မြို့နယ် အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေး ဦးစီးဌာန မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦးမျိုးတင့် (ပ/၃၃၄၆) ထံမှ တိုက်ကြီးမြို့နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦးမြင့်သန်း (ပ/၃၀၆၉) က ၁၉၉၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၁ ရက်နေ့တွင်
လွှဲပြောင်းလက်ခံရယူခဲ့သဖြင့် အဖျောက်မြို့သည် ယနေ့ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး တိုက်ကြီးမြို့နယ်အတွင်း ပါဝင်လာခဲ့သော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်ခဲ့ပေသည်။

## ထင်ရှားသောနေရာများ
*မဟာသုတကာရီအင်းဝကျောင်းတိုက်
*လောကမာရ်အောင်ဘုရားကြီးနှင့် ပိဋကတ်ကျောက်စာတော်များ 
*မြတ်လေးရုံဘုရားကြီး

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ
Dota

"Dota - Defense of the Ancients" ဟုအမည်ရသောဂိမ်းသည် နိုင်ငံတကာတွင် ရေပန်းအစားဆုံးဂိမ်းဖြစ်သည်။ 

* 9ယောက်တစ်ဖွဲ့သော် လည်းကောင်းတစ်ဖွဲ့   ၅ ယောက်နေပြီး လက်စွမ်းပြရသော ဂိမ်းဖြစ်သည်။ ထိုဂိမ်းအားစတင်ဆော့ကစားရန် လူ ၂ယောက် (သို့) ဘော့ တစ်ယောက်လိုသည်။

Dota ကိုတည်ထောင်သူမှာ Ice Frog ဖြစ်သည်။ Blizzard မှထုတ်လုပ်သော World of Warcraft - Frozen Throne မှ World Editor ကိုမှီး ကိုယ်ပိုင် စိတ်ကူးဖြင့်ရေးဆွဲထားသောမြေပုံတစ်ခုဖြစ်သည်။
အင်ဂျင် ဂျင်နရေတာ

စက်၏ လည်ပတ်မှုဖြင့် လျှပ်စစ်စွမ်းအင် ထုတ်လုပ်နိုင်သော ဓာတ်အားပေးစက်ဖြစ်၍ လျှပ်စစ်သံလိုက်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။ အလွယ်ကူဆုံးနည်းမှာ သံချောင်းကို နန်းကြိုးများ ရစ်ပတ်ထားပြီးနောက် လျှပ်စစ်သံလိုက်အကြားတွင် လည်ပတ်စေခြင်းဖြင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ပေးလေသည်။ ထိုဓာတ်အားအများအပြားကို ရေနွေးငွေ့တာပိုင်စက်များဖြင့်လည်းကောင်း၊ ရေအားဖြင့်လည်ပတ်သော စက်များဖြင့်လည်းကောင်း ထုတ်လုပ်နိုင်သည်။

## အသုံးဝင်ပုံ
လျှပ်စစ်ဓာတ် ထုတ်ရန်အတွက်လည်းကောင်း၊ မီးအလင်းအား ရရှိစေရန် အဖြစ်လည်းကောင်း၊ မော်တော်မောင်းရန်အတွက်လည်းကောင်း၊ ထော်လာဂျီမောင်းရန် အတွက်လည်းကောင်း၊ ကွန်ကရိဖျော်ရန် အတွက်လည်းကောင်း အသုံးဝင်သည်။

အမျိုးအစားများ

1. ဓာတ်ဆီမီးစက်
ဓာတ်ဆီဂျင်နရေတာများသည် အသုံးအများဆုံး မီးစက်အမျိုးအစားများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤဂျင်နရေတာသည် ဓာတ်ဆီကို အဓိကလောင်စာအဖြစ် အသုံးပြု၍ အလုပ်လုပ်ပါသည်။ ဓာတ်ဆီဂျင်နရေတာများ၏ အားသာချက်မှာ ဈေးသက်သာပြီး ရှာဖွေရလွယ်ကူသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဓာတ်ဆီဂျင်နရေတာများသည် အများအားဖြင့် ပေါ့ပါးပြီး သယ်ဆောင်ရလွယ်ကူသောကြောင့် ရွေ့ပြောင်းရလွယ်ကူသည်။

သို့သော် ဓာတ်ဆီဂျင်နရေတာများတွင် အားနည်းချက်များစွာရှိသည်။ လောင်စာအဖြစ် ဓာတ်ဆီအသုံးပြုခြင်းသည် အိတ်ဇောထုတ်လွှတ်မှု အလွန်မြင့်မားစေပြီး လေထုညစ်ညမ်းမှုကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ထို့အပြင် ဓာတ်ဆီသည် မီးလောင်လွယ်တတ်သောကြောင့် ဂရုတစိုက်ကိုင်တွယ်ရန် လိုအပ်သည်။

2. ဒီဇယ်ဂျင်နရေတာများ
ဒီဇယ်မီးစက်များသည် ဒီဇယ်ကို လောင်စာအဖြစ် အသုံးပြုသည်။ ဤဂျင်နရေတာ အမျိုးအစားသည် ဓာတ်ဆီဂျင်နရေတာများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ပိုမိုအကြမ်းခံပြီး ထိရောက်မှုရှိသည်ဟု လူသိများသည်။ ဒီဇယ်ဂျင်နရေတာများသည် မြင့်မားသော ရုန်းအားရှိသောကြောင့် ၎င်းတို့သည် စွမ်းအင်ပိုထုတ်နိုင်သည်။ ဒါ့အပြင် ဒီဇယ်ဂျင်နရေတာ လောင်စာဆီ သုံးစွဲမှုကလည်း ပိုသက်သာတဲ့အတွက် ရေရှည်မှာ ပိုသက်သာပါတယ်။

သို့သော် ဒီဇယ်ဂျင်နရေတာများသည် ဈေးပိုမြင့်ပြီး အများအားဖြင့် ပိုလေးသည်။ ထို့အပြင်၊ ပိုသက်သာသော်လည်း၊ ဒီဇယ်သည်လည်း အိတ်ဇောထုတ်လွှတ်မှု အလွန်မြင့်မားသည်။

3. ဂက်စ်မီးစက်များ
သဘာဝဓာတ်ငွေ့ သို့မဟုတ် ပရိုပိန်းများကို လောင်စာအဖြစ် အသုံးပြုသည်။ ဤဂျင်နရေတာ အမျိုးအစားသည် ဓာတ်ဆီနှင့် ဒီဇယ်ဂျင်နရေတာများထက် အိတ်ဇောထုတ်လွှတ်မှု နည်းပါးသောကြောင့် ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ပိုမိုသဟဇာတဖြစ်ရန် လူသိများသည်။ ထို့အပြင်၊ ဂက်စ်မီးစက်များသည် လည်ပတ်သည့်အခါတွင် ပိုမိုတိတ်ဆိတ်ပြီး ဆူညံမှုနည်းပါသည်။

သို့သော်၊ ဓာတ်ငွေ့ဂျင်နရေတာများသည် ပိုမိုရှုပ်ထွေးသော တပ်ဆင်မှုလိုအပ်ပြီး ဓာတ်ဆီ သို့မဟုတ် ဒီဇယ်ဂျင်နရေတာများကဲ့သို့ ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်မရှိပေ။ ထို့အပြင် ဂျင်နရေတာ ကောင်းစွာအလုပ်လုပ်နိုင်စေရန်အတွက် ဓာတ်ငွေ့ထောက်ပံ့မှုသည်လည်း တည်ငြိမ်နေရပါမည်။

4. ဆိုလာမီးစက်
နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်သုံး မီးစက်များသည် ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် သဟဇာတအရှိဆုံး ဖြေရှင်းချက်ဖြစ်သည်။ ဤမီးစက်သည် နေရောင်ခြည်ကို လျှပ်စစ်စွမ်းအင်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲရန် ဆိုလာပြားများကို အသုံးပြုသည်။ ဆိုလာမီးစက်များသည် နေရောင်ခြည်နှင့် မကြာခဏထိတွေ့လေ့ရှိသော နေရာများတွင် အသုံးပြုရန်နှင့် တည်ငြိမ်သော ရာသီဥတုအခြေအနေများရှိသည်။

နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်သုံး ဂျင်နရေတာ၏ အားသာချက်မှာ အိတ်ဇောထုတ်လွှတ်မှုကို လုံးဝ မထုတ်လွှတ်သောကြောင့် ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် အလွန်သဟဇာတဖြစ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်သည် အကန့်အသတ်မရှိ အခမဲ့စွမ်းအင်အရင်းအမြစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ဆိုလာပြားများ ဝယ်ယူတပ်ဆင်ခြင်းအတွက် ကြီးမားသော ကနဦးရင်းနှီးမြုပ်နှံမှု လိုအပ်ပါသည်။ ထို့အပြင်၊ ဤဂျင်နရေတာ၏စွမ်းဆောင်ရည်သည် ရာသီဥတုအခြေအနေများပေါ်တွင် အလွန်မူတည်ပါသည်။Generator

## ကိုးကား
၁ ယန်းတန် ဒင်္ဂါး

**၁ ယန်းတန် ဒင်္ဂါး**သည် ဂျပန်ယန်းငွေတွင် အနည်းဆုံး (အငယ်ဆုံး) သော ငွေကြေးယူနစ်ဖြစ်သည်။ ပထမဆုံးသော ဂျပန် ၁ ယန်းတန် ဒင်္ဂါးကို ၁၈၇၀ ခုနှစ်တွင် သွန်းလုပ်ခဲ့သည်။ ယခုလက်ရှိ ဂျပန်တစ်ယန်းတန်ဒင်္ဂါး ဒီဇိုင်းကို ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် သွန်းလုပ်ခဲ့သည်။

## လက်ရှိဒီဇိုင်း 
လက်ရှိ ၁ ယန်းတန် အလူမီနီယမ်ဒင်္ဂါးပြား၏ ရှေ့ဖက်တွင် "1"ကို စက်ဝိုင်းတွင်းတွင် ရေးထိုးထားပြီး ထုတ်ဝေသည့်ရက်စွဲကို ကန်ဂျီဖြင့် ရေးထိုးထားကာ အခြားတစ်ဖက်တွင် ဂျပန်၏ တိုးတက်ဖြစ်ထွန်းနေမှု သင်္ကေတအဖြစ် သစ်ပင်ငယ်ပုံကို ရေးထိုးထားသည်။

## ကိုးကား
၁၀ ယန်းတန် ဒင်္ဂါး

၁၉၅၁ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၅၈ ခုနှစ်အကြား ထုတ်ဝေသည့် ၁၀ ယန်းတန် ဒင်္ဂါးပြားမှာ လွှသွားပုံရှိသော်လည်း ၁၉၅၉ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ထုတ်ဝေသည့် ဒင်္ဂါးမှာမူ ချောမွေ့သော စက်ဝိုင်းပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်။

## ကိုးကား
၁၀၀ ယန်းတန် ဒင်္ဂါး

## ဒီဇိုင်းများ 

File:100yen-S32.jpg|ယန်း ၁၀၀ တန် ဒင်္ဂါး (၁၉၅၇-၁၉၅၈)
File:100yen-S34.jpg|ယန်း ၁၀၀ တန် ဒင်္ဂါး (၁၉၅၉-၁၉၆၆)
File:100yen-S39Olympic.jpg|1964 Olympic commemorative
File:100JPY.JPG|ယန်း ၁၀၀ တန် ဒင်္ဂါး (၁၉၆၇-လက်ရှိ)
File:Banpaku100.jpg|1970 Expo commemorative

## ကိုးကား
၅၀ ယန်းတန် ဒင်္ဂါး

**၅၀ ယန်းတန် ဒင်္ဂါး**သည် ဂျပန်ယန်း ၅၀ တန် ဒင်္ဂါးငွေ ဖြစ်ပြီး ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် စတင်သွန်းလုပ်ခဲ့သည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
ပထမဆုံး ယန်း ၅၀ တန် ဂျပန်ယန်းဒင်္ဂါးကို ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် စတင်သွန်းလုပ်ခဲ့ကာ ဂန္ဓာမာပန်းပုံ ပါရှိသည်။ ဒင်္ဂါးပြား၏ အချင်းမှာ ၂၅ မီလီမီတာရှိကာ နီကယ် ၁၀၀ % ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။

၁၉၅၉ ခုနှစ်ထုတ် ၅၀ ယန်းတန် ဒင်္ဂါးတွင် ၁၀၀ ယန်းတန် ဒင်္ဂါးနှင့် မှားယွင်းမှုမရှိစေရန် အလယ်၌ စက်ဝိုင်းပုံ အပေါက်ကို ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ပါဝင်ပစ္စည်းကိုမူကား မပြောင်းလဲခဲ့ပေ။ ယင်းဒင်္ဂါးကို ၁၉၅၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၆ ခုနှစ်အထိ သုံးစွဲခဲ့သည်။

လက်ရှိ အသုံးပြုနေသည့် ၅၀ ယန်းတန် ဒင်္ဂါးကို ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ပါဝင်ပစ္စည်းအဖြစ် ကြေးနီ ၇၅% နှင့် နီကယ် ၂၅%ကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဒင်္ဂါး၏ အချင်းကို ၂၁ မီလီမီတာအထိ လျော့ချခဲ့သည်။ အလေးချိန်ကိုလည်း ၅ ဂရမ်မှ ၄ ဂရမ်အထိ လည်းကောင်း၊ အလယ်ဗဟိုရှိ အပေါက်ကို ၆ မီလီမီတာမှ ၄ မီလီမီတာအထိ လည်းကောင်း လျော့ချခဲ့သည်။

## ဒီဇိုင်းများ 

File: 50yen-S30.jpg|၁၉၅၅-၁၉၅၈ ခုနှစ်ထုတ် ၅၀ ယန်းတန် ဒင်္ဂါး
File: 50yen-S34.jpg|၁၉၅၉-၁၉၆၆ ခုနှစ်ထုတ် ၅၀ ယန်းတန် ဒင်္ဂါး
File: 50JPY.JPG|၁၉၆၇-လက်ရှိသုံး ၅၀ ယန်းတန် ဒင်္ဂါး

## ကိုးကား
အင်္ဂလိပ်အမည်လမ်းများကို မြန်မာအမည်ပြောင်းလဲခြင်း

အင်္ဂလိပ်အမည်လမ်းများကို မြန်မာအမည်ပြောင်းလဲခြင်း

၁၉၄၄ခုနှစ် စက်တင်ဘာ၂၃ရက်
ရန်ကုန်မြို့တော်
**ကော်မရှင်နာလမ်းနှင့် မောင်ဂိုရီလမ်း ရန်နိုင်လမ်း
**ကင်နယ်လမ်း ဥက္ကလာပလမ်း
**ဒါလဟိုဇီလမ်း မဟာဗန္ဓုလလမ်း
**ဒက်ဖရင်လမ်း အရှေ ့အောင်ဇေယျလမ်း 
**လင်းစဒေါင်းလမ်း ထုံးရုံလမ်း
**မီလ်လမ်း စက်ရုံလမ်း
**ပတ်လမ်း အောင်မြေလမ်း
**လိပ်ခ်လမ်း ကန်တော်ကြီးလမ်း
**ကာလပတ်လမ်း မြန်မာ့ဂုဏ်ရည်လမ်း
**ဆစ်နယ်ပဂိုးဒါးလမ်း တပ်မတော်လမ်း
**လန်ကတ်စတာလမ်း သရစိမ်းလမ်း
**ဆင်ပဆင်လမ်း ပြည်သူ့ဆေးရုံလမ်း
**ဘော်ဒရီလမ်း အလယ်တောရလမ်း
**ဝင်ဆာလမ်း ရှင်စောပုလမ်း
**ဖိုက်ချ်လမ်းနှင့်ရှမ်းလမ်း ရှမ်းလမ်း
**ချိဖ်လမ်း မနောဟရီလမ်း
**နယူးလင်းလမ်း မြို့မကျောင်းလမ်း
**စပတ်လမ်း ဇေယျလမ်း 
**မားချင့်လမ်း ကုန်သည်လမ်း
**စထရင်းလမ်း ကမ်းနားလမ်း
**ကီလီလမ်းနှင့်လိစ်လမ်း အိမိတော်လမ်း 
**မော်တင်လမ်း လမ်းသစ်
**ဂေါ်ဒဝင်လမ်း လမ်းမတော်
**ချိုင်းနားလမ်းနှင့်ပဂိုးဒါးလမ်း ဘုရားလမ်း
**ဆူးလေပဂိုးဒါးလမ်း ဆူးလေဘုရားလမ်း
**ဖယ်ဇာလမ်း ပန်းဆိုးတန်းလမ်း
**ဂျူဒါအီဇိကယ်လမ်းနှင့်စတော့တိတ်လမ်း သိမ်ဖြူလမ်း
**ကရိစ်လမ်း ကျုံးလမ်း
**သော်မဆင်လမ်း ဗိုလ်တစ်ထောင်လမ်း
**အီဒင်လမ်း အနောက်အောင်ဇေယျလမ်း
 
ထားဝယ်မြို ့
**ဝိတိုရိယလမ်း ရှင်ဇံလမ်း
**ဘာနီလမ်း မြို့ရိုးလမ်း
**မော်တင်လမ်း ဘုံမော်လမ်း
**ဘရန်ဒါလမ်း ရန်ကြီးအောင်လမ်း 
**ဘောင်ဒရီလမ်း မြို့ပတ်လမ်း
**စတီဇင်ဆင်လမ်း ရွှေတောင်စားလမ်း
**ဘုရင်ဂျီကျောင်းလမ်း ဦးကျော်ရင်လမ်း 
**ကွာချိန်ဂွမ်လမ်း ဈေးအရှေ ့လမ်း
**ဆာကြူလမ်း ချမ်းသာကြီးလမ်း
**ရှပ်လမ်း ရွှေဂူလမ်း
**အီဘရာဟင်လမ်း သင်္ဘောဆိပ်လမ်း
**ကရစ်လမ်း အစည်းအရုံးလမ်း
**ဆင်မဆင်လမ်း ကညုံလမ်း
**အုတ်တံတားကြီးမှ ဘုရားကြီးဝင်လမ်း ကျောက်တိုက်လမ်း
**မြူနီစပါယ်လမ်း အောင်မင်္ဂလာလမ်း

## စာကိုး
၂၀ရာစု မြန်မာ့သမိုင်းကို ပြောပြနေသော နေ့ရက်များ
-သန်းဝင်းလှိုင်
စိန့်ပတ်ထရစ်နေ့

စိန့်ပတ်ထရစ်နေ့သည် ဘာသာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ပွဲတော်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး နှစ်စဉ် မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပလေ့ ရှိသည်။ ထိုနေ့သည် အိုင်ယာလန်လူမျိုး ကြီးမြတ်သော သူတော်စင် ပတ်ထရစ် ကွယ်လွန်တော်မူခဲ့သော နေ့ဖြစ်သည်။
ရဲထွဋ် (ပြန်ကြားရေး)

**ဦးရဲထွဋ်** သည် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီးဟောင်း ဖြစ်သည်။ သူသည် ယခင်က မြန်မာတပ်မတော် တွင် ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနသို့ ကူးပြောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး၊သမ္မတဦးသိန်းစိန် ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ဦးသိန်းစိန်အစိုးရအဖွဲ့တွင် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးအဖြစ် လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ် မှ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လအထိ စင်ကာပူနိုင်ငံရှိ ISEAS-Yusof Ishak Institute တွင် အကြီးတန်းသုတေသီ (Senior Fellow) အဖြစ် သွားရောက် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။

## စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း 
ဦးရဲထွဋ်သည် စစ်တက္ကသိုလ် အပတ်စဉ် ၂၂ ဆင်းဖြစ်သည်။ ကျောင်းဆင်းပြီးနောက် သူသည် မြန်မာ-ထိုင်းနယ်စပ် တစ်လျှောက်တွင် ငါးနှစ်ကြာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

## အရပ်ဘက်ဆိုင်ရာ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း 
သူဟာ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးအဖြစ် ၂၀၀၅ တွင် အငြိမ်းစားယူပြီး ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးဦးစီးဌာန၌ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် အဖြစ် ရာထူးတိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။

ယခင်ဝန်ကြီး ဦးကျော်ဆန်းနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများအား အခြားဝန်ကြီးဌာနများ ပြောင်းလဲတာဝန်ပေးအပ်ခြင်း ခံရသောအခါ သူသည် ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ဩဂုတ်လ ၃၀ တွင် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၌ ဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ 

## အငြင်းပွားမှု 
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် Eleven Media Group က ကလောင်နာမည် ဒေါက်တာဆိပ်ဖွားဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ဇွန်လတွင် ဇနီးဖြစ်သူသည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား ဖေ့ဘွတ်မှ ဖိုတိုရှော့ အထူးပြုလုပ်ထားသည့် လူမျိုးရေး ဘာသာရေး ထိခိုက်စေမည့် ပုံတစ်ပုံကို ဝေမျှခြင်းပြုလုပ်ခဲ့သည်။

## ဖမ်းဆီးခံရခြင်း 
ဦးရဲထွဋ်သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၈ ရက် ညပိုင်းတွင် ပုဒ်မ ၅၀၅(က) ဖြင့် ဖမ်းဆီးခံရသည်။  လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာပေါ်  မဟုတ်မမှန်သတင်းများ ရေးသားဖြန့်ဝေခဲ့သည်ဆိုသော စွပ်စွဲချက်ဖြင့် ဖမ်းခံရခြင်းဖြစ်ကာ တရားလိုမှာ  စစ်ကောင်စီ ဖြစ်သည်။၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၉ ရက်နေ့တွင်  ဦးရဲထွဋ်သည်  ပုဒ်မ ၅၀၅-က ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်နှင့် ပုဒ်မ ၁၂၄(ဃ) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၇နှစ်၊ စုစုပေါင်း ထောင်ဒဏ် ၁၀ နှစ် ချမှတ်ခံရသည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဇန်နဝါရီ ၄ ရက် တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီမှ ပေးအပ်သည့် လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် ဖြင့်  အင်းစိန်ထောင်မှ ပြန်လည် လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ
ကျန်စစ်သားဥမင်

ကျန်စစ်သားဥမင်သည် ညောင်ဦးမြို့ ရွှေစည်းခုံစေတီတော် အနီး၌ တည်ရှိသည်။ ဥမင်၏ အဝင်မုခ်ဝနှစ်ခု အကြားတွင် ဓမ္မပလ္လင်တစ်ခု ရှိသည်။ အဆောက်အအုံမှာ နိမ့်ပြီး ရိုးရိုးပင် ဖြစ်သည်။ 
ထို အဆောက်အအုံကို ပုဂံခေတ် ရဟန်း၊ သံဃာများ သီတင်းသုံးခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။
*သာသနိကအဆောက်အအုံအမှတ် = ၆၅/၅၁ 
## ဗိသုကာ လက်ရာများ 
ရိုးရိုး အဆောက်အအုံတစ်ခုသာ ဖြစ်ပြီး အဝင်ဝမုခ်နှစ်ခု အကြားတွင် ဓမ္မပလ္လင်တစ်ခု တည်ရှိသည်။ အတွင်းလိုဏ်ပတ်ဝင်္ကပါသည် မှောင်နေသည်။ သို့သော် နံရံနှင့် ပေါင်းကူးများပေါ်တွင် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားပုံများ၊ ဗုဒ္ဓ ခြေတော်ရာများ၊ ရဟန်းပုံများ၊ ကြက်ခြေခတ်ပုံများ၊ မွန်ဂိုတာတာ စည်သည်တော်ပုံများ စသည့် ဆေးရေးပန်းချီများကို တွေ့ရှိနိုင်သည်။ 

## သမိုင်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ 
ထိုအဆောက်အအုံကို ကျန်စစ်သားဥမင်ဟု ခေါ်နေကြသော်လည်း ကျန်စစ်သားမင်း လက်ထက်ထက်စော၍ ဆောက်လုပ်ပြီးစီးခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။ 

## ကိုးကား
ဆပဒစေတီ(ပုဂံ)

*စေတီပုထိုးအမှတ်= ၁၈၇/၁၄၅ ဖြစ်သည်။ 
**ဆပ္ပဒစေတီ**သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုဂံ၏သမိုင်းဝင် ထင်ရှားသော စေတီတစ်ဆူဖြစ်သော်လည်း ပုဂံ၌ တည်ရှိမနေဘဲ ညောင်ဦးတွင် တည်ရှိနေသည်။ ဆပဒစေတီသည် ညောင်ဦးမြို့ တောင်ဘက်အဝင်၊ ညောင်ဦး-ကျောက်ပန်းတောင်း ကားလမ်းအနီးတွင် တည်ရှိသည်။ အနော်ရထာလမ်းခွဲ၌ တည်ရှိသည်။ ပုဂံခေတ် နရပတိစည်သူမင်းခရစ်နှစ် ၁၂-ရာစုနှောင်းပိုင်း တွင် တည်ထားသည်။

စေတီဘေးက ယာဉ်သွားလမ်းကြောင်းနှင့် လူသွားလမ်းကြောင်းပေါ်၌ ယာဉ်များ၊ ခရီးသွားခရီးလာများ  အဆက်မပြတ် သွားလာနေကြသော်လည်း စေတီပေါ်တက်၍  ဘုရားဖူးသူမှာမူ တစ်ထောင်တစ်ယောက် မရှိပေ။ တကူးတက ပုဂံ၊ ညောင်ဦးသွားပြီး ဘုရားဖူးကြသည့် ဘုရားဖူးခရီးသည်များပင် ဤစေတီသို့ မရောက်ကြပေ။ သို့ရာတွင် စေတီဘေးတွင် ယာဉ်လမ်း၊ လူသွားလမ်းရှိနေသဖြင့် ဤစေတီမှာ မဖူးချင်မြင်လျက်သား ဖြစ်နေသည်။  သို့သော်  သမိုင်းသုတေသီများမှတစ်ပါး  သာမန်ဘုရားဖူးများနှင့် ခရီးသွားခရီးလာများမှာမူ ဤစေတီ၏ သမိုင်းဝင်အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို  မသိမမြင်ကြဘဲ   ပုဂံဘုရားအို ဘုရားပျက်ထဲက သာမန်ဘုရားတစ်ဆူ၊ စေတီတစ်ဆူလောက်သာ အောက်မေ့ကြသည်။ စေတီ၏ပရိဝုဏ်၌ အာရုံခံတန်ဆောင်း မရှိပေ။  ဘုရားအိုဘုရားပျက် တစ်ဆူအဖြစ်ဖြင့်သာ နေပူကျဲကျဲထဲ၌ ထီးထီးကြီး တည်ရှိနေသည်။  ပရိဝုဏ်အပြင် ဘက်၌မူ  သစ်ပင် တစ်ပင်နှစ်ပင် ပေါက်နေသည်။ စေတီမှာ ဂူဘုရားမဟုတ်ဘဲ သီဟိုဠ်စေတီပုံ   ရိုးရိုးမြေစိုက်စေတီပုထိုးမျှသာဖြစ်သည်။ အောက်ခံဖိနပ်တော်မှာ လေးထောင့်ပုံဖြစ်သည်။ အုတ်ခံဖိနပ်တော်ပေါ်၌ တည်ထားသော ခေါင်းလောင်းပုံသဏ္ဌာန်စေတီကို ဖူးတွေ့ရသည်။ ခေါင်းလောင်းပုံသဏ္ဌာန်စေတီ အထက်၌ရှိသော ဓာတ်တော်တိုက်မှာလည်း လေးထောင့်ပုံသဏ္ဌာန်ပင် ဖြစ်သည်။ ဓာတ်တော်တိုက်၏ အထက်၌ကား ထုပိကာအထွတ်ကို ပုံသဏ္ဌာန်ခပ်ဆန်းဆန်း ပြုလုပ်ထားသည်။

## ဆပဒမထေရ် 
ထိုစေတီသည် (၁၂) ရာစုအတွင်း သီဟိုဠ်ရောက် ဆပဒမထေရ်ကို အကြောင်းပြု၍ ဆပဒစေတီဟု အမည်တွင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဆပဒမထေရ်သည် ပုသိမ်နယ် (ယခု ငပုတောမြို့နေရာ) ဆပဒရွာသားဖြစ်သည်။ သီဟိုဠ်တွင် ရဟန်းခံ၍ စာပေ၊ ကျမ်းဂန်များကို သင်ယူရင်း ဆယ်ဝါ သီတင်းသုံးတော်မူခဲ့သည်။ ထို့နောက် ပုဂံသို့ ပြန်လာပြီးလျှင် သထုံနွယ် သံဃာတို့မှ သီးခြား၍ သံဃကံဆောင်၏။ **ဒုတိယ သီဟိုဠ်ရောက် ဂိုဏ်း**ထောင်သည်။

## ဗိသုကာလက်ရာ 
သီဟိုဠ်(သီရိလင်္ကာ) ပုံစံဖြစ်ပြီး သီဟိုဠ်နိုင်ငံ အနုရာဓမြို့ရှိ ထူပါရာမစေတီပုံစံကို အတုယူတည်ဆောက်ခဲ့သည် ဆိုသည်။  
ဆပဒစေတီသည် ပုဂံခေတ်လက်ရာ စေတီပုံမျိုး မဟုတ်ပဲ သီဟိုဠ်ခေတ် ပုထိုးစေတီဆန်ဆန် ဓာတုဂဗ္ဘ သို့မဟုတ် ဟာမိလခေါ် ဓာတ်တော်တိုက် လေးထောင့်ပုံနှင့် ထုပိကာအထွဋ်တင်၍ တည်ဆောက်ထားသည်။

## လေ့လာကြည်ညိုဖွယ်ရာများ
စေတီတော်ကို မဟာရံတံတိုင်း ပတ်လည်ဝိုင်းရံထားပြီး ခေါင်းလောင်းပုံ၏ အထက်၌ ဓာတ်တော်တိုက်ကို ထည့်သွင်းထားပုံမှာ သီဟိုဠ်ပုံစံအဖြစ် လေ့လာဖွယ်ကောင်းလှသည်။ ထို့ပြင် စေတီတော်၏ ခေါင်းလောင်းပုံနှင့် ငှက်ပျောဖူးတို့အကြား၌ လေးထောင့်စပ်စပ် ဓာတ်တော်တိုက်ကို ကြားညှပ်ခံပုံမှာလည်း ထူးခြားလှပါသည်။ စေတီတော်မှာ ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် ဖောင်းရစ်ပတ်လည် ပြိုကျပျက်စီးသွားခဲ့ဖူးပါသည်။ သီဟိုဠ်သာသနာနှင့် ပုဂံသာသနာ ပေါင်းကူးပေးသော စေတီတော်အဖြစ် ကြည်ညိုဖွယ်ဖြစ်သည်။ အချို့က ဆပဒစေတီကို **ဘုရားနီ**ဟု ခေါ်ကြသည်။

ဆပဒစေတီ၏ မလှမ်းမကမ်းမှာလည်း ဆပဒေါပုထိုး(၁၆၄/၁၃၁-က)မှာလည်း ဆပဒစေတီနှင့် ဆက်စပ်လျက် များစွာစိတ်ဝင်စားဖွယ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းဆပဒေါပုထိုးမှာ ခရစ်နှစ် ၁၄၄၂ ခုနှစ်၊ အင်းဝခေတ်တွင် သီဟိုဠ်ပြန် ဆပဋောသ မထေရ်ပင့်ဆောင်လာသော သရီရဓာတ်တော်များအား ဌာပနာပြုလုပ် တည်ထားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ သို့သော် ခေတ်အဆက်ဆက် ပြုပြင်မွမ်းမံမှုများကြောင့် ရှေးဟောင်းခေတ်ဟူ၍ မသိမြင်နိုင်တော့ပေ။

## ကိုးကား
အ.ထ.က(၂)အင်းစိန်

## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* B.E.H.S (2), Insein ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်

   ၁၉၆၂ တွင်စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
အ.ထ.က(၂)တောင်ဥက္ကလာပ

## လင့်ခ်များ 
* B.E.H.S (2) South Okkalapa/ အထက (၂) တောင်ဥက္ကလာပ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်
ရွှေဆံတော်စေတီ (ပုဂံ)

*စေတီပုထိုးအမှတ်=၁၅၃၆
ရွှေဆံတော် စေတီသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုဂံတွင် တည်ရှိသည်။
အေဒီ ၁၀၅၇  ရွှေဆံတော် စေတီကို အနော်ရထာမင်း တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ဆံတော်ဓာတ်ကို ဌာပနာ၍ တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

## ဆံတော်ရရှိလာပုံ 
ဥဿာ ပဲခူးပြည်သို့ ဂျွမ်း(ခမာ) စစ်သည်များ တိုက်ခိုက်လာသည့်အခါ ဥဿပဲခူးမင်းသည် အနော်ရထာမင်းကြီးထံ စစ်ကူတောင်းခဲ့သည်။ ဂျွမ်းစစ်သည်တို့ကို အောင်မြင်သောအခါ ဥဿာမင်းက ရှေးမင်းအဆက်ဆက် ကိုးကွယ်ခဲ့သော ဆံတော်ဓာတ်တစ်ဆူကို အနော်ရထာမင်းထံ ဆက်သလိုက်သည်ဟု သမိုင်းအစဉ်အလာ အဆိုရှိသည်။ 

မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူပြီးနောက် လင်းလွန်ပင်ရင်း၌ သီတင်းသုံးနေစဉ် ကုန်သည် တဖုဿနှင့် ဘလ္လိကညီနောက်တို့က ပျားမုန့်ဆွမ်းကို ကပ်လှူကာ ဆံတော်ဓာတ် ရှစ်ဆူကို မြန်မာပြည်သို့ ပင့်ဆောင်လာခဲ့သည်။ ယခုဆံတော်ဓာတ်သည် ယင်းအနက်မှ တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ သရေခေတ္တရာပြည် ရသေ့မြို့၌ ဆံတော်လေးဆူကို ဌာပနာခဲ့သည်။ သရေခေတ္တရာပြည် ပျက်သော် ရာမညတိုင်း မွန်မင်းတို့သည် သရေခေတ္တရာစေတီမှ ဆံတော်ဌာပနာများကို ပင့်ယူ၍ အချို့ကို ဘုရားမှာ ဌာပနာသည်။ တစ်ဆူကိုမူ ရတနာပန်းတောင်းတွင် ထည့်၍ ထိုမှ အနော်ရထာမင်းထံ ရောက်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

## ဗိသုကာ လက်ရာများ 
အနော်ရထာမင်းတည်ထားသော ကောင်းမှုတို့အနက် ရွှေဆံတော်စေတီသည် ရှေးအကျဆုံး စေတီလက်ရာ ဖြစ်သည်။ ထိုနောက် စေတီတည်ဆောက်ပုံသည် တဖြည်းဖြည်း ဖွံဖြိုးလာရာ ရွှေစည်းခုံ စေတီတော်တည်သည့်အချိန်တွင် စေတီအင်္ဂါ ပြည်စုံလာလေသည်။ ရွှေဆံတော်စေတီတော်ကို စတုရန်းလေးထောင်ပုံ ပစ္စယာ ငါးဆင့်တက်၍ တည်ဆောက်သည်။ စေတီမျက်နှာ အလယ်၌ နတ်လှေကားများ တပ်ဆင်ထားသည်။ ပစ္စယာများမှာ စောက်သည်။ စေတီပုံမှာ အထက်မြင့်တက်ဟန်ရှိ၍ ထုထည်ကိုယ်နှင့်စာသော် စေတီအထက်ပိုင်းမှာ ခပ်ဝပ်ဝပ်ဖြစ်နေသည်။ ပစ္စယာငါးဆင့် အထက်၌ ရှစ်ထောင့်ကြဝန်းခံ၍ ခေါင်းလောင်းပုံ၊ ရင်ဖွဲ့ခါးပတ်၊ သပိတ်မှောက်၊ ဖောင်းရစ်စသည်တို့ဖြင့် ဝန်းဝိုင်းရှူးတက်ကာ အထွဋ်၌ ထီးတင်ထားသည်။ 
တစ်ချိန်က ပစ္စယာများတွင် ငါးရာ့ငါးဆယ်ဇာတ်အုတ်ချပ်များ တပ်ဆင်ခဲ့သည်။ ယင်းတို့အနက် မပျက်မစီး ကျန်ရှိနေသေးသည့် အုတ်ချပ်အချို့မှာ ပုဂံ၌တွေ့သမျှ အုတ်ချပ်များတွင် ရှေးအကျဆုံးဟု ယူဆကြသည်။ ပစ္စယာများ၌ ထောင့်စေတီများတည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း မရှိပဲ ထိုနေရာတွင် မဟာဝိနာယကဂနသျှ ခေါ် ဆင်ဦးခေါင်းရှိ ဟိန္ဒူ မဟာပိန္နဲနတ်ရုပ်များ ရှိခဲ့ကြောင်း စေတီအောက်တွင် တွေ့ရသော အကျိုးအပဲ့များအရ သိရသည်။ ထို့ကြောင့် ရွှေဆံတော်စေတီကို မဟာပိန္နဲစေတီဟုလည်း အချို့က ခေါ်ကြသည်။

## ကိုးကား 
၁။ ရွှေဆံတော်စေတီhttp://www.baganmyanmar.com/bagan-pagodas-temples/bagan-pagodas/78-shwe-sandaw-pagoda.html
ရှင်ပင်သာလျောင်း

*စေတီပုထိုးအမှတ်=၁၅၇၀
ရှင်ပင်သာလျောင်း လိုဏ်ဂူသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုဂံတွင် တည်ရှိသည်။ ရွှေဆံတော်စေတီ အနီး အနောက်တောင်ဘက်ယွန်းယွန်းတွင် တည်ရှိသည်။ 

## ဗိသုကာ လက်ရာများ 
ရှင်ပင်သာလျောင်းလိုဏ်ဂူသည် ထောင့်မှန် စတုဂံပုံ နိမ့်ပျပ်ပျပ် အုတ်အဆောက်အအုံ ဖြစ်၍ ဖြစ်သည်။ အတွင်း၌ ကိန်းအောင်းလျက်ရှိသော ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ ပရိနိဗ္ဗာန် စံတော်မူဟန် လျောင်းတော်မူ ရုပ်ပွားတော်ကြီးသည် အလျား ပေ ၆၀ ရှိပြီး ပုဂံလျောင်းတော်မူတို့တွင် အကြီးဆုံးဖြစ်သဖြင့် ထူးခြားသည်။ ယင်းမှာ ၁၁ ရာစုက လက်ရာ ဖြစ်သည်။ ပရိနိဗ္ဗာန် စံတော်မူရာတွင် လက်ယာဘက်သို့ စောင်း၍ လက်ယာလက်ပေါ်တွင် ပါးတင်ထားလျက်ရှိသည်။ ဤလျောင်းတော်မူ၏ ထူးခြားချက်မှာ မြောက်ဘက်သို့ မဟုတ်ပဲ တောင်ဘက်သို့ ဦးခေါင်းမူထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤသို့ တည်ထားခြင်းမှာ အရှေ့ဘက်တွင်ရှိသော ရွှေဆံတော်စေတီကို မျက်နှာမူနေစေရန် ဖြစ်ဟန်တူသည်။ 

## ကိုးကား
ကုန်းတော်ကြီးဂူဘုရား

*စေတီပုထိုးအမှတ်=၁၅၁/၁၂၂−က
ကုန်းတော်ကြီးဂူဘုရားသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုဂံတွင် တည်ရှိသည်။ သကျမုနိဂူဘုရားအနီး ကုန်းမြင့်ထက်၌ တည်ရှိလေသည်။ (၁၃) ရာစု အတွင်း တည်ဆောက်ခဲ့သော အဆောက်အအုံ ဖြစ်သည်။ 

## ဗိသုကာ လက်ရာများ 
ထိုဂူဘုရားသည် ကုလားကျောင်းခံ၍ ပစ္စယာများအထက်တွင် စေတီပေါက်ထားသည်။ အတွင်း နံရံများတွင် ဗုဒ္ဓဝင်နှင့် ငါးရာ့ငါးဆယ်ဇာတ်ကွက် ဆေးရေးပုံများ၊ မြင်းမိုရ်တောင်နှင့် တောင်စဉ်ခုနှစ်ထပ်၊ သီဒါ(တာ) ခုနှစ်တန် ဆေးရေးပုံများကို ကမ္မည်းစာများနှင့်တကွ တွေ့နိုင်သည်။ ဂူအပြင်၌လည်း လှပသော အင်္ဂတေပန်း အချို့ကို တွေ့နိုင်သည်။ 

## ကိုးကား
ဓမ္မရာဇိကဘုရား

*စေတီပုထိုးအမှတ်=၉၃၇/၄၁၂−က
**ဓမ္မရာဇိကစေတီ**သည် ဖွားစောရွာ သစ်မထီးကျောင်းတိုက် အနီးတွင် ရှိသည်။ စေတီတော်ကြီးကို ၁၁၉၇ ခုနှစ်တွင် တည်ထားခဲ့ပြီး အလှူဒါယကာမှာ နရပတိစည်သူမင်း (၁၁၇၄-၁၂၁၁) ဖြစ်သည်။

## သမိုင်း 
သီဟိုဠ်ဘုရင်ထံမှ မြတ်စွာဘုရား၏ သရီရ ဓာတ်တော် အဆူ ၃၀ ကို ရွှေကြုတ်နှင့်တကွ  ရလျှင် ဓမ္မရာဇိက တည်မည့်နေရာ ကျောက်ဖျာထက်၌ ထား၍ ဌာပနာသည်။ ကျပ် လေးသောင်းလေးရာ နှစ်ဆယ်ခုနှစ်ကျပ် တိတိကို ရေစက်သွန်းချ လှူဒါန်းဆောက်လုပ်သည်။ စေတီတော်တည်သည်မှာ တစ်နှစ်မျှသာ ကြာသည်။ အရှေ့ဘက် ဂူအတွင်း၌ ကျောက်စာမှတ်တမ်းထားရှိခဲ့သည်။ 

## ဗိသုကာ လက်ရာများ 
ဓမ္မရာဇိကစေတီတော်ကြီးသည် ညောင်ဦး ရွှေစည်းခုံ စေတီတော်နှင့် တူသယောင်ရှိသည်။ သို့သော် ထူးခြားသည်မှာ ပန္နက်အောက်ခြေသည် စတုရန်းပုံအစား ငါးမြှောင့်ပုံ ဖြစ်သည်။ ယင်းအထက် ပစ္စယာသုံးဆင့် တည်ဆောက်ထားသည်။ ပစ္စယာ အဆင့်ဆင့်၌ ငါးရာ့ငါးဆယ်ဇာတ် စဉ့်သုတ်ရုပ်ကြွအုတ်ချပ်များ ကပ်ထားသည်။ ထိုအထက်၌ ခေါင်းလောင်းပုံ တည်ဆောက်ပြီး ရစ်ဖွဲ့ခါးပတ်၊ သပိတ်မှောက်၊ ဖောင်းရစ်စသည် တို့တက်သွားသည်။ အထွတ်ရှိ ထီး ပျက်စီးနေသည်။ 
စေတီတော်ကြီး၏ ငါးမျက်နှာ၌ အာရုံခံအုတ်ဂူ ငါးလုံးရှိသည်။ ဘဒ္ဒကမ္ဘာ၌ ပွင့်တော်မူပြီးသော ကကုသန်၊ ကောဏာဂုံ၊ ကဿပ၊ ဂေါတမနှင့် ပွင့်အံ့သော အရိမေတ္တယျဘုရား တို့ကို ရည်မှတ်ကာ ကြေးဆင်းတု ငါးဆူ သွန်းလုပ်ပြီး ဂူငါးလုံးတွင် ပူဇော်ထားသည်။ အုတ်ဂူငါးလုံးသည် တညီတည်း တစ်ပုံစံတည်းဖြစ်သည်။ ထိုဂူများ၏ ပန္နက်ပုံသည် အစဉ်အလာ စတုရန်းပုံဖြစ်ပြီး အာရုံခံအထက်၌ ပစ္စယာကွမ်းတောင် စသည်တို့ ပါရှိသည်။ 
ဂူဘုရားငါးခုတွင်လည်း ပုဂံဆေးရေး နံရံပန်းချီများရှိသည်။ မင်စာများလည်း ရှိသည်။ ဤဓမ္မရာဇိက စေတီပုံကို စူဠာမဏိလိုဏ်ဂူဘုရား အောက်ထပ် မြောက်ဘက်မျက်နှာရှိ ဆင်ရုပ်ခေါင်းနေရာတွင် "သက္ကရာဇ် ၆၇၉ ခုက စတ္တာလင်က ဗိုလ်ဆရာသည် ဓမ္မရာဇိက စေတီပုံ ရေးဆွဲပူဇော်သည်" ဟူသော မင်စာနှင့်အတူ တွေ့ရသည်။ ဤပုံအရ ပုဂံခေတ် စေတီပုံစနစ်ကို လေ့လာနိုင်သည်။

## ကိုးကား
သကျမုနိဂူဘုရား

*စေတီပုထိုးအမှတ်= ၁၄၇/၁၁၈ ဖြစ်သည်။ 
သကျမုနိဂူဘုရားသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးမြို့၌ တည်ရှိသည်။ တည်သောကာလမှာ (၁၃) ရာစုအတွင်း ဖြစ်ဟန် တူလေသည်။ 

## ဗိသုကာ လက်ရာများ 
ပုံစံပန္နက်ကား လေးထောင့်စပ်စပ် ဖြစ်လေသည်။ မုခ်ဝလေးမျက်နှာရှိ၍ အနောက်ဘက် အာရုံခံ မုခ်လှည့် အဆောက်အအုံ ဖြစ်သည်။ ကုလားကျောင်း အထက်တွင် ပစ္စယာသုံးဆင်ရှိ၍ ပစ္စယာအထက်၌ ကွမ်းတောင်နှင့် စေတီအထွတ် တင်ထားလေသည်။ 

တံခါးမုခ်အဝင်ရှိ စုလစ်ပန်းများ၊ တိုင်ဖုံးပန်းများ၊ ပုလဲကုံးများ၊ ဘီလူးပန်းဆွဲတန်းများသည် လက်ရာ အလွန်မြောက်သည်။ အတွင်းနံရံများ၌ ဗုဒ္ဓဝင်နှင့် ငါးရာ့ငါးဆယ် ဇာတ်ကွက်၊ သီဟိုဠ်သို့ အသောကမင်းကြီး သာသနာပြု စေလွှတ်ခန်း ဇာတ်ကွက် ဆေးရေးပန်းချီ၊ နှစ်ကျိပ် ရှစ်ဆူဘုရား၊ ဆေးရေးပန်းချီများနှင့် ကမ္ပည်းစာများ ရှိသည်။ 

## ကိုးကား
ဘုရားသုံးဆူ(ပုဂံ)

*စေတီပုထိုးအမှတ် = ၄၇၇/၂၇၈−က၊  ၄၇၇/၂၇၈−ခ၊  ၄၇၇/၂၇၈−ဂ
**ဘုရားသုံးဆူ**သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုဂံရှိ မင်းနန်သူရွာ၏ မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ တည်ဆောက်ထားပြီး ပေါင်းကူးစင်္ကြလမ်း ကျဉ်းကျဉ်းဖြင့် တစ်ဆူနှင့် တစ်ဆူ ဆက်ထားသည်။ ဂူသုံးလုံးသည် အရွယ်တူ ပုံစံတူဖြစ်သည်။ 
## ဗိသုကာ လက်ရာများ 
ပန္နက်ပုံများမှာ စတုရန်းပုံဖြစ်ပြီး ဂူတိုင်းတွင် တစ်ဖက်၌ အာရုခံမုခ်များ စွန်းထွက်လျက် အထက်၌လည်း ပစ္စယာများ ကွမ်းထောင်များ ပါရှိသည်။ ဘုရားတည်ဆောက်သော ခုနှစ်ကို တိကျစွာ မသိရသော်လည်း ၁၃ ရာစုနောက်ပိုင်းဟု မှန်းဆကြသည်။ ဤသို့ လိုဏ်ဂူ ဘုရားသုံးဆူ ဆက်လျက်တည်ဆောက်ပုံမှာ ထူးခြားလျက်ရှိသည်။ တစ်ဆူချင်း လေ့လာလျှင်လည်း ဂူဘုရားများသည် ပုဂံခေတ် နောက်ပိုင်းကျသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ 
ဘုရားသုံးဆူအတွင်း၌ ထူးခြားဆန်းကြယ်သော နံရံဆေးရေးပန်းချီများ ရှိသည်။ ဘုရားသုံးဆူတွင် အရှေ့ဂူနှင့် အလယ်ဂူများ၌သာ နံရံပန်းချီများ တွေ့ရပြီး အနောက်ဂူ၌ နံရံပန်းချီလုံးဝ မတွေ့ရချေ။ အလယ်ဂူ၌ ရေးလက်စ ပန်းချီများကိုလည်း တွေ့ရသဖြင့် ဘုရားတည်ခိုက် ပန်းချီရေးနေစဉ် အကြောင်း တစ်ခုခုကြောင့် အပြီးမသတ်နိုင်ခဲ့ဟု ယူဆရသည်။ 
နံရံပန်းချီများတွင် ဗုဒ္ဓဝင်ရှစ်ခန်း၊ နှစ်ကျိပ် ရှစ်ဆူဘုရားများ၊ သဗ္ဗုဒ္ဓေဘုရားများ၊ ငါးရာ့ငါးဆယ် ဇာတ်ဖော် ပန်းနွယ်၊ ပန်းကနုတ်များ၊ နတ်၊ ကိန္နရာ၊ ဘီလူး၊ သားရဲ၊ မြွေ၊ နဂါး၊ ဆင် စသည်များကို တွေ့နိုင်သည်။ ထူးခြားမှုများတွင် နတ်သမီးနှစ်ဦးကို ဖက်နေသော နတ်သားပုံ ဖြစ်သည်။ ပန်းချီများမှာ အသေးစိတ် ရေးဆွဲထားသည်။ ဆေးနီရောင်ကို သုံးစွဲ၍ တောက်ပြောင်လှပသည်။

## ကိုးကား
အ.ထ.က(၃)ဒဂုံ

**အမှတ် (၃) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း၊ ဒဂုံ** သို့မဟုတ် **အ.ထ.က (၃) ဒဂုံ** သည် ရန်ကုန်မြို့၊ ဒဂုံမြို့နယ်၊ စကားဝါလမ်းနှင့် သံတမန်လမ်းအကြားတွင် တည်ရှိသည်။

## သမိုင်း
၁၉၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၆) ရက်တွင် မြို့မအမျိုးသမီးအထက်တန်းကျောင်းအဖြစ် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ရန်ကုန်မြို့လယ် ၃၂ လမ်းတွင် တည်ရှိခဲ့သည်။ ၃၂ လမ်း အိမ်တစ်အိမ်၏ အပေါ်ထပ်အခန်းတစ်ခန်းကို ငှားရမ်းပြီး အမျိုးသမီးကျောင်း ဖွင့်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုကျောင်းဖွင့်ဖြစ်အောင်နှင့် ကျောင်းသူများ သပိတ်မှောက်ဖြစ်အောင် စတင်လှုံ့ဆော်သူမှာ စိန်မေရီကျောင်းမှ ကျောင်းသူ ဒေါ်စီ ဖြစ်သည်။ ၃၂ လမ်း ကျောင်းအုပ်ဆရာမကြီးမှာ စိန်မေရီကျောင်းမှ ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ် ကျောင်းသားသပိတ်တွင် သပိတ်မှောက်ထွက်လာသော ဆရာမကြီးဒေါ်နှင်းလွင်၊ အေဘီအမ်ကျောင်းမှ ဒေါ်လှရွှေ၊ မက်သဒစ်ကျောင်းမှ ဒေါ်ခင်ခင်ကြီး၊ ဒေါ်ခင်လေးတို့က ဦးဆောင်လျက် ဒေါ်မမ၊ ဒေါ်စောရီ၊ ဒေါ်လှရီ၊ ဒေါ်ချစ်၊ ဒေါ်မြသိန်း၊ ဒေါ်နှင်းမယ်တို့က ဆရာမများအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ကြသည်။

ထို့နောက် ရန်ကုန်မြို့၊ ကမ့်(ပ်)လမ်း (ယခု စမုံလမ်း)၊ အမှတ် (၂၀) ရှိ နှစ်ထပ်အဆောက်အအုံကို ပွဲစားကြီးဦးဘိုးတက်၊ ဦးဘိုးခိုင်၊ ဦးအောင်ကြီးတို့က အလှူငွေကောက်ခံပြီး ဝယ်ပေးသဖြင့် ပြောင်းရွေ့ခဲ့ရပြန်သည်။ ၁၉၃၅-၃၆ ခုနှစ်တွင် ဆာဦးသွင်၊ ဦးဘဝင်းနှင့် ဆရာမကြီးဒေါ်စီတို့ ကြီးမှူးပြီး ရန်ပုံငွေအလှူကပွဲများ အကြိမ်ကြိမ်ပြုလုပ်၍ စုဆောင်းထားသောငွေအပါအဝင် (၇) သောင်းကျပ်တန် တင့်(ခ်)လမ်း (ယခုသံတမန်လမ်း) ရှိ ယခုလက်ရှိအဆောက်အအုံကို အစိုးရက ငွေတစ်ဝက်စိုက်ပြီး မြို့မအမျိုးသမီးကျောင်းအတွက် ဝယ်ယူနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ကျောင်းအုပ်ဆရာမကြီးမှာ မစ္စဝိုက်ဇမ် အင်္ဂလိပ်အမျိုးသမီး (ဂျူးလူမျိုး) ဖြစ်သည်။ သူသည် မြို့မဆရာကြီးဦးဘလွင်နှင့်အတူ ပထမရွေးကောက်သော ကျောင်းသုံးစာအုပ်ပြဋ္ဌာန်းရေးကော်မတီအဖွဲ့ဝင်လူကြီး ဖြစ်ခဲ့သည်။ မစ္စဝိုက်ဇမ် ပြီးနောက် ဆရာမကြီး ဒေါ်လှကွန့်က ကျောင်းအုပ်ဆရာမကြီးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း မြို့မအမျိုးသမီးကျောင်း ပိတ်ခဲ့ရသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီးတွင် မြို့မအမျိုးသားကျောင်းသည် ကျားနှင့်မ အတူတကွ ပညာသင်ကြားသော co-education ကျောင်းဖြစ်လာသောအခါ မြို့မအမျိုးသမီးကျောင်းမှကျောင်းသူများသည်လည်း မြို့မအမျိုးသားကျောင်းတွင် အတူတကွသွားရောက်ပညာသင်ကြားခဲ့ရသည်။ ထိုစဉ်က  မြို့မအမျိုးသမီးကျောင်း ကျောင်းအုပ်ဆရာမကြီးမှာ ဒေါ်တင်တင်စိန်၊ ဒုတိယကျောင်းအုပ်ဆရာမကြီးမှာ ဒေါ်ခင်ခင်ညွန့်တို့ဖြစ်ကြသည်။

၁၉၂၁ ခုနှစ်တွင် စတင်ပြီး မြို့မအမျိုးသမီးကျောင်းဟု သီးသန့်အမည်မှည့်ခေါ်တည်ထောင်ခဲ့သော်လည်း စင်စစ်မှာမူ ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၇ ရက် ရန်ကုန်မြို့၊ ဗဟန်းမြို့နယ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သော မြို့မတိုင်းရင်းသား National School နှင့် တစ်နေ့တည်း တစ်ချိန်တည်း ပေါက်ဖွားခဲ့သည်ဖြစ်၍ ကျောင်းသက်တမ်းကို တွက်ချက်မည်ဆိုလျှင် ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာလကို မူတည်ပြီးတွက်ချက်ရမည်ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ပညာရေးသမိုင်းတွင် အထက (၂) ဒဂုံမြို့မကျောင်းနှင့် အထက (၃) ဒဂုံ မြို့မကျောင်းတို့သည် ကျောင်းမောင်နှမအဖြစ် ထင်ရှားသည်။ အထက (၃) ဒဂုံသည် မိန်းကလေးကျောင်းဖြစ်ခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ ကျောင်းသားနှင့်ကျောင်းသူ ပူးပေါင်းသင်ယူနိုင်သော co-education စနစ်ကျင့်သုံးလျက်ရှိသည်။ မြို့မအမျိုးသားအထက်တန်းကျောင်း၏ အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၂၉ ခုနှစ်တွင် ကျောင်း၏တည်နေရာသည် လက်ရှိနေရာသို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

## ကျောင်းသားကျောင်းသူဟောင်းများ
ထင်ရှားသော ကျောင်းသားကျောင်းသူဟောင်းများမှာ ဂျာနယ်ကျော်မမလေး၊ ကထိက ဒေါ်မြင့်သန်း၊ ထိပ်စုဖုရားထွေး၊ အကယ်ဒမီ ခင်သီတာထွန်း၊ ခင်နှင်းယု၊ ယုဝတီခင်ဦး၊ အောင်ရဲလင်း စသည်တို့ဖြစ်ကြသည်။

## ကိုးကား
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ သစ်တောများနေ့

**အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ သစ်တောများနေ့** () ကို ၂၀၁၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ပြုလုပ်သော ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံ တွင် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး မတ်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသည်။ လက်ရှိနှင့် အနာဂတ်မျိုးဆက်များအတွက် သစ်တောအမျိုးမျိုး၊ သစ်တောပြင်ပ သစ်ပင်အမျိုးမျိုးတို့၏ အရေးပါပုံတို့ကို သတိပြုမူလာနိုင်စေရန် နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ကျင်းပသည်။

## ကိုးကား
ဘိုးအင်း ၇၃၇

**ဘိုးအင်း 737** အလယ်အလတ်အကွာအဝေး twinjet ကိုယ်ထည်ကျဉ်းမြောင်းသောလေယာဉ်တစ်ရေတိုသည်။ မူလကဘိုးအင်းရဲ့ 707 နှင့် 727 မှဆင်းသက်လာတဲ့တိုတောင်း, lower-ကုန်ကျစရိတ်အမွှာအင်ဂျင်လေယာဉ်အဖြစ်ဖွံ့ဖြိုးခြင်း, 737 85 215 မှခရီးသည်တစ်ဦးစွမ်းရည်နှင့်တကွကိုးခရီးသည်တင်မော်ဒယ်တစ်ဦးမိသားစုသို့ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ 737 လောလောဆယ်တွင်တည်ဆောက်လျက်ရှိသည့် -700, -800 နှင့် -900ER မျိုးကွဲနှင့်အတူထုတ်လုပ်မှုအတွက်ဘိုးအင်း၏တစ်ခုတည်းသောကိုယ်ထည်ကျဉ်းမြောင်းသောလေယာဉ်ဖြစ်သည်။ re-အင်ဂျင်နီယာများနှင့်ဒီဇိုင်းပြောင်းလဲပြင်ဆင်ထားပါတယ်ဗားရှင်းသည် 737 MAX, 2017 တွင်ပွဲဦးထွက်ဖို့စီစဉ်နေပါတယ်။

## ဖော်ပြချက်
အဆိုပါလေယာဉ်မှာဘိုးအင်း 737 သည် Seattle, အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိဘိုးအင်းစက်ရုံမှထုတ်လုပ်သောအမွှာအင်ဂျင်နှင့်အတူကိုယ်ထည်ကျဉ်းမြောင်းစီးပွားဖြစ်လေယာဉ်ပျံအမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်သည်။ ကနဦးတွင်ဒီလေယာဉ်ပျံနည်းပါးလာခြင်းနှင့်တို၏တစ်ဦးစွမ်းရည်နှင့်အတူဘိုးအင်း 707 နှင့် Boeing 727 ၏ဈေးပေါဗားရှင်းရဲ့တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဖြစ်သည်။ အဆိုပါလေယာဉ်မှာဘိုးအင်း 737 အဲယားဘတ်စ်တစ်ခုတည်းအတန်းမှာလေယာဉ်ပျံ၏အဓိကပြိုင်ဘက်အ A320 သည်အောက်တိုဘာလ 2014 ခုနှစ် 4037 ယူနစ်အထိရောက်ရှိခဲ့သည် Boeng 737 unsent အမိန့်နှင့်အတူဒီဇင်ဘာလက 2014 ခုနှစ်နှစ်ကုန်ပိုင်းကထက်ပိုမို 8000 ယူနစ်၏ရောင်းအားနှင့်အတူကမ္ဘာ့လေကြောင်းဈေးကွက်တွင်ဘိုးအင်းရဲ့ရောင်းအား

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* 737 page on Boeing.com
* Aerospace Technology – Boeing 737-600/700/800/900 
* The 737 Story on FlightInternational.com
ဘိုးအင်း ၇၆၇

**ဘိုးအင်း 767** လေယာဉ်မှာဘိုးအင်းလေယာဉ်ပျံကုန်သွယ်လုပ်ငန်းခွန်ကတည်ဆောက်ကြီးမားသောအရွယ်အစား, တာဝေးပစ်, ကျယ်ပြန့်ခန္ဓာကိုယ်အင်ဂျင်နှစ်လုံးတပ်ဂျက်လေယာဉ်လေယာဉ်မှတစ်ဦး mid- ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာထုတ်လုပ်သူရဲ့ပထမဦးဆုံးကျယ်ပြန့်ကိုယ်ခန္ဓာကို twinjet နှင့် Two-ယာဉ်အမှုထမ်းဖန်ခွက်ယာဉ်မှူးနှင့်အတူ၎င်း၏ပထမဦးဆုံးလေယာဉ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါလေယာဉ်ပျံကိုလျှော့ချပျံသန်းမှုစရိုက်လက္ခဏာများဆွဲတစ် supercritical တောင်ပံဒီဇိုင်းအတွက်နှစ်ဦး turbofan အင်ဂျင်သမားရိုးကျအမြီးနဲ့ရှိပါတယ်။ ထိုကဲ့သို့သော 747 အဖြစ်အစောပိုင်းကလေယာဉ်ပျံထက်သေးငယ်တဲ့ကျယ်ပြန့်သောလေယာဉ်ကိုယ်ထည်အဖြစ်ဒီဇိုင်းရေးဆွဲသည် 767 မူကွဲပေါ် မူတည်. 181 375 မှပုဂ္ဂိုလ်များအဘို့အဆံ့နဲ့ 3,850 6,385 မှရေမိုင် (7,130 11,825 ကီလိုမီတာ) ၏ဒီဇိုင်းကိုအကွာအဝေးရှိပါသည်။ ထို 767 ဖွံ့ဖြိုးရေးလေယာဉ်မှူးနှစ်ဦးစလုံးလေယာဉ်ပျံလုပ်ကိုင်ရန်ဘုံအမျိုးအစားသတ်မှတ်ချက်ရယူခွင့်ပြုသော shared ဒီဇိုင်းများအတွက်ရလဒ်တစ်ကိုယ်ထည်ကျဉ်းမြောင်း twinjet သည် 757 နှင့်အတူပံ့ပိုးမှုများပိုမိုလိုအပ်လျက်ရှိကြောင်းဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

## ဖော်ပြချက်
767 ကိုလေယာဉ်ကိုယ်ထည်သုံးခုအရွယ်အမျိုးမျိုးဖြင့်ထုတ်ဖြစ်ပါတယ်။ 767-200 1986 ခုနှစ် 767-300 နှင့် 767-400ER အားဖြင့်နောက်တော်သို့လိုက်, 1982 တွင်လုပ်ငန်းများစတင်တိုးချဲ့အကွာအဝေး (ER) ၏မျိုးကွဲ, 2000 မှာ Variant တိုးချဲ့အကွာအဝေး 767-200ER နှင့် 767-300ER အတွက် service ကိုဝင်ကြ၏စံပြဖြစ် 1984 ခုနှစ်နှင့် 1988 ခုနှစ်, အသီးသီးထုတ်လုပ်ကုန်တင်ဗားရှင်းနေစဉ်, 767-300F, 1995 တွင်ပေါ်ထွက်လာပါတယ်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* Official Boeing 767 family page on Boeing.com
* Federal Aviation Administration Type Certificate Data Sheet A1NM 
* European Aviation Safety Agency Type Certificate Data Sheet EASA.IM.A.035 
* *Flight International* cutaway diagrams of the Boeing 757/767  and Boeing 767-400ER
ဘိုးအင်း ၇၇၇

**ဘိုးအင်း 777** လေယာဉ်မှာဘိုးအင်းလေယာဉ်ပျံကုန်သွယ်လုပ်ငန်းခွန်ကတီထွင်ထုတ်လုပ်တာဝေးပစ်ကျယ်ပြန့်ခန္ဓာကိုယ်အင်ဂျင်နှစ်လုံးတပ်ဂျက်လေယာဉ်ခရီးသည်တင်လေယာဉ်များ၏မိသားစုဖြစ်ပါတယ်။ ၎င်းသည်ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး twinjet ဖြစ်ပြီး 5.235 9.380 မှရေမိုင် (17,372 ကီလိုမီတာ 9,695) ၏အကွာအဝေးနှင့်အတူ 314 451 မှခရီးသည်များအတွက်ပုံမှန်ဆံ့ပါတယ်။ အများအားဖြင့် "Triple ခုနစ်ပါး" အဖြစ်ရည်ညွှန်း,  ၎င်း၏ထူးခြားသောတစ်ခုချင်းစီရဲ့အဓိကဆင်းသက်ဂီယာတစ်ခုမြို့ပတ်ရထားယာဉ်ကိုယ်ထည်ကို cross-အခန်းနဲ့ဓား-shaped ပေါ်ရှိမည်သည့်လေယာဉ်ပျံ၏အင်ဂျင်တွေ, ခြောက်လရထားဘီး turbofan အကြီးဆုံး-အချင်းတို့ပါဝင်သည် အမြီး Cone ။ ရှစ်အဓိကလေကြောင်းလိုင်းနှင့်အတူညှိနှိုင်းတိုင်ပင်အတွက်ထုတ်လုပ်သည် 777 အဟောင်းတွေကျယ်ပြန့်ကိုယ်ခန္ဓာကိုခရီးသည်တင်လေယာဉ်ကိုအစားထိုးနှင့် Boeing ရဲ့ပထမဦးဆုံးယင်ကောင်-by-wire ကိုလေယာဉ်နှင့်အမျှဘိုးအင်းရဲ့ 767 နှင့် 747. အကြားစွမ်းရည်ခြားနားချက်ပေါင်းကူးဖို့ထုတ်လုပ်ထားတာဖြစ်တယ်, ဒါကြောင့် computer- ရှိပါတယ် mediated ထိန်းချုပ်မှုများ, ဒါကြောင့်လည်းပထမဦးဆုံးကွန်ပျူတာကိုလုံးဝ-ကူညီခဲ့ဒီဇိုင်းရေးဆွဲစီးပွားဖြစ်လေယာဉ်ပျံသည်။

## ဖော်ပြချက်
အဆိုပါလေယာဉ်မှာဘိုးအင်း 777 လေယာဉ်မှာဘိုးအင်း 747 များအတွက်အစားထိုးစေ၏, ဒါပေမယ့်ပိုပြီး efficient ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့်ဘိုးအင်း 777 လေယာဉ်သည်ကမ္ဘာ့အ bijet (ကို double အင်ဂျင်) ဖြစ်လာ, 747 ကိုအစားထိုးဖို့ဒီဇိုင်းရေးဆွဲခဲ့သော။ အကြီးမားဆုံး၏ Issue 777 777-300 နှင့်အဝေးဆုံးအကွာအဝေးအ 777-200LR ဖြစ်ပါတယ်။ စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု, ယူအေအီး၏အမျိုးသားရေးလေကြောင်းလိုင်းလေယာဉ်ပျံ 777 ၏အကြီးဆုံးအော်ပရေတာဖြစ်ပါတယ်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* 777 Family official webpage on Boeing.com	
* 777-200 cutaway diagram on *Flight International*
* Boeing 777 Specifications
အလိုတော်ပြည့်ဂူဘုရား

*စေတီပုထိုးအမှတ်=၃၇၄/၂၂၈
**အလိုတော်ပြည့် ဂူဘုရား**သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုဂံရှိ အနော်ရထာလမ်းမကြီး၊ မြောက်ဘက်ခြမ်း၊ ထီးလိုမင်းလိုဘုရား၏ အရှေ့တောင်အရပ်တွင် တည်ရှိသည်။

## ဂူဘုရားသမိုင်း 
ကျန်စစ်သားသည် မင်းမဖြစ်မီ စစ်သူကြီးအဖြစ် အနော်ရထာမင်းကြီးထံ ခစားနေစဉ် စစ်ထွက်ရန် အမိန့်တော် (ထွေတော်) ချမှတ်လေသည်။ ကျန်စစ်သားသည် စစ်သည်ဗိုလ်ပါ အလုံးအရင်းဖြင့် စစ်ထွက်ခဲ့ရာ ပေါက္ကံနေပြည်တော်၏ အရှေ့တောင်အရပ် (ယခု အလိုတော်ပြည့်ဘုရားတည်ရာ) ကုန်းမို့မိုအရောက်တွင် စိတ်လက်လေးလံခြင်းဖြစ်ရကား ထိုကုန်းမို့မို့ထက်၌ ဒူးထောက်ထိုင်ချ၍ အဓိဋ္ဌာန်ပြုလေသည်။ "မိမိသည် ယခုစစ်ထွက်လာရသော်လည်း စစ်တိုက်လိုစိတ်မရှိပါ။ တစ်ဖက် စစ်ပြိုင်ဖက်များသည် ပုဂံစစ်သည်များ စစ်ချီလာကြောင်းကြားရုံမျှနှင့် စစ်အောင်နိုင်သူ ဖြစ်ရပါလို၏။ မိမိပေါက္ကံပြည် ထီးနန်း၌ မင်းအဖြစ် ရရှိသောအခါ ယခုအဓိဋ္ဌာန်ပြုသည့်နေရာတွင် ဘုရားတည်ပြီး သာသနာပြုလိုပါ၏" ဟူ၍ အဓိဋ္ဌာန်ပြုခဲ့လေသည်။ ကျန်စစ်သားစစ်သူကြီးသည် အဓိဋ္ဌာန်ပြုရာကုန်း မှခွာ၍ စစ်ချီသောအခါ အဓိဋ္ဌာန်စိတ်အကြံအတိုင်း ပေါက်မြောက်အောင်မြင် ခဲ့လေသည်။ 
ပုဂံပြည်တွင် ကျန်စစ်သားမင်းအဖြစ် ရောက်ရောက်ခြင်း ရှင်အရဟံမထေရ်မြတ်နှင့် တိုင်ပင်ပြီး မိမိစစ်သူကြီးဘဝက အဓိဋ္ဌာန် ဆုတောင်းပြည်ခဲ့သည့်နေရာသို့ ချက်ချင်းသွားရောက်၍ အရှေ့ဘက် မျက်နှာလှည့် ဂူဘုရားငယ် တစ်ဆူကို ဦးစွာတည်ထားလေသည်။ ထိုဂူဘုရားငယ်ကို "အလိုပြည့်" ဘွဲ့မည်ကို သမုတ်ခဲ့လေသည်။

## ဗိသုကာ လက်ရာများ 
အလိုတော်ပြည့်ဘုရားသည် စေတီပေါက်တိုက်ခံဘုရားဖြစ်ပြီး ဖိနပ်တော်မှ အထွဋ်ထီးတော်အထိ ဉာဏ်တော် အမြင့် (၄၇) ပေခန့်သာ ရှိသည်။ အရှေ့ဘက် မျက်နှာလှည့်ဘုရားဖြစ်၍ ဂူလိုဏ်အတွင်း အရှေ့မြောက်ထောက်နံရံထုအတွင်းမှ အပေါ်သို့တက်ရန် ကြောင်လိမ်လှေကား ဖောက်လုပ်ထားသည်။ လိုဏ်အတွင်း၌ နံရံပြည့် နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ ဗျာဒိတ်ခန်းများ၊ သုတ်တရားဟောသည့် ရုပ်ပွားတော်၊ ဆေးရေးလက်ရာများရှိပြီး ရှေးမွန်ကမ္ပည်းစာ (မင်စာ)များရှိသည်။
(၁၂) ရာစုတွင် အလိုတော်ပြည့်ဘုရားကို "သင်ကြီး ငတုပ်သင်" ပြုပြင်ခဲ့ကြောင်း မြန်မာလို မင်စာမှတ်တမ်းရှိသည်။ ထိုမှတ်တမ်းမင်စာ၌ သက္ကရာဇ် ၅၅၆ ဟု ဖော်ပြထားရာ သင်ကြီးငတုပ်သင် ပြုပြင်သောကာလမှာ နရပတိစည်သူမင်းကြီး လက်ထက်ဖြစ်သည်။

## အလိုတော်ပြည့် ဆရာတော်ဘုရား 
နှစ်ကာလများ ကြာလာသောအခါတွင် အလိုတော်ပြည့်ဘုရားမှာ ချုံနွယ်ပိတ်ပေါင်းဖြင့် ပိတ်ဆို့လျှက် မထင်မရှားဖြစ်နေခဲ့ရာ ရှေးဟောင်းသုတေသနကသော်မှ ဦးစားပေး ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုစာရင်းဝင် ဘုရားတစ်ဆူအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း မခံခဲ့ရပါ။
သို့သော် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၅၄ ခုနှစ်တွင် သာသနာပြုမည့် ရခိုင်မှ ဆရာတော် တစ်ပါးသည် အလိုတော်ပြည့်ဘုရားကို ပဋ္ဌာန်းဓာတ်ကျသဖြင့် အဓိဋ္ဌာန်ဝင် ပုတီးစိတ်ခြင်း၊ တရားဘာဝနာစီးဖြန်းခြင်း၊ မေတ္တာပို့ခြင်း၊ ဝိပဿနာတရားထိုင်ခြင်းတို့ကို (၆)နှစ်တိုင်တိုင် ကျင့်ကြံအားထုတ်ခဲ့သည်။ ထိုဆရာတော်မှာ ယခင် (ပါကစ္စတန်ဆရာတော်) ယခု ညောင်ဦးအောင်မြေ ဗောဓိဓမ္မရိပ်သာ (အလိုတော်ပြည့်) ဆရာတော် ဒေါက်တာ ဘဒ္ဒန္တအရိယဝံသ (မဟာ ဂန္တဓါစကပဏ္ဍိတ) နယ်စပ်ဒေသ သာသနာပြု ဆရာတော်ပင် ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
သခင်များနှင့် အမျိုးသားလွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုကြီး(၁၉၃၀-၁၉၄၈)

သခင်များနှင့် အမျိုးသားလွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုကြီး(၁၉၃၀-၁၉၄၈)စာအုပ်သည် မြန်မာစာရေးဆရာ တက္ကသိုလ်စိန်တင်ရေးသားသောစာအုပ်ဖြစ်သည်။၂၀၀၉ခုနှစ်တွင်ထုတ်ဝေသည်။ဤစာအုပ်တွင် တို့ဗမာအစည်းအရုံးဝင်သခင်များဖြစ်ကြသော တို့ဗမာအစည်းအရုံးနာယကများ တို့ဗမာအစည်းအရုံးဥက္ကဋ္ဌများ နှင့်တို့ဗမာအစည်းအရုံး အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး (ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း)တို့၏အတ္ထုပ္ပတ္တိများပါဝင်သည်။ ထို့ပြင် သမိုင်းဝင်ဓာတ်ပုံများနှင့် အမျိုးသားရေး သီချင်းများလည်းပါဝင်သည်။
ဤစာအုပ်တွင် အဆိုပါသခင်များအပေါ်စာရေးသူ၏အမြင်ကိုပါဖော်ပြထားသည်။တက္ကသိုလ်စိန်တင်က မိမိစာအုပ်သည် တို့ဗမာသခင်များ၏ အမျိုးသားလွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုကြီးကို ပြည့်စုံအောင်ရေးသားထားသော စာတစ်စောင် ပေတစ်ဖွဲ့မဟုတ်ပါကြောင်း နောင်တစ်ချိန်တွင် လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုကြီးကို အခန်းကဏ္ဍစုံလင်စွာဖြင့်ရေးသားကြသောအခါ မှီငြမ်းပြုရန်စာအုပ်တစ်အုပ်မျှသာ ဖြစ်ပါကြောင်း အမှာစာတွင်ရေးသားထားသည်။
## ထုတ်ဝေမှု
စာပေလောကစာအုပ်တိုက်တည်ထောင်သူ သခင်ခင်ညွန့်သည် တက္ကသိုလ်စိန်တင်နှင့်တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး  စာအုပ်ရေးသားပြုစုရန် စတင်စကားကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ တို့ဗမာအစည်းအရုံးသမိုင်း ပြုစုရေးကော်မတီဝင်များ သခင်စံလှိုင်(ဗိုလ်မှူးအောင် ရဲဘော်သုံးကျိပ်) သခင်ချစ်မောင်(ဝိဓူရ) သခင်ခင်အောင် သခင်ချစ်(ဒေးဒရဲ)နှင့် သခင်သိန်းဖေ(ဝါးခယ်မ)တို့က စာမူကို တည်းဖြတ်ပေး ဆွေးနွေးပေးခဲ့ကြသည်။
စာစီရာတွင် စိတ်ရှည်လက်ရှည်ဆောင်ရွက်ပေးသော "ပုံရိပ်ရှင် ကွန်ပျူတာနှင့်ဖလင်"မှမောင်အောင်ဇော်ထွန်း မသွယ်သွယ်ဟန်နှင့် အတွင်းဓာတ်ပုံအချို့ရှာဖွေကူညီပေးသော ဝါရင့်ဓာတ်ပုံပညာရှင် ညောင်ဦးဘိုးချို စာရေးဆရာ သန်းဝင်းလှိုင်နှင့် စာရေးဆရာ ဇင်ယော်(မာန်) မျက်နှာဖုံးဓာတ်ပုံနှင့်အတွင်းဓာတ်ပုံဒီဇိုင်းများ အကြိမ်ကြိမ်ပြင်ဆင်ရေးဆွဲကူညီပေးခဲ့သော နိဒါန်းသစ်ပုံနှိပ်လုပ်ငန်းမှ ပန်းချီအံ့ဘွယ်ဇင်နှင့် ညီမငယ်လေး မိုးဒေဝါ အတွင်းပုံနှိပ်သူ ဝိဇာဒ်ပုံနှိပ်တိုက်မှ ဦးမျိုးမင်း မျက်နှာဖုံးပုံနှိပ်သူ နေလရောင်ပုံနှိပ်တိုက်မှ ဦးတိုးဝင်း စာအုပ်ချုပ်ဦးစိုးမြင့် ပပစိုးတို့ကိုလည်း ကျေးဇူးတင်ရှိပါကြောင်းကို စာရေးသူက အမှာစာတွင်ရေးသားဖော်ပြထားသည်။ အားမာန်သစ်စာပေတိုက်ပိုင်ရှင် ဆရာခွန်ဂျာမှိုင်း(ဦးညိုမှိုင်း) သဇင်ဓာတ်ပုံတိုက်မှ အုပ်ချုပ်သူပညာရှင်လူငယ်နှင့်ဧည့်သည်ဓာတ်ပုံပညာရှင် မိန်းမပျိုတို့ကိုလည်းကျေးဇူးတင်ပါကြောင်း စာရေးသူက မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။

## အမှာစာရက်စွဲ
အမှာစာ၏အဆုံးသတ်တွင်ရှိသော ရက်စွဲသည် ၁၉၉၈ ဇန်နဝါရီ ၄ရက်နေ့ဖြစ်သည်။ သို့သော်  ၂၀၀၉ခုနှစ် အောက်တိုဘာရောက်မှသာ ပထမဆုံးအကြိမ်ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့သည်။ဤသို့နှောင့်နှေးကြန့်ကြာနေရသည့်အကြောင်းရင်းကို စာရေးသူက စာအုပ်တွင်ဖော်ပြမထားပါ။

## ရည်ညွှန်းချက်
တို့ဗမာအစည်းအရုံးသမိုင်းပြုစုရေးကော်မတီက ဤစာအုပ်ကို မျိုးနွယ်ဆက်လူငယ်များအထူးပင်ဂုဏ်ယူလေ့လာထိုက်ကြောင်းညွှန်းဆိုထားသည်။

## မာတိကာ
### တို့ဗမာအစည်းအရုံးနာယကများ
ဆရာကြီးသခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း

သခင်မောင်ကြီး(လယ်တီပဏ္ဍိတ ဦးမောင်ကြီး M.A)

သခင်စိုးသိမ်း

### တို့ဗမာအစည်းအရုံးဥက္ကဋ္ဌများ
သခင်ဘသောင်း

သခင်ဗစိန်

သခင်လေးမောင်

သခင်သိန်းမောင်ကြီး(မီးတုတ်)

သခင်ထွန်းအုပ်

သခင်မြ

### တို့ဗမာအစည်းအရုံး အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးများ
သခင်အောင်ဆန်း(ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း)

## ကိုးကား 
## ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်
(၁)တို့ဗမာအစည်းအရုံးသမိုင်း ပထမတွဲ
တို့ဗမာအစည်းအရုံးသမိုင်းပြုစုရေးအဖွဲ့

(၂)တို့ဗမာအစည်းအရုံးသမိုင်း ဒုတိယတွဲ
တို့ဗမာအစည်းအရုံးသမိုင်းပြုစုရေးအဖွဲ့

(၃)တို့ဗမာအစည်းအရုံးကြီး
တို့ဗမာအစည်းအရုံးဌာနချုပ်

(၄)ဆရာကြီးသခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း၊ လူထုဒေါ်အမာ

(၅)လယ်တီပဏ္ဍိတဆရာဦးမောင်ကြီး၊ ပါရဂူ

## စာကိုး
မဟာသရေစည်သူ

ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ငါးမျိုးတွင်အပါအဝင်ဖြစ်ပြီး တတိယတန်းစားဘွဲ့ဖြစ်သည်။ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်သည် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် လွတ်လပ်သောနိုင်ငံအဖြစ်သို့ရောက်ရှိကာ ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံကို တည်ထောင်သည့်အချိန်မှစ၍ နိုင်ငံတော်အစိုးရက ဂုဏ်ထူး၊ ဘွဲ့ထူးများ ပေးအပ်ခြင်း နည်းစနစ်သစ် တီထွင်၍ နိုင်ငံတော်သမ္မတက နှစ်စဉ် လွတ်လပ်ရေးနေ့အထိမ်းအမှတ်အဖြစ်ဖြင့် ချီးမြှင့်သည်။

ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့များ

# အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ 
# သတိုးမဟာသရေစည်သူ
# မဟာသရေစည်သူ
# သရေစည်သူ
# စည်သူ ဘွဲ့တို့ဖြစ်ကြသည်။

မဟာသရေစည်သူ ကို ရှမ်းစော်ဘွားများ၊ ဝန်ကြီးများ၊ တရားလွှတ်တော်ဝန်ကြီးများ၊ နိုင်ငံ့တာဝန်ထူးချွန်ပြောင်မြောက်သူများကိုချီးမြှင့်လေ့ရှိသည်။

## ချီးမြှင့်ခြင်း 
သင်္ဂဟဂုဏ်ထူးများကို အခြားနိုင်ငံရှိ ဂုဏ်ထူးအဆင့်အတန်းများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ထားခြင်းမရှိ။ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတွင် အကောင်းဆုံး အမြင့်ဆုံးဟုထားသော ဂုဏ်ထူး၊ ဘွဲ့ထူးများမှာ အခြားမည်သည့် နိုင်ငံများတွင်မဆို အကောင်းဆုံး၊ အမြင့်ဆုံးဟုထားသော ဂုဏ်ထူး၊ ဘွဲ့ထူးများနှင့် တန်းတူသည်ဟု ယူဆသည်။ ဘွဲ့ရသူတို့အား ရွှေ ၃ကျပ်သားထက်မနည်း ပါဝင်သော ရွှေတံဆိပ်များ ချီးမြှင့်သည်။ အဆောင်အယောင်တို့ကို ပြဋ္ဌာန်းထားသည်နှင့်အညီ ဝတ်ဆင်ရပေသည်။ နိုင်ငံခြားစိုးရများက ပေးသော ဘွဲ့၊ ဆု၊ တံဆိပ်များအတွက် ဖဲကြိုးများကို ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရကပေးသော ဘွဲ့တံဆိပ်များအတွက် ဖဲကြိုးများနောက် ပြီးဆုံးမှ တပ်ဆင်ရန် ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။

ဘွဲ့များကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခြင်းခံရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်၏အမည်ရှေ့တွင်ဖော်ပြ၍ ခေါ်ဝေါ် အသုံးပြုရသည်။ ရာထူးနှင့်အမည်ကို တွဲခေါ်ရသော ပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်ပါက ဘွဲ့အမည်ကို ရာထူးနှင့်အမည် ကြားတွင် ဖော်ပြ၍ခေါ်ဝေါ်အသုံးပြုရသည်။ ရာထူးနှင့်အမည်တွဲ၍ မခေါ်ရသောပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်ပါက ဘွဲ့အမည်ကို ဦး၊ ကို၊ ဒေါ်၊ မ ရှေ့တွင်ဖော်ပြ၍ ခေါ်ဝေါ်အသုံးပြုရသည်။

## မဟာသရေစည်သူဘွဲ့ ရရှိခဲ့သူများ 
မဟာသရေစည်သူဘွဲ့ ရရှိခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံသားများ-

* ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်ဟောင်းဦးသန့်
* မြို့မ ဦးဘလွင်
*ဦးဖေခင် (ပင်လုံစာချုပ်ဖြစ်မြောက်ရေးအတွက် ကြိုးပမ်းခဲ့သူ)
*ဦးကြာပု (ပင်လုံစာချုပ် လူထုကိုယ်စားလှယ်)
*သာမိုင်းခမ်း စော်ဘွား စဝ်ထွန်းအေး (ပင်လုံစာချုပ် လူထုကိုယ်စားလှယ်)
*စဝ်ခွန်ပန်းစိန် (တောင်ပိုင်နယ် စော်ဘွားကြီး၊ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း)
* အတွင်းဝန်ချုပ် ခင်မောင်ဖြူ
* ဒေါက်တာ ဘဟန်
* လက်ဝဲမင်းညို
* ပညာမင်းကြီး ဒေါက်တာ ဦးဘ
* ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ကြီး (လွတ်လပ်ရေး မော်ကွန်းဝင် (ပထမဆင့်)) (နောင်တွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် စတင်တည်ထောင်သူ)
* ဗိုလ်မှူးချုပ် မောင်မောင်ကျော်ဝင်း
* ချတ်တီချိုင်း ချွန်ဟာဗန် (ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ်)
*ဦးစိန် (ပါလီမန်အတွင်းဝန်) (ကယားပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ် ၁၉၄၈ မှ ၁၉၆၀ ထိ)
*ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်ဦး (ရဟတ်ယာဉ်ပျက်ကျ၍ ကျဆုံး)
*ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်
*ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်ဝင်း
*ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်း

### ၂၀၂၂ ခုနှစ် 
## အခြားကြည့်ရန် 
* သီရိပျံချီဘွဲ့
* အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့
* အလင်္ကာကျော်စွာ

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့များ
ဂျင်

## ဂျင်
*ဂျင် (ကစားစရာ)
*ဂျင် (အရက်)
*ဂျင် (လေးကောင်)
မြန်မာ့ရိုးရာ အတိုင်းအတာယူနစ်များ

တစ်မိုက်

## အလျား 
### တိုင်းတာပုံ 
* ၁၀ ဆံခြည် = ၁ နှမ်း (ဆံပင်ဆယ်ချောင်း = နှမ်းတစ်စေ့)
* ၆ နှမ်း = ၁ မုယော (မုယောစပါး ၁ စေ့)
* ၄ မုယော = ၁ လက်သစ် (၁၂ လက်သစ် = ၁ ထွာ, ၂ ထွာ = ၁ တောင်, ၂ ဆုပ် = ၁ ထွာ, ၄ ဆုပ် = ၁ တောင်)
* ၈ လက်သစ် = ၁ မိုက်
* ၃ မိုက် = ၁ တောင်
* ၄ တောင် = ၁ လံ
* ၂ တောင် = ၁ ကိုက်
* ၇ တောင် = ၁ တာ
* ၂၀ တာ = ၁ ဥသဘ
* ၂၀ ဥသဘ = ၁ ကောသ
* ၄ ကောသ = ၁ ဂါဝုဒ်
* ၄ ဂါဝုဒ် = ၁ ယူဇနာ
* ၁၀ဝ၀ တာ = ၁ တိုင်
* ၆ တိုင် နှင့် တာ ၄၀ဝ = ၁ ယူဇနာ

မြန်မာ (၁၀) တိုင် ကို ခရီးတစ်သောင်း ဟုခေါ်ဆိုသည်မှာ တာပေါင်း တစ်သောင်း ရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။  ခရီးတစ်သောင်း၊ အပ်တစ်ချောင်း ဟူသော စကားပုံ လည်းရှိသည်။ အဓိပ္ပာယ်မှာ ခရီးတစ်သောင်း (၁၀ တိုင်) ဝေးလျှင် အပ်ကလေးတစ်ချောင်းမျှပင် မသယ်ချင်လောက်အောင် လေးသည် ဟု ဆိုလိုသည်။ 

တစ်တာတွင် (၇)တောင်ရှိပြီး၊ တာပေါင်းတစ်ထောင်သည် တစ်တိုင်နှင့်ညီသောကြောင့် တစ်တိုင်တွင် (၇၀၀၀)တောင် ရှိသည်။ ယင်းပမာဏသည် ပေပေါင်း (၁၀၅၀၀) နှင့်ညီမျှသည်။ တစ်မိုင်တွင် (၅၂၈၀)ပေရှိရာ မိုင်ဖွဲ့လျှင် ၁.၉၉ မိုင်နှင့် ညီသည်။ သို့ဖြစ်၍ ဗြိတိသျှ (အင်္ဂလိပ်) အတိုင်းအတာများနှင့် ဆက်စပ်ရာတွင် အကြမ်းအားဖြင့် နှစ်မိုင်လျှင် တစ်တိုင် ရှိသည်ဟု ကျေးလက်ဒေသများတွင် မှတ်ယူထားကြသည်။

ခရီးအကွာအဝေးကို မိုင်(အင်္ဂလိပ်အတိုင်းအတာ) အစား တိုင် (မြန်မာအတိုင်းအတာ) ဖြင့် ခေါ်ဝေါ် သုံးစွဲမှုများမှာ ယနေ့တိုင်အောင် မြန်မာ့ ကျေးလက်ဒေသများတွင် တွင်ကျယ်နေဆဲ ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ခရီး (၁၀) မိုင် ဝေးသည် ဟု ပြောမည့်အစား ခရီး (၅) တိုင် ဝေးသည် ဟုသာ ပြောဆိုလေ့ရှိကြသည်။ ထို့ပြင် အလတ်တန်းစား အတိုင်းအတာများ ဖြစ်သည့် လယ်ယာ ကိုင်းကျွန်း အတိုင်းအတာများကိုလည်း အလျား တာ မည်မျှ၊ အနံ တာ မည်မျှ စသည်ဖြင့်သာ ပြောဆိုနေကြဆဲ ဖြစ်သည်။ သည့်ထက်ပိုမိုတိုတောင်းသော အလျားအတိုင်းအတာ ဖြစ်သည့် သစ်၊ ဝါး စသည်တို့ကို တိုင်းတာရာတွင် သို့မဟုတ် အိမ်ဆောက်ရာတွင်မူ တောင် နှင့် ထွာ ကို အသုံးပြုကြသည်။

## အလေးချိန် 
## ထုထည် အချင်အတွယ် 
### ချင့်တွယ်ပုံ 
* ၂ လမြူ  = ၁ လမျက်
* ၂ လမျက် = ၁ လမယ်
* ၂ လမယ်  = ၁ စလယ်
* ၂ စလယ် = ၁ ခွက်
* ၂ ခွက် = ၁ ပြည်
* ၄ ပြည် = ၁ စိတ်
* ၂  စိတ် = ၁ ခွဲ
* ၂  ခွဲ =  ၁  တင်း
* ၁ တင်း = ၁၆ ပြည်

## ဧရိယာ 
## ငွေကြေး 
## အချိန် 
အချိန်၊ မြန်မာ့ရိုးရာ တွင်ရှုရန်

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး
သန္တာပင်လယ်

သန္တာပင်လယ် (ကိုရယ်လ်ပင်လယ်) သည် ဩစတြေးလျတိုက်၏ အရှေ့မြောက်ကမ်းခြေဘက်ရှိ တောင်ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ၏ အနားသတ်ပင်လယ် ဖြစ်သည်။ သန္တာပင်လယ်၏ အနောက်ဘက်တွင် ကွင်းစလန်ပြည်နယ်၏ အရှေ့ကမ်းရိုးတန်း၊ အရှေ့ဘက်တွင် ဗနွားတူနိုင်ငံနှင့် 
နယူးကယ်လီဒိုးနီးယား၊ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ဆော်လမွန်အိုင်းလန်းနိုင်ငံ၏ တောင်ဘက်ဖျားစွန်းဒေသတို့က အသီးသီး ဝန်းရံလျက်ရှိသည်။ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် နယူးဂီနီကျွန်း (ပါပူအာကျွန်း) တောင်ကမ်းရိုးတန်းအထိကျယ်ပြန့်သည်။ တောင်ဘက်တွင် တက်စ်မန်ပင်လယ်၊ မြောက်ဘက်တွင် ဆော်လမွန်ပင်လယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာတို့နှင့် ပေါင်းဆုံသည်။ အနောက်မြောက်ဘက်တွင် တောရက်စ်ရေလက်ကြားမှတဆင့် အာရာဖူရာပင်လယ်တို့ဖြင့် ထိစပ်နေသည်။

ပင်လယ်သည် နွေးထွေးပြီး တည်ငြိမ်သည့် ရာသီဥတုရှိသည်။ မကြာခဏ မိုးရွာသွန်းကာ အပူပိုင်း ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းများ တိုက်ခတ်တတ်သည်။ ပင်လယ်တွင်း၌ ကျွန်းများနှင့် သန္တာကျောက်တန်းများ များစွာတည်ရှိသည်။ ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ယူနက်စကိုမှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သော ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး သန္တာကျောက်တန်းဖြစ်သည့် မဟာ ဘယ်ရီယာ သန္တာကျောက်တန်းကြီး (Great Barrier Reef; အတိုကောက် GBR)သည် ဤပင်လယ်တွင်းတွင် တည်ရှိသည်။ GBR တွင် ရေနံရှာဖွေထုတ်လုပ်မှုများကို ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် ရပ်ဆိုင်းခဲ့ကာ ငါးမဖမ်းရန် ကန့်သတ်နေရာများစွာကိုလည်း သတ်မှတ်ထားသည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ
ဂျမ်ဘူရီ

တွင် ကျင်းပပုံ ၂၀၀၀၂၀၀၃ ခုနှစ်]]
အပြည်ပြည်မှ ကမ္ဘာ့ကင်းထောက် လူငယ်များသည် အခါအားလျော်စွာ နိုင်ငံတစ်ခုခုတွင် စုဆုံ၍ စည်းဝေးကြပြီးနောက် ပျော်ရွှင်စွာ မီးပုံပွဲ ကျင်းပကြသည်ကို **ဂျမ်ဘူရီ** () ဟုခေါ်သည်။ ပထမဆုံး ဂျမ်ဘူရီပွဲကို ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် လန်ဒန်မြို့၌ ကျင်းပခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ဆော်လမွန်ပင်လယ်

**ဆော်လမွန်ပင်လယ်** (Solomon Sea) သည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာတွင်းရှိ ပင်လယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဆော်လမွန်အိုင်းလန်းနိုင်ငံနှင့် ပါပူအာနယူးဂီနီနိုင်ငံတို့၏ ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း၌ အဓိကကျသော တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ နေရာလည်းဖြစ်သည်။ ဆော်လမွန်ပင်လယ်၏ အနက်ရှိုင်းဆုံး အနက်မှာ ၂၉,၉၈၈ ပေ (၉,၁၄၀ မီတာ) ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
*ဆော်လမွန်ပင်လယ်၏ မြေပုံ
နဝဒေး

နဝဒေးဘွဲ့ခံ စာဆိုတော်များ
*အင်္ကုရမည်သော ဇင်းမယ်နဝဒေး
*လှော်ကားသုံးထောင်မှူးခေါ် တောင်ငူနဝဒေး
*ရွှေတောင် နန္ဒသူခေါ် စလင်းနဝဒေး
*"'စစ်ကိုင်း ထောင်သင်း။ စလင်းလင်္ကျာ၊ ပြည်မှာ နဝဒေး"'ဟု ကျော်ကြားသည့် ပြည် နဝဒေးကြီး
*ဝက်မစွတ်နဝဒေး တို့ပင်ဖြစ်သည်။
မောင်မောင်တာ (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)

## မောင်မောင်တာ (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)
Dr. မောင်မောင်တာ Haj (Ph.D) M.A., FDMU (Dublin),DJ (Ygn)]
*ဥက္ကဋ္ဌ၊မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ရှီအာမွတ်စလင်အဖွဲ့ချုပ်
*မန်နေဂျင်း ထရပ်စတီ၊ (မဂိုရှီအာ ဂျာမေမဇ်ဂျိဒ် )
*ဗမာ့တပ်မတော် (ကြည်း) ဗိုလ်ကြီး (ငြိမ်း)
*ရုပ်ရှင်မင်းသားကြီး၊ ဒါရိုက်တာ၊ဘာသာပေါင်းစုံငြိမ်းချမ်းရေးသံတမန်

မောင်မောင်တာ (Mohammed Shafi Ata Sherazee haj)ကို ၁၉၂၆-ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၉ရက်နေ့၌  မန္တလေးမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူ၏အဘမှာ (Khan Bahadur Hajee Gulam Hussain Sherazee)ဖြစ်ပြီး၊ သူ့အဖိုးမှာ Khan Bahadur Aga Ali Akbar Sherazee (၁၉၁၀-၁၉၂၉) ဖြစ်သကဲ့သို့ မြန်မာပြည်အတွက် ပါရှားကောင်စစ်ဝန်(၁၉၂၉-၁၉၄၄)အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပေသည်။

၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် မောင်မောင်တာသည် အလယ်တန်းပညာရေးကို အောင်မြင်ခဲ့ပြီးနောက် မန္တလေးမြို့ အ.ထ.က(၉) ယခင်(စိန့်ပီတာကျောင်း)တွင် အထက်တန်းပညာဆက်လက် သင်ကြားခဲ့သည်။

ဦးမောင်မောင်တာ ဟာ မြန်မာ့တပ်မတော် ဗိုလ်ကြီး ဘဝကနေ ရုပ်ရှင်နယ်ဘက်ကို ကူးလာသူ ဖြစ်ပြီး၊ (ဦး) သုခ၊ ဗိုလ်ဗကို စတဲ့ ထင်ရှားတဲ့ သရုပ်ဆောင်တွေနဲ့အတူ မြန်မာပြည်မှာ ဟောလီးဝုဒ် က ပထမဆုံး လာပြီး ရိုက်ကူးခဲ့တဲ့ ပထမဆုံး မြင်ကွင်းကျယ် လူထုအောင်သံဇာတ်ကားမှာ ထင်ရှားလာခဲ့ပါတယ်။

ဤလူ့ဘောင်တွင်၊ ဒေါက်တာ အောင်ကျော်ဦး၊ ဖြေလျော့ခွေ၊ မျှော်တလင့်လင့် စတဲ့ ဇာတ်ကားတွေမှာ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး မြန်မာ-ရှီအာမွတ်ဆလင် အဖွဲ့ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကို ကွယ်လွန်ချိန်ထိ ယူသွားခဲ့ပါတယ်။

## ဘဝနိဂုံး
မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ မဂို(ရှီယာ) မွတ်စလင် ဥက္ကဋ္ဌ၊ ရုပ်ရှင်မင်းသားကြီး ဦးမောင်မောင်တာ အသက် (၉၀နှစ်) သည်၊ ၂၆.၃.၂၀၁၅ ည  ၉ နာရီခန့်တွင်၊ နေအိမ်၌ အလ္လာသျှင်မြတ်အမိန့်တော်ခံယူ (ကွယ်လွန်) သွားသည်။ 
## ကိုးကား
ဂွါဒလ်ကျွန်း

အတ္တလန်တိတ် သမုဒ္ဒယာအတွင်း တောင်အမေရိကတိုက် မြောက်ဘက် ကာရီဘီယန် ပင်လယ်စပ်တွင် တည်ရှိသည်။ ပြင်သစ်ပိုင်နယ်ဖြစ်၍ ရွေးကောက်သော အထွေထွေကောင်စီ ရှိသည်။ စတုရန်းမိုင် ၅၈၃ ရှိ၍ မြို့တော်မှာ ဘက်ဆီတာရီးမြို့ ဖြစ်သည်။ ကိုကိုး၊ ငါး၊ ကော်ဖီ၊ အရက်ပျံ စသည် ထွက်သည်။
## ကိုးကား
ပါရာယန

**ပါရာယနဝတ္ထု**နှင့် **ရာဇဝင်ကျော်**တို့သည် ပေလေးပင် ရှင်လေးပါးအနက် တစ်ပါးအပါအဝင်ဖြစ်သော ရှင်မဟာသီလဝံသ ပြုစုရေးသားတော်မူခဲ့သည့် စကားပြေဝတ္ထုများဖြစ်ကြလေသည်။ ပါရာယနဝတ္ထုကို အင်းဝဘုရင် ဒုတိယမင်းခေါင် နတ်ရွာစံပြီးနောက် သားတော်ရွှေနန်းကြော့ရှင် ဘုရင် နရပတိ နန်းတက်သော သက္ကရာဇ်ဖြစ်သည့် ၈၆၃ခုနှစ်တွင် ရေးသားပြုစုတော်မူခဲ့သည်။ *“ဘုရားသခင် သာသနာတော် နှစ်ထောင် အနှစ် ငါးဆယ့် ငါးနှစ် စေ့သောအခါ၌ ရွှေနန်းကြော့သခင် ဘုရင် နရပတိမင်းကြီး အောင်မြင်ခါ ဆယ်နှစ်စေ့လေသော၌ ပါရာယနသတ္ထုက စီရင်သောအခန်းကာ ဤ ဝယ်ရွေ့ပြီးပြည့်စုံ၏။”* ဟု နိဂုံးစကားကို ထောက်လျှင် ၈၇၃ခုနှစ်တွင် စီရင်သည်ဟု ဆိုဖွယ်ရှိ၏။ အဆိုပါဝတ္ထုသည် တွေ့ရှိရသမျှသော မြန်မာစကားပြေတို့တွင် အဦးဆုံး အဟောင်းဆုံးဟု ဆိုအပ်ပေသည်။ **ပါရာယနသုတ္တန်တရား**ကို အခြေခံမူတည်၍ ပါရာယနဝတ္ထုကို အခန်းကြီး ၄ခန်း၊ ဝတ္ထုကြီး ၈ဝတ္ထု၊ ဝတ္ထုငယ်များစွာတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်၍ စီရင်ရေးသားတော်မူရာ အခန်းကြီး ၄ခန်းနှင့် ဝတ္ထုကြီး ၈ဝတ္ထုတို့မှာ-
* အခန်း(၁) ရဟန်းတော်တို့ ကျင့်သုံးလိုက်နာ နည်းယူရန် ပြဆိုသော အရှင်သာရိပုတ္တရာ ဝတ္ထုနှင့် အရှင်မောဂ္ဂလာန် ဝတ္ထု။
* အခန်း(၂) ရဟန်းမိန်းမထေရီတို့ ကျင့်သုံးလိုက်နာ နည်းယူရန် ပြဆိုသော ခေမာထေရီ ဝတ္ထုနျင့် ဥပ္ပလာဝဏ်ထေရီ ဝတ္ထု။
* အခန်း(၃) လူဒါယိကာတို့ ကျင့်သုံးလိုက်နာ နည်းယူရန် ပြဆိုသော စိတ္တသူကြွယ် ဝတ္ထုနျင့် ဟတ္ထာဠဝက ဝတ္ထု။
* အခန်း(၄) လူဒါယိကာမတို့ ကျင့်သုံးလိုက်နာ နည်းယူရန် ပြဆိုသော ဥတ္တရာမိန်းမမြတ် ဝတ္ထုနှင့် နန္ဒမာတာ မိန်းမမြတ် ဝတ္ထုများ ဖြစ်ကြ၏။
ဤနန္ဒမာတာ ဝတ္ထုတွင် နန္ဒမာတာ ရွတ်ဖတ်သရဇ္ဈယ်သော ပါရာယနသုတ်ကို အကြောင်းခံ၍ ဤဝတ္ထုတစ်ခုလုံးကိုလည်း ပါရာယနဝတ္ထုဟု အမည်တပ်၍ မှတ်သားခြင်း ဖြစ်ပေသည်။

ပါရာယနသုတ်မှာ ဗာဝရီ မည်သော မင်းဆရာပုဏ္ဏား ရသေ့ကြီးနှင့် အဇိတ စသော ပုဏ္ဏားရသေ့ငယ် တပည့် တစ်ကျိပ် ခြောက်ဦးတို့ အသီးသီး မေးအပ်သော ပြဿနာများကို မြတ်စွာ ဘုရားသခင် အသီးသီး ဖြေဆိုဟောကြားတော်မူသည့် သုတ္တနိပါတ် ပါဠိတော်လာ တရားဒေသနာတော် ပင်ဖြစ်သည်။ ပါရာယန၌ ပါရ+အယန ဟူသော ၂ပုဒ်တွင် ပါရ = ပါရာယန = သံသရာ တစ်ဖက်ကမ်း နိဗ္ဗာန်နန်းသို့ ကူးသန်းရောက်ရာ ခရီးလမ်းမဟာဟု ဆိုလိုပေသည်။
ပါရာယနသုတ္တန်လာ ပုစ္ဆာပြဿနာများမှာ-
* (၁) ဦးခေါင်းမည်သည်ကား အဘယ်နည်း။
* (၂) ဦးခေါင်း ပြတ်တတ်သော အကြောင်းကား အဘယ်နည်း။
* (၃) လူတကာကို အဘယ်တရားသည် ဖုံးကွယ်သနည်း။
* (၄) အဘယ် အကြောင်းကြောင့်လျှင် မထင်ရှားနိုင်သနည်း။
* (၅) အဘယ် တရားလျှင် မျောက်နှဲစေးနှင့် တူသနည်း။
* (၆) လူဟူသမျှတို့၏ ဘေးကြီးကား အဘယ်နည်း။
* (၇) တဏှာအယဉ်၊ ဒိဋ္ဌိအယဉ်တို့ကို စောင့်ရှောက်နိုင်သည်ကား အဘယ်တရားနည်း။
* (၈) အယဉ်တို့ကို ပိတ်ဆို့နိုင်သည်ကား အဘယ်တရားနည်း။
* (၉) ပညာ၊ သတိ၊ နာမ်ရုပ်တရားသည် အဘယ်၌ ချုပ်ပါသနည်း။
* (၁၀) ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်၊ သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့ကား အဘယ်သို့ ပြုကျင့်နေထိုင်သနည်း။
ဤသို့ စသည်ဖြင့် အဇိတ၊ တဿ မေတ္တယျ၊ ပုဏ္ဏက စသော ရသေ့ ၁၆ဦးတို့ အသီးသီးပြဿနာပြု၍ မေးလျှောက်ကြကုန်၏။ မြတ်စွာ ဘုရားသခင်လည်း ထိုပြဿနာတို့ကို တစ်ခုမကျန် အသီးသီးဖြေဆိုတော်မူ၏။ ဤအမေး၊ အဖြေ ၂ရပ်ကိုပင် ပါရာယနသုတ်ဟု ခေါ်ဆိုလေသည်။

## ကိုးကား