open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ဒီဇင်ဘာ

**ဒီဇင်ဘာ**သည် Gregorian နှင့် Julian ပြက္ခဒိန်၏လဆုံးဖြစ်သည်။ 
* မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဆောင်းရာသီဖြစ်သည်။ 

ဒီဇင်ဘာ” ဆိုသည် ‘လက်တင်’ စာလုံး Decem နေလာတာဖြစ်သည်။ အဓိပ္ပာယ်က (၁ဝ)၊ အရင်ပေါ်ကာစ ပြက္ခဒိန်မှာ (၁ဝ) လသာပါ၍ ဖြစ်သည်။

## နှစ်ပါတ်လည်နေ့များနဲ့ ဆောင်ပုဒ်များ
* ဒီဇင်ဘာ ၁ = ကမ္ဘာ့ World AIDS Day နေ့။ ပေါ်တူကီ လွတ်လပ်ရေးပြန်ရခြင်းနေ့၊ ရူမေးနီးယား ပြည်ထောင်စုနေ့၊ Eat a Red Apple Day ပန်းသီးအနီတလုံးစားပါ။
* ဒီဇင်ဘာ ၂ = ‘ယူအေအီး’ နိုင်ငံ အမျိုးသားနေ့။
* ဒီဇင်ဘာ ၃ = International Day of People with Disability နိုင်ငံတကာ မသန်စွမ်းသူများနေ့။
* ဒီဇင်ဘာ ၄ = World Wildlife Conservation Day ကမာ္ဘ့ တောရိုင်း တိရစ္ဆာန်များ ထိန်းသိမ်းရေးနေ့။ အိန္ဒိယ ရေတပ်မတော်နေ့။
* ဒီဇင်ဘာ ၅ = Volunteer Day စေတနာ့ဝန်ထမ်းနေ့။ ထိုင်းနိုင်ငံ ဘုရင့်မွေးနေ့ (ဖခင်နေ့)။
* ဒီဇင်ဘာ ၆ = ဖင်လန်နိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးနေ့။ စပိန်နိုင်ငံ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေနေ့။
* ဒီဇင်ဘာ ၇ = Pearl Harbor Day အမေရိကန် ပုလဲဆိပ်ကမ်းနေ့။
* ဒီဇင်ဘာ ၈ = Christmas Card Day ခရစ္စမတ်ကပ်နေ့။
* ဒီဇင်ဘာ ၈ = ပနားမားနိုင်ငံ မိခင်နေ့။ ရိုမေးနီးယားနိုင်ငံ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေနေ့။
* ဒီဇင်ဘာ ၁၀ = နိုဗယ်ဆုပေးတဲ့နေ့ (Alfred Nobel ကွယ်လွန်တဲ့နေ့)။ လူ့အခွင့်အရေးများနေ့။
* ဒီဇင်ဘာ ၁၁ = Mountain Day တောင်များနေ့။
* ဒီဇင်ဘာ ၁၂ = ကင်ညာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးနေ့။
* ဒီဇင်ဘာ ၁၄ = Monkey Day မျောက်နေ့။
* ဒီဇင်ဘာ ၁၆ = ဘာရိန်းဘုရင့်နိုင်ငံ အမျိုးသားနေ့။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အောင်ပွဲနေ့။ တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ ပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးနေ့။ Beethoven's Birthday ဂီပညာရှင် "ဗီသိုဗင်" မွေးနေ့။
* ဒီဇင်ဘာ ၁၇ = Maple Syrup Day မေပယ်အချိုရည်နေ့။
* ဒီဇင်ဘာ ၂၅ = ခရစ္စမတ်နေ့။
* ဒီဇင်ဘာ ၂၆ = Boxing Day အိမ်စေများ၊ တပည့်များအား လက်ဆောင်ပေးသည့်နေ့။ ဆလိုဗေးနီးယားနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးနေ့။
* ဒီဇင်ဘာ ၂၇ = Visit the Zoo Day တိရစ္ဆာန်ရုံလည်ပါ။
* ဒီဇင်ဘာ ၂၈ = ဩစတေးလျတောင်ပိုင်း Proclamation Day နေ့။ Chocolate Day ချောကလက်နေ့။
* ဒီဇင်ဘာ ၃၁ = New Year's Eve နှစ်သစ်ကူး အဖိတ်နေ့။

## ဆောင်ရွက်ရန်များ
* World Aids Month ကမ္ဘာ့ အေအိုင်ဒီအက်စ်လ။
* National Drunk & Drugged Driving Prevention Month မူးယစ်ဆေးနဲ့အရက်သုံးပြီး ကားမောင်းခြင်း ကာကွယ်ရေး အမျိုးသားလ။
* Vegetables and Exotic Fruits Month အမြစ်ပါအသီးအနှံများနှင့် အရောင်အသွေးစုံ နှစ်သက်ဖွယ် အသီးများလ။
* Safe Toys and Gifts Month ကလေးကစားရများနှင့် လက်ဆောင်ပစ္စည်းများစိတ်ချရမှုလ။
* Spiritual Literacy Month ဝိညာဉ်ဆိုင်ရာစာပေလ။
* Tomato and Winter Squash Month ခရမ်းချဉ်သီးနှင့် ဆောင်းဖယုံသီးလ။
* Worldwide Food Service Safety Month ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အစားအသောက်ဝန်ဆောင်မှု စိတ်ချရမှုလ။

## အခြားနှစ်ပါတ်လည်နေ့များ
* ၁၈-၁၂-၁၉၉ဝ NCGUB ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရ စတင်ဖွဲ့စည်းသည့်နေ့။
* ဒီဇင်ဘာ (၁၂) = ကူကီးတော်လှန်ရေးနေ့။
* ဒီဇင်ဘာ(၃၁) = ရခိုင်ဘုရင့်နိုင်ငံကျဆုံးသည့်နေ့။
* ၂၁-၁၂-၁၉၉ဝ ပုလဲမြို့နယ်က NLD ပါတီဝင်များ အိန္ဒိယကိုရောက်ကြတဲ့နေ့။

## သင်္ကေတ
* နိုင်ငံတကာ ဒီဇင်ဘာပန်း = Narcissus ပန်း (မြန်မာလိုမသိပါ)၊
* မြန်မာ ဒီဇင်ဘာပန်း = (နတ်တော်လ = ဂမုန်းပန်း၊ သဇင်ပန်း၊ ပြာသိုလ = ခွာညိုပန်း)၊
* ဒီဇင်ဘာ ဆယ့်နှစ်ရာသီခွင် = Sagittarius = ဓနု (၂၁ ရက်အထိ)၊ Capricorn = ဆိတ် (၂၂ မှစ၍)
* ဒီဇင်ဘာ အဖိုးတန်ကျောက်များ = Turquoise, Zircon, Tanzanite စိမ်းပြာကျောက်များ၊

(ဒေါက်တာတင့်ဆွေ)

## ပွဲနေ့များ 
* ကမ္ဘာ့ အေအိုင်ဒီအက်စ်နေ့ - ဒီဇင်ဘာ ၁ ရက်နေ့
* ခရစ္စမတ်နေ့ (နိုင်ငံများ) - ဒီဇင်ဘာ ၂၅ ရက်နေ့
* အစ်နေ့ (မူဆလင်နိုင်ငံများ)
* ပညာရေးစုံညီပွဲတော် (မြန်မာနိုင်ငံ)
ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်

**ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်** () သည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း၌ နေနှင့် အနီးဆုံးဂြိုဟ်ဖြစ်သည်။ ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်သည် အလွန်သေးငယ်သော ဂြိုဟ်ဖြစ်ပြီး လကမ္ဘာကဲ့သို့ပင် မျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် ချိုင့်ခွက်ကြီးများ ရှိသည်။ နေ့အခါတွင် အလွန်ပူပြီး ညအခါတွင် အလွန်အေးသည်။ အပြောင်းအလဲမှာ နေ့ဘက် ၄၂၇ ဒီဂရီ ဆဲဆီးယပ်စ်မှ ညဘက် အနုတ် ၁၇၃ ဆဲဆီးယပ်စ် ဖြစ်သည်။ ဝင်ရိုးစွန်းများမှာ အနုတ် ၉၃ ဒီဂရီ ဆဲဆီးယပ်စ်အောက်သို့ စဉ်ဆက်မပြတ် ရှိသည်။ မာကျူရီ၏ မြေမျက်နှာမှာ လကမ္ဘာကဲ့သို့ပင် ပေါ်လွင်သည်။ အလွန်ပြင်းထန်သော နေရောင်ခြည်တည်ရှိသော်လည်း မာကျူရီဂြိုဟ်ပေါ်တွင် နေရောင်ခြည်နှင့် မထိတွေ့သောနေရာ၌ ရေခဲတည်ရှိနိုင်သည်ဟု ရေစီးဆင်းသည့်ပုံစံများက ဖော်ပြနေသည်။ ၂ဝ၁၂ ခုနှစ်တွင် နာဆာ၏ MESSENGER အာကာသယာဉ်မှ ဝါရှင်တန်ဒီစီမြို့တော်နီးပါးခန့်ရှိသော ရေခဲလွှာကို မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းတွင် ခြေရာခံမိသည်ဟု အတည်ပြုခဲ့သည်။ 

ပလူတိုကို ဂြိုဟ်များစာရင်းမှ ပယ်ဖျက်ခဲ့သော အချိန်မှစ၍ ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်သည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း၌ အသေးဆုံးဂြိုဟ်ဖြစ်လာသည်။ နေနှင့် အနီးဆုံးဂြိုဟ်ဖြစ်သဖြင့် နေကို အမြန်ဆုံး လှည့်ပတ်နေသော ဂြိုဟ်ဖြစ်သည်။ နေကို တစ်ပတ်ပတ်ရန် ကမ္ဘာမြေရက် (၈၇.၉၇) ရက်မျှသာကြာသည်။  မာကျူရီဂြိုဟ်သည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း၌ သိပ်သည်းမှုအများဆုံးဂြိုဟ်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာမှာ သိပ်သည်းမှု ဒုတိယအများဆုံးဖြစ်သည်။ ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်သည် သံသတ္တုများဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသဖြင့် အလွန်သိပ်သည်းမှုများသည်။ သို့သော် အလွန်အားနည်းသော သံလိုက်စက်ကွင်းရှိသည်။ ကမ္ဘာဂြိုဟ် သံလိုက်စက်ကွင်း၏ ၁.၁ ရာခိုင်နှုန်းသာ တည်ရှိသည်။ မက်ဆင်ဂျာ အာကာသယာဉ်မှ ညွန်ပြသည်မှာ သံလိုက်စက်ကွင်းသည် တည်ငြိမ်သည်ဟုဆိုသည်။

ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်သို့ မရိန်နာ ၁၀ (Mariner 10) နှင့် မက်ဆင်ဂျာ (MESSENGER) ဆိုသော အာကာသယာဉ် ၂ စင်း ရောက်ရှိခဲ့သည်။ မက်ဆင်ဂျာ အာကာသယာဉ်သည် ဂြိုဟ်အနီးမှ ဖြတ်၍ တစ်ကြိမ် ပျံသန်းခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လမှ စတင်၍ ဂြိုဟ်ကို ၁ နှစ်ကြာမျှ လှည့်ပတ်ခဲ့သည်။ မက်ဆင်ဂျာ အာကာသယာဉ်သည် မာကျူရီဂြိုဟ်အား အကြိမ်ပေါင်း ၄၀၀၀ လှည့်ပတ်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဧပရယ်လ ၃၀ တွင် လောင်စာကုန်ခမ်းကာ ဂြိုဟ်ပေါ်သို့ ထိုးကျခဲ့သည်။

 

ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်၏ အင်္ဂလိပ်အမည် မာကျူရီကို ရောမဘုရား၏ အတောင်ပံပါသော တမန်တော် ၏ အမည်ကို အစွဲပြု၍ မှည့်ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် နေကို အလွန်လျင်မြန်စွာ လှည့်ပတ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ မာကျူရီဂြိုဟ်အား မြေပြင်မှလေ့လာမယ်ဆိုပါက အလွန်ခက်ခဲမည်ဖြစ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် မာကျူရီသည် နေနှင့် အလွန်နီးကပ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ တရုတ်၊ ကိုရီးယားနှင့် ဂျပန်ယဉ်ကျေးမှု တို့၌ မာကျူရီဂြိုဟ်ကို ရေနှင့်ဆိုင်သောကြယ်ဟု ဖော်ပြကြသည်။

မာကျူရီဂြိုဟ်တွင် ဂြိုဟ်ရံလ မရှိပေ။

ပေါက်ဝ]]

## ကိုးကား
## အခြားဝက်ဆိုက်ဘ်များ 
* SolarViews.Com
* MESSENGER Mission web site
* Mercury QuickMap from MESSENGER web site 
* SolarViews.com – Mercury
* Astronomy Cast: Mercury

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်
ကဏ္ဍ:နေအဖွဲ့အစည်း၏ ဂြိုဟ်များ
စီးရပ်စ် (ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား)

**စီးရပ်စ်** (သင်္ကေတ: ; ; ) သည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းမှ အသေးငယ်ဆုံးသော ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှားဖြစ်ပြီး ပင်မ ဥက္ကာခါးပတ် (asteroid belt) အတွင်းတွင် ရှိသော တစ်ခုတည်းသော ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှားဖြစ်သည်။ အဲရစ်ကို ၁၈၀၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် Giuseppe Piazzi မှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

သစ်ပင်စိုက်ပျိုးခြင်း၊ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် မိခင်မေတ္တာနှင့်ဆိုင်သော ရောမနတ်ဘုရားမ စီးရပ်စ်ကို အစွဲပြု၍ အမည်ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီး နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ ခန့်မျှကြာသော အချိန်တွင် နိုင်ငံတကာ နက္ခတ္တ သမဂ္ဂ (International Astronomical Union) မှ အဲရစ်စ်အား ဥက္ကာခဲ သို့မဟုတ် အသေးစားဂြိုဟ် (asteroid or minor planet)  အဖြစ်မှ ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှားအဆင့် (dwarf planetary status) သို့ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် တိုးမြှင့်ပေးခဲ့သည်။  

အချင်းအားဖြင့် ၉၅၀ ကီလိုမီတာသာ ရှိသဖြင့် စီးရပ်စ်သည် ဥက္ကာခါးပတ်အတွင်းမှ အကြီးဆုံးအရာဝတ္ထုတစ်ခုဖြစ်ပြီး ခါးပတ်တစ်ခုလုံး အလေးချိန်၏ သုံးပုံတစ်ပုံမျှရှိသည်။ လတ်တလော လေ့လာမှုများအရ စီးရပ်သည် ပုံသဏ္ဌန်မမှန်ပဲ ဆွဲငင်အားနည်းသော အသေးစားအရာဝတ္တုများကဲ့သို့မဟုတ်ပဲ လုံးဝန်းသော ပုံသဏ္ဍန်ရှိကြောင်းတွေ့ရှိရသည်။ သူ၏ အလင်းလက်ဆုံး အချိန်၌ပင်လျှင် သာမန်မျက်စိဖြင့် မြင်နိုင်ရန် အလွန်မှုန်ဝါးနေသေးသည်။
၂၀၀၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် နာဆာမှ Dawn Mission အာကာသလေ့လာစူးစမ်းရေးယာဉ်ကို စီးရပ်စ် နှင့် ဗက်စ်တာ (Vesta) တို့ကို စူးစမ်းရန်အတွက် လွှတ်တင်ခဲ့သည်။

## မှတ်စု
## ကိုးကားချက်များ
ပလူတို

**ပလူတို** (; သင်္ကေတ:  ၎င်း ) သည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှားတစ်ခုဖြစ်ပြီး ကျောက်သား နှင့် ရေခဲတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပလူတိုဂြိုဟ်ပေါ်တွင် အလွန်အေးပြီး အပူချိန် အနှုတ် ၂၁၈ ဒီဂရီ ဆဲလ်စီးယပ် (အနှုတ် ၃၆၀ ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်) မှ အနှုတ် ၂၄၀ ဒီဂရီ ဆဲလ်စီးယပ် (အနှုတ် ၄၀၀ ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်) အထိရှိသည်။

ပလူတိုသည် ၂၃၉၀ ကီလိုမီတာအချင်းရှိပြီး လကမ္ဘာ ၏ သုံးပုံ နှစ်ပုံမျှရှိကာ ကမ္ဘာ၏ ၅ ပုံ ၁ ပုံမျှရှိသည်။ ပလူတိုဂြိုဟ်၏ အလေးချိန်မှာ တန်ချိန် ၁၃ သန်းမျှရှိသည်။ ကမ္ဘာသည် ပလူတိုဂြိုဟ်၏ အဆ ၄၆၀ မျှလေးပြီး ကမ္ဘာရံလသည် ပလူတိုဂြိုဟ်ထက် ၅ ဆခွဲမျှလေးသည်။

အရီဇိုးနား ပြည်နယ် Flagstaff ရှိ Lowell observatory မှ နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင် ကလိုက်တွမ်ဘော့ (Clyde Tombaugh) မှ ပလူတိုဂြိုဟ်ကို ၁၉၃၀ ပြည့်နှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး ရောမငရဲနှင့်ဆိုင်သော နတ်ဘုရား ပလူတို၏ အမည်ကို ပေးခဲ့သည်။ ထိုအမည်ကို အကြံပြုခဲ့သူမှာ အင်္ဂလန်မှ ဗဲနက်တီယာ ဘာနေး (Venetia Burney) ဖြစ်ပြီး သူမသည် ထိုအချိန်က ၁၁ နှစ် သမီးမျှသာရှိသေးသည်။

ပလူတိုတွင် ချာရွန် (Charon)၊ စတိုက် (Styrx)၊ ကီးဘရော့စ် (Kerberos)၊ နစ်စ် (Nix) နှင့် ဟိုက်ဒရာ (Hydra) ဟူသော ဂြိုဟ်ရံလ ၅ ခု ရှိသည်။ ချာရွန်မှာ ၁၁၉၀ ကီလိုမီတာ အချင်းရှိပြီး ပလူတိုဂြိုဟ်၏ အချင်း၏ တစ်ဝက်မျှရှိသည်။ ပလူတိုနှင့် ချာရွန်တို့သည် တစ်ခုကို တစ်ခု အပြန်အလှန်လှည့်ပတ်နေကြပြီး ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား ၂ ခုပမာရှိသည်။ နစ်စ်နှင့် ဟိုက်ဒရာတို့မှာ ပိုမိုသေးငယ်ပြီး ၄၅ ကီလိုမီတာမှ ၁၆၀ ကီလိုမီတာ အတွင်းသာ ကျယ်ဝန်းသော အချင်းရှိပြီး ပလူတိုဂြိုဟ်မှ ၄၄၀၀၀ ကီလိုမီတာမျှ ကွာဝေးသည်။ ချာရွန်ကို ၁၉၇၈ ဇွန်လတွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး နစ်စ်နှင့် ဟိုက်ဒရာကို ၂၀၀၅ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

နေအဖွဲ့အစည်း အတွင်းတွင် ဂြိုဟ် ၈ ခု ရှိသည်။ ပလူတိုသည် ထိုဂြိုဟ် ၈ ခုနှင့် လွန်စွာမှပင် ကွဲပြားခြားနား နေသည်။ ၎င်းသည် အခြားဂြိုဟ်များထက် သေးငယ်နေပြီး နေ၏ ပတ်လည်တွင် ပုံစံကွဲပြားသော လမ်းကြောင်းဖြင့် သွားလာနေသည်။ ပလူတိုသည် ၎င်း သွားလာသော လမ်းကြောင်းကြောင့် တစ်ခါတစ်ရံတွင် နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်ထက် ပို၍ နေနှင့် နီးကပ်နေလေ့ ရှိသည်။

 ပလူတိုကို ဂြိုဟ်များစာရင်းမှ ပယ်ဖျက်ခဲ့သော အချိန်မှစ၍ မာကျူရီဂြိုဟ်သည် နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်း၌ အသေးဆုံးဂြိုဟ်ဖြစ်လာသည်။  မာကျူရီဂြိုဟ်သည် ပလူတိုဂြိုဟ်ထက် ၂ ဆမျှ ပို၍ ကျယ်ဝန်းပြီး ဒြပ်ထု ပမာဏမှာ ပလူတိုထက် ၂၅ဆမျှ ပိုသည်။

ပလူတိုဂြိုဟ်အား ၉ ခုမြောက် ဂြိုဟ်အဖြစ် သတ်မှတ် ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသော်လည်း ကျူးပါး ခါးပတ်မှ ပလူတိုထက် ပိုကြီးသောဂြိုဟ်များအား ထပ်မံတွေရှိခဲ့သောကြောင့် ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် နိုင်ငံတကာ အာကာသ အဖွဲ့အစည်းမှ ပလူတိုကို ဂြိုဟ်ဟု မသတ်မှတ်သင့်တော့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။ ပလူတိုအား ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား အဖြစ်သာ သတ်မှတ်ခေါ်ဝေါ်သင့်သည်ဟု သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁၄ တွင် New Horizons အာကာသယာဉ်သည် ပလူတိုအနီးဖြတ်၍ပျံသန်းသည့် ပထမဆုံးယာဉ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ယင်းကဲ့သို့ပျံသန်းစဉ် ပလူတိုအား အသေးစိတ် လေ့လာတိုင်းတာခဲ့သည်။

## မှတ်စုများ 
{{notelist| colwidth = 30em| notes =

{{efn| name = Escape velocity| Escape velocity derived from the mass *M*, the gravitational constant *G* and the radius *r*: \sqrt{2GM/r}.}}

}}

## ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် 
* နေအဖွဲ့အစည်း
* ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှားများ
* ကျူးပါး ခါးပတ်

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နေအဖွဲ့အစည်း

ကဏ္ဍ:ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှားများ
ပသျှူးဘာသာစကား

**ပသျှူးဘာသာစကား** (*Bahasa Melayu*, بهاس ملايو)(မလေးဘာသာစကား) သည် ပသျှူးလူမျိုး၊ မလေးကျွန်းဆွယ်နေသူ၊ ထိုင်းနိုင်ငံတောင်ပိုင်း၊ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၊ စင်္ကာပူနိုင်ငံ၊ နှင့် ဘရူနိုင်းနိုင်ငံ ‌တို့တွင်အသုံးပြုသော ဘာသာစကားဖြစ်သည်။ ပသျှူးဘာသာစကား မလေးရှားနိုင်ငံ၊ ဘရူနိုင်းနိုင်ငံ၊ စင်္ကာပူနိုင်ငံ၊ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံနှင့် အရှေ့တီမောနိုင်ငံ ရုံးသုံးဘာသာဖြစ်သည်။ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံနှင့်အရှေ့တီမောနိုင်ငံ၌ ပသျှူးဘာသာကို ဘာဟာစား အင်ဒိုနီးရှား (*Bahasa Indonesia*) ခေါ်တွင်သည်။ မလေးရှားနိုင်ငံ၌ ဘာဟာစား မလေးရှား (*Bahasa Malaysia*) ခေါ်တွင်သည်။

## ကိုးကား
စာလုံးပုံစံ

**စာလုံးပုံစံ** () သည် ပုံစံ၊ အထူအပါးနှင့် အရွယ်အစား သတ်မှတ်ထားသော စာလုံးမျက်နှာ (typeface) တစ်ခု ဖြစ်သည်။
နက်စ်ဒက်ခ်

**နက်စ်ဒက်ခ် စတော့ဈေးကွက်** (; ) ဆိုသည်မှာ အမေရိကန်နိုင်ငံ နယူးယောက်မြို့ရှိ စတော့ဈေးကွက်ဖြစ်သည်။ **NASDAQ** သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ အီလက်ထရွန်းနစ် ဖန်သားပြင်များဖြင့် စတော့ အရောင်းအဝယ်ပြုလုပ်သော ဈေးကွက်များတွင် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ စုစုပေါင်း ကုမ္ပဏီ ၃၂၀၀ ကျော်မျှ စာရင်းရှိပြီး ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အခြား စတော့ဈေးကွက်များထက် ပိုများသောစာရင်းရှိပြီး တစ်နေ့တာအတွက် ကုန်သွယ်မှုပမာဏ(trading volume)မှာလည်း ပို၍ များပြားသည်။

**NASDAQ** ကို ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် စတော့ရှယ်ယာရောင်းဝယ်သူများ အဖွဲ့ (National Association of Securities Dealers) (NASD) မှ စတင်ထည်ထောင်ခဲ့ပြီး ထိုကုမ္ပဏီသည် ၂၀၀၀ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၀၁ ခုနှစ်အတွင်း အပိုင်းပိုင်းခွဲ၍ မိမိဘာသာရောင်းချခဲ့သည်။ ယခုအခါ NASDAQ OMX Groupမှ ပိုင်ဆိုင်၍ လည်ပတ်မှုပြုနေပြီး ထိုကုမ္ပဏီ၏ ရှယ်ယာမှာ သူပိုင်ဆိုင်သော စတော့ဈေးကွက်တွင် ၂၀၀၂ ခုနှစ်မှ စတင်၍ ရောင်းချနေခဲ့ပြီး 
Securities and Exchange Commission (SEC) မှ ဈေးကွက်အတွင်း စတော့ရောင်းဝယ်မှုများကို စောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုနေသည်။

## ကိုးကား
ငွေထွန်း (Solveware Solution)

**ငွေထွန်း** (မွေးရက် - ၁၇ မေ ၁၉၇၆) သည် Solveware Solution ၏ စီအီးအိုဖြစ်သည်။

## ဆောင်ရွက်မှုများ
မြန်မာအန်အယ်လ်ပီတွင် ဦးဆောင်သူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး မြန်မာယူနီကုဒ် လက်တွေ့အသုံးချနိုင်စေရန် ပါဝင်ခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ယူနီကုဒ်ပွိုင့်များကို အသုံးပြုထားသည့် လက်တွေ့အသုံးချနိုင်သည့် မြစေတီဖောင့်ကို စတင်ထုတ်လုပ်သည်။ ၂၀၀၈ တွင် အခမဲ့လွတ်လပ်ယူနီကုဒ်ဖောင့်ဖြစ်သည့် ပုရပိုက်ဖောင့်  ကို ထုတ်လုပ်သည်။

လက်ရှိတွင် မြန်မာဝီကီပီးဒီးယား၊ ယူနီကုဒ်အသုံးချမှုဖွံ့ဖြိုးရေးနှင့် မြန်မာဘာသာစကားဖြင့် ကွန်ပျူတာအသုံးချနိုင်ရန်တို့ကို ဆောင်ရွက်နေသည်။

## မိသားစုဘဝ
ဇနီးမှာ လေးလေးမြင့် ဖြစ်၍ သားတစ်ဦးရှိသည်။ သားဖြစ်သူအမည်မှာ ဇွဲနေလင်းထွန်းဖြစ်သည်။ လက်ရှိ ရန်ကုန်မြို့တွင် နေထိုင်သည်။

## ကိုးကား
Personal Computer Magazine

စတင် ထုတ်ဝေကာစနဲ့တင် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အောင်မြင်ရခဲ့ရှိသော Maganzine ဖြစ်သည်။ လက်ရှိမြန်မာနိုင်ငံ Computer အခြေအနေကို ထိထိမိမိရေးသားတင်ပြနိုင်သော Magazine ကောင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် Computer ဆိုင်ရာ certificate အကြောင်းများကိုလည်း ရှင်းလင်းပြောပြထားသောကြောင့် ပညာသင်လိုသော လူငယ်များအတွက် အကြိုက်ဖြစ်သည်။

## Profile 
Chief Editor : မျိုးမင်းထူး
Editor-In-Charge: Naing Naing Aung 
Editor: အေးကျော်မင်း ၊ သောကြာအောင် 
Marketing: စိုးမြတ်ဝင်း ၊ ချောစု 
Publisher: ဦးမျိုးမင်းထူး
Distribution : ဝေယံထွန်း Publishing House
Price : ၁၅၀၀ ကျပ်
Office: No.38(B) ၊ ဘောဂလမ်း ၊ ကြည်မြင့်တိုင် မြို့နယ် ၊ ရန်ကုန် ၊ မြန်မာ
MYSTERY ZILLION

**MYSTERY ZILLION** သည် Computer နည်းပညာဆိုင်ရာ website တစ်ခုဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် forum ကိုအသုံးပြုထားသည်။ MYSTERY ZILLION ကို အတိုကောက်အားဖြင့် MZ ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ မြန်မာ ဘာသာဖြင့် ဆွေးနွေးနိုင်ပြီး Unicode Font ကိုအသုံးပြုထားသည်။ အဓိကအားဖြင့် computer ဆိုင်ရာ ပြဿနာများ မေးမြန်းထားခြင်းကို တွေ့ရသည်။

## ရည်ရွယ်ချက် 
မြန်မာနိုင်ငံတွင် Computer နည်းပညာနှင့် ပတ်သက်ပြီး online တွင် ဆွေးနွေးပြောဆိုရန် နေရာနည်းပါးခြင်း ၊ မြန်မာနိုင်ငံ computer နည်းပညာ တိုးတက်ရေး ၊ လူတိုင်း computer အခြေခံ လွယ်လင့်တကူ တတ်မြောက်ရေးနှင့် computer ဆိုင်ရာ ပြဿနာများ၊ အခက်အခဲများကို ဆွေးနွေးရန်အတွက် စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

## သမိုင်း 
၂၀၀၇ ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံတွင် forum များ တိုးတက်များပြားလာလေသည်။ forum များတိုးတက်လာသည်နှင့် အမျှ လူငယ်များသည် forum ပေါ်တွင် ဆွေးနွေးပြောဆိုခြင်းကို ပြုလုပ်လာကြသည်။ ထိုအချိန်တွင် saturngod သည် Planet , Padonma တွင် နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပြောဆို မေးမြန်းနေမြဲဖြစ်သည်။ forum များပေါ်ချိန်ကတွင် သူသည် forum လုပ်နည်းကို စိတ်ဝင်စားကာ Phpbb ဖြင့် စမ်းသပ်ပြီး MYSTERY ZILLION အမည်ဖြင့် free hosting တွင် တင်၍ စမ်းသပ်နေချိန်ဖြစ်သည်။ ထိုစမ်းသပ်ချိန်တွင် မည်သူ့ကိုမှလည်း မပြသလို မည်သူမှလည်း မသိခဲ့ပေ။ forum ဆိုတာဘာလဲဆိုတာ လေ့လာနေချိန်ဖြစ်သည်။ တနေ့တွင် padonma တွင် မြန်မာမိသားစု forum အတွက် မြန်မာစာ သုံးချင်၍ ကူညီပေးပါရန် post တင်ထားသဖြင့် ကူညီရင်း forum အကြောင်း ကောင်းမွန်စွာသိလာသည်။ မြန်မာမိသားစု admin ကိုရဲနောင် ၏ သင်ကြားပေးမှုကြောင့် vbulletin forum ကို အသုံးပြုတတ်လာသည်။ မြန်မာမိသားစု forum တွင် မြန်မာစာ ထည့်ပြီးနောက် ကိုရဲနောင် အကူအညီဖြင့် MYSTERY ZILLION ကိုတည်ထောင်ခဲ့သည်။ MYSTERYZILLION.com ကို forum မရှိမီ hosting မရှိမီ ကတည်းက က ဝယ်ပေးထားခဲ့သော်လည်း မသုံးဖြစ်ခဲ့ပေ။ domain ဝယ်ပြီး ၃ လ ခန်၌အကြာတွင် ကိုရဲနောင်၏ ကူညီမှုဖြင့် MZ ကို စတင်ခဲ့သည်။ စတင်ကာစတွင် awardspace.com တွင် hosting လုပ်ကာ စခဲ့ပါတယ်။ နောက်ပိုင်း hosting အဆင်မပြေသောကြောင့် hostmonster webhosting ကိုပြောင်းခဲ့ပါတယ်။

## အစောပိုင်းကာလ 
awardspace.com တွင် စတင်ကာစတွင် လူသိနည်းပါးခြင်း၊ နည်းပညာသီးသန့်ဖြစ်ခြင်းတို့ကြောင့် ဝင်ရောက်ကြည့်ရှု့သူ အလွန်နည်းပါးလှသည်။ သို့သော် site ၏ admin များ moderator များ လျင်မြန်စွာဖြေကြားပေးမှုတို့ကြောင့် ဝင်ရောက်လာသည့် ဦးရေမှာ တဖြည်းဖြည်းတိုးတက်လာခဲ့သည်။ သို့သော် awardspace ၏ hosting သည် Database ကို Limit သတ်မှတ်ထားသောကြောင့် မေလ ၂၀၀၇ တွင် hosting ပြောင်းရွှေ့ရန် ဆုံးဖြတ်ချက်ချခဲ့သည်။ ကို CM ၏ အကူအညီဖြင့် hostmonster ကို ပြောင်းရွေ့ခဲ့သည်။

## hosting ပြောင်းရွှေ့ခြင်း အခက်အခဲများ 
Hosting ပြောင်းရွေ့ခဲ့သော်လည်း data များကို ပြန်လည်ရရှိရန် အပြင်းအထန်ကြိုးစားခဲ့ရသည်။ data backup ပြုလုပ်ခြင်း၊ data restore လုပ်ခြင်းတို့အတွက် ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း database version မတူခြင်း data backup လုပ်ရသည်မှာ မလွယ်ကူခြင်းတို့ကြောင့် data အားလုံး ပြန်လည်မရရှိခဲ့ပေ။ ထို့ပြင် ဝင်ရောက်ထားသည့် member များလည်း ပျောက်ကုန်သည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် နောက်တစ်ကြိမ် လူဝင်ရောက်မှု နည်းပါးသွားသေးပြန်သည်။ သို့သော်လည်း တဖြည်းဖြည်းနှင့် ပုံမှန် အခြေအနေရောက်လာအောင် အားလုံး ဝိုင်းဝန်းကြိုးစားမှုကြောင့် ယခင် member များ တစတစ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသည်များရှိသော်လည်း၊ အချို့မှာ ပြန်လည် မရောက်ရှိလာကြတော့ပေ။
Ruby (programming language)

Ruby ဟာ reflective, Dynamic, Object-Oriented Programming Language ပါ။ သူ့ရဲ့ syntax ကတော့ Perl နဲ့ Smalltalk ကဲ့သို့တော့ Object-oriented Features တွေပါဝင်ပေါင်းစည်းထားပြီး Python, Lisp, Dylan နဲ့ CLU ရဲ့ features တွေကိုလည်း မျှဝေထားပါတယ်။ Ruby ဟာ single-pass interpreted language ပါ။ သူဟာ C နဲ့ ရေးထားတဲ့ free software မှ implementation လုပ်ထားပါတယ်။

## သမိုင်း 
Ruby ကို Yukihiro "Matz" Matsumoto က ရေးသားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ February 24, 1993 က စတင်ခဲ့ရာ 1995 မှ Public လုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ Ruby ဆိုတာ ကျောက်မျက်ရတနာ နာမည်ကို Perl ၏ နာမည်ကို နောက်တဲ့နေနဲ့ နာမည်ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

March 2007 တွင် version 1.8.6 ကိုထုတ်ခဲ့သည်။ ယခုအခါ 1.9 ကို development လုပ်နေသည်။ ruby ကို Jruby အဖြစ် Java platform အတွက် နှင့် Microsoft က Iroruby ကို .NET Framework အတွက်ထုတ်လုပ်ပြီး rubinius ကတော့ Smalltalk virtual machines အတွက်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* Ruby language home page
* A ruby documentation community 
* ruby documentation site
* ruby programming language at the Open Directory Project
* Ruby User Guide Mirror 
* Ruby From Other Languages
* Riki: Ruby language and implementation specification 
* Writing C Extensions to Ruby (MRI 1.8)

ကဏ္ဍ:ပရိုဂရမ်းမင်း ဘာသာစကား
မြို့တော်

**မြို့တော်**ဆိုသည်မှာ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ (သို့မဟုတ်) ပြည်နယ်တစ်နယ် (သို့မဟုတ်) ဒေသတစ်ခု၏ အုပ်ချုပ်ရေးအရ အဆင့်အမြင့်ဆုံးသော အစိုးရရုံးထားရှိသည့် မြို့ကို ဆိုလိုသည်။ သို့သော် အချို့နိုင်ငံများတွင် အုပ်ချုပ်ရေး၊ တရားစီရင်ရေးနှင့် ဥပဒေပြုရေးတို့တွင် အချင်းချင်းလွှမ်းမိုးမှုမရှိစေရန် အုပ်ချုပ်ရေးရုံးစိုက်ရန် တစ်မြို့၊ တရားရုံးချုပ်ရုံးစိုက်ရန် တစ်မြို့၊ လွှတ်တော်တည်ရှိရာ တစ်မြို့ သီးသန့်ခွဲထုတ်ထားတတ်သည်။ (ဥပမာ = တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ)

## မြို့တော်များ 
တိုက်အသီးသီးရှိလူဦးရေအများဆုံးမြို့တော်များ (လူဦးရေ ပေါ်မှာ မူတည်)--
* အာဖရိက:အီဂျစ်နိုင်ငံ၊ကိုင်ရိုမြို့ (၇,၉၃၃,၂၃၆)
* အာရှ:ဂျပန်နိုင်ငံ၊တိုကျိုမြို့ (၁၂,၇၉၀,၀၀၀)
* ဥရောပ: ရုရှားနိုင်ငံ၊မော်စကိုမြို့ (၂၀,၆၅၄,၀၀၀)
* မြောက်အမေရိက:မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ၊မက္ကဆီကိုမြို့ (၈,၆၅၈,၅၇၆)
* အိုးရှင်းနီးယား:နယူးဇီလန်နိုင်ငံ၊ဝယ်လင်တန်မြို့ (၄၄၅,၄၀၀)
* တောင်အမေရိက:ကိုလံဘီယာနိုင်ငံ၊ဘိုဂိုတာမြို့ (၇,၅၅၄,၀၀၀)
* ဥရောပသမဂ္ဂ:အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊လန်ဒန်မြို့ (၈,၂၇၈,၂၅၁)
နိုင်ငံသားနှင့် နိုင်ငံရေး အခွင့်အရေး

**နိုင်ငံသားနှင့် နိုင်ငံရေး အခွင့်အရေး (Civil and Political Rights)** များသည် လူသားတို့တွင် ရှိသော အခွင့်အရေးများ ဖြစ်ရုံမက နိုင်ငံတွင်းရှိ လူသားတိုင်းအပေါ် သက်ဆိုင်ရာ အစိုးရက လေးစားလိုက်နာရန် လိုအပ်သော လူတစ်ဦး တစ်ယောက်ချင်း၏ လွတ်လပ်ခွင့်များပင် ဖြစ်သည်။ ထို လူ့အခွင့်အရေးများနှင့် ပတ်သက်၍ ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေ ညီလာခံမှ ၁၉၆၆ ခု ဒီဇင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် အတည်ပြု ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သော နိုင်ငံတကာနိုင်ငံသားနှင့် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးများ သဘောတူစာချုပ်တွင် ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ဖော်ပြထားသည်။ ယေဘုယျပြောနိုင်သည်မှာ နိုင်ငံသား အခွင့်အရေးဆိုသည်မှာ နိုင်ငံသားတို့၏ အသက်ရှင်ခွင့်နှင့် လွတ်လပ်ခွင့်တို့ကို အစိုးရက တရားလက်လွတ် ဝင်ရောက်နှောက်ယှက်ခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးသော အခွင့်အရေးများကို ဆိုလိုသည်။ ဥပမာ - အသက်ရှင်ခွင့်၊ ကျွန်ပြုခြင်းမှ ကင်းလွတ်ခွင့်၊ နှိပ်စက်ခြင်းမှ ကင်းလွတ်ခွင့်၊ ပုဂ်ဂလိက လွတ်လပ်ခွင့်၊ လုံခြုံခွင့်၊ လွတ်လပ်ခွင့်၊ လွတ်လပ်စွာ သွားလာခွင့်၊ ယုံကြည် ကိုးကွယ်ခွင့်၊ တရားရေးအရ စီရင်ခံပိုင်ခွင့် စသည်တို့ ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံရေး အခွင့်အရေးဆိုသည်မှာ တိုင်းပြည်အစိုးရ၏ လုပ်ငန်းရေးရာများတွင် နိုင်ငံသားများ ပါဝင်ပတ်သက်ခွင့်ကို ဆိုလိုသည်။ ဥပမာ - မဲပေးခွင့်၊ ရွေးချယ်ခံပိုင်ခွင့်၊ နိုင်ငံသား ဖြစ်ခွင့်၊ အစိုးရ ပေါ်လစီများ ချမှတ်ဆောင်ရွက်ရာတွင် သိရှိပါဝင်ခွင့်၊ လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့်၊ သတင်းဌာနများ လွတ်လပ်ခွင့်နှင့် လွတ်လပ်စွာ အဖွဲ့အစည်းများ ဖွဲ့စည်းခွင့် စသည်တို့ ဖြစ်သည်။ 

## ရည်ညှန်း 
* Human Rights Terms, HREIB
အချစ်

True love
**မေတ္တာ**ဆိုသည်မှာ ဒေါသကို ပယ်နှုတ်သော မေတ္တာ တရားကိုပိုင်ဆိုင်သူ- အရာရာတိုင်း၊ လူအားလုံး လောကသတ္တဝါအားလုံးအပေါ် အတိုင်း အဆမဲ့၊ အပိုင်းအခြားမဲ့၊ ခွဲခြားမှုကင်းစွာ ချစ်မြတ် နိုးတတ်သူ- မေတ္တာရှင်တို့နှင့် သက်ဆိုင်သော ခံစားချက် အတွေ့အကြုံများ ဖြစ်သည်။ ကိုယ်၊နှုတ်အမူအရာ ထိန်းသိမ်းနိုင်သောသူ၊ ဖြူစင်သူ လူကောင်းဖြစ်လာစေရန် **မေတ္တာစိတ်**ဖြင့်လေ့ကျင့် သွားရမည်။ လူသားတို့ အနေဖြင့် စိတ်နှလုံးဖြူစင် ရိုးသား ဖြောင့်မတ်သူ ဖြစ်လာစေရန် မေတ္တာ ဓမ္မ ကို ကျကျနန လေ့လာဆည်းပူးပြီး ဓမ္မ အတိုင်း တသက်တာလုံး အချိန်မလပ် ကျင့်ကြံအားထုတ် သွားသင့်ပါသည်၊၊ လောကသတ္တဝါအားလုံးတို့၏ ကောင်းကျိုးစီးပွား ဖြစ်ရန် အားထုတ် ခြင်း၊  မိမိရပ်ရွာ၊ ဆွေမျိုးမိတ်သင်္ဂဟ လူအားလုံး တို့၏ ကောင်းကျိုးစီးပွား ဖြစ်ရန် အား ထုတ်ခြင်း၊  ကိုယ်တိုင်၏ ကောင်းကျိုးစီးပွား ဖြစ်အောင် အားထုတ်ခြင်း၊  မိမိကိုယ်တိုင် ကိုယ်ကျင့်တရား၊ တတ်သိပညာ နှင့် ပြည့်စုံရန် အားထုတ်ခြင်း တို့ကို အခါမလပ် ကြိုးကုတ် လုပ်ကိုင်သင့်ပါသည်၊၊ ဗုဒ္ဓ ဘုရားရှင် သည် ဘီစီ ၅၈၈ မှစပြီး (၄၅) နှစ်တာကာလပတ်လုံးအချိန်မလပ် မေတ္တာတရားကို ဟောကြားဖြန့်ဝေခဲ့သည်။

### ဇီဝဗေဒအခြေခံ
**အချစ်**ဆိုသည်မှာ လူသားများ၏ ခံစားမှုများ၊ နှစ်သက်မှုနှင့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဆွဲဆောင်မှုတို့နှင့် သက်ဆိုင်သော အတွေ့အကြုံများ ဖြစ်သည်။ အချစ် ဆိုသည့် စကားလုံးသည် အမျိုးမျိုးသော ခံစားချက်များ၊ အခြေအနေများ၊ သဘောထားများ၊ တူညီသော တစ်စုံတစ်ခု အချင်းချင်းကြား ပျော်ရွှင်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေသော အရာများ ဖြစ်နိုင်သည်။ အဓိပ္ပာယ်ဖော်ကျူးမှု အမျိုးမျိုးဖြစ်ပေါ်စေသော၊ အမျိုးမျိုးသော စိတ်ခံစားမှု ဖြစ်ပေါ်ပေါင်းစည်းလာသော၊ ဖော်ပြရန် ခက်ခဲသော အချစ်ဖြစ်ပေါ်စေလာစေသော အဖြစ်အပျက်များ၊ စသည်တို့သည် အခြားစိတ်ခံစားမှု အခြေအနေများနှင့် အလွန်ကွာခြားနေနိုင်သည်။
အချစ်ကို ပုံဖော်ပြသရာတွင် အသည်းနှလုံးပုံနှင့် ပြသလေ့ ရှိသည်။ အချစ် နှင့်တွေ့သောအခါ နှလုံးခုန်မြန်လာသည့်အတွက်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား  
မမ‌ရေချစ်တယ်နော် 

ပုံ - လုဖီ
ခါကာဘိုရာဇီ

**ခါကာဘိုရာဇီ‌တောင်** သည် အရှေ့တောင်အာရှ၏ အမြင့်ဆုံးတောင် ဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ ကချင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ နယ်စပ်တွင် တည်ရှိသည်။ ဟိမဝန္တာ တောင်တန်းနှင့် ဆက်သွယ်လျက်ရှိပြီး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၅,၈၈၁ မီတာ (၁၉,၂၉၆ ပေ) မြင့်သည်။ အမြင့်ပေ ၁၉,၂၉၆ ရှိပြီး အချို့သော မှတ်တမ်းများတွင် ၁၉,၃၁၄ ပေ မြင့်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၂၈°၁၈' အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၇°၃၂' အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ တစ်နှစ်ပတ်လုံး ဆီးနှင်းများ ဖုံးလွှမ်းလျက်ရှိသည်။ တိဗက်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ နယ်နိမိတ် အဖြစ်လည်း ပိုင်းခြားထားသည်။ တိဗက်နယ်စပ်နှင့် နှစ်မိုင်ခန့်သာ ဝေးသည်။ မချမ်းဘောမြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက် မိုင် ၈ဝ ကျော်တွင် ရှိသည်။.

## အမည်ရင်းမြစ် 
ခါကာဘိုရာဇီသည် တိဗက်စကား *ခါခါဘိုရာဇီ* မှဆင်းသက်လာ၍ တိဗက်ဘာသာအရ "ခါ" သည် နှင်း၊ "ခါဘို" သည် အဖြူ ဟုအနက်ရသည်။ ခါကာဘိုရာဇီသည် ကချင်ပြည်နယ်ရှိ ရဝမ်လူမျိုးများ၏ စကားဖြစ်ပြီး **ခါကာပူ** ဆိုသည်မှာ အသံများထွက်ခြင်း၊ ပြောခြင်း **ရာဇီ** ဆီသည်မှာ တောင် ဟု အဓိပ္ပာယ်ရ၍ **အသံထွက်သောတောင်** ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။

## တောင်ထိပ်သို့ တက်ရောက်ခြင်း 
ခါကာဘိုရာဇီတောင်ထိပ်သို့ ယနေ့အထိ ဂျပန်နိုင်ငံသား တခရှိအိုဇခိနှင့် မြန်မာနိုင်ငံသားတစ်ဦးပါဝင်သော တောင်တက်အဖွဲ့ တစ်ဖွဲ့သာလျှင် ခြေချနိုင်ခြင်းရှိသေးသည်။

၁၉၂၃ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယမြေတိုင်းအဖွဲ့ တစ်ဖွဲ့ ပူတာအိုမြို့မြောက်ပိုင်းသို့ လုပ်ငန်းသဘောအရ ရောက်ရှိခဲ့ရာ၌ ခါကာဘိုရာ ဇီတောင်ကို ပထမဦးဆုံး တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ခါကာဘိုရာဇီ တောင်ကြောတစ်လျှောက်၌ ထင်းရှုး၊ ဝက်သစ်ချ၊ မေပယ်၊ ရိုဒိုဒင် ဒရမ်ခေါ် တောင်မြင့်ဇလပ်၊ ပရီမြူလာ၊ လီလီ၊ မြေကပ်သစ်ခွစသော အပင်များကို တွေ့ရသည်။ ထိုဒေသရေခဲပြင် အောက်တွင်လည်း အသက်ရှည်ဆေးဟု နာမည်ကျော်သော မချစ်ဥ ခေါ် ဂမုန်းကြက်သွန်ဖြူများကိုလည်း တွေ့ရသည်။ သားမင်းခေါ် တာကင်ကောင်၊ ကဒိုးကောင်နှင့် တောင်ဆိတ်များကို ခါကာဘိုရာဇီတောင်၌ တွေ့ရသည်။ ခါကာဘိုရာဇီ တောင်ကြောတစ်လျှောက်တွင် တိဗက်လူမျိုးများအပြင် ထလုနှင့် ထရုန် လူမျိုးများလည်း နေထိုင်ကြသည်။

ဩဂုတ် ၂၀၁၄ တွင် အားလုံး မြန်မာလူမျိုးများ ပါဝင်သော တောင်တက်အဖွဲ့သည် မြောက်ဘက်မျက်နှာမှ တက်ရရန် လမ်းကြောင်းသစ်ကို ရှာသည်။ အဖွဲ့ဝင် နှစ်ဦးဖြစ်သူ ကိုအောင်မြင့်မြတ်နှင့် ကိုဝေယံမင်းသူတို့သည် ဩဂုတ် ၃၁ ၌ ဒုတိယအဆင့်တက်သည့်အခါ တောင်ထိပ်သို့ ရောက်ပြီး၊ အလံ၊ နာမည်ပါ စာတမ်းနှင့် ဘုရားပုံတို့ကို ထားခဲ့သည်။ တောင်တက်သူများသည် တောင်ထိပ်သို့ ရောက်ပြီးနောက် ရေဒီယိုအားကုန်သွားရာ ရေဒီယိုအဆက်အသွယ် ပြတ်တောက်သွားသည်။ အောက်ဘက် စခန်းသို့ ပြန်မဆင်းနိုင်သော်၊ ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့ စေလွှတ်ခဲ့ရသည်။ ပျောက်ဆုံးနေသော တောင်တက်သူများကို ရှာဖွေရေးသည် အောက်တိုဘာလအထိ ပြုလုပ်နေဆဲ ဖြစ်သည်။ ဟယ်လီကော့ပတာလည်း ပျက်ကျပြီး၊ ပိုင်းလော့ တဦး သေဆုံးကာ၊ ကျန်ပိုင်းလော့နှင့် ခရီးသည် တောင်တက်သူတို့မှာ ရှင်သန်ရေးအတွက် ၁၁ ရက်တာ ကြိုးစားခဲ့ရသည်။

နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၄ တွင်၊ National Geographic Society/ The North Face သည် ဂမ်လန်ရာဇီတောင်တက်အဖွဲ့ သုံးခဲ့သည့် အလားတူ ကိရိယာကို အသုံးပြု၍ ခါကာဘိုရာဇီ၏ အမြင့်ကို တိုင်းတာရန် အဖွဲ့တဖွဲ့ကို ထောက်ပံ့ စေလွှတ်ခဲ့သည်။၂၀၁၄ အုပ်စုကို ဟီလရီး အိုနေး ဦးဆောင်ကာ၊ မတ် ဒေးဗစ် ဂျင်ကင်း၊ ကိုရီ ရစ်ချတ်၊ ရီနန် အော့တာ့၊ အမ္မလီ ဟာရင်းတန်နှင့် တေလာ ရီးတို့ ပါဝင်သည်။ ၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၄ ၌ ဂျင်ကင်း၊ ရစ်ချတ်နှင့် အော့တာ့ တို့ နောက်ဆုံးအကြိမ် တောင်ထိပ် တက်ရန် ကြိုးစားသော်လည်း အမြင့်မီတာ ၅၇၄၂ (၁၈၈၄၉ ပေ)ဝယ် ပြန်ဆင်းလာခဲ့ရသည်။ တောင်ထိပ်သည် နောက်ထပ် အမြင့်ပေ ၈၀၀ ( ၂၄၀ မီတာ) လောက်ဝယ် တည်ရှိလိမ့်မည်ဟု သူတို့က တွက်ချက်သည်။

## ကိုးကား
လူ့အခွင့်အရေး

**လူ့အခွင့်အရေး**ဆိုသည်မှာ လူသားများ၏ မွေးရာပါ အခြေခံ အခွင့်အရေးများနှင့် လွတ်လပ်ခွင့်များ ကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် နိုင်ငံသားနှင့် နိုင်ငံရေး အခွင့်အရေး ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေးအချက်များ ဖြစ်သော အသက်ရှင်နေထိုင်ခွင့်၊ လွတ်လပ်ခွင့်နှင့် လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့်နှင့် ဥပဒေရှေ့မှောက်တွင် တန်းတူညီမျှ ဖြစ်ခွင့်၊ စီးပွားရေး လူမှုရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးများ ဖြစ်သော မိမိကိုယ်ပိုင် ယဉ်ကျေးမှုတွင် လွတ်လပ်စွာ ပါဝင်ခွင့်၊ အစားအစာ ရရှိခွင့်၊  အလုပ် လုပ်ကိုင်ခွင့်နှင့်ပညာသင်ကြားခွင့် စသည်တို့ ဖြစ်သည်။

## လူ့အခွင့်အရေးဆိုသည်မှာအဘယ်နည်း 
လူ့အခွင့်အရေးဆိုသည်မှာ ကြောက်ရွံခြင်းမှကင်းဝေးခြင်း (Freedom from Fear) နှင့် တောင့်တခြင်းမှကင်းဝေးခြင်း (Freedom from Wants) ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုသူများရှိသည်။ ကြောက်ရွံခြင်းမှကင်းဝေးခြင်းဆိုသည်မှာ လူသားတစ်ယောက်သည် မိမိ၏ အခြေခံလွတ်လပ်ခွင့်များ ကိုမည်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်ကမှ လာရောက်စော်ကားမည်ကို မကြောက်ရွံရဘဲ လုံခြုံစိတ်ချစွာနေနိုင်သလို တောင့်တခြင်းမှ ကင်းဝေးခြင်းဆိုသည်မှာလည်း မိမိ၏အသက်ရှင်ဖွံ့ဖြိုးမှုအတွက်လိုအပ်သည့် အခြေခံအထောက်အပံ့များကိုရရှိနိုင်သော အခြေအနေမျိုးဖြင့် မတောင့်မတမကြောင့်မကျဘဲ နေထိုင်နိုင်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်နိုင်သည်။ ချွင်းချက်အနေဖြင့် လူ့အခွင့်အရေးဆိုသော စကားလုံးကို ပညာရှင်များ၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုမှုမှာ ယနေ့တိုင်ပြီးပြည့်စုံခြင်းမရှိပေ။ ကမ္ဘာကုလသမဂ္အဖွဲ့ကြီးက **လူ့အခွင့်အရေးဆိုသည်မှာ လူတစ်ယောက်ချင်းဖြစ်စေ၊ အုပ်စုလိုက်ဖြစ်စေသူတို့၏အခြေခံလွတ်လပ်များနှင့် သက်ဆိုင်သည့်တရားရေးဆိုင်ရာအာမခံချက်** ဟု လူ့အခွင့်ရေးကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ထားသည်ကိုတွေ့ရသည်။ ထိုအဓိပ္ပာယ်အရဆိုလျှင် လူ့အခွင့်အရေးဆိုသည်မှာ လူတစ်ဦးချင်းခံစားခွင့်ရှိသလို တူရာအုပ်စုဝင်လိုက်လည်း ခံစားခွင့်ရကြောင်းတွေ့ရှိရသည်။ ထိုသို့ခံစားခွင့်ရစေရန် သက်ဆိုင်ရာအစိုးရများကလည်း နိုင်ငံတကာလူ့အခွင့်အရေး စံချိန်စံနှုန်းညွန်းများအတိုင်း အာမခံချက်ထားပြီး ကာကွယ်ပေးရမည်ဆိုသည့် အစိုးရများ၏ တာဝန်ရှိမှုကိုညွန်းဆိုပြသထားသည်။

## လူ့အခွင့်အရေး၏ အခြေခံအချက်များ 
* လူ့အခွင့်အရေးသည် လူသားအားလုံးနှင့်သက်ဆိုင်သည်။
* အသားရည်အရောင်၊ နိုင်ငံရေး၊ ဘာသာရေး၊ လူမှုရေး၊ အတွေးအခေါ်၊ လိင်ကွဲပြားမှုမရွေး လူ့အခွင့်အရေးသည် လူသားအားလုံးအပေါ်တန်းတူညီမျှမှုရှိသည်။
* လူသားများသည် တစ်ယောက်နှင့်တစ်ယောက်ကွဲပြားနိုင်သော်လည်း လူဖြစ်ခြင်းဆိုသည်အချက်မှာ အားလုံးတူညီသည့်အတွက်လူ့အခွင့်အရေးမှာလည်းလူသားအားလုံးအတွက်ဖြစ်သည်။
* လူ့အခွင့်အရေးသည် လူတိုင်းအတွက်မွေးရာပါအခွင့်အရေးဖြစ်သည်။
* မွေးဖွားလာသည်မှစတင်ပြီး သေဆုံးတိုင်လူ့အခွင့်အရေးသည်အရေးပါသည်။
* လူ့အခွင့်အရေးကိုမည်သူကမှယူဆောင်သိမ်းပိုက် မရ။

## လူ့အခွင့်အရေးနှင့် တရားဥပဒေ 
လူ့အခွင့်အရေးနှင့် တရားဥပဒေပိုင်းဆိုင်ရာအချက်နှစ်မျိုးစလုံးဖြင့် အကျုံးဝင်လျက်ရှိပြီး တစ်ခါတစ်လေပင်ခွဲခြားခြင်းမပြုနိုင်ပေ။ လူ့အခွင့်အရေးဆိုသည်မှာ ဥပဒေအရ ခံစားခွင့်ရှိသလိုကျင့်ဝတ်အရ လုပ်ဆောင်သင့်သည်ဟူသော အချက်နှစ်ချက်စလုံးနှင့် သက်ဆိုင်သည်။ အချို့အခွင့်အရေးများကို ဥပဒေအရ ကာကွယ်ပေးထားသည့်အတွက် ထိုအခွင့်အရေးမျိုးကို တရားရေးဆိုင်ရာအခွင့်အရေး (Legal Rights) ဟုခေါ်လေ့ရှိသည်။ ထိုအခွင့်အရေးများကို နိုင်ငံတော်၏ တရားဥပဒေထဲများတွင်ခံစားနိုင်ခွင့်ရှိသည့်အတွက် ထိုဥပဒေကို တရားရေးဆိုင်ရာဥပဒေဟုသတ်မှတ်နိုင်သည်။ ခိုင်လုံသောအကြောင်းအရာမရှိမချင်း အပြစ်မရှိဟု ဥပဒေကဖွင့်ဆိုထားချက်များ၊ သက်သေ၊ အာမခံရရှိခွင့်များသည် တရားဥပဒေဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးများဖြစ်သည်။

## ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် 
* အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေး ကြေညာစာတမ်း

## အကိုးအကား
BNC connector

Bayonet Neill Concelman connector (သို့မဟုပ်) British Naval Connector (သို့မဟုပ်) Bayonet Nut Connector ဟု အမျိုးမျိုး ဖွင့်ဆိုကြသည်။
Coaxial cable များအတွက် connector တစ်ခုဖြစ်သည်။ Connector တစ်ခုကို အခြားတစ်ခုအတွင်းသို့ ထည့်သွင်းပြီး 90 ံ လှည့်သည့်အခါ Lock ကျသွားသည်။ BNC connector များကို ကွန်ပျူတာများနက်ဝက် ချိတ်ဆက်ရန် နှင့် closed circuit TV များတွင် အသုံးပြုသည်။
A Bend

**ကွန်ပျူတာ** ရုတ်တရက်ချို့ယွင်းသွားခြင်း/ပျက်သွားခြင်း (carsh) သို့မဟုတ် bomb ဟုလည်း ခေါ်သည်။ ကွန်ပျူတာက သူလက်ခံနေသော ညွှန်ကြားချက်များ (သို့) data များကို မမှတ်မိတော့သောအခါ (သို့) program တစ်ခုက အကာအကွယ်ပေးထားသော နယ်နိမိတ် (protective boundary) အပြင်ဘက်ကို ရောက် အောင် ကြိုးပမ်းလာသောအခါမျိုးတွင် ဤကဲ့သို့ ဖြစ်ပွားတတ်ပါသည်။ မမှန်ကန်သော software logic (သို့) hardware ချို့ယွင်းချက်တို့ကြောင့်လည်း ဤသို့ဖြစ်နိုင်သည်။
Access method

အချက်အလက်များကို main storage နှင့် I/O device များအကြား ပေးပို့သည့် နည်းစနစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ System Network Architecture တွင် ၎သည် software တစ်ခုဖြစ်သည်။ ကွန်ရက်၏ information စီးဆင်း သွားလာမှုတွင် ထိန်းချုပ်ပေးသည်။ ဤစကားလုံးကို နည်းစနစ်တစ်ခုအတွက်လည်း အသုံးပြုသည်။ ဥပမာ Token/Collision Detection CSMA/CD တို့ဖြစ်သည်။ ၎င်းအား ကွန်ရက်၏ node များက မည်သည့်အစီအစဉ် မည်သို့ ချိတ်ဆက်ရမည်ကို ထိန်းချုပ်ပေးသည်။
ချားချား (ရှာဖွေရေး အင်ဂျင်)

ChaCha ဆိုတာကတော့ search engine တစ်ခုဖြစ်ပြီး လူကိုယ်တိုင် guide လုပ်ကာ လိုချင်တဲ့ အဖြေများကို ပြန်လည်ဖြေကြားပေးနိုင် လေသည်။ အဲဒီနည်းပညာကို social searching နည်းပညာဟု လူသိများသည်။ ChaCha ကို Scott A. Jones က ဖန်တီးခဲ့ပြီး Bostech Corporation ရဲ့ chairman ဖြစ်သူ Brad Bostic က ရင်းနှီးမြုပ်နှံခဲ့သည်။ ChaCha ဟာ Carmel, Indiana မှာ အခြေစိုက်ခဲ့သည်။ alpha version ကို 1 September 2006 တွင် စတင်ခဲ့ပြီး beta version ကိုတော့ 6 November , 2006 တွင် မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။
Bit

Binary digit ကို အတိုကောက်ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ စက်တစ်လုံးပေါ်မှ အသေးငယ်ဆုံး သတင်းအချက်အလက်ယူနစ် ဖြစ်သည်။ ရှေ့ဆောင် စာရင်းအင်းပညာရှင် **Claude Shannon** က ဤဝါဟာရကို 1946 ခုနှစ်တွင် စတင်သုံးစွဲခဲ့သည်။ ဆားကစ်ပတ်လမ်း တစ်ခုပေါ်တွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား တစ်ခု ဖြတ်စီးခြင်း မစီးခြင်းကို သတ်မှတ်သည်။ အကယ်၍ ဆားကစ်တစ်ခုပေါ် လျှပ်စစ်ဖြတ်စီးလျှင် Bit ၏ တန်ဖိုးသည် ၁ ဖြစ်ပြီး လျှပ်စစ်ဖြတ်စီးမှုမရှိလျှင် Bit ၏ တန်ဖိုးသည် ၀ ဖြစ်နေသည်။ တစ်ခုတည်းသော Bit သည် ၀ သို့မဟုတ် ၁ ဆိုသည့် တန်ဖိုးနှစ်ခုအနက် တစ်ခုကိုသာ ဆောင်ထားနိုင်သည်။ ဆက်တိုက်လာသည့် Bit များကို ပို၍ ကြီးမားသည့် ယူနစ်များအဖြစ် ပေါင်းစပ်ပေးခြင်းဖြင့် ပို၍အဓိပ္ပာယ်ပြည့်၀သော သတင်းအချက်အလက်များကို ရရှိသည် ဥပမာအားဖြင့် Byte တစ်ခုကို ဆက်တိုက်လာသည့် Bit ရှစ်ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။

တစ်ခါတရံတွင် ကွန်ပျူတာများကို တစ်ကြိမ်လျှင် ၎င်းတို့ တွက်ချက်မှုပြုလုပ်နိုင်သည့် Bit အရေအတွက်ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ Address များအား ကိုယ်စားပြုရန် ၎င်းတို့အသုံးပြုသည့် Bit အရေအတွက်ဖြင့်ဖြစ်စေ အဆင့်အတန်းသတ်မှတ်သည်။ ဤတန်ဖိုးနှစ်ခုမှာ အမြဲတမ်းတူညီခြင်းမရှိသည့်အတွက် နားလည်မှုရှုပ်ထွေးသွားတတ်ကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ကွန်ပျူတာတစ်လုံးအား 32 bit စက်တစ်လုံးအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းသည် ယင်း၏ Data register မှာ 32 bits ကျယ်ဝန်းသည် သို့မဟုတ် စက်သည် မှတ်ဉာဏ်ထဲမှ Address တစ်ခုစီကို ရှာဖွေသတ်မှတ်ရာတွင် 32 bits အသုံးပြုသည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ပို၍အရွယ်ကြီးသည့် Data register များက Computer အား ပို၍ မြန်ဆန်စေသကဲ့သို့ Address များအတွက် Bits ပိုမိုသုံးစွဲခြင်းဖြင့် စက်တစ်လုံးသည် ပိုမိုကြီးမားသည့် ပရိုဂရမ်များကို အထောက်အကူပြုနိုင်သည်။

Graphic များကို မကြာခဏဆိုသကဲ့သို့ dot တစ်ခုချင်းအား ကိုယ်စားပြုရန် အသုံးပြုသည့် Bit အရေအတွက်ဖြင့်လည်း ဖော်ပြတတ်သည်။ 1-bit ပုံရိပ်တစ်ခုသည် Monochrome ဖြစ်သည်။ 8-bit ပုံရိပ်တစ်ခုသည် 256 color သို့မဟုတ် Grayscale များကို အထောက်အကူပြုသည်။ 24 သို့မဟုတ် 32 bit ဂရပ်ဖစ်များသည် True color ကို အထောက်အကူပြုသည်။
Bit map

Pixel ဟုခေါ်သည့် အလင်းစက်ကလေး ထောင်ပေါင်းများစွာပါဝင်နေသော ကွန်ပျူတာ ဖန်သားပြင် ဖော်ပြချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဖန်သားပြင် ( Screen )ပေါ်တွင် ပုံရိပ်များကို ရေးခြယ်ရန် အသုံးပြုသည့် Program များတွင် Pixel များကို အဖွင့်အပိတ် လုပ်ပေးရသည်။ သို့မဟုတ် ပုံရိပ်တစ်ခု ဖန်တီးရန် အရိပ်နှင့် အရောင်များကို ပြောင်းလဲပေးရသည်။ သတင်းအချက်အလက် bit တစ်ခု သည် pixel ကို ဖွင့်ထားသလော (bit=1) သို့မဟုတ် pixel ကို ပိတ်ထားသလော (bit=0) ဆိုသည်ကို ပြသည်။ Bitmap ဆိုသည်မှာ အစက်ငယ်(dot) များကို မည်သည့်ပုံစံဖြင့် ဖော်ပြမည် သို့မဟုတ် ရိုက်ထုတ်ပေးမည်ကို ကွန်ပျူတာအား ပြန်ပြသော ဖိုင်တစ်ခုပင်ဖြစ်သည်။
ကဆုန်လ

**ကဆုန်**သည် မြန်မာပြက္ခဒိန်၏ဒုတိယလ ဖြစ်သည်။ ကဆုန်လတွင် ရက် ၃၀ ရှိသည်။ ရက်စုံသောလ ဖြစ်သည်။ ပုဂံကျောက်စာတို့တွင် ကုဆုန်ဟူသောအရေးအပြင် ကုဆုန်၊ ခူဆုန်၊ ခုဆုန်ဟူသောကွဲလွဲချက်များကို တွေ့ရသော်လည်း သဘောမှာ အတူတူချည်းဖြစ် ၍ ကုဆုန်ကို အရင်းခံတာ၍ ဆိုပါမည်။ ကုဆုန်ဟူသော စကား၌ ကု သည် ရေကိုဟော၏။ ဆုန်ကား စုန်ဆင်းခြင်း၊ စီးဆင်းခြင်း၊ သွန်းလောင်းခြင်းကို ဟော၏။ ကုမှ က သို့ရွေ့လျောသည်။ အဓိပ္ပာယ်ကား ရေသွန်းလောင်းသောလ ဟူ၏။ လှေသင်းအတွင်းဝန်မင်းကမူ ကဆုန်ကို ဝိဂြိုဟ်ပြုသောအခါ၊ "ဥဒကံ ရေကို၊ ဆနတိဖြတ်တတ်၏" ဟုဆို၍ ယင်းလကို ရေပြတ်သောလဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်သည်။ သို့ရာတွင် ဆယ့်နှစ်လရာသီဘွဲ့များတွင် ကဆုန်ညောင်ရေသွန်းခြင်းကို မဓာပြု၍ ဖွဲ့ဆို ကြသောကြောင့် ရေသွန်းလောင်းခြင်းဟူသည် ညောင်ရေသွန်းခြင်းပင်ဖြစ်သည်ဟူ၍ မှတ်ယူခြင်းသည် သဘာဝကျလိမ့်မည် ဖြစ်သည်။

ဒုတိယလဖြစ်သည့် ကဆုန် (ကုဆန်) လသည် ခရစ်ပြက္ခဒိန်တွင် ဧပြီလ-မေလ အတွင်းဖြစ်သည်။ 'ကု' သည် 'ရေ' ဟုအဓိပ္ပာယ်ရပြီး 'ဆုန်' မှာ 'သွန်းလောင်းခြင်း' အဓိပ္ပာယ် ရှိသည့်အတွက်ကြောင့် အလွန်ပူပြင်းသည့်နွေရာသီ၏ အပူဒဏ်ကြောင့် သစ်ပင်ကြီးငယ်တို့ကို ရေလောင်းပေးရသည်ဟု ယူဆပါသည်။ မြတ်စွာဘုရား ပွင့်တော်မူရာ ဗုဒ္ဓဂါယာမှ ဗောဓိညောင်ပင်၏ မျိုးပွားအပင်များကို မြန်မာတို့ဆောင်ယူလာကြပြီး အထွတ်အမြတ် စိုက်ပျိုးထားကာ ထိုဗောဓိညောင်ပင်တို့ကိုလည်း ရေသွန်းလောင်းလေ့ရှိပြန်သည်။ ကဆုန်လ၏ အထိမ်းအမှတ် ပန်းမှာ စံကားပန်း

## ကိုးကားသုတေသန ရုပ်ပြ အဘိဓာန်
ရဝမ်လူမျိုး

**ရဝမ်လူမျိုး**များသည် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြု တိုင်းရင်းသားများတွင်ပါဝင်သော တရုတ်-တိဗက်အုပ်စုဝင် တိဗက်-ဗမာနွယ်လူမျိုးများဖြစ်သည်။ပူတာအိုချိုင့်ဝှမ်းလွင်ပြင်ဒေသ နောင်မွန် (ကဆန်ချောင်း) ချိုင့်ဝှမ်း ခေါင်လန်ဖူးဒေသ၊ မေခချိုင့်ဝှမ်း နှင့် ခရန်ခူး စသည့် ခါကာဘိုရာဇီ တောင်ခြေဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသည်။ ရဝမ်လူမျိုးကို နုံလူမျိုးဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။မြန်မာနိုင်ငံ အထက်ပိုင်း၊ ပူတာအိုနယ်တစ်ဝိုက်၊ တိဆန်၊ တမိုင်၊ တရုန်၊ အင်မိုင်ခ မြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက်နှင့် အကျန် မြစ်ဝှမ်းအောက်ပိုင်း တို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။

ရဝမ်လူမျိုးတို့ကို ကချင်နှင့် ရှမ်းတို့က နုံလူမျိုး၊ သို့မဟုတ် ခနုံဟူ၍ ခေါ်လေသည်။ ရဝမ်ဟူသည်မှာ ဖြူစင်သော အဝတ်ကို ဝတ်သည့် လူမျိုးဟူ၍ အဓိပ္ပာယ် ရသည်။ မရူလူမျိုးတို့က ယင်းတို့ကို နိုင်ဗောင်းဟု 
ခေါ်၏။ တရုတ်တို့ကမူ ကျူးဇီဟု ခေါ်လေသည်။ ကျူးဇီမှာ ဧရာဝတီမြစ်ကမ်း၌ နေသူများဟု အနက်ရ၏။ ရဝမ်လူမျိုးတို့သည် ကိုယ်ကာယ ကြီးထွားတုတ်ခိုင်၍၊ အသားလတ်၏။ မေးရိုးကြီး၏။ နှာတံပေါ်၏။ ယောက်ျားရော မိန်းမပါ အဝတ်ဖြူ ဝတ်ကြသည်။ နုံလူမျိုးအကြီးအကဲများသည် ကြိမ်ဖြင့် ရက်၍၊ ဝက်စွယ်ဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော ဦးထုပ်များကို ဆောင်းလေ့ရှိ၏။ လှံရှည်ကြီးများနှင့် ဓားလွယ်များကို ကိုင်ဆောင်ကြသည်။

နုံလူမျိုးများသည် အလုပ်နှင့်လက် ပြတ်သည်ဟူ၍ မရှိအောင် ဝီရိယကောင်း၏။ တောင်ယာခုတ်၊ စပါးထောင်း၊ ရက်ကန်းရက်နှင့် တစ်နေကုန် အလုပ်လုပ်လေ့ရှိသည်။ အဝတ်အစားအတွက် အဇီးအီးခေါ် ဂုံလျှော်ပင်တစ်မျိုးမှ ချည်မျှင်ထုတ်၍ ရက်လုပ်ယူကြ၏။ စားသုံးရန်အတွက် တောင်ယာတွင် စပါးစိုက်ပျိုးရုံ သာမက၊ တောင်စောင်းတွင် လှေကားထစ်သဖွယ် အဆင့်ဆင့် မြေကို ထွင်၍၊ အာလူး၊ မြေပဲ၊ မုန်ညင်း၊ 
နှမ်းစသည်တို့ကို စိုက်ပျိုးလေ့ရှိကြသည်။ ရှေးအခါက နုံလူမျိုးတို့သည် သံလွင်မြစ်ဝှမ်းတွင် နေထိုင်ခဲ့ကြ၏။ မူလကပင် ထိုဒေသ၌ အိုးအိမ်အခြေစိုက်၍၊ အတည်အမြဲ နေထိုင်ရန် ရည်သန်ရင်း ရှိဟန်တူသည်။ သို့ရာတွင် လီဆူးလူမျိုးတို့ကြောင့် တဖြည်းဖြည်း အနောက်ဘက်သို့ ရွှေ့လာရာမှ၊ ယခုနေထိုင်သော နေရာတို့ကို ရောက်ရှိ လာခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆရန် ရှိလေသည်။ ယခုအခါ၌မူ လီဆူးတို့ 
နှင့်ပင် ရောနှောနေထိုင်လျက်ရှိလေသည်။ အောက်ပိုင်းနမ့် တမိုင်၊ မတ်ဝမ်နှင့် အကျန်မြစ်ဝှမ်းတို့၌ နုံလူမျိုးနှင့် လီဆူးတို့၏ ရွာပေါင်း ၁၇၅ ရွာခန့်ရှိ၍၊ ရဝမ် အိမ်ခြေပေါင်း ၂ဝဝဝ ခန့်နှင့် လီဆူး အိမ်ခြေပေါင်း ၆ဝဝ ခန့်ရှိလေသည်။ စုစုပေါင်း လူဦးရေမှာ ၁၅,ဝဝဝ ခန့်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။

ရဝမ်လူမျိုးတို့တွင် အမျိုးအနွယ်ပေါင်း ၈ဝ ခန့်ရှိသည်။ ရှေးအခါက တစ်စုနှင့်တစ်စု သီးသန့်နေလေ့ ရှိလေရာ၊ နေထိုင်ရာဒေသ၏ လမ်းပန်းအခြေအနေ မပြေပြစ်မှုကြောင့်၊ တစ်မျိုးနှင့်တစ်မျိုးပြောဆိုသောစကားတွင် အနည်းငယ် ကွဲလွဲမှုများ ရှိလေသည်။  သို့သော် စကားအစီအစဉ်မှာ မြန်မာစကားကဲ့သို့ပင် ဖြစ်၏။ 

## ရဝမ်လူမျိုးကွဲများ 
ရဝမ်လူမျိုးများတွင် မျိုးကွဲများ ရှိသေးသည်။ ၎င်းတို့သည် ပြောဆိုသည့် စကားအလိုက် တူရာခွဲခြားသည့်အခါ လူမျိုးစုငယ် လေးစုအဖြစ်တွေ့ရသည်။ အဓိကအားဖြင့် မတ်ဝမ်၊ ဒရူ၊ တန်ဆာရ်နှင့် လုံမီ တို့ဖြစ်သည်။ ဒေသအလိုက် ပြောဆိုသည့် စကားနှင့် လေယူလေသိမ်း အနည်းငယ် ကွဲပြားကြသော်လည်း အခြေခံအားဖြင့် အုပ်စုတစ်ခုတည်းသာဖြစ်ကြောင်းကို ပြောဆိုသည့် စကား၊ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု ဓလေ့ထုံးတမ်းစဉ်လာများဖြင့် အထောက်အထားများစွာတွေ့ရသည်။ အုပ်စုငယ်များနှင့် မိသားစုအလိုက် ပြောဆိုသည့် စကားလည်း အနည်းငယ် ကွဲပြားသည်။ ထိုလူမျိုးငယ် တစ်ခုအတွင်းရှိ မိသားစု တစ်ခုနှင့် တစ်ခုပင် ပြောဆိုသည့် လေယူလေသိမ်း၊ အသုံးပြုပုံ ကွဲပြားသည်။

## အမည်မှည့်ပုံ 
ရဝမ်လူမျိုးများသည် မိမိတို့ သား သမီးများအား နာမည် မှည့်ရာတွင် အကြီးမှ အငယ်အလိုက်မှည့်ကြသည်။ ၎င်းမှာ အောက်ပါအလိုက်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
Apple TV

**Apple TV** သည် Appleမှ တီထွင်ထုတ်လုပ်လိုက်သော ထုတ်ကုန်တစ်ခုဖြစ်သည်။ လွန်ခဲ့သော ဆယ်စုနှစ်ကစ၍ နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာတွင် complex simple ပုံစံ ပြုလုပ်ထားရှိခဲ့ကြောင်း Apple ကို ရှုမြင်နိုင်သည်။ တစ်ကိုယ်ရည်သုံးကွန်ပျူတာလောကတွင် iMac ဖြင့် ထင်ပေါ်ခဲ့သလို အလွယ်တကူသယ်သွားလို့ရသော တေးဂီတဖွင့်စက်လို consumer electronic များအလယ်တွင်လည်း iPod ဖြင့်ဂုဏ်တင့်ခဲ့သည်။ ဒါ့အပြင် Mobile Phone လောကကိုလည်း iPhone ဖြင့် ကိုင်လှုပ်ခဲ့သည်။ အိမ်တွင်းဖျော်ဖြေရေး အတွက် ၁၉၉ ကန်ဒေါ်လာတန် Apple TV ဖြင့် ဖြည့်ဆည်းနေရာယူလိုက်ပြန်သည်။ 
အဆိုပါကိရိယာ၏ အခြေခံသဘောတရားမှာ ရိုးရိုးရှင်းရှင်း လေးဖြစ်သည်။ ကွန်ပျူတာ ၅ လုံးအထိ ချိတ်ဆက်ယူ ထားသော iTunes မှ content များကိုလည်းကောင်း၊ 40GB ပမာဏရှိ hard drive ပါရှိသော box မှ တိုက်ရိုက်ထုတ်ပေးသည့် content များကိုလည်းကောင်း ကြိုးမဲ့လမ်းကြောင်းကြီးဖြင့် ဖွင့်ယူခံစားနိုင်စေခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ရုပ်ရှင်များ၊ ဓာတ်ပုံများ၊ products များနှင့် တေးဂီတများ အပါအဝင် ပီစီပေါ်မှ မီဒီယာအားလုံးနီးနီးကို ရှုမြင်ခံစားခွင့် ရှိမည်ဖြစ်သည်။ Apple ၏ လက်သုံးစကားအရ iTunes ရှိလျှင် Apple TV ရှိရမည် ဟုမှတ်ယူစေသည်။ Cables လိုင်း အများအပြားဖြင့် ချိတ်ဆက်ရမည့်အစား iTunes တစ်ခုတည်းဖြင့်  ကြိုးမဲ့စနစ်ကို အသုံးချခွင့်ပေးထားသည့် သဘောပင်ဖြစ်သည်။ Apple TV ၏ menu ပေါ်တွင် Library တစ်ခုအဖြစ် ထည့်သွင်းရန် ရွေးချယ်လိုက်သည်နှင့် iTunes အတွင်းက ကိရိယာတစ်ခုအနေဖြင့် ထွက်ပေါ်လာသည်။ ကြိုးမဲ့စနစ်မှ “b” , “g” သို့မဟုတ် “n” router နှင့် ဆက်သွယ်ထားသော iTunes လည်းပတ်နိုင်သော ကွန်ပျူတာတစ်လုံးရှိရန်တော့ လိုအပ်သည်။ Apple က “g” ကိုသုံးပါက အကောင်းဆုံးဖြစ်မည်ဟု အကြံပေးထားသည်။ သို့သော်လည်း “b” နှင့် “g” ပေါ်ရှိ ကွန်ရက်ဖြင့်လည်း ဗီဒီယိုကြည့်နိုင်ကြောင်း တွေ့ရသည်။ မြင်ကွင်း အရည်အသွေးအရ 640 x 480 သာပေးထားသဖြင့် HD အရည်အသွေးကိုတော့ မမျော်မှန်းနိုင်ပါ။ နောက် အားနည်းချက်တစ်ခုကတော့ ED-TV enhanced definition သို့မဟုတ် HDTV (high-definition widescreen television) အတွက်သာ ခွင့်ပြုထားပြီး 4:3 set ပိုင်ရှင်များအတွက် အခွင့်အလမ်း မရှိဖြစ်နေသည်။ နောက်တစ်ချက် သတိပြုရမှာက Quick Time မရှိပါက iPod ပေါ်တွင်ဖြစ်စေ video filter မျှ ခွင့်ပြုလိမ့်မည် မဟုတ်ကြောင်းပင်ဖြစ်သည်။ ထို့အတူ video content တိုင်း Apple TV နှင့် လိုက်လျောညီတွေဖြစ်နေခြင်း မရှိပေ။ ဈေးချိုသော Hi-Fi remote ကို သုံးထားခြင်းနှင့် wide screen TVs များတွင်သာ ကြည့်ရှုခြင်းတို့က အဓိကအားနည်းချက်အဖြစ်တွေနိုင်သည်။ အိမ်တွင်းဖျော်ဖြေရေးလောကတွင် Xbox 360 ကို အလွန်ကောင်းသော media extends အဖြစ် မှတ်ယူနိုင်သောလည်း။ Apple TV မှာမူ iPod ပိုင်ရှင်များအတွက်သာ အသုံးဝင်သော ကိရိယာ ဖြစ်စေပါလိမ့်မည်။

ကဏ္ဍ:ရုပ်မြင်သံကြား နည်းပညာ
ပြာသိုလ

ပ္လသိုဝ် (ပြာသို)သည် မြန်မာပြက္ခဒိန်၏ ဒသမမြောက်လ ဖြစ်ပြီး ဒီဇင်ဘာ၊ ဇန်နဝါရီ အတွင်း ကျရောက်သည်။ ပြာသိုလတွင် ရက် ၃၀ ရှိသည်။ ရက်စုံသောလ ဖြစ်သည်။ 'ပ္လ' ကို 'ပျ' ဟုရေးသားကာ 'ပျားကောင်' ကို ရည်ညွှန်းသည်။ 'သိုဝ်' မှာ 'စုဆောင်း သိုလှောင်ခြင်း' ဖြစ်သည်။ ယခုလတွင် ပျားရည်နှင့် ပျားဖယောင်းများကို စုဆောင်းကြသည်ဟု ခန့်မှန်းနိုင်သည်။ ရှေးမြန်မာတို့သည် ပျားရည်ဖြင့်ပြုလုပ်သည့် ရနံ့ကို ကြိုက်နှစ်သက်သဖြင့် ဤကဲ့သို့ စုဆောင်းခြင်းဖြစ်သည်။ အထိမ်းအမှတ် ပန်းအနေဖြင့် ခွာညိုပန်း (Clematis smilacifolia) ကို သတ်မှတ်သည်။

## ကိုးကား
နတ်တော်လ

မြန်မာပြက္ခဒိန်၏ ကိုးလမြောက်ဖြစ်သောနတ်တဝ် (နတ်တော်)လသည် နိုဝင်ဘာ၊ ဒီဇင်ဘာ အတွင်း ကျရောက်သည်။ နတ်တော်လတွင် ၂၉ ရက်ရှိသည်။ ရက်မစုံသောလဖြစ်သည်။ ရှေးမြန်မာတို့ နတ်ကိုးခြင်းမှာ ဗုဒ္ဓသာသနာအား လက်ခံရရှိခြင်း မရှိခဲ့စဉ်ကတည်းက ဖြစ်သောကြောင့် 'တဝ်' ဝေါဟာရသည် 'မြတ်သည်' ဟုအဓိပ္ပာယ် ရပြီး ယခုလအတွင်း ကောက်ပဲသီးနှံ ရိတ်သိမ်းသည့်အခါ သီးနှံ အများအပြား ရစေရန် နတ်ကိုးလေ့ရှိကြသလို ယခုလအတွင်း တောင်သူများ ကောက်ကြီးစပါး ရိတ်သိမ်းကြသည်။ အထိမ်းအမှတ် ပန်းမှာ သဇင်ပန်း (Bulbaphyllum-auricomum) ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
မိဿ (ဗေဒင်)

**မိဿ** (; ) သည် ပထမဆုံးရာသီဖြစ်သည်။ အင်္ဂါဂြိုဟ်သည် မိဿ၏ ရာသီခွင်ဖြစ်သည်။  

မတ်လ (၂၁) ရက်မှ ဧပြီလ (၂၀) ရက်အတွင်း မွေးဖွားသူများသည် မိဿရာသီဖွားများဖြစ်ကြသည်။
ပြိဿ (ဗေဒင်)

**ပြိဿ** (; ; သင်္ကေတ: , ယူနီကုဒ်:&nbsp;) သည် ဒုတိယရာသီဖြစ်သည်။ သောကြာဂြိုဟ်သည် ပြိဿ၏ ရာသီခွင်ဖြစ်သည်။ လက်တင်ဘာသာဖြင့် နွားသိုးဖြစ်သည်။ မည်သည့်နှစ်တွင်မဆို ဧပြီ (၂၁) မှ မေ (၂၁)ကြား မွေးဖွားသောသူများကို ပြိဿရာသီဖွားများဟူ၍ အနောက်တိုင်းသာယနနည်းစနစ်အရ ပုံသေသတ်မှတ်သည်။ ရာသီ (၁၂) ပါးအနက် ဒုတိယမြောက်သော ရာသီအိမ်ဖြစ်သည်။

# စိုးမိုးဂြိုဟ် - သောကြာဂြိုဟ် (Venus)
# ဓာတ်သဘာဝ - ပထဝီမြေကြီး (Earth)
# ဓာတ်ဖို၊ မ သဘာဝ - ဓာတ်မ 
# စိုးမိုးဂဏန်း - ၆
# အချစ်ရေးတွင်အင်မတန်မှသစ္စာရှိပြိးပိုင်ဆိုင်လိုစိတ်ပြင်းထန်သူများဖြစ်ပါသည်။
# ကံကောင်းစေသောအရာင် ပန်းရောင်၊အစိမ်းနုရောင်၊အဖြူရောင်
# https://gemini.google.com/share/da13b5930b56 ထိုlinkမှတစ်ဆင့် Taurus ရာသီခွင်ပုံကြည့်ရူနိုင်ပါသည်။
သိဟ် (ဗေဒင်)

**သိဟ်** (; ; , "ခြင်္သေ့" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော လက်တင်စကားလုံး) သည် ရာသီခွင်၏ ပဉ္စမမြောက် လက္ခဏာဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် လီယို ကြယ်စုတန်းနှင့် ကိုက်ညီပြီး ကရကဋ် ရာသီခွင်၏နောက်နှင့် ကန်ရာသီခွင်၏ရှေ့တွင် တည်ရှိသည်။ အစဉ်အလာ အနောက်တိုင်း ရာသီခွင်အရ လီယိုရာသီခွင်ကို ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်နှင့် ဩဂုတ်လ ၂၃ ရက်ကြား ကာလနှင့် ဆက်စပ်ထားပြီး၊ ဤလက္ခဏာသည် ကောင်းကင်လောင်ဂျီကျု၏ ၁၂၀ ဒီဂရီမှ ၁၅၀ ဒီဂရီအထိ ကျယ်ပြန့်သည်။

လီယိုရာသီခွင်ကို မီးဓာတ်နှင့် ဆက်စပ်ထားပြီး မိဿနှင့် ဓနု ရာသီခွင်တို့နှင့်အတူ ပါဝင်ကာ ၎င်း၏ modality မှာ fixed (တည်မြဲသော) ဖြစ်သည်။ လီယို ကြယ်စုတန်းကို ဒဏ္ဍာရီလာ နီမီယန်ခြင်္သေ့ (Nemean lion) နှင့် ဆက်စပ်ထားသည်။ ခြင်္သေ့သည် ဂရိဒဏ္ဍာရီတွင် အလွန်အရေးကြီးပြီး ထင်ရှားသော အမှတ်သင်္ကေတတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း
အီဂျစ်လူမျိုးတို့သည် ဤကြယ်စုတန်းကို "Knem" ဟု ရည်ညွှန်းခေါ်ဆိုကာ ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းသည် နိုင်းမြစ်ရေကြီးသည့်အချိန်တွင် ပေါ်ထွန်းသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဤအဖြစ်အပျက်သည် လာမည့်နှစ်အတွက် သီးနှံများ ပေါကြွယ်ဝမည်ဟု အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်ပြီး လူတို့က ၎င်းကို ကမ္ဘာမြေကြီး၏ လက်ဆောင်တစ်ခုအဖြစ် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခဲ့ကြသည်။ အီဂျစ်ဘုရင် တူတန်ခမန်၏ ရွှေပလ္လင်တွင် ထိုင်ခုံနှင့် ရှေ့ခြေထောက်များ ဆုံရာနေရာ၌ ခြင်္သေ့ခေါင်းများကို ပုံဖော်ထားသည့်အပြင် ခြေထောက်တစ်ချောင်းစီ၏ အဆုံးတွင် ခြေသည်းများပါသော ခြေဖဝါးများကိုလည်း ထည့်သွင်းထားရာ ၎င်းသည် အာဏာနှင့် ဘုရင့်ဂုဏ်အရှိန်အဝါကို ကိုယ်စားပြုသည်။

## ကိုးကား
*  Longitude of Sun, apparent geocentric ecliptic of date, interpolated to find time of crossing 0°, 30°....
*
* 
*
ကန် (ဗေဒင်)

**ကန်** (**Virgo**; သင်္ကေတ )သည် ဆဌမရာသီဖြစ်သည်။ ဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ်သည် ကန်၏ ရာသီခွင်ဖြစ်သည်။ ဩဂုတ်လ(၂၄)ရက်မှ စက်တင်ဘာလ(၂၂)ရက်အတွင်း မွေးဖွားသူများသည် ကန်ရာသီဖွားများဖြစ်ကြသည်။
ဓနု (ဗေဒင်)

**ဓနု**(, "Toxotes", ; သင်္ကေတ: ) သည် နဝမရာသီဖြစ်သည်။ ကြာသပတေးဂြိုဟ်သည် ဓနု၏ ရာသီခွင်ဖြစ်သည်။ 

နိုဝင်ဘာလ(၂၃)ရက်မှ ဒီဇင်ဘာလ(၂၁)ရက်အတွင်း မွေးဖွားသူများသည် ဓနုရာသီဖွားများဖြစ်ကြသည်။ 
သိရှိမှုအရဓနုရာသီဖွားများသည် လူများကိုကူညီပေးရန် လူလောကသို့ရောက်ရှိလာသူများဖြစ်ကြသည်။
ကုံ (ဗေဒင်)

**ကုံ** (**Aquarius**; , "Hydrokhoös", ; သင်္ကေတ: )သည် ဧကာဒသမရာသီဖြစ်သည်။ ယူရေနတ်ဂြိုဟ်သည် ကုံ၏ ရာသီခွင်ဖြစ်သည်။ 

ဇန်နဝါရီလ(၂၁)ရက်မှ ဖေဖော်ဝါရီလ(၁၈)ရက်အတွင်း မွေးဖွားသူများသည် ကုံရာသီဖွားများဖြစ်ကြသည်။
မိန် (ဗေဒင်)

**မိန်** (**Pisces**; , ''pis'eez''; , "Ikhthues"; သင်္ကေတ: ) သည် ရာသီဖြစ်သည်။ နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်သည် မိန်၏ ရာသီခွင်ဖြစ်သည်။ 

ဖေဖော်ဝါရီလ(၁၉)ရက်မှ မတ်လ(၂၀)ရက်အတွင်း မွေးဖွားသူများသည် မိန်ရာသီဖွားများဖြစ်ကြသည်။ 

## ကိုးကား
မကာရ (ဗေဒင်)

**မကာရ** (**Capricorn**; သင်္ကေတ: )သည် ဒသမရာသီဖြစ်သည်။ စနေဂြိုဟ်သည် မကရ၏ ရာသီခွင်ဖြစ်သည်။ 

ဒီဇင်ဘာလ(၂၂)ရက်မှ ဇန်နဝါရီလ(၂၀)ရက်အတွင်း မွေးဖွားသူများသည် မကာရရာသီဖွားများဖြစ်ကြသည်။ 

ရာသီခွင်သင်္ကေတရုပ်မှာ တောင်ဆိတ်တစ်ပိုင်း ငါးတစ်ပိုင်း ရေဆိတ်ဖြစ်သည်။ မကာရရာသီခွင်ဖွားများသည် ဆယ့်နှစ်လရာသီခွင်ဖွားအနက် လောကဓံကိုအခံရဆုံးရာသီခွင်ဖြစ်သည်။ မကာရ ရာသီခွင်သည် စေတန်(စနေဂြိုဟ်)စိုးမိုးသောကြောင့် အတ္တကြီးခြင်း၊ တစ်ကိုယ်ကောင်းဆန်ခြင်း၊မကောင်းသောအမှောင်ဘက်ခြမ်းကို ပိုရောက်ဖြစ်သည်။သို့သော် မကာရရာသီဖွားများသည် သနားကြင်နာစိတ်များ မဖြစ်မနေပါရှိသည်။
တူ (ဗေဒင်)

ဖြစ်သည်။]]

**တူ** (**Libra**; သင်္ကေတ )သည် ရာသီခွင် ဆယ့်နှစ်ခုတွင် သတ္တမမြောက်ရာသီဖြစ်သည်။ သောကြာဂြိုဟ်သည် တူ၏ ရာသီခွင်ဖြစ်သည်။ 

စက်တင်ဘာလ(၂၃)ရက်မှ အောက်တိုဘာလ(၂၃)ရက်အတွင်း မွေးဖွားသူများသည် တူရာသီဖွားများဖြစ်ကြသည်။
ဗြိစ္ဆာ (ဗေဒင်)

**ဗြိစ္ဆာ** (**Scorpio**; , *Skorpios*; ; သင်္ကတ: )သည် အဌမရာသီဖြစ်သည်။ ပလူတိုသည် ဗြိစ္ဆာ၏ ရာသီခွင်ဖြစ်သည်။ 

အောက်တိုဘာလ(၂၃)ရက်မှ နိုဝင်ဘာလ(၂၂)ရက်အတွင်း မွေးဖွားသူများသည် ဗြိစ္ဆာရာသီဖွားများဖြစ်ကြသည်။
ရောဂါဗေဒ

**ရောဂါဗေဒ** () သည် ရောဂါများကို ကြောင်းကျိုးဆက်နွှယ်စွာ လေ့လာသည့် ဘာသာရပ်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ဆေးပညာနှင့် ရောဂါရှာဖွေခြင်းတို့တွင် အဓိကပါဝင်ပတ်သက်နေသော ပညာရပ်ဖြစ်သည်။ ရောဂါဗေဒ ဆိုသော စကားလုံးသည် ယေဘူယျအားဖြင့် ရောဂါများကို လေ့လာခြင်းဖြစ်ပြီး ဇီဝသိပ္ပံ သုတေသနလုပ်ငန်းများနှင့် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများတွင် ပူးပေါင်းပါဝင်လျက်ရှိသည်။ 

ရောဂဗေဒသည် သဘာဝသိပ္ပံပညာမှ ခွဲထွက်သောပညာ 
ရပ် ဖြစ်သည်။ ဤပညာရပ်သည် လူတိရစ္ဆာန်တို့၌ ဖြစ်တတ် 
သော ရောဂါဟူသရွေ့ကို ရှာဖွေလေ့လာပြီးလျှင် ရောဂါဖြစ်ပေါ် 
ခြင်း၏ အကြောင်းရင်းနှင့် မည်ကဲ့သို့ ရောဂါဖြစ်ပေါ်ခြင်း၏ 
အကြောင်းရင်းနှင့် မည်ကဲ့သို့ရောဂါ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်ကို 
သိပ္ပံနည်းနှင့် လေ့လာသော ပညာရပ်လည်း ဖြစ်သည်။

မနုဿရောဂဗေဒသည် လူသားတို့၌ ဖြစ်တတ်သော 
ရောဂါဟူသရွေ့ကို ကာယဘေဒ၊ ဇီဝကိစ္စဗေဒနှင့် ဇီဝဓာတုဗေဒ 
တို့အပေါ်တွင် မူတည်၍ ရှာဖွေလေ့လာခြင်းကို ဆိုလိုပေသည်။
လူသားများသည် ယဉ်ကျေးမှုတိုးတက်လာသည့်အချိန်မှစ၍ 
ရောဂါများ၏ အကြောင်းရင်းကို တဖြည်းဖြည်း စိတ်ပါဝင်စား 
လာကြသည်။ သို့ရာတွင် ဂရိတို့ ကောင်းစားသောခေတ်၌ 
ဂရိသမားတော်ကြီး ဟစ်ပေါကရာတီ အသက်ထင်ရှားရှိနေစဉ် 
အချိန်မှစ၍ နောင်နှစ်ပေါင်း တစ်ထောင်ခန့် ရောဂဗေဒ မဖြစ် 
ပေါ် မထွန်းကားခဲ့ပေ။ ဤကဲ့သို့ ဖြစ်ရခြင်းအကြောင်းမှာ ဂရိ 
ဆေးပညာတွင် ကာယဘေဒနှင့် ဇီဝကိစ္စဗေဒကို မထွန်းကား 
ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်လေသည်။ ဂရိခေတ် ကုန်ဆုံးပြီးနောက် 
ဆေးပညာရှင်များသည် ကာယဘေဒနှင့် ဇီဝ ကိစ္စဗေဒတို့ကို 
ပိုမို လေ့လာကြခြင်းကြောင့် တဖြည်းဖြည်း ရောဂဗေဒပညာ 
ရုပ်လုံးပေါ်လာခဲ့လေသည်။

ခရစ် ၁၇၆၁ ခုနှစ်တွင် ဣတာလျံလူမျိုး သမားတော်ကြီး 
မော်ဂါညီသည် ရောဂဗေဒကို အမှီပြု၍ ဆေးကျမ်းတစ်စောင် 
ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ သမားတော်များသည် 
ရောဂါများကို ရှာဖွေလေ့လာရာတွင် ရောဂါဖြစ်၍ ပြုပြင် 
ပြောင်းလဲခြင်း ခံရသော လူ့ခန္ဓာကိုယ်၏ အစိတ်အပိုင်းများကို 
ရောဂါ၏ ပြင်ပလက္ခဏာများနှင့် ယှဉ်တွဲကြည့်ကြသည်။ 
ဤသို့သော အလေ့အကျင့်များကို ပြုလုပ်ရာတွင် သမား 
တော်များသည် အသက်ရှင်နေသည့် လူများတွင်သာမဟုတ်ဘဲ 
ရောဂါအမျိုးမျိုးနှင့် သေဆုံးသူများ၏ အလောင်းများကိုလည်း 
ခွဲစိတ်ကြည့်ရှု မှတ်သားလျက် ရောဂါအမည်များကို တိတိ 
ကျကျ ဖော်ပြကြလေသည်။

ယခုခေတ် ရောဂဗေဒပညာရှင်များသည် လူ့ခန္ဓာကိုယ် 
အစိတ်အပိုင်းများ၏ ပြောင်းလဲမှုများကို မျက်မြင်နှင့်သာ 
တင်းတိမ်မနေသေးဘဲ ယင်းသည့်အစိတ်အပိုင်းများ အတွင်းရှိ 
ဓာတ်ဝတ္ထုများ မည်ကဲ့သို့ ပြောင်းလဲမှု ရှိသည်ကို အသေအချာ 
သိလိုသဖြင့် အောက်ပါခေတ်ပေါ်နည်းများကို အသုံးပြု၍ 
သုတေသန ပြုကြပေသေးသည်။ ပုံစံများကား အဆင့်ဆင့် 
ဆန့်ကျင်ပုံ အဏုကြည့်မှန်ဖြင့် လေ့လာနည်း၊ ရောင်ပြောင်း 
တောက်ပုံ အဏုကြည့်မှန်ဖြင့် လေ့လာနည်း၊ အီလက်ထရွန် 
အဏုကြည့်မှန်ဖြင့် လေ့လာနည်း၊ ခွဲစိတ်၍ အဏုကြည့်မှန်ဖြင့် 
လေ့လာနည်း၊ တစ်သျှူးဓာတုဗေဒနည်း၊ အလွန်ပြင်းထန်သော 
အရှိန်ဖြင့် ဗဟိုခွာနည်း အစရှိသည်တို့ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် 
ရေဒီယို အိုင်ဆိုတုပ်များကို သုံး၍ ရောဂါရှာဖွေ လေ့လာနိုင်ကြ 
သဖြင့် ရောဂဗေဒပညာသည် နှစ်အနည်းငယ်အတွင်း အလွန်
ကြီးပွား တိုးတက်လာသည်။

ရောဂဗေဒပညာသည် ဆေးပညာ၏ အခြေခံပညာ ဖြစ် 
သဖြင့် ဓနသဟာယနိုင်ငံများနှင့် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံရှိ 
ဆေးသိပ္ပံကျောင်းများတွင် တတိယနှစ်နှင့် စတုတ္ထနှစ် ဆေး 
ကျောင်းသားများအား မျက်မြင်ကိုယ်တွေ့ နှစ်နှစ်တိတိ သင်
ကြားပေးလျက် ရှိပေသည်။ 

## ကိုးကား

ကဏ္ဍ:ဆေးပညာအထူးပြုများ
ကဏ္ဍ:ဇီဝဗေဒပညာရပ်ခွဲများ
မေထုန် (ဗေဒင်)

**မေထုန်** (;    , "အမွှာ" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော လက်တင်စကားလုံး) သည် ရာသီခွင်၏ တတိယမြောက် နက္ခတ်ဗေဒဆိုင်ရာ လက္ခဏာဖြစ်သည်။ အပူပိုင်းရာသီခွင်စနစ်အရ နေသည် ဤလက္ခဏာကို မေလ ၂၂ ရက်မှ ဇွန်လ ၂၁ ရက်ကြားတွင် ဖြတ်သန်းသည်။ Gemini ကို ဂရိဒဏ္ဍာရီတွင် ဒိုင်ယိုစကူရီ (Dioscuri) ဟု လူသိများသော အမွှာညီနောင် ကက်စတာ (Castor) နှင့် ပေါလပ်စ် (Pollux) တို့ဖြင့် ကိုယ်စားပြုသည်။ ၎င်းကို အဖိုဓာတ်၊ ပြောင်းလဲခြင်း လက္ခဏာအဖြစ် သိကြသည်။

## ဒဏ္ဍာရီ 
ဘေဘီလုံနက္ခတ္တဗေဒတွင် ပေါလပ်စ်နှင့် ကက်စတာ ကြယ်များကို ကြီးမြတ်သောအမွှာများဟု သိကြသည်။ ၎င်းတို့၏အမည်များမှာ Lugal-irra နှင့် Meslamta-ea ဖြစ်ပြီး "တန်ခိုးကြီးသောဘုရင်" နှင့် "မြေအောက်ကမ္ဘာမှ ထကြွလာသူ" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ အမည်နှစ်မျိုးလုံးသည် နာဂယ် (Nergal) ၏ ဘွဲ့အမည်များဖြစ်သည်။ ဇုစ်နှင့် ဟေးဒီးစ်ကိုလည်း ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။

ဂရိဒဏ္ဍာရီတွင် Gemini ကို ဖခင်မတူသော အမွှာတစ်စုံဖြစ်သည့် ကက်စတာနှင့် ပေါလပ်စ်တို့၏ ဒဏ္ဍာရီနှင့် ဆက်စပ်ထားသည်။ လီဒါ (Leda) ကို ဖြားယောင်းခဲ့သော ဇုစ်နတ်ဘုရားက ပေါလပ်စ်ကို ပဋိသန္ဓေတည်စေခဲ့ပြီး စပါတာဘုရင်နှင့် လီဒါ၏ခင်ပွန်းဖြစ်သူ တိုင်ဒါရီးယပ်စ် (Tyndareus) က ကက်စတာကို ပဋိသန္ဓေတည်စေခဲ့သည်။ ကက်စတာသည် လူသားဖြစ်သောကြောင့် သေဆုံးသွားသောအခါ ပေါလပ်စ်က သူ၏ဖခင် ဇုစ်အား ကက်စတာကို မသေနိုင်သောဘဝ ပေးသနားရန် တောင်းပန်ခဲ့ရာ ကောင်းကင်ဘုံ၌ ၎င်းတို့နှစ်ဦးကို အတူတကွ ပေါင်းစည်းပေးခြင်းဖြင့် ပြည့်စုံစေခဲ့သည်။

## လူကြိုက်များသော ယဉ်ကျေးမှုတွင်
နာဆာသည် ၎င်း၏ လူနှစ်ဦးစီး အာကာသယာဉ်ငယ်ကို အာကာသယာဉ်မှူးနှစ်ဦး တင်ဆောင်နိုင်သောကြောင့် ရာသီခွင်လက္ခဏာကို အစွဲပြု၍ Project Gemini ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။

၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် ကြေညာခဲ့သော Google ၏ မျိုးဆက်သစ် AI မော်ဒယ်ကို Gemini ဟု အမည်ပေးထားသည်။

## ရုပ်ပုံများ

File: Gemini (medieval Georgian astrological treatise).jpg|၁၂ ရာစု နက္ခတ်ဗေဒဆိုင်ရာ ကျမ်းတစ်စောင်၏ အလယ်ခေတ် ဂျော်ဂျီယန်လက်ရေးမူမှ
File:Illustration-zodiac-gemini.jpg|၁၃ ရာစု ဂျာမနီနိုင်ငံမှ ယဇ်ပလ္လင်ခင်းစတစ်ခုမှ အဆင်တန်ဆာ။ ပုံနှစ်ခုကို ခွေးခေါင်းများဖြင့် ပုံဖော်ထားသည်။
File:Book of Wonders folio 5b.jpg|၁၄/၁၅ ရာစု အာရပ်နက္ခတ်ဗေဒကျမ်း *Book of Wonders* တွင် ပုံဖော်ထားသော Gemini (al-Gawzaa)
File:Tvillingarnas stjärntecken, 1602 - Skoklosters slott - 102429.tif|ဝီလမ် ဘလူး (Willem Blaeu) ရေးဆွဲသော Gemini ၊ ၁၆၀၂
File:Geminis, Blanco y Negro, de Arija, 07-05-1904 (cropped).svg|အရီဂျာ (Arija) ရေးဆွဲသော Arija၊ ၁၉၀၄

## မှတ်စုများ
## ကိုးကား
*  Longitude of Sun, apparent geocentric ecliptic of date, interpolated to find time of crossing 0°, 30°....
* 
* 
* 
*