open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
၁၉၈၁ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ

**၁၉၈၁ခုနှစ် အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ**သည် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၊ မနီလာမြို့တွင် ၁၉၈၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၆ ရက်မှ ၁၅ ရက်နေ့အထိ ကျင်းပသော အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ ဖြစ်သည်။ ဖိလစ်ပိုင်သည် ပထမဆုံးအကြိမ် အိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုင်း၊ မြန်မာ၊ မလေးရှား၊ စင်ကာပူ၊ အင်ဒိုနီးရှားတို့ပြီးနောက် ဆဌမမြောက် အိမ်ရှင်နိုင်ငံဖြစ်သည်။ သမ္မတ ဖာဒီနန်မားကို့စ်မှ ပွဲတော်ကို ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။ အင်ဒိုနီးရှား၊ ထိုင်းနှင့် ဖိလစ်ပိုင်တို့မှ ပထမ၊ ဒုတိယ၊ တတိယရရှိခဲ့သည်။

## ပွဲများနှင့်အားကစား 
### ပါဝင်သော နိုင်ငံများ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### ပါဝင်သော အားကစားနည်းများ 
*​ရေပိုင်းဆိုင်ရာအားကစားနည်းများ
* မြားပစ်
* ပြေးခုန်ပစ်
* ကြက်တောင်
* ဘတ်စကက်ဘော
*ဘိုလင်း
* လက်ဝှေ့
* စက်ဘီးစီး
* ဘောလုံး
* ကျွမ်းဘား
* ဂျူဒို
* ပိုက်ကျော်ခြင်း
* သေနတ်ပစ်
* Softball
* စားပွဲတင် တင်းနစ်
* တင်းနစ်
* ဘော်လီဘော
* အလေးမ

### ဆုတံဆိပ်ဇယား 
;Key
 အိမ်ရှင်နိုင်ငံ

## ကိုးကား
၁၉၆၅ အရှေ့တောင်အာရှကျွန်းဆွယ် အားကစားပွဲတော်

**၁၉၆၅ အရှေ့တောင်အာရှကျွန်းဆွယ် အားကစားပွဲတော်** သည် မလေးရှားနိုင်ငံ၊ ကွာလာလမ်ပူမြို့တွင် ၁၉၆၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၄ ရက်မှ ၂၁ ရက်နေ့အထိ ကျင်းပခဲ့သော တတိယအကြိမ်​​မြောက်
အ​ရှေ့​တောင်အာရှကျွန်းဆွယ် အားကစားပြိုင်ပွဲ ဖြစ်သည်။ 

မူလက လက်ခံကျင်းပမည့် လာအိုနိုင်ငံမှာ နိုင်ငံရေးပြဿနာများကြောင့် မူလက ကျင်းပမည့် ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပနိုင်ခြင်းမရှိဘဲ ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် မလေးရှားနိုင်ငံမှ တတိယအကြိမ် အားကစားပွဲအဖြစ် ကျင်းပခြင်းဖြစ်သည်။ မ​လေးရှားနိုင်ငံအ​နေဖြင့် ပထမဆုံးအကြိမ်လက်ခံကျင်းပခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုင်း၊မြန်မာပြီး​နောက် တတိယ​မြောက် အိမ်ရှင်နိုင်ငံဖြစ်သည်။

မလေးရှားနိုင်ငံဘုရင် Ismail Nasiruddin of Terengganuမှ မာ​ဒေးကားအားကစားကွင်းတွင်  အားကစားပွဲတော်အား ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။

နိုင်ငံအသီးသီးမှ ဝင်​ရောက်ယှဉ်ပြိုင်သူ ၉၆၃ဦးရှိခဲ့သည်။ ထိုင်း၊ မလေးရှား၊ စင်ကာပူတို့မှ နိုင်ငံအလိုက် ပထမ၊ ဒုတိယနှင့် တတိယ ရရှိခဲ့သည်။

## ပွဲများနှင့်အားကစား 
### ပါဝင်သည့်နိုင်ငံများ 
* 
* 
* 

* 
* ​တောင်ဗီယက်နမ်
* 

* 

### အားကစားနည်းများ 
အားကစားနည်း​ပေါင်း ၁၄မျိုးပါဝင်ခဲ့သည်။

*​ရေပိုင်းဆိုင်ရာအားကစားနည်းများ
* ပြေးခုန်ပစ်
* ကြက်တောင်ရိုက်
* ဘတ်စကက်ဘော
* လက်​ဝှေ့
* စက်ဘီးစီး
* ​ဘောလုံး
*ဂျူဒို
* ​သေနတ်ပစ်

*ပိုက်​​ကျော်ခြင်း
* စားပွဲတင် တင်းနစ်
* တင်းနစ်
* ​ဘော်လီ​ဘော
* အ​လေးမ

### ဆုတံဆိပ်ဇယား 
;Key
 အိမ်ရှင်နိုင်ငံ

## ကိုးကား
ဘရူနိုင်းဒါရုစလမ် အမျိုးသား အိုလံပစ်ကောင်စီ

**ဘရူနိုင်းဒါရုစလမ် အမျိုးသား အိုလံပစ်ကောင်စီ** () သည် ဘရူနိုင်းနိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြု​သော အမျိုးသား အိုလံပစ်​ကော်မတီဖြစ်သည်။ လက်ရှိ ဥက္ကဋ္ဌမှာ မင်းသား ဟာဂျီဆူဖရီဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကမ္ဘောဒီးယားအမျိုးသား အိုလံပစ်ကော်မတီ

**ကမ္ဘောဒီးယား အမျိုးသား အိုလံပစ်ကော်မတီ** () သည် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုသော အမျိုးသား အိုလံပစ်ကော်မတီဖြစ်သည်။ လက်ရှိ ဥက္ကဋ္ဌမှာဒေါက်တာသွန်ခွန်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
အာဂွန်

**အာဂွန်** သည် အက်တမ် နံပါတ် ၁၈ ရှိသော ဓာတုဗေဒ ဒြပ်စင်ဖြစ်ပြီး သင်္ကေတ Ar ဖြင့်ဖော်ပြသည်။ ယင်းသည် ဒြပ်စင်အလှည့်ကျဇယား၏ နိုဘယ်ဂစ်အုပ်စုတွင် တည်ရှိသည်။ အာဂွန်သည် ကမ္ဘာ့လေထု၌ တတိယမြောက် အပေါများဆုံး ဓာတ်ငွေ့ဖြစ်ပြီး ရာခိုင်နှုန်းအားဖြင့် ၀.၉၃၄ ဖြစ်သည်။ ရေငွေ့ထက် ၂ ဆ၊ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်ထက် ၂၃ ဆ၊ နီယွန်ထက် ၅၀၀ ဆ ပိုမိုများပြားကာ စက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် အာဂွန်အား အသုံးပြုသည်။ အောက်ဆီဂျင်ကဲ့သို့ပင် ရေထဲတွင် ပျော်ဝင်နိုင်စွမ်းရှိပြီး နိုက်ထရိုဂျင်ထက် ၂.၅ ဆ ပိုများသည်။ အာဂွန်သည် အရောင်အဆင်း၊ အနံ့ ကင်းမဲ့ပြီး အစိုင်အခဲ သို့မဟုတ် အရည် သို့မဟုတ် အငွေ့အဖြစ်နှင့်လည်း မီးမလောင်နိုင်၊ အဆိပ်မရှိပေ။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နိုဘယ်ဂက်စ်များ
၁၉၇၇ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ

**၁၉၇၇ခုနှစ် အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ**သည် မလေးရှားနိုင်ငံ၊ ကွာလာလမ်ပူမြို့တွင် ၁၉၇၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၉ ရက်မှ ၂၆ ရက်နေ့အထိ ကျင်းပသော အားကစားပွဲတော်ဖြစ်သည်။ ထိုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလက ဘရူနိုင်း၊ အင်ဒိုနီးရှားနှင့် ဖိလစ်ပိုင်တို့မှာ အရှေ့တောင်အာရှ ကျွန်းဆွယ်အားကစားအဖွဲ့ချုပ်သို့ ဝင်ရောက်နိုင်ခဲ့ပြီး အရှေ့တောင်အာရှအားကစားအဖွဲ့ချုပ်အမည်ဖြင့် ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး ပြိုင်ပွဲကိုလည်း အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ အမည်ဖြင့် ပထမဆုံး ပြောင်းလဲကျင်းပခဲ့သည်။ မူလက တံဆိပ်ဖြစ်သော ကွင်း ၆ ကွင်းမှာ အားကစားပွဲတော်၏ မူလ ၆ နိုင်ငံ (ထိုင်း၊ မြန်မာ၊ မလာယာ၊ လာအို၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ ဗီယက်နမ်) တို့ကို ကိုယ်စားပြု၍ ထိုကွင်း ၆ ကွင်းကို ၁၉၉၉ ခုနှစ်အထိ အသုံးပြုခဲ့သည်။ မလေးရှားနိုင်ငံဘုရင်မှ အားကစားပွဲတော်အား ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။ အင်ဒိုနီးရှား၊ ထိုင်းနှင့် ဖိလစ်ပိုင်တို့မှာ ပထမ၊ ဒုတိယနှင့် တတိယရရှိခဲ့ကြသည်။

## ပွဲများနှင့်အားကစား 
### ပါဝင်သော နိုင်ငံများ 
* 
* ¹
* 
* 
* 
* 
* 

1

### ပါဝင်သော အားကစားနည်းများ 
* ရေကစားနည်းများ
* မြားပစ်
* ပြေးခုန်ပစ်
* ကြက်တောင်
* ဘတ်စကက်ဘော
* လက်ဝှေ့
* ဘိုလင်း
* စက်ဘီးစီး
* ဘောလုံး
* ဟော်ကီ
* ဂျူဒို
* ရက်ဘီ
* ပိုက်ကျော်ခြင်း
* သေနတ်ပစ်
* စားပွဲတင် တင်းနစ်
* တင်းနစ်
* ဘော်လီဘော
* အလေးမ

### ဆုတံဆိပ်ဇယား 
;Key
 အိမ်ရှင်နိုင်ငံ

## ကိုးကား
အင်ဒိုနီးရှား အိုလံပစ်ကော်မတီ

**အင်ဒိုနီးရှား အိုလံပစ်ကော်မတီ**()သည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုသော အမျိုးသား အိုလံပစ်ကော်မတီဖြစ်သည်။ လက်ရှိ ဥက္ကဋ္ဌမှာ ရီတာဆူဘိုဝိုးဖြစ်သည်။

## ပြင်ပလင့်ခ်
သူရဇ္ဇ မဂ္ဂဇင်း

**သူရဇ္ဇ မဂ္ဂဇင်း**သည် လစဉ်ထုတ် မဂ္ဂဇင်း ဖြစ်ကာ၊ နာယက ဦးမောင်မောင်သန်း(ရင်ကိုအေးမြစေသား)နှင့် စာတည်းချုပ် ဦးအောင်မြတ်တို့ ဦးစီး၍၊ ပညာရွှေတောင်စာအုပ်တိုက်မှ ထုတ်ဝေသော လောကီပညာရပ်ဆိုင်ရာ သုတစွယ်စုံ စာအုပ် ဖြစ်သည်။ ယင်း၌ အင်းအိုင်၊ လက်ဖွဲ့၊ အဆောင်ဂါထာ မန္တရား၊ လောကုတ္တရာ ဘုရားဖူး စသည်ဖြင့် ဆောင်းပါးများစွာ ထည့်သွင်းထားပြီး၊ ဦးမောင်မောင်သန်း ရေးသားသည့် အင်္ဂဝိဇ္ဇာ အသုံးချ အမည်ပေးခြင်းနှင့် ပတ်သက်သော လစဉ်ပါ ဆောင်းပါးသည် အလွန် နာမည်ရသည်။

## ကိုးကား
စင်ကာပူ အမျိုးသား အိုလံပစ်ကောင်စီ

**စင်ကာပူအမျိုးသား အိုလံပစ်ကောင်စီ** () သည် စင်ကာပူနိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုသော အိုလံပစ်ကော်မတီဖြစ်သည်။ လက်ရှိဥက္ကဋ္ဌမှာ တန်ချောင်ဂျင်းဖြစ်သည်။

## ပြင်ပလင့်ခ် 
*
ထိုင်းနိုင်ငံ အမျိုးသား အိုလံပစ်ကော်မတီ

**ထိုင်းနိုင်ငံ အမျိုးသား အိုလံပစ်ကော်မတီ** () သည် ထိုင်းနိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုသော အမျိုးသား အိုလံပစ်ကော်မတီဖြစ်သည်။ လက်ရှိဥက္ကဋ္ဌမှာ ပရာဝပ်အိုဆူဝမ် ဖြစ်သည်။

## ပြင်ပလင့်ခ် 
*National Olympic Committee of Thailand
ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ အိုလံပစ်ကော်မတီ

**ဗီယက်နမ် အိုလံပစ်ကော်မတီ** () သည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုသော အမျိုးသား အိုလံပစ်ကော်မတီဖြစ်သည်။ လက်ရှိဥက္ကဋ္ဌမှာ ငုယင်ဒန်ထိုင်းဖြစ်သည်။

## ပြင်ပလင့်ခ်များ
*
*
၁၉၈၃ အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ

**၁၉၈၃ခုနှစ် အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ**သည် စင်ကာပူနိုင်ငံ၊ စင်ကာပူမြို့တွင် ၁၉၈၃ ခုနှစ် မေ၂၈ ရက်နေ့မှ ဇွန်လ ၆ ရက်နေ့ထိ ကျင်းပသော အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ ဖြစ်သည်။ မူလက ဘရူနိုင်းနိုင်ငံ၏ အလှည့်ဖြစ်သော်လည်း ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် လွတ်လပ်ရေးရယူရန် ပြင်ဆင်မှုရှိနေသည့်အတွက် စင်ကာပူမှ ကျင်းပခဲ့သည်။ ဤပွဲတွင် ၈ နှစ်ကြာ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့သည့် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ ပြန်လည်ပါဝင်လာသည်။ သမ္မတ ဒီဗန်မှအား ကစားပွဲတော်ကို ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။ အင်ဒိုနီးရှား၊ ဖိလစ်ပိုင်နှင့် ထိုင်းတို့မှ ပထမ၊ ဒုတိယနှင့် တတိယ ရရှိခဲ့သည်။

## ပွဲများနှင့်အားကစား 
### ပါဝင်သောနိုင်ငံများ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### ပါဝင်သော အားကစားနည်းများ 
*​ရေပိုင်းဆိုင်ရာအားကစားနည်းများ
* မြားပစ်
* ပြေးခုန်ပစ်
* ကြက်တောင်
* ဘတ်စကက်ဘော
* ဘိုလင်း
* လက်ဝှေ့
* မြင်းစီး
* ဘောလုံး
* ဟော်ကီ
* ဂျူဒို
* ရွက်လှေ
* ပိုက်ကျော်ခြင်း
* သေနတ်ပစ်
* စားပွဲတင် တင်းနစ်
* တင်းနစ်
* ဘော်လီဘော
* အလေးမ

### ဆုတံဆိပ်ဇယား 
;Key
 အိမ်ရှင်နိုင်ငံ

## ကိုးကား
အရှေ့တီမောနိုင်ငံ အမျိုးသား အိုလံပစ်ကော်မတီ

**အရှေ့တီမောအမျိုးသား အိုလံပစ်ကော်မတီ** () သည် အရှေ့တီမောနိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုသော အမျိုးသား အိုလံပစ်ကော်မတီဖြစ်သည်။ လက်ရှိဥက္ကဋ္ဌမှာ ဂျိုကိုဗီးကပ်စ် ကာရာစကေရိုဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
နက္ခတ္တရောင်ခြည်

**နက္ခတ္တရောင်ခြည်**သည် လောကီပညာရသစုံ မဂ္ဂဇင်း ဖြစ်ကာ၊ နာယကများ ဖြစ်ကြသော ဦးတင်အောင်၊ ဒေါက်တာအောင်နိုင်၊ ကေလာသဆရာအောင်တို့နှင့် စာတည်းချုပ် ဦးကျော်မိုးသိန်းတို့ ဦးစီး၍ နက္ခတ္တရောင်ခြည်စာပေတိုက်မှ ထုတ်ဝေပြီး၊ ထုတ်ဝေသက်တမ်း ကြာညောင်းလှပြီ ဖြစ်သော ဝါရင့် မဂ္ဂဇင်း တစောင်ပင် ဖြစ်သည်။ ယနေ့ထိ ဆက်လက်ထုတ်ဝေနေဆဲ ဖြစ်သည့်အပြင် စာပေလောကတွင် အရှိန်အဝါ ကြီးသော နက္ခတ္တရောင်ခြည်တွင် တွေ့ဆုံခြင်းရောင်ခြည်၊ ပညာပေးရောင်ခြည်၊ လက္ခဏာရောင်ခြည်၊ ထူးခြားဆန်းကြယ်ရောင်ခြည်၊ ဆေးမြီးတို/ဆေးဗေဒရောင်ခြည်၊ ကျင့်စဉ်/အစီအရင်ရောင်ခြည်၊ စိတ်စွမ်းအင်/ဂါထာမန္တန်/ဗဟုသုတရောင်ခြည် စသဖြင့် စိတ်ဝင်စားဖွယ်ရာ ကဏ္ဍများဖြင့် စာမျက်နှာ ၂၅၀ ဝန်းကျင်ဖြင့် ရိုက်နှိပ်ပြီး၊ တနှစ်လျှင် တကြိမ် ပိုမိုထူထဲသော အထူးထုတ် ထုတ်ဝေလေ့ ရှိသည်။

## ကိုးကား
ဘွဲကရင်ဘာသာစကား

**ဘွဲဘာသာစကား** သို့မဟုတ် **ဘွဲကရင်ဘာသာစကား** သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပြောဆိုအသုံးပြုကြသော ကရင်ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ပျံ့နှံ့မှု
*ကရင်ပြည်နယ်: သံတောင်မြို့ (ကျေးရွာ ၁၀၀ ခန့်)
*ကယားပြည်နယ်: ဖရူးဆိုးမြို့နယ်
*ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး: တောင်ငူမြို့နယ် နှင့် ဘားအံမြို့နယ်များ

## ဒေသိယစကားများ
အနောက်ဘွဲကရင် နှင့် အရှေ့ဘွဲကရင် တို့ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်ခ်များ
*Bwe Karen basic lexicon at the Global Lexicostatistical Database
ကရင်နီဘာသာစကား

**ကရင်နီဘာသာစကား** သို့မဟုတ် **ကယားဘာသာစကား** (ကယား: ကယး လီူး ꤊꤢꤛꤢ꤭ ꤜꤟꤤ꤬) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကယားလူမျိုး (ကရင်နီလူမျိုး) ငါးသိန်းကျော် (၅၀၀,၀၀၀ ကျော်) ပြောဆို အသုံးပြုကြသော ကရင်ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။

*ကယား* ဟူသော ဝေါဟာရသည် အခြားကရင်များမှ ခွဲခြားခေါ်ဆိုရန်အတွက် ဖန်တီးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် အရှေ့ကယားဘာသာစကားကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူဦးရေ ၂၆၀,၀၀၀ နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ၁၀၀,၀၀၀ တို့က ပြောဆိုအသုံးပြုကြသည်ဟု ဆိုသည်။ ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် အနောက်ကယားဘာသာစကားကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူဦးရေ ၂၁၀,၀၀၀ ခန့်က ပြောဆိုအသုံးပြုကြသည်။ ယင်းနှစ်ခုသည် ကွဲပြားသော ဘာသာစကားနှစ်ခု ဖြစ်သည်။ အနောက်ကယား၏ ဒေသိယစကားများမှာ ယင်းတလဲ နှင့် မနုမနော တို့ ဖြစ်ကြသည်။

## ပျံ့နှံ့မှုနှင့် မူကွဲများ
**အရှေ့ကယားဘာသာစကား** ကို
* ကယားပြည်နယ်၊ ရှားတောမြို့နယ် (သံလွင်မြစ်၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်း)
*ရှမ်းပြည်နယ်၊ လင်းခေးခရိုင် တို့တွင် ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်။

အရှေ့ကယား ဒေသိယစကားများမှာ အထက်အရှေ့ကယားနှင့် အောက်အရှေ့ကယား တို့ဖြစ်ပြီး အပြန်အလှန် နားလည်နိုင်သည်။ အရှေ့ကယားသည် အနောက်ကယားဘာသာစကားကို နားလည်နိုင်ရန် အခက်အခဲရှိသည်။

**အနောက်ကယားဘာသာစကား** ကို ကယားပြည်နယ်နှင့် သံလွင်မြစ်အရှေ့ပိုင်းရှိ ကရင်ပြည်နယ်တို့တွင် ပြောဆိုအသုံးပြုကြသည်။ ရှမ်းပြည်နယ် ဖယ်ခုံမြို့နယ်တွင်လည်း ပြောဆိုအသုံးပြုကြသည်။
*မြောက်ပိုင်းဒေသိယစကား: ရှမ်းပြည်နယ် (လွိုင်ကော်၏ မြောက်ဘက်ပိုင်း)
*တောင်ပိုင်းဒေသိယစကား: ဖရူးဆိုးမြို့နယ်နှင့် ဒီမောဆိုးမြို့နယ်များ (လွိုင်ကော်၏ တောင်ဘက်ပိုင်း)

အနောက်ကယား ဒေသိယစကားများသည် ထိုင်းနိုင်ငံမှ ပျံ့နှံ့လာသော အလယ်ကရင် မူကွဲများ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ယင်းတို့မှာ
*အနောက်ကယား မြောက်ပိုင်းစကား
*အနောက်ကယား တောင်ပိုင်းစကား
*ဒေါတမ
*ဒေါညေခု
*စလောင်း
*ချိကယ်
*ဝမ်ချယ်

အနောက်ကယား၏ မူကွဲတစ်ခုဖြစ်သော **ယင်းတလဲဘာသာစကား** ကို ကယားပြည်နယ်၊ ဘော်လခဲခရိုင်၊ ဖားဆောင်းမြို့နယ်ရှိ ကျေးရွာ သုံးရွာတွင် ပြောဆိုအသုံးပြုကြသည်။ ယင်းတလဲဒေသိယစကားများမှာ ဘောလခဲနှင့် ဝမ်အောင်း တို့ ဖြစ်သည်။

**ကော်ယော်ဘာသာစကား** သည် အနောက်ကယားဘာသာစကားနှင့် ဆင်တူပြီး ကယားပြည်နယ် ဘော်လခဲမြို့နယ်နှင့် ဖရူးဆိုးမြို့နယ် နယ်နိမိတ်များရှိ ကျေးရွာ ၂၃ ရွာတွင် ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်။ ကော်ယော် ဒေသိယစကားများမှာ တော်ခူ နှင့် ဒိုလိုဆို တို့ဖြစ်ကြပြီး အပြန်အလှန် နားလည်ရန် ခက်ခဲသည်။

## ကိုးကား
*Kirkland, Cortney, and Erin Dawkins. 2007. *A Sociolinguistic survey of Eastern Kayah Li in Thailand* . Chiang Mai: Payap University.

## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
*
* Eastern Kayah Li basic lexicon at the Global Lexicostatistical Database
ဖလောရင့် သမိုင်းဝင်ဌာန

ဖလောရင့် သမိုင်းဝင်ဌာနသည် အီတလီနိုင်ငံ ဖလောရင့်မြို့ကို ၄ပိုင်း ပိုင်းခြားထားသော လေးကွက်စိတ် အပိုင်း ၁ တွင် တည်ရှိသည်။ ထိုလေးကွက်စိတ်အပိုင်းအား ယူနက်စကိုမှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

အီထရူစကန်တို့၏ အခြေချနေထိုင်ရာ နေရာဖြစ်ပြီး ရီနေဆွန်းခေတ်၏ ပြယုဂ်တစ်ခုဖြစ်သော ဖလောရင့်မြို့ သည် ၁၅ ရာစု နှင့် ၁၆ ရာစုတို့တွင် မယ်ဒီချီ တို့၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် စီးပွားရေး နှင့် ယဉ်ကျေးမှု အပိုင်းတို့တွင် ကြိုတင်ထွန်းကားလာခဲ့သည်။ နှစ်၆၀၀ မျှ ကြာအောင် ထွန်းကားခဲ့သော လက်ရာပြောင်မြောက်လှသော အနုပညာတို့ကို ၁၃ရာစု ကက်သီဒရဘ် ဘုရားကျောင်း စန်တာ မာရီယာ ဒဲလ် ဖီယိုးရဲ၊ စန်တာ ခရိုချေး ဘုရားကျောင်း ၊ အူဖီးဇီ နှင့် ပီတီ နန်းတော်တို့တွင် တွေ့ရပြီး အနုပညာဆရာကြီးများ ဖြစ်သော ဂျော်တို၊ ဘရူနယ် လက်စ်ကီ၊ ဘော့တီချဲလီ နှင့် မိုက်ကယ် အန်ဂျလို တို့၏ လက်ရာများ ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
မယ်ဒီချီ စံအိမ်များ

**မယ်ဒီချီ စံအိမ်များ** သည် အီတလီနိုင်ငံ တပ်စ်ကေးနီပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသော ကျေးလက် အဆောက်အဦးများ ဖြစ်ပြီး ၁၅ ရာစု နှင့် ၁၇ ရာစုကြားတွင် မယ်ဒီချီ မိသားစုဝင်များမှ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သော အဆောက်အဦးများ ဖြစ်သည်။ ထိုစံအိမ်များအား မယ်ဒီချီ မိသားစု၏ ကျေးလက် နန်းတော်များ အဖြစ် သူတို့ အုပ်စိုးရာ နယ်မြေများ တလျှောက် ဖြန့်ကျက်လျှက် တည်ရှိပြီး သူတို့၏ ဩဇာနှင့် ကြွယ်ဝမှုကို ဖော်ပြနေကြသည်။ သူတို့သည် ပိုင်ရှင်များ၏ အားလပ်ချိန်များတွင် အပန်းဖြေရာ နေရာများ အဖြစ်လည်း တည်ရှိပြီး ပုံမှန်အားဖြင့် ပတ်ဝန်းကျင်နေရာများတွင်ရှိသော စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများ၏ ဗဟိုဌာန အဖြစ် တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် မယ်ဒီချီ စံအိမ်များအား ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာစာရင်းတွင် ထည့်သွင်း ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ဗနေဒီယမ်

**ဗနေဒီယမ်** သည် အက်တမ်နံပါတ် ၂၃ ရှိသော ဓာတုဗေဒ ဒြပ်စင်ဖြစ်ပြီး သင်္ကေတ **V** ဖြင့် ဖော်ပြသည်။ အဆင်းမှာ မီးခိုးရောင်သမ်းပြီး ပုံသွင်းနိုင်သော transition metal ဖြစ်သည်။ သတ္တုဒြပ်စင်ကို သဘာဝအတိုင်း တွေ့ရခဲတတ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံ၊ ရုရှားနိုင်ငံတို့တွင် သံမဏိအရည်ကြိုစက်မှ ထုတ်လုပ်သည်။ ယူရေနီယမ် တူးဖော်ခြင်းလုပ်ငန်းမှ ဘေးထွက်ပစ္စည်းအဖြစ်လည်း ဗနေဒီယမ်ကို ထုတ်လုပ်ကြသည်။ ဗနေဒီယမ် အောက်ဆိုဒ်အချို့သည် အတန်အသင့် အဆိပ့်သင့်သည်။

## ကိုးကား
တက်စ်ဆေးလီး နာဂျဲ

**တက်စ်ဆေးလီး နာဂျဲ** သည် ဆဟာရ သဲကန္တာရ အတွင်းမှ အမျိုးသား ဥယျာဉ်တစ်ခု ဖြစ်ပြီဂ အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ အရှေ့တောင်ပိုင်းရှိ ကျယ်ပြန့်သော ကုန်းမြေမြင့်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ သမိုင်းမတင်မီကာလက အရေးအပါဆုံးသော ကျောက်ဂူနံရံ ပန်းချီများ အစုအဝေးတွင် အပါအဝင် ဖြစ်ပြီး  စုစုပေါင်း ဧရိယာ ၂၈,၀၀၀ စတုရန်းမိုင် ( ၇၂,၀၀၀ စတုရန်း ကီလိုမီတာ) အတွင်း တည်ရှိသည်။  တက်စ်ဆေးလီး နာဂျဲအား ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ် နေရာစာရင်း၌ ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကယောဘာသာစကား

**ကယောဘာသာစကား** သို့မဟုတ် **ဘွဲဘာသာစကား** သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပြောဆို အသုံးပြုကြသော ကရင်ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ပျံ့နှံ့မှု
*ကယားပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်း (ကျေးရွာ ၃၀)
*ကရင်ပြည်နယ် အရှေ့မြောက်ပိုင်း
*ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်း၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်

## ဒေသိယစကားများ
*ဘွဲ-ကယော
*အထက်ကယော (စာပေအတွက် စံထား အသုံးပြုသည်)
*အောက်ကယော

## ကိုးကား
နိုင်အိုဘီယမ်

**နိုင်အိုဘီယမ်** သည် အက်တမ်နံပါတ် ၄၁ ရှိသော ဓာတုဗေဒ ဒြပ်စင်ဖြစ်ပြီး သင်္ကေတမှာ **Nb** ဖြစ်သည်။ သန်သလန် ဒြပ်စင်နှင့် ရုပ်ပိုင်း၊ ဓာတုဗေဒ ဂုဏ်ဒြပ်တို့ ဆင်တူကြပြီး ခွဲခြားရန် ခက်ခဲသည်။ နိုင်အိုဘီယမ်ကို ဆူပါလျှပ်ကူးပစ္စည်းများ၊ ဂျက်အင်ဂျင် စသည်တို့၌ အသုံးပြုကြပြီး ဘရာဇီးနိုင်ငံသည် သံနှင့် နိုင်အိုဘီယမ်ကို ၆၀ -၇၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ဂေဘားကရင်ဘာသာစကား

**ဂေဘားဘာသာစကား** သို့မဟုတ် **အရှေ့ဘွဲကရင်ဘာသာစကား**သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပြောဆိုအသုံးပြုကြသော ကရင်ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ပျံ့နှံ့မှု
*ကရင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း: သံတောင်ကြီးမြို့နယ် (ကျေးရွာ ၁၄၀ ခန့်)
*ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
*မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး: ပျဉ်းမနားမြို့နယ်
*ရှမ်းပြည်နယ်: ဖယ်ခုံမြို့နယ် နှင့် ပင်လောင်းမြို့နယ်
*ကယားပြည်နယ်

## ဒေသိယစကားများ
*ဆော်ခို
*Gerkho-Geba
*Thamitaik (Sawkeepho)

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်ခ်များ
*Geba Karen basic lexicon at the Global Lexicostatistical Database
ပိုးကရင်ဘာသာစကားများ

**ပိုးကရင်ဘာသာစကားများ** သည် ကရင်ဘာသာစကားများရှိ ဒုတိယအကြီးဆုံး အုပ်စုဖြစ်သည်။ ဘာသာစကား လေးမျိုးသည် အပြန်အလှန် မဖြစ်စလောက်သာ နားလည်နိုင်ကြသည်။

* အရှေ့ပိုး၊ အနောက်ပိုး၊ မြောက်ပိုး၊ အရှေ့မြောက်ပိုး (Phrae Pwo)

အဆိုပါ ဘာသာစကားများကို ပြောဆိုအသုံးပြုကြသူများကို အမည်အမျိုးမျိုးဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ကြပြီး ထင်ရှားသောအမည်မှာ "ပိုးကရင်" ဖြစ်သည်။ ပိုးကရင်လူမျိုးများသည် မြန်မာနိုင်ငံ အရှေ့ပိုင်းတွင် ရာစုနှစ်များစွာကတည်းက နေထိုင်ခဲ့ကြပြီး ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းတွင် နေထိုင်လာခဲ့ကြသည်မှာ ရာစုနှစ် ခုနစ်ခု ရှစ်ခုခန့် အနည်းဆုံး ရှိပြီဖြစ်သည်။ "ဖလုံ" (*Phlou* ) သို့မဟုတ် "ကဖလုံ" (*Ka Phlou* ) ဟု ခေါ်ကြပြီး အဓိပ္ပာယ်မှာ ကရင် သို့မဟုတ် လူများ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။

## ကိုးကား
*Dawkins, Erin and Audra Phillips. 2009. ''A sociolinguistic survey of Pwo Karen in Northern Thailand '. Chiang Mai: Payap University.
*Phillips, Audra. 2009. *Lexical Similarity in Pwo Karen* . In PYU Working Papers in Linguistics 5, Audra Phillips (ed.). Chiang Mai, Thailand: Payap University Linguistics Department.
*Kato, Atsuhiko. 2009. *A basic vocabulary of Htoklibang Pwo Karen with Hpa-an, Kyonbyaw, and Proto-Pwo Karen forms* . Asian and African Languages and Linguistics 4:169-218.
အနောက်ပိုးကရင်ဘာသာစကား

**အနောက်ပိုးကရင်ဘာသာစကား** သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပြောဆိုအသုံးပြုကြသော ကရင်ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤဘာသာစကားသည် အခြားပိုးကရင်ဘာသာစကားခွဲများနှင့် နားလည်နိုင်ခြင်း မရှိပေ။ ယင်းတွင် ဒေသိယစကားသံမူကွဲများ ရှိသည်။

## ပျံ့နှံ့မှု
*ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး: အိမ်မဲမြို့၊ မအူပင်မြို့၊ ပုသိမ်မြို့၊ တွံတေးမြို့၊ ကျုံပျော်မြို့၊ ပၩ့တနီၫ့၊ ဝါးခယ်မမြို့၊ လပွတ္တာမြို့၊ ကျောင်းကုန်းမြို့၊  အင်္ဂပူမြို့၊ ထူးကြီးမြို့၊ သာပေါင်းမြို့ ဟင်္သာတမြို့  ကန်ကြီးထောင့်မြို့နယ် များ စသည့် ဧရာဝတီတိုင်း အောက်ပိုင်းဒေသများအပြင် ပဲခူးတိုင်း ဒေသအချို့

## အက္ခရာ
အနောက်ပိုးကရင်ဘာသာစကားတွင် အသုံးပြုသော အက္ခရာမှာ မွန်-မြန်မာ အက္ခရာ ဖြစ်သည်။

### ရင်းမြစ်
ခရစ်ယာန်ပိုးကရင်စာပေကို အနောက်ပိုးကရင်တို့က ယူငင်သုံးစွဲနေကြသည်။ မူလက ထိုစာပေကို အရှေ့ပိုးကရင် ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များအတွက် တီထွင်ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အရှေ့ပိုးကရင်နှင့် အနောက်ပိုးကရင်တို့သည် အသံအနေအထားအရ ကွဲပြားခြားနားကြသော်လည်း သာသနာပြုပုဂ္ဂိုလ်များက ထိုစာပေကို မပြောင်းမလဲဘဲ အနောက်ပိုးကရင်ဘာသာစကားအတွက် ဆက်လက်သုံးစွဲစေခဲ့သည်။ ဖတ်ပုံဖတ်နည်းကိုသာ ပြောင်းလဲဖတ်ရှုစေခဲ့သည်။ 

ခရစ်ယာန်ပိုးကရင်စာပေကို အမေရိကန်သာသနာပြုပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်သော ဝိတ်၊ မေဆန်နှင့် ဘရေတန်တို့က ၁၈၄၀ နှစ်များဝန်းကျင်တွင် တီထွင်ခဲ့ကြသည်။ ၁၈၃၀ ဝန်းကျင်က ဒေါက်တာဝိတ်တီထွင်ခဲ့သော စကောကရင်စာပေကို အခြေခံ၍ တီထွင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ မူလက အရှေ့ပိုးကရင်များအတွက် တီထွင်ခဲ့သည်မှာမှန်သော်လည်း ယခုခေတ်ကာလတွင်မူ အရှေ့ပိုးကရင် ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်အချို့ကသာ ထိုစာပေကို သိကြ၊ သုံးကြသည်။ ထို့ကြောင့် ထိုစာပေသည် အနောက်ပိုးကရင်အတွက်သာ ဖြစ်သွားခဲ့သည်။

ယခုအသုံးပြုနေသော အနောက်ပိုးကရင်စာပေကို ခရစ်ယာန်သာသနာပြု ဘရေတန် (၁၈၀၈-၁၉၀၀) က ပြုပြင်မွမ်းမံခဲ့သည်။

### သရ
အနောက်ပိုးကရင် သရသ‌င်္ကေတ () (၁၀)ခု ရှိသည်။ ထိုအချိန်က  အသံထွက်ရန်  ဟုရေးခဲ့ကြသည်။ ထိုသို့ရေးခဲ့ကြောင်း   'အင်္ဂါနေ့' တွင် တွေ့နိုင်သည်။
* သည် မူလက ဗျည်းထဲတွင် ထည့်သွင်းခဲ့ကြသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင်မူ ဗျည်းတွဲအဆင့်သာ သတ်မှတ်ကြတော့သည်။

### ဗျည်းတွဲ
ဗျည်းတွဲသင်္ကေတ () မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။

### တက်ကျသံ
တက်ကျသံပြောင်းသင်္ကေတ () မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။ တက်ကျသံပြောင်းသင်္ကေတ မပါဝင်ပါက သက်သံ (သို့မဟုတ်) အမြစ်သံဖြင့် ဖတ်ရသည်။

1 စကားပြောရာတွင်မူ   ဟုသာ ပြောသည်။
2 ရေးသားရာတွင် အနိမ့်သံပြေနှင့် ရေးသားသော်လည်း စကားပြောရာတွင် အမြင့်သံပြေဖြင့် ပြောကြသည်။

### ဆယ်ဂဏန်းမှ ကုဋေ
တစ်ဆယ်မှ တစ်ကုဋေအထိမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။.
4 မွန်ဘာသာစကား 'ကိုတ်' မှ မွေးစားထားသည်။

### ပုဒ်ဖြတ်ပုဒ်ရပ်သင်္ကေတများ
ပုဒ်ဖြတ်ပုဒ်ရပ်သင်္ကေတများအဖြစ် ပုဒ်ကလေးအစား (,)၊ ပုဒ်မအစား (.) ကို သုံးသည်။

## ကိုးကား
အိတ်တြီယမ်

**အိတ်တြီယမ်** သည် အက်တမ်နံပါတ် ၃၉ ရှိသော ဓာတုဗေဒ ဒြပ်စင်ဖြစ်ပြီး ငွေရောင်အဆင်းရှိသည့် ကြားဆက်သတ္တုဒြပ်စင်ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ရှားပါးသတ္တုအမျိုးအစားဖြစ်ပြီး သဘာဝအတိုင်း လွပ်လပ်သော ဒြပ်စင်အဖြစ် မည်သည့်အခါမှ တွေ့ရှိရလေ့ မရှိပေ။ 

အိတ်တြီယမ်ကို LED မီးသီးများနှင့် တီဗွီဖန်သားများတွင်သုံးသော cathode ray tube များရှိ phosphors အနီရောင်အဖြစ် အသုံးချသည်။ လေဆာများ၊ ဆူပါလျှပ်ကူးပစ္စည်းများတွင်လည်း ယင်းအား အသုံးပြုသည်။ အိတ်တြီယမ် ဒြပ်ပေါင်းကို ထိတွေ့ပါက အဆုပ်နှင့်သက်ဆိုင်သော ရောဂါများကို ဖြစ်ပွားစေနိုင်သည်။
အက်ထရီယမ်သည် မြေရှားဒြဗ်စင်မဟုတ် 
သော်လည်း သဘာဝတွင် မြေရှားဒြဗ်စင်များနှင့် အတူတွေ့ရှိရ 
သောကြောင့်တစ်ကြောင်း၊ ရှားပါးသောဓာတ်မြေတို့ကို တစ်ခုစီ 
ခွဲထုတ်ရာတွင် အစ်ထရီယမ်ကိုပါ ဖယ်ရှားထုတ်ပစ်ရသော 
ကြောင့်တစ်ကြောင်း ဤဒြဗ်စင်ကို မြေရှားဒြဗ်စင်စာရင်းတွင် 
သွင်းထားသည်။ ဤသို့ခွဲထုတ်ရာတွင် ဆိုဒီယမ်နှစ်ထပ်ဒြဗ် 
ပေါင်းတို့၏ပျော်ဝင်ကိန်းကို အခြေပြု၍ အစ်ထရီယမ်ဓာတ်မြေ 
ဟု ခွဲထုတ်ယူရသည်။

အစ်ထရီယမ်အောက်ဆိုက်ကို ခရစ် ၁၇၉၄ ခုနှစ်တွင် 
ဂက်ဒိုလင်ဆိုသူက ပထမတွေ့ရှိခဲ့၍ ၁၈၄၃ ခုနှစ်တွင် မိုစင်ဒါ 
ဆိုသူက ဒြဗ်စင်ကိ်ု ခွဲထုတ်ရရှိခဲ့သည်။ ဤဒြဗ်စင်၏အမည်မှာ 
မြေရှားဒြဗ်စင်များ ထုတ်ယူရရှိသည့် တာဗီယာနှင့် အာဗီယာ 
တွေ့ရှိရာ အစ်တာဗီရွာကို အစွဲပြုပြီးလျှင် မှည့်ခေါ်ထားခြင်း 
ဖြစ်သည်။

အစ်ထရီယမ်ကို အထူးသဖြင့် အစ်ထရီယမ်ဓာတ်မြေ 
အစုဖြင့် ကြွယ်ဝသော ရက်ဒိုလင်နိုက်နှင့် မိုနာဇိုက်သဲတွင် 
တွေ့ရှိရသည်။ အစ်ထရီယမ်၏ အက်တမ်ကိန်း (အက်တမ် 
နံပါတ်စဉ်) မှာ ၃၉ ဖြစ်၍ အက်တမ်အလေးဆမှာ ၈၈.၉ 
ဖြစ်ပြီးလျှင် သင်္ကေတသည် ၌ ဖြစ်သည်။ ဤဒြဗ်စင်ကို 
ရရှိလိ်ုသောအခါ ကလိုရိုက်ဒြပ်ပေါင်းကို ပိုတက်ဆီယမ်ဖြင့် 
အပူတိုက်ပေးရသည်။ သံရောင်ရှိသောအမှုန့်ဖြစ်၍ သိပ်သည်း 
ဆ ၄.၅ ရှိသည်။ စင်တီဂရိတ်အပူချိန် ၁၂၅ဝ ဒီဂရီတွင် 
အရည်ပျော်သည်။ လေထဲတွင်ထားသောအခါ အောက်ဆီဂျင်နှင့် 
ပေါင်းစပ်သွားသည်။ ဆူနေသောရေဖြင့် တွေ့ထိသောအခါ 
ဓာတ်ပြောင်းသွား၏။ အောက်ဆိုက်သည် အဖြူရောင်ဖြစ်၍ 
လေထဲမှကာဗွန်းဒိုင်အောက်ဆိုဒ်ကိုစုပ်ယူနိုင်သည်။ အစ်ထရီယမ် 
ဆားများတွင် အရောင်ကင်းမဲ့၏။

## ကိုးကား
အီရန်နိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ

အီရန်နိုင်ငံတွင် နိုင်ငံ၏ပထမအဆင့်အနေဖြင့် ပြည်နယ်များအဖြစ်ပိုင်းခြားထားသည်။

နိုင်ငံ၏ပြည်နယ်အတွင်း ရှဲဟ်ရိစ်တာန်(ပြည်နယ်အတွင်းရှိမြို့များ)များရှိပြီး ထို ရှဲဟ်ရိစ်တာန်(ပြည်နယ်အတွင်းရှိမြို့များ)အတွင်း၍ ဘခ်ရှ်(ခရိုင်)များရှိသည်။ များသောအားဖြင့် ရှဲဟ်ရိစ်တာန် တစ်ခုအတွင်း များစွာသောမြို့ငယ်များနှင့် ရွာများတည်ရှိပေသည်။ တစ်ဖန် ရွာငယ်များစွာကိုစုပြီး ကျေးလက်ဒေသခရိုင်ဟူ၍လည်းဖွဲ့စည်းထားပြန်သည်။ ရှဲဟ်ရိစ်တာန်(ခရိုင်)များအတွင်း ရှဲဟ်ရိစ်တာန် တစ်ခုကို ခရိုင်များ၏ဗဟိုဌာနချုပ်အဖြစ်လည်း သတ်မှတ်ထားပေသည်။။ 

အောက်မှာဖော်ပြတဲ့အတိုင်းအီရန်အစိုးရအဆိုအရ, မတ်လ 2016 (အီရန်ပြက္ခဒိန် 1394) ၏သကိန်းဂဏန်းများမှာအောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။

 အောက်မှာဖော်ပြတဲ့အတိုင်းအီရန်အစိုးရအဆိုအရ, မတ်လ 2016 (အီရန်ပြက္ခဒိန် 1394) ၏သကိန်းဂဏန်းများမှာအောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။

အထက်ပါ ပိုင်းခြားပုံများကို နားလည်လွယ်ရန် ဤသို့ဥပမာပေးလိုသည်။ ဥပမာအနေဖြင့် P ပြည်နယ်ကို A နှင့် B ဟူ၍နှစ်ပိုင်းခွဲလိုက်သည်။ A ရှဲဟ်ရိစ်တာန်တွင်  ဗဟို၊ X နှင့် Y ဟူ၍အစိတ်အပိုင်း(၃)ပိုင်းရှိသည်။ ဗဟိုတွင်လည်း (၃)ပိုင်းရှိပြီး ပထမဦးဆုံးM အပိုင်းသည် A ၏ ဗဟိုဌာနချုပ်ဖြစ်သည်။ ခရိုင်တစ်ခုအောက်တွင် မြို့နယ်များRD(သို့)မြို့နယ်တစ်ခု(သို့)ကျေးလက်များ (Vများ)ရှိနေနိုင်သည်။ ယခုပေးသောဥပမာတွင် ဗဟိုဌာနချုပ်သည် M  မြို့နယ် ၊N မြို့နယ် နှင့်RTDတို့ရှိပြီး ၎င်းတို့အောက်တွင် V1 , V2 , V3 , V4 စသဖြင့် ကျေးရွာများရှိသည်။ X  ခရိုင်သည်လည်း O ၊ U နှင့် RD တို့ပါဝင်ပြီး Y တွင်မူ RD V မြို့တစ်မြို့တည်းရှိပြီးထို RD V သည် Y ခရိုင်အတွင်းဌာနချုပ်ဖြစ်သည်။ Bရှဲဟ်ရိစ်တာန်တွင်လည် ခရိုင်တစ်ခုတည်းနှင့် Q မြို့တစ်မြို့တည်းရှိပေသည်။။ 

## ရှာဖွေရန် 
* Ostan(ပထဝီ) 

## ကိုးကားနှင့်မှတ်စုများ
ရာဖယ်

**ရာဖယ်လို ဆန်ဇီယို ဒါ ရာဘီနို** (; မတ်လ ၂၈ (သို့မဟုတ်) ဧပြီလ ၆၊ ၁၄၈၃ ဧပြီ ၆၊ ၁၅၂၀)၊၊'ရာဖယ်'(, ), ဟုလည်း ​ခေါ်ကြသည့် ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဉာဏ်သစ်အရေးတော်ပုံ ခေတ်တွင် ထင်ရှားကျော်ကြားသော အီတလီ လူမျိုး ပန်းချီဆရာ နှင့် ဗိသုကာပညာရှင် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ရာဖယ်သည် အလွန်တရာ ဖန်တီးနိုင်စွမ်း ကောင်းသူဖြစ်သည်ကို သူ၏ အသက် ၃၇ နှစ်၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သော်လည်း အလွန်တရာ ကြီးမားလှသည့် အလုပ်လုပ်ရာ နေရာကြီးကို ဦးစီးခြင်းဖြင့် ကွယ်လွန်သည့် အခါ များပြားလှသော လုပ်ငန်းများကို ချန်ထားခဲ့သည်များကို ကြည့်ရှုခြင်းဖြင့် သိရှိနိုင်သည်။ သူ၏ ဖန်တီးမှုများကို ယခုအခါ ဗာတီကန် နန်းတော် တွင် ရှိသော သူ၏ အကြီးမားဆုံး ဖန်တီးမှု ဖြစ်သည့် နံရံဆေးရေးပန်းချီ ဖြစ်သည့် ရာဖယ်ခန်း တွင် တွေ့နိုင်သည်။ သူ၏ အတောက်ပဆုံး အနုပညာသည် ဗာတီကန် စတန်ဇာ ဒယ်လာ ဆက္ကနာတူရာ တွင် ရှိသည့် *အေသင်ကျောင်းတော်* ပင်ဖြစ်သည်။ သူ၏ ရောမမှ အစောပိုင်းနှစ်များတွင် သူ၏ များပြားသော ဖန်တီးမှုတို့သည် သူ၏ ရေးဆွဲမှုများကို သူ၏ လုပ်ငန်းမှ သိသာလှသော အရည်အသွေး အားနည်းမှု တို့ဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ သူသည် ရိုးမား၏ ပြင်ပဒေသတို့တွင် သူ၏ ပုံနှိပ်လုပ်ငန်းဖြင့် လူသိများသော်လည်း သူ၏ ဘဝတစ်လျှောက်လုံးတွင် အလွန်ပင် ဩဇာညောင်းခဲ့သည် ဟု ဆိုနိုင်သည်။
သူကွယ်လွန်ပြီးနောက် သူ၏ တည်ငြိမ်အေးချမ်း၍ သဟဇာတဖြစ်သော အရည်အသွေးများရှိသည့် လက်ရာတို့သည် အမြင့်ဆုံး စံ အဖြစ် တစ်ဖန် သတ်မှတ်ခံရသော အခါ သူ၏ ပြိုင်ဖက် ဟု ဆိုနိုင်သည့် မိုက်ကယ်အိန်ဂျလို ၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုသည် ၁၈ ရာစု နှင့် ၁၉ ရာစု ထိတိုင်အောင် ပိုမို တိုးတက်လာခဲ့သည်။ သူ၏ သက်မွေးမှုကို ဂျော်ဂျီယို ဗာဆာရီ ၏ အဆိုအရ သုံးပိုင်းခွဲခြားနိုင်သည်။ အစောပိုင်း ယူအမ်ဘရီယာ မှ နှစ်များ ၊ ထို့နောက် ဖလောရင့် မှ အနုပညာ အစဉ်အလာတို့ကို ဆည်းပူးနေသည့် လေးနှစ်တာ (၁၅၀၄ - ၁၅၀၈) ကာလ ၊ ထို့နောက် သူ၏ ကသီတလင် နိုင်သော နောက်ဆုံး ကာလ (သို့မဟုတ်) အောင်မြင်သော ကာလ (ပုပ်ရဟန်းမင်း နှစ်ဦး နှင့် သူတို့နှင့်ပတ်သက်ရာ ပတ်သက်ကြောင်းများအတွက် ဆယ့်နှစ်နှစ်တာ အလုပ်လုပ်ပေးခဲ့ခြင်း တို့ဖြစ်သည်။ 

## ရာဘီနို
၊ရာဖယ် ၏ ဖခင်။ *ကောင်းကင်တမန် နှစ်ပါးမှ ဖေးမထားသော ခရစ်တော်*, c.1490]]
## အစောပိုင်းဘဝ နှင့် ဖန်တီးမှုများ
, ရာဘီနို မြို့စား (၁၄၈၂-၁၅၀၈), c.1507.]]

File:CrocefissioneRaffaello.jpg|The *Mond Crucifixion*, ၁၅၀၂ - ၁၅၀၃, ပယ်ရူဂီနို ၏လက်ရာ နှင့် ဆင်တူသည်။
File:PalaOddiRaffaello.jpg|The *Coronation of the Virgin*, ၁၅၀၂ -၁၅၀၃
File:Raffaello - Spozalizio - Web Gallery of Art.jpg|The *Wedding of the Virgin*, ရာဖယ် ၏ ခေတ်အမီဆုံး လက်ရာတစ်ရပ်
File:Lvr-george.jpg|*Saint George and the Dragon*၊ရာဘီနို ရုံးတော်အတွက် လက်ရာငယ် (29 x 21&nbsp;cm)တစ်ခု

## ဖလောရင့်မှ လွှမ်းမိုးမှုများ

File:PalaAnsidei.jpg|The *Ansidei Madonna*, c. 1505, ပယ်ရူဂီနို ၏ လက်ရာတို့မှ စတင်ခွဲထွက်လာသည်။
File:Raphael - Madonna in the Meadow - Google Art Project.jpg|The *Madonna of the Meadow*, c. 1506, လီယိုနာဒို ၏ မြင့်မြတ်သော မိသားစု ၏ ပုဂ္ဂိုလ်များအတွက် ပိရမစ်ပုံစံ သဘောတရားကို သုံးထားခြင်း
File:Raffael stcatherina.jpg|*Saint Catherine of Alexandria*, 1507,လီယိုနာဒို ၏ *လီဒါ* မှ သရုပ်ပြပုံကို သံယောင်လိုက်ထားခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။
File:Raffaello, pala baglioni, deposizione.jpg|*Deposition of Christ*, 1507, ရိုးမား ဆာကိုဖာဂီ မှ ပန်းချီ

## ရိုးမားခေတ်
### ဗာတီကန် "စတန်ဇီ"
## ကိုးကား
ပဲန်မြန်မာ

**ပဲန်မြန်မာ** ဆိုသည်မှာ ကဗျာဆရာများ၊ စာရေးဆရာများ၊ အယ်ဒီတာများနှင့် ထုတ်ဝေသူများ စုစည်းဖွဲ့စည်းထားသော စာပေအနုပညာနှင့်လွတ်လပ်စွာရေးသားထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့်ကို အကာအကွယ်ပေးသော အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ပဲန်အင်တာနေရှင်နယ်   ၏ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံလည်း ဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း
ပဲန်မြန်မာကို ၂၀၁၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၇ ရက်(အမျိုးသားနေ့)တွင် ပထမအကြိမ် ညီလာခံကျင်းပ၍ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်(၅/၂၀၁၃)ထုတ်ပြန်၍ တရားဝင်စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ 
ပဲန်မြန်မာ၏ နှစ်ပတ်လည် ညီလာခံများကို နှစ်စဉ်ကျင်းပခဲ့ပါသည်။ ပဲန်မြန်မာ၏ ပထမအကြိမ် ညီလာခံတွင် ပဲန်မြန်မာ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် စာရေးဆရာမ မသီတာ(စမ်းချောင်း)က ရွေးကောက်တင်မြောက်ခံခဲ့ရပြီး အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် စာရေးဆရာ နေဘုန်းလတ်က ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့ရပါသည်။  ပဲန်မြန်မာ၏ ၂၀၁၃-၂၀၁၆ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့သက်တမ်းတွင် ဥက္ကဋ္ဌနှင့်အတွင်းရေးမှူး အပါအဝင် ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင် ၉ ဦးပါဝင်ခဲ့ပါသည်။ ၂၀၁၃-၂၀၁၆ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့သက်တမ်းအတွင်းတွင် အတွင်းရေးမှူး၊ နေဘုန်းလတ်သည် ၂၀၁၅ ခုနှစ် မြန်မာ့အထွေထွေရွေး​ကောက်ပွဲတွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်၏ တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဝင်ရောက်ရွေးချယ်ခံခဲ့သောကြောင့် ပဲန်မြန်မာ၏ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့အဖြစ်မှလည်းကောင်း၊ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ်မှလည်းကောင်း အနားယူခဲ့ပါသည်။ ထိုကာလအတွင်း ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင် ကဗျာဆရာ စောဝေက ယာယီအတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန် ယူခဲ့ပါသည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင်ပြုလုပ်ခဲ့သည့် ပဲန်မြန်မာ၏ နှစ်ပတ်လည်ညီလာခံတွင် ၂၀၁၆ - ၂၀၁၉ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့သက်တမ်းတွင် ပြန်လည်ရွေးကောက်ခဲ့ရာတွင် ပဲန်မြန်မာ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် အယ်ဒီတာ မျိုးမြင့်ညိမ်းက ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့ရပြီး အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် စာရေးဆရာ၊ အယ်ဒီတာ ဟန်ဇော်/ဟန်ဆန်းက ရွေးကာက်တင်မြှောက်ခံခဲ့ရပါသည်။ ၂၀၁၆-၂၀၁၉ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့သက်တမ်းတွင် ဥက္ကဋ္ဌနှင့်အတွင်းရေးမှူးအပါအဝင် ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင် ၉ ဦး ပါဝင်ပါသည်။

၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ၊ (၂၈) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော ပဲန်မြန်မာ ဆဋ္ဌမအကြိမ် နှစ်ပတ်လည် အထွေထွေညီလာခံတွင် ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့ရာ စာရေးဆရာ ညီပုလေး က ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်လည်းကောင်း၊ စာရေးဆရာ မြေမှုန်လွင်က အတွင်းရေးမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ စာရေးဆရာ ဟန်ဇော်/ဟန်ဆန်းက ဘဏ္ဍာရေးမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ စာရေးဆရာမ မိချမ်းဝေ၊ ဆရာ စောဝေ၊ ဆရာမ ချောအိမာန် (မန္တလေး)၊ ဆရာ သီဟသွေး၊ ဆရာမ နန်းကြာဖြူ (ဘားအံ)၊ ဆရာ သူရဿဝါ တို့က ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ 

## ဥက္ကဋ္ဌ
## ကိုးကား 
| ပဲန်မြန်မာ၏ တရားဝင်ဝက်ဘ်ဆိုဒ် 
| ပဲန်အင်တာနေရှင်နယ်၏ တရားဝင်ဝက်ဘ်ဆိုဒ် 
| မြန်မာတိုင်းသတင်းစာ
အိမ်ရှေ့မင်းထန်းတော

**အိမ်ရှေ့မင်းထန်းတေ**ာသည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ အောင်မြေသာစံခရိုင်၊ ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်တွင်တည်ရှိသော သမိုင်းဝင်နေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ မန္တလေးမြို့၏မြောက်ဘက် မနီးမဝေးတွင်ရှိကာ သခင်မတောင်ခြေရင်းတွင် တည်ရှိသည်။မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့ ထန်းတောများ အများအပြားရှိသည့်အနက် အိမ်ရှေ့မင်းထန်းတောကဲ့သို့ စနစ်တကျ သမိုင်းဝင်စိုက်ပျိုးထား​သော ထန်း​တောမှာ ရှားပါးသည်။

## တည်နေရာ
မန္တလေးမြို့၏အရှေ့မြောက်ဘက် ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။ မန္တလေး-မတ္တရာလမ်းမှ အရှေ့ဘက်သို့ ၂မိုင်ခန့် ကွာဝေးသည်။ အိမ်ရှေ့မင်းထန်းတော တည်ရှိသော ရွာမှာ ထန်းဥယျာဉ်ကျေးရွာဖြစ်ပြီး အရှေ့ဘက်တွင် ဇီးတောရွာ၊ မင်းဂံရွာ၊ ဘုတ်ရွာနှင့်​ တောစုရွာ၊ တောင်ဘက်တွင် အင်ကျယ်ရွာ၊ မြောက်ဘက်တွင် ဂန္ဓမာရွာ၊ ဒဟက်တောရွာ၊ ရှေ့မြောက်ယွန်းယွန်းတွင် ကန်ပြင်ရွာ၊ ရုံးပင်ရွာ၊ ကံကြီးရွာ နှင့် မန္တလေးကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်တို့တည်ရှိပြီး အနောက်ဘက်တွင် ကြာနီကန်ရွာ​ တို့ရှိသည်။

## သမိုင်း​ကြောင်း
လက်ရှိအိမ်ရှေ့မင်းထန်းတောနေရာသည် ကုန်းဘောင်ခေတ်က အိမ်ရှေ့စံမင်းသား ကနောင်မင်းသားကြီး တောကစားထွက်ရာနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဤဒေသရှိ ထန်းပင်များသည် အိမ်ရှေ့စံကနောင်မင်းသားကြီးကိုယ်တိုင် စိုက်ပျိုးစေခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ထိုနေရာသည် ပုဂံခေတ်က ရွှေဖျင်းကြီး၊ ရွှေဖျင်းငယ်ညီနောင်တို့နှင့် မရွှေဥ တို့၏ သမိုင်းကြောင်းများနှင့်လည်း ဆက်စပ်နေသည်။ ထန်းပင်များအပြင် သရဖီပန်းပင်များလည်း ပေါက်ရောက်နေသည်။ ထန်းတော၏အရှေ့ဘက်တွင် မန္တလေးတူးမြောင်းမကြီးရှိနေသည်။

## ယနေ့ခေတ်အခြေအနေ
နှစ်ပေါင်း (၁၇၀)ကျော်လာပြီဖြစ်သော ဤထန်းတောကြီးသည် မူလက အပင်ပေါင်း (၆,၀၀၀)ခန့်ရှိခဲ့သော်လည်း ယခုတွင်မူ နည်းပါးလာပြီဖြစ်သည်။ ထန်းပင်များမှ ထန်းသီးများ၏ အရည်အသွေးသည် ကောင်းမွန်ပြီး သကြားပါဝင်နှုန်း ၁၀ - ၁၃ အထိရှိသဖြင့် ထန်းထွက်ပစ္စည်းများပြုလုပ်ရန် ကောင်းမွန်သည်။ ထန်းပင်များနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ပညာပေးမှုများ၊ ထွက်ကုန်များအတွက် သင်တန်းများ ပေးလျက်ရှိသည်။ ထို့အပြင် အိမ်ရှေ့မင်းထန်းတောမှ ထန်းပင်များ၊ သခင်မတောင်၊ သရဖီပန်းပင်များပါဝင်သော ဤဒေသကို ယူနက်စကိုယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်စာရင်းဝင်နိုင်ရန်အတွက်လည်း ကြိုးပမ်းနေကြသည်။ ယူနက်စကိုဥက္ကဋ္ဌ၏အဆိုအရ ထန်းပင်များကို အိမ်ရှေ့မင်းသားက ဤကဲ့သို့ စနစ်တကျစိုက်ပျိုးခဲ့ပုံမျိုးမှာ အာဆီယံနိုင်ငံများတွင် မရှိသေးဘဲ ထင်ရှားသောအမွေအနှစ်တစ်ခုဟု မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။

ထန်းသီးများ၊ ထုတ်ကုန်များနှင့်ပက်သက်၍ အလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲများ၊ ပြည်ပသို့တင်ပို့နိုင်ရေး ဆွေးနွေးမှုများလည်း ပြုလုပ်နေကာ ယူနက်စကိုအမွေအနှစ်အဖြစ်သာ သတ်မှတ်ခံရပါက ခရီးသွားကဏ္ဍအပြင် ဒေသတွင်း ဖွံ့ဖြိုးလာနိုင်မည့်အနေအထညးတွင်ရှိနေသည်။ လက်ရှိတွင် အိမ်ရှေ့မင်းထန်းတောသည် မန္တလေးမြို့၏ မြို့ပြနေထိုင်မှုမှလွတ်ကင်းပြီး ကျေးလက်သဘာဝကို ခံစားနေနိုင်သည့် နေရာတစ်ခုအဖြစ် တည်ရှိနေသည်။

## ကိုးကား
သုဒိန်

**အရှင်သုဒိန်**သည် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် လူသိများ ထင်ရှားသည့် ရဟန်းတော်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။ မြတ်စွာဘုရား၏ ပထမဆုံးသော သိက္ခာပုဒ်ပညတ်ရသည့် အကြောင်းရင်းမှာလည်း အရှင်သုဒိန်ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ အရှင်သုဒိန်သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ပထမဆုံးသော ပါရာဇိကအာပတ်ကို ကျူးလွန်သည့် ရဟန်းတော် ဖြစ်သည်။

## တရားနာကြားခြင်း
မြတ်စွာဘုရားသည် ဝေသာလီမြို့တွင် သီတင်းသုံးတော်မူနေခိုက် ဖြစ်၏။ သုဒိန်သည် ဝေသာလီမြို့၏ အနီးရှိ “ကလန္ဒ” အမည်ရသည့် ရွာရှိ သူဌေးသား ဖြစ်၏။ သုဒိန်သည် သူငယ်ချင်းဖြစ်သူတို့နှင့်အတူ မြတ်စွာဘုရားရှင်ရှိရာ ဝေသာလီမြို့သို့ ပြုဖွယ်ကိစ္စရှိသဖြင့် ရောက်လာ၏။ ထိုအချိန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် ပရိသတ်တို့အား တရားဟောကြားလျက် ရှိ၏။ ထိုအခါ သုဒိန်သူဌေးသားသည် တရားနာလိုစိတ် ဖြစ်ပေါ်လာကာ တစ်နေရာတွင် ထိုင်၍ တရားတော်တို့ကို နာကြား၏။

## ရဟန်းဝတ်ခြင်း
မြတ်စွာဘုရား၏ တရားတော်တို့ကို နာကြားပြီးနောက် သူဌေးသား သုဒိန်သည် သာသနာ့ဘောင်တွင် ရဟန်းပြုကာ မြတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်လိုစိတ် ဖြစ်တော်မူ၏။ ပရိသတ်တို့သည် နေရာမှ ဖယ်ခွာသောအချိန်တွင် သုဒိန်သည် မြတ်စွာဘုရားထံ ချည်းကပ်၍ ရှိခိုး၏။ ထို့နောက် ရဟန်းပြုပေးပါရန် တောင်းဆို၏။

ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ရဟန်းပြုရန် မိဘတို့က ခွင့်ပြုပြီး ဖြစ်ပါသလောဟု မေး၏။ သုဒိန်သူဌေးသားလည်း ခွင့်မပြုသေးပါဟု ပြောကြား၏။ ထို့နောက် သူဌေးသားသည် မိဘတို့ထံမှ ခွင့်တောင်းမည့်အကြောင်း ပြောကြားကာ ဝေသာလီသို့ ပြန်လာ၏။ ဝေသာလီသို့ ရောက်သော် သူဌေးသားသည် အကြောင်းစုံပြောပြကာ မိဘတို့အား အခွင့်ပေးရန် တောင်းဆို၏။

ထိုအခါ မိဘတို့သည် “ချစ်သား သုဒိန်၊ သင်သည် ငါတို့၏ တစ်ဦးတည်းသော သားဖြစ်၍ ချစ်ခင်အပ်၏။ နှစ်သက်အပ်၏။ ချမ်းသာစွာ ကြီးပွားစေအပ်၏။ ချမ်းသာစွာ မွေးမြူလာရသူဖြစ်၏။ ချစ်သား သုဒိန်၊ သင်သည် မည်သည့် ဆင်းရဲကိုမျှ မသိ၊ သင်သေသဖြင့်လည်း ငါတို့သည် အလိုမရှိကုန်ပဲလျက် သင်နှင့် ခွဲခွါကြကုန်အံ့။ အသက်ရှင်နေသေးသော သင်ကိုကား ငါတို့သည် ဤလူ့ဘောင်မှ ရဟန်းဘောင်သို့ ဝင်ရောက်ရန်အလို့ငှါ အဘယ်မှာလျှင် ခွင့်ပြုနိုင်ပါကုန်အံ့နည်း” ဟု ငြင်းပယ်၏။ ထိုအခါ သုဒိန်သည် နှစ်ကြိမ်မြောက် မိဘတို့ထံ ထပ်မံခွင့်တောင်း၏။ ထိုအခါလည်း မိဘတို့သည် ငြင်းပယ်ပြန်၏။ သုံးကြိမ်မြောက် မိဘတို့ထံ ခွင့်တောင်းပြန်၏။ မိဘတို့သည်လည်း သုံးကြိမ်မြောက်သည့်တိုင်အောင်ပင် ငြင်းပယ်ပြန်၏။
	
ထိုအခါ ရဟန်းအဖြစ် ပြုလိုစိတ်ပြင်းပြသော သုဒိန်သည် မိဘတို့ထံ ခွင့်တောင်း၍ မရသည့်အခါ ထိုနေရာ မြေကြီးပေါ်၌ပင် အိပ်၏၊ ထမင်းလည်း မစားဘဲ နေ၏။ ထိုအခါ မိဘတို့သည် သားဖြစ်သူကို “ထပါလော့၊ စားပါလော့၊ သောက်ပါလော့၊ ကာမဂုဏ်ကို ခံစားပါလော့”ဟု ဆိုကာ ခွင့်မပြုဘဲ ငြင်းပယ်နေပြန်၏။ နှစ်ကြိမ်၊ သုံးကြိမ်မြောက်လည်း “ထပါလော့၊ စားပါလော့၊ သောက်ပါလော့၊ ကာမဂုဏ်ကို ခံစားပါလော့” ဟု ဆိုကာ ခွင့်မပြုဘဲ ငြင်းပယ်နေပြန်၏။

ထို့နောက်တွင်မူ သုဒိန်၏ သူငယ်ချင်းဖြစ်သူတို့သည် မိဘတို့အား အရှင်သုဒိန်သည် ရဟန်းဖြစ်ပါမူ ရန်းအဖြစ်ဖြင့် အသက်ရှင်လျက် မြင်ကြရမည်၊ ထိုသို့မဟုတ်ပါက အသက်မျှပင် မရှင်နိုင် သုဒိန်သည် သေခြင်းသို့ ရောက်ရပေလိမ့်မည်။ သုဒိန်သည် ရဟန်းဝတ်ြဖင့် မပျော်ပိုက်ပါမူ မိဘတို့အိမ်မှတစ်ပါး သူ့တွင် သွားလာစရာမရှိပေ။ ထို့ကြောင့် ဤအိမ်သိုပင် ပြန်လာပါလိမ့်မည်ဟု ပြောဆိုကာ ရဟန်းဝတ်ခွင့်ပေလိုက်ပါရန် ပြောဆို၏။ ထိုအခါ သုဒိန်၏ မိဘတို့လည်း ခွင့်ပြု၏။ ထို့နောက် သုဒိန်သည် တစ်ရက် နှစ်ရက် အားယူ၍ မြတ်စွာဘုရားဆီသို့ သွားကာ ရဟန်းပြု၏။

## ကိုးကား
အဆင့်မြင့်ပညာဦးစီးဌာန

**အဆင့်မြင့်ပညာဦးစီးဌာန**မှာ မြန်မာနိုင်ငံ၏ တက္ကသိုလ်များနှင့် အဆင့်မြင့်ပညာရပ်များဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲသော ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်ရှိ ဌာနတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## သမိုင်း​ကြောင်း 
၁၉၆၄ခုနှစ် တက္ကသိုလ်၊ ​ကောလိပ်များကို စနစ်သစ်ဖြင့် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းချိန်တွင် ၎င်းတို့အားအုပ်ချုပ်ရန် တက္ကသိုလ်များအုပ်ချုပ်​ရေးမှူးရုံးကို စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။၁၉၇၂ အုပ်ချုပ်​ရေးစနစ်သစ်အရ အထက်တန်းပညာဦးစီးဌာနအဖြစ် ​ပြောင်းလဲခဲ့သည်။၁၉၈၃ ​အောက်တိုဘာလတွင် အဆင့်မြင့်ပညာဦးစီးဌာနအဖြစ် ​ပြောင်းလဲခဲ့သည်။၁.၄.၁၉၉၈တွင် အဆင့်မြင့်ပညာဦးစီးဌာနကို အထက်မြန်မာပြည်နှင့် ​အောက်မြန်မာပြည်ဟူ၍ ဦးစီးဌာန ၂ခုခွဲကာ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။၁.၄.၂၀၁၅တွင် အဆင့်မြင့်ပညာဦးစီးဌာန တစ်ခုတည်းအဖြစ် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
## ဖွဲ့စည်းပုံ 
### တက္ကသိုလ်/​ကောလိပ် 
*အဆင့်မြင့်ပညာဌာန -ဝိဇ္ဇာ/သိပ္ပံ တက္ကသိုလ်​/​ကောလိပ် (၄၉)
*ဆရာအတတ်ပညာနှင့်​လေ့ကျင့်​ရေးဌာန - ပညာ​ရေး​ကောလိပ် (၂၅)

## ကိုးကား
အားကစားနှင့်ကာယပညာဦးစီးဌာန

**အားကစားနှင့်ကာယပညာဦးစီးဌာန**သည် မြန်မာနိုင်ငံ အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်ရှိ ဦးစီးဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။ အားကစားနှင့် ကာယပညာသိပ္ပံကျောင်း ၆ ကျောင်းအပါအဝင် ဌာနခွဲ ၁၅ ခု ရှိသည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
၁၉၆၄ ခုနှစ် မေလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ အားကစားနှင့် ကာယပညာကော်မတီကို ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးက ဥက္ကဋ္ဌ၊ အားကစားနှင့်ကာယပညာ​ကော်မတီရုံး ညွှန်ကြား​ရေးမှူးချုပ်မှ အတွင်းရေးမှူးအနေဖြင့် တာဝန်ယူကာ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၇၂တွင် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်တွင် "အားကစားနှင့်ကာယပညာဦးစီးဌာန"အနေဖြင့် ဖွဲ့စည်းကာ ၁၉၉၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး ဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်သို့ ပြောင်းကာ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ အားကစား ဝန်ကြီးဌာန ဖွဲ့စည်းချိန်တွင် အားကစားဝန်ကြီးဌာနအောက်သို့ ပြောင်း၍ ဖွဲ့စည်းကာ ၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစားဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်တွင် ထားရှိသည်။

၂၀၂၁ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁ရက်နေ့တွင် အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာနကို ဖွဲ့စည်းပြီးနောက် ၎င်းအောက်သို့ ပြောင်းရွှေ့ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
## အကြီးအကဲများ
#ဦးမောင်မောင်ကလေး (၁၉၅၁ - ၁၉၅၃)
#ဦးဇော်ဝိတ် (၁၉၅၃ - ၁၉၆၄)
#ဗိုလ်မှူးကြီး ဂွမ်ရှိန် (၁၉၆၄ - ၁၉၇၈)
#ဗိုလ်မှူးကြီး ထွန်းငြိမ်း (၁၉၇၈ - ၁၉၈၁)
#ဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်စိန်ထွန်း (၁၉၈၁ - ၁၉၈၄)
#ဗိုလ်မှူးကြီး အောင်ဒင် (၁၉၈၄ - ၁၉၉၂)
#ဗိုလ်မှူးကြီး မြင့်ထွန်း (၁၉၉၂ - ၁၉၉၄)
#ဗိုလ်မှူးကြီး ထွန်းစိန် (၁၉၉၄ - ၁၉၉၆)
#ဗိုလ်မှူးကြီး လှမြင့်ကျော် (၁၉၉၆ - ၁၉၉၉)
#ဦးသောင်းထိုက် (၁၉၉၉ - ၂၀၁၂)
#ဦးမျိုးလှိုင် (၂၀၁၂ - ၂၀၂၁)
#ဦးထွန်းမြင့်ဦး (၂၀၂၁ - လက်ရှိ)

## ဖွဲ့စည်းပုံ
*စီမံခန့်ခွဲ​ရေးနှင့် ဘဏ္ဍာ​ရေးဌာနခွဲ
*ယှဉ်ပြိုင်ရေးနှင့် လေ့ကျင့်ရေးဌာနခွဲ (၁)
*ယှဉ်ပြိုင်ရေးနှင့် လေ့ကျင့်ရေးဌာနခွဲ (၂)
*လူထုအားကစားနှင့် ပညာပေးဌာနခွဲ
*အားကစားနှင့် ပညာရေးပေါင်းစပ်ဌာနခွဲ
*အားကစားကွင်းနှင့် အားကစားရုံဌာနခွဲ
*အားကစားဆေးဘက်ဆိုင်ရာဌာနခွဲ
*အားကစားစီမံကိန်းနှင့် သုတေသနဌာနခွဲ
*အားကစားနှင့် ကာယပညာသိပ္ပံ (ရန်ကုန်၊ မန္တ​လေး၊ ​တောင်ကြီး၊ ​မော်လမြိုင်၊ လွိုင်​ကော်၊ မုံရွာ)

## ကိုးကား
NGC 1052

**NGC 1052** သည် စီတပ် ကြယ်စုတန်းရှိ ဘဲဥပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီနှင့် အလင်းနှစ် ၆၃ မီလီယံခန့်အကွာ၌ တည်ရှိသည်။ ဂလက်ဆီ၏ အလယ်၌ တက်ကြွသော ဂယ်လစ်တစ်ဝတ်ဆံ တည်ရှိပြီး ငယ်ရွယ်သော ကြယ်တာရာများ ပေါက်ဖွားလျက် ရှိသည်။ ယင်းအပြင် ဂလက်ဆီ၏ ဗဟိုတွင် အင်မတန်ကြီးမားသော တွင်းနက်တည်ရှိပြီး နေထုထည်ပေါင်း ၁၅၄ မီလီယံ ရှိသည်။ 

## ကိုးကား
လာဖဲရီရာ ရဲတိုက်

**လာဖဲရီရာ ရဲတိုက်** သို့မဟုတ် **ဟင်နရီ ခရစ်စတော့ဖ် ရဲတိုက်** သို့မဟုတ် **စီတာဒဲလ်** သည် ဟေတီနိုင်ငံ နော့ဒ်ပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသော တောင်ကုန်းပေါ်ရှိ ကြီးမားသော ခံတပ်ကြီး တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဘောနက် လီဗန့် တောင်ပေါ်တွင် တည်ရှိပြီးကက်ပ်ဟေရှန်မြို့၏ တောင်ဘက် ၁၇မိုင် (၂၇ ကီလိုမီတာ) ခန့်အကွာ ၊ ပင်လယ်အော် သုံးခု ထိန်းသိမ်းရေး ဒေသ၏ အနောက်တောင်ဘက် ၉.၃မိုင် (၁၅ ကီလိုမီတာ) ခန့်အကွာ ၊ မေးလော့မြို့၏ တောင်ပေါ် ၅ မိုင် (၈ ကီလိုမီတာ) ခန့် အကွာ တွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်းသည် အမေရိကရှိ အကြီးဆုံး ရဲတိုက်ကြီးများတွင် တစ်ခု အပါအဝင် ဖြစ်ပြီး ယူနက်စကိုမှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် အနီးအနားရှိ ဆန်ဆော်ဆီနန်းတော်နှင့် အတူ ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် စာရင်းထည့်သွင်းခဲ့သည်။ တောင်ထိပ်တွင် ရှိသော ရဲတိုက်ကြီးသည် ဟေတီနိုင်ငံ၏ အထိမ်းအမှတ်တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ထိုရဲတိုက်အား ၁၇၉၁-၁၈၀၄ ခုနှစ် ဟေတီ ကျွန် သူပုန်ထမှုတွင် အဓိက ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သော ဟင်နရီ ခရစ်စတော့ဖ် မှ တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး   ဟေတီ အနေနှင့် ၁၉ ရာစု အစတွင် ပြင်သစ်တို့ထံမှ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
ဆန်ဆော်ဆီနန်းတော်

**ဆန်ဆော်ဆီနန်းတော်** သည် ဟေတီနိုင်ငံ နော့ဒ်ပြည်နယ် မေးလော့မြို့တွင် တည်ရှိသော နန်းတော် တစ်ခု ဖြစ်ပြီး လာဖဲရီရာ ရဲတိုက် ၏ အရှေ့မြောက်ဘက် ၃.၁မိုင် (၅ ကီလိုမီတာ) ခန့် အကွာတွင် တည်ရှိပြီး ပင်လယ်အော် သုံးခု ထိန်းသိမ်းရေး ဒေသ၏ အနောက်တောင်ဘက် ၈.၁ မိုင် (၁၃ ကီလိုမီတာ) ခန့် အကွာတွင် တည်ရှိသည်။

ထိုနန်းတော်သည် ဟေတီ ပထမ ဟင်နရီဘုရင် (ဟေတီတွင် ဟင်နရီ ခရစ်စတော့ဖ် ဟု လူသိများသည်) ၊ ဘုရင်မ မေရီလူးဝစ် နှင့် သူတို့၏ သမီးနှစ်ဦး နေထိုင်ရာ တော်ဝင် စံအိမ် ဖြစ်သည်။ ထို နန်းတော်သည် ဘုရင်တည်ဆောက်ခဲ့သော နန်းတော် ကိုးခု အပြင် စံအိမ် ၁၅ ခု၊ များပြားလှသော ခံတပ်များ နှင့် သူ၏ စိုက်ခင်း ၂၀ ပေါ်တွင် ဖြန့်ကျက်တည်ရှိနေသော နွေရာသီ စံအိမ်များတွင် အရေးအပါဆုံး ဖြစ်သည်။  ထိုနန်းတော်အား ၁၈၁၀ တွင် စတင်တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ၁၈၁၃ ခုနှစ် တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။ ပြင်သစ်ဘာသာဖြင့် **အားလုံးကို ပူပန်စရာမလို** ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ အနီးဆုံး လေဆိပ်နှင့် အကြီးဆုံး မြို့မှာ ကက်ပ်ဟေရှန်မြို့ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကော့စတာရီကာ အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း

**ကော့စတာရီကာ အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း**()သည် ကော့စတာရီကာနိုင်ငံကိုယ်စားပြု ဘောလုံးအသင်းတစ်သင်းဖြစ်ပြီး ကော့စာတာရီကာနိုင်ငံ ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်(Costa Rican Football Federation (FEDEFUTBOL))၏ ကွပ်ကဲအုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် တည်ရှိသည်။ ဖီဖာ(International Federation of Association Football (FIFA))အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအဖြစ် ၁၉၂၇ ခုနှစ်ကတည်းက အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ခဲ့ပြီး ကွန်ကာကပ်(Confederation of North, Central American and Caribbean Association Football (CONCACAF))အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် ပါဝင်ခဲ့ကာ ဗဟိုအမေရိကဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်(Central American Football Union (UNCAF))၏ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအဖြစ် ၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင်စ၍ ပါဝင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ထွန်းထွန်းဟိန်

**ဦးထွန်းထွန်းဟိန်** (ဦးထွန်းအောင်) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်ခဲ့ပြီး နောင်ချိုမြို့နယ် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရပြီး စုစုပေါင်း ထောင်ဒဏ် ၃၃ နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသော်လည်း ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။

## နိုင်ငံရေးဘဝ 
ဒုတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးဝင်းမြင့် သမ္မတဖြစ်ပြီးနောက်တွင် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးတီခွန်မြတ်သည် ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာခဲ့ကာ ဦးထွန်းထွန်းဟိန်သည် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။

## ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီလ နောက်ပိုင်းဖြစ်ရပ်များ 
၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းခံရချိန်တွင် ဦးထွန်းထွန်းဟိန်သည် အခြားသော ထိပ်တန်းနိုင်ငံရေးသမားများနည်းတူ အစောဆုံး ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။ စစ်ကောင်စီက ၎င်းကို နေပြည်တော်ရှိ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ နေအိမ်တွင် အကျယ်ချုပ်ချခဲ့သည်။ တစ်ပတ်ကြာ အကျယ်ချုပ်ထားပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့သော်လည်း ရန်ကုန်သို့ မသွားရန် တားမြစ်ခဲ့သည်။

ဦးထွန်းထွန်းဟိန်သည် ၎င်း၏ဇာတိ နောင်ချိုမြို့နယ်၊ ကျောက်တောကျေးရွာသို့ ပြန်ရောက်ပြီး သုံးရက်အကြာ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၀ ရက်နေ့ ညနေပိုင်းတွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရကာ လားရှိုးအကျဉ်းထောင်သို့ ပို့ဆောင်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။။ 

## အကျဉ်းချခံရခြင်း 
ဦးထွန်းထွန်းဟိန်ကို စွဲဆိုထားသော အမှုများနှင့် ပတ်သက်၍ အောက်ပါအတိုင်း ပြစ်ဒဏ်များ ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်-

* ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၂ ရက်တွင် ပုဒ်မ ၅၀၅ (က) နှင့် (ခ) အမှုများဖြင့် လားရှိုးထောင်တွင်းတရားရုံးက အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ် လေးနှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။
* ၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၉ ရက်တွင် လားရှိုးထောင်တွင်းတရားရုံးကပင် နိုင်ငံတော်သစ္စာဖောက်ဖျက်ပုန်ကန်မှုဆိုင်ရာ ရာဇသတ်ကြီး ပုဒ်မ ၁၂၂ ဖြင့် ထောင်နှစ် ၂၀ ချမှတ်ခဲ့သည်။
* ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၇ ရက်တွင် နောင်ချိုတရားရုံးက ရွေးကောက်ပွဲမသမာမှု စွပ်စွဲချက် အမှုသုံးမှုဖြင့် တစ်မှုလျှင် ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်စီ စုစုပေါင်း ထောင်ကိုးနှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။

ယင်းကြောင့် ဦးထွန်းထွန်းဟိန် ကျခံရမည့် စုစုပေါင်း ထောင်ဒဏ်မှာ ၃၃ နှစ်အထိ ရှိလာခဲ့သည်။ ၎င်းက စွပ်စွဲချက်များနှင့် ပတ်သက်၍ အပြစ်မရှိဟု ထုချေကာ အယူခံတက်ခဲ့သော်လည်း အယူခံများ ပယ်ချခံခဲ့ရသည်။

## လွတ်မြောက်ခြင်း 
ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့မှ လားရှိုးမြို့ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ထောင်ပွင့်သွားပြီး၊ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ဦးထွန်းထွန်းဟိန်သည် လားရှိုးထောင်မှ ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ
NGC 1052-DF2

**NGC 1052-DF2** သည် စီတပ် ကြယ်စုတန်းရှိ ဂလက်ဆီီဖြစ်ပြီး ဒြပ်မှောင် အနည်းငယ်သာရှိသော သို့မဟုတ် လုံးဝမရှိသော ဂလက်ဆီဖြစ်သည်ဟု ယူဆရသည်။ ယင်းသည် ပထမဆုံး ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်း ဖြစ်ပြီး အကွာအဝေးမှာ ၁.၇ Mpc ဖြစ်သည်။ ၂၀ Mpc အကွာရှိ NGC 1052 နှင့် ဆက်နွယ်နေသည်ဟု ယူဆရသည်။ ဒြပ်မှောင်များ မရှိဘဲ ကြယ်များ မွေးဖွားသည်ဆိုသည်မှာ ယနေ့သိထားသော အသိပညာကို စိန်ခေါ်လျက်ရှိပြီး သိပ္ပံနည်းကျ အတည်ပြုရန်မူ လိုအပ်နေသေးသည်။ အကြောင်းမူ ဂလက်ဆီများ ဖွဲ့တည်ရန် ဒြပ်မှောင်ကို လိုအပ်ပေသည်။

## ကိုးကား
ပနားမား အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း

**ပနားမား အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း**()သည် နိုင်ငံတကာ ကစားပွဲများတွင် ပနားမားနိုင်ငံကိုယ်စားပြု ယှဉ်ပြိုင်သော ဘောလုံးအသင်း ဖြစ်သည်။ ပနားမား အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်းကို အစိုးရအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည့် ပနားမား ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်(Panamanian Football Federation)၏ အောက်တွင် ရှိပြီး ကွန်ကာကပ်(CONCACAF)နှင့် ဗဟိုအမေရိက ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်(UNCAF) အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံလည်း ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲအတွက် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ရုရှားနိုင်ငံ၌ ကျင်းပသော ၂၀၁၈ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား ဝင်ခွင့်အား အောင်မြင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကောင်းကင်

**ကောင်းကင်** သည် ကမ္ဘာမြေ၏ မျက်နှာပြင်အထက် ကမ္ဘာ့လေထုနှင့် အပြင်ဘက် အာကာသတို့ပါဝင်သောအရာမှန်သမျှကို ဆိုလိုသည်။ ကမ္ဘာမြေမျက်နှာပြင်မှ ကြည့်ပါက ကြယ်၊ ဂြိုဟ်နှင့် လတို့ လှည့်ပတ်သွားလာနေသည်ကို မြင်တွေ့ရသည်။ ရာသီဥတုကဲ့သို့သော အချို့နေရာများတွင် လေထု၏ အောက်ပိုင်းနေရာများကိုသာ ရည်ညွန်းသည်။ နေ့ခင်းဘက်တွင် ကောင်းကင်သည် အပြာရောင်သန်းသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် လေသည် နေရောင်ခြည်မှ အပြာရောင်အလင်းများကို အနီရောင်ထက် ပိုမို့ပြန့်ကျဲသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ညဘက်၌မူ ကောင်းကင်သည် အနက်ရောင်ဖြစ်ပြီး ကြယ်၊ လ၊ နက္ခတ်တာရာများကို မြင်တွေ့ရသည်။ တိမ်တိုက်များ ဖုံးကွယ်ထားခြင်းမရှိပါက ကောင်းကင်ရှိ နေအား မြင်တွေ့နိုင်သည်။ ကောင်းကင်ယံရှိ သဘာဝအတိုင်း မြင်တွေ့နိုင်သောအရာများမှာ တိမ်တိုက်များ၊ ငှက်နှင့် သက်တံတို့ဖြစ်ကြသည်။ မုန်တိုင်းဖြစ်နေစဉ် လျှပ်စီးများကိုလည်း မြင်တွေ့နိုင်သည်။ တခါတရံ ငှက်များ၊ အင်းဆက်များနှင့် လေယာဉ်ပျံများ ပျံသန်းနေသည်ကို မြင်တွေ့ရသည်။ လူသားတို့၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကြောင့် မြို့များပေါ်၌ မီးခိုးများဖြင့် အလင်းညစ်ညမ်းမှု ဖြစ်ပွားတတ်ပေသည်။

## ကိုးကား
အစ္စလာမ့်အခွန်များ

**အစ္စလာမ့်အခွန်** ဟူသည် အစ္စလာမ့်ဥပဒေအရ ပေးဆောင်ရသော အခွန်အခများဖြစ်သည်။
၎င်းတို့မှာ "မြေခွန်ဆိုင်ရာ ဥပဒေအခြေအနေ"နှင့် "အခွန်ထမ်း၏ လူမှုရေး(သို့)ဘာသာရေးဆိုင်ရာအခြေအနေ" နှစ်မျိုးလုံးတွင်အခြေခံသည်။

အစ္စလာမ့်အခွန်များတွင် ပါဝင်သည်မှာ...

* *ဇကားသ်* - အစ္စလာမ့်မဏ္ဏိုင်ငါးရပ် မှ တစ်ချက်ဖြစ်သည်။ မွစ္စလင်မ်ဆင်းရဲနွမ်းပါးသူများအတွက်လှူတန်းရန် ယေဘုယျ အားဖြင့်အခွန်အဖြစ် ၂.၅%ပေးရန် မွစ္စလင်မ်များအတွက်သာ စည်းကြပ်ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။  ဤသည်အစ္စလာမ်နိုင်ငံ တော်ကကောက်ယူသောအခွန်ဖြစ်သည်။ 
* *ဂျိဇ်ယဟ်* - တစ်ဦးချင်းဆိုင်ရာ နှစ်စဉ် အခွန်  သည် သမိုင်းအရအစ္စလာမ်နိုင်ငံများတွင် မွစ္စလင်မ်မဟုတ်သူအချို့ -ဇင်မ္မီး-(အစ္စလာမ်နိုင်ငံဥပဒေတွင်းထာဝရနေထိုင်သူများ) အတွက် သတ်မှတ်ထားပြီး ဆင်းရဲသားများ အမျိုးသမီးများ  ကလေးများနှင့် သက်ကြီးရွယ်အိုများအတွက် ကင်းလွတ် ခွင့်ပေးထား သည်။ (ေအာက်တွင်ရှု)
* *ခရားဂျ်* - အစတွင် မွစ္စလင်မ်မဟုတ်သူများအတွက်သတ်မှတ်ထားသော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် မွစ္စလင်မ်များအတွက်လည်း သတ်မှတ်ခဲ့သည့် မြေခွန်ဖြစ်သည်။ 
* *အုရှ်ရ်* - လယ်ယာမြေရိတ်သိမ်းခွန် ၁၀%၊ မိုးရေဖြင့်စိုက်သော လယ်ယာမြေတွင် ၁၀%နှင့် ရေသွင်းစိုက်သော လယ်ယာမြေတွင် ၅% ပေးဆောင်ရမည့် အခွန်များဖြစ်သည်။ ထိုနည်းတူ မွစ္စလင်မ်များ မိမိတို့ထုတ်ကုန်များတွင် အခွန်ပေးစေရန်အတွက် နိုင်ငံခြားတင်သွင်းကုန်များအပေါ် အခွန် ၁၀% ပေးဆောင်ရန် စည်းကမ်းအဖြစ်အသုံးပြုသည်။ခလီဖဟ် Umar ibn al-Khattāb သည် အုရှ်ရ်စည်းကမ်းကို သတ်မှတ်သော ပထမဆုံး မွစ္စလင်မ်အာဏာရှင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ 

စီးပွားရေးပါမောက္ခMurat Çizakça၊၏ သုတေသနအရ ဇကားသ်၊ ဂျိဇ်ယဟ်နှင့် ခရားဂျ်တို့သာBuktasiraတွင် ဖော်ပြထားသည်။

## Ushr 
အုရှ်ရ်သည် အစ္စလာမ်အစောပိုင်းကာလများတွင် ရေလောင်းစိုက်ပျိုးသော လယ်ယာမြေထွက်ကုန်အတွက် ၅% (သို့)ဆည်ရေအသုံးပြုလယ်ယာမြေ ထွက်ကုန်အတွက် ၁၀%အခွန်သတ် မှတ်ထားသည်။ ခလီဖဟ် Umar ibn al-Khattāb သည် နယ် စပ်ဖြတ်ကျော်ကုန်သွယ်ခွန် ပါဝင်သည့် အုရှ်ရ်ကို ကျယ်ပြန့်စေရန်ပြုလုပ်သူဖြစ်သည်။ အုရှ်ရ်၏ အဓိပ္ပာယ်အစစ်အတိုင်း ဆယ်ပုံတစ်ပုံ အဖြစ် အစ္စလာမ်အုပ်ချုပ်ခံ နယ်မြေများဖြစ်သော စပိန်နှင့် မြောက်အာဖရိကအား အိန္ဒိယနှင့် အရှေ့တောင်အာရှမှတစ်ဆင့် ၁၈ရာစုတွင် အုပ်ချုပ်ကျင့်ကြံစေခဲ့သည်။ မွတ်စ္စလင်မ်မဟုတ်သူ ကုန်သည်များ၏ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်သွင်းကုန် (သို့) ထုတ်ကုန်များအတွက်သာ ၁၀%အခွန်အဖြစ် အစ္စလာမ်အစိုးရက ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။ ၎င်းစည်းကမ်းကို အစ္စလာမ့်အုပ်ချုပ်ရေးနယ်များတွင်ကုန်ရောင်းလိုသောမွတ်စ္စလင်မ် မဟုတ်သူ နိုင်ငံခြားသားကုန်သည်များနှင့် အစ္စလာမ့်အာဏာ စက်အောက်နေထိုင်သော မွတ်စ္စလင်မ်မဟုတ်သူ (ဇင်မ္မီး)များအတွက် အသုံးပြုခဲ့သည်။ အလယ်ခေတ် အိုမာန်နှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံအကြား သမိုင်းကြောင်းဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်ရေးစာ ရွက်စာတမ်းများတွင် ကုန်သွယ်ဆိပ်ကမ်းသို့ ရောက်ရှိလာသော သင်္ဘောများပေးဆောင်ရသည့် အုရှ်ရ်အကြောင်းအရာကို လေ့ လာနိုင်သည်။ မွတ်စ္စလင်မဟုတ်သူကုန်သည်များမှတဆင့်ပြောင်းလဲ၍ မွတ်စ္စလင်များကို အခွန်ဆောင်စေခြင်းသည် အုရှ်ရ်အခွန်၏ အားနည်းချက်များကို ဖုံးကွယ်လိုသော အဓိကအကြောင်းအရင်းဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
မက္ကဆီကို အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း

**မက္ကဆီကို အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း**()သည် နိုင်ငံတကာပြိုင်ပွဲများတွင် မက္ကဆီကိုနိုင်ငံအား ကိုယ်စားပြု ယှဉ်ပြိုင်သော ဘောလုံးအသင်းတစ်သင်းဖြစ်သည်။ မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်(Federación Mexicana de Fútbol)အောက်တွင် တည်ရှိပြီး ကွန်ကာကပ်(CONCACAF)အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံလည်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
အစိုးရအဖွဲ့အကြီးအကဲ

]]
**အစိုးရအဖွဲ့အကြီးအကဲ**ဆိုသည်မှာ နိုင်ငံတစ်ခု၊ နယ်မြေတစ်ခု စသည်တို့၏ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့အစည်းတွင် အမြင့်ဆုံး သို့မဟုတ် ဒုတိယအမြင့်ဆုံး ခေါင်းဆောင်ကို ယေဘူယျခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ အစိုးရအဖွဲ့အကြီးအကဲသည် များသောအားဖြင့် နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲနှင့် မတူဘဲ တာဝန်ဝတ္တရား၊ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အာဏာများ ကွာခြားလေ့ရှိသည်။ သမ္မတ၊ အဓိပတိ၊ ဝန်ကြီးချုပ် စသော အစိုးရအဖွဲ့အကြီးအကဲများ၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်သည် နိုင်ငံအလိုက်ကွဲပြားမှုရှိသည်။ အချို့သောနိုင်ငံများတွင် နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲနှင့် အစိုးရအကြီးအကဲသည် တစ်ဦးတည်းဖြစ်ကာ အချို့နိုင်ငံများတွင် သပ်သပ်စီဖြစ်သည်။

စည်းမျဉ်းခံဘုရင်စနစ်အပါအဝင် ပါလီမန်စနစ်များတွင် အစိုးရအဖွဲ့အကြီးအကဲသည် ရာထူးလက်ရှိ အမှန်တကယ်လုပ်ပိုင်ခွင့်ရှိသူဖြစ်သည်။ သမ္မတစနစ်နှင့် ဘုရင်စနစ်များကို ကျင့်သုံးသည့်နိုင်ငံများတွင် အကြီးအကဲမှာ တစ်ဦးတည်းဖြစ်သည်။
## အမည်နာမ
အစိုးရအဖွဲ့အကြီးအကဲအတွက် နိုင်ငံအများစု၏ အမည်နာမမှာ *ဝန်ကြီးချုပ်* (Prime Minister)ဖြစ်သည်။ သို့သော် အချို့နိုင်ငံများတွင် Chancellor၊ Secretary of State စသည်ဖြင့် အသုံးပြုသည်။
### အင်္ဂလိပ် အခေါ်အဝေါ်များ
* Chancellor (အဓိပတိ) (ဂျာမန်စကားပြောနိုင်ငံများတွင် အဓိကအားဖြင့် အသုံးပြုခဲ့ပြီး ယခုအခါ ဂျာမနီနှင့် ဩစတြီးယားတို့တွင် အသုံးပြုသည်။)
* Chief Minister (နိုင်ငံတော်အဆင့်အောက် (ခရိုင် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အဆင့်)
* Chief Executive (နိုင်ငံတော်အဆင့်အောက် (ခရိုင် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အဆင့်))
* First Minister (နိုင်ငံတော်အဆင့်အောက် (ခရိုင် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အဆင့်))
* Minister-President
* Premier (ပြင်သစ်ဘာသာစကား ဖြစ်သည်)
* President of the Council of Ministers 
* President of the Council of State
* President of the Executive Council
* President of the Government
* State Counsellor (မြန်မာနိုင်ငံတွင်သာ သီးသန့်အသုံးပြုသည်) (နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်)
* State President (တောင်အာဖရိကတွင်သာ သီးခန့်အသုံးပြုခဲ့သည်။)
*Taoiseach (အိုင်ယာလန်တွင် အသုံးပြုသော အခေါ်အဝေါ်)

]]
|150px]]
|150px]]
## မြန်မာနိုင်ငံ
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ယခင်က သမ္မတမှာ နိုင်ငံတော်ခေါင်းဆောင်ဖြစ်ကာ ဝန်ကြီးချုပ်မှာ အစိုးရအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေအရ နိုင်ငံတော်သမ္မတမှာ အစိုးရအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဖြစ်သကဲ့သို့ နိုင်ငံတော်ခေါင်းဆောင် ဖြစ်သည်။ 

သို့သော်၂၀၁၆ ဦးထင်ကျော်အစိုးရလက်ထက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတမှာ အစိုးရနှင့် နိုင်ငံတော်ခေါင်းဆောင်အမည်ခံကာ နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်မှာ အစိုးရအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ပူးတွဲအုပ်ချုပ်ကြသည်။

## နိုင်ငံတော်နှင့် အစိုးရအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် 
အချို့နိုင်ငံများတွင် နိုင်ငံတော်နှင့် အစိုးရအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်မှာ အတူတူဖြစ်သည်။

တချို့ဘုရင်နိုင်ငံများတွင် ဘုရင်သည် ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။ ဥပမာ ဘရူနိုင်းဆူလ်တန်၊ ဆော်ဒီဘုရင်တို့ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
မြင့်ထွေး

**ဒေါက်တာမြင့်ထွေး** (၂၄ စက်တင်ဘာ ၁၉၄၈ - ၂၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆) သည် မြန်မာနိုင်ငံ ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး အဖြစ် ၂၀၁၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့မှ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။

## အလုပ်အကိုင် 
ရန်ကုန်ဆေးတက္ကသိုလ် ၁ မှ ဘွဲ့ရရှိကာ ၁၉၇၆ခုနှစ်မှ  ၁၉၉၄ မတိုင်မီအထိ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနတွင် ၁၈ နှစ်အကြာ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ အရှေ့တောင်အာရှရုံး၏ ဒေသဆိုင်ရာအကြံပေးအဖြစ် ၁၉၉၄ခုနှစ်မှ ၂၀၁၀ပြည့်နှစ်အထိ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။

## ဝန်ကြီးဘဝ 
၂၀၁၅ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲပြီးနောက် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် အစိုးရအဖွဲ့အသစ်တွင် ဒေါက်တာထွေးမြင့်သည်  ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီးဖြစ်လာခဲ့သည်။သူသည် ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရလက်ထက်တွင်လည်း ထိုရာထူးအတိုင်းပင်ဆက်လက် ပါဝင်ခဲ့သည်။

၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းမှုတွင် သူသည် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။  စစ်ကောင်စီသည် ရာထူးအစားထိုးမှုအဖြစ် ဒေါက်တာသက်ခိုင်ဝင်းကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။

### ထင်ရှားဖြစ်ရပ် 
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါ စတင်ဖြစ်ပွားချိန်တွင် သူသည် ရောဂါကာကွယ်၊ ထိန်းချုပ်၊ ကုသရေး လုပ်ငန်းများကို တက်ကြွစွာ ဦးဆောင်ခဲ့သူအဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည်။ 

## ဘဝနိဂုံး 
၂၀၂၆ခုနှစ်၊ဇန်နဝါရီ ၂၆ ရက်တွင် ဒေါက်တာမြင့်ထွေးသည် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ကောက်မြို့ ဘာမင်ဂရက်ဆေးရုံ၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။  

## ကိုးကား
ဆောင်ပန်း

**ဆောင်ပန်း**သည် ရှေ့နောက်၊ ဘယ်ညာ လှုပ်ကာ ကလေးငယ်များအား သိပ်သည့် ပုခက်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ခြေထောက်တွင် ဘီးများပါရှိသည့် ခြင်းကဲ့သို့ ထည့်စရာတစ်ခု ပုံစံ ဖြစ်သည်။ ထိုအထဲတွင် ကလေးငယ်များကို ထည့်ကာ လွှဲသိပ်ရသည်။

## ကိုးကား
နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲ

]]
**နိုင်ငံတော်၏ ခေါင်းဆောင်** သည် နိုင်ငံတော်ကို ကိုယ်စားပြုသော တရားဝင်ခေါင်းဆောင် ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံ၏အုပ်ချုပ်ပုံအရ နိုင်ငံတော်၏ ခေါင်းဆောင်မှာ အခမ်းအနားတက်ရန် ဟန်ပြနှင့် အစိုးရအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်ဟူ၍ ရှိသည်။ ဥပမာ အိန္ဒိယတွင် သမ္မတမှာ အခမ်းအနားတက်ရန် ကိစ္စအချို့သာရှိပြီး ဝန်ကြီးချုပ်မှာ အစိုးရအဖွဲ့ ခေါင်းဆောင် ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် သမ္မတမှာ နိုင်ငံတော်ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သကဲ့သို့ အစိုးရအဖွဲ့ ခေါင်းဆောင်လည်း ဖြစ်သည်။ ဦးထင်ကျော်အစိုးရလက်ထက်တွင် သမ္မတမှာ အမည်ခံ၍ အမှန်တကယ် အစိုးရအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်မှာ နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည်။

ပါလီမန်စနစ်များတွင် နိုင်ငံတော်ခေါင်းဆောင်မှာ အခမ်းအနားတက်ရန် ဟန်ပြသဘောဖြစ်ကာ နိုင်ငံတော်အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကို စွက်ဖက်ပိုင်ခွင့်မရှိပေ။ သို့သော် သူတို့ကို အများက လေးစားရသည်။ ဥပမာ ဗြိတိန်ဘုရင်မ အယ်လီဇဘက်နှင့် အိန္ဒိယသမ္မတကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား