စရဏ

**စရဏ** ဟူသော ပါဠိစကားလုံးသည် အဓိပ္ပာယ်များစွာကြွယ်ဝပြီး၊ ဗုဒ္ဓဘာသာတရားတော်များတွင် အလွန်အရေးပါသည်။

### စရဏ၏ အဓိပ္ပာယ်အမျိုးမျိုး
ပိဋကတ်ကျမ်းဂန်များ၌ "စရဏ" ကို အောက်ပါအဓိပ္ပာယ်များဖြင့် သုံးစွဲသည်ကို တွေ့ရပါသည်-
* **(၁) ခြေ၊ ခြေထောက်:** အခြေခံအကျဆုံး ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်။
* **(၂) အကျင့်:** အရေးအကြီးဆုံးနှင့် အသုံးအများဆုံး အဓိပ္ပာယ်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတွင်-
**(က) စရဏတရား (၁၅) ပါး** ဟူသော အကျင့်။
**(ခ) သမာပတ် (၈) ပါး** ဟူသော အကျင့်။
**(ဂ) သီလ** ဟူသော အကျင့်များ ပါဝင်သည်။
* **(၃) ကျင့်ခြင်း၊ (၄) ဖြစ်ခြင်း၊ (၅) သွားလာကျက်စားခြင်း၊ (၆) သုံးသပ်ခြင်း (၇) စားခြင်း၊**စသည့် ကြိယာသဘောဆောင်သော အဓိပ္ပာယ်များ။
* ** (၈) ဆန်းကြယ်သော ပန်းချီကား၊ (၁၂) စရဏမည်သော စကြဝတေးမင်း** စသည့် အထူးအဓိပ္ပာယ်များလည်း ရှိပါသည်။

ဤအဓိပ္ပာယ်များစွာထဲတွင် တရားတော်နှင့်စပ်လျဉ်း၍ အရေးအကြီးဆုံးမှာ **စရဏတရား (၁၅) ပါး** ဟူသော အကျင့်ပင် ဖြစ်သည်။

### စရဏတရား (၁၅) ပါး
မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော်တစ်ပါးဖြစ်သော "ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္န" (ဝိဇ္ဇာအကျင့်၊ စရဏအကျင့်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော) ဟူသော ဂုဏ်တော်၌ ပါဝင်သော စရဏသည် ဤတရား (၁၅) ပါးကို ရည်ညွှန်းပါသည်။ ၎င်းတို့မှာ မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ သေခသုတ္တန်၌ အကျယ်လာရှိပြီး အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်-

* (၁) **သီလသံဝရ:** သီလကို စောင့်စည်းခြင်း။(ဒါနကျင့်စဉ်လည်းပါ)
* (၂) **ဣန္ဒြိယေသု ဂုတ္တဒွါရတာ:** မျက်စိ၊ နား၊ နှာ၊ လျှာ၊ ကိုယ်၊ စိတ် တည်းဟူသော ဒွါရ (၆) ပါးကို စောင့်စည်းခြင်း။
* (၃) **ဘောဇနေမတ္တညုတာ:** အစားအသောက်၌ အတိုင်းအရှည်ကို သိခြင်း။
* (၄) **ဇာဂရိယာနုယောဂ:** နိုးကြားမှု၌ အမြဲအားထုတ်ခြင်း (အိပ်ချိန်ကိုလျှော့၍ တရားအားထုတ်ခြင်း)။

* **(၅-၁၁) သူတော်ကောင်းတရား (၇) ပါး:**
(၅) **သဒ္ဓါ:** ရတနာသုံးပါးနှင့် ကံ၊ ကံ၏အကျိုးကို ယုံကြည်ခြင်း။
(၆) **ဟိရီ:** မကောင်းမှုပြုလုပ်ရခြင်းကို ရှက်ခြင်း။
(၇) **ဩတ္တပ္ပ:** မကောင်းမှုပြုလုပ်ရခြင်းကို ကြောက်ခြင်း။
(၈) **ဗဟုဿုတ:** အကြားအမြင်များခြင်း (ပရိယတ္တိ၊ ပဋိပတ္တိ နှစ်ပါးစလုံး)။
(၉) **ဝီရိယ:** ကုသိုလ်ဖြစ်ပွားရန်၊ အကုသိုလ်ပယ်ရှားရန် အားထုတ်ခြင်း။
(၁၀) **သတိ:** အမှတ်ရခြင်း၊ မမေ့မပျောက်ခြင်း။
(၁၁) **ပညာ:** ခန္ဓာ၊ အာယတန၊ ဓာတ်၊ သစ္စာတို့ကို သိမြင်သော ဝိပဿနာဉာဏ်။
* **(၁၂-၁၅) ရူပါဝစရဈာန် (၄) ပါး:** ပထမဈာန်၊ ဒုတိယဈာန်၊ တတိယဈာန်၊ စတုတ္ထဈာန်။

### ဝိဇ္ဇာ နှင့် စရဏ
ဝိဇ္ဇာနှင့် စရဏသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု အပြန်အလှန် အမှီသဟဲပြုလျက် ရှိသည်။
* **ဝိဇ္ဇာ (အသိပညာ):** ဘုရားရှင်၏ **သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်** ကို ပြည့်စုံစေသည်။ အထူးသဖြင့် ဝိဇ္ဇာ (၈) ပါးကို ဆိုလိုသည်။
* **စရဏ (အကျင့်):** ဘုရားရှင်၏ **မဟာကရုဏာတော်** ကို ပြည့်စုံစေသည်။

လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ပါရမီဒီပနီကျမ်းအရ ဤနှစ်မျိုးကို "မျိုးစေ့" ဥပမာဖြင့် နားလည်နိုင်သည်-

* **စရဏမျိုးစေ့:** ခြေထောက်နှင့်တူသည်။ စရဏတရားတည်းဟူသော အကျင့်ပါရမီကို ဖြည့်ကျင့်ထားသူသည် ဘုရား၊ ပစ္စေကဗုဒ္ဓ၊ အရိယာသူတော်ကောင်းများ၊ ဆရာကောင်းသမားကောင်းများနှင့် တွေ့ဆုံခွင့်ရပြီး တရားတော်ကို ကြားနာခွင့်ရသည်။ စရဏမျိုးစေ့က သူတော်ကောင်းတရားရှိရာသို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်။
* **ဝိဇ္ဇာမျိုးစေ့:** မျက်စိနှင့်တူသည်။ ဝိဇ္ဇာတည်းဟူသော ဉာဏ်ပညာပါရမီကို ဖြည့်ကျင့်ထားသူသည် တရားတော်ကို ကြားနာရသောအခါ သစ္စာလေးပါးကို ထွင်းဖောက်သိမြင်နိုင်စွမ်း ရှိသည်။ ဝိဇ္ဇာမျိုးစေ့က တရား၏အမှန်တရားကို မြင်အောင်ကြည့်နိုင်စေသည်။

### ဝိဇ္ဇာ-စရဏ မျိုးစေ့များ၏ သာဓကများ
* **မဟာဓနသူဌေးသား ဇနီးမောင်နှံ:** သူတို့တွင် **ဝိဇ္ဇာမျိုးစေ့** (အရိယာဖြစ်နိုင်သော ပါရမီ) ရှိသော်လည်း၊ **စရဏမျိုးစေ့** ချို့တဲ့ခဲ့သဖြင့် ဘုရားရှင်နှင့် အချိန်မီမတွေ့ဆုံနိုင်ဘဲ အိုမင်းမစွမ်းဖြစ်မှ တွေ့ရသောကြောင့် တရားထူးမရဘဲ သာသနာတော်နှင့် လွဲချော်ခဲ့ရသည်။
* **သစ္စကပရိဗိုဇ်:** သူသည် **စရဏမျိုးစေ့** ရှိသဖြင့် ဘုရားရှင်နှင့်တွေ့ဆုံ၍ တရားနာခွင့်ရခဲ့သည်။ သို့သော် **ဝိဇ္ဇာမျိုးစေ့** အားနည်းနေသဖြင့် ထိုဘဝတွင် တရားမရခဲ့ပေ။ သို့သော် ဘုရားရှင်ထံမှ တရားနာကြားခဲ့ရသော အစွမ်းကြောင့် နောင်ဘဝတွင် **မဟာကာဠဗုဒ္ဓရက္ခိတ** အမည်ဖြင့် ရဟန္တာဖြစ်ခဲ့ရသည်။

### ဝိပဿနာသည် ဝိဇ္ဇာ-စရဏ နှစ်ဘက်ရတရား ဖြစ်ပုံ
ဝိပဿနာဉာဏ်သည် အလွန်ထူးခြားပါသည်။
* ၎င်းသည် **ဝိဇ္ဇာ (၈) ပါး** တွင် ပထမဆုံးအဖြစ် ပါဝင်သောကြောင့် **ဝိဇ္ဇာမျိုးစေ့** ဖြစ်သည်။
* ၎င်းသည် **စရဏတရား (၁၅) ပါး** မှ သူတော်ကောင်းတရား (၇) ပါးတွင် "ပညာ" အဖြစ် ပါဝင်သောကြောင့် **စရဏမျိုးစေ့** လည်း ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် ဝိပဿနာတရားကို အားထုတ်ခြင်းသည် ဝိဇ္ဇာနှင့် စရဏ နှစ်မျိုးလုံးကို တစ်ပြိုင်နက် ဖြည့်ကျင့်ခြင်းနှင့် တူပါသည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်

ပြင်ပလင့်များ
* 

### ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ