open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ငါ (နာမ်စား)

**ငါ** (တရုတ်: **我; ‌ဝို(ဝေါ်)**၊ ရှေးဟောင်းအသံထွက်: **ငါ**)ဟူသည် ကြီးသူက ငယ်သူကို ဖြစ်စေ၊ ရွယ်တူတန်းတူချင်း ဖြစ်စေ ‌ပြောဆိုရာ၌ မိမိကိုယ်ကို ရည်ညွှန်းသော စကားလုံး ဖြစ်သည်။

## ဖြစ်ပေါ်လာပုံ
**我** သည် ခေတ်သစ်တရုတ်ဘာသာတွင် ဝို(ဝေါ်)ဟု အသံထွက်ပြီး **ငါ**ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ရှေးဟောင်းတရုတ်ဘာသာ၌ **ငါ**ဟု အသံထွက်ခဲ့သည်။ ဤသို့ဖြင့် မြန်မာဘာသာ‌၌ မိမိကိုယ်ကို ရည်ညွှန်းသော **ငါ**စကားလုံး ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

### အဓိပ္ပာယ်တူများ 
* ကျွန်ုပ်
* ကျွန်တော် (အမျိုးသား) (အထက်မြန်မာပြည်၌ အမျိုးသမီးများပါ အသုံးပြု)
* ကျွန်မ (အမျိုးသမီး)
* ကျုပ်
* ကိုယ် (အမျိုးသား)
* သူများ (အမျိုးသမီး)

## အသုံးပြုပုံ 
**ငါ**ကို စကား‌ပြောရာတွင် **က**ဖြင့် တွဲ၍ **ငါက**ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ စာ‌ရေးရာနှင့် သစ္စာဆိုရာတွင် **သည်**ဖြင့် တွဲ‌၍ **ငါသည်**ဟူ၍ လည်းကောင်းအသုံးပြုသည်။ စကားပြောရာ၊ စာ‌ရေးရာနှင့် သစ္စာဆိုရာ အစရှိသော နေရာများ၌ **ဟာ**ဖြင့် တွဲ၍ **ငါဟာ**ဟု အသုံးပြုနိုင်သည်။

## ကိုးကား
* **ငါ‌**၏ အဓိပ္ပာယ်= ခရီးဆောင် မြန်မာအဘိဓာန် (၂၀၂၁ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ)

ကဏ္ဍ:နာမ်စားများ
ဩစတြေးလျ အလုပ်သမား ပါတီ

**ဩစတြေးလျအလုပ်သမားပါတီ** (Australian Labor Party - ALP) ကို လေဘာပါတီ သို့မဟုတ် လေဘာဟု ရိုးရှင်းစွာလည်း ခေါ်တွင်ပါသည်။ ၎င်းသည် ဩစတြေးလျနိုင်ငံရှိ အဓိက လက်ဝဲယိမ်းပါတီတစ်ခုဖြစ်ပြီး ဩစတြေးလျနိုင်ငံရေး၏ အဓိကပါတီကြီးနှစ်ခုအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။ အခြားတစ်ခုမှာ လက်ယာယိမ်း လစ်ဘရယ်ပါတီ (Liberal Party of ဩစတြေးလျ) ဖြစ်သည်။

အဆိုပါပါတီသည် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖက်ဒရယ်အဆင့် ရွေးကောက်ပွဲကတည်းက အစိုးရအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိပြီး ဩစတြေးလျ ပြည်နယ်နှင့် နယ်မြေများ (states and territories) အားလုံးတွင် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုများ (political branches active) ရှိသည်။ လက်ရှိတွင် နယူးဆောက်ဝေးလ် (New South Wales)၊ တောင်ဩစတြေးလျ (South Australia)၊ ဗစ်တိုးရီးယား (Victoria)၊ အနောက်ဩစတြေးလျ (Western Australia) နှင့် ဩစတြေးလျမြို့တော်နယ်မြေ (Australian Capital Territory) တို့တွင် လေဘာပါတီက အစိုးရဖွဲ့ထားသည်။ 

၂၀၂၅ ခုနှစ်အထိ ကွင်းစလန် (Queensland)၊ တက်စ်မေးနီးယား (Tasmania) နှင့် မြောက်ပိုင်းနယ်မြေ (Northern Territory) တို့သည် လေဘာပါတီက အတိုက်အခံပါတီ (opposition) အဖြစ် လက်ရှိ ရပ်တည်နေသော တစ်ခုတည်းသော ပြည်နယ်နှင့် နယ်မြေများဖြစ်သည်။

လေဘာပါတီသည် ဩစတြေးလျသမိုင်းတွင် သက်တမ်းအရှည်ကြာဆုံး ဆက်လက်ရပ်တည်လျက်ရှိသော နိုင်ငံရေးပါတီဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ပထမဆုံး ဖက်ဒရယ်လွှတ်တော် (Federal Parliament) စတင်တွေ့ဆုံရာနေရာဖြစ်သော မဲလ်ဘုန်းမြို့ ပါလီမန်အဆောက်အဦ (Parliament House, Melbourne) ၌ ၁၉၀၁ ခုနှစ် မေလ ၈ ရက်နေ့တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ကဏ္ဍ:ဩစတြေးလျနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံရေးပါတီများ
ဟန်မြစ်

**ဟန်မြစ် (**)  သည် တောင်ကိုရီးယားရှိ အဓိကမြစ်ဖြစ်ပြီး Amnok (Yalu)၊ Tuman (Tumen)နှင့် Nakdonggangမြစ်များပြီးလျှင် ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်တွင် စတုတ္ထအရှည်ဆုံးမြစ်ဖြစ်သည်။  အဆိုပါမြစ်သည် ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်၏ အရှေ့ဘက်တောင်တန်းများတွင် မြစ်ငယ်နှစ်ချောင်းအဖြစ် စတင်ခဲ့ပြီး ယင်းနောက် နိုင်ငံ၏မြို့တော် ဆိုးလ်မြို့အနီးတွင် ဆုံစည်းသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကိုရီးယား၏ မြစ်များ
တစ်သီးပုဂ္ဂလ နိုင်ငံရေးသမား

တစ်သီးပုဂ္ဂလ သို့မဟုတ် ဘက်မလိုက်သော နိုင်ငံရေးသမားသည် မည်သည့်နိုင်ငံရေးပါတီ သို့မဟုတ် ဗျူရိုကရေစီအသင်းအဖွဲ့နှင့်မျှ မပတ်သက်သော နိုင်ငံရေးသမားဖြစ်သည်။ တစ်စုံတစ်ဦးသည် အမှီအခိုကင်းသူအဖြစ် ရာထူးအတွက် ရပ်တည်ရသည့် အကြောင်းရင်းများစွာရှိသည်။

အချို့သော နိုင်ငံရေးသမားများသည် မည်သည့်နိုင်ငံရေးပါတီ၏ ပလက်ဖောင်းများနှင့် မကိုက်ညီသော နိုင်ငံရေးအမြင်များ ရှိကြပြီး ၎င်းတို့နှင့် မပူးပေါင်းရန် ရွေးချယ်ကြသည်။ တစ်သီးပုဂ္ဂလနိုင်ငံရေးသမားများသည် ပါတီဝင်ဟောင်းများဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်သလို ပါတီဝင်ဟောင်းများကလည်း ပါတီတစ်ခုနှင့် ဆက်စပ်နေနိုင်သည် သို့မဟုတ် ၎င်းနှင့် လိုက်လျောညီထွေရှိသော သဘောထားအမြင်များ ရှိသော်လည်း ၎င်း၏အမည်ဖြင့် ရပ်တည်ရန် မရွေးချယ်ဘဲ သို့မဟုတ် မေးခွန်းထုတ်ထားသည့် ပါတီက အခြားကိုယ်စားလှယ်လောင်းကို ရွေးချယ်ထားသောကြောင့် ယင်းကဲ့သို့ မလုပ်နိုင်ပေ။ . . အခြားသူများမှာ နိုင်ငံတော်အဆင့်ရှိ နိုင်ငံရေးပါတီတစ်ခုအား သို့မဟုတ် ထောက်ခံနိုင်သော်လည်း ၎င်းတို့သည် ၎င်းအား တရားဝင်ကိုယ်စားမပြုသင့် (ထို့ကြောင့် အခြားအဆင့်တွင် ၎င်း၏မူဝါဒများအတိုင်း) ဖြစ်သင့်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။

အများပြည်သူရုံးအတွက် အရွေးခံရာတွင် တသီးပုဂ္ဂလများသည် တစ်ခါတစ်ရံတွင် ပါတီတစ်ခုဖွဲ့စည်းရန် သို့မဟုတ် အခြားတစ်သီးပုဂ္ဂလများနှင့် မဟာမိတ်ဖွဲ့ရန် ရွေးချယ်ကြပြီး ၎င်းတို့၏ပါတီ သို့မဟုတ် မဟာမိတ်အဖွဲ့ကို တရားဝင်မှတ်ပုံတင်နိုင်သည်။ "လွတ်လပ်သော" ဟူသော စကားလုံးကို သုံးသည့်နေရာတွင်ပင်၊ အထူးသဖြင့် "တစ်သီးပုဂ္ဂလ" ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများကို အတည်ပြုရန် လိုအပ်သည့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုရှိလျှင် ထိုမဟာမိတ်များသည် နိုင်ငံရေး ပါတီတစ်ခုနှင့် များစွာတူညီပါသည်။

ကဏ္ဍ:နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံရေးသမားများ
တော်ဝင် ဘရူနိုင်း လေကြောင်းလိုင်း

**တော်ဝင် ဘရူနိုင်း လေကြောင်းလိုင်း** (, ဂျာဝီ: ) [[ဘရူနိုင်းနိုင်ငံ]]၏ အလံတင်လေကြောင်းလိုင်းဖြစ်ပြီး ဘန်ဒါဆရီဘဂါဝမ်မြို့ရှိ RB Campus တွင် ရုံးချုပ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ဘရူနိုင်းနိုင်ငံ အစိုးရက ပိုင်ပြီး ၎င်း၏ဗဟိုချက်မှာ ဘရူနိုင်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်ဖြစ်၍ ၎င်းသ ည်ဘရူနိုင်းဒါရုစလမ်၏မြို့တော် ဘန်ဒါဆရီဘဂါဝမ်မြို့ ၏မြောက်ဘက် Berakas တွင် တည်ရှိသည်။

## အကျိုးတူ (ကုဒ်ရှဲ) သဘောတူညီချက်များ
တော်ဝင် ဘရူနိုင်း လေကြောင်းလိုင်းသည် အောက်ပါလေကြောင်းလိုင်းများနှင့် အကျိုးတူ (ကုဒ်ရှဲ) ပြေးစွဲရန် သဘောတူကြသည်။

* အိန္ဒိယ လေကြောင်းလိုင်း
* တရုတ် လေကြောင်းလိုင်း (ထိုင်ဝမ်)
* တရုတ် အရှေ့ပိုင်း လေကြောင်းလိုင်း
* ဂါရူဒါ အင်ဒိုနီးရှား လေကြောင်းလိုင်း
* ဟောင်ကောင် လေကြောင်းလိုင်း
* ဂျပန် လေကြောင်းလိုင်း
* ကေအယ်လ်အန်မ် လေကြောင်းလိုင်း
* ကိုရီးယား လေကြောင်းလိုင်း
* မလေးရှား လေကြောင်းလိုင်း
* အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မြန်မာ့လေကြောင်း
*ဖိလစ်ပိုင် လေကြောင်းလိုင်း
* စင်ကာပူ လေကြောင်းလိုင်း
* ထိုင်းအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေကြောင်းလိုင်း
* တူရကစ်ရှ် လေကြောင်းလိုင်း

## ကိုးကား
ထယ်ပက်တောင်တန်း

**ထယ်ပက်တောင်တန်း(太白山脈)**သည် မြောက်ကိုရီးယားနှင့် တောင်ကိုရီးယားတစ်လျှောက် တန်းနေသော တောင်တန်းဖြစ်သည်။ ၎င်းတောင်တန်းသည် ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်၏ အဓိက ကျောရိုးဖြစ်သည်။
thumb|ထယ်ပက်တောင်တန်းများ

## ကိုးကား 
# 태백산맥

ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ
နေတိုးမဟုတ် မဟာမိတ်နိုင်ငံကြီး

**နေတိုးမဟုတ် မဟာမိတ်နိုင်ငံကြီး** () သည် အမေရိကန်အစိုး‌ရမှ နေတိုး (မြောက်အတ္တလန်တစ်စာချုပ်အဖွဲ့) ၏ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံမဟုတ်သော်လည်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တပ်မတော်နှင့် နီးစပ်စွာဆောင်ရွက်လျက်ရှိသော မဟာမိတ်နိုင်ငံများကိုခေါ်ဝေါ်သည့် အခေါ်အဝေါ်ဖြစ်သည်။

## အကျိုးအမြတ်များ 
နေတိုးမဟုတ်သော မဟာမိတ်နိုင်ငံကြီးများသည် အောက်ဖော်ပြပါ အကျိုးအမြတ်များကို ရရှိနိုင်သည်။

* ကုန်ကျစရိတ်မျှဝေသုံးစွဲ၍ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကာကွယ်ရေးဦးစီးဌာနနှင့် ပူးပေါင်း၍ သုတေသနနှင့်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ပရောဂျက်များတွင်ပါဝင်နိုင်ခြင်း
* အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေး လုပ်ငန်းအချို့တွင်ပါဝင်နိုင်ခြင်း
* တင့်ကားကိုဖျက်ဆီးနိုင်သည့် "Depleted Uranium" ခေါ် ယူရေနီယမ်သတ္တုပြတ်များ ပါဝင်သည့်ကျည်ဆန်များ ဝယ်ယူနိုင်ခြင်း
* ပိုလျှံစစ်ဘက်ပစ္စည်းများကို ဦးစွာရရှိနိုင်ခြင်း
* အမေရိကန်စစ်စခန်းများပြင်ပရှိ ကာကွယ်ရေးဦးစီးဌာနပိုင် အရံစစ်ပစ္စည်းများရရှိနိုင်ခြင်း
* သုတေသနနှင့်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ပရောဂျက်များအတွက် စက်ကိရိယာနှင့်ပစ္စည်းများရယူနိုင်ခြင်း
* အချို့သောကာကွယ်ရေးပစ္စည်းကိရိယာများ ဝယ်ယူခြင်းသို့မဟုတ် ငှားရမ်းခြင်းအတွက် အမေရိကန်ဘဏ္ဍာငွေကို အသုံးပြုခွင့်ရခြင်း
* အပြန်အလှန်စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများ
* အာကာသနည်းပညာဆိုင်ရာတို့ကို အလျင်အမြန်ရရှိနိုင်ခြင်း
* နိုင်ငံ၏ကော်ပိုရေးရှင်းများအနေဖြင့် အချို့သောကာကွယ်ရေးဦးစီးဌာနဆိုင်ရာများကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုပြင်ပရှိ စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေးအတွက် ငွေကြေးပေး၍တောင်းဆိုနိုင်ခြင်း

## ဆက်စပ်ကြည့်ရန် 
* နေတိုး (စစ်မဟာမိတ်စာချုပ်အဖွဲ့)
* လေးဖက်ဆိုင်အဖွဲ့ (QUAD)

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေး
ကဏ္ဍ:၂၀ ရာစု စစ်ဘက် မဟာမိတ်အဖွဲ့များ
ကဏ္ဍ:၂၁ ရာစု စစ်ဘက် မဟာမိတ်အဖွဲ့များ
ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် နေတိုးအဖွဲ့
ဂျက်ဆင်ဗီးလ်မြို့

**ဂျက်ဆင်ဗီးလ်မြို့**သည် ဖလော်ရီဒါပြည်နယ်၏ လူဦးရေအများဆုံးမြို့ဖြစ်ပြီး အတ္တလန္တိတ်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသောမြို့ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၀ ခုနှစ်အထိ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ဧရိယာအလိုက် အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် မြို့တော်အစိုးရကို ပေါင်းစည်းခဲ့သော ဒူဗာလ်ကောင်တီ၏ မဲဆန္ဒနယ်ဖြစ်သည်။ စုစည်းမှုသည် ဂျက်ဆင်ဗီးလ်မြို့၏ကြီးမားသောအရွယ်အစားကိုပေးခဲ့ပြီး ၎င်း၏မြို့ပြလူဦးရေအများစုကို မြို့ကန့်သတ်ချက်များအတွင်း နေရာချပေးခဲ့သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ်အထိ၊ ဂျက်ဆင်ဗီးလ်မြို့၏လူဦးရေသည် ၉၄၉,၆၁၁ ရှိပြီး၊ ၎င်းသည် အမေရိကန်တွင် ၁၂ ခုမြောက် လူဦးရေအများဆုံးမြို့ဖြစ်ပြီး အရှေ့တောင်ဘက်တွင် လူဦးရေအများဆုံးမြို့ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ ၁,၇၃၃,၉၃၇ ရှိသော  ဂျက်ဆင်ဗီးလ်မြို့ပြဧရိယာသည် ဖလော်ရီဒါ၏ စတုတ္ထအကြီးဆုံးမြို့ပြဒေသအဖြစ် အဆင့်သတ်မှတ်ထားသည်။

ဂျက်ဆင်ဗီးလ်မြို့သည် ဖလော်ရီဒါပြည်နယ် အရှေ့မြောက်ဘက် First Coast ဒေသရှိ စိန့်ဂျွန်မြစ်ကို လွန်ဆွဲနေကာ ဂျော်ဂျီယာပြည်နယ်မျဉ်း၏တောင်ဘက် ၁၁ မိုင် (၁၈ ကီလိုမီတာ) (မြို့ပြဗဟိုမှ ၂၅ မိုင် (၄၀ ကီလိုမီတာ) နှင့် မြောက်ဘက် ၃၁၆ မိုင် (၅၀၉ ကီလိုမီတာ) အကွာ မိုင်ယာမီရှိသည်။ Jacksonville Beaches အသိုင်းအဝိုင်းများသည် ကပ်လျက် Atlantic ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်တွင် ရှိနေသည်။ အဆိုပါဧရိယာသည် မူလ Timucua လူမျိုးများနေထိုင်ခဲ့ပြီး 1564 ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်ကိုလိုနီနယ်မြေဖြစ်သည့် Fort Caroline ၏နေရာဖြစ်ပြီး ယခုအခါ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် အစောဆုံးဥရောပအခြေချနေထိုင်ရာနေရာဖြစ်သည်။ ဗြိတိသျှ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင်၊ နွားများဖြတ်ကူးသည့် မြစ်ကျဉ်းတွင် အခြေချနေထိုင်မှုတစ်ခု ကြီးထွားလာခဲ့ပြီး၊ Wacca Pilatka ဟုခေါ်သော Seminole နှင့် Cow Ford တို့အား ဗြိတိသျှတို့ထံ ဖြတ်ကျော်လာခဲ့သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် စပိန်နိုင်ငံမှ ဖလော်ရီဒါကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် တစ်နှစ်အကြာ 1822 တွင် ပလပ်စတစ်မြို့ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ မြို့များ
ညောင်လေးပင်ခရိုင်

**ညောင်လေးပင်ခရိုင်** ()  သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ညောင်လေးပင်မြို့ဖြစ်သည်။

## ပါဝင်သောမြို့နယ်များ
ညောင်လေးပင်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*ညောင်လေးပင်မြို့နယ်
**ညောင်လေးပင်မြို့
**မဒေါက်မြို့
**ပြွန်တန်ဆာမြို့
*ကျောက်တံခါးမြို့နယ်
**ကျောက်တံခါးမြို့
**ပဲနွယ်ကုန်းမြို့
*ဒိုက်ဦးမြို့နယ်
**ဒိုက်ဦးမြို့
*ရွှေကျင်မြို့နယ်
**ရွှေကျင်မြို့
*ကျောက်ကြီးမြို့နယ်
**ကျောက်ကြီးမြို့
## သမိုင်းကြောင်း
၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအနှံ့ ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ပဲခူးခရိုင်မှ ညောင်လေးပင်၊ ကျောက်တံခါး၊ ဒိုက်ဦး၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်များ၊ တောင်ငူခရိုင်မှ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်တို့ကို ခွဲထုတ်ကာညောင်လေးပင်ခရိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ
ကဏ္ဍ:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
မီဇိုဘာသာစကား

**မီဇိုဘာသာစကား** (အင်္ဂလိပ်- Mizo language၊ မီဇို- Mizo ṭawng (အသံထွက်- မစ်ဇိုးတြော့(င်))) သည် တိဗက်-ဗမာ မျိုးနွယ်စုဝင် ကူကီး-ချင်း-မီဇိုဘာသာစကားဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်နှင့် ချင်းပြည်နယ်ရှိ မီဇိုလူမျိုးများက ဇာတိစကားအဖြစ် ပြောဆိုကြသည်။ မီဇိုဘာသာစကားကို အဓိကအားဖြင့် လူရှိုင်းနှင့် ဒုလျန်းဒေသိယစကားပေါ်တွင် အခြေခံထားသော်လည်း ၎င်းသည် ၎င်း၏ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ မီဇိုမျိုးနွယ်စုခွဲများနှင့် မျိုးနွယ်စုခွဲများမှ စကားလုံးများစွာ ဆင်းသက်လာခဲ့သည်။ မီဇိုဘာသာစကားသည် အင်္ဂလိပ်နှင့်အတူ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၏ ရုံးသုံးဘာသာစကားဖြစ်သည်။

## နံပါတ်များ
**မှတ်ချက် ။ ။** အရှေ့တွင်ထည့်သော "pa" သည် အချို့နေရာတွင် မလိုအပ်ပါ။

## အက္ခရာ
မီဇိုအက္ခရာသည် လက်တင်အက္ခရာ ကိုအခြေခံပြီး ဗျည်း ၂၅ လုံးပါရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။

## မီဇိုနှင့် အခြားဘာသာစကားများ
### မီဇိုနှင့် မြန်မာဘာသာစကား
မီဇိုနှင့် မြန်မာဘာသာတို့တွင် ဝေါဟာရတူညီခြင်း အချို့ရှိကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ငါး (နံပါတ် ၅)၊ ခါး (အရသာ ခါးခြင်း)။

### မီဇိုနှင့် ဟိန္ဒီဘာသာစကား
မီဇိုရမ်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင်ဖြစ်သောကြောင့် နိုင်ငံ၏ရုံးသုံးဘာသာစကား ဟိန္ဒီနှင့် ဝေါဟာရတူညီခြင်း များသည်။ ဥပမာ မီဇိုတွင် "အစိုးရ"ကို sawrkar ဟုခေါ်ပြီး ဟိန္ဒီတွင် sarakaar၊ မီဇိုတွင် "သော့"ကို chahbi ဟုခေါ်ပြီး
ဟိန္ဒီတွင် chaabhee။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကူကီး-ချင်းနွယ် ဘာသာစကားများ
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ
ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ
ကဏ္ဍ:ဘာသာစကား
ကူကီး-ချင်းနွယ် ဘာသာစကားများ

**ကူကီး-ချင်းဘာသာစကားများ** (ကူကီး-ချင်း-မီဇို၊ ကူးကစ်ရှ် သို့မဟုတ် တောင်-အလယ်ပိုင်း တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ) သည် အိန္ဒိယအရှေ့မြောက်ပိုင်း၊ မြန်မာအနောက်ပိုင်းနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အရှေ့တောင်ပိုင်းတို့တွင် ပြောဆိုသော တရုတ်-တိဗက်ဘာသာစကား ၅၀ သို့မဟုတ် အကိုင်းအခက်ဖြစ်သည်။ ဤဘာသာစကားများ၏ ပြောဆိုသူအများစုကို မီဇိုရမ်ပြည်နယ်နှင့် မဏိပူရပြည်နယ်တို့တွင် မီဇို၊ အာသံဘာသာစကားနှင့် ဘင်္ဂါလီဘာသာစကားတွင် ကူကီးနှင့် မြန်မာဘာသာစကားတွင် ချင်းဟု ခေါ်ကြသည်။ မီဇိုသည် ကူကီး-ချင်းဘာသာစကားတွင် အကျယ်ပြန့်ဆုံး ပြောဆိုသောဘာသာစကားဖြစ်သည်။

ကူကီး-ချင်းဘာသာစကား အများစုကို မြန်မာနိုင်ငံ၊ ချင်းပြည်နယ် အနှံ့အပြားတွင် ပြောဆိုကြပြီး စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီးနှင့် ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်လည်း ဘာသာစကားအချို့ ပြောဆိုကြသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ပိုင်းတွင် မြောက်ဘက် ကူကီး-ချင်းဘာသာစကား အများအပြားကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်နှင့် မဏိပူရပြည်နယ်၊ အထူးသဖြင့် ချူရာချန်ဒ်ပူရ်ခရိုင်၊ ဖဲရ်ဇောလ်ခရိုင်၊ ကန်ပေါ့်ပီးခရိုင်၊ ဆယ်နာပါတခရိုင်တို့တွင်လည်း ပြောဆိုကြသည်။ အနောက်မြောက်ပိုင်း ကူကီး-ချင်းဘာသာစကားများကို မဏိပူရ ချန်ဒဲလ်ခရိုင်တွင် အများအားဖြင့် ပြောဆိုကြသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကူကီး-ချင်းနွယ် ဘာသာစကားများ
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ
ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ
ရီပတ်ဘလီကန်ပါတီ (အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု)

Grand Old Party (GOP) ဟုလည်း လူသိများသော ရီပတ်ဘလီကန်ပါတီသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ခေတ်ပြိုင်နိုင်ငံရေးပါတီကြီးနှစ်ခုအနက်မှ တစ်ခုဖြစ်သည်။  ၎င်းသည် 1850 ခုနှစ်များတွင် ထိုအချိန်ကလွှမ်းမိုးထားသည့် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ၏ အဓိကနိုင်ငံရေးပြိုင်ဘက်အဖြစ် ပေါ်ထွက်လာခဲ့ပြီး ပါတီနှစ်ခုသည် ထိုအချိန်မှစ၍ အမေရိကန်နိုင်ငံရေးကို လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။

ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ နိုင်ငံရေးပါတီများ
ခမာသမ္မတနိုင်ငံ

**ခမာသမ္မတနိုင်ငံ** (ခမာ: សាធារណរដ្ឋខ្មែរ; ပြင်သစ်: République khmère) သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကို လိုလားသော စစ်ဘက်ဦးဆောင်သည့် ရီပတ်ဘလစ်ကန်အစိုးရက ၁၉၇၀ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် တရားဝင်ကြေညာခဲ့သော ကမ္ဘောဒီးယားသမ္မတနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံရေးအရဆိုလျှင် ခမာသမ္မတနိုင်ငံကို ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း လောန်နောလ် ဦးဆောင်ကာ ၁၉၇၀ ခုနှစ် မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် မင်းသား Norodom Sihanouk ကို အာဏာသိမ်းကာ အာဏာရလာသော မင်းသား Sisowath Sirik Matak နှင့် ဝန်ကြီးချုပ်တို့က ဦးဆောင်သည်။

ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ နယ်နမိတ်အတွင်း မြောက်ဗီယက်နမ်အရေးနှင့် ပတ်သက်၍ မင်းသား Norodom Sihanouk ၏ ယိုယွင်းလာသော အခြေအနေများကြောင့် ကမ္ဘောဒီးယား အရှေ့ပိုင်းဒေသအား ဗီယက်နမ်ကွန်မြူနစ်များက စိုးမိုးလာခဲ့ခြင်းက အာဏာသိမ်းရခြင်း၏ အဓိကအကြောင်းရင်း ဖြစ်သည်။ ဘက်မလိုက်မူကို အားထားသော Sihanouk ၏ မူဝါဒများကြောင့် ကမ္ဘောဒီးယား စီးပွားရေးအခြေအနေမှာ စိုးရိမ်ဖွယ်ရာဖြစ်လာခဲ့ခြင်းကလည်း အရေးပါသော အချက်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။

Sihanouk အားဖယ်ရှားခဲ့ခြင်းကြောင့် ယခင် ကမ္ဘောဒီးယားနေပြည်တော်မှာ သမ္မတနိုင်ငံအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ထီးနန်းသစ်၏ လက္ခဏာမှာ လက်ယာယိမ်းနှင့် စစ်အာဏာသုံး ဝါဒ ဖြစ်သည်။ အဓိကအားဖြင့် Sihanouk ၏ မြောက်ဗီယက်နမ်နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးများ အဆုံးသတ်စေခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:သမ္မတနိုင်ငံဟောင်းများ
ကဏ္ဍ:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ သမိုင်း
နတ်တလင်းခရိုင်

**နတ်တလင်းခရိုင်** ()  သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ နတ်တလင်းမြို့ဖြစ်သည်။

## ပါဝင်သောမြို့နယ်များ
နတ်တလင်းခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*နတ်တလင်းမြို့နယ်
**နတ်တလင်းမြို့
*ဇီးကုန်းမြို့နယ်
**ဇီးကုန်းမြို့
*သဲကုန်းမြို့နယ်
**သဲကုန်းမြို့
*ပေါင်းတည်မြို့နယ်
**ပေါင်းတည်မြို့
## သမိုင်းကြောင်း
၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအနှံ့ ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ သာယာဝတီခရိုင်မှ နတ်တလင်းနှင့် ဇီးကုန်းမြို့နယ်များ၊ ပြည်ခရိုင်မှ သဲကုန်းနှင့် ပေါင်းတည်မြို့နယ်တို့ကို ခွဲထုတ်ကာ နတ်တလင်းခရိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ
ကဏ္ဍ:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
စကော့တ် မော်ရစ်ဆင်

**စကော့တ် ဂျွန် မော်ရစ်ဆင်**သည် ၂၀၁၈ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၂ ခုနှစ်အထိ ဩစတြေးလျနိုင်ငံ၏ ၃၀ ယောက်မြောက် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော ဩစတြေးလျနိုင်ငံရေးသမားဖြစ်သည်။ လစ်ဘရယ်ပါတီ၏ ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ရာထူးတာဝန်ရယူခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၁၃ ခုနှစ်ကတည်းက အကြီးတန်း ဝန်ကြီးရာထူးများကို ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ယခင် ဝန်ကြီးချုပ် တန်းဘူး၏ အစိုးရ (၂၀၁၅-၂၀၁၈) တွင် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

မော်ရစ်ဆင်သည် ဆစ်ဒနီမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး နယူးဆောက်သ်ဝေး တက္ကသိုလ်တွင် စီးပွားရေး ပထဝီဝင် ဘာသာရပ်ကို သင်ကြားခဲ့သည်။ သူသည် ၁၉၉၈ မှ ၂၀၀၀ ခုနှစ်အတွင်း နယူးဇီလန် ခရီးသွားလုပ်ငန်းနှင့် အားကစားရုံး၏ ဒါရိုက်တာအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၄ မှ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျ ခရီးသွားလုပ်ငန်း၏ မန်နေးဂျင်းဒါရိုက်တာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ မောရစ်ဆန် သည် ၂၀၀၀ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၄ ခုနှစ်အတွင်း နယူးဆောက်သ်ဝေးပြည်နယ် လစ်ဘရယ်ပါတီ၏ ပြည်နယ်ဒါရိုက်တာ အဖြစ်လည်း တာဝန်ယူခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် နယူးဆောက်သ်ဝေးလ်ရှိ ကွတ်ခ်မြို့နယ် ကို ကိုယ်စားပြု၍ ၂၀၀၇ ခုနှစ်ရွေးကောက်ပွဲတွင် အောက်လွှတ်တော် တွင်ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံရသည်။

ထို့နောက် ၂၀၁၃ ရွေးကောက်ပွဲ တွင် ညွန့်ပေါင်းပါတီတို့ အောင်ပွဲခံခဲ့ပြီးနောက် ဩစတြေးလျဝန်ကြီးချုပ် အဘော့၏ အစိုးရတွင် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် နယ်စပ်လုံခြုံရေး ဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ထိုစဉ်က အချုပ်အခြာအာဏာ နယ်စပ် စစ်ဆင်ရေး ကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် တာဝန်ယူခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ နောက်တစ်နှစ် အပြောင်းအလဲတွင် သူသည် လူမှုဝန်ထမ်း ဝန်ကြီး ဖြစ်လာသည်။ မဲလ်ကွန် တန်းဘူး အား အဘော့၏ နေရာတွင် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် အစားထိုးပြီးနောက်သူသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ 

၂၀၁၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီး ပီတာ ဒတ်တွန် သည် တန်းဘူးအား လစ်ဘရယ်ပါတီ၏ ခေါင်းဆောင်နေရာအတွက် စိမ်ခေါ်ခဲ့သော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ ခေါင်းဆောင်များကြားတွင် တင်းမာမှုများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ပါတီသည် ဩဂုတ်လ ၂၄ ရက်တွင် ဒုတိယအကြိမ် ခေါင်းဆောင်နေရာအတွက် ဆန္ဒမဲ ပေးခဲ့ပြီး တန်းဘူးက ဝင်ရောက် မယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပေ။ ထိုဆန္ဒမဲပေးရာတွင် မောရစ်ဆန်သည် ဒတ်တွန်နှင့် နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး ဂျူလီဘစ်ရှော့ ကို အနိုင်ယူပြီးလစ်ဘရယ်ပါတီ၏ ခေါင်းဆောင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့နေ့တွင် သူသည် ဘုရင်ခံချုပ် ရှေ့မှောက်တွင် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခဲ့သည်။ မောရစ်ဆန်သည် ၂၀၁၉ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ညွန့်ပေါင်းအဖွဲ့ကို ဦးဆောင်ပြီး အနိုင်ရရန် ခက်ခဲသော ရွေးကောက်ပွဲကို အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။
ကလောခရိုင်

**ကလောခရိုင်** () သည် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ကလောမြို့ဖြစ်သည်။

## ပါဝင်သောမြို့နယ်များ
ကလောခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*ကလောမြို့နယ်
**ကလောမြို့
**အောင်ပန်းမြို့
**ဟဲဟိုးမြို့
*ညောင်ရွှေမြို့နယ်
**ညောင်ရွှေမြို့
**နန်းပန်မြို့
*ဖယ်ခုံမြို့နယ်
**ဖယ်ခုံမြို့

## သမိုင်းကြောင်း
၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအနှံ့ ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ တောင်ကြီးခရိုင်မှ ကလော၊ ညောင်ရွှေ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်တို့ကို ခွဲထုတ်ကာ ကလောခရိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ
ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်
ဩစတြေးလျနိုင်ငံ ဖက်ဒရယ် ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၂

**ဩစတြေးလျနိုင်ငံ ဖက်ဒရယ် ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၂**ကို ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့ပြီး ဩစတြေးလျနိုင်ငံတော် ပါလီမန်၏ ၄၇ ကြိမ်မြောက် ပါလီမန်အမတ်များကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးချုပ် စကော့တ် မော်ရစ်ဆင်ဦးဆောင်သည့် လက်ရှိ လစ်ဘရယ်-နယ်ရှီနယ်လ် ညွန့်ပေါင်းအဖွဲ့သည် စတုတ္ထသက်တမ်း ဆက်တိုက် အနိုင်ရရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း အန်တိုနီ အယ်လ်ဘာနီစီဦးဆောင်သော အတိုက်အခံ လေဘာပါတီကို ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ အောက်လွှတ်တော်တွင် ၁၅၁ နေရာ၊ အထက်လွှတ်တော်တွင် ၇၆ နေရာရှိသည့်အနက် ၄၀ နေရာကို အနိုင်ရရမည်ဖြစ်သည်။

ဩစတြေးလျ အလုပ်သမား ပါတီ (လေဘာပါတီ)သည် ၂၀၀၇ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် အစိုးရကို ဖွဲ့စည်းနိုင်ပြီး အောက်လွှတ်တော်တွင် အမတ်နေရာ ၇၇ နေရာ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ အယ်လ်ဘာနီစီသည် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခဲ့ပြီး ဒုတိယကမ္ဘာစစ်နောက်ပိုင်း အတိုက်အခံများထံမှ အစိုးရကို အနိုင်ရသည့် စတုတ္ထမြောက် လေဘာပါတီခေါင်းဆောင် ဖြစ်လာကာ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် Gough Whitlam၊ 1983 ခုနှစ်တွင် Bob Hawke နှင့် 2007 ခုနှစ်တွင် Kevin Rudd တို့ဖြစ်သည်။ တက်စမေးနီးယားမှလွဲ၍ ပြည်နယ်နှင့် နယ်မြေတိုင်းသည်  လေဘာပါတီထံသို့ ကူးပြောင်းသွားသည်။ ပါတီနှစ်ပါတီ လိုလားသော အကြီးဆုံးလွှဲသည် အနောက်ဩစတြေးလျတွင် (၁၀%) ရှိပြီး ၁၉၉၀ နောက်ပိုင်းတွင် လေဘာပါတီသည် အမတ်နေရာအများစုကို ပထမဆုံးအကြိမ် ရရှိခဲ့သည်။ ညွန့်ပေါင်းအဖွဲ့သည် ပြင်းထန်သော ဆုံးရှုံးမှုများနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရပြီး ၅၈ နေရာသာ အနိုင်ရကာ ၁၉၄၆ နောက်ပိုင်း အောက်လွှတ်တော်တွင် ၎င်း၏ အစုရှယ်ယာ အနိမ့်ဆုံးဖြစ်သည်။ ရွေးကောက်ပွဲညတွင် မော်ရစ်ဆင်က ရှုံးနိမ့်မှုကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့ပြီး လစ်ဘရယ်ခေါင်းဆောင်အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ပီတာ​ ဒတ်ထန်သည် နေရာတွင် အစားထိုးခဲ့သည်။
နှင်းမြင့်တောင်

**နှင်းမြင့်‌တောင်(雪嶽山)**သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် အမြင့် ၁၇၀၈မီတာရှိသောတောင်ဖြစ်ပြီး Sokcho -si ၊ Yangyang -gun၊ Inje -gun နှင့် Gangwon -do ရှိ Goseong -gunတို့ထဲ၌ ပါဝင်သည်။ ၎င်းသည် ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ ဒုတိယအမြင့်ဆုံးတောင်ဖြစ်သည့် Halla နှင့် Jiri Mt. Chuseok တစ်ဝိုက်တွင် နှင်းများကျပြီး နွေရာသီတွင်သာ အရည်ပျော်သောကြောင့် ဤအမည်ကို ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းတောင်သည် ကိုရီးယားစစ်ပွဲ မတိုင်မီအထိ မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ ပိုင်နက်ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း ကိုရီးယားစစ်ပွဲအပြီးတွင် တောင်ကိုရီးယား၏ ပိုင်နက်ဖြစ်လာခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
# 설악산

ကဏ္ဍ:ယာယီစာရင်းဝင် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ
ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ
ဇာတိဇာယ ဇုဏဟဝဏ

ဇာတိဇာယ ဇုဏဟဝဏ (၊ ,  ; ၁၉၂၀ခုနှစ် ဧပြီ ၅ရက် မှ ၁၉၉၈ခုနှစ် မေလ ၆ရက်) သည် ထိုင်းစစ်တပ်အရာရှိ၊ သံတမန်နှင့် နိုင်ငံရေးသမားဖြစ်သည်။ ၁၉၈၆ခုနှစ်မှ ၁၉၉၁ခုနှစ်အထိ Thai Nation Party ၏ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၈ခုနှစ်ဩဂုတ်လမှ ၁၉၉၁ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလအာဏာသိမ်းမှုအထိ ထိုင်းနိုင်ငံ၏ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၁၉၉၈ ကွယ်လွန်သူများ
ကဏ္ဍ:၁၉၂၀ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ်များ
နမ့်စန်ခရိုင်

**နမ့်စန်ခရိုင်** () သည် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ နမ့်စန်မြို့ဖြစ်သည်။

## ပါဝင်သောမြို့နယ်များ
နမ့်စန်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*နမ့်စန်မြို့နယ်
**နမ့်စန်မြို့
**ခိုလမ်မြို့
*ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်
**ကွန်ဟိန်းမြို့
**ကာလိမြို့
*မိုးနဲမြို့နယ်
**မိုးနဲမြို့
**ကျိုင်းတောင်းမြို့
## သမိုင်းကြောင်း
၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအနှံ့ ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ လွိုင်လင်ခရိုင်မှ နမ့်စန်နှင့်ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်၊ လင်းခေးခရိုင်မှ မိုးနဲမြို့နယ်တို့ကို ခွဲထုတ်ကာ နမ့်စန်ခရိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ
ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်
မိုင်းရှူးခရိုင်

**မိုင်းရှူးခရိုင်** () သည် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ မိုင်းရှူးမြို့ဖြစ်သည်။

## ပါဝင်သောမြို့နယ်များ
မိုင်းရှူးခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*မိုင်းရှူးမြို့နယ်
**မိုင်းရှူးမြို့
**မိုင်းစံမြို့
*ကျေးသီးမြို့နယ်
**ကျေးသီးမြို့
**မိုင်းနောင်မြို့
## သမိုင်းကြောင်း
၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအနှံ့ ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ လွိုင်လင်ခရိုင်မှ မိုင်းရှူးနှင့် ကျေးသီးမြို့နယ်တို့ကို ခွဲထုတ်ကာ မိုင်းရှူးခရိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း) ခရိုင်များ
တန့်ယန်းခရိုင်

**တန့်ယန်းခရိုင်** () သည် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ တန့်ယန်းမြို့ဖြစ်သည်။

## ပါဝင်သောမြို့နယ်များ
တန့်ယန်းခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*တန့်ယန်းမြို့နယ်
**တန့်ယန်းမြို့
*မိုင်းရယ်မြို့နယ်
**မိုင်းရယ်မြို့
## သမိုင်းကြောင်း
၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအနှံ့ ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ လားရှိုးခရိုင်မှ တန့်ယန်းနှင့် မိုင်းရယ်မြို့နယ်များကို ခွဲထုတ်ကာ တန့်ယန်းခရိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ
မိုင်းယောင်းခရိုင်

**မိုင်းယောင်းခရိုင်** () သည် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ မိုင်းယောင်းမြို့ဖြစ်သည်။

## ပါဝင်သောမြို့နယ်များ
မိုင်းယောင်းခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*မိုင်းယောင်းမြို့နယ်
**မိုင်းယောင်းမြို့
**မိုင်းယုမြို့
## သမိုင်းကြောင်း
၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအနှံ့ ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ တာချီလိတ်ခရိုင်မှ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်ကို ခရိုင်အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့ပိုင်း) ခရိုင်များ
အဖြူ-အပြာ-အဖြူ အလံ

**အဖြူ-အပြာ-အဖြူအလံ** () သည် ရုရှားစစ်ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြသူများ အသုံးပြုခဲ့သည့် သင်္ကေတတစ်ခုဖြစ်သည်။ ကိုယ်ပိုင်အင်တာနက်အကောင့်များစွာဖြင့် လက်ရှိရုရှားအစိုးရကို ဆန့်ကျင်သည့်သင်္ကေတအဖြစ်လည်း အသုံးပြုခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရုရှားနိုင်ငံ၏ အလံများ
ကွတ်ခိုင်ခရိုင်

**ကွတ်ခိုင်ခရိုင်** () သည် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ ကွတ်ခိုင်မြို့ဖြစ်သည်။

## ပါဝင်သောမြို့နယ်များ
ကွတ်ခိုင်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များနှင့် မြို့များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်
**ကွတ်ခိုင်မြို့
**တာမိုးညဲမြို့
## သမိုင်းကြောင်း
၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံအနှံ့ ခရိုင်အသစ်များ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ မူဆယ်ခရိုင်မှ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ကို ခရိုင်အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိခရိုင်များ
ဘက်ဒူတောင်

**ခေါင်းဖြူတောင်(头白山)** (ကိုရီးယား: 白頭山; ပက်တူတောင်)သည် မြောက်ကိုရီးယားနှင့် တရုတ် နယ်စပ်ရှိ မီးတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံတွင် **ခေါင်းဖြူတောင်** (တရုတ်: 长白山; ဇံပက်တောင်)ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ၎င်းအား ကိုရီးယားလူမျိုးများ၏ အမျိုးသားရေးဝိညာဉ်ရေးတောင်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရပြီး ၎င်းကို လူပေါင်း ၃၀၀၀ ခန့် ဦးဆောင်ကျင်းပသည့် ထယ်ပက်တောင်နှင့် မကြာခဏ သတ်မှတ်ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။

**ပက်တူတောင်** နာမည်သည် တောင်ကိုရီးယား နိုင်ငံတာ်သီချင်း၏ ပထမအပိုဒ်တွင်ပါဝင်သည်။

## အမည်ရင်းမြစ် 
**ပက်တူတောင်**သည် များသောအားဖြင့် အဖြူရောင် နှင်းများဖုံးလွှမ်းနေသဖြင့်  *ပက် (白) = ဖြူသော ၊ တူ (頭) = ခေါင်း* ဟူ၍ **အဖြူ‌ရောင်ခေါင်းတောင်**၊ **ပက်တူတောင် (ခေါင်းဖြူတောင်၊ 长白山)**ဟူ၍ နာမည်ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

## ကိုးကား 
* 백두산

ကဏ္ဍ:တရုတ်ဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ
ကဏ္ဍ:ရိုးရာတရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ
ကဏ္ဍ:ရိုးရှင်းသော တရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သည့် ဆောင်းပါးများ
ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ
အမျိုးသားလွှတ်တော် (တောင်ကိုရီးယား)

**ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ အမျိုးသားလွှတ်တော်**သည် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ ဥပဒေပြုလွှတ်တော် ဖြစ်သည်။ အမျိုးသားလွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲများကို လေးနှစ်တစ်ကြိမ် ကျင်းပသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲများကို ကျင်းပခဲ့ပါသည်။ အမျိုးသားလွှတ်တော်တွင် မဲဆန္ဒနယ် ၃၀၀ ရှိပြီး မဲဆန္ဒနယ်၂၅၃ နေရာတွင် အနိုင်ရသူ အကုန်ယူစနစ်၊ ၄၇ နေရာတွင် အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်၊ ၃၀ နေရာကို အပိုအဖွဲ့ဝင်စနစ်တွင် သတ်မှတ်ပေးထားပြီး ၁၇ နေရာကို ပူးတွဲစင်ပြိုင်စနစ်ကို အသုံးပြုထားသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး
စုံဟွာမြစ်

**စုံဟွာမြစ်** (, ရုရှား: Сунгари)သည် မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံ နယ်စပ် ပက်တူတောင်ထိပ်ရှိ ကောင်းကင်ကန်၌ မြစ်ဖျားခံသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ
အန်တိုနီ အယ်လ်ဘာနီစီ

**အန်တိုနီ နော်မန် အယ်လ်ဘာနီစီ**သည် ဩစတြေးလျနိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၂၀၂၂ ခုနှစ်မှစ၍ ဩစတြေးလျနိုင်ငံ၏ ၃၂ ယောက်မြောက် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။ ၎င်းသည် "အယ်လ်ဘို" ဟု ဩစတြေးလျနိုင်ငံသားများက နာမည်ပြောင်ပေး၍ ခေါ်ဆိုလေ့ရှိပြီး ၂၀၁၉ ခုနှစ်ကတည်းက ဩစတြေးလျ အလုပ်သမား ပါတီ (လေဘာ) ၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်ပြီး ဂရေန်ဒလာမဲဆန္ဒနယ်အတွက် ပါလီမန်အမတ် (MP) အဖြစ် ၁၉၉၆ ခုနှစ်မှ တာဝန်စတင်ခဲ့သည်။ အယ်လ်ဘာနီစီသည် ယခင်က ဩစတြေးလျ၏ ၁၅ ယောက်မြောက် ဒုတိယ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယ Rudd အစိုးရလက်ထက်တွင် လည်းကောင်း၊ Kevin Rudd နှင့် Julia Gillard တို့သည် ၂၀၀၇ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၃ ခုနှစ်အထိ အစိုးရများတွင် အမျိုးမျိုးသော ဝန်ကြီးရာထူးများကိုလည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

၂၀၂၂ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် အယ်လ်ဘာနီစီသည် ၎င်း၏ပါတီကို စကော့တ် မော်ရစ်ဆင်၏ လစ်ဘရယ်-နယ်ရှီနယ်လ် ညွန့်ပေါင်းအဖွဲ့အား ပြတ်ပြတ်သားသား အနိုင်ရရှိအောင် ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ သူသည် ပထမဆုံးသော အီတလီ-ဩစတြေးလျလူမျိုး ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်လာကာ၊ Anglo-Celtic မဟုတ်သောမျိုးရိုးအမည်ရှိ ဩစတြေးလျဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် သမိုင်းဝင်ခဲ့သည်။ အကြီးတန်း ရှေ့တန်းလုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်လေးဦးနှင့်အတူ ၂၀၂၂ ခုနှစ် မေလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် အယ်လ်ဘာနီစီ၏ ပထမဆုံးလုပ်ဆောင်မှုတွင် ဩစတြေးလျ၏ ရာသီဥတုပစ်မှတ်များကို 2050 ခုနှစ်တွင် အသားတင်ထုတ်လွှတ်မှု သုညသို့ရောက်ရှိရန် ကြိုးပမ်းမှုနှင့် အမျိုးသားအနိမ့်ဆုံးလုပ်ခလစာတိုးမြှင့်မှုကို ပံ့ပိုးပေးသည့် ကြိုးပမ်းမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ကဏ္ဍ:၁၉၆၃ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:ဩစတြေးလျနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ
ဗုဒ္ဓပြည်ကျောင်း

**ဗုဒ္ဓပြည်ကျောင်း**()သည် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ ဂယောင်းဆံဘို့ဂ်ပြည်နယ်၊ ဂယောင်းဂျူမြို့ အရှေ့ဘက် ထိုဟမ်တာင်ရှိ ကိုရီးယား ဗုဒ္ဓဘာသာဘုရားကျောင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ၁၉၉၅ခုနှစ်တွင် ယူနေစကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ် စာရင်းဝင်ဖြစ်ခဲ့သည်။

ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ
ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ
ပုံအက္ခရာစနစ်

thumb|အီဂျစ်ဘာသာမှ ပုံအက္ခရာများ
**ပုံအက္ခရာစနစ်**ဟူသည် တစ်စုံတစ်ခုသော အရာ၏ အဓိပ္ပာယ်များကို ပုံအက္ခရာများဖြင့် ဖော်ပြသော စာရေးနည်းစနစ်ဖြစ်သည်။ ဟန်ဇိဟု ခေါ်သည့် တရုတ်စာ၊ ခန်ဂျိဟု ‌‌ခေါ်သော ဂျပန်စာ၊ ဟန်ဂျာဟု ခေါ်‌‌သော ရှေးဟောင်းကိုရီးယားစာ၊ ဟန်တုဟု ခေါ်သည့် ဗီယက်နမ်စာများသည် ‌ယေဘူယျ လူသိအများဆုံးဖြစ်သော ပုံအက္ခရာစနစ် စာရေးနည်းများ ဖြစ်ကြသည်။

ကဏ္ဍ:စာရေးစနစ် အမျိုးအစားများ
သိန်းသိန်းအေး

**သိန်းသိန်းအေး** သည် မြန်မာနိုင်ငံသား အမျိုးသမီးဘောလုံးဒိုင်လူကြီးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူသည် ၂၀၀၈ ခုနှစ်မှစ၍ ကမ္ဘာ့ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်၏အသိအမှတ်ပြုဒိုင်လူကြီးတစ်ဦးဖြစ်ကာ ယခုလက်ရှိတွင်လည်း ပြည်တွင်းဘောလုံးပြိုင်ပွဲများနှင့် အာရှအမျိုးသမီးဘောလုံးပြိုင်ပွဲများကို တာဝန်ယူကိုင်တွယ်လျက်ရှိနေသူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူ၏ထင်ရှားသောအောင်မြင်မှုမှာ ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ပါပူအာနယူးဂီနီနိုင်ငံ ၌ကျင်းပခဲ့သော အသက် ၂၀ နှစ်အောက် အမျိုးသမီးကမ္ဘာ့ဖလားဘောလုံးပြိုင်ပွဲတွင် ကွင်းလယ်ဒိုင်လူကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရန် ကမ္ဘာ့ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်မှ ရွေးချယ်ခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်လည်း သူသည် မြန်မာနိုင်ငံဘောလုံးဒိုင်လူကြီးလောကတွင် ကမ္ဘာ့ဖလားဘောလုံးပြိုင်ပွဲတစ်ခုကို တာဝန်ယူကိုင်တွယ်ခွင့်ရခဲ့သော ပထမဆုံးကွင်းလယ်ဒိုင်လူကြီးအဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် သူ၏စွမ်းဆောင်ရည်များကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်နှင့် အရှေ့တောင်အာရှဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် တို့မှချီးမြှင့်သော တစ်နှစ်တာအကောင်းဆုံးဒိုင်လူကြီးဆုများကို ရရှိခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ (သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ)
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး အားကစားသမားများ
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု သမ္မတရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀

**၂၀၂၀ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု သမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲ**သည် အင်္ဂါနေ့၊ နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်၊ ၂၀၂၀ တွင် ကျင်းပသည့် ၅၉ ကြိမ်မြောက် သမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်သည်။ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီမှ ဖြစ်ကြသော ဒုသမ္မတဟောင်း ဂျိုး ဘိုင်ဒင်နှင့် ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်မှအထက်လွှတ်တော်အမတ် ကားမလာ ဟဲရစ်တို့သည် ထိုအချိန်က သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရန့်နှင့် ထိုအချိန်က ဒုသမ္မတ မိုက်ခ်ပန့်စ်တို့ကို အနိုင်ရရှိခဲ့ပါသည်။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကိုဗစ် ၁၉ကပ်ရောဂါနှင့် ဆက်စပ်သော စီးပွားရေးကျဆင်းမှု၏ နောက်ခံကို ဆန့်ကျင်သည့် ရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည်။ ဤရွေးကောက်ပွဲသည် ၁၉၉၂ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ပထမဆုံး၊ ၂၁ ရာစုတွင် ပထမအကြိမ်နှင့် လွန်ခဲ့သည့် နှစ် ၁၀၀ အတွင်း ပဉ္စမအကြိမ်မြောက် လက်ရှိသမ္မတ ဒုတိယသက်တမ်း အနိုင်မရသည့် ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်သည်။ အဆိုပါ ရွေးကောက်ပွဲသည် ၁၉၀၀ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း မဲပေးသူ ရာခိုင်နှုန်းအများဆုံးဖြစ်ခဲ့သည်။ ပင်မလက်မှတ်နှစ်စောင်စီသည် ဆန္ဒမဲ ၇၄ သန်းကျော်ရရှိခဲ့ပြီး ၂၀၀၈ ခုနှစ်မှ ဘားရတ်အိုဘားမား၏ စံချိန်တင်မဲ ၆၉.၅ သန်းကို ကျော်လွန်ခဲ့သည်။ ဘိုင်ဒင်သည် မဲ ၈၁ သန်းကျော်ရရှိခဲ့သည်။ အမေရိကန်သမ္မတရွေးကောက်ပွဲတွင် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးအတွက် မဲအများဆုံးရခဲ့သည်။

လက်ရှိဖြစ်ပွားနေသော ကပ်ရောဂါကြောင့် စံချိန်တင်မဲအရေအတွက်များကို စောစောစီးစီးနှင့် စာတိုက်မှတစ်ဆင့် ပေးပို့ခဲ့ကြသည်။ ရီပတ်ဘလစ်ကန်များထက် ဒီမိုကရက်များက စာတိုက်မှတစ်ဆင့် မဲပေးခဲ့သည်။ များပြားလှသော စာတိုက်မဲများ ရလဒ်အနေဖြင့် အချို့သော ပြည်နယ်များသည် မဲရေတွက်ခြင်းနှင့် အစီရင်ခံခြင်းတွင် နှောင့်နှေးမှုများရှိခဲ့သည်။ ယင်းကြောင့် အဓိကသတင်းများတွင် ဘိုင်ဒင်နှင့် ဟဲရစ်တို့ကို ရွေးကောက်ခံသမ္မတနှင့် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရပြီး ရွေးကောက်ပွဲအပြီး သုံးရက်ခွဲအကြာ နိုဝင်ဘာ ၇ ရက်အထိ နှောင့်နှေးစေခဲ့သည်။ ထင်ရှားသောမဲများသည် ခန့်မှန်းထားသည့်အနိုင်ရသူကို ထိုပြည်နယ်ကို နောက်ဆုံးတွင်အနိုင်ရရန် တားဆီးနိုင်မည်မဟုတ်ကြောင်း ကိန်းဂဏန်းဆိုင်ရာယုံကြည်မှုမြင့်မားလာသောအခါတွင် အဓိကမီဒီယာကွန်ရက်များက ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးအတွက် ပြည်နယ်တစ်ခုအား စီမံချက်ချထားသည်။ ဘိုင်ဒင်သည် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့ မှထောက်ခံမဲ ၃၀၆ မဲဖြင့် နောက်ဆုံးတွင် အများစုကို ရရှိခဲ့ပြီး ထရန့်သည် 232 မဲ ရရှိခဲ့သည်။ ဘိုင်ဒင်သည် ၁၉၉၂ ခုနှစ်ကတည်းက ဂျော်ဂျီယာတွင် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲတွင် ပထမဆုံးအနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး ၁၉၉၆ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း အရီဇိုးနားတွင် ပထမဆုံးသော ဒီမိုကရက်တစ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဘိုင်ဒင်သည် ၂၉၇၆ ခုနှစ်မှစ၍ အိုင်အိုဝါပြည်နယ်မပါဘဲပထမဆုံးအနိုင်ရသည့်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီဝင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ၁၈၈၀ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းပထမဆုံးသောရွေးကောက်ပွဲဖြစ်ပြီးအဓိကပါတီကိုယ်စားလှယ်လောင်းနှစ်ဦးစလုံးသည်ပြည်နယ်အရေအတွက်တူညီသောအနိုင်ရရှိခဲ့ကာ ၁၉၄၈ နောက်ပိုင်းတွင်ပါတီတစ်ခုတည်းကလူကြိုက်များမဲလေးကြိမ်အနိုင်ရခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
ဧကရာဇ်နဂါးကျောင်း

**ဧကရာဇ်နဂါးကျောင်း(皇龍寺)** (; ဟွာင်လျိုင်ဆာ)သည် ဂယောင်းဆံဘို့ပြည်နယ်၊ ဂယောင်းဂျူမြို့တွင်တည်ရှိပြီး ဂယောင်းဂျူတွင်အကြီးဆုံး ဘုရားကျောင်း အဖြစ်လူသိများသည်။ အထပ် ၉ထပ် ရှိသော ဧကရာဇ်နဂါးဘုရားကျောင်းသည် ရှီလာ၏ ရတနာသုံးပါးမှ တစ်ပါးဖြစ်ကာ ကျန် ဗုဒ္ဓဘုရားကျောင်း နှစ်ကျောင်းနှင့် အတူ ကျော်ကြားသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ
ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ
အိုဆာကာရဲတိုက်

thumb|ပင်မ မျှော်စင်၏ ပုံတူ
thumb|မဟာကုန်းရဲတိုက်၏ အပြင်ဘက်ရှိ ကျုံးတော်
သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ မဟာကုန်းမြို့၊ ချူးကုရှိ ရဲတိုက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ
ဆန်ဒရာ ဘူးလော့ခ်

**ဆန်ဒရာ အန္နတီ ဘူးလော့ခ်** (  ; ဇူလိုင် ၂၆၊ ၁၉၆၄ တွင်မွေးဖွားသူ) သည်အမေရိကန်သရုပ်ဆောင်နှင့်ထုတ်လုပ်သူဖြစ်သည်။ အကယ်ဒမီဆု နှင့် ရွှေကမ္ဘာလုံးဆု အပါအဝင် ဆုတံဆိပ်များစွာကို လက်ခံရရှိထားသူဖြစ်ပြီး  ၂၀၁၀ နှင့် ၂၀၁၄ ခုနှစ်အတွက်  ကမ္ဘာ့သရုပ်ဆောင်ကြေးအမြင့်ဆုံးရသည့် မင်းသမီးဖြစ်ခဲ့သည်။  2010 ခုနှစ်တွင်  ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဩဇာအရှိဆုံး လူ ၁၀၀ စာရင်းဝင်ခဲ့သည်။

သည်းထိတ်ရင်ဖို ဇာတ်ကား *Hangmen* (၁၉၈၇) တွင် မထင်ရှားသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် အက်ရှင်ဇာတ်ကား *Demolition Man* (၁၉၉၃) တွင် ဇာတ်ပို့နေရာတွင်သရုပ်ဆောင်ရာ ပရိသတ်၏သတိထားမှုခံရခဲ့သည်။ သူ၏ အောင်မြင်မှုသည် အက်ရှင်သည်းထိတ်ရင်ဖို *Speed* (၁၉၉၄) တွင် ရရှိခဲ့သည်။  ၁၉၉၀ ခုနှစ်များတွင် အချစ်ဟာသဇာတ်မြူးများဖြစ်သည့် *While You Were Sleeping* (၁၉၉၅) နှင့် *Hope Floats* (၁၉၉၈) နှင့် သည်းထိတ်ရင်ဖိုကား *The Net* (၁၉၉၅) နှင့် *A Time to Kill* (၁၉၉၆) တို့တွင် ခေါင်းဆောင်ပါဝင်ခဲ့ပြီး လူသိများထင်ရှားလာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၁၉၆၄ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
ဂယောင်းဂျူမြို့

**ဂယောင်းဂျူမြို့**(; ဂယောင်းဂျူ)၊ (ရှေးအမည်: ; ဆောရာဘောလ်)သည် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ အရှေ့တောင်ဘက်ရှိ ကမ်းရိုးတန်းမြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံရှိ မြို့များ
ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ
ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ
SMACS J0723.3-7327

**SMACS J0723.3-7327** သည် ဂလက်ဆီ အစုအပြုံဖြစ်ပြီး လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၄.၆ ဘီလီယံအကြာမှ  ဖွဲ့တည်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းသည် တောင်ကမ္ဘာခြမ်းကောင်းကင် ဗိုလန် ကြယ်စုတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းအား ကမ္ဘာပေါ်ရှိ တောင်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းမှ မြင်ရလေ့ရှိပြီး ဟာဘယ် အာကာသ တယ်လီစကုပ်နှင့် အခြားတယ်လီစကုပ်တို့မှ ရုပ်ပုံများ ရိုက်ယူလေ့ရှိသည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဂလက်ဆီ အစုအပြုံများ
ကဏ္ဍ:ဗိုလန် (ကြယ်စုတန်း)
စတုမဟာရာဇ်ဘုံ

**စတုမဟာရာဇ်ဘုံ**သည် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ နတ်ပြည်ခြောက်ထပ်မှ ပထမဆုံး အထပ်ဖြစ်ကာ မြင်းမိုရ်တောင်၏ တောင်စွန်း၌ တည်ရှိသည်။ ထို ဘုံသည် စတုမဟာရာဇ် နတ်မင်းကြီး လေးပါး စံရာ နတ်ပြည် ဖြစ်သည်။ မြေမှ ယူဇနာ လေးသောင်း, နှစ်ထောင် အထုရှိသော  ယုဂန္ဓိုရ်တောင်ထိပ်နှင့် မျှသောအရပ်၌ တည်ရှိသည်။ စတုမဟာရာဇ်နတ်တို့၏ အသက်သည် လူတို့နှစ်ဖြင့် အနှစ် ၅၀ သည် စတုမဟာရာဇ်နတ်တို့မှ ၁ နေ့နှင့် ၁ ညဉ့်သာ ရှိ၏။ ထို နေ့,ညဉ့်ဖြင့် အရက် ၃၀ သည် ၁ လ၊ ၁၂ လ သည် ၁ နှစ်၊ ထိုနှစ်ဖြင့် အနှစ် ၅၀၀ သည် စတုမဟာရာဇ်နတ်တို့၏ အသက်ဖြစ်သည်။ ဤကား နတ်တို့၏ အရေအတွက်တည်း၊ လူတို့၏ နှစ်အရေအတွက်အားဖြင့်ကား အနှစ် ကိုးသန်းရှိ၏။

ကဏ္ဍ:နတ်ဘုံ ခြောက်ဘုံ
သုဓမ္မသင်္ဂဟ

သင်္ဂဟအဖွဲ့တွင် သုဓမ္မသင်္ဂဟနှင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဟူ၍ (၂) ဖွဲ့ထားရှိပေသည်။ သင်္ဂဟအဖွဲ့ (၂) ဖွဲ့စလုံးအတွက် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အရာရှိများအတွက်နှင့် အရပ်ဘက်ဆိုင်ရာ အရာရှိများအတွက်ဟူ၍ (၂) မျိုးစီ ခွဲခြားထားသည်။ ယင်းသို့ ခွဲခြားထားသော်လည်း၊ အဆင့်အတန်းမှာ ခြားနားခြင်းမရှိပေ။ *သုဓမ္မသင်္ဂဟ*တွင် - 

# အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ၊
# သတိုးသီရိသုဓမ္မ၊ 
# မဟာသီရိသုဓမ္မ

ဟူ၍ အဆင့်အတန်း (၃) မျိုးခွဲခြားထားသည်။

## အရည်အချင်း သတ်မှတ်ချက် 
**သုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့**များအတွက် အရည်အချင်းသတ်မှတ်ချက်များမှာ နိုင်ငံတော်အတွက် ထူးကဲစွာ အမှုထမ်းသူများ၊ အကျိုးဆောင်သူများဖြစ်ရမည်။ ယင်းသုဓမ္မသင်္ဂဟသုံးမျိုးကို အဆင့်အလိုက်ချီးမြှင့်ရာတွင် စွမ်းဆောင်မှုအတိုင်းအတာအပေါ်မူတည်၍ သတ်မှတ်ထားသည်။

## နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲအတွက် ဘွဲ့တံဆိပ်ဆိုင်ရာ ထူးခြားချက် 
နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲသည် နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲအဖြစ်ဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ်အတွင်း ရာထူးအလျောက် သုဓမ္မသင်္ဂဟနှင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟများ၏ အကြီးအမှူးဖြစ်သည့်အပြင် သုဓမ္မသင်္ဂဟတွင် "အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ" ဖြစ်၍ ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟတွင် "အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ"လည်း ဖြစ်သည်။

ထို့ပြင် “*နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲသည် တာဝန်ပြီးဆုံးသည့်အခါတွင် သုဓမ္မသင်္ဂဟတွင် *အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ'* အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟတွင် *အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ'* အဖြစ်လည်းကောင်း ဆက်လက်တည်မြဲကြောင်း”* နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲအတွက် ထူးခြားစွာပြဋ္ဌာန်းထားရှိသည်။

## အခြားပြဋ္ဌာန်းချက်များ 
သင်္ဂဟဂုဏ်ထူးများကို အခြားနိုင်ငံရှိ ဂုဏ်ထူးအဆင့်အတန်းများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ထားခြင်းမရှိ။ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတွင် အကောင်းဆုံး အမြင့်ဆုံးဟုထားသော ဂုဏ်ထူး၊ ဘွဲ့ထူးများမှာ အခြားမည်သည့် နိုင်ငံများတွင်မဆို အကောင်းဆုံး၊ အမြင့်ဆုံးဟုထားသော ဂုဏ်ထူး၊ ဘွဲ့ထူးများနှင့် တန်းတူသည်ဟု ယူဆသည်။ ဘွဲ့ရသူတို့အား ရွှေ ၃ကျပ်သားထက်မနည်း ပါဝင်သော ရွှေတံဆိပ်များ ချီးမြှင့်သည်။ အဆောင်အယောင်တို့ကို ပြဋ္ဌာန်းထားသည်နှင့်အညီ ဝတ်ဆင်ရပေသည်။ နိုင်ငံခြားစိုးရများက ပေးသော ဘွဲ့၊ ဆု၊ တံဆိပ်များအတွက် ဖဲကြိုးများကို ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရကပေးသော ဘွဲ့တံဆိပ်များအတွက် ဖဲကြိုးများနောက် ပြီးဆုံးမှ တပ်ဆင်ရန် ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။

ထိုဘွဲ့အဆောင်အယောင်တံဆိပ်များကို တစ်ခုထပ်ပို၍တပ်ဆင်ရာတွင် ဖဲကြိုးအတို၊ အရှည်ညှိကာ တံဆိပ်အဆင့်အတန်းအလိုက် အထက်အအောက်အနေအထားဖြင့် ပသာဒရှိစွာ တပ်ဆင်သည်။

ဘွဲ့များကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခြင်းခံရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်၏အမည်ရှေ့တွင်ဖော်ပြ၍ ခေါ်ဝေါ် အသုံးပြုရသည်။ ရာထူးနှင့်အမည်ကို တွဲခေါ်ရသော ပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်ပါက ဘွဲ့အမည်ကို ရာထူးနှင့်အမည် ကြားတွင် ဖော်ပြ၍ခေါ်ဝေါ်အသုံးပြုရသည်။ ရာထူးနှင့်အမည်တွဲ၍ မခေါ်ရသောပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်ပါက ဘွဲ့အမည်ကို ဦး၊ ကို၊ ဒေါ်၊ မ ရှေ့တွင်ဖော်ပြ၍ ခေါ်ဝေါ်အသုံးပြုရသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ အဆောင်အယောင်၊ ဘွဲ့၊ တံဆိပ်များ
ရတနကောသိန္ဒြပြည်

**ရတနကောသိန္ဒြပြည်**(, Rattanakosin Kingdom)သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ စတုတ္ထမြောက် တိုင်းပြည်ဖြစ်၍ ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံး တိုင်းပြည်ဖြစ်ခဲ့သည်။ တိုင်းပြည်ထဲ၌ မြန်မာနိုင်ငံမှ ရှမ်းပြည်နယ်၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ လာအို၊ ဗီယက်နမ်၊ မလေးတိုင်းပြည်များပါ ပါဝင်ခဲ့သည်။ စကြီမင်းဆက်သည် တိုင်းပြည်ကို ၁၉၃၂ခုနှစ် အထိ အုပ်စိုးခဲ့သည်။

thumb|အလံတော်
thumb|စည်းတံဆိပ်တော်
thumb|ရတနကောသိန္ဒြတိုင်းပြည်၏ မြေပုံ

## ကိုးကား
ဂါဘိုရိုနေမြို့

**ဂါဘိုရိုနေ**()သည် ၂၀၁၁ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၂၃၁၆၂၆ရှိသော ဘော့ဆွာနာနိုင်ငံ၏ မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်ပြီး ဘော့ဆွာနာ လူဦးရေ စုစုပေါင်း၏ ၁၀% ခန့်ရှိသည်။
## ကိုးကား
မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်သူများ စာရင်း

ဤသည်မှာ မြန်မာ့သမိုင်းတစ်လျှောက် အုပ်ချုပ်သူများစာရင်းဖြစ်သည်။

## နိုင်ငံခေါင်းဆောင် 
* ဘုရင်မင်းမြတ်များ (ပုဂံခေတ်–ကုန်းဘောင်ခေတ်)
** ဘုရင်မင်းမြတ်များ (တကောင်းခေတ်–ပုဂံခေတ်ဦး)
** ရခိုင်ဘုရင်များ

* နိုင်ငံတော်သမ္မတ
* နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်
** နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်

## ဒုတိယနိုင်ငံခေါင်းဆောင် 
* ထီးနန်းဆက်ခံသူ
* နိုင်ငံတော်ဒုတိယသမ္မတ
* နိုင်ငံတော်ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်

## ကိုလိုနီခေတ်အုပ်ချုပ်သူများ 
* ကိုလိုနီခေတ်ဘုရင်ခံများ
* နန်းရင်းဝန်များ

## ပဏ္ဏာဆက်နိုင်ငံများ 
* တောင်ငူမြို့အုပ်ချုပ်သူများ
* ပဲခူးမြို့အုပ်ချုပ်သူများ
* ပြည်မြို့အုပ်ချုပ်သူများ
* ပုသိမ်မြို့အုပ်ချုပ်သူများ
* မုတ္တမမြို့အုပ်ချုပ်သူများ
* ရှမ်းပြည်အုပ်ချုပ်သူများ
* အင်းဝမြို့အုပ်ချုပ်သူများ

## အခြား 
* မိဖုရား
* ပထမလေဒီ

ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ စာရင်းဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများ
ကဏ္ဍ:အာရှ အုပ်ချုပ်သူများ စာရင်းများ
သတိုးသီရိသုဓမ္မ

**သတိုးသီရိသုဓမ္မ**သည် မြန်မာ့ သင်္ဂဟဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တစ်ခုဖြစ်ပြီး သုဓမ္မသင်္ဂဟအုပ်စု၏ ဒုတိယတန်းစားဖြစ်သည်။

## မှတ်စု 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:သုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့များ
ဆီယာဟာမြို့

ဒေသ မရာဘာသာစကား၌ **ဆီယာဟာမြို့** သို့မဟုတ် ဘုံသုံး မီဇိုဘာသာစကား၌ **ဆိုက်ဟားမြို့** သည် အိန္ဒိယ အရှေ့မြောက်ပိုင်းမီဇိုရမ်ပြည်နယ် ရှိ မရာကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရခရိုင်ကောင်စီ၏ ဌာနချုပ်ဖြစ်သည်။ ပြည်နယ်၏တောင်ဘက်အလယ်ပိုင်းတွင်တည်ရှိသည်။ ဒေသခံ မာရာဘာသာစကားတွင် 'Siaha' ဟူသော စကားလုံးသည် ဆင်ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသော 'Masia' မှ ဆင်းသက်လာသော 'Sia' နှင့် သွား ဟု  အဓိပ္ပါယ်ရသော ဟူသော 'ha' တို့ကိုပူးပေါင်းပြီး 'Siaha' ဟု မှည့်ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဆင်သွားများ အမြောက်အမြားတွေ့ရှိသည့် နေရာဖြစ်သည်။ ဒေသခံလူများက ထိုမြို့ကို Siaha ဟု အမည်ပေးသော်လည်း မီဇိုမျာက ၎င်းကို မီ မီဇို ဘာသာစကား ဖြင့် ဘာသာပြန်သည့် ဝေါဟာရသက်သက်ဖြစ်သည့် '' ဟူသော အမည်ဖြင့် ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။

Siaha သည် မရာလူမျိုးများ အတွက်စီးပွားရေးအချက်အချာဖြစ်သည်။

## ပထဝီဝင် 
 မှာ တည်ရှိပါတယ်။ ။  ပျမ်းမျှအမြင့်မှာ ၇၂၉ ပေ ဖြစ်သည်။&nbsp;မီတာ (၂၃၉၁&nbsp;ပေ)။

## လူဦးရေစာရင်း 
 India census, အရ ဆိုက်ဟားတွင် လူဦးရေ ၁၉၇၃၁ယောက်ရှိသည်။ နေထိုင်သူ ၅၂%မှာ ယောက်ျားများဖြစ်ပြီး မိန်းမများသည် ၄၈% သာရှိကြသည်။ ဆိုက်ဟားတွင် ပျမ်းမျှစာတတ်မြောက်မှုနှုန်း ၇၉% ရှိပြီး အမျိုးသားစာတတ်မြောက်မှု ပျမ်းမျှ ၅၉.၅% ထက် ပိုများသည်- အမျိုးသားစာတတ်မြောက်မှုမှာ ၈၀% နှင့် အမျိုးသမီးစာတတ်မြောက်မှုမှာ ၇၇% ဖြစ်သည်။  Siaha တွင် လူဦးရေ၏ ၁၆% သည် အသက် ၆ နှစ်အောက်ဖြစ်သည်။  ဆိုက်ဟား သည် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်တွင် ဖွံ့ဖြိုးမှုအမြန်ဆုံးမြို့ဖြစ်ပြီး မီဇိုရမ်၏ ၂၀၀၈ စာရင်းအင်းလက်စွဲစာအုပ်တွင် အဆိုပါမြို့သည် ၂၉၂၇၅ တွင် ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ၁၉၇၃၁ နှင့် ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေ ၂၉၂၇၅ ဦးရှိကြောင်းဖော်ပြထားသည်။

## ပညာရေး 
မီဇိုရမ်တက္ကသိုလ် လက်အောက်ရှိ Saiha College ဆိုက်ဟား ကောလိပ်တစ်ခုနှင့် အစိုးရနှင့် ပုဂ္ဂလိကကျောင်းများစွာရှိသည်။

## လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး 
Pawan Hans  မှ ရဟတ်ယာဉ်ဝန်ဆောင်မှုကို Aizawl ကို ဆိုက်ဟား နှင့် ချိတ်ဆက်ပေးသည်။  NH 54 မှ ဆိုက်ဟား နှင့် Aizawl ကြား အကွာအဝေးမှာ 378&nbsp;ကီလိုမီတာဖြစ်ပြီး ပုံမှန် Bus နှင့် Jeeps တို့နှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ 

## မီဒီယာ 
ဆိုက်ဟား ရှိ အဓိကသတင်းစာများမှာ- 

* Buannel
* Chhim Aw
* Kawl Eng
* Maraland 
* Moonlight 
* Mara Thlala
* Siaha Post
* Saikhawpui
* Siaha Times
* Awsicharu [awsicharu.wordpress.com]
* Deiva Mara Daily Deiva Mara Daily

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်များ 
* ခရိုင်ဝက်ဘ်ဆိုက်  Siaha
* maraland.NET ကွန်မန့် : Mara people's Online site
* SiahaOnline.com : Siaha Online ဝဘ်ဆိုဒ် 

ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ
ပိုလိုအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အလှမယ်

**ပိုလိုအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အလှမယ်**ပြိုင်ပွဲသည်    နိုင်ငံတကာ အမျိုးသမီးအလှမယ်ပြိုင်ပွဲဖြစ်သည်။
၎င်းပြိုင်ပွဲကို နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံတွင် ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် Ibife Alufohai ကတည်ထောင်ခဲ့သည်။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို မြှင့်တင်ရန်နှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုများတွင် အမျိုးသမီးများ၏ ပါဝင်မှုကို မြှင့်တင်ရန် ပလပ်ဖောင်းတစ်ခု ပံ့ပိုးပေးရန် ၎င်းကို တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

## သမိုင်း 
ပြိုင်ပွဲကို ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ အဘူဂျာမြို့ တွင် စတင်ကျင်းပခဲ့ပါသည်။

## Titleholders 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အလှမယ်ပြိုင်ပွဲများ
အလှမယ်ပြိုင်ပွဲများ စာရင်း

## အမျိုးသမီး ပြိုင်ပွဲများ 
### နိုင်ငံတကာ အလှမယ်ပြိုင်ပွဲများ 
#### အဓိက နိုင်ငံတကာအလှမယ်ပြိုင်ပွဲများ (Big Four Pageants) 
#### အဓိကခွဲ နိုင်ငံတကာအလှမယ်ပြိုင်ပွဲများ (Big Six Pageant)
#### အခြား နိုင်ငံတကာအလှမယ်ပြိုင်ပွဲများ 
* Miss Tourism and Culture Universe (၂၀၁၈&ndash;ယခုထိ)
* အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အလှမယ် ခရစ္စတယ်အိန်ဂျယ် (၂၀၁၈&ndash;ယခုထိ)
* Miss Global ( ၂၀၁၃&ndash;ယခုထိ)
* Face of Beauty International (၂၀၁၂&ndash;ယခုထိ)
* Miss Supertalent (၂၀၁၁&ndash;ယခုထိ)
* ကမ္ဘာ့မွတ်စလင်မ် အလှမယ် (၂၀၁၁&ndash;ယခုထိ)
* Miss Tourism International (၁၉၉၄&ndash;ယခုထိ)
* အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အာရှ-ပစိဖိတ် အလှမယ် (၁၉၆၈&ndash;ယခုထိ)

#### ဆယ်ကျော်သက် နိုင်ငံတကာအလှမယ်ပြိုင်ပွဲများ 
#### အိမ်ထောင်ရှင် နိုင်ငံတကာအလှမယ်ပြိုင်ပွဲများ 
### National pageants 
#### Africa
*'***
**Miss Grand Ghana

#### Asia
*****
**Miss Grand Japan
****'
**မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ
**မယ်ကမ္ဘာ မြန်မာ
**မယ်မြန်မာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ
**မယ်ကမ္ဘာမြေ မြန်မာ
**Miss Supernational Myanmar
**Miss Grand Myanmar
**Miss and Mister Tourism and Culture Universe Myanmar

## LGBT ပြိုင်ပွဲများ 
*Miss International Queen

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အလှမယ်ပြိုင်ပွဲများ

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အလှမယ်ပြိုင်ပွဲများ
ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အလှမယ်

## Editions
Note: The 2nd edition of the contest (2014) was held on a Crown Princess cruise ship voyaging from Los Angeles, U.S. to Puerto Vallarta, Mexico.

## Titleholders 
ကဏ္ဍ:အလှမယ်ပြိုင်ပွဲများ
သိုင်း (အဆောင်အယောင်)

မြန်မာမင်းထွက်တော်မူရာတွင် လမ်းဘေးဝဲယာရှိ ပြည်သူတို့အရိုအသေပြုကြစေရန် ရှေ့များက စမြောင် (သိုင်းကိုင်) ၂၊ အတွင်းရွှေမောင်း ၂၊ စည်တို ၁၀၊ ပလုတ် ၁၊ နှဲကြီးနှဲငယ် ၂၊ ဗုံရှည်အသေး ၁၊  ဝဲယာ ကြိမ်လုံးစွဲ၊ လောက်လေးကိုင်စသည်တို့လိုက်ရသည်။

## သိုင်းအဓိပ္ပာယ် 
သိုင်းကျိုင်းယပ်မားထီးဖြူဟူသည့် စကားတွဲလျက်ကို ကြားဖူးကြားလိမ့်မည်။ 
 
**သိုင်းဟူသည်မှာ  ၃တောင်အရှည်ရှိသော လက်မလျော့ပတ်လည်ရမထာကြိမ်လုံးကို အရင်းအဖျားကွေးညွတ်စေပြီး အဖျား၏ သုံးပုံ နှစ်ပုံတွင် ပုဝါစ ဖြူ၊ ဝါ စသည့်အရောင်တို့ ချည်နှောင်၍ ကြိမ်၏ အလယ်ခေါင်ကို သိုင်းတော်ကိုင်အားမှ ကိုင်စေပြီး အစိုးရမင်းများ၊ ဩဇာကြီးမား ပုဂ္ဂိုလ်တို့သွားရာလမ်းတလျှောက်ရှေ့တွင် လူသူများရှင်းလင်းစေရန် ရည်ရွယ်အသုံးပြုသည်**။ ထိပ်ဆုံးမှ သိုင်း ခေါ် အရိုးရှည်သော ကြိမ်ချောင်းသည် လမ်းရှင်းရာတွင် သုံးသည်ဟု ဆိုက ပို၍ သင့်တော်ပါသည်။

ပုံသဏ္ဌာန်မှာ ၁လက်မပတ်လည်၊ ၉ပေအရှည်ကြိမ်လုံးကို အရင်းအဖျားနှစ်ရပ်လုံး ကွေးညွတ်စေပြီး
သိုင်းတော်ကိုင်မှ ကြိမ်အလည်ခေါင်မှ ထောင်လျက်ကိုင်ထားရခြင်းဖြစ်ရာ လေးပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်နေပါသည်။

## သိုင်းသုံးစွဲပုံ 
သိုင်းရွှေချသုံးစွဲရသော အရာများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
### သာသနာပိုင် 
သာသနာပိုင်ထွက်တော်မူရာ ခရီးတို့၌ ဝင်းခင်း၍ ထမ်းစင်၊ ကျိုင်း၄လက်၊ ရွှေချသိုင်း၂ချက်သုံးစွဲခွင့်ရသည်။
### ပွဲတော် 
ဆယ်နှစ်ရာသီပွဲတော်များဖြစ်သည်။
### ကဝါတော် 
### မှူးမတ် 
သက်တော်ရှည် အမတ်ကြီးများ၊ ဝန်ကြီးများတို့ ဘုရင်သနားတော်မြတ်ခံရလျှင် သိုင်း၊ ကျိုင်း၊ ထမ်းစင် အသုံးပြုခွင့်ရသည်။ 
### လှေတော် 
လှေတော်၏ နောက်မြီး၊ ပိတ်ဖြူ ၂တောင်၊ ၎င်းပေါ် ရွှေ စက်ဝန်းတွင်းရှိ ကဒေါင်းရွှေရုပ်၊ အနားရွှေသတ်ဘုရား။

### ဆိုင်းတော် 
ခရီးအနီးအဝေးထွက်တော်မူရာ၌ အတွင်းဆိုင်းတော်တွင် သိုင်းရွှေချစိုက်ထူ၍ လိုက်ရပေသည်။

### အသန့်ဟင်းသီးဟင်းရွက်တော် 
အနီးအဝေး ထွက်တော်မူရာ၍ အသန့်ဟင်းသီးဟင်းရွက်တော်များ၌ သိုင်းရွှေချစိုက်ထူ၍ ဆောင်ယူရသည်။

### စားတော်ကွမ်းခြင်း 
ခရီးအနီးအဝေးထွက်တော်မူရာ ၎င်း၌ သိုင်းရွှေချစိုက်၍ ဆောင်ယူရသည်။

## ဆိုင်းဝိုင်း၌ အသုံးပြုပုံ 
ရတနာပုံခေတ်မြန်မာဆိုင်းဝိုင်းသည် မြန်မာမင်းချီးမြှောက်မှုဖြင့် မှန်တပ် စိန်ဆိုင်း၊ မြဆိုင်း၊ ပတ္တမြားဆိုင်းဟူ၍ ရှိရာ ရွှေသိုင်း နှစ်ချက်ကို တပ်ဆင်သင့်ရာတပ်စေသည်။ အတွင်းဆိုင်းရှိရာတွင်
" မှန်ဖြူ မှန်နီ မှန်စိမ်း စီချယ်သည့် ဆိုင်းတော် ၃-ရပ်ကို စိန်ဆိုင်း မြဆိုင်း ပတ္တမြားဆိုင်း သမုတ်၍ ***သိုင်းစိုက်သင့်သည့်ဆိုင်းကို သိုင်းစိုက်ထူ တီးမှုတ် ထမ်းရွက်ရသည့် ဆိုင်းတော်ဖြစ်၍ အတွင်းဆိုင်း*** သမုတ်သည်။ အတွင်းဆိုင်း တော် အမှုထမ်းလူ ၂၄၄-တို့မှာ လယ် ၂၄၄-ပယ်အစား သနားတော်မြတ်ခံရသည်။"

## ယနေ့ခေတ်သုံးစွဲပုံ
မန္တလေးတိုင်း‌ဒေသကြီး၊ မတ္တရာမြို့နယ်၊ တောင်ပြုန်းရွာရှိ တောင်ပြုန်းနန်းတော်ကြီးတွင် အနီသုတ် အဆစ်ရွှေချ သိုင်းတော်ကို လေ့လာကြည့်ရှုနိုင်ပါသည်။ 
တောင်ပြုန်းမင်းနှစ်ပါးပွဲတော်တွင် မြန်မာမင်းများလက်ထက်တော်ကဲ့သို့ သိုင်းကို သိုင်းတော်အမှုထမ်းထားစေ၍ ဝင်းခင်းကြရာ၍ ၎င်းသိုင်းအမှုထမ်းကို ရှေ့ဆုံးမှ သိုင်းကိုင်ဆောင်၍ ဦးဆောင်သွားစေပြီး အခမ်းအနားအစီအစဉ်အတိုင်းကျင်းပခြင်းဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာဝေါဟာရများ
ကျောက်ဂူအိမ်

**ကျောက်ဂူအိမ်**()သည် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ ဂယောင်းဂျူမြို့၊ ထိုဟမ်တောင်ရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားကျောင်း ဖြစ်သည်။

တောင်ကိုးရီးယားနိုင်ငံ၊ ဂယောင်းဂျူ ဘုရားကျောင်း၏ အရှေ့ဘက် ၄ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်းကို တောင်ကိုရီးယားအစိုးရမှ *အမျိုးသားဘဏ္ဍာအမှတ် ၂၄* အဖြစ် သတ်မှတ်ထားပြီး ၉၉၄၊ ဂျင်းဟျောန်းဒွံ၊ ဂယောင်းဂျူမြို့၊ ဂယောင်းဆံဘို့ပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသည်။ အုတ်ဂူမှ ဂျပန်ပင်လယ်(အရှေ့ပင်လယ်)ကို မြင်နိုင်ပြီး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၇၅၀မီတာတွင် တည်ရှိသည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ ၂၄ ခုမြောက် နိုင်ငံတော်ဘဏ္ဍာ အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၅ခုနှစ်တွင် ကျောက်ဂူအိမ်ကျောင်းကို ဗုဒ္ဓပြည်ဘုရားကျောင်းနှင့် အတူ ယူ‌နေစကို၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်းသို့ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံး ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်အချို့ကို သာဓကပြလျက် ရှိသည်။ 

## ရင်းမြစ် 
များသောအားဖြင့် *석굴암*(*ဆော့ဂ်ဂူလ်အာမ်*; ကျောက်ဂူအိမ်)၏ "암(庵)"(*အာမ်*) အက္ခရာကို ကျောက်၏ အဓိပ္ပာယ် "암(岩)"(*အာမ်*) အက္ခရာဖြင့် သိရှိထားကြ၍ ကျောက်ဂူအိမ် ကျောက်ဂူအတွက်သာ သုံးသော ဝေါဟာရ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ကျောက်ဂူအိမ်၏ "암(庵)"(*အာမ်*) အက္ခရာသည် ကျောင်းသင်္ခမ်း သို့ အိမ်၏ အဓိပ္ပာယ် "암(庵)"(*အာမ်*)ဖြင့် ရေးသား၍ ကျောက်ဖြင့် ပြီးသော ကျောင်းသင်္ခမ်း ဂူဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ
ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ
ဒါယန် ဂေရေရို

**ဒါယန် ဂေရေရို**(, ၁၉၈၆ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၁ရက် ~ )သည် အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ သရုပ်ဆောင် ဖြစ်သည်။ကမ္ဘာလောက

## အခြား စာမျက်နှာများ 
* ကာရိုလီနာ ဂါယီတန်
* စတေဖာနီ ဘိထရိဇ်
ကာရိုလီနာ ဂါယီတန်

**ကာရိုလီနာ ဂါယီတန်**(, ၁၉၈၄ခုနှစ် ဧပြီလ ၄ရက် ~ )သည် ကိုလံဘီယာနိုင်ငံ၏ သရုပ်ဆောင်နှင့် အဆိုတော် ဖြစ်သည်။

## အခြား စာမျက်နှာများ 
* စတေဖာနီ ဘိထရိဇ်
* ဒါယန် ဂေရေရို

ကဏ္ဍ:၁၉၈၄ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ဓနပုရီပြည်

**ဓနပုရီပြည်**()(၁၇၆၇နှစ် - ၁၇၈၂နှစ်)သည် ဗမာတို့ကြောင့် အယုဒ္ဓယ မင်းဆက် ပျက်သုဉ်းပြီးနောက် အချိန်တိုအတွင်း တည်ရှိခဲ့သော ထိုင်းနိုင်ငံ မင်းဆက်များမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး မြို့တော်မှာ ဓနပုရီဖြစ်သည်။ တိုင်းပြည်ကို တရုတ်-ထိုင်းနွယ်ဖွား ဖြစ်သော တာကသိနမင်းကြီးမှ တည်ထောင်ခဲ့သည်။

ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ သမိုင်း
Mario (franchise)

ကဏ္ဍ:Webarchive template wayback links
ကဏ္ဍ:ဂျပန်ဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ
ကမ္ဘာလောက

[thumb|320x320px| [ဟပ်ဘယ် အာကာသ တယ်လီစကုပ်|Hubble Space Telescope ဖြင့် ရိုက်ကူးထားသော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာကမ္ဘာ၏ ပုံရိပ်]]
ယေဘူယျသဘောအရ " **ကမ္ဘာလောက**" () ဟူသော ဝေါဟာရသည် အရာဝတ္တုများ စုစုပေါင်း၊ အဖြစ်မှန် တစ်ခုလုံး သို့မဟုတ် အရာအားလုံးကို ရည်ညွှန်းသည်။ ကမ္ဘာလောက၏ သဘောသဘာဝကို နယ်ပယ်အသီးသီးတွင် အယူအဆများ ကွဲပြားစွာ ခံယူထားကြသည်။ လောက(Universe) ဟူသည်မှာ တစ်ခုတည်း ရှိသည်ဟု အချို့က ခန့်မှန်းယူဆ၍၊ တစ်ခုမကသော "ကမ္ဘာလောကများ (Multiverses)" ရှိသည်ဟု အချို့က ခန့်မှန်းယူဆသည်။ ကမ္ဘာလောကကို ရိုးရှင်းသော အရာဝတ္ထု တစ်ခုအဖြစ် အချို့က သတ်မှတ်ကြပြီး စိတ်အပိုင်းများစွာဖြင့် ရှုပ်ထွေးသော အရာတစ်ခုအဖြစ် အချို့က သတ်မှတ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာကြသည်။ *သိပ္ပံ(စိုင်းယန့်စ်နည်း)ကျ လောကဗေဒ* တွင် ကမ္ဘာကြီး သို့မဟုတ် လောကကို "အာကာသနှင့် အချိန်၊ အရာအားလုံး၊ ဖြစ်ခဲ့ပြီးသော၊ ဖြစ်လိမ့်မည်ဖြစ်သော" ဟု အများအားဖြင့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုကြသည်။ အခြားတစ်ဖက်တွင် *Modality သီအိုရီများ*က အရာဝတ္ထုများ မည်သို့မည်ပုံ ဖြစ်နိုင်ခြင်းဟု ပြီးပြည့်စုံပြီး တသမတ်တည်းဖြစ်နိုင်သော နည်းလမ်းအဖြစ် ပြောဆိုကြသည်။ *ရှုမြင်သုံးသပ်မှုဗေဒ* အရ ကမ္ဘာကြီးအား အကြီးဆုံး မိုးကုတ်စက်ဝိုင်း သို့မဟုတ် "မိုးကုပ်စက်ဝိုင်းအားလုံး၏ မိုးကုတ်စက်ဝိုင်း" အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ *စိတ်၏ဒဿန* တွင် လောကသည် စိတ်၏ကိုယ်စားပြုသောအရာအဖြစ် စိတ်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ *ဓမ္မပညာ* သည် ဘုရားသခင်နှင့်စပ်လျဉ်း၍ လောကကို အယူအဆပြုသည်။ ဥပမာ၊ ဘုရားသခင်၏ ဖန်ဆင်းမှုအဖြစ်သော်လည်းကောင်း၊ နှစ်ခုသည် အပြန်အလှန်မှီခိုနေသကဲ့သို့ဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဘုရားသခင်နှင့် တူညီသည် ဟု ဆိုကြသည်။  *ဘာသာတရား* များတွင်၊ ဘာသာရေးကျင့်စဉ်အားဖြင့် ရှာဖွေရန် ဝိဉာဏလောကကို နှစ်သက်စေရန် ရုပ်ဝတ္ထု သို့မဟုတ် အာရုံလောကကို အဆင့်နှိမ့်ချရန် သဘောထားမျိုး ရှိတတ်သည်။ ဘာသာတရားများတွင် အများအားဖြင့် တွေ့ရသကဲ့သို့ ကမ္ဘာနှင့် ကျွန်ုပ်တို့၏နေရာတို့ကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ကိုယ်စားပြုခြင်းအား *လောကအမြင်* ဟု လူသိများသည်။ *Cosmogony* သည် ကမ္ဘာလောကကို ဖန်တီးမှု သို့မဟုတ် မူလဇစ်မြစ်ကို လေ့လာသော ဘာသာရပ်ဖြစ်ပြီး eschatology သည် နောက်ဆုံးအရာများ သို့မဟုတ် ကမ္ဘာ၏အဆုံးပိုင်း၏ သိပ္ပံ သို့မဟုတ် အယူဝါဒကို ရည်ညွှန်းသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:သဘာဝတရား ဗေဒ
ကဏ္ဍ:ဒဿနိကဗေဒ
တာကသိန

**တာကသိနမင်းကြီး** (မြန်မာမူ - *ဆောမ်ဒေ့ ဗြစော တာကသိန မဟာရာဇ*; ) သို့မဟုတ် (**ဇောင်းစောမင်း**; )သည် ဓနပုရီမင်းဆက်၏ တစ်ဦးတည်းသောဘုရင် ဖြစ်သည်။ နာမည်ကို ထိုင်းအသံထွက်အားဖြင့် 'သက်ဆင်' ဟုခေါ်သည်။​

၁၇၆၇ ခုနှစ်တွင် အယုဒ္ဓယပြည် ပြိုလဲပြီးနောက် အယုဒ္ဓယမြို့ကို သိမ်းပိုက်ထားသော မြန်မာတပ်များကို တိုက်ထုတ်ကာ ယိုးဒယပြည်ကို စစ်ဘေးအန္တရာယ်မှ လွတ်မြောက်အောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ကြီးမြတ်သော ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ 

မြို့တော်ဟောင်း အယုဒ္ဓယ ပျက်ဆီးသွားပြီးနောက် တာကသိနမင်းကြီးသည် ဓနပုရီပြည်တွင် မြို့တော်သစ်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ သူ၏ နန်းသက်သည် မြန်မာတို့၏ ကျူးကျော်မှုကို ချေမှုန်းနိုင်ခြင်း၊ လာအို မင်းဆက်၊ လန်နာနိုင်ငံနှင့် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတို့ကို သိမ်းပိုက်ခြင်း အပါအဝင် စစ်ပွဲများစွာဖြင့် အသိအမှတ်ပြုခံခဲ့ရသည်။
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဘုရင်စနစ်
လောက

**လောက**၏ သံတူကြောင်းကွဲများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။

# လောက (ဗုဒ္ဓဘာသာ) - ဗုဒ္ဓဘာသာရှိ သတ္တလောက၊ သင်္ခါရလောက၊ ဩကာသလောကတည်းဟူသော လောက(၃)ပါးကို ရည်ညွှန်းသည့် Loka
# လောက (ဇီဝဗေဒ) - ဇီဝဗေဒ၏ ဘာသာရပ်ခွဲ မျိုးခွဲဗေဒမှ နယ်ပယ်(၃)သွယ်အောက်ရှိ Kingdom