open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ဒီဇင်ဘာခြံရေတံခွန်

**ဒီဇင်ဘာခြံရေတံခွန်** သည် ပြင်ဦးလွင်မြို့အထွက် မန္တလေး-လားရှိုး လမ်းမပေါ်ရှိ ဒီဇင်ဘာဥယျာဉ်တွင် တည်ရှိသည့် ရေတံခွန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဒီဇင်ဘာခြံကို ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ကာ ၁၃၈ ဧက ကျယ်ဝန်းသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရေတံခွန်များ
ကဏ္ဍ:ပြင်ဦးလွင်မြို့
ဝက်ဝံရေတံခွန်

**ဝက်ဝံရေတံခွန်** သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်ရှိ ပိတ်ချင်းမြောင်လိုဏ်ဂူအနီးရှိ ရေတံခွန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရေတံခွန်များ
ကဏ္ဍ:ပြင်ဦးလွင်မြို့
ဒစ္စနေးရုပ်သံလိုင်း

**ဒစ္စနေးရုပ်သံလိုင်း** () အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကေဘယ်ရုပ်မြင်သံကြားလိုင်းကိုဝေါ့ဒစ္စနေးကုမ္ပဏီကပိုင်ဆိုင်သည်။ ၎င်းကို ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင်စတင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ရုပ်မြင်သံကြားထုတ်လွှင့်မှု
အောင်ပြည့်စုံ

**အောင်ပြည့်စုံ** (၁၉၈၄ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်ဖြစ်ပြီး လုပ်ငန်းကြီးများဖြစ်သော စကိုင်းဝမ်းဆောက်လုပ်ရေးနှင့် အောင်မြင့်မိုရ်မင်းအာမခံလုပ်ငန်းတို့ကို ပိုင်ဆိုင်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏သား ဖြစ်သောကြောင့် လူမုန်းများသည်။

၎င်း၏ဖခင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဖြစ်လာသည့်ကာလ သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်လက်ထက်၌ ဈေးကွက်အောက် အလွန်နည်းသော ပမာဏဖြင့် ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဥယျာဉ်အတွင်းရှိ တန်ကြေးမြင့်စားသောက်ဆိုင်နှင့် ပန်းချီပြခန်းကို နှစ် ၃၀ ငှားခွင့် ရသည်။ ပို့ခွန်သွင်းခွန်ကင်းလွတ်ခွင့်နှင့် အစားအသောက်နှင့်ဆေးဝါးကြီးကြပ်ရေး၌ အလိုအလျောက်ခွင့်ပြုမိန့်ရသော အေအန္နံမဟာ (A&M Mahar) ပို့ကုန်သွင်းကုန်လုပ်ငန်းကိုလည်း လုပ်ကိုင်နေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အခွန်ဦးစီးဌာနကို ခေါင်းဆောင်သူမှာ မြန်မာ့စီးပွားရေးဦးပိုင်လီမိတက်၏ ဒါရိုက်တာဟောင်း ကျော်ထင်ဖြစ်သည်။

## မိသားစုဘဝ 
စတယ်လာ(၇) လုပ်ငန်းနှင့်၊ ချမ်းငြိမ်းပြည့်စုံထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်း ပိုင်ရှင်ဖြစ်လာမည့် မျိုးရတနာထိုက်နှင့်လက်ထပ်ရာ ခင်ငြိမ်းချမ်းပြည့်စုံလှိုင်၊ ခင်ဘုန်းမြတ်ပြည့်စုံလှိုင်ဟူသော သမီး ၂ ယောက်ရှိသည်။

## နိုင်ငံတကာပိတ်ဆို့မှုများ 
၂၀၁၉ ခု၌ ကုလသမဂ္ဂအချက်အလက်ရှာဖွေရေးအဖွဲ့က အောင်ပြည့်စုံပိုင်သောလုပ်ငန်းများကို အရေးယူရန် တောင်းဆိုဖူးသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်သူများ
ကရင်ဆိုဒါ

**ကရင်ဆိုဒါ** () သည် အချိုရည်တမျိုးဖြစ်သည်။ အိုက်ကရင်ဆိုဒါ၏အရသာကို အခြေခံကာ သစ်ခွအရသာဖြည့်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာအနှံ့၌ မျိုးကွဲများစွာကို တွေ့နိုင်သည်။

## နောက်ခံသမိုင်း 
ကရင်ဆိုဒါလုပ်နည်းကို အက်ဒဝပ်ရှယ်ဒန်က ရေးသား၍ *မီရှီဂန်လယ်သမား* မဂ္ဂဇင်းတွင် ၁၈၅၂ ခုက ဖော်ပြခဲ့သည်။  သူ့နည်းမှာ ရေ၊ တာတာမှုန့် (ပိုတက်ဆျံ ဘိုင်တာထြိတ်)၊ ဆားခါး၊ သကြား၊ ကြက်ဥ၊ နို့တို့ကို ရောမွှေပြီး ကြိုသည်။ နောက် အအေးခံကာ မုန့်ဖုတ်ဆော်တာ (ဆိုဒျံ ဘိုင်ကာဘွန္နိတ်) ထည့်ပြီး အမြှုပ်ထွက်စေသော သောက်စရာကို ဖန်တီးသည်။ ထိုကာလက မိန်းဥပဒေကြောင့် အရက်ချက်ခွင့်များ ပိတ်ထားရာ အရက်ပုန်းသောက်နေရသူတို့အတွက် အပြင်းလျှော့ရည်အဖြစ် ဖော်စပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။

အလားတူနည်းကို နယူးဂျာစီပြည်နယ်၊ ဗီယင်နာမြို့မှ အလက်ဇန္ဒြားဟိုဝဲဆိုသူက ၁၈၆၅ ခု၊ ဇွန်လ ၂၇ ရက်တွင် ကရင်ဆိုဒါရည်အဖြစ် မူပိုင်ခွင့်တင်သည်။ သူ့နည်းတွင် ဂျုံမှန့်ထပ်ဖြည့်ထားပြီး အရသာအတွက် သစ်ခွအပြင် သံပရာ နာနတ်တို့ကိုလည်း သုံးနိုင်ကြောင်း ဆိုထားသည်။

ကဏ္ဍ:အဖျော်ယမကာ
ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးစင်တာ၊ ကိုလံဘို

**ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးစင်တာ၊ ကိုလံဘို** (; ) သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ကိုလံဘိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ၁၅၂ မီတာ (၄၉၉ ပေ) အမြင့်ရှိသည့် အမြွှာညီနောင်အဆောက်အဦ ဖြစ်သည်။ အထပ် ၃၉ ထပ်ပါဝင်သည့် တာဝါများတွင် ရောင်းချရန် အလွှာလေးခုပါဝင်သဖြင့် တာဝါတစ်ခုချင်းစီးတွင် အထပ် ၄၃ ထပ် ပါဝင်သည်။ ဟိုတယ်ကို Overseas Realty Ceylon PLC (ORCPLC) က စီမံခန့်ခွဲသည်။ 

ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးစင်တာ (ကိုလံဘို) WTCC ကို စင်ကာပူလူမျိုး ကုန်ပစ္စည်း၊ ပင်လယ်ရေကြောင်းကုန်သွယ်ရေးနှင့် အိမ်ခြံမြေလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သည့် Shing Kwan Group ၏ တည်ထောင်သူက Shing Pee Tao အကောင်အထည်ဖော်ရန် စိတ်ကူးရခဲ့သည်။ Tao သည် ကိုလံဘိုမြို့၊  Echelon Square တွင် တည်ရှိသည့် ကိုလံဘိုစတော့အိတ်ချိန်းတွင်ပါဝသည့် ကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သည့် ORCPLC ကို ဝယ်ယူခဲ့သည်။ တရားဝင်ခွင့်ပြုမှုကို ၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် ရရှိခဲ့သည်။ မြေနေရာပြုပြင်ခြင်းများကို စက်တင်ဘာလတွင် လုပဆောင်ခဲ့သည်။

အဆောက်အဦသည် တည်ဆောက်နေစဉ် ၁၉၉၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ဗဟိုဘဏ်ရှိ LTTE သေကြောင်းကြံတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ပျက်စီးခဲ့ရသည်။ ထိုဖြစ်ရပ်တွင် လူပေါင်း ၉၁ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၁၄၀၀ ကျော် ဒဏ်ရာရခဲ့သည်။

၁၉၉၇ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ Chandrika Kumaratunga က တရားဝင်ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။ ဖွင့်လှစ်ပြီး သုံးရက်အကြာ အောက်တိုဘာလ ၁၅ ရက် (ဗုဒ္ဓဟူး) နေ့တွင် တမီကျားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်က ဟိုတယ်၏ ကားပါကင်တင် ထရပ်ကားတစ်စီးကို ဖောက်ခွဲဖျက်ဆီးခဲ့သည်။ တာဝါ၏ အနောက်ဘက်နေရာကို ပျက်စီးမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ အဆောက်အဦမှာ ချွတ်ယွင်းမှုမရှိပဲ ကျန်ရှိနေခဲ့သည်။ တိုက်ခိုက်မှုသည် ၁၉၉၃ ခုနှစ် နယူးယောက်မြို့ရှိ ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးစင်တာကို ဗုံးခွဲခံရမှုကဲ့သို့ ပုံစံမျိုးဖြစ်သည်။ နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးနှင့် စီးပွားရေးအရ အမှတ်သင်္ကေတစင်တာတစ်ခု ဖြစ်နေသည့်အတွက် တမီကျားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် LTTE  တို့၏ ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်ခြင်း ခံခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။ ခန့်မှန်းခြေ ၆ လအတွင်းတွင် ပြင်ဆင်မှုများကို အပြည့်အဝ ပြန်လည်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ အဆောက်အဦကိုလည်း ၁၉၉၈ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

လက်ရှိအချိန်တွင် ကိုလံဘိုစတော့အိတ်ချိန်း၊ သီရိလင်္ကာရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအဖွဲ့နှင့် Securities Exchange Commission စသည်တို့သည် အခကြေးငွေပေးကာ ဖွင့်လှစ်ထားကြသည်။

## ပြင်ပလင့်များ
* 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ ဟိုတယ်များ
၁၉၁၉ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု မင်းမဲ့ဝါဒီများ ဗုံးခွဲမှု

**၁၉၁၉ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု မင်းမဲ့ဝါဒီများ ဗုံးခွဲမှု**သည် ကွင်းဆက် ဗုံး‌ဖောက်ခွဲမှုဖြစ်ပြီး အီတလီမင်းမဲ့ဝါဒီများ၏ နောက်လိုက်များက ဖောက်ခွဲရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤဗုံးခွဲမှုသည် အနီရောင်ခြိမ်းခြောက်မှု (၁၉၁၉–၁၉၂၀)(First Red Scare)အား ဖော်ဆောင်သည့် အဓိကအစိတ်အပိုင်းများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ 

## မီဒီယာနှင့် လူသိများသော ယဉ်ကျေးမှု 
ဗုံးပေါက်ကွဲမှုကို ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် *No God, No Master* ဟုသော ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ပါမာအိမ်အား ဗုံးခွဲခြင်းကို ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် *J. Edgar* ရုပ်ရှင်ဖြင့် သရုပ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။ 

ဇွန်လဗုံးဖောက်ခွဲမှုနှင့် “Plain Words” fliers  တို့ကို *Arkham Origins* ဟုသော ဂိမ်းတွင် ရည်ညွှန်း ဖော်ပြခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ အကြမ်းဖက်မှုဖြစ်ရပ်များ
သီရိဓမ္မလောကကောလိပ်

**သီရိဓမ္မလောကကောလိပ်** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ အနောက်ပိုင်းစီရင်စုရှိ အမျိုးသားကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကိလနိယကျောင်းအနီးတွင် တည်ရှိသည်။ ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး  Vidyalankara ပရိဝေနပရဝုဏ်အတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ်များတွင် ဤကောလိပ်ကို လက်ရှိတည်နေရာဖြစ်သည့် ကိလနိယပရဝုဏ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။

## ဆောင်ပုဒ်
## တံဆိပ်
## အလံ
## သမိုင်း
သီရိဓမ္မလောကကောလိပ်ကို ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် Vidyalankara  ဝိဟာရ၏ ထောက်ခံအားပေးမှုဖြင့် ပီလိယဂိုဒတွင် တည်ထောင်ခဲ့သည့် ဗုဒ္ဓဘာသာအင်္ဂလိပ်ကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ Vidyalankara  ဝိဟာကို တည်ထောင်သူဖြစ်သည့် Ratmalane Sri Dharmaloka Thera ၏ အမည်ကို အစွဲပြုကာ ဤကျောင်းကို အမည်ပေးထားသည်။ Rev. Yakkaduwe Pannarama သည် ကျောင်းတော်၏ ပညာတတ်ဘုန်းတော်ကြီးတစ်ပါးဖြစ်ကာ ပရိဝေန၏ ခေါင်းဆောင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သူသည် ကီလနိယတက္ကသိုလ်၏ ဒုတိယအကြီးအကဲဖြစ်လာခဲ့သည်။ Rev. Pannarama  နှင့် အခြားဘုန်းတော်ကြီးများစွာတို့သည် ပီလိယဂိုဒရှိ ပရိဝေဒမှ ဝရဂိုဒရှိ ဗောဓိရက္ခရာမယ အထိ လမ်းလျှောက်ရာ စိန့်ပေါကွန်ဗင့်နှင့် အမျိုးသမီးကျောင်းမှ သူတို့အား နှိမ်ချသည့် စကားများဖြစ်သည့် "thattayo," "sivuruhoro"  နှင့် အခြားသော စကားများကို အသုံးပြုကာ အော်ဟစ်ခဲ့ကြသည်။ Rev. Pannarama သည် ထိုအကြောင်းကို Dayaka Sabhawa ၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ Sir D. B. Jayatilaka ကို သတိပေး ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက်သူသည် ထိုကဲ့သို့သော သူများ အမှန်တရားရရှိနို်င်ရန် ပရိဝေနသည် ကတ်သလစ်ဧရိယာအနီးတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတစ်ခု စတင်ရမည်ဖြစ်သည်ဟု အကြံပြုခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် Jayatilaka နှင့်Rev Yakkaduwe တို့သည် ကျောင်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် Sabha  အစည်းအဝေးတွင် ရှင်းပြခဲ့ကြပြီး ခရစ်ယာန်ကလေးများလည်း ကျောင်းသို့ ချိတ်ဆက်လာခဲ့ကြသည်။ 

သီရိဓမ္မကောလိပ်ကို ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် Vidyalankara  ပရိဝေန၏ မြေပေါ်တွင် အဆောက်အဦအသေးတစ်ခုဖြင့် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ Mr. B. A. Kuruppu သည် ကျောင်း၏ ပထမဆုံးကျောင်းအုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ Sir D. B. Jayathilaka သည် ပထမဆုံးသော ကျောင်းသားများ၏ ပထမဆုံးသင်ခန်းစာများအတွက် ကျေင်း၏ ပညာရေးဆောင်ရွက်မှုများအတွက် ရထားလက်ခံခဲ့သည်။ ၁၉၄၀ ခုနှစ်တွင် ဓမ္မလောကသည် ခေတ်တစ်ခုစာ အလျှင်အမြန်ပင် တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ထင်ရှားသည့် ဂျာနယ်လစ်တစ်ဦးဖြစ်သူ D. B. Dhanapala သည်လည်း ကျောင်းအုပ်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အစပို်င်းတွင် ကျောင်းသည် ဗောလီဗောကစားကွင်းတစ်ခုပြုလုပ်နိုင်ရန် လုံလောက်သည့်နေရာ သို့မဟုတ် မြေနေရာတစ်ခုကိုပင် ပိုင်ဆိုင်မှု မရှိခဲ့ပေ။ ကျောင်းအဆောက်အဦ၏ ပတ်လည်သည် ရွှံ့နွံများဖြင့် ဝန်းရံပတ်လည် တည်ရှိသ်ည။ ပရိဝေနသည့် သွားသည့် လမ်းကို အားကစားမြေနေရာအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းနှစ်များတွင် ကျောင်းသည် လူသိများလာခဲ့သည်။ ကီလနိယရှိ ကျောင်းသားမိဘများသည် သားသမီးများ ဝင်ခွင့်ရနိုင်ရန် ဤကျောင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့အပ်နှံခဲ့ကြသည်။ ထိုကဲ့သို့ လာရောက်အပ်နှံသည့် ကျောင်းသားများအားလုံးကို လက်ခံနိုင်ရန် ကျောင်းတွင်ရှိသည့် အဆောက်အဦများသည် လုံလောက်မှုမရှိပေ။ ထို့ကြောင့် နှစ်ထပ်ကျောင်းဆောင်တစ်ခုဆောက်လုပ်နိုင်ရန် ရန်ပုံငွေပွဲတော်တစ်ခုကို ကျင်းပခဲ့ပြီး ထိုအဆောက်အဦကို တည်ဆောက်ကာ ကျောင်းသားအရေအတွက်ကို ပိုမိုလက်ခံနိုင်ခဲ့သည်။ ကျောင်းကို Yasmin Walawwa ပရဝုဏ်ဆီသို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည်။

## ကျောင်းအုပ်များစာရင်း
## ပြင်ပလင့်များ
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ ကောလိပ်များ
လုမ္ဗိနီဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်

**လုမ္ဗိနီဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်** သည် ဗုဒ္ဓမွေးဖွားရာ နီပေါနိုင်ငံ, လုမ္ဗိနီ၌ တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာတက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၈ ခုနှစ် လုမ္ဗိနီ၌ ကျင်းပသည့် ပထမဆုံးသော ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာဗုဒ္ဓဘာသာထိပ်သီးအစည်းအဝေးတွင် ဤတက္ကသိုလ်ကို တည်ထောင်ရန် စိတ်ကူးရခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် တရားဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ လုမ္ဗိနီဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်ဥပဒေကို ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ကြေညာခဲ့သည်။ နီပေါနိုင်ငံအစိုးရမှ ထိုဥပဒေကို တရားဝင်သတ်မှတ်ပေးခဲ့ကာ တက္ကသိုလ်အတွက် လိုအပ်သည့် ငွေကြေးအထောက်အပံ့များလည်း ရရှိခဲ့သည်။

တက္ကသိုလ်၏ ပထမဆုံးဘွဲ့ကို လေးနှစ်ကြာ တက်ရောက်ရမည် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် မဟာဘွဲ့နှင့် ပါရဂူဘွဲ့များကိုလည်း တက်ရောက်သင်ကြားနိုင်သည်။

## မိတ်ဖက်ကောလိပ်များ
* Lumbini Academic College of Buddhism and Himalayan Studies
* Lotus Academic College
* Sugat Bouddha Mahawidhyaalaya
* Buddha Multiple Campus
* Lumbini International Academy of Science and Technology
* Sowa Rigpa International College
* Jiri Buddhist College
* Theravada Buddhist Academy

## ဖွဲ့စည်းမှု
* Chancellor: Prime Minister of Nepal (Khadga Prasad Oli)
* Pro-Chancellor: Minister of Education (Giriraj Mani Pokhrel)
* Vice-Chancellor: Prof. Dr. Hridaya Ratna Bajracharya
* Registrar: Mr. Tilak Ram Acharya
* Dean: Dr. Manik Ratna Shakya

## ပြင်ပလင့်များ
* Official website 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံရှိ တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ
ကျွန်းဝိုင်းမီးပြတိုက်

**ကျွန်းဝိုင်းမီးပြတိုက်** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ထရင်ကွန်မလီးပင်လယ်အော်၊ ကျွန်းဝိုင်းပေါ်ရှိ ကမ်းလွန်တွင် တည်ရှိသည့် မီးပြတိုက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို သီရိလင်္ကာဆိပ်ကမ်းအာဏာပိုင်က ထိန်းသိမ်းလုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။ မီးပြတိုက်ကို ၁၈၆၃ တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး မူလက မီးပြတိုက်သည် အနီရောင်မီးဖြစ်သော်လည်း ၁၈၆၄ တွင် အဖြူရောင်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

မီးပြတိုက်သည် ၂၁ မီတာ (၆၉ ပေ) မြင့်သည်။ ပင်လယ်အောင်ရှိ ကျွန်းငယ်တစ်ခု၏ ထိပ်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ အဖြူရောင်အစိတ်အပိုင်းများထဲမှ တစ်ခုသည် သင်္ဘောဆိပ်ကမ်းသို့ သွားနိုင်သည့် အဝင်ပေါက်ကို ဖော်ပြပေးသည့် အမှတ်အသား ဖြစ်သည်။ မီးပြတိုက်ဆီသို့ လှေဖြင့်သာ သွားရောက်နိုင်သည်။ အများပြည်သူအား ကျွန်းနှင့် မီးပြတိုက်ဆီသို့ လာရောက်ခြင်းကို ပိတ်ပင်ထားသည်။

## ပြင်ပလင့်များ
* Round Island Light (Sri Lanka) 
* Sri Lanka Ports Authority
* Lighthouses of Sri Lanka

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ မီးပြတိုက်များ
မဟာမကုဋ်ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်

**မဟာမကုဋ်ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်** သည် ထိုင်းနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် အများပြည်သူပိုင် ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်နှစ်ခုထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း
ရဟန်းများအတွက် ပညာရေးအင်စတီကျုတစ်ခုအဖြစ် ၁၈၉၃ တွင် ဘုရင် ချူလာလောင်ကွန်းက သူ၏သေဆုံးပြီးဖြစ်သည့် ဖခင် ဘုရင် မွန်ကုတ်ကို အမှတ်ရသည့်အနေဖြင့် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းအစိုးရက အများပြည်သူဆိုင်ရာတက္ကသိုလ်တစ်ခုအဖြစ် အသိအမှတ်ပြု ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အဆင့်မြင့်ပညာရေးစနစ်များနှင့် ပေါင်းစပ်သင်ကြားပေးသည်။

## ကောလိပ်များနှင့် ဌာနများ
မဟာမကုဋ်ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်သည် မဟာဌာနကြီး လေးခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။  ၎င်းတို့မှာ ဘာသာရေးနှင့် ဒဿနိကဗေဒမဟာဌာန၊ လူမှုဘာသာရပ်များဆိုင်ရာမဟာဌာန၊ လူမှုရေးသိပ္ပံမဟာဌာနနှင့် ပညာရေးမဟာဌာနတို့ ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် တက္ကသိုလ်တွင် ဆရာများ၏လေ့ကျင့်ရေးအစီအစဉ်များကဲ့သို့သော အမျိုးမျိုးသော ပညာရေးဝန်ဆောင်မှုများကို အများပြည်သူသို့ သင်ကြားပေးလျက်ရှိသည်။

၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်တွင် မဟာဘွဲ့သင်တန်းများကို စတင်သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာလေ့လာသူများအတွက် ပါရဂူဘွဲ့ကိုမူ ၂၀၀၅ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သည်။
## ပြင်ပလင့်များ
*Mahamakut Buddhist University

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံရှိ တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ
သယ်စီဗနာအားလပ်ရက်အပန်းဖြေစခန်း

**သယ်စီဗနာအားလပ်ရက်အပန်းဖြေစခန်း** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမြောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်း ကန်ကီစန်သုရိုင်မြို့အနီးတွင် တည်ရှိသည့် အားလပ်ရက်အပန်းဖြေစခန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ယခင်က ကန်ကီစန်သုရိုင်တည်းခိုအိမ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး ပြည်တွင်းစစ်ကာလအတွင်း သီရိလင်္ကာစစ်တပ်က ရယူခဲ့သည်။ ပြည်တွင်းစစ်ပြီးဆုံးပြီးနောက်တွင် အဆောက်အဦများကို ပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး အားလပ်ရက်အပန်းဖြေစခန်းအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

## သမိုင်း
ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ်ကာလ၌ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံအဝှမ်းတွင် နားနေအိမ်များကို ဆောက်လုပ်ခဲ့ကြသည်။ ကန်ကီစန်သုရိုင်နားနေအိမ်သည် မြောက်ပိုင်းစီရင်စုလမ်းကော်မတီက လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်တွင် ထိုနားနေအိမ်များကို နိုင်ငံက ရယူခဲ့ကာ သီရိလင်္ကာဟိုတယ်များကော်ပိုရေးရှင်းက ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် ထိုနေရာများ၌ နေထိုင်သူများကို လျော်ကြေးပေးခြင်း မရှိဘဲ အတင်းအကြပ် မောင်းထုတ်ခဲ့ကြသည်။ ကန်ကီစန်သုရိုင်နားနေအိမ်သည်လည်း ထိုလုံခြုံရေးတင်းကြပ်ဇုံအတွင်းတွင် ပါဝင်နေခဲ့သည်။ ၎င်းကို သီရိလင်္ကာစစ်တပ်က ရယူခဲ့ကာ အရာရှိရိပ်သာအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ပြည်တွင်းစစ်ပြီးဆုံးပြီးနောက်တွင် စစ်တပ်သည် အဆောက်အဦများကို ပြင်ဆင်ခဲ့ပြီး သယ်စီဗနာအားလပ်ရက်အပန်းဖြေစခန်းတစ်ခုအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ထိုအပန်းဖြေစခန်းကို ၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ
ဂယ်လီမီးပြတိုက်

**ဂယ်လီမီးပြတိုက်** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ဂယ်လီမြို့တွင် တည်ရှိသည့် မီးပြတိုက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ သီရိလင်္ကာဆိပ်ကမ်းအာဏာပိုင်က ထိန်းသိမ်းထားသည်။ ဤမီးပြတိုက်သည် သီရိလင်္ကာရှိ သက်တမ်းအကြာမြင့်ဆုံး မီးပြတိုက်ဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း
ဂယ်လီတွင် ပထမဆုံးသော မီးပြတိုက်ကို ၁၈၄၈ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှတို့က ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ၂၄.၄ မီတာ (ပေ ၈၀ ) အမြင့်ရှိသည့် သံမီးပြတိုက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပြတိုက်ကို အင်္ဂလန်မှ တင်သွင်းသည့် သံကြွပ်ပြားများဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။  ၎င်းကို ဗြိတိသျှဗိသုကာပညာရှင် အလက်ဇန်းဒါးဂေါ်ဒန်က ဒီဇိုင်းရေးဆွဲကာ  Pimlico ၏ အင်ဂျင်နီယာဖြစ်သူ Messrs. Robinsonက ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ မီးပြတိုက်သည် အဖြူရောင်ဆေးခြယ်ထားပြီး ဂယ်လီဆိပ်ကမ်း၏ အနောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည့် ဂယ်လီခံတပ်၏ အနောက်တောင်ဘက်နေရာဖြစ်သည့် Utrtecht ခံတပ်နေရာတွင် တည်ရှိသည်။ ဤမီးပြတိုက်တွင် ၁၉ ကီလိုမီတာ (၁၂ မိုင်) အဝေးမှ မြင်နိုင်သည့် prolate  ရောင်ပြန်များကို တပ်ဆင်ထားသည်။ ဤမီးပြတိုက်သည် ၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် မီးရှို့ကာ ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသည်။ In July 1936 it was destroyed by fire.

လက်ရှိ ၂၆.၅ မီတာ (၈၇ ပေ) မြင့်သည့် ကွန်ကရစ်မီးပြတိုက်သည် ၁၉၃၉ ခုနှစ်က တည်ဆောက်ခဲ့သည့် ၁၀၀ မီတာခန့် (၃၃၀ ပေ) မြင့်သည့် မီးပြတိုက်ကို ပြန်လည်ကာ တည်ဆောက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ 

မီးပြတိုက်သည် ရှေးဟောင်းဂယ်လီခံတပ်နှင့် နံရံတစ်ခုသာခြားသည်။ မီးပြတိုက်သည် နည်းဗျူဟာအရ အငူ၏ တောင်ဘက်အစွန်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ ခံတပ်ကတုတ်ရှိ လမ်း၏အထက် ၆ မီတာ (၂၀ ပေ) ခန့်တွင် တည်ဆောက်ထားသည်။ ၎င်းခံတပ်ကတုတ်ကို Point Utrecht Bastion ဟု ခေါ်ကြပြီး ၎င်းမှနေ၍ ဂယ်လီဆိပ်ကမ်းသို့ ဝင်ရောက်လာသည့် မည်သည့်သင်္ဘောကိုမဆို ကောင်းစွာမြင်တွေ့နိုင်သည်။

## ပြင်ပလင့်များ
*Galle Light
*British Library photograph of the original 1848 lighthouse 
* Sri Lanka Ports Authority 
* Lighthouses of Sri Lanka

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ မီးပြတိုက်များ
ထရေ့အက်ပါ့စီးတီး

**ထရေ့အက်ပါ့စီးတီး** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ မရဒနာမြို့တွင် တည်ရှိသည့် စီးပွားရေးရုံးအဆောက်အဦတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ၁၈ ရာစုက ဗြိတိသျှကုန်လှောင်ရုံအဆောက်အဦ ထရီပိုလီမားကတ်စကွဲဖြစ်ခဲ့သည်။

TRACE (Technologically Reawaken the Culture of Excellence) ကို မြို့ပြဖွံ့ဖြိုးရေးအာဏာပိုင်နှင့် SLASSCOM တို့၏ ထောက်ပံ့မှုဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၎င်းကို ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင်  Gotabaya Rajapaksa နှင့် Nimal Perera တို့က ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။

## ပြင်ပလင့်များ
* 
* 
* 
* 
* 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ အဆောက်အအုံများ
ဝုလန့်၊ ကိုလံဘို

**ဝုလန့်၊ ကိုလံဘို** သည် သီရိလင်္ကာ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များဖြစ်ကြသည့် D. S. Senanayake နှင့် Dudley Senanayake တို့၏ အိမ်တော်ဖြစ်သည်။ 

အိမ်ကို ကိုလံဘိုမြို့၊ ဘိုရဲလာအရပ်တွင် D. S. Senanayake က သူ၏ အဓိကနေအိမ်အဖြစ် ဆောက်ခဲ့သည်။ သူသည် မိသားစုနှင့်အတူ Bothale Walawwa မှ ဤအိမ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။၁၉၁၅ ခုနှစ် အဓိကရုဏ်းများအတွင်းတွင် ပန်ချာပီစစ်သားများက သူ့အား စစ်အမိန့်အောက်တွင် ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။ သူ၏ ၏ နိုင်ငံတော်ကောင်စီဝန်ကြီးနှင့် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် ဤအိမ်တွင်ပင် နေထိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် Senanayake  သည် ရုတ်တရက် သေဆုံးခဲ့သည်။ ထိုအိမ်ကို သူ၏ သားဖြစ်သူက အမွေဆက်ခံခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ အဆောက်အအုံများ
သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ မီးပြတိုက်များစာရင်း

အောက်ပါတို့သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှီ မီးပြတိုက်များစာရင်းဖြစ်သည်။ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတွင် အလုပ်လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည့် မီးပြတိုက် ၁၄ ခု ရှိသည်။ သီရိလင်္ကာရှိ မီးပြတိုက်အများစုကို သီရိလင်္ကာဆိပ်ကမ်းအာဏာပိုင်က ထိန်းသိမ်း အလုပ်လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။ သို့သော်လည်း များစွာသော မီးပြတိုက်များကိ သီရိလင်္ကာရေတပ်က လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။ အချို့မှာမူ အလုပ်လုပ်ဆောင်မှု မရှိပေ။

## သမိုင်း
သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ မီးပြတိုက်အများစုသည် ဗြိတိသျှကိုလိုနီအဖြစ် အုပ်ချုပ်ခဲ့စဉ်က တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၎င်းမီးပြတိုက်များကို တော်ဝင်မီးပြတိုက်ဝန်ဆောင်မှုက ထိန်းသိမ်းလုပ်ဆောင်သည်။ သို့သော်လည်း အချို့သော မီးပြတိုက်များသည် Trinity House မှ စေလွှတ်ထားသည့် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်သူများ ရှိသည်။ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်တွင် မီးပြတိုက်များ၏ လုပ်ဆောင်မှုများကို ရေတပ်က လွှဲပြောင်းရယူခဲ့သည်။ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတွင် မီးပြတိုက် ၂၅ ခုရှိပြီး ၁၆ ခုသည် ယခုအချိန်အထိ အလုပ်လုပ်ဆောင်လျက်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။ ယခုအခါတွင် မီးပြတိုက်အများစုက သီရိလင်္ကာဆိပ်ကမ်းအာဏာပိုင်က ထိန်းသိမ်းလုပ်ဆောင်လျက်ရှိပြီး အခြားကျန်ရှိသည်များကို သီရိလင်္ကာရေတပ်က လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။

အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မီးပြတိုက်လေးခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ -
# Barberyn (Beruwala) Lighthouse
# Dondra Head Lighthouse
# Little Basses Reef Lighthouse
# Great Basses Reef Lighthouse

## မီးပြတိုက်များ
## ပြင်ပလင့်များ
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ မီးပြတိုက်များ
ဘာဘီရင်မီးပြတိုက်

**ဘာဘီရင်မီးပြတိုက်** ("ဘီရုဝလမီးပြတိုက်" ဟုလည်း ခေါ်ကြ) သည် ဘာဘာရင်ကျွန်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် မီးပြတိုက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၃.၂၅ ဟက်တာ (၈ ဧက) ကျယ်သည့် ကျွန်းပေါ်၊ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ အနောက်တောင်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းရှိ ဘီရုဝလမြို့မှ ၀.၈ ကီလိုမီတာ (၀.၅ မိုင်) အကွာရှိ ကမ်းလွန်ပြင်တွင် တည်ရှိသည်။ အဖြူရောင်ကျောက်ဖြင့်ပြုလုပ်ထားသည့် ထုချွန်ပုံစံ တာဝါဖြစ်ကာ ၃၄ မီတာ (၁၁၂ ပေ) မြင့်သည်။

မီးပြတိုက်သည် ၁၈၈၉ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။ ၎င်းကို အင်ပါယာမီးပြတိုက်လုပ်ငန်းက ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် ၎င်းကို old dioptric apparatus (produced by Chance Brothers)  ကို pedestal rotating beacon (Pharos Marine PRB-21 sealed beam optic and drive pedestal) ဖြင့်အစားထိုးကာ အဆင့်မြှင့်တင်မှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင်လည်း ၎င်းကို ခေတ်နှင့်လျော်ညီအောင် ပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး Differential Global Positioning System (DGPS) များကို စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။ ထို့အပြင် နိုင်ငံရှိ အခြားသော မီးပြတိုက်များဆီသို့ ကွန်ပျူတာဖြင့် ချိတ်ဆက်ကာ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ဘာဘီရင်မီးပြတိုက်သည် သီရိလင်္ကာတွင်တည်ရှိသည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမီးပြတိုက်လေးခုထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။

## ပြင်ပလင့်များ
* 
* Sri Lanka Ports Authority 
* Lighthouses of Sri Lanka

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ မီးပြတိုက်များ
ဘီလင်မြစ်

**ဘီလင်မြစ်** (, also: Билин *Bilin*) သည် ရုရှားနိုင်ငံ၊ တူပါရီပါ့ပလစ်ရှိ မြစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် Little Yenisey (Kyzyl-Khem) မြစ်၏ မြစ်လက်တက်တစ်ခုဖြစ်ကာ မွန်ဂိုလီးယားနယ်စပ်နှင့် အပြိုင်စီးဆင်းနေသည်။ အရှည် ၁၃၀ ကီလိုမီတာ (၈၁ မိုင်) ရှိသည်။ ၎င်း၏ ရေဝေကြောသည် ၃၂၀၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၂၀၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရုရှားနိုင်ငံရှိ မြစ်များ
ဘတ်တိကလိုအာမီးပြတိုက်

**ဘတ်တိကလိုအာမီးပြတိုက်** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် မီးပြတိုက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ Palameenmadu ရှိ မြစ်ဝတွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်းကို ၁၉၁၃ ခုနှစ်တွင် ဆောက်လုပ်ခဲ့ပြီး ၂၈ မီတာ မြင့်သည်။

## တည်နေရာ
ဘတ်တိကလိုအာမီးပြတိုက်သည် ဘတ်တိကလိုအာမြို့မှ ၅ ကီလိုမီတာခန့် အကွာ ဘားလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ကယ်လဒီတံတားအနီး ကန်လမ်း ("မြူးနစ်ဗစ်တိုးရီးယားချစ်ကြည်ရေးလမ်း" ဟုလည်း ခေါ်ကြ) မှတစ်ဆင့် ၎င်းဆီသို့ သွားရောက်နိုင်သည်။  Sinna Uppodai ရေအိုင်မှ ၄ ကီလိုမီတာခန့်ရှေ့ဆက်သွားပါက ရောက်ရှိနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာသည့် လမ်းလျှောက်ခြင်း၊ စက်ဘီးစီးခြင်းများအတွက် အလွန်ကောင်းမွန်သည့် နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ရုပ်ပုံများ

File:Batticaloa light house.jpg|Batticaloa light house from Batticaloa lagoon
File:Batticaloa Lighthouse.jpg|Batticaloa Lighthiuse from Batticaloa Beeach site
File:Batticaloa Lighthouse Evening Time.jpg|Batticaloa Lighthouse Evening Time
File:Ruins of old Batticaloa Lighthouse.JPG|Ruins of old Batticaloa Lighthouse, which was built by British Ceylon
Batticaloa Lighthouse (view from above).jpg|View from the top of the lighthouse

## ပြင်ပလင့်များ
* Sri Lanka Ports Authority

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ မီးပြတိုက်များ
အင်ဒီးယန်း နိုင်ငံသားဥပဒေ

**၁၉၂၄ ခုနှစ် အင်ဒီးယန်း နိုင်ငံသားဥပဒေ**(နိုက်ဒါဥပဒေဟုလည်း ခေါ်သည်)(43 Stat. 253၊ ၁၉၂၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂ ရက်နေ့တွင် ပြဋ္ဌာန်း)သည် အမေရိကန်ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်၏ ဥပဒေဖြစ်ပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ဒေသခံတိုင်းရင်းသားများအား အမေရိကန်နိုင်ငံသားအဖြစ် တရားဝင်ခွင့်ပြုသော ဥပဒေဖြစ်သောကြောင့် ထိုဥ‌ပဒေတွင် "အင်ဒီးယန်း" ဟုသုံးနှုန်းထားသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ၏ ၁၄ ခုမြောက်ပြင်ဆင်ချက်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင်း မွေးဖွားသော မည်သည့်ပုဂ္ဂိုလ်မဆို နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်နှင့် တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်အား ခံစားခွင့်ရှိစေမည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားပြီး ပြင်ဆင်ချက်၏ ယခင်အဓိပ္ပာယ်ကောက်ယူရှင်းလင်းချက်တွင် တရားလွှတ်တော်မှ မူလတိုင်းရင်းသားများအပေါ်တွင် သက်ရောက်စေခြင်း မရှိစေခဲ့ပါ။ 

ဤဥပဒေကို နယူးယောက်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဟိုမား ပီတာ နိုက်ဒါမှ အဆိုပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုဥ‌ပဒေကို သမ္မတ ကယ်လ်ဗင် ကူးလစ်ဂျ်မှ ၁၉၂၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂ ရက်နေ့တွင် လတ်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ ထိုဥပဒေပြုမှုသည် ပထမကမ္ဘာစစ်အတွင်း စစ်တပ်ထဲတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော မူလတိုင်းရင်းသား ထောင်ပေါင်းများစွာအား တစိတ်တပိုင်း အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ 

ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဥပဒေ
ကျောမြစ်

**ကျောမြစ်** သည် မြန်မာနိုင်ငံ အထက်ပိုင်း မကွေးတိုင်းဒေသကြီးတွင် တည်ရှိသည့် မြစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် ယောမြစ်၏ မြစ်လက်တက်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ပေါက်မြို့၏ အောက်ဘက်တွင် ယောမြစ်အတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြစ်များ
ပြန်မလောမြစ်

**ပြမလောမြစ်** (ပြန်မလော့မြစ်) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနောက်တောင်ဘက် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးတွင် တည်ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဧရာဝတီမြစ်၏ မြစ်လက်တက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပြန်မလောမြစ်သည် အိမ်မဲမြို့နှင့် ဝါးခယ်မမြို့အကြားတွင် ဖြစ်တည်စီးဆင်းလျက်ရှိသည်။ ဤမြစ်တွင် ကျွန်းကုန်းတံတားကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြစ်များ
ကျွန်းကုန်းတံတား

**ကျွန်းကုန်းတံတား** သည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးရှိ အိမ်မဲမြို့နှင့် ဝါးခယ်မမြို့ကို ဆက်သွယ်ပေးထားသည့် တံတားတစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် ပြမလောမြစ်ကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားပြီး ဝါးခယ်မ - ကျွန်းကုန်း - မြင်းကဆိပ် - ပုသိမ် လမ်းမပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ တံတားသည် တစ်လမ်းသွား ဘေလီတံတားအမျိုးအစား ဖြစ်ကာ တံတားအရှည် ၅၀၀ ပေ (၁၅၀ မီတာ)၊ အကျယ် ၁၄ ပေ (၄.၃ မီတာ) ရှိသည်။

ကျွန်းကုန်းတံတားကို ဖြတ်သန်းကာ ဝါးခယ်မမှ ပုသိမ်သို့ သွားမည်ဆိုပါက ၅၅.၄ မိုင် (၈၉ ကီလိုမီတာ) ရှိပြီး ဤလမ်ကြောင်းသည် ဝါးခယ်မမှ ပုသိမ်သို့ အတိုဆုံးလမ်းကြောင်း ဖြစ်သည်။ ကန်ကလေးမှ သွားမည်ဆိုပါက ၉၂ မိုင် (၁၄၈ကီလိုမီတာ)၊ အိမ်ဲမမှ သွားပါက ၈၆ မိုင် (၁၃၈ ကီလိုမီတာ) ရှိသည်။ ဤတံတားကို ၂၀၀၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တံတားများ
ယင်းမြစ်

**ယင်းမြစ်** ("ယင်းချောင်း" ဟုလည်း ခေါ်) သည် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း မကွေးတိုင်းတွင် တည်ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဧရာဝတီမြစ်၏ မြစ်လက်တက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ 

နတ်စင်တောင်  (၁၂၈၉ ပေ) အနောက်တောင်ဘက် ဆင်ခြေလျှော၊ ဥသျှစ်ကုန်းတောင် (၁၁၀၄ ပေ) နှင့် စကြာတောင် (၁၂၃၂ ပေ) တို့၏ အရှေ့ဘက် ဆင်ခြေလျှော စသည်တို့မှ မြစ်ဖျားခံကာစီးဆင်းဖြစ်တည်လာသည်။ ယင်းမြစ်သည် နတ်မောက်မြို့၏ တောင်ဘက်နှင့် အခြားရွာများကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းလျက်ရှိသည်။ မြစ်သည် အနောက်ဘက်သို့ လတ္တီကျု 20.07° N လှည့်လျက်ရှိသည်။ တောင်များကို ကွေ့ကောက်ဖြတ်သန်းကာ မကွေးမြို့အောက်ပိုင်း  တွင် ဧရာဝတီမြစ်အတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြစ်များ
မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြစ်များစာရင်း

အောက်ပါတို့သည် မြန်မာနို်င်ငံရှိ မြစ်များစာရင်း ဖြစ်သည်။ ရေလွှမ်းဧရိယာကိုလိုက်၍ အရှေ့မှ အနောက်ဘက်သို့ အစီအစဉ်အတိုင်း စီထားသည်။ သက်ဆိုင်ရာ မြစ်လက်တက်များကိုလည်း မြစ်များ၏အောက်တွင် ခေါင်းစဉ်ခွဲငယ်များဖြင့် စီစဉ်ထားသည်။

## အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ
* Nāf River
* Kaladan River
* Lemro River
* Mayu River
* Kaleindaung River
* Pathein River (Bassein River)
** Dagā River
* Pyanmalot River (Pyamalaw River)
* Irrawaddy River (Ayeyarwady River)
** Yin River
** Mon River
** Yaw River
*** Kyaw River
** Chindwin River
*** Myittha River
**** Manipur River
*** Uyu River
*** Tizu River
** Mu River
** Myitnge River
*** Zawgyi River
** Shweli River
** Taping River
** N'Mai River
** Mali River
* Thandi River
* Yangon River (Rangoon River) (Hlaing River)
** Bago River (Pegu River)
** Myitmaka River
* Sittaung River
** Phyu Creek
** Kha Paung Creek
** Sinthay River
** Paunglaung  River
* Bilin River
* Salween River (Thanlwin River)
** Ataran River
*** Zami River
*** Winyaw River
** Gyaing River
*** Haungtharaw River
** Yunzalin River
** Moei River (Thaungyin River)
** Pawn River
*** Pilu River
** Pai River
** Teng River
** Hsim River
** Nam Pang River
** Nanding River
* Ye River
* Heinze River
* Dawei River (Tavoy River)
* Great Tenasserim River (Tanintharyi River)
* Lenya River
* Kraburi River (Pakchan River)
* Dapein River
* Tarpein River 
* Paung Laung River
* Chaungmagyi River

## ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ
* Mekong
** Kok River
** Ruak River
** Loi River

## ပြင်ပလင့်များ
*Water Quality Management at River Basin in Myanmar 
*Myanmar Water resources. Aquastat, FAO.

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြစ်များ
Snaptube

**Snaptube** သည် မှ ထုတ်လုပ်ထားသည့် ဗီဒီယိုဒေါင်းလုတ်ပြုလုပ်သည့် အပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ဤဆော့ဝဲကို အသုံးပြုသူ သန်း ၁၀၀ ကျော် ရှိခဲ့သည်။

## အငြင်းပွားမှုများ
၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် အသုံးပြုသူများ မသိအောင် တိတ်တဆိတ် စက်အတွင်း၌ ကြော်ငြာများကို မမြင်အောင်လုပ်ထားသည်ဟု Upstream က သတိပေးခဲ့သည်။ ၎င်းသည် အသုံးပြုသူများ၏ မိုဘိုင်းဒေတာနှင့် ဘတ်ထရီစွမ်းအားကို ပိုမိုကုန်ကျခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်စေသည်။

ဂူဂဲသည် ပလေးစတိုးမှ ဤဆော့ဝဲကို ဖယ်ပစ်ပြီးနောက်တွင် ဖန်တီးထုတ်လုပ်သူဖြစ်သည့် သည် Mango SDK ဟု အမည်ရှိသည့် third-party software development kit  ကို အပြစ်တင်ခဲ့သည်။ Mango SDK က ပြုလုပ်ထားသည့် အမှားအယွင်းများကို ဖယ်ရှားပစ်ခဲ့သည်ဟု ထုတ်လုပ်သူက ဆိုခဲ့သည်။ ကုမ္ပဏီသည် ထို Mango SDK ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည့် ဗားရှင်းဖြစ်သည့် ဗားရှင်းအသစ်ကို ထုတ်ပေးခဲ့သည်ဟု ဝန်ခံကတိပြုခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် အသုံးပြုသူများ အားလုံးသို့ နောက်ဆုံးဗားရှင်းသို့ မြှင့်တင်ရန် အသိပေးချက်များ ပေးပို့ခဲ့သည်။

## ပြင်ပလင့်များ
* 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အန်းဒရိုက် ဆော့ဝဲလ်
ဖာရှန်းမီယဲ့ဂါ

**ဖာရှန်းမီယဲ့ဂါ** (၊ )သည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မတိုင်မီနှင့် စစ်အတွင်းကာလတွင် နာဇီဂျာမနီ၏ လေကြောင်းစစ်ဆင်ရေးတပ်ဖွဲ့ဖြစ်သော လုဝဲဖ်ဖဲ၏ လက်အောက်ခံ လေကြောင်းချီတပ်ဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤအဖွဲ့သည် ပထမဆုံးသော ဂျာမန် လေကြောင်းချီတပ်ဖွဲ့ဖြစ်ပြီး များစွာကြီးမားလှသော လေကြောင်းချီစစ်ဆင်ရေးများကို ကျူးလွန်ခဲ့ကြသည်။ မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များမှလည်း ထိုလေကြောင်းချီတပ်ဖွဲ့ကို အစိမ်းရောင်နတ်ဆိုး (**Green Devil**) ဟု သုံးနှုန်းကြသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်တလျှောက်လုံးတွင် *ဖာရှန်းမီယဲ့ဂါ* ၏ အုပ်ချုပ်သူခေါင်းဆောင်မှာ ကာ့ စတုဒန့်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
## ကျမ်းကိုး 
* 
* The Fall of Eben Emael Belgium 1940 by Chris McNab
* Fallschirmjager at the Gran Sasso:The Liberation of Mussolini by the German parachutist on 12 September 1943 by Oscar Gonzalez Lopez
*.
* Axelrod, Alan (2008). *Real History Of World War II: A New Look at the Past*. New York: Sterling Publishing Co Inc. p.&nbsp;208. .
* Forczyk, Robert (2008). ''Sevastopol 1942: Von Manstein's Triumph*. Osprey Publishing, Oxford. .
* Hodgin, John, E.*German Paratroops in North Africa*. 
* Lopez, Oscar Gonzalez. *Fallschirmjager at the Gran Sasso: The Liberation of Mussolini by the German parachutist on 12 September 1943*. 
*.
* McNab, Chris. *The Fall of Eben Emael Belgium 1940*. 
* McNab, Chris. *German Paratroopers*. 
* Sutherland, Jon & Canwell, Diane. *Fallschirmjager: Elite German Paratroops in World War Two''. Pen & Sword Military. .

ကဏ္ဍ:ဒုတိယကမ္ဘာစစ်တွင်း ဂျာမန်အထူးတပ်ဖွဲ့များ
နံ့သာကျွန်း

**နံ့သာကျွန်း** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ပထဝီသွင်ပြင်
ဤကျွန်းသည် ၂.၄ ကီလိုမီတာ (၁.၅ မိုင်) ရှည်ပြီး ၁.၇ ကီလိုမီတာ (၁.၁ မိုင်) ကျယ်သည်။ ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းရှိ မော်ယွန်းကုန်းမြေ (Maw yon) မှ အနောက်တောင်ဘက် ၃၀ ကီလိုမီတာ (၁၉ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။

နံ့သာကျွန်းသည် ၁၆၈ မီတာ (၅၅၁ ပေ) အမြင့်ရှိပြီး အလယ်တွင် ရွှံ့နွံထူသည့် အသက်ဝင်နေသည့် မီးတောင်တစ်ခု တည်ရှိသည်။ ၎င်း၏ အနောက်ဘက်ကမ်းခြေဘက်မှ လွဲ၍ သစ်တောများ ထူထပ်လျက်ရှိသည်။ ထိုအနောက်ဘက်ကမ်းခြေသည် မီးတောင်ဝနှင့် ကမ်းခြေအကြားသည် လမ်းခရီးကြမ်းတမ်းသည်။

## အနီးအနားရှိ ကျွန်းများ
နံ့သာကျွန်း၏ NNE ဘက် ၄၅ ကီလိုမီတာ (၂၈ မိုင်) အကွာတွင် Unguan ကျွန်း တည်ရှိသည်။ ဤကျွန်း၏ အမြင့်ဆုံးအမှတ်သည် ၄၀ မီတာ (၁၃၀ ပေ) ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ
အန်ဂွမ်

**အန်ဂွမ်** ()သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်ကမ်းရိုးတန်းရှိ ကျွန်းငယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
## ပထဝီသွင်ပြင်
ကျွန်းသည် အရှည် ၁ ကီလိုမီတာ (၀.၆၂ မိုင်)၊ အကျယ် ၀.၄ ကီလိုမီတာ (၀.၂ မိုင်) ရှိသည်။ မန်အောင်ကျွန်း၏ တောင်ဘက်ဆုံးပိုင်းမှ တောင်ဘက် ၃၃ ကီလိုမီတာ (၂၁ မိုင် ) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ဤကျွန်း၏ အမြင့်သည် ၄၀ မီတာ (၁၃၀ ပေ )ရှိပြီး သစ်တောထူထဲသည်။

## အနီးအနားရှိ ကျွန်းများ
*မာန်အောင်ကျွန်း - အနောက်မြောက်ဘက် ၂၂ ကီလိုမီတာ (၁၄ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။
*နံ့သာကျွန်း - အန်ဂွမ်ကျွန်း၏ SSE  ၄၅ ကီလိုမီဝာ (၂၈ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်း၏ အမြင့်ဆုံးနေရာသည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၁၆၈ မီတာ (၅၅၁ ပေ) ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ
ကျွန်းကြီးကျွန်း

**ကျွန်းကြီးကျွန်း** သည် မြန်မာနိုင်ငံ တောင်ပိုင်း၊ မွန်ပြည်နယ်ကမ်းရိုးတန်းမြောက်ဘက် ကပ္ပလီပင်လယ်ထဲရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ပထဝီသွင်ပြင်
၄.၆ ကီလိုမီတာ (၂.၉ မိုင်) ရှည်လားသည့် ဤကျွန်းသည် ကမ်းခြေမှ ၄.၃ ကီလိုမီတာ (၂.၇ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ဤကျွန်းတွင် သိသာသည့်ထိပ်ဖျားအမြင့်နေရာ လေးခုရှိပြီး သစ်တောများထူထဲစွာ ဖုံးအုပ်ထားသည်။ အမြင့်ဆုံးနေရာသည် ၁၆၃ မီတာ (၅၃၅ ပေ) ရှိသည်။

ကျွန်းကြီးသည် နတ်ကျွန်း၏ တောင်ဘက် ၈ ကီလိုမီတာ (၅ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ရေးမြစ်နှုတ်ခမ်းဝတွင် တည်ရှိသည့် ကျွန်ငယ်ကလေးတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ
ကိုလံဘိုမီးပြတိုက်

**ကိုလံဘိုမီးပြတိုက်** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ကိုလံဘိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် မီးပြတိုက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ သီရိလင်္ကာဆိပ်ကမ်းအာဏာပိုင်က ထိန်းချုပ်လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။ ကိုလံဘိုဆိပ်ကမ်း၏ တောင်ဘက် ဂယ်ဘော့ကာပွိုင့်တွင် တည်ရှိသည်။ 

## သမိုင်းကြောင်း
ကိုလံဘိုဆိပ်ကမ်းတိုးချဲ့ရေးစီမံကိန်း၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် ကိုလံဘိုမီးပြတိုက်အဟောင်းကို ပိတ်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၅၂ တွင် လက်ရှိ ၂၉ မီတာ (၉၅ ပေ) မြင့်သည့် မီးပြတိုက်ကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၎င်းမီးပြတိုက်ကို သီရိလင်္ကာ၏ ပထမဆုံးသောဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်သည့် Rt Hon D.S. Senanayake က ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ကွန်ကရစ်အောက်ခံဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည့် ဤမီးပြတိုက်သည် ၁၂ မီတာ (၃၉ ပေ) မြင့်သည်။ ၎င်း၏ အောက်ခြေတွင် ခြင်္သေ့ရုပ်တု လေးခု တည်ရှိသည်။

အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာကို မြင်ကွင်းကျယ်ပုံစံဖြင့် မြင်ရသဖြင့် ဤပြတိုက်သည် မြို့၏ အထင်ကရနေရာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သီရိလင်္ကာပြည်တွင်းစစ် ပြင်းထန်လာသည့်အခါတွင် ဤမီးပြတိုက်သို့ အများပြည်သူများ လာရောက်လည်ပတ်ခြင်းကို ကန့်သတ်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ ပိတ်ပင်ရခြင်းမှာ ဤမီးပြတိုက်တည်ရှိရာနေရာသသည် လုံခြုံရေးမြင့်မားသည့် ဇုန်အတွင်းတည်ရှိနေသည်။ ကိုလံဘိုဆိပ်ကမ်းနှင့် နီးကပ်စွာတည်ရှိနေပြီး ရေတပ်ဌာနချုပ်နှင့်လည်း လမ်းတစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် တည်ရှိသည်။

## ပြင်ပလင့်များ
* Sri Lanka Ports Authority 
* Lighthouses of Sri Lanka

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ မီးပြတိုက်များ
ကိုင်းသောင်ကျွန်း

**ကိုင်းသောင်ကျွန်း** သည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးတွင် တည်ရှိသည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်း၏ ဧရိယာသည် ၁၁.၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ ရှိသည်။

ဤကျွန်း၏ အရှေ့တောင်ဘက်အပိုင်းတွင် လူအများအဓိက အခြေချနေထိုင်ကြသည်။ ကျန်ရှိနေသည့် အပိုင်းများတွင်လည်း ကျွန်းငယ်များစွာ ရှိသည်။ ကျွန်းပေါ်တွင် ဘုရားတစ်ဆူ တည်ရှိသည်။ ထိုဘုရားသည် ၂၀၀၄ ခုနှစ် စူမားတြား - ကပ္ပလီပင်လယ်ငလျင်ကြောင့် ပျက်စီးခဲ့သည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် မြင့်တက်လာမှုကြောင့် ထိုဒေသသည် ယခုအခါတွင် ရေလွှမ်းနစ်မြုပ်မှုများ ဖြစ်လာကာ နေထိုင်သူများကို ခြိမ်းခြောက်လျက်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ
ဇလပ်တောင်ကျွန်း

**ဇလပ်တောင်ကျွန်း** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ပထဝီသွင်ပြင်
ဇလပ်တောင်သည် အရှည် ၁.၃ ကီလိုမီတာ (၀.၈ မိုင်)၊ အကျယ် ၀.၅ ကီလိုမီတာ (၀.၃ မိုင်) ရှိသည်။ ဤကျွန်းတွင် သစ်ပင်များသည် ကျိုးတိုးကျဲတဲ တည်ရှိနေပြီး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၃၇ မီတာ (၁၂၁ ပေ) အမြင့်တွင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်း၏ မြောက်ဘက်အကွေးတွင် လူအနည်းငယ် နေထိုင်ကြသည်။ ဤကျွန်းသည် ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းနှင့် ၀.၆ ကီလိုမီတာ (၀.၄ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။

ဇလပ်တောင် သည် သံတွဲမြစ်၏ မြစ်ဝတွင် တည်ရှိသည်။

## ပြင်ပလင့်များ
*Zalat Taung - Geographic.org

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ
ဒွန်ဒရာထိပ်မီးပြတိုက်

**ဒွန်ဒရာထိပ်မီးပြတိုက်** သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတောင်ဘက်စွန်းအပိုင်း၊ ဒွန်ဒရာတွင် တည်ရှိသည့် မီးပြတိုက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ သီရိလင်္ကာ၏ အမြင့်ဆုံးမီးပြတိုက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အရှေ့တောင်အာရှ၏ အမြင့်ဆုံးမီးပြတိုက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ သီရိလင်္ကာဆိပ်ကမ်းအာဏာပိုင်က ထိန်းသိမ်းလုပ်ဆောင်သည်။

ဒွန်ဒရာရွာ၏ အနီးတွင် တည်ရှိပြီး မတရာမြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက် ၆ ကီလိုမီတာခန့် (၃.၇ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ဒွန်ဒရာဆိုသည်မှာ ဒေသတွင်း Sinhala ဘာသာစကားဖြင့် "ဒေဝီ - နုဝရ" ၏ အဓိပ္ပာယ်ဆင်တူသည့် ဘာသာစကား ဖြစ်သည်။ ဒေဝီ ဆိုသည်မှာ နတ်ဘုရားဖြစ်ပြီး၊ နုဝရဆိုသည်မှာ မြို့ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဒွန်ဒရာဟူသည် အမည်မှာ "နတ်ဘုရားများ၏ မြို့တော်" ဟူသည့် အဓိပ္ပာယ်ဆဖြစ်သည်။

## သမိုင်း
## ပြင်ပလင့်များ
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ မီးပြတိုက်များ
တပိန်မြစ်

**တပိန်မြစ်** သည် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ဘက်ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။

## ဖော်ပြချက်
တပိန်မြစ်သည် ဧရာဝတီမြစ်၏ မြစ်လက်တက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် တရုတ်နိုင်ငံ၊ ယူနန်ပြည်နယ်၏ တောင်ထူထပ်သည့် ဒေသများမှ မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းသည်။

တရုတ်နိုင်ငံ၊ ယူနန်ပြည် အနောက်တောင်ဘက်ပိုင်း Xinchengxiang ရှိ မြစ်နှစ်စင်းဖြစ်သည့် ဘင်းလန့်မြစ် (Binglang ) နှင့် နန္ဒီမြစ် (Nandi) တွေ့ဆုံကာ ဖြစ်တည်လာသည်။ မြစ်၏ အရှည်သည် ၁၁၇ ကီလိုမီတာ ရှိသည်။

## ဆည်
ဤမြစ်တွင် တရုတ်ဒတန့်ကုမ္ပဏီနှင့် မြန်မာအစိုးရတို့ လုပ်ကိုင်နေသည့် ဆည်နှစ်ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် တရုတ်နိုင်ငံနယ်နိမိတ်နှင့် နီးကပ်စွာ တည်ရှိသည်။  ဤစီမံကိန်းသည် မြစ်၏ ရေစီးကြောင်းမှတစ်ဆင့် လျှပ်စစ်ထုတ်ယူနိုင်ရန် ဖြစ်သည်။ ဆည်တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများနှင့် ရေလှောင်ကန်အတွက် ရွာတွင် နေထိုင်သူများသည် အခြားနေရာအသစ်များသို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ရသည်။ လျှပ်စစ်မီးကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် ထုတ်လုပ်သည်ဆိုသော်လည်း  ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဇွန်လမှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်အထိ ထုတ်လုပ်ခဲ့သည့် စွမ်းအင်  513 kilowatt hours ၏ အများစုကို တရုတ်နိုင်ငံ၊ ယူနန်ပြည်နယ်တွင်အသုံးပြုရန် ရောင်းချခဲ့သည်။

ကုလသမဂ္ဂရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုဆိုင်ရာမူဘောင်အဖွဲ့သည် နယ်သာလန်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံအကြား ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ဒါပိန်မြစ်ပေါ်တွင် ရေစွမ်းအင်သုံးသန့်စင်ရေးစနစ်တစ်ခုအတွက် ထောက်ခံခဲ့သည်။

### ဆည်အမှတ် (၁)
ဤပထမဆည်သည် ခန့်မှန်းခြေအမြင့် ၈၃.၅ မီတာ ရှိသည်။ ၎င်းသည် ၂၄၀ မီဂါဝက်ပါဝါကို ထိန်းသိမ်းနိုင်စွမ်း ရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည် လျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်မှုသည် ၁၀၆၅ ဂီဂါဝက်နာရီ ရှိသည်။ ဤပထမဆုံးဆည် တည်ဆောက်မှုသည် ရေလှောင်ကန်နှင့်အတူ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။

### ဆည်အမှတ် (၂)
ဒုတိယမြောက်ဆည်သည် ပထမဆည်မှ ၅၀ကီလိုမီတာ အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ လျှပ်စစ်မီတာ ၁၆၅ မီဂါဝက်ကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်သည်။ နှစ်ပတ်လည် လျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်နိုင်မှုသည် ၇၇၅ ဂီဂါဝက်နာရီ ရှိသည်။ ကြီးမားသည့် ရေလှောင်ကန်ပါဝင်သည့် ဤဒုတိယဆည် တည်ဆောက်မှုသည် ၂၀၀၆ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။

ဤဆည်နှစ်ခု တည်ဆောက်မှု ကုန်ကျစရိတ်သည် ယွမ် ၁၀၈ သန်း (၂၀၁၂ ခုနှစ်ကာလ $16,944,984) ကုန်ကျခဲ့သည်။ ထုတ်လုပ်မှု၏ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၉၀ ဖိုးကို တရုတ်ကုမ္ပဏီများသို့ ရောင်းချခဲ့ပြီး ကျန်ရှိသူများကို ပြည်သူများသို့ ပေးခဲ့သည်။

### လုံခြုံရေး
ဤစီမံကိန်းသည် ပြဿနာများနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ ကချင်လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့အစည်း (KIO) သည် ၁၇ နှစ်ကြာရပ်စဲထားသည့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲမှုကို ချိုးဖောက်ခဲ့ကာ ဆည်တည်ဆောက်မှုများကို လက်လျှော့သွားအောင် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြစ်များ
ကိုလံဘိုမီးပြတိုက်ဟောင်း

**ကိုလံဘိုမီးပြတိုက်ဟောင်း** သို့မဟုတ် **ကိုလံဘိုခံတပ်နာရီစင်** သည် သီရိလင်္ကာနို်င်ငံ၊ ကိုလံဘိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် မီးပြတိုက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ယခုအခါတွင် နာရီစင်တစ်ခု အဖြစ် တည်ရှိနေသည်။ ဤမီးပြတိုက်သည် အလုပ်လုပ်ဆောင်မှု မရှိတော့ပေ၊ သို့သော် ယခုအခါတွင် နာရီစင်တစ်ခုအဖြစ် ကျန်ရှိနေသည်။ ၎င်းသည် ကိုလံဘိုခံတပ်ရှိ Janadhipathi Mawatha (ယခင် Queens Road) နှင့် ချသမ်လမ်းနှစ်ခု ဆုံရာတွင် တည်ရှိသည်။

## သမိုင်းကြောင်း
တာဝါကို နာရီစင်တစ်ခုအဖြစ် ၁၈၅၆ - ၅၇ တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ၁၈၅၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။ တာဝါကို အုပ်ချုပ်သူ Sir Henry George Ward (1797 – 1860) ၏ ဇနီးဖြစ်သူ Emily Elizabeth Ward က ဒီဇို်င်းရေးဆွဲခဲ့သည်။ တည်ဆောက်မှုကို ပြည်သူ့လုပ်ငန်းများဌာနက ဒါရိုက်တာဖြစ်သူ Mr John Flemming Churchill  ၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ၂၉ မီတာ (၉၅ ပေ) အမြင့်ရှိသည့် ဤမီးပြတိုက်သည် ကိုလံဘိုတွင် အမြင့်ဆုံး အဆောက်အဦ ဖြစ်သည်။ မူလနာရီစင်တည်ဆောက်မည့်အစီအစဉ်ကို အုပ်ချုပ်သူ  Sir Robert Brownrigg (1759 – 1833)  က ၁၈၁၄ ခုနှစ်တွင် £1,200 ဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၎င်းကို ကုန်လှောင်ရုံတစ်ခုတွင်သာ ထိန်းသိမ်းထားခဲ့ရသည်။ စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အကြောင်းများကြောင့် ၎င်းကို ၁၈၅၇ ခုနှစ် ရောက်သည့်အချိန်မှ နောက်ဆုံးပြုလုပ်ခဲ့ကြရသည်။

အနီးအနားရှိ အဆောက်အဦများသည် မီးပြတိုက်၏ အလင်းရောင်ကို ဖုံးကွယ်သဖြင့် ဤမီးပြတိုက်ကို ပိတ်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၂ ခုနှစ်၊ ဇူလို်ငလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။ ၎င်း၏ နေရာတွင် ခေတ်မီ ဂယ်လီဘတ်မီးပြတိုက်ကို အစားထိုးကာ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။

## အသွင်အပြင်
## ပြင်ပလင့်များ
* Sri Lanka Ports Authority 
* Lighthouses of Sri Lanka

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ မီးပြတိုက်များ
သံဒိမြစ်

**သံဒိမြစ်** သည် မြန်မာနိုင်ငံတောင်ပိုင်း၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြစ်တစ်စင်းဖြစ်သည်။ ဧရာဝတီမြစ်၏ မြစ်လက်တက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြစ်သည် အချို့နေရာများ၌ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၃ မီတာ (၉.၈ ပေ) မှ စီးဆင်းသည်။ ဤမြစ်ဖြတ်သန်းစီးဆင်းရာနေရာများ၏ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာတိုင်းတွင် ပျှမ်းမျှ လူဦးရေ ၂၂၆ ဦး မှီတင်းနေထိုင်သည်။

ဤမြစ်ကို သံဒိတ်မြစ်ဟုလည်း သိကြသည်။ မြစ်ဖြတ်သန်းအနီးအနားရှိ မြို့ရွာများတွင်  Kyônda (2.9 km (1.8 mi)), Donyan (8.3 km (5.2 mi)), Kyònbaw (8.6 km (5.3 mi)), Begyi (9 km (5.6 mi)), Kyôndat (10.1 km (6.3 mi)), Nyaungleingôn (10.1 km (6.3 mi)) နှင့်သံဒိ (11.4 km (7.1 mi)) တို့ ပါဝင်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြစ်များ
သံကျွန်း

**သံကျွန်း** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မြိတ်ကျွန်းစု၏ တောင်ဘက်အစွန်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းသည် အာလာဒင်ကျွန်းများတွင် အကြီးဆုံးနှင့် အမြင့်ဆုံးကျွန်းလည်း ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းသည် သစ်တောများထူထဲနေပြီး အဓိကအမြင့်ထိပ်နေရာနှစ်ခု ရှိသည်။ တစ်ခုစီသည် အမြင့် ၄၅၀ မီတာ ပတ်လည် (၁၄၇၆ ပေ) မြင့်သည်။ ဤကျွန်း၏ ပုံစံသည် အဝိုင်းပုံသဏ္ဌာန်တည်ရှိနေကာ အချင်းသည် ၆ ကီလိုမီတာခန့် (၁၈ ပေ) ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေသည် ၅.၅ မီဝာာ (၁၈ ပေ) မြင့်သွားပြီး သန္တာကျောက်တန်းဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ သံကျွန်းသည် ဇဒတ်ကြီးကျွန်း၏ တောင်ဘက်အဆုံးအပိုင်းမှ အနောက်ဘက် ၄.၅ ကီလိုမီတာ (၂.၈ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ
စခန်းသစ်ကျွန်း

**စခန်းသစ်ကျွန်း**  (**Sellore Island**) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မြိတ်ကျွန်းစုတွင် တည်ရှိသည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဧရိယာသည် ၂၅၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ ရှိသည်။

## ပြင်ပလင့်များ
*South Myanmar Islands

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ
ခြစ်ရာ မာဆင့်

**ခြစ်ရာမာဆင့်စမ်းသပ်မှု** ဆိုသည်မှာ အရာဝတ္ထု/ပစ္စည်းတစ်ခုခု၏ခြစ်ခြင်းနှင့်ပွန်းပဲ့မှုများ၏ မာဆင့်ကို ဆုံးဖြတ်ရန်အသုံးပြုခြင်းဖြစ်သည်။  အစောဆုံးစမ်းသပ်မှုကို ၁၈၂၀ တွင် တွင်းထွက်ဗေဒပညာရှင် Friedrich Mohs မှတီထွင်ခဲ့သည် (Mohs စကေး ကိုကြည့်ပါ)။ ၎င်းသည်ခြစ်ရာ၊ မာဆင့်နှိုင်းယှဉ်ခြင်းတန်ဖိုးပေါ်တွင်အခြေခံသည်။ talc အား ၁ နှင့်စိန်ကို ၁၀ ဟုတန်ဖိုးသတ်မှတ်သည်။ Mohs ၏စကေးသတ်မှတ်ချက်သည်ကန့်သတ်ချက်နှစ်ခုရှိသည်။ ၎င်းမှာ အစဉ်အတိုင်း မဟုတ်ကြဘဲ ခေတ်သစ်ပွတ်တိုက်၊ ပွန်းပဲ့၊ ပွန်းရှတတ်သောပစ္စည်းများအများစုသည် ၉ နှင့် ၁၀ တန်ဖိုးကြားတွင်ကျရောက်သည်။

ရေမွန် R. Ridgway,  Norton ကုမ္ပဏီ သုတေသနအင်ဂျင်နီယာ မှ ဥဒေါင်အား မာဆင့်တန်ဖိုး 10 နှင့်စိန်အား 15 ပေးခြင်းအားဖြင့် Mohs စကေးကို ပြုပြင်မွမ်းမံခဲ့သည်။  Carborundum ကုမ္ပဏီ တွင်အလုပ်လုပ်နေသော Charles E. Wooddell သည်လည်းပွန်းပဲ့ခြင်းအား ခုခံကာကွယ်ခြင်းအားဖြင့်စကေးအားထပ်မံ၍ တိုးချဲ့ခဲ့သည်။ သလင်း တွင်တန်ဖိုး ၇ နှင့် ၉ ကို ပတ္တမြား၊ နီလာအုပ်စုကြီး အပေါ်အခြေခံထားပြီး တွက်ချက်ခန့်မှန်းချက်အရတောင်အမေရိကအညိုရောင်စိန်bort အတွက်တန်ဖိုး ၄၂.၄ ရှိသည်။  ပွန်းပဲ့ခြင်းကိုခံနိုင်ရည်ရှိခြင်းသည် အခြားထုထည်နည်းနည်းအခွက်၊ အထစ်၊ အချိုင့်များမျက်နှာပြင်ကွဲပြားမှုကြောင့်ထက်သက်ရောက်မှုနည်းနိုင်သည်။

စုစုပေါင်းစွမ်းအင်သိပ်သည်းဆ (lattice energy per volume) နှင့် Wooddell ဝတ်ဆင်မှုခံနိုင်ရည်အကြား ပတ္တမြား၊ နီလာအုပ်စုကြီး (H = 9) နှင့်စိန် (H = 42.5)တို့သည် အစဉ်အတိုင်း ဆက်နွယ်ပက်သက်မှုရှိသည်။ 

## ကိုးကားစာအုပ်၊ စာတမ်းများ 
 
ကဏ္ဍ:မာဆင့်စစ်ဆေးခြင်း
ဇဒတ်ကြီးကျွန်း

**ဇဒတ်ကြီးကျွန်း** ("စိန့်မတ်သရူးကျွန်း" ဟုလည်း သိကြ) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မြိတ်ကျွန်းစု၏ တောင်ဘက်အစွန်ပိုင်းရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်း၏ မြောက်ဘက်ကမ်းခြေသည် ဆိပ်ကမ်းတစ်ခု ရှိပြီး ၎င်းနေရာသည် မြန်မာရေတပ်၏ အခြေစိုက်နေရာလည်း ဖြစ်သည်။

## ပထဝီဝင်
ကျွန်းသည် အရှည် ၃၅ ကီလိုမီတာခန့် (၂၂ မိုင်) ရှိပြီး ဧရိယာ ၁၇၆ စတုရန်းကီလိုမီဝာ (၆၈ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ဇဒတ်ကြီးကျွန်းသည် မြိတ်ကျွန်းစု၏ တောင်ဘက်အုပ်စုကျွန်းများထဲတွင် အကြီဆုံးဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းတွင် အမြင့်ထိပ်ပိုင်း နေရာနှစ်ခု ရှိသည်။ အမြင့်ဆုံးနေရာသည် ၈၆၄ မီတာ ရှိပြီး ကျွန်း၏ အလယ်အနီးတွင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်းသည် တောင်ဘက်သို့ မြင့်တက်သွားကာ ထိပ်ပိုင်းသည် ၅၈၅ မီတာ (၁၉၁၉ ပေ) မြင့်သည်။ ကျွန်းသည် တောင်ကုန်းနှင့် သစ်တောထူထဲသည်။ ဟက်စတင်းကျွန်း (Hastings Island) ၏ တောင်ဘက် ၂.၅ ကီလိုမီတာ (၁.၆ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။

## အနီးအနားရှိ ကျွန်းများ
အနီးအနားတွင် အာလာဒင်ကျွန်းများ တည်ရှိသည်။ ၎င်းကျွန်းများထဲတွင် သံကျွန်းသည် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ
သရောသဟန်ကြီးကျွန်း

**သယောသဟန်ကျွန်း** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မြိတ်ကျွန်းစုတွင် တည်ရှိသည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းကို အယ်ဖင်စတုန်းကျွန်းဟုလည်း သိကြသည်။

## ပထဝီသွင်ပြင်
ဤကျွန်း၏ ပုံသဏ္ဌာန်သည် ပုံမှန်မဟုတ်ပေ။ တောင်ထူထဲကာ သစ်တောများလည်း ထူထဲသည်။ မြိတ်ကျွန်းစု၏ မြောက်ပိုင်းအစုထဲတွင် ပါဝင်သည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ 

ကျွန်း၏ ဧရိယာသည် ၁၂၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄၆ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ အမြင့်ဆုံးအမှတ်များဖြစ်ကြသည့် ကျွန်း၏ အနောက်ဘက်အပိုင်းတွင် တည်ရှိကြသည့် အမြင့်ဆုံးအပိုင်းများဖြစ်ကြသည့် အယ်ဇင်စတုန်းထိပ် (Elphinstone Peak) သည် ၅၃၃ မီတာ (၁၇၄၉ ပေ) ရှိပြီး၊ ဖော့ထိပ် (False peak)သည် ၄၃၀ မီတာ (၁၄၁၀ ပေ) ရှိသည်။

## အနီးအနားရှိကျွန်းများ
ဤကျွန်း၏ အရှေ့တောင်ဘက်ကမ်းခြေဘက်တွင် ဒေါင်းကျွန်းတည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ
လက်စွပ်အော်ကျွန်း

**လက်စွပ်အော်ကျွန်း** (Domel Island) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မြိတ်ကျွန်းစုတွင် တည်ရှိသည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အရှည် ၃၈ ကီလိုမီတာ၊ ဧရိယာ ၂၅၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ ရှိသည်။ မြိတ်ကျွန်းစုတွင် အကြီးဆုံးကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤတောင်ထူ၍ သစ်တောထူထဲသည့် ကျွန်းသည် ဘန်တင့်ကျွန်း (Bentinck Kyun) မှ အရှေ့ဘက် ၁၄ ကီလိုမီတာအကွတွင် တည်ရှိသည်။ ဤကျွန်းသည် မြောက်ဘက်မှ တောင်ဘက်သို့ ဆန့်တန်းတည်ရှိနေပြီး အကျယ်ဆုံးနေရာသည် ၉.၇ ကီလိုမီတာ ရှိသည်။ အမြင့်ဆုံးနေရာသည် ၆၈၃ မီတာရှိသည်။

## ပြင်ပလင့်များ
*Myanmar Ecotourism - Ministry of Hotels and Tourism
*Mergui Archipelago Photos

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ
ဝကျွန်း

**ဝကျွန်း** သည် မွန်ပြည်နယ်ကမ်းရိုးတန်း၏ လက်ယာဘက်၊ ကပ္ပလီပင်လယ်ပြင်တွင် တည်ရှိသည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းသည် အရှည် ၂ ကီလိုမီတာ (၁.၂ မိုင်) ရှိသည်။ ကျွန်းကို ထူထပ်သည့် သစ်တောများက လွှမ်းခြုံထားပြီး ၎င်း၏ အမြင့်သည် ၁၃၅ မီတာ (၄၄၃ ပေ) ရှိသည်။

## ပထဝီသွင်ပြင်
ဝကျွန်းသည် ရေးမြစ်၏ မြစ်ကမ်းဝတွင် တည်ရှိသည်။ ဝကျွန်း၏ မြောက်ဘက် ၁၀ ကီလိုမီတာ (၆.၂ မိုင်) အကွာတွင် ကိုကွန်ရေးကျွန်း (Kokunye Kyun) တည်ရှိသည်။

## အနီးအနားရှိ ကျွန်းများ
ဝကျွန်းနှင့် သောင်ပြင်တစ်ခုတည်းတွင်ပင် အခြားသော သေးငယ်သည့် ကျွန်းသုံးခုလည်း တည်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ -
***Hngetpiaw Kyun** , 0.3&nbsp;km in length narrow and thickly wooded islet, 46 m high, located 1.6&nbsp;km to the SW of Wa Kyun 
***နတ်ကျွန်း** , 1.15&nbsp;km long island, 135 m high, located 2&nbsp;km to the south of Wa Kyun 
***Kyettaik Kyun** , very small 24 m high islet, 0.5&nbsp;km in diameter, located 2&nbsp;km to the southeast of Nat Kyun

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ
အင်ရှာအလ္လာဟ်

**အင်ရှာအလ္လာဟ်** (အာရပ်: ان‌شاءالله) သည် အာရပ်ဘာသာစကား (အာရဘီ) မှ စကားစု တစ်ခုဖြစ်၍ "ဘုရားရှင်၏ စိတ်ဆန္ဒ၊ အလို" (သို့) "ဘုရားရှင် အလိုရှိက" ဟူသောအနက်ရှိသည်။ 

ဤစကားစုကို များသောအားဖြင့် မွတ်စလင်များ၊ အာရပ်ခရစ်ရှန်များနှင့် အခြားဘာသာတရားရှိ အာရပ်စကားပြောဆိုသူများက သုံးနှုန်းကြ၍ အနာဂတ်တွင်ဖြစ်မည့်ကိစ္စရပ်များကို ရည်ညွှန်းရာ၌ သုံးစွဲကြ၏ ။ ဘုရားသခင်သာ အလိုမရှိပါက မည်သည့်အရာမျှမဖြစ်ပျက်နိုင်၊ ဘုရားရှင်၏ စိတ်ဆန္ဒသည် လူသားများ၏ စိတ်ဆန္ဒထက် သာလွန်ကြီးမြတ်ပေသည်ဟူသော ယုံကြည်ချက်ကို ဖော်ပြပေးသည်။

ဤဝေါဟာရကို အစ္စလာမ်ဘာသာ၏ ကိုရမ်ကျမ်းတွင်ဖော်ပြထားကာ ကိစ္စရပ်တစ်ခုကို မစတင်မီ အလ္လာဟ်၏ နာမတော်ဖြင့် အောင်မြင်ရန် အစပြုခြင်းဖြစ်ပေသည်။ ၎င်းစတင်ခြင်းသည်လည်း ဧကန်မလွဲ အမှန်ပင်အောင်မြင်မှုရရှိလိမ့်မည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရရှိ၏ ။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အစ္စလာမ်ဘာသာ
ကဏ္ဍ:ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ဝေါဟာရများ
တောင်သုံးလုံးမီးတောင်

**တောင်သုံးလုံး** သည် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးနှင့် ကချင်ပြည်နယ်တွင် တည်ရှိနေသည့် အသက်ဝင်လှုပ်ရှားမှု မရှိတော့သည့် ကြီးမားသည့် စုပေါင်းမီးတောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤမီးတောင် ပေါက်ကွဲမှုနှင့် ဆက်နွယ်သည့်မှတ်တမ်း မရှိပေ။ သို့သော် ဤမီးတောင်သည် အာရှတိုက်နှင့် အိန္ဒိယတို့၏ တိုက်ဆုံမှု၏ သက်သေဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တောင်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မီးတောင်များ
ကဏ္ဍ:မီးတောင်သေများ
နာ့ဖ်တာလီ ဘန်းနက်

**နာ့ဖ်တာလီ ဘန်းနက်**(, ; born 25 March 1972)သည် အစ္စရေးနိုင်ငံရေးသမားဖြစ်ပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ၁၉  ယောက်မြောက်ဝန်ကြီး‌ချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည် ။ သူသည် Minister of Diaspora Affairs (အခြားဒေသများတွင် ပြန့်ကျဲနေထိုင်ခဲ့ရသော ရဟူဒီလူမျိုးများအရေးဆောင်ရွက်သော ဌာန)အဖြစ် ၂၀၁၃ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၉ ခုနှစ်အထိ၊ ပညာရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ၂၀၁၅ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၉ ခုနှစ်အထိနှင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ၂၀၁၉ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ ခုနှစ်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၁၈ ခုနှစ်မှစ၍ New Right ပါတီအား ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး ယခင် ၂၀၁၂ မှ ၂၀၁၈ ခုနှစ်အတွင်းတွင် The Jewish Home ပါတီအား ဦးဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အစ္စရေးနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ
စူရာဟ်ဖာသိဟ

**စူရာဟ်ဖာသိဟ** (; , ) သည် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ ချပေးထားသော လူသားတို့ဖတ်ရွတ်ရမည့် ကုရ်အာန်ကျမ်းတော်မြတ်၏ (အဓိပ္ပာယ် မှာ - အဖွင့်ကဏ္ဍ) အစဖြစ်သည်။ ဤ စူရာဟ်တွင် မုက္ခပတ်တော်ပေါင်း (၇) ပါးပါဝင်ပြီး မက္ကဟ်မြို့တွင် ကျရောက်ခဲ့တော်မူသည်။

## စာသား 
### စာသားနှင့် ရောမအက္ခရာဖလှယ်ခြင်း

 

 

 

 

 

 

 

### အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန် 
In the name of , the Entirely Merciful, the Especially Merciful.

[All] praise is [due] to , Lord of the worlds –

The Entirely Merciful, the Especially Merciful,

Sovereign of the Day of Recompense.

It is You we worship and You we ask for help.

Guide us to the straight path –

The path of those upon whom You have bestowed favor, not of those who have evoked [Your] anger or of those who are astray.

### မြန်မာဘာသာပြန် 
မပြတ်မစဲ သနားကြင်နာ ညှာတာတော်မူထသော အနန္တ ကရုဏာတော်ရှင် ဖြစ်တော်မူထသော အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ နာမံတော်ဖြင့် (အစပြုပါ၏)။

ချီးမွမ်းထောမနာခြင်း ဟူဟူသမျှသည် စကြဝဠာ အပေါင်းတို့ကို (မဖြစ်ပေါ်မီကစ၍ ပြည့်စုံပြီးစီးသည့်တိုင်အောင် အဆင့်ဆင့်) ပြုစု ပျိုးထောင်တော်မူသော အလ္လာဟ်အရှင်မြတ် အဖို့သာတည်း။

(အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည်) မပြတ်မစဲ သနားကြင်နာညှာတာတော်မူသော၊ အနန္တကရုဏာတော်ရှင် ဖြစ်တော်မူ၏။

(အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည် ခပ်သိမ်းကုန် သောသတ္တဝါတို့ကို ရှင်ပြန်ထစေတော်မူ၍ သူတော်စင်တို့အား)ကောင်းကျိုး၊ (မသူတော်တို့အား)မကောင်းကျိုး ပေးတော်မူမည်ဖြစ်သောနေ့ ကိုအစိုးရတော်မူသောအရှင်ဖြစ်သည်။

ကျွန်တော်မျိုးတို့သည် အရှင်မြတ်ကိုသာလျှင်ခယရိုကျိုး ရှိခိုးဆည်းကပ်ကြပါ၏။ ထို့ပြင်တဝ ကျွန်တော်မျိုးတို့အား ကူညီစောင်မတော် မူပါရန်အရှင်မြတ် အထံတော်၌သာလျှင် ဆုတောင်းပတ္ထနာပြုပါ၏။

(အို-အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်)ကျွန်တော်မျိုးတို့အားအစစ အရာရာတွင် ဖြောင့်မတ်မှန်ကန်သောလမ်းစဉ်များ ကို ညွှန်ကြား ပြသတော်မူပါ။

အကြင်သူတို့အပေါ်ဝယ် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည်(မေတ္တာကရုဏာသက်ဝင်တော်မူ၍) သုခချမ်းသာ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ပြုခဲ့လေပြီဖြစ်၏။ ထိုသူမွန်သူမြတ်တို့၏ တရားလမ်းကို (ကျွန်တော်မျိုးတို့အားလည်း ညွှန်ကြားပြသတော်မူပါ။)(ထိုသူမွန်သူမြတ်တို့သည်)အမျက်တော်စူးရှခြင်းခံရသူများလည်းမဟုတ်၊ လမ်းမှားသူများလည်း မဟုတ်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကုရ်အာန်၏စူရာဟ်များ
ကဏ္ဍ:အစ္စလာမ်ဘာသာ
ဂျွန်နီ အိုက်ဗ်

**ဆာ ဂျော်နသန် ပေါလ် အိုက်ဗ်** () သည် စက်မှုထုတ်ကုန် ဗိသုကာဒီဇိုင်းပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်၍ အက်ပဲလ်ကုမ္ပဏီ၏ ဒီဇိုင်းဌာန အရာရှိချုပ်ဟောင်းအဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ကာ လက်ရှိတွင် တော်ဝင်အနုပညာကျောင်း (လန်ဒန်) ၏ အဓိပတိအဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။ အက်ပဲလ်သို့ ၁၉၉၂ စက်တင်ဘာတွင် ဝင်ရောက်ခဲ့၍ ၂၀၁၉ ဇူလိုင်တွင် ကုမ္ပဏီမှ ထွက်ခွာခဲ့သည်။ အက်ပဲလ်ထုတ်ကုန်များ၏ ဟာ့ဒ်ဝဲ၊ ဆော့ဖ်ဝဲများ ကြားခံပေါင်းကူးစနစ် အသွင်အပြင်များကို ဒီဇိုင်းရေးဆွဲပေးခဲ့ပြီးနောက် နှစ်အနည်းငယ်အကြာ၊ စတိဗ်ဂျော့ဘ်စ် ကုမ္ပဏီသို့ တဖန်ပြန်လည်ရောက်ရှိလာပြီးနောက် ထုတ်ကုန်ဒီဇိုင်းဌာနတွင် ဒုတိယ အကြီးတန်းဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရာထူတိုးမြှင့်ခြင်းခံရာပြီး ၂၀၁၅ တွင် ဒီဇိုင်းအရာရှိချုပ် (CDO) ရာထူးဖြင့် တာဝန်ယူ လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ အက်ပဲလ်တွင် ဂျော့ဘ်ရှိစဉ် ၎င်းနှင့်အတူ အနီးကပ် လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်ခဲ့၍ မက်ဘွတ်၊ အိုင်ပတ်၊ အိုင်ဖုန်း၊ အိုင်ပေါ့ဒ်၊ အိုင်မက် နှင့် Power Mac G4 Cube (system ပုံး ကဲ့သို့) တို့ကို ဒီဇိုင်းရေးဆွဲရာတွင် အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှနေ၍ ပါဝင်ခဲ့ပြီး အက်ပဲလ်၏ မိုဘိုင်း လည်ပတ်စနစ် (operating system) ဖြစ်သော အိုင်အိုအက်စ် (iOS) အတွက် ဒီဇိုင်း/ဆော့ဖ်ဝဲ အသွင်အပြင် (user interface) တို့၏ အပိုင်းများနှင့် အခြားထုတ်ကုန်ဒီဇိုင်းများကိုလည်း ရေးဆွဲပေးခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အက်ပဲလ်ကုမ္ပဏီ၏ အဓိက ဗိသုကာဆိုင်ရာလုပ်ငန်းများဖြစ်သော အက်ပဲလ်ခြံဝင်း (Apple Park) နှင့် အက်ပဲလ်လက်လီစတိုးဆိုင်များကိုလည်း ပုံစံထုတ်ရာ၌ ကူညီဆောင်ရွက်ရေးဆွဲခဲ့သည်။

လန်ဒန်တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သော အိုက်ဗ်သည် အသက် ၁၂ အရွယ်တွင် စတက်ဖော့ဒ်မြို့သို့ မိသားစုနှင့်အတူ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့၍ နယူးကာဆယ်စွယ်စုံအတတ်ပညာကျောင်း (Newcastle Polytechnic) တွင် ဒီဇိုင်းပညာကို သင်ယူလေ့လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် လန်ဒန်အခြေစိုက် အသစ်ဖွင့်လှစ်ထားသော တန်ဂျရီးန်ဒီဇိုင်းကုမ္ပဏီက ခေါ်ယူ အလုပ်ခန့်ထားခဲ့၏ ။ အက်ပဲလ်ကုမ္ပဏီသို့ ၁၉၉၀ အစောပိုင်းနှစ်များက စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ထိုဆယ်စုနှစ်များ၏ ပါဝါဘွတ်ခ် (PowerBook) ၊ မပ်ကွန်ပျူတာ (Macs) များကို ပုံစံရေးဆွဲခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံသားအဖြစ် ခံယူနိုင်ခဲ့သောကြောင့် ဗြိတိသျှ-အမေရိကန် နှစ်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံသားတစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၇ မေတွင် တော်ဝင်အနုပညာကျောင်း (Royal College of Art) သို့ ကျောင်းအုပ်အဖြစ် ဖိတ်ကြားခံရ၍ ယင်းရာထူးအတွက် ၂၀၂၂ မေလအထိ တာဝန်ယူမည်ဖြစ်သည်။

အိုက်ဗ်သည် ၎င်းရေးဆွဲခဲ့သော ပုံစံများ၊ တင်သွင်းခဲ့သော မူပိုင်ခွင့်များစွာအတွက် ဆန်ကာတင်ခံရခြင်းနှင့် ဆုတံဆိပ်များစွာကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည်။ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းတွင် စက်မှုလုပ်ငန်း တော်ဝင်ဒီဇိုင်နာ (Royal Designer for Industry) ၊ အင်ဂျင်နီယာ တော်ဝင်အကယ်ဒမီ၏ ဂုဏ်ထူးဆောင်အဖွဲ့ဝင် (Royal Academy of Engineering) ၊ ဗြိတိသျှအင်ပါယာ၏ သူကောင်းဘွဲ့ (KBE) တို့ကို ရရှိထားလေသည်။ ၂၀၁၈ တွင် ကိမ်းဘရစ်ချ်သမဂ္ဂအဖွဲ့၏ ပါမောက္ခဟော့ကင်းဆုကိုလည်း ချီးမြှင့်ခံရသည်။ "၂၀၀၄ ဘီဘီစီ၏ ယဉ်ကျေးမှုစာရေးဆရာများမဲကောက်ခံမှု"တွင် အိုက်ဗ်သည် ဗြိတိသျှယဉ်ကျေးမှုတွင် အလွှမ်းမိုးနိုင်ဆုံးသောပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့၏ ။ ၎င်း၏လက်ရာပုံစံများသည် အက်ပဲလ်၏အောင်မြင်မှုနှင့်အတူ တစ်သားတည်းအဖြစ် ဖော်ပြခံရကာ အက်ပဲလ်သည်လည်း ဝင်ငွေအရ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး သတင်းအချက်အလက်လုပ်ငန်းကြီးတစ်ခုအဖြစ်လည်းကောင်း ဈေးကွက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအရ အကြီးဆုံးကုမ္ပဏီကြီးတစ်ခုအဖြစ်လည်းကောင်း ပေါ်ထွန်းလာခဲ့ပေသည်။

၂၀၁၉ ဇွန် ၂၇ ၌ ဘဏ္ဍာရေးတိုင်းစ် (Financial Times) သတင်းစာနှင့် သီးသန့်တွေ့ဆုံမေးမြန်မှုတွင် အိုက်ဗ်သည် အက်ပဲလ်တွင် ၂၇ နှစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီးနောက် ၎င်း၏ကိုယ်ပိုင်လုပ်ငန်း "LoveFrom" ကို ထုတ်ကုန်ဒီဇိုင်နာ မာ့ခ် နယူးဆန်နှင့်အတူ ပူးတွဲစတင်လုပ်ကိုင်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။

## မှတ်စု
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၁၉၆၇ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:ဗြိတိသျှ ထုတ်ကုန်ဒီဇိုင်းနာများ