open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
အရှင်ဓာတုပူဇကထေရ်

* ဓာတုပူဇက၊ တုဝရဒါယကဝဂ်
* ဓာတုပူဇက၊ ပံသုကူလဝဂ်
အရှင်ဧကာသနဒါယကထေရ်

* ဧကာသနဒါယက၊ သကိံသမ္မဇ္ဇကဝဂ်
* ဧကာသနဒါယက၊ ထောမကဝဂ်
ကုဋိဒါယက

** အရှင်ကုဋိဒါယကထေရ်  **  သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန္တာတစ်ပါး ဖြစ်သည်။  လွန်လေပြီးသော အတိတ်ဘဝ၌ အရှင်ကုဋိဒါယကထေရ်သည် တောတောင်အတွင်း၌ လှည့်လည်သီတင်းသုံးတော်မူသော ဘုရားရှင်အား သစ်ပင်ရင်း၌ ဖူးတွေ့ခဲ့ရပါသည်။ ထိုအခါ အရှင်ထေရ်သည် ကြည်ညိုသော စိတ်စေတနာတို့ဖြင့် သစ်ရွက်မိုးကျောင်းလေးကို ဆောက်လုပ်၍ ဘုရားရှင်အား လှူဒါန်းခဲ့လေသည်။

သစ်ရွက်မိုးကျောင်း လှူဒါန်းခဲ့ရသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုကြောင့် အရှင်ကုဋိဒါယကထေရ်သည် ၉၁ ကမ္ဘာပတ်လုံး အပါယ်လေးဘုံသို့ လားရောက်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ ဤသို့သော ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို ခံစားရခြင်းသည် သစ်ရွက်မိုးကျောင်းကို လှူဒါန်းခဲ့ရသော အကျိုးပင် ဖြစ်လေသည်။

ထိုမျှမကသေး အရှင်ကုဋိဒါယကထေရ်သည် လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏ်၊ ရှစ်ပါးသော ဝိမောက္ခတရားနှင့် ခြောက်ပါးသော အဘိညာဉ်တို့ကိုလည်း ရရှိပိုင်ဆိုင်တော်မူပြီး မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမတော်ကိုလည်း ကောင်းစွာ လိုက်နာကျင့်သုံး ပြီးစီးခဲ့လေသည်။

## ကိုးကား
အရှင်သဠလပုပ္ဖိယထေရ်

* သဠလပုပ္ဖိယ၊ ပဒုမုက္ခိပဝဂ်
* သဠလပုပ္ဖိယ၊ မန္ဒာရဝပုပ္ဖိယဝဂ်
အရှင်တရဏီယထေရ်

* တရဏီယ၊ ပဒုမုက္ခိပဝဂ်
* တရဏီယ၊ သုဝဏ္ဏဗိဗ္ဗောဟနဝဂ်
သုဝဏ္ဏဗိဗ္ဗောဟနိယ

** အရှင်သုဝဏ္ဏဗိဗ္ဗောဟနိယထေရ်  **  သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း
### အကျိုးခံစားရခြင်း
### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်သုဝဏ္ဏဗိဗ္ဗောဟနိယထေရ်  အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
နန်းပြားကြီးသုပ်

**နန်းပြားသုပ်** တွင် နန်းပြားခေါက်ဆွဲ၊ ပဲမှုန့်၊ ကြက်သား၊ ကြက်ဥ စသည်တို့ ပါဝင်သည်။

## ပါဝင်ပစ္စည်းများ 
* ကြက်သား
*နန်းပြားခေါက်ဆွဲ
*ကြက်သွန်နီ
*ကြက်သွန်ဖြူ
*ငရုပ်သီးအရောင်တင်မှုန့်
*ပဲမှုန့်
*ငံပြာရည်
*ဆား
*ကြက်ဥ
*နံနံပင်
*သံပရာသီး 

## ပြုလုပ်ခြင်း 
ပြုတ်ထားသော နန်းပြားခေါက်ဆွဲကို ကြက်သားဟင်း၊ ကြက်သွန်နီ၊ ငံပြာရည်၊ ပဲမှုန့်၊ သံပရာသီး၊ ငရုပ်သီးမှုန့် စသဖြင့် လိုသလိုထည့်၍ သုပ်ကြသည်။

## ကိုးကား
အရှင်အဗ္ဘဉ္ဇနဒါယကထေရ်

* အဗ္ဘဉ္ဇနဒါယက၊ သုဝဏ္ဏဗိဗ္ဗောဟနဝဂ်
* အဗ္ဘဉ္ဇနဒါယက၊ တိဏဒါယကဝဂ်
ဂျင်းသုပ်

**ဂျင်းသုပ်** သည် ဂျင်း အဓိက ပါဝင်သော အသုပ်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။

## ပါဝင်ပစ္စည်းများ 
* ချင်း
* ကန်စွန်းဥကြော်
ငှက်ပျောသီးအစိမ်းအကြွပ်ကြော်
* အုန်းကြော်
* မြေပဲကြော်
* ပဲဆံကြော်
* နှမ်း
* ခရမ်းချဉ်သီး
* သံပရာသီး
* ဆား
* အချိုမှုန့်
* ပုစွန်ခြောက်
* ပဲမှုန့်အကျက်မှုန့်
* ကြက်သွန်ဖြူ
* ငရုတ်သီးစိမ်း
* ပဲဆီ

## အသုပ်ပြုလုပ်ခြင်း 
ခြစ်ပြီးသားချင်းကို ရေစိမ်ကာ အရည်ညှစ်ပြီး ဆား၊ အချိုမှုန့်၊ သံပရာရည် (သို့) ရှောက်ရည်တို့ဖြင့် သမအောင် နယ်၍ နှပ်ကာ ပဲမှုန့်၊ ပဲဆီ၊ ပုစွန်ခြောက်ထောင်းတို့ဖြင့် သုပ်နိုင်သည်။ ချင်းသုပ်ကို ငှက်ပျောကြော်၊ အုန်းကြော်၊ မြေပဲကြော်၊ ခရမ်းချဉ်သီး၊ အကြော်စုံ၊ နှမ်း၊ ကြက်သွန်ဖြူတို့ဖြင့်လည်း တွဲဖက် စားသုံးကြသည်။

## ကိုးကား
အရှင်ပဏ္ဏဒါယကထေရ်

* ပဏ္ဏဒါယက၊ ထောမကဝဂ်
* ပဏ္ဏဒါယက၊ ပဏ္ဏဒါယကဝဂ်
နို့ထမင်း

**နို့ထမင်း** သည် ထမင်းနှင့် နွားနို့ ဖြင့် ပြုလုပ်သော စားသောက်ဖွယ်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။

## ပါဝင်သောပစ္စည်း 
* ဆန်
* ဆန်မှုန့်
* ဆား
* အဆီမထုတ်၇သေးသော နွားနို့

## ပြုလုပ်ခြင်း 
ပေါင်းအိုးထဲတွင် ဆန် ကိုရေဆေးပြီး ဆန်နှင့် နွားနို့ ထည့်ချက်သည်။ ကျက်သွားသော ထမင်းများကို ဖိချေကာ ဆန်မှုန့်၊ ဆားနှင့် နွားနို့တို့ဖြင့် ချက်သည်။ နို့ထမင်းကို ထန်းလျက်ရည် (သို့) သကြားတို့ဖြင့် သုံးဆောင်ကြသည်။

## ကိုးကား
ပုတောရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်

**ပုတော**သည် မြန်မာနိုင်ငံအရှေ့တောင်ပိုင်း၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ် ရှိ ရွာတစ်ရွာဖြစ်သည်။ ဝင်းရော်မြစ် အနောက်ဘက်ကမ်းနှင့် အနန်းကွင်း၏ အရှေ့မြောက်ဘက် ၂မိုင်ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကက္ကာရုပုပ္ဖိယ

** အရှင်ကက္ကာရုပုပ္ဖိယထေရ်  **  သည် ဗုဒ္ဓသာသနာတော်တွင် ထင်ရှားသော ရဟန္တာတစ်ပါးဖြစ်ပြီး ရှေးဘဝက ပြုခဲ့သော ကုသိုလ်ကောင်းမှုများ၏ အကျိုးဆက်ကို ဖော်ပြထားသည်။ အပဒါန်ပါဠိတော်တွင် အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြပါရှိသည်။  အချို့သော အဋ္ဌကထာများတွင် အင်္ကောလပုပ္ဖိယထေရ်ဟုလည်း ဖော်ပြထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ အင်္ကောလပုပ္ဖိယထေရ်နှင့် ကက္ကာရုပုပ္ဖပူဇကထေရ်တို့သည် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးတည်း ဖြစ်နိုင်သော်လည်း အချို့ကျမ်းများတွင် ကွဲပြားစွာ ဖော်ပြထားမှုများလည်း ရှိသည်။

### ရှေးဘဝဝတ္ထု 
ကက္ကာရုပုပ္ဖိယထေရ်လောင်းသည် ရှေးဘဝတစ်ခုတွင် ယာမာနတ်ပြည်၌ နတ်သားဖြစ်ခဲ့သည်။ တစ်နေ့သောအခါ ထိုနတ်သားသည် လူ့ပြည်သို့ သက်ဆင်းလာပြီး အသရေတည်နေရာဖြစ်သော ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားအား ကက္ကာရုပန်း (အချို့မူကွဲများတွင် ဂေါက္ခနုပန်းဟုလည်း ဖော်ပြသည်) ဖြင့် လှူဒါန်းပူဇော်ခဲ့သည်။

### အကျိုးခံစားရခြင်း 
ထိုသို့ မြတ်စွာဘုရားအား ပန်းလှူဒါန်းခဲ့သော ကုသိုလ်ကံကြောင့် ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှစ၍ ကိုးဆယ့်နှစ်ကမ္ဘာတိုင် အပါယ်လေးဘုံသို့ လားရောက်ခြင်းကို မသိခဲ့ရပေ။

### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားလက်ထက် 
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်၌ ရဟန်းပြုခဲ့ပြီး  ပဋိသမ္ဘိဒါလေးပါး၊ ဝိမောက္ခရှစ်ပါး နှင့် အဘိညာဉ်ခြောက်ပါးတို့ကို မျက်မှောက်ပြုကာ ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမတော်ကို လိုက်နာကျင့်သုံးပြီး ကိလေသာအညစ်အကြေးအပေါင်းမှ လွတ်မြောက်ကာ ကျွတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
အင်္ကောလပုပ္ဖိယ

**အင်္ကောလပုပ္ဖိယတ္ထေရ်**အမည်ရှိ ထေရ်နှစ်ပါးရှိပြီး ထိုထေရ်နှစ်ပါးစလုံးသည် ရှေးဘဝက ပြုခဲ့သော ကုသိုလ်ကောင်းမှုများ၏ အကျိုးဆက်ကို ဖော်ပြထားသည်။ အပဒါန်ပါဠိတော်တွင် အင်္ကောလပုပ္ဖိယထေရအပဒါန် နှစ်ခုကို ဖော်ပြထားသည်။ 

### ပထမ အင်္ကောလပုပ္ဖိယထေရ် (ပဒုမမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်) 
ဤထေရ်လောင်းသည် ရှေးဘဝတစ်ခုတွင် ပဒုမမြတ်စွာဘုရား စိတ္တကုဋ်တောင်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူချိန်တွင် ထိုမြတ်စွာဘုရားကို ဖူးတွေ့ခွင့်ရခဲ့သည်။ ပွင့်နေသော အင်္ကောလ (မှန်ကူ) ပင်ကို မြင်သောအခါ ပန်းကို ဆွတ်ခူးပြီးလျှင် ပဒုမမြတ်စွာဘုရားထံ ချဉ်းကပ်၍ လှူဒါန်းပူဇော်ခဲ့သည်။ ထိုကုသိုလ်ကံကြောင့် ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ သုံးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာတိုင် အပါယ်လေးဘုံသို့ လားရောက်ခြင်းကို မသိခဲ့ရပေ။ နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်၌ ရဟန်းပြုခဲ့ပြီး ပဋိသမ္ဘိဒါလေးပါး၊ ဝိမောက္ခရှစ်ပါး နှင့် အဘိညာဉ်ခြောက်ပါးတို့ကို မျက်မှောက်ပြုကာ ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

### ဒုတိယ အင်္ကောလပုပ္ဖိယထေရ် (ဝိပဿီမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်) 
ဤထေရ်လောင်းသည် ရှေးဘဝတစ်ခုတွင် ဝိပဿီမြတ်စွာဘုရားအား စက်ကတုံးပန်း (အင်္ကောလပန်းဟုလည်းဆို) ဖြင့် လှူဒါန်းပူဇော်ခဲ့သည်။ ထိုကုသိုလ်ကံကြောင့် ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကိုးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာတိုင် အပါယ်လေးဘုံသို့ လားရောက်ခြင်းကို မသိခဲ့ရပေ။ ခုနစ်ဆယ့်လေးကမ္ဘာအထက်၌ “ရောမသ” အမည်ဖြင့် စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်၌ ရဟန်းပြုခဲ့ပြီး ပဋိသမ္ဘိဒါလေးပါး၊ ဝိမောက္ခရှစ်ပါး နှင့် အဘိညာဉ်ခြောက်ပါးတို့ကို မျက်မှောက်ပြုကာ ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ 
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်

 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ရဟန္တာများ
ဥဒ္ဒါလကပုပ္ဖိယ

** အရှင်ဥဒ္ဒါလကပုပ္ဖိယထေရ်  **  သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း
### အကျိုးခံစားရခြင်း
### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ဥဒ္ဒါလကပုပ္ဖိယထေရ်  အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
အရှင်တိမိရပုပ္ဖိယထေရ်

* တိမိရပုပ္ဖိယ၊ မန္ဒာရဝပုပ္ဖိယဝဂ်
* တိမိရပုပ္ဖိယ၊ တိမိရဝဂ်
ကဒလိဖလဒါယက

**အရှင်ကဒလိဖလဒါယကထေရ်** နှင့်ပတ်သက်သော အကြောင်းအရာများကို အပဒါန်ပါဠိတော်တွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ 

### အတိတ်ဘဝ 
အရှင်ကဒလိဖလဒါယကထေရ်လောင်းသည် သုံးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာအထက်က ဘုရားရှင်အား ငှက်ပျောသီး လှူဒါန်းခဲ့သည်။

### အကျိုးခံစားရခြင်း 
ထိုသို့ ငှက်ပျောသီး လှူဒါန်းခဲ့သော ကောင်းမှုကြောင့် ထိုဘဝမှစ၍ အပါယ်လေးဘုံသို့ မလားရောက်ခဲ့ရတော့ဘဲ ဤဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်၌ ရဟန္တာ ဖြစ်ခဲ့သည်။

### အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက် 
ဤဝတ္ထုသည် သဒ္ဓါစိတ်ဖြင့် ပြုလုပ်သော အလှူဒါန၏ အကျိုးကျေးဇူးကို ဖော်ပြထားသည်။ သေးငယ်သော အလှူဒါနပင်လျှင် ဘဝအဆက်ဆက် ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို ခံစားစေနိုင်ပြီး နောက်ဆုံးဘဝတွင် ကိလေသာမှ လွတ်မြောက်ကာ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ရှိစေနိုင်ကြောင်း သွန်သင်ထားသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မထေရ်များကဏ္ဍ:ရဟန္တာများ
ကန္ဒလိပုပ္ဖိယ

**အရှင်ကန္ဒလိပုပ္ဖိယထေရ်** နှင့်ပတ်သက်သော အကြောင်းအရာများကို အပဒါန်ပါဠိတော်တွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ 

### သိဒ္ဓတ္ထမြတ်စွာဘုရားလက်ထက် 
အရှင်ကန္ဒလိပုပ္ဖိယထေရ်လောင်းသည် သိန္ဓုမြစ်ကမ်း၌ လယ်သမားဖြစ်ခဲ့သည်။ သူတစ်ပါးအလုပ်ကို လုပ်ကိုင်၍ သူတစ်ပါး၏ ထမင်းကို စားခဲ့ရသည်။ သိန္ဓုမြစ်ကို လှည့်လည်စဉ် သမာဓိဖြင့် သီတင်းသုံးတော်မူသော သိဒ္ဓတ္ထမြတ်စွာဘုရားကို ဖူးမြင်ရသည်။

### ပန်းပူဇော်ခြင်း 
ထိုအခါ ကန္ဒလိပန်း (သစ္စာပန်း) ခုနစ်ပွင့်ကို အညှာမှ ဖြတ်၍ မြတ်စွာဘုရား၏ ဦးထိပ်၌ တင်လှူပူဇော်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် မြစ်ကမ်း၌ နေတော်မူသော တည်ကြည်သော သမာဓိ၊ ရင့်ကျက်သော ပညာရှိတော်မူသော၊ ဣန္ဒြေတို့ကို ပွားစေတော်မူပြီးသော ရွှေအဆင်းနှင့် တူသော အဆင်းရှိတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားကို ချဉ်းကပ်၍ လက်အုပ်ချီပြီး ရှိခိုးခဲ့သည်။

### အကျိုးခံစားရခြင်း 
ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကိုးဆယ့်လေးကမ္ဘာထက်၌ ပန်းကို တင်လှူပူဇော်ခဲ့ရသော အခါမှစ၍ အပါယ်လေးဘုံသို့ လားရောက်ခြင်းကို မသိခဲ့ရပေ။

### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားလက်ထက် 
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်၌ ရဟန်းပြု၍ ပဋိသမ္ဘိဒါလေးပါး၊ ဝိမောက္ခရှစ်ပါး နှင့် အဘိညာဉ်ခြောက်ပါးတို့ကို မျက်မှောက်ပြုကာ ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

### အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက် 
ဤဝတ္ထုသည် သဒ္ဓါစိတ်ဖြင့် ပြုလုပ်သော ပူဇော်မှု၏ အကျိုးကျေးဇူးကို ဖော်ပြထားသည်။ သေးငယ်သော အလှူဒါနပင်လျှင် ဘဝအဆက်ဆက် ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို ခံစားစေနိုင်ပြီး နောက်ဆုံးဘဝတွင် ကိလေသာမှ လွတ်မြောက်ကာ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ရှိစေနိုင်ကြောင်း သွန်သင်ထားသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မထေရ်များကဏ္ဍ:ရဟန္တာများ
ဗာကုလ

** အရှင်ဗာကုလထေရ်  **  သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

**ဗာကုလ**  နှစ်စုသော အမျိုးရှိသူ၊ ဗာကုလထေရ်။

ဗာကုလ အလောင်းအလျာသည် ဂေါတမရှင်တော်ဘုရား ပွင့်တော်မမူမီ ကောသမ္ဗီပြည် သူဌေးအိမ်၌ ပဋိသန္ဓေနေသည်။ ဖွားမြင်သည်မှ ငါးရက်မြောက်သောအခါ အနာရောဂါကင်းရန် ယမုနာမြစ်၌ အထိန်းတို့လက်ဖြင့်ကိုင်၍ ရေချိုးပေးနေစဉ် ငါးမျိုခံရသည်ဟူ၍၎င်း၊ အထိန်းတို့၏လက်မှ မြစ်ထဲသို့ ချော်ကျသွားရာ ငါးမျိုခံရသည်ဟူ၍၎င်း အဆို ရှိသည်။ ထိုငါးကို တံငါတို့ ဖမ်းမိ၍ ဗာရာဏသီ သူဌေးအိမ်က ဝယ်၍ သူဌေးကတော် ကိုယ်တိုင် ငါးကို ကျောဘက်မှ ခွဲသောအခါ အဆင်းရှိသော သူငယ်ကို ရရှိသည်။ အကြောင်းကို သူဌေးကြီးအား အသိပေးသည်။ သူဌေးကြီးက စည်ဖြင့် ကြေညာ၍ မင်းထံ လျှောက်ကြားသည်။ မင်းကြီးက “သင် မွေးစားပါ”ဟု အမိန့်ချမှတ်သည်။ သူဌေးမိဘရင်းများက ထိုသတင်းကိုကြား၍ သားပြန်ရလိုမှုဖြင့် တရားဆိုင်သောအခါ ဘုရင်က **“နှစ်ဦးစလုံး၏ အ‌မွေခံသား ဖြစ်စေ”**ဟု အမိန့်ချမှတ်သည်။ ထိုအခါမှစ၍ တစ်မြို့ပြီး တစ်မြို့၌ ၄-လစီ အလှည့်ကျ စည်းစိမ်ခံစားရသည်။ အမျိုးနှစ်ဦးတို့၏ အထံ၌ ကြီးပွားရသောကြောင့် ဒွိကုလဟု ဆိုလိုလျက်၊ ဒွိကို ဗာပြု၍ **“ဗာကုလ”**ဟု အမည်တွင်သည် ။

ဗာကုလသည် အသက်ရှစ်ဆယ်ရှိသောအခါ ရဟန်းဖြစ်ပြီးနောက် ၇-ရက်မြောက်အထိ ပုထုဇဉ်အဖြစ်ဖြင့် နေ၍ ၈-ရက်မြောက်၌ ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်သည်။ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်ကို ရလတ္တံ့ဖြစ်၍ ထိုဉာဏ်၏တန်ခိုး (= ဉာဏဝိပ္ဖာရိဒ္ဓိ)ကြောင့် ငါးမျိုသော်လည်း မသေဟု ဆိုသည် ။

### ထင်ရှားသော ဂုဏ်အရည်အချင်းများ
* ဗာကုလမထေရ်သည် **မဟာအဘိညာဉ်ရ ပုဂ္ဂိုလ် ၄-ဦးတို့တွင် ၁-ဦးအပါအဝင်**။ (မဟာအဘိညာဉ်ရ ပုဂ္ဂိုလ် ၄-ဦးကို  ကြည့်။)
* နှစ်သတ်မှတ်ချက်အလိုက် **မအိပ်သော သာသနာဝန်ထမ်း ပုဂ္ဂိုလ် ၁၁-ဦးတို့တွင် ၁-ဦးအပါအဝင်** ဖြစ်သည် ။
* ထိုမထေရ်မှာ အသက် **၁၆၀-သို့ ရောက်ရှိမှ ပရိနိဗ္ဗာန်စံလွန်သော ပုဂ္ဂိုလ်**ဖြစ်၍ **သက်တော်အရှည်ဆုံး**လည်း ဖြစ်သည် (သာသနာတော်၌ သက်တော်ရှည် ကိုးဦးသရုပ်ကို -ကြည့်)။
 ဗာကုလမထေရ်မှာ **အံ့ဖွယ် ၃၇-မျိုး** ရှိသည်။
* ၇-ခုမြောက် အံ့ဖွယ်- ၄ လတစ်ကြိမ် သို့မဟုတ် ၁၅ ရက်တစ်ကြိမ် ပံ့သကူသင်္ကန်းကို ဝတ်ရုံရခြင်း။
* ၃၀-မြောက် အံ့ဖွယ်- မွေးသည်မှ စ၍ ပရိနိဗ္ဗာန်စံချိန်အထိ နို့တစ်ညှစ်အချိန်လောက်ပင် အနာရောဂါ မဖြစ်ဖူးခြင်း ။ (ထို့ကြောင့်ပင် **“အနာမဲ့သူ ရှင်ဗာကူ”** ဟု **အပ္ပါဗာဓ ဧတဒဂ်** ရာထူးဖြင့် ချီးကျူးခံရသူ ဖြစ်သည် ။ အနာရောဂါ ကင်းစေရန် ရှေးရှေးဘဝတို့က ဆေးလှူဒါန်းခြင်း, ဆေးကုသခြင်း စသော ကုသိုလ်များ ပြုခဲ့သည် -တို့၌ အကျယ် ကြည့်။)
* ၃၆-ခုမြောက် အံ့ဖွယ်- ပရိနိဗ္ဗာန်စံဝင်ချိန် နီးသောအခါ ကျောင်းအနှံ့သွား၍ “ယနေ့ ငါ ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော့အံ့” ဟု ကြိုတင် ပြောဆိုခြင်း။
* ၃၇-ခုမြောက် အံ့ဖွယ်- ရဟန်းများအလယ်၌ ထိုင်လျက် ပရိနိဗ္ဗာန်စံလွန်တော်မူခြင်း ဖြစ်သည် ။ ၌ ဗာကု-လ-ဟု ရှိသည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* အရှင်ဗာကုလ မထေရ်အကြောင်း

 ကိုးကား
တိဿမေတ္တေယျထေရ်

** အရှင်တိဿမေတ္တေယျထေရ်  **  သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

 (၁) တိဿ-အမည်ရှိသူ (နှင့်) မေတ္တေယျ အမည်ရှိသူ (သူငယ်ချင်း ၂-ယောက်)။ (ယင်း-တွင် မေတ္တေယျ-သည် တိဿမေတ္တေ-ယျ-ဟု ခေါ်ဆိုအပ်သော်လည်း အမိအဖတို့ မှည့်ခေါ်အပ်သော တိဿ-အမည် မထင်ရှားပဲ အနွယ်အားဖြင့်လာသော မေတ္တေယျ-အဖြစ်ဖြင့်သာထင်ရှား၏။  

(၂) တိဿမေတ္တေယျ ထေရ်၊ အမည်အားဖြင့် တိဿ အနွယ်အားဖြင့် မေတ္တေယျ-ဟု ခေါ်ဆိုအပ်သောထေရ်၊ 

(က) သာဝတ္ထိပြည်သား တိဿ- ရဟန်းလူထွက်နှင့်အတူရဟန်းပြုသော တိဿ မေတ္တေယျ ထေရ်။

(ခ) ဗာဝရီပုဏ္ဏားရသေ့ ဆရာကြီး၏ တပည့် ဖြစ်သော တိဿ မေတ္တေယျ ထေရ်။

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း
### အကျိုးခံစားရခြင်း
### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်တိဿမေတ္တယျထေရ်  အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။

## ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
တိဿမေတ္တေယျသုတ်
## ကိုးကား
ပုဏ္ဏက

ပိဋကတ်တော်လာ ပုဏ္ဏက မည်သော သူများမှာ အောက်ပါ အတိုင်းဖြစ်သည်။ 
* (က) ပုဏ္ဏကမည်သောပုဏ္ဏား။  
* (ခ) ပုဏ္ဏကထေရ်။  
* (ဂ) ပုဏ္ဏက မည်သောမင်း။  
* (ဃ) ပုဏ္ဏက မည်သော နတ်ဘီလူးစစ်သူကြီး။  
* (င) ပုဏ္ဏက မည်သောနတ်။  
* (စ) ပုဏ္ဏက မည်သောသူဌေး။  
* (ဆ) ပုဏ္ဏကမည်သော စကြဝတေးမင်း။  
* (ဇ)  ပုဏ္ဏကမည်သော နတ်မြင်းပျံ။ 

## (က) ပုဏ္ဏကမည်သောပုဏ္ဏား
ထိုပုဏ္ဏားသည် ကောသလမင်း၏ ဆရာ ဖြစ်ခဲ့ဘူးသော ဗာဝရီပုဏ္ဏားကြီး၏ တပည့်(၁၆) ဦးတွင်ပါဝင်သည်။ အခြံအရံတပည့် တစ်ထောင်ရှိသည်။ မြတ်စွာဘုရားအား “အနေဇံ မူလဒဿာဝိံ-စသည်ဖြင့် မေးလျှောက်သဖြင့် ဘုရားရှင် ဟောအပ်သော ပုဏ္ဏကသုတ္တန်ကို ကြားနာရ၍ တပည့်တစ်ထောင် နှင့်တကွ ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်သည်။ အကျယ်ကို -ကြည့်။  
## (ခ) ပုဏ္ဏကထေရ်
ဤအမည်ဖြင့် နှစ်ပါးတွေ့သည်။ နှစ်ပါးလုံးအတိတ် ကုသိုလ်ကံ တူကြသည်။ အတိတ်ဘဝ ရသေ့ဖြစ်သောကာလ၌ ပရိနိဗ္ဗာန် စံလွန်သော အရှင်ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ၏ ရုပ်ကလာပ်တော်ကို မီးဖြင့် ပူဇော်ခဲ့သည်။ ထိုဘဝမှစုတေသောအခါ ကုသိုလ်ကြောင့် ပုဏ္ဏကအမည်ဖြင့် လူ့ ဘဝ နတ်ဘဝများစွာတို့၌ဖြစ်သည်။ (ပုဏ္ဏက မည်သော နတ်သား ဖြစ်ခဲ့သည်။) ဤဘုရားရှင်လက်ထက်၌ ရဟန္တာအဖြစ်ရောက်သော မထေရ် ဖြစ်သည်။ 
 

## (ဂ) ပုဏ္ဏကမည်သော နတ်သား
အထက်ပုဒ်ကြည့်။  

## (ဃ) ပုဏ္ဏကမည်သော နတ်ဘီလူး စစ်သူကြီး
ပုဏ္ဏကသည် ဝေဿဝဏ်နတ်မင်း၏ တူတော်သည်။ သုံးဂါဝုတ် ပမာဏ ရှိသော မနောမယနတ်မြင်းပျံကိုစီးလျက် ကာဠတောင်ထိပ်၌ကျင်းပသော နတ်ဘီလူး အစည်းအဝေးသို့ သွားစဉ် နဂါးမင်းသမီး ဣရန္ဓတီ၏ သီချင်းသံကိုကြား၍ တပ်မက်သဖြင့် ဣရန္ဓတီ၏ မယ်တော်၏ ချင်ခြင်း ငြိမ်းစေရန် ဝိဓုရအမတ်ကြီးကို ဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ပုဏ္ဏက နှင့် ဓနဉ္စယကောရဗျမင်းတို့ ကြွေအံကစားသောအခါ ပုဏ္ဏကသည် အနိုင်ရသဖြင့် “အဟံ ဇိနိံ-ငါ အောင်ပြီ”ဟု ကြွေးကျော်သံသည် ဇမ္ဗုဒီပတစ်ကျွန်းလုံး ကြားရသော အသံကြီးလေးခုတို့တွင် ပါဝင်သည်။  အကျယ်ကို -ကြည့်။ 
 
## (င) ပုဏ္ဏကမည်သော သူဋ္ဌေး
## (ဆ) ပုဏ္ဏကမည်သောစကြဝတေး မင်း
(၉၂)ကမ္ဘာထက်၌ ပွင့်တော်မူသော တိဿဘုရားရှင်၏ ဗောဓိပိတောက်ပင်ကို ခုနစ်နှစ်အရွယ် ကလေးငယ်သည် စိုက်ပျိုး၍ ငါးနှစ်ပတ်လုံးပူဇော်ခဲ့ရာ ပန်းတွေပွင့်နေသည်ကို ဖူးမြင်ရသဖြင့် ကြက်သီးမွှေး ညှင်း ထလျက် အလွန်ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာဖြစ်ရသောကြောင့် ၂၅-ကမ္ဘာထက်၌ ပုဏ္ဏက မည်သော စကြာမင်းဖြစ်၏၊ ဤဘုရားရှင်လက်ထက်၌ အသနဗောဓိယထေရ် ဖြစ်လာသည်။  
## (ဇ) ပုဏ္ဏကမည်သောမြင်းပျံ
ဧကရာဇာမင်းက ယဇ်ပူဇော်ရန် ခေါ်စေအပ်သော မြင်းဖြစ်သည်။  
## ပုဏ္ဏကဇာတက
ပုဏ္ဏကဇာတ် (ဝိဓူရဇာတ်ဖြစ်သည်။) ဘုရားရှင် ဇေတဝန် ကျောင်းတော်၌ သီတင်း သုံးနေစဉ် မိမိ၏ပညာပါရမီကို အကြောင်း ပြု၍ ဟောတော်မူသောဇာတ်။ 

## ကိုးကား
ထမင်းချဉ်

**ထမင်းချဉ်** သည် မြန်မာအစားအစာ တစ်မျိုး ဖြစ်ပြီး အချဉ်ဖောက်ထားသော ထမင်း ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်၊ အင်းလေးဒေသရှိ အင်းသားလူမျိုးတို့၏ အစားအစား တစ်ခု ဖြစ်သည်။

ထမင်းချဉ်တွင် လတ်ဆတ်သော သို့မဟုတ် အချဉ်ဖောက်ထားသော ထမင်း၊ ငါးအသားပြုတ် (အင်းလေးတွင် ဖမ်းဆီးရမိနိုင်သော ငါးမြစ်ချင်းကဲ့သို့သော ငါး)၊ ခရမ်းချဉ်သီးအနှစ်၊ ချေထားသော အာလူးပြုတ်အနှစ်၊ ကြက်သွန်မြိတ် စသည်တို့ ပါဝင်သည်။

ကြက်သွန်မြိတ်နှင့် ကြက်သွန်ဖြူနီဆီချက်တို့ကို ထမင်းအပေါ်မှ တင်ကာ သုံးဆောင်ကြသည်။ ထမင်းချဉ်ကို ငရုတ်သီးဆီချက်ဖြင့်လဲ ပြုလုပ်ကြသည်။

## အခြားကြည့်ရန် 
* မြန်မာ့ အစားအစာ
ဆီချက်ခေါက်ဆွဲ

ဆီချက်ခေါက်ဆွဲ (အင်္ဂလိပ်: Sigyet khauk swè) သည် မြန်မာ့အစားအစာတွင် လူကြိုက်များသော ခေါက်ဆွဲအမျိုးအစားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ဂျုံခေါက်ဆွဲ (သို့မဟုတ်) ကြက်ဥခေါက်ဆွဲကို ကြက်သွန်ဖြူဆီချက်၊ ပဲငံပြာရည်တို့ဖြင့် နယ်ဖတ်၍ ပြုလုပ်သည်။ ဤအစားအစာသည် မြန်မာပြည်ဖွား တရုတ်လူမျိုးများ (Sino-Burmese) မှတစ်ဆင့် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုအတွင်းသို့ ပျံ့နှံ့ရောက်ရှိလာခြင်းဖြစ်သည်။ 

## ပါဝင်ပစ္စည်းများနှင့် ပြုလုပ်ပုံ 
**ခေါက်ဆွဲ**: ဂျုံခေါက်ဆွဲ (သို့မဟုတ်) ကြက်ဥခေါက်ဆွဲကို အဓိက အသုံးပြုသည်။

**ဆီချက်**: ကြက်သွန်ဖြူကို ဆီဖြင့် အနံ့မွှေးလာသည်အထိ ကြော်ထားသော ဆီချက်ကို သုံးသည်။

**အသား**: များသောအားဖြင့် ဘဲကင်၊ ဝက်သားကင် (သို့မဟုတ်) ကြက်သားပြုတ်တို့ကို အပေါ်မှတင်၍ စားသုံးကြသည်။

**အရန်**: ကြက်သွန်မြိတ်၊ ငရုတ်ကောင်းမှုန့်၊ သခွားသီးတို့ဖြင့် တွဲဖက်လေ့ရှိပြီး ဘေးမှ ဟင်းရည်ကြည်တစ်ခွက်နှင့် ငရုတ်သီးစိမ်းချဉ်တို့ ပါဝင်လေ့ရှိသည်။

## အမျိုးအစားကွဲများ 
ကြေးအိုးဆီချက်: ကြေးအိုးဆိုင်များတွင် ရရှိနိုင်သော ဆီချက်အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး ဝက်သားလုံး၊ ဝက်ကမ္ဘာနှင့် ဘဲဥတို့ ပါဝင်သည်။

ဘဲသားဆီချက်: တရုတ်တန်းစတိုင် ဘဲသားကင်ဖြင့် ပြုလုပ်သော ဆီချက်ခေါက်ဆွဲ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဧကဆတ္တိယ

** အရှင်ဧကဆတ္တိယထေရ်  **  သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း
### အကျိုးခံစားရခြင်း
### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ဧကဆတ္တိယထေရ်  အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
အရှင်မဉ္စဒါယကထေရ်

* မဉ္စဒါယက၊ သဒ္ဒသညကဝဂ်
* မဉ္စဒါယက၊ ဘဒ္ဒါလိဝဂ်
အရှင်ဗောဓိဃရဒါယကထေရ်

* ဗောဓိဃရဒါယက၊ ဇဂတိဒါယကဝဂ်
* ဗောဓိဃရဒါယက၊ ဝိဘီတကဝဂ်
အရှင်တီဏုပ္ပလမာလိယထေရ်

* တီဏုပ္ပလမာလိယ၊ ဧကပဒုမိယဝဂ်
* တီဏုပ္ပလမာလိယ၊ ဗောဓိဝန္ဒနဝဂ်
အရှင်တိဏမုဋ္ဌိဒါယကထေရ်

* တိဏမုဋ္ဌိဒါယက၊ ဧကပဒုမိယဝဂ်
* တိဏမုဋ္ဌိဒါယက၊ တိဏဒါယကဝဂ်
ကာသုမာရိဖလဒါယက

**အရှင်ကာသုမာရိဖလဒါယကထေရ်** နှင့်ပတ်သက်သော အကြောင်းအရာများကို အပဒါန်ပါဠိတော်တွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ 

### အတိတ်ဘဝ 
အရှင်ကာသုမာရိဖလဒါယကထေရ်လောင်းသည် သုံးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာအထက်ဝယ် တောင်ကြား၌ ထိုင်နေတော်မူသော ဘုရားရှင်အား သရက်ဖြူသီးကို လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ကဏိကာရပန်းကဲ့သို့ တောက်ပလျက် ကိလေသာမြူကင်းသော လောက၏အကြီးအမှူးဖြစ်တော်မူ၍ လူတို့ထက် မြတ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို တောင်ကြား၌ ထိုင်နေတော်မူစဉ် ဖူးမြင်ရ၍ ကြည်ညိုဝမ်းမြောက်သော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ ဦးခေါင်း၌ လက်အုပ်ချီလျက် သရက်ဖြူသီးကို ယူပြီး လှူဒါန်းခဲ့သည်။

### အကျိုးခံစားရခြင်း 
ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ သုံးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာထက်၌ အသီးကို လှူဒါန်းခဲ့ရသော အခါမှစ၍ အပါယ်လေးဘုံသို့ လားရောက်ခြင်းကို မသိခဲ့ရပေ။

### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားလက်ထက် 
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်၌ ရဟန်းပြု၍ ပဋိသမ္ဘိဒါလေးပါး၊ ဝိမောက္ခရှစ်ပါး နှင့် အဘိညာဉ်ခြောက်ပါးတို့ကို မျက်မှောက်ပြုကာ ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

### အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက် 
ဤဝတ္ထုသည် သဒ္ဓါစိတ်ဖြင့် ပြုလုပ်သော အလှူဒါန၏ အကျိုးကျေးဇူးကို ဖော်ပြထားသည်။ သေးငယ်သော အလှူဒါနပင်လျှင် ဘဝအဆက်ဆက် ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို ခံစားစေနိုင်ပြီး နောက်ဆုံးဘဝတွင် ကိလေသာမှ လွတ်မြောက်ကာ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ရှိစေနိုင်ကြောင်း သွန်သင်ထားသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မထေရ်များကဏ္ဍ:ရဟန္တာများ
ပီဇာ

**ပီဇာ** ဆိုသည်မှာ အီတလီအစားအစာ တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ပီဇာရရှိရန် ဝိုင်းအောင်လုပ်ထားသည့် ဂျုံနှစ်ပွကို ခရမ်းချဉ်နှစ်၊ ဒိန်ခဲ နှင့် အခြားအဆာပလာများ (ငါးပါးနီ၊ သံလွင်သီး၊ အသား စသည်တို့) ထည့်ကာ မီးပြင်းတွင်ဖုတ်၍ ပြုလုပ်ကြသည်။ ရိုးရာနည်းအတိုင်းပြုလုပ်လိုပါက ထင်းမီးသုံးထားသည့် မုန့်ဖုတ်ဖိုကို အသုံးပြုကြရမည် ဖြစ်သည်။ စားသောက်ဆိုင်ကဲ့သို့ အကျအနပြင်ဆင်သည့်နေရာများတွင် ဇွန်းခက်ရင်းဖြင့် စားကြသော်လည်း အသုံးများသည့်စားနည်းမှာ အစိတ်ငယ်ပိုင်းကာ လက်ဖြင့်စားခြင်း ဖြစ်သည်။ ပီဇာစိတ်များကို ပီဇက်တက် (pizzettas) ဟု အခေါ်ရှိသည်။

ပီဇာဟူသော စကားလုံးကို ကန်ပေနီးယား (Campania) နယ်စပ်၊ အီတလီတောင်ပိုင်းမြို့တစ်ခုမှရသည့် (၁၀) ရာစု လက်ရေးမူ တစ်ခုတွင် စတွေ့ရကြောင်း မှတ်တမ်းရှိသည်။ ခေတ်သစ်ပီဇာမှာ နေပယ်မြို့တွင် ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး အခြားနိုင်ငံအသီးသီးသို့ ပျံ့နှံ့သွားတော့သည်။ လူကြိုက်အများဆုံးအစားအစာများအနက် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်ပြီး ဥရောပနှင့် မြောက်အမေရိကားရှိ အသင့်စားအမယ်တစ်ခုအဖြစ် အသုံးတော်ခံနေသည်။ ပီဇာဆိုင် (pizzeria) သို့မဟုတ် မြေထဲပင်လယ်ထွက် အစားအစာများရောင်းသည့် စားသောက်ဆိုင်တို့တွင် အိမ်အရောက်ပို့စနစ်ကို ဝန်ဆောင်မှုပေးလေ့ရှိသည်။ ဖုတ်ပြီးသားပီဇာကို ခဲထားပြီး အိမ်သို့ရောက်မှ အပူပေး၍ အသင့်စားနိုင်ရန် စီမံပေးထားသည်။

အကျိုးအမြတ်မယူသည့် အဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သော *နေပယ်ထွက် ပီဇာအသင်း* (Associazione Verace Pizza Napoletana) ကို ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် ထူထောင်ပြီး နေပယ်မြို့၌ ရုံးချုပ်ဖွင့်ထားသည်။ အသင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ စစ်မှန်သော ပီဇာကို ကာကွယ်ရန် နှင့် သတင်းဖြန့်ရန် ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် အီတလီနိုင်ငံ၏ တောင်းဆိုချက်အရ ပီဇာကို *ရသာမှန် ရိုးရာအစာ* အဖြစ် မှတ်ပုံတင်ထားသည်။
ကိံသုကပူဇက

** အရှင်ကိံသုကပူဇကထေရ်  **  သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ၉၄ ကမ္ဘာအထက်၌ အရှင်ထေရ်သည် ပွင့်လန်းနေသော ပေါက်ပန်းပင်ကို မြင်တော်မူ၏။ ထိုအခါ သိဒ္ဓတ္ထမြတ်စွာဘုရားကို အောက်မေ့သတိရလျက် ကြည်ညိုသောစိတ်ဖြင့် လက်အုပ်ချီကာ ပေါက်ပန်းတို့ကို ကောင်းကင်သို့ ပူဇော်ခဲ့လေသည်။

မြတ်စွာဘုရားအား ပန်းပူဇော်ခဲ့သည့် ကုသိုလ်ကံကောင်းမှုကြောင့် အရှင်ကိံသုကပူဇကထေရ်သည် ၉၄ ကမ္ဘာပတ်လုံး အပါယ်လေးဘုံသို့ လားရောက်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ ဤသို့သော ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို ခံစားရခြင်းသည် မြတ်စွာဘုရားအား ပူဇော်ခဲ့ရသော အကျိုးပင် ဖြစ်လေသည်။

ထိုမျှမကသေး အရှင်ကိံသုကပူဇကထေရ်သည် လေးပါးသော ပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏ်၊ ရှစ်ပါးသော ဝိမောက္ခတရားနှင့် ခြောက်ပါးသော အဘိညာဉ်တို့ကိုလည်း ရရှိပိုင်ဆိုင်တော်မူပြီး မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမတော်ကိုလည်း ကောင်းစွာ လိုက်နာကျင့်သုံး ပြီးစီးခဲ့လေသည်။
## ကိုးကား
အရှင်ဧဏ္ဍဒါယကထေရ်

* ဧဏ္ဍဒါယက၊ သဒ္ဒသညကဝဂ်
* ဧဏ္ဍဒါယက၊ တိဏဒါယကဝဂ်
တိကိင်္ကဏိပူဇက

** အရှင်တိကိင်္ကဏိပူဇကထေရ်  **  သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း
### အကျိုးခံစားရခြင်း
### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်တိကိင်္ကဏိပူဇကထေရ်  အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
ပါစတာ

**ပါစတာ** ဆိုသည်မှာ အီတလီ ရိုးရာဟင်းရာများ၏ အဓိကအမယ်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ၁၁၅၄ ခုနှစ်ကတည်းကစားကြကြောင်း စစ္စလီရှိ မှတ်တမ်းအရ သိရသည်။ ပါစတာဖြင့် ဟင်းလျာအများအပြားပြုလုပ်ကြသည်။ ပွဆေးမထည့်ထားသည့် ဒူရန် (durum wheat)  ဂျုံနှစ်ကို ရေ (သို့) ဥတစ်မျိုးမျိုးဖြင့် နယ်ကာ ပုံစံအမျိုးမျိုးလုပ်၍ ပြုတ်၍ဖြစ်စေ၊ ဖုတ်၍ဖြစ်စေ ချက်ကြသည်။ အချို့ပါစတာတွင် အရောင်နှင့် အရသာအပြောင်းအလဲဖြစ်စေရန် သို့မဟုတ် ဂလူတင် (gluten) မပါစေရန် ဆန်မှုန့်ကို သုံးသည်။

ပါစတာကို အခြောက် (pasta secca) နှင့် အစိမ်း (pasta fresca) ဟူ၍ နှစ်မျိုးခွဲနိုင်သည်။ ပါစတာခြောက်ကို စီးပွားဖြစ်ထုတ်ရာတွင် အဓိကတွေ့ရသည်။ ပါစတာစိမ်းကိုလည်း ကုန်စုံဆိုင်များတွင် ရောင်းချသည်ကို တွေ့နိုင်သည်။ သို့သော်လည်း အဆိုပါနှစ်မျိုးစလုံးကို အိမ်၌ပင် ကိုယ်တိုင်ပြုလုပ်၍ ရသည်။

အမျိုးအစားမှာ နှစ်မျိုးသာဖြစ်သော်လည်း ပုံစံမှာမူ အစားစားဖြစ်နိုင်သည်။ စာအုပ်ပေါင်း (၁၃၀၀) ကျော်ကို လေ့လာရာ မျိုးကွဲ (၃၁၀) အထိရှိကြောင်း သိရသည်။ အီတလီတွင်ပင် ဒေသအလိုက် ပါစတာတစ်မျိုး၌ အမည်ကွဲ များရှိနေသည်။ ဥပမာဆိုသော် *ကာဗက်တယ်လီ* (cavatelli) တွင် နေရာဒေသအလိုက် အခြားအမည် (၂၈) မျိုး ရှိသည်။ အတွေ့များသည့် ပုံစံတို့မှာ အတို၊ အရှည်၊ ခေါင်းပေါက်၊ အပြား၊ အရွက်၊ စွပ်ပြုတ်နှင့် အလှဆင်ရာတွင်သုံးရန် ရုပ်ပုံငယ်များ ဖြစ်ကြသည်။

ပါစတာစိမ်းရော ပါစတာခြောက်ပါသုံးသည့် အီတလီလက်ရာ ပါစတာဟင်းပုံစံတို့မှာ ပါစတာကိုချက်ကာ အချဉ်ရည် သို့မဟုတ် ဟင်းခတ်တို့ထည့်ထားသည့် *ပါစတာ ရှူတာ* (pasta asciutta)၊ စွပ်ပြုတ်တွင် ပါစတာထည့်ထားသည့် *ပါစတာ အင် ဘရိုဒို* (pasta in brodo) နှင့် ပါစတာကို မုန့်ဖိုတွင်ဖုတ်ကာ ဟင်းနှင့်တွဲစားရသည့် *ပါစတာ အယ် ဖော်နို* (pasta al forno) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ပါစတာဟင်းလျာများမှာ ရိုးစင်းသော်လည်း ဟင်းလျာအလိုက် တည်ခင်းပုံ ကွဲပြားသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ပါစတာသုပ်ကို နေ့လယ်စာ၏ ပထမထပ်အဖြစ် ချပေးလေ့ရှိသည်။ အချို့ဟင်းလျာတို့ကိုမူ ညစာအတွက် သုံးသည်။ ထို့အပြင် ပါစတာအချဉ်ရည်မှာလည်း အရသာ၊ အရောင် နှင့် အပျစ်အကျဲ အမျိုးမျိုး ကွဲပြားမည် ဖြစ်သည်။

ချက်ထားသည့် ပါစတာအလွတ်တွင် အာဟာရအားဖြင့် ကာဘိုဟိုက်ဒရိတ် ၃၁%၊ ပရိုတိန်း ၆% နှင့် အဆီအနည်းငယ်နှင့် မက်ဂနိစ်အချို့ ပါဝင်သည်။ သို့သော်လည်း ထိုပမာဏကို လိုအပ်သလို အတိုးအလျှော့ လုပ်နိုင်သည်။ ယေဘူယျအားဖြင့် မည်သည့်နှံပင်မှမဆို ပါစတာဖြစ်နိုင်သည်။

## ကိုးကား
ဂလက်စဂို ရေခဲမုန့် စစ်ပွဲများ

**ဂလက်စဂို ရေခဲမုန့်စစ်ပွဲများ** ဆိုသည်မှာ ၁၉၈၀ ဝန်းကျင်တွင် စကော့တလန်ပြည်၊ ဂလက်စဂိုမြို့တွင် ဖြစ်ပွားသည့် ဂိုဏ်းပဋိပက္ခတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ရေခဲမုန့်ရောင်းဗန့်ကားများဖြင့် ခိုးရာပါပစ္စည်းများ၊ မူးယစ်ဆေးများရောင်းသည့် ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းနှစ်ခုတို့ ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံမိကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ဈေးရောင်းသမားတို့မှာ အကြမ်းဖက်မှုများတွင် ပါဝင်ကြပြီး ယာဉ်မောင်းတစ်ယောက်နှင့် သူ၏မိသားစု မီးရှို့ အသတ်ခံရပြီးနောက် နှစ်(၂၀) ကြာ တရားရင်ဆိုင်ကြသည်။ ပဋိပက္ခမှာ လူထုစိတ်ဝင်စားမှု မြင့်တက်လာပြီး နယ်မြေခံ စထရက်ကလိုက်ရဲတို့ကို *တကျီကျီလုပ်တတ်သည့်အဖွဲ့* (Serious Chimes Squad) ဟုပင် အမည်ပေးခံရသည်။ တကယ်တမ်းတွင် အဆိုပါအမည်မှာ လူထုအားအသိမပေးသည့်အပေါ် ရွဲ့ခေါ်သည့် အမည်သာဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
မောင်ရင်ပေါ်တောရ

**မောင်ရင်ပေါ်တောရ**သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းခြံမြို့နယ်၊ မြင်းခြံမြို့၊ စက်မှုဇုန်အနီးတွင် တည်ရှိသည်။ လျှိုမြောင်၊ တောင်တန်း၊ ဂူလှိုဏ်များဖြင့် သာယာလှပသော နေရာ ဖြစ်ကာ၊ ရှေးယခင်က စွန်းလွန်းဆရာတော် သီတင်းသုံးနေထိုင်ခဲ့ရာ ဖြစ်သည်။ မောင်ရင်ပေါ်တောရ အနီးတွင် မောင်ရင်ပေါ်ချောက် ရှိသည်။ 

၁၃၂၃ ခုနှစ်တွင် မောင်ရင်ပေါ်ချောက်အနီး မြေပိုင်ရှင်များက သာသနာ့မြေအဖြစ် လှူဒါန်းသည် ဖြစ်၍ မြင်းခြံမှ ထေရ်ကြီး ဝါကြီး ဆရာတော်များ၊ ဒါယကာများနှင့် အတူ အောင်မြေရတနာ သတိပဋ္ဌာန်ဆရာတော် ဦးလောကတိဏ္ဏသည် ရေစက်ချလှူဒါန်းခြင်းကို လက်ခံပြီး၊ ပြာသိုလပြည့် စနေနေ့ဝယ် **လောကရန်အောင်စေတီ**ကို အုတ်မြစ်ချ တည်ဆောက်ရာမှ မောင်ရင်ပေါ် တောရဟူ၍ ပြန်လည်ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ထိုနေ့၌ပင် ကျောင်းထိုင်ရန်အတွက် ဦးဝါယမကို လျှောက်ထား လွှဲအပ်ပေးတော်မူသည်။

မောင်ရင်ပေါ်တောရတွင် တည်ထားသော စေတီများမှာ
* လောကရန်အောင်စေတီ
* သစ္စာဖလကျေးစေတီ
* ကဝိလောကစေတီ
* သစ္စာရှင်စေတီ
တို့ ဖြစ်သည်။

## စေတီများ 
### လောကရန်အောင်စေတီ
**လောကရန်အောင်စေတီ**သည် မောင်ရင်ပေါ်တောရ၏ အလယ်ကျသော တောင်ထိပ်ကုန်းပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး မောင်ရင်ပေါ်တောရ ပြန်လည် စည်ကားလာရသည့် သမိုင်းဝင် မှတ်တိုင်သဖွယ် ဦးစွာတည်ထားသော စေတီ ဖြစ်သည်။ မုခ်လေးပေါက် ပါရှိကာ ခေါင်းလောင်းမှောက် သွယ်လျသည်။ တောင်ဘက်တွင် တံခွန်တိုင်စေတီငယ် တည်ထားသည်။ တံခွန်တိုင်ခြေ၌ သတိပဋ္ဌာန် တရားတော် ရှင်းပြချက်များကို ရုပ်ပုံများဖြင့် ရေးဆွဲ ပူဇော်ထားသည်။ မုခ်လေးမုခ်အတွင်း စံပယ်တော်မူသည်မှာ တင်ပျဉ်ခွေ ရုပ်ပွားတော် လေးဆူ ဖြစ်သည်။

### သစ္စာဖလကျေးစေတီ
**သစ္စာဖလကျေးစေတီ**ကို ၁၃၄၁ တွင် လောကရန်အောင်စေတီ၏ တောင်ဘက်ကျသော ကုန်းနိမ့်တွင် တည်ထားကာ၊ ပစ္စယံ သုံးဆင့် ရှိသည်။ ပထမပစ္စယံတွင် မုခ် ၈ ခုနှင့် ရုပ်ပွားတော် ၈ ဆူ၊ ဒုတိယပစ္စယံတွင် မုခ် ၄ ခု၊ တတိယပစ္စယံတွင် မုခ်ယောင်များ ပါရှိပြီး အထက်၌ ခေါင်းလောင်းမှောက် သွယ်လျသည်။ ခေါင်းလောင်းပတ်လည် မုခ်ယောင်နှင့် အောက်ခြေမုခ်ဦးများတွင် ကျေးများသဏ္ဌာန် သရုပ်ဖော်ထားရာ၊ ဘုရားပွဲ ကျင်းပသည့် တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နေ့များ၌ သက်ရှိကျေး (ကြက်တူရွေး)များ စေတီတော်ပေါ် လာရောက် နားခိုလေ့ ရှိသည်။ ကျေးစေတီကုန်းမှ အရှေ့လားသော် လျှိုအတွင်း၌ စွန်းလွန်းဂူ ရှိသည်။

### ကဝိလောကစေတီ
**ကဝိလောကစေတီ**အနီးတွင် စွန်းလွန်းဆရာတော် ဦးကဝိ တောထွက်စဉ် စတင် သီတင်းသုံးရာ ဂူ ရှိသည်။ ဂူဝသည် လူတရပ်သာသာ မြင့်ကာ ဂူတွင်း၌ ၁၅ ပေ ပတ်လည် ကျယ်သည်။ မိုးတွင်းကာလတွင် မျက်နှာကျက်မှ မိုးရေများ ယိုကျလေ့ ရှိပြီး ဆရာတော်သည် မိုးရေကြား၌ပင် တရား ကျင့်ကြံ အားထုတ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ယခုမူ ဂူမိုးထက်မှ အင်္ဂတေလောင်းပြီး မိုးမယိုစိမ့်လေအောင် စီမံထားရှိသည်။ ဂူအတွင်းဝယ် ထီးဖြူတစင်းနှင့်တကွ စေတီငယ် တဆူ ရှိပြန်သည်။

### သစ္စာရှင်စေတီ
**သစ္စာရှင်စေတီ**တွင် အရံစေတီ လေးဆူ ပတ်ဝိုင်းထားပြီးလျှင်၊ နဂါးရုပ်လှေကား ရှိသည်။ ၎င်းစေတီမှ တောင်ဘက်စူးစူး လျှိုမြောင်၌ ကမ္မဋ္ဌာန်းလှိုဏ်ဂူများ ရှိကာ၊ လိုဏ်ခေါင်းမှာ ၅ ပေ ကျယ်၊ ပေ ၂၀ မျှ ရှည်သည်။ အေးချမ်းဆိတ်ငြိမ်သည်။

## ကိုးကား
အရှင်ဧကဒုဿဒါယကထေရ်

**ဧကဒုဿဒါယကထေရ်** အမည်ရှိ ပုဂ္ဂိုလ်များမှာ -

* ဧကဒုဿဒါယက၊ သကိံသမ္မဇ္ဇကဝဂ်
* ဧကဒုဿဒါယက၊ ဂန္ဓောဒကဝဂ်
သတ္တကဒမ္ဗပုပ္ဖိယ

** အရှင်သတ္တကဒမ္ဗပုပ္ဖိယထေရ်  **  ဟိမဝန္တာတောင်အနီး ကုက္ကုဋတောင်ခြေ၌ သီတင်းသုံးတော်မူသော ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ ခုနစ်ဆူအား ကံ့ကော်ပန်းခုနစ်ပွင့်ကို လက်အုပ်ချီမိုး၍ ကြည်ညိုသော စိတ်ဖြင့် ပူဇော်ခဲ့ပါသည်။

ထိုသို့ ကောင်းမှုကံနှင့် စေတနာတို့ကြောင့် လူ့ဘဝ စွန့်လွန်သောအခါ တာဝတိံသာနတ်ပြည်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထိုပန်းလှူဒါန်းခဲ့သည့် ကုသိုလ်ကံအကျိုးဆက်ကြောင့် ၉၄ ကမ္ဘာတိုင်အောင် အပါယ်လေးဘုံသို့ လားရောက်ခြင်း မရှိခဲ့ပါ။ ဤသည်မှာ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါအား ပန်းပူဇော်ခြင်း၏ အကျိုးပင် ဖြစ်ပေသည်။

အရှင်ထေရ်သည် ကိလေသာတို့ကို လောင်မြိုက်ကာ အာသဝေါကင်းစင်သော ရဟန္တာဘဝဖြင့် နေထိုင်တော်မူသည်။ ဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်ကို ကောင်းစွာ ကျင့်သုံးပြီးစီး၍ ပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏ်လေးပါးတို့ကိုလည်း ရရှိတော်မူခဲ့သည်။

## ကိုးကား
အရှင်ဃတမဏ္ဍဒါယကထေရ်

**ဃတမဏ္ဍဒါယက** အမည်ရှိ ပုဂ္ဂိုလ်များမှာ

* ဃတမဏ္ဍဒါယက၊ ကိင်္ကဏိပုပ္ဖဝဂ်
* ဃတမဏ္ဍဒါယက၊ သကိံသမ္မဇ္ဇကဝဂ်
ဂရေ့ နာတာလီ

**ဂရေ့ နာတာလီ** (; ၄ ဇူလိုင် ၁၉၈၂ မွေးဖွား) သည် သတင်းကြေညာသူဟောင်း တစ်ဦးဖြစ်ပြီး သတင်းထောက်အဖြစ်လည်း လုပ်ကိုင်ဖူးသည်။ ယခုအခါ အင်ဒိုနီးရှား ညီညွတ်ရေးပါတီ (Partai Solidaritas Indonesia) အား ဦးဆောင်လျက် ရှိသည်။

## ပညာရေး 
ဂျာကာတာပြည်နယ်၊ ပီနာဘာမြို့ရှိ အမှတ်(၃) အထက်တန်းကျောင်း၌ အထက်တန်းအောင်ကာ အင်ဒိုနီးရှားစီးပွားရေးနှင့်သတင်းအချက်အလက်တက္ကသိုလ် (Institute of Business and Infomatics Indonesia) တွင် စာရင်းအင်းဘာသာ ဖြင့် ပညာသင်ခဲ့သည်။ ဘုရားကျောင်းရှိ တနင်္ဂနွေကျောင်းတွင် အကူသင်အဖြစ်လည်း အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။

အဆင့်မြင့်ပညာသင်ကျောင်းသားများအတွက်ပြုလုပ်သည့် သတင်းထောက်ပြိုင်ပွဲ အစီအစဉ်ဖြစ်သော အက်စီတီဗွီရုပ်သံ၏ *ကျောင်းဝင်းထဲကအက်စီတီဗွီ* (SCTV Goes to Campus) ပြိုင်ပွဲတွင် သတင်းထောက်ပညာနှင့် ထိတွေ့ခွင့်ရသည်။ ဂျာကာတာနယ်တွင် ဗိုလ်စွဲနိုင်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံလုံးအဆင့်တွင် ထိပ်သီး (၅) ဦးတွင် စာရင်းဝင်သည်။

## ရုပ်သံ အလုပ် 
ပညာပြီးဆုံးသောအခါ အက်စီတီဗွီတွင် အလုပ်ဝင်သည်။ အစောပိုင်းကာလက ရုပ်သံသတင်းထောက်ဖြစ်ခဲ့ပြီး အမှုအခင်း၊ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် လက်တလောဖြစ်ရပ်များကို သတင်းလိုက်သည်။ နောင်သော် လစ်ပူတန် ၆ သတင်းရုပ်သံလိုင်းသစ်တွင် သတင်းတင်ဆက်သူဖြစ်လာသည်။ သုံးနှစ်အတွင်း အက်စီတီဗွီမှ အေအန်တီဗွီ၊ ထိုမှတစ်ဆင့် တီဗွီဝမ်း သို့ ပြောင်းသည်။

## နိုင်ငံရေးသမား ဘဝ 
၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် တီဗွီဝမ်းမှထွက်ကာ *ဆိုင်ဖူ မူဂျာနီ သုတေသနနှင့် အကြံပေး* လုပ်ငန်း တွင် အမှုဆောင်ချုပ် ဖြစ်လာသည်။ ၂၀၁၄ ရောက်သော် နိုင်ငံရေးလောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ယခုအခါ ပါတီဝင် (၄) သိန်းကျော်ရှိသည့် အင်ဒိုနီးရှား ညီညွတ်ရေးပါတီ (ခေတ်သစ်လူငယ် ပါတီ ဟုလည်းခေါ်) ၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်ပြီး ၂၀၁၉ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ရွေးကောက်ခံအဖြစ် ယှဉ်ပြိုင်မည် ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဉာဏတ္ထဝိက

** အရှင်ဉာဏတ္ထဝိကထေရ်  **  သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

(က) ပဒုမုတ္တရဘုရားရှင်၏ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကို ချီးမွမ်းခဲ့ဘူးသောထေရ်။ ထိုမထေရ်သည် ဤကမ္ဘာမှ ပြန်၍ရေသော် ကမ္ဘာတသိန်းထက်၌ ပဒုမုတ္တရ ဘုရားရှင်၏ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကို ချီးမွမ်းခဲ့သော ကောင်းမှုကြောင့် ကမ္ဘာ တသိန်းပတ်လုံး အပါယ်မလားရပဲ ဤဂေါတမဘုရားရှင်လက်ထက် ရဟန္တာတပည့် အများတွင် “ဉာဏတ္ထဝိကထေရ်” ဟူသော အမည်ဖြင့် ထင်ရှားသည်။ 

(ခ) သုမေဓဘုရားရှင်၏ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကို ချီးမွမ်းခဲ့ဘူးသောထေရ်။ ထိုမထေရ်သည် ဤကမ္ဘာမှ ပြန်၍ရေသော် ကမ္ဘာသုံးသောင်းထက်၌ သုမေဓဘုရားရှင်၏ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကို ချီးမွမ်းတော်မူခဲ့သည်၊ ယင်းကောင်းမှုကြောင့် ကမ္ဘာသုံးသောင်းပတ်လုံး အပါယ် မလားရပဲ သိကြားမင်းအဖြစ် အကြိမ် တထောင်, စကြဝတေးမင်းအဖြစ် အကြိမ် များစွာ, ပဒေသရာဇ်မင်းအဖြစ် အကြိမ်မရေတွက်နိုင်အောင် ဖြစ်ရပြီးလျှင် ဤဂေါတမ ဘုရားရှင်လက်ထက်၌ ၇-နှစ် အရွယ်ကပင် အရဟတ္တဖိုလ်ကိုရ၍ “ဉာဏတ္ထဝိကထေရ်”ဟူသောအမည်ဖြင့် ထင်ရှားသည်။  

## ကိုးကား
ကဠမ္ဗဒါယက

**အရှင်ကဠမ္ဗဒါယကထေရ်** နှင့်ပတ်သက်သော အကြောင်းအရာများကို အပဒါန်ပါဠိတော်တွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ 

### ရောမသပစ္စေကဗုဒ္ဓါလက်ထက် 
အရှင်ကဠမ္ဗဒါယကထေရ်လောင်းသည် ကိုးဆယ့်လေးကမ္ဘာထက်၌ ရောမသအမည်ရှိသော ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ တောင်ကြား၌ နေတော်မူစဉ် ကြည်ညိုသော စိတ်ဖြင့် မိမိလက်တို့ဖြင့် သင်းတောက်ဥကို ပေးလှူခဲ့သည်။

### အကျိုးခံစားရခြင်း 
ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကိုးဆယ့်လေးကမ္ဘာထက်၌ သင်းတောက်ဥကို ပေးလှူခဲ့ရသော အခါမှစ၍ အပါယ်လေးဘုံသို့ လားရောက်ခြင်းကို မသိခဲ့ရပေ။

### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားလက်ထက် 
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်၌ ရဟန်းပြု၍ ပဋိသမ္ဘိဒါလေးပါး၊ ဝိမောက္ခရှစ်ပါး နှင့် အဘိညာဉ်ခြောက်ပါးတို့ကို မျက်မှောက်ပြုကာ ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

### အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက် 
ဤဝတ္ထုသည် သဒ္ဓါစိတ်ဖြင့် ပြုလုပ်သော အလှူဒါန၏ အကျိုးကျေးဇူးကို ဖော်ပြထားသည်။ သေးငယ်သော အလှူဒါနပင်လျှင် ဘဝအဆက်ဆက် ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို ခံစားစေနိုင်ပြီး နောက်ဆုံးဘဝတွင် ကိလေသာမှ လွတ်မြောက်ကာ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ရှိစေနိုင်ကြောင်း သွန်သင်ထားသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မထေရ်များကဏ္ဍ:ရဟန္တာများ
ပုန္နာဂပုပ္ဖိယ၊ ဂန္ဓောဒကဝဂ်

** အရှင်ပုန္နာဂပုပ္ဖိယထေရ်  **  သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း
### အကျိုးခံစားရခြင်း
### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ပုန္နာဂပုပ္ဖိယထေရ်  အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
ဖုသိတကမ္ပိယ

** အရှင်ဖုသိတကမ္ပိယထေရ်  **  သည် မြတ်ဗုဒ္ဓ၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း
### အကျိုးခံစားရခြင်း
### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် မြတ်ဗုဒ္ဓ၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ဖုသိတကမ္ပိယထေရ်  အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
အနုရာဓပူရမြို့

**အနုရာဓပူရမြို့** (; ; ) သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ မြောက်အလယ်ပိုင်းဒေသရှိ မြို့ကြီးတစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ မြောက်အလယ်ပိုင်းပြည်နယ်နှင့် အနုရာဓပူရခရိုင်တို့၏ မြို့တော်လည်း ဖြစ်သည်။ ကိုလံဘိုမြို့မှ မြောက်ဘက်  အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ရှေးဟောင်းသီဟိုဠ် လူ့အဖွဲ့အစည်းမှ ကြွင်းကျန်ရစ်သော နေရာဒေသများရှိခြင်းကြောင့် ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာအဖြစ် မြို့အား သတ်မှတ်ထားသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားဖူးခရီး
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ မြို့များ
၃၆-ကောင် ထီ

**၃၆-ကောင် ထီ** ဆိုသည်မှာ ပေါက်လျှင် (၂၇) ဆ ရသည့် တစ်နေ့နှစ်ကြိမ်ဖွင့် ပုဂ္ဂလိကထီတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ပေါက်ကောင်ကို ဒိုင်လူကြီးမှရွေးကာ ထီရုံရှေ့ရှိတိုင်တွင် သံသေတ္တာဖြင့် တင်ထားပြီး အတိတ်ပေးသည်။ ထိုအတိတ်ကို အဓိပ္ပာယ်ကောက်၍လည်းကောင်း၊ မိမိနှစ်သက်ရာ ပေါက်ကောင်ကို ခန့်မှန်း၍လည်းကောင်း နီးစပ်ရာ ဒိုင်များထံတွင် ထိုးရသည်။ ရှမ်းပြည်နယ်တွင် အထူးခေတ်စားခဲ့ပြီး အစိုးရလိုင်စင်ယူ၍ ထီဖွင့်ခွင့် ရနိုင်သည်။

## ထီဖွင့်ခြင်း 
တစ်နေ့လျှင် နှစ်ကြိမ်ဖွင့်ပြီး နေ့ဘက်အတွက် မနက် (၉) နာရီ၊ ညဘက်အတွက် ည (၉) နာရီကို အသုံးများသည်။ နေ့ဘက်တွင်ဖွင့်သည့်ထီကို *နေ့ကိန်း* ဟု လည်းကောင်း၊ ညဘက်ဖွင့်သည့်ထီကို *ညကိန်း* ဟု လည်းကောင်း ခေါ်ဝေါ်သည်။ 

မူလဒိုင်အပြင် မူလဒိုင်မှဖွင့်သည့် ပေါက်ကောင်အတိုင်း အလျော်အစားပြုလုပ်သည့် *အုပ်ဒိုင်*ဟူ၍လည်း ရှိသေးသည်။

## ထီဖွင့်ပုံ 
၃၆-ကောင် နတ် (ထွန်းအောင်ကျော်နတ်) ကို တိုင်တည်ကာ ဒိုင်လူကြီးမှ အကောင်တစ်ကောင်ကို ရွေးသည်။ ထို့နောက် သံသေတ္တာ၌ထည့်ကာ ထီရုံရှေ့ရှိ ကျစ်ဆံနီနတ်ရုပ်တိုင်ထိပ်၌ ကြိုးဖြင့်ဆွဲကာ တင်လိုက်သည်။ တိုင်အား အစောင့်ထားကာ ပေါက်ကောင်နှင့်ပတ်သက်သည့်အတိတ် ပေးသည်။ ထိုအတိတ်ကို မသိမီလိုက်ပါက ထီဒိုင်များထံမှလည်း မေးမြန်းနိုင်သည်။ 

ထီဖွင့်ချိန်ရောက်သော် ဒိုင်လူကြီးမှ သံသေတ္တာကိုချကာ ပေါက်ကောင်ကို အများမြင်အောင် ပြရသည်။ ထိုအကောင်မှ *ငုတ်တုပ်ကောင်* ဖြစ်သွားပြီး နောက်တစ်ကြိမ်ဖွင့်မည့်ထီအတွက် အသုံးပြုတော့မည် မဟုတ်ပေ။ 

## အတိတ်ကောက်ပုံ 
ဒိုင်လူကြီးပေးသည့် အတိတ်ကိုကောက်ကာ ထိုးသူများရှိသော်လည်း အများစုမှာ လတ်တလောအဖြစ်အပျက်တို့ကိုလည်းကောင်း၊ အိပ်မက်ကိုလည်းကောင်း အတိတ်ကောက် ထိုးသူများဖြစ်သည်။ 

အိပ်မက်ကောက်ပုံနှင့်ပတ်သက်၍ ထွန်းအောင်ကျော်နတ်ပေးသည့်အိပ်မက်မှာ ပြတ်သားထင်ရှားပြီး ဖွင့်ကောင်အဖြစ် တိုက်ရိုက်ယူနိုင်ကြောင်း၊ မပြတ်သားသည့် အိပ်မက်မှာမူ ကျစ်ဆံနီနတ်ပေးသော အိပ်မက်ဖြစ်ကာ ကိုယ်စားလှယ်ကောင်၊ သက်ပြောင်းကောင် ဟု သွယ်ဝိုက်ယူရကြောင်း သိရသည်။ 

## ၃၆-ကောင် ရုပ်များ 
* မြင်း
* တော
* ရွှေနဂါး
* လိပ်ပြာ
* ဆတ်
* မြွေ
* မျောက်
* ပင့်ကူ
* ဗျိုင်း
* သီလ
* ငန်း
* ခရု
* ဆင်
* ရွှေငါး
* ကြက်
* လိပ်
* ကျီး
* ငှက်
* ကျား
* ဝက်
* ဒေါင်း
* ယုန်
* ခွေး
* ပုစွန်
* နဂါးပျံ
* ဆိတ်
* နွား
* အိမ်
* တီ
* ငွေငါး
* ခို
* ဖား
* ပျား
* ကျောက်
* ကြွက်
* ငါးရှဉ့်

## ကိုးကား
စိတ် (ရုပ်ရှင်)

***စိတ်*** သည် ရန်ကုန်ရုပ်ရှင် ထုတ်လုပ်ရေးမှ ရိုက်ကူးသော ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။ ဒါရိုက်တာ ဗိုလ်ကလေးတင့်အောင်၊ အမျိုးသားဇာတ်ဆောင် ဆရာဝန်စာရေးဆရာ မောင်သင်၊ အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင် ဝါဝါဝင်းရွှေ ဖြစ်သည်။ 
ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် ဝါဝါဝင်းရွှေ ၏ ပထမဆုံး ဇာတ်ကားလည်းဖြစ်သည်။

## ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း 
ပြည်တော်သာခေတ်က မြိတ်မြို့-ရန်ကုန်မြို့တလျှောက် ပြေးဆွဲသော ပြည်တော်အေး သင်္ဘောပေါ်တွင် ဇာတ်လမ်းကို အခြေတည်ထားသည်။ ထိုသင်္ဘောတွင် ပါလာသော ခရီးသည် အမျိုးသားတစ်ဦးနှင့် အမျိုးသမီးတစ်ဦးတို့၏ အချစ်ဇာတ်လမ်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဝဂ်

**ဝဂ်** ဟူသော စကားမှာ ‘ဝဂ္ဂ’ ဟူသော ပါဠိစကားမှ လာသည်။ အစုဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဗျည်းများကို အသံဖြစ်ရာနေရာ ဌာန်တူရာတူရာ စုဖွဲ့ထားသည်။ ထိုဗျည်းအစုတို့ကို ဝဂ် ဟုခေါ်သည်။

**သာဓက**။     ။ က၊ ခ၊ ဂ၊ ဃ၊ င (ကဝဂ်)

‘က၊ ခ၊ ဂ၊ ဃ၊ င’ ဟူသော ဗျည်း (၅) လုံးသည် ဖြစ်ရာ ဌာန်တူကြသည်။ အစုလိုက် အလွယ်တကူ ရွတ်ဆို၍ ရသည်။ ထို့ကြောင့် ယင်းဗျည်း (၅) လုံးအစုကို ဝဂ်ဟု ခေါ်သည်။ ‘က’ ဗျည်းဖြင့် စသည့်ဝဂ် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ‘ကဝဂ်’ ဟု အမည်တွင်သည်။

ထို့ကြောင့် -

က၊ ခ၊ ဂ၊ ဃ၊ င

စ၊ ဆ၊ ဇ၊ ဈ၊ ည

ဋ၊  ဌ၊ ဋ၊ ဎ၊ ဏ

တ၊ ထ၊ ဒ၊ ဓ၊ န

ပ၊ ဖ၊ ဗ၊ ဘ၊ မ 

တို့သည် **ကဝဂ်၊ စဝဂ်၊ ဋဝဂ်၊ တဝဂ်၊ ပဝဂ်** ဟု အသီးသီး အမည်တွင်ကြသည်။

## ဝဂ်ဗျည်း
ဝဂ်၌ ပါဝင်သော ဗျည်းများကို ‘’ဝဂ်ဗျည်း’’ ဟု ခေါ်သည်။ ‘က၊ စ၊ ဋ၊ တ၊ ပ’ ဝဂ် (၅) ခု ရှိ၍ ဝဂ်တစ်ခု၌ ဗျည်း (၅) လုံးစီ ပါဝင်ခြင်းကြောင့် ဝဂ်ဗျည်းပေါင်း (၂၅) လုံး ရှိသည်။

## အဝဂ်
‘အဝဂ်’ ဟူသောစကားမှာ ‘အဝဂ္ဂ’ ဟူသော ပါဠိစကားမှလာသည်။ အစုမဟုတ်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဗျည်းအချို့သည် ဖြစ်ရာဌာန် တူညီမှုမရှိသောကြောင့် အစုဖွဲ့မရချေ။ ထိုသို့ အစုမဟုတ်သည်ကို **အဝဂ်**ဟု ခေါ်သည်။

### အဝဂ်ဗျည်း
ဝဂ်ဗျည်း (၂၅) လုံး၌ မပါဝင်သော ဗျည်းများသည် အဝဂ်ဗျည်းများ ဖြစ်ကြသည်။ အဝဂ်ဗျည်း (၈) လုံး ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ −
‘ယ၊ ရ၊ လ၊ ဝ၊ သ၊ ဟ၊ ဠ၊ အ’ တို့  ဖြစ်ကြသည်။

## ဝဂ္ဂန္တ
‘ဝဂ္ဂန္တ’ ဟူသော စကားမှာ ပါဠိစကား ဖြစ်သည်။ အစု၏ အဆုံးဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။

### ဝဂ္ဂန္တဗျည်း
ဝဂ်ဗျည်း (၅) လုံးအစု တစ်စုစီ၏ အဆုံး၌ ရှိသောကြောင့် **ဝဂ္ဂန္တဗျည်း** ဟု ခေါ်သည်။

‘င’ ဗျည်းသည် ကဝဂ်၏ အဆုံးဗျည်း ဖြစ်သည်။

‘ည’ ဗျည်းသည် စဝဂ်၏ အဆုံးဗျည်း ဖြစ်သည်။

‘ဏ’ ဗျည်းသည် ဋဝဂ်၏ အဆုံးဗျည်း ဖြစ်သည်။

‘န’ ဗျည်းသည် တဝဂ်၏ အဆုံးဗျည်း  ဖြစ်သည်။

‘မ’ ဗျည်းသည် ပဝဂ်၏ အဆုံးဗျည်း ဖြစ်သည်။

ထို’င၊ ည၊ ဏ၊ န၊ မ’ ဗျည်း (၅) လုံးတို့သည် ဝဂ္ဂန္တဗျည်းများ ဖြစ်ကြသည်။

## ဝဂ်ဗျည်းနှင့် အဝဂ်ဗျည်းပြဇယား
## ကိုးကား
NGC 966

**NGC 966** သည် စီတပ် ကြယ်စုတန်းမှ နှစ်ဖက်ခုံး ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာမြေမှ အလင်းနှစ် ၄၄၀ မီလီယံအကွာတွင် တည်ရှိသည်။
ယင်းအား အမေရိကန် နက္ခတ္တပညာရှင် Francis Preserved Leavenworth ဆိုသူက ၁၈၈၆ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ 

## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* 
* SEDS

## ကိုးကား
NGC 956

**NGC 956** သည် အင်ဒရိုမီဒါ ကြယ်စုတန်းရှိ ကြယ်အစုအဝေး Open cluster ဖြစ်သည်။ ယင်းအား ၁၈၃၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၃ တွင်
ဂျွန် ဟာရှယ်က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* (English) NASA/IPAC Extragalactic Database
* (English) SEDS
NGC 922

**NGC 922** သည် ကမ္ဘာမြေမှ အလင်းနှစ် ၁၅၀ မီလီယံ ကွာဝေးသည့် ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်သည်။ ကြိုးကွင်းပုံစံနှင့် ခရုပတ်စံကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်မှာ လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၃၃၀ မီလီယံအကြာက သေးငယ်သော ဂလက်ဆီတစ်ခုမှ ယင်း၏ဗဟိုအား ထိတိုက်မိသောကြောင့်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖော်နပ်စ် (ကြယ်စုတန်း)
မောဃရာဇ၊ ကစ္စာယနဝဂ်

** အရှင်မောဃရာဇထေရ်  **  သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း
### အကျိုးခံစားရခြင်း
### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်မောဃရာဇထေရ်  အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
လကုဏ္ဍကဘဒ္ဒိယ

လကုဏ္ဍကဘဒ္ဒိယမထေရ်သည် မဟာသာဝကရှစ်ကျိပ်တွင်တစ်ပါးအပါ အဝင် ဖြစ်သည်။  အမည်၎င်းမှာ ဘဒ္ဒိယ ဖြစ်၍ အလွန် အရှင်ပုကွသောကြောင့် “လကုဏ္ဍက” ပုဒ်နှင့် တွဲကာ “လကဏ္ဍကဘဒ္ဒိယ”ဟုအမည် တွင်သည်။  ကမ္ဘာ တစ်သိန်းထက်၌ ပွင့်တော်မူသည့် ပဒုမုတ္တရဘုရားရှင် ထံတော်၌ သာယာစ္စာသော အသံရှိသူတို့တွင် အမြတ်ဆုံး မဉ္ဇုဿရ ဧတဒဂ် ဘွဲ့ထူးကို ရလိုကြောင်း ဆုတောင်းခဲ့သည်။ ။ 

## ဝိပဿီဘုရား လက်ထက်
ဝိပဿီဘုရားရှင် လက်ထက်တော်၌လည်း ဆန်းကြယ်သော အတောင်ရှိသော ဥဩငှက်ဖြစ်၍ ဘုရားရှင်အား သရက်သီးမှည့်ကို လှူဒါန်းခဲ့သည်။ (ထေရ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၂၆။ အပ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၄၄-တို့၌ကား ဖုဿဘုရားရှင် လက်ထက်၌ဟု ဆိုသည်။) ထိုသို့ အဋ္ဌကထာတို့ အဆိုမတူမှုရှိရာ အပ၊၂၊၁၄၃-ပါဠိတော် နှင့် ထေရ၊ဋ္ဌ၊အပ၊ဋ္ဌ၊ တို့ညီညွတ်သည်။ ထိုကောင်းမှုကြောင့် ဖြစ်လေရာရာ ဘဝတိုင်း၌ အသံသာယာစွာရှိခြင်း အကျိုးကို ခံစားခဲ့ရသည်။ 

## ကဿပဘုရားရှင် လက်ထက်
ကဿပဘုရားရှင် လက်ထက်၌ကား လက်သမားဆရာကြီးဖြစ်၍ ပရိနိဗ္ဗာန် ဝင်စံပြီးသော ဘုရားရှင်၏ သာရီရိက ဓာတ်တော်ကို စေတီတည်ရာ၌ “ယူဇနာ မြင့်အောင် ပြုလုပ်ကြမည်လော? သို့မဟုတ် ၆-၅-၄-၃-၂—ယူဇနာမြင့်အောင် ပြုလုပ်ကြ မည်လော?ဟု တိုင်ပင်ကြရာ နောင်အခါ ပြုပြင်ဖို့ လွယ်ကူအောင် လုံးပတ် ၁-ယူဇနာ, အမြင့် ၁-ယူဇနာ အတိုင်းအရှည် ရှိသော စေတီကိုသာ ပြုလုပ်ရန် အကြံပေးခဲ့သည်။ လူများကလည်း ယင်း အကြံအတိုင်းပင် ပြုလုပ်ခဲ့ကြ၏။ မနှိုင်းယှဉ်, မတိုင်းတာ ကောင်းသော ဘုရားရှင်၏ စေတီကို နှိုင်းယှဉ် တိုင်းတာပြီး ပြုလုပ်ခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်လေရာ ဘဝတိုင်း၌ အခြားသူတို့အောက် အရပ် နိမ့်သူ ပုကွသူ ဖြစ်ရလေသည်။  
## ဂေါတမဘုရားရှင် လက်ထက်
ဂေါတမဘုရားရှင် လက်ထက်၌ သာဝတ္ထိ ပြည်ဝယ် ဥစ္စာကြွယ်ဝသောအမျိုးသားဖြစ်၍ ဘုရားရှင်ထံမှ တရားတော်ကို နာရသဖြင့် သဒ္ဓါတရားပေါက်ကာ ရဟန်းပြုပြီး မကြာမြင့်မီ ပဋိသမ္ဘိဒါပတ္တရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူသည်။ ထို့နောက် ဘုရားရှင်က မဉ္ဇုဿရ ဧတဒဂ်ဘွဲ့ထူးကို ချီးမြှောက်တော်မူသည်။  

မဟာဗုဒ္ဓဝင်၌ပါသော လကုဏ္ဍကဘဒ္ဒိယမထေရ်ကို သည်မှာ ဖတ်ပါ။

## မထေရ်နှင့် ဆက်စပ်သော တရားတော်များ
ခန္ဓာကိုယ်ကြီးတိုင်း မထေရ်ကြီးမဟုတ်

ရဟန္တာတို့၏သဘာဝ

တဏှာမာနဟူသော မိဘသတ်မှ ချမ်းသာခြင်း

### ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဝင် ပုဂ္ဂိုလ်များ

ကဏ္ဍ:ဧတဒဂ်ရ ပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:မဟာသာဝကများ
ကိံသုကပုပ္ဖိယ

**အရှင်ကိံသုကပုပ္ဖိယထေရ်** နှင့်ပတ်သက်သော အကြောင်းအရာများကို အပဒါန်ပါဠိတော်တွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ 

### အတိတ်ဘဝ 
အရှင်ကိံသုကပုပ္ဖိယထေရ်လောင်း အမျိုးကောင်းသားသည် လွန်ခဲ့သော ၃၁-ကမ္ဘာအချိန်က ဘုရားရှင်အား ပေါက်ပွင့်တို့ကို လှူဒါန်းခဲ့သည်။

### အကျိုးခံစားရခြင်း 
ထိုကုသိုလ်ကောင်းမှုကြောင့် ဒုဂ္ဂတိဘဝမှ ကင်းဝေးခဲ့သည်။

### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားလက်ထက် 
ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်၌ ရဟန်းပြု၍ ရဟန္တာဖြစ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မထေရ်များကဏ္ဍ:ရဟန္တာများ
ကာလီဘန် (ဂြိုဟ်ရံလ)

**ကာလီဘန်** သည် ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်၏ ပုံစံအတည်တကျမရှိသော ဂြိုဟ်ရံလတစ်စင်းဖြစ်ပြီး ၁၉၉၇ ခုနှစ်
စက်တင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် Brett J. Gladman, Phil Nicholson, Joseph A. Burns နှင့် John J. Kavelaars တို့က ဟေးလ် တယ်လီစကုပ်ကိုအသုံးပြု၍
ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယင်းအား ယာယီအမည် **S/1997&nbsp;U&nbsp;1** ဟူ၍ အမည်ေပးခဲ့သည်။ ကာလီဘန်၏
ပတ်လမ်းသည် ယူရေးနပ်ဂြိုဟ်မှ အိုဘရွန်ထက် ၁၀ဆ ပိုမိုဝေးကွာပြီး အချင်းထုထည်မှာ ခန့်မှန်းခြေ ၇၂ ကီလိုမီတာခန့်ရှိသည်။

## မှတ်စု
## ကိုးကား 
* 
* 
* 
* 

## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* Caliban Profile  by NASA's Solar System Exploration
* David Jewiit pages
* Uranus' Known Satellites  (by Scott S. Sheppard)
* MPC: Natural Satellites Ephemeris Service
* Caliban and Sycorax, Moons of Uranus (2005 Calvin J. Hamilton)
ကင်္ခါရေဝတ

** အရှင်ကင်္ခါရေဝတထေရ်  **  သည် ဗုဒ္ဓသာသနာတော်တွင် ထင်ရှားသော ရဟန္တာတစ်ပါးဖြစ်ပြီး ဈာန်လာဘီဧတဒဂ်ကို ရရှိသော ရဟန်းတို့တွင် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သည်။ ကင်္ခါရေဝတထေရ်နှင့်ပတ်သက်သော အကြောင်းအရာများကို အပဒါန်ပါဠိတော်၊ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် အဋ္ဌကထာ၊ ထေရာပဒါန် အဋ္ဌကထာနှင့် အပဒါန် အဋ္ဌကထာတို့တွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ ထို့အပြင် ဝိနည်းပိဋကတွင်လည်း ကင်္ခါရေဝတထေရ်နှင့် ဆက်စပ်သော အကြောင်းအရာတစ်ခုကို ဖော်ပြထားသည်။ အသေးစိတ်ကို အရှင်ကင်္ခါရေဝတထေရ် တွင် ကြည့်ရှုနိုင်သည်။

### ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားလက်ထက် 
ကင်္ခါရေဝတထေရ်လောင်းသည် ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်တော်အခါက ဈာန်လာဘီဧတဒဂ်ရသော (ဈာန်ရ ရဟန်းတို့တွင် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော) ရဟန်းတစ်ပါးကို အားကျကာ ခုနစ်ရက်ပတ်လုံး ကောင်းမှုပြု၍ ဈာန်လာဘီဧတဒဂ် ရရန် ဆုတောင်းခဲ့သည်။

### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားလက်ထက် 
ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား ပွင့်တော်မူသောအခါ ကင်္ခါရေဝတထေရ်အဖြစ် ရဟန်းပြု၍ ကြိုးစားအားထုတ်သဖြင့် ဈာန်လာဘီဧတဒဂ်ကို ရရှိခဲ့သည်။

### ဝိနည်းဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာ 
ကင်္ခါရေဝတထေရ်သည် ခရီးသွားစဉ် ထန်းလျက်လုပ်ရာ၌ ဖွဲမုန့်ညက်ရော၍ လုပ်သည်ကို တွေ့ရသဖြင့် ထိုထန်းလျက်ကို သုံးဆောင်ရန် သင့်မသင့် သံသယရှိခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်ထားမေးမြန်းရာ မြတ်စွာဘုရားက ထန်းလျက်မာစေရန်အတွက်သာ ထိုသို့ရောခြင်းဖြစ်ပြီး ထန်းလျက်ဟုပင် ခေါ်ဆိုရသောကြောင့် သုံးဆောင်ရန် ခွင့်ပြုတော်မူခဲ့သည်။ ထို့အပြင် မစင်ထဲတွင် ကုလားပဲပင် ပေါက်နေသည်ကို တွေ့သောအခါ၌လည်း သုံးဆောင်ရန် သင့်မသင့် သံသယဖြစ်၍ မေးမြန်းရာ မြတ်စွာဘုရားက အလိုရှိသလို သုံးဆောင်နိုင်ကြောင်း ခွင့်ပြုတော်မူခဲ့သည်။

### အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက် 
ကင်္ခါရေဝတထေရ်၏ ဝတ္ထုသည် ရှေးဘဝက ပြုခဲ့သော ဆုတောင်းပြည့်ဝပုံနှင့် ရဟန်းတော်များအတွက် ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်များနှင့် စပ်လျဉ်း၍ သံသယဖြစ်ပေါ်လာပါက မေးမြန်းသင့်ကြောင်းကို ဖော်ပြထားသည်။ ထို့အပြင် သေးငယ်သော ကုသိုလ်မှုပင်လျှင် နောက်ဘဝများတွင် အကျိုးပေးနိုင်ကြောင်းကိုလည်း ထင်ရှားစေသည်။

## ကိုးကား
ရတနာမဉ္ဇူဘုရား (မန္တလေး)

**ရတနာမဉ္ဇူဘုရား**သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မန္တလေးမြို့ အနောက်ပြင်၊ မင်းတဲအီကင်းရပ်၌ တည်ရှိသည်။ သက္ကရာဇ် ၈၃၈-ခုနှစ်တွင် ရတနာပူရ အင်းဝမြို့၌ နန်းတက်သော ပြည်စုန်မင်း မဟာသီဟသူရ နှင့် အမိတ္တသီရိမဟာ ဓမ္မဒေဝီ မိဖုရားတို့၏ ကောင်းမှု ဖြစ်သည်။

ထိုဘုရား၏ နှစ်စဉ် ဘုရားပွဲတော်မှာ သီတင်းကျွတ်လ၌ ကျင်းပပြီး ဘုရားအား ဆွမ်း၊ ခဲဘွယ်၊ သစ်သီးမျိုးစုံတို့ဖြင့် ကပ်လှူပူဇော်ခြင်း၊ သံဃာတော်တို့အား ဆွမ်း၊ ဘောဇဉ်တို့နှင့်တကွ လှူဘွယ်ဝတ္ထုတို့ကို စာရေးတံမဲလိပ်ချ၍ လောင်းလှူခြင်း ပြုလုပ်ကြသည်။

## ကိုးကား
ရွှေဇဝါယွန်း

**ရွှေဇဝါယွန်း**သည် သရိုးသစ်ဆေးသုတ် ယွန်းထည်များပေါ်တွင် မြနိမာ့ရွှေဆိုင်းဖြင့် ပန်းချီရေးဆွဲထားသည့် ပစ္စည်းများကို ခေါ်သည်။ ဇဝါ ဆိုသည်မှာ အနုသုခုမအဘိဓာန်တွင် ရွှေရောင်၊ ငွေရောင် စသည်ဖြင့် စာလုံးပန်းခက်ပန်းနွယ် ရေးခြယ်သော အတတ်ပညာဟု အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုထားသည်။

## ကိုးကား
NGC 1273

**NGC 1273** သည် ပါဆီးယပ် ကြယ်စုတန်းမှ နှစ်ဖက်ခုံး ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီ အလင်းနှစ် ၂၄၅ မီလီယံအကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းအား Heinrich Louis d'Arrest ဆိုသူက ၁၈၆၃ ဇန်နဝါရီ ၁၄ တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး Perseus Cluster ၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။   

## ပြင်ပလင့်ခ်များ
## ကိုးကား
ကပိတ္ထဖလဒါယက

**အရှင်ကပိတ္ထဖလဒါယကထေရ်** နှင့်ပတ်သက်သော အကြောင်းအရာများကို အပဒါန်ပါဠိတော်တွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ 

### ဝိပဿီမြတ်စွာဘုရားလက်ထက် 
အရှင်ကပိတ္ထဖလဒါယကထေရ်လောင်းသည် ရှေးဘဝတစ်ခုတွင် ဝိပဿီမြတ်စွာဘုရား လမ်းခရီး၌ ကြွသွားတော်မူစဉ် သီးသီးကို လှူဒါန်းခဲ့သည်။

### အကျိုးခံစားရခြင်း 
ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကိုးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာထက်၌ အသီးကို လှူဒါန်းခဲ့ရသော အခါမှစ၍ အပါယ်လေးဘုံသို့ လားရောက်ခြင်းကို မသိခဲ့ရပေ။

### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားလက်ထက် 
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်၌ ရဟန်းပြု၍ ပဋိသမ္ဘိဒါလေးပါး၊ ဝိမောက္ခရှစ်ပါး နှင့် အဘိညာဉ်ခြောက်ပါးတို့ကို မျက်မှောက်ပြုကာ ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

### အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက် 
ဤဝတ္ထုသည် သဒ္ဓါစိတ်ဖြင့် ပြုလုပ်သော အလှူဒါန၏ အကျိုးကျေးဇူးကို ဖော်ပြထားသည်။ သေးငယ်သော အလှူဒါနပင်လျှင် ဘဝအဆက်ဆက် ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို ခံစားစေနိုင်ပြီး နောက်ဆုံးဘဝတွင် ကိလေသာမှ လွတ်မြောက်ကာ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ရှိစေနိုင်ကြောင်း သွန်သင်ထားသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မထေရ်များကဏ္ဍ:ရဟန္တာများ
ဘုရားသုံးဆူ

**ဘုရားသုံးဆူ** အမည်ရှိသည်များမှာ 

## နေရာဒေသများ 
* ဘုရားသုံးဆူမြို့ - ကရင်ပြည်နယ်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်
* ဘုရားသုံးဆူရွာ၊ ဘုရားသုံးဆူ - ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ဘိုကလေးမြို့နယ်
* ဘုရားသုံးဆူရွာ၊ ဘိတ်ရိုး - ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ဟင်္သာတမြို့နယ်
* ဘုရားသုံးဆူရွာ၊ ဝေါမြို့နယ် - ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဝေါမြို့နယ်
* ဘုရားသုံးဆူရွာ၊ ရေဖြူမြို့နယ် - တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ရေဖြူမြို့နယ်
* ဘုရားသုံးဆူရွာ၊ မော်လိုက်မြို့နယ် - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မော်လိုက်မြို့နယ်
* ဘုရားသုံးဆူရွာ၊ မိုးကုတ်မြို့နယ် - မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မိုးကုတ်မြို့နယ်
* ဘုရားသုံးဆူရွာ၊ တာပါတ် (အရှေ့) - ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ မအူပင်မြို့နယ်
* ဘုရားသုံးဆူရွာ၊ ဆင်မသေ (ဓမ္ဘီ) - ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ဟင်္သာတမြို့နယ်

## စေတီပုထိုး 
* ဘုရားသုံးဆူ(ပုဂံ)

## အခြား 
* ဘုရားသုံးဆူဘူတာ - ရန်ကုန်-မန္တလေးရထားလမ်းပိုင်းရှိ ဘူတာ
မက်ဒေါ်နယ်

**မက် ဒေါ်နယ်** သည် အမေရိကန် အမြန်ရစာရောင်းချသည့် ကုမ္ပဏီ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၁၉၄၀ ခုနှစ်တွင် ကာလီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၊ ဆန် ဘမ်နာဒီနို ရှိ ရစ်ချတ် နှင့် မောရစ် မက်ဒေါ်နယ် ညီအစ်ကိုတို့ ဖွင့်သည့် စားသောက်ဆိုင်မှ စတင်သည်။ ထို့နောက် အသားညှပ်ပေါင်မုန့်ဆိုင် အဖြစ် အမည်ပြောင်းသည်။ နောင်သော် လုပ်ငန်းပွားနိုင်သည့် ကုမ္ပဏီအဖြစ်သို့ ပြောင်းလိုက်သည်။ ရွှေရောင်အမိုးခုံး တံဆိပ်ကို ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် အရီဇိုးနားပြည်နယ်၊ ဖီးနစ်မြို့တွင် စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် စီးပွားရေးသမား ရေး ခရော့ က လုပ်ငန်းပွားကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဝင်လုပ်သည်။ လုပ်ငန်း၏ အလားအလာကိုမြင်သော ရေး က လုပ်ငန်းတွဲကို မက် ဒေါ်နယ် ညီအစ်ကိုထံမှ ဝယ်ယူလိုက်သည်။ မူလရုံးချုပ်မှာ အီလီနွိုက်ပြည်နယ်၊ ဘရွစ် မြို့၌ ထားရာမှ ၂၀၁၈ အစောပိုင်းတွင် နိုင်ငံတကာရုံးချုပ်အဖြစ် ချီကာဂိုသို့ ပြောင်းရွှေ့လိုက်သည်။ 

အမြတ်အစွန်းများအရ မက် ဒေါ်နယ် သည် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး စားသောက်ဆိုင်တွဲ ဖြစ်လျက်ရှိသည်။ နိုင်ငံပေါင်း တစ်ရာကျော်တွင် ဝယ်ယူသူ (၆၉) သန်းကျော်အား ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက် ရှိသည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်ထုတ် စာရင်းအရ ဆိုင်ခွဲပေါင်း (၃၆ ၉၀၀) ခန့် ရှိသည်။ မက် ဒေါ်နယ် အား အသားညှပ်ပေါင်မုန့်ဖြင့် လူသိများသော်လည်း ဒိန်ခဲညှပ်ပေါင်မုန့်၊ ကြက်သားဖြင့်လုပ်သည့် အစာများ၊ အာလူးကြော်၊ နံနက်စာများ၊ အချိုရည်များ၊ နို့စပ်ဖျော်ရည်များ၊ ပေါင်မုန့်လိပ်နှင့် အချိုတည်းစရာများကိုလည်း ရောင်းချသည်။ မုန့်စာရင်းပါ အစားအစာများရှိ အဆီနှင့် အချိုများမှုကြောင့် စားသုံးသူများ၏ ဝေဖန်မှု ခံရပြီးနောက် အသုပ်၊ ငါး၊ ဖျော်ရည်ပျစ် နှင့် သစ်သီးများကိုပါ တွဲဖက်ရောင်းချနေပြီ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ပြန်သည့် ဘီဘီစီ ပြန်တမ်းအရ ဝေါမတ် နောက်တွင် ဒုတိယမြောက် ဝန်ထမ်းအင်အား အများဆုံးလုပ်ငန်း ဖြစ်ပြီး ဝန်ထမ်းပေါင်း (၁.၉) သန်း ရှိသည်။ အဆိုပါအရေအတွက်မှ (၁.၅) သန်းမှာ လုပ်ငန်းပွားများတွင် လုပ်ကိုင်နေကြသည်။
ဂိရိပုန္နာဂိယ

** အရှင်ဂိရိပုန္နာဂိယထေရ်  **  သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း
### အကျိုးခံစားရခြင်း
### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ဂိရိပုန္နာဂိယထေရ်  အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
ကျူးပစ် (ဂြိုဟ်ရံလ)

**ကျူးပစ်**သည် ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်၏ အတွင်းပိုင်း ဂြိုဟ်ရံလတစ်စင်းဖြစ်ပြီး ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် Mark R. Showalter  နှင့် Jack J. Lissauer တို့က ဟာဘယ် အာကာသ တယ်လီစကုပ်ဖြင့် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယင်းသည် ယူရေးနပ်၏ အတွင်းပိုင်းဂြိုဟ်ရံလများထဲတွင် အသေးငယ်ဆုံးဖြစ်ပြီး အချင်းအားဖြင့် ၁၈ ကီလိုမီတာခန့်သာ ရှိသည်။ ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ဗွိုင်ယေဂျာ ၂ မှ အနီးကပ်ချဉ်းကပ်ပျံသန်းစဉ် ယင်း၏မည်းမှောင်သော 
မျက်နှာပြင်က ကင်မရာအား ခြေရာခံမိရန် အခက်တွေ့ရှိစေခဲ့သည်။ ဂြိုဟ်ရံလ၏ ပတ်လမ်းမှာ ဘီလင်ဒါမှ ၈၆၃ ကီလိုမီတာခန့်သာ ကွာဝေးသည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ် 
* Hubble Uncovers Smallest Moons Yet Seen Around Uranus&nbsp;– Hubble Space Telescope news release (25 September 2003)
ဘန်းမြစ်

**ဘန်းမြစ်**သည် မြန်မာနိုင်ငံတောင်ဘက်ပိုင်း၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြစ်တစ်စင်းဖြစ်သည်။.

## ရည်ညွှန်းကိုးကား
စတားဘတ်

စတားဘတ် ကော်ပိုရေးရှင်း () သည် အမေရိကန် ကော်ဖီ ကုမ္ပဏီ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ကော်ဖီဆိုင်တွဲများလည်း ပိုင်ဆိုင်သည်။ ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် ဝါရှင်တန်ပြည်နယ်၊ ဆီရက်တယ်မြို့၌ စတင်ထူထောင်ခဲ့ရာ ၂၀၁၈ ခုနှစ်အရောက်တွင် ကမ္ဘာအနှံ့ရှိ နေရာ (၂၈ ၂၁၈) ခုတို့တွင် ဆိုင်ခွဲများ ဖွင့်ထားပြီး ဖြစ်သည်။

အမေရိကန်ရှိ ပုံမှန်ကော်ဖီဆိုင်များမှ အနံ့၊ အရသာနှင့် စားသုံးသူအတွေ့အကြုံ တို့ကို ခွဲထွက်ပြခဲ့ခြင်းကြောင့် စတားဘတ်အား *ကော်ဖီလောက၏ ဒုတိယလှိုင်း ကိုယ်စားပြု* အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံရသည်။ တတိယလှိုင်းအဖြစ် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်များတွင် အကောင်းကြိုက်သည့် ကော်ဖီသမားများအတွက် လက်ဖြစ် ကော်ဖီကို  ကော်ဖီရောင်းသူများက မိတ်ဆက်ပေးခဲ့သည်။ ယခုမူ အလုပ်ဖြစ်မှုကြောင့်လည်းကောင်း၊ လုပ်ငန်းခွင်လုံခြုံရေးကြောင့်လည်းကောင်း ကော်ဖီဖျော်စက်ကို စတားဘတ်တွင် ပြန်သုံးနေပြီ ဖြစ်သည်။

စတားဘတ်ဆိုင်များတွင် အပူအအေး သောက်စရာများ၊ သစ်သီးဖျော်ရည်များ၊ သွားရေစာများအပြင် ရာသီစာနှင့် ဒေသထွက်မုန့်များကိုပါ ရောင်းချပေးသည်။ ဆိုင်အများစုတွင် အသင့်ထုတ်ထားသည့် စားစရာများ ထားရှိသည်။ *စတားဘတ် ညနေခင်း* ဆိုင်များတွင် ဘီယာ၊ ဝိုင် နှင့် အမြည်း တို့ကို ရောင်းချပေးသည်။ စတားဘတ်တံဆိပ်တပ် ကော်ဖီ၊ ရေခဲမုန့်နှင့် ပုလင်းသွပ် ကော်ဖီအေးတို့ကို ကုန်စုံဆိုင်များတွင်လည်း ရနိုင်သည်။

၁၉၈၀ ခုနှစ်များတွင် ဆီရက်တယ်၌ အမြတ်အစွန်းကောင်းစွာ ရသည်။ ၁၉၈၀ နှောင်းပိုင်းတွင် ဗြိတိသျှကိုလံဘီယာ နှင့် အနောက်အလယ်ပိုင်းသို့ လုပ်ငန်းချဲ့ရာ အဖိတ်အစင်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ နှစ်များတွင် ကာလီဖိုးနီးယား၌ ဖွင့်ရာတွင်မူ ယခင်အဖြစ်အပျက်ကို သင်ခန်းစာယူနိုင်ခဲ့သည့်အတွက် တာထွက်ကောင်းသည်။ မြောက်အမေရိကပြင်ပရှိ ပထမဆုံးဆိုင်ကို ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် တိုကျို၌ ဖွင့်သည်။ ၁၉၈၇ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၇ ခုနှစ်အတောအတွင်း တစ်နေ့လျှင် နှစ်ဆိုင်နှုန်း ဖွင့်နိုင်လာသည်။

၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် အမှုဆောင်အရာရှိချုပ်နေရာအား ကီဗင် ဂျွန်ဆင် တာဝန်ယူမည်ဖြစ်ကြောင်း ဟောင်းဝေါ့ ချော့ က ကြေညာသည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃ ရက်နေ့၌ ကီဗင် စတင်တာဝန်ထမ်းသည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၆ ရက်မှစ၍ ဟောင်းဝေါ့မှာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဥက္ကဋ္ဌ နေရာ၌သာ နေတော့သည်။