open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Technical death metal

**Technical death metal** (တစ်ခါတစ်ရံ tech-death (သို့) progressive death metal) သည် death metal ၏ မျိုးခွဲတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ရှုပ်ထွေးသော rhythms, riffများနှင့် သီချင်းပုံစံများ ပါဝင်သည်။

Technical death metal သည် ၁၉၈၀ နောက်ပိုင်းနှင့် ၁၉၉၀ အစောပိုင်းတွင် Death, Atheist နှင့် Cynic တီးဝိုင်းတို့ဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ တွင် Sarcofago ၏ The Laws of Scourage album ထွက်ပြီးနောက် Nocturnus ၏ The Key album ထွက်လာခဲ့သည်။ black metal/thrash metal မှ Technical death metal ထွက်လာခဲ့သည်။ Atheist ၏ ဒုတိယမြောက် album Unquestionable Presence, Pestilence ၏ တတိယမြောက် album "Testimony of the Ancients" နှင့် Death ၏ လေးခုမြောက် album "album" ထွက်လာခဲ့သည်။ "Human" album နှင့် Death ၏ နောက်ပိုင်း album များသည် အထူးသဖြင့် ၉၀ technical death metal တီးဝိုင်းများ လွှမ်းမိုးထားသည်။ ၁၉၉၁ တွင် နယူးယောက်မှ Suffocation သည် grindcore လွှမ်းမိုးထားသည့် Effigy of the Forgotten ထွက်လာခဲ့ပြီး မြန်ဆန်သော အရှိန်နှုန်းနှင့် ရှုပ်ထွေးသော အဖြစ်အပျက်များကို ရေးဖွဲ့ထားသည်။
Melodic death metal

**Melodic death metal** (**melodeath** (သို့) **MDM**) သည် heavy metal ဂီတ၏ မျိုးခွဲတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး New Wave of British Heavy Metal ၏ အစိတ်အပိုင်းများနှင့် death metal ကို ပေါင်းစပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤပုံသည် ဆွီဒင်မှ စတင်ကာ ဖွံ့ဖြိုးပြီး (တီထွင်ခဲ့သူများမှာ At the Gates, Dark Tranquillity နှင့် In Flames) ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းတွင် (တီထွင်သူ Carcass) ၁၉၉၀ အစောပိုင်းနှင့် အလယ်တွင် ဖွံ့ဖြိုးခဲ့သည်။ ဆွီဒင် death metal သည် သိပ်ပြီး မကျော်ကြားခဲ့ပေ။

## ဂီတဆိုင်ရာ ဝိသေသလက္ခဏာများ
melodic death metal သည် New Wave of British Heavy Metal ပေါင်းစပ်ပါဝင်သည်။ အထူးသဖြင့် မြန်သော riffing နှင့် harmonic guitar line များ ပါဝင်သည်။ သို့သော် death metal ၏ ဝိသေသလက္ခဏာများလည်း ပါဝင်သည်။ ကြီးမားလေးလံသော distorted guitar များနှင့် မြန်သော double-bass patternများနှင့် တစ်ခါတစ်ရံ blast beat များ ပါဝင်သည်။ အခြားအမျိုးအစားများဖြစ်သော black metal နှင့် thrash metal မှ အစိတ်အပိုင်းများကိုလည်း အသုံးပြုထားသည်။ အဆိုပုံစံမှာ ခက်ခဲကြမ်းတမ်းသော စူးရှသံများဖြင့် သီဆိုပြီး death growls ကိုလည်း အသုံးပြုထားသည်။

## မူလအစ 
Melodic death metal ၏ မူလအစနှင့် ကျော်ကြားမူမှာ At the Gates, In the Flames နှင့် Dark Tranquillity တို့နှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ သူတို့သည် ၁၉၉၀ အစောပိုင်းတွင် ဂီတများဖြန့်ချိခြင်း အမျိုးအစားကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။ Gothenburg metal အဖြစ်အပျက်အတွက် အုတ်မြစ်ချခဲ့သည်။ စာရေးဆရာ Gary Sharp-Young သည် Gothenburg ဖြစ်ရပ်သည် death metal ကိုစီးပွားရေးအရ ပြန်လည်ဆယ်ယူခြင်းဟု ယူဆခဲ့သည်။ အခြားတီထွင်သူမှာ ဗြိတိန်တီးဝိုင်း Carcass ဖြစ်ပြီး grindcore ပုံစံဖြင့် ဖျော်ဖြေတင်ဆက်ခဲ့သည်။ Necroticism- Descanting the Insalubrious (၁၉၉၁) နှင့် Heartwork (၁၉၉၃)တွင် melodic ပုံကို တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။

## ၁၉၉၀နောက်ပိုင်းနှင့် အခြားအမျိုးအစားများလွှမ်းမိုးခြင်း 
၁၉၉၀နောက်ပိုင်းကတည်းက melodic death metalတီးဝိုင်းများသည် melodic choruses နှင့် riff များကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်။ keyboard များကို အခြား death metal တီးဝိုင်းများထက် သိသာစွာအသုံးပြုခဲ့သည်။ death metal နှင့်မတူဘဲ သေခြင်းတရား၊ အကြမ်းဖက်မှု၊ သွေးထွက်သံယိုဖြစ်ခြင်း၊ ထိတ်လန့်ချောက်ချားခြင်းများကို အာရုံမစိုက်ထားပေ။ modern metalcore သည် သုံးလေးမျိုး ခွဲထွက်လာခဲ့သည်။ melodic metalcore သည် ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် အရေးပါလာခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် အမေရိကန်တွင် ဖြစ်သည်။ Allmusic မှ Stewart Mason သည် ဆွီဒင် death metal သည် post-hardcore aggression နှင့် ကျွမ်းကျင်သော guitar line များနှင့် melodicနှင့်အတူ black metal၏ လည်ချောင်းသံများကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။ Stewart Mason အခိုင်အမာဆိုခဲ့သည်မှာ ဤပုံစံသည် အမေရိကန်တွင် အလွန်ကျော်ကြားခဲ့သည်။ Nordic တီးဝိုင်းများသည် Scandinavion – style metal ကို ဖော်ပြရန် Swedecore ဟုသော ဝေါဟာရကို အသုံးပြုခဲ့သည်။
Death-doom

**Death-doom** တစ်ခါတစ်ရံ death/doom, deathdoom တစ်နည်းအားဖြင့် doomdeath ဖြစ်ပြီး heavy metal ၏ ပြင်းထန်သော မျိုးခွဲတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် slow tempoများ၊ အဆိုးမြင်ဝါဒများ(သို့) doom metal၏ စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းခြင်းနှင့်အတူ နက်ရှိုင်းသော growling vocalများနှင့် death metal ၏ double kick drumming တို့ဖြင့် ပေါင်းစပ်ထားသည်။ ဤအမျိုးအစားသည် ၁၉၈၀ အလယ်တွင် ပေါင်းစပ်ထားပြီး ၁၉၉၀ အတောအတွင်းတွင် တိကျသော လူကြိုက်များမှု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သို့သော် ၂၁ ရာစုအတောအတွင်းတွင် လျော့နည်းလာခဲ့သည်။ death/doom သည် funeral doom နဲ့ melodic နှင့် romatic gothic metal နဲ့ဆက်စပ်လာခဲ့သည်။

## သမိုင်းကြောင်း
အစောပိုင်း traditional doom metal, thrash နှင့် death metal အခြေတည်စအချိန် ၁၉၈၀ ရာစုအလယ်တွင် death/doom အမျိုးအစား စတင်ခဲ့သည်။ အစောပိုင်း Paradise Lost, My Dying Bride နှင့် Anathema တီးဝိုင်းတို့သည် ၁၉၈၀ အလယ် sound များဖြစ်သော Celtic Frost နှင့် အမျိုးသမီးအဆိုသံများ အသုံးပြုထားသော Candlemass တို့နှင့် ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။ ဤ death/doom သည် ရှေ့ဆယ်စုနှစ်အတောအတွင်းတွင် လူကြိုက်များမှု လျော့နည်းလာမည်ပုံ ပေါ်သည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ပုံစံသည် funeral doom ထဲတွင်ဆက်လက်တည်ရှိနေခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ အလယ်တွင် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ အထူးအားဖြင့် ဖင်လန်တီးဝိုင်းများဖြစ်သော Thergothon, Unholy နှင့် Skepticism တို့၏ အမျိုးအစားထဲတွင် တွေ့ရှိရသည်။
Funeral doom

**Funeral doom** သည် death-doom နှင့် funeral dirge ဂီတတို့ ရောစပ်ထားသည့် ပုံစံတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ slow tempo ဖြင့် တီးခတ်ကြသည်။ ထုံးစံအတိုင်း လျှပ်စစ်ဂစ်တာများမှာ heavily distorted နှင့် dark ambient တို့နှင့်အတူ keyboardsn (သို့) synthesizer အသုံးပြုထားသည်။ အဆိုပုံစံမှာ မာန်ဖီသံများနှင့် သီဆိုကြသည်။ funeral doom သည် Mournful Congregation (ဩစတြေးလျ), Esoteric (ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း), Evoken (အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု), Funeral (နော်ဝေ), Thegothon (ဖင်လန်) နှင့် Corrupted (ဂျပန်) တို့ဖြင့် တီထွင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
Extreme metal

**Extreme metal** သည် heavy metal ၏ မျိုးခွဲတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၁၉၈၀ ခုနှစ်များ အစောပိုင်းမှ စတင်၍ တိုးတက်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ပေါက်ကွဲကြမ်းတမ်းသော ပုံစံဖြစ်ပြီး thrash metal, black metal, death metal နှင့် doom metal စသော အမျိုးအစားများနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။
Extreme metal သည် mainstream ဂီတ ဝါသနာအိုးများထဲမှ လူသိများသော်လည်း heavy metal နှင့်အတူ စီစဉ်ဖျော်ဖြေသူများ လွှမ်းမိုးလျက်ရှိဆဲဖြစ်သည်။
Extreme သည် အခြား metal ပုံစံများထက် ပိုမို၍ မြန်ကာကြမ်းတမ်းသော၊ ကြီးမားသိပ်သည်းသည်။ စာသားများမှာ အမှောင်လောကအကြောင်းနှင့် လူအများစိတ်ဝင်စားသော အကြောင်းအရာဖြစ်ပြီး အဆိုပိုင်းတွင် လည်ချောင်းသံကို အသံပြု၍ ခက်ထန်ကြမ်းတမ်းစွာ သီဆိုကြသည်။ အသွင်အပြင်ပုံရိပ်များမှာ လူသေအလောင်းပုံများ၊ ဆာတန်မာရ်နတ်များနှင့် လျှို့ဝှက်သော နိမိတ်ပုံများကို အသုံးပြုကြသည်။ Kiss, Alice Cooper တို့သည် extreme metal ကိုသီဆိုခဲ့ကြသည်။
Drone metal

**Drone metal**ကို **drone doom** ဟုသိကြပြီး heavy metal၏ ပုံစံတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး slow tempo၊ long-duration tone များနှင့် ရောစပ်ထားသည်။ drone metal သည် တစ်ခါတစ်ရံ post-metal နှင့် experimental metal နှင့်ဆက်နွယ်နေသည်။ Earth သည် Melvins တီးဝိုင်းမှ sludge metal နှင့် La Monte Young ၏ minimalist ဂီတမှ စိတ်ကူးညဏ်များကို ယူခဲ့သည်။ အခြားအုပ်စုမှာ Burning Witch ဖြစ်ပြီး Earth တည်ထောင်ပြီး ငါးနှစ်အကြာတွင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး Seattle မှဖြစ်သည်။ သမားရိုးကျမဟုတ်သော အဆိုပုံစံနှင့် audio-feedback တို့ဖြင့် ပေါင်းစပ်ထားသည်။ ထိုအုပ်စုသည် အရေးပါသော powerviolence (hardcore punk ၏အမျိုးအစား) ကို label Slap-a-Ham တွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ O’ Mally ၏ နောက်ပိုင်းအုပ်စု Sunn O))) သည် Earth ကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ Seattle အုပ်စုနှင့် ပြိုင်လျက်ရှိသည်။ ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် စပိန်တီးဝိုင်း Drone Sphere သည် self-titled cassette နှင့်အတူ drone metal ပုံစံထဲသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။

### ၂၀၀၀ ခုနှစ်များ 
Nadja (တိုရန်တို)၊ Jesus (ယူကေ)၊ Black Boned Angel (ဝယ်လင်တန်၊ နယူးဇီလန်)၊ Khanate (နယူးယောက်စီးတီး)၊ KTL (ဝါရှင်တန်/လန်ဒန်)၊ Ascend and Eagle Twin (USA)၊ Teeth of Lions Rule the Divine (နော်တင်ဟမ်၊ အင်္ဂလန်) နှင့် Moss (ဆောက်သမ်တန်၊ အင်္ဂလန်) များသည် အရေးပါသော drone metal အုပ်စုတို့ဖြစ်ပြီး ၂၁ ရာစု အစောပိုင်းတွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ Rhys Chatham ၏ essentialist project သည် drone metal ကိုအထောက်အကူပြုရန် အကြောင်းအချက် ဖြစ်လာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
Folk metal

**Folk metal** သည် heavy metal ဂီတနှင့် tradiontional folk ဂီတတို့ ပေါင်းစပ်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး ၁၉၉၀ ခုနှစ်များအတောအတွင်းတွင် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ ဝိသေသလက္ခဏာများမှာ traditional singing styles လျော့နည်းစေရန် folk instrument များကို ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုထားသည်။ (ဥပမာအားဖြင့် နယ်သာလန်မှ folk metal တီးဝိုင်း Heidevolk, ဒိန်းမတ် တီးဝိုင်း Sylvatica နှင့် စပိန်တီးဝိုင်း Stone of Erech) ၎င်းသည် တစ်ခါတစ်ရံတွင် folk rock ၏ soft instrumentation များလွှမ်းမိုးခြင်းဖြင့် ထင်ရှားသည်။

အစောဆုံး folk metal တီးဝိုင်းမှာ အင်္ဂလန်မှ Skyclad ဖြစ်သည်။ သူတို့၏ပွဲဦးထွက် album “The Wayward Sons of Mother Earth” သည် ၁၉၉၀ တွင် ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၉၄ နှင့် ၁၉၉၅ တွင်လည်း ဥရောပနှင့် အစ္စရေး၏ ကွဲပြားသော နယ်ပယ်ဒေသများတွင် ဤဂီတအမျိုးအစားထဲတွင် အစောဆုံး ပါဝင်သူများ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ဤအစောဆုံးအုပ်စုများတွင် Irish တီးဝိုင်း Cruachan နှင့် German တီးဝိုင်း Subway to Sally တို့သည် celtic metal နှင့် medieval metal အသီးသီးလာကြသော ကွဲပြားသော အပြောင်းအလဲကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ folk metal သည် ၁၉၉၀ ခုနှစ်များအတောအတွင်းတွင် ကိုယ်စားလှယ်အနည်းစုနှင့် အနည်းငယ်အသိများမှု ကျန်ရှိခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်များအစောပိုင်းတွင် ဖင်လန်အုပ်စုများဖြစ်သော Finntroll, Ensiferum, Korpiklanni, Turisas နှင့် Moonsorrow တို့၏ အားထုတ်မှုနှင့်အတူ ထင်ပေါ်ကျော်စောလာခဲ့သည်။

folk metal၏ ထူးခြားချက်မှာ ၎င်းထွေပြားသော တီးဝိုင်း၏ heavy metal ဂီတနှင့် folk ဂီတတို့၏ ခြားနားသော ဖျော်ဖြေတင်ဆက်မှု ဖြစ်သည်။ များပြားသော folk instrument များကြောင့် တီးဝိုင်းများတွင် အဖွဲ့ဝင်ခြောက်ယောက်(သို့) ပို၍ ပါဝင်ကြသည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
### မူရင်းဇစ်မြစ် 
၁၉၉၀ တွင် အဆိုရှင် Martin Walkyier သည် ယခင်သူ၏တီးဝိုင်း Sabbat မှ ထွက်ခွာပြီး အင်္ဂလိပ်တီးဝိုင်း Skyclad ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ Skyclad သည် thrash metal တီးဝိုင်းအဖြစ်စတင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဂီတသမား Mike Evans က သူတို့၏ပွဲဦးထွက် album ဖြစ်သော Wayward Sons of Mother Earth မှ track တိုင်းတွင် တယော ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်။ ထိုကြိုးစားမှုကို Eduardo Rivadavia of AllMusic က ambitious နှင့် groundbreaking အဖြစ်ဖော်ပြခဲ့သည်။ ပွဲဦးထွက် album တွင် ပါဝင်သော သီချင်း "The Widdershin Jig" သည် အထူးသဖြင့် အရေးပါသော၊ ပထမဆုံး metal ဟု ချီးကျူးဂုဏ်ပြုခံရသည်။ Cruachan တီးဝိုင်းမှ Keith Fay သည် Skyclad သည် folk metal ဖန်တီးသူဟု အသိအမှတ်ပြုသည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် Martin Walkyier ထွက်ခွာခဲ့သော်လည်း Skyclad သည် သူတို့ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခြင်းမှစ၍ ဆယ်စုနှစ်နှစ်ခုအထိ active folk metal group အဖြစ် ကျန်ရစ်သည်။ ပေါ်တူဂီတီးဝိုင်း Moonspell သည် အမျိုးအစားထဲတွင် သက်တမ်းရှိကြောင်း ပေါ်လွှင်သည်။ သူတို့၏ ၁၉၉၄တွင် ပထမဆုံးထွက်ရှိသော *Under the Moonspell* သည် folk နှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းလွှမ်းမိုးမှုဖြင့် ထင်ရှားသည်။ ဆက်လက်၍ "Wolfheat" album သည် gothic metal ထဲသို့ အကူးအပြောင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

အခြားအစောပိုင်း folk metal သို့ ကူညီထောက်ပံ့သူမှာ ဖင်လန်နိုင်ငံမှ Amorphis အုပ်စုဖြစ်သည်။ သူတို့သည် ၁၉၉၀ တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး သူတို့၏ "Karelian Isthmus" album ၂နှစ်ကြာပြီးနောက် ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ဆက်လက်ပြီး *Tales from the Thousand Lakes* album ၁၉၉၄ တွင် ထွက်ရှိခဲ့ပြီး စွဲမက်စေသော melody နှင့် သီချင်းတည်ဆောက်ပုံများကို သူတို့နိုင်ငံ၏ Traditional folk music မှ ကြီးမားစွာ ရေးဖွဲ့ထားသည်။
Celtic metal

**Celtic Metal** သည် folk metal ၏မျိုးခွဲတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ၁၉၉၀ ခုနှစ်များအတွင်း အိုင်ယာလန်နိုင်ငံတွင် ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့သည်။ ဤအမျိုးအစားသည် heavy metal နှင့် celtic ဂီတတို့ ပေါင်းစပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဤအမျိုးအစားကို တီထွင်ခဲ့သည်မှာ အိုင်ယာလန်တီးဝိုင်း Cruachan, Primordial နှင့် Waylander တို့ဖြစ်သည်။ ဤအမျိုးအစားသည် အိုင်ယာလန်ကမ်းခြေမှ ကျယ်ပြန့်လာခဲ့ပြီး ယနေ့တွင် အခြားနိုင်ငံတော်တော်များများတွင် တီးဝိုင်းများဖြင့် ဖျော်ဖြေတင်ဆက်နေကြပြီဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း
Celtic metal ၏ မူရင်းဇစ်မြစ်ကို အစောပိုင်း folk metal တွင် လိုက်ရှာနိုင်သည်။ အင်္ဂလန်တီးဝိုင်း Skyclad ၏ အသစ်သစ်ရှာဖွေထားသော ပထမဆုံး album *The Wayward Sons of Mother Earth* ကို ၁၉၉၀တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထို album တွင်ပါဝင်သော "The Widdershins Jig" သည် Metal နယ်ပယ်တွင် ချီးကျူးခံရသော သီချင်းတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။

Skyclad နှင့် Horslips ၏ဂီတတို့ လှုံဆော်မှုကြောင့် Keith Fay သည် black metal နှင့် အိုင်ယာလန်မှ folk ဂီတကို ပေါင်းစပ်ရန် အဖွဲ့အစည်း ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ သူသည် အိုင်ယာလန် တီးဝိုင်း Cruachan ကို ၁၉၉၂ တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး demo recording ကို ၁၉၉၃ တွင် ထုတ်ခဲ့သည်။ Waylander ကဲ့သို့ Keith Fay သည် အိုင်ယာလန် rock တီးဝိုင်း Horslips ကို "Cruachan" အပေါ်တွင် ကြီးမားသော လွှမ်းမိုးမှု ဟု အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ ဒီထက်ပို၍ ဂရုပြုမိသည်။ ၁၉၇၀ ခုနှစ်များမှာ သူတို့တွေ ဘာလုပ်ခဲ့တယ် ကျွန်တော်တို့ အခု ဘာလုပ်နေတယ်ဆိုတာနဲ့ အတူတူပါပဲ။

Cruachan နှင့် မျဉ်းပြိုင် black metal တီးဝိုင်း Primordial သည်လည်း သူတို့၏ demo recording ကို ၁၉၉၃ တွင် ထုတ်ခဲ့သည်။ Second-wave black metal လှုပ်ရှားမှုနှင့် သူတို့၏ရှေ့တော်ပြေးအဖြစ် ထိပ်ဆုံးမှ တွေ့ရသည်။

၁၉၉၃ တွင် Waylander ၏ ဖွဲ့စည်းခြင်းကို တွေ့မြင်ရသည်။ အဆိုရှင် Ciaran O’ Hagan နှင့်အတူ အုပ်စုရင်ဆိုင်နိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၅ တွင် demo recording ကို ထုတ်လွင့်ခဲသည်။ ပွဲဦးထွက်album "Reawakening Pride Once Lost" သည် ၁၉၉၈ တွင် လူသိထင်ရှားခဲ့သည်။ O’ Hagan သည် Primordial, Cruachan နှင့် Waylander တို့ကို တစ်နှစ်၏ အနည်းငယ်အတွင်း ခုန်တက်လာခဲ့ခြင်း တစ်ထပ်တည်း ကျသည်ကို ဂရုပြုမိသည်။ အခြားအိုင်ယာလန်မှ celtic metal သို့ ပေါ်ထွက်လာသည့် တီးဝိုင်းမှာ Geasa နှင့် ဤအမျိုးအစားသည် အိုင်ယာလန်မှ စတင်ခဲ့သော်လည်း celtic metal သည် အိုင်ယာလန်တွင် လူကြိုက်မများချေ။ Waylander မှ Ciaran O’ Hagan က အိုင်ယာလန်၏ အကြီးမားဆုံးတီးဝိုင်းအရောင်းစာရင်းနှင့် နိုင်ငံတကာဆောင်းပါးထဲတွင် Primordial ပါဝင်သည်ကို ဂရုပြုမိပြီး သူတို့ရဲ့နိုင်ငံတွင် ချပ်ရေ ၅၀၀ ကျော်ရောင်းနိုင်ခြင်း က ကံကောင်းပါတယ်။

## ဝိသေသလက္ခဏာများ
Folk metal ၏မိခင်အမျိုးအစားနှင့်ဆင်တူ celtic metal ၏ဂီတသည် ကွဲပြားသော တီးဝိုင်းများစွာနှင့်အတူ heavy metal ဂီတ၏မျိုးခွဲများကို လေ့လာလိုက်စားသည်။ Suidakra ply သည် black (သို့) death metal တို့၏ ပြင်းထန်သော မျိုးခွဲများရောင်းဝယ်ဖောက်ကားစဉ်တွင် Mago de Oz ကဲ့သို့အုပ်စုနှင့် Skiltron traditional (သို့) power metal sound များကို နှစ်သက်ကြသည်။ နှင့် Eluveitie တို့သုံးလေ့ရှိသည်။ Tin Whistle နှင့် Flute တို့ Cruachan, Waylander နှင့် Eluveitie တို့တွင် တွေ့နိုင်သည်။ ဤအမျိုးအစား၏ အိုင်ယာလန်တီးဝိုင်းတို့၏ native instrument များမှာ uilleann pipe နှင့် bodhran တို့ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကလင်ဂွန်ဘာသာစကား

The **Klingon language** (Klingon&#x3A; *tlhIngan Hol*) မြန်မာဘာသာအားဖြင့် ကလင်ဂွန်ဘာသာစကား သည် စတားတရက် ဇာတ်ကားများတွင်ပါဝင်သော ကလင်ဂွန်များပြောဆိုသုံးစွဲရန်အတွက် တီထွင်ထားသောဘာသာစကားတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ၎င်းဘာသာစကားသည် တီထွင်ထားသောဘာသာစကားဖြစ်သည့်အတွက်တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုလိုသည်မှာ၎င်းဘာသာစကားကိုအသုံးပြုသောနိုင်ငံဟူ၍မရှိသေးချေ။ လူအနည်းငယ်သာလျှင် ကလင်ဂွန်ဘာသာစကားကို ကျွမ်းကျွမ်းကျင်ကျင်ပြောဆိုနိုင်သည်။ ကလင်ဂွန်ဘာသာစကားအင်စတီကျု့ သည်ကလင်ဂွန်ဘာသာစကားကိုသင်ကြားနေသောသူများကိုအကူအညီပေးနေပါသည်။ 

## သမိုင်းကြောင်း 
ပထမဦးဆုံးကလင်ဂွန်စကားလုံးများကို ၁၉၇၉ တွင်မင်းသားဂျိမ်းဒိုဟန်ကတီထွင်ဖန်တီးခဲ့သည်။ ၁၉၈၄ခုနှစ်တွင်တတိယမြောက် စတားတရက် ဇာတ်ကားကိုတီထွင်ဖန်တီးသောအခါ ဂျင်းရိုဒန်ဘယ်ရီသည်တကယ့်အစစ်အမှန်ရုပ်လုံးပေါ်ဘာသာစကားကိုတီထွင်ရန်ဆန္ဒပြင်းပြခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဘာသာဗေဒပညာရှင် မာ့အော့ရန်းက ကလင်ဂွန်ဘာသာစကားကိုတီထွင်ဖန်တီးခဲ့သည်။ သူသည် ကလင်ဂွန်ဘာသာစကားနှင့်ပတ်သက်သောစာအုပ်အများအပြားကိုလည်း ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။

## သဒ္ဒါပိုင်းဆိုင်ရာအချက်အလက်များ 
 ကလင်ဂွန်ဘာသာစကားသည် ပြောဆိုရာတွင်လွယ်ကူသည့်အတွက်ဘာသာစကားတီထွင်သူဘာသာဗေဒပညာရှင် မာ့အော့ရန်းသည်ဘာသာစကားကို တတ်နိုင်သမျှရှုပ်ထွေးပြီးအသံထွက်များကိုလည်း ပြန်လည်ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ ဘာသာစကားစကားလုံးတည်ဆောက်မှုပုံစံသည် ကံ+ကြိယာ+ကတ္တားဖြစ်သည်။ မြန်မာဘာသာစကားအရ ကျွန်တော်ကြောင်ကိုမြင်သည် သည် ကလင်ဂွန်ဘာသာစကားအရ ကြောင်ကို မြင်သည် ကျွန်တော် ဖြစ်သည်။ 

ကလင်ဂွန်ဘာသာစကားသည် စကားလုံးတည်ဆောက်မှုတွင် ၀ဏ္ဏစနစ် ကို အသုံးပြုထားပြီးစကားလုံးများ၏နောက်တွင်လည်းကောင်း၊ ရှေ့တွင်လည်းကောင်း တွယ်ကပ်ကာ ပြောဆိုသုံးစွဲခြင်းဖြစ်သည်။ 

## အရေးစနစ် 
ကလင်ဂွန်ဘာသာစကားကိုရေးသားရာတွင် အချို့သောစကားလုံးများကို လက်တင်အက္ခရာကြီးဖြင့်ရေးသားပြီးအချို့သောစကားလုံးများကိုအက္ခရာအသေးဖြင့်ရေးသားလေ့ရှိသည်။ ၎င်းစနစ်သည် စကားလုံးများကိုကွဲပြားစွာပြောဆိုသော်လည်းပြောင်းလဲခြင်းမရှိပါ။ အောက်တွင်ဖော်ပြထားသည်များသည် ကလင်ဂွန်အက္ခရာများဖြစ်သည်။ 
: **a b ch D e gh H I j l m n ng o p q Q r S t tlh u v w y ’ **

## ကိုးကားချက်များ
Pirate metal

**Pirate Metal** သည် heavy metal၏ မျိုးခွဲတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ဓားပြ ဒဏ္ဍာရီများကို ဂီတအတွင်း ပေါင်းစည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ စာသားများမှာ မကြာခဏ ပင်လယ်ဓားပြနှင့်ဆိုင်သော ဗန်းစကားများကို အသုံးပြုထားသည်။ အမျိုးမျိုးသော ဂီတအမျိုးမျိုးပါဝင်သည်။ thrash, speed metalနှင့် folk metal ပါဝင်ပြီး traditional-sounding song များဖြစ်သော sea shanties နှင့်အတူ ပေါင်းစပ်ထားသည်။ folk instrument ဖြစ်သော bandonea တို့ပါဝင်ပြီး ပေါင်းစပ်ထားသည်။ (သို့)Synthesizers တို့နှင့် လုပ်ဆောင်ထားသည်။ တီးဝိုင်းအဖွဲ့ဝင်များဖျော်ဖြေတင်ဆက်ချိန် အတောအတွင်းတွင် ရှေ့ခေတ် အဝတ်အစားများကို မကြာခဏ ဝတ်ဆင်ကြသည်။ pirate metal သည် ဂီတပုံရိပ်အနေဖြင့် media ဖြင့် ဖော်ပြကြသည်။

## သမိုင်းကြောင်း
အစောပိုင်း pirate metal ဥပမာအနေဖြင့် ၁၉၈၇ တွင် ပေါ်လာခဲ့သည်။ ဂျာမနီ heavy metal တီးဝိုင်း Running Wild ၏ တတိယမြောက် album *Under Jolly Roger* ဖြန့်ချိချိန်တွင် ဖြစ်သည်။ Rolf Kasparek အဆိုရ (Running Wild၏ lead singer နှင့် guitarist ) album ၏ ပင်လယ်ဓားပြအကြောင်းအရာကို တိုးတက်ရန် အစီအစဉ်မရေးဆွဲထားခဲ့ဟု ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် album ၏အနုပညာလက်ရာများကို ခေါင်းစဉ်နှင့် လိုက်ဖက်ရန် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ တန်ဆာဆင်မှုနှင့် ရှေးခေတ်ဝတ်စုံများကို အနာဂတ်တေးဂီတများအတွက် ဒီဇိုင်းဆင်ခဲ့သည်။ Kasparek သည် ပင်လယ်ဓားပြအကြောင်းအရာများကို စတင်ဖတ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်သူတို့၏ဂီတထဲတွင် အကြောင်းအရာများကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်။ သူတို့၏ လေးခုမြောက် album *Port Royal* ထွက်ရှိခဲ့ပြီးတွင် သူတို့၏ပုံစံသည် ခိုင်မာလာခဲ့သည်။ Kasparek သည် Golden Age of Piracy ၏အမှန်တကယ်သမိုင်းများကို စိတ်ဝင်စားခဲ့သော်လည်း pirate metal သည်ပမာဏ ပို၍ ကျယ်ပြန့်စေရန် လှုံဆော်စေခဲ့သည်။ ဝတ္ထုရှည်များနှင့် Hollywood films များတွင် သရုပ်ဆောင်စေခဲ့သည်။ နှစ်နှစ်အကြာ ၂၀၀၆ တွင် Christopher Bowesနှင့် Gavin Harper သူတို့၏ တီးဝိုင်း Battle heart ကိုပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ Napalm Records တွင် label (သို့) သူတို့ကို လက်မှတ်ရေးထိုးစေခဲ့သည်။ Bowes နှင့် Harper Alestorm အဖြစ် နာမည်ပြောင်းရန် စီစဉ်ခဲ့ကြသည်။

## ကိုးကား
ခင်ဆွေ (ကာတွန်း)

ကာတွန်း ဦးခင်ဆွေကို ၁၉၄၀ပြည့်နှစ်၊ ဇွန်လ ၂၃ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။ အဖ ဦးစံဝင်း၊ အမိ ဒေါ်ငွေသီးတို့၏ သားဖြစ်သည်။ ဒေးဒရဲ ဇာတိ ဖြစ်သည်။ 
ကာတွန်းပညာကို ပန်းချီဦးခင်အောင်ထံမှ လေ့လာဆည်းပူးသင်ကြားခဲ့သည်။ (၁၉၅၆)ခုနှစ်၊ ရန်ကုန်သတင်းစာတွင် ကာတွန်း စတင်ရေးဆွဲခဲ့သည်။ 
စာနယ်ဇင်းကာတွန်းများ၊ ရုပ်ပြကာတွန်းစာအုပ်များ ရေးဆွဲခဲ့သည်။ 
ထင်ရှားသောကာတွန်းဇာတ်ကောင်များမှာ ဗန်ဗန်၊ လင်ထိပ်ပြောင်၊ ဒူလာမြား၊ ကျွဲဘီလူး၊ မောင် တို့ ဖြစ်သည်။
(၂၀ဝ၀)ပြည့်နှစ်၊ မေလ(၁၂)ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။

## ကိုးကား
ဆန်းထွန်း (ကာတွန်း)

မြန်မာကာတွန်းဆရာတစ်ဦးဖြစ်သူ **ကာတွန်းဆန်းထွန်း**သည် ဝဏ္ဏထွန်း၊ ပွေလီဒိုး၊ ချောချစ်ဆွိ၊ ဂျစ်ဘုံဘုံ၊ စက်ရုပ်ကလေးအောင်ဘာလေ၊ ဖိုးသား၊ ပိုးသျှား အစရှိသည့် ကာတွန်းဇာတ်ကောင်များကို ဖန်တီးခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
အသက်၇၁နှစ်အရွယ် ၂၀၁၅ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၉ရက်နေ့ (ကြာသပတေးနေ့) နံနက် ၁း၃၀တွင် ကွယ်လွန်သည်။

၁၉၇၀ နှင့် ၈၀ ခုနှစ်များအတွင်း ကဗျာတိုလေးများပါဝင်သည့် ဆေးရောင်စုံပို့စ်ကတ်အပါးလေးများ ရေးဆွဲခဲ့သည်။
နယူထရွန်ကြယ်

**နယူထရွန်ကြယ်** သည် ဒြပ်ဆွဲအားပြိုကွဲမှုကြောင့် ဖြစ်တည်လာသော သိပ်သည်းသည့် ကြယ်ဖြစ်သည်။ ယင်းတို့၏ မူလကြယ်များသည် အလွန်ကြီးမားလှပြီး
ဆူပါနိုဗာ ဖြစ်စဉ်ပြီးမှ ဖြစ်တည်လာကြသည့် ကြယ်ဖြစ်သည်။ နယူထရွန်ကြယ်များသည် စကြဝဠာတွင် အသေးဆုံးကြယ်များဟု သတ်မှတ်နိုင်ပြီး အချင်းအားဖြင့်
၁၂-၁၃ ကီလိုမီတာ (၇ မိုင်) ခန့်သာရှိသည်။ နယူထရွန်ကြယ်များသည် ကြယ်တစ်ခုလုံးအား နူထရွန်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ နူထရွန်များသည် အက်တမ်ထက်
သေးငယ်သော အမှုန်များဖြစ်ကာ ပရိုတွန်ထက် အနည်းငယ်သာ ကြီးမားသည်။ နယူထရွန်ကြယ်များသည် အင်မတန် ပူပြင်းမည်ဟု ယူဆရသည်။ နယူထရွန်ကြယ်တစ်စင်းသည် နေထုထည်၏ အနည်းဆုံး ၁.၁ မှ ၃ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရှိသည်။ များသောအားဖြင့် အပူချိန်သည် ~၆×၁၀၅ K ရှိသည်။  နယူထရွန်ကြယ်တွင်ရှိသော သာမန်မီးခြစ်အရွယ်အစား အရာဝတ္ထုတစ်ခုသည် တန်ချိန်ပေါင်း ၅ ထရီလီယံနီးပါးခန့် အလေးချိန်ရှိမည်ဖြစ်သည်။

## ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုသမိုင်း
၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင် Walter Baade နှင့် Fritz Zwicky ဆိုသူတို့က နယူထရွန်ကြယ်တည်ရှိကြောင်း အဆိုပြုခဲ့သည်။ တစ်နှစ်ကြာသော် James Chadwick မှ
နယူထရွန်ကြယ်အား ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ 

## လည်ပတ်မှု
နယူထရွန်ကြယ်များသည် အင်မတန်မြန်ဆန်စွာ လှည့်ပတ်ကြသည်။ မွေးကင်စကြယ်များသည်လည်း တစ်စက္ကန့်လျင် အကြိမ်ပေါင်းများစွာ
လှည့်ပတ်ကြသည်။ နယူထရွန်ကြယ်များသည်ကား တစ်စက္ကန့်လျင် အကြိမ်ရာပေါင်းများစွာ လှည့်ပတ်ကြသည်။ အကြောင်းမူ အနီးအနားရှိ
အဖော်ကြယ်ဆီမှ အရာဝတ္ထုများကို စုပ်ယူကာ အရှိန်တင်သကဲ့သို့ဖြစ်သောကြောင့်ပေတည်း။ အချိန်ကြာလာသော် လည်ပတ်နှုန်းသည်
ကျဆင်းသွားကြသည်။ သက်တမ်းရင့်သောနယူထရွန်ကြယ်များသည် တစ်စက္ကန့်လျင် အကြိမ်ရေများစွာခန့်သာ လည်ပတ်ကြတော့သည်။ 

## သိပ်သည်းမှုနှင့် အကွာအဝေးများ
ယခုလက်ရှိအချိန်တွင် နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီနှင့် မစ်ဂဲလ်လစ်နစ် တိမ်တိုက်တွင် နယူထရွန်ကြယ်ပေါင်း ၂ဝဝဝ အထိ သိရှိထားသည်။ အများစုမှာ
ရေဒီယို ပါလဆာများအဖြစ် ခြေရာခံမိထားသည်။ အချို့သော အနီးစပ်ဆုံး နယူထရွန်ကြယ်များမှာ RX J1856.5-375 (အလင်းနှစ် ၄ဝဝ အကွာခန့်) နှင့်
PSR J0108-1431 (အလင်းနှစ် ၄၂၄ အကွာ) တို့ဖြစ်ကြသည်။

## ဒွိနယူထရွန်ကြယ်များ
ကျွန်တော်တို့သိသည့် နယူထရွန်ကြယ်များ၏ ၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် အဖော်ကြယ်များ၏အဖွဲ့ဝင်များဖြစ်ကြသည်။ ဒွိနယူထရွန်ကြယ်များ၏ ဖွဲ့စည်းပုံနှင့်
ဆင့်ကဲပြောင်းလဲမှုများသည် ရှုပ်ထွေးလှသည်။ အဖော်ကြယ်သည် သာမန်ကြယ် သို့မဟုတ် ကြယ်ဖြူပု သို့မဟုတ် အခြားနယူရွန်ကြယ်များ ဖြစ်နိုင်သည်။ ခေတ်သစ်သီအိုရီများအရ နယူထရွန်ကြယ်များသည် တွင်းနက်အဖော်များဖြင့် တည်ရှိနိုင်သည်ဟုဆိုသည်။ ယင်းဒွိစနစ်များသည် ဒြပ်ဆွဲအားလှိုင်းများ၏ အဓိကပင်ရင်းဖြစ်နိုင်သည်။ ဒွိကြယ်စနစ်တွင်ရှိသော နယူထရွန်ကြယ်များသည် X-ray များအား ထုတ်ပေးသည်။ 

## ပြခန်း

Image:Neutron Star Manhattan.ogv|ဗီဒီယို - ထုထည် အချင်းမိုင် ၁၆ (၂၅ ကီလိုမီတာ) ရှိသောနယူထရွန်ကြယ်တွင် ကမ္ဘာအလုံးပေါင်း ၅ဝဝဝဝဝ ထည့်ထားနိုင်သည်။
Image:Crash and Burst.ogv|ဗီဒီယို - နယူထရွန်ကြယ် တိုက်မိပုံ (သရုပ်ဖော်ပြချက်)။
Image:Neutron star collision.ogv|ဗီဒီယို - နယူထရွန်ကြယ် ထိတိုက်မိခြင်း။

## အခြားကြည့်ရန်
*ဧရာမ ကြယ်နီ
*ကြယ်ဖြူပု
*တွင်းနက်

## ကျမ်းကိုး
ကဏ္ဍ:ကြယ်များ
ပေါ်တာ၏ အားသက်ရောက်မှု ၅ ခုကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း

ပေါ်တာ၏ အားသက်ရောက်မှု ၅ ခုကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း ဆိုသည်မှာ စီးပွားရေး ကဏ္ဍတစ်ခုအတွင်း ယှဉ်ပြိုင်မှုများ၏ အနေအထားကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ၍ စီးပွားရေး မဟာဗျူဟာ ချမှတ်ရာတွင် အသုံးပြုသော နည်းလမ်း တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုကို စီးပွားရေး အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ ဘောဂဗေဒပညာရပ်ပေါ်တွင် အခြေခံ၍ ယှဉ်ပြိုင်မှု အနည်းအများကို ဖြစ်စေသော အား ၅ခုကို သုံးသပ်၍ ထိုစီးပွားရေး ကဏ္ဍ၏ ဆွဲဆောင်နိုင်မှုကို ဆုံးဖြတ်ပေးနိုင်သည်။  ဆွဲဆောင်နိုင်မှုဆိုသည်မှာ စီးပွားရေး ကဏ္ဍကြီး တစ်ခုလုံး၏ အမြတ်ရနိုင်စွမ်းပင် ဖြစ်သည်။ ဆွဲ​ဆောင်နိုင်မှု မရှိသော စီးပွားရေးကဏ္ဍဆိုသည်မှာ ထို အား ၅ ခု ပူးပေါင်း၍ စီးပွားရေး ကဏ္ဍ၏ အမြတ်ရနိုင်စွမ်းကို ကျဆင်းအောင် တွန်းချနေသော အခြေအနေကို ဆိုလိုသည်။ အလွန်ပင် ဆွဲဆောင်မှု မရှိသော စီးပွားရေး ကဏ္ဍများတွင် ယှဉ်ပြိုင်မှု သက်သက်သာ ရှိသော အခြေအနေသို့ ချဉ်းကပ်သွားပြီး စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ အားလုံးသည် သာမန် အမြတ်ငွေသာ ရရှိသော အခြေအနေသို့ ဆိုက်ရောက်သွားကြသည်။ ထို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုကို ပထမဆုံး တီထွင်ခဲ့သူမှာ ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်မှ မိုက်ကယ်လ် အီး ပေါ်တာ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၅ ဟိန္ဒူကွတ် ငလျင်

**၂၀၁၅ ဟိန္ဒူကွတ် ငလျင်** သည် ပြင်းအား ၇.၅ မဂ္ဂနီကျူ့ရှိ မြေငလျင်တစ်ခုဖြစ်ပြီး  ငလျင်ဗဟိုချက်မှာ အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ Koran va Monjan ကျေးရွာ၏ မြောက်ဘက် ၄၅ ကီလိုမီတာအကွာတွင် ဖြစ်ပြီး မြေအောက်အနက် ၂၁၀ ကီလိုမီတာတွင် ဖြစ်သည်။ ပင်မငလျင်လှုပ်သွားပြီး မိနစ် ၄၀ ခန့်အကြာတွင် ၄.၈ မဂ္ဂနီကျူ့ရှိ နောက်ဆက်တွဲငလျင်တစ်ခု ထပ်မံလှုပ်ခတ်သွားခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာ ၂၉ ရက်နေ့အထိ ၄.၁ မဂ္ဂနီကျူ့နှင့်အထက် ပြင်းအားရှိသော နောက်ဆက်တွဲငလျင်ပေါင်း ၁၃ ကြိမ် လှုပ်ခတ်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဘူမိဗေဒမြေတိုင်းဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက်များအရ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံသည် အဓိကမြေငလျင်လှုပ်သွားသည့် နေရာထဲတွင် အများဆုံးပါဝင်နေသည်။ မြေငလျင်လှုပ်ခတ်မှုကို နယူးဒေလီမြို့ နှင့် ဂျမ်မူး နှင့် ကက်ရှမီးယားပြည်နယ်၊ နှင့် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၊ ရှင်းကျန်းပြည်နယ်ရှိ Kashgar, Aksu, Hotan, နှင့် Kizilsu စီရင်စုနယ်များတွင်ပါ ခံစားခဲ့ကြရသည်။ အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ၏ မြို့တော် ကဘူးလ်မြို့တွင် ထိခိုက်ပျက်စီးမှုများ ရှိခဲ့သည်။ အလားတူ နီပေါနိုင်ငံမြို့တော် ခတ္တမန္ဒူမြို့တွင်လည်း ငလျင်တုန်ခါမှုကို ခံစားခဲ့ကြရပြီး လူအများမှာ ဧပြီ ၂၀၁၅ နီပေါ ငလျင်၏ နောက်ဆက်တွဲငလျင်တစ်ခုဟု ထင်မှတ်နေခဲ့ကြသည်။

၈၇,၃၅၁ ဦးသေဆုံးပြီး ၇၅,၂၆၆ ဦးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကာ လူဦးရေ ၂.၈ သန်းကျော် အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ဖြစ်ခဲ့ရသော ၂၀၀၅ အောက်တိုဘာလတွင် နောက်ဆုံးလှုပ်ခတ်သွားခဲ့သည့် ပြင်းအား ၇.၆ မဂ္ဂနီကျူ့ရှိသော ဒေသတူ ငလျင်ကြီး လှုပ်ခတ်ခဲ့ပြီး ဆယ်နှစ်အတိအကျအကြာ ယခုငလျင် လှုပ်ခတ်သွားခြင်းဖြစ်သည်။ ငလျင်နှစ်ခုအကြား သိသာထင်ရှားသည့် ခြားနားမှုမှာ မြေငလျင်အနက်ဖြစ်ပြီး ၂၀၀၅ ငလျင်မှာ ၁၅ ကီလိုမီတာအနက်တွင် ဖြစ်ပြီး ယခုငလျင်မှာ ၂၁၂.၅ ကီလိုမီတာအနက်တွင် ဖြစ်သည့်အတွက် မျက်နှာပြင်ထိခိုက်မှု နည်းပါးစေခဲ့သည်။

## နောက်ခံအချက်အလက်
အိန္ဒိယတိုက်ငယ်၏ ဟိမဝန္တာ တောင်တန်းဒေသများသည် ကျောက်လွှာချပ်ကြီးများ၏ တိုက်မိခြင်းကြောင့် အပျက်အစီးကြီးစေသည့် ငလျင်များကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။

## မြေငလျင်
ပင်မငလျင်သည် ၂၀၁၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၆ ရက်နေ့ ၁၃:၃၉ AFT၊ ၁၄:၀၉ PKT၊ ၁၄:၃၉ IST (၀၉:၀၉ UTC) အချိန်များတွင် USGS ၏အဆိုအရ မြေငလျင်ဗဟိုသည် ချစ်ထရွယ်မြို့မှ ၆၇ ကီလိုမီတာအကွာတွင် ဖြစ်သည်။

## ထိခိုက်သေဆုံးမှုများ
အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံတွင် လူပေါင်း ၁၁၅ ဦးသေဆုံးခဲ့ပြီး သေဆုံးသူများထဲတွင် ဂျလာလာဘတ်မြို့တွင် ၅ ဦး၊ တပ်ခါပြည်နယ်ရှိ ကျောင်းတွင် ငလျင်လှုပ်ခြင်းကြောင့် ထွက်ပြေးကြရာမှ အသက် ၁၀ နှစ်မှ ၁၅ နှစ်အရွယ် ကျောင်းသူ ၁၂ ဦး သေဆုံးခဲ့ရသည်။

ငလျင်ကြောင့် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံတွင် အနည်းဆုံးလူ ၂၆၈ ဦးသေဆုံးခဲ့ကြပြီး

အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဂျမ်မူး နှင့် ကက်ရှမီးယားပြည်နယ်တွင် လူလေးဦးသေဆုံးခဲ့ရသည်။ ဒေလီမြို့တော် မက်ထရို ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက “၁၉၀ လောက်ရှိတဲ့ ပြေးလမ်းပေါ်က ရထားတွေအားလုံး ငလျင်လှုပ်ချိန်မှာ ရပ်ထားလိုက်ရပါတယ်" ဟု ဆိုသည်။ မိုဘိုင်းဖုန်းများလည်း နာရီအတော်ကြာ လိုင်းကြပ်တည်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။

'***

အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ် နာရမ်ဒရာ မိုဒီ က အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ သမ္မတ အဆာရပ်ဖ် ဂမ်နီ နှင့် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ် နာဝါရှရစ်တို့ထံ ဆက်သွယ်ကာ အကူအညီကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။

***'

ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် ဘန်ကီမွန်းက ကုလသမဂ္ဂ၏ အေဂျင်စီများအား ပါကစ္စတန်နှင့် အာဖဂန်နစ္စတန် သို့ ကူညီကယ်ဆယ်ရေး ဆောင်ရွက်ရန် ဆော်ဩခဲ့သည်။

## အခြားကြည့်ရန်
* ဧပြီ ၂၀၁၅ နီပေါ ငလျင်

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* အမေရိကန် ဘူမိဗေဒမြေတိုင်းဌာန၏ အသေးစိတ် အစီရင်ခံစာ
* အမျိုးသား ရူပပထဝီဝင် သုတေသနသိပ္ပံ၏ နည်းပညာဆိုင်ရာ အစီရင်ခံစာ 
* နာဆာ၏ အာဖဂန်နစ္စတန်ငလျင်အကြောင်း
Warcraft III: Reign of Chaos

***Warcraft III: Reign of Chaos*** သည် ဇူလိုင် ၂၀၀၂ တွင် Blizzard Entertainment မှ ဖြန့်ချိခဲ့သည့် ဗွီဒီယိုဂိမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ *Warcraft* စိတ်ကူးယဉ် စကြဝဠာထဲတွင် ဇာတ်လမ်းတည်ထားသည့် တတိယမြောက်ဂိမ်းဖြစ်ကာ *Warcraft: Orcs & Humans* ၏ ဒုတိယအဆက်ဂိမ်းဇာတ်လမ်း ဖြစ်သည်။ နောက်ဆက်တွဲအဆက်အဖြစ် *The Frozen Throne* ကို ဇူလိုင် ၂၀၀၃ တွင် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။

## ဂိမ်းကစားပုံ 
*Warcraft III* သည်မြေပုံများပေါ်တွင် ခြားနားသောနေရာယူမှုများဖြင့် ကြီးမားကျယ်ပြန်သည့် လွင်ပြင်များ၊ ကွင်းပြင်များအပြင် ဆန်းသစ်သော မြေနေမြေထားများဖြစ်သည့် မြစ်များ၊ တောတောင်များ၊ ပင်လယ်များ၊ ချောက်ကမ်းပါးများစသည့် အင်္ဂါရပ်အသစ်များ ပါဝင်လာခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲစဉ်များတွင် မြေပုံ၏ နေရာများအား  အနက်ရောင်အလွှာဖြင့် အုပ်ထားသည်။  ထိုအလွှာ၏နေရာကို ရှာဖွေမှုပြုလုပ်မှသာ ပေါ်လာမည် ဖြစ်သည်။ သို့ပေမဲ့လည်း ထိုနေရာများသည်  မိမိ၏မဟာမိတ် အချင်းချင်း သို့မဟုတ် အဆောက်အဦးများရှိနေမှသာ အမြဲမြင်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။  ပထမဦးဆုံး လိုအပ်ချက်နှစ်ချက်အနေဖြင့်  စစ်သားများကို ထိန်းချုပ်ရန်နှင့် အိမ်များကို ဆောက်လုပ်ရမည် ဖြစ်သည်။ အစားအစာ ကန့်သတ်ချက်အလိုက် စစ်သားများကို ကစားသူတစ်ယောက်အနေဖြင့် ထုတ်လုပ်ပြီး တစ်ခါတည်း ထိန်းချုပ်နိုင်သည်။

## ကိုးကား
ဥရောပ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူ ပြဿနာ

ဥရောပ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူ ပြဿနာ  သို့မဟုတ် ဥရောပ ဒုက္ခသည် ပြဿနာ  ဆိုသည်မှာ ဒုက္ခသည်များ နှင့် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများ သည် ဥရောပ သမ္မဂ္ဂ နယ်မြေ အတွင်းသို့ မြေထဲပင်လယ်ကို ဖြတ်၍ လည်းကောင်း အရှေ့တောင် ဥရောပ မှ လည်းကောင်း ဝင်ရောက်လာပြီး နိုင်ငံရေး ခိုလှုံခွင့် တောင်းခံသူ များ များပြားလာသောကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ထိုသူများသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်း ( ဆီးရီးယားနိုင်ငံ နှင့် အီရတ်နိုင်ငံ) တို့မှ လည်းကောင်း၊ အာဖရိက (အီရီထရီးယားနိုင်ငံ၊ နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ၊ ဆိုမာလီယာနိုင်ငံ၊ ဆူဒန်နိုင်ငံ၊ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံ ) တို့မှလည်းကောင်း၊ တောင်အာရှ နှင့် အလယ်အာရှ (အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ၊ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ နှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ ) တို့မှလည်းကောင်း အနောက် ဘော်လကန်ဒေသ (ကိုဆိုဗိုဒေသ နှင့် အယ်လ်ဘေးနီးယားနိုင်ငံ) တို့မှလည်းကောင်း မြစ်ဖျားခံ ရောက်ရှိလာကြခြင်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
နိုဗာ

**နိုဗာ** (အများဆိုင်နမ်: novae သို့မဟုတ် *novas*) ဆိုသည်မှာ ကြယ်ဖြူပုတစ်ခုပေါ်တွင် နယူကလိယား ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်စဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ကြယ်တစင်းအား ရုတ်တရက် တောက်ပထွန်းလင်းစေသည်။ နိုဗာများသည် ဆူပါနိုဗာ သို့မဟုတ် တောက်ပသော အနီရောင်နိုဗာများကဲ့သို့ ထွန်းလင်းတောက်ပသည့် ဖြစ်စဉ်တစ်ခုပင်ဖြစ်သည်။ နိုဗာများသည် ဒွိကြယ်စနစ်ဖြစ်သော ကြယ်ဖြူပုတို့၏ မျက်နှာပြင်တွင် အဖော်ကြယ်များမှ အရာဝတ္ထုများအား (များသောအားဖြင့် ဟိုက်ဒရိုဂျင်) စုပ်ယူရာမှ ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည်။ 

နက္ခတ္တပညာရှင်များ ခန့်မှန်းသည်မှာ နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီမှာပင် တစ်နှစ်လျင် နိုဗာဖြစ်ရပ် ၃ဝ မှ ၆ဝ အထိရှိသည်ဟုဆိုသည်။ နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီတွင် နိုဗာ ရှာတွေ့မှုသည် နှစ်စဉ် ၁ဝ ခုလျော့လျက်ရှိသည်။ ပကတိတောက်ပမှု ၂ဝ ထက်ပိုမိုတောက်ပသော နိုဗာ ၂၅ ခုအား အင်ဒရိုမီဒါ ဂလက်ဆီတွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး အခြားသော ပိုမိုသေးငယ်သည့် နိုဗာများကိုမူ အနီးအနား ဂယ်လက်ဆီများတွင် တွေ့ရှိရသည်။

## အခြားကြည့်ရန်
*ကီလိုနိုဗာ
*ဆူပါနိုဗာ
*ဟိုက်ပါနိုဗာ

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ ဖြစ်ရပ်များ
ဆင်ကြီးဂဠုန်ချီ (သီချင်း)

နန်းတော်ရှေ့ဆရာတင် ပထမဦးဆုံးရေးပြီး "ယုဇနမအေးစိန်" သီဆိုသော *မယ်အေးကပို့တဲ့မေတ္တာ*သီချင်းသည် ထိုခေတ်အနေအထားအရ အသံများသည် ဆန်းလွန်းသောကြောင့် လက်ဦးဆရာများက "ဒီသူငယ် ဟာ တို့လို သီချင်းကြီး၊ သီချင်းခန့် ကို တတ်ပုံမရပါဘူး ကောက်ရိုးမီးပါ"ဟု ပြောသည့်အခါ ဆရာတင်က "ဟုတ်ပါတယ် ဘာဂီတမှမရတဲ့သူပါ" ဟုဆိုပြီး ၊ သူ့ခေတ်အခါတွင် မဟာဂီတဟုခေါ်ဆိုသော *မဲဇာတောင်ခြေ*၊ *ထောင်ရောင်နေ* ကဲ့သို့သော သီချင်းကြီးများကို ရောစပ်ပြီးရေးဖွဲ့သွားခဲ့သည်။ မဟာဂီတတတ်မှ တကယ်တတ်တယ်ထင်နေတဲ့ခေတ်မှာ ဆရာတင်က မဟာဂီတဆိုတဲ့သီချင်းကြီး သီချင်းခန့်များကို ရောမွှေရေးစပ်ပြီး သီချင်းအမည်ကို ကုန်းသတ္တဝါများတွင် အကြီးဆုံးခေါ်ဆိုအပ်သော ဆင်ကို အကြီးဆုံးငှက်ဖြစ်သော ဂဠုန် ကချီတယ် ဆိုပြီး "ဆင်ကြီးဂဠုန်ချီ" ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။ သီချင်းကလည်း မဟာဂီတ ဆိုသဟာတွေကို ရောစပ်ရေးထားခြင်းဖြစ်သဖြင့် သူ့သီချင်းထက် ကြီးတဲ့သီချင်းများရှိပါသေးရဲ့လား ဆိုသည့် ပုံစံဖြင့် ပညာသားပါပါ သရော်ရေးသားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ တချိန်ထဲတွင် ဂဠုန်ဘွဲ့ခံ ဆရာစံ သည်လည်း သူပုန်ထချိန်နှင့် တိုက်ဆိုင်နေသဖြင့် အင်္ဂလိပ်အစိုးရက သူပုန်နှင့်အဆက်အသွယ်ရှိသည်ဟုဆိုကာ ဆရာတင်ကို ခေါ်ယူစစ်ဆေးခံခဲ့သည်။ ဆရာတင်သည် ၁၉၄၉ ခုနှစ် မတ်လ ၁၂ ရက် (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၁၁)တွင် မန္တလေးမြို့ နန်းတော်ရှေ့ ခင်မကန်တိုက်၊ ဆရာတော်ဦးသုမနကျောင်းတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ "ဆင်ကြီးဂဠုန်ချီ" မူရင်းအဆိုတော်မှာ "ပျော်တော်ဆက်မတင်အောင်" ဖြစ်သည်။

**သီချင်းစာသား**

ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ် ကိုယ့်အတွေးနဲ့ စာရေးလို့ ပြောပါမည် နှုတ်ဝစီ ထုတ်မည် ဟုတ်သည် မဟုတ်သည် စဉ်းစားကာယုံကြည်ရပါတော့ ကဗျာတေးဖွဲ့ကာပင် စာရေးတဲ့ ဆရာတင် ဆရာတင်ရဲ့ ဆင်ကြီးဂဠုန်ချီ

(စိန်ချယ် ၊ ညီညီလင်း စဉ်းစားနားထောင်နော် ဆိုပါမည် ဆင်ကြီး ဂဠုန်ချီ)
(ဒီဟာတော့ကွယ် မောင်မောင်လေးကို အရွဲ့တိုက်တယ်လို့ ထင်ပါသည်) စာစီသမားရယ် လာဒီအနားကွယ် မဟာဂီတကမှ မရတဲ့သူပါ အတည် တော်ပါ ၊ တန်ပါ ကျွန်တော့ဖာသာ ဆိုပါမည်

ထောင်ရောင်နေ မှောင် မှောင် ခြွေ နန်း အမရ ရွှေဘုံ မြေ .....တေဇာ ၊ ခေါင်တည် ဇေယျာ ၊ အောင်စည် မကြားဖူးပေါင် ဆင်ကြီးဂဠုန်ချီ

မဲ . မဲဇာတောင်ခြေ စီးထွေထွေ ရစ်ခွေခွေ ရေဝန်းလည် ထွေသွန်းသွန်း အလွန်စီးတယ် မြိုင် မြိုင် မြိုင် ၊ လွင်ပစ်မှုန်ရည် အပင်ကြီးတွေ စုံညီအလွန်နက်တဲ့ တော ဆင်ကြီကို ဂဠုန်ချီ ညွှန်းချက်နဲ့ ပြော ၊ ပြောလို့ စာစီ မန်းပေါ်ဓလေ့ ဆန်းသနော် အတွေ့ နန်းတော်ရှေ့ ရေးခဲ့ပေသည် ဗွေဝဠာ ၊ သေလာ ဝေဘာဂီရိ တောင်တော်မဟီ ကြံကြံ ၊ စည်စည် မကြားဖူးပေါင် ဆင်ကြီးဂဠုန် ချီ

သီချင်းကြီး အစစ်ကို ဆိုရင်ဖြင့် ဆန်းနိုင်တယ် ဆန်းနိုင်တယ် ပန်း မြိုင်လယ် ၊ သာနယ်ဗွေ မျှော်လေတိုင်း ရှာရှာဖွေဖွေ ဆန်းဆန်း ခိုင်း တော့တယ် မှုန်မပြေ မှုန်မပြေ ဆော်လေပြေ ဖြန်းတော့လေအစ်ကိုချမ်းတယ်
မကြားဖူးဘူး ဂဠုန်ချီ (အစ်ကို့မို့ မူသလား တမင် ကစားတာလား အစ်ကို့မို့ မူသလား တမင် ကစားတာလား) သီချင်းကြီး အစစ်တဲ့ ဆင်ကြီး ဂဠုန် ချီ ...။

ခင့်အသိနဲ့ တစ်ဖုံစီ ဒီမောင်ဆိုတာနဲ့ ကိုက်ပါ့မလား ဆင်ကြီး ဂဠုန် ချီ နောင်တစ်ကြိမ် အပိုအမိုနဲ့ ကိုက်အောင် ခင်ခင့် အကြိုက်ကိုတဲ့ ထွင်လိုက်ဦး မည် ...။

ပန်းမြိုင်လယ် ဆိုတာတောင် သီချင်းငယ်ပြန် သတဲ့ ကြီးနိုင်အောင် ကြံကာ အကြီး ဆိုပြပါမည် လိုက်လိုက်လိုက် ၊ ထိုက်ထိုက်ထိုက် ထိုက်တဲ့ ငါသည် ချမ်းချပ် ပြောမဆုံးအောင် အမှန် တော သုံးထောင် ညံ
တောင်ပံရိုက်ချီ တောင်ပံရိုက်ချီ နန်းတော်ရှေ့ အတွေးနဲ့ စာစီ ဗွေဝလာ သေလာ ဝေဘာဂီရိ တောင်တော်မဟီ ကြံကြံ ၊ စည်စည် မကြားဖူးပေါင် ဆင်ကြီး ဂဠုန်ချီ

(စိန်ချယ် ၊ ညီညီလင်း စဉ်းစားနားထောင်နော် ဆိုပါမည် ဆင်ကြီး ဂဠုန်ချီ)
(ဒီဟာတော့ကွယ် မောင်မောင်လေးကို အရွဲ့တိုက်တယ်လို့ ထင်ပါသည်) စာစီသမားရယ် လာဒီအနားကွယ် မဟာဂီတကမှ မရတဲ့သူပါ အတည် တော်ပါ ၊ တန်ပါ ကျွန်တော့ဖာသာ ဆိုပါမည်
မြန်မာ ကာတွန်းရုပ်ရှင်

မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၌ ကာတွန်းဇာတ်လမ်း ရုပ်ရှင်ကားများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ဖူးသည်။ မြန်မာ့ကာတွန်းရုပ်ရှင်၏ လမ်းကြောင်းကို သုံးသပ်ကြည့်လျှင် ကြော်ငြာဖြင့် စတင်တာထွက် ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရပေသည်။

အကြောင်းမှာ ဦးရွှေရိုးအမည်ခံ ကာတွန်းဆရာကြီး ဦးဘကလေးက " အိမ်းအမ်းတောင် ဗလရှင်ဆေးပြား" ကြော်ငြာကို ကာတွန်းရုပ်ရှင်ဖြစ် ရိုက်ကူးပြသခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။သို့ရာတွင် ပထမဆုံး ကာတွန်းဇာတ်လမ်း ရုပ်ရှင်ကားမှာ ၁၉၂၉ခုနှစ်တွင် ကာတွန်းဆရာကြီး ဦးဟိန်စွန်းနှင့် စာရေးဆရာ ဇဝန (စူပါမင်း)တို့ ရေးဆွဲသော "ဦးကလိန်" တေးသရုပ်ဖော်ကာတွန်းကားဖြစ်သည်။ ဗန္ဓုလရုပ်ရှင်မှ ရိုက်ကူးထုတ်လုပ်ပြီး ဇာတ်လမ်းသဘော မသက်ဝင်ပဲ ရည်းစားမျှော်သီချင်းအား လိုက်ဆိုတေး "ယခုခေတ် ကာရာအိုကေ ကဲ့သို့" အဖြစ်ရေးဆွဲရိုက်ကူးထားသည့် ကာတွန်းကား တိုလေးမျှသာဖြစ်ပေ၏။

မြန်မာ့ ပထမဆုံးကာတွန်းရုပ်ရှင်ဇာတ်လမ်းဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သည့် "ခင်ခင်တွန့်" ခေါ် "မိုက်ခဲဟေ့" အမည်ရှိ ဇာတ်ကားကို ဗြိတိသျှဘားမား ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီမှ ၁၉၃၄ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် ရိုက်ကူးထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ကားပါ ကာတွန်းပုံများကို ဆရာကြီး ဦးလှက ရေးဆွဲသည်။ ကာတွန်းဇာတ်ကားမှ မင်းသား၏ အမည်မှာ မိုက်ခဲဖြစ်ပြီး မင်းသမီး၏ အမည်မှာ ခင်ခင်တွန့်ဖြစ်သည်။ ထိုနှစ် အောက်တိုဘာလ အတွင်း ရုံတင်ပြသသည့် "ဣတ္ထိယ" အသံထွက် ဇာတ်ကားနှင့် "နောက်ပိုးရူး" ဇာတ်လမ်းနှစ်ခု ပေါင်းပြသည့် စတားရုံ၌ ပူးတွဲပြသခဲ့သည့် ကာတွန်းကားဖြစ်သည်။

၁၉၃၄ခုနှစ်အတွင်းမှာပင် ပဲရော့ရုပ်ရှင်မှ "ကြက်တောင်ကွ" ကာတွန်းဇာတ်လမ်းကား တစ်ကား ရိုက်ကူးထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ ထိုကားအတွက် ကာတွန်းရုပ်ရေးဆွဲသူတို့မှာ ယခင် ဦးကလိန်ကာတွန်းကား ရေးဆွဲသူ ဦးဟိန်စွန်းနှင့် နာမည်ကျော်ကာတွန်းဆရာကြီး ဦးဘဂျမ်းတို့ဖြစ်သည်။ ယခုခေတ် စူပါမင်းဇာတ်ကားမျိုးဖြစ်၍ ရုပ်ရှင်ဝါသနာအိုးများ အကြိုက်တွေ့သည့် ကားတစ်ကားဖြစ်သည်။ ထိုကားကို ၁၉၃၄ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁ဝရက်နေ့တွင် ပလာဇာရုံ(နောင်-ရာဇ်ရုံ၊ ရဲရင့်ရုံ၊ ဆာကုရ)တွင် "သတင်းထောက်"ဇာတ်ကားနှင့်အတူ ပြသခဲ့သည်။

နောက်ကာတွန်းကား တစ်ကားမှာ ပဲရော့ရုပ်ရှင်မှရိုက်ကူးသည့် "အသူရာ" အမည်ရှိကားဖြစ်သည်။ ကာတွန်းဦးဟိန်စွန်းနှင့် ဦးဘဂျမ်းတို့ကပင် ရေးဆွဲ၍ ၁၉၃၅ခုနှစ်တွင် ရိုက်ကူးထုတ်လုပ်ပြသသည့် ကားဖြစ်သည်။ "ကြက်တောင်ကွ" နှင့် "အသူရာ" ဇာတ်ကား ၂ကားလုံးမှာ ဖလင်ပေ ၂၀၀ဝခန့်ရှိ၍ ၁၅မိနစ်ကျော် မိနစ်၂ဝခန့်သာ ပြသသည့် ကာတွန်းရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ဖြစ်သည်။

## အကိုးအကား
ဟိုက်ပါနိုဗာ

မှ အနုပညာရှင်တစ်ဦး၏ ကွန့်မြူးချက်။]]

**ဟိုက်ပါနိုဗာ** () ဆိုသည်မှာ သာမန်ဆူပါနိုဗာထက် စွမ်းအင်ပိုမိုများပြားကာ ကြယ်တစ်စင်းပေါက်ကွဲသည့် ဖြစ်ရပ်တစ်ခုပင်ဖြစ်သည်။ တနည်းအားဖြင့် အင်မတန်တောက်ပသည့် ဆူပါနိုဗာ (SLSN) ဟုခေါ်ဆိုကာ ယင်းတို့သည် ဂါမာရောင်ခြည်တို့၏ ပင်ရင်းဖြစ်သည်။ ဆူပါနိုဗာများကဲ့သို့ပင်  ဟိုက်ပါနိုဗာများသည် မတူညီသော စတီလာပေါက်ကွဲမှုများကို ထုတ်လွှတ်ပေးသည်။ ဆူပါနိုဗာ  type Ic နှင့် type IIn အမျိုးအစားများအား လေ့လာချက်အရ များပြားလှစွာသော ဟိုက်ပါနိုဗာများကိုပါ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## သမိုင်း
၁၉၉ဝ ခုနှစ်မတိုင်ခင်တွင် *ဟိုက်ပါနိုဗာ* ဆိုသောအခေါ်ဝေါ်အား အင်မတန်ပေါက်ကွဲအား များပြားသည့်ကြယ်များအတွက် သုံနှုန်းရန် အဆိုပြုခဲ့သည်။
၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ဂါမာရောင်ခြည်ထုတ်လွှင့်မှုနှင့် နုနယ်သော ကြယ်တာရာကြီးများနှင့် စာတမ်းတစ်ခုသည် ချိတ်ဆက်မိသည်။ ယင်းတို့အား ဟိုက်ပါနိုဗာ ဟု
ခေါ်ဆိုရန် အဆိုပြုခဲ့သည်။ ထိုကဲ့သို့သော ဖြစ်ရပ်မှစွမ်းအင်သည် ဆူပါနိုဗာများထက် အဆပေါင်းရာချီကာ များပြားလှသည်။ ဆက်တိုက်ဆိုသလို များပြားလှစွာသော
တောက်ပသည့် ဆူပါနိုဗာများကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယင်းဖြစ်ရပ်များအား သာမန် type Ia ဆူပါနိုဗာထက် အဆပေါင်း ၂ဝ ပိုမိုတောက်ပသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယင်းအဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်သည် *ဟိုက်ပါနိုဗာ*ဟု ခေါ်တွင်စေလေသည်။

## အခြားကြည့်ရန်
*ဆူပါနိုဗာ
*နိုဗာ

## ကျမ်းကိုး
ကဏ္ဍ:နက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ ဖြစ်ရပ်များ
ကဏ္ဍ:ဟိုက်ပါနိုဗာများ
အပိုလို ၇

**အပိုလို ၇** () ကို ၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၁ ရက်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှ လူလိုက်ပါသော အာကာသခရီးစဉ်အဖြစ် လွှတ်တင်ခဲ့သည်။ အာကာသလွန်းပြန်ယာဉ် အပိုလို (Apollo) မီးလောင်ပျက်စီးပြီးနောက် ပထမဦးဆုံးအနေဖြင့် အပိုလို ၇ ကိုလွတ်တင်ခဲ့ရာ လိုက်ပါသူများအဖြစ် Walter Schirra, Donn Eisele နှင့် Walter Cunningham တို့ဖြစ်သည်။ အသစ်ထပ်မံပြုလုပ်ထားသည့် အဆိုပါ အပိုလို ၇ ၏ထိပ်ဖူးတွင် IB Rocket တစ်ခုတပ်ဆင်ထားပြီး ကမ္ဘာကြီးအား ၁၁ ရက်အတွင်း ၁၆၃ ကြိမ်လည်ပတ်နိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သုံးဦးသည် အာကာသခရီးစဉ်အတွင်း နေ့လယ်စာစားပြီးချိန် နောက်ပိုင်းဦးခေါင်းအအေးပတ်မှုများ မကြာခဏခံစားခဲ့ရသည်။ လုပ်ငန်းစဉ် သတ်မှတ်ရက်ပြီးဆုံးပြီးနောက် အပိုလို ၇ သည်သမုဒ္ဒရာရေပြင်သို့ ပြန်လည်ဆင်းသက်ခဲ့သည်။

## ကျမ်းကိုး
ဟမ်ဖရီ ဒေဗီ

Humphry Davy သည် ၁၇၇၈ ခုနှစ်အတွင်း အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ ကွန်ပဲကမ်းရိုးတမ်းဒေသတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ကျောင်းတက်ဖို့ အခွင့်အလမ်း အနည်းဆုံးရှိခဲ့ပြီး များသောအားဖြင့် ကိုယ့်ဘာသာ လေ့လာဆည်းပူးခဲ့ရသည်မှာများ၏။ ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်မှာပင် ခွဲစိတ်ကုသမှုဆိုင်ရာနဲ့ ဆေးဖော်စပ်ရောင်းချမှုဆိုင်ရာလုပ်ငန်းမှာ အလုပ်သင်အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထင်ပေါ်ကျော်ကြားသော ပြင်သစ်လူမျိုးသိပ္ပံပညာရှင် အန်ထော်နီ လဗွိုင်စီယာ ၏ သိပ္ပံပညာရပ်အကြောင်းကို စိတ်ဝင်စားနေခဲ့သည်။

Davy ကနိုက်ထရပ်စ်အောက်ဆိုက်ကို သွားနုတ်တဲ့အခါမှာ အသုံးပြုခဲ့သည်။ နာကျင်မှုကို လုံးဝကင်းစေသည်။ ပထမဦးဆုံးထုံဆေးအဖြစ်နဲ့ နိုက်ထရပ်စ်အောက်ဆိုက်ကို ဆေးဖက်ဆိုင်ရာလုပ်ငန်းတွင် အသုံးမချမီ ၄၅ နှစ်အကြာကပင် ဆောင်းပါးတစ်ခုအနေဖြင့် ရေးသားခဲ့သည်။

## အကြီးမားဆုံးရှာဖွေတွေ့ရှိချက် 
Humphry Davy သည် မော်လီကျူးတစ်ခုအတွင်းမှာရှိတဲ့ အက်တမ်တစ်ခုစီအကြား Chemical Bonds ရှိနေခြင်းသည် လျှပ်စစ်သဘာဝဖြစ်ကြောင်း ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ အခုအချိန်မှာ မိမိတို့သိထားသော Chemical Bonds များသည် အက်တမ်တွေအကြား အီလက်ထရွန်အမှုန်များ သဘာဝအတိုင်း မျှဝေနေတာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ လွှဲပြောင်းတာပဲဖြစ်ဖြစ်နဲ့ ဖန်တီးခဲ့တယ်။ ၁၈၀၀ပြည့်နှစ်အတွင်း ဓာတုပိုင်းဆိုင်ရာ တစ်နည်းနည်းပံ့ပိုးမှု ပါဝင်တယ်ဆိုတဲ့ စိတ်ကူးက Radical Discovery တစ်ခုပဲဖြစ်တယ်။ Davy ရဲ့ရှာဖွေမှုဟာ လျှပ်စစ် ဓာတုပိုင်းဆိုင်ရာကို တစ်ခေတ်ဆန်းစေခဲ့သည်။
မာကျူရီ ၃

၁၉၆၁ ခုနှစ်၊ မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် **မာကျူရီ ၃** () အမေရိကန် အာကာသ လွန်းပြန်ယာဉ်သည် အာကာသသို့ ပထမဦးဆုံးအနေဖြင့်စတင် ခရီးနှင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါလွန်းပြန်ယာဉ်တွင် အာကာသယာဉ်မှူး Alan Shepard လိုက်ပါခဲ့သည်။ ၎င်းယာဉ်သည်အလေးချိန် ၄ ဒသမ ၂၆၅ ပေါင်ရှိပြီး တစ်နာရီလျှင် မိုင် ၅၁၀၀ အရှိန်နှုန်းဖြင့် အမြင့် ၁၁၅ မိုင်သို့ ခရီးဆန့်နိုင်ခဲ့သည်။ မာကျူရီ ရှိအကာသယာဉ်မှူးများက ယခုလွန်းပြန်ယာဉ်အား (Freedom 7) ဟုအမည်ပေးထားပြီးစတင်လွှတ်တင်ခဲ့သည်။ Cape Canaveral မှ မိုင်ပေါင်း ၃၀၀ ဝေးသော အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာထဲသို့ပြန်လည်ဆင်းသက်ခဲ့သည်။ မာကျူရီ ၃ အတွက်စုစုပေါင်းပေါင်း ခရီးစဉ်မှာ ၁၅ မိနစ်ခန့်သာကြာမြင့်ခဲ့ပေသည်။
ဂျိမ်းစ် ဘတ်ချ်အယ်လာ ဆမ်းနာ

အမေရိကန်နိုင်ငံသား ဓာတုဗေဒပညာရှင် ဂျိမ်းစ် ဘတ်ခ်ျအယ်လာ ဆမ်းနားကို နိုဝင်ဘာလ ၁၉ ရက်တွင်အမေရိကန်နိုင်ငံ မက်ဆာချူးနယ်မြေ၊ ကန်တုန်မြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဘိုးဘွားများမှာ အင်္ဂလန်မှလာရောက်နေထိုင်သူများဖြစ်တယ်။ အသက် ၁၇ အရွယ်တွင်အမဲလိုက်စဉ် ဘယ်ဘက်လက်မောင်းကို ကျည်မတော်တဆထိမှန်ခဲ့၍ ဖြတ်တောက်ကုသခဲ့ရသည်။ သူသည်လက်တစ်ဖက်မရှိသော်လည်း အားကစားတွင်အလွန်ထူးခွန်သူဖြစ်သည်။

သူသည် ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်သို့တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၁၀ ခုနှစ်တွင် ဓာတုဗေဒအထူးပြု ဘာသာရပ် ဖြင့် ဘွဲ့ရခဲ့သည်။ ၁၉၁၂ ခုနှစ်တွင် ဟားဗတ်ဆေးတက္ကသိုလ်၌  ဓာတုဗေဒပညာရပ်ကိုထပ်မံလေ့လာပြီး ပါရဂူဘွဲ့ကိုရရှိခဲ့သည်။ ဥရောပနိုင်ငံများသို့လှည့်လည်ခရီးထွက်ရာ ပထမကမ္ဘာစစ်ဖြစ်ပွား၍ ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံတွင်ခိုအောင်းနေခဲ့သည်။ နယူးယောက် ကွန်းနဲလ်ဆေးကျောင်းမှ ကြေးနန်းရိုက်ယူကာ ဇီဝဓာတုဗေဓပါမောက္ခအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့ရာ ၁၉၂၉ ခုနှစ်တိုင်အထိဖြစ်သည်။

ဆမ်းနားသည် အင်ဇိုင်းတစ်ခုကိုခွဲစိတ်အသွင်ပြောင်းရန် ကြိုးစားခဲ့ရာနှစ်ပေါ်င်းများစွာကြာသည့်တိုင်အောင် မအောင်မြင်ခဲ့ပါ။ အခြားဆေးပညာရှင်များ၏ သရော်လှောင်ပြောင်မှုကိုခံခဲ့ရသည်။ သို့ရာတွင် ၁၉၂၆ ခုနှစ်နှစ်၌ အင်ဇိုင်းကိုသီးခြားခွဲထုတ်ကာ အသွင်ပြောင်းခရစ်စတယ် ကိုဖွဲ့နိုင်ခဲ့သည်။ သူသည် ၁၉၅၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင်ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
အူဘာလင်ဂန် ကောင်းကင်ယံ လေယာဉ်တိုက်မှု

၂၀၀၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁ရက်တွင် ဘက်ရှ်ကီးရီးယန်း လေကြောင်းလိုင်း လေယာဉ်ခရီးစဉ်အမှတ် ၂၉၃၇ အနေနှင့် ပျံသန်းသော တူပိုလက်ဗ် တီယူ-၁၅၄ အမျိုးအစား လေယာဉ် နှင့် ဒီအိတ်ချ်အယ်လ် ကုန်စည်ပို့ဆောင်ရေးမှ ဘိုးအင်း၇၅၇ ကုန်တင်လေယာဉ် တို့ ဆွစ်ဇာလန် နယ်စပ်အနီး ဂျာမန်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း ကွန်စတင့်ရေကန် နံဘေးရှိ အူဘာလင်ဂန်မြို့ ၏ အပေါ် ကောင်းကင်ယံတွင် တိုက်မိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ တူပိုလော့ လေယာဉ်ပေါ်ရှိ ခရီးသည်နှင့် လေယာဉ်အမှုထမ်း ၆၉ ဦးနှင့် ဘိုးအင်း ၇၅၇ ပေါ်မှ လေယာဉ်အမှုထမ်း နှစ်ဦးတို့ သေဆုံးခဲ့သည်။

ဂျာမန် ဖက်ဒရယ် ဗြူရိုရှိ လေယာဉ်ဆိုင်ရာ မတော်တဆမှုများ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေး အေဂျင်စီ က လေယာဉ်တိုက်ရသည့် အကြောင်းမှာ ဆွစ်ဇာလန်မှ လေကြောင်းထိန်းသိမ်းရေး အရာရှိ၏ ချို့ယွင်းချက်ကြောင့် လည်းကောင်:၊ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ရှောင်ကွင်းရေးစနစ် အသုံးပြုရမည့် အဆင့်ဆင့်နည်းလမ်းများနှင့် ပတ်သက်၍ ရှုပ်ထွေးမှုများ ရှိနေခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း ဖြစ်သည်ဟု ရှာဖွေဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
ဆင်ခြေထောက်ရောဂါ

**ဆင်ခြေထောက်ရောဂါ** () ဟုလည်း ခေါ်ဝေါ် သော **လင်ဖဲတစ် ဖီလရီအဲစစ်** () ရောဂါသည် ဖိလဲရီယွိုင်ဒီးအား Filarioidea ခေါ် ကပ်ပါးသန်ကောင် (parasitic worm) မျိုးမှ ဖြစ်ပွားသည်။ ရောဂါသည် အများအားဖြင့် လက္ခဏာအသွင်အပြင်မပြချေ။ သို့သော် အချို့လူများတွင် လက်မောင်းများ၊ ခြေများ၊ ဖိုမအင်္ဂါများ အလွန်အမင်း ဖူးရောင်တတ်သည်။ အသားအ​ရေသည်လည်း ထူထဲလာတတ်ကာ နာကျင်မှုလည်း ဖြစ်တတ်သည်။ ခန္ဓာကိုယ်တွင် ပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်တတ်ပြီး ယင်းကြောင့် ဝေဒနာရှင်သည် လူမှုရေးစီးပွားရေး ပြဿနာများနှင့် ရင်ဆိုင်ရတတ်သည်။

ခြင်ကိုက်ခံရခြင်းမှ သန်ကောင်ပိုးများ ကူးစက်ပြန့်နှံသည်။ လူများတွင် ကူးစက်မှုသည် အများအားဖြင့် ခလေးအရွယ်မှစတင်သည်။ ရောဂါဖြစ်ပွားမှုသည် *Wuchereria bancrofti*, *Brugia malayi*, နှင့် *Brugia timori*သန်ကောင်သုံးမျိုးမှ ဖြစ်ပွားသည်။  *Wuchereria bancrofti* သည် ပေါ်များဆုံးဖြစ်သည်။ သန်ကောင်ပိုးများသည် ပြန်ရည်ကြောစနစ် (lymphatic system) ကို ထိခိုက်ပျက်စီးစေသည်။
 
ညအချိန်တွင် ထုတ်ယူထားသောသွေးကို အနုစိတ်မှန်ဘီလူးဖြင့် ကြည့်ရှုစစ်ဆေးခြင်းအားဖြင့် ခွဲခြားစိတ်ဖြာနိုင်သည်။ သွေး၏အသွင်သည် ထူပြစ်ချွဲနေပြီး ဂျီအဲမ်စာ Giemsa များဖြင့် ပေလူးနေရမည်။ ရောဂါကို တိုက်ဖျက်သည့် အင်တီဘော်ဒီများ အတွက် စစ်ဆေးခြင်းကိုလည်း အသုံးလေ့ရှိပြုတတ်သည်။ 

ကြိုတင်ကာကွယ်ခြင်းသည် ရောဂါ မျိုးပြုတ်ရေးကို ရှေ့ရှု၍ ရောဂါရှိသော လူအုပ်စုတစ်စုလုံးကို နှစ်စဉ် ကုသနည်းဖြစ်သည်။ ယင်းသည် (၆)နှစ်ခန့် ကြာတတ်သည်။ ကုသဆေးများတွင် albendazole နှင့် တွဲလျက် ivermectin ကိုသော်လည်းကောင်း သို့မဟုတ် albendazole နှင့် တွဲလျက် diethylcarbamazine တို့ ပါဝင်သည်။ ကုသဆေးများသည် အရွယ်ရောက်ပြီး သန်ကောင်များကို မသတ်သော်လည်း သန်ကောင်များ မိမိအလျောက်သေသည်အထိ ရောဂါ ဆက်မပြန့်ရန် ကာကွယ်ပေးသည်။ 
 
ခြင်ကိုက်မခံရစေအောင် ကာကွယ်ရန် ကြိုးပမ်းမှုများကိုလည်း ပြုသင့်သည်။ ယင်းထဲတွင် ခြင်ကောင်ဦးရေလျော့စေခြင်းနှင့် ခြင်ထောင်များ သုံးခြင်းတို့ပါဝင်သည်။ နိုင်ငံပေါင်း ၇၃ နိုင်ငံတွင် လူသန်း ၁၂၀ ကျော်သည် ဆင်ခြေထောက်ရောဂါ ကူးစက်ခံနေရပြီး လူဦးရေ သန်း ၁၄၀၀ ခန့်သည် ဤဝေဒနာကို ခံစားနေရသည်။  ရောဂါအဖြစ်အများဆုံးဒေသများသည် အာဖရိကတိုက်နှင့် အာရှတိုက်တို့တွင်ဖြစ်သည်။  ရောဂါကြောင့် တစ်နှစ်လျှင် စီးပွားရေးဆုံးရှုံးမှု အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်းပေါင်းများစွာ ဆုံးရှုံးသည်။

## မှီငြမ်းကျမ်းများ
ကီလိုမီတာ

၁ **ကီလိုမီတာ** သည်
# ၁၀၀၀ မီတာ
# ၃၂၈၁ ပေ
# ၁၀၉၄ ကိုက်
# ၀.၆၂၁ မိုင်
# ၆.၆၈x၁၀-၉ AU
# ၁.၀၈x၁၀-၁၃ အလင်းနှစ်

#၃.၂၄x၁၀-၁၄ parsec နှင့်ညီမျှသည်။

## ကျမ်းကိုး
ကျောဆူးထောင်ငါး

**ကျောဆူးထောင်ငါး** (Gasterosteidae) များ၏ ကျောဖက်တွင် ဆူးများပါရှိသော ငါးများ ဖြစ်သည်။ ယင်းဆူးများပါရှိသည့်အတွက် အခြားငါးအကြီးများ မမျိုနိုင်ပေ။ ၎င်းငါးတွေသည် အများအားဖြင့် ပင်လယ်ထဲတွင် နေထိုင်ကြသည်။
Medieval metal

**Medieval Metal** သည် folk metal ၏ မျိုးခွဲတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး medieval folk ဂီတနှင့်အတူ heavy metal (သို့) hard rock ကို ရောစပ်ထားသည်။ medieval metal သည် ဂျာမနီနိုင်ငံတွင် ကန့်သတ်ထားပြီး **mittlelalter-metal** (သို့) **mittelalter-rock** ဟုလည်း သိကြသည်။ အမျိုးအစားသည် ၁၉၉၀ ခုနှစ်များအလယ်တွင် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ကူညီထောက်ပံ့ခဲ့သည့် တီးဝိုင်းများမှာ Subway to Sally, In Extremo နှင့် Schandmaul တို့ဖြစ်သည်။ ပုံစံသည် traditional folk နှင့် medieval အမျိုးမျိုးတူရိယာများကို အသုံးပြုထားသည်။

## သမိုင်းကြောင်း
### အရင်
Medieval folk တီးဝိုင်း Corvus Corax ကို ၁၉၈၉ တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ်အတွင်းတွင် ပထမဆုံး album ထွက်ရှိခဲ့သည်။ အုပ်စုသည် Cister, hurdy-gurdy, biniou, buccina, davul, riq နှင့် Cornetto Curvo တူရိယာများကို အားထားသည်။ shawm နှင့် bagpipe များကို ထင်ထင်ရှားရှားအသုံးပြုထားသည်။ medieval စာပေများမှ တေးဂီတများကို မွေးစားထားသည်။ ယခင် medieval ဂီတထက်ပို၍ အားကောင်းသည်။ အင်္ဂလိပ် folk metal တီးဝိုင်း Skyclad သည် ဤအမျိုးအစားကို လှုံ့ဆော်လာပြီး ၁၉၉၀ တွင် သူတို့သည် သူတို့၏ “The Wayward Sons of Mother Earth” album ၏ track များတွင် တယောများကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်။ ထို album တွင် ပါဝင်သော The Widdershins Jig သည် အရေးပါသော ပထမဆုံး metal ဟု ချီးကျူးခံရသည်။ folk metal ကို စတင်တီထွင်သည်သာမက medieval metal တီးဝိုင်းများကိုပါ လှုံ့ဆော်ခဲ့သည်။

## မူရင်းဇစ်မြစ်
အရှေ့ဂျာမနီတီးဝိုင်း Subway to Sally ကို ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ folk rock တီးဝိုင်းဖြစ်ပြီး သီဆိုပုံမှာ အိုင်ယာလန်နှင့် စကော့တလန် ဘာသာစကားနှင့် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားကို ပေါင်းစပ်ထားသည်။ သူတို့၏ ဒုတိယ album *MCMXCV* ကို ၁၉၉၅ တွင် ဖြန့်ချိခဲ့ပြီး ဂျာမနီဘာသာဖြင့် သီဆိုခဲ့သည်။ Skyclad တီးဝိုင်း၏ လွှမ်းမိုးမှုများ ပါဝင်သည်။ Subway to Sally သည် hard rock နှင့် heavy metal ဂီတတို့၏လွှမ်းမိုးမှုများ ပါဝင်သည်။ သူတို့၏ ဇာတိဖြစ်သော ဂျာမနီတွင် အောင်မြင်ခဲ့သည်။

၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် Noah နှင့် Corvus Corax တို့ ပူးပေါင်းပြီး Berlin မြို့တွင် ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ သူတို့သည် Weckt die Tolen! ကို ၁၉၉၈ တွင် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ သူတို့သည် ဂျာမနီသီချင်းစာရင်းတွင် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ သူတို့၏ ပုံစံသည် medieval ဂီတနှင့် heavy metal ကို ရောစပ်ထားသည် သာမက industrial နှင့် electronic တီးလုံးများကိုပါ ရောနှောခဲ့သည်။ ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် Schandmaul ၏ album ထွက်လာခဲ့သည်။ Bavarian တူရိယာပစ္စည်းများကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ bagpipe, barrel-org shawn, violin နှင့် mandolin တို့ ပါဝင်သည်။ သူတို့မူရင်းဇာတိဖြစ်သော ဂျာမနီတွင် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ အခြားအုပ်စုများသည် ၁၉၉၀ နောက်ပိုင်းနှင့် ၂၀၀၀ အစောပိုင်းတွင် ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ Letzte Instanz, Morgenstern နှင့် Schattentantz တို့ပါဝင်သည်။

## ဂီတဆိုင်ရာ ဝိသေသလက္ခဏာများ
Medieval rock သည် heavy metal ဂီတတွင် ပါဝင်သော တူရိယာများကို တွေ့ရှိရသည်။ သူတို့၏ အသံတွင် ဖြည့်စွက်ချက်အနေဖြင့် folk နှင့် ရိုးရာတူရိယာများကို အသုံးပြုထားသည်။ woodwind တူရိယာများဖြစ်သော bagpipes, flute နှင့် shawm တို့ကို Corvus Corax Tanzwut တို့၏ ဂီတထဲတွင် တွေ့ရှိရသည်။ Extremo, Schandmaul, Morgernstern, Schattentantz နှင့် Subway to Sally တို့တွင် ကြိုးတပ်တူရိယာများဖြစ်သော violin, lute, hardy-gurdy, cello, harp နှင့် mandolin တို့ကို အသုံးပြုထားသည်။ ဤအမျိုးအစားထဲတွင် တီးဝိုင်းများကို ဂျာမနီတွင် တွေ့ရသည်။ Subway to Sally, Schandmaul, Morgenstern နှင့် Letzte Instanz တို့ပါဝင်သည်။

## ကိုးကား
စာပေဗိမာန်စာမူဆုရစာရင်း

## ၁၉၄၈ ခုနှစ် 
**၁၉၄၉ ခုနှစ် (ဆုမရှိ)**

## ၁၉၅၀ ခုနှစ် 
## ၁၉၅၁ ခုနှစ် 
## ၁၉၅၂ ခုနှစ် 
## ၁၉၅၃ ခုနှစ် 
## ၁၉၅၄ ခုနှစ် 
## ၁၉၅၅ ခုနှစ် 
## ၁၉၅၆ ခုနှစ် 
## ၁၉၅၇ ခုနှစ် 
## ၁၉၅၈ ခုနှစ် 
## ၁၉၅၉ ခုနှစ် 
## ၁၉၆၀ ခုနှစ် 
## ၁၉၆၁ ခုနှစ် 
** ၁၉၆၂ မှ ၁၉၆၄ အထိ အနုပညာဆိုင်ရာစာပေဆုနှင့် ပေါင်း၍ ချီးမြှင့်သည်။
* ၁၉၆၅ မှ ၁၉၆၈ အထိ အမျိုးသာစာပေဆုအဖြစ် စာမူ/စာအုပ် ပြိုင်ပွဲဝင်စနစ်ဖြင့် ချီးမြှင့်သည်။*
## ၁၉၆၉ ခုနှစ် 
## ၁၉၇၀ ခုနှစ် 
## ၁၉၇၁ ခုနှစ် 
## ၁၉၇၂ ခုနှစ် 
## ၁၉၇၃ ခုနှစ် 
## ၁၉၇၄ ခုနှစ် 
## ၁၉၇၅ ခုနှစ် 
## ၁၉၇၆ ခုနှစ် 
## ၁၉၇၇ ခုနှစ် 
## ၁၉၇၈ ခုနှစ် 
## ၁၉၇၉ ခုနှစ် 
## ၁၉၈၀ ခုနှစ် 
## ၁၉၈၁ ခုနှစ် 
## ၁၉၈၄ ခုနှစ် 
## ၁၉၈၅ ခုနှစ် 
## ၁၉၈၆ ခုနှစ် 
## ၁၉၈၇ ခုနှစ် 
## ၁၉၈၉ ခုနှစ် 
## ၁၉၉၀ ခုနှစ် 
## ၁၉၉၁ ခုနှစ် 
## ၁၉၉၂ ခုနှစ် 
## ၁၉၉၃ ခုနှစ် 
## ၁၉၉၄ ခုနှစ် 
## ၁၉၉၅ ခုနှစ် 
## ၁၉၉၆ ခုနှစ် 
## ၁၉၉၇ ခုနှစ် 
## ၂၀၀၆ ခုနှစ်
## ၂၀၁၇ ခုနှစ်
## ကိုးကား
အူရီဒူး မြန်မာ

**အူရီဒူးမြန်မာ** () သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် မိုဘိုင်းဆက်သွယ်ရေး ဝန်ဆောင်မှုပေးနေသော ကာတာနိုင်ငံ အခြေစိုက် ဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီ တစ်ခုဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ မှစတင်၍ ဝန်ဆောင်မှု ပေးနိုင်ခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ပထမဦးဆုံး 4G LTE Network ဝန်ဆောင်မှုကို ၂၀၁၆ ခုနှစ် မေလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ 

၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် သုံးစွဲသူ ၁၅ သန်းရှိ ဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။၂၀၂၁ နောက်ပိုင်းတွင်မူ သုံးစွဲသူသည် ၉ သန်းအောက်အထိ လျော့ကျသွားခဲ့သည်။ 

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ ၈ ရက် တွင်   ကာတာနိုင်ငံ၊  ဒိုဟာအခြေစိုက် Ooredoo ကုမ္ပဏီသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ၎င်းတို့၏ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းများအား စင်ကာပူတွင် မှတ်ပုံတင်ထားသည့် Nine Communications ကုမ္ပဏီထံ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅၇၆ သန်းဖြင့် ရောင်းချ၍ ထွက်ခွာတော့မည့်အကြောင်းအား  အသိပေး ကြေညာခဲ့သည်။ 

ယင်းနောက် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊စက်တင်ဘာ ၁၁ ရက် တွင် အူရီဒူးမြန်မာအား “ယူနိုင်း” အမည်သို့ တရားဝင် ပြောင်းလဲတော့မည့်အကြောင်း Nine Communications ကုမ္ပဏီမှ သတင်း ထုတ်ပြန်လာခဲ့ပြီး၊ စက်တင်ဘာ ၂၀ ရက်နေ့မှ စတင်ကာ ယူနိုင်း အမည်သစ်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့ကာ၊အူရီဒူးမြန်မာ သည် မြန်မာနိုင်ငံ မှ အပြီးတိုင် ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။  

## ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
*တယ်လီနော မြန်မာ
*အက်တမ် မြန်မာ
*ယူနိုင်း မြန်မာ
*မိုင်တဲလ် မြန်မာ

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်ခ်များ
*
လက်ပ်တို စပီရိုးစစ်

**လက်ပ်တို စပီရိုးစစ်** () ကို အောက်ပါအတိုင်း အမည်အမျိုးမျိုးဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ **လယ်ကွင်းဖျား**၊  **ကြွက်ဖမ်းသူ၏ အဝါရောင်ရောဂါ** **ပရီတီဘီယာလ် ဖျားခြင်း** စသည်ဖြင့် ခေါ်ဆိုကြသည်။ လက်ပ်တို စပီရိုးစစ်သည် *Leptospira* အမည်ရှိ ဝက်အူသံချွန်ပုံ ဘက်တီးရီးယား ကြောင့် ဖြစ်ပွားရခြင်း ဖြစ်သည်။ ရောဂါလက္ခဏာများသည် လုံးဝမှ အနည်းငယ် ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ ကြွက်သားနာကျင်ခြင်း၊ ဖျားနာခြင်း မှ စ၍ အလွန်ပြင်းထန်သည့် အဆုတ်တွင်းသွေးယိုစီးခြင်း သို့မဟုတ် ဦးနှောက်အမြှေးရောင် ရောဂါ အထိ ပါဝင်တတ်သည်။ လူ၏အသားအရေသည် အဝါရောင်သို့ ပြောင်းလဲကာ၊ **ဝိုင်လ်း ရောဂါ** (Weil's disease) ဟုခေါ်သည့် ကျောက်ကပ်ပျက်စီးခြင်းနှင့် သွေးယိုစီးခြင်းများ ခံစားရသည်။ အကယ်၍ အဆုတ်မှ အလွန်အမင်း သွေးယိုစီးခြင်းဖြစ်ပေါ်လာပါက **အလွန်ပြင်းထန်သော အဆုတ်သွေးယိုစီးသည့် ရောဂါလက္ခဏာ** (severe pulmonary haemorrhage syndrome)ဟု ခေါ်သည်။

လူတွင် ရောဂါဖြစ်နိုင်သော *Leptospira* လက်ပ်တို စပီရာ အမျိုးခွဲပေါင်း ၁၃ မျိုးခန့်ရှိသည်။ ယင်းတို့ကို အိမ်မွေးနှင့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များမှ ကူးစက်ပြန့်ပွားသည်။ ကူးစက်မှုအများဆုံးပေးသည့် သတ္တဝါမှာ ရှဉ့်နှင့် ကြွက်ကဲ့သို့သော ရှေ့သွားဖြင့် ကိုက်ဖြတ်တတ်သော သတ္တဝါများ (rodents) များ ဖြစ်သည်။ အများအားဖြင့် တိရစ္ဆာန်၏ဆီး၊ သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်၏ ဆီးဖြင့် ထိတွေ့မှုရှိထားသော ရေ သို့မဟုတ် မြေကြီးမှ တဆင့် အရေပြား၊ မျက်စိ၊ နှာခေါင်းနှင့် ပါးစပ်များ ထိတွေ့ခြင်းမှ တဆင့်ကူးစက်သည်။ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများတွင် လယ်သမားများနှင့် ဆင်းရဲသား လူတန်းစားများသည် ဤရောဂါကို အများဆုံးခံစားရလေ့ရှိသည်။ ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများတွင် အိမ်အပြင်ဘက် ပူနွေးစွတ်စိုသော နေရာများတွင် လှုပ်ရှားသူများတွင် ဖြစ်ပွားတတ်သည်။ ရောဂါရှာဖွေရာတွင် ဘက်တီးရီးယားပိုးများကို တိုက်ခိုက်သည့် ပဋိပစ္စည်းများ သို့မဟုတ် ယင်း၏ ဒီအန်အေကို သွေးထဲတွင် ရှာဖွေခြင်းဖြစ်သည်။

ကြိုတင်ကာကွယ်နည်းများတွင် ရောဂါရှိနေနိုင်သော တိရစ္ဆာန်များနှင့် အလုပ်လုပ်ကိုင်ရာတွင် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့မှုမရှိစေရန် အကာအကွယ်သုံးပစ္စည်းများ သုံးစွဲခြင်း၊ ထိတွေ့ပြီးနောက် ဆေးကြောသုတ်သင်ခြင်း၊ လူများနေထိုင်လုပ်ကိုင်စားသောက်သည့် နေရာများတွင် ကြွက်ကဲ့သို့သော ကိုက်ဖြတ်တတ်သည့် သတ္တဝါများကို လျော့ချခြင်းများ ပါဝင်သည်။ ခရီးသွားသူများ သုံးသည့် ဒေါက်စီစိုက်ကလင်း (doxycycline]) ပဋိဇီဝပိုးသတ်ဆေး၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုကို အတိအကျမသိရသေးပေ။ လူသို့ကူးစက်နိုင်မှုကို လျော့ကျရန်အလို့ငှာ အချို့သော လက်ပ်တို စပီရာရောဂါအတွက် တိရစ္ဆာန်များကို ကာကွယ်ဆေး ထိုးပေးနိုင်သည်။  အကယ်၍ ရောဂါဖြစ်ပွားလျှင် ပဋိဇီဝပိုးသတ်ဆေးများဖြစ်သော ဒေါက်စီစိုက်ကလင်း၊ ပင်နီဆီလင် သို့မဟုတ် စက်ဖ်ထရီရာဇုံး တို့ဖြင့် ကုသနိုင်သည်။ ဝိုင်းလ်ရောဂါနှင့် အဆုတ်တွင်း သွေးယိုစီးခြင်းတို့ကြောင့် သေဆုံးမှုသည် ၁၀% နှင့် ၅၀% အသီးသီးဖြစ်သည်။

တစ်နှစ်လျှင် လက်ပ်တို စပီရိုးစစ် ဖြစ်ပွားသူဦးရေ ၇ သန်းမှ ၁၀ သန်းခန့်ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ဤရောဂါကြောင့် သေဆုံးသူဦးရေသည် ပြတ်သားစွာ မသိရှိရသေးပေ။ ဤရောဂါသည် အပူပိုင်းဒေသ တွင် အများဆုံး ဖြစ်တတ်သော်လည်း ကမ္ဘာ၏ မည်သည့်နေရာတွင် မဆိုဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ တိုးတက်ဆဲနိုင်ငံများတွင် ဆင်းရဲသားရပ်ကွက်များတွင် အချိန်မရွေး ကပ်ဆိုးအဖြစ် ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ ဤရောဂါကို ၁၈၈၆ ခုနှစ်တွင် ဂျာမနီနိုင်ငံ၌ ဝိုင်းလ် ဆိုသူမှ တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ရောဂါရှိတိရစ္ဆာန်များတွင် ရောဂါလက္ခဏာ လုံးဝမပြခြင်း၊ အနည်းငယ်ပြခြင်း၊ ပြင်းထန်စွာပြခြင်းများ ဖြစ်တတ်သည်။ ရောဂါလက္ခဏာများသည် သတ္တဝါအမျိုးအစားပေါ်မူတည်၍ ခြားနားနိုင်သည်။ အချို့တိရစ္ဆာန်များတွင် လက်ပ်တို စပီရာသည် မျိုးပွားလမ်းကြောင်းတွင် ရှိနေတတ်ကာ မိတ်လိုက်ချိန်တွင် ကူးစက်ပြန့်ပွားစေသည်။

## ကိုးကား