open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ဗယ်လက်တာမြို့

**ဗယ်လက်တာမြို့** သည် မော်လတာနိုင်ငံ ၏ မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ဒေသခံတို့က အီလ်ဘဲ့ သို့ မြို့တော် ဟု မော်လတာ ဘာသာစကားဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ ပထဝီ အနေအထားအရ မော်လတာနိုင်ငံ အရှေ့တောင်တိုင်း တွင် တည်ရှိပြီး မော်လတာ ပင်မကျွန်းကြီး၏ အရှေ့အလယ်ပိုင်း ဒေသတွင် တည်ရှိကာ အနောက်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းတွင် မာဆမ်းရှက် ဆိပ်ကမ်းသို့လည်းကောင်း အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် ဂရန်း ဆိပ်ကမ်းသို့ လည်းကောင်း ဆက်သွယ်အသုံးပြုနိုင်သည်။ သမိုင်းဝင်မြို့တော်တွင် နေထိုင်သူ ၆,၄၄၄ ဦး (မတ်လ ၂၀၁၄ စာရင်း အရ)  ရှိပြီး မက်ထရိုပိုလစ်တန် ဒေသတွင် နေထိုင်သူ ၃၉၃,၉၃၈ ဦး ရှိသည်။  ဗက်လက်တာမြို့သည် ဥရောပ၏ တောင်ဘက် အကျဆုံး မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ဥရောပသမဂ္ဂတွင် နီကိုးရှားမြို့ ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် တောင်ဘက် အကျဆုံး မြို့ ဖြစ်သည်။

ဗယ်လက်တာမြို့တွင် ၁၆ ရာစုမှစ၍ တည်ဆောက်ခဲ့သော အဆောက်အဦးများ ရှိသည်။ ထိုစဉ်က စိန့်ဂျွန်း အုပ်ချုပ်ခဲ့စဉ်က တည်ဆောက်ခဲ့သော နိုက်ဟော့စပစ်တဲလ်လာ အဆောက်အဦး ကဲ့သို့သော အဆောက်အဦးများ ဖြစ်သည်။ မြို့တော်သည် အဓိကအားဖြင့် ဘာရော့ခ်ဗိသုကာ ပုံစံရှိပြီး အချို့သော ဒေသများတွင် မန်းနရစ် ဗိသုကာ၊ နီယိုကလပ်စစ်ကယ် ဗိသုကာ နှင့် မော်ဒန် ဗိသုကာ လက်ရာများ ရှိသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြောင့် မြို့တော်တွင်း အရေးပါသော အပျက်အစီးများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး အဓိကအား ဖြင့် တော်ဝင်အော်ပရာ ပြဇာတ်ရုံ ပျက်စီးခဲ့ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၀ တွင် ယူနက်စကိုမှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ရက်ဒ်ဝုဒ် အမျိုးသားနှင့်ပြည်နယ်ဥယျာဉ်များ

**ရက်ဒ်ဝုဒ် အမျိုးသားနှင့် ပြည်နယ်ဥယျာဉ်များ** (အာရ်အန်အက်စ်ပီ) သည် နှစ်ပေါင်းများစွာ ကတည်းက ပေါက်ရောက်ခဲ့သော သမပိုင်း မိုးသစ်တော ဖြစ်ပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၏ မြောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ဒဲလ်နော့ ကမ်းရိုးတန်း ၊ ဂျက်ဒီဒိုင်ယာ စမစ် နှင့် ပရေရီ ခရိ ရက်ဒ်ဝုဒ်ပြည်နယ်ဥယျာဉ်များ ပါဝင်ကာ စုစုပေါင်း အကျယ်အဝန်းမျာ ၁၃၉,၀၀၀ ဧက (၅၆၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ) မျှ ရှိသည်။
မော်လတာရှိ ကျောက်ဆစ်ဘုရားကျောင်းတော်ကြီးများ

**မော်လတာရှိ ကျောက်ဆစ်ဘုရားကျောင်းတောင်ကြီးများ** သည် သမိုင်းမတင်မီခေတ်က တည်ဆောက်ခဲ့သော ဘုရားကျောင်းများ ဖြစ်ပြီး အချို့မှာ ယူနက်စကို ၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ စာရင်းဝင် ဖြစ်သည်။ ဘီစီ ၃၆၀၀ မှ ဘီစီ ၇၀၀ အတွင်း ထင်ရှားသော ခေတ် ၃ ခေတ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ကာ ကျွန်းနိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်သော မော်လတာနိုင်ငံ တွင် တည်ရှိသည်။  ထိုအဆောက်အဦးများအား ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရှေးအကျဆုံး အထောက်အကူမပါ ရပ်တည်နေသော အဆောက်အဦးများဟု ဆိုကြသော်လည်းတူရကီနိုင်ငံရှိ မြေကြီးအောက်သို့ အစိတ်အပိုင်းမျာစွာ မြုပ်ဝင်နေသော ဂိုဘယ်ကီ တီပီ အဆောက်အဦးက ပို၍ ရှေးကျသည်ဟုလည်း ဆိုကြသည်။  ရှေးဟောင်းသုတေသန ပညာရှင်များက ထိုအဆောက်အဦးများသည် ယဉ်ကျေးမှု တော်လှန်ရေး ကာလ အတွင်း ဒေသခံတို့၏ တီထွင်ကြံဆမှုကြောင့် ပေါ်ထွက်လာသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။  ထို့အတွက်ကြောင့် ချန်တီယာခေတ် (ဘီစီ ၃၆၀၀ မှ ၃၀၀၀ အတွင်း) အချို့သော ဘုရားကျောင်းများကို တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး တာရှန် ဘုရားကျောင်း အဆောက်အဦး အစုအဝေး တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ကာ ဘီစီ ၂၅၀၀ အထိ အသုံး ပြုခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက်တွင် ဘုရားကျောင်း တည်ဆောက်သည့် ယဉ်ကျေးမှုမှာ ကွယ်ပျောက်ခဲ့သည်။ 

ချန်တီယာ ဘုရားကျောင်းများ အနက် ၂ ခုကို ၁၉၈၀ တွင် ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။  ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် ယူနက်စကိုမှ အခြားသော ကျောက်ဆစ်ဘုရားကျောင်းတော်ကြီး ၅ ခုအား စာရင်းတွင် ထပ်မံ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ၎င်းတို့မှာ ကရန်ဒီ ရှိ ဟာဂျာအင် နှင့် နိုင်ဒရာ ၊ ယား ရှိ တာဟဂျရတ် ဘုရားကျောင်းတော်များ ၊ ဇီးဘစ်ရှိ စကော်ဘာဘုရားကျောင်းတော်များ ၊ တာရှန်ရှိ တာရှန် ဘုရားကျောင်းတော်များ တို့ ဖြစ်ကြသည်။  ထို့အပြင် ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာစာရင်းတွင် မပါဝင်သော အခြား ကျောက်ဆစ်ဘုရားကျောင်းတော်များလည်း ရှိသေးသည်။

## ကိုးကား
ကြဖက်ကြီး

ပင်ထောင်ငယ် အပင်မျိုး ဖြစ်သည်။ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ Leea Macrophylla ဖြစ်သည်။ အရွက်သည် အင်ရွက်ထက်ပင် ကြီးပြီး ခွေးသွားစိတ် ရှိသည်။ အကိုင်းများသည် စိမ်းပြီး အပွင့်သည် ဖြူသည်။ အမြစ်သည် ဥကဲသို့ ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
ပနားမား ကာရစ်ဘီယံဘက်အခြမ်းရှိ ခံတပ်များ၊ ပေါ်တိုဘယ်လို ဆန် လော်ရန်ဇို

**ပနားမား ကာရစ်ဘီယံဘက်အခြမ်းရှိ ခံတပ်များ၊ ပေါ်တိုဘယ်လို ဆန် လော်ရန်ဇို** သည် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အဆောက်အဦးများ ဖြစ်ပြီး စပိန်အင်ပိုင်ယာမှ ၁၇ ရာစု နှင့် ၁၈ ရာစုနှစ်များ အတွင်း ပနားမားနိုင်ငံ ကိုလုံးခရိုင် ကာရစ်ဘီယံ ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ အပျက်အစီးများသည် ကိုလုံးခရိုင် ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်း တစ်ခု ဖြစ်သောကြောင့် ယူနက်စကိုမှ ၁၉၈၀ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် စံနှုန်း (၁) နှင့် (၄) အရ သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး "၁၇ ရာစု နှင့် ၁၈ ရာစု စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဗိသုကာပညာ၏ ကြီးကျယ်ခမ်းနားသော ဥပမာ တစ်ခု ဖြစ်သော ဤ ကာရစ်ဘီယံ ကမ်းရိုးတန်းရှိ ပနားမား ခံတပ်များသည် စပိန်ဘုရင်မှ အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာ ဖြတ်ကျော် ကူးသန်းသော ကုန်သွယ်ရေးအား ကာကွယ်ရန် တည်ဆောက်ထားသော ကာကွယ်ရေးစနစ်၏ တစိတ်တပိုင်း ဖြစ်သည်" ဟူ၍ ဖော်ပြထားခဲ့သည်။

## ကိုးကား
တောကြက်မောက်

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:စားနိုင်သော သစ်သီးများ
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ
ကုမ္ဘဏ်နတ်

**ကုမ္ဘဏ်နတ်** တို့သည် ဝိရူဠှက နတ်မင်းကြီး၏ လက်အောက်ခံ နတ်များ ဖြစ်၏။

## ပုံပန်းသဏ္ဌာန်
ကုမ္ဘဏ်နတ်တို့သည် ဝမ်းဗိုက်ကြီးမား၏။ မျက်စိသည် နီမြန်းပြူးကျယ်၏။ ဝှေးစေ့သည် အိုးစရည်းကြီးတမျှ ကြီးမား၏။ (ကုမ္ဘ = အိုးစရည်းလောက်ကြီးသော၊ အဏ္ဍ = ဝှေးစေ့ရှိသူ။)

## ဥစ္စာစောင့်
ပစ္စည်းများ၊ ရတနာများ၊ ရေကန်များ စသည်တို့ကို နတ်များသည် စောင့်ရှောက်၏။ ထိုနတ်များသည် နေရာသို့ ရောက်လာသူတို့အား ဖမ်းစားတတ်၏။ ထိုနတ်တို့ကို ရက္ခိုသ်ဟု ခေါ်၏။ ရက္ခိုသ်တို့သည် ကုမ္ဘဏ်နတ်တွင် ပါဝင်၏။ ယခုအခါတွင်မူ **ဥစ္စာစောင့်** ဟု ခေါ်ကြသည်။

## ကိုးကား
ပဒုမ္မာကြာ

**ပဒုမ္မာကြာ** (***Nelumbo nucifera***) သည် နှစ်ရှည်ပင်မျိုး ဖြစ်သည်။ ပတ်ဝန်းကျင် အခြေအနေကောင်းပါက ၎င်း၏ အစေ့ကို နှစ်ပေါင်းများစွာ တိုင်အောင် သုံးစွဲနိုင်သည်။ နှစ်အကြာဆုံး မှတ်တမ်းအဖြစ် တရုတ်နိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ပိုင်း ခြောက်သွေ့နေသော ကန်မျက်နှာပြင်မှ နှစ်ပေါင်း ၁၃၀၀ သက်တမ်းရှိသော အစေ့များကို တွေ့ခဲ့ရသည်။

အာရှ အပူပိုင်းဒေသ၊ ဩစတြေးလျနိုင်ငံ ကွင်းစလန်ပြည်နယ်တို့တွင် စတင်ပေါက်ရောက်သည်။ ရေရှိရာ ဥယျာဉ်များတွင် စိုက်ပျိုးလေ့ ရှိသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ နှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ တို့၏ နိုင်ငံတော် အထိမ်းအမှတ် ပန်းဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ
ကဏ္ဍ:အမြစ် ဟင်းသီးဟင်းရွက်ပင်များ
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားသင်္ကေတများ
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ အမျိုးသားသင်္ကေတများ
ကြည်အောင်

**ကြည်အောင်** အမည်ရှိ လူပုဂ္ဂိုလ်များမှာ -

* ကြည်အောင် (ကဗျာဆရာ) - အမျိုးသား ကဗျာဆရာ
* ကြည်အောင် (ဝန်ကြီး) - မြန်မာနိုင်ငံ ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန နှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး
* ကြည်အောင် (အဆိုတော်) - အမျိုးသမီး အဆိုတော်
ကြက်မောက်ဆူးပြန်

**ကြက်မောက်ဆူးပြန်** သည် အမာရန်သီဆယာ မိသားစုတွင် ပါဝင်သော မျိုးစိတ် တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ၎င်းအား အပူပိုင်းဒေသတွင် အနှံ့အပြား ပေါက်ရောက်သည်ကို တွေ့နိုင်သည်။  နေရာဒေသ အနှံ့အပြားတွင် လူတို့သယ်ဆောင်လာခြင်းကြောင့် ပေါက်ရောက်သော အပင် အဖြစ်တွေ့နိုင်ပြီး ချုံပုတ်များ အဖြစ်ပေါက်ရောက်လေ့ ရှိသည်။ ၎င်းသည် ပစိဖိတ်ကျွန်းများ အပါအဝင် အချို့သော နေရာများတွင် ကျူးကျော်ပေါက်ရောက်သော အပင်မျိုးစိတ် အဖြစ် တွေ့ရသည်။ 

ရခိုင်လို ခိုင်သီပင်၊ ကြောင်ခြစ်ပင်ဟု ခေါ်သည်။ 

## ကိုးကား
ကမ္ဘာ့အမြင့်ဆုံးတောင်များ စာရင်း

ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၇၂၀၀ မီတာ (၂၃၆၂၂ ပေ) ထက် မြင့်သည့် တောင်သည် အနည်းဆုံး ၁၀၉ ခု ရှိသည်။ အဓိက ကြီးမားသည့် တောင်များသည် အိန္ဒိယနှင့် တိဘက်ဒေသအစွန်တွင် တည်ရှိသည်။ အချို့တောင်များသည် အာရှတိုက် အလယ်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။

## စာရင်း
## ရုပ်ပုံများ

Everest kalapatthar crop.jpg|1. ကမ္ဘာ့အမြင့်ဆုံး ဧဝရတ်တောင်
K2 2006b.jpg|2. K2, the highest summit of the Karakoram
Kangch-Goechala.jpg|3. Kangchenjunga, ကမ္ဘာ့ဒုတိယအမြင့်ဆုံး Himalaya
LhotseMountain.jos.500pix.jpg|4. Lhotse, the third-highest mountain of the Himalaya
Makalu.jpg|5. Makalu in the Himalaya
ChoOyu-fromGokyo.jpg|6. Cho Oyu in the Himalaya
Dhaulagiri from ramrekha.jpg|7. Dhaulagiri in the Himalaya
Sunrise, Manaslu.jpg|8. Manaslu in the Himalaya
Nanga Parbat 029.jpg|9. Nanga Parbat in the Himalaya
Annapurna South Face.jpg|10. Annapurna I in the Himalaya
HiddenPeak.jpg|11. Gasherbrum I, the second-highest mountain of the Karakoram
7 15 BroadPeak.jpg|12. Broad Peak, the third-highest mountain of the Karakoram
Gasherbrum2.jpg|13. Gasherbrum II in the Karakoram
Shishapangma.jpg|14. Shishapangma in the Himalaya

## ကိုးကား
ကန်ပြောင်ရွာ၊ ကဝမြို့နယ်

**ကန်ပြောင်ရွာ** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပဲခူးခရိုင်၊  ကဝမြို့နယ်ရှိ ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။ ကန်ပြောင်ကျေးရွာသည် မဂ္ဂဘင်းကျေးရွာအုပ်စုဝင် အိမ်ခြေ ၆၀ခန့်ရှိသော ရွယ်ငယ်လေးတစ်ရွာဖြစ်သည်။ကန်ပြောင်ကျေးရွာတွင် အ.မ.က မူလွန်အစိုးရကျောင်းနှင့် ဓမ္မိကာရာမဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတို့သည် ထင်ရှားသည်။စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ကိုင်သော ရွာငယ်တရွာဖြစ်သည်။အခြေခံလူတန်းစား အများဆုံးနေထိုင်သည်။မြောက်ဘက် ၃မိုင်ခန့်အကွာတွင် သက္ကလမြို့နှင့် တောင်ဘက် ၇မိုင်ခန့်အကွာတွင် ရန်ကုန်တိုင်း ခရမ်းမြို့တို့ တည်ရှိသည်။ရွာ၏အနောက်ဘက် ၂ မိုင်ဝန်းကျင်ခန့်တွင် ပဲခူး-သနပ်ပင်-ခရမ်း-သုံးခွ-သန်လျင် ကားလမ်းမကြီးတည်ရှိသည်။ကျေးရွာချင်းဆက်လမ်းနှင့် လျှပ်စစ်မီးအား ကိုယ်ထူကိုယ်ထစနစ်ဖြင့် 2022 ခုနှစ်တွင် မေလ ၂၇ရက်နေ့တွင် အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ရိုက်ထောင့်

ဂျီဩမေထြီနှင့်ဆိုင်သော အလင်းပညာ ( geometric optics) တွင် ရိုက်ထောင့်ဆိုသည်မှာ မျက်နှာပြင်တစ်ခုပေါ်သို့ ကျရောက်သော ရိုက်လင်းတန်းတစ်ခုနှင့် ထော့မတ်ကျထောင်ထားသော မျဉ်းတို့အကြားရှိ ထောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုမျက်နှာပြင်ပေါ်သို့ ထောင့်မတ်ကျထောင်ထားသော မျဉ်းကို **normal** ဟု ခေါ်သည်။ ရောင်ခြည်တန်းသည် အလင်း၊ အသံ၊ မိုက်ခရိုဝေ့၊ X-ray အစရှိသည့် လှိုင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ အောင်ဖော်ပြပါပုံတွင် အလင်းတန်းတစ်ခုသည် အစက်ချထားသည့် normal မျဉ်းနှင့် ထောင့် θ ကို ဖြစ်စေသည်။ အလင်းတန်းသည် အတွင်းပိုင်းဘက်သို့ လုံးဝ အလင်းပြန်ပါက ထိုရိုက်ထောင့်ကို **Critical Angle** ဟု ခေါ်သည်။ ပြန်ထောင့် (angle of reflection) နှင့် ယိုင်ထောင့် (angle of refraction) တို့သည် ရောင်ခြည်တန်း (beams) နှင့်ဆိုင်သည့် ထောင့်များ ဖြစ်ကြသည်။

## Glancing angle
ရိုက်ထောင့်သည် ၉၀ ဒီဂရီထက်နည်းပါက **glancing angle** သို့မဟုတ် **grazing angle** ဟု ခေါ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အခြေခံ ဂျီဩမေတြီ
ကဏ္ဍ:ဂျီဩမတ်ထရစ် အတိုင်းအတာ
ဖော့ဂုဏ်

ရူပဗေဒတွင် **ဖော့ဂုဏ်** (Buoyancy) () သို့မဟုတ် upthrust သည် အရည်၏ အထက်သို့ပင့်သည့်အားဖြစ်သည်။

ဝတ္ထုတစ်ခုသည် အရည်ထဲသို့ ဝတ္ထုတစ်ခုလုံးဖြစ်စေ၊ တစ်စိတ်တစ်ဒေသဖြစ်စေ နစ်မြုပ်သွားသောအခါ ယင်း ဝတ္ထုအား အထက်သို့ တွန်းသည့် အရည်ပင့်အားကို အရည်၏ ဖော့ဂုဏ်ဟု ခေါ်သည်။ ယင်း၏ ပမာဏမှာ နစ်မြုပ်လျက်ရှိ‌သော ဝတ္ထုက ဖယ်ထုတ်လိုက်‌သော အရည်၏ အလေးချိန်နှင့် တူညီသည်။

ဖော့ဂုဏ်သည် နစ်မြုပ်သည့် အရာဝတ္ထု၏အလေးချိန်နှင့် ဆန့်ကျင်သည်။ အရည်၏ အောက်ခြေရှိဖိအားသည် အထက်ရှိဖိအားထက် များသည်။ ထို့အတူပင် အရာဝတ္ထု၏ အောက်ခြေရှိ ဖိအားသည် အထက်ရှိ ဖိအားထက် ပိုများသည်။ ထို ဖိအားသည် အရာဝတ္ထုပေါ်သက်ရောက်သည့် အထက်သို့ပင့်အားရလဒ်ကို ခြားနားစေသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖော့ဂုဏ်
ကဏ္ဍ:အား
ကူးလောင်း၏ နိယာမ

ကူးလောင်း၏ နိယာမသည်

အားသည် ထိုအရာဝတ္ထုနှစ်ခုကို ဆက်ထားသည့် လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက် အဖြာင့်အတိုင်း ဖြစ်ပေါ်သည်။ အရာနှစ်ခုသဘ် တူညီသော လက္ခဏာ ရှိပါက ၎င်းတို့ကြားရှိ လျှပ်စစ်ဆိုင်ရာအားသည် တွန်းကန်သည်။  လက္ခဏာများ မတူညီပါက လျှပ်စစ်ဆိုင်ရာအားသည် ဆွဲငင်သည်။

ကူးလောင်း၏ နိယာမကို သင်္ချာညီမျှခြင်းဖြင့် ဖော်ပြနိုင်သည်။ scalar နှင့် vector ပုံစံ ညီမျှခြင်းများမှာ - 
:|\mathbf F|=k_e^2} \mathbf{\hat{r}}_{12},\qquad respectively,

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လျှပ်စစ်သံလိုက်
ကဏ္ဍ:အား
ကဏ္ဍ:သိပ္ပံနည်းကျ နိယာမများ
သောရေယျထေရ်

**သောရေယျထေရ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ထင်ရှားသည့် ရဟန္တာ တစ်ပါး ဖြစ်၏။ သောရယျသူဌေးသား၏ ဖြစ်ရပ်သည် အလွန်အံ့ဖွယ် ဖြစ်၏။ တစ်ဘဝတည်းမှာပင် ယောက်ျား၊ မိန်းမ နှစ်ဘဝနေခဲ့ရသူ ဖြစ်သည်။

## ယောက်ျားမှ မိန်းမဘဝသို့
သောရယျသူဌေးသားတွင် ဇနီးတစ်ယောက် ရှိ၏။ ထိုဇနီးဖြင့် သားနှစ်ယောက်ရ၏။ တစ်နေ့သောအခါ သူဌေးသားသည် ရေချိုးရန် ရေချိုးဆိပ်သို့ သူငယ်ချင်းတစ်ယာက်နှင့် ထွက်ခဲ့၏။ နောက်ပါ အခြွေအရံတို့လည်း ပါသည်။ ထို့နောက် သောရေယျသည် ရှင်မဟာကစ္စည်းထေရ်ကို တွေ့၏။ ရှင်မဟာကစ္စည်းထေရ်သည် အလွန်သပ္ပာယ်ဖွယ်ကောင်းသော မထေရ်ဖြစ်၏။ မထေရ်ကိုမြင်သောအခါ "မထေရ်သာ မိမိ၏ ဇနီးမယား ဖြစ်ပါက ကောင်းမည်။ မိမိ၏ ဇနီးသည်လည်း ဤမထေရ်ကဲ့သို့ အဆင်းလှပါက ကောင်းမည်" ဟု တွေးမိ၏။ ထိုကဲ့သို့ မထေရ်အား စိတ်မှ ပြစ်မှားမိသောကံသည် ချက်ချင်းပင်အကျိုးပေးလေ၏။ သောရေယျသည် ယောက်ျားအဖြစ်မှ မိန်းမအဖြစ်သို့ ချက်ချင်းပြောင်းသွား၏။ ထိုအခါ သောရေယျသည် ရှက်အားကြီးကာ ခြေဦးတည့်ရာသွား၏။ သူငယ်ချင်းနှင့် အခြွေအရံများက လိုက်ရှာပါသော်လည်း မတွေ့ပေ။ သောရေယျသူဌေးသား၏ မိဘများလည်း သေပြီမှတ်ကာ သပိတ်သွတ်ကြသည်။ 

## တက္ကသိုလ်ပြည်သား၏ ဇနီးဖြစ်ခြင်း
အမျိုးသမီးဘဝသို့ ပြောင်းသွားသော  သောရေယျသူဌေးသမီးသည် တက္ကသိုလ်ပြည်သိုသွားသော လှည်းနှင့်တွေ့၏။ ထို့နောက် အဖိုးအခပေးကာ တက္ကသိုလ်ပြည်သို့ လိုက်လေ၏။ လှည်းသမားတို့လည်း ချောမောသည့် သောရေယျသူဌေးသမီးကို တက္ကသိုလ်ပြည်သားသူဌေးနှင့် လက်ထပ်ပေးရန် အကြံဖြစ်၏။ ယင်းအကြံအတိုင်း သူဌေးသားနှင့် ပေးစား၏။ ထိုသူဌေးသားနှင့် သားနှစ်ယောက်မွေး၏။

သောရေယျသူဌေးသည် ယောက်ျားဘဝဖြင့် သားနှစ်ယောက်၊ မိန်းမဘဝဖြင့် သားနှစ်ယာက်၊ စုစုပေါင်း သားလေးယာက် ရ၏။ 

## ရဟန်းပြုခြင်း
တစ်နေ့တွင် သူဌေး၏ဇနီးသည် ပြတင်းမှ အပြင်သို့ ကြည့်စဉ် ငယ်သူငယ်ချင်းကို တွေ့၏။ ထို့နောက် အလုပ်သမားတို့ကို အခေါ်ခိုင်းလိုက်၏။ သူငယ်ချင်းသည် သောရေယျကို မမှတ်မိပေ။ သောရေယျက ဖြစ်ကြောင်းကုန်စင် ပြောပြမှ အဖြစ်မှန်ကို မြင်လာလေသည်။ လောကတွင် မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း ရှိရန်လို၏။ မိတ်ဆွေကောင်း သူငယ်ချင်း၏ အကြံပေးချက်အရ တက္ကသိုလ်ပြည်တွင် သီတင်းသုံးနေသော ရှင်မဟာကစ္စည်းကို တောင်းပန်စေ၏။ ရှင်မဟာကစ္စည်းအား အိမ်သို့ပင့်ကာ လှူဖွယ်တို့ဖြင့် လှူ၏။ ထို့နောက် မိမိ၏ အပြစ်ကို ဝန်ချတောင်းပန်ရာ ရှင်မဟာကစ္စည်းက အပြစ်တို့ကို "ငါ သည်းခံ၏" ဟု ပြောကာ သည်းခံ၏။ ထိုအခါ သောရေယျသည် အမျိုးသားဘဝသို့ ချက်ချင်းပြောင်းသွား၏။ ထို့နောက် ရှင်မဟာကစ္စည်းထံတွင် ရဟန်းပြုလေသည်။ 

## ရဟန္တာဖြစ်ခြင်း
ရှင်မဟာကစ္စည်းသည် ကမ္မဋ္ဌာန်းတရားကို သင်ပေး၏။ ရှင်မဟာကစ္စည်းသည် သောရေယျထေရ်ကို နောက်ပါပြုကာ သာဝတ္ထိသို့ ကြွလာ၏။ သာဝတ္ထိသို့ ရောက်သောအခါ သောရေယျထေရ်၏ ဖြစ်ရပ်ဆန်းတို့ကို မေးမြန်းကြ၏။ မေးဖန်များသော် သောရေယျထေရ်သည် ရှက်လာ၏။ ထို့ကြောင့် တစ်ပါးတည်း ကိန်းအောင်း၍ တရားအားထုတ်ရာ ရဟန္တာ ဖြစ်လေ၏။ 

## ကိုးကား
လိုင်ချီး

**လိုင်ချီးပင်** (**Lychee**) သည် အပူပိုင်းဒေသတွင် ပေါက်ရောက်သော အပင်မျိုး ဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံ ကွမ်တုန်းပြည်နယ် နှင့် ဖူကျန့်ပြည်နယ် ဇာတိ ဖြစ်သည်။ စိုက်ပျိုးမှု မှတ်တမ်းများကို အေဒီ ၁၀၅၉ ခုမှ စတင် တွေ့ရှိရသည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည် လိုင်ချီး အဓိက စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ရာ နိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယ နှင့် အရှေ့တောင်အာရှ၊ အိန္ဒိယတိုက်ငယ် နှင့် တောင်အာဖရိ ရှိ နိုင်ငံများတွင်လည်း စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ကြသည်။ 

မြင့်မားစွာ ပေါက်ရောက်သော အမြဲစိမ်းပင် ဖြစ်ပြီး လိုင်ချီးပင်တွင် သေးငယ်သော အသီးကလေးများ သီးလေ့ ရှိသည်။ အသီး၏ အပြင်ပိုင်းမှာ ပန်းရောင် နှင့် အနီရောင် စပ်ကြား ဖြစ်ပြီး အခွံမှာ စား၍ မရပေ။ အတွင်းပိုင်းရှိ အသားကို အချိုပွဲများစွာတွင် ထည့်သွင်း စားသုံးကြသည်။ ဗူးထဲသို့ ထည့်လိုက်ပါက အနံ့ပျောက်သွားလေ့ ရှိသဖြင့် လတ်ဆတ်သော အသီးကိုသာ စားသုံးလေ့ ရှိကြသည်။လိုင်ချီးသီးကို တရုတ်ဇီးသီးဟု အမည်ပြုထားကြသည်။thumb|right|alt=တရုတ်ဇီးသီး|လိုင်ချီးသီး

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စားနိုင်သော သစ်သီးများ
ကဏ္ဍ:သစ်သီးပင်များ
ကဏ္ဍ:အသီး ဟင်းသီးဟင်းရွက်ပင်များ
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ
ကဏ္ဍ:မလေးရှားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ
ကဏ္ဍ:အင်ဒို-ချိုင်းနားတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ
ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်၏ သစ်ပင်များ
မဟာအတုလဝေယန်ကျောင်းတော်ကြီး

**မဟာအတုလဝေယန်ကျောင်းတော်ကြီး**(**အတုမရှိကျောင်း**ဟုလည်းခေါ်ဆို)သည် မန္တလေးမြို့တွင် တည်ရှိသော ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး မင်းတုန်းမင်းကြီးမှ နေပြည်တော်ကို မန္တလေးမြို့သို့ရွေ့ပြီး နှစ်နှစ်အကြာ ၁၈၅၇ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုကျောင်းတော်ကြီးကို ရူပီးငွေ ၅ သိန်း အကုန်အကျခံပြီး တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

မူလဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းကို ကျွန်းသစ်များဖြင့် ဆောက်လုပ်ထားကာ အင်္ဂတေအနုအမွမ်းများဖြင့် အပြင်မှ တန်ဆာဆင်ထားပြီး တမူထူးခြားသောလက်ရာအဖြစ် မြန်မာမူပြာသာဒ်ကို အဆင့်ဆင့် အချွန်းပုံစံဖြင့် တက်မသွားပဲ စတုရန်းပုံ လေးထောင့်စပ်စပ်ဖြင့် အဆင့်ဆင့် ငါးဆင့်တက်ကာ ဆောက်လုပ်ထားသည်။

၁၈၉၀ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးမြို့ မီးလောင်ကျွမ်းစဉ်က ကျောင်းဆောင်တစ်ခုလုံးမီးခခဲ့ရပြီး  ဉာဏ်တော်အမြင့်ရှိသော မတ်ရပ်ရုပ်ပွားတော်ကြီးရောပါဝင်ခဲ့သည်။ မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့စဉ်က ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်တွင် လှူဒါန်းထားသော ၁၉.၂ ကာရတ် (၃၂ ရတီ) ရှိသည့် စိန်တုံးကြီး(ဘိုးတော်ဘုရားအား ရခိုင်နယ်စား မဟာနော်ရထာ ဆက်သခဲ့သည့်)လည်း ပျောက်ဆုံးခဲ့သည်။

၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ ရှေးဟောင်းသုတေသနဌာနမှ အကျဉ်းသားလုပ်သားများဖြင့် မူလအတိုင်း ပြန်လည်ဆောက်လုပ်ခဲ့ကြသည်။ 

## ပြခန်း 

File:A Tu Ma Shi Kyaung Daw Gyi.jpg
File:A Tu Ma Shi Kyaung Daw Gyi 2.jpg

## မှတ်စု
## ကိုးကား
*
*

ကဏ္ဍ:မန္တလေး
ကဏ္ဍ:မန္တလေးမြို့ရှိ စေတီပုထိုးများ
ကဏ္ဍ:မန္တလေးမြို့ရှိ အဆောက်အအုံများ
အီရန်-အီရတ် ငလျင်

၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့ ၁၈:၁၈ UTC တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံ စံတော်ချိန် ၂၁:၄၈ အချိန် ဖြစ်၏။ အာရေးဘီးယားနိုင်ငံ စံတော်ချိန်သည် ၂၁:၁၈ ဖြစ်သည်။ ပြင်းအား ၇.၃ ပမာဏ ရှိသည့် ငလျင်သည် တဒင်္ဂအတွင်းမှာ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဖြစ်ခဲ့သည့် နေရာသည် အီရန်-အီရတ် နယ်နိမိတ်တွင် ဖြစ်၏။ Kermanshah စီရင်စုသည် ငလျင်ဗဟိုချက်မဖြစ်သည်။ အီရတ်၏ မြို့တော် Halabja မှ တောင်ဘက် ခန့်မှန်းခြေ ၁၉ မိုင် (၃၀ ကီလိုမီတာ) တွင် တည်ရှိသည်။ လတ်ရှိတွင် ထိုငလျင်သည် ၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွက် သေဆုံးသူအများဆုံးငလျင် ဖြစ်ခဲ့သည်။

## ငလျင်
Baghdad ၏ အရှေ့မြောက်ဘက် အီရန်မြေငလျင်ဌာနက နာရီအနည်းငယ်အတွင်း လှုပ်ခတ်မှုသည် အနည်းဆုံးအကြိမ် ၅၀ ခန့်ရှိသည်ဟု မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။

## နောက်ဆက်တွဲ ဖြစ်ရပ်များ
### သေကျသူများနှင့် ထိခိုက်မှုများ
ငလျင်တွင် Kermanshah နယ်သည် သက်ရောက်မှု အများဆုံးဒေသ ဖြစ်ခဲ့သည်။ အီရတ်နိုင်ငံ၏ မြို့များနှင့် Sarpol-e Zaha တို့သည်လည်း ပြင်းထန်သော လှုပ်ခါမှုတို့ ကြုံခဲ့ရသည်။ အီရန်လူမျိုး သေဆုံးသူများ၏ ထက်ဝက်ကျော်သည် Sarpol-e-Zahab နှင့် Ezgeleh  ဒေသတို့မှ ဖြစ်သည်။ ထိုဒေသနှစ်ခုတွင် လူဦးရေ ၃၀၀၀၀ ကျော် ရှိသည်။ တရားဝင်ကြေကြာချက်များအရ ငလျင်ဖြစ်ပြီးနောက် Kermanshah ရှိ စာသင်ကျောင်းများကို ပိတ်ခဲ့သည်။ ၁၁ ရက်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် လှုပ်ခတ်မှုကြောင့် သေဆုံးသူ ၅၄၀ ကျော်၊ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူ ၈၁၀၀ ကျော်၊ အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ ၇၀၀၀၀ ကျော် ရှိခဲ့သည်။ Sarpol-e  Zahab  တွင် ဆေးရုံပျက်စီးခဲ့ရာ အနည်းဆုံး ၁၄၂ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။  ယခင်သမ္မတ Mahmoud  Ahmadinejad တည်ဆောက်ခဲ့သည့် ဆေးရုံရှိ အိမ်ရာသည် ရှုပ်ရှုပ်ထွေးထွေး ဖြစ်နေသည်။ ထိုအိမ်ရာတွင် လူများစွာ နေကြသည်။ အိမ်နီးချင်း အီရန်နိုင်င်ငံတွင် အနည်းဆုံး ၇ ဦးသေဆုံးကာ ၅၀၀ မှာ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့သည်။ မြေငလျင်၏ အရှိန်ကြောင့် မြေပြိုမှုအန္တရာယ်များလည်း ရှိခဲ့သည်။ ငလျင်ကြောင့် အီရန်ရှိ ဒေသ ၁၄ ခုတွင် အိုးအိမ်မဲ့ဖြစ်ခဲ့သူ ၇၀၀၀၀ ဦး ရှိခဲ့သည်။ ခန့်မှန်းခြေ အိမ်အလုံး ၁၂၀၀၀ ကို ဖျက်ဆီးခဲ့ပြီး အခြားသောအရာတို့ကို ဖျက်ဆီးမှုသည် ၁၅၀၀၀ ရှိခဲ့သည်။ ကယ်ဆယ်ရေးအတွက် ရွက်ဖျင်တဲ ၂၂၀၀၀ နှင့် စောင် ၅၂၀၀၀ ထည်ကို ငလျင်ပြီးနောက်တွင် ပေးဝေခဲ့သည်။

European  Union  Foreign  Policy ၏ အကြီးအကဲ Federica  Mogherini က အရေးပေါ်အကူအညီများ ပေးအပ်သွားမည်ဟု ပြောခဲ့သည်။  ရွက်ဖျင်တဲနှင့် ရေများ ထောက်ပံ့ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ပဒိုင်းကြက်သွန်

**ပဒိုင်းကြက်သွန်** (***Drimia indica***) သည် တောင်အာရှမှ အရှေ့တောင်အာရှထိ တွေ့ရသော ပန်းပွင့်သော အပင်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
စက္ခုပါလထေရ်

**စက္ခုပါလထေရ်** သည် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်တွင် အထင်ကရ ရဟန္တာ တစ်ပါး ဖြစ်၏။ လူအမည်မှာ မဟာပါလ ဖြစ်၏။ ဖခင်မှာ သာဝတ္ထိမြို့ရှိ မဟာသုဝဏ္ဏသူဌေးကြီး ဖြစ်သည်။ ညီဖြစ်သူသည် စူဠပါလ ဖြစ်သည်။

## ရဟန်းပြုခြင်း
မဟာပါလ၏ ဖခင်ဖြစ်သူ ကွယ်လွန်သော ညီအစ်ကို နှစ်ယောက်သာကျန်၏။ တစ်နေ့သော် ဇေတဝန်ကျောင်းတော် တရားနာယူရန် သွားရောက်ကြကုန်သော လူတို့ကို မဟာပါလမြင်၏။ ထိုအခါ မဟာပါလ၏ စိတ်တွင် တရားတော်ကို နာကြားလိုစိတ်များ ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ထို့နောက် တရားဟောကြားမည့် ပရိသတ်၏ အစွန်းတွင်ထိုင်ကာ မြတ်စွာဘုရား၏ တရားတော်ကို ရိုသေစွာနာကြား၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် မဟာပါလနှင့် သင့်လျော်သော တရားကို ဟောကြား၏။ မဟာပါလသည် တရားဆုံးသည့်အခါ လူ့အဖြစ်ကို ငြီးငွေ့ကာ ရဟန်းပြုချင်စိတ် ဖြစ်လာ၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားထံ ရဟန်းပြုခွင့်ရရန် လျှောက်ထား၏။ ဘုရားရှင်က ဆွေမျိုးများက အရင်ခွင့်တောင်းရန် မိန့်၏။ ထို့နောက် ညီဖြစ်သူထံပြန်လာကာ ရဟန်းပြုမည့်အကြောင်းပြော၍ ကျောင်းတော်သို့ တစ်ဖန် ပြန်ခဲ့ကာ ရဟန်းပြုလေသည်။

## ကမ္မဋ္ဌာန်းတရား အားထုတ်ခြင်း
မဟာပါလသည် ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာထံပါးတွင် ငါးဝါပတ်လုံးနေထိုင်၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားထံ မိမိမှာ အသက်အရွယ်ကြီးရင့်ပြီဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် မိမိသည် ပိဋကတ်စာပေတို့ကို သင်အံပို့ချခြင်းမှာ မစွမ်းနိုင်တော့ပေ။ သို့ဖြစ်၍ မိမိအား တရားအားထုတ်ရန် သင့်လျော်သည့် ကမ္မဋ္ဌာန်းတရား ဟောကြားပေးပါရန် မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်ထား၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် မဟာပါလထေရ်နှင့် သင့်လျော်သည့် ကမ္မဋ္ဌာန်းတရားကို ဟောကြား၏။ ထို့နောက်တွင် မဟာပါလထေရ်သည် သီတင်းသုံးဖော်ရဟန်း ခြောက်ဆယ်တို့နှင့်အတူ သာဝတ္ထိမှာ ယူဇနာ ၁၂၀ (၁ ယူဇနာ = ၈ မိုင်) ဝေးသော ပစ္စန္တရစ်ရွာသို့ကြွကာ သီတင်းသုံး၏။ မဟာပါလထေရ်သည် အိပ်၊ လျောင်း၊ ထိုင်၊ ရပ်ဟူသော ဣရိယာပုတ်လေးခုတွင် အိပ်ခြင်းကိုပယ်၏။ မည်သည့်အခါမျှ မအိပ်ပေ။ ကျောလည်း မဆန့်ဘဲ တရားအားထုတ်၏။

## ရဟန္တာဖြစ်ခြင်း
မဟာပါလထေရ်သည် အိပ်စက်ခြင်း မပြုဘဲ တရားအားထုတ်လာရာ ဝါခေါင်လသို့ ရောက်သောအခါ မျက်စိရောဂါ ဖြစ်လေသည်။ ထိုအခါ မျက်စိကုဆရာဖြင့် ကုသလေ၏။ မျက်စိကုဆရာသည် ဆီကိုချက်၍ သီတင်းသုံးဖော်တို့အား ဆေးသုံးစွဲပုံကို ပြောပြလိုက်၏။ အသုံးပြုပုံမှာ ဆီကို နှာခေါင်းထဲသို့ လောင်းထည့်ရန် ဖြစ်၏။ သို့သော် မဟာပါလထေရ် မတ်တပ်ရပ်လျှက်သာ ဆီကိုလောင်း၏။ တရားအားထုတ်ချိန်မှ စကာ အိပ်ခြင်းကို လုံးဝမပြုဟု အဓိဋ္ဌာန်ပြုထား၏။ ဆီတို့သည် ပက်လက်အနေအထားဖြင့် ထည့်ပါမှ ဝင်မည်ဖြစ်သော်လည်း ထိုကဲ့သို့မပြုပေ။ သူတော်ကောင်းတို့မည်သည် မိမိ၏ ကတိသစ္စာအဓိဋ္ဌာန်ကို အပျက်မခံပေ။ မဟာပါလထေရ်သည် မျက်စိကုဆရာ ညွှန်ကြားသည့်အတိုင်း မလိုက်နာဘဲ ရဟန်းတရားကို ကြိုးစားအားထုတ်ရာ ညသန်းခေါင်ယံကျော်အချိန်တွင် မျက်စိနှစ်ကွင်းတို့ အလင်းမရတော့ပေ။ ထို့အတူ အာသဝေါတရားတို့ကုန်ခမ်းကာ ရဟန္တာ ဖြစ်လေသည်။ ထိုအခါမှစ၍ မဟာပါလထေရ်မှ **စက္ခုပါလထေရ်**ဟု အမည်တွင်လေသည်။

## မထေရ်၏ ဝဋ်ကြွေး
ရှေးအခါ ဗာရာဏသီပြည်တွင် ကာသိမင်း အုပ်ချုပ်သည့် အချိန်က ဖြစ်၏။ ဆေးဆရာတစ်ဦးသည် ရပ်ရွာတို့ကို လှည့်လည်ဆေးကု၏။ ရွာတစ်ရွာသို့ရောက်သော် မျက်စိမမြင်ရသည့် အမျိုးသမီးကို တွေ့၏။ အမျိုးသမီးက မိမိ၏ မျက်စိကို ပျောက်ကင်းအောင် ကုသပေးပါက သားသမီးများနှင့်တကွ ကျွန်ခံမည်ဟု ကတိပေးကာ ကုသစေ၏။ ဆေးဆရာလည်း ကုသရာ ပျောက်ကင်း၏။ သို့သော် ထိုအမျိုးသမီးသည် ကျွန်ခံရမည်ကို စိုးသဖြင့် ပိုမိုဆိုးလာသည်ဟု လိမ်ကာ ပြော၏။ ဆေးဆရာလည်း လိမ်ပြောသည်ကို သိသဖြင့် ဆေးတစ်မျိုးကို အမျိုးသမီးအား မျက်စဉ်းခပ်ပေးလိုက်၏။ ထိုအခါ အမျိုးသမီး၏ မျက်စိနှစ်ဖက်စလုံး ပေါက်ကွဲထွက်လေသည်။ ဆေးဆရာဘဝက ပြုခဲ့သောကံသည် ယခုဘဝရောက်သောအခါ အကျိုးပေးလေသည်။

## ကိုးကား
နန္ဒပုရီမြို့

**နန္ဒပုရီမြို့** သည် ထိုင်းနိုင်ငံ နန္ဒပုရီခရိုင်၏ မြို့တော် ဖြစ်သည်။ မြို့တော် စည်ပင်သာယာနယ်နိမိတ် အဆင့် ရှိပြီး ခရိုင်ခွဲ ၅ ခုပါဝင်သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် မှတ်ပုံတင်ထားသော လူဦးရေ ၂၅၈,၅၅၀ ဦး ရှိပြီး ဘန်ကောက်မှလွဲလျှင် လူဦးရေ အများဆုံး မြို့ အဖြစ်ရှိသည်။ ဘန်ကောက်မြို့ နှင့် နီးစပ်သောကြောင့် ဘန်ကောက်၏ ဆင်ခြေဖုံး၊ ဂရိတ်တား ဘန်ကောက် သို့မဟုတ် ဘန်ကောက် မက်ထရိုပိုလစ်တန်ဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်း ဟု ယူဆကြသည်။ နန္ဒပုရီမြို့အား ဘန်ကောက် အများပြည်သူပို့ဆောင်ရေး အာဏာပိုင် အဖွဲ့၏ ဘတ်စ်ကားများ၊ ကျောက်ဖယား အမြန် သင်္ဘော နှင့် အမ်အာရ်တီ ခရမ်းရောင်လိုင်းတို့နှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။
အတ္တရံတံတား

**အတ္တရံတံတား**သည် မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်မြို့နယ်တွင် တည်ရှိပြီး အတ္တရံမြစ်ကို ဖြတ်သန်းတည်ဆောက်ထားသော တံတားတစ်စင်းဖြစ်သည်။ တံတားသည် အရှေ့–အနောက် စီးပွားရေးစင်္ကြံ လမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိကာ မော်လမြိုင်မြို့နှင့် ဘားအံမြို့နယ်၊ ဇာသပြင်ရွာတို့ကို ဆက်သွယ်ပေးသည်။

လက်ရှိအသုံးပြုနေသော တံတားသည် ယခင်တည်ရှိခဲ့သော အတ္တရံတံတားဟောင်း၏ အနီးတွင် တည်ဆောက်ထားသော တံတားသစ်ဖြစ်သည်။

## သမိုင်း 
အတ္တရံတံတားဟောင်းကို ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၈ ခုနှစ် မတ်လတွင် ဖွင့်လှစ်အသုံးပြုခဲ့သည်။ ထိုတံတားကို မွန်ပြည်နယ်၏ လူမှုစီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် အခြေခံအဆောက်အအုံစီမံကိန်းများအနက် တစ်ခုအဖြစ် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

၁၉၉၈ ခုနှစ် မတ်လတွင် ကျင်းပသည့် ၅၃ ကြိမ်မြောက် တပ်မတော်နေ့ အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် နယ်စပ်ဒေသဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာကော်မတီ အတွင်းရေးမှူး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်ညွန့်က ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။

တံတားသည် သံမဏိကြိုးဆိုင်းတံတား (Cable-stayed bridge) အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်းအရှည် ၁၅၇၅ ပေရှိသည်။ ယာဉ်သွားလမ်းကို လေးလမ်းသွားအဖြစ် တည်ဆောက်ထားပြီး ရေလမ်းကင်းလွတ်အကျယ် ၄၀၀ ပေနှင့် အမြင့် ၄၀ ပေရှိသည်။ ယာဉ်တစ်စီးချင်း အများဆုံး ခံနိုင်ဝန်မှာ ၇၅ တန်ဖြစ်သည်။

တံတားသစ်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစောက ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။

## အတ္တရံတံတားဟောင်း 
အတ္တရံတံတားဟောင်းသည် သံမဏိဆိုင်းကြိုးများဖြင့် ဆိုင်းထားသော တံတားအမျိုးအစားဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်းအရှည် ၁၄၂၀ ပေ၊ အကျယ် ၂၄ ပေရှိသည်။ ယာဉ်သွားလမ်း နှစ်လမ်းနှင့် လူသွားလမ်း နှစ်လမ်းပါဝင်သည်။

တံတား၏ အကျယ်ဆုံးအခန်းမှာ ၅၉၀ ပေခန့်ရှိပြီး အတ္တရံမြစ်ကို ဖြတ်သန်းတည်ဆောက်ထားသည်။

တံတားတည်ဆောက်ရန် ကုန်ကျငွေမှာ ခန့်မှန်းခြေ ၅၈၀.၆ သန်းကျပ်ဖြစ်ကြောင်း သတင်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။

တံတားဟောင်းကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင် ယာဉ်အသွားအလာအတွက် ပိတ်သိမ်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တံတားများ
ကဏ္ဍ:မွန်ပြည်နယ်ရှိ အဆောက်အအုံများ
စိတ္တဟဋ္ဌထေရ်

**စိတ္တဟဋ္ဌထေရ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ခြောက်ကြိမ်တိုင်လူထွက်၍ ခုနစ်ကြိမ်တိုင် ရဟန်းပြုပြီး ရဟန္တာ ဖြစ်ခဲ့သည်။

## ရဟန်းပြုခြင်း
မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်းတော် ၌ သီတင်းသုံးလျက်ရှိ၏။ နွားပျောက်သွားရှာသော သာဝတ္ထိပြည်သားတစ်ယောက်သည် နွားရှာတွေ့သော် နွားကို နွားအုပ်ထဲသို့ မောင်းထည့်၏။ ထိုအချိန်တွင် နေမွန်းတည့်ချိန် ဖြစ်၏။ သို့သော် ထမင်းက မစားရသေးသဖြင့် ဆာလောင်လျက်ရှိ၏။ ထိုအခါ ထမင်းကျန်၊ ဟင်းကျန် စားရလို စားရငြား ကျောင်းတော်သို့ ဝင်သွား၏။ ထိုအခါ ရဟန်းတို့က ဆွမ်းကျန်ဟင်းကျန်တို့ဖြင့် ကျွေးလိုက်၏။ ဆွမ်းကျန်ဟင်းကျန်ဟု ဆိုသော်လည်း မိမိ၏ အိမ်မှာစားရသည်ထက် အများကြီးသာသည် ဟုတွေးလေ၏။ ထို့နောက် အစားကောင်းများ စားရရန်ဟူသော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ရဟန်းကပြုလေသည်။ သို့သော် မထေရ်သည် ရဟန်းတို့၏ ဝတ်ကြီးဝတ်ငယ်၊ ဝေယျာဝစ္စတို့ကို ဆောင်ရွက်၏။ 

## လူထွက်လိုက် ရဟန်းပြုလိုက် လုပ်ခြင်း
မူလကတည်းက အစားကောင်းစားရရန်ဟူသော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ရဟန်းပြုခဲ့၏။ ထို့ကြောင့် စာပေသင်ကြားလိုစိတ်မရှိ၊ တရားဘာဝနာအားထုတ်လိုစိတ်မရှိ ဖြစ်နေသော မထေရ်သည် ရဟန်းဘဝကို ငြီးငွေ့လာ၏။ ဤသို့ဖြင့် လူထွက်လေသည်။ လူ့အဖြစ် လုပ်ကိုင်စားသောက်၍ ပင်ပန်းလာပြန်သောအခါ တစ်ဖန် ရဟန်းပြုပြန်၏။ ဤသို့ဖြင့် ခြောက်ကြိမ်တိုင် ပြုလေသည်။ 

## ရဟန္တာဖြစ်ခြင်း
ခြောက်ကြိမ်မြောက် လူထွက်ပြီးသောအခါတွင် ဖြစ်၏။ လယ်ထဲတွင် ပင်ပန်းစွာ အလုပ်လုပ်၏။ စိတ်ထဲတွင် ရဟန်းပြုချင်စိတ် ပေါ်လာပြန်၏။ ထိုအခါ အိမ်တွင် သိမ်းဆည်းထားသော သင်္ကန်းကိုယူရန် ပြန်လာ၏။ အိမ်သို့ရောက်သော် မိန်းမဖြစ်သူသည် အအိပ်ဆိုးဖြင့် အိပ်နေသည်ကို မြင်၏။ ပါးစပ်တို့မှ အပုပ်ရည်သည် စီးကျလျက်ရှိ၏။ ကိုယ်ဝန်လည်း လွယ်ထားလျက်ရှိသောကြောင့် ဖူးဖူးရောင်ပုပ်ပွနေသော အသုသညာကို မြင်လေသည်။ ထို့နောက် သင်္ကန်းကို ယူကာ ကျောင်းတော်သို့သွား၏။ ထိုအဖြစ်ကို အိမ်အနီးနားနေသော ယောက္ခမသည် သိ၍ သမီးဖြစ်သူအား ပြောပြ၏။ သမီးဖြစ်သူက အေးဆေးစွာပင် ယခင်ကလို လူပြန်ထွက်လာမှာပါဟု ပြော၏။ စိတ္တဟဋ္ဌသည် ယခင်ကဆို ရဟန်းပြုမည်ဆိုလျှင် အကျိုးအကြောင်း
ပြောပြပြီးမှ ဝတ်၏။ ယခုတစ်ကြိမ်တွင် မည်သူ့ကိုမှ မပြောဘဲ သွားလေသည်။ စိတ္တဟဋ္ဌသည် ကျောင်းတော်သို့သွားရင်း အသုဘသညာကို ဆင်ခြင်သွားရာ ကျောင်းသို့မရောက်မီ သောတာပန် ဖြစ်၏။ ကျောင်းသို့ရောက်သော် ရဟန်းတို့ထံ ရဟန်းပြုခွင့်တောင်း၏။ ရဟန်းတို့လည်း ရဟန်းပြုပေးလိုက်၏။ စိတ္တဟဋ္ဌထေရ်သည် တရားအားထုတ်သော် နှစ်ရက်၊ သုံးရက်အတွင်းပင် ရဟန္တာ ဖြစ်လေသည်။ 

## ကိုးကား
ဂါရမ်ဘာ အမျိုးသားဥယျာဉ်

**ဂါရမ်ဘာ အမျိုးသားဥယျာဉ်** သည် အာဖရိကတိုက် ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ အိုရီယန်တေးပြည်နယ်တွင် တည်ရှိပြီး ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အာဖရိကရှိ အစောဆုံး အမျိုးသားဥယျာဉ်များတွင် တစ်ခု အပါအဝင်ဖြစ်ပြီး ၁၉၈၀ ခုနှစ်မှစ၍ ယူနက်စကို ၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ဂါရမ်ဘာသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် နောက်ဆုံးတွေ့ရှိရသော တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဖြစ်သည့် မြောက်ပိုင်းကြံ့ဖြူ များနေထိုင်ခဲ့ရာ နေရာ ဖြစ်သည်။ ဥယျာဉ်အတွင်း ကြံ့များကို အမဲလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ ရှိခြင်းကြောင့် ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် စိုးရိမ်ရသော ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ထိုဥယျာဉ်သည် အာဖရိကဆင်များ ယဉ်ပါးအောင် လေ့ကျင့်ရေး အစီအစဉ် ကြောင့်လည်း လူသိများပြီး ထိုအစီအစဉ်မှ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားများ စီးနင်းနိုင်သည့် တိရစ္ဆာန်များ အဖြစ် ပြောင်းလဲပေးသည်။ ထိုဥယျာဉ်အား လက်ရှိတွင် အကျိုးအမြတ်မယူသည့် ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းရေး အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည့် အာဖရိက ဥယျာဉ် ကွန်ယက်မှ စီမံခန့်ခွဲလျက် ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကျောင်ဟဲအင်း

**ကျောင်ဟဲအင်း** (၁ ဧပြီ ၁၉၈၈ မွေး) သည် တောင်ကိုရီးယားသရုပ်ဆောင် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၃ တွင် AOA Black ၏ တေးဗွီဒီယိုတွင် ပထမဦးဆုံး ပွဲဦးထွက်ခဲ့ပြီး နောက်တစ်နှစ်တွင်  ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲဖြင့် တရားဝင် ပွဲဦးထွက်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၇ ရုပ်သံများ ဖြစ်သော မင်းတို့အိပ်ပျော်နေခဲ့တုန်းကနှင့် ပွေလီထောင် ဇာတ်လမ်းတွဲ၌ ဇာတ်ပို့မင်းသားအဖြစ် လူသိများလာသည်။ ၂၀၁၈ ရုပ်သံ ဖြစ်သော မိုးခါးရေ (မုန့်ဝယ်ကျွေးတဲ့ မမလှလှ) ဇာတ်လမ်းတွဲ၌ မနှင့်မောင်လေးဇာတ်ရုပ်ဖြင့် ခေါင်းဆောင်မင်းသားအဖြစ် ပါဝင်သည်။

## ဘဝအစ 
၂၁ နှစ်သားတွင် စစ်မှုထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ပထမဆုံးသရုပ်ဆောင် အတွေ့အကြုံမှာ ကောလိပ်ရှိ တေးဂီတပွဲတွင် ဖြစ်ကာ၊ သရုပ်ဆောင်တယောက် ဖြစ်လာရန် စိတ်ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်မှာ စစ်မှုထမ်းဆောင်စဉ် ဖြစ်ပြီး သူ့ရည်မှန်းချက် အောင်မြင်ရန် ၁၂ ကီလို အလေးချိန် ချခဲ့သည်။  စစ်ဘက်နှင့် ကောလိပ်မှ ဘွဲ့ရပြီးနောက်တွင် သူ၏ အေဂျင်စီနှင့် စာချုပ် ချုပ်ဆိုခဲ့သည်။ ၂၆ နှစ်တွင် ပွဲဦးထွက်သည်။

ဂျောင် ပထမဆုံး တရားဝင် ပွဲဦးထွက်သည့် ရုပ်သံမှာ *ရာစုနှစ်သတို့သမီး*(၂၀၁၄) ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းနောက် "*လူငယ်*" ရုပ်ရှင်တွင် ပါဝင်သည်။ ထိုနှစ်မှာပင် ရာဇဝင်ကား နှစ်ကားလည်း ရိုက်ကူးသည်။ ၎င်းနောက် ရုပ်သံဟာသ ပွေလီထောင်တွင် ပါဝင်သည်။ 

၂၀၁၈ တွင် ဂျောင်သည် ရာဇဝင်ကား ဟောင်းဘူတော်လှန်ရေးသမားများ တွင် ဘုရင် ဟွန်ဂျုန်းအဖြစ် သရုပ်ဆောင်ထားသည်။ ဆွန်ရယ်ဂျင်းနှင့်အပြိုင် မိုးခါးရေ ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ၌ ခေါင်းဆောင်မင်းသားအဖြစ် ပထမဦးဆုံး ပါဝင်လာသည်။ ထိုရုပ်သံ ပြသနေချိန်၌၊ ဂျောင်သည် အာရှတလွှား လူသိများ ကျော်ကြားလာပြီ ဖြစ်သည်။

## ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ 
ကျောင်ဟဲအင်းနှင့် အဘီတော်သူသည် ဂျိုဆွန်းခေတ်နှောင်းပိုင်း၏ ကြီးကျယ်သော တွေးခေါ်ပညာရှင် ဂျုံးယကျုံ ဖြစ်သည်။ ပြုံးတက် တက္ကသိုလ်မှ ရုပ်သံလွှင့်ဖျော်ဖြေရေးဘွဲ့ ရရှိပြီး၊ တက္ကသိုလ်တွင် ဂီတပြဇာတ်များ၌ လှုပ်ရှားမှုအမျိုးမျိုးတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။

ဂျောင်သည် မင်းတို့အိပ်ပျော်နေခဲ့တုန်းက ဇာတ်လမ်းတွဲ သရုပ်ဆောင်စဉ် တွဲဖက်သရုပ်ဆောင်များ ဖြစ်သော လီဂျုန်ဆွတ်နှင့် ရှင်းဂျယ်ဟာတို့နှင့် ခင်မင်ရင်းနှီးသော သူငယ်ချင်းများ ဖြစ်သွားသည်။

## ရုပ်ရှင်ရုပ်သံ
### ရုပ်ရှင်
### ရုပ်သံ
## ဆုနှင့်ဇကာတင်
## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့် 
* Jung Hae-in at FNC Entertainment
* 
* 

ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယား အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
ဝင်းရော်မြစ်

**ဝင်းရော်မြစ်** သည် ထိုင်းနိုင်ငံ နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ နယ်စပ်အနီး တနင်္သာရီ တောင်တန်းမှ မြစ်ဖျားခံလာသော မြစ်တစ်စင်းဖြစ်သည်။ ဝင်းရော်မြစ်သည် ကရင်ပြည်နယ်အနောက်ပိုင်း တောင်မှမြောက်သို့ ဖြတ်သန်းစီးဆင်းလာပြီး ဇမိမြစ် နှင့် ချောင်းနှစ်ခွရွာအနီးတွင် ပေါင်းစပ်သွားကာ အတ္တရံမြစ် အဖြစ်စီးဆင်းသွားသည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
*"Burma 1:250,000 topographic map, Series U542, NE 47-14, Moulmein" U.S. Army May Service, December 1959
ရေကြက်သွန်

လက်တင်အမည်မှာ Scirpus Articulatus ဖြစ်သည်။ ပင်နုမျိုးဖြစ်သည်။ ပင်စည်သည် လက်ညှိုးခန့်ရှိပြီး အပွင့်သည် အရင်းနားမှ ပွင့်သည်။ အရွက်သည် တစ်လက်မ နီးပါးခန့် ရှည်သည်။

## ကိုးကား
ထန်းကြက်သွန်

ခြံ ဥယျာဉ်များတွင် စိုက်ကြသည်။ အပွင့်သည် နီပြီး ဥသည် ကြက်သွန်နီဥ နှင့် တူသည်။ အရွက်သည် ထန်းပင်ပေါက် အရွက်နှင့် တူသည်။ ထို့ကြောင့် ထန်းကြက်သွန်ဟု ခေါ်ကြပြီး တရုတ်ကြက်သွန်မြိတ်ကြီး ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမြစ် ဟင်းသီးဟင်းရွက်ပင်များ
ကဏ္ဍ:အရွက် ဟင်းသီးဟင်းရွက်ပင်များ
ဇမ္ဗုကထေရ်

**ဇမ္ဗုကထေရ်** သည် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်တွင် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်ခဲ့သည်။  ဇမ္ဗုကသည် ယခင်က အာဇီဝကတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ထို့နောက်မှ သာသနာတော်တွင် ယုံကြည်သက်ဝင်လာကာ ရဟန်းဖြစ်လာခဲ့သည်။

## အာဇီဝက ဖြစ်ခြင်း
ဇမ္ဗုက၏ မိဘတို့သည် ကြွယ်ဝချမ်းသာသူများ ဖြစ်၏။ ရာဇဂြိုဟ်ပြည်တွင် နေထိုင်ကြသည်။ မိဘတို့က ကြွယ်ဝသော်လည်း ဇမ္ဗုကသည် ထူးခြား၏။ ဇမ္ဗုကသည် မြေကြီးပေါ်တွင် အိပ်၏၊ မစင်ကို စား၏၊ အဝတ်မဝတ်ဘဲ နေ၏။ အရွယ်ရောက်သောအခါ မိဘတို့သည် သားဖြစ်သူကို အာဇီဝက ပြုပေး၏။ အာဇီဝကပြုရာတွင် ဇမ္ဗုကကို တွင်းထဲတွင်ထား၏။ ပခုံးနှစ်ဖက်ပေါ် ပျဉ်ပြားကိုတင်ကာ အထက်မှ နင်းပြီး ဆံပင်တို့ကို ထန်းစေ့မှုတ်ခြမ်းတို့ဖြင့် နှုတ်၏။ ဤသို့ဖြင့် ဇမ္ဗုကသည် အာဇီဝကတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့၏။

## အာဇီဝကတို့ မောင်းထုတ်ခြင်း
ဇမ္ဗုက၏ မိဘတို့သည် သားဖြစ်သူနှင့်အတူမနက်ဖြန်မနက်ခင်းတွင် အာဇီဝကတို့ကို ဆွမ်းစားရန် ဖိတ်၏။ နောက်နေ့ အာဇီဝကတို့သည် ဆွမ်းစားရန် သွား၏။ ဇမ္ဗုကသည် တစ်ယောက်တည်း နေခဲ့ကာ မစင်တွင်းရှိ မစင်ကို စားလေ၏။ နောင်အခါတွင် ဇမ္ဗုက၏ အဖြစ်ကို သိကြ၏။ ထိုအခါ ဂေါတမဗုဒ္ဓ၏ ရဟန်းတို့သည် ဤအဖြစ်ကို သိပါက အာဇီဝကတို့သည် မစင်စားကုန်၏ဟု ပြောဆိုကဲ့ရဲ့ ကြလိမ့်မည်စိုးကာ ဇမ္ဗုကကို နှင်ထုတ်၏။

## ရဟန္တာဖြစ်ခြင်း
အာဇီဝကတို့ မောင်းထုတ်သဖြင့် ဇမ္ဗုကသည် ထွက်လာခဲ့ရာ ဇမ္ဗုကသည် လူတို့မစင်စွန့်ရာ နေရာသို့ ရောက်၏။ ထိုနေရာအနီးတွင် ကျောက်ဖျာကြီး ရှိ၏။ ညအခါ လူတို့စွန့်ခဲ့သည့် မစင်ကို စား၏။ နေ့အခါ လူတို့လာသောအခါတွင် ကျောက်ဖျာ၏ ကျောက်စွန်းကိုကိုင်လျက် ပါးစပ်ဟထား၏။ ခြေတစ်ဖက်ကလည်း မြှောက်ထားပြန်သေးသည်။ အများသူငါတို့ မေးကြသောအခါ မိမိသည် လေကိုသာစား၏၊ မြေကြီးကို နင်းပါက တုန်လှုပ်၏၊ ထို့ကြောင့် မိမိသည် မည်သည့်အခါမှ အိပ်ခြင်း၊ ထိုင်ခြင်း မပြုလုပ်ဟု ပြန်ဖြေ၏။ ထိုအခါ အင်္ဂတိုင်း၊ မဂဓတိုင်းတို့မှ လူအများသည် ဇမ္ဗုကကို ယုံကြည်လာကြသည်။ ဇမ္ဗုကသည် လူတို့က ပစ္စည်းများ၊ စားသောက်ဖွယ်များကို လက်မခံပေ။ အတင်းပြောဆိုနိုင်ပါမှ စားသောက်ဖွယ်တို့ကို သမန်းမြက်ဖျားဖြင့် ကော်ယူ၍ လျှာပေါ်တင်၏။

ထိုသို့ နေလာခဲ့သည်မှာ ၅၅ ကြာမြင်ခဲ့သည်။ မြတ်စွာဘုရားသည် အခြေအနေ၊ အချိန်အခါကျရောက်ပြီ ဖြစ်၍ ဇမ္ဗူက ရှိရာသို့ ကြွ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် ဇမ္ဗုကထံမှ တစ်ညတာ နေခွင့်ပေးရန် ခွင့်တောင်း၏။ ဇမ္ဗုကသည် ခွင့်မပေး၊ ငြင်း၏။ ထိုအခါ ဘုရားသည် မနီးမဝေး တောင်စောင်းတစ်နေရာတွင် သီတင်းသုံး၏။ ညအခါတွင် မြတ်စွာဘုရားထံသို့  နတ်မင်းကြီးလေးပါး၊ သိကြားမင်း၊ ဗြဟ္မာမင်းတို့သည် ဘုရားရှင်ထံသို့ လာကြ၏။ ထိုအခါ ဇမ္ဗုကသည် ထိုနတ်တို့၏ ကိုယ်ရောင်ကိုယ်ဝါကို မြင်၏။ မနက်လင်းသော် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ထိုနတ်တို့အကြောင်း မေး၏။ မြတ်စွာဘုရားလည်း ဖြေလေ၏။ ထိုအခါ ဇမ္ဗုကသည် မိမိသည် ၅၅ နှစ်တိုင် လေကိုစားလျက်နေခဲ့သည်။ သို့သော် မိမိထံသို့ မည်သည့်နတ်မျှ မလာခဲ့ပါဟု လေအမှန်တကယ်မစားဘဲ စားသည်ဟု ဖြေ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ဇမ္ဗုကအား တရားပြဆိုဆုံးမ၏။ ဘုရားသည် ဇမ္ဗုကအား ရေသနုပ်တစ်ထည်ကို ပစ်ပေး၏။ ရေသနုပ်ကို ပတ်၍ တရားနာရာ တရားဆုံးသော် အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ရောက်လေသည်။ မြတ်စွာဘုရားသည် ဇမ္ဗုကအား ဧဟိဘိက္ခုဟု ခေါ်လိုက်သည့်အခါ ပရိက္ခရာရှစ်ပါး ကိုလွယ်လျက် ရဟန်း ဖြစ်လေသည်။

## ရှေးဘဝ ဝဋ်ကြွေး
ဇမ္ဗုကသည် ကဿပဘုရားရှင်လက်ထက်က ကျောင်းထိုင်ရဟန်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုရဟန်း၏ ဒါယကာသည် အခြားအာဂန္တုရဟန်းကို ကိုးကွယ်၏။ ထိုအခါ မနာလိုမရှုဆိတ်ဖြစ်ကာ အာဂန္တုရဟန်းကို "သင်သည် သူကြွယ်အိမ်မှ ဆွမ်းကို စားခြင်းထက် မစင်စားခြင်းက မြတ်၏။ သူကြွယ် စေခိုင်းသော ဆတ္တာသည်က ဆံပင်ရိတ်သည်ထက် ထန်းစေ့မှုတ်ဖြင့် နှုတ်သည်က မြတ်၏။  သူကြွယ်လှူသော သင်္ကန်းကို ဝတ်သည်ထက် ကိုယ်လုံးတီး နေသည်က မြတ်၏။ သူကြွယ်လှူသော သလွန်ညောင်စောင်းထက် မြေကြီးပေါ် အိပ်သည်က မြတ်၏" ဟု ဆဲရေးခဲ့သည်။ ထိုအကုသိုလ်ကံသည် ယခုဘဝတွင် အကျိုးပေးလေသည်။
 
## ကိုးကား
ကာဟူးဇီ ဘီယဲဂါ အမျိုးသားဥယျာဉ်

**ကာဟူးဇီ-ဘီယဲဂါ အမျိုးသားဥယျာဉ်** သည် ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ် သမ္မတနိုင်ငံ အရှေ့ပိုင်း ဘူကာဗူးမြို့ အနီးတွင် တည်ရှိသော ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားသည့် နယ်မြေဖြစ်သည်။ ကီဗူးရေကန်၏ အနောက်ဘက် ကမ်း နှင့် ရဝမ်ဒါနိုင်ငံ နယ်စပ် အနီးတွင် တည်ရှိသည်။ ၁၉၇၀ ခုနှစ်တွင် ဘယ်လ်ဂျီယမ် ဓာတ်ပုံဆရာ နှင့် သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးသမား အေဒရီယန် ဒီရှရိုင်ဗာ မှ စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ဥယျာဉ်နယ်နိမိတ် အတွင်းရှိ မီးငြိမ်းတောင် ၂ ခု ဖြစ်သော ကာဟူးဇီတောင် နှင့် ဘီယဲဂါတောင်တို့ကို အစွဲပြု၍ အမည်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဧရိယာ စတုရန်း မိုင်ပေါင်း ၂,၃၀၀ (စတုရန်း ကီလိုမီတာ ၆,၀၀၀) ရှိသဖြင့် ကာဟူးဇီ-ဘီယဲဂါသည် နိုင်ငံအတွင်း အကြီးဆုံး အမျိုးသား ဥယျာဉ် ဖြစ်သည်။ တောင်ကုန်းထူထပ်သော မြေမျက်နှာသွင်ပြင် နှင့် မြေနိမ့်ပိုင်း မြေမျက်နှာသွင်ပြင် ၂ မျိုးစလုံး ရှိပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရှားပါးသော မျိုးစိတ် တစ်ခု ဖြစ်သည့် အရှေ့ပိုင်း မြေနိမ့်ဒေသ ဂေါ်ရီးလားမျောက်ဝံ များ၏ နောက်ဆုံး နေထိုင်ရာ နေရာ ဖြစ်သည်။ ထိုမျိုးစိတ်ကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး သမဂ္ဂမှ အနီရောင်အဆင့် သတ်မှတ်ထားသော မျိုးသုဉ်းရန် စိုးရိမ်ရသည့် မျိုးစိတ် ဖြစ်သည်။ ထိုဥယျာဉ်သည် ယူနက်စကို ၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ ဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ မိုးသစ်တော အတွင်း နေထိုင်သော ထူးခြားသည့် ဇီဝမျိုးကွဲများ နှင့် အရှေ့ပိုင်း မြေနိမ့်ဒေသ ဂေါ်ရီလားမျောက်ဝံများကြောင့် ၁၉၈၀ တွင် စာရင်းသွင်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ပတ်ခရက်မြို့

**ပတ်ခရက်မြို့** သည် ထိုင်းနိုင်ငံ နွန်တပ်ဘူရီခရိုင် တွင် တည်ရှိသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အလယ်ပိုင်းလွင်ပြင်ဒေသတွင် တည်ရှိပြီး ကျောက်ဖယားမြစ် ၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိကာ အရှေ့ဘက်တွင် ဘန်ကောက်မြို့ နှင့် ထိစပ်နေပြီး တောင်ဘက်တွင် နွန်တပ်ဘူရီမြို့ နှင့် ထိစက်လျက် ရှိကာ မြောက်ဘက်တွင် ပသွန်ဌာနီ ခရိုင် နှင့် ထိစပ်နေသည်။ ဘန်ကောက် မက်ထရိုပိုလစ်တန် ဒေသ မက်ဂါပိုလစ် ၏ တစိတ်တဒေသ ဖြစ်သည်။ မှတ်ပုံတင်ထားသော လူဦးရေ ၁၇၈,၉၀၇ ဦး ရှိသဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံတွင် တတိယမြောက် လူဦးရေ အများဆုံး မြို့ဖြစ်သည်။
ရှားရ်လ်၏ နိယာမ

**ချားလ်စ်၏ နိယာမ** ( **law of volume** ဟုလည်း သိကြသေးသည်။) သည်  ဓာတ်ငွေ့ကို အပူပေးသည့်အခါ မည်သို့ပြန့်သွားသည်ကို လေ့လာစမ်းသပ်မှု ဖြစ်သည်။ ချား၏ နိယာမကို စာသားဖြင့် ဖော်ပြရသော် - 
ခြောက်သွေ့သော ဓာတ်ငွေ့တွင် သက်ရောက်နေသောဖိအားသည် ကိန်းသေဖြစ်ပါက ကယ်လ်ဗင်အပူချိန် (Kelvin temperature) နှင့် ထုထည်သည် တိုက်ရိုက်အချိုးကျ ကြသည်။

တိုက်ရိုက်အချိုးကျမှုဆက်နွယ်မှုကို အောက်ပါအတိုင်း ရေးနိုင်သည်။
:V \propto T
သို့မဟုတ်
:\frac{V}{T} = k,
အထက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည့် သင်္ကေတများမှာ - 
:*V* = ဓာတ်ငွေ့၏ ထုထည်
:*T* = ဓာတ်ငွေ့၏ အပူချိန် (ကယ်လ်ဗင်ဖြငိ့ တိုင်းသည်။)
:*k* =ကိန်းသေ

ဤနိယာမသည် အပူချိန်တိုးလာပါက ဓာတ်ငွေ့၏ ထုထည်တိုးလာသည်ကို ပြ၏။ ဆန့်ကျင်ဖက်အနေဖြင့် အပူချိန် လျော့ကျသွားပါက ထုထည်လည်း လျော့ကျသွားသည်။ တူညီသည့် အရာဝတ္ထုကို မတူညီသည့် အခြေအနေနှစ်ခုတွင် နှိုင်းယှဉ်ခြင်းအတွက် နိယာမကို အောက်ပါအတိုင်း ရေးနိုင်သည်။
:\frac{V_1}{T_1} = \frac{V_2}{T_2} \qquad \text{or} \qquad \frac {V_2}{V_1} = \frac{T_2}{T_1} \qquad \text{or} \qquad V_1 T_2 = V_2 T_1.

ညီမျှခြင်းတွင် ပကတိအပူချိန် တိုးပါက ဓာတ်ငွေ့၏ ထုထည်သည်လည်း အချိုးအစားတကျ တိုးလာသည်။

## ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုနှင့် အမည်ပေးပုံ
နိယာမ၏ အမည်သည် သိပ္ပံပညာရှင် Jacques Charles ကို အစွဲပြုကာ ပေးထားသည်။ Jacques Charles သည် မူလနိယာမကို ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။

ဓာတ်ငွေ့နှင့် အခိုးအငွေ့တို့သည် တိကျသောအပူချိန်အမှတ်နှစ်ခုအကြားတွင် တူညီသောပမာဏဖြင့် ပျံ့နှံ့ကြသည်ကို John Dalton က စမ်းသပ်ပြခဲ့၏။ ၁၈၀၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ပြင်သစ်လူမျိုး အတွေးအခေါ်သမား Joseph Louis Gay-Lussac က ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုကို ပြင်သစ်အမျိုးသားတက္ကသိုလ်သို့ ပြသကာ အတည်ပြုခဲ့သည်။ သူသည် ၁၇၈၀ ခုနှစ်များက ထုတ်ဝေခြင်းမရှိသည့် Jacques Charles ၏ အလုပ်ကို ချီးကျူးဂုဏ်ပြုခဲ့သည်။ အခြေခံစည်းမျည်းများမှာမူ Guillaume Amontons နှင့် Francis Hauksbee တို့က ရာစုနှစ်ခုအစောကာလကတည်းက ဖော်ပြခဲ့သည်။

Dalton က နိယာမသည် ပထမအကြိမ် လက်တွေ့ပြသခဲ့ရာတွင် ဓာတ်ငွေ့အားလုံးနှင့် အငွေ့ပြန်သောအရည်တို့၏ အခိုးအငွေ့တို့သည် ဆူမှတ်အထက် အပူချိန်တွင် အကျိုးသက်ရောက်သည်။ Gay-Lussac ကလည်း ထိုအချက်ကို သဘောထား တူညီသည်။ ပြဒါးတိုင်ကဲ့သို့သော တိကျသည့် အရည်မှတ်နှစ်ခုဖြင့် တိုင်းတာပါက ထုထည်နှင့် အပူချိန်၏ ဆက်သွယ်မှုသည် linear function တစ်ခုအဖြစ် ပြသရန် မဖြစ်နိုင်ကြောင်း Gay-Lussac က ပြသခဲ့သည်။ Gay-Lussac သညိ linear အတိုင်းဆက်နွယ်မှုရှိသည်ဟု ဆိုသော မည်သည့်နိယာမကိုမှ လက်မခံကြောင်း စာတမ်းတွင် ရေးသားခဲ့သည်။ Dalton နှင့် Gay-Lussac တို့၏ အဓိကသုံးသပ်ချက်ကို သင်္ချာနည်းဖြင့် ရေးသားပါက -
:V_{100} - V_0 = kV_0\,

အထက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည့် သင်္ကေတများမှာ - 
:*V*100 = အပူချိန် ၁၀၀ °C တွင် ဓာတ်ငွေ့ပိုင်ဆိုင်သော ထုထည်
: *V*0 = အပူချိန် ၀ °C တွင် ဓာတ်ငွေ့ပိုင်ဆိုင်သော ထုထည်
: k = ကိန်းသေဖြစ်သည်။ တည်မြဲသော ဖိအားရှိသော ဓာတ်ငွေ့များတွင် တူညီသည်။
ဤညီမျှခြင်းတွင် အပူချိန်နှင့် ချားလ်စ်၏ နိယာမဟုသိလာမည့် အရာများ မပါဝင်ပေ။ Gay-Lussac ၏ *k* တန်ဖိုးသည် ( 1⁄2.6666) ဖြစ်သည်။ Dalton ၏ အစောပိုင်း တန်ဖိုးနှင့်လည်း ထပ်တူကျသည်။ လက်ရှိတန်ဖိုး ဖြစ်သည့် 1⁄2.7315 နှင့်လည်း နီးစပ်သည်။ ဤညီမျှခြင်းအတွက် Gay-Lussac သည် J. Charlesကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ ရေ၏ တိကျသောအမှတ်များရှိ ထုထည်ကိုသာမက အမှတ်နှစ်ခုကြားကိုပါတိုင်းတာခဲ့သည့် Dalton ၏ အတိုင်းအတာသည် Gay-Lussac ထက် ပိုမိုကျယ်ဝန်းသည်။

## ကိုးကား
ကြောင့်ကမ်လာဘ်စေတီတော်

**ကြောင့်ကမ်လာဘ်စေတီတော်** () (*ကျောက်ကလပ်* ) သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံမြို့ရှိ ဘုရားတစ်ဆူဖြစ်သည်။ စေတီတော်၏ တည်နေပုံသည် ပုံပါအတိုင်း အလွန်သပ္ပါယ်ဖွယ် ဖြစ်သည်။ စေတီတော်၏ နေရာသည် ဝန်းဝိုင်းသောကန်ကြီး၏ အလယ်ခေါင်တွင် ကျွန်းကလေးသဖွယ် တည်ရှိ၏။ကျောက်ကလပ်စေတီတော်သို့ တံတားဖြင့်သွားရပါသည်။‌‌ကျာက်ကလပ်‌‌စေတီ‌တော်ပေါ်တွင် ပရိတ်ကြိုးများလည်းပေးပါသည်။စေတီတော်သို့ လာရောက်ကြသော ဘုရားဖူးများကို သက်သက်လွတ်ထမင်းနှင့် ဟင်းများကိုလည်း နေ့စဉ်ကျွေးမွေးလျက် ရှိသည်။

## ရုပ်ပုံများ

File:Zee Ka Pin View from Kyauk Ka Lap.jpg|ကျောက်ကလပ်ဘုရားမှ ဇွဲကပင်တောင်ကို မြင်ရပုံ
File:ကျောက်ကလပ်စေတီတော်.jpg|ကြောက်ကမ်လာဘ်စေတီတော်

## ကိုးကား
ဖားပြရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်

**ဖားပြရွာ** ()()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်၊ ဖားပြကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာတည်နေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၈၁၀ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဖားပြကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၃၉၁ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၈၀၉၂ ဦး နေထိုင်သည်။ ဘုရားငါးဆူမှသည် အနန်းကွင်းထိ ၃၂ မိုင်ရှည်သော မုဒုံ-ဘုရားငါးဆူ-တံခွန်တိုင်-ဖားပြ-အနန်းကွင်း ကားလမ်း ရှိသည်။ ဘုရားငါးဆူ-တံခွန်တိုင်-တောင်ဒီးဖားပြ-အနန်းကွင်းလမ်း တံတားအမှတ် (၁/၂) သည် ပေ ၅၀ ရှည် ကွန်ကရစ်အမျိုးအစား ကားလမ်း ဖြစ်သည်။ ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာန ရှိသည်။
 ဖါးပြတ်ဂူအတွင်း နံရံများတွင် ရှေးနှစ်ပေါင်း များစွာက ထုလုပ်ထားခဲ့သော ယိုးဒယားအနုပညာ ဆန်သည့် ဗုဒ္ဓရုပ်တုတော်များကို တွေ့ရှိနိုင်ပေသည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
"Burma 1:250,000 topographic map, Series U542, NE 47-14, Moulmein" U.S. Army May Service, December 1959

ကဏ္ဍ:ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟိုလွန်ဒီဇိုင်းပြတိုက်

**ဟိုလွန်ဒီဇိုင်းပြတိုက်** () သည် အစ္စရေးနိုင်ငံရှိ ဒီဇိုင်းဆိုင်ရာ ပထမဆုံး ပြတိုက် ဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း
ပြတိုက်၏ အဆောက်အအုံအား အစ္စရေးဗိသုကာပညာရှင်နှင့် စက်မှုဒီဇိုင်နာ ရွန်အာရက်က ဘရူနိုအာဆာနှင့် အတူ ဒီဇိုင်းထုတ်ခဲ့သည်။ ပြတိုက်သည် ဟိုလွန်မြို့ရှိ ယဉ်ကျေးမှုဧရိယာအသစ်၏ အရှေ့ပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး အနီးနားတွင် ဟိုလွန်နည်းပညာသိပ္ပံတည်ရှိသည်။

ပြတိုက်အား ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် မတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ခရီးသွားမဂ္ဂဇင်း *Conde Nast Traveler*က ပြတိုက်သည် ကမ္ဘာ့အံ့ဖွယ်အသစ်တစ်ခုဟု ရည်ညွှန်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား

File:PikiWiki Israel 8158 design museum in holon.jpg
File:PikiWiki Israel 9393 Design Museum Holon.JPG
File:PikiWiki Israel 10494 Design Museum- Holon.jpg
File:PikiWiki Israel 9392 Design Museum Holon.JPG
File:PikiWiki Israel 9396 Design Museum Holon.JPG
File:PikiWiki Israel 10495 Design Museum- Holon.jpg

## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* Design Museum Holon
* Aharon Feiner Eden Materials Library, Design Museum Holon
မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျန်းမာရေး

မြန်မာ့ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုသည် ကောင်းမွန်မှု မရှိပေ။ စစ်အစိုးရသည်နိုင်ငံ့ဂျီဒီပီ (GDP) ကို ၀.၅ % မှ ၃% အထိသာ ကျန်းမာရေးအတွက် သုံးစွဲသည်။ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုနိမ့်ကျသည့် နိုင်ငံများတွင် မပြောင်းမလဲ တစ်သမတ်တည်း ရှိခဲ့သည်။

## အခြေခံအဆောက်အအုံများ
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဆေးပညာတက္ကသိုလ် ၆ ခု ရှိသည်။ ငါးခုသည် အရပ်ဘက်အတွက်ဖြစ်ပြီး တစ်ခုသည် တပ်မတော်အတွက် ဖြစ်သည်။ လုပ်ငန်းအားလုံးကို အစိုးရနှင့် မြန်မာနိုင်ငံဆေးပညာကောင်စီက လုပ်ဆောင်သည်။ တက္ကသိုလ်များမှာ -

၁။ ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန်

၂။ ဆေးတက္ကသိုလ်(၂) ရန်ကုန်

၃။ တပ်မတော်ဆေးတက္ကသိုလ်

၄။ ဆေးတက္ကသိုလ် (မန္တလေး)

၅။ ဆေးတက္ကသိုလ် (မကွေး)

၆။ ဆေးတက္ကသိုလ် (တောင်ကြီး)

၇။ ကျန်းမာရေးတက္ကသိုလ်

၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် အိုကာယာမာတက္ကသိုလ်သည် (Okayama University) နိုင်ငံအတွင်း ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအကယ်ဒမီတစ်ခု တည်ထောင်မည်ဟု ပြောခဲ့သည်။ အစမ်းအနေဖြင့် Rinsho အကယ်ဒမီ ဟု အမည်ပေးထားသည်။ ထိုအကယ်ဒမီသည် နိုင်ငံအတွင်း ပထမဆုံး နိုင်ငံခြားသားများဖြင့် လည်ပတ်လုပ်ဆောင်မည့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာကျောင်းဖြစ်သည်။ 

## ကျန်းမာရေးအခြေအနေ
### မိခင်နှင့်ကလေး ကျန်းမာရေးစောင့်ရှာက်မှု
၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် မိခင်များသေဆုံးမှုနှုန်းသည် မွေးဖွားမှု ၁၀၀၀၀၀ တွင် ၂၄၀ ရှိခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင်မူ ၂၁၈.၃ ရှိပြီး၊ ၁၉၉၀ တွင် ၆၆၂ ရှိခဲ့သည်။ ၅ နှစ်အောက်ကလေး သေဆုံးမှုသည် ၁၀၀၀ ကို ၇၃ ဖြစ်သည်။ မွေးကင်းစများ သေဆုံးမှုသည်  ၄၇ ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဝမ်းဆွဲအရေအတွက်သည် ၁၀၀၀ လျှင် ၉ ယောက်ဖြစ်သည်။ ကိုယ်ဝန်ရှိအမျိုးသမီး သေဆုံးမှုသည် ၁၈၀ လျှင် ၁ ယောက် ဖြစ်သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကိုယ်ဝန်ဖျက်ခြင်းသည် တရားမဝင်ပေ။ မိခင်များ သေဆုံးမှုသည် ၁၉၇၀ ခုနှစ်ကတည်းက လျော့ကျခဲ့သော်လည်း တရားမဝင်ကိုယ်ဝန်ကို ဖျက်ချနေမှုကြောင့် သေဆုံးမှုသည် မြင့်တက်လျက် ရှိသည်။ 

### HIV/AIDS
HIV/AIDS သည် မူးယစ်ဆေးဝါးသုံးစွဲသူများနှင့် လိင်လုပ်သားများတွင် အဖြစ်များသည်။ မြန်မာ့ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ရောဂါတစ်ခုအဖြစ် လက်ခံဆောင်ရွက်လျက် ရှိ၏။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် အရွယ်ရောက်သူများတွင် HIV ကူးစက်ပျံ့နှံ့မှုသည် ၁.၃% (၂၀၀၀၀၀ - ၅၇၀၀၀၀) ရှိသည်။ UNAIDS နှင့် အစောပိုင်းဖော်ပြချက်များအရ ကူးစက်ပျံ့နှံ့မှုသည် သတိထားရမည့် အခြေအနေ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ကူးစက်မှုသည် တိုးပွားမြဲတိုးပွားလျက် ရှိခဲ့သည်။  မြန်မာနိုင်ငံ၏ အမျိုးသား AIDS လုပ်ငန်းစဉ်တွင် လိင်လုပ်သား ၃၂% နှင့် အကြောအတွင်းထိုးသွင်းသည့် မူးယစ်ဆေးသုံးစွဲသူ ၄၃% သည် HIV ရောဂါ ရှိနေကြသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။  မြန်မာနိုင်ငံသည် အာရှတိုက်တွင် အရွယ်ရောက်သူများ HIV ရောဂါကူးစက်ခံရမှု အမြင့်ဆုံး ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံပေါင်း ၁၆၆ နိုင်ငံတွင် အဆင့် ၅၁ ရှိခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ နောက်တွင် ကမ္ဘောဒီးယား၊ ထိုင်း တို့က ကူးစက်မှုအမြင့်ဆုံးအဖြစ် တည်ရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည်တွင် HIV/AIDS ကြောင့် သေဆုံးသူသည် ခန့်မှန်းခြေ ၂၀၀၀၀ (၁၁၀၀၀ မှ ၃၅၀၀၀ အတွင်း) ရှိသည်။ 

## ကိုးကား
လက်စွပ်

]]
**လက်စွပ်** သည် ဝန်းဝိုင်းသာ ပုံစံရှိပြီး လက်ဝတ်တန်ဆာအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။ အများအားဖြင့် သတ္တုများဖြင့် ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ လက်ချောင်းများ သို့မဟုတ် တစ်ခါတရံ ခြေချောင်းများတွင် ဝတ်ဆင်ကြသည်။

လက်စွပ်ပြုလုပ်ရာတွင် သတ္တုဖြင့်သာ လုပ်လေ့ရှိ၏။ သို့သော် ပစ္စည်းအားလုံးနီးပါး လက်စွပ်ကို ပြုလုပ်၍ ရသည်။  (ဥပမာ - သတ္တု၊ ပလတ်စတစ်၊ ကျောက်တုံး၊ သစ်သား၊ အရိုး၊ ဖန်၊ ကျောက်အရိုင်းတုံးများ၊ စိန်၊ ပတ္တမြား၊ နီလာ၊ မြ)
ဥရုမြစ်

**ဥရုမြစ်** (ဥရုချောင်းဟုလည်း ခေါ်ဆို) သည် ကချင်ပြည်နယ် ဟူးကောင်းလွင်ပြင်မှ မြစ်ဖျားခံကာ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ် ထွက်ဝကျေးရွာတွင် ချင်းတွင်းမြစ်အတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။ ၎င်းဥရုမြစ်သည် ယခင်ကကြည်လင်ခဲ့သည်။ လွန်ခဲ့သောဆယ်စုနှစ်သုံးခုမှ စတင်၍ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်တွင် ရွှေသတ္ထုတူးဖော်ရေးများ တွင်တွင်ကျယ်ကျယ် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုလုပ်ငန်းခွင်များမှ စွန့်ပစ်သော ရွှံ့ရည်များကြောင့် ယခုအခါ အတော်ပင် နောက်နေခဲ့သည်။ ဥရုမြစ်ကို အမှီပြု၍ ခရီးလမ်းသွားလာရေးများလည်း ပြုလုပ်ကြသည်။ ဆိပ်ကမ်းကြီးများမှာ နောင်ပိုအောင်၊ နမ့်တော၊ ဆယ်ဇင်းဆိပ်ကမ်းများ ဖြစ်ကြသည်။ မိုးရာသီတွင် သွားလာရေး ခက်ခဲမှုမရှိသော်လည်း နွေတွင်မှု စက်လှေများသာ သွား၍ရသည်။ စက်လှေများသည်လည်း နွေးခါတွက်နမ့်တောအထိသာ သွားလာနိုင်သည်။ ဥရုမြစ်၏ ပေတစ်ထောင်အနက်တွင် ယူရေနီယမ် သတ္ထုများထွက်ရှိကြောင်းလည်း ဆိုသည်။ ၂၀၁၀ခုနှစ်တွင် ရုရှားနိုင်ငံ နှင့်ပူးပေါင်း၍ ရှာဖွေရေးများပြုလုပ်မည်ဟု ဒို့ကျေးရွာသတင်းစာတွင် ဖော်ပြခဲ့သော်လည်း လက်တွေ့မှမူမပြုလုပ်ခဲ့ကြပေ။ သတ္ထုပမာဏနည်းပါးခြင်း၊ ထုတ်လုပ်မှုကုန်ကျစရိတ်နှင့် မကာမိခြင်းများကြောင့် မထုတ်လုပ်သည်ဟု ပြောဆိုမှုများလည်း ရှိသည်။

## ကိုးကား
Firefox

**Mozilla Firefox** သည် အခမဲ့နှင့် open-source ဝဘ်ဘရောက်ဆာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ မော်ဇီလာဖောင်ဒေးရှင်းနှင့် ၎င်း၏ လက်အောက်ခံ  Mozilla Corporation တို့မှ ထုတ်လုပ်သည်။ Firefox ကို ဝင်းဒိုး၊ macOS နှင့် လင်းနပ်များတွင် အသုံးပြုနိုင်သည်။ အန်းဒရွိုက်တွင်လည်း အသုံးပြုနိုင်သည်။ Firefox သည် Gecko layout engine ကို အသုံးပြုထားသည်။ iOS အတွက် ၂၀၁၅ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင်ဘထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ အက်ပဲ၏ ကန့်သတ်ချက်များကြောင့် Gecko ကို အသုံးပြုမထားပေ။ WebKit-based layout engine ကို အသုံးပြုထားသည်။

## ကိုးကား
အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(ရေနံချောင်း)

**အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ (ရေနံချောင်း)** သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရေနံချောင်းမြို့တွင် တည်ရှိပြီး ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန (သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ)၊ နည်းပညာ၊ သက်မွေးပညာနှင့် လေ့ကျင့်ရေး ဦးစီးဌာနလက်အောက်ရှိ နည်းပညာသိပ္ပံဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ ရှိ  အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ ၂၅ခုတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ထိုသိပ္ပံသည် နည်းပညာဒီပလိုမာကိုသာ ချီးမြှင့်နိုင်သည်။ ဤသိပ္ပံကို ယခင်က အစိုးရနည်းပညာအထက်တန်းကျောင်းအဖြစ် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ (ရေနံချောင်း)ကို ၁၉၇၇ခုနှစ် ဩဂုတ်လ(၁)ရက်နေ့တွင် အစိုးရနည်းပညာအထက်တန်းကျောင်း (ရေနံချောင်း) အဖြစ် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၈ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် အစိုးရစက်မှုလက်မှုအထက်တန်းကျောင်း မှ အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ အဆင့်သို့ တိုးမြှင့် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

## သင်ကြားရေးဌာနများ
*မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာဌာန
*အီလက်ထရွန်းနစ်နှင့် ဆက်သွယ်ရေးအင်ဂျင်နီယာဌာန
*လျှပ်စစ်စွမ်းအားအင်ဂျင်နီယာဌာန
*စက်မှုအင်ဂျင်နီယာဌာန

## ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိသော အဖွဲ့အစည်းများ 
*GIZ(Germany)
*မြန်မာ့ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း(မကွေးမြို့၊ချောက်မြို့) 
*ထပ်ဆင့်အသံလွှင့်ရုံ (မင်းဘူးမြို့) 
*ရေနံချောင်းစက်မှုဇုန်
*ရေနံချောင်းရေနံမြေ
*အရာတော်၊ကျွန်းချောင်းဓာတ်အားခွဲစက်ရုံ 
*Khin Maung Nyunt Co.ltd(ရန်ကုန်)
*ကောင်းမွန်ကုမ္ပဏီ(မကွေးမြို့)
*YMT Construction Co.ltd(မန္တလေးမြို့)
*Now Engineering Co.ltd(ရန်ကုန်)
*ဦးကိုကိုမောင်(မြသန္တာကုမ္ပဏီ-ရန်ကုန်)
*Crystal Future Venture Myanmar(CFVM)(ရန်ကုန်)တို့နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။

## ဘွဲ့ဒီဂရီများ
## ကိုးကား
အောင်မြေရုပ်စုံစေတီတော်

**အောင်မြေရုပ်စုံစေတီတော်**သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ နတ်မောက်မြို့နယ်၊ နတ်မောက်မြို့ပေါ် ဆုတောင်းပြည့်စေတီတော်မြတ်ကြီး အနောက်ဘက်စောင်းတန်းရှိ မည်သည့်ခုနှစ်၊ မည်သည့်အချိန်က မည်သူ တည်ထားမှန်း အထောက်အထား ရှာဖွေ၍ မတွေ့သေးသော ရှေးဟောင်းစေတီတော် တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၆၂ တပို့တွဲလဆုတ် ၈ ရက်နေ့က ထီးတော် အသစ် တင်လှူသည်။ အောင်မြေရုပ်စုံစေတီတော် ဆိုသည့်အတိုင်း စေတီ၏ ဖောင်းရစ်များအောက် ရှစ်မြှောင့်နေရာတွင် နတ်ဘီလူးရုပ်ကြွ ၄ ရုပ်နှင့် နတ်သားရုပ် ၄ ရုပ်တို့ကို အထင်အရှား တွေ့မြင်ရသည်။ ယခင်ကတည်းက ဝါတွင်းကာလတွင် ဘုရားဖူးသူ၊ အဓိဋ္ဌာန်ပြုသူများဖြင့် စည်ကားလေ့ ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကုလားစုရွာ၊ ကဝမြို့နယ်

**ကုလားစုရွာ** ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကဝမြို့နယ်၊ ထာဝကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၆၄၄ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထာဝကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၇၄ ဦး၊ မ ၈၀၄ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၅၇၈ ဦးနေထိုင်သည်။  

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
လက်ပံခါးရှည်ရွာ၊ ကဝမြို့နယ်

**လက်ပံခါးရှည်ရွာ** ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ကဝမြို့နယ်၊ လက်ပံခါးရှည်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၈၆၄၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လက်ပံခါးရှည်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၁၇ ဦး၊ မ ၁၂၅၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၃၇၂ ဦးနေထိုင်သည်။  

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကဝမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သုမန (ပန်းသည်)

**သုမန** သည် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်သား ပန်းသည်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကမ္ဘာတစ်သိန်းအထက်တွင် **
**သုမနိဿရ**အမည်ဖြင့် ပစ္စေကဗုဒ္ဓ ဖြစ်မည့်သူ ဖြစ်သည်။

## ဘုရားရှင်အား ပူဇော်ခြင်း
သုမနသည် ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီးအား မုလေးပန်းကို နေ့စဉ်ဆက်သရ၏။ တစ်နေ့သောအခါ သုမနသည် မင်းကြီးကိုဆက်သရန် မုလေးပန်းတို့ကို ယူဆောင်ကာ မြို့ထဲသို့ဝင်လာ၏။ ထိုအချိန်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် ရောင်ခြည်တော်ခြောက်သွယ်လွှတ်ကာ ဆွမ်းခံကြွလေသည်။ ပန်းသည်သုမနသည် မင်းကြီးထံ ဆက်သရမည့် မုလေးပန်းတို့ကို ဘုရားရှင်အား လှူဒါန်းလိုစိတ် သဒ္ဓါဖြစ်ပေါ်၏။ ထို့နောက် ဘုရားရှင်အား လှူဒါန်းလေသည်။ မင်းကြီးအား နေ့စဉ် ပန်းရှစ်ကွမ်းစား ဆက်သရ၏။ ထိုရှစ်ကွမ်းစားကို ရှစ်ဆုပ်ပြုကာ ဘုရားရှင်ကို လှူဒါန်း၏။ နှစ်ဆုပ်ကို ဘုရားရှင်၏ အထက်သို့ မြှောက်ပင့်၍ပူဇော်ရာ ပန်းတို့သည် ဦးခေါင်းတော်ထက်တွင် မျက်နှာကြက်ကဲ့သို့ တည်လေသည်။ နောက်ထပ် မုလေးပန်းနှစ်ဆုပ်စီကို ဘုရားရှင် လက်ယာဘက်တော်နှင့် လက်ဝဲဘက်တော်တို့ဘက်သို့ ပစ်၍ပူဇော်ရာ ကန့်လန်ကာသဖွယ်တည်၏။ နောက်ထက်နှစ်ဆုပ်ကို ဘုရားရှင်၏ နောက်သို့ ပစ်၍ ပူဇော်ရာ ပန်းတို့သည် ကန့်လန့်ကာသဖွယ်ဖြင့်ပင် တည်ကုန်၏။ ပန်းတို့သည် ဆွမ်းခံကြွသည့် ဘုရားရှင်၏ နောက်သို့ ဝန်းရံ၍ လိုက်ပါလေသည်။

## ဘုရားရှင်၏ ဗျာဒိတ်
ထိုအခါ ဘုရားရှင်သည် သုမနပန်းသည်၏ ဒါနနှင့် ဘဝအဆက်ဆက်ဖြည့်ကျင့်ခဲ့သည့် ပါရမီအထုံကြောင့် သုမနပန်းသည်သည် ဤကမ္ဘာမှ ကမ္ဘာတစ်သိန်းအထက်တွင် "သုမနိဿရ" အမည်ဖြင့် ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ ဖြစ်မည်ဟူသော နိယတဗျာဒိတ်ကို မိန့်တော်မူ၏။။

## မင်းကြီး၏ ချီးမြှောက်မှု
သုမနလှူသောပန်းသည် ရှင်ဘုရင်ကို ဆက်သရမည့် ပန်းဖြစ်၏။ သို့သော် သုမနသည် မတုန်မလှုပ်။ သုမန၏ ဇနီးဖြစ်သူသည် တုန်လှုပ်လျှက် ရှိ၏။ ထို့ကြောင့် သုမနအား မိမိသည် ကွာရှင်းပြီးဖြစ်ကြောင်း မင်းကြီးအား လျှောက်တင်၏။ မင်းကြီးက သုမနအား မေးမြန်းရာ သုမနသည် ဟုတ်တိုင်းမှန်ရာ ဖြေကြား၏။ ထို့နောက် မင်းကြီးသည် ယောက်ျားမြတ် သုမနအား **သဗ္ဗဋ္ဌက''' ဆုကို ချီးမြင့်ခဲ့၏။ 

## ကိုးကား