open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ပမာဒ

မြတ်စွာဘုရားရှင်က **"ပမာဒ"** ခေါ် မေ့လျော့ခြင်းတရားသည် များစွာသော အကျိုးမဲ့ခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်ကြောင်း၊ ဤပမာဒတရားကဲ့သို့ အကျိုးမဲ့စေသော အခြားတရားကို မြင်တော်မမူကြောင်း ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။ ကုသိုလ်တရားတို့၌ မေ့လျော့နေခြင်းသည် **မောဟ (တွေဝေခြင်း)** ပြဓာန်းသော အကုသိုလ်စိတ်စေတသိက်တရားစုသာ ဖြစ်သည်။

### **ပမာဒကြောင့် ဘဝပျက်ခဲ့ရသူ၏ သာဓက**
ပမာဒတရား၏ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းပုံကို သမ္မောဟဝိနောဒနီ အဋ္ဌကထာရှိ **မီးသွေးထမ်းသမားကြီး**၏ ဖြစ်ရပ်ဖြင့် သိသာနိုင်ပါသည်။ တစ်ခါသော် ရဟန်းတော် သုံးကျိပ်တို့သည် ခရီးသွားရင်း မီးလောင်ထားသော လယ်တောမှ မီးသွေးရောင်ကဲ့သို့ မည်းနက်ပေကျံနေသော၊ ဆံပင်ဖရိုဖရဲနှင့် မီးလောင်ထားသော သစ်ငုတ်တိုကဲ့သို့ ထင်ရသော လူတစ်ဦးကို တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ လိုက်ပါလာသော ကိုရင်ငယ်များက ထိုသူကိုမြင်၍ ပြက်ရယ်ပြု ပြောင်လှောင်ကြသောအခါ ထိုဒါယကာကြီးက သူ၏အတိတ်အကြောင်းကို ဤသို့ ရင်နင့်ဖွယ် ပြောပြခဲ့သည် -

"အရှင်ဘုရားတို့... တပည့်တော်သည်လည်း ဟိုရှေးယခင်က အရှင်ဘုရားတို့ကဲ့သို့ ရဟန်းတော်တစ်ပါး ဖြစ်ခဲ့ဖူးပါ၏။ တပည့်တော်သည် ကောင်းကင်၌ ပျံသန်းနိုင်ခြင်း၊ မြေကြီးကို ရေဖြစ်စေခြင်း၊ စကြဝဠာ တိုက်တစ်ထောင်ကို တစ်ခဏချင်း ထွင်းဖောက်သွားနိုင်ခြင်း စသော **တန်ခိုးအာနုဘော်ကြီးမားသော ရဟန်းတစ်ပါး** ဖြစ်ခဲ့ဖူးပါသည်။ တပည့်တော်သည် ဤလက်များဖြင့်ပင် လနှင့် နေတို့ကို သုံးသပ်နိုင်ခဲ့ဖူးသော်လည်း ယခုအခါ၌မူ တပည့်တော်၏လက်များသည် မျောက်လက်နှင့် တူနေပါပြီ။ တပည့်တော်၏ ဤကဲ့သို့သော တန်ခိုးဣဒ္ဓိပါဒ်များ ကွယ်ပျောက်၍ ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်ရသည်မှာ ကုသိုလ်တရားတို့၌ မေ့လျော့ခြင်း '**ပမာဒတရား**' ကြောင့်ပင် ဖြစ်ပါသည်"။

ဤဖြစ်ရပ်က ဖော်ပြနေသည်မှာ မည်မျှပင် တန်ခိုးကြီးမားသော သူတော်ကောင်းကြီးဖြစ်စေကာမူ မောဟတရား လွှမ်းမိုး၍ ပမာဒတရား ဖိစီးနှိပ်စက်လာပါက ရရှိပြီးသော လောကီသမထ ဝိပဿနာဉာဏ်များ ချုပ်ပျက်ကာ အကျိုးစီးပွားမဲ့ခြင်းသို့ ရောက်ရှိသွားနိုင်ကြောင်းပင် ဖြစ်သည်။

### **ပမာဒ၏ အကျိုးဆက်နှင့် ဖြေရှင်းနည်း**
ကုသိုလ်တရားတို့၌ မေ့မေ့လျော့လျော့ နေထိုင်လေ့ရှိသောသူများအတွက် **အပါယ်လေးဘုံသည် မိမိတို့၏ အိုးအိမ်နှင့်တူသည်**ဟု ဆိုထားသည်။ ထိုသူတို့သည် မောဟ၏ ဖုံးလွှမ်းမှုကြောင့် ဒုစရိုက်၏အပြစ်ကို မမြင်နိုင်တော့ဘဲ အမှားကို အမှန်ထင်ကာ ပြုလုပ်မိတတ်ကြသည်။

ဤပမာဒတရားမှ လွတ်မြောက်ရန်အတွက်မှာ **"အပ္ပမာဒ"** ခေါ် မမေ့လျော့သော သတိတရားကို လက်ကိုင်ထားရန်သာ ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် **သတိပဋ္ဌာန်လေးပါး**ကို ပွားများအားထုတ်ခြင်းသည်သာလျှင် ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏတို့၏ အဆုံးသတ်ရာသို့ ရောက်ရှိစေနိုင်သော တစ်ခုတည်းသော လမ်းစဉ်ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် မိမိတို့၏ စိတ်အစဉ်၌ ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟတို့ကြောင့် ညစ်နွမ်းမှုမဖြစ်စေရန် မကြာခဏ ဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်ပေးရမည်။ **စိတ်ဓာတ် ညစ်နွမ်းလျှင် သတ္တဝါတို့ ညစ်နွမ်း၍၊ စိတ်ဓာတ် ဖြူစင်လျှင် သတ္တဝါတို့ စင်ကြယ်ကြရသည်** ဖြစ်သောကြောင့် ပမာဒတရားကို ရှောင်ကြဉ်ကာ ကုသိုလ်တရားတို့၌ အမြဲနိုးကြားနေကြရန် တိုက်တွန်းအပ်ပါသည်။
### ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* [ပမာဒတရား](https://my.wikisource.org/wiki/နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ-စတုတ္ထတွဲ/အကုသိုလ်စေတသိက်_(၁၄)_လုံး_အပိုင်း#ပမာဒတရား)
### ပြင်ပလင့်များ
* 
### ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
သန်းထိုက်

ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး **သန်းထိုက်** (BC - 28146) သည် မြန်မာ့တပ်မတော်မှ အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူသည် စစ်တက္ကသိုလ် ဗိုလ်လောင်းသင်တန်း အမှတ်စဉ် (၃၈) မှ ကျောင်းဆင်းသည်။ လက်ရှိတွင် တပ်မတော် (ကြည်း) ၏ စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။

## စစ်မှုထမ်းခြင်း 
ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သန်းထိုက်သည် အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (နမခ) တိုင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်မထမ်းဆောင်မီ ကာလများတွင် ကလေးမြို့နယ်၌ အမှတ် (၁၀) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှု ဌာနချုပ်တွင် တပ်မမှူး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ 

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ယခင်တိုင်းမှူး ဗိုလ်ချုပ်ဖြိုးသန့် နေရာ၌ အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရပြီး ၎င်း၏ တာဝန်ယူမှုကာလအတွင်း စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း၌ တပ်မတော်၏ စစ်ဆင်ရေးများနှင့် ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတကာ၏ ဝေဖန်မှုများရှိခဲ့သည်။

၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလအတွင်း တပ်မတော်၏ ရာထူးအပြောင်းအလဲများအရ ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) အဖြစ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်စွာလင်းအား ပြောင်းလဲခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ နေရာဖြစ်သော စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ် (ကြည်း) ရာထူးအတွက် ဗိုလ်ချုပ်သန်းထိုက်အား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ကာ အစားထိုးခန့်အပ်ခဲ့သည်။

## အရေးယူပိတ်ဆို့ခံရမှု 
၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) က ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သန်းထိုက်အား ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အကြောင်းရင်းမှာ ၎င်းကွပ်ကဲသည့် တပ်ဖွဲ့များက လက်ယက်ကုန်းရွာ အပါအဝင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများ ကျူးလွန်ခြင်း၊ နေအိမ်ပေါင်း ၂၀,၀၀၀ ခန့်ကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးခြင်းတို့တွင် ပါဝင်ပတ်သက်နေခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် ကနေဒါအစိုးရကလည်း ၎င်းအား ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုစာရင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။

၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၌ စစ်ဆင်ရေးများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့ရာ ဒေသခံများ၏ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်မှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မတ်လအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော တာတိုင်ရွာ လူသတ်မှုတွင်လည်း ၎င်း၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိ တပ်မ (၉၉) လက်အောက်ခံတပ်ဖွဲ့များ ပါဝင်ပတ်သက်သည်ဟု သတင်းများတွင် ဖော်ပြခံရသည်။

## ဆက်လက် ဖတ်ရှုရန် 
* လက်ယက်ကုန်း အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု
* တာတိုင် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ ပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းဆင်းများ
ငယ်ကျွမ်းဆွေပြဇာတ်

လွတ်လပ်ပြီးခေတ်မြန်မာနိုင်ငံ နာမည်ကြီးပြဇာတ်ဖြစ်သည်။ ဘိုကလေးမြို့နယ်တွင် အတူး နဲ့ အသက် ဖြစ်ရပ်မှန် ဇာတ်လမ်းရှိခဲ့ဖူးသည်။ ဖြစ်ရပ်မှန်ကို အခြေပြု၍ ငယ်ကျွမ်း‌ဆွေ ပြဇာတ်၊ ရုပ်ရှင်၊ တေးသီချင်း၊ ဝတ္ထု များ ရေးသားခဲ့ကြသည်။ တန်ခူးလ ‌ နောက်ခံပြု ဇာတ်လမ်းဖြစ်သော်လည်း ‌နောင်အခါ သီတင်းကျွတ်ဇာတ်လမ်း ဖြစ်လာသည်။ ဇာတ်လမ်းတွင် ပါရှိသော လူကူးတံတား‌ငယ်မှာ ကျုံမငေးမြို့လယ်တွင် ရှိသည်။

၁၉၅၀ တွင် ဒဂုန်ဆရာတင် နှင့် လက်ထောက် ဗိုလ်ကလေးတင့်အောင်တို့ ဦးစီး၍ ငယ်ကျွမ်းဆွေပြဇာတ်အား မင်းသားခင်မောင်မြင့်၊ မင်းသမီး မေချစ်၊ တင်တင်မူ၊ ဇာတ်ရံ ဖိုးပါကြီး၊ ဖိုးပါလေး၊ ဖိုးအေး တို့ဖြင့် ရန်ကုန်မြို့ ဝင်းဝင်းပြဇာတ်ရုံ၌ စတင်ကပြလေသည်။ စတင်ကပြသည့်ရက်မှစ၍ ရုံပြည်ရုံလျှံဖြစ်ခဲ့ရာ တစ်လကျော်ကပြဖျော်ဖြေခဲ့ရသည်။ ထိုနောက်တွင်မင်းသား၊ မင်းသမီးများ ပြောင်းလဲကာ ကပြဖျော်ဖြေခဲ့သည်။

၁၉၅၁ ခင်မောင်မြင့်၊ မေမြင့်၊ ဖိုးပါကြီး၊ မေချစ် ခေါင်းဆောင်၍ ဝင်းဝင်းရုံတွင် ဒုတိယအကြိမ် ကပြသည်။ 

၁၉၅၂ တွင် ခင်မောင်မြင့်၊ ကြည်ကြည်ဌေး၊ ဖိုးပါကြီး၊ မေချစ် ခေါင်းဆောင်၍ ဝင်းဝင်းရုံတွင် တတိယအကြိမ် ကပြသည်။ 

၁၉၅၃ တွင် ခင်မောင်မြင့်၊ တင်တင်မူ၊ ဖိုးပါကြီး၊ မေချစ် ခေါင်းဆောင်၍ ဝင်းဝင်းရုံတွင် စတုတ္ထအကြိမ် ကပြသည်။ 

၁၉၅၄ တွင် ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူး ရုံတင် ပြသခဲ့သည်။ 

၁၉၆၈ ဇူလိုင်လ တွင် ရခိုင်ရေဘေးရန်ပုံငွေအတွက် မင်းသားဝင်း‌ဦး၊ ဖိုးပါကြီးတို့ ဦးဆောင်၍ ဇာတ်ညွှန်းပြောင်းလဲကာ  တသစ်ဆန်းထားသော ငယ်ကျွမ်း‌ဆွေပြဇာတ်အား ကပြဖျော်ဖြေခဲ့သည်။  ရန်ကုန်မြို့ အင်ဗွိုင်းဟော တွင်  မင်းသမီးခင်သန်းနု၊ မင်းသမီးဒေစီကျော်ဝင်း၊ မင်းသမီးမြင့်မြင့်ခင် တို့ဖြင့်လည်းကောင်း၊ မန္တလေးမြို့နှင့် ‌ရခိုင်တွင်လည်း မင်းသမီးအေးအေးသင်းဖြင့်လည်းကောင်း  ကပြဖျော်ဖြေခဲ့ကြသည်။

၁၉၆၈ တွင် စာအုပ်အဖြစ် ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ဒုတိယအကြိမ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

၁၉၇၆တွင် ဒါရိုက်တာဗိုလ်ကလေးတင့်အောင် က  ငယ်ကျွမ်းဆွေ ရုပ်ရှင်အား မင်းသား‌ထွန်းထွန်းဝင်း၊ မင်းသမီးနွဲ့နွဲ့မူ၊ မင်းသားအောင်လွင်၊ မင်းသမီးအေးအေးသင်းတို့ဖြင့် ရိုက်ကူးရုံတင်ပြသခဲ့သည်။ ဇာတ်ဝင်တေးများကို ဂီတမှူး ဂီတလုလင်မောင်ကိုကိုတီးခတ်ထားကာ ပြန်လည်၍ တွေ့ကြရာဝယ် သီချင်းမှာ အထူးပင် အောင်မြင်ခဲ့သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တပ်မတော်

**အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တပ်မတော်**  ()သည် စစ်ရေးဝန်ကြီးဌာန (Department of War) ယခင်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန (Department of Defense) အောက်တွင် ကြည်းတပ်ဦးစီးဌာန (Department of Army)၊ ရေတပ်ဦးစီးဌာန (Department of Navy)နှင့် လေတပ်ဦးစီးဌာန (Department of Air Force)တို့အား စုပေါင်းဖွဲ့စည်းထားသည့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ကာကွယ်ရေးတပ်ပေါင်းစု ဖြစ်သည်။ စစ်သေနာပတိ (Commander-in-Chief) အဖြစ် သမ္မတက ကွပ်ကဲပြီး ဌာနဘက်မှ စစ်ရေးဝန်ကြီး (Secretary of War)၊ကြည်းတပ်ဦးစီးချုပ် (Secretary of Army)၊ ရေတပ်ဦးစီးချုပ် (Secretary of Navy)နှင့် လေတပ်ဦးစီးချုပ် (Secretary of Air Force) တို့က ပံ့ပိုးထောက်ကူပေးပြီး စစ်ဘက်ဆိုင်ရာတွင် ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲမှုအဖွဲ့ (Joint Chiefs of Staff)က ပံ့ပိုးထောက်ကူပေးသည်။

=ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်များ=
အမေရိကန်တပ်မတော်တွင် ကြည်း၊ ရေ၊ လေတပ်ဖွဲ့အားလုံးကို ပူးပေါင်းကွပ်ကဲသော ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (Unified Combatant Command) ၁၁ ခုရှိသည်။
# အာဖရိကဒေသကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (AFRICOM)
# အလယ်ပိုင်းကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (CENTCOM)
# ဥရောပဒေသကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (EUCOM)
# အင်ဒိုပစိဖိတ်ဒေသကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (INDOPACOM)
# မြောက်ပိုင်းကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (NORTHCOM)
# တောင်ပိုင်းကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (SOUTHCOM)
# အာကာသကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (SPACECOM)
# ဆိုက်ဘာကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (CYBERCOM)
# အထူးစစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (SOCOM)
# မဟာဗျူဟာကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (STRATCOM)
# သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (TRANSCOM)

=စစ်ဘက်ရာထူးအဆင့်များ=
အမေရိကန်တပ်မတော်တွင် နိုင်ငံတကာနည်းတူ ဖက်ဒရယ်အစိုးရ၏ ကော်မရှင်ဖြင့် ခန့်အပ်သော ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိ (Commissioned Officer)နှင့် အခြားအဆင့် (Enlisted)ဟူ၍ နှစ်မျိုးခွဲခြားသတ်မှတ်ထားသည်။

### အရာထမ်းများ 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု
ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တပ်မတော်
ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ စစ်ရေး
ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ (2-ကတ်တဂိုရီ)

သင်္ချာဆိုင်ရာ ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ နယ်ပယ်တွင် 2-ကတ်တဂိုရီ သည် ပိုမိုမြင့်မားသော ကတ်တဂိုရီများ၏ အရှင်းလင်းဆုံး ဥပမာဖြစ်သည်။ ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ၏ အခြေခံသဘောတရားများကို ပင်မ ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ စာမျက်နှာတွင် ဖတ်ရှုနိုင်ပါသည်။

## အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် နှင့် သင်္ကေတအသုံးအနှုန်း 
### အသေးစိတ်ဖော်ပြချက် 
**တိကျသော 2-ကတ်တဂိုရီ (strict 2-category)** \mathcal C တစ်ခုတွင် အောက်ပါ အချက်အလက်များ ပါဝင်သည်။

***0-မော်ဖစ်ဇင်များ** အတန်းအစား (class) \mathcal C_0 တစ်ခု

*မည်သည့် 0-မော်ဖစ်ဇင် x,y \in \mathcal C_0 နှစ်ခုတိုင်းအတွက်မဆို **1-မော်ဖစ်ဇင်များ** စုစည်းမှု \mathcal C_1(x,y) တစ်ခု 

*မည်သည့် 0-မော်ဖစ်ဇင် x,y \in \mathcal C_0 နှစ်ခုနှင့် 1-မော်ဖစ်ဇင် f,g \in \mathcal C_1(x,y) နှစ်ခုတိုင်းအတွက်မဆို **2-မော်ဖစ်ဇင်များ** အတန်းအစား \mathcal C_2(f,g) တစ်ခု

*မည်သည့် 0-မော်ဖစ်ဇင် x,y,z\in\mathcal C_0 သုံးခုတိုင်းအတွက်မဆို 1-မော်ဖစ်ဇင်များအတွက် **ပေါင်းစပ်ခြင်း** \bullet\colon\mathcal C_1(y,z)\times\mathcal C_1(x,y)\to\mathcal C_1(x,z) တစ်ခု

*မည်သည့် 0-မော်ဖစ်ဇင် x,y \in \mathcal C_0 နှစ်ခုနှင့် 1-မော်ဖစ်ဇင် f,g,h \in \mathcal C_1(x,y) သုံးခုတိုင်းအတွက်မဆို **ဒေါင်လိုက် ပေါင်းစပ်ခြင်း** \circ\colon\mathcal C_2(g,h)\times\mathcal C_2(f,g)\to\mathcal C_2(f,h) တစ်ခု

*မည်သည့် 0-မော်ဖစ်ဇင် x,y,z \in \mathcal C_0 သုံးခု၊ 1-မော်ဖစ်ဇင် f,g \in \mathcal C_1(y,z) နှစ်ခု နှင့် h,i \in \mathcal C_1(x,y) နှစ်ခုတိုင်းအတွက်မဆို **အလျားလိုက် ပေါင်းစပ်ခြင်း** \bullet\colon\mathcal C_2(f,g)\times\mathcal C_2(h,i)\to\mathcal C_2(f\bullet h,g\bullet i) တစ်ခု

*0-မော်ဖစ်ဇင် x \in \mathcal C_0 တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် 1-မော်ဖစ်ဇင် \mathrm{id}_x \in \mathcal C_1(x,x) တစ်ခု

*0-မော်ဖစ်ဇင် x,y\in \mathcal C_0 နှစ်ခုစီတိုင်းနှင့် 1-မော်ဖစ်ဇင် f \in \mathcal C_1(x,y) တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် 2-မော်ဖစ်ဇင် \mathrm{id}_f \in \mathcal C_2(f,f) တစ်ခု

f ကို x မှ y သို့သွားသော 1-မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုအဖြစ် f\colon x\to y ဟု ရေးသားပြီး \alpha ကို f မှ g သို့သွားသော 2-မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုအဖြစ် \alpha\colon f\Rightarrow g ဟု ရေးသားသည်။

**ဤအချက်အလက်များသည် အောက်ဖော်ပြပါ နဂိုမှန်အဆိုများကို မဖြစ်မနေ လိုက်နာရမည်**

*1-မော်ဖစ်ဇင် f\colon x \to y တိုင်းအတွက် \mathrm{id}_y\bullet f=f=f\bullet\mathrm{id}_x

*1-မော်ဖစ်ဇင် f\colon y \to z, g\colon x \to y, h\colon w \to x တိုင်းအတွက် f\bullet(g\bullet h)=(f\bullet g)\bullet h

*2-မော်ဖစ်ဇင် \alpha\colon f \Rightarrow g တိုင်းအတွက် \mathrm{id}_g\circ\alpha=\alpha=\alpha\circ\mathrm{id}_f

*f,g,h,i\colon x \to y, \alpha\colon h \Rightarrow i, \beta\colon g \Rightarrow h, \gamma\colon f \Rightarrow g တိုင်းအတွက် \alpha\circ(\beta\circ\gamma)=(\alpha\circ\beta)\circ\gamma

*f,g\colon x \to y, \alpha \colon f \Rightarrow g တိုင်းအတွက် \mathrm{id}_{\mathrm{id}y}\bullet\alpha=\alpha=\alpha\bullet\mathrm{id}_{\mathrm{id}_x}

*f,g\colon w \to x, h,i\colon x \to y, j,k\colon y \to z, \alpha\colon j \Rightarrow k, \beta\colon h \Rightarrow i, \gamma\colon f \Rightarrow g တိုင်းအတွက် \alpha\bullet(\beta\bullet\gamma)=(\alpha\bullet\beta)\bullet\gamma

*f,g,h\colon x \to y, i,j,k\colon y \to z, \alpha\colon j \Rightarrow k, \beta\colon i \Rightarrow j, \gamma\colon g \Rightarrow h, \delta\colon f \Rightarrow g တိုင်းအတွက် (\alpha\circ\beta)\bullet(\gamma\circ\delta)=(\alpha\bullet\gamma)\circ(\beta\bullet\delta)
ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ ဆုံးဖြတ်ချက် ၄၅

'*ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ ဆုံးဖြတ်ချက် ၄၅* ကို ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အတည်ပြုခဲ့သည်။ ကောင်စီ မှ အထွေထွေ ညီလာခံ မှ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ ကို [[Member United] နိုင်ငံအဖြစ် လက်ခံရန် အကြံပြုခဲ့သည်။

မဲခွဲဆုံးဖြတ်မှု ၄၅ တွင် ဆယ်မဲဖြင့် အတည်ပြုခဲ့သည်။ အာဂျင်တီးနား နေခဲ့ပါတယ်။

ကဏ္ဍ:ကုလသမဂ္ဂ
ကိန်းစဉ် ရပ်ဝန်း (sequence space)

ဆိုသည်မှာ ကိန်းစဉ်များ (sequences) အစုဝင်များအဖြစ် ပါဝင်သော ဗက်တာရပ်ဝန်း (vector space) တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဖန်ရှင်နယ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (functional analysis) တွင် တွေ့ရလေ့ရှိသော ဗက်တာရပ်ဝန်းများစွာသည် ကိန်းစဉ် ရပ်ဝန်းများ ဖြစ်ကြသည်။ အကန့်အသတ်ရှိသော (bounded) ကိန်းစဉ်များအားလုံး ပါဝင်သည့် \ell^\infty သို့မဟုတ် 0 သို့ စုဆုံသော ကိန်းစဉ်များ(convergent sequences) အားလုံး ပါဝင်သည့် c_0 ကဲ့သို့သော ရပ်ဝန်းများသည် အရေးပါသော ဥပမာများဖြစ်သည်။
သူတော်ကောင်းဥစ္စာ

လောက၌ လူသားတိုင်းသည် မိမိတို့၏ အသက်ရှင်သန်နေထိုင်မှုတွင် တန်ဖိုးရှိသော အသက်ရှင်ခြင်းနှင့် အချည်းနှီးသော အသက်ရှင်ခြင်းဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိကြောင်း မြတ်စွာဘုရားရှင်က ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။ ထိုသို့ တန်ဖိုးရှိသော အသက်ရှင်ခြင်းကို ရရှိရန်အတွက် **သူတော်ကောင်းဥစ္စာ (အရိယာဓန)** သည် အလွန်အရေးကြီးသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်နေပါသည်။

### **သူတော်ကောင်းဥစ္စာ ခုနစ်ဖြာ**
မြတ်စွာဘုရားရှင်က အင်္ဂုတ္တိုရ်ပါဠိတော်၊ သံခိတ္တဓနသုတ္တန်တို့၌ သူတော်ကောင်းဥစ္စာ ခုနစ်မျိုးရှိကြောင်း ဟောကြားထားပါသည်။ ၎င်းတို့မှာ-
၁။ **သဒ္ဓါဓန** - ရတနာသုံးပါးနှင့် ကံ၊ ကံ၏အကျိုးကို ယုံကြည်ခြင်း။
၂။ **သီလဓန** - ငါးပါးသီလ၊ ရှစ်ပါးသီလ စသည့် ကိုယ်ကျင့်သီလ ဖြူစင်ခြင်း။
၃။ **ဟိရိဓန** - မကောင်းမှုပြုရန် ရှက်ခြင်း။
၄။ **ဩတ္တပ္ပဓန** - မကောင်းမှုပြုရန် ကြောက်ခြင်း။
၅။ **သုတဓန** - အကြားအမြင် ဗဟုဿုတ (သင်သိနှင့် ကျင့်သိ) နှင့် ပြည့်စုံခြင်း။
၆။ **စာဂဓန** - ပေးကမ်းစွန့်ကြဲခြင်းနှင့် ကိလေသာများကို စွန့်လွှတ်ခြင်း။
၇။ **ပညာဓန** - သစ္စာလေးပါးကို သိမြင်သော ဝိပဿနာဉာဏ်ပညာ ရှိခြင်း။

ဤသူတော်ကောင်းဥစ္စာ ခုနစ်ဖြာနှင့် ပြည့်စုံသူကို အမျိုးသားဖြစ်စေ၊ အမျိုးသမီးဖြစ်စေ **"မဆင်းရဲသူ (အဒလိဒ္ဒ)"** ဟု ပညာရှိတို့က ချီးမွမ်းကြပြီး ထိုသူ၏ အသက်ရှင်ခြင်းသည် **"အချည်းနှီးမဟုတ်သော အသက်ရှင်ခြင်း"** ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါသည်။

### သုပ္ပဗုဒ္ဓအနူကြီး၏ သာဓက
ရာဇဂြိုဟ်ပြည်မှ **သုပ္ပဗုဒ္ဓအနူကြီး**သည် လူ့လောကတွင် အောက်တန်းအကျဆုံး၊ အဆင်းရဲဆုံး လူမွဲတစ်ယောက် ဖြစ်သော်လည်း၊ မြတ်စွာဘုရား၏ တရားတော်ကို နာကြားရသဖြင့် သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်ကို ရရှိကာ သူတော်ကောင်းဥစ္စာ ခုနစ်ဖြာနှင့် ပြည့်စုံသွားခဲ့သည်။ သိကြားမင်းက သူ့အား ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာကို စွန့်လွှတ်ပါက စည်းစိမ်ဥစ္စာပေးမည်ဟု လာရောက်စုံစမ်းရာတွင် သုပ္ပဗုဒ္ဓက မိမိသည် လူမွဲမဟုတ်ဘဲ သူတော်ကောင်းဥစ္စာများ ကြွယ်ဝနေသည့် **"လူချမ်းသာ"** သာဖြစ်ကြောင်း ရဲဝံ့စွာ ပြန်လည်ပြောကြားခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ လောကီဥစ္စာထက် သူတော်ကောင်းဥစ္စာက ပိုမိုခိုင်မြဲပြီး တန်ဖိုးရှိကြောင်း ပြသနေပါသည်။

### သူတော်ကောင်းဥစ္စာ၏ စွမ်းအင်နှင့် အကျိုးကျေးဇူး
သူတော်ကောင်းဥစ္စာများသည် သတ္တဝါတစ်ဦးကို နိမ့်ကျသော ဘဝမှ မြင့်မြတ်သော ဘဝသို့ ရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးနိုင်သော စွမ်းအင်များ ရှိသည်။
*   **လားရာဂတိ မြဲခြင်း:** သဒ္ဓါ၊ သီလ၊ သုတ၊ စာဂ၊ ပညာ ဟူသော တရားငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံပြီး ဆုတောင်းပန်ထွာမှု (ပတ္ထနာ) ရှိပါက မိမိဖြစ်လိုရာ ဘဝသို့ ကျိန်းသေ ရောက်ရှိနိုင်ပါသည်။
*   **အပါယ်တံခါး ပိတ်ခြင်း:** ဤဥစ္စာများနှင့် ပြည့်စုံသော သောတာပန် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးသည် အပါယ်ဘုံသို့ မည်သည့်အခါမျှ မကျရောက်တော့ဘဲ အများဆုံး ခုနစ်ဘဝအတွင်း သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ ကျွတ်လွတ်မည် ဖြစ်သည်။
*   **နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ရှိခြင်း:** ဤသူတော်ကောင်းဥစ္စာများကို အခြေခံ၍ ဝိပဿနာပွားများခြင်းဖြင့် အာသဝေါတရားတို့ ကုန်ခန်းရာ အရဟတ္တဖိုလ်သို့တိုင်အောင် ဆိုက်ရောက်နိုင်ပါသည်။

### **နိဂုံး**
လောကီစည်းစိမ်ဥစ္စာများသည် ဘဝတစ်ခုအတွက်သာ ဖြစ်ပြီး သေဆုံးချိန်တွင် နောက်သို့ပါမလာနိုင်သော်လည်း **သူတော်ကောင်းဥစ္စာ**များသည် ဘဝသံသရာတစ်လျှောက် အားကိုးရာ ဖြစ်စေပါသည်။ ထို့ကြောင့် မိမိတို့၏ စိတ်ဓာတ်ကို ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟ အညစ်အကြေးများမှ ကင်းစင်စေရန် သဒ္ဓါ၊ သီလ၊ သုတ၊ စာဂ၊ ပညာ ဟူသော **သူတော်ကောင်းဥစ္စာ ရေစင်ရတနာ**တို့ဖြင့် အစဉ်အမြဲ ဆေးကြောသုတ်သင်ကာ စုဆောင်းအပ်ပါသည်။
### ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* ဥဂ္ဂသုတ်
* သူတော်ကောင်းဥစ္စာ ငါးပါး
* သုပ္ပဗုဒ္ဓကုဋ္ဌိဝတ္ထု
* ၇-သုပ္ပဗုဒ္ဓကုဋ္ဌိဝတ္ထု

### ပြင်ပလင့်များ
* 
### ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကင်မရွန်းနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း

ဤသည်မှာ ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံထံမှ လွတ်လပ်ရေး ရရှိခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ကြသော ကင်မရွန်းနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း ဖြစ်သည်။ ကင်မရွန်းနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရပြီးချိန်မှစ၍ လက်ရှိအချိန်အထိ သမ္မတအဖြစ် စုစုပေါင်း (၂) ဦးသာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသည်။ လက်ရှိ ကင်မရွန်းနိုင်ငံ၏ သမ္မတမှာ ၁၉၈၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့မှစ၍ တာဝန်ယူခဲ့သော ပေါလ် ဘီယာ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် သမ္မတများ၏ စာရင်းများ
ကဏ္ဍ:ကင်မရွန်းနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး
ကဏ္ဍ:ကင်မရွန်းနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး
ကဏ္ဍ:ကင်မရွန်းနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ
ကဏ္ဍ:ကင်မရွန်းနိုင်ငံ
စာဂ

လောက၌ လူသားတို့သည် မိမိတို့၏ ဘဝရပ်တည်ရေးအတွက် ရုပ်ဝတ္ထုပစ္စည်းဥစ္စာများကို စုဆောင်းလေ့ရှိကြသော်လည်း၊ သံသရာခရီးအတွက် အမှန်တကယ် အားကိုးရာဖြစ်သည်မှာ **သူတော်ကောင်းဥစ္စာ (အရိယာဓန)** သာ ဖြစ်သည်။ ထိုသူတော်ကောင်းဥစ္စာများထဲတွင် **"စာဂ"** သည် အဓိကကျသော ကဏ္ဍမှ ပါဝင်နေပြီး ၎င်းသည် ပေးကမ်းစွန့်ကြဲခြင်းထက် ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော အဓိပ္ပာယ်ကို ဆောင်ပေသည်။

### **စာဂ၏ အနက်အဓိပ္ပာယ်နှင့် အနှစ်သာရ**
စာဂဟူသည်မှာ ရုပ်ဝတ္ထုပစ္စည်းများကို ပေးကမ်းစွန့်ကြဲခြင်းသာမက **မိမိသန္တာန်၌ရှိသော ကိလေသာများကို စွန့်လွှတ်ခြင်း** ကိုလည်း ဆိုလိုသည်။ အရင်းအမြစ်များအရ စာဂတရားသည် သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်ဖြင့် ပယ်သတ်အပ်သော ကိလေသာများနှင့် အပါယ်ဘဝသစ်ကို ဖြစ်စေတတ်သော အကုသိုလ်ကံများကို စွန့်လွှတ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ အရိယာသူတော်ကောင်းများသည် ပေးကမ်းစွန့်ကြဲခြင်း၌ မွေ့လျော်ကြပြီး လှူဖွယ်ဝတ္ထုများကို လွတ်လွတ်စွန့်ကြဲနိုင်ရန် စင်ကြယ်သော လက်ရှိကြသူများ ဖြစ်ကြသည်။

### **သူတော်ကောင်းဥစ္စာများထဲမှ စာဂ၏ အခန်းကဏ္ဍ**
မြတ်စွာဘုရားရှင်က သင်္ခါရုပပတ္တိသုတ္တန်၌ **သဒ္ဓါ၊ သီလ၊ သုတ၊ စာဂ၊ ပညာ** ဟူသော သူတော်ကောင်းဥစ္စာ ငါးပါးကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။ စာဂသည် တစ်ဦးတည်းရှိနေသည်ထက် သဒ္ဓါတရား၊ သီလတရား၊ အကြားအမြင်ဗဟုဿုတ (သုတ) နှင့် ဝိပဿနာဉာဏ်ပညာတို့ ခြံရံထားသောအခါတွင် ပိုမိုအဆင့်အတန်း မြင့်မားသွားသည်။ ဤသို့ အင်္ဂါရပ်များ စုံညီစွာ ခြံရံထားသော စာဂတရားသည် အကျိုးပေးသည့်အခါတွင်လည်း အလွန်စွမ်းအားကြီးမားသော အကျိုးတရားများကို ပေးစွမ်းနိုင်သည်။

### **စာဂနှင့် ဘဝ၏လားရာ (ဂတိ)**
စာဂအပါအဝင် သူတော်ကောင်းဥစ္စာငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသောသူသည် မိမိဖြစ်လိုသော ဘဝအပေါ် ဦးတည်ချက်ထား၍ ဆုတောင်းပန်ထွာမှု (ပတ္ထနာ) ပြုပါက ထိုအတိုင်း ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည့် စွမ်းအားရှိသည်။
*   **လူချမ်းသာ၊ နတ်ချမ်းသာဘဝ:** သူတော်ကောင်းဥစ္စာများနှင့်အတူ စာဂတရားရှိသူသည် ခတ္တိယမဟာသာလ၊ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလ အစရှိသော သူဌေးကြီးများဘဝ (သို့မဟုတ်) နတ်ပြည်ခြောက်ထပ်ရှိ နတ်သား၊ နတ်သမီးဘဝများကို ရောက်ရှိရန် စိတ်ဓာတ်ကို ဆောက်တည်ထားပါက ထိုအတိုင်း ရောက်ရှိနိုင်သည်။
*   **ဗြဟ္မာဘဝနှင့် နိဗ္ဗာန်:** စာဂနှင့် အခြားသူတော်ကောင်းတရားများကို အခြေခံ၍ သမထ၊ ဝိပဿနာ ကျင့်စဉ်များကို ပွားများပါက ရူပဗြဟ္မာ၊ အရူပဗြဟ္မာဘဝများသို့တိုင် ရောက်ရှိနိုင်သည့်အပြင် အာသဝေါကုန်ခန်းရာ **နိဗ္ဗာန်** သို့တိုင်အောင် ဆိုက်ရောက်နိုင်သည်,,။

### **စာဂတရား၏ သာဓကများ**
*   **သုပ္ပဗုဒ္ဓအနူကြီး:** သူသည် လူ့လောကတွင် အဆင်းရဲဆုံးသော သူတောင်းစားဘဝ၌ ရှိနေသော်လည်း စာဂအစရှိသော သူတော်ကောင်းဥစ္စာ ခုနစ်ဖြာနှင့် ပြည့်စုံသောကြောင့် သူ့ကိုယ်သူ **"လူချမ်းသာ"** ဟု ရဲဝံ့စွာ ဆိုခဲ့သည်။ သူ၏ စာဂနှင့် သဒ္ဓါတရားသည် သိကြားမင်းက စည်းစိမ်များဖြင့် လာရောက်မြူစွယ်သော်လည်း မတုန်မလှုပ် ခိုင်မြဲနေခဲ့သည်။
*   **သမင်မကလေး (ဘိက္ခုနီမကလေး):** သုဝဏ္ဏမိဂဇာတ်၌ သမင်မကလေးသည် မိမိ၏ခင်ပွန်း သမင်ဖိုကြီးအတွက် မိမိအသက်ကိုပင် စွန့်လွှတ်လှူဒါန်းရန် (ဇီဝိတပရိစ္စာဂ) ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ဤကဲ့သို့သော အသက်ကို စွန့်လွှတ်ရဲသည့် စာဂတရားနှင့် ပါရမီမျိုးစေ့များကြောင့်ပင် သူမသည် နောက်ဆုံးဘဝတွင် ရာဂကျော့ကွင်းမှ လွတ်မြောက်ကာ **အရဟတ္တဖိုလ်** သို့ ဆိုက်ရောက်ခဲ့ရသည်။

**စာဂ** သည် လူတစ်ဦး၏ စိတ်ဓာတ်ကို လောဘ၊ မစ္ဆရိယ အညစ်အကြေးများမှ ဆေးကြောသုတ်သင်ပေးသည့် ရေစင်ရတနာနှင့် တူသည်။ မိမိ၌ရှိသော အရာဝတ္ထုပစ္စည်းများကို စွန့်ကြဲရုံသာမက မိမိအား သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲ၌ ပိတ်လှောင်ထားသည့် ကိလေသာများကိုပါ စွန့်လွှတ်နိုင်သော စာဂတရားကို ပျိုးထောင်ခြင်းဖြင့်သာလျှင် အပါယ်ဘေးမှ ကင်းလွတ်ပြီး စစ်မှန်သော ငြိမ်းချမ်းမှု နိဗ္ဗာန်ကို ရရှိနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။

### ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* ဥဂ္ဂသုတ်
* သူတော်ကောင်းဥစ္စာ ငါးပါး
* သုပ္ပဗုဒ္ဓကုဋ္ဌိဝတ္ထု
* ၇-သုပ္ပဗုဒ္ဓကုဋ္ဌိဝတ္ထု

### ပြင်ပလင့်များ
* 
### ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ပိုပို (သံတူကြောင်းကွဲ)

**ပိုပို** အမည်ရှိ လူပုဂ္ဂိုလ်များမှာ

* ပိုပို (အဆိုတော်)၊ မြန်မာအမျိုးသမီး ဟစ်ဟော့အဆိုတော် (၁၉၉၀ ဖွား)
* ပိုပို (အင်စတော်လေးရှင်းအနုပညာရှင်)၊ မြန်မာအမျိုးသား အင်စတော်လေးရှင်းဖန်တီးမှုအနုပညာရှင် (၁၉၅၇ ဖွား)

## အခြား
* စိုးလွင်လွင်(၁၉၆၂–၂၅ ဇူလိုင် ၁၉၉၉) သည် ၁၉၈၀ ခုနှစ်များတွင် ထင်ပေါ်ကျော်ကြားသည့်အဆိုတော်တစ်ယောက်ဖြစ်သည်။ ငယ်အမည် မှာ **ပိုပို** ဖြစ်သည်။
မိုက်ခရိုချစ်ပ်ပြား

used to control LCDs. The pinouts are the dark circles surrounding the integrated circuit.]]
**မိုက်ခရိုချစ်ပ်ပြား** (Microchip) ဆိုသည်မှာ ဆီလီကွန် (Silicon) ကဲ့သို့သော တစ်ပိုင်းလျှပ်ကူးပစ္စည်း (Semiconductor) အလွှာပါးလေးပေါ်တွင် အီလက်ထရွန်နစ် ဆားကစ်များ စုစည်းဖန်တီးထားခြင်းဖြစ်ပြီး ၎င်းကို ပေါင်းစည်းထားသော ဆားကစ် (Integrated Circuit - IC) သို့မဟုတ် ချစ်ပ် (Chip) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည် ။  ဤချစ်ပ်ပြားများသည် ခေတ်မီ အီလက်ထရွန်နစ် စက်ပစ္စည်းအားလုံးနီးပါး၏ အဓိက အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ပြီး စမတ်ဖုန်းများ၊ ကွန်ပျူတာများမှအစ မော်တော်ယာဉ်များနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကိရိယာများအထိ နေရာအနှံ့တွင် အသုံးပြုလျက်ရှိသည် ။ 
## ကိုးကား
စီဂျေပလက်ဖောင်း

**စီဂျေပလက်ဖောင်း** () သည် မြန်မာ သတင်းမီဒီယာများထဲတွင် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။

စီဂျေပလက်ဖောင်းအဖြစ် ၂၀၂၁ ခုနှစ် မတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။ဤအဖွဲ့အစည်းကို ၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းမှုအပြီး ဖြစ်ပေါ်လာသော သတင်းအချက်အလက် ပိတ်ဆို့မှုများ၏ နောက်ခံအခြေအနေတွင် နိုင်ငံသားသတင်းထောက်များ (Citizen Journalists – CJs) အတွက် မီဒီယာနှင့် သတင်းစာပညာဆိုင်ရာ လေ့ကျင့်မှုများ ပံ့ပိုးပေးရန် ရည်ရွယ်၍ တည်ထောင်ခဲ့သည်။

စီဂျေပလက်ဖောင်း သတင်းဌာနသည် သတင်းမူဝါဒနှင့် အယ်ဒီတာရေးရာမူဝါဒများအပေါ် အခြေခံ၍ နေ့စဉ်သတင်းများကို ထုတ်လွှင့်တင်ဆက်လျက်ရှိသည်။

## ကိုးကား
အက်တမ် (သံတူကြောင်းကွဲ)

**အက်တမ်** အမည်ရှိသည်များမှာ

* အက်တမ် (ဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီ) – ယခင်တယ်လီနော မြန်မာ မှ အမည်ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းထားသော မြန်မာနိုင်ငံရှိဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီ
* အက်တမ် (ဓာတုဗေဒ) – ဗဟိုဆန် (nucleus) နှင့်တကွ ဘေးသားအဖြစ် အီလက်ထရွန်တို့ အတူတကွ စုဖွဲ့ထားသော ဒြပ်သားအစုအဝေး
* အက်တမ် အမှတ်စဉ် – အက်တမ်တစ်ခုတွင်ပါဝင်သော ပရိုတွန် အရေအတွက်ကို ဖော်ပြသည့် သိပ္ပံဆိုင်ရာ အခေါ်အဝေါ်
ပိုပို (အဆိုတော်)

**ပိုပို** (ခ) **ဝတ်ရည်မိုး** (၁၆ မေ ၁၉၉၀ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား အမျိုးသမီးအဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူမ၏ ပထမဆုံး တေးစီးရီး *ချစ်ဖူးခဲ့သမျှ* ဖြင့် ထင်ရှားလာခဲ့ပြီး မြန်မာဂီတလောကတွင် နာမည်ကျော်ကြားသူတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။

## ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး 
ပိုပိုကို ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်၊ မေလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ တောင်ဥက္ကလာပမြို့နယ်၌ အဖ ဦးအောင်ကျော်ဝင်းနှင့် အမိ ဒေါ်အေးအေးသိန်းတို့က မွေးဖွားခဲ့သည်။ မိဘနှစ်ပါး၏ တစ်ဦးတည်းသော သမီးဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်ကပင် မိဘနှင့် ခွဲခွာနေခဲ့ရပြီး အဘွားဖြစ်သူ၏ စောင့်ရှောက်မှုအောက်တွင် ကြီးပြင်းခဲ့ရသည်။
သူမသည် တောင်ဥက္ကလာပမြို့နယ်ရှိ အခြေခံပညာကျောင်းများဖြစ်သော အ-မ-က ၂၂၊ အ-လ-က (၆) နှင့် အ-ထ-က ၄ တို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း စာမေးပွဲ အောင်မြင်ခဲ့ပြီး ဒဂုံတက္ကသိုလ်တွင် သတ္တဗေဒ အထူးပြုဖြင့် စတင်ပညာသင်ကြားခဲ့သော်လည်း ပထမနှစ်ပြီးနောက်တွင် ဥပဒေဘာသာရပ် အဝေးသင်သို့ ပြောင်းလဲ သင်ကြားခဲ့သည်။
## ဂီတလောကသို့ ဝင်ရောက်ခြင်း 
ပိုပိုသည် ငယ်စဉ်ကတည်းက သီချင်းဆိုခြင်းကို ဝါသနာပါခဲ့ပြီး ရပ်ကွက်အတွင်း သီချင်းဆိုပြိုင်ပွဲများတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၆-၂၀၀၇ ခုနှစ်ဝန်းကျင်တွင် အဆိုပြိုင်ပွဲများ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခြင်းဖြင့် ဂီတလောကသို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ဆရာဦးစောနုထံတွင်အဆိုပညာ သင်ကြားခဲ့ပြီး Underground ဂီတလောကတွင် ခြောက်နှစ်ကြာ ဖြတ်သန်းခဲ့ရသည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ပိုပို၏ ပထမဆုံး တေးစီးရီး *ချစ်ဖူးခဲ့သမျှ* (Audio) ထွက်ရှိခဲ့ပြီး ပရိသတ်များ ကြိုက်နှစ်သက်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် အဆိုပါ အယ်လ်ဘမ်၏ MTV ဗားရှင်းကို ထပ်မံထုတ်ဝေခဲ့ရာ အထူးသဖြင့် သရုပ်ဆောင် ကိုမြင့်မြတ်ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသော *ချစ်ဖူးခဲ့သမျှ* သီချင်းမှာ လူကြိုက်များခဲ့ပြီး ပိုပို၏ နာမည်ကို ကျယ်ပြန့်စွာ သိရှိလာစေခဲ့သည်။
## ကိုယ်ရေးဘဝနှင့် အငြင်းပွားဖွယ်ရာများ 
ပိုပိုသည် မိဘနှစ်ပါးစလုံး ဆုံးပါးခဲ့ပြီး ဆွေမျိုးရင်းချာ နီးစပ်သူ မရှိသလောက် နည်းပါးကာ တစ်ကိုယ်တော် ရပ်တည်နေရသူဖြစ်သည်။
၂၀၂၃ ခုနှစ် မေလ ၈ ရက်နေ့တွင် ပိုပိုသည် လူမှုကွန်ရက်ပေါ်၌ မိမိအား အသရေဖျက်သည့် သတင်းများ၊ စာများ ရေးသားဖြန့်ဝေသူများအား တရားစွဲဆိုမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခြင်း မပြုရန် သတိပေးကြောင်း တရားဝင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ပိုပို၏ နေရပ်လိပ်စာကို ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ တောင်ဥက္ကလာပမြို့နယ်၊ (၁၄/၃)ရပ်ကွက်၊ ယင်းမာ(၂)လမ်း၊ အမှတ်(၁၃၄/ခ) အဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ ၎င်း၏ ကိုယ်စား ရှေ့နေများဖြစ်သော ဒေါ်ခင်သီတာအောင် (LL.B) နှင့် ဒေါ်ကြည်ကြည်မာ (LL.B) တို့က အဆိုပါ သတိပေးချက်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
## ကိုးကား
အီးဆင်းမ်

**eSIM** (Embedded Subscriber Identity Module) ဆိုသည်မှာ ကိရိယာတစ်ခု၏ eUICC ချစ်ပ်ပြားပေါ်တွင် ထည့်သွင်းထားသော ဆော့ဖ်ဝဲပုံစံ ဆင်းမ်ကတ် အမျိုးအစားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အဝေးထိန်းစနစ်ဖြင့် SIM ဝန်ဆောင်မှုပေးခြင်းမှတဆင့် မိုဘိုင်းလ်ကွန်ရက် အော်ပရေတာများနှင့် ချိတ်ဆက်ပေးသည်။ အသုံးပြုသူများသည် မိမိတို့၏ ကိရိယာအတွင်းရှိ ဆက်တင်များမှတစ်ဆင့် မိုဘိုင်းလ်ကွန်ရက် အော်ပရေတာများကို ချိတ်ဆက်ခြင်း သို့မဟုတ် ပြောင်းလဲခြင်းများကို ပြုလုပ်နိုင်ပြီး၊ ဆင်းမ်ကတ်ကို ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ ထည့်သွင်းရန် သို့မဟုတ် လဲလှယ်ရန် မလိုအပ်ပေ။ ဝန်ဆောင်မှုပေးသူ တစ်ခုတည်းနှင့်သာ ချိတ်ဆက်ထားသည့် အသုံးပြုသူ အမှတ်အသား တစ်ခုတည်းကိုသာ သိမ်းဆည်းနိုင်သော ရုပ်ဝတ္ထုအခြေပြု ဆင်းမ်ကတ်များနှင့် မတူသည်မှာ၊ eSIM သည် အော်ပရေတာ အများအပြားနှင့် ချိတ်ဆက်နိုင်ပြီး ကိရိယာများတွင် eSIM အစီအစဉ် အမြောက်အမြားကို တစ်ပြိုင်နက် သိမ်းဆည်းထားနိုင်သည်။ သို့သော်လည်း ဈေးနှုန်းသက်သာစေရန်အတွက် eSIM အစီအစဉ် အများစုသည် ဒေတာဝန်ဆောင်မှုကိုသာ ပေးဆောင်ကြပြီး ဖုန်းနံပါတ်များ ပါဝင်ခြင်း မရှိကြပေ။

၂၀၁၈ ခုနှစ် သို့မဟုတ် ၎င်းနောက်ပိုင်းတွင် ထွက်ရှိခဲ့သော ဖုန်းများနှင့် တက်ဘလက် အများစုသည် eSIM နည်းပညာကို အသုံးပြုနိုင်ကြသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:နည်းပညာ
ကဏ္ဍ:စမတ်ကတ်များ
သာဌေယျ

ဗုဒ္ဓအဘိဓမ္မာတရားတော်အရ **သာဌေယျ** ဟူသည် မိမိ၌ အမှန်တကယ် **မရှိသောဂုဏ်ကို ရှိဟန်ဆောင်ခြင်း**၊ သူတစ်ပါး အထင်ကြီးစေရန် ဟန်ဆောင်ပန်ဆောင် ပြုလုပ်ခြင်း သဘောလက္ခဏာရှိသော အကုသိုလ်တရားဖြစ်သည်။  ဤတရားသည် လောဘအုပ်စုတွင် ပါဝင်ပြီး လူသားတို့၏ စိတ်အစဉ်ကို အလွန်ကောက်ကျစ် စဉ်းလဲစေတတ်သော တရားဆိုးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ 

### **သာဌေယျနှင့် မာယာ အပြား**
သာဌေယျသည် **မာယာ** တရားနှင့် အလွန်နီးစပ်သော်လည်း သဘောသဘာဝချင်း ကွဲပြားသည် -
*   **မာယာ:** မိမိ၌ **ရှိနေသော အပြစ်ကို** ဖုံးကွယ်ခြင်း (အပြစ်ရှိပါလျက်နှင့် မရှိသလို ဟန်ဆောင်ခြင်း)။ 
*   **သာဌေယျ:** မိမိ၌ **မရှိသော ဂုဏ်ကို** ရှိဟန်ဆောင်ခြင်း (သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ မရှိဘဲ ရှိလေဟန် ထုတ်ခြင်း)။ 

ဤနှစ်မျိုးစလုံးသည် သူတော်ကောင်းတရားနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော အလိမ်ဉာဏ်၊ အပလီဉာဏ်၊ အကောက်ဉာဏ်များ ဖြစ်ကြသည်။ 

### **သာဌေယျ၏ သာဓက (ဗိဠာရဝတ ဇာတ်တော်)**
သာဌေယျတရား၏ သဘောကို ပိုမိုထင်ရှားစေရန် ကျမ်းဂန်များ၌ **မြေခွေးနှင့် ကြွက်များ** ဖြစ်ရပ်ကို စံနမူနာပြထားသည်။  အတိတ်ကာလတစ်ခုတွင် မြေခွေးတစ်ကောင်သည် ကြွက်များကို ဖမ်းစားလိုသဖြင့် နေကို မျက်နှာမူကာ ခြေတစ်ဘက်တည်းဖြင့် ရပ်လျက်၊ ပါးစပ်ကို ဖွင့်ကာ လေကိုသာ စားသည့် **"သီလရှိသူယောင်"** ဟန်ဆောင်နေခဲ့သည်။ 

ကြွက်မင်းက ထိုမြေခွေးအား အဘယ်ကြောင့် ခြေတစ်ဘက်တည်းဖြင့် ရပ်သနည်းဟု မေးသောအခါ "ငါ၏ ခြေလေးချောင်းလုံးကို မြေပေါ်ချထားလျှင် ကမ္ဘာမြေကြီးသည် ငါ့သီလအရှိန်ကို မခံနိုင်ဘဲ ပြိုကွဲသွားလိမ့်မည်" ဟု သာဌေယျတရားဖြင့် လိမ်ညာပြောဆိုခဲ့သည်။  ကြွက်များက ထိုမြေခွေးအား သီလရှိသူဟု ယုံကြည်ကာ နေ့စဉ် လာရောက်ခစားကြသောအခါ မြေခွေးသည် အခွင့်ကောင်းယူ၍ ကြွက်များကို တစ်ကောင်ပြီးတစ်ကောင် ခိုးစားလေတော့သည်။  ဤကဲ့သို့ တရားကို တံခွန်အလံပြု၍ အယောင်ဆောင်ခြင်းကို ကျမ်းဂန်များက **"ကြောင်သူတော်"** ဟု ကဲ့ရဲ့တော်မူသည်။ 

### **လောကတွင် တွေ့ရတတ်သော သာဌေယျများ**
လူလောကတွင်လည်း သာဌေယျတရားသည် နည်းမျိုးစုံဖြင့် ပေါ်ပေါက်တတ်ပါသည် -
၁။ သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ မရှိပါဘဲလျက် သူတစ်ပါးအထင်ကြီးစေရန် ရှိဟန်ဆောင်ခြင်း။ 
၂။ စာပေကျမ်းဂန် မတတ်ဘဲ တတ်ဟန်ဆောင်ခြင်း။ 
၃။ ပစ္စည်းဥစ္စာ မရှိဘဲ ချမ်းသာဟန်ဆောင်၍ သူတစ်ပါးထံမှ ငှားရမ်းဝတ်ဆင်ကာ ဟိတ်ဟန်ထုတ်ခြင်း။ 
၄။ ရာထူး၊ ဘွဲ့ထူးများ မရဘဲ ရဟန်ဆောင်ကာ ဝါကြွားခြင်း။ 

### **သာဌေယျ၏ ကြောက်မက်ဖွယ် ဆိုးကျိုး**
သာဌေယျတရားသည် ဖြစ်ရိုးဖြစ်စဉ် လောဘထက်ပင် ပို၍ ဆိုးဝါးသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။  ဤတရားသည် တစ်ဦးတစ်ယောက်ကိုသာမက တစ်ကမ္ဘာလုံးကိုပင် လှည့်ပတ်နိုင်သော ယုတ်မာသော တရားဖြစ်သည်။  အထူးသဖြင့် ဘာဝနာကျင့်စဉ်တွင် သာဌေယျ ဝင်လာပါက မိမိကိုယ်ကို အရဟတ္တဖိုလ်ရသူကဲ့သို့ ဟန်ဆောင်မိခြင်းကြောင့် **ပါရာဇိကကံ** ထိုက်သည်အထိ ဘေးကြီးစွာ ဖြစ်စေနိုင်သည်။ 

### **နိဂုံး**
မိမိကိုယ်ကို သူတော်စင်ဟု ဆုံးဖြတ်ထားသူတိုင်းသည် မရိုးမသားသော **သာဌေယျတရား** ကို ရှောင်ကြဉ်ပြီး ဖြူစင်ဖြောင့်မတ်သော စိတ်ထားရှိရန် ကြိုးစားသင့်သည်။  **စိတ်ဓာတ် ညစ်နွမ်းလျှင် သတ္တဝါတို့ ညစ်နွမ်း၍၊ စိတ်ဓာတ် ဖြူစင်လျှင် သတ္တဝါတို့ စင်ကြယ်ကြရသည်** ဖြစ်သောကြောင့်  သာဌေယျကို ပယ်ဖျောက်ကာ ပွင့်လင်းရိုးသားသော "အဇ္ဇဝ" ဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံအောင် နေထိုင်ကြရန် တိုက်တွန်းအပ်ပါသည်။ 

### ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* [သာဌေယျ](https://my.wikisource.org/wiki/နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ-စတုတ္ထတွဲ/အကုသိုလ်စေတသိက်_(၁၄)_လုံး_အပိုင်း#မာယာ_-_သာဌေယျ)
### ပြင်ပလင့်များ
* 
### ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ဂျယ်ရီဝိန်းစမစ်

**ဂျယ်ရီ ဝိန်း စမစ်** (Jerry Wayne Smith၊ ၁၉၆၀၊ ဒီဇင်ဘာ ၃၁ ဖွား) သည် အမေရိကန် ဘောလုံးနည်းပြတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် ဆန်တာကလာရာ တက္ကသိုလ် အမျိုးသမီး ဘောလုံးအစီအစဉ်၏ နည်းပြချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူ ဖြစ်သည်။

## နည်းပြဘဝ 
### ကောလိပ်အဆင့် 
စမစ်သည် သူ၏ နည်းပြဘဝကို ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တွင် သူကိုယ်တိုင် ကျောင်းဆင်းခဲ့သည့် ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၊ ကူးပါတီးနိုးမြို့ရှိ Homestead အထက်တန်းကျောင်း၌ ကျောင်းသားဘောလုံးအသင်း နည်းပြချုပ်အဖြစ် စတင်ခဲ့ပြီး ထိုကျောင်းတွင် ခုနစ်ရာသီကြာ တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၈၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၆ ခုနှစ်အထိ အနီးအနားရှိ လော့စ်အာလ်တိုစ်မြို့ရှိ Foothill ကောလိပ်တွင် အမျိုးသားဘောလုံးအသင်း လက်ထောက်နည်းပြအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ထိုကောလိပ်၏ အမျိုးသမီးဘောလုံးအသင်း နည်းပြချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် သူသည် Broncos အသင်းကို ဦးဆောင်ကာ (၁၇) ကြိမ်တိုင်တိုင် ချန်ပီယံဖြစ်ထားသည့် မြောက်ကယ်ရိုလိုင်းနားအသင်းကို ၁–၀ ဖြင့် အနိုင်ယူပြီး ပထမဆုံးအကြိမ် NCAA Division I အမျိုးသမီးဘောလုံး ချန်ပီယံဆုကို ရရှိအောင် စွမ်းဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ သူသည် အသင်းကို West Coast Conference ချန်ပီယံဆု (၁၁) ကြိမ်နှင့် NCAA ပြိုင်ပွဲ (၃၃) ကြိမ်အထိ တက်ရောက်နိုင်အောင် နည်းပြပေးခဲ့သည်။

### နိုင်ငံတကာအဆင့် 
၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် စမစ်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အမျိုးသမီး အသက် ၂၁ နှစ်အောက် အမျိုးသားအသင်း၏ နည်းပြချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

## ကိုးကား
ခန့်ဝေဖြိုး

**ခန့်ဝေဖြိုး** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသော ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်နှင့် နိုင်ငံရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ 

သူသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလမှစ၍ အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ (NUG) ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သော စစ်ကိုင်းဖက်ဒရယ်ယူနစ် ကြားကာလအစိုးရ (SFUIG) တွင် စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။

## နိုင်ငံရေး ဆောင်ရွက်ချက်များ 
ခန့်ဝေဖြိုးသည် ကျောင်းသားဘဝကတည်းက ကျောင်းသားအခွင့်အရေးနှင့် ဒီမိုကရေစီအရေး လှုပ်ရှားမှုများတွင် တက်ကြွစွာ ပါဝင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှု ဖြစ်ပွားပြီးနောက်တွင် နွေဦးတော်လှန်ရေး၌ ဦးဆောင်ကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း ဖက်ဒရယ်အုပ်ချုပ်ရေး ယန္တရားများ ဖော်ဆောင်နိုင်ရန်အတွက် အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရနှင့်အတူ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

### ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ ဥပဒေဖြင့် အမှုဖွင့်ခံရခြင်း 
၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် မန္တလေးမြို့၌ ပြုလုပ်ခဲ့သော ရွေးကောက်ပွဲ ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုများနှင့် ဆက်နွှယ်၍ ထင်ရှားသော တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများဖြစ်သည့် ခန့်ဝေဖြိုး၊ ဒေါက်တာတေဇာဆန်း နှင့် ကိုနန်းလင်း တို့ သုံးဦးကို ဖမ်းဆီးနိုင်ရန်အတွက် စစ်ကောင်စီက ဆုကြေးငွေ ကျပ်သိန်း ၂၀၀ (၂၀ မီလီယံ) ပေးမည်ဟု ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် ခန့်ဝေဖြိုး အပါအဝင် လူ ၁၀ ဦးကို ချမ်းအေးသာစံမြို့နယ်၊ အမှတ် (၆) နယ်မြေရဲစခန်း၌ အမှုဖွင့်ခဲ့သည်။ မန္တလေးမြို့၊ ဈေးချိုတော် အနီးတွင် စစ်ကောင်စီက ဦးဆောင်သည့် ရွေးကောက်ပွဲကို သပိတ်မှောက်ရန် လှုံ့ဆော်ဆန္ဒပြခဲ့သည့်အတွက် ၎င်းတို့ကို ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ ကာကွယ်ရေးဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၃(ခ)ဖြင့် တရားစွဲဆိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

## တာဝန်ထမ်းဆောင်မှုများ 
* စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး – စစ်ကိုင်းဖက်ဒရယ်ယူနစ် ကြားကာလအစိုးရအဖွဲ့ (SFUIG)

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ

ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ
ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ (သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ)
အိဝတခိမြို့၊ ကျိုတို

**အိဝတခိမြို့** (岩滝町, Iwataki-chō) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုစီရင်စု၊ ယောဆဒေသတွင်ရှိသည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် မြို့၏ ခန့်မှန်းလူဦးရေသည် ၆၆၉၂ ဦး ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၅၅၄ ဦးနေထိုင်ကြသည်။ မြို့၏ စုစုပေါင်းဧရိယာသည် ၁၂.၀၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ ရှိသည်။

၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် အိဝတခိမြို့နှင့်အတူ ခယမြို့၊ နိုဒဂဝမြို့များကို ပေါင်းစည်းကာ "ယောဆနိုမြို့" အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

## စီးပွားရေး
ဒေသ၏ အဓိကစီးပွားရေးလုပ်ငန်းမှာ "တန်းဂေါ့ချိရိမန်း" ဟု သိကြသည့် ပိုးထည်လုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။ နိုဒဂဝမြစ်နှင့်အပြိုင် တည်ရှိသည့် နီကယ်ထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံသည်လည်း ဒေသရှိ လူဦးရေအချို့ကို လုပ်ငန်းများ ရရှိစေသည်။ ထို့အပြင် ခရီးသွားလုပ်ငန်းသည်လည်း အရေးပါသည်။ ထင်ရှားကျော်ကြားသည့် နေရာဖြစ်သည့် "အမနိုဟရှိဒတဲ" သို့ ခရီးသွားများစွာ လာရောက်လည်ပတ်ကြသည်။ 

## ပညာရေး
အိဝတခိမြို့တွင် မူလတန်းကျောင်းတစ်ခုနှင့် အလယ်တန်းကျောင်းတစ်ခု ရှိသည်။ ထို့အပြင် အများပြည်သူသုံးစာကြည့်တိုက်တစ်ခုကိုလည်း ဖွင့်လှစ်ထားရှိသည်။

မူလတန်းကျောင်းတွင် သိပ္ပံခန်း၊ ကွန်ပျူတာခန်း၊ စာကြည့်တိုက်၊ ကျော်ငးသားများချက်ပြုတ်ရန်နှင့် ပူနွေးသည့်နေ့လယ်စာပြင်ဆင်နိုင်ရန်အတွက် မီးဖိုချောင်များ ပါရှိသည်။ ကျောင်းသည် အမနိုဟရှိဒတဲကို နှင့် မြို့၏ လှပသည့်မြင်ကွင်းကို ကြည့်ရှုနိုင်သည့် မြင်ကွင်းကောင်းသည့်နေရာတွင် ရှိသည်။

## ပြင်ပလင့်များ
* Yosanocho website

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ မြို့များ
အဘိနီဟာရ

**အဘိနီဟာရ** ဟူသည် ပါဠိဘာသာအားဖြင့် "ဆောင်ခြင်း" သို့မဟုတ် "ရှေးရှုပြင်းစွာ ဆောင်ခြင်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာ စာပေများတွင်မူ အဘိနီဟာရသည် **"ငါသည် ဘုရားဖြစ်သောအခါ သတ္တဝါတို့ကို သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ ကယ်တင်အံ့"** ဟူသော ရည်သန်ချက်ဖြင့် သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်သို့ စိတ်ကို ရှေးရှုပို့ဆောင်ခြင်း သို့မဟုတ် **ဘုရားဆုပန်ခြင်း** ကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းကို "ဆုတောင်းတော်ကြီး" သို့မဟုတ် "အရင်းမူလ ဆုတောင်းခြင်း" (မူလပဏိဓာန) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။

### အဘိနီဟာရ၏ သဘောသဘာဝနှင့် လက္ခဏာများ
အဘိနီဟာရသည် သမ္မာသမ္ဗောဓိ ဘုရားဆုကို တောင်းခြင်း **လက္ခဏာ** ရှိပြီး၊ သဗ္ဗညုတဉာဏ်ကို ရရှိရန်နှင့် သတ္တဝါတို့၏ စီးပွားချမ်းသာကို ပြီးစေလိုသော **ကိစ္စ (ရသ)** ရှိသည်။ ၎င်းသည် သဗ္ဗညုတဉာဏ်၏ အကြောင်းရင်းအဖြစ် ထင်ရှားခြင်း (**ပစ္စုပဋ္ဌာန်**) ရှိပြီး၊ သတ္တဝါတို့အပေါ် ထားရှိသော မဟာကရုဏာဉာဏ်လျှင် နီးကပ်သောအကြောင်း (**ပဒဋ္ဌာန်**) ရှိသည်။ ထိုအဘိနီဟာရသည် ပါရမီဆယ်ပါးလုံး၏ အခြေခံအကြောင်းရင်းကြီးလည်း ဖြစ်သည်။

### ပြည့်စုံအပ်သော တရား ၈ ပါး (အဋ္ဌဓမ္မသမောဓာန)
ဘုရားရှင်တစ်ဆူထံမှ "နောင်အခါ ဘုရားဖြစ်လိမ့်မည်" ဟူသော ဗျာဒိတ်တော်ရရှိရန်နှင့် အဘိနီဟာရ အောင်မြင်ရန်အတွက် အောက်ပါတရား ရှစ်ပါးနှင့် ပြည့်စုံရန် လိုအပ်သည်-
၁။ **မနုဿတ္တ-** လူသားစင်စစ် ဖြစ်ခြင်း။
၂။ **လိင်္ဂသမ္ပတ္တိ-** ယောက်ျားစင်စစ် ဖြစ်ခြင်း။
၃။ **ဟေတု-** ထိုဘဝ၌ပင် အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ဆိုက်ရောက်နိုင်သော ဥပနိဿယ ရှိခြင်း။
၄။ **သတ္ထာရဒဿန-** သက်တော်ထင်ရှား ဘုရားရှင်ကို ဖူးတွေ့ရခြင်း။
၅။ **ပဗ္ဗဇ္ဇာ-** ရသေ့ ရဟန်းဖြစ်ခြင်း။
၆။ **ဂုဏသမ္ပတ္တိ-** ဈာန်၊ အဘိညာဉ်နှင့် ပြည့်စုံခြင်း။
၇။ **အဓိကာရ-** ဘုရားရှင်၌ မိမိအသက်ကိုပင် စွန့်လွှတ်နိုင်သော ထူးကဲသော ကောင်းမှုကို ပြုခြင်း။
၈။ **ဆန္ဒတာ-** ဘုရားဖြစ်ရန် ပြင်းပြသော ဆန္ဒရှိခြင်း။

### အဘိနီဟာရ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း၏ အကြောင်းရင်းများ
အဘိနီဟာရ ကုသိုလ်ထူးကြီး ဖြစ်ပေါ်လာရန် အထောက်အပံ့ဖြစ်သော **ပစ္စယအကြောင်း ၄ ပါး** ရှိသည်-
*   ဘုရားရှင်၏ အာနုဘော်ကို ကိုယ်တိုင် ဖူးမြင်ရခြင်း။
*   ဘုရားရှင်၏ အာနုဘော်ကို သူတပါးထံမှ ကြားရခြင်း။
*   ဘုရားရှင် ဟောကြားသော တရားတော်ကို ကြားနာရခြင်း။
*   မိမိကိုယ်တိုင်က မြင့်မြတ်သော ဓာတ်ခံ (အာသယ) ရှိခြင်း။

ထို့ပြင် ဘုရားဆုပန်နိုင်ရန်အတွက် **ဟေတုအကြောင်း ၄ ပါး** လည်း လိုအပ်သည်-
၁။ သတ္တဝါတို့၏ အကျိုးအတွက် ခဲယဉ်းသော အကျင့်တို့ကို မငြီးငွေ့ဘဲ ကျင့်ကြံခြင်း (**ဥဿာဟသမ္ပဒါ**)။
၂။ အစီးအပွားမဲ့မှ မြစ်တားတတ်သော မိတ်ဆွေကောင်း ရှိခြင်း (**ကလျာဏမိတ္တတာ**)။
၃။ သဒ္ဓါ၊ သီလ၊ သုတ၊ စာဂ၊ ဝီရိယ၊ သတိ၊ သမာဓိ၊ ပညာ တည်းဟူသော သူတော်ကောင်းတရားများနှင့် ပြည့်စုံခြင်း။

### အဘိနီဟာရ၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုများ
အဘိနီဟာရ ကုသိုလ်ကြီး ဖြစ်ပေါ်လာသော အလောင်းတော်သူမြတ်များတွင် ထူးခြားသော **အံ့ဩဖွယ်ရာ ဂုဏ်ရည်များ** ကိန်းအောင်းလာသည်-
*   သတ္တဝါတို့ကို မိမိ၏ ရင်ဝယ်သားကဲ့သို့ သိမ်းပိုက် စောင့်ရှောက်ခြင်း။
*   စိတ်အစဉ်၌ အကုသိုလ်ကြောင့် ညစ်နွမ်းမှု မရှိခြင်း။
*   ပြုသမျှ ပြောသမျှ အဝဝသည် သတ္တဝါတို့၏ အကျိုးစီးပွားအတွက်သာ ဖြစ်ခြင်း။
*   ပါရမီ၊ စာဂ၊ စရိယ တရားများ ဆုတ်ယုတ်ခြင်းမရှိဘဲ အစဉ်တိုးတက် ရင့်သန်ခြင်း။

အချုပ်အားဖြင့်ဆိုသော် **အဘိနီဟာရ** သည် သမ္မာသမ္ဗောဓိဉာဏ်သို့ လှမ်းတက်ရန် ပထမဆုံးသော ခြေလှမ်းဖြစ်ပြီး၊ သတ္တဝါတို့အား သံသရာဝဋ်မှ ကယ်တင်လိုသော **မဟာကရုဏာ** နှင့် မိမိ၏ ရည်မှန်းချက်အပေါ် မတုန်မလှုပ် တည်ကြည်သော **အဓိဋ္ဌာန်** တို့ ပေါင်းစပ်ထားသည့် မြင့်မြတ်သော စိတ္တုပ္ပါဒ်ဖြစ်ပေသည်။
### ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* [အဘိနီဟာရ](https://my.wikisource.org/wiki/မဟာဗုဒ္ဓဝင်/၇-_ပကိဏ္ဏကခန်း_(၆)_ပါရမီတို့၏_အကြောင်းတရားများ#(က)_အဘိနီဟာရ)

### ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ခိုဆိုဘဲရုက္ခဗေဒဥယျာဉ်

**ခိုဆိုဘဲရုက္ခဗေဒဥယျာဉ်** (古曽部温室, Kosobe Onshitsu) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာစီရင်စု၊ တခဆွတ်ခိမြို့၊ ခိုဆိုဘဲတွင်ရှိသည့် ရုက္ခဗေဒဥယျာဉ် ဖြစ်သည်။ ကျိုတိုတက္ကသိုလ်၏ လက်တွေ့စမ်းသပ်စိုက်ပျိုးမြေအဖြစ်လည်း အသုံးပြုသည်။

၁၉၂၉ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် ဘွဲ့လွန်နှင့် ဘွဲ့ကြိုကျောင်းသားများ လေ့လာသင်ယူရေးအတွက် တည်ထောင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
* Experimental Farm, Kyoto University (English)
* Experimental Farm, Kyoto University (Japanese)
* Annual Report, 2005
* 
* BGCI entry

ကဏ္ဍ:အိုဆာကာစီရင်စုရှိ ဥယျာဉ်များ
ဂျောယောမြို့၊ ကျိုတို

**ဂျောယောမြို့**  (城陽市, Jōyō-shi) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုစီရင်စုတွင်ရှိသည့် မြို့တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တါင် မြို့၏ ခန့်မှန်းလူဦးရေသည် ၇၂,၈၆၉ ဦး၊ အိမ်ထောင်စု ၃၀၇၂၀ ခု ရှိသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆအနေဖြင့် တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာလျှင် ၂၂၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ မြို၏ စုစုပေါင်းဧရိယာသည် ၃၂.၇၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၂.၆၃ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။

## ပထဝီသွင်ပြင်
ဂျောယောမြို့သည် ကျိုတိုစီရင်စု၏ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် ရှိသည်။ ကျိုတိုမြို့နှင့် နာရမြို့အကြားတွင် ရှိသည်။ ကျိုတိုမြစ်ဝှမ်းဒေသ၏ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်တွင် တောင်တန်းများနှင့် အနောက်ဘက်တွင် ခိဇုဂဝမြစ် ရှိသည်။ အအိုယမြစ်သည် မြို့၏ တောင်ဘက်ခြမ်းကို အရှေ့ဘက်မှ အနောက်ဘက်သို့ ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသွားသည်။ မြေပြင်အနေအထားမှာ အနောက်ဘက်သည် ပြေပြစ်သည်။ အရှေ့ဘက်တွင် မြေမျက်နှာပြင်သည် နိမ့်ချည်မြင့်ချည် ဖြစ်နေသည်။

## ဆက်စပ်နေသည့် မြို့များ
ကျိုတိုစီရင်စု
*ခုဆဲဒေသ (ခုမိယမမြို့)
*ခယောတနဘဲမြို့
*ဆွတ်ဇုခိဒေသ (အိဒဲမြို့, အုဂျိတဝရမြို့)
*အုဂျိမြို့
*ယဝတမြို့

## ရာသီဥတု
ဂျောယောမြို့သည် နွေးရာသီတွင် နွေးထွေးပြီး ဆောင်းရာသီတွင် အေးမြသည်။ ဆောင်းရာသီတွင် နှင်းသည် အနည်းငယ်သာ ကျဆင်းလေ့ရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည်ပျမ်းမျှအပူချိန်သည် ၁၃.၆ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် ရှိသည်။ နှစ်ပတ်လည်ပျမ်းမျှမိုးရေချိန်သည် ၁၃၅၆ မီလီမီတာ ရှိသည်။ စက်တင်ဘာလသည် အစိုစွတ်ဆုံးလ ဖြစ်သည်။ ဩဂုတ်လသည် ပျှမ်းမျှအပူချိန်အမြင့်ဆုံး ဖြစ်ကာ ၂၆.၃ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် ရှိသည်။ ဇန်နဝါရီလသည် အနိမ့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ၂.၈ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ပတ်ဝန်းကျင်ရှိသည်။

## လူဦးရေဆိုင်ရာ
ဂျပန်နိုင်ငံလူဦးရေစာရင်းအရ ဂျောယောမြို့၏ လူဦးရေသည် မကြာသေးခင်ဆယ်စုနှစ်များအတွင်း ကျဆင်းလျက်ရှိသည်။

## သမိုင်းကြောင်း
ဂျောယောမြို့ဧရိယာသည် ရှေးခေတ် ယမရှိရိုတိုင်းပြည်၏ အစိတ်အပိုင်းအတွင်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၈၈၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြို့ပြစနစ်တည်ထောင်ခြင်းနှင့်အတူ ခုဆဲဒေသတွင် ခုဆွတ်ခဝရွာ၊ တိုမိုနိုရှောရွာနှင့် တဲရဒရွာ၊ ဆွတ်ဇုခိဒေသတွင် အအိုဒနိရွာများကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် ဂျောယောမြို့ကို တည်ထောင်ရန်အတွက် ထိုရွာများကို ပေါင်းစည်းဖန်တီးခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ မေလ ၃ ရက်နေ့တွင် ဂျောယောကို မြို့တစ်ခုအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။

## စီးပွားရေး
ရွှေနှင့် ငွေနန်းပြားထုတ်လုပ်ခြင်း လုပ်ငန်းကို ဂျောယောမြို့တွင် လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့ကို ကီမိုနိုနှင့် အိုဘိ တို့ ရက်လုပ်ရာတွင် အသုံးပြုကြသည်။ ဂျောယောမြို့သည် ဂျပန်တစ်နိုင်ငံလုံး၏ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းကို ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။

## စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း
*figs
*ကန်စွန်းဥ

## ပညာရေး
ဂျောယောမြို့တွင် အစိုးရမူလတန်းကျောင်း ၁၀ ခုနှင့် အစိုးရအလယ်တန်းကျောင်း ၅ ခု ရှိသည်။ ၎င်းကျောင်းများကို မြို့တော်အစိုးရက စီမံလျက်ရှိသည်။ ထို့အပြင် ကျိုတိုစီရင်စုပညာရေးအဖွဲ့က စီမံလည်ပတ်လျက်ရှိသည့် အစိုးရအထက်တန်းကျောင်း ၂ ခု လည်း ရှိသည်။ စီရင်စုမှ ချို့တဲ့သူများအတွက် ဖွင့်လှစ်ပေးထားသည့် အထူးပညာရေးကျောင်းတစ်ခုလည်း ရှိသည်။

## ညီအစ်မမြို့များ
ဂျောယောမြို့တွင် ညီအစ်မမြို့ ၂ ခု ရှိသည်။

* Gyeongsan, Gyeongsangbuk-do, South Korea
* Vancouver, Washington, United States

## ခရီးသွားနေရာများ
*အအိုဒနိဆီးသီးတောအုပ် (青谷梅林) - ၂၀ ဟက်တာအကျယ်အဝန်းရှိသည့် မြေပေါ်တွင် အုမဲဟုခေါ်သည့် ဆီးသီးပင် ၁၀,၀၀၀ ကျော် ရှိသည်။ ကျိုတိုစီရင်စုတွင် အကြီးဆုံး တောအုပ်လည်း ဖြစ်သည်။ ဤအုမဲတောအုပ်၏ မူလဇာတ်မြစ်ကိုလည်း မသိရှိရပေ။ 
*ဟိရခဝကျောင်းတော်အပျက်အစီးများ
*ခုဆွတ်ခဝခိုဖွန်းများ

## ပြင်ပလင့်များ
*
*  
* 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ မြို့များ
ကျိုတိုပညာရေးတက္ကသိုလ်

**ကျိုတိုပညာရေးတက္ကသိုလ်** (京都教育大学, Kyōto kyōiku daigaku) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုစီရင်စုတွင်ရှိသည့် နိုင်ငံတော်ပိုင်တက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျောင်းတော်ကို ၁၈၇၆ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။

## ပြင်ပလင့်များ
* Official website

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ တက္ကသိုလ်နှင့် ကောလိပ်များ
ခဆဒေသ၊ ကျိုတို

**ခဆဒေသ** (加佐郡, Kasa-gun) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုစီရင်စုတွင်ရှိသည့် ယခင်ဒေသတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့အထိ မြို့ပြအထိ ရှိနေခဲ့သည်။ ကျိုတိုစီရင်စုရှိ အိုးအဲမြို့နှင့် ပေါင်းစပ်ကာ ဖုခုချိယမြို့အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

## မြို့နှင့် ရွာများ
ခဆဒေသတွင် အောက်ပါမြို့နှင့် ရွာများ ပါဝင်သည်။
*မအိဇုရုမြို့ (တစ်မြို့လုံး)
*မိယဇုမြို့ (ယုရ၊ အိရှိအုရ အနီးဝန်းကျင်)
*ဖုခုချိယမမြို့

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ ဒေသများ
တမ္ဗဒီပတိုင်း

တမ္ဗဒီပတိုင်း။ (မြန်မာပြည်၌ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ဖူးသည့် တိုင်းကြီး ၃-တိုင်းအနက် ၁-တိုင်းအပါအဝင် ဖြစ်သည်။)  ဧရာဝတီမြစ်၏ အနောက်ဘက်ကို “တမ္ဗဒီပတိုင်း” ဟု ခေါ်သည်။ ယင်းသည် နီမြန်းသော မြေရှိသောကြောင့် “တမ္ဗဒီပ” မည်၏။ တနည်း—ဤတိုင်းသူတို့သည် ကြေးနီကို အသုံးများသောကြောင့် “တမ္ဗဒီပ” ဟု ခေါ်သည် ။ တမ္ဗဒီပေ ရဋ္ဌဒေသေ၊ တမ္ဗဒီပတိုင်းဖြစ်သော။ ဝါ၊ မြန်မာလူမျိုးတို့၏ နေရာဖြစ်သော ။ မြန်တိုင်းထွတ်ထိပ်၊ တမ္ဗဒိပ်ထက်၊ ဂိရိဗ္ဗဇ နဂရသို့ ။ တမ္ဗဒီပါ၊ ဗဟေ့ချက်ချာထက်၊ ရတနာပုရ နန်းဌာနသို့ ။ တမ္ဗဒီပသည် ဂေါတမဘုရားလက်ထက် ပုဂံပြည်အမည် ။ ဧရာဝတီမြစ် အရှေ့ဘက် တောင်ဘက်သည် တမ္ဗဒီပတိုင်း ။ ဧရာဝတီမြစ်၏ လက်ဝဲဘက်ကမ်းရှိ နယ်ပယ်ဌာနများကို ခေါ်သည်၊ တနည်း—ပုဂံ၊ ပင်းယ၊ အင်းဝ၊ မန္တလေး-စသော ပြည်ကြီးတို့၏တည်ရာ ဧရာဝတီမြစ်၏ အရှေ့ဘက်ဒေသကို ခေါ်သည် ။

### ကိုးကား
တမ္ဗပဏ္ဏိကျွန်း

တမ္ဗပဏ္ဏိကျွန်းဟုခေါ်သော သီဟိုဠ်ကျွန်းသည် ဣန္ဒိယပြည်တောင်ဘက် ဣန္ဒိယပင်လယ်အတွင်းရှိ ကျွန်းတစ်ခုဖြစ်၍ အလျား ၂၇၀၊ အနံ ၁၄၀ မိုင်၊ အကျယ်စတုရန်း ၂၅,၃၃၂ မိုင်ရှိ၏။ လူနေအိမ်ခြေမရှိမီက ဘီလူးတို့နေရာဖြစ်သည်။ ဘုရားရှင်သည် ဘုရားဖြစ်ပြီးနောက် ၉-လမြောက်တွင် ထိုကျွန်း ၊ ၅-ဝါရသောအခါ ထိုကျွန်းရှိ နာဂဒီပ  သို့ ကြွတော်မူသည်။ ၉-ဝါအရတွင် ကြွတော်မူပြန်၍ သမန္တကူဋတောင်ထိပ်၌ ခြေတော်ရာချလျက် ဒီဃဝါပီစေတီတည်ရာ-စသည်၌ သမာပတ်ဝင်စားတော်မူသည် ။ ဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံသောနေ့တွင် ဝိဇယမင်းသားသည် ခမည်းတော် သီဟဗာဟုမင်းက နှင်ထုတ်သဖြင့် ၇၀၀-သော အခြံအရံလူများနှင့်တကွ ထိုကျွန်းသို့ ဆိုက်ရောက်သည် ။ ထိုသူတို့ရောက်ရာကျွန်းကို သီဟဠ-မည်သော မင်းသား၏ အနွယ်ဝင်တို့နေရာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် သီဟဠ (သီဟိုဠ်)  ဟု ခေါ်သည်။ သင်္ဘော ၂-စင်းဖြင့် လာကြစဉ် ဝိဇယမင်းသားတို့ သင်္ဘောပျက်၍ သုပ္ပါရကဆိပ်ရောက်သောအခါ အဝတ်မပါဘဲ တက်ကြရခြင်းကြောင့် နဂ္ဂ ၊ ကုမာရောက္ကန္တ၊ ဘရိယောက္ကန္တ ၊ ကျွန်းပေါ်တက်စဉ် သစ်ပင်ရင်း၌ တွေ့မြင်ရသော ပရိဗိုဇ်အသွင်ဆောင်သော ဥပ္ပလဝဏ်နတ်၏ လင်္ကာဒီပ-ဟူသောစကားကြောင့် လင်္ကာ ၊ ကကုသန်ဘုရားလက်ထက် ဩဇ ၊ ကောဏာဂုံဘုရားလက်ထက် ဝရ ၊ ကဿပဘုရားလက်ထက် မဏ္ဍ ၊ မဟိလာ ၊ မဟိန္ဒ ၊ သိန်းညို ၊ သိင်္ဃို  ကျွန်းဟု ခေါ်သည်။ ယခုအခါ သီဟိုဠ်သားတို့က (သျှီ‘ၐြီ’ လံကာ၊ သီဟဠဒွိပယ၊ ဟေလက်ဒိဝ၊ ရတ်နဒွိပ၊ လက်ဒိဝ)၊ တရုတ်တို့က (လံယာ၊ သီလာမ်)၊ အာရဗီတို့က (သေယိလာန်၊ သရန်ဒိဗ်၊ သံဂလ်ဒွိပ်၊ သဟိလာန်)၊ တမိလ်တို့က (ဣလာမ်၊ ဣလေနေယရ်၊ ဧလံကေယိ) ဟု ခေါ်ကြသည် (Our land and world)။ အင်္ဂလိပ်အရေးအသားအခေါ်အဝေါ် Ceylon။ ရာသီဥတုကောင်းသော ကျွန်းဖြစ်သည် ။ သာသနာသက္ကရာဇ် ၂၃၆-ခုနှစ်၌ နန်းတက်သော ဒေဝါနံပိယတိဿမင်း  ၏ လက်ထက် နယုန်လပြည့်နေ့ မဟိန္ဒထေရ် သီဟိုဠ်သို့ ကြွသည် ။ ၄၅၅-ခုနှစ်၌ နန်းတက်သော ဝဋ္ဋဂါမဏိမင်း  ၏ လက်ထက်တွင် စတုတ္ထသင်္ဂါယနာတင်၍ ၉၅၅-ခုနှစ်၌ နန်းတက်သော မဟာနာမမင်း၏ လက်ထက်၌ သီဟိုဠ်သို့ရောက်၍ အရှင်ဗုဒ္ဓဃောသ အဋ္ဌကထာသစ်ကို ရေးကူးသည် ။ (အခြားထိုကျွန်းနှင့် စပ်သော သိမှတ်ဖွယ်ကို ဒီပဝံသ၊ မဟာဝံသ-တို့ကြည့်။)

### ကိုးကား
ကျိုတိုမြို့ ရွန်းပြဇာတ်ရုံ

**ကျိုတိုမြို့ရွန်းပြဇာတ်ရုံ** (**ကျိုတိုမြို့ပြဇာတ်ရုံ** ဟု တရားဝင်သိကြ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုမြို့တွင်ရှိသည့် ပြဇာတ်ရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ထိုင်ခုံ ၂၀၀၅ ခု ဝင်ဆံ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် အဆောက်အဦကို ပိတ်ခဲ့ပြီး လေးနှစ်ကြာ ပြန်လည်ပြင်ဆင်မွမ်းမံမှုများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ဤပြဇာတ်ရုံသည် အဓိကပြဇာတ်ရုံဖြစ်သည်နှင့်အညီ အဆောက်အဦတွင် ဧည့်သည် ၇၀၀ နှင့် ၂၀၀ ဆံ့သည့် အပိုဖြေဖျော်ရေးနေရာများလည်း ပါဝင်သည်။

ကျိုတိုမြို့တွင် အခြေစိုက်သည့် Rohm semiconductor ကုမ္ပဏီသည် အဆောက်အဦကို ဖြိုဖျက်ချ၍ ပြန်လည်ပြုပြင်မွမ်းမံမှုအတွက် ငွေကြေး ၅.၂၅ ဘီလီယံဒေါ်လာ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၎င်းကို အသိအမှတ်ပြုသည့်အနေဖြင့် အဆောက်အဦ၏ အမည်ကိုလည်း Rohm ဟူသည့်အမည်ကို မှည့်ခေါ်ခွင့် ပေးခဲ့သည်။

## ပြင်ပလင့်များ
*
* 
* Heritage Alert ICOMOS International Scientific Committiee on Twentieth Century Heritage
* Reply City of Kyoto

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ အဆောက်အဦများ
စစ်ကိုင်းဖက်ဒရယ်ယူနစ် ကြားကာလအစိုးရ

**စစ်ကိုင်းဖက်ဒရယ်ယူနစ် ကြားကာလအစိုးရအဖွဲ့** (; အတိုကောက် **SFUIG**) သည်  အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ (NUG) နှင့် ချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက်နေသော အရပ်သားဦးဆောင်သည့် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤအစိုးရအဖွဲ့ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် နွေဦးတော်လှန်ရေး၏ အကူးအပြောင်းကာလအတွင်း စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအား ကြားကာလဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဖြင့် စီမံခန့်ခွဲရန် ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ SFUIG တွင် လွှတ်တော် (Hluttaw) နှင့် ဒေသတွင်းလုံခြုံရေး၊ ကာကွယ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှုများ ပြန်လည်ဖော်ဆောင်ရေးကို အဓိကထားသည့် အစိုးရအဖွဲ့ (Cabinet) တို့ ပါဝင်သည်။

## အစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံ 
SFUIG ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းဖက်ဒရယ်ယူနစ်လွှတ်တော် (SFUH) က အတည်ပြုဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၎င်းသည် နွေဦးတော်လှန်ရေးအတွင်း ပထမဆုံး ပေါ်ပေါက်လာသည့် ဖက်ဒရယ်ယူနစ်အစိုးရတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ အစိုးရအဖွဲ့တွင် ဝန်ကြီးချုပ်အပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် (၁၃) ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားရှိသည်။

## ကိုးကားချက်
## ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် 
* အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ
* စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
* ၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း

ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း ဖွဲ့စည်းသည့် တော်လှန်ရေးဆိုင်ရာ အဖွဲ့များ
ဝနရောပသုတ်

**ဝနရောပသုတ်**သည်- (၁) အဘယ်သူတို့အား နေ့ရောညဉ့်ပါ အမြဲ ကုသိုလ်ကောင်းမှု တိုးပွားပါသနည်း။ (၂) အဘယ်သူတို့သည် တရား၌ တည်ပါကုန်သနည်း။ (၃) အဘယ်သူတို့သည် သီလနှင့် ပြည့်စုံပါကုန်သနည်း။ (၄) အဘယ်သူတို့သည် နတ်ပြည်သို့ လားရောက်ရပါကုန်သနည်း-ဟူသော နတ်သားတစ်ယောက်၏ အမေးကို (၁) ပန်းအာရာမ် သစ်သီးအာရာမ် (=ပွင့်ပင် သီးပင်) စိုက်ပျိုးသူ၊ တော (သစ်ပင် ဝါးပင်) စိုက်ပျိုးသူ၊ တံတားခင်းသူ၊ ရေအိုးစင်တည်သူ၊ ရေတွင်း ရေကန်တူးသူ၊ ကျောင်း ကန် ဇရပ် တန်ဆောင်း ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းသူတို့အား တာဝရကုသိုလ်ဖြစ်ကာ နေ့ရောညဉ့်ပါ အမြဲ ကုသိုလ်ကောင်းမှု တိုးပွား၏။ (၂) ထိုသူတို့သည် တရား၌ တည်ကုန်၏။ (၃) သီလနှင့် ပြည့်စုံကုန်၏။ (၄) နတ်ပြည်လားရောက်ရကုန်၏ဟု ဘုရားရှင် ဖြေကြားတော်မူသောသုတ် ဖြစ်သည်။)

### ပြင်ပလင့်များ
* 
### ကိုးကား
တမ္ဗပဏ္ဏိဘာသာ

သီဟိုဠ်ကျွန်းနေသူတို့၏ ဘာသာစကား။ (သင်တိုင်းဦးစွပ် ကိုယ်ကြပ်အင်္ကျီနှင့်တူသော ကျစ်လစ်သိုသိပ် သပ်ယပ်သည့် သီဟိုဠ်ဘာသာ။)  ဘီ၊စီ၊ ၁၈၀၀-လောက်က သီဟိုဠ်ကျွန်း၌ လူနေအိမ်ခြေရှိ၍ သီဟိုဠ်ဘုရင်သည် “ရာဝဏ” ဖြစ်ကြောင်း ဝါလမိကီ၏ ရာမာယဏ-၌ ဆိုထားသည်၊ “ရာဝဏ” ဘုရင်ပြုစုသော “အက်ပြကာၑမ်” ဟူသော သက္ကတဆေးကျမ်းတစ်စောင် ရှိခဲ့ကြောင်းလည်း ဆိုထားလေသည်။ ထို့ကြောင့် ထိုကာလကပင် သီဟိုဠ်ကျွန်း၌ အာယီ (= အရိယာ) ဘာသာ ရှိသည်ဟု ယူဆသင့်သည်။ ဝိဇယရောက်ရာ ဘီ၊စီ၊ ၅၄၃-မှစ၍ ဝိဇယနှင့်တကွ နောက်ပါပရိသတ်တို့ ပြောသော ဘာသာစကားသည် ဒေသိယမာဂဓီပြာကက္ခတ် ဘာသာဖြစ်သင့်သည် (Rev. Theodore G. Perera - The Sinhalese Language)။ B.E. ၂၃၆-ခုနှစ် နယုန်လပြည့်နေ့တွင် သာသနာပြု ကြွရောက်သော မဟိန္ဒထေရ်သည် သီဟိုဠ်ဘာသာဖြင့် တရားဟော၏ ။
### သက္ကတ၊ ပါဠိ၊ သီဟိုလ်
သီဟိုဠ်ဘာသာသည် သက္ကတ၊ ပါဠိဘာသာတို့နှင့် အများအားဖြင့် နီးစပ်သည်၊ ပုံစံ-
* သက္ကတ-ပြာဏ၊ ပါဠိ-ပါဏ၊ သီဟိုဠ်-ပဏ။
* သက္ကတ-တ္စၑ္ဏါ၊ ပါဠိ-တဏှာ၊ သီဟိုဠ်-တဏ။
* သက္ကတ-စူဏီ၊ ပါဠိ-စုဏ္ဏ၊ သီဟိုဠ်-သုဏု။
* သက္ကတ-ဝဏီ၊ ပါဠိ-ဝဏ္ဏ၊ သီဟိုဠ်-ဝဏ။
* သက္ကတ-ဝ္စဏ၊ ပါဠိ-ဣဏ၊ သီဟိုဠ်-ဏယ။
* သက္ကတ-ဝ္စက္ခ၊ ပါဠိ-ရုက္ခ၊ သီဟိုဠ်-ရုက်။

ပါဠိမှပြောင်းသော သီဟိုဠ်သည် ထပ်တူကဲ့သို့ကျ၍ သက္ကတမှပြောင်းသော သီဟိုဠ်သည် သက္ကတနှင့် ကွာခြားသည်၊ ပုံစံ-
* ပါဠိ-အတ္ထ၊ သီဟိုဠ်-အတ်။ (သက္ကတ-အထီ၊ သီဟိုဠ်-အရုတ်။)
* ပါဠိ-ဣတ္ထီ၊ သီဟိုဠ်-ဣတ်။ (သက္ကတ-သတြီ၊ သီဟိုဠ်-ဣတိရီ။)
* ပါဠိ-ဓမ္မ၊ သီဟိုဠ်-ဓမ်။ (သက္ကတ-ဓမီ၊ သီဟိုဠ်-ဒရုမ။)
* ပါဠိ-မိတ္တ၊ သီဟိုဠ်-မိတ်။ (သက္ကတ-မိတြ၊ သီဟိုဠ်-မိတုရု။)
### ပြာကရိတ်၊ သီဟိုဠ်
* ပြာကရိတ်ဘာသာနှင့်လည်း နီးစပ်သည်၊ ပုံစံ-
* ပြာကရိတ်-ကုမရ၊ သီဟိုဠ်-ကုမရ (ကလေး၊ သူငယ်)။
* ပြာကရိတ်-တဏ၊ သီဟိုဠ်-တဏ = တ္စဏ (မြက်)။
* ပြာကရိတ်-ဒဟ၊ သီဟိုဠ်-ဒဟ = ဒဟယ (တစ်ဆယ်)။
* ပြာကရိတ်-ကဟာဝဏ၊ သီဟိုဠ်-ကဟဝဏု (အသပြာ)။
### တမိလ်, သီဟိုဠ်
တမိလ်ဘာသာနှင့်လည်း နီးစပ်သည်၊ ပုံစံ-
တမိလ်-ဥရုမဲ၊ သီဟိုဠ်-ဥရုမ (အမွေအနှစ်)။
တမိလ်-ကလ်လု၊ သီဟိုဠ်-ဂလ် (ကျောက်)။
တမိလ်-ကုဓဲ၊ သီဟိုဠ်-ကုဓ (အမှုန့်)။
တမိလ်-နမ္ဖု၊ သီဟိုဠ်-နမ္ဗု (ကျော်စောခြင်း)။
### ပေါ်တုဂီ, လန်ဒေသီ
ပေါ်တုဂီစကားအချို့လည်း သီဟိုဠ်ဘာသာ၌ ဝင်ရောက်နေသည်၊ ယင်းတို့ကား အစ္စာရု = သနပ်၊ ချဉ်ဖတ်၊ အန္နာသီ = နာနတ်သီး၊ ကာမရ = အခန်း၊ အလ်မာရီ = ဘီဒို-စသည်တို့တည်း။ 
၎င်းပြင် လန်ဒေသီ (Dutch) ဘာသာစကားများလည်း ဝင်ရောက်နေသည်၊ ပုံစံ-အာသိ = ချမ်းသာပါစေ၊ ဗော်တလ် = ပုလင်း-စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ၎င်းပြင် အင်္ဂလိပ်စကားများလည်း ရောနှောနေသည်။ ပုံစံ-အေက၊ အော့ဖစ်စ်၊ ဒီပတမင့်တ်၊ တိကက်၊ စတေရှင်၊ ယူနီဗာစီတီ-စသည်တို့ ဖြစ်သည်။ 
### သီဟိုဠ်, ပါဠိ
သီဟိုဠ်ဘာသာနှင့် အနီးစပ်ဆုံးမှာ ပါဠိဘာသာပင် ဖြစ်သည်၊ သီဟိုဠ်သဒ္ဒါကျမ်းများကို ပါဠိသဒ္ဒါကျမ်းများကဲ့သို့ သန္ဓိ၊ နာမ်၊ ဝိဘတ်၊ သမာသ်၊ ပစ္စယ၊ ကိရိယာ၊ ဥပသာရ၊ နိပါတ်-ဟူ၍ စီစဉ်ရေးသားကြသည်၊ ပါဠိသဒ္ဒါကျမ်း၌ နာမ်ဂိုဏ်း၊ အာချာတ်ဂိုဏ်း ရှိသကဲ့သို့ သီဟိုဠ်သဒ္ဒါကျမ်းများ၌လည်း နာမ်ဂိုဏ်း၊ အာချာတ်ဂိုဏ်းတို့ ပါဝင်လေသည်။ အစောဆုံး သီဟိုဠ်သဒ္ဒါကျမ်းမှာ အေ.ဒီ. ၁၃-ရာစုက ရသဝါဟိနီ၊ သမန္တကူဋဝဏ္ဏနာကျမ်းပြု ဝေဒေဟထေရ်ရေး သိဒတ်သံဂရာကျမ်း (Sidat Sangarawa) ဖြစ်သည် (The Sinhalese Language)။

### ကိုးကား