တိရစ္ဆာနကထာ

**တိရစ္ဆာနကထာ** သည် ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် နတ်ပြည်ခရီးနှင့် နိဗ္ဗာန်ခရီးကို **ပိတ်ဆီး၊ ကွယ်ခြား၊ ဟန့်တားတတ်သော ဖီလာစကား** သို့မဟုတ် အကျိုးမရှိသော အချည်းနှီးစကားများကို ဆိုလိုသည်။ "တိရစ္ဆာန" (ဖီလာဖြစ်သော) နှင့် "ကထာ" (စကား) တို့ကို ပေါင်းစပ်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ နတ်ပြည်ရောက်ကြောင်းနှင့် နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း မဟုတ်သောကြောင့် ထိုသို့ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။

### **တိရစ္ဆာနကထာ ၃၂ ပါး**
ကျမ်းဂန်များ၌ တိရစ္ဆာနကထာကို အမျိုးအစားပေါင်း **၃၂ ပါး** အဖြစ် အသေးစိတ်ခွဲပြထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ-

၁။ **ရာဇကထာ** - မင်းနှင့်စပ်သောစကား
၂။ **စောရကထာ** - ခိုးသူနှင့်စပ်သောစကား
၃။ **မဟာမတ္တကထာ** - အမတ်ကြီးနှင့်စပ်သောစကား
၄။ **သေနာကထာ** - စစ်သည်နှင့်စပ်သောစကား
၅။ **ဘယကထာ** - ဘေးဥပဒ်နှင့်စပ်သောစကား
၆။ **ယုဒ္ဓကထာ** - စစ်ထိုးခြင်းနှင့်စပ်သောစကား
၇။ **အန္နကထာ** - အစားအစာနှင့်စပ်သောစကား
၈။ **ပါနကထာ** - အဖျော်နှင့်စပ်သောစကား
၉။ **ဝတ္ထကထာ** - အဝတ်ပုဆိုးနှင့်စပ်သောစကား
၁၀။ **သယနကထာ** - အိပ်ရာနေရာနှင့်စပ်သောစကား
၁၁။ **မာလာကထာ** - ပန်းနှင့်စပ်သောစကား
၁၂။ **ဂန္ဓကထာ** - နံ့သာနှင့်စပ်သောစကား
၁၃။ **ဉာတိကထာ** - ဆွေမျိုးနှင့်စပ်သောစကား
၁၄။ **ယာနကထာ** - ယာဉ်နှင့်စပ်သောစကား
၁၅။ **ဂါမကထာ** - ရွာနှင့်စပ်သောစကား
၁၆။ **နိဂမကထာ** - နိဂုံးနှင့်စပ်သောစကား
၁၇။ **နဂရကထာ** - မြို့နှင့်စပ်သောစကား
၁၈။ **ဇနပဒကထာ** - ဇနပုဒ်/နယ်နှင့်စပ်သောစကား
၁၉။ **ဣတ္ထိကထာ** - မိန်းမနှင့်စပ်သောစကား
၂၀။ **ပုရိသကထာ** - ယောက်ျားနှင့်စပ်သောစကား (သို့မဟုတ်) **သူရကထာ** (သူရဲကောင်းနှင့်စပ်သောစကား),
၂၁။ **ဝိသိခါကထာ** - လမ်းနှင့်စပ်သောစကား
၂၂။ **ကုမ္ဘဋ္ဌာနကထာ** - ရေခပ်ဆိပ် (သို့မဟုတ်) ကျွန်မနှင့်စပ်သောစကား
၂၃။ **ပုဗ္ဗပေတကထာ** - သေလွန်သူနှင့်စပ်သောစကား
၂၄။ **နာနတ္တကထာ** - အထွေထွေ အကျိုးမရှိသောစကား
၂၅။ **လောကက္ခာယိကကထာ** - လောကအကြောင်း (ဥပမာ- လောကကို မည်သူဖန်ဆင်းသနည်း) စပ်သောစကား
၂၆။ **သမုဒ္ဒက္ခာယိကကထာ** - သမုဒ္ဒရာအကြောင်းစပ်သောစကား
၂၇-၃၂။ **ဣတိဘဝါဘဝကထာ** - ကြီးပွားခြင်း၊ ဆုတ်ယုတ်ခြင်း၊ သဿတအယူ၊ ဥစ္ဆေဒအယူ၊ ကာမဂုဏ်၌ ငြိတွယ်ခြင်းနှင့် ကိုယ်စိတ်ပင်ပန်းကြောင်း အကျင့်တို့နှင့် စပ်သောစကား ၆ ပါး။ (အချို့ကျမ်းဂန်များတွင် တော၊ တောင်၊ မြစ်၊ ကျွန်း အကြောင်းများကို ဖြည့်စွက်၍ ၃၂ ပါး ရေတွက်သည်)။

### **စကားပြောဆိုရာ၌ သတိပြုဖွယ်ရာများ**
ရင်းမြစ်များအရ အထက်ပါအကြောင်းအရာများကို ပြောဆိုတိုင်း တိရစ္ဆာနကထာ ဖြစ်သည်မဟုတ်ဘဲ **ပြောဆိုပုံ စိတ်စေတနာ**ပေါ်တွင် မူတည်သည်-

*   **တိရစ္ဆာနကထာ ဖြစ်ပုံ:** မင်းများ၊ ခိုးသူများ၊ စစ်သည်များ၏ အစွမ်းသတ္တိ သို့မဟုတ် မိန်းမ၊ အစားအစာ၊ အဝတ်အထည်များ၏ အလှအပ အရသာတို့ကို **ကာမဂုဏ် ခံစားလိုသောစိတ် (အဿာဒဝသေန)** ဖြင့် ပြောဆိုလျှင် တိရစ္ဆာနကထာ ဖြစ်သည်။
*   **ကမ္မဋ္ဌာန်း ဖြစ်ပုံ:** ထိုစကားများကိုပင် "ထိုကဲ့သို့ တန်ခိုးကြီးသော မင်းများပင်လျှင် သေခြင်းတရားသို့ ရောက်ကုန်ပြီ" ဟု **အနိစ္စသဘော** ဆင်ခြင်၍ ပြောဆိုလျှင် သော်လည်းကောင်း၊ "ဤကဲ့သို့သော အစားအစာ၊ အဝတ်အထည်များကို သီလရှိသူတို့အား လှူဒါန်းခဲ့ဖူးသည်" ဟု **ဒါနနှင့်စပ်၍** ပြောဆိုလျှင် သော်လည်းကောင်း တိရစ္ဆာနကထာ မဟုတ်တော့ဘဲ အကျိုးရှိသော စကားများ ဖြစ်လာနိုင်သည်။

### **ရှောင်ကြဉ်သင့်သည့် အကြောင်းရင်း**
ဤစကားများသည် **အကျိုးစီးပွားနှင့် မစပ်ခြင်း၊ မဂ်အကျင့်၏ အစမဟုတ်ခြင်း၊ ကိလေသာ ငြိမ်းအေးရန်နှင့် ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိရန် (နိဗ္ဗာန်အတွက်) မဖြစ်ခြင်း** တို့ကြောင့် ရှောင်ကြဉ်ရန် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာက မိန့်ကြားခဲ့သည်။

### **ပြောဆိုသင့်သော စကားများ**
အကျိုးရှိသော စကားကို ပြောဆိုလိုပါက အရိယသစ္စာ ၄ ပါးဖြစ်သော **ဆင်းရဲခြင်း (ဒုက္ခ)**၊ **ဆင်းရဲဖြစ်ကြောင်း (သမုဒယ)**၊ **ဆင်းရဲချုပ်ရာ (နိရောဓ)** နှင့် **ဆင်းရဲချုပ်ရာသို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့် (မဂ္ဂ)** တို့နှင့် စပ်သော စကားများကိုသာ ပြောဆိုသင့်သည်။ ထိုစကားများသည်သာ ကိလေသာငြိမ်းရန်နှင့် တဏှာမှ ထွက်မြောက်ရန် အမှန်တကယ် အထောက်အကူပြုသည်။
### ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* မဟာဝဂ္ဂ_သံယုတ်_ပါဠိတော်
* [ကထာဝတ္ထုပါဠိတော်](https://my.wikisource.org/wiki/ကထာဝတ္ထုပါဠိတော်-တ#(၁၉၇)_၄-တိရစ္ဆာနကထာ၁)
* သစ္စာအလင်းပြကျမ်း
* [နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ-ပထမတွဲ](https://my.wikisource.org/wiki/နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ-ပထမတွဲ/သပ္ပါယ_အသပ္ပါယ_(၇)_ပါး#တိရစ္ဆာနကထာသုတ္တန်)
* [ပိဋကတ်သုံးပုံ_သရုပ်စုံအဘိဓာန်](https://my.wikisource.org/wiki/ပိဋကတ်သုံးပုံ_သရုပ်စုံအဘိဓာန်-တထဒဓန#တိရစ္ဆာနကထာ_၂၇_မျိုး_(မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်၏_ဖီလာကန့်လန့်ဖြစ်သော_စကား၂၇_မျိုး))
* ဝိနည်းမှတ်စု
* သုတေသနသရုပ်ပြအဘိဓာန်
### ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ