open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
သီးဘီးစ်မြို့ ၊ အီဂျစ်နိုင်ငံ

**သီးဘီးစ်မြို့** အား ရှေးဟောင်းအီဂျစ် ပြည်သူပြည်သားတို့မှ **ဝါဆက်** ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြပြီး နိုင်းမြစ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်း မြေထဲပင်လယ် တောင်ဘက် မိုင် ၅၀၀ (၈၀၀ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ထိုအပျက်အစီးများသည် ယနေ့ခေတ် အီဂျစ်နိုင်ငံ လပ်ဆောမြို့ တွင် တည်ရှိသည်။ သီးဘီးစ်မြို့သည် ရှေးဟောင်းအီဂျစ်ခေတ်က စတုတ္ထမြောက် အပေါ်ပိုင်း  ပြည်နယ်ခွဲ၏ အဓိကမြို့တော် ဖြစ်ခဲ့ပြီး  အီဂျစ်ဘုရင်ခေတ်သစ်ကာလတွင် မြို့တော် ဖြစ်ခဲ့သည်။ နျူဘီယာနှင့် အရှေ့ပိုင်း သဲကန္တာရတို့နှင့် နီးစပ်ပြီး အဖိုးတန် ဓာတ်သတ္တုများ နှင့် ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းများ ရှိခဲ့သည်။ ၎င်း၏ ရွှေထီးဆောင်းခဲ့စဉ် အချိန်များက ရှေးဟောင်းအီဂျစ်၏ အချမ်းသာဆုံးသော မြို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။ သီးဘီးစ်ရှေးဟောင်း ယဉ်ကျေးမှု နယ်မြေတွင် နိုင်းမြင်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်း နှင့် အနောက်ဘက်ကမ်း နှစ်ခု စလုံး ပါဝင်ပြီး အရှေ့ဘက်ကမ်းရှိ ကာနက်ဘုရားကျောင်း၊ လပ်ဆာ ဘုရားကျောင်း နှင့် ယခင် မြို့တည်ရှိခဲ့သော နေရာတို့ အပြင် အနောက်ဘက်ကမ်းရှိ ပုဂ္ဂလိကနှင့် တော်ဝင်မိသားစုတို့၏ သင်္ချိုင်းများ ပါဝင်သော ရှေးသင်္ချိုင်းကြီး များ အပြင် အသုဘ အခမ်းအနား ပြုလုပ်ရာ အဆောက်အအုံများလည်း ပါဝင်သည်။
သီးဘီးစ်မြို့

*သီးဘီးစ်မြို့ ၊ အီဂျစ်နိုင်ငံ
*သီးဘီးစ်မြို့ ၊ ဂရိနိုင်ငံ
မျက်နှာဖုံး

)]]
**မျက်နှာဖုံး** သည် မျက်နှာပေါ်တွင် ဝတ်ဆင်ကာ အသုံးပြုရသည့် အရာဖြစ်သည်။ များသောအားဖြင့် အကာအကွယ် အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ရုပ်ဖျက်ရန်အတွက်လည်းကောင်း၊ ဖျော်ဖြေရေးအတွက်လည်းကောင်း၊ ဖျော်ဖြေတင်ဆက်သည့်ပွဲများတွင် အသုံးပြုကြသည်။ မျက်နှာဖုံးကို ရှေးပဝေသဏီကတည်းက အခမ်းအနားများ၊ လက်တွေ့လုပ်ဆောင်မှုများနှင့်ဆိုင်သော ရည်ရွယ်ချက်များ စသည်တို့တွင် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ မျက်နှာဖုံးကို တပ်ဆင်သူ၏ မျက်နှာပေါ်တွင် တပ်ဆင်ကြသည် ဖြစ်သော်လည်း တပ်ဆင်သူ၏ အခြားခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းများအပေါ် သက်ရောက်မှုများလည်း အကာအကွယ်ပေးသည်။ ဩစတြေးလျနိုင်ငံ တချို့ဒေသများတွင် ကြီးမားသည့် totem မျက်နှာဖုံးများကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ထိုမျက်နှာဖုံးများမှာလည်း တစ်ကိုယ်လုံး ဖုံးအုပ်ထားသည်။ totem ဆိုသည်မှာ မြောကအမေရိကတိုင်းရင်းမျိုးနွယ်စုတစ်ခုကို ကိုယ်စားပြုသည့် တိရစ္ဆာန် ဖြစ်သည်။ အမေရိက မြောက်ပိုင်းရှိ အက်စကီးမိုးလူမျိုး အမျိုးသမီး(Inuitwomen) တို့သည် finger mask များကို ပုံပြောသည့်အခါနှင့် ကခုန်သည့်အခါများတွင် အသုံးပြုကြသည်။

## ထိတ်လန့်ဖွယ်ဇာတ်လမ်းများတွင် အသုံးပြုမှု
မျက်နှာဖုံးများကို ကြောက်မက်ဖွယ်ရာဇာတ်လမ်းများတွင် အသုံးပြကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ကမ္ဘာကျော် ရာမာယနဇာတ်တော်ကို ကပြဖျော်ဖြေရာတွင် ဒဿဂီရိ၏ သရုပ်ကို ပိုမိုပေါ်လွင်စေရန် ဘီလူးပုံမျက်နှာဖုံးကို တပ်ဆင်ကြသည်။

## ရုပ်ပုံများ

File:Ravensburg Fasnet Papierkrattler 2005.jpg|thumb|*Papierkrattler* masks at the Narrensprung 2005 Carnival parade, Ravensburg, Germany
File:MaskOfAgamemnon.jpg|thumb|right|The so-called 'Mask of Agamemnon', a 16th-century BC mask discovered by Heinrich Schliemann in 1876 at Mycenae, Greece. National Archaeological Museum, Athens
File:MuseoMascaraSLP07.JPG|thumb|left|Replica of the funeral mask of K'inich Janaab' Pakal at the Museo Nacional de la Máscara in Mexico
File:01XX Comedy Mask Old Slave Altes Museum anagoria.JPG|thumb|Mosaic with "Comedy Mask" (Old Slave); Villa in Centocelle/Rome (Italy); 2nd century AD, (Altes Museum)
File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Batak maskerdans tijdens een dodenfeest TMnr 60045322.jpg|thumb|Batak mask dance at a funeral feast in the Dutch East Indies, 1930s.
File:Kamerun Ekoi Aufsatzmasken Linden-Museum 45455 47707.jpg|thumb|Masks of Cameroon
File:Fang mask Louvre MH65-104-1.jpg|thumb|left|Fang mask used for the *ngil* ceremony, an inquisitorial search for sorcerers. Wood, Gabon, 19th century.
File:Asaro Mud Man Kabiufa Papua New Guinea.jpg|thumb|Asaro mudman holding mask, Papua New Guinea

## ကိုးကား
Hardee's

'''Hardee's Food Systems Inc.''' သည် အမေရိကန်အခြေစိုက် အမြန်ပြင် အစားအစာ စားသောက်ဆိုင်ခွဲများ ဖြစ်ပြီး CKE Restaurants Holdings, Inc. ("CKE") မှ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တောင်ပိုင်းနှင့် အနောက်အလယ်ပိုင်းတို့တွင် အဓိက ဖွင့်လှစ်ထားသည်။ မြောက်ကယ်ရိုလိုင်းနားတွင် ၁၉၆၀ ၌ စတင်တည်ထောင်ခဲ့သော ကုမ္ပဏီသည် ပိုင်ရှင်အဆက်ဆက်ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။

ဧပြီ ၁၉၉၇ တွင် Carl's Jr.၏ မိခင်ကုမ္ပဏီဖြစ်သော CKE Restaurants Holdings, Inc. က မွန်ထရီရယ်အခြေစိုက် Imasco လီမိတက်ထံမှ Hardee's ကို အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၂၇ သန်းဖြင့် ဝယ်ယူခဲ့သည်။

## ကိုးကား
၂၀၀၅ မေ ရန်ကုန် ဗုံးပေါက်ကွဲခြင်း

**၂၀၀၅ မေ ရန်ကုန် ဗုံးပေါက်ကွဲခြင်း**သည် ရန်ကုန်မြို့၌ ၇ မေ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ဆက်တိုက်ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ခဲ့သည့် ဗုံးပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်စဉ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး လူ ၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့ကာ ၁၆၂ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။
 

## ဗုံးပေါက်ကွဲခြင်း 
၇ မေ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကွန်ဗန်ရှင်းစင်တာ တစ်ခုနှင့် ဈေးဝယ်စင်တာ ၂ ခုတို့တွင် ဆက်တိုက်ဆိုသလို ဗုံးပေါက်ကွဲမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ပထမဆုံးပေါက်ကွဲမှုမှာ မင်္ဂလာတောင်ညွန့်မြို့နယ်ရှိ ထိုင်းကုန်စည်ပြပွဲတွင် ပေါက်ကွဲခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး လူသုံးဦး သေဆုံးခဲ့ရာ ဘုန်းကြီးတစ်ပါးပါဝင်ပြီး များစွာ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ဒုတိယပေါက်ကွဲမှုသည် မရမ်းကုန်းမြို့နယ်ရှိ စီးတီးမတ်ဆိုင်တွင် ပေါက်ကွဲခဲ့ဖြစ်ပြီး နောက်ဆုံးပေါက်ကွဲမှုမှ မြေနီကုန်းလမ်းဆုံအနီးရှိ ဒဂုံစင်တာတွင် ပေါက်ကွဲခဲ့သည်။ 

## စုံစမ်းစစ်ဆေးခြင်း 
အစိုးရ အာဏာပိုင်များက ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး၊ ရှမ်းပြည်တပ်မတော်-တောင်ပိုင်း၊ ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီနှင့် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရတို့ကို စွပ်စွဲပြစ်တင်ခဲ့ကြသည်။ ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံးနှင့် ရှမ်းပြည်တပ်မတော်-တောင်ပိုင်းတို့သည် ထိုစွပ်စွဲချက်များကို ချက်ချင်း ငြင်းဆိုခဲ့ကြသည်။

## ကိုးကား
၂၀၁၀ ဧပြီ ရန်ကုန်သင်္ကြန် ဗုံးပေါက်ကွဲခြင်း

**၂၀၁၀ ဧပြီ ရန်ကုန်သင်္ကြန် ဗုံးပေါက်ကွဲခြင်း**မှာ ၁၅ ဧပြီ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ သင်္ကြန်ပွဲတော်အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဗုံးပေါက်ကွဲမှုတစ်ခုဖြစ်ပြီး လူ ၁၀ ဦး သေဆုံးကာ ၁၇၈ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ 

## နောက်ခံအခြေအနေ 
ရန်ကုန်မြို့တွင်းနှင့် အနီးအနားပတ်ဝန်းကျင်တွင် ယခင်ကာလကပင် ဗုံးပေါက်ကွဲမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဧပြီလတွင်လည်း ရန်ကုန်မြို့လယ်ဝန်းကျင်တွင် ဗုံး ၅ လုံးပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ခဲ့ပြီး သတင်းထုတ်ပြန်ချက်များအရ သေဆုံးသူမရှိခဲ့ပေ။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ရန်ကုန်မြို့တော်ခန်းမ အပြင်တွင် ဗုံးပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး လူ ၇ ဦးသေဆုံးခဲ့ကာ လူများစွာ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။
 

## ဗုံးပေါက်ကွဲခြင်း 
၂၀၁၀ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ကန်တော်ကြီးအနီးရှိ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ၏ မြေးဖြစ်သူမှ  ကမကထပြုပေးသော X2O မဏ္ဍပ်ရှေ့တွင် နေရာ သုံးနေရာခွဲ၍ ပေါက်ကွဲခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုမဏ္ဍပ်တွင် ရေကစားသူ ရာဂဏန်းရှိနေသည်။

## ကိုးကား
အိမ်မိုးချင်းဆက် ရပ်ကွက်တူနေ၊ သူသေငါပို့

**အိမ်မိုးချင်းဆက် ရပ်ကွက်တူနေ၊ သူသေငါပို့** သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။

### အဓိပ္ပာယ်
**အိမ်မိုးချင်းဆက်၊ ရပ်ကွက်တူနေ၊ သူသေငါပို့:** တစ်ရပ်ကွက်တည်းတွင် အတူနေထိုင်သော အိမ်နီးချင်းများသည် ဝမ်းနည်းစရာ သို့မဟုတ် ဝမ်းမြောက်စရာ ကိစ္စများတွင် အပြန်အလှန် ကူညီပံ့ပိုးကြသည်။ အထူးသဖြင့် သေဆုံးခြင်းကဲ့သို့သော ဝမ်းနည်းဖွယ်အဖြစ်အပျက်များတွင် အိမ်နီးချင်းများသည် တစ်ဦးကိုတစ်ဦး ကူညီပံ့ပိုးခြင်းဖြင့် ဝေဒနာကို မျှဝေခံစားကြသည်။

ဆိုလိုသည်မှာ အိမ်နီးချင်းဆက်ဆံရေး၏ အရေးပါမှုကို ဖော်ပြသည်။ ကောင်းမွန်သော အိမ်နီးချင်းဆက်ဆံရေးသည် လူမှုအသိုင်းအဝိုင်း၏ အရေးပါသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့ရချိန်တွင် အားကိုးအားထားပြုနိုင်သော မိတ်ဆွေများ ရှိခြင်းသည် အရေးကြီးကြောင်းကို ဖော်ညွှန်းသည်။ ဤဆိုရိုးစကားသည် အပြန်အလှန်ကူညီခြင်း၊ စာနာထောက်ထားခြင်းနှင့် လူမှုရေးအရ ပံ့ပိုးကူညီခြင်း၏ အရေးပါမှုကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။

### အသေးစိတ်
*   **အိမ်မိုးချင်းဆက်/အိမ်နီးချင်းစပ်:** အိမ်ချင်းကပ်လျက် တည်ရှိခြင်း။
*   **ရပ်ကွက်တူနေ:** တစ်ခုတည်းသော ရပ်ကွက်တွင် နေထိုင်ခြင်း။
*   **သူသေငါပို့/သူသေငါဖို့:** အခြားသူတစ်ဦး သေဆုံးပါက နောက်ဆုံးခရီးကို ပို့ဆောင်ပေးခြင်း သို့မဟုတ် ကူညီဆောင်ရွက်ပေးခြင်း။

### ကိုးကားချက်များ
*   "**အိမ်နီးချင်းစပ်၊ ရပ်ကွက်တူနေ၊ သူသေငါပို့**၊ ဟင်းခွက်တိုရှည်၊ သေမှု ရှင်ခန်းမကင်း။" 
*   "**အိမ်မိုးချင်းဆက်၊ ရပ်ကွက်တူနေ၊ သူသေငါပို့**ဟူ၍လည်းကောင်း၊ သူသေငါဖို့ဟူ၍လည်းကောင်း ဝေါဟာရပညတ်စကား ရှိချေသည်။" 

ဤဆိုရိုးစကားနှင့် ဆက်စပ်သော အခြားဆိုရိုးစကားများလည်း ရှိပါသည်။ ဥပမာ-

*   **အိမ်နီးချင်းကောင်းမှ လင်ကောင်းရ:** ကောင်းမွန်သော အိမ်နီးချင်းများသည် ကောင်းမွန်သော အိမ်ထောင်ရေးကို အထောက်အကူပြုနိုင်သည်။

ဤဆိုရိုးစကားများသည် အိမ်နီးချင်းဆက်ဆံရေးသည် လူမှုဘဝတွင် မည်မျှအရေးပါကြောင်းကို ထင်ဟပ်စေသည်။

## ကိုးကား
အစ္စလာမ်မစ် ကိုင်ရို

**အစ္စလာမ်မစ် ကိုင်ရို** သည် အီဂျစ်နိုင်ငံ ကိုင်ရိုမြို့  မြို့လယ်နေရာ၏ တစိတ်တဒေသဖြစ်ပြီး တံတိုင်းကာရံထားသော မြို့တော်ဟောင်း၏ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ကိုင်ရိုရဲတိုက် ပတ်ဝန်းကျင်တို့ပါဝင်ကာ ရာပေါင်းများစွာသော ဗလီများ၊ သင်္ချိုင်းဂူများ၊ မဒရာဆာ့ ဟုခေါ်သော ကျောင်းများ၊ စံအိမ်များ ၊ ကာရာဗန်ဆီရိုင်းခေါ်  လမ်းနံဘေး ညအိပ်ထမင်းဆိုင်များ နှင့် ခံတပ်များ ရှိပြီး အစ္စလာမ်မစ်ခေတ် အတွင်းက တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။  ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ ၏ ပညာရေး၊ သိပ္ပံနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်း ယူနက်စကို မှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး " ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ရှေးအကျဆုံး အစ္စလာမ်မြို့တော်များထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ဗလီများ၊ မဒရာဆာ့ များ၊ ရေချိုးခန်းများ နှင့် ရေပန်းများ ရှိသည့်မြို့ " နှင့် "အစ္စလာမ်ကမ္ဘာ၏ အဓိကနေရာသစ် တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၁၄ ရာစုတွင် ရွှေရောင်ခေတ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သောမြို့" ဟု ရည်ညွှန်းဖော်ပြခဲ့သည်။

## ကိုးကား
အဘူမီနာ

အဘူမီနာသည် ရှေးဟောင်း အီဂျစ် နှောင်းပိုင်းခေတ်တွင် မြို့တစ်မြို့၊ ခရစ်ယာန်ဘုန်းကြီးကျောင်း အစုအဝေး နှင့် ခရစ်ယာန် ဘုရားဖူးတို့ လာရောက်ရာ နေရာ တစ်ခု ဖြစ်ပြီး အလက်ဇန္ဒရီးယားမြို့ ၏ အနောက်တောင်ဘက် ၂၈မိုင် (၄၅ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်း၏ အကြွင်းအကျန်များကို ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် ယူနက်စကိုမှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ မြေပြင်ပေါ်သို့ ထိုးထွက်နေသော အကြွင်းအကျန် အနည်းငယ်သာ ရှိသော်လည်း ဂရိတ် ဘာဆေလီကာ ကဲ့သို့သော အဓိက အဆောက်အဦးများ၏ အုတ်မြစ်များကိုမူ အလွယ်တကူ မြင်တွေ့နိုင်သေးသည်။

ထိုဒေသရှိ လတ်တလော စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး လုပ်ငန်းများကြောင့် ရေမျက်နှာပြင် သိသာစွာ မြင့်တက်လာခဲ့သဖြင့် ထိုဒေသ အတွင်းရှိ အဆောက်အဦးများမှာ ပြိုကျခြင်း ယိမ်းယိုင်ခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်လာစေသည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ထိုနေရာအား စိုးရိမ်ရသော ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ စာရင်းသို့ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ အာဏာပိုင်များ အနေနှင့် ထိုနေရာရှိ အစိုးရိမ်ရဆုံး အဆောက်အဦးများ၏ အောက်ခြေသို့ သဲများ ထည့်သွင်းခဲ့ရလေသည်။

## ကိုးကား
ဗာတီကန် မြို့ပြနိုင်ငံ၏ ပိုင်နက်များ

ဟိုးလီးဆီး၏ ပိုင်နက်များကို ၁၉၂၉ ခုနှစ် အီတလီဘုရင့်နိုင်ငံတော် နှင့် ချုပ်ဆိုသော လက်တီယန် စာချုပ် အရ အုပ်ချုပ်သည်။ အီတလီ၏ ပိုင်နက် အတွင်း ဖြစ်သော်လည်း အချို့နေရာများမှာ နိုင်ငံခြား သံရုံးများကဲ့သို့ပင် သံတမန်ဆိုင်ရာ ကင်းလွတ်ခွင့်များကို ရရှိခံစားနိုင်ကြသည်။

## ကိုးကား
မြန်မာနိုင်ငံရှိ နည်းပညာတက္ကသိုလ်များ

အောက်ပါတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ နည်းပညာတက္ကသိုလ်များ စာရင်း ဖြစ်သည်။ နည်းပညာတက္ကသိုလ်များသည် သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန၊ အဆင့်မြင့်သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဦးစီးဌာန လက်အောက်တွင် ပါရှိသည်။

## နည်းပညာတက္ကသိုလ်များ 
# ရန်ကုန်နည်းပညာတက္ကသိုလ်
# မန္တလေးနည်းပညာတက္ကသိုလ်
# နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မန္တလေး)
# နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ရတနာပုံဆိုင်ဘာစီးတီး)
# ပြည်နည်းပညာတက္ကသိုလ်
# ​နေပြည်​တော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်
# နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ကလေး)
# နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ကျိုင်းတုံ)
# နည်းပညာတက္ကသိုလ်(စစ်ကိုင်း)
# နည်းပညာတက္ကသိုလ်(စစ်တွေ)
# နည်းပညာတက္ကသိုလ်(တောင်ကြီး)
# နည်းပညာတက္ကသိုလ်(တောင်ငူ)
# နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ထားဝယ်)
# နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ပခုက္ကူ)
# နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ပင်လုံ)
# နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ပုသိမ်)
# နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ဗန်းမော်)
# နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ဘားအံ)
# နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မကွေး)
# နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မအူပင်)
# နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မိတ္ထီလာ)
# နည်းပညာတက္ကသိုလ် (ကျောက်ဆည်)
# နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မုံရွာ)
# နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မော်လမြိုင်)
# နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မြစ်ကြီးနား)
# နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မြိတ်)
# နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မှော်ဘီ)
# နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ရမည်းသင်း)
# နည်းပညာတက္ကသိုလ်(လားရှိုး)
# နည်းပညာတက္ကသိုလ်(လွိုင်ကော်)
# နည်းပညာတက္ကသိုလ်(သန်လျင်)
# နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ဟင်္သာတ)
# ရန်ကုန်အနောက်ပိုင်းနည်းပညာတက္ကသိုလ်
# နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ကျောက်ဖြူ)

## ကိုးကား
ဗာတီကန် တံတိုင်းပြင်ပရှိ စိန့်ပေါလ်၏ ဘာဆေးလီကာ

**ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး၏ ဗာတီကန်တံတိုင်းပြင်ပရှိ စိန့်ပေါလ်၏ ဘာဆေးလီကာ** အား **ဗာတီကန်တံတိုင်းပြင်ပရှိ စိန့်ပေါလ်** ဟု အများစု က ခေါ်ဆိုကြပြီး ရောမမြို့ရှိ ရှေးခေတ် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး၏ အဓိက ဘာဆေးလီကာ ၄ ခု တွင် တစ်ခု အပါအဝင် ဖြစ်ပြီး  အခြား ၃ ခုမှာ လက်တီရန်ရှိ စိန့်ဂျွန် ဘာဆေးလီကာ၊ စိန့်ပီတာ ဘာဆေးလီကာ နှင့် စိန့်မေရီ မေဂျာ တို့ ဖြစ်ကြသည်။

## ကိုးကား
အူမတောင့်မှ သီလစောင့်

**အူမတောင့်မှ သီလစောင့်** သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။

### အဓိပ္ပာယ်
**အူမတောင့်မှ သီလစောင့်:** ဝမ်းရေးဖူလုံမှသာ သီလစောင့်ထိန်းနိုင်မည်။

ဆိုလိုသည်မှာ လူတစ်ဦးသည် အခြေခံလိုအပ်ချက်များ (အထူးသဖြင့် စားဝတ်နေရေး) ပြည့်စုံမှသာ ကိုယ်ကျင့်တရားကို အပြည့်အဝ ထိန်းသိမ်းနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ဆင်းရဲမွဲတေမှုနှင့် ရုန်းကန်နေရချိန်တွင် လူတို့သည် အသက်ရှင်ရပ်တည်ရေးအတွက် အခြားနည်းလမ်းများကို ရှာဖွေရနိုင်သောကြောင့် ကိုယ်ကျင့်တရားကို ထိန်းသိမ်းရန် ခက်ခဲနိုင်သည်။ ဤဆိုရိုးစကားသည် လူမှုရေးနှင့် စီးပွားရေးအခြေအနေများသည် လူတို့၏ ကိုယ်ကျင့်တရားအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။

### အသေးစိတ်
*   **အူမတောင့်:** ဝမ်းရေးဖူလုံခြင်း၊ စားဝတ်နေရေး ပြည့်စုံခြင်း။
*   **သီလစောင့်:** ကိုယ်ကျင့်တရားကို ထိန်းသိမ်းခြင်း။

### ကိုးကားချက်များ
*   "ကိုယ်တွင်ဥစ္စာ၊ ဝတ်စားငှာမျှ၊ ရှာကာမရ၊ ဆင်းရဲလှသော်၊ **အူမတောင့်မှ**၊ စောင့်လိမ့်သီလ၊ ဆိုကုန်ကြသို့၊" 
*   "တိုင်းရေးပြည်မှုတွေကြောင့် **အူမတောင့်မှ သီလစောင့်နိုင်သည်**၊ ဆွမ်းတော် ဝေးလို့ ဝမ်းတော်မှ မဝဘူးဆိုသလို…၊" 

## ကိုးကား
လက်သည်းနီ

**လက်သည်းနီ** သည် ဆိုးဆေးအရည်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ လက်သည်းနီကို အသုံးပြုကာ လူတို့၏ လက်သည်း၊ ခြေသည်းများတွင် အလှဆင်လိမ်းခြယ်ကြသည်။ ၎င်းသည် ခြေသည်း၊ လက်သည်းခွံများကိုလည်း အကာအကွယ်ပေးနိုင်သည်။ လက်သည်းနီများထုတ်လုပ်ရာတွင် အထပ်ထပ်အကြိမ်အကြိမ် စစ်ဆေးမြှင့်တင်မှုများ ပြုလုပ်ကြသည်။ လက်သည်းနီများ၏ အလှအပခြယ်သနိုင်မှုများကို မြှင့်တင်နိုင်ရန် ဖြစ်သည်။ လက်သည်းနီတွင် အော်ဂဲနစ်ပေါ်လီမာ (organic polymer) ဒြပ်ပေါင်းတစ်ခုနှင့် အမျိုးအစားပေါ်မူတည်ကာ အခြားသော ပါဝင်ပစ္စည်းများစွာလည်း ပါဝင်သည်။

## သမိုင်း
လက်သည်းနီများသည် တရုတ်နိုင်ငံတွင် စတင်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ၃၀၀၀ ဘီစီ အချိန်များက အသုံးပြုခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ၆၀၀ ဘီစီပတ်ဝန်းကျင်ခန့်တွင် Zhou မင်းဆက် ကာလတွင် တော်ဝင်အိမ်တော်သည် ရွှေရောင်နှင့် ငွေရောင်တို့ကို နှစ်သက်ခဲ့ကြသည်။ ထိုဆိုးဆေးကို mummified pharaohs အဖြစ် လူအများသိကြသည်။ ၁၉ ရာစုသို့ ရောက်ရှိလာချိန်တွင်မူ လက်သည်းနီများတွင် သင်းပျံ့သည့်အနံ့ပါဝင်သည့် အနီရောင်အဆီများနှင့် အရောင်တင်ဆေးများကို အရောင်သန်းကာ ပြုလုပ်လာကြသည်။

၁၉ ရာစုနှင့် ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းကာလများတွင် လူအများသည် အမှုန့်များ၊ ခရင်များ (cream)ကို လက်သည်းတွင် ဆိုးခြင်းထက် အရောင်တင်ဆေးကို အသုံးပြုသည့်နည်းကို ပိုမိုနှစ်သက်လာကြသည်။ Graf’s Hyglo လက်သည်းနီသည် ထိုအချိန်အခါက ရောင်းချထုတ်လုပ်သည့် လက်သည်းနီဆိုးဆေး တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။

## ဖက်ရှင်များတွင် အသုံးပြုမှု
ပုံမှန်အားဖြင့် လက်သည်းနီသည် အကြည်၊ အနီ၊ ပန်း၊ ခရမ်းနု နှင့် အနက် အစရှိသည့် အရောင်များဖြင့်သာ စတင်ခဲ့သည်။ လက်သည်းနီများကို အမျိုးမျိုးသော အရောင်များ နှင့် ပုံသဏ္ဌာန်များဖြင့် တွေ့မြင်ရသည်။ ထိုကဲသို့ အရောင်တစ်မျိုးတည်းဖြင့် ထုတ်လုပ်ခဲ့သည့် နောက်ပိုင်းကာလများတွင်မူ တစ်ခေတ်ဆန်းကာ တိုးတက်လာခဲ့သည်။ အခြားသော ပုံသဏ္ဌာန်များဖြင့်လည်း ထုတ်လုပ်လာခဲ့သည်။ အခြားသော အလှဆင်အနုပညာပုံစံများကိုလည်း လက်သည်းနီတွင် ထည့်သွင်းထုတ်လုပ်လာကြသည်။ အခြားသော လက်သည်းဆိုးဆေးများသည် လက်သည်းများ၏ ကြီးထွားမှုကို အထောက်အကူပြုနိုင်ကြောင်း၊ လက်သည်းများ ပိုမိုကြံ့ခိုင်လာကြောင်း၊ လက်သည်းများ ကျိုးခြင်းမှလည်း အကာအကွယ်ပေးကြောင်း အစရှိသဖြင့် ကြော်ငြာလာကြသည်။

## လူမှုကွန်ရက်
လူမှုကွန်ရက်များတွင် လက်သည်းနီဆိုးဆေး ယဉ်ကျေးမှုသည် အသုံးပြုသူများ အကြားရေပန်းစားလာခဲ့သည်။ အသုံးပြုသူများဆီသို့ ပုံများကို မျှဝေပေးလာကြသည်။ "WWD ၏ ထုတ်ပြန်ကြေညာချက်အရ လက်သည်းနီဆိုးဆေးများသည် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံ၌ ဒေါ်လာ ၇၆၈ သန်းအထိ စံချိန်ချိုး ရောင်းအားရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်ကထက် ၃၂ ရာခိုင်နှုန်း ပိုမိုခဲ့သည့် ပမာဏပင် ဖြစ်သည်။ ဈေးကွက်မျာကလည်း တစ်ပတ်ချင်းစီတွင် ပစ္စည်းအသစ်များကို ကြေညာခဲ့ပေသည်။" လက်သည်းဆိုးဆေးနှင့် ဆက်စပ်ပစ္စည်းများသည် ၂၁ ရာစု၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ရပ်အနေဖြင့် ဈေးကွက်တွင် နေရာယူလာကြသည်။ Pinterest, Instagram,Youtube တို့သည် အသုံးပြုသူများအကြား စာစုများတင်ကာ သူမတူသည့် လက်သည်းအလှအနုပညာများကို မျှဝေသည့် လူမှုကွန်ရက်များ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုကဲ့သို့ လူမှုကွန်ရက်အသုံးပြုခြင်းသည် ကြည့်ရှုသူများအတွက် အဆင်ပြေ ကောင်းမွန်သည့် အချက်ဖြစ်သည်။ ကြည့်ရှုသူများသည် လူမှုကွန်ရက်တွင် တင်ထားသည်များကို ကြည့်ရှုကာ မိမိနှင့်အဆင်ပြေ လိုက်ဖက်မည့် ပုံစံများကို ရွေးချယ်နိုင်ပေသည်။

## လက်သည်းနီဖျက်ဆေး
လက်သည်းနီဖျက်ဆေးသည် အော်ဂဲနစ်ပစ္စည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။  လက်သည်းနီဖျက်ဆေးအရည်ပုလင်းသည် ချည်သားစကလေးဖြင့် တွဲဖက် အသုံးပြုရသည်။ 

## ကိုးကား
ဒူဗရော့ဗ်နစ်ခ်မြို့

ဒူဗရော့ဗ်နစ်ခ်မြို့ ; သည် အေဒြီယက်တစ်ပင်လယ် ပေါ်တွင် တည်ရှိသော ခရိုအေးရှားနိုင်ငံမှ မြို့တော်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဒယ်လ်မားရှား ဒေသတွင် တည်ရှိသည်။ မြေထဲပင်လယ် ဒေသ အတွင်း အထင်ရှားဆုံး ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားများ လာရောက်လည်ပတ်ရာ နေရာ တစ်ခု ဖြစ်သည့် အပြင် ဆိပ်ကမ်းမြို့ တစ်မြို့ နှင့် ဒူဗရော့ဗ်နစ်ခ်-နာရက်ဗာ ကောင်တီ၏ အချက်အချာ နေရာလည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း အရ လူဦးရေ ၄၂,၆၁၅ ဦး ရှိသည်။ ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် ယူနက်စကိုမှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ်သတ်မှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

မြို့၏ ကြွယ်ဝချမ်းသာမှုသည် သမိုင်းကြောင်းအရ ရေကြောင်းကုန်သွယ်ရေး အပေါ်တွင် မူတည်နေခဲ့ပြီး ရာဂူဆာ သမ္မတနိုင်ငံ၏ မြို့တော် ဖြစ်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ၁၅ ရာစု နှင့် ၁၆ ရာစု အတွင်း အလွန် ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ခဲ့ပြီး ချမ်းသာကြွယ်ဝမှု နှင့် သံတမန်ရေးရာ ကျွမ်းကျင်မှုတို့ကြောင့် ကျော်ကြားခဲ့သည်။

၁၉၉၁ ခုနှစ် ယူဂိုဆလားဗီးယားနိုင်ငံ ပြိုကွဲချိန်တွင် ဒူဗရော့ဗ်နစ်မြို့သည် ယူဂိုဆလပ် ပြည်သူ့ တပ်မတော် တွင် ပါဝင်သော ဆာ့ဘ် နှင့် မွန်တီနီဂရိုး စစ်သားတို့၏ သိမ်းပိုက်မှုကို  ၇ လတာမျှ ကြာအောင် ခံခဲ့ရပြီး တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် သိသာထင်ရှားစွာ ပျက်စီးမှုများ ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ ခုနှစ်များ နှင့် ၂၀၀၀ ခုနှစ်များ၏ အစောပိုင်းတွင် ပြုပြင်ရေး ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ဒူဗရော့ဗ်နစ်ခ်သည် မြေထဲပင်လယ်ဒေသ၏ ထိပ်ဆုံး ကမ္ဘာလှည့် ခရီးသွား နေရာ တစ်ခု အဖြစ် ပြန်လည် အသက်ဝင်လာခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
စတာရီရက် ခံတပ်

**ရက်** ဟုခေါ်ပြီး ခေတ်သစ် ဆားဘီးယား သမိုင်းစာအုပ်များတွင် **စတာရီရက်** (ရှေးဟောင်းရက် ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။) ဟု ရေးသားကြသော စတာရီရက် မှာ ဆားဘီးယားနိုင်ငံ နိုဗီပါဇာမြို့၏ အနောက်ဘက် ၁၁ ကီလိုမီတာအကွာ ယခင် "စတာရို တာဂိုဗစ်ရှ်တဲ့" ဈေးဟောင်းနေရာ တွင် ရှိသော အလယ်ခေတ် ခံတပ် တစ်ခု ဖြစ်သည်။

ရှေးဟောင်းရက် သည် အလယ်ခေတ် ဆားဘီးယား ရက်စ်ကာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး မြို့တော် ဖြစ်ခဲ့ပြီး အချိန်ကာလ ကြာမြင့်စွာပင် အရေးပါသော နေရာ တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ် ရပ်စကာ ဒေသတွင် တည်ရှိပြီး မြို့တော်မှာ အလယ်ခေတ် အစောပိုင်း နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် တည်ရှိသည်။ ၉ ရာစု မတိုင်မီကပင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၁၃ ရာစုသို့ တွင် မနေထိုင်တော့ဘဲ စွန့်ခွာခဲ့ကြသည်။ အိုးဆားဘီးယား ဟုခေါ်သော နေရာတွင် တည်ရှိပြီး ရပ်စကာ ချောက်ကမ်းပါး တလျှောက်တွင်တည်ရှိကာ ပတ်ဝန်းကျင် ဒေသများဖြစ်သော အနောက်ဘက်ရှိ ဇီတာ နှင့် ဘော့စနီးယား ၊ တောင်ဘက်ရှိ ကိုဆိုဗို နှင့် မက်တိုးဟီးယား ဒေသ တို့၏ ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်း လမ်းဆုံရာ နေရာကောင်း တစ်ခုတွင် တည်ရှိသည်။

ယနေ့အချိန်တွင် ရက် ခံတပ်သည် ခြံဝင်းခေတ်မထားသော အကာအကွယ် မရှိသော အပျက်အစီးများ ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ သို့သော်လည်း ထိုဒေသကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် အတွက် အစီအစဉ် ရှိသည်။ ရက် နှင့် အလွန်နီးစပ်သော ပတ်ဝန်းကျင်တွင် အလယ်ခေတ်မှ ရင်သပ်ရှုမောဖွယ်ရာ အဆောက်အဦးများ ရှိပြီး ခံတပ်များ၊ ဈေးဟောင်းများ၊ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းများ နှင့် ဘုန်းကြီးကျောင်းများ ပါဝင်သည်။ ဆားဘီးယား အလယ်ခေတ် ဆိုပိုကားနီ ဘုန်းကြီးကျောင်း သည် အနောက်ကမ္ဘာနှင့် ဘိုင်ဇန်တိုင်း ကမ္ဘာတို့ကြား ဆက်သွယ်မှု အတွက် သက်သေ အထောက်အထား တစ်ခုပင်ဖြစ်သည်။ စတာရီရက် နှင့် အနီးတွင် ရှိသော ဆိုပိုကားနီ ဘုန်းကြီးကျောင်း တို့သည် ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရပြီး ဖြစ်ကာ ပြန်လည် တည်ဆောက်နေသာ ၁၂ရာစု စတာရီရက် ဘုန်းကြီးကျောင်း သည်လည်း ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ သတ်မှတ်ချက်တွင် ပါဝင်လာနိုင်သည်။ 

## ကိုးကား
ဆိုပိုကားနီ ဘုန်းကြီးကျောင်း

**ဆိုပိုကားနီ ဘုန်းကြီးကျောင်း** သည် ဆာဘီးယား၏ ပထမ စတက်ဖန် ယူရော့စ်ဘုရင်မှ လှူဒါန်းခဲ့သော ဘုန်းကြီးကျောင်း ဖြစ်ပြီး ၁၂၅၉ မှ ၁၂၇၀ အတွင်းတွင် တည်ဆောက်ခဲ့ကာ ဆားဘီးယား အလယ်ခေတ် နိုင်ငံ တစ်ခု၏ အလယ်ဗဟို ရက် ဒေသအတွင်း ရပ်စကာ မြစ်၏ မြစ်ဖျားခံရာ ဒေသ အနီးတွင် တည်ရှိသည်။ ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ စာရင်းသို့ စတာရီရက် ခံတပ် နှင့် အတူ ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ခဲ့သည်။

## ပုံများ

File:Sopocani monastery 2.jpg|ဘုန်းကြီးကျောင်း အဆောက်အဦး
File:Tod der Gottesmutter Sopocani.JPG| ဆိုပိုကားနီရှိ ဘုရားသခင်၏ မိခင် ကွယ်လွန်ခြင်း ပွဲတော် နံရံဆေးရေးပန်းချီကား ၁၂၆၅ခုနှစ်
File:Tod der Gottesmutter Sopocani detail.JPG|ဘုရားသခင်၏ မိခင် ကွယ်လွန်ခြင်း ပွဲတော် နံရံဆေးရေးပန်းချီကား အသေးစိတ်
File:King Stefan Uroš I with his son Stefan Dragutin.jpg|ပထမ စတက်ဖန်ယူရော့စ် ဘုရင်နှင့် ၎င်း၏ သားတော် ဒရာဂူတင်
File:Pastiri, freska, Sopoćani.jpg|သိုးထိန်း
ဒိုင်အိုကလက်ရှန်း၏ နန်းတော်

**ဒိုင်အိုကလက်ရှန်း၏ နန်းတော်** သည် ရောမ အင်ပိုင်ယာ ဒိုင်အိုကလက်ရှန်း အတွက် ၄ရာစု နှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သော ရှေးဟောင်း နန်းတော် ဖြစ်ပြီး ယနေ့ခေတ်တွင် ခရိုအေးရှားနိုင်ငံ စပလစ်မြို့ဟောင်း၏ တစ်ဝက်ခန့်အား နေရာယူထားသည်။ ဒိုင်အိုကလက်ရှန်း ဘုရင် အငြိမ်းစားယူချိန်တွင် နေထိုင်ရန် အတွက် တည်ဆောက်ခဲ့သဖြင့် နန်းတော်ဟု ခေါ်သော်လည်း အဆောက်အဦးမှာ ကြီးမားပြီး ခံတပ်ကြီး တစ်ခုနှင့် တူသဖြင့် အခေါ်အဝေါ်မှာ မလျော်ညီသည့်ပမာ ထင်ရသည်။ အဆောက်အဦး၏ တစ်ဝက်ခန့်မှာ ဒိုင်အိုကလက်ရှန်း၏ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ နေရာ ဖြစ်ပြီး အခြားတစ်ဝက်မှာ စစ်တန်းလျားများ ဖြစ်သည်။

ဒိုင်အိုကလက်ရှန်းသည် အေဒီ ၃၀၅ ခုနှစ် မေလ ၁ ရက်တွင် အငြိမ်းစားယူရန် ပြင်ဆင်ခဲ့ပြီး ကြီးမားသော နန်းတော်ကြီးကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ရောမပြည်နယ် ဒါလ်မေးရှား၏ မြို့တော် ဖြစ်သော ဆလိုနာ မှ ၄ မိုင် အကွာတွင် တည်ရှိကာ ဒါလ်မေးရှား ကမ်းရိုးတန်းမှ  အနည်းငယ်မျှ ထိုးထွက်နေသာ ကျွန်းဆွယ်၏ ပင်လယ်အော်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ပလစ်ဗစ် ရေကန်များ အမျိုးသားဥယျာဉ်

**ပလစ်ဗစ် ရေကန်များ အမျိုးသားဥယျာဉ်** သည် အရှေ့တောင် ဥရောပတွင် ရှေးအကျဆုံး အမျိုးသား ဥယျာဉ် တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ခရိုအေးရှားနိုင်ငံ တွင် အကြီးဆုံးသော အမျိုးသားဥယျာဉ် ဖြစ်သည်။ ခရိုအေးရှားနိုင်ငံတွင် အခြား အမျိုးသားဥယျာဉ် ၇ ခု ရှိပြီး သဘာဝဥယျာဉ် ၁၀ ခု လည်း ရှိသည်။ ၁၉၇၉ ခုတွင် ပလစ်ဗစ် ရေကန်များ အမျိုးသားဥယျာဉ် အား ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ စာရင်းတွင် ထည့်သွင်း ခဲ့သည်။ 

အမျိုးသားဥယျာဉ်အား ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ခရိုအေးရှားနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်း တောင်ကုန်းထူထပ်သော ဒေသ တွင် တည်ရှိကာ ဘော့စနီးယားနှင့် ဟာဇီဂိုးဗီးနားနိုင်ငံ နယ်စပ်တွင် တည်ရှိသည်။ အရေးပါသော တောင်မြောက်လမ်းမသည် အမျိုးသားဥယျာဉ် ဒေသကို ဖြတ်သန်းသွားပြီး ခရိုအေးရှား ကုန်းတွင်းပိုင်းအား အေဒြီယက်တစ်ပင်လယ် ကမ်းရိုးတန်း ဒေသနှင့် ဆက်သွယ်ပေးထားသည်။

ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားသော ဧရိယာမှာ ၂၉၆.၈၅ စတုရန်း ကီလိုမီတာ (၇၃,၃၅၀ ဧက) မျှ ရှိသည်။ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းသော ဧရိယာမှာ လီကာ-ဆန့်ဂျ် ကောင်တီ တွင် တည်ရှိပြီး ကျန်ရှိသော ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းမှာ ကာလိုဗက်ကောင်တီ တွင် တည်ရှိသည်။

နှစ်စဉ်တိုင်းတွင် ဧည့်သည် ၁ သန်းကျော် လာရောက်လည်ပတ်ကြသည်။ ဝင်ကြေးမှာ အချိန်အလိုက်ကွဲပြားပြီး လူများသော အချိန်တွင် လူကြီးတစ်ယောက်လျှင်  ယူရို ၂၄ ဒေါ်လာ ခန့် အထိ ရှိသည်။

## ကိုးကား
နယူတန် (ယူနစ်)

**နယူတန်** (သင်္ကေတ - N) သည် အား (force) ၏ SI ယူနစ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အိုက်ဆက် နယူတန် (Isaac Newton) ကို အစွဲပြုခေါ်ဝေါ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။

## အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်
တစ်နယူတန်သည် လိုအပ်သည့် အားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သက်ရောက်လိုက်သည့် အား၏ ဦးတည်ရာသို့ တစ်ကီလိုဂရမ် ဒြပ်ထုကို တစ်စက္ကန့်လျှင် တစ်မီတာရွေ့လျားရန် လိုအပ်သည့် အားပင် ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဆန်တာမာရီယာ ဒဲလေ ဂရာဇီ ဘုရားကျောင်း (မီလန်)

ဆန်တာမာရီယာ ဒဲလေ ဂရာဇီ ဘုရားကျောင်းသည် သည် အီတလီနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်း မီလန်မြို့ ရှိ ဘုရားကျောင်းနှင့် ဒိုမီနီကန် ကွန်ဗင့်ကျောင်း တစ်ခုဖြစ်ပြီး ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ စာရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ကွန်ဗင့်ကျောင်း၏ ထမင်းစားခန်း နံရံတွင် လီယိုနာဒိုဒါဗင်ချီ ၏ နောက်ဆုံး ညစာစားပွဲ ပန်းချီကားကို ရေးဆွဲထားသည်။
အိုရစ်ဒေသမှ သဘာဝနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အမွေအနှစ်များ (အယ်လ်ဘေးနီးယား)

အိုရစ်ဒေသမှ သဘာဝနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အမွေအနှစ်များ သည် အယ်လ်ဘေးနီးယားနိုင်ငံ ပိုဂရေးဒက် ဒေသတွင် အိုရစ်ရေကန် အနီးတွင် တည်ရှိသော ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ စာရင်းဝင် ဖြစ်လာနိုင်သော နေရာ တစ်ခု ဖြစ်သည်။  ထိုဒေသအား ယူနက်စကိုသို့ "အယ်လ်ဘေးနီးယားနိုင်ငံ ယူနက်စကို အမြဲတမ်း ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့" မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၅ ရက်တွင် စာရင်း တင်သွင်းခဲ့ပြီး  ယာယီစာရင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
အိုရစ်ဒေသမှ သဘာဝနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အမွေအနှစ်များ

အိုရစ်ဒေသမှ သဘာဝနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဆိုင်ရာ အမွေအနှစ်များ သည် အောက်ပါ နေရာ ၂ ခုကို ရည်ညွှန်းသည်။

*အိုရစ်ဒေသမှ သဘာဝနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အမွေအနှစ်များ (အယ်လ်ဘေးနီးယား)၊ အိုရစ်ရေကန်၏ အယ်လ်ဘေးနီးယားနိုင်ငံ ဘက်ခြမ်း ပိုဂရေးဒက်ဒေသတွင် တည်ရှိသည်။
*အိုရစ်ဒေသမှ သဘာဝနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အမွေအနှစ်များ (မက်စီဒိုးနီးယား)၊ အိုရစ်ရေကန်၏ မက်စီဒိုးနီးယား ဘက်ခြမ်း အိုရစ် ဒေသတွင် တည်ရှိသည်။
အိုရစ်မြို့

**အိုရစ်မြို့** သည် မြောက်မက်စီဒိုးနီးယားနိုင်ငံရှိ မြို့ တစ်မြို့ ဖြစ်ပြီး အိုရစ် စည်ပင်သာယာနယ်နိမိတ်၏ ရုံးထိုင်ရာမြို့ ဖြစ်သည်။ အိုရစ်ရေကန် ပေါ်တွင် တည်ရှိသော အကြီးဆုံး မြို့ ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံအတွင်း အဋ္ဌမမြောက် အကြီးဆုံး မြို့ ဖြစ်ကာ ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေ ၄၂,၀၀၀ ကျော် နေထိုင်သည်။ အိုရစ်သည် ဘုရားကျောင်းပေါင်း ၃၆၅ ကျောင်းရှိခြင်းကြောင့် ထင်ရှားပြီး တစ်နှစ်ပတ်လုံး တစ်ရက်လျှင် တစ်ကျောင်း ဖြစ်သည်။ အိုရစ်အား ဘော်လ်ကန်ဒေသ၏ ဂျေရုဆလင်ဟု ရည်ညွှန်းကြသည်။  မြို့အတွင်း ပန်းချီကားပမာ အိမ်များနှင့် အဆောက်အဦးများရှိပြီး ခရီးသွားလုပ်ငန်းမှာ ထင်ရှားသည်။ စကော့ပြေ မြို့၏ အနောက်တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိပြီး ရီဆင်မြို့ နှင့် ဘစ်တိုလာမြို့၏ အနောက်ဘက်တွင် ရှိသည်။ ၁၉၇၉ ခုနှစ် နှင့် ၁၉၈၀ ခုနှစ်တို့တွင် အိုရစ်မြို့ နှင့် အိုရစ်ရေကန် တို့သည် ယူနက်စကို၏ ယဉ်ကျေးမှု နှင့် သဘာဝ ဆိုင်ရာ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံရသည်။ အိုရစ်သည် ယူနက်စကို၏ သဘာဝ နှင့် ယဉ်ကျေးမှု နှစ်ခုစလုံး အတွက် ရောနှော သတ်မှတ်ခြင်း ခံရသော ဒေသ ၂၈ ခု အတွင်း တစ်ခု အပါအဝင် ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဒျူမီတာအမျိုးသားဥယျာဉ်

ဒျူမီတာသည် မွန်တီနီဂရိုးနိုင်ငံ အနောက်မြောက်ပိုင်းရှိ တောင်တန်း တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ အမည်ဖြင့် အမျိုးသားဥယျာဉ် ကို အမည်ပေးထားသည်။ အမြင့်ဆုံးတောင်ထိပ်ဖြစ်သော ဘာဘိုတော့ဗ် ကု သည် ၂,၅၂၃ မီတာမျှ မြင့်သည်။

မြောက်ဘက်တွင် တာရာမြစ်၏ ချောက်ကမ်းပါး တွင် လည်းကောင်း၊ အနောက်ဘက်တွင် ပီဗာမြစ်၏ ချောက်ကမ်းပါးတွင်လည်းကောင်း၊ တောင်ဘက်တွင် ကိုမာနီကာမြစ်၏ ချောက်ကမ်းပါးတွင် လည်းကောင်း နယ်နိမိတ် အဆုံးသတ်သည်။ အရှေ့ဘက်တွင် ၄,၉၂၁ ပေ (၁, ၅၀၀ မီတာ) မျှ မြင့်သော ဂျာဇီစကာ ပိုဗာ (ကန်များ၏ ကုန်းပြင်မြင့်) ဟု အမည်ရသော ကုန်းမြေမြင့် တစ်ခု နှင့် ဆက်စပ်သွားသည်။ ဆင်ဂျာဗီးနားတောင် သည် ဂျာဇီစကာ ပိုဗာ ကုန်းပြင်မြင့်၏ အရှေ့ဘက်တွင် ရှိသည်။

ဒျူမီတာတောင်တန်းသည် အများအားဖြင့် ဇာဗလာဂျက် စည်ပင်သာယာနယ်နိမိတ် အတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
နီနီခင်ဇော်

**နီနီခင်ဇော်** သည် မြန်မာ ပေါ့ခ် အဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူမသည် ဆေးတက္ကသိုလ် ၂၊ရန်ကုန် တွင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။။ 

သူမသည် ၂၀၁၃ အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲ ဖွင့်ပွဲနှင့် ပိတ်ပွဲအခမ်းအနားများတွင် ပါဝင်ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ သူသည် သံစဉ်များနှင့်ကမ္ဘာ သီချင်းပြိုင်ပွဲ၏ ၂၀၀၈ ရာသီ၌ အနိုင်ရခဲ့သည်။။

## အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း 
သူမသည် ၂၀၀၈ခုနှစ် သံစဉ်များနှင့်ကမ္ဘာ အဆိုပြိုင်ပွဲ၏ အနိုင်ရသူဖြစ်သည်။ သူမသည် ၂၇ ကြိမ်မြောက် ဆီးဂိမ်းစ်၌ *သွေးချင်းတို့ဌာနေ မြန်မာပြည်*၊ *ထာဝရမြန်မာ*၊ *ပြန်ဆုံမယ်* တေးတို့ဖြင့် ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။၎င်းသီချင်းများသည် ယခုတိုင်အောင်မြင်ဆဲ ဖြစ်သည်။

## တစ်ကိုယ်​တော်​ဖျော်​ဖြေပွဲများ
နီနီခင်​ဇော်၏ တစ်ကိုယ်​တော်​ဖျော်​ဖြေပွဲများကို ရတ် ဗော်လူးရှင်း ဖျော်ဖြေပွဲ (REDVolution Shows) အမည်များဖြင့် ကျင်းပ​​လေ့ရှိသည်။ သူ၏ ပထမဆုံးတစ်ကိုယ်​တော်​ဖျော်​ဖြေပွဲကို ၂၀၁၇ခုနှစ်ဧပြီ၁ရက်​နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ပြည်သူ့ရင်ပြင်တွင်ကျင်းပခဲ့သည်။ ဒုတိယ​မြောက်ပွဲကို ၂၀၁၈ခုနှစ် ဧပြီ ၇ရက်နှင့်၈ရက်တို့တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ အမျိုးသားဇာတ်ရုံတွင် Retro Themeဖြင့်ကျင်းပခဲ့သည်။တတိယ​မြောက် ​ဖျော်​ဖြေပွဲကို ၂၀၁၉ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် Party Themeဖြင့် မန္တ​လေးမြို့တွင် ကျင်းပမည်ဖြစ်သည်။

အ​သေးစားတစ်ကိုယ်​တော်​ဖျော်​ဖြေပွဲအဖြစ် fg live loungeမှ ကျင်းပ​သော မိုးရာသီ​ဖျော်​ဖြေပွဲများတွင်လည်း ​ဖျော်​ဖြေခဲ့သည်။၂၀၁၉ခုနှစ် ဇူလိုင်လ၂၀ရက်​နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ ​ရေကူးအသံလွှင့်ရုံ၌ တတိယ​မြောက် တစ်ကိုယ်​တော်အ​ခွေ၏ Music Video စတင်ဖြန့်ချိခြင်းနှင့်အတူ ​ဖျော်​ဖြေခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

## ရရှိခဲ့သောဆုများ 
* သံစဉ်များနှင့်ကမ္ဘာ (၂၀၀၈)
* မြန်မာနိုင်ငံဂီတဆု ၂၀၁၄ ခုနှစ် အကောင်းဆုံး ပေါ့ပ်သီချင်း: *မျှော်လင့်ချက် တစ်စုံတစ်ရာ* 
* စီးတီးအက်ဖ်အမ်၏ လူကြိုက်အများဆုံး အမျိုးသမီးအဆိုတော်ဆု (၂၀၁၄)

## အယ်လ်ဘမ်များ 
* *မာရီယို* (၂၀၁၂)
* *အနီရောင်* (၂၀၁၅)
* *ယူ* (၂၀၁၇)
* *ပါတီခင်​ဇော်* (၂၀၁၉)
### မီနီ အယ်လ်ဘမ်များ 
* *Summer* (၂၀၁၉)

## ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ 
သူမသည် စူပါ ရက် (အနီရောင်) အမည်ဖြင့် အလှကုန်များ ထုတ်လုပ်နေသည်။

## ကိုးကား
Steemit

**Steemit** သည် လူမှုသတင်း ဝန်ဆောင်မှု တစ်ခုဖြစ်ပြီး **Steem** အမည်ရှိ blockchain ဒေတာဘေ့စ်ပေါ်တွင် ဖန်တီးထားသော ဘလော့ဂ်နှင့် လူမှုကွန်ယက် ဝက်ဘ်ဆိုဒ် ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဗယ်လ်ကာမော်နီကာရှိ ကျောက်ထွင်းပန်းချီများ

ကာမိုနီကာ တောင်ကြား သို့ **ဗယ်လ်ကာမိုနီကာရှိ ကျောက်ထွင်းပန်းချီများ** သည် အီတလီနိုင်ငံ ဘရက်ရှာ ခရိုင်တွင် တည်ရှိပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် သမိုင်းမတင်မီခေတ်က ကျောက်ထွင်းပန်းချီများ အများဆုံး စုစည်းနေရာ နေရာ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုစုစည်းမှုကို ယူနက်စကိုမှ ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် အသိအမှတ်ပြုခဲ့ပြီး အီတလီနိုင်ငံတွင် ပထမဆုံး ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံရသည်။ ယူနက်စကိုမှ ရုပ်ပုံနှင့် သင်္ကေတ ၁၄၀,၀၀၀ ကျော်ကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့သော်လည်း နှင့် ၃၀၀,၀၀၀  ကြား အထိ ရှိသည်။ ကျောက်ထွင်းပန်းချီများသည် တောင်ကြား၏ မျက်နှာပြင် အားလုံးတွင် ပြန့်ကျဲတည်ရှိနေသော်လည်း ဒါဖို ဘွာရီယို တယ်ရမီ ဒေသ၊ ကာပို ဒီ ပွန်တယ် ဒေသ၊ နက်ဒရိုဒေသ၊ ချင်ဗယ်ဂိုဒေသ နှင့် ပတ်စ်ပါးဒို ဒေသတို့တွင် အများဆုံး စုစည်းတည်ရှိလျက် ရှိသည်။

## ကိုးကား
ဘင်နီဟာမက် ခံတပ်

ဘင်နီဟာမက် ခံတပ် သို့မဟုတ် ဘင်နီဟာမက်၏ အယ်လ်ကာလာ သည် အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံရှိ တံတိုင်းကာရံထားသော နန်းစိုက်ရာ မြို့တော်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ယခုအခါ အပျက်အစီး အခြေအနေတွင် ရှိသော်လည်း ၁၁ ရာစုက ဟမ်မာဒစ် မင်းဆက်၏ ပထမဆုံး မြို့တော် ဖြစ်ခဲ့သည်။ အမ်ဇီလာမြို့၏ အရှေ့မြောက်ဘက်ရှိ ဟော့ဒ်နာတောင်တန်းများ အတွင်းတွင် တည်ရှိကာ အမြင့်ပေ ၄,၆၅၂ပေ (၁,၄၁၈ မီတာ) အမြင့်တွင် တည်ရှိသည်။ အနီးအနားရှိ တောင်ကုန်းများမှ ရေပေါများစွာ ရရှိသည်။ ဘင်နီဟာမက် ခံတပ်သည် မာဒစ်မြို့ အနီးတွင် တည်ရှိပြီး အယ်လဂျီးယားမြို့ ၏ အရှေ့တောင်ဘက် ၁၄၀မိုင် (၂၂၅ ကီလိုမီတာ) အကွာ မာဂရက်ဘ် ဒေသ အတွင်း တည်ရှိသည်။

၁၉၈၀ ခုနှစ်တွင် ယူနက်စကိုမှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး "တံတိုင်း တည်ဆောက်ထားသော မွတ်စလင် မြို့တော်၏ ပုံ အစစ်အမှန်" ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။

## ကိုးကား
သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန

**သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန** သည် ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဦးထင်ကျော်အစိုးရလက်ထက်တွင် သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန နှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာနတို့ကို ပေါင်း၍ဖွဲ့ စည်းခဲ့သော ဝန်ကြီးဌာနဖြစ်သည်။ သမ္မတအသစ်ဖြစ်သူ ဦးထင်ကျော်က လွှတ်တော်သို့ ဝန်ကြီးဌာနများ၏ အမည်စာရင်းတင်သွင်းရာ "ယဉ်ကျေးမှုနှင့် သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန" အဖြစ် တင်သွင်းခဲ့သည်။ ထိုအမည်ကို ဝေဖန်မှုများ ရှိသဖြင့် "သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန" ဟူ၍ အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

## ဖွဲ့စည်းပုံ
*သာသနာရေး ဦးစီးဌာန
*သာသနာတော်ထွန်းကားပြန့်ပွားရေး ဦးစီးဌာန
*အနုပညာ ဦးစီးဌာန
*ရှေးဟောင်းသုတေသနနှင့် အမျိုးသားပြတိုက် ဦးစီးဌာန
*သမိုင်းသုတေသနနှင့် အမျိုးသားစာကြည့်တိုက် ဦးစီးဌာန
*အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာပြု တက္ကသိုလ်
## ဝန်ကြီးများ 
### ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ 
### ဒုတိယဝန်ကြီးများ 
## ကိုးကားချက်
ချုံးဟ ဇန်ဘယ်

**ချုံးဟ ဇန်ဘယ်** သည် ရှေးခေတ် အီလမ် လူမျိုးတို့၏ အဆောက်အဦး အစုအဝေးဖြစ်ပြီး အီရန်နိုင်ငံ ခူးဇက်စတန် ပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်းသည် မက်ဆိုပိုတေးမီးယားခေတ်က တည်ဆောက်ခဲ့သော ဇစ်ဂါရက် အမျိုးအစား အဆောက်အဦး ဖြစ်ပြီး မက်ဆိုပိုတေးမီးယား ဒေသ၏ ပြင်ပတွင် ရှိသော အနည်းငယ်သော ဇစ်ဂါရက်များထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဆူဆာမြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက် ၁၉မိုင် (၃၀ ကီလိုမီတာ) အကွာ နှင့် အာဗက်မြို့၏ မြောက်ဘက် ၅၀မိုင် (၈၀ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင် ရှိသည်။

## ကိုးကား
ပါဆီပိုးလစ်

**ပါဆီပိုးလစ်** သည် အာခီးမနစ် အင်ပိုင်ယာ (၅၅၀-၃၃၀ ဘီစီ) ၏ ပွဲတော်ကျင်းပရာ မြို့တော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အီရန်နိုင်ငံ ဖားစ်ပြည်နယ် ရှီရပ်ဇ်မြို့တော်၏ အရှေ့မြောက်ဘက် ၆၀ ကီလိုမီတာ အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ပါဆီပိုလစ်ရှိ အစောဆုံး အကြွင်းအကျန်မှာ ဘီစီ ၅၁၅ ခုနှစ် မှ ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အားခီးမနစ် စတိုင်လ် ဗိသုကာ လက်ရာ၏ ပြယုဂ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ယူနက်စကိုမှ ပါဆီပိုးလစ်မှ အပျက်အစီးများကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
နာ့ခ်ရှီဂျာဟန်ရင်ပြင်

**နာ့ခ်ရှီဂျာဟန်ရင်ပြင်** (ကမ္ဘာ့ရင်ပြင်၏ ပုံရိပ် ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်) သည် အီရန်နိုင်ငံ အစ်စ်ဖာဟန်မြို့ ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် တည်ရှိသော ရင်ပြင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၁၅၉၈ ခုနှစ် နှင့် ၁၆၂၉ ခုနှစ်ကြားတွင် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ယခုအခါတွင် အရေးပါသော သမိုင်းဝင် နေရာ တစ်ခု အဖြစ်လည်းကောင်း ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ တစ်ခု အဖြစ်လည်းကောင်း တည်ရှိသည်။ ထိုရင်ပြင် သည် ၅၂၀ပေ (၁၆၀ မီတာ) မျှ ကျယ်ဝန်းပြီး ၁,၈၄၀ပေ (၅၆၀ မီတာ) မျှ ရှည်လျားသည်။ ဧရိယာအားဖြင့် ၉၆၄,၀၀၀ စတုရန်းပေ (၈၉,၆၀၀ စတုရန်းမီတာ) ရှိသည်။  ထိုနေရာကို ရှားရင်ပြင် သို့မဟုတ် အီမမ် ရင်ပြင် ဟုလည်း ခေါ်သည်။ ထိုရင်ပြင်အား ဆာဖာဗစ် ခေတ် အဆောက်အဦးများဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ ရှား ဗလီသည် ထိုရင်ပြင်၏ တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ အနောက်ဘက်ခြမ်းတွင် အလီကာပူး နန်းတော် ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်ခြမ်းတွင် ရှိတ်စော်ဘွား လော့ဖ် အလာ ၏ ဗလီ ရှိပြီး မြောက်ဘက်ခြမ်း ကိုင်ဆာရီယာ ဂိတ်ဝသည် အစ်စ်ဖာဟန် ဈေးကြီးသို့ ဆက်သွယ်ထားသည်။ 

ယနေ့ အချိန်တွင် မွတ်စလင်တို့၏ သောကြာနေ့ ဝတ်ပြုပွဲကို ရှား ဗလီတွင် ကျင်းပကြသည်။ ထိုရင်ပြင်၏ ပုံအား အီရန် ၂၀,၀၀၀ တန် ရိုင်ယယ် ငွေစက္ကူ၏ ကျောဘက်တွင် ရိုက်နှိပ်ထားသည်။

## ကိုးကား
ရေအောက်သို့ ဒိုင်ဗင်ထိုးခြင်း

**ရေအောက်သို့ ဒိုင်ဗင်ထိုးခြင်း** သည် လူသားများ၏ လှုပ်ရှားလုပ်ဆောင်မှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဒိုင်ဗင်ထိုးခြင်းသည် ရေမျက်နှာပြင်အောက်သို့ ဆင်းသွားခြင်း ဖြစ်သည်။ ရေအောက်သို့ နစ်မြုပ်ပြီးသည့်အခါ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ မြင့်မားသည့် ဖိအားနှင့် ပတ်သက်၍ လေ့လာစူးစမ်းကြသည်။ ထိုသို့ ဖိအားနှင့် ကြုံတွေ့သောအခါ လူတို့တွင် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လာကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဒိုင်ဗင်ထိုးဆင်းရာတွင် ရေအောက်အနက်နှင့် ကြာချိန်ကို ကန့်သတ်ထားရသည်။ လူသားများ ရေအောက်သို့ ဒိုင်ဗင်ထိုးသည့်အခါ ပိုမိုနက်သော နေရာရောက်စေရန်နှင့် အချိန်ကြာမြင့်စွာ နေနိုင်စေရန် အကူကိရိယာပစ္စည်းများ အသုံးပြုကြသည်။ အကူပစ္စည်းများကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် မတူကွဲပြားသည့် လုပ်ငန်းများကို ပြီးမြောက်အောင်မြင်စေသည်။
ကျောက်ပန်းမွှေး

တောင်ရှိကျောက်တို့၌ ဖြစ်တတ်သည်။ စိမ်းလန်းသော သစ်ပင်တို့၌လည်း ဖြစ်တတ်သည်။ လက်တင်အမည်မှာ Parmelia Perforata ဖြစ်သည်။ ခြောက်သွေ့သော အခါ ၎င်းအပင်၏ အပေါ်မျက်နှာသည် ညိုမဲ၍ အောက်ဘက်သည် ဖြူ၏။ လတ်ဆတ်၍ အနံ့ရှိစဉ်တွင် ဆေးဘက်၌ ထည့်၍ သုံးရသည်။ ၎င်းသည် နေရာမရွေး ပေါက်ရောက်တတ်သည်။

## ကိုးကား
ရေကျည်းပင်

**ရေကျည်းပင်**သည် ချုံပင် သို့မဟုတ် သစ်ပင်ငယ်အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး   အထိ ကြီးထွားသည်။ ကပ္ပလီကျွန်း၊ ဘော်နီယိုကျွန်း၊ ဆူမတြာကျွန်း၊ စင်ကာပူနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရတတ်သည်။

## ကိုးကား
အမျိုးသားဇာတ်ရုံ (မန္တလေး)

**အမျိုးသားဇာတ်ရုံ (မန္တလေး)** သည် အောင်မြေသာဇံမြို့နယ်၊ မန္တလေးမြို့၌ တည်ရှိသည်။ အဆိုပါဇာတ်ရုံတွင် အခြားသောနိုင်ငံများနှင့် ယဉ်ကျေးမှု နှီးနှောဖလှယ်ပွဲများ၊ အစိုးရဌာနများ၏ အလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲများ၊ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အခမ်းအနားများ၊ ဆုချီးမြှင့်ပွဲ အခမ်းအနားများ၊ အနုပညာလက်ရာပြပွဲ၊ ပြိုင်ပွဲများ၊ တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲများ ကျင်းပ ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။

## ရုပ်တုများ 
အမျိုးသားဇာတ်ရုံဝင်းအတွင်း၌ မန္တလေးမြို့၏ ကျော်ကြားသော အနုပညာရှင်အချို့ဖြစ်သည့် ရွှေမန်းတင်မောင်၊ စိန်ဗေဒါ၊ လေဘာတီ မမြရင်၊ ဒေါ်စောမြအေးကြည်နှင့် နန်းတော်ရှေ့ ဆရာတင်တို့၏ ကြေးရုပ်တုများကို အနုပညာမြို့တော်၏ ဂုဏ်ယူဖွယ်အဖြစ် ထားရှိသည်။

File:Statute_of_Daw_Saw_Mya_Aye_Kyi.jpg|ဒေါ်စောမြအေးကြည်
File:Statute_of_Ma_Mya_Yin.jpg|လေဘာတီ မမြရင်
File:Bronze Statute of Nandawshay Saya Tin.jpg|နန်းတော်ရှေ့ဆရာတင်
File:Statute_of_Sein_Bayda.jpg|စိန်ဗေဒါ
File:Statute_of_Shwe_Man_Tin_Maung.jpg|ရွှေမန်းတင်မောင်

## ပြခန်း 
## ကိုးကား 
* အမျိုးသားဇာတ်ရုံ၊ ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန 

ကဏ္ဍ:မန္တလေး
ကဏ္ဍ:အမျိုးသားဇာတ်ရုံများ
ကဏ္ဍ:မန္တလေးမြို့ရှိ အဆောက်အအုံများ
ကြခတ်ဝါး

ကြခတ်ဝါးပင်သည် စုရုံးပေါက်ရောက်လေ့ရှိသော ဝါးပင်မျိုး ဖြစ်ပြီး တောင်အာရှ (အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ အာသံ နှင့် အင်ဒိုချိုင်းနား) တို့တွင် မြစ်ဖျားခံ ပေါက်ရောက်သည်။ ထို့ပြင် ဆေးရှဲလ်နိုင်ငံ၊ အလယ်အမေရိက၊ အနောက်အင်ဒီး ၊ ဂျားဗားကျွန်း၊ မလေးရှားနိုင်ငံ၊ မာလုကု နှင့် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတို့တွင်လည်း မျိုးပြန့်ပွားပြီး ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဝက်မှင်ဘီး

**ဝက်မှင်ဘီး** သည် မာ၍ ကြမ်းသော အမွေးတိုများဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။ ပွတ်တိုက်ကာ အသုံးပြုရသည့် အချောင်းတံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဆံပင်များကို ချောမောပြေပြစ်စေရန်၊ စတိုင်ကျ လှပစေရန်၊ ဆံပင်များကို ရှုပ်ထွေးမှုမှ ရှင်းလင်းရန်နှင့် တိရစ္ဆာန်များ၏ အမွေးများကို ရှင်းလင်းရန် စသည်တို့တွင် အသုံးပြုကြသည်။

## လူတို့တွင် အသုံးပြုမှု
ဝက်မှင်ဘီးကို ရှည်သောဆံပင်များအတွက် အသုံးပြုကြစဉ်တွင် ဘီးကိုမူ ဆံပင်တိုများအတွက် အသုံးပြုကြသည်။  သို့သော် နှစ်ခုစလုံး အသုံးပြုသည့် အခါလည်း ရှိသည်။ ပြားသော ဝက်မှင်ဘီးသည် ရှုပ်ထွေးနေသော ဆံပင်များကို ရှင်းလင်းရာတွင် အသုံးပြုကြသည်။ ဥပမာ - အိပ်စက်ပြီးနောက် သို့မဟုတ် မိုးရေစိုသော အခါမျိုးတွင် ဖြစ်သည်။ အဝိုင်းပုံ ဝက်မှင်ဘီးသည် ဆံပင်များကို ပြင်ဆင်ရာတွင် အသုံးပြုကြသည်။ ထိုဘီးမျိုးကို ကျွမ်းကျင်သည့် ဆံပင်ပညာရှင်များ သုံးလေ့ရှိသည်။

## တိရစ္ဆာန်များတွင် အသုံးပြုမှု
ခွေးများနှင့် ကြောင်များအတွက် အထူးပြုလုပ်ထားသည့် ဘီးများလည်း ရှိသည်။ အမွေးတိုသည့် တိရစ္ဆာန်များအတွက် နှင့် အမွေးရှည်သည့် တိရစ္ဆာန်များအတွက်ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည်။

## ကိုးကား
တောင်ကျည်းပင်

အပင်လတ်မျိုးဖြစ်ပြီး အခေါက်သည် မိုးပြာနုရောင်ဖြစ်သည်။ အရွက်သည် ၁၄ လက်မခန့်ရှိ၍ ပြုံ၍ ထွက်တတ်သည်။ အပွင့်သည် အချင်း ၇ လက်မခန့် ရှိသည်။ အသီး သည် ၅ လက်မခန့် ရှိသည်။ နူးညံ့ပြီး တောက်ပသည်။

## ကိုးကား
မြန်မာနိုင်ငံ အိုလံပစ်ကော်မတီ

**မြန်မာနိုင်ငံအိုလံပစ်ကော်မတီ**()သည် မြန်မာနိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြု​သော အမျိုးသားအိုလံပစ်​ကော်မတီဖြစ်သည်။ ကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ရာထူးကို အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးက တာဝန်ယူပြီး၊ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ရာထူးကို ဒုတိယဝန်ကြီးက တာဝန်ယူသည်။ 

## သမိုင်း​ကြောင်း 
မြန်မာနိုင်ငံအိုလံပစ်ကော်မတီကို ၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၆ ရက်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၉ ရက်နေ့တွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာအိုလံပစ်ကော်မတီ (IOC) ၏ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် တရားဝင်သတ်မှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၉၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၉ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ ဥပဒေအမှတ် (၆/၉၃) အရ အမျိုးသားအိုလံပစ်ကောင်စီဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းကာ အိုလံပစ်ကော်မတီကို ဖွဲ့စည်းတာဝန်ပေးခဲ့ပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် ၁၉၉၉ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၂ ရက်နှင့် ၂၀၀၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၆ ရက်တို့တွင် ခေတ်စနစ်များနှင့်အညီ အဆင့်ဆင့် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ 

ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရလက်ထက်တွင်လည်း မြန်မာ့အားကစားအဆင့်အတန်း တိုးတက်မြင့်မားရေးအတွက် ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၂ ရက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားအားကစားကော်မတီ၏ လမ်းညွှန်မှုဖြင့် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သလို၊ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်၊ ဧပြီလ ၂၂ ရက်တွင် အဖွဲ့ဝင် ၃၀ ဦးပါဝင်သော ကော်မတီဖြင့် ထပ်မံပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ 

အလတ်တလော အပြောင်းအလဲအနေဖြင့် မြန်မာ့အားကစားနည်းများ စနစ်တကျ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် အဖွဲ့ဝင် ၂၈ ဦးပါဝင်သော "မြန်မာနိုင်ငံအိုလံပစ်ကော်မတီ" ကို မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားအိုလံပစ်ကောင်စီ၏ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၄ ရက်စွဲပါ အမိန့်စာအမှတ် (၆/၂၀၂၅) ဖြင့် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းကာ လုပ်ငန်းစဉ်များကို ဆက်လက်အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။

## အကြီးအကဲများ
### ဥက္ကဋ္ဌများ (၂၀၁၁ - လက်ရှိ)
### ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ
*ဦးအေးမြင့်ကြူ  (၃၀ မတ် ၂၀၁၁ - ၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂)
*ဦးသောင်းထိုက် (၂၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၂ - ၃၀ မတ် ၂၀၁၆)
*ဒေါက်တာ မြလေးစိန် (၂ ဇူလိုင် ၂၀၁၈ - ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁)
### အတွင်းရေးမှူး
*ဦးမျိုးလှိုင် (?? - လက်ရှိ)

## လက်​အောက်ရှိ အားကစားအဖွဲ့ချုပ်များ 
## ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန်
*မြန်မာအသင်း၏ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲရလဒ်
*မြန်မာအသင်း၏ ပါရာလမ်းပစ်ပြိုင်ပွဲရလဒ်

## ပြင်ပလင့်များ
ဘီး (အလှပြင်ပစ္စည်း)

**ဘီး** သည် လူများ အသုံးပြုသည့် ပစ္စည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင် အသွားများပါရှိပြီး ဦးရေနှင့် ဆံပင်တို့ကို သန့်ရှင်းရန်၊ အလှပြင်ရန်နှင့် ထိန်းသိမ်းပြုပြင်ရန် စသည်တို့အတွက် အသုံးပြုကြသည်။ ဘီးသည် ရှေးအကျဆုံးပစ္စည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်ကို ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်များ တွေ့ရှိခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ ပါရှားပြည် (ယခု အီရန်) နိုင်ငံတွင် ရှေးနှစ်ပေါင်း ၅၀၀၀ ကတည်းက နေထိုင်သူများသည် ဘီးကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။

## အကြောင်းအရာ ဖော်ပြချက်
, Kerala]]

ဘီးတွင် အရိုးတံတစ်ခုနှင့် အသွားများ ပါရှိသည်။ အသွားများသည် ရိုးတံပေါ်သို့ ထောင့်မတ်ကျအနေအထားဖြင့် တည်ရှိသည်။ ဘီးပြုလုပ်နိုင်သည့် ပစ္စည်းများစွာ ရှိသည်။  များသောအားဖြင့် ပလတ်စတစ်၊ သတ္ထု သို့မဟုတ် သစ်သားတို့ဖြင့် ပြုလုပ်ကြသည်။ ထို့ပြင် တိရစ္ဆာန်တို့၏ အစွယ်များ၊ လိပ်ခွံများဖြင့်လည်း ပြုလုပ်ကြသည်။သို့သော်လည်း ထိုသို့ တိရစ္ဆာန်များမှ ထုတ်လုပ်ကာ အသုံးပြုမှုကို လျှော့ချလာကြသည်။ သစ်ပင်မှ ပြုလုပ်ရာတွင် ချယ်ရီသား၊ boxwood နှင့် အခြားသော အသားကောင်းမွန်သည့် သစ်သားများကို အသုံးပြုကြသည်။ အရည်အသွေးကောင်းမွန်သည့် သစ်သားဘီးများကို လက်ဖြင့်ပြုလုပ်လေ့ရှိပြီး အချောကိုင်ကြသည်။

ဘီးများသည် လုပ်ဆောင်ချက်ပေါ်မူတည်ကာ ပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲနိုင်သည်။ ဆံပင်ကို ပြင်ဆင်ရာတွင် အသုံးပြုမည့်ဘီးသည် အသွားစိပ်ရမည်၊ ဆံပင်များကို ခွဲခွာနိုင်ရန် သွယ်၍ ရှူးသော လက်ကိုင်ပါရမည်။ ဆံပင်ဖြီးရာတွင် အသုံးပြုမည့် ဘီးများ၏ တစ်ဝက်သည် အသွားကျယ်ကာ အခြားတစ်ဝက်သည် ဆံမင်များကို သန့်ရှင်းရာတွင် အသုံးပြုသည်။ Hot comb များကို မြောက်အမေရိကတွင် ကိုလိုနီခေတ်များ အတောအတွင်း  ဖြောင့်စင်းသောဆံပင်များတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ 

ဝက်မှင်ဘီး (hairbrush) သည် လက်ဖြင့် အသုံးပြုရန်နှင့် လျှပ်စစ်ဖြင့် အသုံးပြုရန် တို့မှ ဖြစ်လာသည်။ ၎င်းသည် ဘီးတစ်ခုထက် ပိုမိုကြီးသည်။ ဆံပင်ပုံစံများ ပြုလုပ်ခြင်း၊ စတိုင်များ ပြုလုပ်ခြင်း၊ ဆံပင်များ သန့်ရှင်းခြင်း စသည်တို့တွင် အသုံးပြုကြသည်။ ၁၉ ရာစုတွင် ဘီးနှင့် ဝက်မှင်ဘီး (hairbrush) ကို ပေါင်းစပ်ကာ သိသိသာသာ အသုံးပြုလာကြသည်။

## ရုပ်ပုံများ

Image:Egyptian_-_Wooden_Comb_-_Walters_61306.jpg|ရှေးခေတ်အီဂျစ်များ အသုံးပြုခဲ့သည့် ဘီး၊ ဘီစီ ၁၅ ရာစု
File:Etruscan - Comb with Lions and Geometric Designs - Walters 71495.jpg|Etruscan comb,  seventh century BC. 
Image:Scythian_comb.jpg|Scythian comb,  400 BC
Image:KB_Knochenkamm.jpg|Ancient Roman comb
File:Kam-med-runer-fra-Vimose DO-4148 2000.jpg|The world's oldest runic inscription (160 AD) on the Vimose comb, Denmark
File:Kamm mit Verkündigung KGM F1625.jpg|A liturgical comb, possibly made in Italy, fifteenth century
Image:MaryRose-combs.jpg|A set of combs found on the 16th-century ship *Mary Rose*
Image:Sculptured Comb in Ivory of the Sixteenth Century Sauvageot Collection.png|Ivory sculptured comb of the sixteenth century
File:Nissenkamm-01.jpg|Head louse comb
File:Punjabi Comb.JPG|A Punjabi wooden comb
File:Indian antique comb.jpg|Indian metal comb for keeping hair in place, adorned with a pair of birds. After removing the central stopper, perfume can be poured into the opening in order to moisten the teeth of the comb and the hair of the wearer.

## အသုံးပြုမှုနှင့် အမျိုးအစား
ဘီးများကို ရည်ရွယ်ချက်အမျိုးမျိုးဖြင့် အသုံးပြုကြသည်။ သမိုင်းအထောက်အထားအရ ရှည်လျားသော ဆံပင်များကို ထိန်းသိမ်းရာတွင်လည်းကောင်း၊ ဆံပင်များကို လှပအောင် ပြင်ဆင်ရာတွင်လည်းကောင်း၊ ကျစ်ဆံမြီးပုံ ဆံပင်ပြုလုပ်ရာတွင်လည်းကောင်း စသည်တို့တွင် အဓိက အသုံးပြုကြသည်။

## ကိုးကား
မျိုးသိမ်းကြီး

**ဒေါက်တာ မျိုးသိမ်းကြီး**သည် မြန်မာနိုင်ငံ ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ ယခင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဖြစ်သည်။ သူသည် ယခင်က ဒဂုံတက္ကသိုလ်၊ သင်္ချာဌာန ၌ ပါမောက္ခ၊ မြန်မာနိုင်ငံ ပညာရေး သုတေသနဌာန၌ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်၊ ရန်ကုန်အနောက်ပိုင်းတက္ကသိုလ် ၌ ပါမောက္ခချုပ် အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ သူသည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ပြီးနောက် ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။

## ဘွဲ့များ 
သူသည် ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ M.Sc ဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ဘာလင် နည်းပညာတက္ကသိုလ်မှ ပညာရေးဆိုင်ရာ Dr.rer.nat. ဘွဲ့၊ ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ပညာရေးစီမံခန့်ခွဲရေးဆိုင်ရာ ဒီပလိုမာဘွဲ့ တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။

## အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပညာရေးဝန်ကြီးများ
လယ်သမား

**လယ်သမား** သည် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းကို လုပ်ကိုင်သူ ဖြစ်သည်။ အစားအစာများနှင့် ကုန်ကြမ်းပစ္စည်းများကို လယ်ယာမြေများတွင် စိုက်ပျိုးကာ လူသားတို့၏ အဖွဲ့အစည်းတွင် အထောက်အကူပြု လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်နေသူများ ဖြစ်သည်။ လယ်သမားများဟုဆိုရာတွင် ကောက်ပဲသီးနှံစိုက်ပျိုးကြသူများ၊ ဥယျာဉ်ခြံမြေတွင် သီးနှံပင်များ စိုက်ပျိုးကြသူများ၊ စပျစ်ခြံတွင် စိုက်ပျိုးကြသူများ၊ ကြက်ငှက်စသော အစားအသောက်အလို့ငှာ တိရစ္ဆာန် မွေးမြူကြသူများ၊ အခြားသော နွား၊ ဝက်စသည့် ခြံမွေးတိရစ္ဆာန် မွေးမြူသည့်သူများ စသည်တို့ကို ဆိုလိုသည်။ လယ်သမားတစ်ယောက်သည် လယ်ယာမြေလုပ်ငန်းကို မိမိကိုယ်ပိုင်သော်လည်းကောင်း၊ အခြားပိုင်ဆိုင်သူတစ်ဦးထံတွင် လုပ်သားအဖြစ်သော်လည်းကောင်း လုပ်ကိုင်နေသူများ ဖြစ်သည်။ တိုးတက်လာသော စီးပွားရေးစနစ်တွင် လယ်သမားသည် လယ်ယာမြေကို ပိုင်ဆိုင်သည့် လုပ်ငန်းရှင်ဖြစ်ပြီး လယ်ယာမြေတွင် လုပ်ကိုင်သည့်အလုပ်သမားများကို လူငှား သို့မဟုတ် လယ်လုပ်သားဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။လယ်လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်ရာတွင်နည်းအမျိုးမျိုးရှိသည်။ထွန်နည်းအမျိုးမျိုးမှာ-ခရုပတ်၊ရစ်ခေါက်၊ခက်လှ လယ်ရောက်၊လပြည်းဝန်း၊ထွန်ရေးစုံ၊ထွန်ရေးကြီး၊ထောင့်သန်းထွန်နည်းစသည်ဖြင့်၇မျိုးရှိပါသည်။ယခုအခါထောင့်အုပ်၊လေးကွက်ကျား၊လျားစောင်း၊နံစောင်း၊ခရုပတ်ထွန်နည်းဟူသောထွန်နည်း၅မျိုးသာအသုံးပြုကြသည်။

## ကိုးကား
မြင်းလှည်း

**မြင်းလှည်း**သည် မြင်းတစ်ကောင် သို့မဟုတ် မြင်းအုပ်စုလိုက်ဖြင့် ဆွဲစေကာ အသုံးပြုရသည့် ပစ္စည်း ဖြစ်သည်။ မြင်းလှည်းတွင် များသောအားဖြင့် ဘီးနှစ်ခု သို့မဟုတ် လေးခုပါရှိကာ ခရီးသည်များ၊ ကုန်စည်ဝန်များ သယ်ဆောင်ရန် အသုံးပြုကြသည်။ တစ်ကြိမ်တစ်ခါက ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် မြင်းလှည်းကို ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ သို့သော် နောက်ပိုင်းတွင်အများစုသည် ခေတ်မီဆက်သွယ်ပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းတို့ဖြင့် အစားထိုးခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

ဘီးနှစ်ခုပါရှိသည့် မြင်းလှည်းသည် လှည်းတစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။ ပုံစံအမျိုးမျိုးရှိကာ လူနှင့် ကုန်ပစ္စည်းများ သယ်ဆောင်ရန် အသုံးပြုကြသည်။ ဘီးလေးခုပါသည့် မြင်းလှည်းကို အမည်များစွာဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ လေးလံသော ဝန်များကို သယ်ဆောင်သည့် မြင်းလှည်းကို wagon ဟု ခေါ်သည်။

အလွန်ပေါ့ပါးသည့် လှည်းနှင့် wagon များကို မြင်းထက်သေးသည့် မြည်းများ၊မြင်းပုများ၊ လားများကို ခိုင်းကာ ဆွဲကြသည်။ အခြားသေးငယ်သည့် တိရစ္ဆာန်များကိုလည်း ရံဖန်ရံခါ အသုံးပြုကြသည်။ (ဥပမာ - ခွေး၊ llamas၊ ဆိတ် စသည်တို့ ဖြစ်သည်။)

ကြီးမားသည့် wagon, လှည်းများကို အခြားသော တိရစ္တာန်များဖြစ်ကြသည့် နွား၊ ကျွဲ၊ ဆင်၊ စာမရီ၊ ကုလားအုတ်တို့ကို ဆွဲစေသည်။

## ကိုးကား
ဆေးရွက်ကြီး၏ ကျန်းမာရေးအပေါ် သက်ရောက်မှုများ

ဆေးရွက်ကြီးမှ ထုတ်လုပ်သည့် ဆေးလိပ်နှင့် ဆက်စပ်ပစ္စည်းများသည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိလူသားများအပေါ် မကောင်းသည့် ကျန်းမာရေး သက်ရောက်မှုများဖြင့် ချုပ်ကိုင်လွှမ်းမိုးလျက် ရှိသည်။ ဆေးရွက်ကြီး၏ လူသားတို့အပေါ်သက်ရောက်ခဲ့သည့် ကာလမှာ မနေ့တနေ့ကမဟုတ်ဘဲ အချိန်အတော် ကြာမြင့်ခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် လူသားတို့အပေါ်သက်ရောက်မှုများကို သိရှိနိုင်ရန် သုတေသနလေ့လာမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဆေးရွက်ကြီးပါသည့် စီးကရက်သောက်ခြင်းကို မူလပထမ အနေဖြင့် လေ့လာမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ တွင် ဗြိတိသျှနိုင်ငံ၏ ဆေးပညာဂျာနယ် (British Medical Journal) က Richard Dollpublished research ဟုအမည်ပေးထားသည့် လေ့လာမှုပြုလုပ်ခဲ့ရာ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းနှင့် အဆုတ်ကင်ဆာသည် အလွန်ဆက်စပ်မှု ရှိသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ နောက်လေးနှစ်အကြာတွင် ဗြိတိသျှနိုင်ငံရှိ ဆရာဝန်များ၏ လေ့လာမှု (British Doctors Study) ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုလေ့လာမှုတွင် အသက်နှစ်ဆယ်ကျော် ဆရာဝန် လေးသောင်းခန့် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းနှင့် အဆုတ်ကင်ဆာတို့၏ ဆက်နွယ်မှုရှိသည်ဟူသော အစိုးရကထုတ်ပြန်ထားသည့် အကြံပြုချက်ကို အတည်ပြုနိုင်ခဲ့သည်..

ဆေးရွက်ကြီးစားသုံးမှုသည် ကမ္ဘာအဝှမ်း အကြီးမားအထိရောက်ဆုံး ကာကွယ်ရမည့် တစ်ခုတည်းသော အကြောင်းအရင်း ဖြစ်သည်။  ဆေးရွက်ကြီးအသုံးပြုသူများ၏ ထက်ဝက်သည် အသုံးပြုမှု၏ ရလဒ်ကြောင့်ပင် သေဆုံးရသည်။  ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့အစည်း (WHO) ၏ ခန်မှန်းချက်အရ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ သေဆုံးသူစုစုပေါင်း၏ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ဖြစ်သည့် လူ ၆ သန်းခန့်သည် ဆေးရွက်ကြီး သုံးစွဲမှုကြောင့် နှစ်စဉ် သေဆုံးနေရသည်။ ဆေးလိပ်မသောက်သော်လည်း ဆေးလိပ်ငွေ့ကို ရှုရှိုက်မိသဖြင့် လူ ၆၀၀,၀၀၀ ခန့်လည်း သေဆုံးနေရပေသည်။  ၂၀ ရာစုသို့ရောက်ရှိလာချိန်အထိ ဆေးရွက်ကြီးကြောင့် သေဆုံးသူအရေအတွက်သည် သန်း ၁၀၀ ရှိခဲ့သည်။ 

ဆေးရွက်ကြီးစားသုံးမှုသည် နှလုံး၊ အသည်း၊ အဆုတ်တို့ကို ထိခိုက်စေသည့် ရောဂါများကို ဖြစ်ပွားစေသည်။ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းသည် heart attack, လေသင်တုန်းဖြတ်ခြင်း၊ နာတာရှည်အဆုတ်ပိတ်ဆို့ခြင်း (chronic obstructive pulmonary disease - CODP) နှင့် ကင်ဆာရောဂါ - အထူးသဖြင့် အဆုတ်ကင်ဆာကို ပိုမို ဖြစ်ပွားစေသည်။ ကျန်းမာရေးအပေါ်သက်ရောက်မှု အတိုင်းအတာမှာ လူတစ်ဦးသည် အချိန်မည်မျှကြာအောင် သောက်ခဲ့သည်၊ အရေအတွက်မည်မျှသောက်နေသည် စသည့်အချက်များပေါ်တွင် မူတည်သည်။ ဆေးလိပ်စတင်ကာ စတင်သောက်သည့်အချိန်မှ စတင်ကာ ဆေးချေးများသည် များပြားလာကာ ရောဂါများဖြစ်ပွားမှုကို တိုးပွားလာစေသည်။ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ဆေးလိပ်သောက်သုံးသုများထံမှတစ်ဆင့် ရှုရှိုက်မိပါက အသက်အရွယ်မရွေး ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်။

## ကိုးကား
ဓား

resting on a stand]]
**ဓား** သည် သတ္တုဖြင့်ပြုလုပ်ထားသည့် ပါးလွှာရှလွယ်သည့် သတ္တုပြား ဖြစ်သည်။ ဓားကို အရာဝတ္ထုများ ဖြတ်တောက်လှီးဖြတ်ရာတွင် သုံးသည်။

## အမျိုးအစား
* **မီးဖိုချောင်သုံးဓား** ဟင်းလျာချက်ပြုတ်ရာတွင် အသုံးပြုသည်။ ပုံစံအမျိုးမျိုးရှိသည်။ မီးဖိုချောင်သုံးဓားသည် ပါး၍ ရှလွယ်သည်။ လက်ကိုင်ကို သစ်သား၊ ပလတ်စတစ်တို့ဖြင့် ပြုလုပ်ကြသည်။ အသားနှင့် အစားအစာများ ခုတ်ပိုင်းလှီးဖြတ်ရာတွင် သုံးသည်။

***စားပွဲသုံးဓား** စားသောက်ရာတွင် အစားအစာများ လှီးဖြတ်ရန် အသုံးပြုသည်။ စားပွဲသုံးဓားများသည် အခြားသော ဓားများထက် ထက်ကြသည်။ သို့သော် မီးဖိုချောင်သုံးဓားများလောက်ကား မထက်ကြပေ။ အသားကိုလှီးဖြတ်ရာတွင် သုံးသည့် ဓားများသည် အသားများ လှီးဖြတ်ရန် ဖြစ်သည့်အတွက် ပို၍ ထက်ကြသည်။ ငါးနှင့် ထောပတ်များကို လှီးရန်အသုံးပြုသည့် ဓားများသည် အဝိုင်းပုံသဏ္ဌာန် ဓားသွားပါရှိကာ ဓားသွားများမှာ မထက်ကြပေ။

***အမဲလိုက်ဓား(Hunting knives)** အမဲကောင်များကို အရေခွံခွာရာတွင်လည်းကောင်း၊ အသားများ လှီးဖြတ်ရာတွင်လည်းကောင်း အသုံးပြုကြသည်။ 

***ငါးစားရာတွင် သုံးသောဓား(Fishing knives)** ငါးများကို လှီးဖြတ်ရာတွင် သုံးသည်။

***ဆောက်လုပ်ရေးတွင်သုံးသော ဓား(Construction knives)** ဗီနိုင်းကြမ်းခင်များ၊ စာရွက်များ၊ ကော်ဇောများ ဖြတ်တောက်ရာတွင် အသုံးပြုသည်။

## ဓားရွေးချယ်ခြင်း
ဓားအမျိုးမျိုးရှိသည့်အနက် မိမိဖြတ်တောက်လှီးဖြတ်လိုသည့် အရာပေါ်မူတည်ကာ ဓားကိုရွေးချယ်သင့်ပေသည်။ သင့်လျော်သောဓားကို ရွေးချယ်အသုံးပြုမှသာ မိမိလုပ်ဆောင်လိုသည်ကို လွယ်ကူလျင်မြန်စွာ လုပ်ဆောင်နိုင်ပေမည်။ သို့မဟုတ်ဘဲ မသင့်လျော်သောဓားကို ရွေးချယ်မိပါက အလုပ်တစ်ခုအတွက် ပိုမိုအားစိုက်ထုတ်ရမည် ဖြစ်သည်။ ဓားသည် ဖြတ်တောက်လှီးဖြတ်ရာတွင် သေးလွန်းနေပါက လွှ၊ ပုဆိန်တို့ကဲ့သို့ ပိုမိုအားကောင်းသည့် ကိရိယာကို အသုံးပြုရပေမည်။

## တရားမဝင်ဓားများ
နိုင်ငံအတော်များများတွင် ဓားကိုသယ်ဆောင်ခြင်းကို တရားမဝင်သော အပြုအမူအဖြစ် သတ်မှတ်ထားကြသည်။ အထူးသဖြင့် ဓား၏ အရှည်သည် လက်မအတိုင်းအတာထက် ရှည်သည့် အခါမျိုးဖြစ်သည်။ နောက်တစ်မျိုးသည် ခလုတ်ကိုနှိပ်ကာ ဓားသွားကို ဖွင့်နိုင်၊ ပိတ်နိုင်သည့် ဓားသည် နေရာအတော်များများတွင် ပိတ်ပင်ထားကြသည်။

## ကိုးကား
မီးတောက် နက်ဗျူလာ

**မီးတောက် နက်ဗျူလာ** အား **NGC 2024** နှင့် **Sh2-277** ဟုလည်းသိထားပြီး  အိုရိုင်ယွန် ကြယ်စုတန်းမှ ထုတ်လွှင့်နက်ဗျူလာဖြစ်သည်။ ယင်းသည် အလင်းနှစ် ၉၀၀ မှ ၁၅၀၀ ကွာဝေးသည်။ နက်ဗျူလာ၏အလယ်၌ ကြယ်သစ်များမွေးဖွားနေသည့် ကြယ်အစုအဝေးတစ်ခုရှိသည်။ ယင်း၏ ၈၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် စက်ဝိုင်းပုံစံ ချပ်ပြားဖြစ်သည်။ Chandra X-ray Observatory မှ လေ့လာချက်အရ ငယ်ရွယ်သောကြယ်ပေါင်း ရာချီကာ တွေ့ရှိခဲ့သည်။ X-ray နှင့် အနီအောက်ရောင်ခြည်ပုံရိပ်များအရ သက်တမ်းအနုဆုံးကြယ်များသည် ကြယ်အစုအဝေး၏ အလယ်ဗဟို၌ တည်ရှိသည်။

## ဓာတ်ပုံများ

Image:Flame Nebula NGC 2024.jpg|
Image:Ngc2024 2mass.jpg|
Image:The hidden fires of the Flame Nebula.jpg|
Image:Spectacular visible light wide-field view of region of Orion's Belt and the Flame Nebula.jpg|
Image:NGC 2024 seen by the Chandra X-ray Observatory.jpg|
Image:Horsehead and Flame Nebula.jpg|

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်
*NGC 2024 at Astrophotography 
*SIMBAD NGC 2024
*
*
နှမ်း

**နှမ်း**ကို ရှေးယခင်ကတည်းကပင် မြန်မာ၊ အိန္ဒိယ၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ တရုတ်နှင့် အာဖရိက အပူပိုင်းဒေသတို့တွင် ဆီထွက်သီးနှံအဖြစ် ကျယ်ပြန့်စွာ စိုက်ပျိုးကာ အရေးပါသည့် သီးနှံ ဖြစ်သည်။ မက်ဒါဂါစကာ၊ အာရေဗီးယား၊ သီရိလင်္ကာနှင့် ဩစတြေးလျ အပူပိုင်းဒေသတို့တွင် သဘာဝအလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။ အမေရိကန်၊ မက္ကဆီကိုနှင့် လက်တင် အမေရိကနိုင်ငံတို့တွင် နှမ်းကို အလေးထား စိုက်ပျိုးသည်။

အာဖရိက၊ အိန္ဒိယနှင့် ပါကစ္စတန်တို့တွင် နှမ်းမျိုးစိတ်ပေါင်း မြောက်မြားစွာ တွေ့ရှိရသည်။

## အမျိုးအစား 
တစ်ပင်တိုင်နှင့် ကိုင်းဖြာဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည်။ အဆုံးမရှိ ပန်းခိုင် အမျိုးအစား ဖြစ်ကာ အရင်းမှ ပန်းစပွင့်သည်။ ထို့ကြောင့် မည်သည့်အချိန်တွင် မဆို အပင် တစ်ပင်တည်း၌ ရင့်မှည့်နေပြီ ဖြစ်သော အသီးတောင့်များ၊ မမှည့်သေးသော အသီးတောင့်များနှင့် ပန်းပွင့်များ၊ အဖူးများကိုလည်း တပြိုင်တည်း တွေ့ရမည် ဖြစ်သည်။

ပန်းပွင့်များမှာ အဖြူရောင်ဖြစ်ပြီး ရံခါ အရောင် ရှိတတ်သည်။ ပင်စည်နှင့် ကိုင်းကြားတွင် ပန်း တပွင့် သို့မဟုတ် သုံးပွင့် ပါသည်။ ပင်တည်းဝတ်မှုန် ကူးသော အမျိုးအစား ဖြစ်၍ အင်းဆက် လုပ်ဆောင်မှုအပေါ် မူတည်ကာ ၅ ရာခိုင်နှုန်း နှင့်အထက် ပင်ခြားဝတ်မှုန်ကူးသော အပင် ဖြစ်သည်။

## သီးတောင့်များ 
အပင်တစ်ပင်တွင် ပါဝင်သော သီးတောင့် အရေအတွက်မှာ နှမ်းမျိုးနှင့် ပေါက်ရောက်သော အခြေအနေပေါ် မူတည်၍ အနည်းငယ်မှ သုံးလေးရာအထိ ပါနိုင်သည်။

## ဥတုအခြေအနေ 
အပူပိုင်းဒေသနှင့် အပူသမပိုင်းဒေသရှိ လွင်ပြင်များနှင့် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် အထက် အမြင့်ပေ ၄၀၀၀ ခန့် ရှိသော ဒေသများအထိ ကောင်းမွန်စွာ စိုက်ပျိုး ဖြစ်ထွန်းသည်။ အပူချိန် လျော့နည်းသည်ကို ခံနိုင်ရည် မရှိချေ။ ယေဘုယျအားဖြင့် အပူချိန် ၇၀ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်မှ ၉၀ ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်သည် စိုက်ပျိုးရန် အကောင်းဆုံး ဖြစ်သည်။

## ရောဂါ 
*နှမ်းဖိုရောဂါ

## ကိုးကား