open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
မန်ဇလာကန်

**မန်ဇလာကန်** သည် အီဂျစ်နိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နိုင်းမြစ်ဝှမ်းဒေတွင် တည်ရှိသည်။ ဤကန်သည် အီဂျစ်နိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းမြစ်ဝှမ်းဒေသရှိ ကန်များတွင် အကြီးဆုံးဖြစ်ည်။ ၂၀၀၈ တွင် ကန်သည် ၄၇ ကီလိုမီတာရှည်ကာ ၃၀ ကီလိုမီတာ ကျယ်သည်။

## ပထဝီသွင်ပြင်
မန်ဇလာကန်သည် ရှည်လျားသည်။  သို့သော် အတော်တိမ်သည်။ ကန်၏ အနက်သည် လေးပေမှ ငါးပေ အထိ ရှိသည်။  

## ဆူးအက်တူးမြောင်း
## သက်ရှိများ
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အီဂျစ်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
ဘစ်တာကန်ကြီး

**ဘစ်တာကန်ကြီး** သည် အီဂျစ်နိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် ဆားကန်ကြီးတစ်ခု ဖြစ်ည်။ ၎င်းကန်သည် ဆူးအက်တူးမြောင်း၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၁၈၆၉ ခုနှစ် တူးမြောင်းမဖောက်လုပ်မီ ဘစ်တာကန်သည်  ခြောက်သွေ့နေသည့် ဆားကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ရှေးခေတ်ပိရမစ်စာများတွင် ဘစ်တာကန်ကြီးအကြောင်းကို ရေးသားထားကြသည်များ ရှိသည်။ တူးမြောင်းသည် ကန်ကြီးကို Mediterranean ပင်လယ် နှင့် ပင်လယ်နီ စသည့်ပင်လယ်တို့နှင့် ချိတ်ဆက်ပေးထားသည်။ ထို့အပြင် ဤတူးမြောင်းသည်  ဘစ်တာကန်ကြီးကို ဘစ်တာကန်ငယ်နှင့်လည်း ချိတ်ဆက်ပေးထားသည်။ 

ဆူးအက်တူးမြောင်းကို ဖြတ်သန်းမောင်းနှင်ကြသည့် သင်္ဘောများတို့သည် ဘစ်တာကန်ကြီးကို "ဖြတ်သန်းရသည့်လမ်းကြောင်းတစ်ခု" အဖြစ် အသုံးပြုကြရသသည်။ ထိုနေရာတွင် သင်္ဘောများသည် အခြားသင်္ဘောများကို ဖြတ်ကျော်ခြင်း သို့မဟုတ် ကွေ့ဝိုက်ခြင်းများ လုပ်ကြရသည်။
## ပြင်ပလင့်များ
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အီဂျစ်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
အစ်ကုကန်

**အစ်ကုကန်** သည် အီဂျစ်နိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် ကန်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ ဧရိယာည် ၆၂,၇၈ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၄.၂၄ စတုရန်းမိုင်) ရှိသသည်။ ၎င်းကန်သည် Mediterranean ပင်လယ်နှင့် ချိတ်ဆက်နေသည်။ ဤကန်သည် အစ်ကုမြို့၏ အနောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အီဂျစ်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များ
Bitly

**Bitly **သည် URL အတိုချုံ့သည့် ဝန်ဆောင်မှုနှင့် လင့်များကို ထိန်းသိမ်းသည့် ပလက်ဖောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကုမ္ပဏီမှာ Bitly, Inc ဖြစ်ပြီး ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ည်။ ၎င်းသည် ပုဂ္ဂလိကပိုင်ကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်ကာ နယူးယောက်မြို့တွင် အခြေစိုက်သည်။ Bitly  သည် တစ်လလျှင် လင့်ပေါင်း သန်း ၆၀၀ ကို အတိုချုံ့ပေးလျက်ရှိသည်။ ထိုအတိုချုံ့ထားသည့် လင့်များကို လူမှုကွန်ယက်များ၊ စာတိုပေးပို့မှုများနှင့် အီးမေးများတွင် အသုံးပြုလျက်ရှိသည်။ Bitly သည် အသုံးပြုသူများစွာကို URL များကို အတိုချုံ့သည့် အခါ စုစုပေါင်းအချက်အလက်ဖန်တီးမှုအပေါ်တွင် မူတည်ကာ အခကြေးငွေ ကောက်ခံကာ ဝင်ငွေရှာသည်။ 

၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် Spectrum Equity က Bitly ၏ ရှယ်ယာ ဒေါ်လာ ၆၄ သန်းကို ဝယ်ယူခဲ့သည်။ 

၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် Bitly သည် URL ၃၇ ဘီလီယံကျော်ကို အတိုချုံ့ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။

## ထုတ်ကုန်များ
## နည်းပညာ
## အတိုချုံ့ထားသည့် URL များ၏ အကြိုမြင်ကွင်း
## ပြောင်းလဲနိုင်သည့် ဒိုမိန်းများ
## ပြင်ပလင့်များ
## ကိုးကား
အင်ဂိုလာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်

**အင်ဂိုလာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်**သည် မကြာသေးမီကာလက နိုင်ငံတော်သစ်၏ ပုံရိပ်တို့ ထင်ဟပ်နေသည်။ နိုင်ငံတော်အလံမှာကဲ့သို့ပင် တံဆိပ်၌လည်း မက်စ်ဝါဒကြီးစွာလွမ်းမိုးမှုရှိနေသည်ကို တွေ့ရသည်။(အခြားသော ဆိုရှယ်လစ်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်လျှင် တွေ့ရှိနိုင်သောကြောင့်)  

အလယ်ဗဟိုရှိ တောခုတ်ဓားနှင့် ပေါက်ပြားသည် နိုင်ငံတော်လွတ်လပ်ရေးရရှိအောင် ကြိုးပမ်းစဉ်က တောင်သူလယ်သမားတို့၏ အရေးပါမှုကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အလံနှင့် တံဆိပ်နှစ်ခုလုံးတွင် ပါဝင်သော  ကြယ်သည် ဆိုရှယ်လစ်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်များတွင် အသုံးပြုသော သင်္ကေတတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုကြယ်သည် တိုးတက်မှုကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ထွက်ပြုစ နေသည် ရိုးရာသင်္ကေတဖြစ်သည့် အသစ်စတင်ခြင်းဖြစ်သည်။ အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်တွင် ဝန်းရံထားသော စက်ဝိုင်းတွင် ညာဘက်ခြမ်းရှိ စက်သွားတစ်ခြမ်းသည် စက်မှုလုပ်သားများကို ကိုယ်စားပြုပြီး ပြောင်း၊ ကော်ဖီနှင့် ဝါရွက်အနှံခွေသည် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အောက်ခြေရှိ လှပ်ထားသော စာအုပ်သည် ပညာရေးကို ကိုယ်စားပြုသည်။ 

အောက်ခြေရှိ တံခွန်တွင် ပေါ်တူဂီဘာသာစကားဖြင့် *República de Angola* ဟုရေးသားထားပြီး "အင်ဂိုလာသမ္မတနိုင်ငံ"ဟု ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုစာသားသည် *República Popular de Angola* (အင်ဂိုလာ ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ) စာသားမှ ၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် ပြောင်းလဲထားခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုအချိန်တွင်ပင် စက်သွားခြမ်း၏အရောင်ကိုလည်း ရွှေရောင်မှ ငွေရောင်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ 

အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်၏ အသေးစိပ်ကို အင်ဂိုလာနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံ အပိုဒ်ခွဲ ၁၆၃ တွင် အသေးစိတ် ရေးသားထားသည်။ 

၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် ပေါ်တူဂီကိုလိုနီတို့သည် ဒီဇိုင်းသတ်မှတ်ချက်များနှင့်အညီ လက်ရုံးတံဆိပ်ကို တရားတင်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ အင်ဂိုလာနိုင်ငံအတွက် လက်ရုံးတံဆိပ်တွင် အရောင်ဖျော့ကို အသုံးပြုထားသော ဒိုင်းပုံတွင် ပုံမှန်အတိုင်းအသုံးပြုသော အနားသတ်မျဉ်းတို့မပါဝင်သည့် ပေါ်တူဂီနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ကို ဘယ်ဘက်ခြမ်း၌တွင်လည်းကောင်း ညာဘက်ခြမ်းတွင် အင်ဂိုလာနိုင်ငံအတွက် ခရမ်းရောင်အခံတွင် ရွှေရောင်ဆင်နှင့် ရွှေရောင်မြင်းကျားတို့ ပါဝင်သည်။ အောက်ခြေရှိ လှိုင်းပုံများသည် အင်ဂိုလာ၏တည်နေရာသည် ပေါ်တူဂီနိုင်ငံ၏ ပင်လယ်ရပ်ခြားဒေသတွင် ရှိနေသည်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ 

## သမိုင်းတွင် အသုံးပြုခဲ့သော လက်ရုံးတံဆိပ်များ

File:Coat of arms of Portuguese West Africa (1935-1951).svg|၁၉၃၅ ခုနှစ် မေလ ၈ ရက်မှ ၁၉၅၁ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၁ အကြားအသုံးပြုခဲ့သော ပေါ်တူဂီကိုလိုနီ အင်ဂိုလာအတွက် အသုံးပြုသော လက်ရုံးတံဆိပ်
File:Coat of arms of Portuguese Angola (1951–1975).svg|၁၉၅၁ ဇွန်လ ၁၁ ရက်မှ ၁၉၇၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့အထိ အသုံးပြုခဲ့သော ပေါ်တူဂီပြည်နယ် အင်ဂိုလာ၏ လက်ရုံးတံဆိပ်
File:Lesser coat of arms of Portuguese West Africa.svg|၁၉၃၅ ခုနှစ် မေလ ၈ ရက်မှ ၁၉၇၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့အကြားအသုံးပြုခဲ့သော လက်ရုံးတံဆိပ်အသေး
File:Emblem of the People's Republic of Angola (1975-1992).png|အင်ဂိုလာ ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ် (၁၉၇၅-၁၉၉၂)

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်များ
*Coat of arms of Angola In The World All Countries Coat of arms

ကဏ္ဍ:အင်ဂိုလာနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားသင်္ကေတများ
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော် အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်များ
ထိုင်းမှတ်ပုံတင်

ထိုင်းမှတ်ပုံတင် () သည် အသက် ၇ နှစ်မှ ၇၀ ကြား ထိုင်းနိုင်ငံသားများကို ထုတ်ပေးသော အစိုးရ တရားဝင် ကိုယ်ရေးမှတ်တမ်း ဖြစ်သည်။ ပလဲ့ ဖီဘွန်ဆုန်ခရမ် (Plaek Phibunsongkram) ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်သော ၁၉၄၃ တွင် မှတ်ပုံတင်စနစ် စတင်ကျင့်သုံးသည်။ အနိမ့်ဆုံးအသက်ကို မူလက ၁၆ နှစ်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ၁၉၈၃ ၌ ၁၅ သို့လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၁ တွင် ၇ သို့လည်းကောင်း ပြောင်းလဲလိုက်သည်။

ထိုကတ်ကို ကိုင်ဆောင်သူ၏ ကိုယ်ရေးအချက်အလက်နှင့် အစိုးရဝန်ဆောင်မှုများ ရယူနိုင်ရန် အသုံးပြုသည်။ အခြား သီးသန့် ဝန်ဆောင်မှုများမှာ မိုဘိုင်းဖုန်း လျှောက်ထားခြင်း၊ သို့မဟုတ် ဘဏ်ငွေစာရင်း အကောင့်ဖွင့်ခြင်း စသည်တို့တွင် သက်တမ်းရှိ မှတ်ပုံတင်ကို ပြသရန် လိုအပ်သည်။ ခိုင်လုံသော အကြောင်းမရှိဘဲ ကတ်ကို မပြသနိုင်လျှင် ဘတ် ၂၀၀ အထိ ဒဏ်တပ်ခံရနိုင်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထိုင်း ဥပဒေ
ဖက်ဒရယ်ပြည်နယ်

**ဖက်ဒရယ်ပြည်နယ်** (၊ ရည်ညွှန်းသည့်အခေါ်အဝေါ်များ: state၊ province၊ region၊ canton၊ land၊ governorate၊ oblast၊ emirate သို့မဟုတ် country) ဆိုသည်မှာ ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို ကျင့်သုံးသော နိုင်ငံများ (ဖက်ဒရေးရှင်းများ) ကို နယ်မြေအရသော်လည်းကောင်း၊ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေအရသော်လည်းကောင်း ဖွဲ့စည်းထားသည့် ပြည်နယ်မျိုးဖြစ်သည်။ ဖက်ဒရယ်ပြည်နယ်များသည် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ရေးရှိသော်လည်း အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်အဖြစ် သတ်မှတ်၍မရနိုင်ပေ။ ဖက်ဒရယ်ပြည်နယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံကိုသာ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံအဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်သည်။ ဖက်ဒရယ်ပြည်နယ်များတွင် ကိုယ်ပိုင်ဥပဒေပြုရေး၊ ကိုယ်ပိုင်တရားစီရင်ရေး စသည်တို့ရှိသည်။

ဖက်ဒရယ်နိုင်ငံများသည် လွတ်လပ်သည့်နယ်မြေများ သို့မဟုတ် ကိုလိုနီကဲ့သို့ "Dependent territory" ခေါ် မှီခိုနယ်မြေများ (သာဓက– အမေရိကန်နိုင်ငံနှင့် ဩစတြေးလျနိုင်ငံ) မှဖွဲ့စည်းခြင်းဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ သို့တည်းမဟုတ်လျှင် ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံများ၏ အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခြင်းမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

ဖက်ဒရယ်နိုင်ငံတွင် ဖက်ဒရယ်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ နိုင်ငံတော်အာဏာကို ဗဟိုဖက်ဒရယ်အစိုးရနှင့် ပြည်နယ်များအကြားခွဲဝေရသည်။ သို့ဖြစ်ရာ ဖက်ဒရယ်ပြည်နယ်များသည် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ရေးကို အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိရရှိသည်။ ဖက်ဒရယ်ပြည်နယ်များသည် ပြည်နယ်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းနိုင်သည်။ ပြည်နယ်၏ဥပဒေပြုရေးကို ဗဟိုအစိုးရမှဗီတိုအာဏာဖြင့် ကန့်ကွက်ခြင်းမျိုးလည်းမရှိပေ။ ပြည်နယ်အစိုးရနှင့် ဗဟိုအစိုးရအကြား ဆက်ဆံရေးဆိုင်ရာ ဥပဒေများကို နှစ်ဖက်လုံးမှ ဆွေးနွှေးတိုင်ပင်ပြီး ပြောင်းလဲပြင်ဆင်နိုင်သည်။

## အခေါ်အဝေါ်ကွဲပြားပုံ
အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားတွင် အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များကို ခေါ်ဆိုရာတွင် ပြည်နယ်နှင့်နိုင်ငံတော်အဆင့်အလိုက် ကွဲပြားနိုင်သည်။ ဤဇယားသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ခေါ်ဆို‌လေ့ရှိသော အခေါ်အဝေါ်များဖြစ်သည်။

## ပြည်နယ်အလိုက်ဖက်ဒရယ်နိုင်ငံများစာရင်း
*  – စီရင်စု ၂၃ ခု၊ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရမြို့ ၁ မြို့
*  – ပြည်နယ် ၆ ခု၊ အတွင်းနယ်မြေ ၃ ခု၊ အပြင်နယ်မြေ ၇ ခု
*  – ပြည်နယ် ၉ ခု
*  – တိုင်းဒေသကြီး ၃ ခု
*  – ဒေသ (entity) ၂ ခု၊ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ၁ ခု (နိုင်ငံတော်သည် ပြည်နယ် ၁၀ ခုကို ပေါင်းစည်းထားခြင်းဖြစ်သည်)
*  – ပြည်နယ် ၂၆ ခု၊ ဖက်ဒရယ်ခရိုင် ၁ ခု၊ မြူနီစပယ်ဒေသပေါင်း ၅၅၆၈ ခု
*  – စီရင်စု ၁၀ ခု၊ နယ်မြေ ၂ ခု
*  – ကျွန်း ၃ ခု
*  – တိုင်းဒေသကြီး ၁၀ ခု၊ မြို့ ၂ မြို့
*  – "Bundesland" ခေါ် ပြည်နယ် ၁၆ ခု
*  – ပြည်နယ် ၂၈ ခု၊ ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ ၈ ခု
*  – ပြည်နယ် ၁၉ ခု၊ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ၁ ခု
*  – ပြည်နယ် ၁၃ ခု၊ ဖက်ဒရယ်နယ်မြေ ၃ ခု
*  – ပြည်နယ် ၃၁ ခု၊ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရမြို့ ၁ မြို့
*  – ပြည်နယ် ၄ ခု
*   – စီရင်စု ၇ ခု
*  – ပြည်နယ် ၃၆ ခု၊ ဖက်ဒရယ်နယ်မြေ ၁ ခု
*  – စီရင်စု ၄ ခု၊ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရနယ်မြေ ၂ ခု
*  – "Oblast" ခေါ် ပြည်နယ် ၃၆ ခု၊ သမ္မတပြည်နယ် (Republic) ၂၂ ခု၊ Krais ၉ ခု၊ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ okrug ၄ ခု၊ ဖက်ဒရယ်မြို့ ၃ မြို့၊ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ပြည်နယ် ၁ ခု
*  – ကျွန်း ၂ ကျွန်း (စိန့်ကစ်ကျွန်း၌ parish ၉ ခု၊ နီဗီစ်ကျွန်း၌ parish ၅ ခု)
*  – ပြည်နယ် ၆ ခု
*  – ပြည်နယ် ၁၀ ခု၊ အုပ်ချုပ်မှုဧရိယာ ၃ ခု
*  – ပြည်နယ် ၁၈ ခု၊ special administrative status area ၁ ခု
*  – "Canton" ခေါ် ပြည်နယ် ၂၆ ခု
*  – "Emirate" ခေါ် ပြည်နယ် ၇ ခု
*  – ပြည်နယ် ၅၀ ခု၊ ဖက်ဒရယ်ခရိုင် ၁ ခု၊ မထည့်သွင်းရသေးသည့် နယ်မြေ ၁၃ ခု၊ ထည့်သွင်းပြီးနယ်မြေ ၁ ခု
*  – ပြည်နယ် ၂၈ ခု၊ မြို့တော်ခရိုင် ၁ ခု၊ ဖက်ဒရယ်မှခိုနယ်မြေ ၁ ခု

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ: ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုစနစ်
အင်ဂိုလာ အာဗန်တီ

**အင်ဂိုလာ အာဗန်တီ**(, )သည် အင်ဂိုလာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်သီချင်းဖြစ်သည်။ ဟူအီ အယ်ဘက်တို ဗီအေရာ ဂျီအက်စ် မင်ဂက်စ်မှ တေးသွားကို သီကုံးခဲ့ပြီး မန်နျူရယ် ဟူအီ အယ်ဗီစ် မွန်တီရိုမှ စာသားကို ရေးစပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုသီချင်းသည် ပေါ်တူဂီတို့ထံမှ နိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့သည် ၁၉၇၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် နိုင်ငံတော်သီချင်းဖြစ်၍ လာခဲ့သည်။ သီချင်းစာသားထဲတွင် လွတ်လပ်ရေးရစဉ်မှစ၍ ၁၉၉၂ ခုနှစ်မတိုင်မီအထိ တစ်ပါတီတည်း ကြီးစိုးခဲ့သည့် အင်ဂိုလာလွတ်မြောက်ရေးပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှုပါတီ၏ အရေးပါသော ဖြစ်ရပ်များကို ထည့်သွင်းထားသည်။ 

## သမိုင်း 
"အင်ဂိုလာ အာဗန်တီ"ကို ဟူအီ အယ်ဘက်တို ဗီအေရာ ဂျီအက်စ် မင်ဂက်စ်မှ ရေးဖွဲ့ခဲ့သည်။  နိုင်ငံ၏ စာရေးဆရာများသမဂ္ဂနှင့် အနုပညာရှင်နှင့် တေးရေးဆရာများသမဂ္ဂတို့၏ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သော ဟွန်ဘိုမြို့(Huambo)၌ ပညာသင်ကြားနေသည့် စာရေးဆရာ မန်နျူရယ် ဟူအီ အယ်ဗီစ် မွန်တီရိုမှ စာသားကို ရေးစပ်ခဲ့ဖြစ်သည်။ သူသည် ၂၀၀၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ကောက်ယူခဲ့သော တရားဝင်မဟုတ်သော စစ်တမ်းများအရ မြို့တော် လုအန်ဒါတွင် ရောင်းအားအကောင်းဆုံးသော စာရေးဆရာများထဲမှတစ်ယောက်ဖြစ်သည်။ 

### အဆိုပြုသော ပြောင်းလဲမှုများ 
သီချင်းစာသားများထဲတွင် အင်ဂိုလာလွတ်မြောက်ရေးပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှုပါတီ၏ အရေးပါသော အဖြစ်အပျက်များကို ရည်ညွှန်းသော စာသားများ ပါဝင်သည်။ သို့ပေမယ့်လည်း ၁၉၉၂ ခုနှစ် တစ်ပါတီအာဏာရှင်စနစ်ချုပ်ငြိမ်းသွားချိန်တွင် ဤစာသားများသည် အသုံးမဝင်တော့သော သရုပ်ဖော်မှုများဖြစ်နေသည်။ ထို့ကြောင့် အခြားသော အမျိုးသားရေးလက္ခဏာများဖြင့် နိုင်ငံတော်သီချင်းကို ကောင်းမွန်စွာ ပြင်ဆင်နိုင်ရန် ကြိုးပမ်းအားထုတ်ခဲ့ကြသည်။ သို့ပေမယ်လည်း မည်သည့်အရာမျှ အောင်မြင်ဖြစ်ထွန်းမလာခဲ့ပဲ နိုင်ငံတော်သီချင်းသည် မပြောင်းလဲပဲ ရှိ၍နေသည်။  The Daily Telegraph သတင်းစာမှ သတင်းစာဆရာ အီဗန် ဟီးဝပ်ထ်မှ အမျိုးအစားခွဲခြားခဲ့ရာ စစ်သီချင်းသံသည်  "La Marseillaise" သီချင်း၏ လွှမ်မိုးမှုရှိသည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။

## စာသားများ 
### ပေါ်တူဂီ (တရားဝင်ဘာသာစကား)
### ကီကွန်ဂို (အမျိုးသားဘာသာစကား)
### အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်
:Oh Fatherland, we shall never forget
:The heroes of the Fourth of February.
:Oh Fatherland, we salute your children
:Who died for our Independence.
:𝄆 We honour the past and our History,
:As by our work we build the New Man. 𝄇

::**Chorus:**
::*Forward, Angola!
::*Revolution through the power of the People:*
::*A United Country, Freedom,
::*One People, one Nation!

:Let us raise our liberated voices
:For the glory of the peoples of Africa.
:We shall march, Angolan fighters,
:In solidarity with oppressed peoples.
:𝄆 We shall fight proudly for Peace
:Along with the progressive forces of the world. 𝄇

::**Chorus:**
::*Forward, Angola!
::*Revolution through the power of the People:*
::*A United Country, Freedom,
::*One People, one Nation!

## ပြင်ပလင့်များ
*MP3 file

ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်သီချင်းများ
ကဏ္ဍ:အင်ဂိုလာနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားသင်္ကေတများ
နိုင်ငံတကာ ဂျူဒိုအဖွဲ့ချုပ်

**နိုင်ငံတကာ ဂျူဒိုအဖွဲ့ချုပ်** (IJF)ကို ၁၉၅၁ ဇူလိုင်တွင် တည်ထောင်သည်။ IJF ကို မူလအစက အာဂျင်တီးနား အပါအဝင် ဥရောပမှ ဂျူဒိုအဖွဲ့အစည်းများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။ နောက် ဆယ်နှစ်အတွင်းတွင် တိုက်ကြီးလေးတိုက်မှ နိုင်ငံများပါ ပါဝင်လာသည်။ ယနေ့အခါ IJF တွင် တိုက်ကြီးအကုန်လုံးမှ အမျိုးသားအသင်း ၂၀၀ ဖွဲ့ ရှိနှင့်လေပြီ။ IJF ၏ စာရင်းအရ ကမ္ဘာတဝန်းလုံး၌ ဂျူဒို သင်ကြားလေ့ကျင့်သူ သန်း ၄၀ ကျော် ရှိသည်။

၂၀၀၉ ကတည်းက၊ IJF က ကြီးမှူး၍ ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံပြိုင်ပွဲနှင့် ကမ္ဘာ့ဂျူဒိုခရီးစဉ် (World Judo Tour)ကို နှစ်စဉ် ကျင်းပပေးသည်။ ကမ္ဘာ့ဂျူဒိုခရီးစဉ်တွင် ဂရင်းပရစ်(Grand Prix) ငါးပွဲ၊ ဂရင်းဆလမ်(Grand Slams) လေးပွဲ၊ မာစတာပြိုင်ပွဲ(master tournament) တပွဲနှင့် တိုက်ကြီးအိုးပင်း(Continental open tournament) တပွဲ ပါဝင်သည်။

## ပွဲစဉ်
* ကမ္ဘာ့ ဂျူဒိုချန်ပီယံပွဲ (World Judo Championships)
* ကမ္ဘာ့လူငယ် ဂျူဒိုချန်ပီယံပွဲ (World Junior Judo Championships) (၁၉၇၄ မှ ၂၀၁၁ ထိ ယူ၂၀ / ၂၀၁၂ မှ ယနေ့ထိ ယူ၂၁)
* ကမ္ဘာ့ ဂျူဒိုလောင်း ချန်ပီယံပွဲ (World Cadet Judo Championships) (ယူ၁၈)
* ကမ္ဘာ့ စစ်ပြန် ဂျူဒိုချန်ပီယံပွဲ (World Veterans Judo Championships)(၃၀ မှ ၈၀+)
* ကမ္ဘာ့ ခတဂျူဒို ချန်ပီယံပွဲ (World Kata Judo Championships)
* IJF ကမ္ဘာ့ပွဲစဉ်များ [IJF World Series (Masters, Grand Slam, Grand Prix, Continental Open)] 
* ဂျူဒို ကမ္ဘာ့ဖလား (Judo World Cup) 
* ဂျူဒို ဥရောပဖလား (Judo European Cup)

## IJF ဥက္ကဋ္ဌများ
* အယ်ဒို တော့တီ (Aldo Torti), အီတလီ, ၁၉၅၁
* ရိဆေး ခနိုး (Risei Kano)၊ ပါမောက္ခ ဂျိဂိုရိုး ခနိုး၏ သား၊ ဂျပန်၊ ၁၉၅၂-၁၉၆၅
* ချားလ်စ် ပယ်မာ (Charles Palmer), ဂရိတ်ဗြိတိန်, ၁၉၆၅-၁၉၇၉
* ရှိငဲယောရှိ မဆုမအဲ (Shigeyoshi Matsumae), ဂျပန်, ၁၉၇၉-၁၉၈၇
* ဆာကစ် ကလိုဂ်လျင် (Sarkis Kaloghlian)၊ အာဂျင်တီးနား၊ ၁၉၈၇-၁၉၈၉
* လောရီ ဟာဂရေ့ (Lawrie Hargrave)၊ နယူးဇီလန်၊ ၁၉၈၉-၁၉၉၁
* လူးဝစ် ဘဂွဲနာ (Luis Baguena)၊ စပိန်၊ ၁၉၉၁-၁၉၉၅
* ပတ်ယုံဆောင် (Yong Sung Park)၊ တောင်ကိုရီးယား၊ ၁၉၉၅-၂၀၀၇
* မရိယစ် ဗီဇာ (Marius Vizer)၊ ရိုမေးနီးယား/ဩစတြီးယား၊ ၂၀၀၇-

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတကာ ဂျူဒိုအဖွဲ့ချုပ်
ဟယ်ရီဆန် ဖို့ဒ်

**ဟယ်ရီဆန် ဖို့ဒ်** ( ; /ဟယ်ရီဆန် ဖော့ဒ်/) သည် အမေရိကန်နိုင်ငံသား ရုပ်ရှင်မင်းသား၊ လေယာဉ်မှူး၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ အထိ ၎င်းရိုက်ကူးခဲ့သော ရုပ်ရှင်များမှ စုစုပေါင်း ပြည်တွင်းရုံတင်ဝင်ငွေ (လက်မှတ်ရောင်းချရမှု) မှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅.၁ ဘီလီယံအထိရှိ၍ ကမ္ဘာအနှံ့ ရုံတင်ဝင်ငွေစုစုပေါင်းမှာ ၉.၃ ဘီလီယံကျော်ရှိသောကြောင့် သမိုင်းတစ်လျှောက် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ၏ ရုံတင်ဝင်ငွေ ရရှိမှု စုစုပေါင်းပမာဏတွင် အဆင့်လေး နေရာ၌ ရှိသည်။ ထိုရုံတင်ဝင်ငွေအပြင် အကယ်ဒမီဆု တစ်ကြိမ်၊ ရွှေကမ္ဘာလုံးဆု လေးကြိမ် လျာထားခြင်းခံခဲ့ရပြီး စေတန်ဆု သုံးကြိမ်၊ AFI Life Achievement ဆုနှင့် Cecil B. DeMille ဆုတို့ကို ရရှိခဲ့သည်။

ရုပ်ရှင်လောကသို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး မထင်မရှားနေရာ၊ ဇာတ်ပို့နေရာများတွင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ဖို့ဒ်သည် အာကာသဇာတ်လမ်းတွဲကြီးဖြစ်သည့် ၁၉၇၇ ထွက်ရှိသော **စတားဝေါ** ခေါ် **ကြယ်တာယာစစ်ပွဲ**ရုပ်ရှင်တွင် ဟန်ဆိုလို (Han Solo) အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ရာမှ ကမ္ဘာအနှံ့ အောင်မြင်ကျော်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် (၄၂) နှစ်ကြာ ကာလအတွင်း ထွက်ရှိခဲ့သည့် နောက်ဆက်တွဲ ရုပ်ရှင်လေးကားတွင်လည်း ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် လူသိများခဲ့သည်မှာ Raiders of the Lost Ark (၁၉၈၁) မှစတင်သည့် အင်ဒီယာနာ ဂျုံးဇ် ဇာတ်ကားများဖြစ်သည်။ သိပ္ပံဇာတ်ကားများ ဖြစ်သော Blade Runner (၁၉၈၂) ၊ Blade Runner 2049 (၂၀၁၇) တို့တွင် ရစ်ခ် ဒက်ကာ့ခ် ဇာတ်ကောင်အဖြစ်လည်းကောင်း  တွန်ကလန်စီဇာတ်ကားတွဲများဖြစ်သည့် Patriot Games (၁၉၉၂) ၊ Clear and Present Danger (၁၉၉၄) တို့တွင် ဂျက်ရိုင်ယန်အဖြစ်လည်းကောင်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ သရုပ်ဆောင်သက်တမ်းမှာ နှစ်ခြောက်ဆယ်ကျော်ရှိပြီဖြစ်ကာ သမိုင်းတစ်လျှောက် အထင်ကရရှိသော ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူး/ထုတ်လုပ်သူများနှင့် ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ရာ၌ ဂျော့ဂျ် လူးကပ်စ်၊ ဖရန့်စစ် ဖော့ဒ် ကော့ပိုလာ၊ စတီဗန် စပီးလ်ဘတ်ခ်၊ ရစ်ဒ်လီ စကော့၊ ပီတာ ဝီးယာ၊ ရိုမန် ပေါ်လန်းစကီး၊ မိုက် နီကိုလပ်စ်တို့ ဖြစ်ကြသည်။

ထိုသို့ ထင်ရှားသည့်နာမည်ရ ဇာတ်ကောင်များအပြင် အခြားသောဇာတ်ကားများ၌လည်း ပါဝင်ခဲ့သေးသည်။ Witness (၁၉၈၅) တွင် အကယ်ဒမီဆု လျာထားခြင်းခံခဲ့ရပြီး The Fugitive (၁၉၉၃) ၊ Air Force One (၁၉၉၇) ၊ 42 (၂၀၁၃) တို့၌ သရုပ်ဆောင်ခဲ့၏ ။ ထိုသို့ မင်းသားနေရာမှ သရုပ်ဆောင်မှုများအပြင် ဗီလိန်ဆန်သည့် ဇာတ်ကောင်များကို American Graffiti (၁၉၇၃) ၊ The Conversation (၁၉၇၄) ၊ The Mosquito Coast (၁၉၈၆) ၊ Presumed Innocent (၁၉၉၀) ၊ What Lies Beneath (၂၀၀၀) တို့၌လည်း ပါဝင်ခဲ့၏ ။ အခြားအလွမ်းအဆွေး၊ ဟာသရုပ်ရှင်များမှာ Heroes (၁၉၇၇) ၊ Working Girl (၁၉၈၈) ၊ Sabrina (၁၉၉၅) ၊ Six Days, Seven Nights (၁၉၉၈) ၊ Random Hearts (၁၉၉၉) ၊ Morning Glory (၂၀၁၀) နှင့် The Age of Adaline (၂၀၁၅) တို့ဖြစ်ကြသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၂၅

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဥပဒေပြုကောင်စီအတွက် ဒုတိယအကြိမ် ရွေးကောက်ပွဲကို ၁၉၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ဒိုင်အာခီစနစ်သစ်၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ဥပဒေပြုကောင်စီသည် ဘုရင်ခံ၏ အကြံပေးအဖွဲ့ကဲ့သို့ဆောင်ရွက်သည်။ အမျိုးသားပါတီသည် မဲအရေအတွက် အများဆုံးရရှိသော်လည်း ဗြိတိသျှတို့သည် ရွှေတောင်ကြားပါတီကို မျက်နှာသာပေးခဲ့သဖြင့် ထိုပါတီမှဂျေအေ မောင်ကြီးဦးဆောင်သည့် အစိုးရအဖွဲ့ကိုဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

## စနစ်
ဥပဒေပြုကောင်စီတွင် နေရာ ၁၀၃ နေရာရှိရာ နေရာ ၈၀ အတွက် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ရသည်။ ထိုနေရာ ၈၀ အနက် အသိုင်းအဝိုင်းမဟုတ် (non-communal) ၅၈ နေရာကို ရွေးချယ်နိုင်သည်။ ကျန် ၂၂ နေရာကို ကုလားများအတွက် ၈ နေရာ၊ ကရင်များအတွက် ၅ နေရာ၊ ဥရောပလူမျိုးအတွက် ၁ နေရာ၊ အင်္ဂလိပ်-အိန္ဒိယကပြားအတွက် ၁ နေရာ၊ စီးပွားရေးအဖွဲ့များဖြစ်သော Burma Chamber of Commerce အတွက် ၂ နေရာ၊ Burmese Chamber of Commerce၊ Chinese Chamber of Commerce၊ Indian Chamber of Commerce၊ Rangoon Trades Association နှင့် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တို့အတွက် ၁ နေရာစီထားရှိထားသည်။ ရွေးချယ်၍မရသော နေရာ ၂၃ နေရာအနက် ၂၁ နေရာကို အစိုးရမှတင်မြှောက်သည် (အများဆုံး ၁၄ ယောက်မှာ အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များဖြစ်နိုင်သည်)။ ကျန် ၂ နေရာမှာ ဘုရင်ခံ၏ အမှုဆောင်ကောင်စီ (Executive Council of the Governor) မှ အဖွဲ့ဝင် ၂ ဦးအတွက်ဖြစ်ကြသည်။

## ယှဉ်ပြိုင်ကြခြင်း
ဦးတုတ်ကြီးဦးဆောင်သည့် ဆွာရပ်ဂ်ျပါတီတွင် ယှဉ်ပြိုင်သူပေါင်း ၂၀၊ ရွှေတောင်ကြားပါတီတွင် ယှဉ်ပြိုင်သူ ၈၅ ဦး နှင့် အမျိုးသားပါတီတွင် ယှဉ်ပြိုင်သူ ၄၉ ဦးရှိခဲ့သည်။
## ရလဒ်
ဆွာရပ်ဂ်ျပါတီသည် ကောင်းမွန်စွာယှဉ်ပြိုင်နိုင်ခြင်း မရှိသည့်အပြင် ဦးတုတ်ကြီးသည်လည်း မိမိယှဉ်ပြိုင်ရာ စီရင်စု၌ပင် နေရာရှုံးခဲ့ရသည်။ မဲပေးသူဦးရေမှာ ၁၆ ရာခိုင်နှုန်းရှိခဲ့ရာ ၁၉၂၂ ရွေးကောက်ပွဲ၏ ၆.၉ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ပို၍များလာခဲ့သည်။ ပါတီအသစ်များ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းကြောင့် မဲပေးသူဦးရေတိုးတက်လာသည်ဟု သုံးသပ်နိုင်သည်။

## ကိုးကား
၁၉၂၅
အိုးဖုနဗောဓိသတ္တကျောင်းတော်

**အိုးဖုနဗောဓိသတ္တကျောင်းတော်** သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခနဂဝစီရင်စု၊ ကမာကူရမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတောတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကျောင်းတော်သည် ၂၅ မီတာ (၈၂ ပေ) အမြင့်ရှိသည်။ ကျောင်းတော်တွင် တန် ၁၉၀၀ အလေးချိန်ရှိသည့် ကွန်ကရစ်ဖြင့်ပြုလုပ်ထားသည့် ဗောဓိသတ္တဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူ ရှိသည်။

## သမိုင်းကြောင်း
ကျောင်းတော်ကို ၁၉၂၉ တွင် ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာ ဆိုးတိုးကျောင်းတော်က စတင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ရုပ်ပွားတော်၏ ပုံစံအကြမ်းသည် ၁၉၃၄ တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ပစိဖိတ်စစ်ပွဲဖြစ်ပွားလာသည့်အခါတွင် လုပ်ငန်းများကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့ရသည်။ အိုးဖုနရုပ်ပွားတော်အဖွဲ့သည် ၁၉၅၄ တွင် တည်ဆောက်မှုများကို စတင်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွင် အပြီးသတ်ပြီးဆုံးခဲ့သည်။ ရုပ်ပွားတော်တည်ဆောက်ရာတွင် ကွန်ကရစ်ဖျော်သည့် အလုပ်ကို လူ့လုပ်အားဖြင့်သာ လုပ်ထားသည်။ ကွန်ကရစ်ဖျော်သည့်ထရပ်ကားများကို အသုံးပြုခြင်း မရှိပေ။ ရုပ်ပွားတော်၏ အပြင်ဘက်ကို အဖြူရောင်ဆေး သုတ်လိမ်းထားသည်။ ရုပ်ပွားတော်တွင် ပြတိုက်ငယ်တစ်ခုနှင့် ဝတ်ပြုရာနေရာတစ်ခု ပါဝင်ပြီး ၎င်းတို့နှစ်ခုစလုံးကို ကြည့်ရှုနိုင်ရန် ပြသထားသည်။

ရုပ်ပွားတော်တည်ဆောက်ရာတွင် ကျောက်များကို နာဂါဆာကီနှင့် ဟီရိုရှီးမားရှိ နျူကလီးယားဗုံးပေါက်ကွဲခဲ့သည့်နေရာမှ ကျောက်များဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။ ထိုဗုံးပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဆုံးပါးခဲ့သူများအား အမှတ်တရဖြစ်စေရန် ဖြစ်သည်။ ဟီရိုရှီးမားရှိ ဗုံးပေါက်ကွဲမှုကြောင့် မှိုပွင့်ပုံစံလောင်ကျွမ်းမှုဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။

## ရောက်ရှိနိုင်မှု
အိုးဖုနဘူတာနှင့် နီးကပ်ပြီး ဝင်ကြေးအဖြစ် ယန်း ၃၀၀ ပေးရသည်။

## ပြင်ပလင့်များ
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားကျောင်းများ
ဟန်ဆာနယ် ဘိုကီယာ အမျိုးသား အားကစားကွင်း

**ဟန်ဆာနယ် ဘိုကီယာ အမျိုးသား အားကစားကွင်း ()** သည် ဘရူနိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ဒါဆရီဘဂါဝန်မြို့တွင် တည်ရှိသော ဘက်စုံသုံး အားကစားကွင်းဖြစ်သည်။၁၉၈၃ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၃ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ကာ လူဦးရေ ၂၃၀၀၀ ဝင်ဆံ့သည်။ဤကွင်းကို ဆူတန် ဟန်ဆာနယ် ဘိုကီယာအား ဂုဏ်ပြု၍ အမည်ပေးထားခြင်းဖြစ်သည်။

## တည်​ဆောက်ခြင်း
အခြားသော အများပိုင်အဆောက်အဦးများကဲ့သို့မဟုတ်ဘဲ ဤအားကစားကွင်းတည်ဆောက်ရန်အတွက် ငွေကြေး ထည့်ဝင်ခဲ့ကြသည်။အများပြည်သူထည့်ဝင်ငွေမှာ အားကစားကွင်းတည်ဆောက်ခြင်း ကုန်ကျငွေ အ​မေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း၁၀၀၏ ၁.၁ရာခိုင်နှုန်းရှိသည်။ဤသည်မှာ ဤစီမံကိန်းအတွက် ပြည်သူလူထု၏ စိတ်ပါဝင်စားမှုကို ပြသနေသည်။ 

## ဖွင့်လှစ်ခြင်း
ဤအားကစားကွင်းကို ၁၉၈၃ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၃ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ထိုနေ့မှာ လက်ရှိဆူတန် ဟန်ဆာနယ် ဘိုကီယာ၏ ဖခင် ယခင်ဆူတန် အိုမာအလီဆက်ဖျူတန် (၃)၏ ၆၉နှစ်ပြည့် မွေးနေ့ဖြစ်သည်။
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဘရူနိုင်းနိုင်ငံရှိ အားကစားကွင်းများ
ကဏ္ဍ:အမျိုးသား အားကစားကွင်းများ
ဖိလစ်ပိုင် ဂျူဒိုအဖွဲ့ချုပ်

**ဖိလစ်ပိုင် ဂျူဒိုအဖွဲ့ချုပ်** ()သည် ဖိလစ်ပိုင်ရှိ ဂျူဒိုအတွက် နိုင်ငံ့ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့အစည်း ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် နိုင်ငံတကာ ဂျူဒိုအဖွဲ့ချုပ်၏ ထောက်ခံချက်ကိုလည်း ရရှိထားသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတကာ ဂျူဒိုအဖွဲ့ချုပ်
ကနပသီ မူးဝါသီ

**ကနပသီ မူးဝါသီ**သည် မလေးရှား ဂျူဒိုမောင် ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ၁၉၆၄ နွေအိုလံပစ်တွင် ကျားမစ်ဒယ်ဝိတ် ပွဲစဉ်၌ ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။

၁၉၆၄ တိုကျိုအိုလံပစ်တွင် တဦးတည်းသော မလေးရှားလက်ရွေးစင် ဖြစ်ပြီး၊ ထို့နောက်တွင်လည်း ဂျူဒိုပြိုင်ပွဲများသို့ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်လာသော လက်ရွေးစင် မရှိတော့။ ၂၀၁၀ အထိ မလေးရှားကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့၏ တဦးတည်းသော အိုလံပစ် ဂျူဒိုခ ဖြစ်လေသည်။ ယှဉ်ပြိုင်သည်မှာ ၈၀ ကီလို မစ်ဒယ်ဝိတ် ဖြစ်ပြီး၊ အကြိုပွဲစဉ်မှာပင် တပွဲနိုင် တပွဲရှုံး ထွက်ခဲ့ရသည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်
ကဏ္ဍ:၁၉၃၂ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:၂၀၁၀ ကွယ်လွန်သူများ
ကဏ္ဍ:မလေးရှား ဂျူဒိုမောင်
နှစ် ၇၀၀ပြည့် အားကစားကွင်း

**နှစ် ၇၀၀ပြည့် အားကစားကွင်း ()**သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ချင်းမိုင်မြို့ရှိ အားကစားကွင်းဖြစ်သည်။၁၉၉၅ အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲကို လက်ခံကျင်းပရန်နှင့် ချင်းမိုင်မြို့၏ နှစ် (၇၀၀)ပြည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။၁၉၉၈ အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲတွင်လည်း ဘောလုံးကစားနည်းကို လက်ခံကျင်းပခဲ့သေးသည်။ကွင်း၏ အဓိကပွဲကြည့်စင်ကိုသာ ထိုင်ခုံများ တပ်ဆင်ထားပြီး အမိုး မိုးထားကာ ကျန်ပွဲကြည့်စင်များမှာ ရိုးရိုးသာဖြစ်သည်။ဤကွင်း၏ ပုံစံသည် ၂၀၀၅ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သော နှစ် (၈၀)ပြည့်မွေးနေ့ အားကစားကွင်း၏ နမူနာပုံစံလည်းဖြစ်သည်။
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံရှိ အားကစားကွင်းများ
အောက်စဖို့ဒ် အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်

***အောက်စဖို့ဒ် အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်*** () သည် "အောက်စဖို့ဒ်တက္ကသိုလ် ပုံနှိပ်လုပ်ငန်း"က ထုတ်ဝေဖြန့်ချိသော အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဆိုင်ရာ သမိုင်းဝင် အဘိဓာန်ကြီးတစ်ခုဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာအနှံ့သုံးစွဲကြသော ဝေါဟာရမူကွဲများကို ဖော်ပြထားခြင်း၊ ပညာရှင်များ၊ တက္ကသိုလ် သုတေသနသမားများအတွက် ကျယ်ပြန့်စုံလင်သော မှီငြမ်းကိုးကားမှုများ ထောက်ပံ့ပေးထားခြင်းများအပါအဝင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား၏ သမိုင်းတလျှောက် ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်လာမှုများကိုလည်း ဇာစ်မြစ်ကောက် ခြေရာလိုက်ထားပေးသည်။

ဤအဘိဓာန်ကို ၁၈၅၇ မှ စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသော်လည်း ၁၈၈၄ ကျမှသာလျှင် ပထမဆုံးစာအုပ်ကို အဖုံးမပါသည့်ပုံစံဖြင့် စတင်ခုတ်ဝေနိုင်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် အဘိဓာန်လုပ်ငန်းကိုကား "A New English Dictionary on Historical Principles; Founded Mainly on the Materials Collected by The Philological Society" အမည်ဖြင့် ဆက်လက် အကောင်ထည်ဖော်နေဆဲဖြစ်၏ ။ ၁၈၉၅ တွင် *The Oxford English Dictionary* ကို စာအုပ်အတွဲများ၏အဖုံးတွင် တရားဝင်မဟုတ်သည့်ပုံစံဖြင့် ပထမဆုံး စတင်သုံးစွဲခဲ့လေသည်။ ၁၉၂၈ အဘိဓာန်အပြည့်အစုံကို အဖုံးပါ အတွဲ (၁၀) တွဲဖြင့် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ ၁၉၃၃ ရောက်သောအခါ "The Oxford English Dictionary" အမည်ကို ယခင်ထုတ်ဝေခဲ့ကြသော အတွဲ (၁၂) တွဲ နှင့် ဖြည့်စွက်တွဲတစ်ခုတို့၏ အမည်အားလုံးနေရာ၌ အစားထိုးခဲ့ကြ၏ ။ ဖြည့်စွက်တွဲများလည်း ၁၉၈၉ အထိ ထွက်ရှိလာခဲ့၍ ထိုနှစ်တွင်ပင် ဒုတိယမူ (second edition) ကိုထုတ်ဝေခဲ့ကြရာ အတွဲ (၂၀) ၊ စာမျက်နှာပေါင်း ၂၁,၇၂၈ အထိပါဝင်လေသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်များ
ဂန်ဂါ ဘဟာဒူး ဒန်ဂိုး

ဂန်ဂါ ဘဟာဒူး ဒန်ဂိုး (၁၉၆၂ ဖွား) သည် နီပေါ ဂျူဒိုခ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၈ နွေအိုလံပစ်၌ ကျား လိုက်ဝိတ်ပွဲစဉ်တွင် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၁၉၆၂ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:နီပေါ ဂျူဒိုမောင်
ရီရှီရံ ပရာဓန်း

**ရီရှီရံ ပရာဓန်း** (၁၉၆၂ ဖွား) သည် နီပေါ ဂျူဒိုခ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၈ နွေအိုလံပစ်၌ ကျား လိုက်ဝိတ်ပွဲစဉ်တွင် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၁၉၆၂ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:နီပေါ ဂျူဒိုမောင်
အာဖဂန် နိုင်ငံတော်သီချင်း

**အာဖဂန် နိုင်ငံတော်သီချင်း**( - *Surūd-e Millī*,  - *Millī Surūd*;  )ကို ၂၀၀၆ ခုနှစ် မေလတွင် တရားဝင်ကြေညာခဲ့ပြီး အသုံးပြုခဲ့သည်။ အာဖဂန်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ အပိုဒ်ခွဲ ၂၀ အရ နိုင်ငံတော်သီချင်းသည် ပတ်ရှ်တိုဘာသာစကားဖြင့် ဖြစ်ပြီး "ဘုရားသခင်၏ ကြီးမြတ်မှု"နှင့် အာဖဂနစ္စတန်နိုင်ငံရှိ လူမျိုးစုများကို ရည်ညွှန်းထားရမည်ဖြစ်သည်။ စာသားကို အဒူလ် ဘာရီ ဂျဟာနီမှ ရေးသားခဲ့ပြီး ဂီတကို ဂျာမန်-အာဖဂန်တေးပြုစာဆို ဘာဘရက် ဝါဆာမှ ရေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ 

## သမိုင်း 
### နိုင်ငံတော်သီချင်း (၁၉၂၆-၁၉၄၃) 
အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသော နိုင်ငံတော်သီချင်းဖြစ်ပြီး ဘုရင်စနစ်ဖြင့် အုပ်စိုးစဉ်ကာလတွင် အသုံးပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုသီချင်းတွင် တေးသွားများသာပါရှိပြီး စာသားများ မပါရှိပေ။ 
### နိုင်ငံတော်သီချင်း (၁၉၄၃-၁၉၇၃) 
ဘုရင်စနစ်ဖြင့် အုပ်စိုးစဉ်ကာလအတွင်း ဒုတိယမြောက်အသုံးပြုခဲ့သော နိုင်ငံတော်သီချင်းဖြစ်သည်။ 
### နိုင်ငံတော်သီချင်း (၁၉၇၃-၁၉၇၈) 
### နိုင်ငံတော်သီချင်း (၁၉၇၈-၁၉၉၂) 
အာဖဂန်နစ္စတန် ဒီမိုကရက်တစ် သမ္မတနိုင်ငံထူထောင်ပြီးနောက် နောက်ထပ်အသုံးပြုခဲ့သော နိုင်ငံတော်သီချင်းဖြစ်ပြီး ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် စတင်အသုံးပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၇၈ ခုနှစ် မက်စ်ဝါဒီတော်လှန်မှု(Coup d'état)ပြီးနောက် အမျိုးသားရေးလက္ခဏာများကို ပြောင်းလဲရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သော အာဖဂန်နစ္စတန်ပြည်သူဒီမိုကရက်တစ်အစိုးခေါင်းဆောင် နူ မူဟာမတ် တာရာကီ(Ustad Salim Sarmad)ကိုယ်စား ဆူလေမန် လိတ်(Sulaiman Layeq)မှ စာသားများကို ရေးသားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။  တေးသွားကို ဂျလီ ဂဟာလန်(Jalīl Ghahlānd)မှ ရေးစပ်ခဲ့ပြီး အူစတက် ဆလင် ဆာမတ်(Ustad Salim Sarmad)မှ စီစဉ်မှုလုပ် တေးကွက်ဖော်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သီချင်းအမည်မှာ "Garam shah lā garam shah" () ဟူ၍ဖြစ်သည်။ အခြားနိုင်ငံတော်သီချင်းများစွာကဲ့သို့ပင် တခါတရံသီဆိုရာ၌ Chorus နှင့် ပထမဆုံးသော Stanza သာ သီဆိုကြသည်။ ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံသည် ကွန်မြူနစ်ဝါဒကို တရားစွန့်လွတ်လိုက်ပြီးနောက် ထိုသီချင်းကို ၁၉၉၂ ခုနှစ်အထိ နိုင်ငံတော်သီချင်းအဖြစ်ထားရှိခဲ့ပြီး ဆက်လက်အသုံးပြုခြင်းမရှိတော့ချေ။
 
### နိုင်ငံတော်သီချင်း (၁၉၉၂-၁၉၉၉၊ ၂၀၀၂-၂၀၀၆) 
၁၉၉၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၆ ခုနှစ်အထိ အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံသည် ၁၉၁၉ ခုနှစ်တွင် အုစတက် ကာစင်ရေးသော  မူဂျာဟစ်ဒင်တိုက်ပွဲဝင်သီချင်းကို နိုင်ငံတော်သီချင်းအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ သီချင်းအမည်မှာ "အစ္စလာမ်၏ ခံတပ်၊ အာရှ၏ နှလုံးသား" () ဖြစ်သည်။  

၁၉၉၀ ခုနှစ်များနှောင်းပိုင်းကာလများအတွင်း ကုလသမဂ္ဂမှ အသိအမှတ်ပြုထားသော အစိုးရအောက်မှ တာလီဘန်ထိန်းချုပ်ထားသော အာဖဂန်နစ္စတန် အစ္စလာမ်မစ်စော်ဘွားများနိုင်ငံသည် နိုင်ငံဒေသများစွာကို ၂၀၀၁ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းထိ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ တာလီဘန်များသည် နိုင်ငံ၏ ဒေသအများစုပါဝင်သည့် ၎င်းတို့ထိန်းချုပ်ထားသော နယ်မြေများအတွင်း ဂီတကို တရားမဝင်ကြောင်း ကြေညာထားသည်။ ထိုသည်ကြောင့် ၂၀၀၁ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းအထိ တာလီဘန်များ အာဏာပြုတ်ကြသည့်တိုင် အာဖဂန်ဒေသတော်တော်များများတွင် ထိုအချိန်က နိုင်ငံတော်သီချင်းမရှိပဲနေခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဤသီချင်းကို ၂၀၀၂ ခုနှစ် အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ  ကြားဖြတ်အစိုးရမှ ပြန်လည်အသက်သွင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ၂၀၀၄ ခုနှစ် အာဖဂန်နစ္စတန် အစ္စလာမ်မစ် သမ္မတနိုင်ငံထူထောင်ချိန်ထိ အသုံးပြုမှုရှိခဲ့ပြီး ၂၀၀၆ ခုနှစ်ထိ ဆက်လက်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်သီချင်းများ
ကဏ္ဍ:အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ၏ အမျိုးသားသင်္ကေတများ
ဟိုယင်းချေ

ဟိုယင်းချေသည် စင်ကာပူ ဂျူဒိုခ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၈ နွေအိုလံပစ်၌ ကျား ဟဲဗီးဝိတ်တန်းတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:စင်ကာပူ ဂျူဒိုမောင်
ဒိုမီနို သက်ရောက်မှု

**ဒိုမီနို သက်ရောက်မှု** (သို့) **ဆက်တိုက်ဆင့်ကဲဖြစ်ပွားခြင်း** () ကို ချိတ်ဆက်တုံ့ပြန်ခြင်း (chain reaction) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကာ အနက်အဓိပ္ပာယ်မှာ ဖြစ်ပျက်မှုတစ်ခုက ဆင်တူသော ဖြစ်ပျက်မှုအတွဲလိုက် (အစဉ်အတန်း) ကိုဖြစ်ပျက်စေလိုက်သောအခါ တစ်စတစ်စတိုးပွားလာသော သက်ရောက်မှု၊ အကျိုးတရားကို ဆိုလိုသည်။ ဤဝေါဟာရကို လှုပ်ရှားမှုဆိုင်ရာ အကျိုးသက်ရောက်မှုအဖြစ် လူသိအများဆုံးဖြစ်ကာ ဒိုမီနိုအချပ်များ (ဒိုးဇက်ချပ်) အတွဲလိုက် လဲကျခြင်းကို တူညီသည့်သဘောဖြင့်ညနှိုင်းယှဉ်စဉ်းစားထားသည့် ဝေါဟာရအသုံးလည်းဖြစ်သည်။ စံအားဖြင့် ချိတ်ဆက်ဆက်သွယ်နေသော အတွဲလိုက်အဖြစ်အပျက်များကို ရည်ညွှန်းသည်ဖြစ်ပြီး ထိုအဖြစ်အပျက်များ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပွားနေမှုကြားက အချိန်ကာလသည် တစ်နည်းအားဖြင့် တိုတောင်းသည်ဟု ဆိုရမည်ဖြစ်သည်။ ဤဝေါဟာရကိုပင် တိုက်မိ/ဆောင့်မိခြင်း (တကယ့်)ဖြစ်ပျက်မှုအစဉ်အတန်းဟု တိုက်ရိုက်သုံးစွဲနိုင်ပြီး တင်စားမှုအဖြစ် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ငွေကြေး၊ နိုင်ငံရေးရာများ၏ ချိတ်ဆက်ဖြစ်ပျက်မှုဟူ၍လည်း သုံးစွဲနိုင်ပေသည်။ တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေ တင်စားသည်ဖြစ်စေ ကိစ္စနှစ်ခုစလုံး၌ "အဖြစ်အပျက်တစ်ခု ဖြစ်မည်မှာ မရှောင်လွဲနိုင်ဖြစ်သည် (သို့) ဖြစ်တန်ခြေအလွန်မြင့်မားသည် (စတင်ဖြစ်ခဲ့ပြီ ဖြစ်သောကြောင့်) ဟု သွယ်ဝိုက်ညွှန်းဆိုနိုင်ကာ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် "အဖြစ်အပျက်တစ်ခု ဖြစ်နိုင်မှုလုံးဝမရှိ (သို့) မဖြစ်မည့်အလားအလာ အလွန်မြင့်မားသည်။ (ဒိုမီနိုအချပ်မှာ ထောင်လျက်ရှိနေဆဲ)

## အကျိုးသက်ရောက်မှုကို သရုပ်ဖော်ခြင်း 
ဒိုမီနို ခေါ် ဒိုးဇက်ချပ်များကို ဒေါင်လိုက်ထောင်၍ အကွာအဝေးအနည်းငယ်ဖြင့် အတန်းလိုက်ထောင်ထားနိုင်သည်။ ပထမအချပ်ကို တွန်းလိုက်၍ လဲကျလျှင် နောက်တစ်ချပ်ကို တိုက်မိပြီး ထိုသို့ ဆက်တိုက်ဆက်တိုက် အချပ်များ လဲကျသွားမည်။ ထို့ကြောင့် ဒိုမီနိုချပ်တစ်ခု၏ လဲကျခြင်းသည် ၎င်းရှေ့တွင်ရှိသော အချပ်က ဖြစ်စေလိုက်သည့်သဘောဖြစ်၏ ။ အစဉ်အတိုင်း အတွဲလိုက်လဲကျမှုဖြစ်စဉ်ဖြစ်ပွားတော့သည်။ ဤသက်ရောက်မှုအကျိုးသည် (အရာဝတ္ထု၊ ကိစ္စ၊ ဖြစ်ရပ်)အစဉ်အတန်း၏ ရှည်လျားခြင်း၊ မရှည်လျားခြင်းနှင့် သက်ဆိုင်မှုမရှိပါ။ မူလတွင် အလွန်တည်ငြိမ်သောအနေအထား (meta-stable) ၌ ထိုအချပ်များရှိနေ၍ ဤချိတ်ဆက်တုံ့ပြန်မှုတွင် ဒိုမီနိုချပ်များ၌ အတည်စွမ်းအင် တည်ရှိနေသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ပထမအချပ်ကို တွန်းလှဲလိုက်ပါက ထိုလဲကျမှုက ဖြစ်စေ/ကူးပြောင်းလိုက်သော စွမ်းအင်သည် နောက်ကပ်လျက်ရှိသော ဒိုမီနိုချပ်ကို လဲကျစေရန်လိုအပ်သော စွမ်းအင်ထက်ပို၍ ကြီးမားသည်။ ဤသို့ပင် ဆက်ကာဆက်ကာ ဖြစ်ပျက်၏ ။

ဤဒိုမီနိုသက်ရောက်မှုကို ရူးဘ်ဂိုးလ်ဘာ့ဂ်စက်၌ အသုံးချထားလေသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြောင်းကျိုးဆက်နွယ်မှု
ရူးဘ်ဂိုးလ်ဘာ့ဂ်စက်

**ရူးဘ်ဂိုးလ်ဘာ့ဂ်စက်** () စကားလုံးသည် ရူးဘ် ဂိုးလ်ဘာ့ဂ် ဆိုသည့် အမေရိကန်ကာတွန်းဆရာကို အစွဲပြု၍ အမည်ပေးထားခြင်းဖြစ်ပြီး အချင်းချင်း ချိတ်ဆက်တုံ့ပြန်ခြင်းရှိသော စက်၊ ထွေလာဆန်းပြားစွာ ပုံစံထွင်ထားသော စက်ကိရိယာတစ်ခုဖြစ်ကာ ရိုးရှင်းသောလုပ်ငန်းတစ်ခုကို သွယ်ဝိုက်သောနည်း၊ အလွန်တရာရှုပ်ထွေးသောနည်းဖြင့် ဆောင်ရွက်ရန်သာဖြစ်သည်။ အများအားဖြင့် ဤစက်မျိုး၌ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ဆက်စပ်မှုမရှိသော ရိုးရှင်းသည့် ကိရိယာတန်ဆာပလာများကို သုံးထား၏ ။ တစ်ခု၏ ဆောင်ရွက်မှုသည် နောက်တစ်ခု၏ လုပ်ငန်းအစကို ဖြစ်စေကာ နောက်ဆုံး၌ လိုချင်သည့်၊ ရည်ရွယ်သည့် ပန်းတိုင်/ရည်မှန်းချက်ကို ရရှိစေရန်ဖြစ်လေသည်။ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းတွင် ဤသို့သော ကြံဖန်တီထွင်ထားသည့် စက်ကို "ဟိသ် ရောဘင်ဆန် ထွေလာဆန်းပြားစက်" (Heath Robinson contraption) ဟု ကာတွန်းဆရာ ဒဘလျူ ဟိသ် ရောဘင်ဆန်ကို အစွဲပြု၍ပင် အမည်ပေးထားကြလေသည်။

ဤစက်၏ ပုံစံကို ပုံမှန်အားဖြင့် စာရွက်ပေါ်၌သာ ရေးဆွဲတင်ပြလေ့ရှိကြပြီး လက်တွေ့ဖော်ဆောင်ရန်မှာ ဖြစ်နိုင်ခြေမရှိပေ။ များမကြာသေးမီက ဤသို့သော စက်များကို ဖျော်ဖြေတင်ဆက်မှုအတွက် တည်ဆောက်နေခဲ့ကြသည်။

နှစ်ပေါင်းများစွာကာလအတွင်း ဤအသုံးအနှုန်းသည် ကျယ်ပြန့်လာ၍ အလွန်တရာရှုပ်ထွေးသောစနစ် ဟူ၍ အနက်ထွက်လာသည်။ ဥပမာ သတင်းစာခေါင်းကြီးပိုင်းတွင် "Is Rep. Bill Thomas the Rube Goldberg of Legislative Reform?" (လွှတ်တော်အမတ်ကြီး ဘီလ် တောမတ်စ်သည် ဥပဒေပြုပြင်ရေး၏ ရူးဘ်ဂိုးလ်ဘာ့ဂ်စက် ပေလော။) ဟူ၍ ရေးသားမှုမျိုးရှိသကဲ့သို့ "Retirement 'insurance' as a Rube Goldberg machine" (အငြိမ်းစား အာမခံ(မူဝါဒ)သည် ရူးဘ်ဂိုးလ်ဘာ့ဂ်စက်) စသဖြင့်လည်း ရေးသားကြသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စက်ယန္တရားများ (အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်)
ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ် စကားစုများ
မိုဟန် ဘမ်း

**မိုဟန် ဘမ်း** (मोहनबम, ၁၂ ဇွန် ၁၉၉၁ ဖွား)သည် ၃၉ ကြိမ်မြောက် ဩစတြေးလျ ဂျူဒိုချန်ပီယံရှစ်တွင် ရွှေတံဆိပ်ရသည့်  နီပေါ ဂျူဒိုခ တဦး ဖြစ်ပြီး၊ ယင်းပြိုင်ပွဲမှာ ပထမဆုံး တောင်အာရှ ဆမ်ဘို ချန်ပီယံရှစ်နှင့် အိုးရှင်း ဂျူဒိုသမဂ္ဂ ခတ ချန်ပီယံရှစ်လည်း ဖြစ်သည်။  ၂၀၁၄ ဩဂုတ် ၈-၁၀ တွင် ဩစတြေးလျ ဂျူဒိုအဖွဲ့ချုပ်က ကြီးမှူးသော တောင်ပိုင်းခရော့စ် နိုင်ငံတကာ အိုးပင်း ဂျူဒိုချန်ပီယံရှစ်တွင် ကြေးတံဆိပ် ရရှိခဲ့သည်။

၂၀၁၈ တွင် မိုဟန်သည် ဟို့ဟော့ ဂရင်းပရစ် (တရုတ်)ကို ဝင်ပြိုင်သည်။ ဩစတြေးလျသို့ အချိန်မီ ပြန်ပြီး၊ ကွင်းစလန်ပြည်နယ်၊ ရွှေကမ်းရိုးတန်း (Gold Coast)တွင် ကျင်းပသည့် ဩစတြေးလျ နိုင်ငံတော်အဆင့် ချန်ပီယံရှစ်၌ ဝင်ပြိုင်ရာ၊ နငဲ နော့ ခတ ပွဲစဉ်တွင် တွဲဖက် အက်ဒမန်း ယွင်နှင့်အတူ ရွှေတံဆိပ်ကို ဆက်တိုက်ငါးကြိမ်မြောက် ရရှိသည်။

မိုဟန်ဘမ်းသည် ၂၀၁၈ နှင့် ၂၀၁၉ နှစ်တို့ကို အိုလံပစ် ကမ္ဘာ့ ဂျူဒိုပြိုင်ပွဲများ ဝင်ပြိုင်ရင်း၊ ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံရှစ် ဘကုပွဲစဉ်တွင် ဝင်ပြိုင်ရင်း၊  ဘူဒါပက်စ် ဂရင်းဆလမ်၊ ဇာဂရက် ဂရင်းပရစ်နှင့် တိုကျို ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံရှစ်တွင် တက်ရောက်ရင်းဖြင့်သာ အချိန်ကုန်သွားသည်။ 

၂၀၁၉ တွက် ဘမ်းသည် ဂျူဒို ကမ္ဘာ့ခရီးစဉ် (Judo World Tour) တွင် ဖြစ်မြောက်ရေးမှူး တာဝန်ယူပြီး၊ ပြင်သစ်နှင့် အိုင်ယာလန်မှ ဂျူဒိုခများ အုပ်စုသည် အသိပညာနှင့် စွမ်းရည် ဖလှယ်ရန်အလို့ငှာ နီပေါသို့ ခရီးထွက်လာကြသည်။

ဘမ်းသည် ဩစတြေးလျ၊ ကင်ဘာရာရှိ ဟီးလ်စ် အားကစားအကယ်ဒမီကျောင်းဝယ် အိုလံပစ်သမား မတ် ဒီအကွီနိုနှင့်အတူ သိုင်းကွက်နည်းနာ ၁၂၇ ကွက်ကိုလည်း သရုပ်ပြပေးခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၉၁ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:နီပေါ ဂျူဒိုမောင်
ဂျီလိုရာ ဘန်ကာနို အားကစားကွင်း

**ဂျီလိုရာ ဘန်ကာနို အားကစားကွင်း**သည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၊ ဂျာကာတာမြို့ရှိ ဂျီလိုရာ ဘန်ကာနို အားကစားရုံစုတွင် တည်ရှိသော အဓိက အားကစားကွင်းဖြစ်သည်။ မူလအမည်မှာ ဂျီလိုရာ ဆန်နာရန် ပင်မအားကစားကွင်းဖြစ်ကာ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသမ္မတ ဆူကာနိုကို ဂုဏ်ပြု၍ ဘန်ကာနိုအားကစားကွင်းဟု ခေါ်ကြခြင်းဖြစ်သည်။ ဘန် ကာနိုဆိုသည်မှာ အစ်ကို/ ရဲဘော် ကာနိုဟု ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။

၁၉၆၀ပြည့်နှစ်တွင် စတင်တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၂ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့ကာ ၁၉၆၂ခုနှစ် အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲကို လက်ခံကျင်းပခဲ့သည်။ မူလက ပရိသတ် ၁၁၀၀၀၀ ဝင်ဆံ့သော်လည်း ၂၀၀၆ခုနှစ်တွင် (၈၈,၃၀၆)၊ ၂၀၁၈ခုနှစ်တွင် (၇၇,၁၉၃) ဦးရေအထိ လျှော့ချခဲ့သည်။ ပရိသတ် (၈၈,၃၀၆) ဝင်ဆံ့စဉ်က ကမ္ဘာ့ သတ္တမမြောက် အကြီးဆုံးအားကစားကွင်းဖြစ်သည်။ ယခုအချိန်တွင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် (၂၈) ကွင်းမြောက် အကြီးဆုံးကွင်းဖြစ်ကာ အာရှတိုက်တွင် အဋ္ဌမမြောက် အကြီးဆုံး အားကစားကွင်းဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း
တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများကို ၁၉၆၀ပြည့်နှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၂ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၁ရက်နေ့တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။ ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု၏ ချေးငွေဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ မူလက ပရိသတ် (၁၁၀,၀၀၀) ဝင်ဆံ့သော်လည်း ၂၀၀၇ အာရှဖလား ဘောလုံးပြိုင်ပွဲကို လက်ခံကျင်းပရန် ပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ချိန်တွင် (၈၈,၃၀၆) အထိ လျှော့ချခဲ့သည်။ဤအားကစားကွင်းသည် ဂျီလိုရာ ဘန်ကာနို အားကစားကွင်းဟု လူသိများသော်လည်း ၎င်း၏ တရားဝင်အမည်မှာ ဂျီလိုရာ ဘန်ကာနို ပင်မအားကစားကွင်းဖြစ်သည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ဂျီလိုရာ ဘန်ကာနို အားကစားရုံစုတွင် အခြား အားကစားကွင်းများ ရှိသေးသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ မူလက ဂျီလိုရာ ဆန်နာရန် ပင်မအားကစားကွင်းဟု အမည်ပေးခဲ့သော်လည်း ၁၉၆၂ အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲအပြီး ရက်၂၀အကြာ ၁၉၆၂ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၄ရက်နေ့တွင် ယခုအမည်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ သို့သော်သမ္မတ ဆူဟာတို၏ အာဏာရစဉ်ကာလအတွင်း ၁၉၆၉ခုနှစ်တွင် ယခင်သမ္မတ *ဆူကာနို*၏ ပုံရိပ်ကို ဖျောက်ဖျက်ရန် အားကစားရုံစုနှင့် အားကစားကွင်းအား ယခင်အမည်သို့ ပြန်ပြောင်းခဲ့သည်။ အာဏာရှင်စနစ်ပြုတ်ကျပြီး ၂၀၀၁ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၇ရက်တွင်မှ ယခုအမည်သို့ ပြန်လည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

၂၀၁၈ခုနှစ်တွင် ၂၀၁၈ အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲနှင့် အာရှ မသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲကို လက်ခံကျင်းပရာတွင် အဓိကအားကစားကွင်းအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။၎င်းပြိုင်ပွဲများအတွက် အားကစားကွင်းအား ပြုပြင်ရာတွင် ကျန်ရှိနေသော နေရာများအား ထိုင်ခုံများ တပ်ဆင်ခဲ့ပြီး ကွင်း၏ဝင်ဆံ့ဦးရေမှာ (၇၇,၁၉၃) ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုင်ခုံအသစ်များမှာ အနီရောင်၊ အဖြူရောင်နှင့် မီးခိုးရောင်များဖြစ်ကာ အင်ဒိုနီးရှားအလံကို လွှင့်ထားသည့်ပုံ တပ်ဆင်ထားသည်။
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံရှိ အားကစားကွင်းများ
ကဏ္ဍ:အမျိုးသား အားကစားကွင်းများ
ငဝမ် နံဂျဲ

**ငဝမ် နံဂျဲ**သည် ဘူတန် ဂျူဒိုခ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။

နီပေါတွင် ၂၀၁၉ တောင်အာရှ အားကစားပွဲတွင် ကြေးတံဆိပ် ရရှိပြီးနောက်၊ သူ့ကို ၂၀၂၀ တိုကျို နွေအိုလံပစ်တွင် ပါဝင် ယှဉ်ပြိုင်ရန် ရွေးချယ် ခံရသည်။ တူရကီမှ မီရက် အကပ်နှင့် ယှဉ်ပြိုင်ရာ၊ ပထမချီတွင် ရှုံးနိမ့်သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၁၉၉၈ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:ဘူတန် ဂျူဒိုမောင်
ဗီတို

မှ ဗီတိုလက်မှတ်များထိုးနေစဉ် (၁၉၉၇)]]

**ဗီတို** (လက်တင်အားဖြင့် "ငါတားမြစ်၏") ဆိုသည်မှာ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ တရားဝင်ဆောင်ရွက်ချက်များ၊ အထူးသဖြင့် ဥပဒေပြုရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များတွင် ဥပဒေသစ်များ တင်သွင်းခြင်းကို ပိတ်ပင်နိုင်သည့်အခွင့်အာဏာမျိုးဖြစ်သည်။

ဗီတိုအာဏာသည် ပကတိအာဏာဖြစ်နိုင်သည်။ ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမြဲတမ်းအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ (တရုတ်၊ ပြင်သစ်၊ ရုရှား၊ ယူကေနှင့် အမေရိကန်နိုင်ငံ) သည် ကောင်စီ၌အဆိုတင်သွင်းမည့် မည်သည့်ဥပဒေကြမ်းများကိုမဆို ပယ်ချနိုင်သည်။ သို့တည်းမဟုတ်လျှင် ဗီတိုအာဏာတွင် အကန့်အသတ်များရှိနိုင်သည်။ အမေရိကန်ဥပဒေပြုရေးတွင် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်လုံးမှ သုံးပုံပုံနှစ်ပုံဆန္ဒမဲဖြင့် သမ္မတ၏ဗီတိုအာဏာကို ပယ်ဖျက်နိုင်သည်။

## ကိုးကား
ဗီတို
ကဏ္ဍ: လက်တင် ဝေါဟာရများ
မောင်သင်းခိုင်

**" မော်ဒန်ကဗျာခေတ်ဦးမှာ ဦးဆောင်ခဲ့တဲ့သူတွေပေါ့။ သူနဲ့ခေတ်ပြိုင်တွေက မရှိတော့သလောက်ပဲ။ အဲဒီတော့ နှမျောတာပေါ့။ သူတိမ်းပါးသွားတာ မြန်မာ့ကဗျာ လောကအတွက်တော့ ကြီးမားတဲ့ ဆုံးရှုံးမှုတစ်ရပ်ပါ "**

သူ့ကို ၁၉၄၀ ခုနှစ် မတ်လ ၂၁ ရက်နေ့ (ကမ္ကာ့ကဗျာနေ့မှာ) ဖခင် သခင်တင်ဦးနဲ့ မိခင် ဗမာ့ကာကွယ်ရေး တပ်မတော် (BDA) သူနာပြုဆရာမ ဒေါ်သန်းရင်တို့က မွေးဖွားခဲ့ပါတယ်။ အမည်အရင်းမှာ ဦးမြင့်ဦး ဖြစ်ပြီးတော့ ကျမ်းပြုစာရေးဆရာ လယ်တီပဏ္ဍိတ ဦးမောင်ကြီးရဲ့ မြေးတော်စပ်သူလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

ပျဉ်းမနားကဗျာဆရာအသင်း အတွင်းရေးမှူး၊ မြန်မာနိုင်ငံကဗျာဆရာ သမဂ္ဂ ဗဟိုကော်မတီဝင်၊ မိုးဝေမဂ္ဂဇင်း ကဗျာအယ်ဒီတာ၊ ရုပ်ရှင်တေးကဗျာမဂ္ဂဇင်း ကဗျာအယ်ဒီတာ စတဲ့ အလုပ်တာဝန်တွေကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်ပါတယ်။

သူဟာ တော်လှန်ကဗျာ အများအပြားကိုလည်း ရေးသားခဲ့ပြီး ၁၉၅၈ ခုနှစ်မှာ တစ်ကြိမ်၊ ၁၉၆၆ မှာတစ်ကြိမ်၊ ၁၉၇၈ မှာတစ်ကြိမ် စုစုပေါင်း သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် ရမည်းသင်းထောင်၊ မန္တလေးထောင်နဲ့ အင်စိန်ထောင်တွေမှာ နိုင်ငံရေးမှုနဲ့ ထောင်ကျခံခဲ့ရပါတယ်။
border|center|thumb|အသက် ၈၀ �ပြည့်မွေးနေ့

သူရဲ့ တစ်ကိုယ်တော်ကဗျာစာအုပ်တွေဖြစ်တဲ့ ချစ်သူများကိုတမ်းတခြင်း၊ မမြင်ရတဲ့မြစ် (ဘာသာပြန်ကဗျာများ)၊ အဖြူအမည်း သမိုင်းဘိုင်စကုပ် စာအုပ်တွေက ထင်ရှားတဲ့စာအုပ်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။
ဆုဖာ့ဆေး ဆီထီဆိန်း

**စောက်ဖဈေး စီသီစိမ်း**သည် လာအို ဂျူဒိုခ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ 

ရီယိုဒီဂျနေးရိုးမြို့မှ ၂၀၁၆ နွေအိုလံပစ်၊ ကျား ကီလို ၆၀ တန်းတွင် ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ရာ၊ ရှိုင်မင်းယင်ကို ပထမကျော့ပင် ရှုံးနိမ့်သည်။ 

၂၀၂၀ တိုကျို နွေအိုလံပစ်၌ လာအို ကိုယ်စားပြု ဝင်ပြိုင်သည်။ ကျား ၆၀ ကီလိုတန်း သူ့ ပထမပွဲစဉ်၌ပင် ထွက်ရသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၁၉၉၆ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:လာအို ဂျူဒိုမောင်
ရိန်းဟာ့ ဟိုင်းဒြစ်

thumb|ရိန်းဟာ့ ဟိုင်းဒြစ်
**ရိန်းဟာ့ ထရစ္စတန် အွိုင်ဂန် ဟိုင်းဒြစ်** (၁၉၀၄ မတ် ၇ - ၁၉၄၂ ဇွန် ၄) သည် ဂျာမန် စစ်ဘက်ထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့၏ အဆင့်မြင့်အရာရှိဖြစ်ပြီး နာဇီတို့ အားကောင်းချိန်၌ ရဲအရာရှိအဖြစ်၎င်း၊ မျိုးဖြုတ်ပွဲ၏ ဦးဆောင်သူအဖြစ်၎င်း ဆောင်ရွက်သည်။ (ဂတ်စတာပို၊ စရစ်ပိုနှင့် စစ်ဘက်ထောက်လှမ်းရေး တို့ကို ညွှန်ကြားသည့်) နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးပင်မရုံး၏ အကြီးအကဲလည်း ဖြစ်သည်။ ဘိုဟီးမီးယားနှင့် မော်ရေးဗီးယားတို့၏ ယာယီအုပ်ချုပ်သူအဖြစ်လည်း ထမ်းဆောင်သည်။

သမိုင်းဆရာများက ဟိုင်းဒြစ်ကို နာဇီခေတ်၏ လူဆိုးကြီးအဖြစ် သရုပ်ဖော်ကြသည်။  အဒေါ့ဟစ်တလာက ဟိုင်းဒြစ်ကို "သံမဏိနှလုံးသားရှင်" ဟု ဖော်ပြရေးသားဖူးသည်။ စစ်ဘက်ထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့ကို တည်ထောင်ကာ ဦးစီးခဲ့သူဖြစ်ပြီး နာဇီပါတီအား ဆန့်ကျင်သူများကို ဖမ်းဆီးခြင်း၊ ချုပ်နှောင်ခြင်း၊ သတ်ဖြတ်ခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်သည်။ မုန်တိုင်းတပ်သားတို့ကို သုံးကာ နာဇီဂျာမနီနှင့် ဩစထရီးယားတို့ရှိ ဂျူးများကို အကွက်ချတိုက်ခိုက်ခြင်းများလည်း လုပ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကမ်

**ကမ်** ( သည် လည်ပတ်နေသော (သို့) လည်ပတ်ရင်း လျှောတိုက်နေသော အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ကာ စက်မှုဆိုင်ရာ ချိတ်ဆက်မှု၊ အထူးသဖြင့် လည်ပတ်သည့် ရွေ့ရှားမှုကို အဖြောင့် ရွေ့ရှားမှုအဖြစ် ပြောင်းလဲပေးသော ကိရိယာဖြစ်၏ ။ အများအားဖြင့် လည်ပတ်နေသောဘီး (ဥပမာ: ဗဟိုချက်လွဲဘီး) (သို့) ရှပ်ချောင်း/ဝင်ရိုးတံ (shaft) ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်၍ ကမ်၏ အဝန်းသဏ္ဍန်ရှိသောဘေးနားပတ်လည်မှ ဖုထွက်နေသောအပိုင်းတစ်ခု (သို့) တစ်ခုထက်ပိုသောအပိုင်းများက မောင်းတံ (လီဗာ) ကို ဖိ/ရိုက်သည်။ ကမ်များသည် ရိုးရှင်းသည့်အသွားပုံစံဖြစ်နိုင်၍ အားကောင်းသော ရိုက်နှုန်းများကို ရေနွေးငွေ့စနစ်သုံး ရိုက်မောင်းတူကြီးများ၊ ဗဟိုလွဲ အဝိုင်းချပ်/ဘီးများ၊ ကမ်နှင့်တွဲစပ်ထားသော နိမ့်တုံမြင့်တုံ/ဘေးတိုက် ချောမွေ့စွာ ရွေ့လျားနေသော မောင်းတံ  (cam follower) စသည်တို့အား ပေးပို့သည်။ ကမ်တိုင်မာ (cam timer) ကိုလည်း လျှပ်စစ်စက်ပစ္စည်းထိန်းချုပ်မှု (အဝတ်လျှော်စက်တွင်ရှိသော စက်မှုလျှပ်စစ်သုံး အချိန်တိုင်းကိရိယာကဲ့သို့) တွင် ရှေးယခင်က အသုံးပြုခဲ့ကြပြီး နောက်ပိုင်း၌ ဈေးသက်သာသော အီလက်ထရောနစ်ပစ္စည်းများပေါ်ပေါက်လာသောအခါ မသုံးတော့ပေ။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စက်ယန္တရားများ (အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်)
အလယ်တစ်ဝက်ဖွင့်အပြန့်သရ

**အလယ်တစ်ဝက်ဖွင့်အပြန့်သရ** () သည် အပြောဘာသာစကားအချို့တို့တွင် အသုံးပြုသည့် သရသံအမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်ဖြစ်၍ နိုင်ငံတကာသဒ္ဒဗေဒအက္ခရာတွင် ဤသရသံကို  (ယခင်အသုံး ) အဖြစ် ဖော်ပြသည်။ ဤအက္ခရာသည် အင်္ဂလိပ် ဂဏန်း  (သို့) စစ်ရစ်လစ် အက္ခရာ ဇီ (Ze) ၏ အသေးစာလုံး (з) မဟုတ်ပေ။ လက်တင်အက္ခရာ အပ်စီလွန်၏ အက္ခရာပုံအသေး ɛ ကို ရှေ့နောက်ပြောင်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ɛ ကို ၁၉၉၃ မှသာ သတ်မှတ်အသုံးပြုခဲ့ကြ၍ ယခင်ကာလများ၌  ကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။

 ကို အမြင့် ဖြည့်စွက်အက္ခရာနှင့်တွဲ၍  အဖြစ် အလယ်တစ်ဝက်အပြန့်သရ ကိုရည်ညွှန်းရန် သုံးစွဲနိုင်သည်။ ထို့အတူ အနိမ့် ဖြည့်စွက်အက္ခရာနှင့်တွဲ၍  အဖြစ် အလယ်အဖွင့်နီးပါးအပြန့်သရ ကိုရည်ညွှန်းနိုင်ပေသည်။

ပြောင်းပြန်အားဖြင့် အလယ်တစ်ဝက်သရ၏ သင်္ကေတဖြစ်သည့်  ကို အနိမ့် ဖြည့်စွက်အက္ခရာနှင့်တွဲပြီး  အဖြစ် အလယ်တစ်ဝက်ဖွင့်အပြန့်သရကို ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ သို့သော် ပို၍တိတိကျကျရေးရမည်ဆိုလျှင် အပြန့်သဘော ထပ်တိုးအက္ခရာကိုသုံးပြီး   ဟူ၍ ဖော်ပြနိုင်သည်။ (သဒ္ဒဗေဒကျမ်းရင်းများတွင်  ကို ပြန့်ခြင်း၊ ဝိုင်းခြင်း ဖော်ပြထားမှုမရှိပေ။)

## အင်္ဂါရပ်များ 
*တစ်ဝက်ဖွင့်သရ ဆိုသည်မှာ လျှာ၏ နိမ့်မြင့်အနေအထားသည် အဖွင့်သရနှင့် တစ်ဝက်သရ၏ကြား တစ်ဝက်နေရာတွင်တည်ရှိသည်။
*သရ၏ ရှေ့နောက်သဘောအရ အလယ်သရအမျိုးအစားဖြစ်ရာ လျှာ၏တည်နေရာသည် အရှေ့သရနှင့် အနောက်သရကြားအလယ်တွင် ရှိသည်။ 
*အပြန့်သရများကို ထွက်ရှိရာတွင် နှုတ်ခမ်းကို ဖြန့်၍ ထွက်ရှိကြသည်။

## မှတ်စု
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တစ်ဝက်ဖွင့်သရများ
ကဏ္ဍ:အလယ်သရများ
ကဏ္ဍ:အပြန့်သရများ
အလယ်အဖွင့်နီးပါးသရ

**အလယ်အဖွင့်နီးပါးသရ** () သည် အပြောဘာသာစကားအချို့တို့တွင် အသုံးပြုသည့် သရသံအမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်ဖြစ်၍ နိုင်ငံတကာသဒ္ဒဗေဒအက္ခရာတွင် ဤသရသံကို အက္ခရာအသေး **အေ** (a) အား အထက်အောက်လှန်ထားသည့်ပုံစံ [] ဖြစ်သည်။

အင်္ဂလိပ်စကား၌ ဤသရကို  အဖြစ် အက္ခရာဖလှယ်မှု အများဆုံးဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ဤသရသည် အနောက်တစ်ဝက်ဖွင့်သရ အမျိုးအစားဖြစ်သည့်အလား (မှတ်ယူ)ဖလှယ်ကြသည်။ အချို့ဒေသယိစကားများတွင် ဤ  အသံထွက်ကို တွေ့ရှိရသော်လည်း ပြောဆိုသူအများစုသည် အလယ်သရပုံစံ  (သို့) အလယ်တစ်ဝက်ဖွင့်အပြန့်သရ  ကို သုံးစွဲလေ့ရှိကြသည်။

မတြာဝက်သရ (schwa-ရွှား)  ကဲ့သို့  သည် သရဝိုင်းခြင်းဖြစ် မဖြစ် အတွက် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားခြင်းမရှိသော စွယ်စုံသုံးသရ အမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤသရကို အလယ်အဖွင့်နီးပါးသရ၊ အရှေ့နီးပါးအဖွင့်နီးပါး၊ အနောက်နီးပါးအဖွင့်နီးပါးသရ၊ အလယ်တစ်ဝက်ဖွင့်သရ၊ အလယ်အဖွင့်သရ၊ စသည်တို့အတွက် သုံးစွဲနိုင်သည့်အပြင် ယေဘုယျသဘော ထိုနေရာတစ်ဝိုက်တွင် ထုတ်လုပ်/ဖြစ်ပေါ်သော သရသံပုံစံတို့အတွက်လည်း သုံးစွဲနိုင်ပေသည်။

## အင်္ဂါရပ်များ 
*ဤသရ၏နိမ့်မြင့်သဘောမှာ အဖွင့်နီးပါးဖြစ်၍ လျှာ၏အနိမ့်အမြင့်(အနေအထား)သည် သည် အဖွင့်သရနှင့် နီးကပ်စွာဆင်တူသည်။ သို့ရာ၌ လျှာသည် အဖွင့်သရလောက်ထိ မရောက်ရှိပေ။ ဆိုလိုသည်မှာ လျှာ၏နိမ့်မြင့်သည် အဖွင့်သရကဲ့သို့ အောင်ဆုံး၌တည်ရှိသည်မဟုတ်ပါ။
*သရ၏ ရှေ့နောက်သဘောအရ အလယ်သရအမျိုးအစားဖြစ်ရာ လျှာ၏တည်နေရာသည် အရှေ့သရနှင့် အနောက်သရကြားအလယ်တွင် ရှိသည်။ 
*သရဝိုင်းခြင်းအတွက် သီးသတ်သတ်မှတ်မထားသောကြောင့် နှုတ်ခမ်းကိုဝိုင်း၍ (သို့) ဖြန့်၍ ထွက်ဆိုနိုင်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။ လက်တွေ့အားဖြင့်မူ အပြန့်(နှုတ်ခမ်းဖြန့်)သဘောမှာ ပို၍အဖြစ်များသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အဖွင့်နီးပါးသရများ
ကဏ္ဍ:အလယ်သရများ
ကဏ္ဍ:အဝိုင်းသရများ
ကဏ္ဍ:အပြန့်သရများ
ဂန္ထဝင်ဂီတ

**အနောက်တိုင်းဂန္ထဝင်ဂီတ** () သည် အနောက်တိုင်း ကျေးလက်ရိုးရာဂီတ (သို့) အများကြိုက်ဂီတ၏ ဓလေ့စဉ်လာများကို ပြုပြင်မွမ်းမံပုံစံ (သို့) ထိုသို့မွမ်းမံမှုအပြင် အနောက်တိုင်းယဉ်ကျေးမှု၏ ရိုးရာအစဉ်အလာများ၌ ဇာစ်မြစ်တွယ်၊ ဖန်တီးထုတ်လုပ်ထားသော အနုပညာဂီတပုံစံဖြစ်သည်။  ၅ ရာစုနှောင်းပိုင်း ရောမအင်ပါယာ ပျက်သုဉ်းပြီးနောက် ဥရောပတွင် စတင်ခဲ့သည်ဟု ယေဘုယျအားဖြင့် ယူဆနိုင်သော ဤဂီတပုံစံသည် မျက်မှောက်ခေတ်ကာလအထိပင် ဆက်လက်တည်ရှိလျက်ရှိ၏ ။ အမျိုးအစားအရ ထပ်မံခွဲခြားမည်ဆိုလျှင် အလယ်ခေတ်ဂီတ (medieval) (၅၀၀-၁၄၀၀) ၊ ရီနေဆွန်းခေတ်ဂီတ (Renaissance) (၁၄၀၀-၁၆၀၀) ၊ ဘာရော့ခ်ခေတ်ဂီတ (Baroque) (၁၆၀၀-၁၇၅၀) ၊ ဂန္ထဝင်ခေတ်ဂီတ (Classical) (၁၇၅၀-၁၈၂၀) ၊ ရိုမန့်တစ်ခေတ်ဂီတ (Romantic) (၁၈၀၀-၁၉၁၀) ၊ မော်ဒန်ခေတ်ဂီတ (Modernist) (၁၈၉၀-၁၈၇၅) ၊ ပို့စ်မော်ဒန်ခေတ်ဂီတ (Postmodern) (၁၉၅၀-လက်ရှိ) တို့ဖြစ်ကြသည်။ ဤကာလ၊ ဤနေ့စွဲများအားလုံးသည် အနီးစပ်ဆုံး ယေဘုယျဖော်ပြချက်များသာဖြစ်၍ အနောက်ကမ္ဘာတခွင်၌ ဂီတ၏ လေးနက်မှု၊ ထင်ရှားမှု အနေအထားများဖြင့် တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းလဲလာခဲ့သော အပြောင်းလဲပုံစံကို ညွှန်းဆိုကိုယ်စားပြုခြင်းသာဖြစ်ပေသည်။

ယိုဟန်း ဇေဘာစတီးယန် ဘာ့ဂ်ခေတ်မှ  ဘီသိုဗင်ခေတ်အထိ ရွှေခေတ်ဟု ကွဲပြားအောင် ခွဲခြားအားထုတ်မှုအနေဖြင့်သာရှိပြီး "classical music" (ဂန္ထဝင်ဂီတ) ဟူသော ဝေါဟာရသည် ၁၉ ရာစု အစောပိုင်းအထိ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ခြင်းမရှိသေးပေ။ အစောဆုံးမှတ်တမ်းတင်ထားသည်မှာ ၁၈၂၉ ခန့်က အောက်စဖို့ဒ် အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်တွင်ဖြစ်သည်။

အနောက်တိုင်း ဂန္ထဝင်ဂီတ၏ ထူးခြားထင်ရှားသောအင်္ဂါရပ်မှာ စတက်ဖ် ဂီတနုတ်စ်ကို အသုံးပြုမှုဖြစ်၍ ၁၁ ရာစုခန့်ကတည်းကပင် အသုံးပြုလာခဲ့ကြသည်။ ကတ်သလစ်ဘုန်းတော်ကြီးများက ကမ္ဘာအနှံ့ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းများတွင် ခရစ်ယာန်ဝတ်ပြုဆုတောင်းမှုပုံစံကို စံစနစ်ဖြစ်စေရန် ကြိုးစားရာတွင် ဥရောပ၏ ဂီတနုတ်စ်ရေးမှတ်ခြင်း ပထမပုံစံများကို တိုးတက်ကောင်းမွန်အောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ အနောက်တိုင်းစတက်ဖ်ရေးခြင်းကို ဂီတဖန်တီးသူများက အသုံးချကြရာ တီးခတ်/ဖျော်ဖြေသူကို ဂီတတေးသွားတစ်ပုဒ်၏ အသံနိမ့်မြင့် (pitch) ၊ ကြာမြင့်ချိန်များကို ညွှန်ကြားပြသရန်ဖြစ်သည်။

## မှတ်စု
## ကိုးကား
## ရင်းမြစ်များ
* 
* 

ကဏ္ဍ:ဂန္ထဝင်ဂီတ
ကဏ္ဍ:ဂီတ သမိုင်း
ဂျွန်ဂို

ဂျွန်ဂို(Born: Chit Moe Aung )သည် မြန်မာနိုင်ငံသား အက်ရှင်မင်းသားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး အက်ရှင်ဇာတ်ကားကောင်းများစွာ ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ အက်ရှင်မင်းသား နေထူးနိုင်၏ ဇနီးဖြစ်သူ သရုပ်‌ဆောင် 
မြသင်းခ​ြယ်နှင့် မောင်နှမတာ်စပ်သူလည်း ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ (၃၁)ရက်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
မောက်သူဇာ

**မောက်သူဇာ** သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ်ရှိ မြို့တခု ဖြစ်သည်။ ဂင်္ဂါမြစ်၏ မြစ်လက်တက်တခုဖြစ်သော ဟုဂလီမြစ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် ရှိသည်။ မောက်သူဇာဒိစတြိတ်၏ မြို့တော်လည်း ဖြစ်သည်။

၁၈ ရာစုတွင် မောက်သူဇာသည် ကြွယ်ဝစည်ပင်သော မြို့ဖြစ်သည်။ မောင်းဂွတ်အင်ပါယာ၊ သုဘဘင်္ဂလားပြည် နေပြည်တော်အဖြစ် နှစ် ၇၀ ကျော် နန်းစိုက်ခဲ့သည်။ 

ဥရောပကုမ္ပဏီများဖြစ်သော ဗြိတိသျှအရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီ၊ ပြင်သစ်အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီ၊ ဒပ်ချအရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီနှင့် ဓနိအရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီများက ရုံးစိုက်ကာ မြို့အနီးတွင် စက်ရုံများဖြင့်၍ လည်ပတ်ကြသည်။ အဓိကထွက်ကုန်မှာ ပိုးထည်ဖြစ်သည်။ ယဉ်ကျေးမှု အနုပညာတို့ စုဆုံရာဖြစ်ပြီး ဆင်စွယ်ပန်းပု၊ ဟိန္ဒူစတန္နီ ဂန္ထဝင်ဂီတနှင့် မောက်သူဇာဟန် မောင်းဂွတ်ပန်းချီတို့မှာ ထင်ရှားသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ မြို့များ
အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်

**အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်**သည် ၂၀ ရာစုအစပိုင်းမှစ၍ အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ၏ အလံပေါ်တွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ 
အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်၏ နောက်ဆုံးသော ပုံတွင် အာရပ်ဘာသာစကားဖြင့် Shahada ကို ရေးထိုးထားသည်။ ထိုစာသား၏ အောက်တွင် မုခ်ပေါက်(Mihrab)နှင့် တရားဟောစင်မြင့်(Minbar) တို့ပါဝင်သော ဗလီပုံပါရှိသည်။ ဗလီကိုတွဲလျက် အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ၏ အလံကို လွှင့်ထူထားသည်။ ဗလီ၏ အောက်၌ ရေးထိုးထားသောစာမှာ နိုင်ငံ၏ အမည်ဖြစ်သည်။ ဗလီအား ဂျုံနှံတို့ဖြင့် ဝန်းရံထားပြီး ၎င်းအောက်တွင် ဗြိတိသျှလက်အောက်မှ အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့သည့် ခုနှစ်ဖြစ်သော ဟိုက်ဂျရီနေပြက္ခဒိန်နှစ် ၁၂၉၈ ခုနှစ် (ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်၌ ၁၉၁၉ ခုနှစ်)ကို ရေးထိုးထားသည်။  

## သမိုင်းတွင်အသုံးပြုခဲ့သော တံဆိပ်များ 

File:Emblem of Afghanistan (1901-1919).svg|အာဖဂန်နစ္စတန် စော်ဘွားနိုင်ငံ (၁၉၀၁–၁၉၁၉)
File:Emblem of Afghanistan (1919-1926).svg|အာဖဂန်နစ္စတန် စော်ဘွားနိုင်ငံ (၁၉၁၉–၁၉၂၆)
File:Emblem of Afghanistan (1926-1928).svg|အာဖဂန်နစ္စတန် ဘုရင့်နိုင်ငံ (၁၉၂၆–၁၉၂၈)
File:Emblem of Afghanistan (1928-1929).svg|အာဖဂန်နစ္စတန် ဘုရင့်နိုင်ငံ (၁၉၂၂၈–၁၉၂၉)
File:Emblem of Afghanistan (1929).svg|အာဖဂန်နစ္စတန် စော်ဘွားနိုင်ငံ (၁၉၂၉)

File:Emblem of Afghanistan (1931-1973).svg|အာဖဂန်နစ္စတန် ဘုရင့်နိုင်ငံ (၁၉၃၁–၁၉၇၃)
File:Afghanistan arms 1973-1974.svg|အာဖဂန်နစ္စတန် သမ္မတနိုင်ငံ (၁၉၇၃–၁၉၇၄)

File:Emblem of Afghanistan (1992-1996).svg|အာဖဂန်နစ္စတန် အစ္စလာမ်နိုင်ငံ (၁၉၉၂–၂၀၀၂၊ ကုလသမဂ္ဂ)မှ အသိအမှတ်ပြု)
File:Emblem of Afghanistan (2002-2004).svg|အာဖဂန်နစ္စတန် အစ္စလာမ်မစ်နိုင်ငံ (ကြားဖြတ်) (၂၀၀၂–၂၀၀၄)
File:Emblem of Afghanistan (2004–2013).svg|အာဖဂန်နစ္စတန် အစ္စလာမ်မစ်သမ္မတနိုင်ငံ (၂၀၀၄–၂၀၁၃)

## ဆက်လက်ကြည့်ရှုရန် 
*အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ၏ အလံတော်

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်များ 
* Afghanistan National Emblem

ကဏ္ဍ:အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ၏ အမျိုးသားသင်္ကေတများ
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော် အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်များ
အိမ်စောင့်အစိုးရ

**အိမ်စောင့်အစိုးရ**ဆိုသည်မှာ ပုံမှန်အစိုးရကို ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ဖွဲ့စည်းခြင်း မရှိသေးစဉ် အတောအတွင်း နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ အစိုးရတာဝန်အချို့နှင့် လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို ထမ်းဆောင်ရသော ယာယီအထူးအစိုးရဖြစ်သည်။ သတ်မှတ်ထားသော လုပ်ထုံးလုပ်နည်း အပေါ်မူတည်ပြီး အများအားဖြင့် ကျပန်းရွေးချယ်ထားသော သို့မဟုတ် အတည်ပြုထားသော လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ၊ သို့မဟုတ် လက်ရှိထမ်းဆောင်နေသူများမှ အစိုးရအဖွဲ့ဝင်အဖြစ်မှ ထုပ်ပယ်မခံရသေးသောသူများ ပါဝင်သည်။

ကိုယ်စားပြုဒီမိုကရေစီနိုင်ငံများတွင် အိမ်စောင့်အစိုးရများသည် ပုံမှန်အားဖြင့် အစိုးရတာဝန်နှင့် လုပ်ငန်းဆောင်တာများမှာ အကန့်အသန့်ဖြင့် ရှိနေပြီး၊ အမှန်တကယ်အုပ်ချုပ်ခြင်းနှင့် ဥပဒေအသစ်ကို ပြဋ္ဌာန်းခြင်းထက် လက်ရှိအနေအထားကို ထိမ်းသိန်းရန်သာ တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။ ၎င်းတို့သည် အမှန်တကယ်အစိုးရနှင့်မတူပဲ ယာယီအစားထိုးရန်သာ ရည်ရွယ်ပြီး၊ အထက်ပါလုပ်ငန်းဆောင်တာများကို လုပ်ဆောင်ရန် တရားဝင်လုပ်ပိုင်ခွင့်(ရွေးကောက်ပွဲထောက်ခံချက်) မရှိပါ။ နေ့စဉ်ပြဿနာများကို ကိုင်တွယ်ရန်နှင့် ဆွေးနွေးရန်အတွက် ဘတ်ဂျက်များပြင်ဆင်ခြင်းစသည်များကိုသာ မျှော်လင့်လုပ်ဆာင်ပြီး၊ အစိုးရပလက်ဖောင်းစနစ်သစ်တစ်ခုကို ဖော်ဆောင်ရန်နှင့် အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ဥပဒေကြမ်းများ ပြုစုခြင်း၊ မိတ်ဆက်ခြင်း စသည်များကို မျှော်လင့်လုပ်ဆောင်လေ့မရှိပါ။

အိမ်စောင့်အစိုးရများသည် ပါလီမန်စနစ်၏အစိုးရတစ်ခုဟာ အယုံအကြည်မရှိအဆိုအရ ရှုံးနိမ့်ခြင်း(သို့) အစိုးရတာဝန်ယူထားသူများအဖွဲ့အား ဖျက်သိမ်းခြင်း ပေါ်ပေါက်သောအခါ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပပြီး အစိုးရအသစ် မဖွဲ့စည်းမချင်း ကြားကာလတစ်ခုအတွင်းထားရှိရန် ဖြစ်သည်။ အိမ်စောင့်အစိုးရကို ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပစစ်ပွားများအပြီး တည်ငြိမ်သော ဒီမိုကရေစီအုပ်ချုပ်မှုစနစ်တစ်ခု ပြန်လည်ဖော်ဆာင်ခြင်း(သို့) တည်ထောင်ခြင်း မရှိနိုင်သေးစဉ် မကြာခဏ ဖွဲ့စည်းလေ့ရှိပြီး၊ ကြားဖြတ်အစိုးရ(ယာယီအစိုးရ)အဖြစ်လည်း မကြာခဏခေါ်ဝေါ်ဖွဲ့စည်းလေ့ရှိသည်။

## မြန်မာနိုင်ငံ၏ အိမ်စောင့်အစိုးရများ 
* အိမ်စောင့်အစိုးရ (၁၉၅၈)
* အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)

## အိမ်စောင့်များ 
အိမ်စောင့်အစိုးရအကြီးအကဲများကို အိမ်စောင့်အကြီးအကဲဟု ခေါ်ဝေါ်လေ့ရှိသည်။ ဥပမာ။ "အိမ်စောင့်ဝန်ကြီးချုပ်"
## မြန်မာနိုင်ငံ၏ အိမ်စောင့်များ 
အောက်ပါတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံအိမ်စောင့်အစိုးရများ၏ နိုင်ငံအကြီးအကဲများ(သို့) အစိုးရအကြီးအကဲများစာရင်း ဖြစ်သည်။
### နိုင်ငံအကြီးအကဲများ 
*မန်းဝင်းမောင် (ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ နိုင်ငံတော်သမ္မတ)(၁၉၅၇-၁၉၆၂)
### အစိုးရအကြီးအကဲများ 
*ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း (ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်)(၁၉၅၈-၁၉၆၀)
*ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် (ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်)(၁ ဩဂုတ်၂၀၂၁-၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅)

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အုပ်ချုပ်ရေး ပုံစံများ
ကဏ္ဍ:အိမ်စောင့်အစိုးရများ