open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
မြောက်ကမ္ဘာလုံးခြမ်း

**မြောက်ကမ္ဘာလုံးခြမ်း**ဟူသည် အီကွေတာမှ မြောက်ဘက် ကမ္ဘာတစ်ခြမ်းကို ဆိုလိုသည်။ ကမ္ဘာသည် တိမ်းစောင်း၍ လည်ပတ်နေခြင်းကြောင့် မြောက်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းဒေသရှိ ဆောင်းရာသီမှာ ဆောင်းယဉ်စွန်းချိန် (ပုံမှန်အားဖြင့် ဒီဇင်ဘာလ ၂၁ ရက်)မှ မတ်လ ၂၀ ရက်အထိဖြစ်ပြီး၊ နွေရာသီကာလမှာ နွေယဉ်စွန်းချိန် (ပုံမှန်အားဖြင့် ဇွန်လ ၂၁ ရက်)မှ စက်တင်ဘာလ ၂၃ ရက်အထိ ဖြစ်သည်။

## ပထဝီဝင်နှင့် ရာသီဥတု 
အာတိတ်ဒေသ သည် အာတိတ်စက်ဝိုင်း၏ မြောက်ဘက်တွင်ရှိသည်။ အာတိတ်ဒေသရာသီဥတုများမှာ အေးစက်စက်ဆောင်းရာသီနှင့် အေးမြသောနွေရာသီများ ဖြစ်ကြသည်။ များသောအားဖြင့် ဆီးနှင်းများအနေဖြင့်သာ မိုးရွာသွန်းလေ့ရှိသည်။ အချို့နွေရာသီနေ့ရက်များတွင် နေဝင်ခြင်း လုံးဝမရှိသလို၊ အချို့ဆောင်းရက်များတွင် နေထွက်ခြင်း လုံးဝမရှိပေ။

အာတိတ်စက်ဝိုင်းနှင့် မြောက်ယာဉ်စွန်းတန်းအကြားတွင် မြောက်သမပိုင်းဇုန် တည်ရှိသည်။ ဤဒေသများ၏ ဆောင်းနှင့်နွေရာသီကြား ကာလများတွင် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုမှာ မပြင်းထန်သော်လည်း သမပိုင်းရာသီဥတုအချိန်တွင်မူ မိုးလေဝသအခြေအနေမှာ ခန့်မှန်း၍မရနိုင်ပေ။

သမပိုင်းဒေသများ (အီကွေတာနှင့် မြောက်ယာဉ်စွန်းတန်းအကြား)တွင် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ပူပြင်းလေ့ရှိကာ နွေရာသီကာလများတွင် မိုးရွာသွန်းလေ့ရှိသည်။ ဆောင်းရာသီကာလများတွင် ခြောက်သွေ့သော ရာသီဥတုရှိလေသည်။

မြောက်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းတွင် ကိုရီယိုလစ်အကျိုးဆက်ကြောင့် ကမ္ဘာ့မျက်နှာပြင်ပေါ်သို့ (သို့) မျက်နှာပြင်ပေါ်မှ ဖြတ်သန်းသည့် အရာဝတ္ထုမှာ ညာဘက်သို့ ယိမ်းယိုင်သွားသည်။ ယင်းအတွက်ကြောင့် ကြီးမားသည့် လေထုနှင့် ရေထုများမှာ လက်ယာရစ်အတိုင်း လည်ပတ်ကြသည်။ ယင်းတို့ကို မြောက်အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် မြောက်ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာတို့ရှိ သမုဒ္ဒရာ ရေစီးကြောင်းများတွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ ထိုကဲ့သို့ပင် အထက်မှ မြောက်ပိုင်းကမ္ဘာ့မျက်နှာပြင်ပေါ်သို့ တိုက်ခတ်သည့်လေမှာ လက်ယာရစ်အနေဖြင့် ပြန့်နှံ့တိုက်ခတ်သည်။ ယင်းအတွက်ကြောင့် လက်ယာရစ်လေစီးကြောင်းမှာ မြောက်ကမ္ဘာခြမ်းရှိ ဖိအားမြင့် weather cell များ၏ ဝိသေသတစ်ခုပင်ဖြစ်သည်။ ပြောင်းပြန်ဆိုရသော်၊ မြောက်ပိုင်းကမ္ဘာ့မျက်နှာပြင်ပေါ်မှ အထက်သို့တက်သော လေသည် (လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်းကို ဖြစ်ပေါ်စေကာ) လက်ဝဲရစ်တိုက်ခတ်ပြီး ဟာရီကိန်းမုန်တိုင်းများနှင့် အပူပိုင်းမုန်တိုင်းများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။

မြောက်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းတွင် နေရာရီ၏ အရိပ်သည် လက်ယာရစ် ရွေ့လျားသည်(တောင်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းနှင့် ဆန့်ကျင်ဖက်ဖြစ်သည်)။ နေ့အချိန်များတွင် နေသည် တောင်ဘက်အရပ်တွင် အမြင့်ဆုံးအထိ တက်လေ့ရှိသည်။ ထို့အတူ တောင်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်လျှင် လကို အထက်အောက်ပြောင်းပြန်မြင်ရသလို ကြယ်များကိုလည်း တောင်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းဖက်နှင့် ခြားနားစွာ တွေ့မြင်ရသည်။ မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းသည် နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ၏ ဗဟိုကြယ်စုနှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် ဖြစ်မနေသည့်အတွက် တောင်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းနှင့်စာလျှင် မြောက်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းဖက်တွင် တောက်ပသော ကြယ်နည်းပါးသည်။ နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီမှ ကွယ်မနေသည့်အတွက် မြောက်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းသည် နက်ရှိုင်းသော အာကာသစူးစမ်းလေ့လာရန်အတွက် အသင့်တော်ဆုံးဒေသဖြစ်သည်။

## ပါဝင်သည့်တိုက်ကြီးများ 
* တောင်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းနှင့် အရှေ့ကမ္ဘာလုံးခြမ်းတွင်ပါဝင်သော ပင်လယ်ပြင်နယ်မြေများမှလွဲ၍ ပင်မဥရောပတိုက်ကြီးအားလုံး
* အားလုံးသော မြောက်အမေရိက၊ ဗဟိုအမေရိကနှင့် ပင်လယ်ပြင်နယ်မြေများမှလွဲ၍ ကာရစ်ဘီယန်ဒေသ
* တောင်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းတွင် ပါဝင်သော အရှေ့တီမောနှင့် အင်ဒိုနီးရှားမှ လွဲ၍ အာရှ၏ ကျယ်ပြန့်သော အဓိကနေရာများ
* "အာဖရိက ဦးချိုဒေသ"အထက်နားရှိ အာဖရိက၏ သုံးပုံနှစ်ပုံ
* အမေဇုံမြစ်၏ မြောက်ဘက်ရှိ တောင်အမေရိက၏ ဆယ်ပုံတစ်ပုံ

## ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် 
* တောင်ကမ္ဘာလုံးခြမ်း
* မြောက်ဝင်ရိုးစွန်း
* တောင်ဝင်ရိုးစွန်း
*

## ကိုးကား
အရှေ့ကမ္ဘာလုံးခြမ်း

**အရှေ့ကမ္ဘာလုံးခြမ်း** ဆိုသည်မှာ ကမ္ဘာအား ပထဝီဝင်ရှုထောင့်မှ ပိုင်းခြားခေါ်ဝေါ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ပရိုင်းမီရီဒီယန် (သုညဒီဂရီ လောင်ဂျီတွဒ်မျဉ်း)၏ အရှေ့ဖက်မှ အနောက်လောင်ဂျီတွဒ် ၁၈၀ ဒီဂရီအထိ ကမ္ဘာတစ်ခြမ်းကို ဆိုလိုသည်။ ဥရောပ၊ အာရှ၊ အာဖရိကနှင့် ဩစတြေးလျ တို့ကို ညွှန်းဆိုလိုသည့် အခါတွင်လည်းသုံးသည်။

အရှေ့ကမ္ဘာလုံးခြမ်း၏ မြေထုမှာ အနောက်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းထက် ပိုမိုများပြားသလို အမျိုးမျိုးသော သက်ရှိတို့ တည်ရှိရာနေရာလည်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကျော်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)

**ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးကျော်ဆွေ**သည် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီးအဖြစ် ၂၀၁၆ မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့မှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်​နေ့အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ သူသည် နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီးအဖြစ် ၂၀၁၅ ဩဂုတ် ၁၃ ရက်နေ့မှ ၂၀၁၆ မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်ပြီး စစ်တက္ကသိုလ် အပတ်စဉ် (၂၂)မှ သင်တန်းဆင်းအရာရှိတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းဦးစီးဗိုလ်မှူးကြီး၊ စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းအုပ်ကြီး၊ အနောက်တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး၊ စစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ် တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ယခုအခါ စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ် (ကြည်း)နှင့် အမှတ် (၅) စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့ စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးများ
မန္တလေးချမ်းမြသာစည်လေဆိပ်

**မန္တလေးချမ်းမြသာစည်လေဆိပ်** သည် မန္တလေးမြို့၊ ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်တွင် တည်ရှိသော ပြည်တွင်းသုံးလေဆိပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဆန်းဦး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)

**ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးဆန်းဦး** (၁၉၆၃ မွေးဖွား) သည် မြန်မာ့စီးပွားရေးဦးပိုင် အများနှင့်သက်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီလီမိတက် ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သည်။သူသည်  စစ်ရေးချုပ် အဖြစ် ၅ နှစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက်၊အရန်အင်အားသို့ရောက်ကာ တပ်မတော် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီး၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။

## စစ်မှုထမ်းဘဝ 
ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးဆန်းဦးသည် စစ်တက္ကသိုလ် အပတ်စဉ် (၂၄)မှ သင်တန်းဆင်းလာသူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ကြည်း ၁၇၅၀၂ ဖြင့် စစ်မှုစထမ်းသည်။

သူသည် ၂၀၀၈ ခုနှစ် မေ ၁၅ ရက် တွင် တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ် ကျောင်းအုပ်ကြီး အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။ထိုတာဝန်ကို ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ဩဂုတ် ၈ ရက် အထိ ထမ်းဆောင်သည်။ယင်းနောက်  အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး အဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခံရသည်။၂၀၁၁ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင်   ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး ဖြစ်လာခဲ့သည်။

၂၀၁၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၈ ရက် တွင် ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တိုင်းမှူးအဖြစ်မှ စစ်ရေးချုပ် အဖြစ်သို့ ရာထိုးတိုးမြှင့်ခံရသည်။ထိုတာဝန်ကို ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ အထိ ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး၊အရန်အင်အားသို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။

ယင်းနောက် ထိုနှစ်ထဲတွင်ပင် မြန်မာ့စီးပွားရေးဦးပိုင် အများနှင့် သက်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီလီမိတက် ၏ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခံရသည်။ 

## ကိုးကား
အနောက်ကမ္ဘာလုံးခြမ်း

**အနောက်ကမ္ဘာလုံးခြမ်း** ဆိုသည်မှာ ကမ္ဘာအား ပထဝီဝင်ရှုထောင့်မှ ပိုင်းခြားခေါ်ဝေါ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ပရိုင်းမီရီဒီယန် (သုညဒီဂရီ လောင်ဂျီတွဒ်မျဉ်း)၏ အနောက်ဘက်မှ အန်တီမီရီဒီယန် (၁၈၀ ဒီဂရီ လောင်ဂျီတွဒ်မျဉ်း) ၏ အရှေ့ဘက်အထိ ကမ္ဘာတစ်ခြမ်းကို ဆိုလိုသည်။ အနောက်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းတွင် အမေရိက၊ ဥရောပနှင့်အာဖရိကတို့၏ အနောက်ဘက်အပိုင်း၊ ရုရှားနိုင်ငံ၏ အရှေ့ထိပ်စွန်းဖျား၊ အိုရှန်းနီးယားရှိ နယ်ပယ်ဒေသများ၊ အန္တာတိက တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း၊ အလူးရှင်းကျွန်း၏ အချို့နေရာမှလွဲ၍ အလက်စကာပြည်မကြီး တို့ပါဝင်သည်။ အနောက်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းရှိ လူဦးရေမှာ သန်းတစ်ထောင်ကျော် ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာလုံးခြမ်းလေးခုအနက် တောင်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းသည် လူဦးရေ အနည်းဆုံးဖြစ်သည်။

အနောက်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းရှိ အမြင့်ဆုံးတောင်ထိပ်မှာ အေကွန်ကွာဂွါတောင်ဖြစ်ပြီး အမြင့်မှာ ၆၉၆၀.၈ မီတာ (၂၂၈၃၇ ပေ) ရှိသည်။

## ကမ္ဘာလုံးခြမ်းနှစ်ခုတွင် ပါဝင်သောနိုင်ငံများ 
IERS Reference Meridian (ပရိုင်းမီရီဒီယန်) ပေါ်တွင်ရှိပြီး အရှေ့နှင့် အနောက် ကမ္ဘာလုံးခြမ်းနှစ်ခုစလုံးတွင် ပါဝင်သည့်နိုင်ငံများမှာ (မြောက်မှတောင်သို့ အစဉ်အတိုင်း)
*
* (ဂရင်းလန်းနှင့် ဖရိုးကျွန်းစု သာ၊ ဒိန်းမတ်နိုင်ငံ ပြည်မကြီးမှာ အရှေ့ကမ္ဘာလုံးခြမ်းတွင် ပါဝင်သည်။)
* (ဂျန်မေရန်ကျွန်း သာ၊ နော်ဝေနိုင်ငံ ပြည်မကြီးမှာ အရှေ့ကမ္ဘာလုံးခြမ်းတွင် ပါဝင်သည်။)
* (ဒတ်ချ်ကာရစ်ဘီယံ ကျွန်းစုများအားလုံး အနောက်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းတွင် ပါဝင်ကာ၊ ဥရောပနယ်သာလန်မှာ အရှေ့ကမ္ဘာလုံးခြမ်းတွင် ပါဝင်သည်)
*
*
*
*
*
*
*

၁၈၀ ဒီဂရီ လောင်ဂျီတွဒ်မျဉ်းပေါ်တွင် တည်ရှိကာ အနောက်နှင့် အရှေ့ကမ္ဘာလုံးခြမ်း နှစ်ခုစလုံးတွင် ပါဝင်နေသောနိုင်ငံများမှာ (မြောက်မှတောင်သို့ အစဉ်အတိုင်း)
*
* (အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကျွန်းစုများ)
*
*
* (ပြင်သစ်)
*
* (ချာသန်ကျွန်းစုနှင့် ကာမဲဒတ်ကျွန်းစု တို့မှာ ၁၈၀ လောင်ဂျီတွဒ်မျဉ်း၏ အရှေ့ဘက်တွင် ရှိသည်။)

## အနောက်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းတွင် ပါဝင်သည့် အမေရိကပြင်ပရှိ နိုင်ငံများ
အောက်ပါနိုင်ငံများမှာ အနောက်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းတွင် အားလုံး သို့ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းပါဝင်သည့် အမေရိကပြင်ပရှိ နိုင်ငံများဖြစ်သည်။
*
* (အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု)
*
*
*
* (ဒိန်းမတ်)
*
* (ပြင်သစ် မက်ထရိုပိုလီတန်)
**
**
*
*
* (ဒိန်းမတ်) (မှတ်ချက်။ ပထဝီဝင်အရ မြောက်အမေရိကတွင် ပါဝင်သော်လည်း နိုင်ငံရေးအရ ဥရောပ၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသ ဖြစ်သည်။)
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
**
*
*
*
*
*
*
*
*
* (နယူးဇီလန်)
*
*
*
**
**
**
**
**
**
**

## ကိုးကား
အတုအယောင်နိုးထခြင်း

အတုအယောင်နိုးထခြင်း (False awakening) ဆိုသည်မှာ အိပ်မက်မှနိုးထလာပြီဟု အထင်အရှားသိနေသည်ဟုထင်ရသော်လည်း အိပ်မက်မက်သူသည် အမှန်တကယ်နိုးထလာခြင်း မဟုတ်ဘဲ ဆက်လက်အိပ်ပျော်နေသည့် ဖြစ်စဉ်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ အများစုသည် အတုအယောင်နိုးထပြီးချိန်၌ ဆက်လက်မက်သောအိပ်မက်မှာ ချက်ပြုတ်ခြင်း၊ သန့်ရှင်းရေးပြုလုပ်ခြင်း၊ နံနက်စာစားခြင်း အစရှိသည့် နံနက်တိုင်းလုပ်နေကျကိစ္စများ ဖြစ်လေ့ရှိသည်။ 
## အခြားအယူအဆများ
အတုအယောင်နိုးထခြင်းမှာ အိပ်မက်တစ်ခုပြီးသည့်နောက် သို့မဟုတ် အသိရှိအိပ်မက်တစ်ခုမက်ပြီးနောက် ဆက်လက်မက်မည့် အိပ်မက်သို့အကူး၌ ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည်။ (အသိရှိအိပ်မက်ဆိုသည်မှာ အိပ်မက်မက်နေစဉ် မက်သူကလည်း အိပ်မက်မက်နေကြောင်း သိလျက်နှင့်ပင် အိပ်မက်မက်နေခြင်းဖြစ်သည်။) အတုအယောင်နိုးထခြင်းဖြစ်ချိန်တွင် အိပ်မက်မက်သူသည် အိပ်မက်မှနိုးထလာပြီဟု မြင်မက်လျက် ဒုတိယမြောက်အိပ်မက်ကို ဆက်လက်မြင်မက်သည်။ ဟားဗတ်စိတ်ပညာရှင် Deirdre Barrett ၏ လေ့လာမှုတွင် အိပ်မက် ၂,၀၀၀ တွင် (၂၀၀)မှာ အတုအယောင်နိုးထခြင်းများမှာ တစ်ညတည်းတွင်မက်သော မတူညီသည့် အိပ်မက်နှစ်ခုတွင်လည်းကောင်း၊ တစ်ထပ်တည်းတူညီသည့် အိပ်မက်နှစ်ခုကြား တစ်ခုမှတစ်ခုသို့ ကူးပြောင်းချိန်တွင် ဖြစ်လေ့ရှိကြောင်းတွေ့ရှိရသည်။
ရန်ကုန်မြို့ပြ အမွေအနှစ် စောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့

**ရန်ကုန်မြို့ပြ အမွေအနှစ် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့** ကို ၂၀၁၂၊ မတ်လ တွင် ဒေါက်တာ သန့်မြင့်ဦး နှင့် အခြားသူများက စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။

၂၀၁၂ ဇွန်လတွင် ကျင်းပခဲ့သော ၂၁ရာစုအတွင်း ရန်ကုန်မြို့တော်အား ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး မဟာဗျူဟာ ဆွေးနွေးပွဲကို နိုင်ငံတကာနှင့် ပြည်တွင်းကျွမ်းကျင်သူများ၊ အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးများ၊ အရပ်ဘက် အဖွဲ့အစည်းများ မှ ကိုယ်စားလှယ်များ တက်ရောက်ခဲ့ကြရာမှ အဖွဲ့အစည်း တစ်ခု အဖြစ် စတင်လှုပ်ရှားနိုင်ခဲ့သည်။ 

နောက်ပိုင်းကာလများ၌ ရန်ကုန်မြို့ပြ အမွေအနှစ် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့သည် ရန်ကုန်မြို့လယ်ရှိ သမိုင်းဝင်အဆောက်အအုံများအား ထိန်းသိမ်းခြင်း သာမက ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော မြို့ပြစီမံကိန်းလုပ်ငန်းစဉ်ကိုပါ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် တိုးချဲ့ကြိုးပမ်း လာခဲ့သည်။

ရန်ကုန်မြို့ပြစီမံကိန်းများအား အမွေအနှစ်ထိန်းသိမ်းမှုနှင့် အကောင်းဆုံး ပေါင်းစည်းဆောင်ရွက်နိုင်မည့် နည်းလမ်းများကို ရှာဖွေကာ အာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းများနှင့် နီးကပ်စွာ လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက် လျက်ရှိသည်။ 

## ကိုးကား
## ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* ရှေးဟောင်း အမွေအနှစ် အဆောက်အအုံများ၊ ရန်ကုန်
အောင်လှိုင်မြင့်၊ စိုင်း

**စိုင်းအောင်လှိုင်မြင့်**ကို ၂၄ နိုဝင်ဘာ ၁၉၅၆ တွင် မြစ်ကြီးနားမြို့၌ ဦးတင်မောင်၊ ဒေါ်မယ်ခတို့က ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ငယ်မည်မှာ တင်လှိုင် ဖြစ်၏။ 

မြစ်ကြီးနားမြို့ အထက (၁) တွင် ပညာ ဆည်းပူးစဉ် အတွင် ကြက်ခြေနီ အသင်းသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ရာ သူနာပြု တပ်ကြပ်ကြီး အဆင့်သို့တိုင် ရောက်ရှိခဲ့သည်။ အသက် ၂၁ အရွယ်တွင် ကမ္ဘာ့ကြက်ခြေနီ အဖွဲ့၏ အမြင့်ဆုံးဆု ဖြစ်သော ဟင်နရီဒူးနန့်ဆု ကို ရရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး ထိုနှစ်မှ စ၍ မြန်မာနိုင်ငံ ကြက်ခြေနီ အသင်း ဌာနချုပ်တွင် လက်ထောက် ပြန်ကြားရေးမှူး အဖြစ် တာဝန် ယူခဲ့သည်။ ၁၉၇၉ ခုနှစ်၌ ဂျပန်နိုင်ငံ လူငယ် ကြက်ခြေနီ အသင်းသို့ သွားရောက် လေ့လာခဲ့သည်။

## ဆုရရှိခဲ့သည့် အဖြစ်အပျက် 
၁၉၇၆ ခုနှစ်က မြစ်ကြီးနားမြို့ တဖက်ကမ်း ခတ်ချိုကျေးရွာ ကူးတို့ဆိပ်တွင် အင်ဂျင်နီယာတပ်မှ မော်တော်ယာဉ် တစင်း ဖောင်ပေါ် အတက်၌ ဘရိတ်ချော်ပြီး ရေထဲ ကျသွားသည်။ အမှတ်မထင် ဖြစ်ပျက်မှုကြောင့် အံ့အားသင့် နေကြစဉ် စိုင်းအောင်လှိုင်မြင့်က ကားထဲတွင် ပါသွားသော ရဲဘော် ခင်မောင်အေးအား မိနစ် ၂၀ ကြာ ရေငုပ်ရင်း သက်စွန့်ဆံဖျား ကယ်တင်ခဲ့သည်။ ဤသို့သော စွန့်စား စွမ်းဆောင်ခဲ့မှုကြောင့်ပင် စိုင်းအောင်လှိုင်မြင့်အား ကမ္ဘာ့ ကြက်ခြေနီ အဖွဲ့က ဟင်နရီဒူးနန့်ဆု ပေးအပ် ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ စိုင်းအောင်လှိုင်မြင့်သည် ၁၅ အောက်တိုဘာ ၁၉၇၇ တွင် ရူမေးနီးယားနိုင်ငံ ဘူခါရက်မြို့၌ ကျင်းပသော (၂၃) ကြိမ်မြောက် အပြည်ပြည် ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီ ညီလာခံတွင် ဆုတက်ရောက်ယူခွင့် ရရှိခဲ့၏။

## စာပေ 
စိုင်းအောင်လှိုင်မြင့်သည် စာပေ ဝါသနာရှင် တဦး ဖြစ်သည့် အလျောက် သူ၏ ဘဝ အတွေ့အကြုံများကို သုံးဆယ့်တစ်ရက် နိုင်ငံခြားခရီး စာအုပ်ဖြင့် ရေးသား ဖော်ပြခဲ့သည်။

## ဘဝနိဂုံး 
၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တွင် စောစုစုခိုင်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ အသက် ၂၉ နှစ် အရွယ် ၂၅ မတ် ၁၉၈၅ တွင် စိုင်းအောင်လှိုင်မြင့် ဦးနှောက် အမြှေးရောင် ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့ရာ သားတယောက်၊ သမီးတယောက် ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
တောင်ကမ္ဘာလုံးခြမ်း

မှမြင်တွေ့ရသော ကမ္ဘာ၏ဓာတ်ပုံ]]

အထက်မှ မြင်ရသော တောင်ကမ္ဘာလုံးခြမ်း]]

**တောင်ကမ္ဘာလုံးခြမ်း** ဆိုသည်မှာ အီကွေတာမှ တောင်ဘက် ကမ္ဘာတစ်ခြမ်းကို ဆိုလိုသည်။ တောင်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းတွင် တိုက်ကြီးငါးတိုက် (အန္တာတိက၊ ဩစတြေးလျ၊ တောင်အမေရိက ၏ တစ်ဆယ်ပုံကိုးပုံ၊ အာဖရိက ၏ သုံးပုံတစ်ပုံ(တောင်ဘက်အခြမ်း)၊ အာရှ၏ တောင်ဘက် ကျွန်းစုအချို့)၊ သမုဒ္ဒရာ လေးခု (အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ၊ တောင်အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ၊ တောင်ပိုင်း သမုဒ္ဒရာ၊ တောင်ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ)နှင့် အိုရှန်းနီးယားဒေသအများစု ပါဝင်သည်။

ကမ္ဘာသည် တိမ်းစောင်း၍ လည်ပတ်နေခြင်းကြောင့် တောင်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းဒေသတွင် နွေရာသီမှာ ဒီဇင်ဘာလမှ မတ်လ အထိဖြစ်ပြီး၊ ဆောင်းရာသီမှာ ဇွန်လမှ စက်တင်ဘာလအထိ ဖြစ်သည်။ နေ့တာနှင့်ညတာ ညီမျှသောရက်များမှာ နွေဦးကာလအတွက် စက်တင်ဘာလ ၂၂ သို့ ၂၃ ရက်ဖြစ်ပြီး ဆောင်းဦးအတွက် မတ်လ ၂၀ သို့ ၂၁ ရက်ဖြစ်သည်။

## ရာသီဥတု 
]]

တောင်ကမ္ဘာလုံးခြမ်း၏ ရာသီဥတုမှာ ဆင်တူလတ္တီတွဒ်ဒေသများတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် မြောက်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းနှင့်စာလျှင် အနည်းငယ် လျော့နည်းသည်။ သို့သော် အန္တာတိကဒေသမှာ အာတိတ်ဒေသထက် အအေးပိုသည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် တောင်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းဖက်တွင် သမုဒ္ဒရာပိုများပြီး ကုန်းမြေဒေသနည်းသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

တောင်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းတွင် နေသည် အရှေ့မှ အနောက်သို့ မြောက်ဘက်အရပ်မှ ဖြတ်သန်းသော်လည်း တောင်ယဉ်စွန်းတန်း၏ မြောက်အရပ်တွင် မွန်းတည့်နေသည် ဦးခေါင်းအထက်တည့်တည့် သို့မဟုတ် တောင်စူးစူး၌ ရှိသည်။ မြောက်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းတွင် ဆိုင်ကလုံးမုန်တိုင်းများနှင့် အပူပိုင်းမုန်တိုင်းများမှာ လက်ဝဲရစ် လည်ပတ်တိုက်ခတ်သော်လည်း တောင်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းတွင်မူ ကိုရီယိုလစ်အကျိုးဆက်ကြောင့် လက်ယာရစ်အတိုင်း လည်ပတ်တိုက်ခတ်ကြသည်။

တောင်ကမ္ဘာလုံးခြမ်း၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သော တောင်သမပိုင်းဇုန်တည်ရှိရာသည် သမုဒ္ဒရာဒေသအများစုတွင် ဖြစ်သည်။ တောင်သမပိုင်းဇုန်တွင် ဥရုဂွေး၊ လီဆိုသို၊ ဆွာဇီလန်နှင့် နယူးဇီလန် ဒေသများအားလုံး၊ ချီလီ၊ အာဂျင်တီးနား၊ တောင်အာဖရိကနှင့် ဩစတြေးလျနိုင်ငံများ၏ ဒေသအများစုနှင့်၊ ပါရာဂွေး၊ ဘရာဇီး၊ နမီးဘီးယား၊ ဘော့ဆွာနာ၊ မိုဇမ်ဘစ်၊ မဒါဂတ်စကားနိုင်ငံများ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းတို့ ပါဝင်သည်။

## ပါဝင်သည့်တိုက်များနှင့် နိုင်ငံများ 
### တိုက်ကြီးများနှင့် တိုက်ငယ်လေးများ 
* အာဖရိက (ခန့်မှန်းခြေ သုံးပုံတစ်ပုံ၊ အနောက်အရပ်ရှိ ဂါဘွန်နိုင်ငံ လစ်ဗာဗီးလ်မြို့၏ တောင်ဘက်မှ အရှေ့အရပ်ရှိ ဆိုမာလီယာနိုင်ငံ တောင်ဘက်အထိ)
* အန္တာတိက
* အာရှ (အရှေ့တီမော အပါအဝင် တောင်ဘက်စွန်းကျွန်းအပိုင်း၊ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ ဒေသအများစုနှင့် မော်လဒိုက်နိုင်ငံ၏ ကျွန်းငယ်များ အနည်းငယ်)
* ဩစတြေးလျ (ကုန်းမြေမကြီးတစ်ခုလုံး)
* တောင်အမေရိက (အရှေ့အရပ်ရှိ အမေဇုံမြစ် တောင်ဘက်ပိုင်းနှင့် အနောက်အရပ်ရှိ အီကွေဒေါနိုင်ငံ ကွီတိုမြို့)
* ဇီလန်းနီးယား (နယူးကယ်လ်ဒိုးနီးယား၊ နယူးဇီလန် ကုန်းမြေနှင့် ဆက်စပ်ကျွန်းများ)

### နိုင်ငံများနှင့် နယ်မြေဒေသများ 
## ကိုးကား
ဂျူရာယုဂ်

**ဂျူယက်စစ် ကာလ** (;    ) ဆိုသည်မှာ  လွန်ခဲ့သည့် နှစ်သန်းပေါင်း ၂၀၃.၃ ± ၀.၆ မှ နှစ်ပေါင်း ၁၄၅ ± ၄ နှစ်ကြားကာလကို ခေါ်သည်။ ထိုအချိန်တွင် ကမ္ဘာ့ကုန်းမြေများသည် ဆင့်ကဲဖြစ်ပေါ်မှု သီအိုရီ (Evolution Theory)အရ ထို ကာလတွင် ကမ္ဘာ့ကုန်းမြေများသည် ယနေ့ကဲ့ သို့ တိုက်ကြီးများအဖြစ် ကွဲထွက်ခြင်း မရှိသေးဘဲ ကုန်းမြေကြီးဘဲ တစ်စပ် တည်း တည်ရှိနေသည့် အချိန်ကာလဖြစ်သည်။ လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၂၀၁.၃သန်းခန့်မှ အစအထိ ပြန့်နှံ့သွားသော ဘူမိဗေဒခေတ်နှင့် စထရိုး  စနစ် ဖြစ်သည်။ ဂျူယက်စစ် ကာလသည် သက်လယ်ခေတ်၏ အလယ်ပိုင်းကိုဖွဲ့စည်းထားပြီး ဂျူးရား တောင်တန်းကိုအစွဲပြုကာ ထိုခေတ်မှ ထုံးကျောက်လွှာများကိုပထမဆုံးဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။

**ဂျူယက်စစ် ကာလ**၏အစကို Central Atlantic magmatic province ၏ပေါက်ကွဲမှုနှင့်ဆက်စပ်သောအဓိက တြာယာဆီက်-ဂျူရာဆီက်မျိုးသုဉ်းခြင်းဖြစ်ရပ် ဖြင့်မှတ်သားခဲ့သည်။ Toarcian Stage ၏အစကို လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၁၈၃ သန်းခန့်ကစတင်ခဲ့ပြီး ကျယ်ပြန့်သော oceanic anoxia ၊ ocean acidification နှင့် Karoo-Ferrar ပေါက်ကွဲမှုကြောင့်ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော ကြီးမားသော မီးသင့်ဒေသများ ၏ အပူချိန်များ မြင့်မားလာခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသော မျိုးသုဉ်းခြင်းဖြစ်စဉ်ကို မှတ်သားထားသည်။ ဂျူရာဆီက်ယုဂ် ၏အဆုံးသတ်သည် ခရီတေးရှတ်ယုဂ်နှင့်ရှင်းလင်းစွာနယ်နိမိတ်မရှိသည့်အပြင်တရားဝင်သတ်မှတ်မထားသောဘူမိဗေဒဆိုင်ရာကာလများကြားတွင်တစ်ခုတည်းသောနယ်နိမိတ်ဖြစ်သည်။

ကုန်းမြေပေါ်တွင်၊ ဒိုင်နိုဆော မိုရ်နှင့် Pseudosuchian Archosaurs တို့မှ ပူးတွဲလွှမ်းမိုးထားသော တြာယာဆီက် တိရစ္ဆာန်များမှ ကူးပြောင်းသွားသော တိရစ္ဆာန်များသည် ဒိုင်နိုဆော များချည်းသာ လွှမ်းမိုးထားသည်။ သီရိုပေါ့ဒ် ဒိုင်နိုဆောများမှ ပြောင်းလဲလာသော ဂျူယက်စစ်တွင် ပထမဆုံး ငှက်များ ပေါ်လာသည်။ အခြားသော အဓိကဖြစ်ရပ်များတွင် အစောဆုံး အိမ်မြှောင်များ၏ အသွင်အပြင်နှင့် သီရီယန်နို့ တိုက်သတ္တဝါများ၏ ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်များ ပါဝင်သည်။ Crocodylomorphs များသည် ကုန်းနေမှ ရေနေသတ္တဝါအဖြစ်သို့ ကူးပြောင်းစေခဲ့သည်။ သမုဒ္ဒရာများတွင် ichthyosaurs နှင့် plesiosaurs ကဲ့သို့သော ရေနေတွားသွားသတ္တဝါများ နေထိုင်ကြပြီး pterosaurs များသည် ကျောရိုးရှိ ပျံသန်းနေသော ကျောရိုးရှိသတ္တဝါများဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဘူမိဗေဒဆိုင်ရာ ကာလများ
မဏိဇောတ

**မဏိဇောတ**ဟူသည် မူရင်း ပါဠိဝေါဟာရ ဖြစ်သည်။ ပြည်တန်ပတ္တမြားဟူ၍လည်းကောင်း၊ ပတ္တမြားကဲ့သို့ တောက်ပထွန်းလင်းသူဟူ၍လည်းကောင်း မြန်မာဘာသာပြန်ဆိုနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့်ပင်  မြန်မာနိုင်ငံတွင် နိုင်ငံ့ဂုဏ်ဆောင် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးများကို ဘွဲ့များအပ်နှင်းရာတွင် မဏိဇောတဓရ ၊ အဂ္ဂမဟာ သိရီသုဓမ္မသိင်္ဂီ မဏိဇောတဓရ စသည်ဖြင့် ဝိသေသအထူးပြုကာ ပေးအပ်လေ့ရှိသည်။ ထေရဝါဒ သာသနာတော်၌လည်း ပညတ်သွားရာ ဓာတ်သတ်ပါဆိုသကဲ့သို့ ဖြစ်စေရန် ရည်ရွယ်ပြီး ဆရာတော်ကြီးများက မိမိတို့၏ တပည့်ရဟန်းတော်များကို မဏိဇောတဟူ၍ အမည်သညာ ပေးလေ့ရှိကြသည်။
အင်ဂလိုအမေရိက

**အင်ဂလိုအမေရိက** (Anglo-America) သည် အမေရိကရှိ အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားကို အဓိကပြောဆိုသည့် ဒေသများကို ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ တစ်ချိန်က ဗြိတိသျှအင်ပါယာ၏ လွှမ်းမိုးမှုခံခဲ့ရသော ဒေသများလည်းဖြစ်သည်။ အင်ဂလိုအမေရိကသည် ရိုမန်ဘာသာစကား (စပိန်ဘာသာ၊ ပေါ်တူဂီဘာသာနှင့် ပြင်သစ်ဘာသာ) ကို ပြောဆိုသည့် လက်တင်အမေရိကနှင့် ကွဲပြားခြားနားသည်။

အင်ဂလိုအမေရိကဟူသည့် အသုံးအနှုန်းကို မြောက်အမေရိကရှိ အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားပြောဆိုသည့် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးနိုင်ငံနှစ်ခုဖြစ်သည့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ကနေဒါနိုင်ငံတို့ကို ညွှန်းဆိုသည့် အခါတွင်လည်း အသုံးပြုသည်။

## ကိုးကား
စိန့်ပီတာအမ်ဟတ်

**စိန့်ပေတရုသည်နံနက်ဟတ**်အထက်ဩစတြီးယား Braunau အတွက်ခရိုင်အတွင်းမှာစည်ပင်သာယာရေးနယ်နိမိတ်သည် 2414 မြို့သူမြို့သားများ (1 ဇန်နဝါရီလ 2014) နှင့်အတူ Innviertel အတွက်အင်းဖြစ်၏။ အရည်အချင်းရှိသောတရားရုံးက Braunau am Inn ၏ခရိုင်တရားရုံးခရိုင်ဖြစ်ပါတယ်။

## ပထဝီဝင်
စိန့်ပေတရုသည်နံနက်ဟတ် Innviertel အတွက် 372 မီတာအမြင့်ဆုံးတွင်ဖြစ်သည်။ ချဲ့ထွင်အရှေ့ဘက်မှအနောက်ဘက်တောင်ဘက်နှင့်မြောက်ဘက်မှ 6.4 ကီလိုမီတာ, 6 ကီလိုမီတာဖြစ်သည်။ စုစုပေါင်းဧရိယာ 22.9 စတုရန်းကီလိုမီတာဖြစ်သည်။ ထိုဒေသ၏ 14.8% မှာထိုဒေသ၏ 62,9% သည်စိုက်ပျိုးရေးအတွက်အသုံးပြုသည်, သစ်တောဖြစ်ပါတယ်။

ထိုဒေသတွင်တောင်ဘက်နှင့်မြောက်ဘက်ခက်တဲ့တောအုပ်မှအင်းအကြားမညီညွတ်။ ထိုအင်း၏ အားဖြင့်, Hagenau ပင်လယ်အော်ငှက်မျိုးစိတ်များစွာအတွက်တန်ဖိုးရှိသောကျက်စားရာနေရာနှင့်သဘာဝဘေးမဲ့တောအောက်ပိုင်းအင်း၏အစိပ်အပိုင်းဖြစ်သည့်, ဖွဲ့စည်းသည်။

### အသိုင်းအဝိုင်းဖွဲ့စည်းပုံမှာ
မြို့တော်စည်ပင်က 21 ကျေးရွာများဖုံးလွှမ်း။ ဤကိစ္စ၏တစ်ဖက် Reikersdorf ကိုဖန်တီးဖြစ်ပါတယ်။

## လက်နက်၏အင်္ကျီကို
လက်နက်၏မြူနီစီပယ်အင်္ကျီ၏တရားဝင် :ရွှေနှင့်ငွေကိုမှတစ်ဦးသည်ထူ ထပ်. အပြာရောင်ဘားကခွဲခြား, ရှောင်လွှဲမုတ်ဆိတ်နှင့်အတူ saltire နှစ်ခုကိုအနက်ရောင် keys ကိုအထက်သည်, မိမိမြင်ကွင်းများတွင်အနက်ရောင်နွား၏ဦးခေါင်းအောက်တွင်။ မြို့အရောင်များကိုအစိမ်းရောင်နဲ့အဝါရောင်ပြာရောင်ဖြစ်ကြ၏။

လက်နက်၏ 1981 မြို့တော်စည်ပင်မှအင်္ကျီကိုဝတ်အပ်နှင်း ကိုစိန့်တခု ကိုအဖြစ်ခံရပ် ပေတရုသည်ထိုအရပ်နှင့်နယ်ထဲကနာယကနှင့်, လှိုင်းလုံး  ကိုအင်းပေါ်တွင်တည်နေရာကိုကိုယ်စားပြုတယ်။ ထိုနွား၏ခေါင်းပေါ်ကုန်သွယ်ရေး၏သခင်၏လက်နက်၏အင်္ကျီ, ရဲတိုက်ကိုတစ်ခါတစ်ရံလည်း Bogenhofen ၏ Hagenau နှင့်ပိုင်ရှင်တွေကိုဖယ်ရှားသည်။

## သမိုင်း
မှစိန့်ပေတရု၏  တည်ထောင်ကတည်းကဟတ် 1779 မှအဘိဓာန် ခဲ့ပါ၏နှင့်ဩစတြီးယားမှ Innviertel (ထို့နောက် "Innbaiern") နှင့်အတူ "Frieden von Teschen" ငှါလာကြ၏။

စိန့်ပီတာရဲ့မြှို့နယ်အတွင်းရှိရွာ Aham ထံမှဟတ်နောက်ပိုင်း Aham ၏ ကိုမြင့်မြတ်သောမိသားစုတစ်စု၏ရာထူးတက်ပြီလာကြ၏ပါ၏။

အဘိဓာန် မကြာမီပင်နောက်တဖန်နပိုလီယန်စစ်ပွဲများအတွင်းတွင်နောက်ဆုံးတော့ 1814 အထက်ဩစတြီးယားကတည်းက St. Peter နာရီမှာဟတ်ကြား၏။ မတ်လ 13 1938 ရက်နေ့တွင်ဂျာမန်  မှဩစတြီးယား၏တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီးနောက်, ရွာကို  "Gau Oberdonau"" ကိုပိုင်ကြ၏။ 1945 ပြီးနောက်အထက်ဩစတြီးယားပြန်လည်ထူထောင်။

## ပေါ်လစီမူဝါဒ
လူမှုဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ၏မြို့တော်ဝန်Rüdiger Buchholz ။

## ပြည်သူ့အင်အားဖွံ့ဖြိုးရေး
1991 ခုနှစ်, စည်ပင်သာယာရေးနယ်နိမိတ် 2,403 မြို့သူမြို့သားများထို့နောက် 2001 ခုနှစ်သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူရာတွင်အညီ 2,069 မြို့သားတို့ရှိခဲ့ပါတယ်။

## ယဉ်ကျေးမှုနှင့်မြင်ကွင်းများ
*ရဲတိုက် Hagenau
*ရဲတိုက် Bogenhofen

## ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ
*Maximilian Handel (1889-1966), မြေပိုင်ရှင်နှင့်နိုင်ငံရေးသမား
*Raimund Jeblinger (1853-1937), ဗိသုကာ
ရာပြည့်

ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး **ရာပြည့်** သည် မြန်မာ့တပ်မတော်မှ အရာရှိတစ်ဦးဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန နှင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန တို့၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဖြစ်သည်။၎င်းသည်   နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအဖွဲ့ဝင် နှင့် တပ်မတော်၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးမှုကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌ လည်းဖြစ်ခဲ့သည်။ ယခင်က ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန နှင့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံး ဝန်ကြီးဌာန (၁)တို့၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး နှင့်   အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် တာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည် ။ 

## အလုပ်အကိုင်
ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့်သည် စစ်တက္ကသိုလ် အပတ်စဉ်(၂၂)မှ သင်တန်းဆင်းလာသူဖြစ်ပြီး တပ်မတော်ဆေးတက္ကသိုလ် ကျောင်းအုပ်ကြီး၊ အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တိုင်းမှူး၊ စစ်ဥပဒေချုပ် တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ တပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ်တာဝန်၊ စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးတာဝန်တို့ကိုလည်း ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး လက်ရှိ၌ ပြည်ထောင်စုအဆင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးဆိုင်ရာ ပူးတွဲစောင့်ကြည့်ရေးကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။၂၀၂၀ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာရွေးကောက်ပွဲအပြီး တပ်မတော်မှဖွဲ့စည်းခဲ့သော *တပ်မတော်၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးမှု ကော်မတီ*တွင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။၂၀၂၀ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် တပ်မတော်အရံအင်အားသို့ ပြောင်းရွှေ့ရောက်ရှိခဲ့ပြီ သီးခြားတပ်တာဝန် မရှိတော့​ပေ။

### အစိုးရအဖွဲ့ရာထူးများ
၂၀၂၁ခုနှစ် မေလ၁၁ရက်နေ့တွင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဖြစ်လာသည်။ ထို့အပြင် အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ်လည်း ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။ သူသည် ၂၀၂၃ ဩဂုတ် ၃ရက်တွင် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန(၁) ဝန်ကြီးအဖြစ်မှ  ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၃၁ ရက် တွင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး အဖြစ်မှ နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး အဖြစ်သို့ ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၃၁ ရက် တွင် သူသည် နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ၏ အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခံရသည့်အပြင် ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော ဦးဆောင်သည့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့၏ နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး နှင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီး အဖြစ် ပူးတွဲတာဝန်ပေးအပ်ခံရသည် ။
## ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း 
၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး၊ အရန်အင်အား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့်အား နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်က ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့  ဖြစ်သော “စည်သူဘွဲ့” ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ 

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂) ရက်နေ့တွင် အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၄၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော သရေစည်သူဘွဲ့ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ (သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ)

ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ
ကဏ္ဍ:စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းဆင်းများ
သောင်းအေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)

ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးသောင်းအေးသည် စစ်တက္ကသိုလ် အပတ်စဉ်(၂၀) ဗိုလ်လောင်းသင်တန်းမှ အရာရှိဖြစ်လာသူဖြစ်ပြီး အမှတ်(၂)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲရေးမှူး၊ အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တိုင်းမှူး၊ အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ယခုအခါ တပ်မတော်စစ်ဆေးရေး အရာရှိချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။
ဝင်းမြင့် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)

ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးဝင်းမြင့်သည် စစ်တက္ကသိုလ် အပတ်စဉ်(၂၀)သင်တန်းဆင်းဖြစ်သည်။ အမှတ်(၇၇)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ် တပ်မမှူး၊ ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ယခုအခါတွင် စစ်ရာထူးခန့်ချုပ်တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။

ဝင်းမြင့်၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) (၁၉၃၈-၂၀၁၆)။ ။ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးဝင်းမြင့် (ငြိမ်း) ၊ စစ်ရေးချုပ် (ငြိမ်း)၊ နိုင်ငံတော်အေးချမ်း သာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ အတွင်းရေးမှူး-၃ (ငြိမ်း)ကို ဦးဘမော်၊ ဒေါ် အေးယုံတို့က ၁၉၃၈ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၀ ရက်တွင် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး မြစ်သားမြို့နယ် ၊ ဒါးရဲကောင်းရွာ၌ မွေးဖွားသည် ။ ငယ်စဉ်က တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအထိ ပညာ သင်ယူခဲ့ပြီးနောက် ၁၄-၅-၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်သို့ဝင်ရောက်ကာ ဗိုလ်လောင်းသင်တန်း အမှတ်စဉ် ၂၈ သို့ တက်ရောက်သည် ။ ထို့နောက် ၃၀ ၈-၁၉၆၁ တွင် ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ကြည်း-၈၈၀၉ ဖြင့် ဒုတိယဗိုလ်ဖြစ်လာသည် ။ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဝင်းမြင့်သည် စစ်လတ်အရာရှိသင်တန်း (၄ တပ်စုမှူး သင်တန်း (၂၉) သင်တန်း (၂ သင်တန်း (၉) ) ၊ ခြေလျင် ၊ တပ်တွင်းပညာပေး )၊ တပ်ခွဲမှူးအဆင့် အင်ဂျင်နီယာ ၊ ခြေလျင်တပ်ခွဲမှူးသင်တန်း (၄၉) ၊ တပ်ရေးဗိုလ်ကြီးသင်တန်း (၁၅ ပညာပေးသင်တန်း (၄၄ ) ၊ တိုင်းတပ်တွင်း ) နှင့် စစ်ဦးစီးတက္ကသိုလ် ။ သင်တန်း (၃၅) သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည် ၁၉၆၁ မှ ၁၉၆၂ ခုနှစ်အထိ ခလရ (၂၂ ဒုတိယဗိုလ် ၊ ၁၉၆၂ မှ ၁၉၆၇ ခုနှစ်အထိ ဗိုလ် ) တွင် ၊ ၁၉၆၇ မှ ၁၉၆၈ ခုနှစ်အထိ ဗိုလ် (ဗိုလ်ကြီး) ၊ ၁၉၆၈ မှ ၁၉၇၄ ခုနှစ်အထိ ခလရ (၂၂ ) ၌ပင် ဗိုလ်ကြီး၊ ၁၉၇၂ မှ ၁၉၇၆ ခုနှစ်အထိ ဗိုလ်ကြီး (ဗိုလ်မှူး) ၊ ၁၉၇၆ မှ ၁၉၈၁ ခုနှစ် အထိ ဗိုလ်မှူး၊ ၁၉၈၁ မှ ၁၉၈၅ ခုနှစ်အထိ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး ၊ ၁၉၈၅ မှ ၁၉၉ဝ ပြည့်နှစ်အထိ ဗိုလ်မှူးကြီး ၁၉၉ဝ မှ ၁၉၉၃ ခုနှစ်အထိ ဗိုလ်မှူးချုပ် ၁၉၉၆ ခုနှစ်အထိ ဗိုလ်ချုပ် ၊ ၊ ၁၉၉၃ မှ ၊ ၁၉၉၆ မှ ၂၀၀၁ ခုနှစ်အထိ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဖြစ် စစ်ရေးချုပ်တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည် ။ ထို့နောက် နိုင်ငံတော်အေးချမ်း သာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီအတွင်းရေးမှူး (၃) အဖြစ် ၉-၁၁- ၂၀၀၁ ခုနှစ်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင် ခဲ့သည် ။ စစ်ရေးချုပ် (ငြိမ်း) ၊ နိုင်ငံတော်အေးချမ်း သာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီအတွင်းရေးမှူး (၃ ) (ငြိမ်း)ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးဝင်းမြင့်သည် အသက် ၈ဝ နှစ်အရွယ် ၂၀၁၆ ခုနှစ်ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီး ဒေါ်ခင်ချိုဦးနှင့် သားသမီး သုံးဦး၊ မြေး ငါးဦး ကျန်ရစ် သည် ။
                                           ၂၀၁၇မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ်
ကိုကို (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)

**ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးကိုကို**သည် စစ်တက္ကသိုလ် အပတ်စဉ် ၁၉ ဗိုလ်လောင်းသင်တန်းမှ သင်တန်းဆင်းအရာရှိတစ်ဦးဖြစ်သည်။ အမှတ်(၁၁)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ် တပ်မမှူး၊ တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးနှင့် အမှတ်(၃)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့မှစတင်ကာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်သားကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် ၂၀၁၆ မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့အထိတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးများ
ဗျူရို ၁၂၁

**ဗျူရို ၁၂၁** (မြောက်ကိုရီးယားအထွေထွေကင်းထောက်ဗျူရို၏ ယူနစ် ၁၂၁) သည် မြောက်ကိုရီးယားစစ်ဘက်၏ လျှို့ဝှက်ဆိုက်ဘာအေဂျင်စီတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အထွေထွေကင်းထောက်ဗျူရို၏ ဆိုက်ဘာယူနစ်နှစ်ခု အနက်မှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး အခြားတစ်ခုမှာ ဌာန အမှတ် ၉၁ ဖြစ်သည်။

ဆိုနီရုပ်သံသည် သူတို့၏ ကွန်ပျူတာများ တိုက်ခိုက်ခံရပြီးနောက် The Interview ရုပ်ရှင်ကို ရုံတင်ခြင်း ဖျက်သိမ်းသည့် ၂၀၁၄ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလမှစ၍ အေဂျင်စီ၏ လှုပ်ရှားမှုသည် ထင်ရှားလာခဲ့သည်။ ထိုဆိုက်ဘာတိုက်ခိုက်မှုအတွက် ဗျူရို ၁၂၁ ကို အပြစ်တင်ခဲ့ကြသည်။ မြောက်ကိုရီးယားဘက်ကမူ ထိုစွပ်စွဲချက်ကို ပယ်ချခဲ့သည်။

ရိုက်တာသတင်းဌာန၏ သတင်းများအရ ဗျူရို ၁၂၁ကို မြောက်ကိုရီးယားမှ အထူးချွန်ဆုံး ကွန်ပျူတာကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ မြောက်ကိုရီးယားဘက်မှ တိမ်းရှောင်လာသူများက အေဂျင်စီတွင် ကျွမ်းကျင်သူ ၁,၈၀၀ခန့်ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ ဗျူရိုမှ ဟက်ကာများသည် ပြုံယမ်းရှိ အော်တိုမေးရှင်းတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရများအနက်မှ ရွေးချယ်ခြင်းခံထားရသူများ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုကျွမ်းကျင်သူများသည် ကမ္ဘာအနှံ့တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ချိန်တွင် ၎င်းတို့၏ မိသားစုများသည် အိမ်တွင် အထူးအခွင့်အရေးများကို ခံစားကြရသည်။

အေဂျင်စီ၏ လှုပ်ရှားမှုအများအပြားသည် ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံကို ဦးတည်ခဲ့သည်။ ဆိုနီကို တိုက်ခိုက်မှုမတိုင်မီက အေဂျင်စီသည် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံရှိ ကွန်ပျူတာ ၃၀,၀၀၀ကျော်ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ဘဏ်များ၊ ရုပ်သံလွှင့်ကုမ္ပဏီများနှင့် တောင်ကိုရီးယားသမ္မတ ဖတ်ကွန်းဟယ်၏ ဝဘ်ဆိုဒ်တစ်ခုလည်း ထိခိုက်စေခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ခုနှစ်က တောင်ကိုရီးယားရှိ ထောင်ပေါင်းများစွာသော စမတ်ဖုန်းများတွင် အန္တရာယ်ရှိသော ဂိမ်းပရိုဂရမ်များ ပျံ့နှံ့စေခဲ့မှုအတွက် ၎င်းတွင် တာဝန်ရှိသည်ဟု ယူဆကြသည်။
သက်နိုင်ဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)

**ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးသက်နိုင်ဝင်း** သည် တပ်မတော်သားကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီးအဖြစ် ၂၀၁၃ ဖေဖော်ဝါရီလမှ ၂၀၁၅ ဩဂုတ် ၁၃ ရက်နေ့အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ မော်လမြိုင်တက္ကသိုလ်မှ သိပ္ပံဘွဲ့(ဓာတုဗေဒ) ရရှိခဲ့ပြီး တပ်မတော် (ကြည်း) ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်း ဗိုလ်လောင်းသင်တန်း အပတ်စဉ်(၅၆) (OTS အိုတီအက် အပတ်စဉ် ၅၆ )မှ သင်တန်းဆင်းအရာရှိတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ အမှတ်(၄၄)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ် တပ်မမှူး၊ အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးနှင့် အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး တာဝန်များကိုထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ဂျီဘရော်လ်တာ ကျောက်ဆောင်

**ဂျီဘရော်လ်တာ ကျောက်ဆောင်** (Rock of Gibraltar) သည် အိုက်ဘေးရီးယန်း ကျွန်းဆွယ် (ဥရောပ၏ အနောက်တောင်ဖက်စွန်း) ပေါ်ရှိသော ဗြိတိသျှ ပင်လယ်ရပ်ခြား နယ်မြေ ဂျီဘရော်လ်တာတွင် တည်ရှိသော ထုံးကျောက်အငူကြီးတစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းကျောက်ဆောင်၏ အမြင့်မှာ ၄၂၆ မီတာ (၁,၃၉၈ ပေ) ဖြစ်သည်။ ကျောက်ဆောင်၏ အပေါ်ဖက်သည် သဘာဝဘေးမဲ့တောဖြစ်ကာ Barbary macaque မျောက် အကောင် ၃၀၀ ခန့် ကျက်စားနေထိုင်သည်။

## ကိုးကား
ဗြိတိသျှ ပင်လယ်ရပ်ခြား နယ်မြေများ

**ဗြိတိသျှ ပင်လယ်ရပ်ခြား နယ်မြေ** ၁၄ ခုသည် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ၏ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နယ်မြေများ ဖြစ်ကြသည်။ ယခင် ဗြိတိသျှအင်ပါယာ၏ လက်အောက်ခံ နယ်မြေများဖြစ်ကြပြီး လွတ်လပ်ရေးရယူခြင်းမရှိပဲ ဗြိတိသျှနယ်မြေများအဖြစ် တည်ရှိနေကြသည်။ တစ်နယ်မြေချင်းစီ၌ အုပ်ချုပ်သူရှိသော်လည်း ဘုရင် ချားလ်စ် ဝေလမင်းသား သည် နိုင်ငံ့ဦးသျှောင်ဖြစ်သည်။

**ဗြိတိသျှ ပင်လယ်ရပ်ခြား နယ်မြေ** (British Overseas Territory) ဟူသည့် အမည်ကို "၂၀၀၂ ခုနှစ် ဗြိတိသျှ ပင်လယ်ရပ်ခြား နယ်မြေများ အက်ဥပဒ"အရ British Dependent Territory ကို ပြောင်းလဲခေါ်ဆိုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ 

United Kingdom Overseas Territories (UKOTs) ဟုလည်းသိကြသော British Overseas Territories (BOTs) များသည် United Kingdom နှင့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် သမိုင်းဝင်ဆက်စပ်မှုရှိသော နယ်မြေ ဆယ့်လေးခုဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ယခင်ဗြိတိသျှအင်ပါယာ၏ နောက်ဆုံးအကြွင်းအကျန်များဖြစ်ပြီး ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းကိုယ်တိုင်က အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် မပါဝင်ပါ။ အမြဲတမ်းနေထိုင်နေသော နယ်မြေများသည် ပြည်တွင်း၌ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရရှိပြီး ကာကွယ်ရေးနှင့် နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေးအတွက် ဗြိတိန်က တာဝန်ယူထားသည်။ နယ်မြေသုံးခုကို စစ်တပ် သို့မဟုတ် သိပ္ပံပညာရှိ ပုဂ္ဂိုလ်များ၏ အကူးအပြောင်း လူဦးရေအရ အဓိကအားဖြင့် သို့မဟုတ် တစ်ခုတည်းသာ နေထိုင်ကြသည်။ ကျန်တစ်ခုသည် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်မရှိသော နယ်မြေများအဖြစ် ကုလ အထူးကော်မတီက စာရင်းသွင်းထားသည်။ ဆယ့်လေးနေရာလုံးတွင် ဗြိတိသျှဘုရင်မင်းမြတ်သည် နိုင်ငံတော်၏ အကြီးအကဲဖြစ်သည်။ ဤဗြိတိန်အစိုးရ၏တာဝန်ဝတ္တရားများသည် နိုင်ငံခြားရေးနှင့်ဓနသဟာယရုံး၏ဌာနအသီးသီးတွင်တာဝန်ပေးအပ်ပြီးပြောင်းလဲနိုင်သည်။ 

နယ်မြေများရှိ ခန့်မှန်းခြေလူဦးရေမှာ ၃၅၀၀၀၀ ခန့်ဖြစ်ကာ ကုန်းမြေဧရိယာစုစုပေါင်းမှာ ၆၆၇,၀၁၈ စတုရန်းမိုင် (၁,၇၂၇,၅၇၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ) ဖြစ်သည်။

## လက်ရှိ ပင်လယ်ရပ်ခြား နယ်မြေများ 
ဗြိတိသျှ ပင်လယ်ရပ်ခြား နယ်မြေ ၁၄ ခုမှာ :

## ကိုးကား
ဝီကီဝီကီဘတ်စ်ကား

ဝီကီဝီကီဘတ်စ်ကားသည်  ဟိုနိုးလူလူ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်တွင် အခမဲ့ ပြေးဆွဲနေသော လွန်းပျံယာဉ် ဘတ်စ်ကားဖြစ်သည်။ ဒေသစံတော်ချိန် နံနက် ၆ နာရီမှ ည ၁၀ နာရီအကြား လူနှင့် ဝန်စည်စလယ်များကို သယ်ဆောင်ပေးသော ယာဉ်ဖြစ်သည်။ ဟာဝေယံ ဘာသာစကားအရ "ဝီကီ" မြန်မြန်ဆန်ဆန်နှင့်၊ "ဝီကီဝီကီ" အလွန်လျင်မြန်တဲ့ အဓိပ္ပာယ် သက်ရောက်သည်။  

## ကိုးကား
https://en.wikipedia.org/wiki/Wiki_Wiki_Shuttle
ထောင့်မှန်တြိဂံ

ဤစာမျက်နှာသည် သင်္ချာ ပညာမှ ထောင့်မှန်တြိဂံအကြောင်းဖြစ်သည်။
အတိပြကိန်း

**ရာရှင်နယ်ကိန်း** (ခေါ်) **အတိပြကိန်း** (**rational number**) ဆိုသည်မှာ ကိန်းပြည့်တို့ဖြင့် အပိုင်းကိန်း \frac{a}{b} အနေနှင့် အတိအပ ဖော်ပြနိုင်သော ကိန်းကို ခေါ်သည်။ အပိုင်းကိန်း \frac{a}{b} တွင် *a* သည် ကိန်းပြည့်ပိုင်းဝေ (integer numerator) ဖြစ်ပြီး၊ *b* သည် သုညမဟုတ်သော ကိန်းပြည့်ပိုင်းခြေ (nonzero integer denominator) ဖြစ်သည်။ သာဓကဆိုရသော် ၁/၃၊ ၇/၈၊ -၁/၂ စသည်တို့မှာ ရာရှင်နယ် (ဝါ) အပိုင်းကိန်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ပိုင်းခြေ သုညမဖြစ်ရခြင်းမှာ အရေးကြီးသည့် ကန့်သတ်ချက်ဖြစ်သည်။

မြန်မာဘာသာဖြင့် ရေရွတ်သောအခါ ၁/၃၊ ၇/၈ နှင့် -၁/၂ တို့ကို "သုံးပုံ၊ တစ်ပုံ၊" "ရှစ်ပုံ၊ ခုနစ်ပုံ၊" "အနှုတ် နှစ်ပုံ၊ တစ်ပုံ၊" စသည်ဖြင့် ပိုင်းခြေကိန်းကို ဦးစွာ ရေရွတ်ရသည်။ ("ပုံ" အစား "ပိုင်း" ဟုလည်း သုံးကြသည်။) တစ်စုံတစ်ခုကို သုံးပုံ၊ သုံးပိုင်း အညီအမျှပိုင်းပြီးနောက် တစ်ပုံနှင့် ညီမျှသော ပမာဏ၊ စသည့်ဖြင့် အနက်ကောက်ယူနိုင်သည်။

ကိန်းတစ်ခုတည်းကို အပိုင်းကိန်းဖြင့်ရေးရာတွင် တစ်မျိုးထက်ပို၍ ရေးနိုင်သည်။ သာဓကအားဖြင့် ၂/၄ နှင့် ၁/၂ နှစ်မျိုးစလုံးမှာ ကိန်းတစ်ခုတည်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ထို့အတူ -၁/၂ ကို \frac{-1}{2} အနေဖြင့်လည်းကောင်း၊ \frac{1}{-2} အနေဖြင့်လည်းကောင်း ရေးနိုင်သည်။ သို့ရာတွင် အနှုတ်ကိန်းကို ပိုင်းဝေမှာထား၍ ရေးခြင်းက ပို၍တွင်ကျယ်သည်။

သဘာဝကိန်းတိုင်းမှာ ရာရှင်နယ်ကိန်းများ ဖြစ်သည်ကို သတိပြုသင့်သည်။ သာဓကဆိုသော် သဘာဝကိန်း ၅ ကို ၅/၁ ဟုရေး၍ ရသောကြောင့် ၅ မှာ ရာရှင်နယ်ကိန်းလည်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် သဘာဝကိန်းမဟုတ်သော ရာရှင်နယ်ကိန်းများစွာရှိ၏။ သာဓက၊ ၁/၂၊ ၄/၅၊ -၁၃/၁၄။

ရာရှင်နယ်ကိန်းစုကို သင်္ကေတ \mathbb{Q} သုံး၍ ရေးသည်။ အချိုး (ratio) ဟု အနက်ရသည့် &ldquo;*Quotient*&rdquo; ဆိုသည့် ဂျာမန်စာလုံးကို အရင်းပြုထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဤသင်္ကေတကို ၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များဆီက ဘိုဘာကီရေး *Algèbre* တွင်စတင် အသုံးပြုသည်။

## ကိုးကား
သဘာဝကိန်း

လူတို့ နိစ္စဓူဝ ထိတွေ့ရင်းနှီးမှု အများဆုံး ကိန်းအမျိုးအစားမှာ သဘာဝကိန်းများ (natural numbers) ဖြစ်သည်။ သဘာဝကိန်းများကို ရေတွက်ကိန်းများ (counting numbers) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ဂဏန်း ၁၊ ၂၊ ၃၊ ၄၊ ... စသည်တို့မှာ သဘာဝကိန်းများ ဖြစ်ကြသည်။ အချို့သင်္ချာသမားနှင့် စာအုပ်စာတမ်းများ (သာဓက၊ ဘိုဘာကီ ၁၉၆၈ နှင့် ဟဲမော့ ၁၉၇၄)တွင် သုညကို သဘာဝကိန်းဟု သတ်မှတ်ပြီး ကျန်အချို့က သုညကို သဘာဝကိန်းအဖြစ် မသတ်မှတ်ပါ။ မည်သို့ဖြစ်စေ သဘာဝကိန်းစု၏ အသုံးများသောသင်္ကေတမှာ  \mathbb{N}  ဖြစ်သည်။ သုညကို သဘာဝကိန်းအဖြစ် သတ်မှတ်/မသတ်မှတ် ရှင်းလင်းစေချင်သောအခါတွင် သင်္ကေတ \mathbb{N}_0 နှင့် \mathbb{Z}_{\geqslant 0} တို့ကို သုညပါသော သဘာဝကိန်းစုအတွက်လည်းကောင်း၊ သင်္ကေတ \mathbb{N}_1 နှင့် \mathbb{Z}_{>0} တို့ကို သုညမပါသော သဘာဝကိန်းစုအတွက်လည်းကောင်း သုံးကြသည်။

## ကိုးကား
သုဒ္ဓကိန်း

တစ်ထက်ကြီးသော အပေါင်းကိန်းပြည့်တစ်ခုသည် ၎င်းကိန်းပြည့်ကိုယ်တိုင်နှင့် ကိန်းပြည့် ၁ မှအပါး အခြားဆခွဲကိန်းမရှိပါက ၎င်းကိန်းပြည့်ကို သုဒ္ဓကိန်းပြည့်ဟု အများအားဖြင့် ခေါ်ကြသည်။ တစ်နည်းဆိုရသော် သုဒ္ဓကိန်းတစ်ခုကို ၎င်းကိန်းကိုယ်တိုင်နှင့် ကိန်းပြည့် ၁ မှအပါး အခြားမည်သည့် အပေါင်းကိန်းပြည့်နှင့်မှ စား၍မပြတ်ပါ။ သာဓကအားဖြင့် ဆိုရသော် ၂၊ ၃၊ ၅၊ ၇၊ ... အစရှိသည်တို့မှာ အပေါင်းသုဒ္ဓကိန်းပြည့်များ ဖြစ်ကြသည်။

သုဒ္ဓကိန်းများ၏ လူသိများသော အထက်ဖော်ပြပါ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အပြင် ပို၍ယေဘုယျကျသော၊ ပို၍တိကျသော အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်ကို ကွင်းသီအိုရီ (ring theorey) တွင်တွေ့နိုင်သည်။ ၎င်းအဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အရဆိုလျှင် ယူနစ် (unit) (ဆိုလိုသည်မှာ တစ်နှင့် အနှုတ်တစ်) မဟုတ်သည့် ကိန်းပြည့် x သည် ကိန်းနှစ်ခု၏မြှောက်လဒ် ab ကို စား၍ပြတ်ပါက ၎င်းကိန်းနှစ်လုံးထဲမှ အနည်းဆုံးတစ်လုံးကိုလည်း စား၍ပြတ်မှသာ (ဆိုလိုသည်မှာ x သည် a ကိုသော်လည်းကောင်း၊ b ကိုသော်လည်းကောင်း စား၍ပြတ်မှသာ) ထိုကိန်းပြည့် x ကို သုဒ္ဓကိန်းဟုခေါ်သည်။ သာဓကအရ ကိန်းပြည့် ၂ ကိုကြည့်ပါ။ မည်သည့်ကိန်းနှစ်ခု၏ မြှောက်လဒ်ကိုမဆို ၂ ဖြင့်စား၍ပြတ်ပါက ထိုကိန်းနှစ်လုံးထဲမှ အနည်းဆုံးတစ်လုံးကိုလည်း ၂ ဖြင့်စား၍ ပြတ်သည်၊ ထို့ကြောင့် ၂ သည် သုဒ္ဓကိန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤအဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အရဆိုလျှင် ကိန်းပြည့်စုထဲရှိ -၂၊ -၃၊ -၅၊ -၇၊ ... စသည်တို့သည်လည်း သုဒ္ဓကိန်းများ ဖြစ်ကြသည်။

သုဒ္ဓကိန်းများကို သင်္ချာသန့်သန့်နယ်ပင်တွင်သာမက အသုံးချသင်္ချာ၊ သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ စသည့် ဘာသာရပ် နယ်ပယ်အသီးအသီးတို့တွင် တွေ့နိုင်သည်။ သုဒ္ဓကိန်းတို့၏ ဂုဏ်သတ္တိ မြောက်မြားစွာအနက် အချို့မှာ လူသိများသည်။ ကိန်းပြည့် ၂ သည် တစ်ခုတည်းသော အပေါင်း စုံ သုဒ္ဓကိန်းဖြစ်ပြီး၊ ကျန် အပေါင်း သုဒ္ဓကိန်းများမှာ မကိန်းများဖြစ်သည်။ တစ်ထက်ကြီးသော အပေါင်းကိန်းပြည့်များကို သုဒ္ဓကိန်းများသက်သက်သာ သုံး၍ ဆခွဲကိန်း ခွဲနိုင်သည်။ (ဤအချက်ကို ဂဏန်းသင်္ချာ၏ အခြေခံသီအိုရမ် Fundamental Theorem of Arithmetic ဟုခေါ်သည်။) သုဒ္ဓကိန်းများနှင့် ပတ်သက်၍ သက်သေမပြရသေးသောအဆိုများ (conjectures) များလည်းရှိ၏။ ၎င်းတို့အနက် &ldquo;နှစ်ထက်ကြီးသော စုံကိန်းများကို သုဒ္ဓကိန်းနှစ်ခု၏ ပေါင်းလဒ်အဖြစ် ဖော်ပြနိုင်သည်&rdquo; ဆိုသည့် ဂိုးဘ၏ အဆို (Goldbach's conjecture) သည် ထင်ရှားသည်။

## ကိုးကား
ဗြိတိသျှ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ နယ်မြေ

**ဗြိတိသျှ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ နယ်မြေ** (British Indian Ocean Territory (BIOT) သို့မဟုတ် ချာဂိုးကျွန်းများ) သည် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာတွင်းရှိ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ၏ ပင်လယ်ရပ်ခြားနယ်မြေတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဗြိတိသျှ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ နယ်မြေတွင် ချာဂိုးကျွန်းစုရှိ သန္တာကျွန်း ၇ ခုအပါအဝင် ကျွန်းငယ်ပေါင်း တစ်ထောင်ကျော်ခန့် ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ စုစုပေါင်းကုန်းမြေဧရိယာမှာ ၆၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၃ စတုရန်းမိုင်) ခန့်ရှိသည်။

အကြီးဆုံးနှင့် တောင်ဘက်အကျဆုံးကျွန်းမှာ ဒီယေဂိုဂါစီယာ ဖြစ်ကာ ၄၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၇ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းတို့၏ တွဲဖက် စစ်အခြေစိုက်စခန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုကျွန်းမှာ ပုံမှန်ခရီးသွားများ၊ သတင်းသမားများနှင့် ယခင်ကနေထိုင်ခဲ့သူများကို ဝင်ခွင့်ကန့်သတ်ထားသော ကျွန်းဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ
ကိန်းရင်း

ဤစာမျက်နှာမှာ သင်္ချာဘာသာရပ်ရှိ ကိန်းရင်းများ (algebraic numbers) များအကြောင်းရေးရန်ဖြစ်သည်။

## ကိန်းရင်းနှင့် ကိန်းလွန် (Algebraic vs. Transcendental) 
ကွန်ပလက်စ်ကိန်းတစ်ခုကို ကိန်းပြည့်အမြှောက်ကိန်း (integer coefficient) များသာပါဝင်သည့် ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်းတစ်ခု၏ ကိန်းရင်းအဖြေ (root) အဖြစ်ဖော်ပြနိုင်ပါက ၎င်းကွန်ပလက်ကိန်းကို ကိန်းရင်းဟု ခေါ်သည်။ သာဓကဆောင်ရသော် -၃ မှာ x^2-9=0 ၏ အဖြေတစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြနိုင်သောကြောင့် ကိန်းရင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရာရှင်နယ်ကိန်းတိုင်းမှာ *a/b* (ဤတွင် *b* မှာ သုညမဟုတ်) သဏ္ဌာန်ရှိ၍ bx-a=0 ပိုလီနိုမီရယ်ညီမျှခြင်း၏ အဖြေဖြစ်ရာ ရာရှင်နယ်ကိန်းတိုင်းမှာ ကိန်းရင်းများဖြစ်သည်။ ထို့အတူ \sqrt{2}နှင့် \sqrt{3}i တို့မှာ အီရာရှင်နယ်ကိန်းနှင့် ကိန်းယောင်အသီးသီး ဖြစ်သော်လည်း x^2-2=0 နှင့် x^2+3=0 တို့၏ မသိကိန်းအဖြေများ အသီးသီးဖြစ်သောကြောင့် ၎င်းတို့မှာလည်း ကိန်းရင်းများ ဖြစ်ကြသည်။

ကိန်းရင်းမဟုတ်သော ကွန်ပလက်စ်ကိန်းများကို ကိန်းလွန်များ (transcendental numbers) ဟုခေါ်သည်။ တစ်နည်းဆိုရသော် ကိန်းပြည့်အမြှောက်ကိန်းသက်သက်ပါ ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်းတစ်ခု၏ အဖြေအဖြစ် ဖော်ပြ၍မရသော ကွန်ပလက်စ်ကိန်းများကို ကိန်းလွန်များဟု ခေါ်သည်။ သာဓကဆိုရသော် \pi၊ e အစရှိသည်တို့ဖြစ်သည်။
ခိုင်သင်းကြည်

**ခိုင်သင်းကြည်** (၁၉၇၂-) သည် မြန်မာလူမျိုး သရုပ်ဆောင်ဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး 
၁၉၇၂ ခု၊ စက်တင်ဘာလ ၂၇ ရက်တွင် ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး မောင်မောင်နှင့် ဒေါ်ဝါဝါစိုးတို့က ရန်ကုန်မြို့ အမှတ် (၂) စစ်ဆေးရုံတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာ ခိုင်သင်းကြည်ပင် ဖြစ်သည်။ 

ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၌ ပညာဆည်းပူးသင်ကြားခဲ့ပြီး သိပ္ပံ(ဓာတုဗေဒ)ဘွဲ့ ရရှိသည်။

## အနုပညာခရီး 
ဒါရိုက်တာ စင်ရော်မောင်မောင်၏ *မိုးယံသို့ လွင့်ပျံစေမယ့် ကေသရာဇာတို့၏ အားမာန်* ဇာတ်ကားဖြင့် ရုပ်ရှင်လောကထဲသို့ စတင်ရောက်ရှိလာသူ ဖြစ်သည်။ 

၂၀၁၃ ခုနှစ် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုချီးမြင့်သည့်အခမ်းအနားတွင် အမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ဆု ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုချီးမြင့်သည့်အခမ်းအနားတွင် အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု ရရှိခဲ့သည်။

### ပါဝင်သော ဇာတ်ကားများ 
### ဇာတ်လမ်းတွဲ
## မိသားစုဘဝ 
၁၉၉၄ ခု တက္ကသိုလ်ကျောင်းသူဘဝတွင် ခန့်နိုင်နှင့် စတွေ့ခဲ့ပြီး ၂၀၀၂ တွင် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ သမီးကြီးမှာ စံထိပ်ထားဦး ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ
မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် လေကြောင်းလိုင်းများ

လက်ရှိပြေးဆွဲပျံသန်းနေသော **မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် လေကြောင်းလိုင်းများ** စာရင်းဖြစ်သည်။

## ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် 
## မြန်မာနိုင်ငံ၏ shwehmonea ေလသယ်ဘဝဟာဝညsoeLinယူပို့ဆောင်ရေး 
* မြန်မာနိုင်ငံရှိ လေဆိပ်များစာရင်း
မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး

မြန်မာနိုင်ငံတွင် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကဏ္ဍအတွက် ဖွဲ့စည်းထားသော ဝန်ကြီးဌာနမှာ - ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနဖြစ်သည်။

**ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန**မှာ ယခင်က ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာနနှင့် ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန ၃ခုကိုပူး​​ပေါင်းကာဖွဲ့စည်းထား​သော ဝန်ကြီးဌာန ဖြစ်သည်။

## ရထားပို့ဆောင်ရေး 
၂၀၀၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့အထိ မြန်မာနိုင်ငံရှိ မီးရထားလမ်းမိုင်စုစုပေါင်းမှာ ၃၁၈၆.၈၆ မိုင် နှင့် မီးရထားဘူတာရုံပေါင်း ၈၁၂ ခုရှိသည်။

## ကုန်းလမ်း 
၁၀၀ ကီလိုမီတာထက် ကျော်လွန်သော ခရီးစဉ်များဟု သတ်မှတ်ထားသည့် ခရီးဝေး ခရီးသည်ပို့ဆောင်ရေးကဏ္ဍတွင် ဘတ်စ်ကားများနှင့် ခရီးသည်တင်ယာဉ်ကြီးများသည် အသုံးအများဆုံး သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးပုံစံများ ဖြစ်ကြသည်။ စုစုပေါင်း ခရီးသည်သွားလာမှု၏ ထက်ဝက်ကျော်နှင့် ခရီးသည်-ကီလိုမီတာ သွားလာမှု စုစုပေါင်း၏ သုံးပုံနှစ်ပုံနီးပါးသည် ဘတ်စ်ကားများဖြင့် သွားလာခြင်းဖြစ်ရာ၊ ခရီးဝေး ခရီးသည်သွားလာမှု အများစုကို ဘတ်စ်ကားများက နေရာယူထားသည်။ ပုဂ္ဂလိက ကိုယ်ပိုင်မော်တော်ယာဉ်များသည် ဒုတိယအကြီးမားဆုံး အချိုးအစားဖြစ်ပြီး ခရီးဝေးသွားလာသူအားလုံး၏ လေးပုံတစ်ပုံခန့်ကို သယ်ယူပို့ဆောင်ပေးလျက်ရှိသည်။ ကုန်စည်ပို့ဆောင်ရေးကဏ္ဍသည်လည်း ကုန်းလမ်းအခြေပြု ပို့ဆောင်ရေးပုံစံများအပေါ်တွင်သာ အဓိက မှီခိုလျက်ရှိပြီး၊ ကုန်တင်ယာဉ်များသည် စုစုပေါင်း ကုန်စည်တန်ချိန်၏ ကိုးဆယ်ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးနှင့် ကုန်စည် တန်-ကီလိုမီတာ၏ အလားတူပမာဏကို သယ်ယူပို့ဆောင်ပေးလျက်ရှိသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၏ အဝေးပြေးလမ်းမကြီးများ တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းသည် တည်ဆောက်-လည်ပတ်-လွှဲပြောင်း စနစ် (Build-Operate-Transfer - BOT) အပေါ် များစွာ မှီခိုအားထားလျက်ရှိသည်။ ရန်ကုန်-မိတ္ထီလာ-မန္တလေး လမ်းမကြီးနှင့် မန္တလေး-မူဆယ် လမ်းမကြီးကဲ့သို့သော အဓိကလမ်းကြောင်းများ အပါအဝင် နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ လမ်းမိုင် ၄,၇၅၂ ကီလိုမီတာကို BOT စနစ်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ထားကြောင်း စာရင်းအင်းများက ပြသလျက်ရှိသည်။

## ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေး 
၂၀၀၈ ခုနှစ် စာရင်းများအရ မြန်မာနိုင်ငံတွင်း သွားလာနိုင်သည့် ရေလမ်းခရီးအရှည် စုစုပေါင်းမှာ ၇,၉၅၄ မိုင် (၁၂,၈၀၀ ကီလိုမီတာ) ဖြစ်ပြီး သင်္ဘောကြီးများ သွားလာနိုင်သည့် ခရီးလမ်းအရှည်မှာ ၁,၉၈၈ မိုင် (၃,၂၀၀ ကီလိုမီတာ) ဖြစ်သည်။

## ဆိပ်ကမ်းများ 
### ပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းများ 
* ရန်ကုန်ဆိပ်ကမ်း
* သီလဝါဆိပ်ကမ်း
* စစ်တွေဆိပ်ကမ်း
* ထားဝယ်ရေနက်ဆိပ်ကမ်း
* ကျောက်ဖြူ ရေနက်ဆိပ်ကမ်း

### မြစ်ဆိပ်ကမ်းများ 
* မြစ်ကြီးနားမြို့
* ဗန်းမော်မြို့
* မန္တလေးမြို့
* ချောက်မြို့
* ပုသိမ်မြို့

## လေကြောင်းပို့ဆောင်ရေး 
### လေဆိပ်များ 
၂၀၁၀ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ စာရင်းများအရ မြန်မာနိုင်ငံတွင် လေဆိပ်စုစုပေါင်း ၆၉ ခုရှိကာ လေယာဉ်ပြေးလမ်း ပေ တစ်သောင်းအထက်ရှိ လေဆိပ်မှာ ၁၁ ခုဖြစ်သည်။

အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်များမှာ -
* ရန်ကုန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်
* မန္တလေး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်
* နေပြည်တော် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ် နှင့်
* ဟံသာဝတီ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ် (တည်ဆောက်ဆဲ) တို့ ဖြစ်ကြသည်။

### လေကြောင်းလိုင်းများ 
မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် လက်ရှိပြေးဆွဲနေသော လေကြောင်းလိုင်းများ ၅ ခုရှိသည်။ နိုင်ငံတော်အလံတင် လေကြောင်းလိုင်းမှာ မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း ဖြစ်ပြီး  ပြည်ပသို့ ပျံသန်းလျက်ရှိသော လေကြောင်းလိုင်းများမှာ မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မြန်မာ့လေကြောင်း နှင့် မင်္ဂလာ လေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်း တို့ ဖြစ်ကြသည်။

## ကိုးကား
ကြေးမုံ သတင်းစာ

**ကြေးမုံ သတင်းစာ** (***The Mirror***) သည် မြန်မာအစိုးရပိုင် နေ့စဉ်ထုတ်သတင်းစာဖြစ်သည်။ မြန်မာဘာသာဖြင့် ထုတ်ဝေသော နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာ နှစ်ခု အနက် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
ဆရာကြီး ကြေးမုံ ဦးသောင်းသည် ၁၉၅၇ တွင် **ကြေးမုံ သတင်းစာ**ကို စတင်တည်ထောင်ပြီး အယ်ဒီတာချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ သတင်းစာစောင်ရေ ကိုးသောင်းခန့် ရောင်းချခဲ့ရကာ ထိုအချိန်က အရောင်းရဆုံး သတင်းစာတစ်စောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းက  ကြေးမုံနှင့်အတူ ဗိုလ်တထောင်၊ လုပ်သားပြည်သူ့နေ့စဉ် သတင်းစာနှင့် မြန်မာ့အလင်းစသည့် သတင်းစာတိုက်များကို ပြည်သူပိုင်သိမ်းခဲ့သည်။

## ဆက်လက်လေ့လာရန် 
* ကြေးမုံ ဦးသောင်း
* မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာ
* မြန်မာနိုင်ငံ သတင်းစာများ

## ကိုးကား
လက်တင်အမေရိက

**လက်တင်အမေရိက** () ဟူသည် ရိုမန်ဘာသာစကား (အဓိကအားဖြင့် စပိန်နှင့် ပေါ်တူဂီဘာသာ) ကိုပြောဆိုသည့် အမေရိကရှိ နိုင်ငံများကို ညွှန်းဆို ခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တောင်ဘက်နယ်နမိတ်မှ တောင်အမေရိက တောင်ဘက် အစွန်းထိ (ကာရစ်ဘီယံဒေသ အပါအဝင်) ကျယ်ပြန့်ကာ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံပေါင်း ၂၀ ပါဝင်သည်။ ဧရိယာအားဖြင့် ၁၉,၁၉၇,၀၀၀ စတုရန်းကီလိုမီတာခန့် (၇,၄၁၂,၀၀၀ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းကာ ကမ္ဘာ့ကုန်းမြေစုစုပေါင်းဧရိယာ၏ ၁၃% ခန့်ရှိသည်။ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၃ ခုနှစ် စာရင်းများအရ ၆၀၄ သန်းကျော်ဖြစ်သည်။ "လက်တင်အမေရိက" ဟူသည့် အသုံးအနှုန်းကို ၁၈၆၁ ခုနှစ်တွင် စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။ 

## နယ်မြေဒေသများ 
ပထဝီဝင်၊ နိုင်ငံရေး၊ ယဉ်ကျေးမှု စသည်တို့ကို အခြေခံ၍ လက်တင်အမေရိက ကို အမျိုးမျိုးခွဲခြားနိုင်သည်။ ပထဝီဝင်အားဖြင့် ပိုင်းခြားထားပုံမှာ မြောက်အမေရိက၊ ဗဟိုအမေရိက၊ ကာရစ်ဘီယံနှင့် တောင်အမေရိက ဟူ၍ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံရေးပထဝီဝင်အရ ခွဲခြားထားသည့် နယ်မြေဒေသများမှာ တောင်ပိုင်းကတော့ပုံဒေသ၊ ဂီယားနားနယ်များနှင့် အန်းဒီးဒေသ တို့ဖြစ်သည်။ ဘာသာဗေဒအားဖြင့် ပိုင်းခြားထားသည့် ဒေသများမှာ ဟစ်စပန်းနစ်အမေရိက၊ ပေါ်တူဂီအမေရိကနှင့် ပြင်သစ်အမေရိက တို့ဖြစ်ကြသည်။ 

: အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံ မဟုတ်

## မှတ်စုများ
## ကိုးကား
မြန်မာနိုင်ငံရှိ လေဆိပ်များစာရင်း

မြန်မာနိုင်ငံရှိ လေဆိပ်များ စာရင်းဖြစ်သည်။

## စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်များ 
## ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် 
* တပ်မတော် (လေ)
* မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး
* မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် လေကြောင်းလိုင်းများ
သင်္ချာ၏ သမိုင်းကြောင်း

သင်္ချာ၏သမိုင်းကြောင်း (history of mathematics) ဆိုသည်မှာ သင်္ချာဆိုင်ရာ ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုများ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာပုံ သမိုင်းကို လေ့လာသည့် ဘာသာခွဲတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ရှေးသမိုင်း အဆက်ဆက်က အသုံးပြုခဲ့သည့် သင်္ချာဆိုင်ရာ နည်းနာ (method) များနှင့် အသုံးအနှုန်း သင်္ကေတများကိုလည်း တစ်ခါတစ်ရံ လေ့လာလေ့ရှိသည်။
မန်းရတနာပုံ လေကြောင်းလိုင်း

**မန်းရတနာပုံ လေကြောင်းလိုင်း** သည် မန္တလေးမြို့ အခြေစိုက် ပြည်တွင်းလေကြောင်းလိုင်း တစ်ခုဖြစ်သည်။ မန္တလေး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်အခြေပြု ပထမဆုံးသော လေကြောင်းလိုင်းဖြစ်သည်။

## ပျံသန်းမှုများ 
* ** မြန်မာနိုင်ငံတွင်း** 
**မန္တလေးမြို့ - မန္တလေး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်
**ရန်ကုန်မြို့ - ရန်ကုန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်
**ပုဂံ - ညောင်ဦးလေဆိပ်
**ဟဲဟိုးမြို့ - ဟဲဟိုးလေဆိပ်
**သံတွဲမြို့ - သံတွဲလေဆိပ်
**ကျိုင်းတုံမြို့ - ကျိုင်းတုံလေဆိပ်
**တာချီလိတ်မြို့ - တာချီလိတ်လေဆိပ်
**လားရှိုးမြို့ - လားရှိုးလေဆိပ်
**မြိတ်မြို့ - မြိတ်လေဆိပ်
**ထားဝယ်မြို့ - ထားဝယ်လေဆိပ်
**ကော့သောင်းမြို့ - ကော့သောင်းလေဆိပ်
**မြစ်ကြီးနားမြို့ - မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်

## လေယာဉ်များ
## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ် 
* မန်းရတနာပုံ လေကြောင်းလိုင်း
သင်္ချာဆိုင်ရာအတွေးအခေါ်

သင်္ချာဆိုင်ရာအတွေးအခေါ် (philosophy of mathematics) ဆိုသည်မှာ သင်္ချာဆိုင်ရာ တင်ကြိုယူဆချက် (assumption) များ၊ အခြေခံအုတ်မြစ် (foundation) များ၊ အကျိုးအဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်မှု (implication) များကို လေ့လာသည့် အတွေးအခေါ် (ဝါ) ဒဿနိကဗေဒ၏ ဘာသာခွဲတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။
မင်္ဂလာ လေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်း

**မင်္ဂလာလေကြောင်း (**အင်္ဂလိပ်: Mingalar Arlines, ယခင်အမည် **အဲကမ္ဘောဇ**) သည် ရန်ကုန်မြို့အခြေစိုက်  ပြည်တွင်းပြည်ပလေကြောင်းလိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။  

၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ဇွန်လတွင် အဲကမ္ဘောဇလေကြောင်းလိုင်းအမည်ဖြင့် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး၊ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် မင်္ဂလာလေကြောင်းအဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။  

၂၀၁၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂ ရက်နေ့မှ စတင်ကာ လေကြောင်းဝန်ဆောင်မှုများကို စတင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မြန်မာ့လေကြောင်းဖြင့် ကုဒ်မျှဝေသုံးစွဲသည့် စနစ်ကို သဘောတူညီခဲ့သည်။ 

မင်္ဂလာလေကြောင်းဝန်ဆောင်မှုကုမ္ပဏီလီမိတက် (MINGALAR AVIATION SERVICES Co.,Ltd) ၏ လက်အောက်ခံဖြစ်သော ဤလေကြောင်းလိုင်းကို ဦးအောင်အောင်ဇော်က အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာလေကြောင်း (MAI) နှင့်အတူ ပူးတွဲပိုင်ဆိုင်ထားပါသည်။ 

## ခရီးစဉ်မြို့များ 
### ပြည်တွင်း 
### ပြည်ပ 
## လေယာဉ်များ 

## မတော်တဆမှုများ 
* ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် သံတွဲလေဆိပ်တွင် ATR-72-500 မှာ လေယာဉ်ပြေးလမ်း ချော်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိမှု မရှိခဲ့ပေ။ 

* ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်တွင် ပြေးလမ်းချော်ခဲ့သည်။ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရရှိမှု မရှိခဲ့ပေ။

## ကိုးကား
ညောင်ဦးလေဆိပ်

ညောင်ဦးလေဆိပ် (English : Nyaung U Airport) သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ပုဂံ-ညောင်ဦး မြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။ ပုဂံမြို့နှင့် အနီးပတ်ဝန်းကျင် ဒေသများ၏ အဓိက လေကြောင်း ဝင်ပေါက်ဖြစ်သည်။ ပုဂံ-ညောင်ဦးလေဆိပ်အဖြစ် လူသိများသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာဖြင့် နိုင်ငံတကာခရီးစဉ်များ ဆင်းသက်ခွင့်ပြုလိုက်ပြီး အကောက်ခွန်လေဆိပ်အဖြစ် သတ်မှတ်လိုက်သောကြောင့် ညောင်ဦးလေဆိပ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ စတုတ္ထမြောက် နိုင်ငံတကာလေဆိပ်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။​

လေဆိပ်သည် ပင်လယ်ပြင်မျက်နှာပြင် အမြင့် ၃၁၂ ပေတွင် တည်ရှိသည်။ လေယာဉ်ပြေးလမ်းမှာ ကတ္တရာ အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး ပေ ၈၅၀၀ (၂၅၉၁ မီတာ) ရှည်သည်။

## လေကြောင်းလိုင်းများ နှင့် ပျံသန်းမှုများ 
## ကိုးကား
အဲမန္တလေး

**အဲမန္တလေး**သည် ရန်ကုန်မြို့ အခြေစိုက် လေကြောင်းလိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်း ခရီးစဉ်များကို ပြေးဆွဲပျံသန်းလျက်ရှိပြီး အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများသို့လည်း လေယာဉ်စင်းလုံးငှားဝန်ဆောင်မှုများလည်း ပေးနေသည်။ အဓိကအခြေစိုက်ရာကွင်းမှာ ရန်ကုန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ် ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ပထမဆုံးခရီးစဉ်အဖြစ် ၁၉၉၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့မှ မန္တလေးမြို့သို့ စတင်ပျံသန်းခဲ့သည်။ ပထမဆုံးပြည်ပခရီးစဉ်အဖြစ် ရန်ကုန်မြို့မှ ထိုင်းနိုင်ငံ ချင်းမိုင်မြို့သို့ ၁၉၉၅ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၂၇ ရက်နေ့တွင် ပျံသန်းခဲ့သည်။

## ပျံသန်းမှုများ 
၂၀၁၁ ဧပြီလအထိ အဲမန္တလေးမှ ပျံသန်းလျက်ရှိသော ခရီးစဉ်များ :

;မြန်မာနိုင်ငံ
*ပုဂံ - ညောင်ဦးလေဆိပ်
*ဟဲဟိုးမြို့ - ဟဲဟိုးလေဆိပ်
*မန္တလေးမြို့ - မန္တလေး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ် **အခြေစိုက်ကွင်း**
*ထားဝယ်မြို့ - ထားဝယ်လေဆိပ်
*ကော့သောင်းမြို့ - ကော့သောင်းလေဆိပ်
*စစ်တွေလေဆိပ် - စစ်တွေလေဆိပ်
*တာချီလိတ် - တာချီလိတ်လေဆိပ်
*သံတွဲမြို့ - သံတွဲလေဆိပ်
*ရန်ကုန်မြို့ - ရန်ကုန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ် **အဓိက အခြေစိုက်ကွင်း**
*နေပြည်တော် - နေပြည်တော် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်
*ပူတာအိုမြို့ - ပူတာအိုလေဆိပ်
*မုံရွာမြို့ - မုံရွာလေဆိပ်
*လားရှိုးမြို့ - လားရှိုးလေဆိပ်

;ထိုင်းနိုင်ငံ

*ချင်းမိုင်မြို့ - ချင်းမိုင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ် **စင်းလုံးငှား**

;စင်ကာပူနိုင်ငံ
*စင်ကာပူ - စင်္ကာပူ ချန်ဂီ လေဆိပ် **စင်းလုံးငှား**

## ပျံသန်းမှုရပ်နားခြင်း 
၂၀၁၈ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့မှ စတင်၍ လေကြောင်းခရီးစဉ်များအားလုံးကို ရပ်နားကာ လေကြောင်းပျံသန်းခွင့်လိုင်စင်ကို ပြန်လည်အပ်နှံခဲ့သည်။ 

## ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် 
* မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် လေကြောင်းလိုင်းများ

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* www.air-mandalay.com 

ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် ရပ်နားသွားသော လေကြောင်းလိုင်းများ
ဟံသာဝတီ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်

ဟံသာဝတီ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ် (Hanthawaddy International Airport)  သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး အနီးတွင် တည်ဆောက်နေသော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်အသစ် ဖြစ်သည်။ စီးပွားရေးမြို့တော် ရန်ကုန်မြို့မှ မိုင် ၅၀ခန့် (ကီလိုမီတာ ၈၀ ခန့်) အကွာ တွင် တည်ဆောက်နေသည်။ စီမံကိန်းကို ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သော်လည်း အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ရပ်နားခဲ့ရသည်။ စီမံကိန်းရာထားချက်မှာ စတုရန်း မီတာ ၄၁၈၃၂.၄၂ ပေါ်တွင် တည်ဆောက်နေခြင်း ဖြစ်သည်။ 

၂၀၁၂ ခုနှစ်မှာ အစိုးရကနေ နိုင်ငံတော် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရန် ရည်ရွက်၍ လေဆိပ်တည်ဆောက်ရေး စီမံကိန်း ပြန်လည်စတင်ရန် ကြေညာခဲ့သည်။ တည်ဆောက်မှုကို တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ အင်ချွန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ် ကော်ပိုရေးရှင်းမှ ဦးဆောင်ကာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၁၁၀၀ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမည်ဖြစ်သည်။ လေဆိပ်တည်ဆောက်ခြင်း နှင့် နှစ် (၅၀) လေဆိပ် လည်ပတ်မှုစီမံခန့်ခွဲမှု ကို ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ လေဆိပ်သစ်ကြီးအနေဖြင့် ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် စတင်လည်ပတ်နိုင်ရန် ရည်မှန်းထားပြီး ၁ နှစ်လျှင် ခရီးသည် စုစုပေါင်း ၁၂ သန်းခန့် ဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ငွေကြေးကိစ္စရပ်များ ကြောင့် အင်ချွန်းအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ် ကော်ပိုရေးရှင်း နှင့် ပူးပေါင်းမှုကို ရပ်ဆိုင်းလိုက်ပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ တွင် တင်ဒါ အသစ်ခေါ်ယူခဲ့သည်။

တင်ဒါအသစ်ကို စင်ကာပူ-ဂျပန် အကျိုးတူ ကုမ္ပဏီမှ ၂၀၁၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ရရှိခဲ့သည်။ စင်ကာပူ-ဂျပန် ပူပေါင်း ကုမ္ပဏီတွင် စင်ကာပူ ယုံနန်ဟိုးဒင်း၊ ချန်ဂီလေဆိပ်အုပ်စု လက်အောက်ခံ ချန်ဂီလေဆိပ် စီစဉ်သူနှင့် အင်ဂျင်နီယာများ၊ ဂျပန် ဂေျအီးစီ ကော်ပိုရေးရှင်း တို့ပါဝင်သည်။ စာချုပ်အရ အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၁၄၅၀ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမည် ဖြစ်သည်။ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှု စုစုပေါင်း ပမာဏ၏ ၄၉ ရာခိုင်နှုန်းကို ဂျပန်နိုင်ငံ အစိုးရမှ ထောက်ပံ့ပေးမည် ဖြစ်ပြီး တခြားချေးငွေ ဒေါ်လာ ၅၁၇ သန်း၊ ပူးပေါင်း ကုမ္ပဏီမှ ရင်းနှီးငွေ ဒေါ်လာ ၂၂၂ သန်း ထည့်ဝင်ကြမည် ဖြစ်သည်။