open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ထိန်လင်း (သတင်းစာ အယ်ဒီတာချုပ်)

**ဦးထိန်လင်း** (၁၀ ဇူလိုင် ၁၉၂၆ - ၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၄) သည် နိုင်ငံရေးသမား၊  ဗိုလ်တထောင် သတင်းစာ အယ်ဒီတာချုပ်ဟောင်း ဖြစ်သည်။ဗိုလ်ထိန်လင်းကြီး ဟူ၍ လူသိများပြီး၊သူသည် အလံနီ ကွန်မြူနစ်ပါတီ ၏  ခေါင်းဆောင်ဟောင်းတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ 

## ဘဝ နှင့် ပညာရေး 
ဦးထိန်လင်း၊နာမည်အရင်း ဦးချစ်လှိုင် ကို  ၁၉၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၁၀ ရက်နေ့ (စနေနေ့) တွင် မော်လမြိုင်ကျွန်းမြို့နယ်၊ ဂျုံးဂျုံးကျ ကျေးရွာတွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ မိဘများမှာ လယ်သမားမိသားစုဖြစ်ကြသည့် ဦးကံနှင့် ဒေါ်သင် တို့ဖြစ်သည်။

၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် ကျေးရွာဘုန်းကြီးကျောင်း၌ ပညာသင်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၃၄ မှ ၁၉၄၂ ထိ ကိုရင်ဝတ်နှင့် ပညာ ဆက်လက်သင်ကြားခဲ့သည်။နောက် လူထွက်၍ ပညာသင်သည်။ဦးထိန်လင်းသည် ငယ်စဉ်က ရေကျော် မက်သဒစ်ကျောင်း၌ ရဲနီကျော်ဝင်း အစရှိသည့်  အလံနီ ခေါင်းဆောင်အချို့ နှင့် ခေတ်ပြိုင် ပညာ ဆည်းပူးခဲ့သူ အဖြစ် ထင်ရှားသူလည်း ဖြစ်သည်။

သူသည် ကွန်မြူနစ် ခေါင်းဆောင်ဟောင်း သခင်ဗဟိန်း နှင့်  သခင်စိုး တို့ထံတွင် နိုင်ငံရေး  သဘောတရားရေးများ  သင်ယူခဲ့သည်။

### စစ်သားဘဝနှင့် လွတ်လပ်ရေးအတွက် ဆောင်ရွက်မှုများ 
၁၉၄၃ ခုနှစ် တွင် မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၅ ခုနှစ် ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးအတွင်း တိုင်း (၁) ပဲနွယ်ကုန်းတွင် ဆေးတပ်ကြပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

### နိုင်ငံရေးဘဝ 
၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ပြည်သူ့ရဲဘော်တပ်ဖွဲ့သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး၊၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် တောခိုသွားကာ ဧရာဝတီတိုင်း တာဝန်ခံအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် တောအတွင်း၌ ဖမ်းဆီးခံရပြီး၊ ၁၉၅၄ ခုနှစ် မှ ၁၉၅၇ ခုနှစ် အထိ မြောင်းမြထောင်နှင့် ရန်ကုန်ထောင် တို့၌ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားအဖြစ် ထောင်ကျခဲ့သည်။

၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် ထောင်မှ လွတ်မြောက်ပြီးနောက် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးတပ်ပေါင်းစု (ပမညတ) သို့ ဝင်ရောက်ကာ နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။၁၉၆၀ ပြည့်နှစ် တွင် ပမညတ အမတ်အဖြစ် မြောင်းမြမြို့နယ်မှ အရွေးခံခဲ့သည်။

### သတင်းစာဆရာဘဝ 
၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်တထောင် သတင်းစာ ကို ထူထောင်ရာတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး သတင်းစာလုပ်ငန်း စတင်ခဲ့သည်။၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်တထောင် သတင်းစာအယ်ဒီတာအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။အနောက်ဂျာမဏီနှင့် တရုတ်နိုင်ငံများသို့ သတင်းစာကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် သွားရောက်ခဲ့သည်။

၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် အနောက်ဂျာမဏီ ခရီးသွားမှတ်တမ်းစာအုပ် **“အနောက်၏ တစွန်းတစ”** ကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။

### နောက်ပိုင်းဘဝနှင့် ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုများ 
၁၉၇၁-၇၂ ခုနှစ်တွင် မဆလ အစိုးရ ၏ တနှစ်ခန့် ထိမ်းသိမ်းခြင်းကို ခံခဲ့ရပြီး၊ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်တထောင် သတင်းစာ အယ်ဒီတာချုပ်အဖြစ်မှ ရပ်စံခံခဲ့ရသည်။၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှု၌ ပါဝင်ခဲ့ပြီး၊၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ရက်ပေါင်း ၂၀ ခန့် ထိန်းသိမ်းခံရသည်။၁၉၉၁-၉၂ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံရေးပုဒ်မ ၅ ဖြင့် ပြစ်ဒဏ် ၃ နှစ် ချခံခဲ့ရသည်။

### ကဗျာနှင့် ဆောင်းပါးရေးသားမှုများ 
သူသည် ဗိုလ်တထောင် သတင်းစာ၊ မြဝတီ မဂ္ဂဇင်း၊ မိုးဂျာနယ်၊ နွယ်နီ မဂ္ဂဇင်း တို့တွင် “ထိန်လင်း”၊ “ဂြိုဟ်ထု” အစရှိသည့် ကလောင် အမည်များဖြင့် ဆောင်းပါးများစွာ ရေးသားခဲ့သည်။

## ဘဝနိဂုံး 
၂၀၀၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့ နံနက် ၄း၄၀ တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီး၊ ဇနီးနှင့် သားသမီး ၇ ဦး ကျန်ရှိခဲ့သည်။
## ကိုးကား
ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန

မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဝန်ကြီးဌာနများတွင် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် ပတ်သက်၍ ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာနထားရှိပါသည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရရှိသည့်အချိန်တွင် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး လုပ်ငန်းများကို ရေကြောင်းနှင့် မြို့ပြလေကြောင်းဝန်ကြီးဌာနနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၊ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနဟူ၍ ဝန်ကြီးဌာန နှစ်ဌာနခွဲ၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၆၁ခုနှစ်တွင် အထက်ပါဝန်ကြီးဌာန နှစ်ဌာနကို ပေါင်းစည်း၍ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနအဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းကာ ဌာနများကိုလည်း တိုးချဲ့၍ အောက်ပါဌာနများဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ 
*မီးရထားအုပ်ချုပ်ရေးဘုတ်အဖွဲ့၊
*ပြည်တွင်းလေကြောင်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဘုတ်အဖွဲ့၊
*ပြည်တွင်းရေကြောင်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဘုတ်အဖွဲ့၊
*ရေကြောင်းဌာန၊
*ရန်ကုန်ဆိပ်ကမ်း အုပ်ချုပ်ရေးဘုတ်အဖွဲ့၊
*မြို့ပြလေကြောင်းဌာန၊
*မိုးလေဝသဌာန၊
*စာတိုက်နှင့်ကြေးနန်းဌာန၊
*မြန်မာနိုင်ငံ ကြယ်ငါးပွင့်သင်္ဘော သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်း၊
*ကုန်းလမ်းနှင့် ပြည်တွင်းရေကြောင်း အာဏာပိုင်အဖွဲ့။

၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံပိုင် စီးပွားရေး အဖွဲ့အစည်းများကို ကော်ပိုရေးရှင်း အမည်များဖြင့် ပြောင်းလဲ၍လည်းကောင်း၊ ဝန်ကြီးဌာနကိုလည်း ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဟူ၍လည်းကောင်း ပြင်ဆင်၍ လုပ်ငန်းဌာနပေါင်း (၁၇)ဌာနဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့၏ ၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ(၂၉)ရက်နေ့ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်၊ ၁၀/၉၂ အရ ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနအား အောက်ပါ ဝန်ကြီးဌာန (၃)ခုအဖြစ် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
*ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊
*ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန၊
*ဆက်သွယ်ရေး၊ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန

## ဖွဲ့စည်းပုံ 
လက်ရှိ ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်တွင် အောက်ပါဌာန (၅)ဌာန ပါဝင် ဖွဲ့စည်းထားသည်။

## အကိုးအကား 
## ပြင်ပအဆက်အသွယ် 
*ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ အင်တာနက်စာမျက်နှာ

ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ယခင် ဝန်ကြီးဌာနများ
ငြိစွန်း

ကြိယာပုဒ်ဖြစ်သည်။ 

## အဓိပ္ပာယ် ၁ 
တွယ်သည်။ ကပ်သည်။ တွယ်ချိတ်နေသည်။

## အဓိပ္ပာယ် ၂ 
ဥပဒေ၊ သိက္ခာပုဒ် စသည်တို့နှင့် အလွတ်မကင်းဖြစ်သည်။

## အဓိပ္ပာယ် ၃ 
ချစ်ကြိုက်သူအချင်းချင်း မလွတ်မကင်းဖြစ်သည်။ ငြိစွန်းသည်။

## ရည်ညွှန်းကိုးကား 
* ခရီးဆောင် မြန်မာအဘိဓာန်
ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးတပ်ဖွဲ့သင်တန်းကျောင်း

**ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးတပ်ဖွဲ့သင်တန်းကျောင်း** (အတိုကောက်:**ကထက**) မှာ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ပြင်ကြီးကျေးရွာမှာ တည်ရှိသည်။ ဧရိယာအကျယ်အဝန်းက ဧက (၇၀၀) ခန့်ရှိပြီး စစ်သည် အင်အား (၄၀၀) ကျော်ရှိသည်။ ဤသင်တန်းကျောင်းသည် ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံ အားလုံး၏ စစ်သည်များအား အခြေခံစက်မှုပညာများ နည်းပညာများ သင်ကြားပို့ချပေးသည်။

ကဏ္ဍ:ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးတပ်ဖွဲ့
အမှတ်(၁၃)ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံ

**အမှတ်(၁၃)ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံ** (အတိုကောက်: **ကပစ(၁၃)**) သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဆင်ပေါင်ဝဲမြို့နယ်၊ လက်ပံကျေးရွာအနီးတွင် တည်ရှိပြီး မြေဧက (၈၀၀၀) ကျော် ရှိသည်။ စစ်သည်အင်အား (၄၀၀) ကျော်ရှိပြီး ရေမြှုပ်မိုင်းနှင့် လက်နက်ကြီး အစိတ်အပိုင်းများ ထုတ်လုပ်လျက် ရှိသည်။ ကပစ(၂) နှင့် ဆက်စပ်မှုရှိသည်။

ကဏ္ဍ:ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံများ
အမှတ်(၁၄)ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံ

**အမှတ်(၁၄)ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံ** (အတိုကောက်: **ကပစ(၁၄)**) သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ စေတုတ္တရာမြို့နယ်၊ ငဖဲ တွင်တည်ရှိပြီး မြေအကျယ်အဝန်းမှာ ဧက (၁သောင်း) ကျော်ရှိ၍ စစ်သည်အင်အားမှာ (၁၅၀၀) ကျော်ရှိသည်။ ကပစ(၉) နှင့် ထုတ်လုပ်မှု ဆက်နွယ်မှုရှိပြီး လက်နက်ငယ်ကျည်ဆန်များ ထုတ်လုပ်ရန် ရည်ရွယ်သည်။

ကဏ္ဍ:ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံများ
အမှတ်(၁၅)ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံ

**အမှတ်(၁၅)ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံ** (အတိုကောက်: **ကပစ(၁၅)**) သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ ရွာမထုံးရွာအနီးတွင်တည်ရှိသည်။ မြေဧက (၁သောင်း) ကျော်ရှိပြီး စစ်သည်အင်အား (၂၀၀၀) ဖြင့် တည်ဆောက်ထုတ်လုပ်ရန် လျာထားချက် ရှိသည်။

ကဏ္ဍ:ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံများ
အမှတ်(၃)ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံ

**အမှတ်(၃)ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံ** (အတိုကောက်: **ကပစ(၃)**) သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်၊ ဆင်တဲစခန်းတွင်တည် ရှိသည်။ မြေဧရိယာ အကျယ်အဝန်းမှာ ဧက (၃၀၀၀) ကျော်ရှိပြီး စစ်သည်အင်အား (၉၀၀) ကျော်ရှိသည်။ ထုတ်လုပ်မှုများမှာ 120mm, 60mm, 105mm, 81mm, အစရှိသော ကျည်များဖြစ်သည်။ လက်ရှိထုတ်လုပ်မှုနှုန်းမှာ လစဉ်ပုံမှန် ကျည်တစ်မျိုးလျှင် (၄သောင်း) ဝန်းကျင်ထုတ်လုပ်ပေးသည်။
 
ကပစ (၃) တွင် ပေါင် ၅ဝဝဗုံး၊ မီးလောင်ဗုံး၊ အမြောက်ကျည်ဆန်မျိုးစုံ၊ စိန်ပြောင်းကျည်ဆန်မျိုးစုံ နှင့် လက်ပစ်ဗုံးမျိုးစုံတို့ကို ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံများ
အမှတ်(၂၀)ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံ

**အမှတ်(၂၀)ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံ** (အတိုကောက်: **ကပစ(၂၀)**) သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ စေတုတ္တရာမြို့နယ်တွင် တည်ရှိပြီး မြေဧက (၁သိန်း) တွင် မြေနေရာ ရှင်းလင်းခြင်းနှင့် တည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ဆဲဖြစ်သည်။ ထုတ်လုပ်မှု ရည်မှန်းချက် မှာ နျူကလီးယားလက်နက်များ ထုတ်လုပ်ရန် ရည်ရွယ်သည်။ ၎င်း စက်ရုံအတွက် ပြင်ဦးလွင် တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်မှ ကျောင်းဆင်းအရာရှိများကို ရုရှားနိုင်ငံသို့ နျူကလီးယား ပညာရပ်များ သင်ကြားရန် စေလွှတ်ထားသည်။ လက်ရှိ စစ်သည်အင်အားမှာ (၁၀၀၀) ကျော်ဖြစ်သည်။

ကဏ္ဍ:ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံများ
အမှတ်(၇)ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံ

**အမှတ်(၇)ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံ** (အတိုကောက်: **ကပစ(၇)**) သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်မြို့နယ်၊ ကျော်စွာ ဓာတ်မြေဩဇာစက်ရုံအနီးတွင် တည်ရှိသည်။ စက်ရုံမှာ မြေဧက (၃၀၀၀) ကျယ်ဝန်းပြီး စစ်သည် (၄၀၀) ကျော် ရှိစက်ရုံဖြစ်ပြီး ထုတ်လုပ်မှုမှာ ရေမြှပ်မိုင်းနဲ့ သံချပ်ကာကားများ ပြန်လည် ပြုပြင်ခြင်း၊ ထုတ်လုပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။

ကဏ္ဍ:ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံများ
ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)

**ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)** () သည် တပ်မတော် (ကြည်း)၏ အကြီးအကဲဖြစ်ပြီး အစဉ်အလာအားဖြင့် ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးနှင့်အတူ ပူးတွဲထမ်းဆောင်ရသော ရာထူးတာဝန်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် တပ်မတော် (ကြည်း)၏ ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိများကို ခန့်အပ်သော ရာထူးများထဲ၌ “ဒုတိယ အဆင့်အမြင့်ဆုံး” ဖြစ်ပြီး တပ်မတော်တစ်ရပ်လုံးတွင် ၎င်း၏အထက်၌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ရာထူးသာရှိသည်။ 

အဆင့်သတ်မှတ်ချက်မှာ “ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး” ဖြစ်သည်။ လက်ရှိ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် နှင့် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း) ရာထူးတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူမှာ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်စွာလင်း ဖြစ်သည်။

## ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း) များစာရင်း 
## ဆက်စပ် 
* တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်
* ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်
* ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)
* ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)

## ကိုးကား
ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်
ကဏ္ဍ:တပ်မတော်၏ စစ်ဘက်ရာထူးတာဝန်ခန့်အပ်မှုများ
ကိုကို (စက်မှု)

စက်မှုတက္ကသိုလ်မှ အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ရရှိသည်။ စင်ကာပူနိုင်ငံနှင့် ဘရူနိုင်းဒါရုဆလင် နိုင်ငံတို့တွင် အင်ဂျင်နီယာအဖြစ်သွားရောက်လုပ်ကိုင်နေစဉ်ကပင် ဆောင်းပါးစာပေများစတင်ရေးသားခဲ့သည်။
စာရေးဆရာ မောင်ကိုကို (အမရပူရ) နှင့်အတူတူဟု ထင်မှတ်တတ်ခြင်းများရှိသော်လည်းမတူပေ။ ယခင် 7 Days News ဂျာနယ်တွင် တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ယင်းဂျာနယ် အဖွဲ့ကွဲပြီးနောက် ရန်ကုန်မီဒီယာကို ထူထောင်ပြီး Flower News ဂျာနယ်ကို ထုတ်ဝေသည်။
ကီတုန်းဆက်စပ်အက်ဆစ်ဓာတ်များခြင်း

Ketoacidosis ကို ကီတုန်းဆက်စပ် အက်ဆ်ဓာတ်များခြင်းဟု ဘာသာပြန်ဆိုသည်။ ကီတုန်းဆက်စပ် အက်ဆစ်ဓာတ်များခြင်းသည် ဆီးချိုရောဂါကြောင့် နောက်ဆက်တွဲ ခံစားရခြင်း ဖြစ်သည်။ ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း အင်ဆူလင် မရှိသလောက် နည်းပါးသွားသော အခြေအနေနှင့် အင်ဆူလင်နှင့် ပြောင်းပြန်အစွမ်းသတ္တိရှိသော ဟိုမုန်းများ ထွက်လာသည့် အခြေအနေတွင် ကီတုန်းဆက်စပ် အက်ဆစ်ဓာတ်များခြင်း (ဒီကေအေ) ကို ဖြစ်စေသည်။ ဆီးချိုအမျိုးအစား-၁ တွင် ပိုမို အဖြစ်များသည်။ ဆီးချိုအမျိုးအစား-၂ တွင် အချို့အခြေအနေများတွင် ဖြစ်နိုင်သည်။

## ကီတုန်းပစ္စည်းထုတ်လုပ်မှု 
အင်ဆူလင်းနည်းသောအခါတွင် အသည်းမှ ကီတုန်းပစ္စည်း (ketone bodies) များကို ထုတ်လုပ်သည်။ ကီတုန်းပစ္စည်းသည် အဆီ၏ ဖြိုခွဲရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဘေးထွက်ပစ္စည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အစပိုင်း၌ ကီတုန်းပစ္စည်းများ ထွက်ပေါ်လာခြင်း ကီတို့စစ် (ketosis) အဆင့်မျှသာ ရှိသေးရာ ဤအဆင့်မှာ အန္တရာယ် မရှိသေးပါ။ သို့သော် အများအပြား ထွက်လာသော အခါ သွေးအတွင်း အက်ဆစ်ဓာတ်ကို များစေသည်။ ဤအဆင့်ကိုမှ ကီတုန်းဆက်စပ် အက်ဆစ်ဓာတ်များခြင်းဟု ခေါ်သည်။

## ရောဂါလက္ခဏာများ 
* ကယောင်ကတမ်းဖြစ်ခြင်း
* ဗိုက်နာဗိုက်အောင့်ခြင်း
* အစားအသောက်ပျက်ခြင်း
* တုပ်ကွေးမိသကဲ့သို့ ဖြစ်ခြင်း
* မလှုပ်ချင်မရှားချင်ခြင်း
* အားကုန်ခမ်းခြင်း
* လေငတ်သလို ရှိုက်ရှိုက်ပြီး ရှူခြင်း (အသက်ရှူမဝခြင်း)
* သတိလစ် -ကိုမာဖြစ်ခြင်း
* သေဆုံးခြင်း

## ကုသမှု 
ရေဓာတ်ပြန်လည် ဖြည့်တင်းပေးပြီး အင်ဆူလင်ပါ တွဲပေးရမည်။ လူနာသည် အရေးပေါ်ဌာနတွင် အင်ဆူလင်၊ ဂလူးကို့စ် နှင့် အရည်ဖြည့်သွင်းပေးခြင်း စသည့် ကုသမှုမျိုး ခံယူရန် လိုအပ်သည်။
မြန်မာ့ရိုးရာ ကိုယ်ခံ ပညာရပ်များ

= ဗန်တိုဗန်ရှည် =
မြန်မာ့သိုင်း ဟုခေါ်သော ဗန်တို၊ ဗန်ရှည် အတတ်ပညာသည် မြန်မာတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ် ကိုယ်ခံပညာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ရှေးမြန်မာတို့က ကာယနှင့် စိတ်ဓာတ်ကြံခိုင်ရေးအတွက် အဓိကထားပြီး စစ်ပွဲများတွင် လက်နက်မဲ့၊ လက်နက်ကိုင်နှစ်မျိုးခွဲကာ
အသုံးပြု တိုက်ပွဲဝင်သည့် ရိုးရာကိုယ်ခံပညာဖြစ်သည်။ ၎င်းဗန်တိုဗန်ရှည်ပညာရပ်များကို အထူးလျှို့ဝှက်သင်ကြားပေးခဲ့ကြသည်။
သားစဉ်မြေးဆက်၊ ဆွေစဉ်မျိုးဆက် သွေးရင်းသားရင်းများသာ လူမသိအောင် တိတ်တဆိတ်သင်ကြားပေးလေ့ရှိသည်။
မြန်မာတို့၏ အမွေဖြစ်သော ဗန်တိုသိုင်းပညာသည် သရေခေတ္တရာ သာသနာနှစ် (အစ) ဘီစီ (၄၅၅) ကတည်းကတည်ရှိခိုင်ခံနေပြီး
ဒီထက်စောသော မှတ်တမ်းများလည်းရှိခဲ့ကြသည်။ သရေခေတ္တရာ၊ ဗိဿနိုး၊ ဟန်လင်း၊ ပုဂံ၊ ပင်းယ၊ အင်းဝ၊ ကုန်းဘောင်ခေတ်သမိုင်း တလျှောက် နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေး အတွက် အသုံးပြုခဲ့ရာမှ မြန်မာ့သိုင်း ဟူ၍ယနေ့ခေါ်ဝေါ်ထားကြပြီဖြစ်သည်။
လက်နက်မဲ့ ဗန်တိုနှင့် လက်နက်ကိုင် ဗန်ရှည် ဟူ၍ခေါ်တွင်ခဲ့သည်။ အမာဗန်တို၊ အပျော့ဗန်တိုနှစ်မျိုးခွဲကာ မြန်မာ့လက်ဝှေ့ကဲ့သို့
အကွဲအပြဲ မတွန့်မဆုတ်ရင်ဆိုင်သောနည်းကို ဗန်တို (အမာ) ဟုခေါ်ပြီး မိမိအားအထိမခံဘဲ ရှောင်တိမ်းကာတုံ့ပြန်သောနည်းကို
ဗန်တို (အပျော့) ဟုခေါ်သည်။
ကုန်းပြိုင်လောင်းပြိုင်ပွဲ

ပြိုင်လောင်းဟုပြောလျှင် အကျွန်ုပ်ရို့ရခိုင်သားများ ရီကိုပြီးမြင်ကတ်လိမ့်မည်။ အခု အကျွန်ရွီးမည့်ပြိုင်လောင်းအကြောင်းသည် ရီတွင်ပြိုင်ခြင်းမဟုတ်၊ ကုန်ထက်တွင် ထူးထူးဆန်းဆန်း ပြိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။ အကျွန်ဘဝတသက်တွင် တခါရာ မြင်ဖူးပါသည်။ အကျွန်အသက် (၁၂) အရွယ်ခန့်တွင်ဖြစ်သည်။ ပေါက်တောတွင် လိုင်ရိုးတော်ဓာတ်စေတီပွဲ ကျင့်ပသည်။ ထိုဘုရားပွဲကို နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်းကျင့်ပ၍ စည်လည်းကကောင်းစည်ပါသည်။

လူပေါင်းထောင်သောင်းများစွာ ပါဝင်ဆင်နွဲကတ်ပါသည်။ ထိုပွဲတွင် ရခိုင်ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုအဖုံဖုံ၊ အက၊ အားကစပ်၊ ခရမ်းသီးဇာတ် ယင်းပိုင်အစုံပါသည်။ အကျွန် ယင်းပြိုင်လောင်းအကြာင်း အသက် (၁၂) အရွယ်ခန့်ဖြစ်၍ လုံးစိပတ်စိမမှတ်မိပါ။ ယေကေလည်း မှတ်မိသလောက်တင်ပြလားပါမည်။

ယင်းကုန်းပြိုင်လောင်းကို ပုံဖော်ရာတွင် ပုတ်၊ ဖျာ (ဝါ) ရိုင်လိပ်များကို လောင်းပုံပိုင် ဓားနှင့်ပိုင်းဖြတ်ပုံဖော်ရသည်။ အားကောင်းမောင်းသန်၊ ဖျတ်လတ်သော လောင်းလှော်သားများက ဘေးတဖတ်တချက်တွင် ထိုလောင်းပုံဖော်ထားသော ပုတ်၊ ဖျာ (ဝါ) ရိုင်လိပ်များကို ဝါး (သို့မဟုတ်) သစ်သားဒဂုံများနှင့် ပူးချိုင်ရသည်။ ဒဂုံကွင်များမှာ တခုနှင့်တခု အကွာအဝီး (၁) ပေ (၇) လက်မလောက် အကွာဟိသည်။ လောင်းလှော်သားများသည် ဒဂုံကွင်းများအလယ်တွင် ရပ်လျှက်အနီထားဖြင့် ကုန်းပြိုင်လောင်းအား ခိုင်မာသောကြိုးများဖြင့် ပက်ခုံးထက်တွင် ထမ်းတင်ထားရသည်။

လောင်းတလောင်းတွင်ဦးရေ (၁၅) ယောက်မှ (၁၇) ယောက်ထိပါဝင်သည်။ အဝီးကကြည့်မည်ဆိုပါ အလွန်လှပခန့်ငြားသော ကုန်းပြိုင်လောင်းကြီးကိုမြင်နိုင်သည်။ ပြိုင်လောင်း၏ပြင်ဘက်နံများကိုလည်း ပန်းချီအလှများဖြင့် ပုံဖော်ထားသည်။ လောင်းလှောင်းသားများအနီထားမှာ ရီပြိုင်လောင်းပိုင် အတူတူဖြစ်သည်။

လောင်းလှော်သားများသည် သူရို့၏လှော်တက်များကို အားမာန်အပြည့်ဖြင့် ကိုင်ထားကတ်ရသည်။ ပြိူင်ပွဲဝင်အသင်းများသည် တာမထွက်မှီ တစင်းနှင့်တစင်းပြိုင်တူရပ်လျှက် ဒိုင်လူကြီးအချက်ပီး ပုလီသံကို စောင့်နီကတ်ရသည်။ ရီပြိုင်လောင်းနှင့် စည်ကမ်းချက်များအတူတူဖြစ်သည်။ ပုလီအချက်ပီးသံကြားလျှင်ကြားချင်း ပန်းတိုင်သို့ အယင်ဆုံးရောက်ရန် လှော်တက်များကိုလှော်၍ ပြိုင်တူပြီးကတ်ရသည်။ အေကုန်းပြိုင်လောင်းပွဲကြည့်ရသည်မှာ ရယ်ဖို့ပျော်ဖို့ကောင်းရေပိုင် အားပါဖို့လည်း ကကောင်းကောင်းပါသည်။ ကုန်းပြိုင်လောင်းသည် ရီပြိုင်လောင်းထက် အဆတရာခက်ခဲသိမ်မွိမည်ဟု အကျွန်ထင်သည်။ ကုန်းပြိုင်လောင်းတွင် အတိုင်ဖောက် ကကောင်းညီရန်လို်ပြီး လောင်းလှော်သားအချင်းချင်း အဟုန်အတူတူပြီးရန် ကကောင်းအရေးကြီးသည်။ မဟုတ်ပါက တစင်းလုံး ဂြမ်းဂြမ်းပြို လဲကျမည်ဖြစ်သည်။

ပန်းတိုင်သို့ စပြီးရာတွင် လှော်တက်များကိုလည်း တပါတည်းလှော်ရသဖြင့် Balanced ဖြစ်ဖို့ ကကောင်းခက်ခဲသောအလုပ်ဖြစ်သည်။ အကျွန့်ရှိတွင်ပင် တချို့သောလောင်းများ ဂြမ်းဂြမ်းပြို လဲကျကတ်ပါသည်။ အကျွန်သည် အချေဘာသာဘာဝအလျှောက် အူပိန်အောင်ရယ်မိပါသည်။ အသင်း တသင်းနှင့်တသင်းလည်း မနာနာအောင် သံကျပ်ထိုးပါသည်။ ရခိုင်ရိုးရာ ကုန်ပြိုင်းလောင်းပြိုင်ပွဲမျိုးသည် ကမ္ဘာ့မည်သည့်နီရာတွင်လည်း ရှာတွိနိုင်မည်မဟုတ်ပါ။ ရခိုင်ပြည်တွင်လည်း ပျောက်ကွယ်လားယာဟုထင်ပါသည်။

ယင်းပိုင်ချစ်ဖို့ကောင်းသော၊ သိမ်မွိနက်နဲသော ရခိုင်ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုအမွီနှစ်များအား ထိမ်းသိမ်းဖော်ထုတ်ကတ်ပါရန် ရခိုင်တမျိုးသားလုံး ကြိုးပမ်းကတ်စီချင်ပါသည်။

## ကိုးကား
ကုက္ကို

**ကုက္ကို** (**lebbeck**, **lebbek tree**, **flea tree**, **frywood**, **koko** နှင့် '''woman's tongues tree'*) ၏ ရုက္ခဗေဒ အမည်မှာ *Albizia lebbeck'' ဖြစ်သည်။

ကဏ္ဍ:သစ်ပင်များ
ကညောင်

**ကညောင်** (Kanyaung) ၏ ရုက္ခဗေဒ အမည်မှာ *Shorea thorelii* ဖြစ်သည်။
ထက်ထက်မိုးဦး

**ထက်ထက်မိုးဦး**သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကြော်ငြာ                       သရုပ်ဆောင် လောကတွင် နာမည်ကျော်ကြား လူကြိုက်များသော မင်းသမီး တစ်လက်ဖြစ်သည်။ သရုပ်ဆောင်လောကသို့ ဝင်ရောက်ချိန်တွင် မှုံရွှေရည် အမည်နှင့် ဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်းမှ ထက်ထက်မိုးဦးဟု အမည်ပြောင်းလဲလိုက်သည်။

၁၉၇၁ ခုနှစ်၊ မေလ ၈ ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးခင်မောင်ကြည်(မြတ်နိုင်-အနုပညာ) နှင့် အမိ ဒေါ်ခင်မျိုးမြင့်တို့မှ မိုးကုတ်မြို့၊ မြို့မရပ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်းမောင်နှမသုံးယောက် ရှိသည်။

လက်ဦးဆရာမှာ ဒါရိုက်တာ ကိုစန်းအောင်(ကွယ်လွန်) ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ထက်ထက်မိုးဦးဟု အမည်ပြောင်းလိုက်သည်။ ကြော်ငြာသရုပ်ဆောင်               လောကတွင်လည်း သူမတူအောင် သရုပ်ဆောင်နိုင်သူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။

၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် *ပန်းသခင်* ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြင့် လည်းကောင်း၊ ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် *သမီးမိုက်* ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြင့် လည်းကောင်း အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင် ထူးချွန်ဆုများ ရရှိခဲ့သည်။

ထက်ထက်မိုးဦးသည် အနဂ္ဂနှင့် ဒုတိယတရား   ဝင် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့သည်။ ၂၀၀၈-ခုနှစ်၊ အိမ်ထောင်သက်တမ်း လေးနှစ်ခန့်တွင် ကွာရှင်းခဲ့သည်                ။ 

ဩဂုတ်လ ၁ဝ ရက်နေ့ထုတ် အလင်းတန်းဂျာနယ်တွင် ဗီဒီယို သရုပ်ဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်သူ ဇူးမြတ်ထက်နှင့် တရားဝင် လက်ထပ်သည်။ ထိုသတင်း၌ပင် ထက်ထက်မိုးဦးတွင် ကိုယ်ဝန် ဆောင်ထားပြီဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ သူ၏ မွေးနေ့ရောက်တိုင်း အလှူအတန်း ပြုလုပ်လေ့ ရှိသော်လည်း ထက်ထက်မိုးဦး                  က သူ၏ အသက်ကို ထုတ်ဖော်ပြောလေ့ မရှိပေ။ သူ၏ အိမ်ထောင်ရေးအကြောင်း ဂျာနယ်များက ရေးသားကြရာတွင် သူပြုခဲ့သည့် အလှူအတန်းများအကြောင်း ထည့်သွင်းခြင်း မရှိသည့်အတွက်လည်း မင်းသမီးက ကန့်ကွက်လိုက်သည်။

ထက်ထက်မိုးဦးသည် ၂၀၁၁-ခု၊ ဇန္နဝါရီလ (၁၁)ရက်တွင် ဇူးမြတ်ထက်နှင့် ရသော စစ်လွန်းဝတီထက် ခေါ် သမီးရတနာ ဖွားမြင်သည်။

၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် ရတနာဆိုင်ရှင်များအတွက် Facebook Live ဖြင့် ဈေးရောင်းပေးရာတွင်     အံ့အားသင့်ဖွယ် စံချိန်တင် ရောင်းချပေးနိုင်ခဲ့သည်။

## အကယ်ဒမီ ရရှိမှု 
## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* 

ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ
ဒဿနဗေဒ

**ဒဿနိကဗေဒ**ဆိုသည်မှာ လူအများက လက်ခံသော အဆိုစကားများ (သို့) အဆိုအမိန့်များပင် ဖြစ်သည်။ များပြားလှစွာသော သမိုင်းဝင်ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ ပညာရှင်များ ပြောကြားခဲ့သော အတွေးအမြင်များပင်ဖြစ်သည်။ တစ်မူထူးခြားသော အဆိုအမိန့်များ  အဆိုစကားများ ပင်ဖြစ်သည်။
မြင့်၊ ဆရာ (ဒါရိုက်တာ)

''၂ဝဝ၅ ခု၊ ဇူလိုင်ထုတ် ရာပြည့် ဦးစိုးညွန့် စုစည်း တည်းဖြတ်တဲ့ '၂ဝ ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာ ၁ဝဝ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျုဉ်း' စာအုပ်မှ စာရေးတွေရဲ့ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျုဉ်း တွေကို ပြန်လည် ကူးယူ ဖော်ပြတာ ဖြစ်ပါတယ်။''

## ဒါရိုက်တာ ဆရာမြင့် [၁၈၉၈ - ၁၉၇ဝ] 
တွံတေးမြို့၌ အဖ ကုန်သည်ကြီး ဦးသာဗျော၊ အမိ ဒေါ်ရွှေဦး တို့က ၁၈၉၈ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၉ ရက် အင်္ဂါနေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။ ငယ်မည်မှာ မောင်စံမြင့်၊ အမည်ရင်းမှာ ဦးမြင့် ဖြစ်၍ ကလောင် အမည်မှာ ဒါရိုက်တာ ဆရာမြင့် ဖြစ်သည်။

တွံတေးမြို့ လွှစင်ပိုင်း ဦးစောလှိုင် ကျောင်းမှ ခုနစ်တန်း အောင်မြင် ပြီးနောက် ရန်ကုန်မြို့ ကူရှင် ကျောင်းတွင် ဆက်လက် ပညာ သင်ယူသည်။ ငယ်စဉ်ကပင် အနုပညာ ဝါသနာ ထုံခဲ့ပြီး အစ်မ ဝမ်းကွဲ မိန်းမ မင်းသား ဒေါ်စိန်မိုး ဇာတ်သဘင်သို့ ဝင်ကာ လက်ထောက် မင်းသား ဘဝမှ အပျိုတော် မင်းသမီး အထိ သင်ယူ လေ့လာ ခဲ့ဖူးသည်။ ကဗျာ လင်္ကာ ဆရာကြီး ဘိုကလေး ဦးသက်ရှည် ထံတွင် ကဗျာ လင်္ကာ ဆည်းပူး ခဲ့သည်။ ၁၉၂၃ ၌ ရွှေဥဒေါင်း ရုပ်ရှင် ကုမ္ပဏီတွင် ဒါရိုက်တာ အဖြစ် လုပ်ကိုင် ခဲ့သည်။ ၁၉၂၉ တွင် မန္တလေး တိုင်းချစ် သတင်းစာ၌ လက်ထောက် အယ်ဒီတာနှင့် မန္တလေး မဂ္ဂဇင်း တာဝန်ခံ အယ်ဒီတာ၊ ၁၉၃ဝ - ၃၁ တွင် သီပေါမြို့မှ ၁၅ ရက် တကြိမ်ထုတ် ရတနာသီဟ ဂျာနယ် အယ်ဒီတာ၊ ၁၉၃၃ ခုတွင် ဗြိတိသျှ ဘားမား ရုပ်ရှင် စသည် တို့၌ လုပ်ကိုင် ခဲ့သည်။ ၁၉၃၈ - ၃၉ ခုနှစ်တွင် တရုတ် - မြန်မာ လမ်းမကြီး ဖောက်လုပ်စဉ် မြန်မာ့ အလင်း သတင်းစာ၏ နယ်ခြား ခရီးသွား သတင်းထောက် အဖြစ် တာဝန် ယူခဲ့၏။ ၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ပဲရော့ ကုမ္ပဏီ၌ ဒါရိုက်တာ လုပ်ခဲ့သည် ရုပ်ရှင် လောကတွင် ရှိစဉ် "ရဂုံဗွေ"၊ "ငွေတောင်သူ" စသည့် ရှမ်းပြည်နယ် နောက်ခံ ဇာတ်ကား များကို ရိုက်ကူး ခဲ့သည်။

ဒုတိယ ကမ္ဘာ့စစ်ကြီး အတွင်းတွင် မြန်မာ့အလင်း၊ သူရိယ၊ ဗမာ့ခေတ် သတင်းစာများ အတွက် ဖျာပုံ သတင်းထောက် လုပ်ခဲ့သည်။ စစ်အပြီး ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်သို့ တက်လာ၍ မြိုင်ပြဇာတ် အဖွဲ့၌ ဒါရိုက်တာ လုပ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင်မူ စာပေ နယ်မြေသို့ ကွယ်လွန်သည် အထိ ပြည်လည် ခြေဦး လှည့်ခဲ့သည်။

၁၉၂၁ - ၂၂ ခုနှစ် တမတ်တန် ဝတ္ထု ခေတ်တွင် စတင် ရေးသား ခဲ့သည်။ ဒါရိုက်တာ ဆရာမြင့် ကလောင် အမည် အပြင် ဦးတိုင်းလုံးကျော် (ဦးတိုင်းကျော်)၊ ဟံသမြင့် အစ ရှိသည့် ကလောင် အမည်များ ဖြင့်လည်း ရေးသား ခဲ့သည်။ လူပျို့ အိတ်အောင် [ဦးတိုင်းလုံးကျော် ကလောင် အမည်နှင့်] (၁၉၄၁)၊ အပျိုချော့နည်း နိဿရည်း [လူပျို့ အိတ်ဆောင် စာအုပ်ကို ဒုတိယ အကြိမ် ချဲ့ထွင် ပြင်ဆင် အမည် ပြောင်း၍ ဦးတိုင်းလုံးကျော် ကလောင် အမည်နှင့်] (၁၉၄၁)၊ နတ်နှင့် ဝိဇ္ဇာ (၁၉၄၁)၊ တို့လူမျိုး (၁၉၄၆)၊ နတ်ပေါင်းစုံ (၁၉၆၁)၊ ရှမ်းပြည် ကြေးမုံ (၁၉၆၅)၊ မြေမြင့်ဆီမှ သွေးချင်းများ (၁၉၆၆) တို့မှာ ထင်ရှားသည်။ ငွေတာရီ၊ စန္ဒာ၊ ဆန်းသစ်ဦး၊ မြဝတီ၊ မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် မဂ္ဂဇင်း၊ ယဉ်ကျေးမှု စာစောင်၊ ရှုမဝ၊ သွေးသောက်၊ စာပေဗိမာန် မဂ္ဂဇင်း၊ ပေးဖူးလွှာ၊ လင်းရောင် စာပေ မဂ္ဂဇင်း တို့တွင် ဆောင်းပါးပေါင်း (၇၅) ပုဒ်ကျော် ရေးခဲ့သည်။ နောက်ဆုံး လက်ရာ ဆောင်းပါးမှာ ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ် မတ်လ စန္ဒာ မဂ္ဂဇင်းမှာ ပါဝင်သည့် "ရွှေပလောင် ငွေပလောင်" ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည် ကြေးမုံ စာအုပ်ဖြင့် ၁၉၆၃ ခုနှစ် အနုပညာ စာပေ ဆိုင်ရာဆု၊ မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် အနုပညာ ဆိုင်ရာ စာပေ စတုတ္ထဆု ရရှိ ခဲ့သည်။

၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ် မေလ ၂ဝ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ ကျောက်မြောင်းရပ် နေအိမ်၌ ကွယ်လွန် ခဲ့သည်။

## စာညွှန်း။ ။ 
# ဒဂုန်ရွှေမျှား။ မြန်မာနိုင်ငံ စာပေဆုများ။ စာ ၁၅၈ - ၁၅၉။
# စံပြတင်ဦး။ မြန်မာစာ ရေးဆရာများ အဘိဓာန်။ စာ ၂၃၈ - ၂၄ဝ။
# နန်းကြေးမုံ။ ဆရာမြင့် စာပေါင်းစု၊ ငွေတာရီ (ဇွန် ၁၉၇၁)။ စာ ၄၁ - ၄၄။]

ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ကုသ (စာရေးဆရာ)

**ကုသ** (၁၉ဝ၈- ၁၉၇၆) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စာရေးဆရာနှင့် တက္ကသိုလ် ကထိက ဆရာတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး *ခေတ်စမ်းစာပေ* ကို ရှေ့တန်းမှ မား⁠မားမတ်မတ် ရပ်လျက် ပြုစု ပျိုးထောင်ခဲ့သူများတွင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးတိုးအောင် ဖြစ်သည်။ ၁၉၃၀ ခုနှစ်ဝန်းကျင် ခေတ်စမ်းစာပေလှုပ်ရှားမှုတွင် ဇော်ဂျီ၊ သိပ္ပံမောင်ဝ၊ မင်းသုဝဏ်၊ မောင်ထင်၊ မောင်သုတ၊ ကုသနှင့် ဧမောင် တို့သည် ဦးဆောင်ပါဝင်ကြသူများ ဖြစ်သည်။ 

## ငယ်စဉ်ဘဝ နှင့် ပညာရေး 
သထုံခရိုင် သိမ်ဆိပ်ရွာ၌ အဖ ရွာသူကြီး ဦးဖိုးရှိန်၊ အမိ ဒေါ်စိန်းရင် (ဒေါ်စိမ်းရင်) တို့က ၁၉ဝ၈ ခု ဒီဇင်ဘာ ၁၆ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း လေးယောက် အနက် ဒုတိယမြောက်ဖြစ်သည်။

ငယ်စဉ်က မော်လမြိုင်မြို့ ရှင်မဟာ ဗုဒ္ဓဃောသ ကျောင်းတွင် ပညာ သင်ယူ ခဲ့သည်။ ၁၉၂၇ တွင် ဆယ်တန်း စာမေးပွဲ အောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ရန်ကုန် ကောလိပ် ဥပစာတန်း အောင်သည်။ သာဒိုးအောင် ဆုလည်း ရခဲ့သည်။ ၁၉၃၃ တွင် မြန်မာစာ ဝိဇ္ဇာ ဂုဏ်ထူးတန်း၊ ၁၉၃၅ တွင် မဟာဝိဇ္ဇာ ဂုဏ်ထူးတန်း တို့ကို အောင်မြင် ခဲ့သည်။

## နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း 
မြန်မာစာ ဂုဏ်ထူးတန်း အောင်မြင် ပြီးသည်မှ စ၍ တက္ကသိုလ် မြန်မာစာ ဌာန၌ နည်းပြဆရာအဖြစ် စတင်အမှုထမ်း ခဲ့သည်။ မြန်မာစာ လက်ထောက် ကထိက (၁၉၄၆)၊ မန္တလေး ကောလိပ် မြန်မာစာ ကထိက (၁၉၄၈)၊ ၁၉၅၃ ခု မတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် မော်လမြိုင် ဥပစာ ကောလိပ် ကျောင်းအုပ်ကြီး အဖြစ် အမှု ထမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၅၄ ခုတွင် ကောလိပ်နှင့် တက္ကသိုလ် အုပ်ချုပ်ရေး ဆိုင်ရာ ပညာ လေ့လာရန် ဗြိတိန်နိုင်ငံသို့ သွားရောက် ခဲ့သည်။ ၁၉၆၃ ခု ဇူလိုင်လတွင် အငြိမ်းစား ယူခဲ့သည်။

## စာပေရေးသားခြင်း 
၁၉၂၆ ခုမှ စ၍ မြန်မာ၊ အင်္ဂလိပ် သတင်းစာ များနှင့် မဂ္ဂဇင်း၊ ဂျာနယ်များတွင် စာစတင် ရေးခဲ့သည်။ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ကျောင်းတိုက် မဂ္ဂဇင်း (၁၉၃၂ - ဝဿာနု စာစောင်) နှင့် ၁၉၃၃ ခုနှစ် နှစ်လည် စာစောင် တို့တွင် စာတည်း အဖြစ် တာဝန် ယူခဲ့သည်။ ဂန္တလောက မဂ္ဂဇင်းနှင့် တက္ကသိုလ် ကျောင်းတိုက် မဂ္ဂဇင်းများတွင် ကဗျာ၊ ဟာသ ဝတ္ထုတိုများ၊ ဘဝ သရုပ်ဖော် ဝတ္ထုတိုများ၊ ဆောင်းပါးများ ရေးခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ - ၄၉ မှ ၁၉၅၃ - ၅၄ အထိ မန္တလေးတက္ကသိုလ် မဂ္ဂဇင်း၏ အတိုင်ပင်ခံ မြန်မာစာ စာတည်း အဖြစ် ဆောင်ရွက် ပေးခဲ့သည်။ စစ်ပြီး ခေတ်တွင် စာနယ်ဇင်း အသီးသီး၌ ဆောင်းပါး၊ ဝတ္ထုတို၊ ဝတ္ထုရှည်၊ အတ္ထုပ္ပတ္တိနှင့် စာပေ ဆောင်းပါး အများအပြား ရေးသား ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် အမဲလိုက် ဝတ္ထုများ ဖြစ်သည့် "မုဆိုးကြီး ကိုရဲ၏ မှတ်တမ်းများ" ကို အစဉ်တစိုက် ရေးဖွဲ့ ခဲ့သည်။ ခေတ်စမ်း ပုံပြင်များ [ပထမတွဲ] (၁၉၃၄)နှင့် ခေတ်စမ်း ကဗျာများ [ပထမတွဲ] (၁၉၃၄)တွင် ဟာသ ဝတ္ထုတို များနှင့် ကဗျာများ ရေးသား ခဲ့၏။ မနုဿ သားကောင် (၁၉၅၄)၊ မုဆိုးကြီး ကိုရဲ၏ မှတ်တမ်းများ (၁)၊ (၂)၊ (၃)၊ (၄)၊ [၁၉၇၆ ခု ဝန်းကျင်] တို့မှာ ထင်ရှားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသန အသင်း အတွက် စတုဓမ္မသာရ ကိုးခန်းပျို့ကို တည်းဖြတ် ပေးခဲ့သည်။

## ဘဝနိဂုံး 
၁၉၇၆ ခု မတ်လ ၃ဝ ရက်နေ့လယ် ၁:၁၅ နာရီတွင် ရန်ကုန်မြို့ အင်းယားမြိုင်လမ်း နေအိမ်၌ ကျောက်ကပ် ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန် ခဲ့သည်။ 

## စာညွှန်း 
# မလိခ။ မြန်မာ စာပေ အဘိဓာန် (၁)။ စာ ၆၈-၆၉။
# ကုသ။ မုဆိုးကြီး ကိုရဲ၏ မှတ်တမ်းများ (၄)။ စာ-ကျောဖုံး။
# မြန်မာ့ စွယ်စုံကျမ်း နှစ်ချုပ် (၁၉၉၅)။ စာ ၁၅ဝ-၁၅၁။
# သုတေသန စာစဉ် သမိုင်း၊ သုတေသန စာစဉ် စာရင်း၊ သုတေသန စာစဉ် စာတည်းများ (ဧပြီ ၁၉ရဝ)။ စာ ၆၂-၆၄။
# မော်လမြိုင် မြို့နယ် အသင်း (ရန်ကုန်) မဂ္ဂဇင်း (၁၉၉၉)။ စာ၁၁၉-၁၂ဝ။
# ဦးဖေမောင်တင် (တည်းဖြတ် အုပ်ချုပ်သူ) ခေတ်စမ်း ပုံပြင်များ၊ ပထမတွဲ။ ၁၉၃၄။
# ဦးဖေမောင်တင် (တည်းဖြတ်အုပ်ချုပ်သူ)။ ခေတ်စမ်းကဗျာများ၊ ပထမတွဲ။ တကြိမ်။ ၁၉၃၇။
# ဆရာ ကုသ ကွယ်လွန်ခြင်း၊ လုပ်သား ပြည်သူ့ နေ့စဉ် (၃၁-၃-၇၆)။
# ရှုမဝ စာတည်း အဖွဲ့။ ဝမ်းနည်း မှတ်တမ်း၊ ရှုမဝ (မေ ၁၉၇၆)။ စာ ၁၅၁။

ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ကျန

**ကျန**(Kyana) ၏ ရုက္ခဗေဒ အမည်မှာ *Xylocarpus moluccensis* ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:သစ်ပင်များ
ကျန်းမာရေးဦးစီးဌာန(ကုသရေး)

**ကျန်းမာရေး ဦးစီးဌာန(ကုသရေး)**သည် ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ ကျန်းမာရေး ဦးစီးဌာန လက်အောက်တွင် ရှိခဲ့ပြီး ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ကျန်းမာရေး ဦးစီးဌာန ကို ကုသရေးဦးစီးဌာနနှင့် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဦးစီးဌာနအဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ကဲကုလပ်

**ကဲလ်ကူးလပ်စ်** (ခေါ်) **ပြောင်းလဲမှု သင်္ချာ** () ဟူသည်မှာ -
ဆိုင်ရာ ကိန်းတန်ဖိုးတို့ကို လိုက်၍၊ မှီခို၍၊ ရလဒ်အဖြစ် ထွက်ပေါ်နေသော ဆက်စပ်ဖြစ်ပေါ်မှု (ဖှန်ရှင်) တန်ဖိုးများ အလိုက်ထွက်ပေါ်နေမှု ရှိသည့် အခြေအနေများတွင်
* ၎င်း ဆက်စပ်ဖြစ်ပေါ်မှု (ဖှန်ရှင်) တို့၏ ရှိတန် တန်ဖိုး တွက်ထုတ်ကြည့်ခြင်း၊
* ၎င်း ဆက်စပ်ဖြစ်ပေါ်မှု (ဖှန်ရှင်) တို့၏ အလိုက်ပြောင်းနှုန်း တွက်ထုတ်ခြင်း၊
* ၎င်း ဆက်စပ်ဖြစ်ပေါ်မှု (ဖှန်ရှင်) တို့နှင့် ဆိုင်ရာ အမှီခိုခံကိန်းတန်ဖိုးတို့၏ အချင်းချင်း အလိုက်မြှောက်လဒ် တွက်ထုတ်ခြင်း၊
* တန်ဖိုးကြီးမားမှု အဆုံးမရှိခြင်း (infinity) သဘော၊
ဤသည်တို့ကိုလေ့လာသော **သင်္ချာကိုင်းကဏ္ဍရပ် တစ်ခု** ဖြစ်သည်။ လက်တင်ဘာသာစကားအရ ကဲကုလပ်၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ ရေတွက်ရာတွင် သုံးသော ကျောက်ခဲလေးတစ်လုံးဟု ဆိုသည်။ ကဲကုလပ် (Calculus) ဘာသာကို စတင်သုံးစွဲခဲ့သော နယ်ပယ်များမှာ မက္ကင်းနစ်ပညာ နှင့် နက္ခတ္တဗေဒတို့တွင် ဖြစ်သည်။ Calculus မှဆင်းသက်လာသော differential equations ဘာသာမှ mathematical physics ဘာသာ ဖြစ်လာသည်။
ကဲကုလပ်ကို အသုံးပြုသော ကြောင့် အပူစွမ်းအင် နှင့် လျှပ်စစ်စွမ်းအင်၊ သံလိုက်စွမ်းအင် များအကြောင်းကို ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ နားလည်လာကြသည်။ ခေတ်သစ်သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာသည် Calculus ပေါ်တွင် မှီနေသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။

## သမိုင်းအကျဉ်း 
သင်္ချာပညာရှင် ရနေး ဒေးကားသည် အက္ခရာသင်္ချာအား စာစကားမှ သင်္ကေတဘာသာစကားအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ဒေးကား၏ algebra နှင့် geometry တို့ကို ပေါင်းထားသော analytic သို့မဟုတ် geometry စာအုပ်အား ထုတ်ဝေပြီး နှစ်ပေါင်းလေးဆယ်အတွင်းတွင် ဂျာမန် ဒဿနနှင့် သင်္ချာပညာရှင် လိုက်ဘနစ် (Leibniz)(1646-1716) သည် အနန္တကိန်း (infinite) ဆိုင်ရာ အက္ခရာ သင်္ချာကို တီထွင်ခဲ့သည်။ ထိုဘာသာရပ်အား ယခုအခါ ကဲကုလ (calculus) ဟုခေါ်သည်။ အင်္ဂလိပ်ပညာရှင် အိုင်းစက်နယူတန် သည် လစ်ဗနစ်ထက် calculus ဘာသာရပ်ကို အနည်းငယ်စောတွေ့ခဲ့သော်လည်း စာအုပ်ထုတ်ဝေရာတွင်နောက်ကျခဲ့သည်။ ထို့အပြင် သူအသုံးပြုခဲ့သော သင်္ကေတများသည် သူကိုယ်တိုင်နားလည်သော်လည်း လူအများနားလည်နိုင်ရန် ရှုပ်ထွေးလေသည်။ ထို့ကြောင့် လူတိုင်းနားလည်နိုင်သော လစ်ဗနစ်၏ သင်္ကေတများအား ယနေ့တိုင်အောင် သုံးနေကြဆဲဖြစ်သည်။

## နည်းစဉ် 
ပြောင်းလဲမှုသင်္ချာ (ကဲလ်ကူးလပ်စ်)သည် သုညတမျှ ပမာဏသေးငယ်သော တမွတ်စိတ်အပိုင်း သဘောတရားက အရင်းခံအဖြစ် ပါဝင်၏။ သမိုင်းတွင် ၎င်းကဲ့သို့ အသုံးပြုခြင်းကို တမွတ်စိတ်အပိုင်း-နည်းစဉ် ဟုခေါ်သည်။ ၎င်းပမာဏလေးများကို ကိန်းဂဏန်းတန်ဖိုး အတိအကျမှာ သင်္ချာသဘောအားဖြင့် သုည ဖြစ်၏။ အာခီမီးဒီး ဂုဏ်သတ္တိ ကို မလိုက်နာပေ။ ၂၀ ရာစုအတွင်း non-standard analysis နှင့် smooth infinitesimal analysis ပေါ်ပေါက်လာပြီးနောက် တမွတ်စိတ်ပမာဏများကို ကိုင်တွယ်ရန် ခိုင်မြဲသော အခြေခံ အုတ်မြစ် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
အမှီခိုခံကိန်းတန်ဖိုး အတိုးအလျော့ ပြောင်းလဲပမာဏက တမွတ်စိတ် ဖြစ်သွားသည့်အလျောက် သုညအနေနှင့် သင်္ချာတွက်ချက်မှု မပြုနိုင်သည့် အခြေအနေများတွင်၊ ရှိတန် (လစ်မစ်) ကို တွက်ထုတ်ကြည့်ခြင်းဖြင့် တိကျသော ပြောင်းလဲနှုန်း ကို ရရှိခြင်းမှာ ဤနည်းစဉ်၏ အရင်းခံသဘောအချက် ဖြစ်၏။

## အကိုးအကား 
# ဒေါက်တာခင်မောင်ဝင်း၊ သင်္ချာမိတ်ဆက်၊ မုံရွေးစာအုပ်တိုက်ထုတ်

ကဏ္ဍ:ကဲကုလပ်
ကဏ္ဍ:သင်္ချာ
ရှင်မျိုးမြတ်

ဒုတိယ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံကြီးကို တည်ထောင်ခဲ့သော ဘုရင့်နောင်၏ မယ်တော် ဖြစ်သည်။

ကဏ္ဍ:ဘုရင့်နောင်
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း
ကာဘိုင်

ကာဘိုင်ဆိုသည်မှာ သေနတ်အမျိုးအစား တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး သာမန်ရိုင်ဖယ်များထက် ပြောင်းတိုသောကြောင့် အရွယ်အစား ပိုတို၊ ပိုပေါ့ သည့်အပြင် ပစ်အားပိုနည်းလေ့ ရှိသည်။ သို့သော် ယေဘူယျ အားဖြင့် ရိုင်ဖယ် ကျည်ဆန်များကိုသာ အသုံးပြုလေ့ ရှိသည်။ ၁၈ဝဝပြည့်နှစ်များတွင် အရွယ်အစား ပိုရှည်ကာ ပိုဝေးဝေးပစ်နိုင်သော သာမန်ရိုင်ဖယ် များကို ခြေလျင်တပ်သား များအဓိက အသုံးပြုပြီး အရွယ်အစား တိုပြီး ပေါ့ပါးသည့် ကာဘိုင်များကို မြင်းစီးတပ်သား များကို အသုံးပြုစေခဲ့သည်။ ကာဘိုင်၏ အဓိက အားသာချက်မှာ အနီးကပ် မြို့ပြနှင့်တောတွင်း တိုက်ပွဲများတွင် သာမန်ရိုင်ဖယ် များထက် ပိုမို ထိရောက်စေခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် အားနည်းချက်မှာ အဝေးပစ်တိုက်ပွဲများတွင် ရိုင်ဖယ် ကဲ့သို့ တိကျမှုမရှိ သည့်အပြင် ကျည်ဆန်ရောက်ရှိသည့် အကွာအဝေးပါ နည်းသည်။ စစ်မြေပြင်၌ သီးခြားတာဝန်ရှိသော အင်ဂျင်နီယာစစ်သားများ၊ ဆက်သွယ်ရေးစစ်သားများအတွက် လျင်လျင်မြန်မြန် လှုပ်ရှားနိုင်ရန် ဖန်တီးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ပထမကမ္ဘာစစ်နှင့် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက ပထဝီအနေအထားနှင့် ဗျူဟာတို့ အပေါ် မူတည်ကာ ရိုင်ဖယ်များကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲ၍ ကာဘိုင်အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ ကြသည်။

## ကာဘိုင်များ 
* M-1
* M-4
ဒဂုန်ရွှေမျှား

ဒဂုန်ရွှေမျှားသည် ၁၈၉၅ ခု ၊ ဇွန်လ (၂)ရက် တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ပြည်မြို့၌ အဖ ကုန်သည် ဦးချစ်ထွန်း ၊ အမိ ဒေါ်စောကလေးတို့မှ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ဆရာကြီး၏ အမည်ရင်းမှာ ဦးတင်ဖြစ်သည်။ ဆရာကြီး ဒဂုန်ရွှေမျှားသည် ၁၉၈၂ ခုနှစ် ၊ မေလ (၂၈)ရက်နေ့ နံနက် (၈)နာရီ (၂၅) မိနစ်အချိန်တွင် ရန်ကုန်မြို့ အမှတ် ၃၃၊ ကျောက်ကုန်းလမ်း ၊ ရန်ကင်းနေအိမ်၌ ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် သားသမီး ခြောက်ယောက် ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။

## ငယ်ဘဝ
ငယ်စဉ်က ပြည်မြို့ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ရာ ကာလကတ္တားတက္ကသိုလ်ဝင် စာမေးပွဲအောင်မြင်ခဲ့သည်။ 

## စာပေခရီး
၁၉၁၉-၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် ကြည်တော်မူ ဂျာနယ်ကို အုပ်ချုပ်မှု အယ်ဒီတာအဖြစ် တာဝန်ယူ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁၉၂၃ တွင် ဒဂုန် မဂ္ဂဇင်း၌ ပါဝင်ရေးသားပြီး မိုးဝေ မဂ္ဂဇင်းကို အစွဲပြုကာ ဒဂုန်ရွှေမျှား ကလောင်အမည်တွင်ခဲ့သည်။ ၁၉၂၆-၃၀ ပြည့်နှစ်တွင် ကုန်သည်လုပ်ငန်းလုပ်ရင်း သူရိယသတင်းစာနှင့် တိုးတက်ရေးသတင်းစာတို့တွင် သတင်းထောက်အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့၏။ ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် ရှေ့နေစာမေးပွဲဝင်ဖြေပြီး ရှေ့နေအဖြစ် အသက်မွေးသည်။ ၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် ဝါဒဖြန့်ချိရေးနှင့် ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးဗျုရိုတွင် အယ်ဒီတာအဖြစ် အမှုထမ်း၏။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးစတွင် ဗမာ့ခေတ်၊ ရှေ့ဆောင် သတင်းစာများနှင့် သတင်းစုံဂျာနယ်တို့တွင် အယ်ဒီတာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ ဘာသာပြန်စာပေ အသင်း၌ စာပြုအဖြစ် အမှုထမ်း၏။ ၁၉၅၉ ခုတွင် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။
ဆရာကြီး ဒဂုန်ရွှေမျှား ဆာရိုက်ဒါဟတ်ဂတ်၏ ဝတ္ထု ၂၀ ကျော် အပါအဝင် ဘာသာပြန်ဝတ္ထုရှည် (၄၀)ခန့်ကို ဘာသာပြန်ခဲ့၏။ ထို့ပြင် ဝတ္ထုတိုရှည် တစ်ထောင်ခန့်နှင့် ဆောင်းပါး (၆၀ဝ)ခန့် ရေးသားခဲ့သည်။ ပင်ကိုရေး အထ္ထုပ္ပတိအဖြစ် ဘဝနှင့်အတွေ့အကြုံကို ၁၉၆၈ ခုနှစ် ၊ ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် စတင်ရေးသားခဲ့ပြီး ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် စာအုပ်အဖြစ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

ဆရာကြီးသည် ၁၉၆၃ တွင် စာပေဗိမာန်စာပေ အတိုင်ပင်ခံ အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။

## စာပေဆုများ
* ၁၉၅၉ ခုနှစ် စာပေဗိမာန် ဘာသာပြန် စာပေဆု၊ *ရော်ဘင်ဆင်ကရူးဆိုး*
* ၁၉၆၃ ခုနှစ် အမျိုးသားစာပေဆု ဘာသာပြန် ဒုတိယဆု၊ *မြို့ဝန်မင်း၏ခရီး*
* ၁၉၇၄ ခုနှစ် စာပေဗိမာန်စာမူဆု ဘာသာပြန် ဒုတိယဆု၊ *မွန်းတည့်ရန် နှစ်မိနစ်အလို*

## အခြားဘာသာသို့ ပြန်ဆိုသော စာအုပ်များ
၁၉၆၅ တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံ၌ ထုတ်ဝေသော အရှေ့တိုင်း ဝတ္ထု (၅၀) စာအုပ်တွင် ထောင်မင်းသား ဦးဖိုးထော် ဝတ္ထုတိုတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည့် ဖယောင်းရုပ်ဝတ္ထုကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်ဖြင့် ပြန်ဆိုဖော်ပြခြင်း ခံရသည်။ ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် အရှေ့ဂျာမနီနိုင်ငံမှ မြန်မာအမည် ဒေါ်နှင်းဆီ ခေါ် ဒေါက်တာ အင်နီမာရီအက်ရှီ (Dr.Annemarie Esche) ဘာသာပြန်ထုတ်ဝေသော 'ပုဂံဈေး' (Der marktvon Pagan) အမည်ရှိ မြန်မာဝတ္ထုတို ပေါင်းချုပ် စာအုပ်တွင် ဒဂုန်ရွှေမျှား၏ 'အတိတ်၏ပဲ့တင်သံ' ဝတ္ထုတိုကို ဂျာမန်ဘာသာဖြင့် ပြန်ဆိုဖော်ပြခြင်း ခံရသည်။

## ကျမ်းကိုးစာရင်း
*(က) မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းနှစ်ချုပ် (၁၉၈၃)၊ စာ-၂၀ဝ ၊ ၂၀၁။
*(ခ) မြဝတီမဂ္ဂဇင်း တွဲ ၃၀ ၊ မှတ် ၉ ၊ (၁၉၈၂ ဇူလိုင်) စာ -၆၉ 

ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ
ဒဂုံတက္ကသိုလ်

** ဒဂုံတက္ကသိုလ်(Dagon University)**သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရန်ကုန်မြို့၊ ဒဂုံမြို့သစ်အရှေ့ပိုင်းမြို့နယ်ထဲတွင် တည်ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကျောင်းသားဦးရေ အများဆုံးနှင့် အကြီးဆုံးသော တက္ကသိုလ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင်စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ဝိဇ္ဇာဘာသာရပ်၊ သိပ္ပံဘာသာရပ် များကို သင်ကြားပို့ချလျက်ရှိသော တက္ကသိုလ်ဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
ဒဂုံတက္ကသိုလ်ကို ၁၉⁠၉၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ (၂၇) ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ကျောင်းသားများကို ၁၉⁠၉၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ (၁၅)ရက်နေ့တွင် စတင်လက်ခံသင်ကြားခဲ့သည်။ ခွင့်ပြုသည့် ကျောင်းသားဦးရေမှာ (၆၀⁠၀၀၀) ဖြစ်သည်။ ၁၉⁠၉၃-၉၄ ကျောင်းဖွင့်စ ပညာသင်နှစ်တွင် ဘာသာရပ်ဌာန(၈)ခု၌ ပထမနှစ် ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူ (၁၂၉၈) ဦးကို လက်ခံသင်ကြားပေးခဲ့သည်။၂၀⁠၀၂-၂၀⁠၀၃ ပညာသင်နှစ်အစတွင် ကျောင်းသားဦးရေ (၁၅၀⁠၀၀) ကျော်ကို လက်ခံသင်ကြားပေးခဲ့သည်။ ၂၀⁠၀၃-၂၀⁠၀၄ ခု ပညာသင်နှစ်တွင် ကျောင်းသားဦးရေ (၂၁၄၆၃) ကိုလက်ခံသင်ကြားပေးခဲ့သည်။ ၂၀⁠၀၄-၂၀⁠၀၅ ခု ပညာသင်နှစ်တွင် ကျောင်းသားကျောင်းသူဦးရေ (၂⁠၂၅၉၁)ကို လက်ခံသင်ကြားပေးခဲ့သည်။ ၂၀⁠၀၅-၂၀⁠၀၆ ခု ပညာသင်နှစ်တွင် ကျောင်းသားကျောင်းသူ ဦးရေ (၂၄၃၁၄) ကို လက်ခံသင်ကြားပေးခဲ့သည်။ ဒဂုံတက္ကသိုလ်မှ ဆရာ၊ ဆရာမများသည် အဝေးသင်ကျောင်းသားကျောင်းသူများ ၏သင်ကြားရေးကိုလည်း တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ရသည်။ ၂၀⁠၀၄-၂၀⁠၀၅ ပညာသင်နှစ်တွင် ကျောင်းသားကျောင်းသူ ဦးရေစုစုပေါင်း (၅၉၁၄၄) ဦး၊ ၂၀⁠၀၅-၂၀⁠၀၆ ပညာသင်နှစ်တွင် ကျောင်းသားကျောင်းသူဦးရေ စုစုပေါင်း (၆၂၈၉၈) ဦး၏ သင်ကြားရေးကို တာဝန်ယူခဲ့သည်။

## တည်နေရာ 
မင်းရဲကျော်စွာလမ်း ၊ (၅၂) ရပ်ကွက် ၊ ဒဂုံမြို့သစ်အရှေ့ပိုင်းမြို့နယ် ၊ ရန်ကုန်မြို့တွင် တည်ရှိသည်။ အကျယ်အဝန်းမှာ ၁၅၈၂.၁၄ဧက ကျယ်ဝန်းသည်။

## ဖွဲ့စည်းပုံ 
## ဘာသာရပ်သင်တန်းများ 
အထူးပြုဘာသာရပ်ဌာန (၁၈) ခုရှိပြီးသင်ကြားပို့ချသော အထူးပြုဘာသာရပ်များအနက် 
*ဝိဇ္ဇာဘာသာရပ်များအနေဖြင့် သင်ကြားပို့ချသော အထူးပြု ဘာသာရပ်များမှာ –
**မြန်မာစာ၊
**အင်္ဂလိပ်စာ၊
**ပထဝီဝင်၊
**သမိုင်း၊
**ဒဿနိကဗေဒ၊
**စိတ်ပညာ၊
**ဥပဒေပညာ၊
**အရှေ့တိုင်းပညာ၊
**နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးပညာ၊
**မနုဿဗေဒ၊
**ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာ၊
**မြန်မာမှုပညာ နှင့်
**ရသစာပေ တို့ဖြစ်သည်။

*သိပ္ပံဘာသာရပ်များမှာ
**ဓာတုဗေဒ၊
**ရူပဗေဒ၊
**သင်္ချာ၊
**သတ္တဗေဒ၊
**ရုက္ခဗေဒ၊
**ဘူမိဗေဒ၊
**ကုန်ထုတ်ဓာတုဗေဒ၊
**ဇီဝဓာတုဗေဒ၊
**မိုးလေဝသဗေဒ၊
**ဇလဗေဒ၊
**ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ၊
**အဏုဇီဝဗေဒ၊
**ဇီဝနည်းပညာ နှင့်
**အားကစားပညာ တို့ဖြစ်သည်။

စုစုပေါင်း အထူးပြုဘာသာရပ်နှင့် ပေါင်းစပ် ဘာသာရပ်(၂၇) ခုကို ဒဂုံတက္ကသိုလ်တွင် သင်ကြားလျက်ရှိသည်။ စုစုပေါင်း ပုံမှန်နေ့သင်တန်း ကျောင်းသား ကျောင်းသူဦးရေမှာ (၂၄၃၁၄) ဦးဖြစ်သည်။

### ဒဂုံတက္ကသိုလ်မှ အပ်နှင်းသော ဘွဲ့၊ မဟာဘွဲ့ နှင့် ပါရဂူဘွဲ့များ
## တက္ကသိုလ် အကြီးအကဲများ
### ဒဂုံတက္ကသိုလ်၏ ပါမောက္ခချုပ်များ
## အသင်းအဖွဲ့များ
### ကျောင်းသားများသမဂ္ဂ
ဒဂုံတက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများသမဂ္ဂကို ၁၉၉၆ ခုနှစ် ၊ ဒီဇင်ဘာလ (၅) ရက်နေ့တ္ငင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ စစ်အစိုးရ၏ ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် ၁၉၉၆ ခုနှစ် ၊ ဒီဇင်ဘာလ (၉) ရက်နေ့တ္ငင် ဒဂုံတက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများသမဂ္ဂက ဦးဆောင်ပြီး ၁၉၉၆ ကျောင်းသားလှုပ်ရှားမှုကို စတင်ခဲ့သည်။ သမဂ္ဂ ဖွဲ့စည်းပြီး လပိုင်းအတွင်း ဖြိုခွင်း ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် ၊ ဇူလိုင်လ (၂၃) ရက်နေ့တ္ငင် သမဂ္ဂကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ သမဂ္ဂရွေးကောက်ပွဲကို လျှို့ဝှက်ဆန္ဒမဲစနစ်ဖြင့် တစ်ကျောင်းလုံးမှဆန္ဒပြုကြသည်။ တတိယအကြိမ်မြောက် ဒဂုံတက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများသမဂ္ဂ ဗဟိုအလုပ်မှုဆောင် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို ၂၀၁၉ ခုနှစ် ၊ ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်တွင်ကျင်းပခဲ့ပြီး Future The DAGON အသင်း နှင့် Unity & Progress အသင်းတို့မှ ကျောင်းသားကိုယ်စားလှယ် ၂၈ ဦး ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လောက်ကိုင်)

**ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လောက်ကိုင်)** (အတိုကောက် **ဒကစ(လောက်ကိုင်)**) သည် အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၏ ကွပ်ကဲအောက်တွင်ရှိသော ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ် တစ်ခုဖြစ်ပြီး ကိုးကန့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ လောက်ကိုင်မြို့တွင် အခြေစိုက်သည်။ **ဒကစ(လောက်ကိုင်)**၏ အဓိကတာဝန်မှာ ရမခ ကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိ ဝေးလံသောဒေသများ၏ ကာကွယ်ရေး၊ လုံခြုံရေး၊ စစ်ဆင်ရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များအား တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကိုယ်စား တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ရန်၊ အိမ်နီးချင်း တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ နှင့်ထိစပ်နေသော နယ်နိမိတ်မျဉ်းရှိသဖြင့် မဟာဗျူဟာအရ အရေးပါသည့်ဒေသကို ထိန်းချုပ်ရန်၊ နယ်မြေအတွင်းရှိ လက်အောက်ခံတပ်များနှင့် အခြားလက်ရုံး/ဝန်ထမ်းတပ်များ၏ (စစ်ဦးစီး/ စစ်ရေး/ စစ်ထောက်)ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကို ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ပေးရန်နှင့် စစ်ရုံးမှ အထက်ဌာနများ၏ အမိန့်နှင့် ညွှန်ကြားချက်များအား တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကိုယ်စား ထပ်ဆင့်ညွှန်ကြားပေးခြင်းနှင့် ကြီးကြပ်ခြင်းတို့ကို တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ရန်ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် လက်ရှိတွင် ကိုးကန့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသအား စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့် ထုတ်ပြန်ထားဆဲဖြစ်သဖြင့် အရပ်ဘက်အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းကိုပါ ဝင်ရောက်ကူညီလျက်ရှိသည်။ လက်ရှိ ဒကစ(လောက်ကိုင်)၏ ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်မှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူမှာ *ဗိုလ်မှူးချုပ် မိုးကျော်သူ* ဖြစ်သည်။၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး ပထမလှိုင်းအပြီး၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ (၄)ရက်နေ့တွင် မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် မှ လောက်ကိုင်မြို့နယ်နှင့် ဒကစ(လောက်ကိုင်)အား အပြည့်အဝထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။

## သမိုင်း 
ကိုးကန့်အရေးအခင်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝင်းမောင် မှာ ရာထူးမှဖယ်ရှားခံလိုက်ရပြီးနောက် ဗိုလ်မှူးချုပ် လှမြင့် အား ခန့်အပ်ခဲ့လေသည်။

၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း လောက်ကိုင်ဒကစ၌ လက်နက်ချခဲ့သည့်  ဒေသကွပ်ကဲရေးမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ်မိုးကျော်နှင့် ဒုတိယဒေသကွပ်ကဲရေးမှူး ဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်မိုးလွင်မှာ စစ်ခုံရုံးဖွဲ့အရေးယူခံရပြီးနောက် သေဒဏ်ချမှတ်ခံရသည်ဟု သတင်းများထွက်ပေါ််ခဲ့သည်။

## ဖွဲ့စည်းပုံ 
ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လောက်ကိုင်)၏ ဖွဲ့စည်းပုံမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -

### ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်ရုံး 
# ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်မှူးရုံး
# ဒုတိယဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်မှူးရုံး
# စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း) ရုံး
## စစ်ဦးစီးမှူး(ဒုတိယတန်း) ရုံး
## ဦးစီးအရာရှိ(ဒုတိယတန်း) (စစ်ရေးဌာန) ရုံး
## ဦးစီးအရာရှိ(ဒုတိယတန်း) (စစ်ထောက်ဌာန) ရုံး
# အုပ်ချုပ်မှုတပ်ခွဲရုံး

### ကွပ်ကဲမှုအောက် ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်းများ 
ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လောက်ကိုင်)၏ တိုက်ရိုက်ကွပ်ကဲလက်အောက်ခံ တပ်ရင်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်-
# အမှတ်(၁၂၅) ခြေလျင်တပ်ရင်း (ကုန်းကြမ်း)
# အမှတ်(၁၂၇) ခြေလျင်တပ်ရင်း (ကောင်းကော်-ကွမ်းလုံ)
# အမှတ်(၁၂၈) ခြေလျင်တပ်ရင်း (ပါစင်ကျော်)
# အမှတ်(၁၂၉) ခြေလျင်တပ်ရင်း (ဉာဏ်ကွမ်း-ချင်းရွှေဟော်)
# အမှတ်(၂၃၉) ခြေလျင်တပ်ရင်း (နားလီ-လောက်ကိုင်)
# အမှတ်(၃၁၂) ခြေလျင်တပ်ရင်း (ကွမ်းလုံ)
# အမှတ်(၃၂၂) ခြေလျင်တပ်ရင်း (လောက်ကိုင်)

## ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်မှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူများ 
#ဗိုလ်မှူးချုပ် မိုးကျော်သူ

## လက်နက်ချခြင်း 
၂၀၂၃ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၇ ရက် တွင် စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သော မြောက်ပိုင်းညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့ ၏ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လောက်ကိုင်) သည် လက်နက်ချအညံ့ခံသည်။လက်နက်ချအညံ့ခံမှုအား ၂၀၂၄ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၄ ရက်တွင်ပြုလုပ်သည်။   

## ကိုးကား 
## နောက်ထပ်ကြည့်ရန် 
လောက်ကိုင်
ဒုက္ခသည်စခန်းများ

# ထိုင်းနိုင်ငံရှိ လာပါဟာဒုက္ခသည်စခန်း
# ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ မယ်လဒုက္ခသည်စခန်း
# ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ နို့ဖိုးဒုက္ခသည်စခန်း
# ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ အုန်းပြန်ဒုက္ခသည်စခန်း
# ဘန်တောင်ယန် (Ban Tong Yang) ကရင်ဒုက္ခသည်စခန်း
# ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ ထမ်းဟင်ဒုက္ခသည်စခန်း
# ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ ဘန့်တုံယမ်းဒုက္ခသည်စခန်း 
# ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ မယ်လအူးဒုက္ခသည်စခန်း
# ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ မယ်ရာမိုဒုက္ခသည်စခန်း
# ကရင်နီဒုက္ခသည်စခန်းတွင် 
* အမှတ် (၁) စခန်းနှင့် 
* အမှတ်(၂) စခန်း ဟူ၍ စခန်း (၂) ခုရှိပြီး၊ 
* အမှတ် (၁) စခန်း တွင် လူဦးရေ ၂ သောင်းနီးပါးရှိကာ 
* အမှတ် (၂) စခန်းတွင် လူဦးရေ ၄ ထောင်နီးပါးရှိကြောင်း စခန်းကော်မတီစာရင်းအရ သိရသည်။
ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် လူသတ်မှု၊ မုဒိမ်းမှု၊ မူးယစ်ဆေးဝါးမှု၊ လူကုန်ကူးမှု၊ လက်နက်မှုနှင့် သစ်ခိုးခုတ် မှုတို့ကို ထိုင်းဥပဒေဖြင့်သာ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းသည့်အတွက် သက်ဆိုင်ရာ စခန်းကော်မတီနှင့် လုံခြုံရေးတာဝန်ခံများက အဆို ပါအမှုကျူးလွန်သူများကို ထိုင်းအာဏာပိုင်များထံသို့ အပ်နှံလေ့ရှိသည်။ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် အဆိုပါအမှုကြီးခြောက်ခုမှလွဲ၍ အခြားအမှုများကို ကေအာရ်စီက ချမှတ်ထားသည့် စည်းမျဉ်းစည်း ကမ်းများအတိုင်း စခန်းတာဝန်ခံများက အရေးယူအပြစ်ပေးသွားသည်။ 
## ကရင်နီဒုက္ခသည် 
ကရင်နီတိုင်းရင်းသားများသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်းရှိ ကယားပြည်နယ် (ကရင်နီ) ဒီမောဆိုး မြို့နယ်မှ ရှမ်းပြည်နယ် ဖယ်ခုံမြို့နယ်တို့တွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ရာမှ လွန်ခဲ့သည့် အနစ် ၂၀ အတွင်း မြန်မာစစ်တပ် များ၏ အဓမ္မရွှေ့ပြောင်းမှု၊ လုပ်အားပေးစေခိုင်းမှု၊ ထိုးစစ်ဆင်မှုတို့ကြောင့် ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်သို့ ထွက်ပြေးခဲ့ကြရသည်။

ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး
ကလျာ (ဝိဇ္ဇာ/သိပ္ပံ)

**ကလျာ(ဝိဇ္ဇာ/သိပ္ပံ)** (၁၄ မေ ၁၉၃၈–၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၉) သည် မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာမတစ်ဦး ဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝ 
၁၉၃၈ ခုနှစ် မေလ၊ (၁၄)ရက်နေ့တွင် ဧရာဝတီတိုင်း၊ ဖျာပုံမြို့၌ အဖ ဦးမောင်ထင်၊ အမိဒေါ်ရွှေ၊ တို့ကမွေးဖွားသည်။ အမည်အရင်းမှာ ဒေါ်ခင်ခင်ဝင်းဖြစ်သည်။

## အိမ်ထောင်ရေး 
မူလတန်းမှစ၍ ဖျာပုံမြိုအစိုးရ အထက်တန်းကျောင်းတွင် ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ် တွင် ဆယ်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ်မှာပင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ၌ပညာဆက်လက်သင်ကြားခဲ့သည်။ ဒုတိယနှစ် ရောက်သောအခါ ကာတွန်းစိန်ကြီးနှင့်လက်ထပ်ခဲ့သည်။

## ထုတ်ဝေခဲ့သောလုံးချင်းဝတ္ထုများ 
ငယ်စဉ်ကပင် စာပေဝါသနာပါသူဖြစ်၍ ခင်ပွန်းဖြစ်သူကာတွန်းစိန်ကြီး ထုတ်ဝေလျက်ရှိသော ရွှေရုပ်လွှာ စာစောင်နှင့် မိုးသောက်မဂ္ဂဇင်းတို့တွင် အခန်းဆက် ဝတ္ထုရှည်များစတင်ရေးခဲ့သည်။ ၁၉၆၉- ခုနှစ် မေလထုတ် မိုးသောက်မဂ္ဂဇင်းပါ စေတနာမှန်သော်လည်း ဝတ္ထုတိုဖြင့် စာပေလောကထဲသို့ စတင်ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁၉၇၀- ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ တွင် ရမက်ကြမ္မာသံသရာ လုံးချင်းဝတ္ထု စတင်ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ကလောင်အမည် ကလျာ(ဝိဇ္ဇာ၊သိပ္ပံ)ကို ခင်ပွန်းဖြစ်သူကပင် ရွေးချယ်ပေးခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် ထုတ်ဝေသူများနှင့် လုံးချင်းဝတ္ထုများရေးသားထုတ်ဝေခဲ့ရာ အောင်မြင်မှု့များရခဲ့သည်။ ကလျာ(ဝိဇ္ဇာ၊သိပ္ပံ) ၏စာအုပ်ကို ကဉ္စန စာပေမှ အများဆုံးထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁၉၆၅ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၂ခုနှစ်ထိ (၃၃) နှစ်တာ ကာလအတွင်းလုံးချင်းဝတ္ထုအုပ်ရေပေါင်း (၁၀၀)ဝတ္ထုရှည် (၂၀)ခန့် နှင့်ဝတ္ထုတို(၈၀)ကျော် ရေးသားခဲ့သည်။

## ထင်ရှားကျော်ကြားဝတ္ထုတိုများ 
1985 ခုနှစ်ဇန်နဝါရီလမှစ၍ ကလျာမဂ္ဂဇင်းကို တည်ထောင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ကလျာ(ဝိဇ္ဇာ၊သိပ္ပံ)၏ ဝတ္ထုများကို ဒုတိယအကြိမ် ပြန်ရိုက်ခဲ့သည်။ ခရောင်းတောမှ ခရုအိမ်၊ မချမ်းသော မချမ်းဘော၊ ကျန်စာသင့် ဝိဉာဉ်၊ စိုင်းတို့မောသို့အလွမ်းပြေ၊ ကံ့ကော်မြေမှာစေတဲ့မိုး ၊ ခေမရန်အကျဉ်းစုံ၊ မြောက်ဦးမြို့မှသည်တာချီလိတ်ဆီသို့ (ပ+ဒု)၊ ကိန္နရီအချစ် ကိန္နရာမေတ္တာ(ပ+ဒု)၊ စိတ္တဇ ကန္တာရခရီးသည် (ပ+ဒု)၊ သုဝဏ္ဏဘူမိသူ သီရိပစ္စယာသား(ပ+ဒု)၊ တောင်သမာန်သစ္စာ၊ ငပလီနှင့် လန်ကာဝီ၊ ပင်လယ်ခြားတဲ့ချစ်သူ ဆီမှ (ပ+ဒု) စသောဝတ္ထုတိုများထင်ရှားခဲ့သည်။

### ထင်ရှားသော စာအုပ်အချို့ 
# မချမ်းသော မချမ်းဘော
# ကျိန်စာသင့်ဝိဉာဉ်
# စိုင်းတို့မောသို့အလွမ်းပြေ
# ခေမရဌ်အကျဉ်းစံ
# မြောက်ဦးမြို့မှသည် တာချီလိပ်ဆီသို့(ပ၊ဒု)
# ကိန္နရီအချစ် ကိန္နရာမေတ္တာ(ပ၊ဒု) 
# စိတ္တဇကန္တာရ ခရီးသည်(ပ၊ဒု)
# ဇွဲကပင်တောင်ခြေ ချစ်ရိပ်ဝေသည်
# သုဝဏ္ဏဘူမိသူ-သီရိပစ္စယာသား(ပ၊ဒု)
# တောင်သမန်သစ္စာ
# ငပလီနှင့်လန်ကာဝီ
# စန္ဒကူးစံအိမ်

## ကွယ်လွန်ခြင်း 
စာရေးဆရာမကြီး ကလျာ (ဝိဇ္ဇာ/သိပ္ပံ)သည် ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့၌ ရန်ကုန်မြို့ နေအိမ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ကယ်လဆီယမ်

**ကယ်လဆီယံ** (ထုံးသတ္တု) သည် ပျော့၍ ငွေဖြူရောင်ရှိသော သတ္တုဒြပ်စင် ဖြစ်သည်။ ထိုသတ္တုကို ဓားဖြင့် လှီးနိုင်သည့် အပြင် နန်းကြိုးသေးသေးလည်း ဆွဲ၍ရနိုင်သည်။ ကယ်လဆီယမ်ကို သတ္တုသန့်သန့် အနေဖြင့် သဘာဝတွင် တွေ့ရခဲ၏။ သို့သော် အခြားပစ္စည်းများနှင့်ရော၍ ကယ်လဆီယံ ဒြပ်ပေါင်းမှုန့်အဖြစ်နှင့်မူ အနှံ့အပြား တွေ့ရ၏။ ထင်ရှားသော ကယ်လဆီယမ် ဒြပ်ပေါင်းတို့မှာ 

* (၁) ကယ်လဆီယမ် ကာဗွန်နိတ် (ထုံးကျောက်၊ မြေဖြူ၊ စကျင်ကျောက် ) 
* (၂) ကယ်လဆီယမ် ဆာလဖိတ် (ဂျစ်ပဆမ် )
* (၃) ကယ်လဆီယမ် ဖေါ့စဖိတ် (လူနှင့် တိရိစ္ဆာအရိုးများတွင် ပါဝင်သော အဓိက ပစ္စည်း) ဖြစ်ကြသည်။

ထုံးရေကြည်ထဲတွင် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် ဓာတ်ငွေ့လွှတ်လိုက်လျှင် ကယ်လဆီယမ် ကာဗွန်နိတ်သည် အနည်ဖြူများအဖြစ် ကျလာသည်။ ထို့ကြောင့် ထုံးရည်ကြည်သည် နို့ရည်ကဲ့သို့ ဖြူသွားသည်။ ထိုကျလာသော အနည်ဖြူကို စစ်၍ အခြောက်ခံယူလျှင် ကယ်လဆီယံကာဗွန်နိတ် အမှုန့်များကိုရ၏။ ထိုအမှုန့်များသည် အရသာမရှိသည့် အပြင် ရေတွင်မပျော်ဝင်နိုင်ချေ။ သို့သော် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် ပျော်ဝင်ရည်ထဲတွင် ထည့်လိုက်သောအခါ ချက်ချင်းပင် အရည်ပျော်သွား၏။ ကယ်လဆီယမ် ကာဗွန်နိတ်ကို အမျိုးမျိုး အသုံးပြုနိုင်သည်။ စကျင်ကျောက်သည် ကျောက်ပြား၊ ကျောက်ရုပ်၊ လျှပ်စစ်မလိုက် ပစ္စည်းနှင့်တကွ အခြား အိမ်အသုံး အဆောင်များ ပြုလုပ်ရာ၌ များစွာအသုံးဝင်သည်။ ထုံးကျောက်သည်လည်း ကာဗွန်နိတ်ထဲတွင် အပါအဝင်ဖြစ်၏။ ထုံးကျောက်ကို ထုံးလုပ်ရာ၌ လည်းကောင်း၊ အင်္ဂတေလုပ်ရာ၌ လည်းကောင်း၊ ကယ်လဆီယမ် ကာဗိုက် လုပ်ရာ၌ လည်းကောင်း၊ သံရည်ကျိုလုပ်ငန်း၌ လည်းကောင်း များစွာပင် အသုံးပြုကြသည်။ မြေဖြူသည်လည်း ကာဗွန်နိတ် ဖြစ်၏။

မြေဖြူကို အများသိကြသည့်အတိုင်း ကျောက်သင်ပုန်းပေါ်၌ စာရေးရန်အတွက် လည်းကောင်း အဆောက်အဦ နံရံတွင် အဖြူရောင်ချယ်ရန်အတွက် လည်းကောင်း၊ သွားတိုက်ဆေးမှုန့် ပြုလုပ်ရန် အတွက်လည်းကောင်း အသုံးပြုသည်။ ထုံးကျောက် ဂူလိုဏ်များ အတွင်း၌ ကျောက်စက်ပန်းဆွဲနှင့် ကျောက်စက်မိုးမျှော်တို့ကို တွေ့ရလေ့ရှိသည်။ ထိုထုံးကျောက်တိုင်တို့သည် တစ်စိမ့်စိမ့်ကျနေသည့် ရေထဲတွင် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက် ပျော်ဝင်လျက်ရှိရာမှ ခန်းခြောက်သွားသောအခါ ကျောက်ဖြစ်၍ ကျန်ခဲ့သော ကယ်လဆီယမ် ကာဗွန်နိတ်များပင် ဖြစ်ကြသည်။ 

အပင်များ ကြီးထွားသန်မာလာစေရန် ကယ်လစီယမ်ဒြပ်ပေါင်းများကို လိုအပ်၏။ အရည်ပျော်လွယ်သော ကယ်လဆီယမ် ဖော့စဖိတ် (Ca3 (Po4) 2) သည် အလွန်ကောင်းသော ဓာတ်မြေဩဇာ ဖြစ်သည်။ လူတို့သည် အထူးသဖြင့် ကလေး သူငယ်များသည် ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် နို့ရည်များကို အထူးဂရုပြု၍ စားသုံးသင့်၏။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အသီး၊ အရွက်၊ နို့ရည်များကို စားသုံးခြင်းဖြင့် ထုံးဓာတ်များရရှိပြီးလျှင် အရိုးများ မာလာနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ကယ်လဆီယမ် ဓာတ်ဆားများပါရှိသော အစားအစာများသည် ဝမ်းတွင်းရှိ အက်ဆစ်အချဉ်ဓာတ်ကို ဖျက်ဆီးနိုင်၏။ ထုံးဓာတ်နည်းသော ကလေးသည် ရစ်ကတ်ရောဂါ (အရိုးပျော့နာ) စွဲကပ်တတ်သည်။ ကယ်လဆီယမ် အောက်ဆိုဒ် (CaO) ကို မဖောက်ထုံးဟု ခေါ်၏။ လေထဲတွင် ပစ်ထားလျှင် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်နှင့် ရောစပ်သဖြင့် ကယ်လဆီယမ် ကာဗွန်နိတ်ဖြစ်သွားသည်။ ကယ်လဆီယမ် ဟိုက်ဒရော့ဆိုဒ် (Ca (OH)2) ကို ဖောက်ထုံးဟုခေါ်သည်။ သဲနှင့်ရောလိုက်သောအခါ အင်္ဂတေဖြစ်၏။ အင်္ဂတေ ကိုင်သောအခါ အင်္ဂတေသည် လေထဲတွင်ရှိသော ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် ဓာတ်ငွေ့ကို စုပ်ယူနိုင်သဖြင့် ကယ်လဆီယမ် ကာဗွန်နိတ်ဖြစ်၍ မာသွားသည်။ သို့သော် လေထဲမှ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် အနည်းငယ်ကိုသာ စုပ်ယူသောကြောင့် အင်္ဂတေသည် ရုတ်တရက် မမာနိုင်ပဲ တဖြည်းဖြည်းမာသွားရသည်။ 
**Ca (OH)2 + CO2 = Ca CO3**
ထုံးကျောက် သို့မဟုတ် ထုံးကို အမှုန့်ပြုလုပ်၍ လျှပ်စစ်မီးဖိုတွင် ကုတ်မီးသွေးနှင့်အတူထည့်၍ မီးပြင်းတိုက်ပေး သောအခါ ကယ်လဆီယမ် ကာဗိုက် (CaC2)ကို ရရှိ၏။ ကယ်လဆီယမ် ကာဗိုက်တွင် ရေအနည်းငယ် ထည့်ပေးလိုက်လျှင် အဆက်တီလင် ဓာတ်ငွေ့ထွက်ပေါ်လာသည်။ 

## ကျမ်းကိုး 
ကဏ္ဍ:အယ်ကာလိုင်း သတ္တုများ
ကျင်

**ကျင်** ဆိုသည်မှာ **ကျား** နှင့် **ယင်** ဆိုသော စကားနှစ်လုံး ပေါင်းစပ်ရာမှ **ကျင်**ဟူ၍ ဖြစ်လာသည်။ ကျင်အားကစားတွင် ယှဉ်ပြိုင်သူ အမျိုးသား နှစ်ဦးပါရှိပြီး တစ်ဦးက အဖမ်း တစ်ဦးက အခံဖြစ် သည်။ အဖမ်းသမားသည် ကျားကဲ့သို့ လျင်မြန်ဖြတ်လတ်ပြီး၊ အခံသမားသည် ယင်ကောင်ကဲ့သို့ လျင်မြန်သည်ဟု တင်စားရာမှ ကျားနှင့်ယင် ကစားနည်း ဖြစ်တည်ကာ နောက်ပိုင်းတွင် ကျင်ကစားနည်း ဖြစ်လာသည်။ ရခိုင်ဒေသ အခေါ်အဝေါ်အားဖြင့် ကျင်ကိုင်သည် ဟု သုံးနှုံးသည်။ အားခွန်ဗလ သန်မာမှုကို အဓိက ထားကစားသော ကစားနည်း ဖြစ်ပြီး၊ အခြားသော ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများမှ နပန်းကဲ့သို့သော ကစားနည်းမျိုးနှင့် ကွာခြားသည်မှာ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး တိုက်ခိုက် သတ်ပုတ်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ အားအင်နှင့် ပရိယာယ်ကို အသုံးပြုပြီး အဖမ်းသမားမှ ယှဉ်ပြိုင်ဖက် အခံသမားကို မြေပြင်သို့ လှဲချနိုင်စေရေး ယှဉ်ပြိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ရှေးရိုးရခိုင့် ရိုးရာ ကစားနည်း တစ်နည်းဖြစ်ပြီး ယခုထက်တိုင် ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲ ကျင်းပတိုင်း ထည့်သွင်း ကျင်းပကြသည်။ 

အားခွန်ဗလပြည့်ဝသော ကျင်အားကစား ကစားသူများကို ကျင်သန်ဟုခေါ်ဆိုပြီး၊ အားခွန်ဗလနှင့် ပြည့်စုံသူများ ဖြစ်ရကား ရခိုင်ပြည်နယ် တစ်ဝှမ်းလုံးမှ ကျင်ပွဲပါဝင်သော မည်သည့်ပွဲလမ်းသဘင်မဆို အထူးတလည် ဖိတ်ကြားခံရသူများ ဖြစ်သည်။ 

ကျင်ပွဲကျင်းပရာတွင် အများအားဖြင့် ရွှေမောင်းတန်း၊ ငွေမောင်းတန်းဟူ၍ အဆင့်ခွဲခြားထားပြီး ကျင်ပွဲ စပြိုင်သူသည် ငွေမောင်းတန်းမှ စတင်ယှဉ်ပြိုင်ရကာ၊ အကယ်၍ ပွဲစဉ်တစ်ခုခုတွင် ငွေမောင်းတန်း၌ အနိုင်ရ ဗိုလ်စွဲပါမှ နောက်ပိုင်း ယှဉ်ပြိုင်သော ပြိုင်ပွဲများတွင် ရွှေမောင်းတန်း၌ တက်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်ရှိသည်။ 

ကျင်ပွဲကျင်းပရာ ကွင်းမြေသည် ညီညာပြန့်ပြူးသော ကွင်းပြင်ဖြစ်၍ အများအားဖြင့် ဝိုင်းစက်သော ပုံသဏ္ဌာန်ရှိကာ သဲဆန်သော မြေပြင်မျိုးကို ရွေးချယ်လေ့ရှိသည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ကျင်အားကစားမှာ တစ်ဦးကို တစ်ဦး မြေပြင်တွင် လှဲချရသော ကစားနည်း ဖြစ်ရကား လဲကျသည့်တိုင် ဆူးညှောင့်များ ရှိမနေရေး အထူး ဂရုစိုက်ရသည်။ ကွင်း၏ တစ်ဘက်ဘက်တွင် ဒိုင်များ၊ ပွဲကျင်းပရေးအဖွဲ့များမှ မဏ္ဍပ်ဖြင့် နေရာယူကြရပြီး မဏ္ဍပ်ရှေ့ကွင်းပြင်ကို ဝိုင်းပတ်ကာ ပွဲကြည့်ပရိသတ်များက ဝိုင်းထိုင်ကြည့်ရှုရသည်။ 

ကျင်ပွဲ မကျင်းပမီတွင် ကွင်းဖွင့်အထိမ်းအမှတ် အနေဖြင့် ကလေးငယ်နှစ်ဦးက ကျင်ကိုင်သည့် ဟန်လုပ်၍ ကစားပြကာ ကွင်းကို ဖွင့်လှစ်လေ့ရှိသည်။ ထိုကလေး နှစ်ယောက် ကိုင်သော ကျင်ကို မင်္ဂလာကျင်ဟု ခေါ်သည်။ ကျင်ကိုင်ကြရာ၌ နှစ်ကြိမ် နှစ်ခါ ကိုင်ရခြင်း ဖြစ်ပြီး တစ်ကြိမ် အဖမ်းအလှည့်ဖြစ်ပြီး နောက်တစ်ကြိမ် အခံအလှည့်ဖြစ်သည်။ အဖမ်းသမားမှ စတင်၍ ဖမ်းပြီးမှသာ အခံသမားက ခုခံပိုင်ခွင့်ရှိပြီး အဖမ်းသမား စတင် မဖမ်းမီ အခံသမားအနေဖြင့် လှုပ်ရှားခွင့် မရှိချေ။ အများအားဖြင့် အဖမ်းသမားသည် အသာစီးရသည်ဟု ထင်စရာရှိသော်လည်း၊ ကျွမ်းကျင်ပါးနပ်သော ကျင်သန်နှင့်တွေ့သောအခါ သူသည် အခံ အလှည့်ဖြစ်သည့်တိုင် အနိုင်ရသည်ထိ ကစားနိုင်သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ 

ကျင်ပွဲပြီးသောအခါ အနိုင်ရရှိသော ကျင်သန်သည် ကျင်ပွဲကျင်းပရာ ကွင်းပတ်လည်ရှိ ပရိသတ်တို့ ရှေ့မှောက်တွင် ခါးတောင်းကို မြောင်အောင်ကျိုက်ပြီး လှပစွာ ကသည်ကို ဒေသအခေါ် ကျင်ကွင်းသည်ဟု ခေါ်သည်။ ကျင်သန်အနေဖြင့် ပွဲကျင်းပရာ ဌာနမှ ဆုတော်ငွေ ရရှိသည့်အပြင် ကွင်းပတ်လည်တွင် ကြည့်ရှုနေကြသော ပရိသတ်များမှ ဆုချခြင်းမှလည်း ဆုတော်ငွေများ အမြောက်အမြားရတတ်သည်။
ကန့်ကူဆံ

**ကန့်ကူဆံ** (steatite)သည် စာပေရေးသားရာတွင် သုံးသည့် စာရေးကိရိယာ ကျောက်တံတစ်မျိုးပင် ဖြစ်သည်။ ရှေးအခါက ပုရပိုက်နက်ဟု ခေါ်သော အနက်ရောင်စက္ကူချပ်၊ အလွှာခေါက်များ ပေါ်တွင် ကန့်ကူဆံဖြင့် စာရေးကြရသည်။ စာပေစတင် သင်ကြားသောအခါ ကန့်ကူဆံကို ကိုင်တွယ်ပုံက အစ သင်ကြားရသဖြင့် ဆရာဦးများကို **ကန့်ကူလက်လှည့် ဆရာ** ဟူ၍ လည်းခေါ်တွင်လေသည်။

ကန့်ကူဆံသည် ကန့်ကူခေါ် တွင်းထွက်ပစ္စည်း တစ်မျိုးမှ ရရှိသော ကျောက်နုတစ်မျိုး ဖြစ်၍ အတုံးအခဲ အစကလေးများဖြစ်သည်။ ထို အစများကို တုတ်ချောင်းငယ်သဏ္ဌာန် အဖျားချွန်၍ ဖြစ်စေ၊ ကြေးပြွန်တံငယ်၏ ထိပ်တွင်တတ်၍ ဖြစ်စေ ရေးသားကြရလေသည်။ 

ကန့်ကူဆံသည် အစိမ်းနုရောင်သန်း၍ ဆွတ်ဆွတ်ဖြူလည်း ရှိသည်။ ကန့်ကူအနက်ဟူ၍လည်း ရှိသည်။ ရှေးအခါက ကန့်ကူဆံများကို ဘုရင့်ဘဏ္ဍာတိုက်သို့ ပို့အပ်ရ၍ ဘုရင်က ဆိုင်ရာစုရေး၊ စုကိုင်၊ စာချီများသို့လည်းကောင်း၊ ရဟန်းသံဃာများသို့လည်းကောင်း၊  ထုတ်ပေးလှူဒါန်းသည်။ မြန်မာရာဇဝင်တွင် ဆရာတော်ဦးကျည်ပွေ့သည် အသက်ကြီးရင့်မှ စာသင်လိုသဖြင့် နန်းတော်သို့ ကန့်ကူဆံ အလှူခံသွားရာ ဘုရင်က **ငရုပ်ကျည်ပွေ့ အတက်ပေါက်ဦးအံ့လော** ဟု ပြောဆိုကြောင်းနှင့် စကားစဉ်ရှိသည်။ 

ယခုခေတ်တွင် စာပေရေးသားရာ၌ ကန့်ကူဆံ အသုံးနည်းသွားပြီး ခဲတံ၊ ဖောင်တိန်၊ ဘောပင်များသာ သုံးစွဲကြတော့သည်။ ဝရိန်ဆော်သည့်လုပ်ငန်း၊ သံချီသံကွေးလုပ်ငန်းများတွင်သာ သံများပေါ်၌ အမှတ်အသားပြုရန် သုံးကြတော့သည်။

## ကျမ်းကိုး
ဂျဝါဟာလာနေရူးဆု

ဂျဝါဟာလာနေရူးဆုကို အိန္ဒိယအစိုးရမှ နိုင်ငံတကာချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုအတွက်ဟုဆိုကာ ၁၉၆၅ ခုနှစ်မှ စတင်ပြီး ချီးမြှင့်ခြင်းဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့ပြည်သူများအကြား ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှု၊ နားလည်မှု၊ ဆက်ဆံရေးကောင်းမွန်အောင် ကြိုးပမ်းသူများအတွက် ရည်ရွယ်ချီးမြှင့်ခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။ ဆုကြေးငွေအဖြစ် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅၅ဝဝဝကျော် (အိန္ဒိယ ရူပီး ၂.၅ သန်း) ချီးမြှင့်သည်။
၂၀၀၇ ခုနှစ်အထိစာရင်းအရ ဆုချီးမြှင့်ခံရသူ (၃၅)ဦးရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံမှ ထိုဆုအား ချီးမြှင့်ခံရသူ (၂)ဦးရှိသည်။ ပထမတစ်ဦးမှာ ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေအတွင်းအရေးမှူးချုပ် ဦးသန့် ဖြစ်ပြီး ထိုဆုစတင်ပေးအပ်သည့် ၁၉၆၅ ခုနှစ်မှာပင် ထိုဆုအား ချီးမြှင့်ခံရခြင်းဖြစ်သည်။ ဒုတိယတစ်ဦးမှာ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်(NLD) အတွင်းရေးမှူး ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဖြစ်ပြီး ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် ချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။

## ဆုချီးမြှင့်ခံရသူများ 
၁။ ဦးသန့်(၁၉၆၅)

၂။ မာတင်လူသာကင်း ဂျူနီယာ(၁၉၆၆)

၃။ ခန်အဘ်ဒူလ် ဂါဖ်ဖာခန်(၁၉၆၇)

၄။ ရီဟူဒီ မီနူဟင်(၁၉၆၈)

၅။ မာသာ ထရီဆာ(၁၉၆၉)

၆။ ကန်နက်ကောန်ဒါ(၁၉၇၀)

၇။ ဂျိုစစ်ဘရော့ဇ်တီတို(၁၉၇၁)

၈။ အန်ဒရီ မဲလ်ရက်စ်(၁၉၇၂)

၉။ ဂျူးလီးယက် နီရီရီ(၁၉၇၃)

၁၀။ ရောပရီဘစ်တ်(၁၉၇၄)

၁၁။ ဂျိုးနက်စ်ဆော့ခ်(၁၉၇၅)

၁၂။ ဂူစီပီတူစီ(၁၉၇၆)

၁၃။ တူစီ မီဟာဂျီ ရှာရတ်သာ(၁၉၇၇)

၁၄။ နိချိဒဆု ဖုဂျိ(၁၉၇၈)

၁၅။ နယ်လ်ဆင် မင်ဒဲလား(၁၉၇၉)

၁၆။ ဘာဘရာဝက်ဒ်(၁၉၈၀)

၁၇။ အယ်လ်ဗာနှင့် ဂန်နာမိုက်ဒရယ်(၁၉၈၁)

၁၈။ လီယိုပေါ ဆီဒါ ဆန်ဟာ(၁၉၈၂)

၁၉။ ဘရူနို ခရီစကိုင်း(၁၉၈၃)

၂၀။ အင်ဒရာ ဂန္ဒီ(၁၉၈၄)

၂၁။ အိုလော့ဖ်ပယ်မီ(၁၉၈၅)

၂၂။ 

၂၃။ ရာဆာ အာရာဖက်စ်(၁၉၈၈)

၂၈။ အောင်ဆန်းစုကြည်(၁၉၉၃)

၂၉။ မဟာသီယာ မိုဟာမက်စ်(mahathir-mohamad)(၁၉၉၄)