open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
နီယိုကိုလို-ကိုဘာ အမျိုးသားဥယျာဉ်

**နီယိုကိုလို-ကိုဘာ အမျိုးသားဥယျာဉ်** သည် ယူနက်စကိုမှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော နေရာဖြစ်ပြီး ဆီနီဂေါနိုင်ငံ အရှေ့ပိုင်းရှိ သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး နယ်မြေ တစ်ခု ဖြစ်ကာ ဂင်းနီဗစ်ဆောနိုင်ငံ နယ်စပ် အနီးတွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်းအား လမ်းမခင်းထားသော လေယာဉ်ပြေးလမ်းသာရှိသည့် နီယိုကိုလို-ကိုဘာ လေဆိပ်မှ တဆင့် သွားရောက်နိုင်သည်။

## ကိုးကား
နင်ဘာစထရစ်တောင် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဒေသ

**နင်ဘာစထရစ်တောင် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဒေသ** သည် ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ နှင့် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားသောဒေသ ဖြစ်ပြီး ဂီနီနိုင်ငံ နှင့် အိုင်ဗရီကို့စ်နိုင်ငံ တို့တွင် တည်ရှိသည်။ စုစုပေါင်း အကျယ်အဝန်း ဧရိယာ ၄၃,၃၄၂ ဧက (၁၇,၅၄၀ ဟက်တာ) ရှိပြီး ၃၀,၉၈၇ဧက (၁၂,၅၄၀ ဟက်တာ) မှာ ဂီနီနိုင်ငံ အတွင်း ရှိပြီး ၁၂,၃၅၅ ဧက ( ၅၀၀၀ ဟက်တာ) မှာ အိုင်ဗရီကို့စ်နိုင်ငံ အတွင်း ရှိသည်။ ထို ထိန်းသိမ်းရေး ဒေသသည် နင်ဘာတောင်တန်း၏ အဓိက အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်ပြီး ပထဝီ အနေအထားအားဖြင့် ပုံမှန်မဟုတ်အောင် များပြားလာသော ဒေသရင်းအပင်များ နှင့် ဒေသရင်း တိရစ္ဆာန်များ ရှိသည့်အပြင် ထိုနေရာ တစ်ခုတည်းတွင်သာ တွေ့ရသော အကောင်လိုက်မွေးဖွားသော ဖားပြုတ်များ၊ မြင်းခွာလင်းနို့ များ စသည်တို့ ရှိသည်။ အမြင့်ဆုံးတောင်မှာ ရစ်ချတ်-မိုလဒ်တောင် ဖြစ်ပြီး ၅,၇၅၀ပေ (၁,၇၅၂ မီတာ) မျှမြင့်ကာ နိုင်ငံ နှစ်ခုစလုံးတွင် အမြင့်ဆုံးတောင် ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဆာရန်ဂတီ အမျိုးသားဥယျာဉ်

**ဆာရန်ဂတီ အမျိုးသားဥယျာဉ်** သည် တန်ဇေးနီးယားနိုင်ငံ ရှိ အမျိုးသားဥယျာဉ် တစ်ခု ဖြစ်ပြီး မာရာ နှင့် ဆီမီယုဒေသအတွင်းရှိ ဆာရန်ဂတီ ဇီဝရပ်ဝန်းနယ်မြေ တစ်ခု ဖြစ်သည်။  နှစ်စဉ် ရွှေ့ပြောင်းလေ့ ရှိသော ၁.၅ သန်းမျှသော မုတ်ဆိတ်ဖြူ ဆတ်ကျွဲ များ နှင့် ၂၅၀,၀၀၀ မျှသော မြင်းကျားများ အပြင် အမျိုးမျိုးသော နိုင်းမြစ်မိကျောင်းများ နှင့် ပျားရည်စားခွေးတူဝက်တူ များကြောင့် ထင်ရှားသည်။

## ကိုးကား
နင်စတင့်

ဆဂန်းဂွေး လန်းနေဂါအေး (SG̱ang Gwaay Llanagaay) (ကော့ဒငါးနီကျွန်း) အား အင်္ဂလိပ်နာမည် နင်စတင့် ဟု အများသိကြပြီး ကနေဒါနိုင်ငံ ဗြိတိသျှကိုလံဘီယာ မြောက်ဘက် ကမ်းရိုးတန်း တွင် ရှိသော ဟိုင်ဒါ လူမျိုးတို့၏ ကျေးရွာ ဒေသဖြစ်ပြီး ဂွိုင်းဟာနပ်စ် အမျိုးသားဥယျာဉ် ထိန်းသိမ်းရေး ဒေသ နှင့် ဟိုင်ဒါ အမွေအနှစ်နေရာ ဒေသ၏ တစိတ်တပိုင်း ဖြစ်သည်။

ထိုကျေးရွာနယ်မြေသည် ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ ဖြစ်ပြီး  ကနေဒါနိုင်ငံ၏ အမျိုးသား သမိုင်းဝင် ဌာန တစ်ခု ဖြစ်ကာ အမျိုးသား အဏ္ဏဝါ ထိန်းသိမ်းရေး နယ်မြေ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
ဟက်စမက်ရှ်အင် ကျွဲခုန်

**ဟက်စမက်ရှ်အင် ကျွဲခုန်** သည် ကနေဒါနိုင်ငံ အယ်လဗားတားပြည်နယ် ဖို့တ်ဒ်မက်လောက်ဒ်မြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက် ၁၈ ကီလိုမီတာအကွာ ဟိုင်းဝေး ၇၈၅ တွင် တည်ရှိသည်။ ပရေရီမြက်ခင်းပြင်မှ စတင်မြင့်တက်သွားသော ရော့ကီးတောင်တန်း၏ ခြေရင်းတောင်ကုန်းများတွင် ရှိသည်။ ၎င်းသည် ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ဘလက်ဖု အင်ဒီးယန်းလူမျိုးတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု ပြတိုက် တည်ရှိရာ နေရာ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပီးကာနီ နေးရှင်း၏ ပွဲတက်ဥသျှောင်ဖြစ်သော ဂျိုးခရိုးရှူး စီနီယာသည် ထိုနယ်မြေကို ဖော်ဆောင်ရာတွင် အခရာကျသူ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ဂျိုးခရိုးရှူး စီနီယာ နေအိမ်အား သူ၏ အမှတ်တရ အဖြစ်ထားရှိသည်။ သူသည် သူ၏ ဘဝအား ရှေးဦးနေ လူမျိုးတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုကို ထိန်းသိမ်းရန် နှင့် ရှေးဦးနေနှင့် ရှေးဦးနေမဟုတ်သော လူတို့အကြား ဆက်ဆံရေး မြှင့်တင်ရန် ကြိုးပမ်းမှုတို့ကြောင့် ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ဘလက်ဖု အင်ဒီးယန်းလူမျိုးတို့၏ အသိပညာနှင့် ထုံးစံများကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ခြင်း အတွက် အမျိုးသား ရှေးဦးနေလူမျိုး အောင်မြင်မှု ဆု ကို ပေးအပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။

## ကိုးကား
ဒါရီယံ အမျိုးသားဥယျာဉ်

**ဒါရီယံ အမျိုးသားဥယျာဉ်** သည် ပနားမားနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသော ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပနားမားစီးတီး မှ ၃၂၅ ကီလိုမီတာခန့် အကွာတွင် တည်ရှိပြီး ပနားမားနိုင်ငံရှိ အမျိုးသား ဥယျာဉ်များတွင် အကျယ်ပြန့်ဆုံး ဖြစ်ကာ အလယ်အမေရိကရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ် နေရာများထဲမှ အရေးပါဆုံး နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ 

ဒါရီယံ အမျိုးသား ဥယျာဉ်သည် မြောက်အမေရိက နှင့် တောင်အမေရိက ကို ဆက်သွယ်ပေးထားသော သဘာဝ တံတားလည်း ဖြစ်သည်။ 

၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ဟက်တာ ၇၀၀,၀၀၀ (၇,၀၀၀ စတုရန်း ကီလိုမီတာ) သည် အော်လ်တို ဒါရီယံ ကာကွယ်တော့၏ အစိတ်အပိုင်း တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၀ ခုနှစ်သို့ ရောက်သော အခါ ထိုဧရိယာအား အမျိုးသား ဥယျာဉ် အဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။ ၁၉၈၃ ခုနှစ်သို့ ရောက်သော အခါ ဧရိယာ ၈၅၉,၃၃၃ ဟက်တာ (၈၅၉၃.၃၃ စတုရန်း ကီလိုမီတာ) သည် ယူနက်စကို၏ ဇီဝရပ်ဝန်း ထိန်းသိမ်းရေး ဒေသ ဖြစ်လာခဲ့သည်။  The park covers .

ထိုဒေသသည် ပနားမားနိုင်ငံ၏ တောင်ဘက်စွန်း ဒါရီယံ ပြည်နယ်တွင် တည်ရှိပြီး တောင်ဘက်နယ်နိမိတ်မှာ ပနားမား-ကိုလံဘီယာ နယ်စပ်တွင် ၉၀% မျှ ဆန့်တန်းလျက် ရှိသည်။ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ကာရစ်ဘီယံ ပင်လယ် ၁၆ ကီလိုမီတာခန့် ပြိုင်လျက် ရှိပြီး ပစိဖိတ် ကမ်းရိုးတန်းနှင့်လည်း ပြိုင်လျက်ရှိသော  ဆာရန်းနီးယား ဒဲလ် ဒါရီရံ တောင်တန်း နှင့် ပင်လယ်ကြား တွင် တည်ရှိသည်။ ကိုလံဘီယာရှိ လော့စ် ကာတီယို အမျိုးသားဥယျာဉ် နှင့် ကပ်လျက် ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကုန်းကြိမ်

**ကုန်းကြိမ်** (*Calamus rotang*) သည် အပင် မျိုးစိတ်တခုဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။

## ကိုးကား
ကွမ်းကတိုး

**ကွမ်းကတိုး** သို့မဟုတ် **ကုန်းကတိုး** (***Abelmoschus moschatus*** သို့မဟုတ် ***Hibiscus abelmoschus***)သည် ရနံ့မွှေးသော ဆေးဖက်ဝင်အပင်တစ်မျိုး ဖြစ်ပြီး၊ မာလဗေးစီ (Malvaceae)မျိုးရင်းဝင် ပန်းပွင့်သောအပင်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ အာရှတိုက်နှင့် ဩစတြေးလျတိုက်တို့တွင် သဘာဝအတိုင်း ပေါက်ရောက်သောအပင် ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ပြည်သူ့အလုပ်သမားပါတီ

**ပြည်သူ့အလုပ်သမားပါတီ** () သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံရေးပါတီ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ပါတီဥက္ကဋ္ဌမှာ ဦးကျော်ဇင် ဖြစ်သည်။ 

## ပါတီမှတ်ပုံတင်ခြင်း 
### ၂၀၁၇ 
ပြည်သူ့အလုပ်သမားပါတီကို ၂၀၁၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ခဲ့သည်။

## ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု 
### အမျိုးသားလွှတ်တော် 
### ပြည်သူ့လွှတ်တော် 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တည်ဆဲ နိုင်ငံရေးပါတီများ
ဟားခါးပညာရေးကောလိပ်

**ဟားခါးပညာရေးကောလိပ်** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့တွင် တည်ရှိသော ပညာရေးကောလိပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဟားခါးပညာရေးကောလိပ်သည် ချင်းပြည်နယ်တွင် ပထမဆုံးဖွင့်လှစ်သည့် ပညာရေးကောလိပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
ဟားခါးပညာရေးကောလိပ်ကို ၂၀၁၆-၂၀၁၇ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်တွင် စတင်ဆောက်လုပ်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် လုပ်ငန်းခွင်ကြိုမူလတန်းဆရာ အတတ်ပညာဒီပလိုမာ (D.TEd) သင်တန်းအား စတင်လက်ခံသင်ကြားပေးခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့ ချင်းပြည်နယ်နေ့တွင် ဟားခါးပညာရေးကောလိပ်ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ဂေး ဖရန်စ်ဒယ်

**ဂေးလ် ဖရန်စ်ဒယ်** () သည် နော်ဝေနိုင်ငံဖွား၊ အမေရိကန် ဗုဒ္ဓဘာသာဆရာ၊ စာရေးဆရာနှင့် သုတေသနပညာရှင်ဖြစ်ပြီး ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၊ ရက်ဒ်ဝုမြို့တွင် အခြေစိုက်နေထိုင်သည်။ သူသည် ၁၉၇၅ ခုနှစ်ကတည်းက Sōtō ဇင်ဘာသာနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝိပဿနာတရားကို ကျင့်သုံးလျက်ရှိသည်။ လက်ရှိတွင် ဆန်ဖရန်စစ္စကို Bay Area တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အလေ့အကျင့်ဩဝါဒများ သင်ကြားပေးလျက်ရှိသည်။ အဆိုပါဝိပဿနာကျင့်စဉ်များကို ဂျက်ကွန်းဖီးလ် ထံမှ သင်ကြားခဲ့ပြီး Spirit Rock တရားအားထုတ်ရေးသင်တန်းတွင် ဆရာတစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူသည် ၁၉၈၂ ခုနှစ်အတွင်း ဆန်ဖရန်စစ္စကိုဇင်စင်တာတွင် Sōtō ဇင်ဘုန်းကြီးဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ထေရဝါဒဘုန်းကြီးဖြစ်လာခဲ့သည်။

သူသည် ရက်ဒ်ဝုစီးတီးရှိ ဝိပဿနာဘာဝနာစင်တာ (IMC) ၏ လမ်းညွှန်ဆရာ ဖြစ်သည်။ သူသည် စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်မှ ဗုဒ္ဓဘာသာလေ့လာရေးအတွက် ပါရဂူဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။

သူက အမေရိကတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာအုပ်စုအောင်မြင်မှု၏ အခြေခံအကြောင်းသည် ဝိဉာဏ  အလေ့အကျင့်  (အထူးသဖြင့်  ဘာဝနာ) ကို "အာရှယဉ်ကျေးမှုအသုံးအနှုန်းတွေကနေဖယ်ရှားခြင်း" ကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ သူသည် "အနောက်ပိုင်း ဝိပဿနာဘာဝနာ လှုပ်ရှားမှုအဖွဲ့အတွက် သီလ (စာရိတ္တ) ၏ အသွင်ပြောင်းအခန်းကဏ္ဍခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ" တွေကိုလည်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

အမေရိက လူလတ်တန်းစားများကြားတွင် ဝိပဿနာတရားအားထုတ်ခြင်း၏ လူကြိုက်များရခြင်းအကြောင်းမှာ သမ္မာကမ္မန္တ (မှန်ကန်သော အမှုကို ပြုခြင်း) နှင့်ဆက်စပ်သောကြောင့်၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့်သမိုင်း၏ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးမရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု သူက သုံးသပ်သည်။ သူ၏ဓမ္မပဒဘာသာပြန်ချက်အား ကောလိပ်ကျောင်းသားများ ပျော်ရွှင်မှုအကြောင်းကို သင်ကြားရန်အတွက် အကြံပြုထားသော စာဖတ်ခြင်းစာရင်းထဲတွင် ထည့်သွင်းထားသည်။

ရိုးရာဗုဒ္ဓဘာသာအား လေ့လာရန်၊ သို့သော် တစ်ခုလုံးထက် ဘယ်အရာကို ယူပြီး ပယ်မည် ဆိုသည်ကို ပိုမိုသတိပြုရန် ပယ်ချရန်ထက် တိုးတက်မှုပြုလုပ်ရန် ဝိပဿနာဆရာ၊ ဆရာမများအပေါ် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာအစဉ်အလာပုံစံများအပေါ် ယူဆချက်များနှင့် ပက်သက်ပြီး ပိုမိုတာဝန်ယူရန် ရှိခြင်းအဖြစ် ဖော်ပြထားခဲ့ပြီး မွေးစားမရဖြစ်ပြီး ယူဆချက်နှင့်ဆန်းသစ်တီထွင်မှုများမှာ အခြေခံရည်ရွယ်ချက်ထားရှိရန် ဆိုခဲ့သည်။

သူသည် တရားအားထုတ်မှုကို ဗုဒ္ဓဘာသာလမ်းကြောင်း၏ နှလုံးဟု အသိအမှတ်ပြုပြီး တခြားဘာသာရေးထက် "ဝိဉာဏ" ထက် လူများလေ့ကျင့်ကြသည့်  ရိုးရာဗုဒ္ဓဘာသာက အရေးထားသော  မေတ္တာ၊ ကျင့်ဝတ်၊ အလှူအတန်းများသည် သတိမှာ အခြေခံသည်ဟု ဆိုသည်။

၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ကယ်လီဖိုးနီးယား တက္ကသိုလ်မှ အင်္ဂလိပ်စာ ကနေဒါဖွား ကဗျာဆရာနှင့် ပါမောက္ခဂုဏ်ထူးဆောင် ပီတာဒေ စကော့တ် သည် *Breathing exercise: a how-to* ဟူသော ကဗျာကို ဖရန်စ်ဒယ်ထံ ရည်ရွယ်ရေးသားခဲ့သည်။

## ကိုးကား
အမျိုးသားလုံခြုံရေးကောင်စီ

**အမျိုးသားလုံခြုံရေးကောင်စီ** (; အတိုကောက် **NSC**) သည် များသောအားဖြင့် နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို ဆောင်ရွက်သော အစိုးရ၏ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ခွဲ ဖြစ်သည်။ ထိုအဖွဲ့ကို နိုင်ငံတော် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အကြံပေးများ၊ စစ်ဖက်၊ သံတမန်၊ ထောက်လှမ်းရေး၊ ဥပဒေရေးရာ ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်များနှင့် အခြား အစိုးရအဖွဲ့များမှ ဝန်ထမ်းများဖြင့် ဖွဲ့စည်းလေ့ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ကို ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

တစ်ခါတစ်ရံတွင် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံကို "အမျိုးသား လုံခြုံရေး ကော်မတီ" သို့မဟုတ် "အမျိုးသား လုံခြုံရေး ကောင်စီ" စသော အဖွဲ့အစည်းများမှ အုပ်ချုပ်လေ့ရှိသည်။ ယင်းကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းများသည် စစ်အာဏာရှင်စနစ် အစပျိုးခြင်း (သို့မဟုတ် နိုင်ငံရေး မတည်မငြိမ်ဖြစ်မှု) ၏ ရလဒ်လည်း ဖြစ်လေ့ရှိသည်။

အချို့သော နိုင်ငံများရှိ ယင်းကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းများသည် အစိုးရ၏ အစိတ်အပိုင်း မဟုတ်သည်လည်း ရှိတတ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံရှိ အမျိုးသားလုံခြုံရေး ဗဟိုကော်မရှင်အဖွဲ့သည် အစိုးရ၏ အစိတ်အပိုင်း မဟုတ်ဘဲ အာဏာရပါတီဖြစ်သော တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ အစိတ်အပိုင်း တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရခိုင်ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ

**ရခိုင်ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ** () သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံရေးပါတီ တစ်ခုဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
ရခိုင်ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီကို ၂၀၁၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းများ
ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ အလံတော်

**ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အလံ** (ခမာ:  *Tung-Cheat*) သည် လက်ရှိပုံစံကို ၁၉၄၈ တွင် စတင်အသုံးပြုခဲ့ပြီး ၁၉၉၃ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲအပြီးနှင့် ဘုရင်စနစ် ပြန်လည်ထိန်းသိမ်းခြင်းများပြီးနောက် ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်အသုံးပြုခဲ့သည်။

## သင်္ကေတ 
## တော်ဝင်အလံတော် 
ကမ္ဘောဒီးယား ဘုရင်၏ တော်ဝင်စံသတ်မှတ်ချက် (; "ဘုရင့်အလံ") သည် ကမ္ဘောဒီးယား သက်ဦးဆံပိုင်ဘုရင်စနစ်၏ ကိုယ်ပိုင်အလံ ဖြစ်သည်။ ယင်းကို ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် တရားဝင် အသုံးပြုခဲ့သော်လည်း ၁၉၄၁ ခုနှစ်ကတည်းက စတင်အသုံးပြုမှုများ ရှိခဲ့သည်။ ယင်းသည် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော် အထိမ်းအမှတ် သင်္ကေတ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။

## သမိုင်းဝင် နိုင်ငံတော် အလံများ 
## ကိုးကား
လွိုင်ကော်တက္ကသိုလ်

**လွိုင်ကော်တက္ကသိုလ်** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်မြို့တွင် တည်ရှိသော ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံတက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လွိုင်ကော်တက္ကသိုလ်၏ ပင်မဆောင်ကို ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ အတွင်းရေးမှူး ၁ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းစိန်က ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။
## သမိုင်းကြောင်း
၁၉၉၈ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၈ရက်နေ့တွင် လွိုင်ကော်ကောလိပ်အဖြစ် စတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။၂၀၀၂ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၆ရက်နေ့တွင် ဒီဂရီကောလိပ်အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၂၀၀၃ခုနှစ် မေလ ၁၄ရက်တွင် တက္ကသိုလ်အဖြစ်လည်းကောင်း အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။
## တည်နေရာနှင့် အကျယ်အဝန်း
လွိုင်ကော်မြို့၏ အနောက်မြောက်ပိုင်းတွင်တည်ရှိကာ ဒေါဥခူးရပ်ကွက်တွင် ပါဝင်သည်။၁၅၈.၆၃ဧက ကျယ်ဝန်းသည်။

## သင်ကြား​ရေးဌာနများ
*မြန်မာစာဌာန
*အင်္ဂလိပ်စာဌာန
*ပထဝီဝင်ဌာန
*သမိုင်းဌာန
*ဒဿနိကပညာဌာန
*ဥပဒေပညာဌာန
*အရှေ့တိုင်းပညာဌာန
*ဓာတုဗေဒဌာန
*ရူပဗေဒဌာန
*သချၤာဌာန
*သတ္တဗေဒဌာန
*ရုက္ခဗေဒဌာန
*ဘူမိဗေဒဌာန

## ကိုးကား
ရာမ ၈ တံတား

**ရာမ ၈ တံတား** () သည် ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့ရှိ ကျောက်ဖရားမြစ် ကို ဖြတ်သန်း တည်ဆောက်ထားသည်။ ၁၉၉၉ မှ ၂၀၀၂ ထိ ဆောက်လုပ်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၂ ခုနှစ် မေလ ၇ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ နတ်ပြည်စံ ရာမ ၈ ဘုရင်ကို ဂုဏ်ပြု၍ တည်ဆောက်ထားသည်။

## မှတ်စုများ
## ကိုးကား
မြန်မာပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ

**မြန်မာပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ** (; အတိုကောက် **MPD**) သည် ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် စတင်ပေါ်ပေါက်လာသော မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံရေးပါတီ တစ်ခုဖြစ်သည်။

ပါတီဥက္ကဋ္ဌမှာ ဦးဌေးကျော် ဖြစ်သည်။​

## သမိုင်းကြောင်း 
မြန်မာပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီကို ၂၀၁၇ ခုနှစ် မေလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ခဲ့သည်။

နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက အသစ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၃၁) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံရေးပါတီများအနေဖြင့် အသစ်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည့် ဥပဒေအရ ပြန်လည်မှတ်ပုံတင်ကြရန် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ကြေညာခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းနည်းဥပဒေအရ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သို့ မှတ်ပုံတင်ခဲ့ရာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် မှတ်ပုံတင်အမှတ် (၂) ဖြင့် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။

## ပါတီရုံးချုပ် 
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ထောက်ကြန့်မြို့၊ ရန်ကုန် - ပဲခူးလမ်းမကြီး၊ အမှတ်(၈၃) တွင် ပါတီရုံးချုပ် ဖွင့်လှစ်ထားသည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တည်ဆဲ နိုင်ငံရေးပါတီများ
အာဆီယံလမ်းစဉ် သီချင်း

**အာဆီယံလမ်းစဉ် သီချင်း** () သည် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း၏ တရားဝင် အထိမ်းအမှတ်သီချင်း ဖြစ်သည်။ သီချင်းစာသားကို ​​​​ဗယောမ် ဝလယ်ဗချရာ (; ) က ရေးသားခဲ့ပြီး သံစဉ်ကို ကိတ္တိကွန်း ဆိုပရက်ဆော့ (; ) နှင့် သံဘော တ္ရိုင်ဥဒေါမ်  (; ) တို့က သီဖွဲ့ခဲ့ပြီး အာဆီယံ ဆယ်နိုင်ငံရှိနောက်ဆုံးအဆင့် ၉၉ ဦးမှ အနိုင်ရခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

## ပြိုင်ပွဲ 
အာဆီယံအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံများက စိတ်အားထက်သန်မှုနှင့် အားပါးတရမရှိခဲ့သော ယခင်အာဆီယံ တရားဝင်သီချင်းဟု သတ်မှတ်ကြသည့် ASEAN Hymn သီချင်းကို အစားထိုးရန်အတွက် သီချင်းပြိုင်ပွဲကို အာဆီယံအသင်းဝင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ အားလုံးတွင် ကြေညာခဲ့ပြီး ပြိုင်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည်။ အဖွဲ့ဝင် တစ်နိုင်ငံလျှင် ပြိုင်ပွဲဝင်သီချင်း ၂၀ အထိ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ရန် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး ပြိုင်ပွဲကို အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ အားလုံးအတွက် ကျင်းပခဲ့သည်။ အနိုင်ရပါက အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၀,၀၀၀ ရရှိမည်ဖြစ်ပြီး အရှေ့တောင်အာရှ၏ တရားဝင် ဒေသဆိုင်ရာသီချင်းအဖြစ် ကြေညာခြင်းခံရမည် ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၀ တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော နောက်ဆုံးအဆင့်ပွဲစဉ်တွင် ဒိုင်အဖွဲ့က **The ASEAN Way** သီချင်းကို အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း၏ တရားဝင် ဒေသဆိုင်ရာ အထိမ်းအမှတ်သီချင်းအဖြစ် တညီတညွတ်တည်း မဲပေးရွေးချယ်ခဲ့ကြသည်။

### စံသတ်မှတ်ချက်များ 
* ဘာသာစကား: အင်္ဂလိပ်
* သီချင်းသည် အာဆီယံ၏ ဂုဏ်သိက္ခာ၊ ပူးပေါင်းမှုနှင့် စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ဖော်ပြနိုင်ရမည်။
* အာဆီယံ၏ ကွဲပြားသော ယဉ်ကျေးမှုနှင့် လူမျိုးစုများကို ထင်ဟပ်မှု ရှိရမည်။
* ပင်ကိုရေးဖွဲ့မှု ဖြစ်ရမည်
* စက္ကန့် ၆၀ ထက် မရှည်ရ။

### ဒိုင်များ 
* ဘရူနိုင်း - ဟာဂျီ မနတ်ဖ်ဘင် ဟာဂျီ ကာမစ်
* ကမ္ဘောဒီးယား - ဒေါက်တာ ဆမ်အန်းဆမ်
* အင်ဒိုနီးရှား - ပြူဝ ကာရကာ
* လာအို - ခမ်ပက် ပွန်သောင်ဂဆီ
* မလေးရှား - အေရုပ် အီဘရာဟင်
* မြန်မာ - ဦးသောင်းတင်ဦး
* ဖိလစ်ပိုင် - အပရီပီနို ဗီ ဒစ္စထရို
* စင်ကာပူ - ဖွန်ယော်တိုင်
* ထိုင်း - မွန်လောင်း
* ဗီယက်နမ် - ပန်ဟွန်ဟိုင်

ပြင်ပနိုင်ငံမှ ဒိုင် ၃ ဦး:
* ဩစတြေးလျ - Ms. စန္ဒာ မိလိကန်
* တရုတ် - Mr. ဘို ယန်ကိုင်
* ဂျပန် - Ms. ခဲကို ဟာရဒါ

## ကိုးကား
အာဆီယံ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်

**အာဆီယံအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်** ( သည် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း (အာဆီယံ) ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်ဖြစ်ကာ အာဆီယံ၏ အုပ်ချုပ်မှုဆိုင်ရာ အရာရှိချုပ်ဖြစ်သည်။

အာဆီယံပဋိညာဉ်စာတမ်းပါ သတ်မှတ်ချက်များအရ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်ကို အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေးကြီးက ရွေးချယ်ခန့်အပ်ရသည်။ခန့်အပ်ရာတွင် သက်တမ်းတိုးခွင့်မရှိသော (၅)နှစ်သက်တမ်းတစ်ခုအတွက်  အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ၏ နိုင်ငံသားများအတွင်းမှ နိုင်ငံအမည်အက္ခရာစဉ်အလိုက် အလှည့်ကျ ရွေးချယ်ရမည်ဖြစ်သည်။သိက္ခာသမာဓိရှိမှု၊ စွမ်းဆောင်ရည်ရှိမှုအပြင် အသိပညာဆိုင်ရာ အတွေ့အကြုံရှိမှုနှင့် ကျား၊မ တန်းတူရှိမှုကို အခြေခံ၍ ရွေးချယ်ရမည်ဖြစ်သည်။

## တာဝန်နှင့် ဝတ္တရားများ
*ပဋိညာဉ်စာတမ်းပါ သတ်မှတ်ချက်များ၊ အာဆီယံစာချုပ်စာတမ်းများ၊ ပရိုတိုကောစာချုပ်များနှင့် အခိုင်အမာလက်ခံကျင့်သုံးနေသော ကျင့်စဉ်များနှင့်အညီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်ရုံး၏ တာဝန်ဝတ္တရားများကို ထမ်းဆောင်ရမည်။
*အာဆီယံစာချုပ်များနှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်များကို အကောင်အထည်ဖော်ရာတွင် အဆင်ပြေချောမွေ့စေရန်၊ ကြည့်ရှုစိစစ်စေရန်နှင့် အာဆီယံ၏ လုပ်ငန်းနှစ်ပတ်လည် အစီရင်ခံစာကို ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တင်ပြရမည်။
*အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေး၊ အာဆီယံအသိုက်အဝန်းကောင်စီများ၊ အာဆီယံလုပ်ငန်းပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းရေး ကောင်စီ၊ အာဆီယံဝန်ကြီးအဆင့်ကဏ္ဍအလိုက် အဖွဲ့အစည်းများနှင့် အခြား သက်ဆိုင်ရာအစည်းအဝေးများ တက်ရောက်ရမည်။
*အတည်ပြုထားသည့် မူဝါဒပိုင်းဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက်များနှင့် မိမိအားပေးအပ်ထားသော လုပ်ပိုင်ခွင့်အာဏာနှင့်အညီ ပြင်ပအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပြုလုပ်သည့် အစည်းအဝေးများတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခြင်းနှင့် အာဆီယံ၏ သဘောထားအမြင်ကို တင်ပြခြင်းပြုရမည်။
*ဒုတိယအတွင်းရေးမှူးချုပ် ခန့်အပ်ရေး၊ ရပ်စဲရေးအတွက် အာဆီယံ လုပ်ငန်းပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းရေးကောင်စီသို့ အတည်ပြုချက်ရယူရန် ထောက်ခံတင်ပြရမည်။

## အ​ထွေ​ထွေအတွင်း​ရေးမှူးချုပ်များ
## ဒုတိယအတွင်းရေးမှူးချုပ်များ
အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်ကို ကူညီရန်အတွက် ဒုတိယဝန်ကြီးအဆင့်ရှိသော ဒုတိယအတွင်းရေးမှူးချုပ်  (၄)ဦးရှိသည်။ထို (၄)ဦးမှာ အတွင်းရေးမှူးချုပ်နှင့် တစ်နိုင်ငံတည်းမဖြစ်စေရသည့်အပြင် မတူညီသည့် နိုင်ငံအသီးသီးမှ ခန့်အပ်ရမည်ဖြစ်သည်။(၄)ဦးအနက် (၂)ဦးမှာ သက်တမ်းတိုးနိုင်ခြင်းမရှိသည့် (၃)နှစ်ကို ထမ်းဆောင်နိုင်ပြီး ကျန်(၂)ဦးမှာ အရည်အချင်းပေါ်မူတည်၍ နောက်ထပ်(၃)နှစ် သက်တမ်းတိုးနိုင်သည်။
## ကိုးကား
ထားဝယ်တက္ကသိုလ်

**ထားဝယ်တက္ကသိုလ်** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ လောင်းလုံမြို့နယ်၊ ကမြောကင်းကျေးရွာတွင် တည်ရှိသော

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* 
*
လျင်မြန်သော မန်းဂဘီးမျောက်

**လျင်မြန်သောမန်းဂဘီးမျောက်** (; *Cercocebus agilis*) သည် ကမ္ဘာဟောင်းမျောက် ဖြစ်သည်။ အာဖရိကတိုက်ရှိ အီကွေတာဂီနီနိုင်ငံ၊ ကင်မရွန်းနိုင်ငံ၊ ဂါဘွန်နိုင်ငံ၊ ဗဟိုအာဖရိကသမ္မတနိုင်ငံ၊ ကွန်ဂိုသမ္မတနိုင်ငံနှင့် ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံတို့ရှိ စိမ့်တော များတွင် တွေ့ရသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မျောက်များ
ဗာဒံပင်

**ဗာဒံပင်** သည် အပူပိုင်းဒေသဖြစ်သော အာရှတိုက်၊ အာဖရိကတိုက်နှင့် ဩစတြေးလျတိုက်တို့တွင် ပေါက်ရောက်သည့် အရွက်ဖြာပင်ဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် **Indian-almond** ဟုခေါ်ဆိုပြီး သိပ္ပံနာမည်မှာ *Terminalia catappa* ဖြစ်သည်။ အပင်သည် ၃၅ ပေအထိ ကြီးထွားပြီး ပင်စည်၏ ဘေးပတ်လည်သို့ အခက်များ ဖြာထွက်သည်။ ဗာဒံသီးသည် ရေဖြင့် ပြန့်ပွားကာ အစေ့သည် စားသုံးနိုင်သည်။ အရွက်သည် ကြီးမားပြီး ၅ -၉ လက်မခန့် ရှိသည်။

## ဓာတ်ပုံများ

Terminalia_Catappa_D8348.jpg |Foliage and fruit
File:A Hoverfly on a Desi Badam (Terminalia catappa) in Hyderabad, AP W IMG 0495.jpg |Inflorescence
Image:Desi Badam (Terminalia catappa) branches with new leaves & flower spikes in Kolkata W IMG 3260.jpg |Branches with new leaves and flower spikes  in  Kolkata
Image:Desi Badam (Terminalia catappa) trunk in Kolkata W IMG 2214.jpg |Trunk in  Kolkata, West Bengal, India.
Image:Desi Badam (Terminalia catappa) old trunk in Kolkata W IMG 2218.jpg |Old trunk in Kolkata
Image:Desi Badam (Terminalia catappa) fallen leaf in Kolkata W IMG 2217.jpg |Fallen leaf in Kolkata
Image:Desi Badam (Terminalia catappa) fallen leaf (back side) in Kolkata W IMG 2220.jpg |Fallen leaf (back side) in Kolkata
Image: Ketapang5small.jpg |Fallen leaves from Singapore
Image: KetapangGreenLeaves.jpg |Green leaves from Singapore
Image: KetepangTrees.jpg |Trees from Singapore
File:Terminalia catappa MHNT.BOT.2007.27.25.jpg |*Terminalia catappa* - MHNT

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်များ
*Indian almond leaves and their use in aquariums
*Indian almond leaves - Website devoted to Indian almond leaves in folk medicine, modern medicine and aquariums
*More Ketapang Info- Blog on ketapang leaves
ကျောင်း ၂၀၁၇

ကျောင်း(၂၀၁၇)သည် ကင်ဆေးဂျုံ၊ ကင်ဂျောင်ယန်း၊ ဂျန်ဒိုယွန်း၊ ဟန်ဆောင်ဝါ နှင့် ဟန်ဂျူဝန်တို့က အဓိကပါဝင်သော ကိုရီးယားရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ ဖြစ်သည်။ ဤစီးရီးမှာ ကေဘီအက်စ်(KBS) ထုတ်လုပ်ရေး၏ ၇ ဆက်မြောက် ကျောင်း ဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။

## အနှစ်ချုပ် 
အထက်တန်းကျောင်းတွင် အကျင့်ပျက်ခြစားခြင်း၊ ကျောင်းတွင်း စာမေးပွဲအခြေအနေများကြောင့် ဖိအားများကို ကျောင်းသားများ ကျော်လွှားနေရသည်။ ထိုကျောင်း၌  ထိုပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန် အမည်မသိကျောင်းသား "အိတ်စ်" က ဖြေရှင်းခဲ့သည်။ ရာအွန်းဟိုသည် ဟန်းဂွတ်တက္ကသိုလ်ဝင်ခွင့်ရရန် အွန်လိုင်းရုပ်ပြကာတွန်းပြိုင်ပွဲအတွက် ရေးဆွဲနေသည်။ သူသည် ကျောင်းသား"အိတ်စ်" အား စိတ်ဝင်စားရာ သူ့ပုံစံကို ပန်းချီရေးဆွဲနေရာ စာသင်ချိန်၌ ဆရာမှသိမ်းသွား၍ ထိုညတွင် ဆရာများနားနေခန်းသို့ ခိုးဝင်ခဲ့သည်။ ထိုညတွင် နားနေခန်း၌ ကျောင်းသား"အိတ်စ်" မှာ စာရွက်များ မီးရှို့နေသည်။ ထိုစဉ် ဆရာများရောက်လာကာ "အိတ်စ်"မှာ လွတ်မြောက်သွားပြီး ရာအွန်းဟိုမှာ စွပ်စွဲခံရသည်။ သူ၏စွပ်စွဲမှုများ မှ လွတ်မြောက်ရန် ကြိုးပမ်းပုံများနှင့် ကျောင်းဒါရိုက်တာ သား ဟွန်တေးဝန်၊ စာတော်သောကျောင်းသား ဆောင်ဒယ်ဝန် တို့နှင့်တွေ့ကာ သူတို့၏ အတိတ်မှအဖြစ်များနှင့် ကျောင်းတွင်းခြစားမှုများ တိုက်ဖျက်ပုံကို ရိုက်ကူးထားသည်။

## သရုပ်ဆောင်များ 
### အဓိက 
* ရာအွန်းဟို အဖြစ် ကင်ဆေးဂျုံ
* ဟွန်တေးဝန် အဖြစ် ကင်ဂျောင်ယန်း
* ဆောင်ဒယ်ဝန် အဖြစ် ဂျန်ဒိုယွန်း
* ရှင်းကင်မြောင်း (အတန်းပိုင်ဆရာ) အဖြစ် ဟန်ဂျူးဝန်
* ဟန်ဆိုးဂျူ(ရဲအရာရှိ) အဖြစ် ဟန်ဆောင်းဝါ  တို့က သရုပ်ဆောင်ထားသည်။

## မူရင်းတေး 
## ကိုးကား
ကွမ်တမ်ဒြပ်ဆွဲအားသီအိုရီ

**ကွမ်တမ်ဒြပ်ဆွဲအား** ဆိုသည်မှာ ကွမ်တမ် အကျိုးသက်ရောက်မှုများကို လျစ်လျူမရှုနိုင်သည့်နေရာများ၌ ကွမ်တမ် မက္ကင်းနစ်နိယာမများအရ ဒြပ်ဆွဲအားကို ဖော်ပြသည့် သီအိုရီဆိုင်ရာ ရူပဗေဒနယ်ပယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ လက်ရှိ နားလည်ထားသော ဒြပ်ဆွဲအားဆိုသည်မှာ အိုင်းစတိုင်း၏ ယေဘုယျနှိုင်းရသီအိုရီကို အခြေခံထားသည်။ သို့သော် ဂြိုဟ်၊ ကြယ်တို့ကဲ့သို့ ကြီးမားသည့် အရာဝတ္ထုတို့၏ ဒြပ်ဆွဲအားကို ဖော်ပြရာတွင် ယေဘုယျနှိုင်းရသီအိုရီသည် ကောင်းမွန်စွာ ပြေလည်ပြီး ကွမ်တမ် မက္ကင်းနစ်သည် အက်တမ်ထက် သေးငယ်သော အမှုန်များကြားရှိ အားများကို ဖော်ပြသည့်သီအိုရီဖြစ်ရာ ယင်းသီအိုရီနှစ်ခုကို ပေါင်းစပ်ပြေလည်စေနိုင်သည့် သီအိုရီမှာ အငြင်းပွားဖွယ်ဖြစ်လျက်ရှိသည်။ လူအများစုက ကွမ်တမ်ဒြပ်ဆွဲအား သီအိုရီသည် တွင်းနက်များ၏ အပြုအမူနှင့် စကြဝဠာ၏ ဇာတ်မြစ်တို့ကို နားလည်ရာ၌ အခက်အခဲများကို ဖြေရှင်းပေနိုင်ရန် မျော်လင့်ထားကြသည်။

## ကိုးကား
အီရန်နိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ

**အီရန်နိုင်ငံ** ကို ပြည်နယ် ၃၁ ခု ( *Ostān*, အများကိန်း  *Ostānhā*) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပြည်နယ်တစ်ခုချင်းစီအား ဒေသဆိုင်ရာ အစိုးရမှ ပြည်နယ် မြို့တော်တွင် ရုံးထိုင်အုပ်ချုပ်သည်။ ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ကို ဘုရင်ခံချုပ် (Governor-General) (ပါရှား:  *Ostāndār*) က ဦးဆောင်ပြီး ယင်းဘုရင်ခံချုပ်ကို ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးက အစိုးရအဖွဲ့၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ခန့်အပ်သည်။

## လက်ရှိသမိုင်း 
အီရန်နိုင်ငံသည် လက်ရှိနယ်မြေများအား ၁၉ ရာစု ဒုတိယရာစုနှစ်ဝက်ကတည်းက ပိုင်ဆိုင်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၀၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၅၀ ခုနှစ်အထိ အီရန်နိုင်ငံတွင် ပြည်နယ် ၁၂ ခု ရှိခဲ့သည်။

၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် လက်အောက်ခံ ဘုရင်ခံများနှင့် ပြည်နယ် ဆယ်ခုကို ဖွဲ့စည်းရန် အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ တွင် အယ်ဘာ့ပြည်နယ်ကို တီဟီရန်ပြည်နယ်မှ ခွဲခြား၍ လည်းကောင်း အသစ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

## အချက်အလက်များ
## လက်ရှိပြည်နယ်များ
## ကိုးကား 
* အသ်လတ်စ် ပထဝီဌာန၊ အီရန်နိုင်ငံ ပြည်နယ်များဆိုင်ရာ၊ တီဟီရန်၊ ၁၃၈၃ခု။
* ၁၃၅၉ခု နေအိမ်နှင့် လူဦးရေသန်းခေါင်စာရင်းရလဒ်မှ ကောက်နုတ်ချက်။ အီရန်နိုင်ငံ သန်းခေါင်စာရင်း တရားဝင်ဌာနချုပ်၏ ဝက်ဘ်တွင် စစ်ဆေးပြီး။ ၂၃၊ ၁၁၊ ၁၃၉၅ခု။
* သတင်းထုတ်ပြန်ရေးနှင့် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန အခြေစိုက်စခန်း၊ ၇.၆.၂၀၁၀တွင် စစ်ဆေးပြီး။
ဝိုင်ကီကီမှကြိုဆိုပါ၏ (ကိုရီးယားရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ)

***ဝိုင်ကီကီမှ ကြိုဆိုပါ၏*** () သည် ကင်ဂျွန်ဟွန်း၊ လီယီကျောင်း၊ ဆန်ဆောင်းဝန်တို့ ပါဝင်သော ကိုရီးယားရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ရက်မှဧပြီလ ၁၇ရက်​နေ့ထိ ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။
၂၀၁၈ခုနှစ် ဇွန်လ၆ရက်​နေ့တွင် အတွဲ(၂)ကိုဆက်လက်ရိုက်ကူးမည်ဖြစ်​ကြောင်း​​​ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ 

## အနှစ်ချုပ် 
"ဝိုင်ကီကီ" တည်းခိုခန်းကို ဆက်လက်ရပ်တည်ရန် ကြိုးစားနေသော လူငယ် ၃ ဦးထံသို့ စင်ကယ်မားသား (ကလေးကို ယောက်ျားမရှိဘဲ ရုန်းကန်ရသူ) ၁ ဦး ရောက်လာပုံဖြစ်သည်။

## ရိုက်ကူးခြင်း 
* ကင်ဂျီဟွန်း~ကန်ဒေါင်ဂူ
ကြင်နာတတ်သော လူငယ်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာဖြစ်ရန်ကြိုးစားနေသော အမြဲတမ်းကံမကောင်းသူဖြစ်သည်။
* လီယီကျောင်း~ချောင်ဂျွန်ကီ
အောင်မြင်သော မင်းသားကြီးတစ်ဦး၏သားဖြစ်ကာ ဖခင်၏အရှိန်အဝါမပါဘဲ မိမိဘာသာ သရုပ်ဆောင်ဖြစ်ရန်ကြိုးစားနေသူ။
* ဆန်ဆောင်းဝမ်~ဘွန်ဒူဆစ်
အလွတ်တန်းစာရေးဆရာဖြစ်ကာ ဇာတ်ညွှန်းရေးသူဖြစ်ချင်သူ။
* ဂျွန်အင်ဆန်း~ယွန်းအ
စင်ဂယ်မားသား
* ကွန်ဝန်ဟီး~ကန်ဆွန်းဂျင်
သတင်းသမားဖြစ်ချင်သောဒေါင်ဂူ၏ညီမ
* လီဂျူဝူး~မင်းဆွန်အာ
ဒေါင်ဂူ၏ ချစ်သူဟောင်း

## ကိုးကား
မူဆလင် ကမ္ဘာ

**မွတ်စ်ဆလင် ကမ္ဘာ** () ဆိုသည်မှာ  အစ္စလာမ် သာသနာကို ကိုးကွယ်ယုံကြည်သော လူအများစုနေထိုင်သည့် အရပ်ဒေသ(နိုင်ငံ) များကို ခေါ်ဝေါ်သည့် အသုံးအနှုန်းဖြစ်သည်။ အစ္စလာမ် သာသနာကို သက်ဝင်ယုံကြည်သူများသည် မိုဟမ္မဒိဗ်နေအဗ်ဒွလ္လာ အစ္စလာမ့် တမန်တော်မြတ်ကြီး (ဆွ) ၏နောက်လိုက်များဖြစ်ကြပြီး  ဟေဂျားဇ် မှ လူတို့သည် နှစ်ပေါင်း ၁၄၀၀ အရင်ကတည်းက ထိုသာသနာကို လက်ခံသူများဖြစ်ကြသည်။ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ မွတ်စလင်မ် တို့သည် မိုဟမ္မဒိဗ်နေအဗ်ဒွလ္လာ (ဆွ) အားနောက်ဆုံးပွင့်တော်မူသော တမန်တော်  ကုရ်အာန် သည်  အစ္စလာမ်၏ မြင့်မြတ်သောကျမ်း ကစ်ဗလာ နှင့် ဓမ္မသတ် ပညတ်တော်ပိုင်းဆိုင်ရာ အတော်များများတို့ကို ယုံကြည်လက်ခံရာတွင် တူညီမှုရှိကြသည်။

၂၀၁၃ ခုနှစ်အရ မွတ်ဆလင်မ်နိုင်ငံကြီး ၄၉ နိုင်ငံ၏ စုစုပေါင်း ပြည်တွင်းထုတ်ကုန် GDP (nominal) သည် အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၅.၇ ထရီလီယံ ဖြစ်ပြီဂ ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် တစ်ကမ္ဘာလုံး၏ ၈% ရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှဏ် စာရင်းများအရ ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ ၂၄.၁%  သို့မဟုတ် လူဦးရေသန်း ၁၈၀၀ သည် မွတ်ဆလင်မ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ဒေသတစ်ခုတွင်းရှိ မွတ်ဆလင်မ်ဟု ခံယူထားကြသူများ၏ စုစုပေါင်း လူဦးရေ ရာခိုင်နှုန်းများအရ ၉၁% သည် အရှေ့အလယ်ပိုင်း-မြောက်အာဖရိက၊ ၈၉%  သည် အလယ်အာရှ၊ ၄၀%  သည် အရှေ့တောင်အာရှ၊ ၃၁% သည် တောင်အာရှ၊ ၃၀% သည် အာဖရိက ဆာဟာရဒေသငယ်၊ ၂၅% သည် အာရှ–အိုရှန်းနီးယား၊ ၆% ခန့်သည် ဥရောပ၊ နှင့် ၁% သည် အမေရိကတိုက်များတွင် ဖြစ်သည်။

## နေရာဒေသများ 
### အာရပ်ကမ္ဘာ
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### အာရပ် မဟုတ်သည့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ
* 
* 

### အလယ်အာရှနှင့် တောင်အာရှ 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* ၏ ဒေသအချို့

### အရှေ့တောင်အာရှ
* 
* 
* 

### ကော့ကေးဆပ်
* 
* 
* 

### ဥရောပ
* 
* 
* 

### အာဖရိက
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 

## အစ္စလာမ် မတိုင်မီအုပ်ချုပ်ရေးများ 
## အစ္စလာမ်မစ် နိုင်ငံများ၏လူဦးရေ 
## ကိုးကား
ဂျိုင်းမြစ်

]]
**ဂျိုင်းမြစ်**သည် ကရင်ပြည်နယ်ရှိ ဟောင်သရောမြစ်နှင့် လှိုင်းဘွဲ့မြစ် မြစ်တို့ ပေါင်းဆုံပြီး ဖြစ်ပေါ်လာသော မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဂျိုင်းမြစ်သည် မြို့၊ ရွာများစွာကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းပြီး မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်မြို့အနီးတွင် သံလွင်မြစ် အတွင်းသို့ စီးဆင်းသွားသည်။

## သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး 
### တံတားများ 
# ဂျိုင်း (ဇာသပြင်)တံတား
# ဂျိုင်း (ကော့ကရိတ်)တံတား

## ကိုးကား
ကလဂုတ်ကျွန်း

**ကလဂုတ်ကျွန်း**သည် မွန်ပြည်နယ်၊ ရေးမြို့နယ် ကမ်းလွန်ပင်လယ်ပြင်တွင် တည်ရှိသည်။  ရေးမြစ်၏ အနောက်မြောက်ဘက် အကွာ ကပ္ပလီပင်လယ်ပြင်တွင် တည်ရှိသောကျွန်းလည်းဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဒုံသမိမြစ်

**ဒုံသမိမြစ်**သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကရင်ပြည်နယ်ရှိ မြစ်တစ်စင်းဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
နတ်တောင်

**နတ်တောင်** သည် ထိုင်းနိုင်ငံ အနောက်ဘက်အကွာ ကရင်ပြည်နယ်နှင့် ကယားပြည်နယ်နယ်စပ်အနီး ကရင်ပြည်နယ် သံတောင်ကြီးမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသော တောင်ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက်  မြင့်သည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်များ 
*Hoolock Gibbon and Biodiversity Survey on Khe Shor Ter Mountain, Nattaung Range, Karen State, Myanmar 
*Google Books, *The Physical Geography of Southeast Asia*
အမျိုးသမီးရေးရာအခွင့်အရေးနှင့် ဗိသုကာပညာ

အီလီအန် ဂရေးကဲ့သို့ အမျိုးသမီးဗိသုကာများက အမျိုးသမီးရေးရာသီအိုရီအဖြစ်နှင့် ဆက်စပ်နေသော ဗိသုကာပညာများကို လမ်းဖောက်လုပ်ပေးခဲ့ကြသည်။ ဤအမျိုးသမီးများသည် ရိုးရာမိသားစုများ နေထိုင်သည့်နည်းလမ်းများကို စိန်ခေါ်နေသော ဗိသုကာကို စိတ်ကူးခဲ့ကြသည်။ အမျိုးသမီးသီအိုရီနှင့် ဗိသုကာပညာ ချဉ်းကပ်စဉ်းစားသောအရာကို အမျိုးသမီးဗိသုကာများအတွက်သာ ကန့်သတ်ထားသည် မဟုတ်ပါ။ ဗိသုကာ ပညာရှင် လီ ကောဘူဆီယား နှင့် အဒေါ့ဖ်လာတို့ကလည်း သူတို့၏ ဗိသုကာလက်ရာများမှာ အမျိုးသမီးရေးရာ သီအိုရီကို ဆန်းစစ်ခဲ့ကြသည်။  

## ဗိသုကာပညာ 
ဒေါ်လိုရေစ် ဟေဒင်းန်၏စာအုပ် "ကြီးကျယ်ခမ်းနားသော ပြည်တွင်းတော်လှန်ရေး"မှာ သူမက 'ဆုံးရှုံးခဲ့ရတဲ့ ဣထိယရိုးရာအစဉ်အလာ'က အိမ်အလုပ်နှင့် အမျိုးသမီးများနှင့်မိသားစုများ၏ အိမ်ရာလိုအပ်ချက်ကို ပြန်လည်စဉ်းစားပေးရန် လမ်းကြောင်းခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဗိသုကာနှင့် မြို့ပြပုံစံရေးဆွဲသူများက မိသားစုဘဝအပေါ် ဒီဇိုင်းသက်ရောက်မှုကို ပြန်လည်စဉ်းစားပေးရန် တိုက်တွန်းသည်။ မိသားစုများ၏ ပြောင်းလဲနေသော လိုအပ်ချက်များကို စဉ်းစားပေးသည့် ဤစိတ်ကူးအိုင်ဒီယာကို Truus Schröder, အီလီရန် ဂရေးနှင့် လီကောဘူးဆေး များ၏ စတိန်း ဒီ မွန်းဇီအိမ်တွင် တွေ့မြင်နိုင်သည်။ အဆိုပါ Rietveld Schröder အိမ်က မိသားစု၏ "ခေတ်သစ်" ဘဝများ၏ အကောင်းဆုံးနေထိုင်မှုနည်းလမ်းကို ပြသသော ဗိသုကာ လက်ရာဖြစ်သည်။

"ဒီSchröderရဲ့အိမ်သည် အနုပညာဒီဇိုင်းတစ်ခုဖန်တီးသာမက အမျိုးသမီးအခွင့်အရေးနှင့်တစ်ဦးချင်းစီနှင့် တစ်ဦးမှ တစ်ဦးသို့တာဝန်များကို ပြန်လည်အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုသည့် ပဝတ်ဝန်းကျင်အသစ်တစ်ခုကို အသုံးပြုသူများကို ခံစားစေသည်။"

အဆိုပါ ရွှေ့ပြောင်းနိုင်သော နံရံများ၊ အကာအရံများသည် ဗိသုကာပညာက  ကြီးမြတ်သောရည်ရွယ်ချက်နှင့်အတူ တည်ဆောက်ခဲ့သည်ဟူသော ခြုံငုံခံစားမှုအပြင် အသိတရားလင်းလက်မှုကို ပေးသည်။ အိမ်သည် မိသားစု၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ပါဝင်သည်ဆိုသော အချက်ကို Truus Schröder က ယုံကြည်ခဲ့သည်။ Truus Schröder သည် နှစ်ဆယ်ရာစုဒတ်ခ်ျနှင့် ဥရောပအမျိုးသမီးအခွင့်အရေးရာနှင့် ဆက်စပ်မှုရှိပြီး သူမ၏အိမ်သည် ဤရည်ရွယ်ချက်များကို အခြေခံခဲ့သည်။   

အီလီရန် ဂရေး ၏ လက်ရာ E-1027 သည်  အမျိုးသမီးအခွင့်အရေးကို အခြေခံသည့်ဗိသုကာလက်ရာ နောက်ဥပမာတစ်ခုဖြစ်သည်။  

Schröder ကဲ့သို့ ဂရေးသည် နေထိုင်သူများနှင့် မိသားစုအသစ်ယူနစ်က လိုအပ်သည့် ဗိသုကာဒီဇိုင်းရေးဆွဲခဲ့သည်။ ဂရေးသည် ခေတ်သစ်ဗိသုကာမျာကို အလုပ်လုပ်ခဲ့စဉ်အတွင်း အထူးသဖြင့်  LeCorbusier ၏ "ခေတ်သစ် ဗိသုကာ၏ 5 မှတ်" သည် အဆောက်အဦး သို့မဟုတ် အိမ်၏ပြဿနာများကို ဖြေရှင်းပေးသည့် ဥပမာဖြစ်သည်။

E1027 နှင့်The Schroder အိမ်ကဲ့သို့ပင် ဗီလာ စတိန်း ဒီ မွန်ဇီ က အမျိုးသမီးသီအိုရီမှတဆင့် ဗိသုကာလက်ရာကို ပြန်လည်ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ ပိုလူသိများသောနည်းအရ ဤအိမ်ကို ကျားမဆက်ဆံရေးနှင့် ယောက်ျားနှင့် မိန်းမအကြား ဆက်ဆံရေးနည်းလမ်းအသစ်အဖြစ် ညှိနှိုင်းခဲ့သည့် လမ်းသစ်ဟု ခေါ်တွင်သည်။

ထိုအိမ်သည် အမျိုးသမီးသီအိုရီအတွက် အထူးသဖြင့် အရေးပါသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ပုံမှန်ပြအိမ်အုပ်စုတစ်စုနှင့် ကျား၊ မဆက်ဆံရေးများကို မေးခွန်းထုတ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုအိမ်အုပ်စုသည်  အိမ်ထောင်သည်စုံတွဲနှင့် သူမ၏ကလေးနှင့်အတူ အမျိုးသမီးတစ်ဦးကို အိမ်နေရာအကြောင်း မေးခွန်းထုတ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။  

## ဖတ်ရှုရန် 
* Women in architecture

## ကိုးကား 
## ထပ်မံဖတ်ရှုရန် 
*
အာမြန် ကသီဒရယ် ဘုရားရှိခိုးကျောင်း

**အာမြန် ကက်သီဒရယ် ဘုရားကျောင်း** သို့ ကျွန်ုပ်တို့၏ အားမြန်ရှိ သူကောင်းမ တို့၏ ကက်သီဒရယ် ဘာဆေးလီကာ သည် ရိုမန်ကက်သလစ် ဘုရားရှိခိုးကျောင်း တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထို ကက်သီဒရယ် ဘုရားကျောင်းသည် အားမြန်ဘစ်ရှော့၏ ရုံးထိုင်ရာ နေရာ ဖြစ်သည်။ ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပါရီမြို့၏ မြောက်ဘက် ၇၅မိုင် (၁၂၀ ကီလိုမီတာ) အကွာခန့်ရှိ ပီကာဒီ ဒေသ၏ မြို့တော် အာမြန်မြို့ တွင် တည်ရှိပြီး ဆွန်းမြစ်ကို အပေါ်စီးမှ မြင်ရသော ကုန်းစွန်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ၁၉ ခုမြောက် အကြီးမားဆုံးသော ဘုရားကျောင်း ဖြစ်သည်။ 

အလယ်ခေတ် ကက်သီဒရယ် ဘုရားကျောင်းတည်ဆောက်သူများသည် အတွင်းပိုင်း အကျယ်အဝန်းကို တတ်နိုင်သမျှ ကျယ်အောင် တည်ဆောက်ထားပြီး ကောင်းကင်ဘုံထိ ရောက်သကဲ့သို့ အထင်ရှိရန် နှင့် အလင်းရောင် ပိုမို ရရှိရန် အတွက် ဖြစ်သည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် အာမြန် ကက်သီဒရယ် ဘုရားကျောင်းသည် ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် အမြင့်မားဆုံး အပြီးထိ တည်ဆောက်ထားသော ကက်သီဒရယ် ဘုရားကျောင်း တစ်ခု ဖြစ်ပြီး အတွင်းပိုင်းရှိ ကျောက်သားဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော အလယ်ဆောင်မှာ ၁၃၈.၈ ပေ (၄၂.၃၀ မီတာ) မျှ မြင့်ပြီး ၎င်းထက် မြင့်သော ဘုရားကျောင်းမှာ အပြီးမသတ်ထားသော ဘူးဗေးကက်သီဒရယ်ဘုရားကျောင်း သာလျှင် ရှိသည်။ ထို့ပြင် ပြင်သစ်ရှိ ကက်သီဒရယ် ဘုရားကျောင်းများတွင် အတွင်းပိုင်း ထုထည် အကြီးမားဆုံး ဖြစ်ပြီး ၂၆၀,၀၀၀ ကုဗကိုက် (၂၀၀,၀၀၀ ကုဗ မီတာ) ကျယ်ဝန်းသည်။ ထို ကက်သီဒရယ် ဘုရားကျောင်းကို ၁၂၂၀ ခုနှစ် နှင့် ၁၂၇၀ ခုနှစ် ကြားတွင် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၁ ခုနှစ်မှစ၍ ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းသတ်မှတ် ခံခဲ့ရသည်။ မူလရောင်စုံမွမ်းမှန် အများစုမှာ မရှိတော့ပြီ ဖြစ်သော်လည်း အာမြန် ကက်သီဒရယ် ဘုရားကျောင်းသည် ၎င်း၏ ပင်မ အနောက်မျက်နှာစာနှင့် တောင်ဘက် ဖြတ်မင်းလင်းရှိ ၁၃ ရာစု အစောပိုင်း ဂေါသစ် ပန်းပုလက်ရာများ အရည်အသွေးကောင်းမွန်ခြင်း နှင့် အများအပြား ရှိခြင်းတို့ကြောင့် ထင်ရှားကျော်ကြားပြီး အတွင်းပိုင်းတွင်လည်း နှောင်းပိုင်းနှစ်များမှ ရောင်စုံ ပန်းပုရုပ် အများအပြား ရှိသည်။

## ကိုးကား
A1689B11

**A1689B11** သည် Abell 1689 ဂလက်ဆီအစုအဝေးရှိ အင်မတန် သက်တမ်းရင့် ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ဗာဂိုး ကြယ်စုတန်း၌ တည်ရှိပြီး ကြယ်မွေးဖွားမှုသည် နဂါးငွေ့တန်းထက် ၃ ဆ ရှိသည်။ A1689B11 သည် ကမ္ဘာမှ အလင်းနှစ် ၁၁ ဘီလီယံ ကွာဝေးပြီး မဟာပေါက်ကွဲမှုအပြီး နှစ်ပေါင်း ၂.၆ ဘီလီယံအကြာ၌ ဖွဲ့တည်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ၂၀၁၇ ခုနှစ်အရ အဝေးကွာဆုံးနှင့် သက်တမ်းအရင့်ဆုံး ဂလက်ဆီဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဂလက်ဆီ အစုအပြုံ

**ဂလက်ဆီ အစုအပြုံ** သို့မဟုတ် **ဂလက်ဆီများ အစုအဝေး** ဆိုသည်မှာ ဒြပ်ဆွဲအားဖြင့် အတူတကွ စည်းနှောင်လျက်ရှိသော ရာဂဏန်းမှ ထောင်ဂဏန်းထိ ပါဝင်သည့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းတို့၏ ခရာကျသော ဂုဏ်သတ္တိတစ်ခုမှာ intracluster medium ဖြစ်ပြီး ဂလက်ဆီ အစုအဝေး၏ စုစုပေါင်းထုထည်ပေါ်မူတည်၍ အပူချိန် ၂ - ၁၅ keV ကြားရှိ ဓာတ်ငွေ့များ တည်ရှိသည်။ ဂလက်ဆီ အစုအဝေးကို ကြယ်အစုအဝေးနှင့် မရောထွေးသင့်ပေ။ အကြောင်းမှာ ကြယ်အစုအဝေးတို့သည် ဂလက်ဆီထဲ၌ တည်ရှိကြသည်။ သေးငယ်သော ဂလက်ဆီအဖွဲ့များကိုမူ ဂလက်ဆီ အုပ်စုဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ဂလက်ဆီအုပ်စုနှင့် ဂလက်ဆီ အစုအဝေးတို့သည် မဟာဂလက်ဆီ အစုအဝေးအဖြစ် ဖွဲ့တည်နိုင်သည်။ သိသာထင်ရှားသော ဂလက်ဆီ အစုအဝေးတို့မှာ  Virgo Cluster, Fornax Cluster, Hercules Cluster, နှင့်  Coma Cluster တို့ဖြစ်ကြသည်။  

## အခြေခံ ဂုဏ်အင်များ
 is located 10 billion light-years from Earth and weighs almost 500 trillion suns.]]

ဂလက်ဆီ အစုအဝေးများတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် အောက်ပါဂုဏ်အင်များ ပါဝင်သည်။ 
* ဂလက်ဆီပေါင်း ၁၀၀ မှ ၁၀၀၀ အထိပါဝင်ပြီး ပူပြင်းသော X-ray ဓာတ်ငွေ့နှင့် များပြားသော ဒြပ်မှောင်တို့ ပါဝင်သည်။ 
* နေထုထည်ပေါင်း ၁၀၁၄ မှ ၁၀၁၅ ကြား ရှိကြသည်။
* အချင်းသည် ၂ မှ ၁၀ Mpc ကြား ရှိကြသည်။
* ဂလက်ဆီတစ်ခုချင်းစီ၏ အလျင်သည် ၈၀၀ မှ ၁၀၀၀ km/s ရှိကြသည်။

## ပြခန်း
### ပုံများ

File:HAWK-I and Hubble Explore a Cluster with the Mass of two Quadrillion Suns.jpg|HAWK-I and Hubble explore RCS2 J2327 cluster with the mass of two quadrillion Suns.
File:Streaks and stripes Abell 2537.jpg|Abell 2537 is useful in probing cosmic phenomena like dark matter and dark energy.
File:Cosmic RELICS Abell 1300.jpg|Abell 1300 acts like a lens, bending the very fabric of space around it.
File:Cosmic archaeology WHL J24.3324-8.477.jpg|Galaxy cluster WHL J24.3324-8.477.
File:Hubble pushed beyond limits to spot clumps of new stars in distant galaxy.jpg|Background galaxy has been gravitationally lensed by the intervening galaxy cluster.
File:HST-Smiling-GalaxyClusterSDSS-J1038+4849-20150210.jpg|"Smiley" image – galaxy cluster (SDSS J1038+4849) & gravitational lensing (an Einstein ring]) (HST).
File:Image of the galaxy cluster SpARCS1049.jpg|Galaxy cluster SpARCS1049 taken by Spitzer and the Hubble Space Telescope.
File:PIA20052-GalaxyCluster-MOO-J1142+1527-20151103.jpg|Galaxy cluster MOO J1142+1527 discovered by the MaDCoWS survey
File:Heic1401a-Abell2744-20140107.jpg|Abell 2744 galaxy cluster (HST).
File:14-296-GalaxyClusters-PerseusVirgo-ChandraXRay-20141027.jpg|Turbulence may prevent galaxy clusters from cooling ; illustrated: Perseus Cluster and Virgo Cluster (Chandra X-ray).
File:Color image of galaxy cluster MCS J0416.1–2403.jpg|MACS0416.1-2403 imaged by the HST

## ကိုးကား
ရုရှားသမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၈

၂၀၁၈ ရုရှ သမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲကို ၂၀၁၈၊ မတ်လ ၁၈ရက်တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ လက်ရှိ သမ္မတ ဗလာဒီမီယာ ပူတင်က ထောက်ခံမဲ ၇၇ ရာနှုန်းဖြင့် စတုတ္ထအကြိမ်အဖြစ် ပြန်လည်ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသည်။ 

ရွေးကောက်ပွဲတွင် ကွန်မြူနစ်ပါတီမှ Pavel Grudinin၊ ရုရှ လစ်ဘရယ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီမှ Vladimir Zhirinovsky တို့ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး Pavel Grudinin က ၁၂ ရာနှုန်းဝန်းကျင် ထောက်ခံမဲ ရရှိခဲ့ပြီး Vladimir Zhirinovsky က ၆ ရာနှုန်းဝန်းကျင် ထောက်ခံမဲ ရရှိခဲ့သည်။ Pavel Grudinin ထောက်ခံမဲ ရရှိသည့် ရာနှုန်းမှာ ကွန်မြူနစ်ပါတီ သက်တမ်းတလျှောက် ထောက်ခံမဲ အနဲဆုံးရရှိသည့် ရာနှုန်းဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဥပါယ်တံမျဉ်

***ဥပါယ်တံမျဉ်***သည် ဖျော်ဖြေရေး ရုပ်ရှင် အမျိုးအစား ဖြစ်ပြီး ပရိသတ် အားပေးမှုများပြားခဲ့သော ရုပ်ရှင်များထဲတွင် တစ်ကား အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ဒါရိုက်တာ ခရစ္စတီးနားခီ ရိုက်ကူးပြီး ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၉ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။

## ဇာတ်ကြောင်း 
ဇာတ်လမ်းမှာ ပန်းချီပြခန်းပိုင်ရှင် လူချမ်းသာ အမျိုးသား တစ်ယောက်ကို လူတစ်စုမှ အကွက်ဆင် လိမ်လည်ကြခြင်းဖြစ်သည်။ မင်းထက်သည် ချမ်းသာ ကြွယ်ဝသူတဦး ဖြစ်ပြီး ပန်းချီပြခန်း ၁ ခုကိုလည်း ပိုင်ဆိုင်ထားကာ လှပသော ဇနီးဖြစ်သူ ဇင်မာ နှင့် ပြီးပြည့်စုံသော ဘဝပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။ ဘဝ အချိုးအကွေ့ တခု၌ အမှားတခုကြောင့် မင်းထက်၏ အိမ်ထောင်ရေးနှင့် စီးပွားရေးပါ ပျက်စီးခဲ့ရသည်။ အဖြစ်အပျက်များစွာ ဖြစ်ပျက်ပြီးနောက် မင်းထက်၏ဘဝသည် ၎င်းထင်သလို ပြီးပြည့်စုံသော ဘဝမဟုတ်ဘဲ မြှုပ်ကွက်များ ရှိနေကြောင်းကို သိရှိပြီး ဖော်ထုတ်ကာ ဘဝကို ပြန်လည်တည်ဆောက်သည်။

## သရုပ်ဆောင်များ 
* မင်းထက် အဖြစ် ဇဏ်ခီ
* ဇင်မာ အဖြစ် သက်မွန်မြင့်
* သိန်းစိုး အဖြစ် အောင်မြင့်မြတ်
* Emily အဖြစ် Kaew Korravee
* နှင်းနှင်း အဖြစ် ခြူးစစ်ဟန်

## ရိုက်ကူးမှု 
*ဥပါယ်တံမျဉ်* ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားသည် အမျိုးသမီးဒါရိုက်တာ ခရစ္စတီးနားခီ ၏ ဒုတိယမြောက် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။ ဇာတ်ကားကို ရန်ကုန်၊ ငပလီနှင့် ကလောတို့တွင် ၃ လကြာ ရိုက်ကူးခဲ့ပြီး တစ်နှစ်ကျော်ကြာ အချိန်ယူ တည်းဖြတ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်များ 
*
အောရိန်းရှိ ရောမဇာတ်ရုံ

အောရိန်းရှိ ရောမဇာတ်ရုံသည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ ဗောကလိပြည်နယ် အောရိန်း ကွန်မြူးန် (မြို့နယ်) တွင် တည်ရှိသော ရောမဇာတ်ရုံ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အေဒီ ၁ ရာစု အစောပိုင်းတွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထိုအဆောက်အဦးအား အောရိန်း မြူနီစီပါယ်မှ ပိုင်ဆိုင်ပြီး နွေရာသီ အော်ပရာ ပွဲတော် ဖြစ်သော ကိုဟိချ် ဒီအောရိန်းကို ကျင်းပရာ နေရာဖြစ်သည်။

၎င်းသည် အကောင်းဆုံး ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ခဲ့သော ရောမ ဇာတ်ရုံများတွင် တစ်ခု အပါအဝင် ဖြစ်ပြီး ရောမ ကိုလိုနီဖြစ်သော အရောစီယို အတွက် အသုံးတော်ခံခဲ့သည်။ ထိုဒေသသားများ၏ ဘဝတွင် အဓိကနေရာမှ ပါဝင်ခဲ့ပြီး သူတို့သည် အားလပ်သော အချိန်များစွာကို ထိုနေရာတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ရောမအာဏာပိုင်များ အတွက်မူ ရောမ ယဉ်ကျေးမှုအား ကိုလိုနီများသို့ ပျံ့နှံ့ရာတွင် အသုံးချနိုင်သည်သာမက နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှုများမှ အာရုံလွှဲနိုင်စေခဲ့သည်။

မိုင်မီးခေါ် အသံတိတ် ပြဇာတ်များ၊ ပန်တိုမိုင်မီးခေါ် တေးဂီတ ပြဇာတ်များ၊ ကဗျာ ရွတ်ဖတ်မှုများ နှင့် အတ်တဲလာနာ ခေါ် ဟာသ သရုပ်ဆောင်မှုများကို ပြုလုပ်ကြပြီး အများစုမှာ တနေကုန်အောင် ဖျော်ဖြေကြသည်။ ကြည့်၍ကောင်းသော အထူးပြုလုပ်မှုများကို နှစ်သက်သော သာမန်လူတန်းစားများ  အတွက်မူ အလွန်ကြီးကျယ်ခမ်းနားသော ဇာတ်ခုံပြင်ဆင်မှုများနှင့် ဇာတ်ခုံပေါ်မှ ကိရိယာများမှာ အလွန်အရေးပါသည်။ ဖျော်ဖြေမှုများမှာ အားလုံးမှာ အခမဲ့ဖြစ်ပြီး မည်သူမဆို ဝင်ရောက် ကြည့်ရှုနိုင်သည်။

အနောက်တိုင်း ရောမအင်ပိုင်ယာ ၄ ရာစုနှစ်အတွင်း ကျဆင်းလာပြီး ခရစ်ယာန်ဘာသာသည် နိုင်ငံတော်ဘာသာ ဖြစ်လာသည့် အခါတွင် ခရစ်ယာန် ဘုရားကျောင်းတော်မှ မယဉ်ကျေးသော ဖျော်ဖြေမှုများ အဖြစ် ကန့်ကွက်သည့် အတွက် ဇာတ်ရုံသည် အစိုးရအမိန့်ဖြင့် အေဒီ ၃၉၁ တွင် ပိတ်သိမ်းခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် ဇာတ်ရုံအား လုံးဝ စွန့်ပစ်ထားခဲ့ကြသည်။ ၄၁၂ ခုနှစ်တွင် ဗစ်ဆီဂေါ့တို့မှ ဖျက်ဆီးခဲ့ပြီး အခြားသော ရောမ အဆောက်အဦးများကဲ့သို့ပင် ကောင်းသော ကျောက်တုံးများကို အခြားနေရာများတွင် ပြန်လည် အသုံးပြုရန် အတွက် ခွာထုတ်ယူခြင်းခံခဲ့ရသည်။ အလယ်ခေတ်အတွင်း ကာကွယ်ရန် နေရာ တစ်ခု အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၁၆ ရာစု ဘာသာရေး စစ်ပွဲများ အတွင်းတွင် မြို့နေလူများ ခိုလှုံရာ နေရာတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ဝင်းမြင့် (သံတူကြောင်းကွဲ)

ဝင်းမြင့် ဆိုသည်မှာ

* ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)
* ဝင်းမြင့် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)
* ဝင်းမြင့် (ကိုယ်ခန္ဓာအလှူရှင်)
* ဝင်းမြင့် (ဝန်ကြီးဟောင်း)
* ဝင်းမြင့် (တရားသူကြီး)
* စိုင်းဝင်းမြင့်
* နေဝင်းမြင့်
* ဝင်းဝင်းမြင့် (နန်းတော်ရှေ့)
* မကွေးဝင်းမြင့်
ကို ရည်ညွန်းခြင်း ဖြစ်သည်။
ကရင်တောင်တန်း

**ကရင်တောင်တန်း** (သို့မဟုတ် **ကယား-ကရင်တောင်တန်း**)သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ အရှေ့ဘက်ခြမ်းတွင် အဓိက အရေးပါသော တောင်စဉ်တောင်တန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်၏ အနောက်မြောက်အရပ်၊ ကယားပြည်နယ်၊ ကရင်ပြည်နယ်မြောက်ဘက်အစွန်ဆုံးအထိ ကြီးမားရှည်လျားသော တောင်တန်းကြီးတစ်ခုဖြစ်သည်။

စစ်လျော်ကြေးအဖြစ် ဂျပန်အစိုးရမှ တည်ဆောက်ပေးခဲ့သော ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံတို့သည် ကရင်တောင်တန်းတွင်တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်များ 
*Google Books, *The Physical Geography of Southeast Asia*
*Kayah-Karen/Tenasserim Moist Forests
*Peakbagger - Shan-Western Thailand
ကာဇန်မြို့

**ကာဇန်မြို့**(; )သည် ရုရှားနိုင်ငံ၊ တာတာစတန်ရီပါ့ပလစ်၏ မြို့တော်ဖြစ်ပြီး အကြီးဆုံးမြို့လည်းဖြစ်ကာ လူဦးရေ ၁,၁၄၃,၅၃၅ ဦး နေထိုင်ကြသဖြင့် ရုရှားနိုင်ငံ၏ ဆဌမမြောက် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးမြို့လည်းဖြစ်သည်။ ထို ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင်ပင် ကာဇန်မြို့အား "ရုရှားနိုင်ငံ၏ အားကစားမြို့တော်"အဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။ ကာဇန်မြို့သည် အိမ်ရှင်အဖြစ် 2013 Summer Universiade၊ 2014 World Fencing Championships၊ the 2015 World Aquatics Championships တို့ကို အိမ်ရှင်အဖြစ်လက်ခံကျင်းပခဲ့ပြီး  ၂၀၁၇ ဖီဖာ ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းဖလားနှင့် ၂၀၁၈ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားတို့တွင်လည်း ပြိုင်ပွဲလက်ခံကျင်းပရာ အိမ်ရှင်မြို့ထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ 

၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ကာဇန်မြို့သို့ ခရီးသွားဧည့်သည် ၂.၁ မီလီယံ လာရောက်လည်ပတ်ခဲ့ကြပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ်နှင့်နှိုင်းစာလျှင် ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းမျှ တိုးတက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ကာဇန်ကရင်မလင်သို့ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ခရီးသွား ၁.၅ မီလီယံမျှ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် မြို့တော်၏ ဟိုတယ်လည်းဖြစ် ရေဥယျာဉ်ကဲ့သို့ ဖျော်ဖြေရေးအဆောင်အဦများပါသော "Kazan Riviera" တွင် ၁ မီလီယံမျှသော ခရီးသွားတို့ လာရောက်ခဲ့ကြသည်။ 

## ကိုးကား
ဖောင်တဲန်ဘလို နန်းတော်

**ဖောင်တိန်ဘလူး နန်းတော်** သို့မဟုတ် ရှာတူး ဒီ ဖောင်တိန်ဘလူး သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပါရီမြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက် ၃၄မိုင် (၅၅ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင် တည်ရှိပြီး ဖောင်တိန်ဘလူး ကွန်မြူးန် (မြို့နယ်) အတွင်း တည်ရှိကာ ပြင်သစ်ရှိ အကြီးမားဆုံးသော ရှက်တူးခေါ် စံအိမ်တော် များတွင် တစ်ခု အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ အလယ်ခေတ် ရဲတိုက် နှင့် နောက်ဆက်တွဲ နန်းတော်များသည် ပြင်သစ်ဘုရင်များ၏ စံအိမ်တော် ဖြစ်ခဲ့ပြီး လူဝီ ၇ ဘုရင်မှ အစပြု၍ နပိုလီယန် ၃ အထိ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ယခုအခါ အမျိုးသား ပြတိုက်နှင့် ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ပစ္စတို

ပစ္စတို]]
**ပစ္စတို** သည် လက်ဖြင့်ထိန်း၍ ပစ်ခတ်နိုင်သည့် ပြောင်းတိုသေနတ်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ကိုယ်ထည်နှင့် ပြောင်းကို ပေါင်းစည်းထားပြီး အခြားပြောင်းတိုသေနတ်တစ်မျိုးဖြစ်သည့် ခြောက်လုံးပြူးမှာမူ ကိုယ်ထည်နှင့် ပြောင်းအကြားတွင် ကျည်ဆလင်ဒါဖြင့် ခြားထားသည်။

### နောက်ခံသမိုင်း 
ပစ္စတိုများကို (၁၆) ရာစုတွင် ဥရောပ၌ စတင်ထုတ်လုပ်သည်။ ပစ္စတိုဟူသည့် အင်္ဂလိပ်စကားလုံးကို (၁၅၇၀) ဝန်းကျင်၌ ပြင်သစ်စကား ပစ္စတိုလက် မှ မွေးစားယူသည်။

### အမျိုးအစားများ 
ပစ္စတိုအား တစ်တောင့်ချင်း ပစ်ခတ်နိုင်သည့် ပစ္စတိုနှင့် အတွဲလိုက်ပစ်ခတ်နိုင်သည့် ပစ္စတိုဟူ၍ နှစ်မျိုး ခွဲခြားနိုင်သည်။

#### တစ်တောင့်ချင်း ပစ်ခတ်နိုင်သည့် ပစ္စတို 
ဤသို့ပစ်ခတ်နိုင်သည့် သေနတ်မျိုးကို ပြောင်းချိုးသေနတ်နှင့် ပြောင်းချောသေနတ်များ အသုံးများသည့် ကာလတို့တွင် တွေ့ရသည်။ ပြောင်းအတွင်းသို့ ခဲသီးထည့်ကာ မီးခွက်ကိုရိုက်ပြီး ပစ်ခတ်ရခြင်း ဖြစ်သည်။ အမဲလိုက်တမ်း ကစားရာ၌ ဤသေနတ်မျိုးကို ယနေ့တိုင် အသုံးပြုနေသေးသည်။

#### ဆီမီးအော်တို ပစ်ခတ်နိုင်သည့် ပစ္စတို 
ဤသေနတ်မျိုးတွင် ပြောင်းဝသို့ မောင်းရိုက်ချိန်၌ မောင်းပြန်စပရင် ခံထားကာ စပရင်၏နောက်ကန်အားဖြင့် မောင်းပြန်တင်စေသည်။ ထို့ကြောင့် ကျည်ကတ်မှ တက်လာသောကျည်ဆန်ကို နောက်တကြိမ် မောင်းတင်ရန်မလိုဘဲ မောင်းခလုတ်ဆွဲ၍ ပစ်ခတ်ရန်သာ လိုတော့သည်။

#### အော်တို ပစ်ခတ်နိုင်သည့် ပစ္စတို 
လုပ်ဆောင်ပုံမှာ ဆီမီးအော်တိုပစ်ခတ်နိုင်သည့် ပစ္စတိုနှင့် ပုံစံတူပင် ဖြစ်သည်။ ကွဲပြားချက်မှာ မောင်းတင်သည့်မက္ကနစ်ဇင် ဖြစ်ပြီး မောင်းခလုတ်အား လက်လွှတ်မချင်း ပစ်ခတ်နိုင်ရန် စီမံထားသည်။ ကျည်ကုန်မြန်သည့်အတွက် အတောင့်ရေ အများအပြားဆန့်သည့် ကျည်ကတ်များ၊ ကျည်ဒရမ်များဖြင့် တွဲဖက်အသုံးပြုရသည်။

### မှီငြမ်း
နန္ဒကျော်စွာ

**ဦးနန္ဒကျော်စွာ** (၂ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၀ မွေးဖွား) သည် လက်ရှိတွင် ဒဂုံမြို့နယ်မဲဆန္ဒနယ်မှ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်သည်။ သူသည် ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃၁ မှ ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၉ အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ လွှတ်တော်အခွင့်အရေးကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်လည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ သူ၏ ဖခင်မှာ အငြိမ်းစား ဗိုလ်မှူးချုပ် စည်သူတင်ဖေ ဖြစ်သည်။

## နိုင်ငံရေးဘဝ 
### ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် 
ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၆ ခုနှစ်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၁၆) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သော တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပထမနေ့တွင် အစည်းအဝေး သဘာပတိအဖြစ် ဒဂုံမဲဆန္ဒနယ်မှ ဦးနန္ဒကျော်စွာအား ရွေးချယ်ခဲ့သည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂၃) ရက်နေ့တွင် တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်၏ ဥပဒေကြမ်းကောင်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။ 

## ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း 
၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌက ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ကာလအတွင်း နိုင်ငံတော်တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သောသူများ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်ရာ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၂/၂၀၂၂ ဖြင့် စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ ဖြစ်သော ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ
ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ
ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နာယက

**ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နာယက** သည် မြန်မာနိုင်ငံ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၏ နာယက ဖြစ်သည်။
]]

## ရွေးကောက်ခြင်း
အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ ပြီးဆုံးချိန်တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော်များ စတင်ကျင်းပပြီး ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများကို အသီးသီး ရွေးချယ်သည်။ ပြည်သူ့လွှတ်တော် သက်တမ်းတစ်ခု စတင်သည့် နေ့ရက်မှ လပေါင်း ၃၀ ပြည့်မြောက်သည့် နေ့ရက်အထိ အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌတို့သည် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နာယကနှင့် ဒုတိယနာယက တာဝန်ကိုပါ ထမ်းဆောင်ရသည်။ ကျန်သက်တမ်းကာလ အတွက် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌတို့သည် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နာယကနှင့် ဒုတိယနာယက တာဝန်ကိုပါ ထမ်းဆောင်ရသည်။ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယကသည် နာယကတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်နိုင်စွမ်းမရှိသည့်အခါ ဒုတိယနာယကသည် နာယကတာဝန်ကို ယာယီ ထမ်းဆောင်ရသည်။

## ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နာယကများ စာရင်း 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်
သောင်းအေး

**ဦးသောင်းအေး** (၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၅၆ မွေးဖွား) သည် အငြိမ်းစားတပ်မတော်အရာရှိ နှင့် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ၁၆ရက်မှစ၍ တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်၊ ပျော်ဘွယ်မြို့နယ် ပြည်သူ့ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသည်။ယင်းမတိုင်မီကလည်း ထိုမဲဆန္ဒနယ်၏ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်ခဲ့သည်။

## အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး 
ဦးသောင်းအေးကို ၁၉၅၆ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ပဲခူးတိုင်း၊ ကဝမြို့နယ်၊ ခနာကျေးရွာတွင် ဖခင် ဦးဝိုင်းနှင့် မိခင် ဒေါ်သန်းတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ အခြေခံပညာကို မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်၊ အ.လ.က ၅ နှင့် အ.ထ.က ၁၊ မရမ်းကုန်းမြို့နယ် အ.ထ.က ၄ တို့တွင် သင်ယူခဲ့သည်။ စစ်တက္ကသိုလ် အပတ်စဉ် (၂၀) က ဖြစ်သလို ၁၉၇၄ ခုနှစ်မှာ ရန်ကုန် ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံတက္ကသိုလ်နဲ့ ၁၉၇၅ ခုနှစ်မှာ စစ်တက္ကသိုလ်တို့ကို တက်ရောက်ခဲ့ပြီး သိပ္ပံဘွဲ့နဲ့ မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (ကာကွယ်ရေးပညာ) တို့ကို ရရှိခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ 

## စစ်မှုထမ်းခြင်း 
၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် ပြန်တန်းဝင်အရာရှိအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရပြီး မြင်းခြံ၊ ရွှေကူ၊ ပဲခူး၊ သထုံ၊ ကလေး၊ မှော်ဘီ၊ ဖူးကြီး၊ ရန်ကုန်၊ လွိုင်လင်၊ မိုင်းနောင်၊ တောင်ကြီး၊ အမ်း၊ စစ်တွေမြို့များတွင် တပ်မတော် တာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။  ရှမ်းပြည်နယ်နဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ်တို့မှာ တိုင်းမှူးတာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်နဲ့ အနားယူခဲ့သည်။  

၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင်  ပျော်ဘွယ်မြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်မှ ပြန်လည်ဝင်ပြိုင်ခဲ့ရာ ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ ယင်းသို့ ရှုံးနိမ့်ရခြင်းမှာ NLD ပါတီဘက်မှ မဲမသမာမှုများကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ၎င်းက စွပ်စွဲခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ၎င်း၏ မဲဆန္ဒနယ်မြေအတွင်းရှိ မဲစာရင်းများကို စစ်တပ်အား ခေါ်ယူစစ်ဆေးစေခဲ့ပြီး၊ ၎င်း၏ လူမှုကွန်ရက် ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်စာမျက်နှာမှတစ်ဆင့် "အဓမ္မ အားကြီးလာရင် ပိုကြီးတာနဲ့ နှိမ်နင်းရမယ်" ဟု ရေးသားခဲ့သည်။

အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၅-၂၀၂၆ တွင် ကြံ့ခိုင်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ ကိုယ်စားပြုပြီး ပျော်ဘွယ်မြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ဦးသောင်းအေးသည် ဝင်ရောက်ယှဥ်ပြိုင်ခဲ့သည်။အဆိုပါမဲဆန္ဒနယ်တွင် ပြည်သူ့ပါတီ၊တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ၊ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ၊ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ၊တောင်သူလယ်သမားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီတို့ပါ ဝင်ပြိုင်ခဲ့ကြသည်။သူသည်  ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်အတွင်း  မဲပေးကြသူများ၏ ခိုင်လုံမဲ စုစုပေါင်း ၁၂၃၉၇၅ မဲ ရှိရာတွင် ၆၅၄၅၃မဲ ဖြင့်  (မဲပေးကြသူများ၏ ရာခိုင်နှုန်း ၅၂.၇၉ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့်)အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ဤသို့ဖြင့် တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။

## မိသားစု 
ဦးသောင်းအေးသည် ဒေါ်သင်းမျိုးမျိုးအောင်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သားသမီး သုံးဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၁၉၅၆ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းဆင်းများ
တီခွန်မြတ်

**ဦးတီခွန်မြတ်** (၃၀ အောက်တိုဘာ ၁၉၅၀ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား၊ ကချင်လူမျိုး နိုင်ငံရေးသမား၊ ရှေ့နေနှင့် ဒုတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ရှမ်းပြည်နယ် ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးအဖြစ်   ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီကိုယ်စားပြု အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန်အစည်းအဝေးတွင်  ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။

၂၀၁၀ ပါတီစုံအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ကွတ်ခိုင်မဲဆန္ဒနယ်မှ ပြည်ခိုင်ဖြိုး ပါတီကိုယ်စားပြု ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက် ခံရပြီး၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

### ၂၀၂၁ နောက်ပိုင်းကာလများ 
၂၀၂၁ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီး​နောက်တွင်  ဖွဲ့စည်းပုံအ​ခြေခံဥပ​ဒေ ပုဒ်မ (၄၂၄)၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဆိုင်ရာ ဥပဒေ ပုဒ်မ (၁၇) တို့ အရ ဦးတီခွန်မြတ်သည် လွှတ်​တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဖြစ်သည်။  ဦးတီခွန်မြတ်သည်  ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ရက်က ခေတ္တထိန်းသိမ်းခံရသည်။ ထိုနေ့က နေပြည်တော်တွင် ပြုလုပ်သည့်  ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေ ဦးဆောင်ကျင်းပသည့် စစ်တပ်ခေါင်းဆောင်များသို့ အာဏာလွှဲမှုတွင် သူ မပါခဲ့ပေ။ သို့သော် အရေးပေါ်အခြေအနေကို  နောက်ထပ် ခြောက်လစီ သက်တမ်းတိုးသော ၂၀၂၂ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၃၁ရက်က ကျင်းပသည့် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ အစည်းအဝေး(၁/၂၀၂၂) ၊ ၂၀၂၂ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၁ရက်က ကျင်းပသည့်  အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ အစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၂) ၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃၁ရက်က ကျင်းပသည့် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံ‌ရေးကောင်စီ အစည်းအဝေး (၁/၂၀၂၃) ၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၁ရက်က ကျင်းပသည့် အမျိုးသား ကာကွယ်‌ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ အစည်းအဝေး (၂/၂၀၂၃) များသို့ ပြည်သူ့ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တက်ရောက်သည်။ 

## မူးယစ်ဆေးဝါးပြဿနာများ
ဦးတီခွန်မြတ်သည် ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် ပြည်သူ့စစ်ခေါင်းဆောင်ဟောင်းတစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့ပြီး မူးယစ်ဆေးဝါးရောင်းဝယ်ခြင်းနှင့် ငွေကြေးခဝါချခြင်းတို့တွင် ပါဝင်ပတ်သက်ခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခံခဲ့ရသည်။ မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ပတ်သက်ပြီး ငွေကြေးခဝါချခြင်းများကြောင့် ဖျက်သိမ်းသွားခဲ့ပြီးဖြစ်သော မြန်မာမေဖလားဝါးဘဏ်တွင် ရှယ်ယာဝင်တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။ မူးယစ်ဆေးဝါး ရောင်းဝယ်ခြင်းများတွင် ပါဝင်မှုမရှိကြောင်း ဦးတီခွန်မြတ်က ငြင်းဆိုခဲ့သည်။

## ကိုးကား
အောရိန်းထရီရန်ပယ် အမိုးခုံး

**အောရိန်းထရီရန်ပယ် အမိုးခုံး** သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ အရှေ့တောင်ပိုင်း အောရိန်း ကွန်မြူးန် (မြို့နယ်) တွင် တည်ရှိသော ထရီရန်ပယ် အမိုးခုံး တစ်ခု ဖြစ်သည်။  ထို အမိုးခုံးသည် မည်သည့်အချိန်က တည်ဆောက်ခဲ့သည် ဆိုသော အချက်ကို အငြင်းပွားမှုများ ရှိနေပြီး  လက်ရှိ သုတေသနများ အရ ထိုအဆောက်အဦးတွင် ရေးထိုးထားသော ခုနှစ်ကို သက်သေ အဖြစ် ယူဆကြပြီး ဩဂတ်စတက် အုပ်စိုးစဉ် (ဘီစီ ၂၇ မှ အေဒီ ၁၄ အထိ)  ကာလဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ ထို အဆောက်အဦးအား ဂေါစစ်ပွဲအတွင်း အမှုထမ်းခဲ့သော စစ်မှုထမ်းဟောင်းများ နှင့် လယ်ဂျီယို ၂ ဩဂတ်စတာ တို့ကို ဂုဏ်ပြုရန် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ရောမဧကရာဇ် တိုင်ဘားရီးယပ်စ်မှ ရိုင်းလန်း အတွင်းရှိ ဂျာမန် လူမျိုးစုများအား စစ်ဗိုလ်ချုပ် ဂျာမန်နီးကပ်စ်မှ အောင်ပွဲခံနိုင်ခြင်း အတွက် ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။  ထိုအမိုးခုံးတွင် အေဒီ ၂၇ ခုနှစ် တိုင်ဘားရီးယပ်စစ် ဧကရာဇ် အတွက် ရည်ညွှန်းရေးထိုးထားသော စာတမ်းများလည်း ရှိသည်။  မြောက်ဘက် (အပြင်သို့ မျက်နှာမူထားသော ) မျက်နှာစာတွင် တိုင်တန်းနဖူးစည်း၏ အောက်ဆုံးပိုင်းဖောင်းတန်း နှင့် နဖူးစည်းတို့ကို ဖြတ်ထုတ်ကာ ကြေးဖြင့် ရေးသွင်းထားသော စာတန်းကို ထည့်သွင်းထားသော်လည်း ယခုအခါ ပျောက်ဆုံးနေပြီ ဖြစ်သည်။ ထိုစာတန်းကို ပြန်လည် တည်ဆောက်ဖော်ထုတ်ရန် ကြိုးစားသော်လည်း မအောင်မြင်ပေ။ အမိုးခုံးအား အမျိုးမျိုးသော စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ရုပ်ကြွ အဆင်တန်ဆာများဖြင့် မွမ်းမံထားပြီး ၎င်းတို့တွင် ရေကြောင်းတိုက်ပွဲများ၊ တပ်ပျက်ခြင်း နှင့် ရောမတို့မှာ ဂျာမန်နစ် နှင့် ဂေါလ်တို့အား တိုက်ခိုက်နေပုံများ ပါဝင်သည်။ မြောက်ဘက်ခြမ်း စစ်ပွဲရုပ်ကြွတွင် ရောမ ခြေလျင်တပ်သား တစ်ဦးမှ လယ်ဂျီယို ၂ ဩဂတ်စတာ၏ ဒိုင်းကို သယ်ယူနေပုံ ပါဝင်သည်။

## ကိုးကား