open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ပြွန်တန်ဆာမြို့

**ပြွန်တန်ဆာမြို့**သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး ညောင်လေးပင်မြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။

## အမည်ရင်းမြစ် 
ပြွန်တန်ဆာမြို့တည်ရှိသောနေရာတွင် ရှေးကာလက မွန်လူမျိုးများ နေထိုင်ကြသည်။ ရဲနွယိချောင်း ကြိမ်ချောင်း အေးရွာချောင်း ဥတိုချောင်း ဟူသောဤချောင်းလေးချောင်း ပေါင်းဆုံရာတွင် ထိုမြို့ တည်ရှိခြင်းကြောင့် မွန်ဘာသာအားဖြင့် ပွန်တိုက်ဇာ မြန်မာဘာသာအားဖြင့် ပွန်ကား လေးခု တိုက်ဇာကား ချောင်း ပွန်တိုက်ဇာဟု ခေါ်ဆိုရာမှ ကာလရွေ့၍ ပြွန်တန်ဆာ ဖြစ်လာသည်ဟု အဆိုရှိလေသည်။ မြို့လည်မှ ဥတိုချောင်းကို ၁၂၅၀ခုနစ်၌ မြို့အုပ် ဦးဖေကြီးလက်ထက်တွင် ရေကန်ဖြတ်ပိတ်လိုက်သဖြင့် ယခုအချိန်တွင် ရေကန်ကြီးကိုသာ မြင်နိုင်ကြတော့သည်။
UGC 5692

**UGC 5692** သည် ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး အာရှာ မေဂျာ ကြယ်စုတန်းမှ အလင်းနှစ် ၁၃ မီလီယံအကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ဂယ်လက်ဆီအား ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် Sidney van den Bergh ဆိုသူမှ DDO ဟူသော ဂလက်ဆီကတ်သလောက်စာရင်း၌ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
တင့်ဆန်း (ဝန်ကြီး)

**ဦးတင့်ဆန်း** (၁၄ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၆ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံ အားကစား ဝန်ကြီးဌာန၏ ဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီကြီး တစ်ခုဖြစ်သော  ACE Construction ကို ပိုင်ဆိုင်သူ ဖြစ်သည်။

ဦးတင့်ဆန်းသည် ၂၀၁၁ မတ်လမှ ၂၀၁၂ ဩဂုတ်လအထိ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်း ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ဌေးအောင်

**ဦးဌေးအောင်**  (၁၂ ဇွန် ၁၉၅၂ ဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား တပ်မတော် အရာရှိဟောင်းနှင့် နိုင်ငံရေးသမား တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူသည်  အစိုးရနှစ်ဆက်အထိ ဟိုတယ်ခရီးဝန်ကြီး တာဝန်ယူခဲ့သူလည်းဖြစ်သည့်အပြင်  အဂတိတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ပါ ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။

## ပညာရေး 
သူသည် စစ်တက္ကသိုလ် အပါတ်စဉ်(၁၉ )ဆင်းဖြစ်သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် နှင့် အပါတ်စဉ်တူသည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံ ဂျော့ရှ်ဝါရှင်တန် တက္ကသိုလ်မှ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်း စီမံခန့်ခွဲမှုပညာဖြင့် မဟာဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ 

၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ မဲဖာလောင်တက္ကသိုလ်မှ လူမှုသိပ္ပံဘာသာရပ်ဖြင့် ပါရဂူဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။

## ဝန်ထမ်းဘဝ 
သူသည် တပ်မတော်သားဘဝမှနေ၍ အရပ်ဘက် ဟိုတယ်၊ခရီးဌာန သို့ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ရွှေ့ပြောင်းလာသည်။ ရာထူးအဆင့်ဆင့်တိုးပြီး ၂၀၀၄ တွင် ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဖြစ်ခဲ့သည်။

## နိုင်ငံရေးဘဝ 
၂၀၁၂ စက်တင်ဘာလတွင် ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်း ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီးအဖြစ် သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်က ခန့်အပ်ခဲ့သည်။၂၀၁၆ မတ်လ ၃၀ရက်အထိ ထမ်းဆောင်သည်။ ယင်းမတိုင်မီက ၂၀၁၁ မတ်လမှ စတင်ကာ ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
 
၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီနောက်ပိုင်း  နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ လက်ထက် ၂၀၂၁ ဩဂုတ် ၅ရက်နေ့တွင် ၎င်းသည် ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး ဖြစ်လာပြန်သည်။ထိုတာဝန်ကို ၂၀၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ရက်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီး အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ပြောင်းလဲခန့်အပ်ခံရကာ ၂၀၂၃ ဩဂုတ် ၂ရက်တွင် ရာထူးမှ အနားပေးခံရသည်။

## မိသားစုဘဝ 
အိမ်ထောင်သည်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး သားတစ်ဦးရှိသည်။

## ကိုးကား
မန်းဂျော်နီ

**မန်းဂျော်နီ** သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ကရင်လူမျိုး နိုင်ငံရေးသမားနှင့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားဟောင်း တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၁၉၉၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၂ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ၊ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၂၀၁၅၊အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၀ များတွင်   အနိုင်ရ အမတ်တစ်ဦးအဖြစ် လေးကြိမ်လုံး ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူဖြစ်ကာ ဝါရင့်နိုင်ငံရေး သမားကြီးတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။    ၁၉၉၀ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် မဲအရေအတွက် ၃၁,၇၃၁ ဖြင့် ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသော်လည်း ဆောင်ရွက်ခွင့်မရခဲ့ပေ။

## ငယ်ဘ၀ 
ဦးမန်းဂျော်နီသည် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းကို ၁၉၆၀ တွင် အောင်မြင်ခဲ့ပြီး ပုသိမ်ဒေသကောလိပ်တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။

ဝန်ကြီးချုပ်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ် ၂၀၁၇ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၆ရက်နေ့က  နေပြည်တော်သို့  အစည်းအဝေးတက်ရန် ပုသိမ်မှအသွား  ညောင်တုန်းမြို့နယ် ဆားမလောက်ကျေးရွာ အနီးတွင်  ရန်ကုန်- ဇလွန် ခရီးသည်တင်ကား ၁ စင်း၏ ဝင်ရောက်တိုက်မိခြင်းကို ခံခဲ့ရ၍ ရန်ကုန်ဆေးရုံကြီးသို့ တက်ရောက်ကုသမှုခံယူခဲ့ရသေးသည်။

မန်းဂျော်နီသည် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သော်လည်း   ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်တွင်  တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ် ဆက်ရှိနေခဲ့ပြီး လွှတ်တော်အစည်းအဝေးများအား ဆက်တက်ခဲ့သည်။ 

ဒုတိယအကြိမ် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် အစည်းအဝေး ၂၄ ကြိမ်တွင် မန်းဂျော်နီ အပါအဝင် နှစ်ဦးက မေးခွန်းနှင့် အဆိုတစ်ခုမှ မေးမြန်းတင်သွင်းခြင်းမရှိခဲ့ဘဲတခြားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ တင်သွင်းသည့် အဆိုများကိုမူ  ထောက်ခံဆွေးနွေးခြင်း တစ်ကြိမ်စီရှိခဲ့သည်ဟု လွှတ်တော်မှတ်တမ်းများအား ကိုးကားကာRFAက ဖော်ပြမှုလည်းရှိခဲ့သည်။

မန်းဂျော်နီသည် ၂၀၁၈ခုနှစ် မတ် ၂၄ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ၏ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့ အစည်းအဝေး ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့်  အဖွဲ့ဝင်(၆)ဦးပါသော ပါတီ၏သဘာပတိအဖွဲ့တွင် အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့သည်။

ယင်းနောက်   အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၀ တွင် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ် အမှတ်(၂) မှနေ၍ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီကိုယ်စားပြုဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ခိုင်လုံမဲအရေအတွက် ၁၈၃၀၂၇မဲ၊ ခိုင်လုံမဲရာခိုင်နှုန်း ၇၀ဒသမ၄၁ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။

## ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီနောက်ပိုင်းဖြစ်ရပ်များ 
ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းခြင်းတွင် အမျိုးသားလွှတ်တော်အစည်းအဝေးသို့တက်ရောက်ရန်အတွက်  လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ တည်းခိုသည့်  နေပြည်တော် စည်ပင်ဝင်းထဲတွင် မန်းဂျော်နီလည်း ရောက်ရှိနေခဲ့သည်။ထိန်းသိမ်းခြင်းကို မခံရပေ။

အာဏာသိမ်းခံရပြီး ၇လအကြာတွင်  စစ်ကောင်စီကို ပြန်လည်ခုခံရန် တောတွင်းတစ်နေရာတွင်  စစ်ရေးလေ့ကျင့်နေကြောင်း မန်းဂျော်နီက အများသိကြေညာခဲ့သည်။

နောက်ဆက်တွဲအနေဖြင့် ၂၀၂၁ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၃၁ရက်တွင်   မန်းဂျော်နီ၏ ကျုံပျော်မြို့၊ အောင်ဆန်းရပ်ကွက်ရှိ  နေအိမ်ကို စစ်ကောင်စီက လာရောက်ချိတ်ပိတ်ခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
*

ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်များ
ဒင်ဂိုးခွေးရိုင်း

**ဒင်ဂိုးခွေးရိုင်း** (Dingo)၏ သိပ္ပံအမည်မှာ ကဲနစ် လူးပတ်စ် ဖြစ်သည်။ ဩစတြေးလျတွင် တွေ့ရသည့် ခွေးတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
ဩစတြေးလျခွေးရိုင်းဟုလည်း ခေါ်တွင်သည်။ အသွင်သဏ္ဌာန်မှာ ဝံပုလွေနှင့် ဆင်သည်။ ဒင်ဂိုး၏နားရွက်သည် တိုပြီး ထောင်နေသည်။ အမြီးမှာ အမွေးဖွားသည်။ အရောင်အသွေးမှာ နီကြန့် ကြန့် ညိုတိုတို ဖြစ်၏။ ဒင်ဂိုးသည် အခြားမည်သည့်သတ္တဝါကိုမျှ ယုံကြည်လေ့မရှိကြပေ။ ရဲရင့်ကြမ်းကြုတ်ပြီး အလွန်ပါးနပ်သည်။ သို့ ရာတွင် ငယ်စဉ်ကတည်းက မွေးမြူထားပါက အလွန်ယဉ်ပါးသော အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်များ ဖြစ်လာနိုင်သည်။ ဒင်ဂိုးသည် သားပိုက်ကောင်များကို အဓိကရှာဖွေစားသောက်လေ့ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ခွေးမျိုးရင်းဝင် တိရစ္ဆာန်များ
ကဏ္ဍ:ထိပ်တန်းသားရဲတိရစ္ဆာန်များ
ကဏ္ဍ:ဩစတြေးလျတွင် တွေ့ရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ
သမင်ပြောက်

သမင်ပြောက်၏ သိပ္ပံအမည်မှာ အက်ဆစ် အက်ဆစ် ဖြစ်သည်။ ချီတယ် ဟုလည်းကောင်း၊ ချီးတယ်ဟုလည်းကောင်း ခေါ်တွင်ကြသည်။ အိန္ဒိယတိုက်ငယ်တွင် တွေ့ရသည့် သမင်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ကိုယ်အရွယ်အစား အလယ်အ လတ်ရှိသည်။

## သွင်ပြင်လက္ခဏာ
သမင်ပြောက်သည် အခြားသမင်များထက် အတန်ငယ်သေးသည်။ အသွေးအရောင်မှာ အညိုရောင်ပေါ်တွင် အဖြူ အစက်အပြောက်များ အများအပြား ရှိလေရာ ကြည့်ရ အလွန်လှပသော သမင် ဖြစ်သည်။ ကိုယ်လုံးအ ရောင်မှာ အညိုရောင် ဖြစ်လင့်ကစား လည်တံအောက်ပိုင်း၊ ဝမ်းဗိုက်အောက်ပိုင်းနှင့် ခြေထောက်အတွင်းပိုင်းတို့ မှာ အရောင်နုလှသည်။ နားနှစ်ဖက်မှာ ထောင်ပြီး ကားသည်။ 

## တွေ့ရှိရာဒေသနှင့် ပျံ့နှံ့ကျက်စားပုံ
သမင်ပြောက်ကို အိန္ဒိယ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ နီပေါ၊ ဘူတန် နှင့် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတို့ တွင် တွေ့ရသည်။
လူသားတို့၏ တင်သွင်းမှုများကြောင့် ဩစတြေးလျ၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ခရိုအေးရှားနိုင်ငံများတွင်လည်း သမင်ပြောက်များ ရှိလေသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:သမင်မျိုးရင်းဝင်
ဝင်းထွန်း

**ဦးဝင်းထွန်း** သည် မြန်မာနိုင်ငံ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန၏ ဝန်ကြီးအဖြစ် ၂၀၁၁ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်က ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၆ မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ သူသည် နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီခေတ်တွင် သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန၌ ဦးဆောင်ညွှန်ကြားရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ဆီးရိုးတောဆိတ်

**ဆီးရိုးတောဆိတ်**များကို အာရှတိုက်အရှေ့ပိုင်း အပူပိုင်းနှင့် သမပိုင်းဒေသများတွင် တွေ့ရသည်။ အမွေးရောင် မှာ အနီရောင် (သို့မဟုတ်) အနက်ရောင် ဖြစ်သည်။ ဦးထိပ်အထိ အမြင့်မှာ ၄၂လက်မ ဖြစ်ပြီး ကိုယ်အလေးချိန် မှာ ၁၂၀ -၂၈၀ ပေါင် ဖြစ်သည်။ အသက် ၃လတွင် အရွယ်ရောက်ပြီး မိုးနှောင်းကာလတွင် သားမွေးကြသည်။ ဇီးလွယ်ရက်မှာ ၂၀ဝ -၂၃၀ ရက် ဖြစ်ပြီး တစ်ကြိမ်လျှင် သားတစ်ကောင် မွေးသည်။

## ကိုးကား
ကူဒူးကြီးဆိတ်သမင်

ကူဒူးကြီးဆိတ်သမင်၏ သိပ္ပံအမည်မှာ ထရာဂျီလာဖတ်စ် စထရပ်စီဆီရော့စ် ဖြစ်သည်။ 

ကူဒူးကြီးဆိတ်သမင်သည် အာဖရိကတိုက်တောင်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်းရှိ သစ်တောဒေသများတွင် ကျက်စားသော ဆိတ်သမင်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ယင်းတို့ကို တွေ့ရှိရသော ဒေသ ကျယ်ပြောသော်လည်း နေရာအများအပြားတွင် ကောင်ရေကျဲပါးစွာ တွေ့ရသည်။ အကြောင်းရင်းမှာ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ပျက်စီးခြင်း၊ သစ်တော ပြုန်းတီးခြင်းနှင့် တရားမဝင်ခိုးယူသတ်ဖြတ်ခံရခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ကူဒူး ဟု အမည်တွင်သည့် သတ္တဝါနှစ်မျိုး ရှိသည့်အနက် တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ (အခြား တစ်မျိုးမှာ ကူဒူးကလေးဆိတ်သမင် ဖြစ်သည်။)

## သွင်ပြင်လက္ခဏာ 
ကူဒူးကြီးဆိတ်သမင်များသည် ကိုယ်ထည်သေးသွယ်သည်။ ခြေတံရှည်သည်။  အညိုရောင်နှင့် ပြာမီးခိုးရောင်မှသည် နီညိုရောင်အထိ ရှိသည်။ ကိုယ်ထည်တလျှောက်တွင် အဖြူရောင် ဒေါင်လိုက် အစင်းကြောင်း ၄ခုနှင့် ၁၂ခု ကြား ရှိသည်။ ဦးခေါင်းသည် ကိုယ်ထည်ထက် အရောင်ပိုရင့်သည်။ မျက်လုံးအကြားတွင် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ ဗွီပုံသဏ္ဌာန် အဖြူရောင်အကွက်ကလေးတစ်ခု ရှိသည်။ 

အဖိုက အမထက် ကိုယ်အရွယ်အစား ပိုမိုကြီးမားသည်။ ကူဒူးကြီးဆိတ်သမင် သည် ဆိတ်သမင်များတွင် ကိုယ်အရွယ်အစား အကြီးမားဆုံး ဖြစ်သည်။ 

ဦးခေါင်းနှင့် ကိုယ်အရှည် ၇၆-၁၀ဝ လက်မ၊ အမြီးအရှည် ၁၄-၁၉လက်မ၊ ဦးချိုအရှည် ၄၀-၁၀ဝလက်မနှင့် ကိုယ်အလေးချိန်မှာ ၂၆၀-၆၉၀ပေါင် ဖြစ်သည်။ 

## ပျံ့နှံ့ကျက်စားပုံနှင့် တွေ့ရှိရာဒေသ 
ကူဒူးကြီးဆိတ်သမင်ကို အာဖရိကတိုက်အရှေ့ပိုင်းတွင် အီသီယိုးပီးယား၊ ကင်ညာ၊ အီရီထရီးယားနှင့် တန်ဇန်းနီးယားနိုင်ငံများတွင် တွေ့ရသည်။ ယင်းတို့ကို အာဖရိကတိုက်တောင်ပိုင်းရှိ ဇမ်ဘီယာ၊ ဇင်ဘာဘွေ၊ အင်ဂိုလာ၊ ဘော့ဆွာနာ၊ နမီးဘီးယားနှင့် တောင်အာဖရိကနိုင်ငံများတွင်လည်း တွေ့ရသည်။ ထို့ပြင် ကူဒူးကြီးဆိတ်သမင်များကို တွေ့နိုင်သည့်အခြားသောတိုင်းပြည်များမှာ ဗဟိုအာဖရိကသမ္မတနိုင်ငံ၊ ချဒ်၊ ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ၊ ဂျီဘူတီ၊ မာလာဝီ၊ မိုဇမ်ဘစ်၊ ဆိုမာလီယာ၊ မာလာဝီ၊ ဆွာဇီလန် နှင့် ယူဂန်းဒါးနိုင်ငံများတွင်လည်း တွေ့ရသေးသည်။ 

## မျိုးပွားခြင်း 
အသက်၂နှစ်ခွဲခန့်တွင် အရွယ်ရောက်ပြီး တစ်နှစ်ပတ်လုံး မိတ် လိုက်သားပေါက်ကြသည်။ ဇီးလွယ်ချိန်မှာ ၂၁၀-၁၄၀ရက်ဖြစ်ပြီး၊ တစ်ကြိမ်လျှင် သားငယ်တစ်ကောင် မွေး သည်။ သက်တမ်းမှာ ၁၅နှစ်ခန့် ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ခွာစုံပါသော တိရစ္ဆာန်များ
အာဖရိကကျွဲရိုင်း

**အာဖရိကကျွဲရိုင်း**(African Buffalo)ကို အာဖရိကတိုက်တွင် ဆဟာရ သဲကန္တာရ၏ တောင်ဘက်ရှိဒေသများတွင် တွေ့ရသည်။ အထီးများတွင် ဦးချိုအရင်းကြီးမားကျယ်ပြန့်ပြီး နဖူးပေါ်သို့တိုင်အောင် ပြန့်ကားလျက် ရှိသည်။ ဦးခေါင်းနှင့်ကိုယ်အရှည်သည် ၉၆ -၁၃၆ လက်မ၊ အမြီးအရှည် ၃၀ -၄၄ လက်မ၊ ဦးခေါင်းထိပ်အထိ အမြင့် ၅၄ - ၆၈ လက်မ ဖြစ်ပြီး ကိုယ်အ လေးချိန်မှာ ၁၁၀ဝ - ၁၅၀ဝ ပေါင် ဖြစ်သည်။ အသက်တစ်နှစ်ခွဲတွင် အရွယ်ရောက်ကြပြီး တစ်နှစ်ပတ်လုံး မိတ် လိုက်သားပေါက်ကြသည်။ ဇီးလွယ်ချိန်မှာ ၃၀ဝ - ၃၃၀ ရက် ဖြစ်သည်။ တစ်ကြိမ်လျှင် သားတစ်ကောင် မွေး သည်။ သက်တမ်းမှာ ၂၅နှစ်ခန့် ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ခွာစုံပါသော တိရစ္ဆာန်များ
မြတ်မြတ်အုန်းခင်

﻿
**မြတ်မြတ်အုန်းခင်** သည် ရန်ကုန်၊ မြန်မာနိုင်ငံ ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားပြီး) လူမှုဝန်ထမ်းကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာနတွင် ဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၇ ရက်တွင် သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်မှ ဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဒေါ်မြတ်မြတ်အုန်းခင်သည် ယခင် ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ ဒုတိယဝန်ကြီးဟောင်းလည်းဖြစ်သည်။ တိုင်းရင်းဆေးပညာရပ်တွင် ဒီပလိုမာဘွဲ့ ရရှိခဲ့ပြီး *အဂ္ဂမဟာ သီရိသုဓမ္မာ သင်္ဂီ* ဘွဲ့အား ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ချီးမြင့်ခြင်းခံရသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ အမျိုးသမီး ဝန်ကြီးများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ
မန်ဒါရင်ဘဲ

မန်ဒါရင်ဘဲသည် အာရှတိုက်အရှေ့ပိုင်းတွင် တွေ့ရှိရပြီး ကြွကြွရွရွနှင့် အရောင်အသွေးအလွန်လှပသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရံဖန်ရံခါ တွေ့ရှိရသည်။ အမများမှာ သာမန်ဘဲမကဲ့သို့ အရောင်အသွေးလှပမှုမရှိသော်လည်း အဖို များမှာမူ ဘဲမျိုးများတွင် အရောင်အသွေးအလှပဆုံးအမျိုး ဖြစ်သည်။ နှစ်စဉ် မေလတွင် အမွေးအတောင်လဲလေ့ ရှိကာ အမွေးလဲသည့်အချိန်တွင် အဖိုများမှာ အမများ၏အရောင်အသွေးကဲ့သို့ ပြောင်းလဲသွားလေ့ရှိသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဘဲ
ကဏ္ဍ:ဘဲမျိုးရင်းဝင် ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးစုများ
ယောင်အွန်ဒေးမြို့

ယောင်အွန်ဒေးမြို့သည် ကင်မရွန်းနိုင်ငံ၏ မြို့တော်နှင့် ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။  လူဦးရေသည် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ၂.၅သန်းရှိသည်။ နိုင်ငံ၏ အလယ်ဗဟိုချက်ဖြစ်သော ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၇၅၀ မီတာ (ပေ ၂၅၀ဝ) အမြင့်တွင် တည်ရှိသည်။ 

## ယောင်အွန်ဒေးမြို့ရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ 
အမ်ဗော့ခ် ဘဒ်စီ တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်
ကျော်မြင့် (ဆရာဝန်၊ ဝန်ကြီး)

ပါမောက္ခဒေါက်တာ**ကျော်မြင့်** (၂၂ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၀ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား အဆုပ်နှင့်ရင်ခေါင်းအထူးကုဆရာဝန်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ပထမအကြိမ်ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၂၀၁၀-၂၀၁၅) တွင် ချမ်းအေးသာဇံမြို့နယ် ကိုယ်စားပြု ပြည်သူ့လွှတ်တော် အမတ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ သူသည် ဦးသန်းရွှေ၏ မိသားစုဆရာဝန်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

## ပညာရေး
အခြေခံပညာကို အ.ထ.က(၉)မန္တလေး (ယခင် စိန်ပီတာ) ၌ သင်ကြားခဲ့သည်။ ဆေးတက္ကသိုလ် မန္တလေး ၌ ဆေးပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ 

## ဝန်ထမ်းဘဝ
ဆေးတက္ကသိုလ် မန္တလေး၊ ဆေးတက္ကသိုလ်(၁)ရန်ကုန် ၊ဆေးတက္ကသိုလ်(၂)ရန်ကုန်၊ စစ်တွေပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးတို့၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ်များ
ငန်းနက်

**ငန်းနက်** သည် ကြီးမားသောရေငှက်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ဩစတြေးလျတိုက် အရှေ့တောင်ပိုင်းနှင့် အနောက်တောင်ပိုင်းတွင် အဓိကသားပေါက်သောငန်း တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ သိပ္ပံအမည်မှာ ဆင်းဂနက်စ် အက်တရာတက်စ် ဖြစ်သည်။ ကြီးမားသောငှက်ကြီးတစ်မျိုး ဖြစ်ပြီး ပြောင်လက်သော အနက်ရောင်အမွေးအတောင်များနှင့် အနီ ရောင်နှုတ်သီး ရှိသည်။ အတောင်များပေါ်ရှိ အမွေးများမှာ ကောက်ကွေးနေသည်။

## ပျံ့နှံ့ကျက်စားရာဒေသ
ဩစတြေးလျတိုက် အနောက်တောင်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်းရှိ စိမ့်တောများနှင့် အနီးတဝိုက်ရှိ ကမ်းလွန်ကျွန်းများတွင် တွေ့ရသည်။ တက်စမေးနီးယားတွင်လည်း  တွေ့ရသည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ငန်းငှက်များ
Art punk

**Art punk** or avant-punk ကို punk rock နှင့် post-punk တို့ကို ရည်ညွန်းစမ်းသပ်ပြုလုပ်ထားသည်။ art school, the art world(သို့) avant-garde တို့ဖြစ်သည်။ အစောဆုံးတီးဝိုင်းများကို ၁၉၇၀အလယ်မှ New York ဖြစ်ရပ်များတီးဝိုင်းများဖြစ်သည်။ သူတို့၏အစောပိုင်းနှစ်များမှ New York Dolls, Television, Patti Smith, Devo နှင့် Talking Heads တို့ဖြစ်သည်။ တီးဝိုင်းများများ Wire နှင့် The Ex တို့သည် punk rock အသံများမှာ jazz,noise နှင့် ethnic ဂီတများကို ပေါင်းစပ်ထားသည်။ avant-garde မှ အစိတ်အပိုင်းများမှာ avant-punk ဟု ဖော်ပြထားသည်။ တီးဝိုင်းများမှာ Dog Faced Hermans တို့ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၀နှင့် အစောပိုင်း ၁၉၈၀မှ no wave ဖြစ်ရပ်များကို art punk ၏အမျိုးအနွယ်ဖြစ်သည်။ Suicide မှ Martin Rev ကို ပြီးပြည့်စုံသော avant-garde rock တိုးချဲ့ခြင်းဟု ခေါ်သည်။ art punk ထဲမှ Fugazi နှင့် Goes Cube တို့ပါဝင်သည်။ Crass သည်လည်း သူတို့၏ဖျော်ဖြေတင်ဆက်မှုများထဲသို့ သူတို့၏ အနုပညာပုံစံထဲသည် art punk ကို ပေါင်းစပ်ထားသည်။ သူတို့၏ Art into Pop စာအုပ်ထဲတွင် Simon Frith နှင့် Howard Horne တို့သည် ၁၉၇၀ punk တီးဝိုင်းများ၏ တီးဝိုင်းမန်နေဂျာများကို “art punk movement ဆက်စပ်ပေးသော အယူအဆများဖြစ်သည်။ Bob Last ၏ Fast Product ကို သီအိုရီထဲမှ ပထမဆုံးအကြိမ် အသိအမှတ်ပြုခြင်းဖြစ်သည်။ Tony Wilson ၏ Factory Record တို့က ကုမ္ပဏီ ပစ္စည်းများအတွက် Bachaus မူရင်းသဘောတရားကို အသုံးပြုထားသည်။ Anna Szemere သည် ၁၉၇၈ မှ Hangarian art-punk ယဉ်ကျေးမှုအစကို ခြေရာခံထားသည်။ punk တီးဝိုင်း The Spion ဖျော်ဖြေတင်ဆက်ပုံစံသည် performance art နှင့် Antonin Artaud ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ဇာတ်စင်ကို neo-avant-garde/anarchist ရည်ရွယ်ချက်ကို ပရိသတ်ဆီသို့ ပေးအပ်ခဲ့သည်။ Wise မှ Colin Newman သည် ၂၀၀၆မှ art punk ကို မျိုးဆက်သစ်တစ်ခုလုံး ရွေးချယ်သော ဆေးဝါးများ ဟုခေါ်သည်။
ခင်မောင်ဦး

**ဦးခင်​မောင်ဦး**သည် ကယားပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ဦးသိန်းစိန်အစိုးရလက်ထက် ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၆ ခုနှစ်အထိ ကယားပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ပထမအကြိမ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။၂၀၂၁ခုနှစ် အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ပြည်နယ်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာကာ ဩဂုတ်လ ၁ရက်နေ့တွင် အိမ်စောင့်အစိုးရဖွဲ့သောအခါ ကယားပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဒုတိယအကြိမ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၂ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်​နေ့တွင် အနားယူခဲ့သည်။

## ရွေးကောက်ပွဲဝင်ခြင်း 
### ၂၀၁၀ ခုနှစ် 
ဦးခင်မောင်ဦးသည် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီဝင်အဖြစ်ဖြင့် ၂၀၁၀ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဘောလခဲမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ် (၁) မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကာ ကယားပြည်နယ် လွှတ်တော် အမတ်အဖြစ် ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသည်။

၂၀၁၅ ဇွန်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ကယားပြည်နယ်၏ ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီး၊ လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီး၊ စက်မှုဝန်ကြီးနှင့် ဗမာတိုင်းရင်းသားဝန်ကြီးများနှင့်အတူ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ဇူလိုင် ၁၃ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ ဦးခင်မောင်ဦးအား ပါတီစည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ပျက်ပြားစေပြီး ၂၀၁၅ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ပါတီ၏ မူဝါဒများကို ဖောက်ဖျက်သည်ဟုဆိုကာ ပါတီမှ ထုတ်ပယ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။

၂၀၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၂ရက်တွင် ကယားပြည်နယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ မှ နုတ်ထွက်သည်။

## ၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း 
၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းမှု ဖြစ်ပွားအပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂) ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှုကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်သည့် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက် ကယားပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ အစား ကကားပြည်နယ်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီတွင် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ခန်အပ်တာဝန်ပေးခဲ့သည်။​

## စစ်မှုထမ်းခြင်း 
ဦးခင်မောင်ဦးသည် အငြိမ်းစား တပ်မတော်(လေ) တိုက်လေယာဉ်မှူး အရာရှိဟောင်းတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ စစ်တက္ကသိုလ် ဗိုလ်လောင်းအမှတ်စဉ်(၁၄) ကျောင်းဆင်းတစ်ဦးဖြစ်ကာ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်ထိ တပ်မတော်တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

## မိသားစုဘဝ 
ဦးခင်မောင်ဦးသည် လွိုင်ကော်မြို့ ဇာတိ ကယားတိုင်းရင်းသားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဦးခင်မောင်ဦး၏ ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးကျော်ဒင်သည် ဆိုရှယ်လစ်ခေတ်က ကရင်နီပြည်သူ့ကောင်စီ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကယားပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်များ
ကဏ္ဍ:ကယားပြည်နယ် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ
ကဏ္ဍ:စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းဆင်းများ
ဟွာကာချီနာ

**ဟွာကာချီနာ**သည် ပီရူးနိုင်ငံ အနောက်တောင်ဘက်တွင်ရှိသော ရွာတစ်ရွာဖြစ်ပြီး သဲသောင်ခုံများဝန်းရံထားသည့် အိုအေစစ်ငယ်ပတ်လည်တွင် တည်ထားသော ရွာကလေးတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။ ထိုရွာကလေးသည်  Ica Province တွင် တည်ရှိပြီး Ica District ၏ မြို့တော် Ica နှင့် ငါးကီလိုမီတာခန့် ကွာဝေးသည်။ အဆိုပါ အိုအေစစ်ကို ပီရူးနိုင်ငံသုံးငွေကြေးဖြစ်သော 50 Nuevo Sol ငွေစက္ကူ၏ ကျောဘက်တွင် ရေးဆွဲဖော်ပြခဲ့သည်။ ဟွာကာချီနာတွင် အမြဲတမ်းနေသော လူဦးရေ ၁၀၀ ပတ်ဝန်းကျင်သာ ရှိသည်။ သို့ပေမယ်လည်း နှစ်စဉ် ခရီးသွားဦးရေ တစ်သောင်းခန့် လည်ပတ်လေ့ရှိသည်။

ဟွာကာချီနာကို သဲကန္တာရအတွင်း သေးငယ်သော သဘာဝရေကန်နံဘေးတွင် တည်ဆောင်ထားခဲ့သည်။  "အမေရိက၏ အိုအေစစ်"ဟု ခေါ်ကြပြီး မြို့တော် Ica အနီးမှ ဒေသခံ မိသားစုများအတွက် အပန်းဖြေနေရာတစ်ခုဖြစ်ပြီး သဲသောင်ပြင်စကိတ်စီးခြင်း(sandboarding)နှင့် ပေပေါင်း ရာကျော်အမြင့်ထိ စီး၍ရသော သဲသောင်ပြင်ကားမောင်းခြင်း(dune buggy) စသော အားကစားများသည် လည်ပတ်သူ ခရီးသွားများ၏ စိတ်ကို များစွာဆွဲဆောင်စေခဲ့သည်။

ဒဏ္ဍာရီများတွင် လှပသော ဌာနေလူမျိုး မင်းသမီးလေး ရေချိုးနေသည်ကို ငယ်ရွယ်သော မုဆိုးလေးမှ မြင်တွေ့သွားရာမှစ ရေအိုင်လေး ဖြစ်လာခဲ့တယ်လို့ ဆိုကြသည်။  ထိုသို့ ငယ်ရွယ်သော မုဆိုးလေးမှတွေ့သွားခဲ့ရာ မင်းသမီးမှာ ထွက်ပြေးသွားခဲ့ရပြီး သူမရေချိုးရာ ကျန်ရှိခဲ့သော ရေများနှင့်အိုင်ကလေးသည် အပြာရောင်ရေအိုင်ငယ်လေး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မင်းသမီးလေး ထွက်ပြေးရာလမ်းကြောင်းတွင် ကျန်ရှိခဲ့သော သူမ၏ အပေါ်ရုံဝတ်လွှာ၏ ခေါက်ရိုးရာများအတိုင်း ကန်လေးကို ဝိုင်းပတ်ထားသော သဲသောင်ပူစာခုံများ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ လူများအပြောတွင် မင်းသမီးလေးသည် ယနေ့တိုင်  အိုအေစစ်တွင် ရေသူမလေးအဖြစ် နေထိုင်သည်ဟု ဆိုကြသည်။

မြေပိုင်ရှင်များသည် အိုအေစစ်အနီးတွင် ရေတွင်းများ တူးလာခဲ့ကြရာ အိုအေစစ်၏ ရေပြင်မှာ လျော့ကျလာခဲ့သည်။  ရေများ လျော့ကျလာခဲ့ခြင်းကို အစားထိုးရန်နှင့် ခရီးသွားများအတွက် လှပ၍ ကျေနပ်ဖွယ်ရာ နေရာအဖြစ် အိုအေစစ်ကို ထိန်းသိမ်းရန် ရည်ရွယ်၍ မြို့တော်သည် သဘာဝကဲ့သို့ ရေများ ထည့်သွင်းပေးမည်အစီအစဉ်ကို စတင်ခဲ့ကြသည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်များ 
* 
* Gigapixel Image of Huacachina
ဟုန်းငိုင်း

**ဦးဟုန်းငိုင်း** (, ၃၀ မတ် ၁၉၅၆) သည် မြန်မာနိုင်ငံ ချင်းပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ၂၀၁၁ မတ်လမှ ၂၀၁၆ မတ်လအထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ဦးဟုန်းငိုင်းသည် တပ်မတော်မှ အငြိမ်းစား ဗိုလ်မှူးချုပ်ဖြစ်ပြီး ချင်းပြည်နယ် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ (? - ၂၀၁၀) အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

## ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု 
စစ်မှုထမ်းခြင်းမှ ၂၀၁၀ တွင် အငြိမ်းစားယူပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ၂၀၁၀ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ချင်းပြည်နယ် လွှတ်တော်အတွက် မင်းတပ်မြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ် ၂ မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ 

ပထမအကြိမ် ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော် အစည်းအဝေးတွင် လွှတ်တော်သဘာပတိ အဖြစ် ရွေးချယ်ခံရသည်။  ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်က ၎င်းကို ချင်းပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ်  ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ထိုရာထူးကို ၃၀ မတ် ၂၀၁၆ အထိ ထမ်ဆောင်ခဲ့သည်။ 

### ၂၀၁၅ 
၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင်  ပြည်နယ်လွှတ်တော် မင်းတပ်မြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ် (၂) မှ ပြန်လည် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သော်လည်း ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ 

### ၂၀၂၀ 
၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင်  ပြည်သူ့လွှတ်တော်အတွက် မင်းတပ်မဲဆန္ဒနယ်မှ ပြည်ခိုင်ဖြိုးကိုယ်စားလှယ်လောင်း အဖြစ် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သော်လည်း ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်များ

ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်များ
ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်မှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ
ဘီတယ်ဂျူးစ်

**ဘီတယ်ဂျူးစ်** (, , 

၂၀၁၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလမှ စတင်၍ ဘီတယ်ဂျူးစ်သည် သိသိသာသာ မှေးမိန်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလလယ်တွင် ယင်း၏ တောက်ပမှုမှာ ကျဆင်းလာခဲ့ပြီး ဧပြီ ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ပုံမှန်တောက်ပမှုအဆင့်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့သည်။ အနီအောက်ရောင်ခြည်ဖြင့် လေလာချက်များတွင် ဘီတယ်ဂျူးစ်၏ မှေးမိန်ခြင်းဖြစ်စဉ်သည် ကြယ်၏ ပေါက်ကွဲမှုထက် ကြယ်အနီးရှိ ဖုန်မှုန်များ ဖုံးလွမ်းခြင်းကြောင့်ဟု သုံးသပ်ခဲ့ကြသည်။

## လေ့လာမှုဆိုင်ရာ သမိုင်းကြောင်း
## မြင်နိုင်စွမ်း
## ဂုဏ်သိတ္တိ
## ကြယ်စနစ်
## ကျမ်းကိုး
## ပြင်ပလင့်များ
* Surface imaging of Betelgeuse with COAST and the WHT Interferometric images taken at different wavelengths.
* Near, Mid and Far Infrared  Infrared Processing and Analysis Center (IPAC) webpage showing pictures at various wavelengths.
* Astronomy Picture of the Day Pictures:
# Mars and Orion Over Monument Valley Skyscape showing the relative brightness of Betelgeuse and Rigel.
# Orion: Head to Toe Breathtaking vista the Orion Molecular Cloud Complex from Rogelio Bernal Andreo.
# The Spotty Surface of Betelgeuse A reconstructed image showing two hotspots, possibly convection cells.
# Simulated Supergiant Star Freytag's "Star in a Box" illustrating the nature of Betelgeuse's "monster granules".
# Why Stars Twinkle Image of Betelgeuse showing the effect of atmospheric twinkling in a microscope.
* Red supergiant movie Numerical simulation of a red supergiant star like Betelgeuse.

ကဏ္ဍ:ဆူပါ ဧရာမကြယ်များ
ရေကြောင်း လောင်စာဆီ စီမံခန့်ခွဲမှုစနစ်

**ရေကြောင်း လောင်စာဆီ စီမံခန့်ခွဲမှုစနစ်** ( အတိုကောက် **MFM**) ဆိုသည်မှာ တိုင်းတာခြင်းများ (measuring)၊ ကြည့်ရှုလေ့လာခြင်းများ (monitoring) နှင့် လောင်စာဆီအသုံးပြုမှုကို အစီအရင်ခံခြင်းများ (reporting fuel usage) ကိုစောင့်ကြည့်လေ့လာပြီး  လောင်စာဆီအသုံးပြုမှုလျှော့ချခြင်းများ၊ လုပ်ငန်းပိုင်ဆိုင်ရာများကို ပိုမိုတိုးတက်စေခြင်းများ၊ ကုန်သွယ်မှုတို့ကို ပိုမိုတိုးတက်စေခြင်းများ တိုဖြစ်ပေါ်စေသော စနစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ရေကြောင်းတွင်အသုံးပြုသော လောင်စာဆီ ဈေးနှုန်းများပြားလာခြင်း နှင့် တစ်ကမ္ဘာလုံးရှိ သင်္ဘောများ၏ လောင်စာဆီများမှ ထွက်ရှိသော ညစ်ညမ်းမှုများ ပိုမိုတိုးပွားလာခြင်း တို့ကြောင့် MFM သည် ပိုမို အရေးပါလာတော့သည်။

ထိရောက်သော MFM တစ်ခုသည်  

* လောင်စာဆီ ဘယ်လောက်သုံးရမည်
* လောင်စာဆီ ဘယ်လောက်သုံးခဲ့သည်
* လောင်စာဆီများ အသုံးပြုခြင်းအားဖြင့် မည်သည့်အရာများကို အကျိုးသက်ရောက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်မည် နှင့်
* အကျိုးသက်ရောက်မှုများ မည်မျှဖြစ်ပေါ်နိုင်မည်

တို့ကို ထည့်သွင်း စဉ်းစားရမည်ဖြစ်သည်။

လောင်စာအသုံးပြုမှုကို ကိုယ်တိုင်တိုင်းတာခြင်း (manual methods of measuring fuel usage) ဆိုလိုသည်မှာ
လောင်စာဆီကန် (fuel tank) အတွင်းသို့ sounding တိုင်းတာခြင်းသည် ပုံမှန်အားဖြင့် လောင်စာဆီသုံးဆွဲမှု ပမာဏကို အတိအကျမပြောနိုင်ပေ။

*ဆိပ်ကမ်းဝင်ထွက်သော အချိန်များ
*အင်ဂျင်အမျိုးအစားများ
*အလုပ်လုပ်ပုံကွာခြားချက်များ
*လူတို့၏ အလုပ်လုပ်ရာတွင်ကွာခြားချက်များ 

စသည်ကိစ္စများတွင် အတိအကျမပြောနိုင်ပေ။
လောင်စာဆီ အသုံးပြုပုံကို အတိအကျမသိပဲ လောင်စာဆီအသုံးပြုမှု အခြေခံတစ်ခုကို မရေးဆွဲနိုင်ပေ။ ထိုကဲ့သို့ လောင်စာဆီအသုံးပြုမှု အခြေခံမရှိပါပဲနှင့် MFM ကိုပုံဖော်ရာတွင် အဆင်ပြေလိမ့်မည်မဟုတ်ပေ။

MFM သည် သင်္ဘောပိုင်ရှင်များ (fleet owner) ကို အမှန်တကယ် အသုံးပြုသောလောင်စာဆီ နှင့် ဆက်စပ်၍ အသုံးပြုသော လောင်စာဆီများကို သိရှိစေသည်။ ဤသို့ဖြင့် လုပ်ငန်းများကို ပိုမိုအကျိုးရှိစေသည်။ ထိုမျှမက MFM သည် သင်္ဘောတို့၏ လောင်စာဆီအသုံးပြုမှုကို ပိုမို၍ သိရှိစေလာသည်။

## ကိုးကား
ကေညီပိတ်

**ကေညီပိတ်** သည် ကိုလိုနီခေတ် ယူနီဗာစတီ အက်ဥပဒေကို သပိတ်မှောက်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည့် အမြုတေ သပိတ်ကော်မတီဝင် ကျောင်းသား ၁၁ ဦးအနက် တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ယို့စ် ဂိပတ်

** ယို့စ် ဂိပတ် ** ( ၊ မွေးရက် ၁၂ မတ် ၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ မွေးရပ် နီဒါဗေးနီဂန် (Niederwenigern)၊ လက်ရှိနေရပ် ဟတ်တင်ဂန် (Hattingen))။ သူက ဂျာမန်လူမျိုးဘာသာစကားလေ့လာသူနှင့် ကော့ကေးဆပ်လေ့လာသူဖြစ်သည်။ ထို့အပြင်ဘာသာစကားနှိုင်းရှင်လေ့လာနေသောပါမောက္ခ တစ်ယောက်ဖြစ်သည်။ ဖရန့်ဖွတ်မြို့တက္ကသိုလ်မှာ အလုပ်သင်ကြားပြသနေသည်။ ထို့ပြင်သူသည် စာရေးဆရာယောက်ဖြစ်သည်။

## ရည်ညွှန်းကိုးကား
ရီဂျယ်

﻿

**ရီဂျယ်** သည် ကြယ်စုတန်း အိုရိုင်ယွန်တွင် အတောက်ပဆုံးကြယ်ဖြစ်ပြီး ညဘက်ကောင်းကင်ယံတွင် ခုနှစ်စင်းမြောက် အတောက်ပဆုံးကြယ် ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာမြေမှမြင်ရသော ယင်းကြယ်သည် ကြယ်သုံးစင်း၊ သို့မဟုတ် ကြယ်လေးစင်းလုံးကို မြင်ရခြင်းဖြစ်ပြီး ပင်မကြယ် (Rigel A) သည် ဖြူပြာ ဆူပါကြယ်ဘီလူးဖြစ်ကာ မိမိတို့နေမင်းထက် အဆပေါင်း ၁၂၀၀၀၀ မှ ၂၇၉၀၀၀ အထိ ပိုမိုတောက်ပသည်။ ယင်းသည် ပင်မလောင်စာမှ ဟိုက်ဒရိုဂျင်အား ကုန်ခမ်းစေကာ နေအချင်းဝက်၏ အဆပေါင်း ၇၉ မှ ၁၁၅ အထိ အတွင်းသို့ စုပ်ယူနေသည်။ အဖော်ကြယ် Rigel B သည် Rigel A ထက် အဆပေါင်း ၅၀၀ ပိုမိုမှေးမှိန်ပြီး တယ်လီစကုပ်များဖြင့်သာ မြင်နိုင်သည်။ Rigel B ကိုယ်တိုင်သည်လည်း ဒွိကြယ်စနစ်ဖြစ်ကာ ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ်ဖြူပြာ နှစ်စင်းဖြင့် တည်ရှိသည်။ ယင်းတို့သည်လည်း နေထက် အဆပေါင်း ၃.၉၊ ၂.၉ အသီးသီး ရှိကြလေသည်။ Rigel B သည် Rigel C နဲ့ အကုန်နီးပါး ဆင်တူသယောင်ထင်ရသကဲ့သို့ ပုံပေါ်သည်။

## မြင်နိုင်မှု
## ကြယ်စနစ်
## ဂုဏ်သိတ္တိ
## အာကာသ ဓာတ်ပုံ
## အမည်နာမ
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်များ
ဘုန်းမော်ရွှေ

**ဦးဘုန်းမော်ရွှေ** သည် မြန်မာနိုင်ငံ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ၂၀၁၁ မတ်လမှ ၂၀၁၆ မတ်လအထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ သူသည် မကွေးတိုင်း အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်များ
ဆိုင်ရပ်စ်

**ဆိုင်ရပ်စ်** () သည် နေပြီးလျင် ကမ္ဘာမြေ၏ကောင်းကင်ယံမှမြင်ရသော အတောက်ပဆုံး ကြယ်တစ်စင်းဖြစ်သည်။ ဆိုင်ရပ်စ်သည် ဖုသျှ နက္ခတ်တာရာတွင် တည်ရှိပြီး ကနိုးပတ်ထက် နှစ်ဆနီးပါးခန့် ပိုမိုတောက်ပသည်။ ဆိုင်ရပ်စ်ဆိုသည့် နာမည်သည် ရှေ့ဟောင်းဂရိဘာသာစကား Σείριος (*Seirios*) မှဆင်းသက်လာပြီး *ရဲရဲတောက်နီခြင်း* စသည်ဖြင့် ဆိုလိုသည်။ သာမန်မျက်လုံးဖြင့် ကြည့်လျင် ကြယ်စုံတွဲအား ကြယ်တစ်စင်းတည်းအဖြစ်သာ မြင်ရသည်။ ယင်းကြယ်စနစ်တွင် ဆိုင်ရပ်စ် အေ သည် ပင်မအစီစဉ်အတွင်းရှိကြယ် ဖြစ်ပြီး ဆိုင်ရပ်စ် ဘီ သည် မှေးမှိန်သည့် ကြယ်ဖြူပု ဖြစ်သည်။ ဆိုင်ရစ်ပ် အေ နှင့် ဆိုင်ရပ်စ် ဘီ တို့သည့် အကွာအဝေးအားဖြင့် ၈.၂ မှ ၃၁.၅ AU ရှိသည်။ ဆိုင်ရပ်စ်သည် နေစကြဝဠာသို့ တဖြည်းဖြည်း ရွေ့လျားနေသောကြောင့် နောက်ထပ်နှစ်ပေါင်း ၆၀၀၀၀ အထိ ပိုမိုတောက်ပနေမည်ဖြစ်သည်။ ယင်းအချိန်သို့ရောက်ပြီးပါက အကွာအဝေးသည် တဖြည်းဖြည်း တိုးပွားလာပြီး
ပြန်လည်မှေးမှိန်သွားမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ကမ္ဘာမြေကောင်းကင်ယံတွင် ဆိုင်ရပ်စ်သည် နောင်နှစ်ပေါင်း ၂၁၀၀၀၀ ထိတိုင် အတောက်ပဆုံးကြယ်အဖြစ် တည်ရှိနေပေလိမ့်မည်။ 

ဆိုင်ရပ်စ် အေ သည် နေထက် နှစ်ဆရှိသည်။ နေထက် ၂၅ ဆ ပိုမိုတောက်ပသော်လည်း ရီဂျယ်ကဲ့သို့သော အခြားကြယ်များနှင့် နှိုင်းစာလျင် အနည်းငယ် တောက်ပမှု လျော့နည်းသည်။ ကြယ်စနစ်သည် သက်သမ်းအားဖြင့် ၂၀၀ မှ ၃၀၀ မီလီယံကြားတွင် ရှိသည်။ မူလအားဖြင့် ကြယ်နှစ်စင်းသည် ကြီးမားသည့်ကြယ်များဖြစ်ကြသော်လည်း ဆိုင်ရစ်ပ် ဘီသည် ဧရာမ ကြယ်နီဖြစ်လာခဲ့ပြီး လက်ရှိအခြေနေအရ နောင်နှစ်ပေါင်း ၁၂၀ မီလီယံအကြာတွင် ကြယ်ဖြူပုအဖြစ် ပြိုလဲသွားမည်ဖြစ်သည်။ ဆိုင်ရပ်စ်အား **ခွေးကြယ်**ဟုလည်း လူသိများကြသည်။ 

## လေ့လာမှု သမိုင်း
## မြင်နိုင်စွမ်း
## စနစ်
## ကျမ်းကိုး
## ပြင်ပလင့်များ 
* Astronomy Picture of the Day of Sirius B in x-ray
* Discussion on Dogon issue
* Sirius time 
* 

ကဏ္ဍ:ကြယ်စုံတွဲများ
ကဏ္ဍ:ကေနိစ် မေဂျာ
အာဒီဘရန်

﻿
**အာဒီဘရန်**  သည်  လိမ္မော်ရောင် ကြယ်ဘီလူးတစ်စင်းဖြစ်ပြီး ဇိုးဒစ် ကြယ်စုတန်း၏ဝေးရာသို့ အလင်းနှစ် ၆၅ အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ပြိဿ နက္ခတ်တာရာတွင် ယင်းသည် အတောက်ပဆုံးကြယ်ဖြစ်ပြီး ညဘက်ကောင်းကင်တွင် ၁၄ စင်းမြောက် အတောက်ပဆုံး ကြယ်ဖြစ်သည်။ အာဒီဘရန် ဆိုသည့်နာမည်သည့် အာရပ်ဘာသာစကား ('''** **') ဖြစ်ပြီး *နောက်လိုက်သူ* ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဟူမူ ယင်းသည် ညီအစ်မခုနှစ်ဖော်ကြယ်စုတန်းနှင့် နီးကပ်သောကြောင့်ဟု ယူဆရသည်။
ပိုင်အိုနီးယား ၁၀ အာကာသယာဉ်သည် ယခုလက်ရှိ ယင်းကြယ်၏ လားရာအတိုင်း ဦးတည်လျက်ရှိပြီး အနီးကပ် ချဉ်းကပ်မှုမှာ
နောင်နှစ်ပေါင်း နှစ်သိန်းခန့်အကြာ ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။

## လေ့လာမှု သမိုင်း
## ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိ
## မြင်နိုင်စွမ်း
## ကြယ်စုံတွဲ
## ဂြိုဟ်စနစ်
## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်များ 
* 
* Aldebaran at Constellation Guide

ကဏ္ဍ:ကြယ်များ
ကဏ္ဍ:ပြိဿ နက္ခတ်တာရာ
NGC 120

**NGC 120** သည် lenticuluar အမျိုးအစား ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး Cetus ကြယ်စုတန်း၌ တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့

**သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့** () သည် လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည့် အဖွဲ့ဖြစ်သည်။

## ဖွဲ့စည်းပုံ 
သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့ကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ သုံးဖွဲ့ဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖွဲ့စည်းထားသည်။
#တိုင်းဒေသကြီးများနှင့် ပြည်နယ်များမှ ကိုယ်စားလှယ်ဦးရေ တူညီစွာ ရွေးကောက်တင်မြှောက်သည့် လွှတ်တော်ရှိ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံရသော လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့ (အမျိုးသားလွှတ်တော်)
#မြို့နယ်ကို အခြေခံ၍ လည်းကောင်း၊ လူဦးရေကို အခြေခံ၍လည်းကောင်း ရွေးကောက်တင်မြှောက်သည့် လွှတ်တော်ရှိ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံရသော လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့ (ပြည်သူ့လွှတ်တော်)
#ဖော်ပြပါလွှတ်တော် နှစ်ရပ်အတွက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်က အမည်စာရင်းတင်သွင်းသည့် တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့

## အဆိုပြုခြင်းနှင့် ရွေးချယ်ခြင်း 
အစုအဖွဲ့ သုံးခုစီမှ ဒုတိယသမ္မတလောင်း တစ်ဦးစီကို ရွေးချယ် အဆိုပြုရသည်။ ထို့နောက် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အားလုံးပါဝင်သော သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့က ဒုတိယသမ္မတ သုံးဦးအနက် တစ်ဦးကို နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဆန္ဒမဲပေး ရွေးချယ်သည်။ မဲအများဆုံး ရရှိသည့် ဒုတိယသမ္မတလောင်းသည် နိုင်ငံတော် သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံရပြီး ဒုတိယမဲအများဆုံးရရှိသူအား ဒုတိယသမ္မတ (၁) အဖြစ်လည်းကောင်း၊ တတိယမဲအများဆုံး ရရှိသူအား ဒုတိယသမ္မတ (၂) အဖြစ်လည်းကောင်း ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည်။

## ၂၀၁၁ ခုနှစ်
၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲပြီးနောက် ၂၀၁၁ ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အစုအဖွဲ့က ဦးသိန်းစိန်အား လည်းကောင်း၊ အမျိုးသားလွှတ်တော် အစုအဖွဲ့က ဒေါက်တာစိုင်းမောက်ခမ်းအားလည်းကောင်း၊ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့က ဦးတင်အောင်မြင့်ဦးအား လည်းကောင်း ဒုတိယသမ္မတလောင်းများအဖြစ် အသီးသီး အဆိုပြုခဲ့ကြသည်။ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် ဆန္ဒမဲပေး ရွေးချယ်ကြရာ ဦးသိန်းစိန်က မဲအများဆုံးဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အဋ္ဌမမြောက် သမ္မတအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဦးတင်အောင်မြင့်ဦးက ဒုတိယ မဲအများဆုံးဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ (၁) အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဒေါက်တာစိုင်းမောက်ခမ်းက တတိယ မဲအများဆုံးဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ (၂) အဖြစ်လည်းကောင်း အသီးသီး ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁ ရက်နေ့တွင် ဒုတိယသမ္မတ (၁) ဖြစ်သူ ဦးတင်အောင်မြင့်ဦးသည် ကျန်းမာရေး အခြေအနေကြောင့် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ်မှ နုတ်ထွက်သွားရာ ဒေါက်တာစိုင်းမောက်ခမ်းသည် ဒုတိယ သမ္မတ (၁) ဖြစ်လာခဲ့ပြီး တပ်မတော်သားကိုယ်စားလှယ် အစုအဖွဲ့မှ တပ်မတော် (ရေ) ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဟောင်း ဖြစ်သူ ဦးဉာဏ်ထွန်းအား ဒုတိယ သမ္မတ (၂) အဖြစ် ရွေးကောက် တင်မြှောက်ခဲ့သည်။

## ၂၀၁၆ ခုနှစ် 
;ဒုတိယသမ္မတ ရွေးကောက်ခြင်း (၁၁ မတ် ၂၀၁၆)

;ဒုတိယသမ္မတ ရွေးကောက်ခြင်း (၁၁ မတ် ၂၀၁၆)

၂၀၁၆ မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ပြုလုပ်သည့် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် ဦးထင်ကျော်သည် မဲအရေအတွက် ၃၆၀ ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နဝမမြောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဦးမြင့်ဆွေသည် မဲအရေအတွက် ၂၁၃ ဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ (၁) အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဦးဟင်နရီဗန်ထီးယူသည် မဲအရေအတွက် ၇၉ ဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ (၂) အဖြစ်လည်းကောင်း အသီးသီး ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။

;ဒုတိယသမ္မတ ရွေးကောက်ခြင်း (၂၃ မတ် ၂၀၁၈)

;​နောက်ဆုံးသမ္မတ ရွေးကောက်ခြင်း (၂၈ မတ် ၂၀၁၆)

၂၀၁၈ခုနှစ် မတ်လ၂၁ရက်​နေ့တွင် သမ္မတဦးထင်​ကျော်နုတ်ထွက်သွားပြီး​နောက် သမ္မတအသစ်ကို မတ်လ၂၈ရက်​နေ့တွင် အပြီးသတ်​ရွေးချယ်ခဲ့ရာ ဦးဝင်းမြင့်မှာ သမ္မတအသစ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
NGC 3808A

**NGC 3808A** သည် ဂလက်ဆီ NGC 3808B နှင့် အတွင်းဘက်ချိတ်ဆက်နေပြီး  Arp 87 ဟူသော ဂလက်ဆီစုံတွဲအား ဖန်တီးနေသည်။

## ပြင်ပလင့်
* NASA's APOD from 11/1/07
* Hubbesite Newscenter about the Hubble image release 
* Arp 87 at Spacetelescope.org 

## ကိုးကား
Arp 87

**Arp 87** (**NGC 3808**) သည် အတွင်းချိတ်နေသည့် NGC 3808A နှင့် NGC 3808B တို့၏ ဂလက်ဆီစုံတွဲ ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ကမ္ဘာမြေမှ အလင်းနှစ် ၃၀၀ မီလီယံ ဝေးကွာပြီး ကြယ်စုတန်း လီယို၌ တည်ရှိသည်။

## ပြင်ပလင့်
*Arp 87 at Spacetelescope.org 
*Arp 87 at BadAstronomy.com
NGC 5087

**NGC 5087** သည် ဘဲဥပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ဗာဂိုး ကြယ်စုတန်းတွင် တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
မောင်မောင်အုန်း

**ဦးမောင်မောင်အုန်း** (၁၈ မေ ၁၉၅၀ မွေးဖွား) သည် တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူ ဖြစ်သည်။ 

ယင်းမတိုင်မီက ပြန်ကြားရေး ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးတာဝန် အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေး ပြည်​ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ်လည်း​ကောင်း၊ ရခိုင်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ၂၀၁၄ ဇူလိုင်လမှ ၂၀၁၆ မတ်လအထိလည်း​ကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ နယ်စပ်ရေးရာဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ်လည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသည်။ 

## နိုင်ငံရေးသမားဘဝ 
### ၂၀၁၄ 
၂၀၁၄ ဇွန်လတွင် ရခိုင်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်နေရာမှ နုတ်ထွက်သွားခဲ့သော ဦးလှမောင်တင် နေရာတွင် အစားထိုးခန့်အပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုဝန်ကြီးချုပ်နေရာအား ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများထဲမှ ခန့်အပ်ရန် ရခိုင်အမျိုးသားပါတီမှ တောင်းဆိုခဲ့သော်လည်း ဗမာလူမျိုးတစ်ဦးဖြစ်သူ ဦးမောင်မောင်အုန်းအား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဦးမောင်မောင်အုန်းအား ခန့်အပ်ရန် သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်က အဆိုပြုခဲ့ပြီး ဇွန်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ရခိုင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်က အတည်ပြုခဲ့သည်။ 

### ၂၀၂၁ 
တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအစိုးရလက်ထက်တွင် ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ မှ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။  ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့မှစ၍ ပြန်ကြားရေး ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲထမ်းဆောင်စေခဲ့သည်။  ထို့နောက် ၂၀၂၁ ဩဂုတ် ၅ ရက်တွင် ဦးဌေးအောင်က ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် ဆက်ခံခဲ့သည်။ 

### ၂၀၂၅ 
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို ဖျက်သိမ်းပြီး အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော ဦးညိုစောအစိုးရတွင် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီး ရာထူးကို အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီက ဆက်လက် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ 

၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တပ်ကုန်းမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံသောမဲ အရေအတွက် စုစုပေါင်း ၁၀၀,၀၃၀ မဲ (စုစုပေါင်းမဲ၏ ၅၂.၂၅ ရာခိုင်နှုန်း) ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်  ရွေးချယ်တာဝန်ပေးခံရသည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၄ ရက်နေ့၌ တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်၏ လွှတ်တော်အခွင့်အရေးကော်မတီတွင် ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးမောင်မောင်အုန်း အား တာဝန်ပေးအပ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

## နိုင်ငံတကာ၏ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ 
လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများကြောင့် နိုင်ငံတကာမှ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုများ ခံနေရသည့် စစ်ကောင်စီနှင့် ပတ်သက်ဆက်နွယ်မှုရှိသောကြောင့် ဦးမောင်မောင်အုန်း အပါအဝင် စကစနှင့် စကစအစိုးရအဖွဲ့ဝင်များစွာသည် နိုင်ငံတကာ၏ ပိတ်ဆို့အရေးယူခြင်းကို ခံရသည်။

## ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း 
နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ က ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ  ၁၇  ရက် နေ့တွင် အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၁/၂၀၂၂ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော စည်သူဘွဲ့ကို  ကြည်း ၁၆၅၁၇ ဗိုလ်ချုပ်မောင်မောင်အုန်း(ငြိမ်း) အား ချီးမြှင့်အပ်နှင်းထားသည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂) ရက်နေ့တွင် အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၄၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော သရေစည်သူဘွဲ့ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်များ

ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၅၀ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ
ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ
NGC 4777

**NGC 4777** သည် ဗာဂိုး ကြယ်စုတန်းမှ အလယ်အလတ်တန်းစား ခရုပတ်ပုံစံ လက်စွပ်ကွင်း ဂလက်ဆီ ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့် 
*
NGC 4658

**NGC 4658** သည် ဗာဂိုး ကြယ်စုတန်းမှ ဂယ်လက်ဆီတစ်ခုဖြစ်၍ ၁၇၈၆ ခုနှစ်တွင် ဝီလီယံ ဟာရှယ်မှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
NGC 4451

**NGC 4451** သည် ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ဗာဂိုး ကြယ်စုတန်း၌ တည်ရှိသည်။ ယင်းအား ၁၈၆၅ ခုနှစ် မတ်လ ၁၉ ရက်တွင် Copenhagen Observatory မှ ၁၁ လက်မရှိသော ရီဖယ်ရေတာ တယ်လီစကုပ်ဖြင့် Heinrich d'Arrest ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
NGC 5300

**NGC 5300** သည် မျက်နှာဘက်တွင် ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ဗာဂိုး ကြယ်စုတန်းတွင် တည်ရှိသည်။

## ပြင်ပလင့်
*

## ကိုးကား
NGC 5653

**NGC 5653** သည် ဘိုးတီ ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
* IRAS F14280+3126 
* http://hubblesite.org/(http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/1999/10/image/a/) 

## ပြင်ပလင့်
* **HubbleSite NewsCenter**:  NGC 5653 

ကဏ္ဍ:ဘိုးတီ
NGC 4984

**NGC 4984** သည် lenticular ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ဗာဂိုးကြယ်စုတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာတွင် ယင်းဂလက်ဆီ၌ ဆူပါနိုဗာ 2011iy အား လေ့လာတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်
*
3C 390.3

**3C 390.3** သည် ရေဒီယို ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ကြယ်စုတန်း Draco တွင် တည်ရှိသည်။ X-ray ပင်ရင်းဖြစ်သည့် ယင်းအား Seyfert 1 ဂလက်ဆီဟုလည်း ခေါ်သည်။

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်
* Simbad
*3CRR atlas: 3C390.3
NGC 4309

**NGC 4309** သည် နှစ်ဘက်ခုံး ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ဗာဂိုး ကြယ်စုတန်း၌ တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
NGC 4866

**NGC 4866** သည် lenticular ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ဗာဂိုး ကြယ်စုတန်းမှ အလင်းနှစ် ၈၀ မီလီယံအကွာ၌ တည်ရှိသည်။ ယင်းအား ဝီလီယံ ဟာရှယ်မှ ၁၇၈၇ ဇန်နဝါရီ ၁၄ တွင် ဦးစွာပထမ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
NGC 4710

**NGC 4710** သည် ပြားချပ် ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ကြယ်စုတန်း ကိုမာ ဘီရင်နီဆပ်စ်တွင် တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်
*

ကဏ္ဍ:ကိုမာ ဘီရင်နီဆပ်စ် (ကြယ်စုတန်း)
NGC 5624

**NGC 5624** သည် ဟိုက်ဒရာ ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်
*
NGC 5886

**NGC 5886** (အခြားနာမည် **ZWG 221.36**) သည် ဘဲဥပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ကြယ်စုတန်း ဘိုးတီတွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းအား ၁၈၂၈ တွင် ၁၈.၇ လက်မရှိသော တယ်လီစကုပ်ဖြင့် ဝီလီယံ ဟာရှယ်က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘိုးတီ
NGC 111

**NGC 111** သည် ကြယ်စုတန်း Cetus တွင် နာမည်ပျောက်သော သို့မဟုတ် မတည်ရှိသော အရာဝတ္ထုဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
NGC 101

NGC **101**  သည် ပန်းပုဆရာ ကြယ်စုတန်းမှ အလင်းနှစ် ၁၅၀ မီလီယံအကွာ၌ ရှိသော ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်။ ယင်းအား ၁၈၃၄ ခုနှစ်တွင် ဂျွန် ဟာရှယ်မှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ 

## မှတ်စု
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်းပုဆရာ (ကြယ်စုတန်း)
NGC 105

thumb|NGC 105
NGC **105** သည် ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး Pisces ကြယ်စုတန်းမှ ခန်းမှန်းခြေ အလင်းနှစ်ပေါင်း ၂၄၀ မီလီယံအကွာ၌ တည်ရှိသည်။ ယင်းအား ၁၈၈၄ ခုနှစ်တွင် Édouard Stephan ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
NGC 106

thumb|NGC 106
NGC **106** သည် lenticular ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး Pisces ကြယ်စုတန်းမှ အလင်းနှစ် ၂၇၀ မီလီယံအကွာ၌ တည်ရှိသည်။ ယင်းအား Francis Leavenworth ဆိုသူမှ ၁၈၈၆ ခုနှစ်တွင် တွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
NGC 5750

**NGC 5750** သည် ဗာဂိုး ကြယ်စုတန်းမှ တက်ကြွ ဂယ်လက်တစ် နယူကလိယပ်ရှိသည့် ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
NGC 5705

**NGC 5705** သည် ဗားဂိုး ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်သည်။ ယင်းသည် သေးငယ်သော ဂလက်ဆီအုပ်စု၏ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ကာ NGC 5691 NGC 5713 နှင့် NGC 5719 တို့ပါဝင်သည်။

## ကိုးကား
IC 1337

**IC 1337** သည် မကာရ နက္ခတ်တာရာမှ အလယ်အလတ်အဆင့် ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီ ဖြစ်ပြီး Stéphane Javelle ဆိုသူမှ ၁၈၉၂ ဇူလိုင် ၂၂ ရက်နေ့တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မကာရ နက္ခတ်တာရာ
ပူးလက်

**ပူးလက်** အား **Beta Geminorum** ဟုလည်းသိထားပြီး (အတိုကောက် **β Geminorum**, **β Gem**) သည် လိမ္မော်ရောင်သမ်းသော ကြယ်ဘီလူးဖြစ်ပြီး နေမှ အလင်းနှစ် ၃၄ ဝေးကွာကာ မြောက်ဘက်ကောင်းကင်၏ ဂျီမီနီ ကြယ်စုတန်းတွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းသည် နေအနီးအနားရှိ အတောက်ပဆုံး ကြယ်များထဲမှ တစ်စင်းလည်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၃ ခုနှစ်ကတည်းက ကြယ်၏ရောင်စဉ်အား တိုင်းတာပြီး လေ့လာမှုပေါင်းများစွာ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ယင်းကြယ်အား လှည့်ပတ်လျက်ရှိသော နေစကြဝဠာပြင်ပဂြိုဟ် **Thestias** အား အတည်ပြုနိုင်ခဲ့သည်။

## အမည်နာမ 
## စတီလာ ဂုဏ်သတ္တိ 
## ဂြိုဟ်စနစ် 
## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်များ 
* 
* 
* 

ကဏ္ဍ:ကြယ်များ
NGC 5398

**NGC 5398** သည် စင်တောရပ် ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
မေဝင်းအောင်ခင်

ဒေါက်တာ**မေဝင်းအောင်ခင်** (၁၉၄၂- )သည် သူနာပြုတက္ကသိုလ်(ရန်ကုန်)၏ အငြိမ်းစား ပါမောက္ခချုပ်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။

ဒေါက်တာမေဝင်းအောင်ခင်ကို ဒေါက်တာဦးအောင်ခင်နှင့် ဒေါ်ခင်ကြည်တို့က ၃၁-၁၂-၁၉၄၂-ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဖခင်ဒေါက်တာဦးအောင်ခင်သည် ရန်ကုန်ဆိပ်ကမ်း အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့တွင် ဆရာဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သောသူ ဖြစ်သည်။ ဖခင်ဒေါက်တာဦးအောင်ခင်သည် ၁၉၆၁-ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ 

ဆရာမကြီး ဒေါက်တာမေဝင်းအောင်ခင်သည် မင်္ဂလာမောင်မယ်စာစောင်၌ "သင့်ကျန်းမာရေးလိုရာမေး" အခန်းကဏ္ဍကို လစဉ်ဖြေကြားရေးသားနေသူ ဖြစ်သည်။ ဆရာမကြီးသည် မွေးချင်းမောင်နှမ ၈-ယောက်တွင် ဒုတိယမြောက်သမီး ဖြစ်သည်။ 

ဆရာမကြီးသည် ဆေးပညာကို ဝါသနာပါ၍ ပညာထူးချွန်သူလည်း ဖြစ်သည်။ ဆေးတက္ကသိုလ်(၁) ရန်ကုန်မှ M.B.,B.S ဘွဲ့ကို ရပြီးနောက် M.Med.Sc (Pharmacology) ဘွဲ့လွန်သင်တန်းကို (အထူးအောင်)ဖြင့် ဆေးတက္ကသိုလ်(၁)မှပင် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ဆေးပညာဂုဏ်ထူးဆောင်ပါရဂူဘွဲ့ Ph.D(Yangon) ကိုလည်း ဆေးတက္ကသိုလ်(၂)က အပ်နှင်းခြင်းခံခဲ့ရသည်။

ဆရာမကြီးသည် ဆေးပညာဘွဲ့ကို ရရှိပြီးနောက် ၁၉၆၈-မှ ၁၉၇၉-ခုနှစ်အထိ ဆေးတက္ကသိုလ်(၁)၊ ဆေးဝါးဗေဒဌာနတွင် သရုပ်ပြဆရာမအဖြစ် စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၇၉-မှ ၁၉၈၄-ခုနှစ်အထိ ဆေးတက္ကသိုလ်(၂) ဆေးဝါးဗေဒဌာနတွင် လက်ထောက်ကထိကအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၈၄-မှစ၍ ဆေးတက္ကသိုလ်(၁)၌ ကထိကအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် (၃၀-၉-၁၉၈၈)ခုနှစ်တွင် ဆေးတက္ကသိုလ်(၂)၌ ကထိက+ဌာနမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၉-ခုနှစ်တွင် ဆေးတက္ကသိုလ်(၂)၌ပင် ပါမောက္ခ+ဌာနမှူးအဖြစ် ရာထူးတိုးမြှင့်ခန့်ထားခြင်း ခံရသည်။ ထို့နောက် ၁၈-၁၂-၂၀၀၀-ပြည့်နှစ်တွင် သူနာပြုတက္ကသိုလ်၊ ရန်ကုန်၏ ပါမောက္ခချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရပြီး ၂၀၀၅-ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။
## ကိုးကား
NGC 4696

**NGC 4696** သည် ဘဲဥပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ကြယ်စုတန်း စင်တောရပ်မှ ၁၅၀ မီလီယံ အလင်းနှစ်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းသည် စင်တောရပ် ကြယ်စုတန်းတွင် အတောက်ပဆုံး ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်။ ဂယ်လက်ဆီအား များစွာသော ဂယ်လက်ဆီပုများက ဝန်းရံထားသည်။

]]

## ကိုးကား
NGC 5161

**NGC 5161** သည် ကြယ်စုတန်း စင်တောရပ်မှ [ခရုပတ်ပုံစံ [ဂလက်ဆီဖြစ်သည်။

## အခြားကြည့်ရန်
* New General Catalogue

## ပြင်ပလင့်
* detailed information on NGC 5161
*

## ကိုးကား
မျက်နှာပြင် ဝဘ်

**မျက်နှာပြင် ဝဘ်** ( **Visible Web**, **Clearnet**, **Indexed Web**, **Indexable Web** သို့မဟုတ် **Lightnet** ဟုလည်းခေါ်) သည် World Wide Web ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ကာ သမားရိုးကျ ရှာဖွေရေး အင်ဂျင် တို့ဖြင့် ဝင်ရောက်နိုင်သည့် ဝဘ်အမျိုးအစားကို ဆိုလိုသည်။ ယင်းသည် နက်ရှိုင်းသော ဝဘ်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ 

Google ၏ ရင်းမြစ် ၂၀၁၅ ဇွန် ၁၄ အရ မျက်နှာပြင် ဝဘ်တွင် စာမျက်နှာ မာတိကာပေါင်း ၁၄.၅ ဘီလီယံ ပါဝင်သည်ဟုဆိုသည်။

## ကိုးကား
နက်ရှိုင်းသော ဝဘ်

**အမှောင် ဝဘ်**, **deep net**, **မမြင်နိုင်သော ဝဘ်**, သို့မဟုတ် **ပုံးကွယ်နေသော ဝဘ်** သည် World Wide Web ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ပြီး သာမန် ရှာဖွေရေး အင်ဂျင်များတွင် မည်သည့်အကြောင်းရင်းကြောင့်ဖြစ်စေ မတွေ့နိုင်ပေ။ ယင်းသည် မျက်နှာပြင် ဝဘ်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်သည်။

နက်ရှိုင်းသော ဝဘ်တွင် ဝဘ်မေးလ် အွန်လိုင်းဘဏ်လုပ်ငန်း အစရှိသော ဝန်ဆောင်မှုများစွာ ပါဝင်သည်။

အမှောင် ဝဘ် သည် နက်ရှိုင်းသော ဝဘ်၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ကာ ၎င်းထဲသို့ ဝင်ရောက်ရန်း အထူးပြုလုပ်ထားသော ဆော့ဝဲလ်များအား လိုအပ်ပေသည်။ မိမိတို့ သာမန်အသုံးပြုသော အင်တာနက် protocol နှင့် သွေဖည်လျက် encryption ဆော့ဝဲလ်များအား အသုံးချသည်။ ကွန်ပျူတာ သိပ္ပံပညာရှင် Mike Bergman  သည် ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် *နက်ရှိုင်းသော ဝဘ်* ဆိုသည့်အမည်အား စတင်အသုံးပြုသည်ဟု သတ်မှတ်ခံရသည်။

## ကိုးကား
မြီးရှေ

**မြီးရှေ**(Mixian)သည် ဆန်ခေါက်ဆွဲနှင့် အသားတို့ဖြင့် ပြုလုပ်သော မြန်မာအစားအသောက်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ မြီးရှေအမည်သည် တရုတ်စကားလုံး 米線[Mixian](https://en.m.wikipedia.org/wiki/Mixian_(noodle)) မီရှန့် (rice string) မှဆင်းသက်လာသည်ဟု ဆိုကြသည်။

## ရှမ်း/မိုးကုတ်မြီးရှေ 
မြီးရှည် မူလအစမှာ မိုးကုတ်/ရှမ်း မြီးရှေဖြစ်ပြီး အသားကို ကြက်သွန်နီနှင့် ငံပြာရည်အနည်းငယ်ဖြင့် ချက်ပြုတ်ထားပြီး ဆန်ခေါက်ဆွဲနှင့် ရောစပ်ထားသည်။ အသားဆော့စ်နှင့်အတူ ပဲငံပြာရည်၊ ကြက်သွန်ဖြူဆီချက် ၊ ငရုပ်သီးဆီ၊ ကြက်သွန်နီကြော်၊ နွေကြက်သွန်နီနှင့် နံနံတို့ကို ရောထည့်ပြီး ချက်ပြုတ်ပြီး စားသောက်ရသည်။ 
alt=မိုးကုတ် မြီးရှေ|thumb|မိုးကုတ် မြီးရှေ

## မန္တလေးမြီးရှေ 
မြန်မာနိုင်ငံတွင် နေရာဒေသအလိုက် အခေါ်အဝေါ်အမျိုးမျိုးဖြင့် မြီးရှေအရသာအမျိုးမျိုးရှိသလို မန္တလေးမြီးရှေသည်လည်း ထူးခြားသော အရသာရှိသည်။ မုန့်ဖတ်၊ ကော်ရည်၊ ငရုတ်ဆီ၊ ပဲငံပြာရည်၊ ဆီချက်၊ ငရုတ်သီးမုန့်၊ ပဲပင်ပေါက်၊ ကြက်သွန်ဖြူထောင်း၊ ဂျုံစအုကြော်၊ ပဲငပိ မုန်ညင်းချဉ်တို့မှာ မန္တလေးမြီးရှေတွင် ပင်တိုင်ဖြစ်သည်။

## မြေအိုးမြီးရှေ 
မြေအိုးမြီးရှေသည် မြေအိုးထဲတွင် ထည့်ပြီးချက်ပြုတ်ထားပြီး ယူနန်ပြည်နယ်မှ ဟင်းလျာ ၁မျိုး နှင့် ပုံစံတူသည်။ ဟင်းလျာတွင် ဟင်းချိုပမာဏ ပိုများပြီး လတ်ဆတ်သော ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ ပါဝင်သည်။
alt=မန္တလေးမြီးရှေ|thumb|မန္တလေးမြီးရှေ

## ကိုးကား
NGC 4976

**NGC 4976** သည် ဘဲဥပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ကြယ်စုတန်း စင်တောရပ်၌ တည်ရှိသည်။ ယင်းအား ကြယ်တံခွန်များအား လိုက်ရှာသူ Jack Bennett ဆိုသူမှ ၅ လက်မအရှည် တယ်လီစကုပ်ဖြင့် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
NGC 4308

**NGC 4308** သည် ကြယ်စုတန်း ကိုမာ ဘီရင်နီဆပ်စ် ကြယ်စုတန်းမှ ဘဲဥပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကိုမာ ဘီရင်နီဆပ်စ် (ကြယ်စုတန်း)
NGC 5562

**NGC 5562** သည် ဘိုးတီ ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီ ဖြစ်ည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘိုးတီ
NGC 4534

**NGC 4534** သည် ကြယ်စုတန်း ကိန်း ဗီနိုက်တီစိုင်၌ တည်ရှိသော ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်။ ယင်းအား ၁၇၈၅ မေ ၁ တွင် ဝီလီယံ ဟာရှယ်မှ ၁၈ လက်မ တယ်လီစကုပ်ဖြင့် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကိန်း ဗီနိုက်တီစိုင်
ပရောင်းဟွန်းတောဆိတ်

**ပရောင်းဟွန်းတောဆိတ်** () ကို အမေရိကန်တောဆိတ်ဟုလည်း ခေါ်တွင်သည်။ တောဆိတ် (အန်တီလုပ်) အစစ် မဟုတ်သော်လည်း  အခြား ကျွဲ နွားမျိုးနှင့်စာလျှင် ‌တောဆိတ် (အန်တီလုပ်) နှင့်ပို၍ နီးစပ်သည်။  ကမ္ဘာဟောင်းမှ တောဆိတ် (အန်တီလုပ်) အစစ်များနှင့် များစွာဆင်တူသည်။ မြောက်အမေရိကတိုက်၏ အနောက်ပိုင်းနှင့် အလယ်ပိုင်းဒေသတို့၏ ကုန်းတွင်းပိုင်းတွင် တွေ့ရသည်။ 
thumb

## သွင်ပြင်လက္ခဏာ 
ဦးချိုသည် ‌ခေါင်းပွဖြစ်၏။ ဦးချို အဖျားဘက်တွင် သမင်ဦးချိုကဲ့သို့ ခွလျက်ရှိသည်။ ထို‌တောဆိတ်သည် သမင်မျိုးကဲ့သို့ နှစ်တိုင်း ဦးချိုလဲသည်။ အမြင့်မှာ ‌မြေကြီးမှ ပခုံးစွန်းထိ ၃ ‌ပေပင် မပြည့်တတ်‌ချေ။ အ‌မွေးအ‌ရောင်မှာ ညိုဝါ‌ရောင်ဖြစ်သည်။ မျက်နှာတွင် အမည်းကွက်များရှိ၍ လည်ပင်း၊ ရင်ပိုင်းနှင့် ‌ဘေးဘက်များတွင် အဖြူကွက်တစ်ကွက်စီရှိသည်။ ထို‌တောဆိတ်သည် အငြိမ်မ‌နေတတ်ဘဲ အမြဲ‌ရွေ့ရှားသွားလာ‌နေ‌လေ့ရှိသည်။

## တွေ့ရှိရာဒေသ 
ကနေဒါနိုင်ငံ ဆက်စကာချီဝမ်ပြည်နယ်နှင့် အယ်လ်ဘာတာပြည်နယ်တို့မှသည် တောင်ဘက်သို့ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အနောက်ပိုင်း(မင်နီဆိုတာပြည်နယ်အနောက်တောင်ပိုင်းနှင့် တက္ကဆက်ပြည်နယ်အလယ်ပိုင်းမှသည် ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်အလယ် ပိုင်းအထိ) နှင့် မက္ကဆီကိုနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းအထိ တွေ့ရသည်။    

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ခွာစုံပါသော တိရစ္ဆာန်များ
ကဏ္ဍ:ကနေဒါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် တွေ့ရှိရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:မက္ကဆီကိုနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ
လမင်းမိုမို

**လမင်းမိုမို** (၂၅ ဇွန် ၁၉၆၆ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား အမျိုးသမီး စာရေးဆရာ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ အမည်ရင်း လှမြတ်မိုဖြစ်ပြီး ၁၉၆၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်း လေးဦးအနက် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။

* မှတ်စု

လမင်းမိုမို 

အမည်ရင်း --မလှမြတ်မို

မွေးသက္ကရာဇ် - ၂၅-၆-၁၉၆၆ ( စနေနေ့ )

မိဘ - ဦးဇင်မြင့် + ဒေါ်ခင်ထွေးထွေး ( နေနွယ်ဇင်မြင့် )

မွေးချင်း - ၄ ယောက် ( အကြီးဆုံး )

၁၉၈၂ - ဆယ်တန်းအောင်
၁၉၈၆ - B.Sc ( Zoology)
၁၉၉၅ - M.Sc ( Zoology)

၁၉၈၂ ဒီဇင်ဘာလ - စာပေနယ်ပယ် သို့ ဝင်ရောက် ။ ပထမဆုံးစာအုပ်ထုတ်ေ၀ ။

ပထမဆုံးလုံးချင်းဝတ္ထု - နေလိုအချစ် လလိုအချစ် ..( နေနွယ်ဇင်မြင့်နှင့် အတွဲ ) ။

ထွက်ပြီး ဝတ္ထု စာအုပ်ပေါင်း - ၂၁၅ အုပ်

နောက်ဆုံးထွက်သည့် စာအုပ် - ၂၀၁၁ စက်တင်ဘာ - အဘယ့်ကြောင့်များ

ရုပ်ရှင် - ၅ ကား

- ကိုကိုဘာလို့ မုန်းတာလဲ
( ဒါရိုက်တာ ဒေါ်သင်းသင်းယု )

- ရင်ထဲရှိတာ
( ဒါရိုက်တာ ကိုအောင်မင်းသိမ်း )

- မောင်
( ဒါရိုက်တာ ပန်းချီစိုးမိုး )

- ကိုယ့်အတ္တက ဒုတိယ
( ဒါရိုက်တာ ဆိုးပေ + မောင်မဲ )
( ရုပ်ရှင်မှာ နာမည် ပြောင်းထားသည်။)

-အမှောင်ထဲမှာ (ဒါရိုက်တာဝိုင်း)

ရင်ဘက်ထဲကဓားအမည်ဖြင့် ရိုက်ရှင်ရိုက်ကူးခဲ့ပြီး  အကောင်းဆုံးအမျိုးသမီးဇာတ်‌ေဆာင်အကယ်ဒမီဆုကို  ဤရုပ်ရှင်ဖြင့် သရုပ်ဆောင်အိန္ဒြာ‌ေကျာ်ဇင်က ရရှိခဲ့သည်။

DVD - ၂ ကား

- ချစ်သူချန်ရစ်သော ရုပ်ကြွင်းပုစ္ဆာ ( ဘယ်သူကို အချစ်ဆုံးလဲ )
( ဒါရိုက်တာ ကိုဇော် အရုဏ်ဦး )

- နောက်တရက်ရဲ့ နံနက်ခင်း ( ဗိုက် ဗိုက် ဗိုက် )
( ဒါရိုက်တာ ကိုဇော် အရုဏ်ဦး )

Video - ၁၆၄ ကား

( အချို့ စာအုပ်များကို ၂ ကြိမ် ၃ ကြိမ် ပြန်ရိုက်ဖြစ်သည်များ ရှိသည်။ )

## ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး 
၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် ဆယ်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် သတ္တဗေဒအထူးပြုဖြင့် သိပ္ပံဘွဲ့ကိုလည်းကောင်း ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် မဟာဘွဲ့ကိုလည်းကောင်း ရရှိခဲ့သည်။

## စာပေရေးသားခြင်း 
၁၉၈၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာတွင် ပထမဆုံး စာအုပ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ပထမဆုံးလုံးချင်းဝတ္ထုအဖြစ် *နေလိုအချစ် လလိုအချစ်* စာအုပ်ကို နေနွယ်ဇင်မြင့်နှင့် ပူးတွဲ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ဆတ်ကျွဲ

**ဆတ်ကျွဲ**ကို ဝိုင်းလ်ဒီးဘီးစ် ဟုလည်းကောင်း၊ နူး‌ ဟုလည်းကောင်း ခေါ်တွင် သည်။ နူး‌တောဆိတ်၊ နူး‌သမင် စသည်ဖြင့်လည်း ခေါ်တွင်သည်။ ဘိုဗီးဒီးမျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ မျိုးစိတ်နှစ်မျိုး ရှိသည်။ ဆတ်ကျွဲနက်နှင့် ဆတ်ကျွဲပြာတို့ ဖြစ်သည်။

## အမည်ရင်းမြစ်
ဝိုင်းလ်ဒီးဘီးစ် ဟူသောအမည်သည် ဒတ်ချ်  ဘာသာစကားဖြင့် နွားရိုင်းဟု ဆိုလိုသည်။ နူး‌ဟူသော အမည်မှာမူ ခွိုင်ခွိုင်လူမျိုးများက ခေါ်ဆိုသောအမည် ဖြစ်သည်။

## အလေ့စရိုက်
ဆတ်ကျွဲသည် အလွန်ထူးခြားသည်။ အခြား‌တောဆိတ်(အန်တီလုပ်)တို့ကဲ့သို့ ‌သေးသွယ်‌သော ‌ခြေ‌ထောက်နှင့် ခွာများရှိသည်။ ဦး‌ခေါင်းသည် ကျွဲဦး‌ခေါင်းနှင့်တူသည်။ လည် 
ဆံ‌မွေးနှင့် မြင်းမြီးကဲ့သို့ အမြီးလည်းပါရှိသည်။ လည်ပင်းပတ်လည်နှင့် နှာ‌ခေါင်း၊ ပါးစပ်တို့တွင် အ‌မွေးကြမ်းများရှိသည်။ ဆတ်ကျွဲတို့သည် အလွန်ရန်မူတတ်သည့် ‌တောဆိတ်မျိုးဖြစ်သည်။

## တွေ့ရှိရာဒေသ
**ဆတ်ကျွဲ**ကို ကင်ညာ၊ တန်ဇန်းနီးယား၊ တောင်အာဖရိက၊ ဘော့ဆွာနာ၊ ဇမ်ဘီယာ၊ ဇင်ဘာဘွေ၊ ဆွာဇီလန်၊ လီဆိုသို၊ မိုဇမ်ဘစ်၊ အင်ဂိုလာ၊ နမီးဘီးယားနိုင်ငံများတွင် တွေ့ရသည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ခွာစုံပါသော တိရစ္ဆာန်များ
ဆိုင်ဂါးတောဆိတ်

**ဆိုင်ဂါးတောဆိတ်**သည် ထူးခြားသောတောဆိတ်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ သိုးနှင့်တူ၍ အုပ်ဖွဲ့ကာ ဆိုက်ဗီးရီးယားလွင်ပြင်များတွင် ‌နေကြသည်။ ထို‌တောဆိတ်မျိုးကို ဆိုက်ဗီးရီးယန်းများက ချစ်စနိုး‌မွေးမြူထား‌လေ့ရှိသည်။

## ပုံပန်းသဏ္ဌာန်
ဆိုင်ဂါး‌တောဆိတ်တို့တွင် သန်မာ၍ အချိုးအစားမကျသည့် ကိုယ်ထည်ရှိသည်။ ‌ခြေ‌ထောက်တိုသည်။ ဦးချိုများလည်း တို၍တွန့်လိမ်လျက်ရှိသည်။ နှာ‌ခေါင်းသည် ကြီးမား၍ ပွလွန်းသဖြင့်မြက်ကို 
စားရာတွင် အ‌ပေါ်သို့ရှုံ့‌ပေးရသည်။

## တွေ့ရှိရာဒေသ
ဆိုင်ဂါးတောဆိတ်ကို ရုရှား၊ ကာဇက်စတန်နှင့် မွန်ဂိုလီးယားနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ခွာစုံပါသော တိရစ္ဆာန်များ
NGC 5964

**NGC 5964** သည် Serpens Caput ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်
*

ကဏ္ဍ:ဆာပန် (ကြယ်စုတန်း)
ကမ္ဘာ့ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးနေ့

**ကမ္ဘာ့ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးနေ့** အား နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ဇွန်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ကျင်းပကြပြီး သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အား ထိန်းသိမ်း ကာကွယ်ခြင်းအား ဆောင်ရွက်ကြသည်။ ယင်းသည် ပတ်ဝန်းကျင် ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းခြင်းအတွက် လှုပ်ရှားမှုနှင့် တစ်ကမ္ဘာလုံးမှ ဂရုပြုပါဝင်လာစေရန် တွန်းအားပေးသည့် ကုလသမဂ္ဂ၏ အရေးပါသော လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် စတင်ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး အဏ္ဏဝါညစ်ညမ်းမှုများ၊ လူဦးရေ အဆမတန်တိုးပွားမှုများနှင့် ကမ္ဘာကြီး ပူနွေးလာခြင်း၊ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် မှုခင်းများနှင့် စားသုံးမှုများကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ရန် စသည့် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များအား သတိမူလာစေရန် လှုံ့ဆော်ပေးရာတွင် အထင်ကရ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ့ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးနေ့သည် နှစ်စဉ် နိုင်ငံပေါင်း ၁၄၃ နိုင်ငံကျော်တွင် ကျင်းပလေ့ရှိသည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ပြုလုပ်သော ကုလသမဂ္ဂ လူ့ပတ်ဝန်းကျင် ညီလာခံ ပထမရက်တွင် ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေညီလာခံက ကမ္ဘာ့ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးနေ့ကို ရွေးချယ်သတ်မှတ်ပေးခဲ့ပြီး နှစ်နှစ်အကြာ ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် အဖြစ် "Only One Earth" ဆောင်ပုဒ်ဖြင့် ကျင်းပခဲ့သည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ နှစ်စဉ်ကျင်းပခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် ပင်မလှုပ်ရှားမှုများကို နိုင်ငံအသီးသီးရွေးချယ်ကာ အလှည့်ကျ ကျင်းပခဲ့သည်။

## လက်ခံကျင်းပရာ မြို့များ 
ကမ္ဘာ့ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးနေ့ ကျင်းပမှုကို အောက်ပါ မြို့များတွင် အသီးသီး ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်
* UNEP, World Environment Day 
** 2005 , 2006 , 2007 , 2008 , 2009  / Previous themes of World Environment Day 
* World Environment Day (WED) Grassroots Facebook Campaign
* Chicago Botanic Garden, 2008 North American host city site