open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
အတ္တလန်းတာ

တွင် တည်ရှိသည်။ inv. 2784. ဘီစီ ၁ ရာစုမှ ဂရိလက်ရာ (သို့) အေဒီ ၂ရာစုမှ ရောမတို့၏ မူပွား]]

**အတ္တလန်းတာ** (;  *Atalantē*) သည် ဂရိဒဏ္ဍာရီတွင် အမျိုးသမီးသူရဲကောင်းတစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူမကို လက်မထပ်လိုသော အမဲလိုက် အပျိုစဉ်တစ်ဦး၊ သူရဲကောင်း မယ်လီယေးဂါက ချစ်မြတ်နိုးရသူတစ်ဦးအဖြစ် ဖော်ပြကြသည်။ 

ဆူဒို-အပေါလိုဒေါရပ်စ်၏ ဘစ်ဘယီယာသီကာ စာပေအရ အတ္တလန်းတာသည် အိုင်းယဆပ်စ်နှင့် ကလစ်မစ်နီးတို့၏ သမီးဖြစ်သည်ဟုညဖော်ပြထားသည်။ မိဘတော်စပ်ပုံကို အခြားသော ဟစ်ဂျိုင်းနပ်စ၊ ဟီးဆီးယဒ် ကဲ့သို့သောသူများကလည်း ကွဲလွဲစွာဖော်ပြကြသည်။ "ဘစ်ဘလီယာသီကာ"သည်သာလျှင် သူမ၏ မွေးဖွားခြင်း၊ ကြီးပြင်းလာခြင်းတို့ကို ဖော်ပြထားသည့် စာပေဖြစ်သည်။ မင်းသား အိုင်းယဆပ်စ်သည် သားယောက်ျားလေးလိုချင်၏။ အတ္တလန်းတာကို မွေးသောအခါ ၎င်းက သမီးကို သေစေရန် တောင်ထိပ်၌ ပစ်ထားခဲ့သည်။ အချို့ပုံပြင်များက ဝက်ဝံမကြီးတစ်ကောင်က နို့ချိုတိုက်ကြွေး၍ မွေးမြူခဲ့ရာ နောက်ပိုင်း၌ မုဆိုးများက အတ္တလန်းတာကို တွေ့ရှိပြီး ကြီးပြင်းအောင် စောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။ ဝက်ဝံတစ်ကောင်အလား တိုက်ခိုက်နိုင်ရန်၊ အမဲလိုက်နိုင်ရန် သင်ကြားလေ့လာခဲ့သည်။ နောင်တွင် ဖခင်နှင့် ပြန်လည်ပေါင်းစည်းခဲ့၏။ 

တောရိုင်းထဲတွင် ကြီးပြင်းလာခဲ့ရသောကြောင့် သူမသည် ကြမ်းတမ်းသော အမဲလိုက်သူတစ်ဦးဖြစ်ကာ အမြဲပျော်ရွှင်တတ်သည်။ အားတစ်မစ်နတ်ဘုရားမထံသို့ အပျိုစဉ်လုပ်မည်စု ကတိသစ္စာထားခဲ့၍ စန်းတောနှစ်ဦးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။ ယင်းစန်းတောနှစ်ဦးမှာ အဓမ္မကျင့်ရန် ကြိုးပမ်းသောကြောင့်ဖြစ်၏။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီလာ သူရဲကောင်းများ
အလန် ဒူလွန်

**အလန် ဒူလွန်** () သည် ပြင်သစ် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်၊ စီးပွားရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်သည်။၁၉၆၀ နှစ်များမှစ၍ ရုပ်ရှင်နယ်ပယ်တွင် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာဆွဲဆောင်မှုရှိသူ၊ ဥရောပ၏ အထင်ရှားဆုံး ရုပ်ရှင်မင်းသားထဲမှ တစ်ဦးအဖြစ် အသိများသည်။ Rocco and His Brothers (၁၉၆၀)၊ L'Eclisse (၁၉၆၂) ၊ The Leopard (၁၉၆၃) ၊ The Yellow Rolls-Royce (၁၉၆၅) ၊ Lost Command (၁၉၆၆)၊ Le Samouraï (၁၉၆၇) စသည့်ရုပ်ရှင်များဖြင့် အောင်မြင်မှု ချီးကျူးမှုများရရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ပါဝါမြို့

**ပါဝါမြို့** (ယခု Padrauna) သည် ဂေါတမဗုဒ္ဓနှင့် မဟာဝိဟာရတို့ ရှိစဉ်အချိန်က ရှေးခေတ်အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ မလ္လာမင်းတို့၏ မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ဂေါတမဗုဒ္ဓသည် သူ၏နောက်ဆုံးဒေသစာရီခရီးတွင် ပါဝါမြို့သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ပါဝါမြို့တွင် စုန္ဒ၏ သရက်တော၌ သီတင်းသုံးခဲ့သည်။ ပါဝါမြို့သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဥတ္တရာပဒေသ၏ အရှေ့ဘက် ၁၅ ကီလိုမီတာခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။

စုန္ဒသုတ်၌ မြတ်စွာဘုရားအား စုန္ဒသည် နောက်ဆုံးဆွမ်းကို ဆက်ကပ်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ထို့နောက်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် ပါဝါပြည်မှ ကုသိနာရုံသို့ ကုကုဋ္ဌာမြစ်ကို ဖြတ်ကာ ခရီးဆက်ခဲ့သည်။ 

ထို့အချိန်တွင် ပါဝါသည် ဂျိန်းဘာသာဝင်တို့၏ အချက်အချာ နေရာဖြစ်ခဲ့သည်။ မဟာဝီရသည် ပါဝါတွင် သေဆုံးပြီးနောက် သူ၏တပည့်များသည် ငြင်းခုံကြပြီး အကွဲအကွဲအပြားပြား ဖြစ်သွားခဲ့သည်။
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ
ဆူကရီ ဝိဆယ်ကောင်း

**ဆူကရီဝိဆယ်ကောင်း Sukrit Wisetkaew** (, , , ၁၉၈၅ စက်တင်ဘာ ၄ မွေး), ကို အများဖြင့် နာမည်ပြောင် Bie (; )ဟု သိများပြီး၊ ထိုင်း ပေါ့အဆိုတော်နှင့် သရုပ်ဆောင် ဖြစ်သည်။  ထိုင်းတယ်လီဗေးရှင်းစွမ်းရည်ပြိုင်ပွဲ The Star တတိယအသုတ်တွင် လူစသိသည်။ 

တွင် ဘီသည် စရီဘူရဖာ ရေးသည့် ခေတ်ပြိုင်ဂန္ထဝင် ဝတ္ထု *Behind the Painting* ကို အခြေခံထားသော ဘရော့ဒဝေးဂီတ အချစ်ဇာတ်ထုပ်ကို အမေရိကစင်မြင့်ပေါ်တွင် စတင်ဖျော်ဖြေသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၁၉၈၅ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
မိုက်ကယ် ခူစီယောနီ

**မိုက်ကယ် ဂျိမ်း ခူစီယောနီ Michael James Cuccione** (၁၉၈၅ ဇန်နဝါရီ ၅ - ၂၀၀၁ ဇန်နဝါရီ ၁၃) သည် ကနေဒီယန်း ကလေးသရုပ်ဆောင်၊ အဆိုတော်၊ အကသမား၊ စာရေးဆရာနှင့် ကင်ဆာသုတေသနလှုပ်ရှားသူ ဖြစ်သည်။ စိတ်ကူးယဉ် လူငယ်တီးဝိုင်း 2gether မှ Q.T. ဇာတ်ရုပ်ဖြင့် လူသိများသည်။

## ရုပ်ရှင်စာရင်း
**:en:Baywatch*  as Charlie Everett Hays
**:en:You, Me and the Kids* (၁၉၉၈-၂၀၀၁)
**:en:2ge+her* ရုပ်ရှင် () as Jason "QT" McKnight
**:en:2ge+her* စီးရီး () as Jason "QT" McKnight
**:en:Making the Video* () as Jason "QT" McKnight

## ဓာတ်ပြားစာရင်း
**Make a Difference*
*:en:2ge+her ရုပ်ရှင်ဇာတ်ဝင်တေး
**:en:2ge+her: Again* ဇာတ်လမ်းတွဲ ဇာတ်ဝင်တေး
**Messages from Above* 

## ကိုးကား
ဒဖိုကျောင်းတော် (စင်ချန်)

**ဒဖိုကျောင်းတော်** () သည် တရုတ်နိုင်ငံ၊ Zhejiang  တွင် တည်ရှိသည့် ထင်ရှားသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျောင်းတော်၏ သမိုင်းကြောင်းသည် နှစ်ပေါင်း ၁၆၀၀ ကျော်ပင် ရှိပြီ ဖြစ်သည်။ ကျောင်းတော်သည် စင်ချန်စီရင်စု၏ သင်္ကေတတစ်ခုလည်းဖြစ်ပြီး နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ခရီးသည်ထောင်ပေါင်းမစွာကို စွဲဆောင်လျက်ရှိသည့် နေရာတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။

## ဒေသတွင်းဖြစ်ရပ်
ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေးကာလအတွင်း ဒေသခံများသည် ပုန်ကန်သူအနီရောင်တပ်သားများက ဖျက်ဆီးမည့်ရန်ကို ကာကွယ်နိုင်ရန် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီးများကို  Mao Zedong ၏ ရုပ်ပုံများဖြင့် ဖုံးအုပ်ခဲ့သည်။ ထိုပုန်ကန်သူများသည် "ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုများအားလုံးကို ဖျက်ဆီးခြင်း" လမ်းညွှန်မှုကို စီရင်လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။

## ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီး
ကျောင်းတော်သည် အဆင့်ငါးဆင့်ရှိကာ ကောင်းကင်နတ်မင်းကြီးအခန်း၊ ဒဖို (ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီး) အခန်း၊ ကျမ်းဂန်စာပေအခန်းများ စသည်တို့ကဲ့သို့ အခန်းများစွာ ပါဝင်သည်။ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီးသည် ၁၅ မီတာနီးပါး မြင့်၏၊ နှာခေါင်းတစ်ခုတည်းပင် ၁.၅ မီတာရှိကာ နားသည် အရွယ်အစားအားဖြင့် ၂.၇ မီတာ ရှိသည်။ ရုပ်ပွားတော်ကြီးကို အရှေ့ဂျင်မင်းဆက် Eastern Jin Dynasty(317-420) ကာလ လွန်ခဲ့သည့် နှစ် ၁၆၀၀ ဝန်းကျင်က ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်ဟု ယုံကြည်ရပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ဗုဒ္ဓဘာသာသင်ကြားမှုများ တရုတ်နိုင်ငံသို့ စတင်ရောက်ရှိသင်ကြားချိန် ဖြစ်သည်။

ကျောင်းတော်၏ပတ်ဝန်းကျင်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ရှေးအကျဆုံးဂရော့တိုဂူ grotto တည်ရှိသည်။ ထိုနေရာတွင် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များစွာ တွေ့ရှိခဲ့ရပြီး လျောင်းတော်မှုရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူ၊ ရေတံခွန်တစ်ခုနှင့် ကျောက်ဖြစ်သွားသည့် သစ်သားတစ်ခုတို့ ပါဝင်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားကျောင်းများ
ဒက်ဒါလပ်စ်

ဂရိဒဏ္ဍာရီတွင် **ဒက်ဒါလပ်စ်** (; ; ; Etruscan: *Taitale*) သည် အလွန်ကျွမ်းကျင်သော ဗိသုကာဆရာ၊ လက်မှုပညာရှင်၊ ပန်ချီဆရာတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဉာဏ်ပညာ၊ အသိတရားနှင့် စွမ်းအားတို့၏ လက္ခဏာအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ အစ်ကာရပ်စ်၏ ဖခင်ဖြစ်၍ ပါးဒစ်ခ်၏ ဦးလေးတော်စပ်သူလည်းဖြစ်ပြန်ကာ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မသိရသော်လည်း လားပစ်ခ်၏ ဖခင်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ခရီးတီးဘုရင် မိုင်းနော့စ် အတွက် လားဘရင့်သ် ခေါ် ဝင်္ကပါ (Labyrinth) တစ်ခုကို တည်ဆောက်ပေးခဲ့သည်။ ပြီးဆီးသည်နောက် မကြာမီပင် မိုင်းနော့စ်က ဒက်ဒါလပ်စ်အား ယင်းဝင်္ကပါထဲ၌ ချုပ်ထားခဲ့သည်။ ထိုစဉ် ဒက်ဒါလပ်စ်ကိုယ်တိုင်ပြုလုပ်ထားသော ဖယောင်းကိုသုံး၍ လွတ်မြောက်ရန်အတွက် အတောင်ပံပြုလုပ်ကြရန် ၎င်းနှင့် သားဖြစ်သူ အစ်ကာရပ်စ်တို့ ကြံစည်လေသည်။ ထို့နောက် လွတ်မြောက်ခဲ့ကြသည်။ သို့ရာတွင် အစ်ကာရပ်စ်က ဖခင်စကားကို နားမထောင်ပဲ နေနှင့် နီးကပ်စွာ ပျံသန်းသောကြောင့် ဖယောင်းများ အရည်ပျော်ပြီး ပြုတ်ကျ၍ သေဆုံးခဲ့သည်။ ဒက်ဒါလပ်စ်အဖို့ ရင်ကျိုးရသော်လည်း အရှုံးပေးမည့်အစား စစ်စစ်လီ (စစ္စလီ) ကျွန်းသို့ ပျံသန်းခဲ့သည်။

## မှတ်စု
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီလာ ဇာတ်ကောင်များ
လားဘရင့်သ်

ဂရိဒဏ္ဍာရီတွင် **လားဘရင့်သ်** (; , ) သည် အသေးစိတ်လုပ်ကိုင်ထား၍ ရှုပ်ထွေးလှစွာသော အဆောက်အအုံတစ်ခုဖြစ်ကာ ခနောဆပ်စ်ဒေသကြီးမှ ခရီးတီဘုရင် မိုင်းနော့စ်အတွက် ထူးချွန်ပြောင်မြောက်သော လက်မှု/စက်မှု အတတ်ပညာရှင် ဒက်ဒါလပ်စ်က ပုံစံဖော် တည်ဆောက်ပေးခဲ့သည်။ လုပ်ဆောင်ချက်မှာ မစ်နာတော သတ္တဝါကို ထည့်ထားရန်ဖြစ်သည်။ မစ်နာတော်ကို သူရဲကောင်း သီးဆီးယပ်စ်က အဆုံးသတ်၌ သုတ်သင်နိုင်ခဲ့၏။ ဒက်ဒါလပ်စ်သည် ပရိယာရ်ဉာဏ်များစွာဖြင့် လားဘရင့်သ်အားပြုလုပ်ပြီးနောက် ၎င်းကိုယ်တိုင်ပင် လွတ်မြောက်ရန် အတော်ကြိုးစားခဲ့ရပေသည်။

အစောပိုင်း ခရီးတီးဒေသ အကြွေစေ့များတွင် ရံခါ၌ လမ်းကြောင်းခွဲပုံစံများ (multicursal) ကို ဖော်ပြထားကြသော်လည်း လမ်းခွဲ (သို့) လမ်းပိတ် မပါဝင်ဘဲ လမ်းကြောင်း တစ်ကြောင်း (unicursal) ဖြင့် ခုနှစ်ဆင့်တည်ဆောက်ပုံ (ဂန္ထဝင်ပုံစံ) သည် ဘီစီ ၄၃၀ ခပ်စောစောဆီက အကြွေစေ့များ၌ပါဝင်သော လားဘရင့်သ်ပုံစံနှင့် ပို၍ ပတ်သက်ကြသည်။ (ထိုသို့သော ပုံစံမျိုး ယင်းခေတ် အကြွေစေ့များ၌ ပါဝင်ကြသည်။) လမ်းခွဲမပါသော ပုံစံများကို လားဘရင့်သ်အား အမြင်ပုံဖော်တင်ပြရာ၌ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်သုံးစွဲခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း စာပေနှင့် ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ ဖော်ပြရေးဆွဲချက်များ၌ မစ်နာတောသည် ရှုပ်ထွေး၍ လမ်းကြောင်းခွဲပါသော ဝင်္ကပါမျိုး၌ ပိတ်မိနေသည်။ တည်ဆောက်မှုပုံစံများသည် ပို၍အသေးစိတ်ဖြစ်လာသော်တောင်မှ ဒဏ္ဍာရီလာ လားဘရင့်သ်ကို အမြင်ပုံဖော်ထားမှုများသည် ရောမခေတ်မှသည် ရီနေဆွန်းခေတ်မရောက်မချင်း အများအားဖြင့် ပြောင်းလဲမှုများ မရှိခဲ့ပေ။ ချံတန်းစည်းရိုး ဝင်္ကပါများ ရီနေဆွန်းခေတ်တွင် တွင်တွင်ကျယ်ကျယ် ရေပန်းစားလာသောအချိန်ရောက်မှသာလျှင် လမ်းခွဲပါသော ဝင်္ကပါမျကို ထပ်မံမိတ်ဆက်တင်ပြခဲ့ကြသည်။

## ကိုးကား
===ကိုးကားအညွှန်း==

### ကိုးကားရင်းမြစ်
* Hermann Kern, *Through the Labyrinth*, ed. Robert Ferré and Jeff Saward, Prestel, 2000, .  (This is an English translation of Kern's original German monograph *Labyrinthe* published by Prestel in 1982.)
*
Vanity Fair (၂၀၀၄ ရုပ်ရှင်)

***ဗနတီဖဲယား(Vanity Fair)***သည် မီရာ နေး ရိုက်ကူးသော ၂၀၀၄ ရာဇဝင်ရုပ်ရှင် ဖြစ်သည်။ ဝီလျံ မိတ်ပိ သက္ကရေး ရေးသားသော ၁၈၄၈ ထုတ် ဗနတီဖဲယား ဝတ္ထုကို မှီငြမ်းထားသည်။ ၎င်းဝတ္ထုကို ရုပ်ရှင်ကားနှင့် ရုပ်သံများစွာက မှီငြမ်း ရိုက်ကူးကြသည်။ Reese Witherspoon သရုပ်ဆောင်သော ဘက်ကီရှာ့ ဇာတ်ရုပ်ကို အများကြီး တိုးတက်မွမ်းမံထားသည်ကို နေး၏ ဗားရှင်း၌ သိသာသော အပြောင်းအလဲကို တွေ့ရသည်။

ရုပ်ရှင်သည် ဆုပေါင်းများစွာ သိမ်းပိုက်နိုင်ပြီး၊ ဆန်ကာတင်စာရင်းများစွာ ဝင်သည်။ ၂၀၀၄ ဗင်းနစ်ရုပ်ရှင်ပွဲတော်တွင် ရွှေခြင်္သေ့ဆုအတွက် ဆန်ကာတင်စာရင်းဝင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ကဏ္ဍ:၂၀၀၄ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ဒဖိုကျောင်းတော် (ချောင်ယဲ့)

**ဒဖိုကျောင်းတော်** သို့မဟုတ် **ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီးကျောင်းတော်** () သည် တရုတ်နိုင်ငံ၊ ဂန်းဆု (Gansu), ချောင်ယဲ့ (Zhangye) တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အနောက်ရှီယာကာလ Western Xia period အတွင်း ၁၁၀၀ နှစ်ဝန်းကျင်လောက်က တည်ဆောက်ခဲ့သည့် ၃၅ မီတာရှည်လျားသည် အလွန်တရာကြီးမားသည့် လျောင်းတော်မူရုပ်ပွားတော်ကြီးကြောင့် ကျောင်းတော်သည် လူသိများထင်ရှားသည်။ ၂၀၀၅ - ၂၀၀၆ တွင်ကျောင်းတော်ကို  ပြန်လည်ပြင်ဆင်မှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် လာရောက်လည်ပတ်သူများ ထောင်ပေါင်းများစွာရှိခဲ့သည်။ ကျောင်းတော်၏ အမည်သည် အချိန်ကာလရွေ့လျောလာသည်နှင့်အမျှ "Kasyapa Buddha Temple" (迦叶如来寺), the "Bojue Temple" (宝觉寺), the "Hongren Temple" (宏仁寺), "လျောင်းတော်မူဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကျောင်းတော်" (睡佛寺) စသဖြင့် အမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ယခုလက်ရှိ ကျောင်းတော်၏ အမည်မှာ "ဒဖို" ဖြစ်ပြီး "ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီး" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။

## သမိုင်း
## ရုပ်ပွားတော်နှင့် ခန်းမ
ကျောင်းတော်ရှိ ရုပ်ပွားတော်ကြီးကို သစ်သားကိုယ်ထည်တွင် ရွှံ့စေဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။ ဂေါတမဗုဒ္ဓ ပရိနိဗ္ဗာန်စံဝင်နေသည့် ပုံစံ ဖြစ်သည်။ သူ၏ သာဝကဆယ်ဦးတို့သည် သူ၏ အနောက်တွင် ရပ်နေဟန် တည်ရှိသည်။ ရုပ်ပွားတော်ကြီးမှာ  Western Xia (1038–1227)ကာလ ကတည်းက ကြီးကြီးမားမား ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ မရှိပေ။ ရုပ်ပွားတော်ကြီး၏ အလျားသည် ၃၅ မီတာ (၁၁၅ ပေ) ရှိပြီး Ruth W. Dunnell က "တရုတ်နိုင်ငံရှိ ရွှံ့စေးဖြင့်ပြုလုပ်ထားသည် အကြီးဆုံးလျောင်းတော်မူဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီး" ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။

ခန်းမတွင် အလျား ၄၈ မီတာ (၁၅၇ ပေ)၊ အကျယ် ၂၄ မီတာ (၇၉ ပေ) ရုပ်ပွားတော်၊ အမြင့် ၃၃ မီတာ (၁၀၈ ပေ) ရှိသည့် ရုပ်ပွားတော်သည် စံပယ်တော်မူလျက်ရှိသည်။ Qing မင်းဆက် (1644–1911)ကာလ သရုပ်ဖော်ပန်းချီများ ရှိပြီး ထိုကာလက ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်များထဲမှ ရှားပါးသည့် သစ်သားဖြင့်ပြုလုပ်ထားသည့် လက်ရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သရုပ်ဖော်ပန်းချီတွင် Xuanzang  နှင့် သူ၏ နောက်ပါများအကြောင်းကို ဖော်ပြထားသည်။ Xuanzang သည် မြင်းကို စီးနင်းနေပြီး မျောက်မင်း စွန်းဝူခန်း မြေပေါ်တွင် ပုဆစ်ဒူးတုပ်နေဟန် ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားကျောင်းများ
Vanity Fair (ဝတ္ထု)

***ဗနတီဖဲယား***သည် ဝီလျံ မိတ်ပိ သက္ကရေး ရေးသားသော အင်္ဂလိပ် ဝတ္ထု ဖြစ်ကာ၊ နပိုလီယံစစ်ပွဲများ ဖြစ်နေစဉ်နှင့် ဖြစ်ပြီးနောက် သူတို့ သူငယ်ချင်းများနှင့် မိသားစုများအကြား ရှင်သန်ရသော ဘက်ကီရှာ့နှင့် အမယ်လျာ ဆက်လီတို့ ဘဝအကြောင်း ခြယ်မှုန်းထားသည်။ ပထမဆုံးကြိမ် ထုတ်ဝေသည်မှာ ၁၈၄၇ မှ ၁၈၄၈ ထိ လစဉ် အခန်းဆက်အဖြစ် ထုတ်ပြီး၊ စုစုပေါင်း ၁၉ တွဲ ရှိသည်။ အင်္ဂလိပ်လူမှုရေး ကောက်ကြောင်းများဟု ဒုစာတန်း ထိုးထားသည်။ ၁၉ ရာစု အစောပိုင်းက ဗြိတိသျှလူမှုရေးလောကကို သရော်လိုခြင်းဖြင့် ရေးသားသည်။ စာနှင့်တွဲပြီး သရုပ်ဖော်ပုံများစွာကို သက္ကရေးကိုယ်တိုင်ဆွဲ၍ ထည့်သွင်း ဖော်ပြသည်။ တတွဲတည်းပေါင်းချုပ် လုံးချင်းအနေဖြင့်မူ ၁၈၄၈ တွင် သူရဲကောင်းမရှိတဲ့ ဝတ္ထုတပုဒ်ဟု ဒုစာတန်းထိုးကာ ထုတ်ဝေသည်။ ထိုခေတ်တုန်းက သူရဲကောင်းဝါဒစာအုပ်များ မှိုလိုပေါက်နေရာ ၎င်းကို တိုက်ဖျက်လိုသော သဘောလည်း ပါသည်။ 

ဇာတ်လမ်းမှာ ရုပ်သေးပြဇာတ်ထုပ်လို ဇာတ်ကွက်ဆင်ထားသည်။ ဝတ္ထုတွဲသည် ကျော်ကြားလှကာ၊ အကောင်းမြင် ဝေဖန်သုံးသပ်ကြသည်။ ယခုအခါ ဤဝတ္ထုကို ဂန္ထဝင်အဖြစ် မှတ်ယူလိုက်ပြီး၊ ရုပ်ရှင်၊ ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ၊ အသံဝတ္ထုများအဖြစ် ပြန်လည်မှီငြမ်း ရိုက်ကူးကြသည်။ ၂၀၀၃ တွင် ဘီဘီစီ၏ ယူကေ အကြိုက်ဆုံးစာအုပ်များစာရင်း The Big Read တွင် နံပါတ် ၁၂၂ ချိတ်သည်။

## ကိုးကား
ငန်းရိုင်းကန်

***ငန်းရိုင်းကန် The Wild Goose Lake*** ()သည် ၂၀၁၉ တရုတ် စိန်ပြေးတမ်း ရာဇဝတ်-ရင်ဖိုကား ဖြစ်ပြီး ဒါရိုက်တာမှာ တျောက်ယိနန်ဖြစ်သည်။  ၂၀၁၉ ကိန်းနက်ရုပ်ရှင်ပွဲတော်တွင် ပြသရန် ရွေးချယ်ခံရသည်။

## သရုပ်ဆောင်များ
* ဟူကဲ၊ ကျိုးကျဲနုံ (အဖြစ်)
* ကွေ့လွိန်မေ၊ လျိုအိုက်အိုက်
* လျောက်ဖန်၊ ဗိုလ်ကြီးလျို 
* ဝမ်ချန်၊ ယန်စုကျွင်း 
* ချီတောက်၊ ဟွားဟွား 
* ဟွမ်ကြွယ်၊ ယင်ကဲ 
* ကလိုမားယန်၊ ဖင်းဖင်း 
* ကျန်းယီချုံး၊ ရှောင်တုံးပေ  
* ချိန်ယုံကျုံး၊ အမှုသည်

## ဖြန့်ချိ
တွင် ၂၀၁၉ ကိန်းနက်ရုပ်ရှင်ပွဲတော်၌ အစမ်းပြသည်။ တွင် တရုတ်ပြည်၌ ဖြန့်ချိပြီး၊၂၀၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၅ တွင် ပြင်သစ်၌ ပြသသည်။၂၀၂၀ ဇူလိုင် ၇ တွင် ဘလူးရေးနှင့် DVD. ခွေ ထုတ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၂၀၁၉ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ကဏ္ဍ:တရုတ် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ပဒဲကောရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်

**ပဒဲကောရွာ** ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ ပဒဲကောကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၅၀၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပဒဲကောကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၇၂၄ ဦး၊ မ ၂၆၇၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၄၀၃ ဦးနေထိုင်သည်။  

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ယိုကိုဟားမား ရူးစေး

သည် ဂျပန်လူမျိုး သရုပ်ဆောင်နှင့် မော်ဒယ်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူသည် Stardust Promotion အေဂျင်စီ၏ အသင်းဝင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူသည် ၂၀၁၄ ခုနှစ် Super Sentai အမျိုးအစား ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲဖြစ်သော Ressha Sentai ToQger ၌ Hikari Nonomura (ToQ 4gou) အဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ကာ လူသိများလာခဲ့သည်။

## အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း
ဆဋ္ဌမတန်း အရွယ်၌ လျူးစေးသည် မိသားစုနှင့်အတူ ဟာရာဂျူကူသို့ ပြောင်းရွေ့ခဲ့ပြီး Stardust Promotion သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
လျူးစေးသည် ထိုရုံးမှ ဖွဲ့စည်းထားသော အဖွဲ့ဖြစ်သည့် Ebidan အဖွဲ့၏ အဖွဲ့ဝင်ဟောင်းတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။

ယိုကိုဟားမား၏ ပထမဆုံး အနုပညာခြေလှမ်းမှာ Eiko Seminar ၏ ကြော်ငြာတစ်ခုတွင် ဖြစ်သည်။ သူသည် လူရွေးပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်၍ Nikopuchi မဂ္ဂဇင်း၌ အမျိုးသားမော်ဒယ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ လျူးစေးသည် Menmo တွင် နံပါတ် (၁) မဲအများဆုံး ရရှိခဲ့သည်။ ထိုနှစ်ထဲမှာပင် Kamen Rider Fourze တွင် ပွဲဦးထွက် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

၂၀၁၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် Ressha Sentai ToQger တွင် Hikari Nonomura (ToQ 4gou) အဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

၂၀၁၅ ခုနှစ် မတ်လတွင် လျူးစေးသည်  men's model of Nicola မှ ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ဇူလိုင် ၃၁၊ ၂၀၂၀ တွင် လျူးစေး ယိုကိုဟားမားသည် ဆေးရုံဆင်းပြီဖြစ်ကြောင်းနှင့် ၂ ပတ် self-isolation ပြုလုပ်လျက်ရှိကြောင်း ၎င်း၏ အင်စတာဂရမ်မှတစ်ဆင့် အသိပေးပြောကြားခဲ့သည်။

## Filmography
### ရုပ်ရှင်များ
### ရုပ်မြင်သံကြားဇာတ်လမ်းတွဲများ
### ဆုများ
## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်ခ်များ
* Official profile at Stardust Promotion 
* Official profile at *Nicola* 
* 

ကဏ္ဍ:ဂျပန် အမျိုးသား အဆိုတော်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၉၆ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ရွှေပန်းသီး

**ရွှေပန်းသီး (သို့) ရွှေရောင်ပန်းသီး** () သည် ရိုးရာ ရာဇဝင်ဇာတ်လမ်းများ (သို့) ရိုးရာ ပုံပြင်များစွာတွင် ပါရှိတတ်သော အကြောင်းအရာတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ထပ်ခါတလဲလဲဖော်ပြသော အကြောင်းအရာများတွင် လူဆိုး (သို့) မိစ္ဆာတစ်ဦးဦးမှ ဖွက်ထား၊ ခိုးထားသော ရွှေပန်းသီးကို သူရဲကောင်းတစ်ဦးဦးမှ ပြန်လည်ရယူခြင်း စသည့်အကြောင်းအရာများဖြစ်သည်။ ဂရိဒဏ္ဍာရီ၊ အိုင်းရစ်ဒဏ္ဍာရီတို့တွင် ပါဝင်တတ်သည်။ 

## ဂရိဒဏ္ဍာရီ 
ရွှေပန်းသီးအကြောင်းကို ဂရိဒဏ္ဍာရီတွင် ဖြစ်ရပ်သုံးခု၌ ဖော်ပြပါရှိသည်။

### အတ္တလန်းတာ
ပထမဖြစ်ရပ်တွင် အတ္တလန်းတာသည် မိမိအား ချစ်ရေးဆိုသူများကို အပြေးပြိုင်ရန် စိန်ခေါ်ပြီး ရှုံးနိမ့်သူများကို လှံဖြင့် ထိုးသတ်သည်။ ဟစ်ပေါမင်နီးဇ် (သို့) မာလန်းနီယန်အား အဲဖရာဒိုက်တီနတ်ဘုရားမက ရွှေရောင်းပန်းသီး သုံးလုံးကို ပေးလိုက်သည်။ ပြိုင်ပွဲ၌ မာလန်းနီယန်သည် ပြေးစဉ် ပန်းသီးတစ်လုံးခြင်းစီကို ချပစ်ခဲ့၏။ အတ္တလန်းတာက ထိုပန်းသီးများကို လိုက်ကောက်သဖြင့် ပြိုင်ပွဲ၌ ရှုံးခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် မာလန်းနီယန်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ကာ ပါးသန်နာပီးယပ်စ် ခေါ်သော သားတစ်ဦးထွန်းကားခဲ့သည်။

ထိုနှစ်ဦးမှာ ချစ်ရေမွှန်ကာ ဆစ်ဘစ်လီ (သို့) ဇုစ် ဘုရားကျောင်းတွင် ချစ်တင်းနှောမိသောကြောင့် ခြင်္သေ့အဖြစ် အသွင်ပြောင်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

### ထရိုဂျန်စစ်ပွဲနှင့် ရွှေပန်းသီးဇာတ်လမ်း
 (ပါရိစ်၏ ဆုံးဖြတ်ရွေးချယ်ခြင်း) ပုံ၊ ပါရိစ်သည် ညာဘက်လက်တွင် ရွှေရောင်ပန်းသီးကို ကိုင်၍ နတ်သမီးများကို တွက်ဆဟန်ဖြင့် လေ့လာအကဲဖြတ်နေခြင်း၊]]
အခါတစ်ပါး၌ ဇုစ်သည် ပီးလိယပ်စ်နှင့် တက်သစ်တို့၏ လက်ထပ်ခြင်းကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် စားသောက်ပွဲတော်တစ်ရပ်ကျင်းပခဲ့သည်။ ပဋိပက္ခနတ်ဘုရားမ အဲရစ်ကို မဖိတ်သော်လည်း ရောက်လာခဲ့ကာ ရွှေပန်းသီးတစ်လုံးကို ပွဲတော်အတွင်းသို့ ပစ်သွင်းလိုက်သည်။ ပန်းသီး၌ပါသော ထွင်းထားသည့် စကားလုံးမှာ : "ΤΗΙ ΚΑΛΛΙΣΤΗΙ" (, အလှပဆုံးသူ အတွက်/သို့) ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ဟဲရာ၊ အသီးနာနှင့် အဲဖရာဒိုက်တီ နတ်ဘုရားမသုံးပါးတို့က ပန်းသီးကို တောင်းဆိုခဲ့ရာ ဇုစ်က ပါဝင်ပတ်သက်လိုခြင်း မရှိသဖြင့် ရွေးချယ်ရန်တာဝန်ကို ထရွိုင်မင်းသား ပါရိစ် (ပါရိရှ်) ကို လွှဲခဲ့သည်။ ပါရိစ်သည် ယခင်က ပြိုင်ပွဲတစ်ခုတွင် အဲရီးဇ်နတ်ဘုရားက နွားသိုးအသွင်ဖြင့် အကောင်းဆုံး ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ခဲ့၍ မျှမျှတတဖြင့် ထိုဆုကို အဲရီးဇ်သို့ ပေးအပ်ခဲ့ဖူးသည်။ ဇုစ်က ဟားမီးဇ်ကို ပန်းသီးပေးလိုက်ပြီး ပါရိစ်ဆီသို့ သွားပို့ရန် ခိုင်းစေခဲ့သည်။ နတ်ဘုရားမများသည် စောဒကမတက်ဘဲ ၎င်း၏ ရွေးချယ်မှုကို လက်ခံလိမ့်မည်ဆိုသည်ကိုလည်း အမှာပါးခိုင်၏။ နတ်ဘုရားမတစ်ပါးဆီသည် ပန်းသီးကို တပ်မက်သောကြောင့် ပါရိစ်ရှေ့တွင် အဝတ်မပါကိုယ်ဗလာချွတ်ပြကြလေသည်။ ထို့နောက်လည်း ပန်းသီးရရန် လာဘ်ထိုးကြရာ ဟဲရာက ၎င်းကို ဥရောပနှင့် အာရှမိုင်းနာကျွန်းဆွယ်ဒေသ၏ ဘုရင်ဖြစ်စေမည်၊ အသီးနာက တိုက်ပွဲများတွင် ဉာဏ်ပညာနှင့် ကျွမ်းကျင်မှုကို ပေးသနားမည်၊ အဲဖရာဒိုက်တီက ကမ္ဘာတွင် အချောမောဆုံးအမျိုးသမီးဖြစ်သော ယခု မဲနစ်လေးယပ်စ်ဘုရင်နှင့် လက်ထပ်ထားသည့် စပါတာမှ ဟဲလန် (ဟဲလန်းနီး) ကို ဆောင်ကျဉ်းပေးမည် စသဖြင့် နတ်ဘုရားမများက အမျိုးမျိုး ကမ်းလှမ်းကြသည်။ ပါရိစ်သည် အဲဖရာဒိုက်တီကို ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး ထိုဆုံးဖြတ်ချက်သည် ထရိုဂျန်စစ်ပွဲကို ဖြစ်စေခဲ့သည်။ ယင်းနောက် ပါရိစ်သည် ၎င်း၏ မြို့နှင့် ၎င်းကိုယ်တိုင် ပျက်စီးခြင်းများ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။

### ဟဲရာ 
တတိယ ဖြစ်ရပ်တွင် ဟဲရာ၏ မြင့်မြတ်သော ရွှေပန်းသီးပင်သည် ရွှေပန်းသီးများကို သီး၏။ ဇုစ်က သူမကို လက်ဆောင်အဖြစ် ပေးထားခြင်းဖြစ်လေသည်။ လာဒန် အမည်ရ နဂါးကို ပန်းသီးများမခိုးစေရန် စောင့်ကြပ်စေသည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဒဏ္ဍာရီလာ အပင်များ
ဇံသီးဂူဘုရား

ဇံသီးဂူဘုရားသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။ 

မင်းနန်သူရွာနှင့် အနောက်ဖွားစောရွာအကြား ကားလမ်း၏ အရှေ့ဘက်တွင်ရှိသော ဂူဘုရားတစ်ဆူဖြစ်သည်။

ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ
ဂူနီဘုရား

ဂူနီဘုရားသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတွင် တည်ရှိသည်။                                                                                                                                                                                                                                                                     ဂူနီဘုရား (ကူးနီဘုရား) (ညောင်ဦးကမ်းပါးချောက် အထက်ပိုင်း) နတ်သမီးကမ်းပါးချောက်သို့ ညောင်ဦးမြို့မှ ဩားရာလမ်းပေါ်တွင် တစ်ဆူတည်း ထီးထီးတည်ရှိသည်။                                                                                                                     ကျောက်ဂူဥမင်သွားရာလမ်းခွဲမှ လာလျှင်လည်း ရသည်။ ထူးခြားသည်မှာ ညောင်ဦးကမ်းပါးချောက်နှင့် အနီးတစ်ဝိုက်တွင် မည်သည့်နေရာကကြည့်ကြည့် တောင်ထိပ်တွင် ကြီးကြီးမားမား တစ်ဆူတည်း တည်ရှိနေခြင်းဖြစ်သည်။                                    တချို့တဝက်မှာ ပျက်စီးနေသော်လည်း လူသူအရောက်အပေါက်နည်းသဖြင့် ဗုဒ္ဓဝင် နံရံဆေးရေးများမှာ အကောင်းနီးပါး ရှိနေသေးသည်။
နာဂလန်ပြည်နယ်

**နာဂလန်** သည် အိန္ဒိယအရှေမြောက်ပိုင်းရှိ ကုန်းတွင်းပိတ်ပြည်နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည်မြောက်ဘက်တွင် အရုဏာချယ်ပရာဒေ့ရှ် ပြည်နယ် ၊ အနောက်ဘက်တွင် အာသံ ၊ တောင်ဘက်တွင်မဏိပူရပြည်နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းနှင့်ထိစပ်နေပါသည်။ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးနာဂလန်၏မြို့တော်မှာ ကိုဟီမာဖြစ်ပြီး ၎င်းဒေသ၏ အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သည်။  ၂၀၁၁ ခုနှစ်အိန္ဒိယသန်းခေါင်စာရင်းတွင် နယ်မြေကျယ်ဝန်းပြီး ကျယ်ဝန်းပြီး လူဦးရေ ၁,၉၈၀,၆၀၂ ရှိ၍ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အသေးငယ်ဆုံးသောပြည်နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ 

အရှေ့တောင်အာရှသို့ ဥရောပသားများ နယ်ချဲ့လာသည့်အခါ စစ်ပွဲများဖြစ်ပေါ်လာပြီး တွေကနေညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုနှင့်အစီးနင်းမရှိခဲ့ဖူး မြန်မာနိုင်ငံရှိ နာဂအနွယ် မေတေလူမျိုးများ နှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံရဲ့အရှေ့မြောက်ဘက်မှာရှိသည့် အခြားသူများကို ညှင်းပန်းနှိပ်စက်မှုများပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ကျူးကျော်သူများသည် တိရစ္ဆာန်ခေါင်းများရရန် အမဲရှာဖွေခြင်းနှင့် တိုင်းရင်းသားများကို ရှာဖွေရန်လာခဲ့ကြသည်။ ဗြိတိသျှတို့သည်ဟိမဝန္တာမြောက်ပိုင်းတွင်နေထိုင်သောလူများနှင့် ပတ်သက်၍ မြန်မာဧည့်လမ်းညွှန်များကိုမေးမြန်းသောအခါသူတို့က“ နာကာ” ဟုပြောခဲ့သည်။ ၎င်းကို 'နာဂ' အဖြစ်မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်းတွင်အသုံးပြုခဲ့သည်။

### ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ 
left|thumb|ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ ၁၉၄၀မြေပုံတွင်အာသံ၏အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် နာဂလန်နှင့် ကိုဟီမာမြို့တော်ကိုပြသထားသည်။

ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များနှင့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေများ
ကဏ္ဍ:အသင်းဝင်မှသာ ရနိုင်သည့် အကြောင်းအရာသို့ လင့်ချိတ်ထားသော စာမျက်နှာများ
ကဏ္ဍ:Webarchive template wayback links
ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ
ဖက်ဆစ်ဝါဒ

**ဖက်ဆစ်ဝါဒ** ဆိုသည်မှာ အရင်းရှင်ကြီးများက ပြည်သူလူထုကို‌ ခြောက်လှန့်၍ အုပ်စိုးသော အာဏာရှင်စနစ်ကို ဆိုလိုသည်။ ၂၀ ရာစုအတွင်း အရင်းရှင်စနစ် ပိုမိုကြီးထွားလာသည်နှင့်အမျှ ကြီးမားသော ပြဿနာများကို ရင်ဆိုင်လာရသည်။ ကုန်ထုတ်လုပ်မှု ပရမ်းပတာဖြစ်သောကြောင့် စီးပွားပျက်ကပ်များ မကြာခဏဖြစ်ပေါ်သည်။ ခေါင်းပုံဖြတ်ခံရသော အလုပ်သမားများသည် နိုင်ငံရေးအသိ တိုးတက်လာသောကြောင့် အရင်းရှင်စနစ်ကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်ကြသည်။ ကြီးမားသော ပြဿနာများကြားတွင် အရင်းရှင်စနစ်ကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းနိုင်ရန် အရင်းရှင်ကြီးများသည် ဒီမိုကရေစီနည်းလမ်းကို စွန့်ပယ်ပြီး အဓမ္မနည်းလမ်းများကို အသုံးပြုကြသည်။ ပြည်သူလူထုကို အာဏာရှင်စနစ်ဖြင့် အုပ်ချုပ်သည်။ ဤသို့ဖြင့် ဖက်စစ်စနစ်သည် ခေတ်နောက်ပြန်ဆွဲ၍ ဖောက်ပြန်သောစနစ်ဖြစ်သည်။ ၂၀ရာစု အတွင်း ဖက်ဆစ်ဝါဒသည် အီတလီ၊ဂျာမနီ နှင့်ဂျပန်တို့တွင် ထင်ရှားစွာ ထွန်းကားခဲ့သည်။ ယခုအခါမည်သည့်နိုင်ငံမှဖက်ဆစ်စနစ်ကိုမကျင့်သုံးတော့ပါ။
 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံရေး စနစ်များ
ကဏ္ဍ:အမျိုးသားရေးဝါဒ
တရုတ်တံဆိပ်ခေါင်းများ

alt=|thumb|380x380px|"**နဂါးကြီး** "အမည်ရသည့် တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ပထမဦးဆုံးစာပို့ခရ တံဆိပ်ခေါင်းများ၊ ၁၈၇၈၊ တရုတ်စာတိုက်
တရုတ်၏ စာပို့တံဆိပ်ခေါင်းများနှင့် စာတိုက် တံဆိပ်ခေါင်း များ၏ သမိုင်းကြောင်းသည် ၁၉၃၀နှင့် ၁၉၄၀ ပြည့်နှစ်များတွင် တရုတ်ဧကရာဇ်နှင့် ဂျပန်တို့၏သိမ်းပိုက်မှုများကြောင့် ပြည်တွင်းစစ်ဖြစ်ပွားမှုကြောင့် ရှုပ်ထွေးခဲ့ရသည်။

## ချင်မင်းဆက် 
တရုတ်တွင် စာတိုက်ဝန်ဆောင်မှုသည် လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ၂,၅၀၀ ခန့်ကိုပြန်လည်ရောက်ရှိစေသော်လည်း ခေတ်မီစာတိုက်ဝန်ဆောင်မှုကို  ချင်အစိုးရလက်ထက် ၁၈၇၇ခုနှစ်အထိ တည်ထောင်ခြင်းမရှိခဲ့ပါ။ တရုတ်စာပေ၌ "ချင်းချောင်"သည် မင်းဆက်ကိုရည်ညွှန်းသကဲ့သို့ ချင် (သို့) ချင်းစာလုံး၏ မူလအဓိပ္ပါယ်မှာ "ရှင်းလင်းသော"ဟု အဓိပ္ပါယ်ရပါသည်။

right|thumb|151x151px|၁၈၈၅ ခုနှစ်ထုတ်  ကန်ဒါရင်တံဆိပ်တုံးတွင် အမည်မသိစာလုံးများဖြင့် တံဆိပ်ခေါင်းကို ဖျက်ထားသည့်ပုံကို ရှန်ဟိုင်းရှိ ပြင်သစ်စာတိုက်ရုံးတွင် တွေ့ရှိရပါသည်။
right|thumb|151x151px|ဂျပန်စာဖြင့် ထည့်သွင်းရေးသားသော ၁၈၉၇ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသည့် ၀.၅ရာခိုင်နှုန်းတန်ဖိုးရှိသည့် တံဆိပ်ခေါင်း။

တရုတ် : 大清國郵報 ကြီးမြတ်သောချင်ပြည် စာဝင်စာထွက်

ဖိုင်:紅印花小4分郵票.jpg|အနီရောင်အခွန် တံဆိပ်ခေါင်းကို ၁၈၉၇ ခုနှစ်တွင် စာတိုက်အတွက်အသုံးပြုခဲ့သည်။
ဖိုင်:1902 Chine Yv67.jpg|၁၉၀၂ခုနှစ်ထုတ် ၂၀ဆင့်တန် တံဆိပ်ခေါင်း
ဖိုင်:1908 Chine Yv78.jpg|၁၉၀၈ခုနှစ်ထုတ် ၇ဆင့်တန်တံဆိပ်ခေါင်း
ဖိုင်:Stamp China 1910 3c.jpg|၃ဆင့်တန်ဖိုးရှိသည့် စိမ်းပြာရောင်တံဆိပ်ခေါင်းသည် တရုတ်ဧကရာဇ်နောက်ဆုံးအသုံးပြုခဲ့သော တံဆိပ်ခေါင်းများထဲအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။
ဖိုင်:CN 1909 MiNr0079 pm B002a.jpg|ရွှမ်တုံဧကရာဇ်မင်းနန်းစံသည့် ၁၉၀၉ အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်ခေါင်း

ဖိုင်:Stamp China 1945 2 inauguration.jpg|ရှန်ကေရှိတ်၏တံဆိပ်ခေါင်း ပထမဆုံးပေါ်ထွက်လာခြင်းမရှိသော်လည်း ၁၉၄၅ အောက်တိုဘာတွင် ကျင်းပသော ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားများတွင်အမျိုးသားရေးသင်္ကေတအဖြစ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုလာခဲ့ကြသည်။
ဖိုင်:Stamp China 1946 2000 on 5 ovpt.jpg|ငွေကြေးဖောင်းပွမှုဆိုးဝါးခြင်းသည် ပုံနှိပ်လုပ်ငန်းပုံမှန်လည်ပတ်ဖို့ရန် အခက်အခဲကို ဖြစ်စေသည်။ ဤတံဆိပ်ခေါင်းသည် ၁၉၄၆ခုနှစ်က ဒေါ်လာ ၂၀၀၀တန်ဖိုးရှိပါသည်။
ဖိုင်:Stamp China 1949 4c on 100 silver ovpt.jpg|ငွေတံဆိပ် ပေါ်တွင် ငွေစက္ကူများကို ၁၉၄၉ ခုနှစ်အလယ်ပိုင်းလအနည်းငယ်သာ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
ဖိုင်:Defence of kinmen and Matsu 1.40 Stamp.JPG|ထိုင်ဝမ်ကျွန်းသုံး ၁၉၅၉ခုနှစ်ထုတ် တံဆိပ်ခေါင်း။
စာတိုက်စနစ်သည် ၁၉၅၀ မတ်လနှင့်ဩဂုတ်လနှင့် ၁၉၅၁ မေလတို့တွင်ဖြစ်ပွားခဲ့သောအစိုးရပြဿနာများနှင့်အတူ ယခင်အစိုးရ၏တံဆိပ်ခေါင်းများကို အပိုထပ်ဆောင်း ရန်လိုအပ်ကြောင်းတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင်၊ အရှေ့မြောက်ပြည်နယ်များရှိ ကျန်ရှိသောတံဆိပ်ခေါင်းများကို ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင်လည်းကောင်း၊ ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်ဒီဇင်ဘာလတွင် အရှေ့တရုတ်နိုင်ငံ များတွင် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။

### ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေး 
ကဏ္ဍ:ရိုးရာတရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ
ကဏ္ဍ:ရိုးရှင်းသော တရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သည့် ဆောင်းပါးများ
အစ်နီးယစ်

**အစ်နီးယစ်ဒ်** (; ) သည် လက်တင် ကဗျာရှည်တစ်ပုဒ်ဖြစ်၍ ဗားဂျစ်လ်မှ ဘီစီ ၂၉ နှင့် ၁၉ ရာစုကြားက ရေးသားခဲ့သည်။ ဤကဗျာသည် အီတလီသို့ ခရီးသွားခဲ့သော ထရိုဂျန်သား အစ်နီးယပ်စ်အကြောင်း ရာဇဝင်ဇာတ်လမ်းကို ပြောပြသည့် ကဗျာဖြစ်၏။ ဤသို့ဖြင့် အစ်နီးယပ်စ်သည် ရောမသားတို့၏ ဘိုးဘေးတစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့သည်။ ကဗျာတွင် စာကြောင်းရေ ၉,၈၉၆ ပါဝင်၍ Dactylic hexameter မတြာချိုး ကဗျာဖြစ်၏။ ကဗျာတွင် စုစုပေါင်း စာအုပ် (၁၂) အုပ်ရှိ၍ ပထမခြောက်ပုဒ်မှာ အစ်နီးယပ်စ်၏ ထရွိုင်မှသည် အီတလီသို့ ခြေဦးတည့်ရာ သွားလာခြင်း အကြောင်းကို ဖော်ပြထား၍ ဒုတိယခြောက်အုပ်မှာ ထရိုဂျန်သားတို့သည် လက်တင်များအပေါ် အဆုံးသတ်အောင်ပွဲဆင်နိုင်ခဲ့ခြင်းကို ဖော်ပြထားကာ အစ်နီးယပ်စ်နှင့် ထရိုဂျန်သားနောက်လိုက်နောက်ပါတို့သည် လက်တင်ဆိုသော အမည်အောက်၌ ပါဝင်သွားရန် ကံကြမ္မာဖန်လာခဲ့ပေသည်။ 

အစ်နီးယပ်စ်သည် "အိလိယဒ်" ကဗျာတွင် ဇာတ်ကောင်အဖြစ်ပါဝင်ထားကာ ၎င်းကို ဂရိ-ရောမ ရာဇဝင်၊ ဒဏ္ဍာရီအဖြစ်လည်း သိရှိခဲ့သည်။ ဗားဂျစ်လ်သည် အဆက်စပ်မရှိသော အစ်နီးယပ်စ်၏ ခြေဦးတည့်ရာသွားလာခြင်းများ၊ ရောမမြို့တည်ထောင်ခြင်းအကြောင်း ဝိုးတဝါးဆက်စပ်မှုများကို ယူငင်သည်။ အစ်နီးယပ်စ်ကို တိကျသောကိုယ်ပိုင်လက္ခဏာဖြင့် ပုံသေသတ်မှတ်မထားဘဲ ရိုးဖြောင့်မှန်ကန်သော နိုင်ငံအတွက် ကျေပွန်သော ပုဂ္ဂိုလ်ဟူ၍ ဖော်ပြသည်။ ၎င်းရေးသော အစ်နီးယစ်ကဗျာကိုလည်း နိုင်ငံ/မြို့ တည်ထောင်ခြင်းဒဏ္ဍာရီ (သို့) အမျိုးသားရေးဆိုင်ရာ ကဗျာလင်္ကာရှည် အဖြစ် စိတ်ဝင်စားအောင်ရေးဖွဲ့ခဲ့သည်။ ထိုသို့ အမျိုးသားလက္ခဏာပါသော ကဗျာသည် ရောမမြို့ကို ထရွိုင်မြို့၏ ရာဇဝင်ဇာတ်လမ်းနှင့် ဆက်စပ်ပေးကာ ပျူးနစ်စစ်ပွဲများအကြောင်းကို ရှင်းလင်းပြသပေးကာ ရောမ၏ ပထမဆုံးနန်းဆက် "ဂျူလီယို-ကလောဒီယန်" မင်းဆက်ကို ရောမနှင့် ထရွိုင်တို့မှ နတ်ဘုရားများ၊ သူရဲကောင်းများ၊ မြို့တည်နန်းတည်သူများ၏ သားမြေမြစ်များအဖြစ် တရားဝင်ဖြစ်သွားစေသည်။

အစ်နီးယစ်ကဗျာကို ကဗျာဆရာ ဗားဂျစ်လ်၏ ကဝေကဝိလက်ရာအဖြစ် ကျယ်ပြန့်စွာ အသိအမှတ်ပြုကြလေသည်။ လက်တင်စာပေ၏ အကောင်းဆုံးလက်ရာများထဲက တစ်ခုအဖြစ်လည်း လက်ခံကြသည်။

## ကိုးကား
ဖီလစ် (မျိုးရိုး)

**ဖီလစ်**သည် မျိုးရိုးနာမည် ဖြစ်သည်။ ဤမျိုးရိုးဖြင့် ကျော်ကြားသူများမှာ

* ဂျိမ်းစ် ဖီလစ် (၁၈၃၄-၁၉၁၃)၊ အင်္ဂလိပ်မွေး ပြင်သစ် မြင်းစီးဆရာ
* ဂျွန် ဖီလစ် (c. ၁၇၂၄-၁၇၉၂)၊ ကနေဒီယန်း ကုန်သည်နှင့် နိုင်ငံရေးသမား 

ကဏ္ဍ:မျိုးရိုးနာမည်များ
ဘဂ်ဂူများ

**ဘဂ်ဂူများ** သည် ကျောက်ကိုထွင်းထားသည့် ဂူကိုးခုအစုအဝေးဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း Madhya Pradesh ပြည်နယ်၊ Dhar ခရိုင်၊ ဘဂ်မြို့ (Bagh ) ရှိ Vindhya တောင်တန်း၏ ဆင်ခြေလျှောတွင် တည်ရှိသည်။ Dhar မြို့မှ ၉၇ ကီလိုမီတာ အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ဤနေရာသည် ရှေးခေတ်အိန္ဒိယ ကျွမ်းကျင်သည့် ပန်းချီဆရာများ၏ အုတ်နံရံရှိ ပန်းချီများကြောင့် အထူးထင်ရှားသည်။  အိန္ဒိယတို့၏ ကျောက်ထွင်းဗိသုကာလက်ရာတစ်ခု ဖြစ်၍ "ဂူ" ဟူသည့်စကားလုံးအသုံးပြုသည်မှာ အနည်ငယ် မသင့်မလျော်ဖြစ်နေသည်။

ဘဂ်ဂူများသည် အဇန္တလိုဏ်ဂူ ကဲ့သို့ပင် ကျွမ်းကျင်သည့် လက်မှုပညာရှင်များက ထောင်လိုက်ကျနေသည့် ကျောက်တုံးများကို ထွင်းထုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဗုဒ္ဓစာပေ၌ ဂူကိုးခု ရှိသည်ဟု ဖော်ပြထားသော်လည်း ငါးခုသာ ကျန်ရှိတော့သည်။ ဂူများအားလုံးသည် ဝိဟာရများ ဖြစ်ကြပြီး လေးထောင့်ပုံသဏ္ဌာန်ရှိကာ ရဟန်းတော်များ နားနေရန်အတွက် ပြုလုပ်ထားသည့် ကျောင်းတော်များ ဖြစ်သည်။ နောက်ဘက်တွင် အခန်းငယ်တစ်ခုပါရှိကာ စေတီတစ်ခု ရှိပြီး ဆုတောင်းဝတ်ပြုခန်းလည်း ဖြစ်သည်။ ဤဂူငါးခုထဲမှ အရေးကြီးသည့် ဂူမှာ ဂူအမှတ် (၄) ဖြစ်သည်။ ဤဂူအမှတ် (၄) ကို  Rang Mahal (အရောင်များ၏ နန်းတော်) ဟု သိကြသည်။

ဘဂ်ဂူများကို အေဒီ ၅ - ၆ ရာစုက တူးခွဲခဲ့ကြသည်။ ထိုအချိန်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဗုဒ္ဓသာသနာ၏ နောက်ပိုင်းအချိန်ကာလလည်း ဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ၂ ရာစု သို့မဟုတ် ၁ ရာစုကတည်းက အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် သက်ဆိုင်သည့် ဂူများစွာကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။

ထိုဂူများကို ၅ - ၇ ရာစုအတွင်းဖြစ်သည့် Satavahana မင်းဆက်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံရှေးဟောင်းသုတေသနလေ့လာရေးက ထိုဂူများကို လွန်ခဲ့သည့် ၁၇ နှစ်ကျော်က ပြုပြင်မွမ်းမံမှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ 

## ပန်းချီများ
ဂူရှိ ဝိဟာရ၏ နံရံနှင့် မျက်နှာကြက်တို့တွင် ရေးဆွဲထားသည့် နံရံပန်းချီများကို ဂူ ၃ နှင့် ဂူ ၄ တွင် ယခုထက်တိုင် တွေ့မြင်နိုင်သေးသည်။ (ဂူ ၂, ၅, ၇ တို့တွင်မူ အကြွင်းအကျန်ပန်းချီများကို မြင်တွေ့နိုင်သေးသည်)။ ပန်းချီများသည် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာထက် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အသားပေးပန်းချီများ ဖြစ်သည်။ ဂူ၏ အောက်ကြမ်းပြင်သည် နီညိုရောင်ကျောက်ခဲများ ခင်းထားပြီး ရွှံ့အင်္ဂတေထူထဲစွာ ကိုင်ထားသည်။

File:Bagh Caves statues.jpg|Mural statues.
File:PAINTING IN BAGH CAVE 2 Bodhisattva.jpg|Painting of a Bodhisattva in Bagh Cave 2.
File:Bagh Cave 4 Details of Painting-1.jpg|Bagh Cave 4 Details of painting.
File:BAGH Bodhisttva-1.jpg|Bagh Caves, Painting of a Bodhisattva.

## အချိန်ရက်စွဲများ

File:Bagh Caves overview.jpg|Caves overview.
File:Bagh Caves entrance.jpg|Entrance.
File:Bagh Caves pillars.jpg|Pillars.
File:Bagh Caves front.jpg|Front of the caves.
File:Bagh Caves monumental statue.jpg|Monumental statues.
File:Bagh Caves sign.jpg|ASI notice.

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ
ကဒ်မက်စ်

၏ လက်ရာ။]]

ဂရိဒဏ္ဍာရီတွင် **ကဒ်မက်စ်** (;  *Kadmos*) သည် သီးဗာ ကို စတင်တည်ထောင်သူ၊ ပထမဆုံးသော ဘုရင်တစ်ပါးဖြစ်သည်။ ကဒ်မက်စ်သည် ပါးဆီးယပ်စ်၊ ဘာလဲ့ရာဖန်တို့နှင့်အတူ ပထမဆုံးသော ဂရိသူရဲကောင်းတစ်ဦးဖြစ်၍ ဟဲရာကလီးဇ်ခေတ် မတိုင်မီ မိစ္ဆာသတ္တဝါများကို သုတ်သင်ရာ၌ အကြီးကျယ်ဆုံးသော သူရဲကောင်းတစ်ဦးဖြစ်လေသည်။ ဘုရင် အဂျီးနော် နှင့် မိဖုရား တဲလစ်ဖာဆာတို့၏ သား၊ ဖာနီးရှာ(လူမျိုး)မင်းသားတစ်ပါးဖြစ်သည်ဟု များသောအားဖြင့် ဖော်ပြကြကာ ယူရိုးပါ၊ ဆစ်လစ်၊ ဖီးနစ် တို့နှင့် ညီအကို မောင်နှမ တော်စပ်သည်။ ၎င်းကို မိဘများက ညီမဖြစ်သူ ယရိုးပါးကို ရှာဖွေ၍ တိုင်းယာဆိပ်ကမ်းဒေသသို့ ပြန်လည်စောင့်ကြပ်ခေါ်ဆောင်လာရန် စေလွှတ်ခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ ယခင်က ဖာနီးရှာကမ်းခြေတစ်လုတွင် ဇုစ်က သူမကို ဖျားယောင်သွေးဆောင်သွားခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ရှေးကျသော ဖော်ပြချက်များတွင် ကဒ်မက်စ်နှင့် ယူရိုးပါတို့သည် ဖီးနစ်၏ သားသမီးများအဖြစ် ပြဆိုသည်။  ကဒ်မက်စ်သည် ဂရိမြို့ သီးဗာကိုတည်ထောင်ခဲ့ကာ သီးဗာရှိ ရဲတိုက်ခံတပ်ကို ၎င်းကိုဂုဏ်ပြုသော အားဖြင့် ကဒ်မီးယာ ဟူ၍ မူလက အမည်ပေးထားခဲ့ကြသည်။

ကဒ်မက်စ်၏ ဇာတိချက်ကြွေမွေးရပ်မြေကို ရှေးခေတ်စာရေးဆရာများကြား အဓိကအားဖြင့် ကွဲလွဲကြသည်။ အေသင်မှ အပေါလိုဒေါရပ်စ်သည် ၎င်းကို ဖာနီးရှာ (ဆစ်မစ်တစ်လူမျိုးတစ်မျိုး) လူမျိုးဟု ဖော်ပြသည်။ သို့သော် များစွာသော အခြားဖော်ပြချက်များ၌ လက်ဘနွန်မီ တိုင်းယာ နှင့် အီဂျစ်မှ စီးဗာမြို့တို့ကို ဖော်ပြထား၏။ နိုင်းမြစ်စောင့်နတ် တစ်ဦးဖြစ်သော နီးလပ်စ်၏ စမီးများထဲကတစ်ဦးဖြစ်သော ကဒ်မက်စ်၏ မိခင်၊ သူမအမည်မှာ သီးဗာမြို့ဇာစ်မြစ်အမည်ပါရှိသောကြောင့် ရံခါ၌ သင့်တော်စေရန် ကဒ်မက်စ်၏ မိဘမျိုးရိုးကို ပြုပြင်ကြလေ့ရှိသည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီလာ သူရဲကောင်းများ
ကရာစကာ (မျိုးရိုး)

**ကရာစကာ**သည် မျိုးရိုးနာမည် ဖြစ်သည်။ နာမည်ကြီးများမှာ

*ဂျကပ် ကရာစကာ၊ :en:Jakub Kraska (၂၀၀၀ မွေး), ပိုလန်ရေကူးသမား
*ဂျာဇီ ကရာစကာ၊ :en:Jerzy Kraska (၁၉၅၁ မွေး), ပိုလန်ဘောလုံးသမား

ကဏ္ဍ:မျိုးရိုးနာမည်များ
အက်ဒီး

**အက်ဒီး**သည် မှည့်ခေါ်သော အမည်နာမ ဖြစ်သည်။ နာမည်ရှိသူများမှာ

* အက်ဒီး ဘေးစလပ်၊ :en:Edil Baisalov, ကာဂျစ္စတန် လှုပ်ရှားသူ
* အက်ဒီး ရိုစင်ကိစ်:en:Edil Rosenqvist, ဖင်လန် နပမ်းသမား

*အက်ဒီး*ဟူသော အမည်မှာ *ဘုန်းတန်ခိုး ကြီးမား၍ အရာအားလုံးကို အုပ်စိုးသူ*ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
မစ်နော (မျိုးရိုး)

**မစ်နော်**သည် မျိုးရိုးနာမည် ဖြစ်သည်။ မစ္စနောဟု စသတ်သံ ပါအောင် ဖတ်ပါ။ နာမည်ရှိသူများမှာ

*ဘရု မစ်နော၊ :en:Bruce McNall (၁၉၅၀ မွေး), အမေရိကန် မြင်းကွင်းပိုင်ရှင်နှင့် အားကစားအမှုဆောင်
*သောမတ် မစ်နော၊ :en:Thomas McNall (၁၈၇၄-၁၉၅၃), ကနေဒါ ကုန်သည်နှင့် နိုင်ငံရေးသမား

ကဏ္ဍ:မျိုးရိုးနာမည်များ
အဘ်ဒဲဂါဒီးရ် (မျိုးရိုး)

**အဘ်ဒဲဂါဒီးရ်** သည် မျိုးရိုးနာမည် ဖြစ်သည်။ နာမည်ရှိသူများမှာ 

*အဘ်ဒေါလာ အဘ်ဒဲဂါဒီးရ် ၊ :en:Abdalla Abdelgadir (၁၉၈၈ မွေး), ဆူဒန် တာလတ်ပြေးသမား
* ဘဒရပ်ဒဲဂါဒီးရ်၊ :en:Badr Abdelgadir (၁၉၇၄ မွေး), ဆူဒန် ဘောလုံးဒိုင်လူကြီး

ကဏ္ဍ:မျိုးရိုးနာမည်များ
အဘ်ဒင်နု (မျိုးရိုး)

**အဘ်ဒင်နု** သည် မျိုးရိုးနာမည် ဖြစ်သည်။ နုကို နုဇ်ဟု ဖတ်ပါ။ နာမည်ရှိသူများမှာ

*အယ် ဟချီမီ အဘ်ဒင်နု၊ :en:El Hachemi Abdenouz (၁၉၅၆ မွေး), အယ်လ်ဂျီးရီးယန်း တာဝေးပြေးသမား
*ရဲဒါ အဘ်ဒင်နု၊ :en:Réda Abdenouz (၁၉၆၈ မွေး), အယ်လ်ဂျီးရီးယန်း တာလတ်ပြေးသမား

ကဏ္ဍ:မျိုးရိုးနာမည်များ
ဟာဘီတို (မျိုးရိုး)

**ဟာဘီတို** သည် မျိုးရိုးနာမည် ဖြစ်သည်။ နာမည်ရှိသူများမှာ 

* စီအလီတို ဟာဘီတို၊ :en:Cielito Habito (၁၉၅၃ မွေး), ဖိလစ်ပိုင် စီးပွားရေးပညာရှင်၊ ပညာရေးသမားနှင့် ဂျာနယ်လစ်
* ရူဘင် ဟာဘီတို၊ :en:Ruben Habito (၁၉၄၇ ခန့်မွေး), ဖီလစ်ပိုင် ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်နှင့် စာရေးဆရာ

ကဏ္ဍ:မျိုးရိုးနာမည်များ
အိုင်းဂယ် (မျိုးရိုး)

**အိုင်းဂယ်**သည် မျိုးရိုးနာမည် ဖြစ်သည်။ နာမည်ရှိသူများမှာ

*ဘီ အိုင်းဂယ်၊ :en:Bill Eigel, အမေရိကန် နိုင်ငံရေးသမား
*ဟန်နာ အိုင်းဂယ်၊ :en:Hanna Eigel (၁၉၃၉ မွေး), ဩစတြီးယန်း စကိတ်စီးသူ
*ဖာဗယ် အိုင်းဂယ်၊ :en:Pavel Eigel (၁၉၉၀ မွေး), ရုရှား ဆလလုံ ကနူးလှော်သူ
ဟဲစလို့ (မျိုးရိုး)

**ဟဲစလို့** သည် ဒတ်ချ် မျိုးရိုးနာမည် ဖြစ်သည်။ ဟဲလ်စလို့တ်ဟု ဖတ်သည်။ ဟဲလ်စလု-တ်မှာ အင်္ဂလိပ်ဖတ်သံ ဖြစ်သည်။ နာမည်ရှိသူများမှာ 

*ဒရီး ဟဲစလို့၊ :en:Dries Helsloot (၁၉၃၇ မွေး), ဒတ်ချ် ဆိုင်ကယ်စီးသူ
*မိရှာ ဟဲစလို့၊ :en:Misja Helsloot (၁၉၇၃ မွေး), ဒတ်ချ် ဒီဂျေ
ဟာ့ဂါ (မျိုးရိုး)

**ဟာ့ဂါ**သည် မျိုးရိုးနာမည် ဖြစ်သည်။ နာမည်ရှိသူများမှာ

* အဖရက် ဒီ ဟာ့ဂါ၊ :en:Alfred D. Herger (၁၉၄၂ မွေး), ပွာတိုရီကန် ရုပ်သံတင်ဆက်သူနှင့် စိတ်ပညာရှင်
* ဝေါလီ ဟာ့ဂါ၊ :en:Wally Herger (၁၉၄၅ မွေး), အမေရိကန် နိုင်ငံရေးသမား 

ကဏ္ဍ:မျိုးရိုးနာမည်များ
ဒရီး ဟဲစလို့

**ဒရီးဟဲစလို့**(၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၃၇ မွေး)သည် အနားယူသွားပြီ ဖြစ်သည့် နယ်သာလန်နိုင်ငံမှ စက်ဘီးစီးသူ ဖြစ်သည်။ ၁၉၆၇ တွင် သူ့ဇာတိ အမ်စတာဒမ်မြို့တွင် ပြုလုပ်သည့်  UCI Motor-paced World Championships ပြိုင်ပွဲ၌ ကြေးတံဆိပ် ရသည်။ ၁၉၆၆ တွင် motor-paced racing ၌ နိုင်ငံ့ဂုဏ်ဆောင်ဘွဲ့ ရပြီး၊ ၁၉၆၇-၁၉၆၉ တွင် ဒုတိယနေရာဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၁၉၃၇ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကွန်ပဲ့ရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်

** ကွန်ပဲ့ရွာ** သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေကျင်မြို့နယ် ရှိ ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ: ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကျုံပငရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်

** ကျုံပငရွာ ** သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေကျင်မြို့နယ် ရှိ ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ: ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထီးကလေးရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်

**ထီးကလေးရွာ** ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ ထီးကလေးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၅၈၈ ဖြစ်သည်။   

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ထောင်လောင်ရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်

**ထောင်လောင်ရွာ** ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ ထောင်လောင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၅၄၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ထောင်လောင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၆၈ ဦး၊ မ ၃၇၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၇၄၅ ဦးနေထိုင်သည်။  

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ခြေတော်ရာရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်

**ခြေတော်ရာရွာ** ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ ခြေတော်ရာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၄၉၈ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ခြေတော်ရာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၈၁ ဦး၊ မ ၁၃၃၆ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၇၁၇ ဦးနေထိုင်သည်။  

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဟင်္သာဝဲရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်

**ဟင်္သာဝဲရွာ** ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ ဟင်္သာဝဲကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၅၂၂ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဟင်္သာဝဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၃၁၄ ဦး၊ မ ၁၅၂၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၈၄၂ ဦးနေထိုင်သည်။  

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
သရက်ချောင်းရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်

**သရက်ချောင်းရွာ** ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ သရက်ချောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၄၉၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ သရက်ချောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၅၉ ဦး၊ မ ၁၂၃၂ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၄၉၁ ဦးနေထိုင်သည်။  

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အာဖရိကတိုက်ရှိ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံများနှင့် အမှီအခိုနယ်မြေများ စာရင်း

ဤစာရင်းသည် အာဖရိကတိုက်ရှိ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံများနှင့် အမှီအခိုနယ်မြေများစာရင်းဖြစ်သည်။ ဤစာရင်းတွင် လုံးဝအသိအမှတ်ပြုနိုင်ငံများ၊ အကန့်အသတ် သို့မဟုတ် လုံးဝအသိအမှတ်ပြုခြင်းမခံရသော နိုင်ငံများနှင့် အာဖရိကနိုင်ငံနှင့် အာဖရိကနိုင်ငံမဟုတ်သော နိုင်ငံများ၏ အမှီအခိုနယ်မြေများပါဝင်သည်။ ဤစာရင်း၌ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် နိုင်ငံ ၅၆ ခု( ၅၄ နိုင်ငံမှ ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ)၊ အာဖရိကမဟုတ်သော အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံများ၏ အမှီအခိုနယ်မြေ ၂ ခုနှင့် အာဖရိကမဟုတ်သော အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံများ၏ နိုင်ငံတော်ဒေသခွဲ ၉ ခုကို စာရင်းပြုစုထားခြင်းဖြစ်သည်။

ဥရောပတိုက်မကြီးထက် အာဖရိကတိုက်မကြီးနှင့် ပို၍နီးကပ်သည်ဟု အချို့က ယူဆကြသော မော်လတာနိုင်ငံနှင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ အီတလီနိုင်ငံ၊ ပေါ်တူဂီနိုင်ငံနှင့် စပိန်နိုင်ငံတို့၏ အစိတ်အပိုင်းများသည် အာဖရိကတိုက်ကျောက်လွှာတွင်ရှိသော်လည်း နိုင်ငံရေးအရ သဘောတူညီချက်များဖြင့် ဥရောပအဖြစ် ယေဘုယျအားဖြင့် မှတ်ယူကြသည်။ အီဂျစ်နိုင်ငံသည် အာရှတိုက်ရှိ ဆိုင်းနိုင်းကျွန်းဆွယ်တွင် နယ်မြေများကျယ်ပြန့်သော်လည်း အာဖရိကနိုင်ငံအဖြစ် မှတ်ယူသည်။

## အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံများ 
### အသိအမှတ်ပြုနိုင်ငံများ 
ဖော်ပြုပါ နိုင်ငံ ၅၄ ခုမှ ကုလသမဂ္ဂနှင့် အာဖရိကသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအားလုံးမှ လုံးဝအသိအမှတ်ပြုသော နိုင်ငံများဖြစ်သည်။ 

### နိုင်ငံတကာမှ အကန့်အသတ်ဖြင့် သို့မဟုတ် လုံးဝအသိအမှတ်မပြုသော နိုင်ငံများ 
ဖော်ပြပါ နိုင်ငံ ၂ ခုမှ ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်သာ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံဟု ကြေညာထားပြီး အချို့နယ်မြေများသာ ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ကာ အခြားသောနိုင်ငံများမှ အကန့်အသတ် သို့မဟုတ် လုံးဝ အသိအမှတ်ပြုမထားသော နိုင်ငံများဖြစ်သည်။ နှစ်နိုင်ငံလုံးသည် ကုလသမဂ္ဂနိုင်ငံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံမဟုတ်သော်လည်း ဆာရာဝီ အာရပ် ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံသည် အာဖရိကသမဂ္ဂ၏ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံဖြစ်သည်။

## အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအရ အစိတ်အပိုင်းများ 
ဤသည်မှ အာဖရိကမဟုတ်သော နိုင်ငံများ၏ ဖွဲ့စည်းပုံရ အစိတ်အပိုင်းများဖြစ်သော နယ်မြေ ၁၀ ခုစာရင်းဖြစ်သည်။

## အမှီအခိုနယ်မြေများ 

## ဆက်လက်ကြည့်ရှုရန် 
## မှတ်စုများ 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အာဖရိကတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ
ကဏ္ဍ:အာဖရိကတိုက်နှင့်ဆက်နွယ်သော စာရင်းများ
ကဏ္ဍ:တိုက်ကြီးများအလိုက် နိုင်ငံများ၏ စာရင်းများ
ဒလဆိပ်ရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်

**ဒလဆိပ်ရွာ** ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ ဒလဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၅၂၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဒလဆိပ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၂၉၆ ဦး၊ မ ၁၃၄၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၆၄၃ ဦးနေထိုင်သည်။  

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဦးပုဒ်ချောင်းရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်

** ဦးပုဒ်ချောင်းရွာ** သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေကျင်မြို့နယ် ရှိ ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ: ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆုံကုန်းရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်

**ဆုံကုန်းရွာ** ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ ဆုံကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၄၇၇ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဆုံကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၁၁၂ ဦး၊ မ ၁၁၈၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၂၂၉၉ ဦးနေထိုင်သည်။  

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဆင်ဖြူအိုင်ရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်

**ဆင်ဖြူအိုင်ရွာ** ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ ဆင်ဖြူအိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၅၆၂ ဖြစ်သည်။   

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကွမ်းဆိပ်ရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်

**ကွမ်းဆိပ်ရွာ** ()သည်ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ပဲခူးခရိုင်၊ ရွေကျင်မြို့နယ်တွင် တည်ရှိသောရွာကြီးတစ်ရွာဖြစ်သည်။ စစ်တောင်းမြစ်၏ ကမ်းပါးပေါ်တွင်တည်ရှိသော လှေဆိပ်ရွာကြီးလဲဖြစ်သည်။ ရာဇဝင်များရှိခဲ့သော သားပြချောင်းသည် ရွာ၏အလည်မှဖြတ်သန်း၍ စစ်တောင်းမြစ်အတွင်းသို့စီးဝင်ပါသည်။ ရွာ၏ပတ်လည်တွင် ပေါင်းလောင်းတောင်တန်းက ကာဆီးထားသည်။ ၂၀၁၄ခုနှစ်သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရပ်ကွက်၆ခု ကျား (၂၄၉၈)ဦး မ(၂၅၃၇)ဦး ပေါင်း(၅၀၃၅)ဦးဖြစ်သည်။

ကျေးရွာအုပ်စုလဲဖြစ်ပြီး ရွာတည်နေရာကုဒ်မှာ ၁၇၉၄၆၆ ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်အတွင်း အကြီးဆုံးရွာဖြစ်ပြီး မွန်ပြည်နယ်နှင့်ပဲခူးတိုင်းကိုဆက်သွယ်ထားသည့်လမ်းမကြီးပေါ်တွင်တည်ရှိသည်။ ရွာရှိလူဦးရေအများစုမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာကိုးကွယ်သူများဖြစ်ပြီး ဟိန္ဒူဘာသာ နှင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာကိုးကွယ်သူအနည်းငယ်ရှိသည်။ ဗမာလူမျိုးအများဆုံးနေထိုင်ပြီး ကရင်လူမျိုး မွန်လူမျိုး ရှမ်းလူမျိုး အနည်းငယ်နေထိုင်ပါသည်။ အဓိကစီးပွားရေးလုပ်ငန်းမှာ ရာဘာလုပ်ငန်း ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးခြင်း လယ်ယာစိုက်ပျိုးခြင်း ကုန်စုံဆိုင်များ ဝါးလုပ်ငန်း သစ်လုပ်ငန်း များလုပ်ကိုင်ပါသည် ။၁၆ကုတင်ဆန့်တိုက်နယ်ဆေးရုံ ၊နယ်မြေရဲစခန်း ၊စာသင်ကျောင်း ၃ကျောင်း ၊ ရွာ၏စည်ပင်ဈေး၊ မီးသတ်ရုံး ၊ မဂ်လာခန်းမ ၊ ကားဂိတ်၊ လှေဆိပ် ၊ ရွာဘောလုံးကွင်း ၊ ကမ္ဘာ့ရတနာဘဏ်ခွဲ ၊ ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဋ္ဌာန၊ ကုန်စုံဆိုင်ကြီးများရှိသောရွာကြီးဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အစ်နီးယပ်စ်

​ဂရိ-ရောမဒဏ္ဍာရီတွင် **အစ်နီးယပ်စ်** (;  *Aineías*) သည် ထရိုဂျန်သူရဲကောင်းတစ်ဦးဖြစ်၍ မင်းသား အန်ကိုက်ဆီးဇ် နှင့် အဲဖရာဒိုက်တီ(ဗီးနပ်စ်) နတ်ဘုရားမ၏ သားဖြစ်သည်။ ဖခင်သည် ထရွိုင်ဘုရင် ပရိုင်းယန်၏ ညီအကိုဝမ်းကွဲတော်စပ်သူဖြစ်ကာ နှစ်ဦးစလုံးသည် ထရွိုင်မြို့တည်ဘုရင် အီလို့စ်၏ မြေးများဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် အစ်နီးယပ်စ်သည် ပရိုင်းယန်၏ သားများဖြစ်သော ပါရိစ်နှင့် ဟက်တာတို့၏ နှစ်ဝမ်းကွဲ ညီအကိုတော်စပ်သည်။ ဂရိဒဏ္ဍာရီမှ ဇာတ်ကောင်တစ်ဦးဖြစ်၍ ဟိုးမား၏ အိလိယဒ်ကဗျာတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ရောမဒဏ္ဍာရီတွင် အကျယ်တဝံ့ရေးသားခံရပြီး အထူးအားဖြင့် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်အရှိဆုံးမှာ ဗားဂျစ်လ်၏ အစ်နီးယစ်ကဗျာရှည်တွင်ဖြစ်သည်။ ယင်းကဗျာ၌ ကဗျာဆရာက ရောမြွတ်လပ်စ် နှင့် ရီးမက်စ် တို့၏ ဘိုးဘေးအဖြစ် ဖော်ပြရေးသားထားပေသည်။ စနောရီ စတားလဆန်က ၎င်းကို နော့စ် အိုင်းဆစ်ယာနတ်ဘုရားအစုမှ ဗီးဒါနတ်ဘုရားဟူ၍ ဖော်ပြခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီလာ သူရဲကောင်းများ
ပျဉ်ရေရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်

**ပျဉ်ရေရွာ** ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ ဝိုင်ကျွန်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၅၃၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝိုင်ကျွန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၅၁ ဦး၊ မ ၁၈၀၀ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၄၅၁ ဦးနေထိုင်သည်။  

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဒုံဇရစ်ရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်

**ဒုံဇရစ်ရွာ** ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ ဒုံဇရစ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၄၇၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဒုံဇရစ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၇၂ ဦး၊ မ ၂၉၀၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၅၇၈၁ ဦးနေထိုင်သည်။  

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မဘီးရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်

** မဘီးရွာ** သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေကျင်မြို့နယ် ရှိ ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ: ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
မအူပင်ရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်

**မအူပင်ရွာ** ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ မအူပင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၅၀၅ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မအူပင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၅၁၉ ဦး၊ မ ၅၃၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၅၄ ဦးနေထိုင်သည်။  

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဇလုပ်ကြီးရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်

** ဇလုပ်ကြီးရွာ** သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေကျင်မြို့နယ် ရှိ ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ: ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ညောင်ပင်ကြီးရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်

**ညောင်ပင်ကြီးရွာ** ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ ညောင်ပင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၅၃၉ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ညောင်ပင်ကြီးကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၇၇၃ ဦး၊ မ ၈၂၇ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၆၀၀ ဦးနေထိုင်သည်။  

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
တံခွန်တိုင်ရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်

**တံခွန်တိုင်ရွာ** ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ တံခွန်တိုင်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၄၈၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ တံခွန်တိုင်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၉၆၅ ဦး၊ မ ၂၀၂၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၉၉၀ ဦးနေထိုင်သည်။  

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အင်းဗလာရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်

**အင်းဗလာရွာ** ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ အင်းဗလာကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၅၃၁ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အင်းဗလာကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၈၉၆ ဦး၊ မ ၉၈၈ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၈၈၄ ဦးနေထိုင်သည်။  

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝင်းခနိမ်ရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်

**ဝင်းခနိမ်ရွာ** ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ ဝင်းခနိမ်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၄၈၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ဝင်းခနိမ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၆၇၆ ဦး၊ မ ၁၆၇၅ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၃၅၁ ဦးနေထိုင်သည်။  

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငါးလေလံဈေး

**အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငါးလေလံဈေး** သည်မြိတ်မြို့၊ အင်းလေးမြိုင်စက်မှုဇုံ၌ တည်ရှိကာ၊ ၁၀၃.၅၇ ဧက ကျယ်ဝန်းသော မြေပေါ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကော်မရှင်၏ ၂၉.၉.၂၀၀၀ ရက်စွဲပါ ခွင့်ပြုချက်အမှတ် ၃၄၈/၂၀၀၀ ဖြင့် စီမံကိန်း စတင်ခဲ့သည်။

မြေငှားသက်တမ်း ၂၅+၅+၅= ၃၅ နှစ်ရှိကာ၊ ငါးလုပ်ငန်း ဦးစီးဌာနမှ အစုရှယ်ယာ ၃၀ % နှင့် မြန်မာစီထရာကိုကုမ္ပဏီမှ ၆၀ % ထိ ပါဝင်သည်။ ကျန် ၁၀ % မှာ လုပ်ငန်းရှင် အမည် ဖြစ်သည်။ ပြည်ပချေးငွေ ကန်ဒေါ်လာ သန်း ၂၀ ဖြင့် ၂၀၀၁ အောက်တိုဘာ ၁ တွင် လုပ်ငန်း စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သော်လည်း၊ အတွေ့အကြုံနည်းပါးခြင်း၊ လုပ်ငန်းကျွမ်းကျင်မှု မရှိခြင်း၊ အရောင်းအဝယ်မသွက်လက်ခြင်းတို့ကြောင့် ၂၀၀၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ တွင် စီမံကိန်းကို ယာယီပိတ်သိမ်းခဲ့သည်။

## ဝိရောဓိများ
သက်ဆိုင်ရာဌာနများ ပူးပေါင်းပါဝင်မှု အားနည်းခြင်းကြောင့် ရပ်တန့်ခဲ့ရသော ငါးလေလံဈေး ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်အောင် ကြိုးပမ်းရာတွင် ရေထွက်ကုန်အခွန် ရှောင်တိမ်းရန် ကြိုးစားနေသော ရေလုပ်ငန်းရှင်များကြောင့် ကြန့်ကြာရသည်ဟု လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးဇော်ဟိန်းက ဆိုသည်။ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း ကိုယ်ပိုင် ငါးလေလံဈေး ဖြစ်ပေါ်အောင် အားမထုတ်နိုင်သောကြောင့်၊ ထိုင်းဘက်သို့ အဓိက တင်ပို့ရောင်းနေရရာ၊ ကုန်ချိန်နှင့် ငါးအမျိုးအစား မမှန်ပြခြင်း ကဲ့သို့ကော တရားမဝင် ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားမှုများ ပေါ်ပေါက်လာသည်။ နှစ်စဉ် ၁၅၀ ဘီလျံကျပ် နစ်နာဆုံးရှုံးသည်

နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ဒေါ်လာသန်း ၂၀ ဖြင့် ပြန်လည်လည်ပတ်ရန် သက်ဆိုင်ရာကုမ္ပဏီက အဆိုပြုပြီး၊ မြန်မာပြည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံတကာအဆင့်မီ ငါးလေလံဈေး အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာက အစိုးရဆီမှ ရရန်ရှိ အကြွေးများ လျော်ပေးမည်ဟု အဆိုပြုသော်လည်း၊ ပြည်ထောင်စုအဆင့် ဝန်ကြီးဌာနက မခွင့်ပြုသေးချေ။ ငါးဖမ်းသင်္ဘောပိုင်ရှင်များနှင့် ရေလုပ်ငန်းရှင်များက ငါးလေလံဈေးကို အဓိက ချုပ်ကိုင်ထားပါက အောက်ခြေဝန်ထမ်းများနှင့် အဂတိလိုက်စားမှုများ ဖြစ်နိုင်သည်ဟု လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်က ဆိုသည်

မြိတ်ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဒေသရှိ ငါးသယံဇာတသည် ငါးခိုးဖမ်းလှေများကြောင့် ပြုန်းတီးနေရကာ၊ အိမ်နီးချင်းထိုင်းက ငါးဈေးကွက်ကြီးကို ချုပ်ကိုင်ထားသည်။ မြန်မာက ၁ နှစ် ကန်ဒေါ်လာ သန်း ၇၀၀ သာ တင်ပို့နိုင်ချိန်တွင်၊ ထိုင်းက တနှစ် ရေထွက်ပစ္စည်း တင်ပို့မှု ကန်ဒေါ်လာ ၇ ဘီလျံကျော် ရရှိသည်။

## ကိုးကား
ဒဖိုကျောင်းတော် (ကွမ်ကျိုး)

**သ‌ဖော်ကျောင်းတော်** (; literally **Grand Buddha Temple**)သည် တရုတ်နိုင်ငံ၊ Guangdong ပြည်နယ်၊ ကွမ်ကျိုးမြို့တွင်တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

## သမိုင်း
## ဗိသုကာလက်ရာ
### မဟာဝီရခန်းမ
မဟာဝီရခန်းမသည် မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိကာ တောင်ဘက်သို့ မျက်နှာမူထားသည်။ ခန်းမ၏ အကျယ်သည် ၁၂၀၀ စတုရန်းမီတာ (၁၃၀၀၀ စတုရန်းပေ) ရှိသည်။ ထိုခန်းမသည် ကျင်မင်းဆက် Qing dynasty (1644–1911) က တည်ဆောက်ခဲ့သည့် ဗိသုကာလက်ရာတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ကြေးနီဖြင့် သွန်းလုပ်ထားသည့် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီးသုံးဆူသည် ဤမဟာဝီရခန်းမတွင် သီတင်းသုံးစံပယ်လျက်ရှိသည်။ ရုပ်ပွားတော်တစ်ဆူချင်းစီသည် အမြင့် ၆ မီတာ (၂၀ ပေ)၊ အလေးချိန် ၁၀ တန် (9.8 long tons; 11 short tons) ရှိကြသည်။

## ရုပ်ပုံများ
## ကိုးကား
မဟာဝီရခန်းမ

**မဟာဝီရခန်းမ**  (အဓိကခန်းမ ဟု ရိုးရိုးသိကြ) သည် တရုတ်ရိုးရာဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်များတွင် အဓိက ခန်းမ သို့မဟုတ် အဆောက်အဦကို ဆိုလိုသည်။ ထိုခန်းမတွင် ဂေါတမဗုဒ္ဓ၏ ရုပ်ပွားတော်နှင့် အခြားသော ဗုဒ္ဓများနှင့် ဗောဓိသတ္တများလည်း သီတင်းသုံးတည်ရှိကြသည်။ ထိုခန်းမများကို ဂျပန်ဗုဒ္ဓဘာသာအဓိကခန်းမများအပါအဝင် အရှေ့အာရှတလွှားတွင် တွေ့မြင်နိုင်သည်။

## အမည်
## ဖော်ပြချက်
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဗိသုကာများ
ကရုဏာ

**ကရုဏာ** သည် ပါဠိနှင့် သင်္ကကရိုက် ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်ပြီး ပုံမှန်အားဖြင့် "သနားကြင်နာခြင်း" ဟု ဘာသာပြန်လေ့ရှိသည်။ ကရုဏာတရားသည် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ဂျိန်းဘာသာတို့၏ ကျင့်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
### ကရုဏာ၏ အသုံးများ
* (၁) သနား ကြင်နာခြင်း (ကရုဏာ စေတသိက်)။  
* (၂) သနားချစ်ခင်ခြင်း(ရာဂ)။  
* (၃) ကရုဏာရသ။  
* (တိ) (၄) ကရုဏာနှင့်ယှဉ်သော (ကရုဏာဈာန်)။ 
* (၅) သနားစရာကောင်းသော။  
* (ကြိ၊ ဝိ)(၆) သနားစဖွယ်၊ သနား စရာကောင်းအောင်။ 

### (၁) သနားကြင်နာခြင်း (ကရုဏာစေတသိက်)
(ကရုဏာဟူသည် ဆင်းရဲနွမ်းပါး ဒုက္ခိတသတ္တဝါများကိုမြင်လျှင် ထိုသူတို့ခံစား နေရသော ဒုက္ခကို ပယ်၍ ကယ်ဆယ်ချင်သောအားဖြင့် သူတော်ကောင်းတို့၏စိတ် နှလုံးကို တုန်လှုပ်ချောက်ချားအောင် ပြုတတ်သော သဘောတရားပင် ဖြစ်သည်၊ သူတစ်ပါးခံစားနေရသော ဒုက္ခကို ပယ်နိုင်သည် ဖြစ်စေ, မပယ်နိုင်သည်ဖြစ်စေ, ပျောက်သည် ဖြစ်စေ, မပျောက်သည်ဖြစ်စေ ထိုဒုက္ခကိုပယ်ရှားလိုခြင်း လက္ခဏာရှိသည်၊ 

သူတစ်ပါးဒုက္ခ ရောက်နေသည်ကို မြင်ရကြားရလျှင် သည်းမခံနိုင်ခြင်းကိစ္စ ရှိသည်၊ 

သာမန်ပုထုဇဉ်များအဖို့ ကရုဏာစစ်မဖြစ်ပဲ သောကဘက် ယိုင်သွားသည်က များမည်။   

### ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကရုဏာတရားသည် ဗုဒ္ဓဘာသာတို့အတွက် အထူးအရေးကြီးသည့် ထားရှိရမည့် တရားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထေရဝါဒတွင် ကရုဏာတရားလက်ကိုင်ထားပါက ယခုလက်ရှိဘဝတွင် ပျော်ရွှင်ချမ်းမြေ့ရပြီး နောင်ဘဝတို့၌ အထက်အထက်သော ဘုံများသို့ ရောက်ရှိမည် ဖြစ်သည်။ မဟာယာနတွင်မူ ကရုဏာတရားသည် ဗောဓိသတ္တဖြစ်ရန်အတွက် လိုအပ်သည့်ကျင့်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
#### ထေရဝါဒ
ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာတွင် ကရုဏာသည် ဗြဟ္မဝိဟာရတရားလေးပါးထဲတွင် တစ်ပါးအပါအဝင် ဖြစ်၏။ ထိုဗြဟ္မဝိဟာရတရားလေးပါးမှာ "မေတ္တာ, ကရုဏာ, မုဒိတာ, ဥပေက္ခာ" တို့ ဖြစ်ကြသည်။

#### မဟာယာန
### ဂျိန်းဘာသာ
### ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:သင်္သကရိုက်ဝေါဟာရများ
အထက်မဲဇောင်းရွာ၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်

**အထက်မဲဇောင်းရွာ** ()သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့)၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ အထက်မဲဇောင်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၉၅၅၆ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အထက်မဲဇောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၅၉ ဦး၊ မ ၂၀၉ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၄၆၈ ဦးနေထိုင်သည်။  

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရွှေကျင်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ဝိနိပါတ

**ဝိနိပါတ** (ပါဠိ - ဝိနိပါတံ) ဆိုသည်မှာ သေလွန်ပြီးနောက်တွင် ပုထုဇဉ်တို့သည် ကံတရား၏ စီမံရာအတိုင်း ရောက်ချင်ရာရာ ဘုံဘဝတို့ကို ရောက်ခြင်းဘေးဒုက္ခကို ဆိုလိုသည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ