open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ဥပါဒါနပဉှာသုတ်

အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ် မဂဓနိုင်ငံ နာလကရွာ၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ဇမ္ဗုခါဒကပရိဗိုဇ်က ဥပါဒါန်အကြောင်းမေးလျှောက်သဖြင့် အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ်က “ဥပါဒါန်လေးပါးနှင့် ဥပါဒါန်တို့ကိုပင် ပယ်စွန့်နိုင်ရန် အဋ္ဌင်္ဂိကအရိယာမဂ်ကိုပွားများ ရမည်”ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဩဃပဉှာသုတ်

အရှင်သာရိပုတ္တရာ မဂဓနိုင်ငံ နာလကရွာ၌ သီတင်းသုံးနေတောမူစဉ် ဇမ္ဗူခါဒက ပရိဗိုဇ်က ဩဃနှင့် စပ်၍ မေးလျှောက်သဖြင့် ဩဃလေးပါးနှင့် ဩဃလေးပါးကို ပယ်ရန် အဋ္ဌင်္ဂိကအရိယာမဂ်ကို ပွားများရမည်-ဟု အရှင်သာရိပုတ္တရာ ဖြေကြားတော် မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အဝိဇ္ဇာပဉှာသုတ်

မဂဓနိုင်ငံ နာလကရွာ၌ အရှင်သာရိပုတ္တရာအား ဇမ္ဗူဒကပရိဗိုဇ်က အဝိဇ္ဇာနှင့် ယင်းအဝိဇ္ဇာကို ပယ်စွန့်နိုင်သောအကျင့်တို့ကို မေးလျှောက်သဖြင့် အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ် ရှင်းလင်း ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အာသဝပဉှာသုတ်

ကာမာသဝ၊ ဘဝါသဝ၊ အဝိဇ္ဇာသဝ-ဟူသော အာသဝေါတရားသုံးပါး၊ အဋ္ဌင်္ဂီက အရိယာမဂ်-ဟူသော အာသဝပဟာနမဂ္ဂ၊ အာသဝပဟာန ပဋိပဒါတို့ကို မဂဓနိုင်ငံ နာဠကရွာ၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဇမ္ဗုခါဒကပရိဗိုဇ်၏ မေးလျှောက်ချက်ကို အရှင်သာရိပုတ္တရာ ဖြေဆိုဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ပရမဿာသပ္ပတ္တသုတ်

ဇမ္ဗုခါဒက၏ မေးလျှောက်ချက်အရ ဖဿာယတန ၆-ပါးတို့၏ သမုဒယ, အတ္ထင်္ဂမ, အဿာဒ, အာဒီနဝ, နိဿရဏကို မှန်ကန်စွာသိမြင်လျှင် အနုပါဒါဝိမုတ္တ ဖြစ်၏၊ ထိုအနုပါဒါဝိမုတ္တသည် ပရမဿာသပ္ပတ္တပေတည်း။ အဋ္ဌင်္ဂိကအရိယမဂ်သည် ပရမဿာသပတ္တ၏ မဂ္ဂ, ပဋိပဒါ, ပရမဿာသသစ္ဆိကိရိယာပေတည်းဟု အရှင်သာရိပုတ္တရာက မဂဓနိုင်ငံ နာလကရွာ၌ ဖြေကြားတော်မူရာ ဇမ္ဗုခါဒကပရိဗိုဇ်က ပရမဿာသပတ္တ၏ မဂ္ဂ, ပဋိပဒါ, ပရမဿာသသစ္ဆိကိရိယာတို့ ကောင်းမွန်လှပါပေ၏။ မမေ့မလျော့ခြင်းငှါ သင့်မြတ်လှပါပေ၏-ဟု လက်ခံလျှောက်ထားသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အဿာသပ္ပတ္တသုတ်

မဂဓနိုင်ငံ နာလကရွာ၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူသော အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ်အား ဇမ္ဗုခါဒကပရိဗိုဇ်က “အဿာသပ္ပတ္တ” နှင့် “ပဋိပဒါ”တို့ကို မေးလျှောက်သဖြင့် ဖဿာယတန ၆-ပါးတို့၏ သမုဒယ, အတ္ထင်္ဂမ, အဿာဒ, အာဒီနဝ, နိဿရဏတို့ကို အမှန်အတိုင်း သိမြင်လျှင် “အဿာသပ္ပတ္တ”ဖြစ်ကြောင်း၊ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးသည် “အဿာသပ္ပတ္တပဋိပဒါ” ဖြစ်ကြောင်း ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
တဏှာပဉှာသုတ်

အရှင်သာရိပုတ္တရာ မဂဓနိုင်ငံ နာလကရွာငယ်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဇမ္ဗုခါဒကပရိဗိုဇ်၏ မေးမြန်းလျှောက်ထားချက်အရ ကာမတဏှာ, ဘဝတဏှာ, ဝိဘဝတဏှာဟု တဏှာသုံးပါးရှိပုံ၊ ယင်းတဏှာသုံးပါးတို့ကို ပယ်ဖျောက်ရန် ပဋိပဒါသည် အဋ္ဌင်္ဂိကအရိယမဂ်ဖြစ်ပုံကို ဖြေကြားတော်မူပါသည်။ ဇမ္ဗုခါဒကပရိဗိုဇ်က အဋ္ဌင်္ဂိကအရိယမဂ္ဂသည် တဏှာပယ်ရန်အတွက် ကောင်းသောမဂ္ဂ၊ ပဋိပဒါဖြစ်ပါကြောင်း၊ အပ္ပမာဒဖြစ်ခြင်းငှါ သင့်မြတ်လှပါပေ၏ဟု လျှောက်ထားသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဓမ္မဝါဒီပဉှာသုတ်

အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ် မဂဓနိုင်ငံ နာလကရွာ၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဇမ္ဗုခါဒကပရိဗိုဇ်၏ မေးလျှောက်ချက်အရ

-ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟ ပယ်ခြင်းငှာ ဓမ္မကို ဟောပြောသူသည် “ဓမ္မဝါဒီ”၊

-ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟ ပယ်ရန် ကျင့်သုံးနေသူသည် “သုပ္ပဋိပန္န”၊

-ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟ ကိုအကြွင်းမဲ့ပယ်ပြီးသူသည် “သုဂတ”၊

-ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟ ပယ်ရန်အကျင့်သည် “အဋ္ဌင်္ဂိကအရိယမဂ်” ဖြစ်ကြောင်း ဖြေကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အရဟတ္တပဉှာသုတ်

အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ် မဂဓနိုင်ငံတော် နာလကရွာ၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မထေရ်မြတ်၏ တူဖြစ်သော ဇမ္ဗုခါဒကပရိဗိုဇ်၏ မေးလျှောက်ချက်အရ -ရာဂ, ဒေါသ, မောဟတို့ ကုန်ခမ်းခြင်းသည် အရဟတ္တဖိုလ်၊ မဂ္ဂင် ၈-ပါးသည် ထိုအရဟတ္တဖိုလ်ကို ရနိုင်သောကျင့်စဉ်ဖြစ်သည်ဟု ဖြေဆိုတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
နိဗ္ဗာနပဉှာသုတ်

အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ် မဂဓနိုင်ငံ နာဠကရွာ၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ဇမ္ဗုခါဒကပရိဗိုဇ်၏ မေးလျှောက်ချက်အရ နိဗ္ဗာန်နှင့်နိဗ္ဗာနသစ္ဆိကိရိယာပဋိပဒါကို ဖြေကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ နိဗ္ဗာန်နှင့်ဆက်စပ်သော ဆွေးနွေးချက်များကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

## ကိုးကား
အနတိစာရီသုတ်

လင်ယောက်ျားကို လွန်ကျူး၍မကျင့်သော ပညာရှိသောမာတုဂါမသည် သေပြီးနောက် နတ်ပြည်သို့ လာရောက်ရပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ပဉ္စသီလဝိသာရဒသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် “ငါးပါးသီလကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်သော သီလရှိသောမာတုဂါမသည် ရဲရဲတင်းတင်း အိမ်ကို အုပ်စိုးနိုင်၏”ဟု သိက္ခာပုဒ်တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
နာသေန္တိသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် (က) ဖျက်ဆီးနှင်ထုတ်ထိုက်၊ အိမ်၌ မနေစေရသော၊ (ခ) မဖျက်ဆီး မနှင်ထုတ်ထိုက်၊ အိမ်၌နေစေရသော မာတုဂါမ၏ အားငါးမျိုးတို့ကို ဝေဖန်၍ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အင်္ဂသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

မာတုဂါမ၏ အားငါးမျိုးကို အကျယ်ဟောပြတော်မူသည့်သုတ်။
------------

သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ကြောင်း အင်္ဂါလေးပါးကို ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဧကသုတ်

ယောက်ျား၏အစိုးရခြင်းဟူသော အားတစ်မျိုးတည်းဖြင့် လွှမ်းမိုးခံရသောမိန်းမကို ရုပ်အဆင်းအား, စည်းစိမ်ဥစ္စာအား, ဆွေမျိုးအား, သား (သမီး)အား, သီလအားဟူသော မာတုဂါမ၏ အားများသည် စောင့်ရှောက်ခြင်းငှာ မတတ်နိုင်ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

(မာတုဂါမ၏ အားငါးမျိုးကို ယောက်ျား၏ အစိုးရခြင်းဟူသော အားက-သာလွန်ပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။)

## ကိုးကား
အဘိဘုယျသုတ်

ရုပ်အဆင်း, စည်းစိမ်ဥစ္စာ, ဆွေမျိုး သားသမီး, အကျင့်သီလ-ဟူသော လင်ယောက်ျားကို လွှမ်းမိုးနိုင်သော မာတုဂါမ၏ အားငါးမျိုးကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ပသယှသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် လင်ယောက်ျားကို အနိုင် ယူနိုင်သော မာတုဂါမ၏ အားငါးမျိုးကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဘဒြကသုတ်

ဘုရားရှင် မလ္လနိုင်ငံ ဥရုဝေလကပ္ပနိဂုံးဝယ် သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဘဒြက ရွာသူကြီး၏ “ဆင်းရဲဖြစ်ခြင်း၊ ချုပ်ခြင်းကို” ဟောတော်မူပါဟု လျှောက်ထားချက်အရ “ဆန္ဒသည် ဒုက္ခ၏အကြောင်းဖြစ်ပုံကို အကျယ်တဝင့် ရှင်းလင်း၍ ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူပါသည်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ပါဋလိယသုတ်

ဘုရားရှင် ကောလိယမြို့ ဥတ္တရအမည်ရှိသော ကောလိယနိဂုံး၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ပါဋလိယရွာသူကြီး၏ မေးလျှောက်ချက်အရ မြတ်စွာဘုရားသည် “မာယာ”ကို သိသော်လည်း “မာယာဝီ”ပုဂ္ဂိုလ် မဟုတ်ပုံကို ပါဋလိယရွာသူကြီး သိနိုင်လောက်သော မျက်မြင်ဥပမာဖြင့် ရှင်းလင်းမိန့်ကြားတော်မူပြီး “မြတ်စွာဘုရားသည် မာယာကိုလည်းကောင်း၊ မာယာ၏အကျိုးကိုလည်းကောင်း၊ မာယာဝီပုဂ္ဂိုလ်၏ အပါယ ဒုဂ္ဂတိ ဝိနိပါတနိရယ-ဟူသောအကျိုးလည်းကောင်းသိတော်မူပုံ၊ ဒုစရိုက် ၁၀ ပါးကို ပြုလုပ်၊ ပြောဆို၊ ကြံစည်သူများသည် ကွယ်လွန်ပြီးသည်၏အခြားမဲ့၌ အပါယ၊ ဒုဂ္ဂတိ၊ ဝိနိပါတ၊ နိရယ၌သာဖြစ်ရပုံကိုလည်း သိတော်မူပုံကို မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။

မင်း နှစ်သက်ကျေနပ်သော ပါဏာတိပါတ၊ အဒိန္နာဒါန၊ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရကို ပြုလုပ်သောသူသည် မင်းကဲ့သို့ စည်းစိမ်ချမ်းသာခံစားရပုံ၊ မနှစ်သက်သော ယင်း ဒုစရိုက်သုံးမျိုးကို ပြုလုပ်သောပုဂ္ဂိုလ်သည် ကွပ်မျက်ခံရပုံကို မြင်ဖူး၊ ကြားဖူးခြင်း ရှိ, မရှိ မေးတော်မူပြီး ယင်းဒုစရိုက်သုံးမျိုးကို ပြုလုပ်သောသူတို့သည် မျက်မှောက် ဘဝ၌သာလျှင် ဒုက္ခ၊ ဒေါမနဿကိုခံစားရ၏ဟုအယူရှိသော သမဏ၊ ဗြာဟ္မဏတို့၏စကား မမှန်ကန်ပုံ၊ ဒုဿီလ၊ မိစ္ဆာပဋိပန္န၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကဖြစ်ပုံ ကြည်ညိုရန်သင့် မသင့် တစ်မျိုးစီ တစ်မျိုးစီမေးမြန်း၍ မိန့်ကြားတော်မူပါသည်။

ပါဋလိယရွာသူကြီးက မိမိ၏အာဝါသထာဂါရ၌တည်းခိုကြသော သမဏ၊ ဗြဟ္မဏတို့၏ မိန့်ကြားခဲ့သော အယူဝါဒများကိုလျှောက်ထားပြီး ယင်းဝါဒများ၌ ယုံမှား တွေးတောမှုဖြစ်ခဲ့ပါကြောင်း၊ ထိုယုံမှားတွေးတောမှုကို ပယ်စွန့်နိုင်ရန် ဓမ္မကိုဟောတော်မူပါရန် လျှောက်ထားပါသည်။

ဓမ္မသမာဓိ၊ စိတ္တသမာဓိရနိုင်သော ကျင့်စဉ်ပဋိပဒါကို ဟောတော်မူပါသည်။ ယင်းကျင့်စဉ်များအတိုင်း ကျင့်သုံးလျှင် ဓမ္မသမာဓိ၊ စိတ္တသမာဓိကိုရရှိပြီး မိစ္ဆာအယူ ယုံမှားတွေးတောမှုကို ပယ်ဖျောက်နိုင်ပုံ သမ္မာအယူဖြစ်ပုံကို အကျယ်တဝင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ်ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ခေတ္တူပမသုတ်

-သံ၊၂၊၅၀၀-၂။ မဂဓ၊ နာဠန္ဒာ၊ ပါဝါရိကမ္ဗဝန၊ ဘုရားရှင်

## ကိုးကား
မဏိစူဠကသုတ်

ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော် မူနေစဉ် မင်း၏နန်းတော်အတွင်း မင်းပရိသတ်၌ “သာကီဝင်မင်း ဘုရားရှင်သား ရဟန်းတော်တို့အား ရွှေငွေသည် အပ်စပ်၏၊ ရဟန်းတော်တို့သည် ရွှေငွေကို သာယာ လက်ခံကြကုန်၏”ဟု စပ်မိစပ်ရာပြောဆိုနေကြပါသည်။

ထိုအခါ မဏိစူဠကရွာသူကြီးက “အမောင်တို့၊ ဤသို့ မပြောမဆိုကြပါနဲ့၊ ရဟန်းတော်တို့အား ရွှေငွေသည် မအပ်စပ်ပါ၊ ရဟန်းတော်တို့သည် ရွှေငွေကို မသာယာကြ၊ မခံယူကြပါ။ ရဟန်းတော်များသည် ကျောက်မျက်နှင့် ရွှေငွေကို ပယ်ထားကုန်၏။ ကျောက်မျက်နှင့် ရွှေငွေမှကင်းကုန်၏”ဟု တားမြစ်ပြောဆိုပြီး ဘုရားရှင်ထံသွားရောက်၍ “ဤကဲ့သို့ မင်းပရိသတ်၌ မိမိတားမြစ်ပြောဆိုမှုမှန်, မမှန်”ကို လျှောက်ထားပါသည်။

ဘုရားရှင်က မဏိစူဠကရွာသူကြီး၏စကားမှန်ကန်ကြောင်း မိန့်ကြားတော်မူပြီး “ရွှေငွေအပ်စပ်သောသူအား ကာမဂုဏ်ငါးပါးတို့အပ်စပ်ကုန်၏”ဟု ဧကန် မှတ်သားရန် မိန့်တော်မူပြီး “မြက်, သစ်သား, လှည်း, လက်သမားလိုအပ်လျှင် မြက်, သစ်သား, လှည်း, လက်သမားတို့ကိုရှာမှီးနိုင်သည်။ မည်သည့်အကြောင်း ကြောင့်မျှ ရွှေငွေကို မသာယာရ၊ မရှာမှီးရ”ဟု မိန့်တော်မူပါသည်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်ရှိပါသည်။

## ကိုးကား
အဿာရောဟသုတ်

မြင်းစီးသူရဲတို့၏အကြီးအကဲအား မေးလျှောက်လာသည့်မြင်းစီးသူရဲတို့၏ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် လားရောက်ရမည့်ဂတိအမှန်နှင့် မိစ္ဆာဝါဒီတို့၏သွားရာဂတိကို ဘုရားရှင်က ဟောတော်မူသဖြင့် မြင်းစီးသူရဲအကြီးအကဲ ဥပါသကာအဖြစ်ခံယူပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ကိမတ္ထိယသုတ်

(၄)သုတ် ရှိပါသည်။

အရှင်သာရိပုတ္တရာ မဂဓဇနပုဒ် နာဠကရွာ၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ဇမ္ဗုခါဒကပရိဗိုဇ်၏ မေးလျှောက်ချက်အရ -မြတ်စွာဘုရား၏ အထံတော်၌ ဒုက္ခကို ပိုင်းခြား၍ သိနိုင်ရန် ဗြဟ္မစရိယကို ကျင့်နေကြောင်း၊ ဒုက္ခကို ပိုင်းခြား၍ သိနိုင်သောမဂ္ဂနှင့် ပဋိပဒါသည် အဋ္ဌင်္ဂိက အရိယမဂ်ဖြစ်ကြောင်း ဖြေကြားသောအားဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
------------

အထက်သုတ်ဒေသနာတော်အတိုင်း ဘုရားရှင်က ရဟန်းတို့၏ မေးလျှောက် ချက်ကို ဖြေကြားသောအားဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
---------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံး နေတော်မူစဉ် အရှင်အာနန္ဒာ၏ မေးလျှောက်ချက်အရ -

“ကုသိုလ်သီလ၏ အကျိုးအာနိသင်သည် အဝိပ္ပဋိသာရဖြစ်ပုံ၊ အဝိပ္ပဋိသာရ၏ အကျိုးအာနိသင်သည် ပါမောဇ္ဇဖြစ်ပုံ၊ ပါမောဇ္ဇ၏ အကျိုးအာနိသင်သည် ပီတိဖြစ်ပုံ၊ ပီတိ၏ အကျိုးအာနိသင်သည် ပဿဒ္ဓိဖြစ်ပုံ၊ ပဿဒ္ဓိ၏ အကျိုးအာနိသင်သည် သုခ ဖြစ်ပုံ၊ သုခ၏ အကျိုးအာနိသင်သည် သမာဓိဖြစ်ပုံ၊ သမာဓိ၏ အကျိုးအာနိသင်သည် ယထာဘူတဉာဏဒဿနဖြစ်ပုံ၊ ယထာဘူတဉာဏဒဿန၏ အကျိုးအာနိသင်သည် နိဗ္ဗိဒါဝိရာဂဖြစ်ပုံ၊ နိဗ္ဗိဒါဝိရာဂ၏ အကျိုးအာနိသင်သည် ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနဖြစ်ပုံတို့ကို ဖြေကြားတော်မူပြီး ကုသိုလ်သီလတို့သည် အစဉ်အားဖြင့် အရဟတ္တဖိုလ်အကျိုးငှာ ဖြစ်ကုန်၏-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
---------

အထက်ပါ သုတ်ဒေသနာတော်အတိုင်း အရှင်အာနန္ဒာ၏ မေးလျှောက်မှုကို ဖြေကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အထက်သုတ်၌ “နိဗ္ဗိဒါနှင့် “ဝိရာဂတို့ကို ပေါင်း၍ ဟောတော်မူသည်၊ ဤသုတ်၌ “နိဗ္ဗိဒါနှင့် “ဝိရာဂ”တို့ကို တစ်ပါးစီ ခွဲ၍ ဟောတော်မူ သည်သာထူးသည်။

## ကိုးကား
တာလပုဋသုတ်

ဘုရားရှင် မဂဓနိုင်ငံ ရာဇဂြိုဟ်မြို့ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် တာလပုဋဇာတ်ဆရာကြီးက ရှေးဇာတ်ဆရာကြီးများ မိန့်ကြားခဲ့သောစကားတို့ကို ဘုရားရှင်အားလျှောက်ထားရာ ဘုရားရှင်က ထိုစကားများကို မလျှောက်ထားရန် သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် တားမြစ်တော်မူသော်လည်း တာလပုဋဇာတ်ဆရာကြီးက မေး လျှောက်မြဲ မေးလျှောက်ပါသည်။

ဘုရားရှင်က ဇာတ်သမားများ ရောက်ရာဂတိသည် ပဟာသနတ်ပြည်မဟုတ်၊ ပဟာသငရဲဖြစ်ကြောင်း၊ ငရဲရောက်ခြင်း၏အကြောင်းတို့ကို ရှင်းလင်းမိန့်ကြားတော် မူပါသည်။ တာလပုဋဇာတ်ဆရာကြီး ပြင်းထံစွာငိုကြွေးပြီး ရှေးဆရာကြီးများ၏ လှည့်ပတ် ဖျားယောင်းမှုခံရသည်ကို ဝမ်းနည်း၍ ငိုမိပါကြောင်း လျှောက်ထားပြီး ဘုရားရှင်အထံတော်၌ ဥပါသကာအဖြစ်ခံယူပြီး ရဟန်းပြုလိုကြောင်း လျှောက်ထားပါသည်။ ရဟန်း ပြု၍ မကြာမီ အာသဝေါကင်းကွာ ရဟန္တာဖြစ်ပုံကို ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌ တာလပုဋဆရာကြီး၏အကြောင်းကို အကျယ်တဝင့် ဖွင့်ဆို ထားပါသည်။

ဋီကာ၌လည်း ဖွင့်သင့်သောပုဒ်များကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။

## ကိုးကား
နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တသုတ်

နာဋပုတ္တနိဂဏ္ဌ နိဂဏ္ဌပရိသတ်နှင့်အတူတကွ မစ္ဆိကာသဏ္ဍမြို့ ရောက်ရှိစဉ် နိဂဏ္ဌက “သမဏ ဂေါတမ၏ အဝိတက္က အဝိစာရသမာဓိ, ဝိတက္ကဝိစာရနိရောဓ” ရှိသလောဟု မေးမြန်းရာ စိတ္တသူကြွယ်က “ယင်းသမာဓိကို မိမိကိုယ်တိုင် ရှိပုံကို ဖြေဆိုရာ နိဂဏ္ဌက စိတ္တသူကြွယ်အား ချီးကျူးပါသည်။ စိတ္တသူကြွယ်က “ရူပဈာန်လေးပါးကို မိမိရရှိဝင်စားနေခြင်းကြောင့် ယင်းသမာဓိရှိပုံပြောပြရာ နိဂဏ္ဌက ကဲ့ရဲ့ပုံ စိတ္တသူကြွယ်က ဒသသဟဓမ္မိကပုစ္ဆာတို့ကို မေးမြန်းပြီး ပြန်ခဲ့ပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များ ရှိပါသည်။

## ကိုးကား
စဏ္ဍသုတ်

စဏ္ဍဂါမဏိ၏လျှောက်ထားချက်အရ “ရာဂ, ဒေါသ, မောဟတရားများကို မပယ်ရသေးသူသည် စိတ်ဆိုးစေကုန်၏၊ သူတစ်ပါးတို့ စိတ်ဆိုးသည်ရှိသော် စိတ်ဆိုးမှု ထင်ရှားလာ၏။ ထို့ကြောင့် “စဏ္ဍ, စဏ္ဍ”ဟု ပြောဆိုအပ်၏။

ရာဂ, ဒေါသ, မောဟတရားများကို ပယ်ပြီးသူသည် သူတစ်ပါးတို့ကို စိတ်မဆိုး စေတတ်၊ သူတစ်ပါးတို့က စိတ်ဆိုးစေကုန်သော်လည်း စိတ်ဆိုးမှုကို ထင်ရှားစွာ မပြု၊ ထို့ကြောင့် ထိုသူတော်ကောင်းကို “သောရတ, သောရတ”ဟု ဆိုအပ်၏ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဂေါဒတ္တသုတ်

အရှင်ဂေါဒတ္တထေရ် မဂဓနိုင်ငံ မစ္ဆိကာသဏ္ဍဇနပုဒ် အမ္ဗာဋကဝန၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ရောက်ရှိလာသော စိတ္တသူကြွယ်အား “အပ္ပမာဏာစေတောဝိမုတ္တိ၊ အာကိဉ္စညာစေတောဝိမုတ္တိ၊ သုညတာစေတောဝိမုတ္တိ၊ အနိမိတ္တာစေတောဝိမုတ္တိ”တို့နှင့် ဆက်စပ်၍ မေးတော်မူရာ၊ စိတ္တသူကြွယ်က အရှင်ဂေါဒတ္တထေရ်အား ယင်းစေတော ဝိမုတ္တိလေးမျိုးအကြောင်းကို အကျယ်တဝင့် ဖြေကြားလျှောက်ထားသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌-ယင်းစေတောဝိမုတ္တိတို့၏ ဖွင့်ဆိုချက်များ အပြည့်အစုံပါရှိသည်။

## ကိုးကား
မဟကပါဋိဟာရိယသုတ်

မဟာထေရ်များ မဂဓနိုင်ငံ မစ္ဆိကာသဏ္ဍမြို့ အမ္ဗဋကဝန၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် စိတ္တသူကြွယ်ပင့်လျှောက်သဖြင့် နွားခြံရှိရာသို့ ချဉ်းကပ်တော်မူကြ၍ ဆွမ်းဘုဉ်းပေးပြီး စိတ္တသူကြွယ်နှင့်အတူ ပြန်ကြွတော်မူစဉ် ရာသီဥတုပူပြင်းမှု အကြောင်းပြု၍တစ်ကြိမ်၊ စိတ္တသူကြွယ်၏လျှောက်ထားမှုကြောင့်တစ်ကြိမ် အရှင်မဟကထေရ် တန်ခိုးပြာဋိဟာပြတော်မူပုံနှစ်မျိုးကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဣသိဒတ္တသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

သမ္ဗဟုလထေရ်တို့ မစ္ဆိကာသဏ္ဍမြို့အနီး အမ္ဗာဋကတောအုပ်ဝယ် သီတင်းသုံးတော်မူကြစဉ် ပင့်ဖိတ်သဖြင့် အိမ်သို့ကြွတော်မူလာကြသော မထေရ်မြတ်အား စိတ္တသူကြွယ်က “ဓာတုနာနတ္တကို မေးလျှောက်ရာ မထေရ်ကြီး၏ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ဣသိဒတ္တထေရ်က ဖြေကြားပုံအစရှိသည်တို့ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-------------

အထက်သုတ်အတိုင်း စိတ္တသူကြွယ်မေးလျှောက်အပ်သော မိစ္ဆာအယူဖြစ်ခြင်း အကြောင်း၊ သက္ကာယဒိဋ္ဌိဖြစ်ခြင်း အကြောင်းကို မထေရ်ကြီး၏ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ဣသိဒတ္တထေရ် ဖြေကြားတော်မူပုံ၊ ဣသိဒတ္တထေရ်နှင့် စိတ္တသူကြွယ်တို့ အဒိဋ္ဌသဟာယဖြစ် နေပုံ အစရှိသည်တို့ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အသိဗန္ဓကပုတ္တသုတ်

ဘုရားရှင် နာဠန္ဒမြို့ ပါဝါရိကမ္ဗဝန်ကျောင်းတိုက်ဝယ် နေတော်မူစဉ် အသိဗန္ဓက၏သားဖြစ်သူ ရွာသူကြီးက “ဗြာဟ္မဏများက သေသောသူကို ဗြဟ္မာပြည်, နတ်ပြည်သို့သွားရောက်စေကြကုန်သကဲ့သို့ ဘုရားရှင်သည်လည်း လောကသား အားလုံးတို့ကို ကွယ်လွန်ပြီးနောက် နတ်ပြည်သို့ရောက်အောင်ပြုပေးနိုင်သလော” ဟု မေးလျှောက်ချက်အရ ဘုရားရှင်က “ရေနက်ရာ၌ နစ်မြုပ်နေသော ကျောက်ဖျာကြီးကို ရေပေါ် ပေါ်တက်လာအောင် လူအများစုပေါင်း၍ တောင်းပန် ချီးမွမ်း လက်အုပ်ချီဆုတောင်းပေးရုံဖြင့် မဖြစ်နိုင်သလို ဒုစရိုက်သမားကို သေပြီးနောက် နတ်ပြည်ရောက်အောင် ပြုလုပ်မပေးနိုင်ပုံ၊ ထောပတ်အိုး, ဆီအိုးကို ရေနက်ရာ၌ နှစ်မြှုပ်၍ ခွဲလိုက်သည့်အခါ ထောပတ်နှင့် ဆီတို့ကို ရေပေါ် တက်မလာအောင် လူအများတို့ စုပေါင်း၍ တောင်းပန်ခြင်း, ချီးမွမ်းခြင်း, လက်အုပ်ချီမိုး ဆုတောင်းခြင်းတို့ဖြင့် မပြုလုပ်နိုင်သလို သုစရိုက်သမားကိုလည်း ကွယ်လွန်ပြီးနောက် အပါယ် လေးပါးရောက်အောင် မပြုလုပ်နိုင်ပုံတို့ကို ရှင်းလင်းဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အာကိဉ္စညာယတနပဉှာသုတ်

အာကိဉ္စညာယတနဈာန်ရရှိရန် စိတ်အကြံအစည်ဖြစ်ခဲ့ပုံ၊ မိမိကိုယ်တိုင် ရရှိပြီးပုံ၊ ဘုရားရှင်ကတန်ခိုးတော်ဖြင့် မေးတော်မူလျှင် မိမိမှာရရှိပြီးပုံ၊ မိမိသည် ဘုရားရှင် ကိုယ်တော်တိုင် ချီးမြှောက်တော်မူအပ်သော ကြီးကျယ်မြင့်မြတ်သောအဘိညာဉ်သို့ ရောက်သော သာဝကဖြစ်ပုံကို အရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်ထေရ်က ရဟန်းတို့အား ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အနိမိတ္တပဉှာသုတ်

နိစ္စနိမိတ်အစရှိသော အလုံးစုံသော နိမိတ်တို့ကို နှလုံးမသွင်းခြင်း, နိစ္စနိမိတ် စသည်မှ ကင်းဆိတ်သောစိတ်၏ တည်ကြည်ခြင်းသို့ရောက်နေသော ရဟန်းကို “အနိမိတ္တစေတောပဏိဓိရဟန်း” ဟု ဆိုအပ်၏။ ငါ့ရှင်တို့ အနိမိတ္တစေတောပဏိဓိဖြင့် နေသော ငါ့အား နိစ္စနိမိတ်အစရှိသည်သို့ အစဉ်လျောက်သော ဝိညာဏ်ဖြစ်၏။ ထိုအခါ ဘုရားရှင်သည် တန်ခိုးတော်ဖြင့် ကြွလာတော်မူပြီး ငါ့အား “ဗြာဟ္မဏဖြစ်သော မောဂ္ဂလ္လာန် အနိမိတ္တစေတောပဏိဓိကို မမေ့လေနှင့်၊ အနိမိတ္တစေတောပဏိဓိ၌ စိတ် ကိုကောင်းစွာထားလော့၊ စိတ်ကို တည်ကြည်အောင်ပြုလော့၊ စိတ်ကို ကောင်းစွာထား လော့” ဟု မိန့်တော်မူပါသည်။

ငါ့ရှင်တို့ ငါသည် တပါးသော နောက်အခါ၌ နိစ္စနိမိတ်အစရှိသော အလုံးစုံ သော နိမိတ်တို့ကို နှလုံးမသွင်းခြင်းကြောင့် နိစ္စနိမိတ် အစရှိသည်မှ ကင်းဆိတ်သော စေတောသမာဓိသို့ ရောက်၍နေ၏။ ငါ့ရှင်တို့ မြတ်စွာဘုရား ချီးမြှောက်တော်မူခြင်းကြောင့် ထူးမြတ်သော အသိဉာဏ်ရှိသူအဖြစ်သို့ ရောက်သောတပည့်ဟု “အမှန် အတိုင်း ပြောဆို လိုသူသည် ငါ့ကိုသာလျှင် ပြောဆိုရာ၏” ဟု အရှင်မောဂ္ဂလ္လာန် မထေရ်က ရဟန်းတို့အား ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အာကာသာနဉ္စာယတနပဉှာသုတ်

အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်ရရှိရန် စိတ်အကြံဖြစ်ပုံ၊ အာကာသနဉ္စာယတန ဈာန်ကို ရရှိပြီးပုံ၊ ဘုရားရှင်က တန်ခိုးတော်ဖြင့် အာကာသာနဉ္စာယတနဈာန်နှင့် ဆက်စပ်၍ မိန့်တော်မူလျှင်၊ မိမိမှာရရှိပြီး ဖြစ်နေပုံ၊ ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်တိုင် ချီးမြောက်တော်မူအပ်သော ကြီးမြတ်သောအဘိညာဉ်ရှိသူအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိပုံကို အရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်ထေရ်က ရဟန်းတို့အား ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဈာနပဉှာသုတ်

(၄)သုတ် ရှိပါသည်။

ပဌမဈာန်ကိုကြံစည်ခဲ့ပုံ၊ ပထမဈာန်ရခဲ့ပုံ၊ ကာမသဟဂတာသညာ မနသိ ကာရတို့ဖြစ်ပေါ်လာပုံ၊ ဘုရားရှင်တန်ခိုးတော်ဖြင့် စီစဉ်ညွှန်ကြားပုံ၊ “သတ္ထာရာ နုဂ္ဂဟိတ မဟာဘိညပတ္တသာဝက”ဟု ပြောဆိုသူသည် မိမိကိုပြောဆိုလျှင် မှန်ကန်စွာ ပြောဆိုရာရောက်ပုံကို အရှင်မောဂ္ဂလာန်က ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ ရဟန်းတို့အား ဟောကြားသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ကာမသဟဂတာအဖွင့်နှင့် သိမှတ်ဖွယ်ရာများကို ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။
-----------

ဒုတိယဈာန်နှင့် ဆက်စပ်၍ အထက်ပါသုတ်အတိုင်း အရှင်မောဂ္ဂလာန်ထေရ် ရဟန်းတို့အား ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
--------------

တတိယဈာန်နှင့်ဆက်စပ်၍ ပထမဈာန်အတိုင်း အရှင်မောဂ္ဂလာန်ထေရ် ရဟန်းတို့အား ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
----------

တတိယဈာန် ဖြစ်ပေါ်ရရှိပုံနှင့်ဆက်စပ်၍ ပဌမဈာန်အတိုင်း အရှင်မောဂ္ဂလာန်ထေရ်က ရဟန်းတို့အား ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
---------

စတုတ္ထဈာန်နှင့်ဆက်စပ်၍ ရရှိပုံ၊ ဘုရားရှင် ချီးမြှောက်တော်မူပုံ၊ မဟာဘိညပတ္တဖြစ်ပုံကို ရဟန်းတို့အား အရှင်မောဂ္ဂလာန် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
နေဝသညာနာသညာယတနပဉှာသုတ်

အရှင်မောဂ္ဂလာန်ထေရ် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်ထေရ်က နေဝသညာနာ သညာယတနသမာပတ်နှင့် ဆက်စပ်၍ အကြံဖြစ်ပုံ၊ နေဝသညာနာသညာယတန ဈာန်ရရှိပုံ၊ အာကိဉ္စညာယတနနှင့်တကွဖြစ်သော သညာမနသိကာရတို့ဖြစ်လာပုံ၊ ဘုရားရှင်တန်ခိုးတော်ဖြင့် ကြွတော်မူလာပြီး မိန့်ကြားပုံ၊ အလုံးစုံသော အခြင်းအရာအားဖြင့် အာကိဉ္စညာယတနဈာန်ကို လွန်မြောက်၍ နေဝသညာနာသညာယတန သမာပတ်ဖြင့် နေနိုင်ပုံ မြတ်စွာဘုရားရှင် ချီးမြှောက်တော်မူခြင်းကြောင့် သာဝကသည် မဟာဘိညာတာအဖြစ်သို့ ရောက်လေပြီဟု ပြောဆိုလျှင် မှန်ကန်စွာ ပြောဆိုသည် မည်ပုံကို ရဟန်းတို့အား မိန့်ကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အနာသဝါဒိသုတ်

၃၂-ခုမြောက်သုတ်။

ဤသုတ်၌ သုတ်ပေါင်း (၃၀) ပါရှိပါသည်၊ အသင်္ခတသုတ်တော်အတိုင်း ဟောကြားတော်မူပါသည်။

## ကိုးကား
ပရာယနသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရာဂ, ဒေါသ, မောဟတို့ကုန်ရာ နိဗ္ဗာန်သည် ပရာယန၊ ကာယဂတာသတိသည် ပရာယနဂါမိမဂ္ဂ၊ တပည့်သာဝကတို့၏ အကျိုးစီးပွားကိုရှာမှီးသော သနားစောင့်ရှောက် ချီးမြှောက်တတ်သော ဆရာဖြစ်တော်မူသောငါဘုရားသည် သင်တို့အား သနားစောင့်ရှောက် ချီးမြှောက်မှုကိုအကြောင်းပြု၍ ပြုအပ် ပြုသင့် ပြုထိုက်သော တရားစကားဟောပြောမှုကို ပြုတော်မူအပ်ပေပြီ။ ဤသည်တို့ကား ထိုတရားများကို ပွားများအားထုတ်ရာ ရုက္ခမူလ, သုညာဂါရတို့ပေတည်း။ အာရမ္မဏူ, လက္ခဏူ-ဟု ဈာန်တရားတို့ဖြင့် နီဝရဏတို့ကို ရှို့မြိုက်ကြကုန်လော့၊ မမေ့မလျော့ကြကုန်လင့်၊ နောင်အခါမှ နှလုံး မသာမယာ မဖြစ်ကြကုန်လင့်၊ ဤသည်ကား ငါဘုရား၏ သင်တို့အား ဆုံးမသွန်သင် နည်းညွှန်ပြခြင်းပေတည်း-ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အသင်္ခတသုတ်

ရာဂက္ခယ, ဒေါသက္ခယ, မောဟက္ခယ အသင်္ခတ၊ သမထ, ဝိပဿနာ ဗောဓိ ပက္ခိယတရား သုံးဆယ့်ခုနစ်ပါးတို့သည် အသင်္ခတဂါမိမဂ္ဂဖြစ်သည်၊ ယင်းအသင်္ခတဂါမိ မဂ္ဂတရားများကို ပွားများကြ၊ မမေ့မလျော့ကြနဲ့၊ နောင်တမဖြစ်စေကြနဲ့-ဟု တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ခွဲခြား၍ အကျယ် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အနတသုတ်

အသင်္ခတသုတ်အတိုင်း ဟောတော်မူသည်။

## ကိုးကား
မဂ္ဂင်္ဂသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အသင်္ခတဂါမိမဂ္ဂ = နိဗ္ဗာန်သို့ရောက်ကြောင်းလမ်းသည် အဋ္ဌင်္ဂိကအရိယာမဂ်ပေတည်း၊ ... နောက်အခါ၌ နှလုံးမသာယာမှု မဖြစ်စေကြနှင့် ဤကား သင်ချစ်သားတို့အား ငါဘုရားတို့၏ အနုသာသနီပေတည်း-ဟု ရှစ်ဖြာမဂ္ဂင်ကို ပွားများအားထုတ်ကြရန် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဂိလာနဒဿနသုတ်

အပြင်းအထန် မကျန်းမမာဖြစ်နေသော စိတ္တသူကြွယ်ကို ရုက္ခဇိုဝ်းနတ်-အစရှိသော နတ်တို့ရောက်ရှိလာကြပြီး “အနာဂတ်အခါ၌ စကြာမင်းဖြစ်ရပါလို၏”ဟု ဆုတောင်းရန် ပြောကြားသည့်အခါ “တမ္ပိ အနိစ္စ၊ တမ္ပိ အဒ္ဓုဝံ၊ တမ္ပိ ပဟာယ ဂမနီယံ”ဟု ပြန်လည်ပြောကြားမှုနှင့် ဆက်စပ်၍ ဆွေမျိုး မိတ်ဆွေများက သတိပေးကြခြင်းကြောင့် ယင်းတို့အား အဖြစ်မှန်ကိုပြေကြားပါသည်၊ ဆွေမျိုး မိတ်ဆွေများက မိမိတို့အား ဆုံးမပါရန် တောင်းပန်ကြသဖြင့် “ဗုဒ္ဓ, ဓမ္မ, သံဃ-တို့၌ အဝေစ္စပသာဒဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံအောင် ကျင့်သုံးရန်၊ သီလဝန္တ ကလျာဏဓမ္မပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ဒေယျဓမ္မဝတ္ထုတို့ကို လှူဒါန်းကြရန် “ဩဝါဒစကား ပြောကြားပြီး ကွယ်လွန်သွားပုံကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ကုတူဟလသာလာသုတ်

ဝစ္ဆဂေါတ္တပရိဗိုဇ်က တိတ္ထိဆရာကြီး ခြောက်ဦးတို့၏ “ကွယ်လွန်သွားသော ဥတ္တမပုရိသ, ပရမပုရိသ, ပရမပတ္တိပတ္တဖြစ်သောသာဝကနှင့် ဆက်စပ်၍ ပြောကြားမှု ခြားနားချက်ကို အကြောင်းပြု၍ ဘုရားရှင်၏ တရားအထူးသိမှု၌ တွေးတောယုံမှား မှုဖြစ်ပုံ”ကို လျှောက်ထားရာ ဘုရားရှင်က “စွဲလမ်းမှုရှိသောသူအား တဖန်ဘဝသစ်၌ ဖြစ်ခြင်းကို ပညတ်တော်မူပုံ၊ စွဲလမ်းမှုမရှိသူအား တဖန်ဘဝသစ်၌ ဖြစ်ခြင်းကို မပညတ်ပုံကို လောင်စာရှိသောမီး, လောင်စာမရှိသောမီး ဥပမာဖြင့် ရှင်းလင်းမိန့်ကြားတော်မူပြီး “ကဏှသည် ထိုသတ္တဝါ၏ စွဲလမ်းမှုပေတည်း”ဟု ရှင်းလင်းဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ခေမာသုတ်

ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့တော်နှင့် သာကေတမြို့အကြား “တောရဏအရပ်၌ ခေမာထေရီ သီတင်းသုံးနေစဉ် ကောသလဘုရင်က “ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ”အစရှိသောပြဿနာလေးမျိုးကို မေးလျှောက်ရာ ယင်းပြဿနာလေးချက်ကို မြတ်စွာဘုရားရှင် ဖြေကြားတော်မမူကြောင်း ခေမာထေရီက မိန့်ကြားပါသည်။ အဘယ်ကြောင့် ဘုရားရှင် ဖြေတော်မမူပါသနည်း-ဟု မေးလျှောက်ရာ ခေမာထေရီ က “ဂင်္ဂါမြစ်၏ သဲများ၊ မဟာသမုဒ္ဒရာရှိရေများကို ရေတွက်နိုင်သော သင်္ချာပညာရှင် ရှိပါသလောဟု ပြန်လည်မေးတော်မူပြီး ဥပါဒါနက္ခန္ဓာတစ်ပါးစီ၌ သတ္တဝါဟုပညတ်နိုင်သော သဘောကို ဘုရားရှင်ပယ်ပြီးပုံ၊ ထို့ကြောင့် “ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ”အစရှိသောအရာသို့ မရောက်တော့ပုံကို အကျယ်ရှင်းလင်း ဟောပြပါသည်။ တဖန် ကောသလမင်းသည် ဘုရားရှင်အား ထိုပြဿနာကို မေးလျှောက်သည့်အခါ ဘုရားရှင်က ခေမာထေရီဖြေကြားသည့်အတိုင်း ရှင်းလင်းဖြေကြားတော်မူရာ ကောသလဘုရင်က “ဘုရားရှင်နှင့် သာဝိကာမတို့ တရားဟောရာ၌ သဒ္ဒါ-သဒ္ဒါချင်း အနက်-အနက်ချင်း တထပ်တည်းကျပုံ၊ ညီညွတ်ပုံ၊ မဆန့်ကျင်ပုံတို့ကို ချီးကျူး လျှောက်ထားသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဣန္ဒြိယသုတ်

(၄)သုတ် ရှိပါသည်။

ဣန္ဒြေငါးပါးတို့သည် အသင်္ခတဂါမိမဂ္ဂဖြစ်ပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-------------

ဣန္ဒြေငါးပါး၊ အနာသဝဖြစ်သော စေတောဝိမုတ္တိ ပညာဝိမုတ္တိ-ဟူသော တရား ၆-ပါးတို့နှင့် ပြည့်စုံသောရဟန်းသည် အာဟုနေယျ အစရှိသောဂုဏ်တို့နှင့် ပြည့်စုံသူဖြစ် ပေ၏-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-------------

သဒ္ဓါ၊ ဝီရိယ၊ သတိ၊ သမာဓိ၊ ပညာ-ဟူသော ဣန္ဒြေငါးပါး၊ အနာသဝစေတော ဝိမုတ္တိ ပညာဝိမုတ္တိဖြစ်သော အရဟတ္တဖိုလ်ဟူသော တရား ၆-မျိုးတို့နှင့်ပြည့်စုံသော ရဟန်းသည် အာဟုနေယျ၊ အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿ-ဖြစ်၏ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
-------------

အနညာတညဿာမီတိန္ဒြေ၊ အညိန္ဒြေ၊ အညာတာဝိန္ဒြေ-ဟူသော ဣန္ဒြေသုံးပါး ရှိပုံကို ဘုရားရှင်ဟောတော်မူကြောင်းကို ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားငါးရာတို့အား ပြန်လည်ဟောကြားသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ကုမ္ဘသုတ်

(၃)သုတ် ရှိပါသည်။

ကရွတ်ခွေမရှိသောအိုး, ကရွတ်ခွေရှိသောအိုး ဥပမာဖြင့် အဋ္ဌင်္ဂိက အရိယာမဂ် ရှစ်ပါးဟူသော တည်ရာ မှီရာမရှိသော စိတ်သည် ပျံ့လွင့်လွယ်၏၊ အရိယာမဂ်ရှစ်ပါး ဟူသော တည်ရာ မှီရာရှိသော စိတ်သည် ပျံ့လွင့်နိုင်ခဲ၏-ဟု ဘုရားရှင်က ရဟန်းတို့အား ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
----------

မှောက်၍ထားသောအိုး ဥပမာဖြင့် အဋ္ဌင်္ဂိက အရိယာမဂ်ကို ဝိဝေကနိဿိတ, ဝိရာဂနိဿိတ, နိရောဓနိဿဂ္ဂ, ဝေါဿဂ္ဂပဋိဏာမီဖြစ်အောင် ပွားများအပ်, ကြိမ်ဖန် များစွာဖြစ်အောင် ပြုအပ်သည်ရှိသော် အကုသိုလ်တရားတို့သည် အံထွက်ကုန်၏။ ပြန်၍ ဝင်တော့မည်မဟုတ်-ဟု ဘုရားရှင်က ရဟန်းတို့အား အကျယ်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-----------

အိုးလေးမျိုး ဥပမာဖြင့် ဤလောက၌ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုးကို ဘုရားရှင်က ရဟန်းတို့အား အကျယ်ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အသပ္ပုရိသသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပ၊ မိစ္ဆာဝါစာ၊ မိစ္ဆာကမ္မန္တ၊ မိစ္ဆာအာဇီဝ၊ မိစ္ဆာဝါယာမ၊ မိစ္ဆာသတိ၊ မိစ္ဆာသမာဓိ-ရှိသူသည် အသပ္ပုရိသ။

သမ္မာဒိဋ္ဌိ, သမ္မာသင်္ကပ္ပ, သမ္မာဝါစာ, သမ္မာကမ္မန္တ, သမ္မာအာဇီဝ, သမ္မာဝါယာမ, သမ္မာသတိ, သမ္မာသမာဓိ-ရှိသူသည် “သပ္ပုရိသ” ဖြစ်၏ဟု ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
------------

မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ... မိစ္ဆာသမာဓိ ရှိသူသည် “အသပ္ပုရိသ”

မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ... မိစ္ဆာသမာဓိ၊ မိစ္ဆာဉာဏီ၊ မိစ္ဆာဝိမုတ္တိ ရှိသူသည် “အသပ္ပုရိသတရ” သမ္မာဒိဋ္ဌိ ... သမ္မာသမာဓိရှိသူသည် “သပ္ပုရိသ”

သမ္မာဒိဋ္ဌိ ... သမ္မာသမာဓိ, သမ္မာဉာဏီ၊ သမ္မာဝိမုတ္တိရှိသူသည် “သပ္ပုရိသတရ” ဖြစ်၏ဟု ပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုးခွဲ၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဥတ္တိယသုတ်

(၃)သုတ် ရှိပါသည်။

အရှင်ဥတ္တိယထေရ်၏ လျှောက်ထားချက်အရ “စက္ခုဝိညေယျ, သောတဝိညေယျ, ဃာနဝိညေယျ, ဇိဝှါဝိညေယျ, ကာယဝိညေယျ၊ ဣဋ္ဌ, ကန္တ, မနာပ, ပိယရူပ, ကာမူပသံဟိတဖြစ်သည့် အာရုံငါးပါး ကာမဂုဏ်တရားတို့ကို ပယ်ရှားနိုင်ရန် အဋ္ဌက အရိယာမဂ်ကိုပွားများရမည်”ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
---------

အရှင်ဥတ္တရထေရ်၏ အကျဉ်းချုပ်တရားဟောတော်မူပါရန် လျှောက်ထားမှုကို အကြောင်းပြု၍ ဘုရားရှင်က “ကုသိုလ်တရားတို့၏ အစသည် သုဝိသုဒ္ဓသီလနှင့် ဥဇုကဒိဋ္ဌိဖြစ်ပုံ သုဝိသုဒ္ဓသီလ၌တည်၍ သတိပဋ္ဌာန်လေးပါးကို ပွားများလျှင် မာရ်မင်း၏ တည်ရာ တေဘူမကဝဋ်၏ တဖက်ကမ်းဖြစ်ရာနိဗ္ဗာန်သို့ရောက်နိုင်ပုံ”ကို သတိပဋ္ဌာန် တစ်ပါးစီနှလုံးသွင်းပုံကို ဟောတော်မူပါသည်၊ ဟောတော်မူတိုင်း ကျင့်သုံးသဖြင့် အရှင်ဥတ္တိယ ရဟန္တာဖြစ်ပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-----------

ဥတ္တိယပရိဗိုဇ်က ဘုရားရှင်အား “သဿတော လောကော”အစရှိသော သတ္တဝါ-ဟုသိသော အသိဉာဏ်၌ ရပ်တည်၍ ဌပနီယပုစ္ဆာဖြစ်သော မိစ္ဆာအယူများကို မေးလျှောက်ပါသည်၊ ဘုရားရှင်က ထိုမိစ္ဆာအယူများကို ငါဘုရားဖြေကြားတော် မမူဟု မိန့်တော်မူလျှင် အဘယ်အရာကို ဖြေတော်မူပါသနည်း-ဟု ဆက်လက်၍ လျှောက်ထားပါသည်။ ဘုရားရှင်က “ငါဘုရား ထူးသောဉာဏ်ဖြင့်သိမြင်အပ်သော သတ္တဝါတို့စင်ကြယ်ရန် သောက, ပရိဒေဝတို့ကို လွန်မြောက်နိုင်ရန် ဒုက္ခ, ဒေါမနဿတို့ ချုပ်ငြိမ်းစေရန် အရိယာမဂ်ဉာဏ်ကို ရနိုင်ရန် နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ရန် တရားတော်ကို ဟောတော်မူ၏”ဟု မိန့်တော်မူသည်။ ဥတ္တိယပရိဗိုဇ်က “ထိုသို့ဖြစ်လျှင် အလုံးစုံသော လောကကိုဖြစ်စေ, လောက ထက်ဝက်ကိုဖြစ်စေ, လောကသုံးပုံ တစ်ပုံကိုဖြစ်စေ ထုတ်ဆောင်ပါသလော”ဟု မေးလျှောက်သည့်အခါ ဘုရားရှင်က မည်သို့မျှ မိန့်တော်မမူတော့ပါ။ ထိုအခါ အရှင်အာနန္ဒာက ဥတ္တိယပရိဗိုဇ်အား မိစ္ဆာအယူမဖြစ်စေရန်အတွက် နယ်စပ်မြို့ ဥပမာဖြင့် ရှင်းလင်းမိန့်ကြားပြီး သင်၏ မေးခွန်းသည် မူလမေးခွန်းကို တမျိုးပြင်၍ မေးခြင်းဖြစ်၍ ဘုရားရှင် ဖြေကြားတော်မမူခြင်းအကြောင်းကို ပြဆိုသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌-ဘုရားရှင် ဖြေဆိုတော်မမူခြင်းအကြောင်းနှင့် တကွ ဥပမာ စကားရပ်များကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။

## ကိုးကား
ဣဒ္ဓိပါဒသုတ်

(၄)သုတ် ရှိပါသည်။

ဣဒ္ဓိပါဒ်လေးပါးသည် အသင်္ခတတရားသို့ရောက်ကြောင်း လမ်းစဉ်ဖြစ်ပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
---------

ရာဂကိုထူးသောဉာဏ်ဖြင့်သိရန် ဣဒ္ဓိပါဒ်လေးပါးကို ပွားများရမည်-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
----------

ဣဒ္ဓိပါဒ်လေးပါးကို ပွားများ, ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာပြုသူ ဘိက္ခု၊ ဘိက္ခုနီ မည်သူမဆို ယခုဘဝ၌ပင် အရဟတ္တဖိုလ်နှင့် ကိလေသာကြွင်းကျန်သေးလျှင် အနာဂါမ်အဖြစ်ဟူသော အကျိုး ၂-ပါးတို့တွင် တစ်ပါးပါးကို မချွတ်ဧကန်ရလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ထိုက်၏ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
--------------

လွန်ကဲထက်သန်သောဝီရိယလျှင် ငါးခုမြောက်ရှိသောဣဒ္ဓိပါဒ်လေးပါးတို့ကို ပွားများခြင်း, ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာပြုတော်မူခဲ့ခြင်းကြောင့် အလောင်းတော် ဘဝမှ ဘုရားရှင်အဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူခဲ့ပုံ၊ အလိုရှိခဲ့ပါမူ ထိုထိုအရာ၌ပင် သက်သေ အဖြစ် ရောက်တော်မူပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ပဋိပတ္တိသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ မိစ္ဆာသမာဓိတို့သည် မိစ္ဆာပဋိပတ္တိ, သမ္မာဒိဋ္ဌိ, သမ္မာသမာဓိ-တို့သည် သမ္မာပဋိပတ္တိ ဖြစ်ပုံကို ဓမ္မ၏အစွမ်းအားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
----------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဤလောက၌ အချို့သော မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိက, မိစ္ဆာသမာဓိရှိသောသူသည် မိစ္ဆာပဋိပန္န၊ ဤလောက၌ အချို့သော သမ္မာဒိဋ္ဌိက, သမ္မာသမာဓိရှိသောသူသည် သမ္မာပဋိပန္န ဖြစ်ပုံကို ပုဂ္ဂိုလ်၏အစွမ်းအားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ မှတ်သားဖွယ် ဖွင့်ဆိုပုံများ များစွာရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ဗြဟ္မစရိယသုတ်

(၃)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အဋ္ဌင်္ဂိကအရိယမဂ်သည် ဗြဟ္မစရိယ၊ အရိယဖိုလ်လေးပါးသည် ဗြဟ္မစရိယဖလဖြစ်ပုံကို တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ အကျယ်တဝင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-----------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အဋ္ဌင်္ဂိကအရိယမဂ်သည် ဗြဟ္မစရိယ၊ ရာဂက္ခယ၊ ဒေါသက္ခယ၊ မောဟက္ခယသည် ဗြဟ္မစရိယတ္တဖြစ်ပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-----------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ဇနကုဟနတ္ထ, ဇနလပ နတ္ထ, လာဘသက္ကာရ သိလောကာနိသံသတ္ထ, ဣတိဝါဒပ္ပမောက္ခာနိသံသတ္ထ၊ ဣတိမံဇနောဇာနာတု-ဟူသော ရည်ရွယ်ချက်များဖြင့် ဗြဟ္မစရိယကို မကျင့်ရပုံ၊ သံဝရတ္ထ, ပဟာနတ္ထ, ဝိရာဂတ္ထ, နိရောဓတ္ထအတွက်ကျင့်ရပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ အကျယ်ဖွင့်ပြချက် မှတ်သားဖွယ်များရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ဗြဟ္မညသုတ်

(၃)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အရိယမဂ္ဂင် ရှစ်ပါးသည် ဗြဟ္မည၊ အရိယဖိုလ် လေးပါးသည် ဗြဟ္မညဖလ-ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
--------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် အရိယမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးသည် ဗြဟ္မည၊ ရာဂက္ခယ၊ ဒေါသက္ခယ၊ မောဟက္ခယတို့သည် ဗြဟ္မညတ္ထဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
-------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဗြဟ္မည(သူတော်စင်)တို့ အပေါ်၌ ဝတ္တရားကို ကောင်းစွာပြုကျင့်သူတို့ နည်းပါးကုန်၏။ ကောင်းစွာ မပြုကျင့် သူတို့သာ များလှကုန်၏ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဇာဏုဿောဏိဗြာဟ္မဏသုတ်

(၆)လတစ်ကြိမ် သာဝတ္ထိမြို့တော်ကိုကြည့်ရှုရန် ထွက်လာသော ဇာဏုဿောဏိပုဏ္ဏားကြီး၏ သဗ္ဗသေတယာဉ်ကို လူအပေါင်းတို့က “ဗြဟ္မယာန” ဟု ပြောဆိုမှုကို အကြောင်းပြု၍ အရှင်အာနန္ဒာထေရ်က မေးလျှောက်ရာ ဘုရားရှင်က “အရိယ အဋ္ဌင်္ဂိကမဂ္ဂ”သည် ဤဓမ္မဝိနယ သာသနာတော်၌ “ဗြဟ္မယာန “ဓမ္မယာန” “အနုတ္တရ သင်္ဂါမဝိဇယ” ဖြစ်ပုံအကျယ်နှင့် ဓမ္မဝိနယ၌ ဗြဟ္မယာန၏ အစိတ်အပိုင်းတို့ကို ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့တော် ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ အရှင်အာနန္ဒာမထေရ်အား ဘုရားရှင် အကျယ်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ သဗ္ဗသေတဝဠဝါဘိရထ အစရှိသော ဇာဏုဿောဏိ ပုဏ္ဏားကြီး၏ အဆောင်အယောင် ဗြဟ္မယာန, ဓမ္မဝိနယ ဗြဟ္မယာန အစရှိသော မှတ်သားဖွယ်ရာများကို ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ဖွင့်ပြထားပါသည်။

## ကိုးကား
ဥပဍ္ဎသုတ်

မိတ်ဆွေကောင်းရှိခြင်း, အပေါင်းအသင်းကောင်းရှိခြင်း, မိတ်ဆွေကောင်းတို့နှင့် ရင်းနှီးစွာနေထိုင်ခြင်းသည် ဗြဟ္မစရိယ၏ထက်ဝက်သောအကျိုးကို ပြီးစေနိုင်ပါသည်ဟု အရှင်အာနန္ဒာ၏လျှောက်ထားချက်ကို ပယ်ရှား၍ ဗြဟ္မစရိယ၏အကျိုးအားလုံးကို ပြီးစေနိုင်ပုံ၊ မိတ်ဆွေကောင်း အပေါင်းအသင်းကောင်းရှိသူသည် အဋ္ဌင်္ဂိကအရိယာ မဂ်ကို ပွားများနိုင်ပုံ၊ ငါဘုရားတည်းဟူသော မိတ်ဆွေကောင်းကို အမှီပြု၍ သတ္တဝါများ ဇာတိ, ဇရာ, မရဏ, သောက, ပရိဒေဝ, ဒုက္ခ ဒေါမနဿ, ဥပါယာသ-တို့မှ လွတ်မြောက်ပုံကို အကျယ်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ပါရင်္ဂမသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် -

“ဗောဇ္ဈင် ၇-ပါးကို ပွားများအပ်၊ ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာပြုအပ်ကုန် သည်ရှိသော် သံသရာဝဋ်ဟူသော ဤမှာဖက်ကမ်းမှ နိဗ္ဗာန်တည်းဟူသော ထိုမှာ ဖက်ကမ်းသို့ ရောက်နိုင်ပေ၏”အစရှိသည်ဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

ဆက်လက်၍ ဂါထာ ငါးဂါထာကိုလည်း ဟောကြားတော်မူပါသည်။
---------------

မြတ်စွာဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို ပွားများအပ်၊ ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာပြုအပ်သည်ရှိသော် သံသရာဝဋ်တည်း ဟူသော ဤမှာဘက်ကမ်းမှ နိဗ္ဗာန်တည်းဟူသော ထိုမှာဘက်ကမ်းသို့ ရောက်ခြင်း ငှါဖြစ်နိုင်၏ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

ဆက်လက်ပြီး ဂါထာ ၅-ဂါထာကိုလည်း ဟောကြားတော်မူပါသည်။

## ကိုးကား
သာမညသုတ်

(ပ-ဒု)၊  မဂ္ဂင် ၈-ပါးကို သမဏခေါ်နိုင်ကြောင်း ဟောထား၏။ ။  သမဏကျင့်ဝတ်နှင့် ညီစွာ ကျင့်သူတို့ နည်းပါးလှကြောင်း ဟောထား၏။ ܀܀

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:သုတ္တန်ပိဋကတ်
သုသမ္မုဋ္ဌသုတ်

သစ္စာလေးပါးကိုသိခြင်းအကျိုး၊ မသိခြင်း အပြစ်ကို ဟောထား၏၊ ܀܀
## ကိုးကား
သကလိကသုတ်

ဂိဇ္ဈကုဋ် တောင်ပေါ်မှ ဒေဝဒတ်ရဟန်းက ကျောက်ခဲ့လှိမ့်ချမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဒုက္ခဝေဒနာကို သည်းခံနိုင်မှုကြောင့် ဘုရားရှင်အား နတ်များက ချီးကျူးကြပုံ။ ။  ဘုရားရှင် တခဏမျှ ကျိန်းစက်ရာ၌ မာရ်နတ် လာ၍ နှောက်ယှက်ပုံ။ ܀܀

## ကိုးကား
သာဓုသုတ်

ဒါနနှင့်စပ်၍ မှတ်သားဖွယ်။ ܀܀
## ကိုးကား
နန္ဒိယသုတ်

(၃)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် နန္ဒိယပရိဗိုဇ်၏ မေးလျှောက်ချက်အရ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးတရားတို့ကို ပွားများအပ် ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာပြုအပ်သည်ရှိသော် နိဗ္ဗာန်သို့ရောက်နိုင်ပုံ နိဗ္ဗာန်လျှင် လည်းလျောင်းရာဖြစ်ပုံ၊ နိဗ္ဗာန်လျှင် အပြီးအဆုံးရှိပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်၊ နန္ဒိယပရိဗိုဇ် သရဏဂုံဆောက်တည်ခံယူပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
--------------

ဘုရားရှင် သကျနိုင်ငံ ကပိလဝတ္ထုမြို့ နိဂြောဓာရုံကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် နန္ဒိယသာကီဝင်အား သောတာပန် ဂုဏ်ရည်လေးမျိုးကို ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
--------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် နန္ဒိယသာကီဝင်၏ မေးလျှောက်ချက်အရ သဒ္ဓါ, သီလ, အာရဒ္ဓဝီရိယ, ဥပဋ္ဌိတဿတိ, သမာဟိတ , ပညာဟူသော တရားခြောက်ပါးတို့၌ စွဲမြဲစွာတည်၍ တရားငါးပါးတို့၌ မိမိသန္တာန်၌ သတိကို ထင်ရှားစွာ တည်စေရမည်။ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ ဓမ္မာနုဿတိ ကလျာဏမိတ္တ စာဂါနုဿတိ ဒေဝတာနုဿတိဟူသော တရား (၁၁)ပါးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော အရိယာသာဝကသည် ပါပကအကုသလဓမ္မတို့ကို ပယ်စွန့်ပုံ၊ မစွဲလမ်းတော့ပုံ၊ မှောက်ထားသော အိုးဥပမာ, မြက်ခြောက်တော ဥပမာတို့ဖြင့် ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
သရသုတ်

သံသရာညွှန်အိုင်ကို ခမ်းခြောက်စေပုံ ဖြေထားသော ဂါထာ။ ܀܀
## ကိုးကား
ပရိသုဒ္ဓသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မဖြစ်ကုန်သေးသော ပရိသုဒ္ဓ ပရိယောဒါတ, အနင်္ဂဏ, ဝိဂတူပက္ကိလေသ ဖြစ်ကုန်သော (အဋ္ဌင်္ဂိကအရိယမဂ္ဂ ဓမ္မတို့သည် အရဟံဂုဏ်ရှင် သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဂုဏ်ရှင် ဘုရားရှင် ဖြစ်ပွင့်တော်မူရာအခါကို ကြဉ်ထား၍ မဖြစ်ပေါ်ကုန်ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-----------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မဖြစ်ကုန်သေးသော ပရိသုဒ္ဓ၊ ဝိဂတူပက္ကိလေသဖြစ်ကုန်သော (အဋ္ဌင်္ဂိက အရိယမဂ္ဂ)ဓမ္မတို့သည် သဗ္ဗညုဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်မှတစ်ပါးသော သာသနာတော်၌ မဖြစ်(မရှိ)ကုန်ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
သမိဒ္ဓိသုတ်

၎င်းမထေရ်ကို နတ်သမီးလေး ချစ်ခင်နေပုံ။ သမိဒ္ဓိမထေရ် ဟူ၍ ခေါ်တွင်ခြင်း အကြောင်း ပြဆိုခဏ်း၊  ܀܀

 အသျှင်သာရိပုတ္တရာထေရ်၏ အမေးများကို ဖြေကြားပုံ၊ (မူလကသုတ်နှင့် တူ၏၊ အံ-၉-ပါ-၁၅၂)၊ ܀܀

## ကိုးကား
သတ္တိသုတ်

(သတ္တိယာ ဝိယ ဩမဋ္ဌော စသော ဂါထာ)၊  ဗြဟ္မာတို့အလိုက ကာမရာဂကိုပယ်နိုင်ရန်၊ ဘုရားရှင်အလိုတော်က သက္ကာယဒိဋ္ဌိကို ပယ်နိုင်ရန် ကျင့်ရမည်ဟု ဟောသော ဂါထာ။  ܀܀

 ထက်လှစွာသော သံလျက်သွားကို လက်ဖြင့်မစမ်းဝန့်သကဲ့သို့ မေတ္တာပွါးသူကို ဘီလူးတို့က မနှိပ်စက်ဝန့်ကြောင်း ဟောထား၏။ ܀܀

 သမင်၊ ဒရယ်၊ ချေငယ်၊ စိုင်၊ ဆတ် စသည်ကို သတ်သူတို့ ဖြစ်ရသော ပြိတ္တာ၊ လှံပျံတို့ဖြင့် ထိုးဆွ ခံနေကြရ၏။ ܀܀

## ကိုးကား
ဥဒ္ဓမ္ဘာဂိယသုတ်

(၄)သုတ် ရှိပါသည်။

ဥမ္ဘာဂိယသံယောဇဉ်ငါးပါးတို့ကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့်သိခြင်းငှာ, ပိုင်းခြား၍ သိခြင်းငှာ, ကုန်စေခြင်းငှာ, ပယ်ခြင်းငှာ အဋ္ဌင်္ဂိကအရိယာမဂ်ကို ပွားများရမည်ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
---------------

ဥဒ္ဓမ္ဘာဂိယသံယောဇဉ်ငါးပါးတို့ကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့်သိခြင်းငှာ ဗောဇ္ဈင်ခုနစ်ပါးတို့ကို ပွားများရမည်ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
---------

ဥဒ္ဓမ္ဘာဂိယသံယောဇဉ်ငါးပါးတို့ကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့်သိခြင်းငှာ သတိပဋ္ဌာန် လေးပါးတို့ကို ပွားများရမည်ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-----------

ဥဒ္ဓမ္ဘာဂိယယံယောဇဉ်ငါးပါးတို့ကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့်သိခြင်းငှာ သတိပဋ္ဌာန် လေးပါးတို့ကို ပွားများရမည်ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဩရမ္ဘာဂိယသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

သက္ကာယဒိဋ္ဌိ, ဝိစိကိစ္ဆာ, သီလဗ္ဗတပရာမာသ, ကာမစ္ဆန္ဒ, ဗျာပါဒ-ဟူသော ဩရမ္ဘာဂိယသံယောဇဉ် ငါးပါးတို့ကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိရန်, ပိုင်းခြား၍ သိရန်, ကုန်ခမ်းစေရန်, ပယ်စွန့်ရန် အဋ္ဌင်္ဂိက အရိယာမဂ်ကို ပွားများရမည်-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-----------

ဩရမ္ဘာဂိယ သံယောဇဉ် ၅-ပါးတို့ကို ပယ်စွန့်နိုင်ရန် သတိပဋ္ဌာန်လေးပါးတို့ကို ပွားများရမည်-ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
သဗ္ဘိသုတ်

။ ။  သဗ္ဘိရေဝ သမာသေထ-စသော ဂါထာ၊ သူတော်ကောင်းနှင့် ပေါင်းသင်းရကျိုး၊ဝတ္ထုများနှင့်တကွ အကျယ်ဖွင့်ပြထား၏၊ မှတ်သားဖွယ် ကောင်းလှ၏။ ܀܀
## ကိုးကား
နီဝရဏသုတ်

(၃)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏ (ပ) ဝိစိကိစ္ဆာနီဝရဏဟူသော နီဝရဏတရားငါးပါးတို့ကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့်သိရန်, ပိုင်းခြား၍သိရန်, ကုန်ခမ်းစေရန်, ပယ်စွန့်ရန် အဋ္ဌင်္ဂီက အရိယမဂ်ကို ပွားများရမည်ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
----------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ကာမစ္ဆန္ဒအစရှိသော နီဝရဏငါးပါးတို့သည် ပညာမျက်စိ ကန်းအောင်, ပညာမျက်စိမရှိအောင်, အသိဉာဏ်ပညာမရှိအောင်, အသိဉာဏ် ပညာချုပ်ငြိမ်းရန်, ပင်ပန်းဆင်းရဲခြင်း အဖို့ရှိအောင် ပြုတတ်ကုန်၏။ (ကိလေသာ) ငြိမ်းအေးခြင်းငှါ မဖြစ်ကုန်, ဗောဇ္ဈင်ခုနှစ်ပါးတို့သည် ပညာမျက်စိဖြစ်အောင်, အသိဉာဏ်ပညာ ဖြစ်ပေါ် လာအောင်, အသိဉာဏ်ပညာ တိုးပွားအောင်, ပင်ပန်းဆင်းရဲခြင်း အဖို့မရှိ အောင် (ကိလေသာ) ငြိမ်းအောင်ပြုတတ်ကုန်၏ဟု အသီသီး နီဝရဏတစ်ပါးစီ, ဗောဇ္ဈင် တစ်ပါးစီတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-----------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ကာမစ္ဆန္ဒအစရှိသော နီဝရဏငါးပါးတို့ကို ပယ်စွန့်ရန် သတိပဋ္ဌာန်လေးပါးတို့ကို ပွားများရမည်ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဂန္ထသုတ်

ဂန္ထလေးပါးနှင့် ယင်းဂန္ထတရားတို့ကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့်သိရန်, ပိုင်းခြား၍ သိနိုင်ရန် ကုန်ခမ်းစေရန်, ပယ်စွန့်ရန် အဋ္ဌင်္ဂိက အရိယာမဂ်ကို ပွားများရမည်-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အကုသလဓမ္မသုတ်

မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ... မိစ္ဆာသမာဓိတို့သည် အကုသိုလ်ဓမ္မ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ... သမ္မာသမာဓိတို့သည် ကုသိုလ်ဓမ္မဟု ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
တသိနာသုတ်

မွတ်သိပ်ဆာလောင်မှု ကာမတသိနာ၊ ဘဝတသိနာ၊ ဝိဘဝတသိနာ တရား သုံးပါးတို့ကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့်သိခြင်းငှါ၊ ပိုင်းခြား၍သိခြင်းငှါ၊ ပယ်ခြင်းငှါ အဋ္ဌင်္ဂီကအရိယမဂ်ကို ပွားများရမည်အစရှိသည်ဖြင့် အကျယ်အားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
နီဃသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရာဂ ဒေါသ မောဟဟူသော နီဃတရားတို့ကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့်သိရန်, ပိုင်းခြား၍သိရန်, ကုန်ခမ်းစေရန်, ပယ်စွန့်ရန် အရိယ အဋ္ဌင်္ဂိကမဂ်ကို ပွားများရမည်ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဥပါဒါနက္ခန္ဓသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးနှင့်၎င်းတို့ကို အထက်သုတ်အတိုင်း ပယ်နိုင်ရန် အဋ္ဌက အရိယာမဂ်ကို ပွားများရမည်ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
----------

ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးနှင့် ယင်းတို့ကို အထက်သုတ်အတိုင်း ပယ်စွန့်နိုင်ရန် သတိပဋ္ဌာန်လေးပါးတို့ကို ပွားများရမည်ဟု ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ခိလသုတ်

ရာဂ, ဒေါသ, မောဟ-ဟူသော ဗြောင့်သုံးမျိုးရှိပုံ၊ ယင်းငြောင့်သုံးမျိုးကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့်သိခြင်းငှာ, ပိုင်းခြား၍ သိခြင်းငှာ, ကုန်စေခြင်းငှာ, ပယ်စွန့်ခြင်းငှာ အဋ္ဌင်္ဂီကအရိယမဂ်ကို ပွားများရမည်ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဒုက္ခတာသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဒုက္ခဒုက္ခတာ, သင်္ခါရဒုက္ခတာ, ဝိပရိဏာမဒုက္ခတာ-ဟူသော ဒုက္ခတာ (၃)ပါးတို့ကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိမြင်နိုင်ရန် ပိုင်းခြား၍ သိမြင်နိုင်ရန် ကုန်ခမ်းသွားစေရန်, ပယ်စွန့်နိုင်ရန် အဋ္ဌင်္ဂိကအရိယမဂ်ကို ဝိဝေကနိဿိတ, ဝိရာဂနိဿိတ, နိရောဓနိဿိတ, ဝေါဿဂ္ဂပရိဏာမီဖြစ်အောင် ပွားများရမည်ဟု အရိယာမဂ် တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ပွားများပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ပါစီနနိန္နသုတ်

(၂၄)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဂင်္ဂါ၊ ယမုနာ၊ အစိရဝတီ၊ သရဘူ၊ မဟီ-ဟူသော အသီးအသီး မြစ်တစ်စင်းစီ တစ်စင်းစီတို့သည် ပါစီနနိန္ဒ၊ ပါစီနပေါဏ၊ ပါစီနပဗ္ဘာရဖြစ်ကုန်သကဲ့သို့ ထို့အတူ အဋ္ဌင်္ဂီကအရိယမဂ် အသီးအသီး တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကို ဝိဝေကနိဿိတ၊ ဝိရာဂနိဿိတ၊ နိရောဓနိဿိတ၊ ဝေါဿဂ္ဂ ပရိဏာမီဖြစ်အောင် ပွားများလျှင် နိဗ္ဗာနနိန္န၊ နိဗ္ဗာနပေါဏ၊ နိဗ္ဗာနပဗ္ဘာရဖြစ်၏ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
--------
ဆဋ္ဌသုတ်။

မြစ်ကြီးငါးစင်းလုံးသည် ပါစီနနိန္န၊ ပါစီနပေါဏ၊ ပါစီနပဗ္ဘာရဖြစ်သကဲ့သို့၊ ထို့အတူ အဋ္ဌင်္ဂီကအရိယမဂ်ကို အထက်သုတ်တော်များ၌ ဟောတော်မူခဲ့သည့် အတိုင်း ပွားများလျှင် နိဗ္ဗာနနိန္န၊ နိဗ္ဗာနပေါဏ၊ နိဗ္ဗာနပဗ္ဘာရဖြစ်၏ဟု မြစ်ငါးစင်းလုံးကို တပေါင်းတည်းပြု၍ ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
------------

အထက်သုတ်တော်များအတိုင်း မြစ်ကြီးငါးစင်း အသီးအသီး တစ်စင်းစီ တစ်စင်းစီ ငါးစင်းလုံးပေါင်း၍ တစ်ကြိမ် အဋ္ဌင်္ဂိကအရိယမဂ္ဂ တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကို အသီးအသီး ရာဂဝိနယပရိဂေါသာန၊ ဒေါသဝိနယပရိယောသာန၊ မောဟဝိနယ ပရိယောသာန၊ ဘာဝိတ၊ ဗဟုလီကရဏဖြစ်အောင် ပွားများလျှင် နိဗ္ဗာနိန္န၊ နိဗ္ဗာနပေါဏ၊ နိဗ္ဗာနပဗ္ဘာရဖြစ်၏ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်များ။
-------------

အထက်သုတ်တော်များအတိုင်း အဋ္ဌင်္ဂိကအရိယမဂ် တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကို အသီးအသီး အမတောဂဓ၊ အမတပရာယန၊ အမပရိယောသာနဘာဝိတ၊ ဗဟုလီကတဖြစ်အောင် ပွားများလျှင် နိဗ္ဗာနနိန္ဒ၊ နိဗ္ဗာနပေါဏ၊ နိဗ္ဗာနပဗ္ဘာရဖြစ်၏ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်များ။
--------

အထက်သုတ်တော်များအတိုင်း အဋ္ဌင်္ဂိကအရိယမဂ်ကို နိဗ္ဗာနနိန္ဒ၊ နိဗ္ဗာန ပေါဏ၊ နိဗ္ဗာနပဗ္ဘာရဘာဝိတ၊ ဗဟုလီကတဖြစ်အောင် တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ အသီး အသီး ပွားများလျှင် နိဗ္ဗာနနိန္ဒ၊ နိဗ္ဗာနပေါဏ၊ နိဗ္ဗာနပဗ္ဘာရဖြစ်၏ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်များ။

## ကိုးကား
မိစ္ဆတ္တသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သမ္မာမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးသည် သမ္မတ္တတရား၊ မိစ္ဆာမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးသည် မိစ္ဆတ္တတရားဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
--------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် မိစ္ဆာမဂ္ဂင် ရှစ်ပါးနှင့် မိစ္ဆာဉာဏ၊ မိစ္ဆာဝိမုတ္တိဟူသော မိစ္ဆတ္တတရားကိုအကြောင်းပြု ချွတ်ယွင်းမှုဖြစ်ပုံ၊ သမ္မာမဂ္ဂင်ရှစ်ပါး သမ္မာဉာဏ၊ သမ္မာဝိမုတ္တိယဟူသော သမ္မတ္တတရားကို အကြောင်းပြု၍ ပြည့်စုံမှုဖြစ်ပုံတို့ကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အာသဝသုတ်

(၆)သုတ် ရှိပါသည်။

ကာမာသဝ၊ ဘဝါသဝ၊ အဝိဇ္ဇာသဝ-ဟူသော အာသဝေါတရားသုံးပါးတို့ကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိရန်၊ ပိုင်းခြား၍ သိရန်၊ ကုန်စေရန်၊ ပယ်စွန့်ရန် အဋ္ဌင်္ဂိကမဂ်ကို ပွားများရမည် အစရှိသည်ဖြင့် ပွားများပုံအကျယ်ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
----------

အထက်သုတ်ပါ အာသဝေါတရားသုံးပါးတို့ကို ပယ်စွန့်ရန် သတိပဋ္ဌာန် လေးပါးတို့ကို ပွားများရမည် အစရှိသည်ဖြင့် ပွားများပုံအကျယ်ကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
---------

(၁) စောင့်ရှောက်မှု၊ (၂) မှီဝဲမှု၊ (၃) သည်းခံမှု၊ (၄) ရှောင်ကြဉ်မှု၊ (၅) ပယ်ဖျောက်မှု၊ (၆) ပွားများမှု-ဟူသော အာသဝေါတရားတို့ကိုပယ်ရမည့်တရား ၆-မျိုးတို့ဖြင့် အာသဝေါတရားတို့ကို ပယ်ပြီးသောရဟန်းတော်သည် အာဟုနေယျ အစရှိသော အကျိုးဂုဏ်ငါးပါးကို ရရှိနိုင်၏-အစရှိသည်ဖြင့် တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကို အကျယ်ဝေဖန်၍ ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
------------

ဒုစရိုက် ၁၀-ပါးသည် သာသဝဓမ္မ၊ ဒုစရိုက် ၁၀-ပါးမှ ရှောင်ကြဉ်မှုသည် အနာသဝဓမ္မဖြစ်ပုံကို ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခနည်းဖြင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
---------

သမာဓိ၊ သမ္ပဇဉ်၊ သတိရှိသော ဗုဒ္ဓသာဝကသည် အာသဝ၊ အာသဝသမုဒယ၊ အာသဝနိရောဓ၊ အာသဝနိရောဓဂါမိနီပဋိပဒါကို ပိုင်းခြား၍ သိ၏၊ အာသဝေါတရား တို့ကုန်ခြင်းကြောင့် တဏှာကင်းသည်ဖြစ်၍ ပရိနိဗ္ဗာန်ဝင်စံရ၏-ဟု ဘုရားရှင် ထံတော်မှကြားနာခဲ့ရသည့်တရားတော်ကို ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားငါးရာတို့အား ပြန်လည်ဟောကြားသည့်သုတ်။
---------

ကာမ၊ ဘဝ၊ အဝိဇ္ဇာ-ဟူသော အာသဝေါတရားသုံးပါးကုန်ပြီးသော ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်ပြီးသောပုဂ္ဂိုလ်သည် စစ်သည်နှင့်တကွ မာရ်နတ်ကိုအောင်မြင်၍ အဆုံးစွန်သောအတ္တဘောကို ဆောင်၏-ဟု ဘုရားရှင်ထံတော်မှ ကြားနာခဲ့ရကြောင်းကို ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီအမှူးရှိသော မိဖုရားငါးရားတို့အား ပြန်လည် ဟောပြသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
အာဂန္တုကသုတ်

ဧည့်သည်တို့ တည်းခိုဆောင်၌ အမျိုးလေးပါးတို့ လာရောက်တည်းခိုနေထိုင်ကြကုန်သကဲ့သို့ အဋ္ဌင်္ဂိကအရိယာမဂ်ကိုပွားများသည်ရှိသော် ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာပြုသည်ရှိသော် ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးဟူသော ပရိညေယျတရားတို့ကို ပိုင်းခြား၍ သိခြင်း၊ အဝိဇ္ဇာ, ဘဝတဏှာဟူသော ပဟာတဗ္ဗတရားတို့ကို ပယ်ခွါခြင်း၊ ဝိဇ္ဇာ, ဝိမုတ္တိဟူသော သစ္ဆိကာတဗ္ဗတရားတို့ကို မျက်မှောက်ပြုခြင်း၊ သမထ, ဝိပဿနာ ဟူသော ဘာဝေတဗ္ဗတရားတို့ကို ပွားများနိုင်၏-ဟု ဝိပဿနာဉာဏ်နှင့်တကွ အရိယမဂ္ဂဘာဝနာပြည့်စုံပုံကို ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဧသနာသုတ်

(၃)သုတ် ရှိပါသည်။

ရှာမှီးခြင်းသုံးမျိုးတို့ကို -ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိခြင်းငှာ၊ ပိုင်းခြား၍ သိခြင်းငှာ၊ ကုန်ခမ်းစေခြင်းငှာ၊ ပယ်ခြင်းငှာ -ဝိဝေကနိဿိတ, ဝိရာဂနိဿိတ, နိရောဓနိဿိတ, ဝေါဿဂ္ဂပရိဏာမိဖြစ်သော၊ ရာဂ, ဒေါသ, မောဟ ဝိနယပရိဂေါသာနဖြစ်သော၊ အမတောဂဓ, အမတပရာယန, အမတပရိယောသာနဖြစ်သော၊ နိဗ္ဗာနနိန္န၊ နိဗ္ဗာနပေါဏ, နိဗ္ဗာနပဗ္ဘာရဖြစ်သော အဋ္ဌင်္ဂိကအရိယာမဂ်ကို ပွားများရမည်-ဟု အသီးသီး ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

ဤဗြဟ္မစရိယဧသနာသည် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဗြဟ္မစရိယကို ဟောတော်မူကြောင်း အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ပြထားပါသည်။
-------------

ရှာမှီးခြင်း “ဧသနာ”သုံးမျိုးတို့ကို၎င်း၊ ဧသနာသုံးမျိုးတို့၏ ဖြစ်ခြင်းအကြောင်းကို၎င်း၊ ဧသနာတို့၏ ချုပ်ရာနိဗ္ဗာန်ကို၎င်း၊ ဧသနာတို့၏ ချုပ်ရာနိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း အရိယာမဂ်ကို၎င်း ပိုင်းခြား၍သိသော သမာဓိ, ပညာ, သတိရှိသော မြတ်ဗုဒ္ဓ၏ တပည့် သာဝကသည် ဧသနာတို့၏ကုန်ခြင်းကြောင့် တဏှာကင်းသည်ဖြစ်၍ ကိလေသ ပရိနိဗ္ဗာန်, ခန္ဓပရိနိဗ္ဗာန် ဝင်စံရပေ၏-ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူပုံကို ခုဇ္ဇုတ္တရာက သာမာဝတီမိဖုရား အမှူးရှိသော မိဖုရားတို့အား ဟောပြသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ၌-ဧသနာသုံးမျိုး အကျယ်နှင့် မဂ်ဖြင့်ပယ်ပုံတို့ကို ဖွင့်ပြထားပါသည်။
-------------

ကာမေသနာ, ဘဝေသနာ, ဗြဟ္မစရိယေသနာ-ဟူသော ရှာမှီးခြင်း “ဧသနာ” သုံးမျိုးတို့ကို ငါ၏ အယူသာမှန်၏၊ အခြားသူတို့ အယူသည် အချီးနှီးသာတည်း-ဟု မှားမှား ယွင်းယွင်း သုံးသပ်သည်ရှိသော် အကျိုးမဲ့အားလုံးတို့၏ အကြောင်းဖြစ်သော ဒိဋ္ဌိ, လောဘ-အစရှိသော ကိလေသာတို့ တိုးပွားလာကုန်၏။ ရာဂအားလုံးတို့မှ တပ်မက်ခြင်းကင်းသော တဏှာ၏ကုန်ရာ အရဟတ္တဖိုလ် ရှိသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား ရှာမှီးခြင်းတို့ကို စွန့်လွှတ်အပ်ကုန်ပြီ၊ မိစ္ဆာအယူ၏ အကြောင်းတို့ကို နှုတ်ပယ်အပ်ကုန်ပြီ၊ ရှာမှီးခြင်းတို့၏ ကုန်ခြင်းကြောင့် ရဟန်းတော်သည် အလိုအာသာမရှိ တွေးတောမှု မရှိသူ ဖြစ်၏-ဟု ဘုရားရှင် အထံတော်မှ နာယူခဲ့သော တရားတော်ကို သာမာဝတီမိဖုရား အမှူးရှိသော ပရိသတ်အား ခုဇ္ဇုတ္တရာ ဟောကြားသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
မေဃသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် “နွေလတို့၏နောက်ဆုံး ဖြစ်သော ဝါဆိုလ၌ ကောင်းကင်သို့ပျံ့နှံ့တက်နေသော မြူနုမြူကြမ်းကို အချိန် အခါမဲ့ရွာသွန်းသော မိုးကြီးသည် တခဏချင်း ကွယ်ပျောက်ငြိမ်သက်စေသကဲ့သို့ ဝိဝေကနိဿိတ၊ ဝိရာဂနိဿိတ၊ နိရောဓနိဿိတ၊ ဝေါဿဂ္ဂပရိဏာမီဖြစ်အောင် အဋ္ဌင်္ဂိက အရိယမဂ်ကိုပွားများအပ်၊ ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာပြုအပ်သည်ရှိသော် ဖြစ်ပေါ်လာကုန် ဖြစ်ပေါ်လာကုန်သော ပါပကအကုသလဓမ္မတို့ကို တခဏချင်း ကွယ်ပျောက်ငြိမ်းအေးစေနိုင်၏ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
----------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် “သည်းထန်စွာရွာသွန်း နေသောမိုးကြီးကို ပြင်းထန်စွာတိုက်ခတ်လာသော လေမုန်တိုင်းသည် ရွာသွန်းနေစဉ် တခဏချင်း ကွယ်ပျောက်ငြိမ်သက်သွားစေနိုင်သကဲ့သို့၊ အထက်သုတ်တော်အတိုင်း အဋ္ဌင်္ဂိက အရိယာမဂ်ကိုပွားများလျှင် အကုသိုလ်တရားတို့ကို တခဏချင်းကွယ်ပျောက် ငြိမ်းအေးစေနိုင်၏”ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
စန္ဒိမာဒိသုတ်

အဋ္ဌမ၊ နဝမ၊ ဒသမသုတ်။

ဤသုတ်၌ “စန္ဒိမသုတ်၊ အာဒိစ္စသုတ်၊ ကာသိကဝတ္ထသုတ်”ဟု သုတ် သုံးသုတ် ပါရှိသည်။

နက္ခတ်, ကြယ်တာရာ အလင်းရောင်အပေါင်းတို့ထက် လရောင်သည် အလင်းဆုံးဖြစ်သကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ သရဒရတုအခါ မိုးတိမ်ကင်းစင် ထက်ကောင်းကင်၌ နေရောင်သည် အမှောင်ပယ်ခွင်း အလင်းဆုံးဖြစ်သကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ အဝတ်အထည်အားလုံးတို့ထက် ကာသိတိုင်းဖြစ် အဝတ်အထည်သည် အကောင်းဆုံး ဖြစ်သကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ကုသိုလ်တရားအားလုံးတို့ထက် အပ္ပမာဒ(သတိ)တရားသည် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သည်။ အပ္ပမာဒရှိသောရဟန်းသည် ဝိဝေကနိဿိတ, ဝိရာဂနိဿိတ, နိရောဓနိဿိတ, ဝေါဿဂ္ဂပရိဏာမိကဖြစ်သော အဋ္ဌင်္ဂိကအရိယာ မဂ်ကို ပွားများ၏။ ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာပြု၏-အစရှိသည်ဖြင့် အကျယ် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ကူဋာဒိသုတ်

(ကူဋာဂါရသုတ်၊ မူလဂန္ဓသုတ်၊ သာရဂန္ဓသုတ်၊ ပုပ္ပဂန္ဓသုတ်၊ စက္ကဝတ္တိသုတ် -၅)

၁။ အခြင်ယနယ်အားလုံးတို့ထက် အိမ်၏အထွတ်ကို

၂။ အမြစ်နံ့သာအားလုံးတို့ထက် အကျော်နက်ကို

၃။ အနှစ်နံ့သာအားလုံးတို့ထက် စန္ဒကူးနီကို

၄။ ပန်းနံ့သာအားလုံးတို့ထက် မိုးစွေပန်းနံ့ကို

၅။ မင်းအားလုံးတို့ထက် စကြာမင်းကို-အမြင့်မြတ်ဆုံးဟု ဆိုအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ကုသိုလ်တရားအားလုံးတို့ထက် “အပ္ပမာဒ”ကို အမြတ်ဆုံးဟု ဟောအပ်ပုံ၊ အပ္ပမာဒရှိသူသည် အရိယ အဋ္ဌင်္ဂီကအရိယာမဂ်ကို ပွားများလိမ့်မည်၊ ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာပြုလုပ်လိမ့်မည်-ဟု အရိယ အဋ္ဌင်္ဂိကအရိယာမဂ်တစ်ပါးစီ ပွားများပုံကို အကျယ် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ပဒသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ကြည်းကုန်းနေ သတ္တဝါတို့၏ခြေရာသည် ဆင်ခြေရာ၌ ပေါင်းဝင်သကဲ့သို့ ကုသိုလ်တရားအားလုံးတို့သည် အပ္ပမာဒလျှင် အကြောင်းရင်းရှိကုန်၏။ အပ္ပမာဒသည် ကုသိုလ်တရားတို့တွင် အမြတ်ဆုံးဖြစ်ပုံ၊ အပ္ပမာဒရှိသောပုဂ္ဂိုလ်သည် အရိယမဂ္ဂင်တရားကို ဝိဝေကနိဿိတ, ဝိရာဂနိဿိတ, နိရောဓနိဿိတ, ဝေါဿဂ္ဂပရိဏာမီဖြစ်အောင် ပွားများပုံတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
-------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ကုန်းနေ သတ္တဝါတို့၏ခြေရာသည် ဆင်ခြေရာ၌ပေါင်းဝင်သကဲ့သို့ ဆင်ခြေရာသည်သာ အကြီးဆုံးဖြစ်သကဲ့သို့ သဒ္ဓါ, ဝီရိယ, သတိ, သမာဓိ, ပညာ-ဟူသော ဣန္ဒြေငါးပါး ဓမ္မအဖို့အစုတို့တွင် ပညိန္ဒြေ-ဟူသော ဓမ္မအဖို့အစု၌သာသက်ဝင်ပုံ, ပညိန္ဒြေသာ အမြတ်ဆုံးဖြစ်ပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
မလသုတ်

(၃)သုတ် ရှိပါသည်။

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟ အညစ်အကြေးသုံးမျိုးကို ထူးသောဉာဏ်ဖြင့်သိရန် ပိုင်းခြား၍သိရန် ကုန်ခန်း သွားရန် ပယ်စွန့်နိုင်ရန် အဋ္ဌင်္ဂိကအရိယမဂ်ကို ပွားများရမည်ဟု ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်သုတ်။
------------

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ ... သီတင်းသုံးတော်မူနေစဉ် ဒုဿီလ, ဒုဿီလ မလ၊ ဣဿုကီ, ဣဿာမလ၊ မစ္ဆရီ၊ မစ္ဆရိယမလ-တို့ မပယ်စွန့်သူသည် ငရဲ၌ ဖြစ်ရသည်။

သီလဝါ, ဒုဿီလမလကိုပယ်စွန့်နိုင်သူ၊ အနိဿုကီ, ဣဿာမလကို ပယ်စွန့်နိုင်သူ၊ အမစ္ဆရီ မစ္ဆေရမလကို ပယ်စွန့်နိုင်သူသည် နတ်ပြည်၌ဖြစ်ရသည်ဟု ကဏှပက္ခ, သုက္ကပက္ခအားဖြင့် ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
--------

-မရွတ်မဖတ် မသရဇ္ဈာယ်ခြင်းသည် အတတ်ပညာ၏အညစ်အကြေး၊

-ထကြွလုံ့လမရှိခြင်းသည် အိမ်၏အညစ်အကြေး၊

-ပျင်းရိခြင်းသည် ကိုယ်အဆင်း၏အညစ်အကြေး၊

-မေ့လျော့ခြင်းသည် (ဥစ္စာ)စောင့်ရှောက်သူ၏အညစ်အကြေး၊

-မကောင်းသောအကျင့်သည် မိန်းမ၏အညစ်အကြေး၊

-နှမြောဝန်တိုခြင်းသည် ပေးလှူသူ(အလှူရှင်)၏အညစ်အကြေး၊

-ယုတ်မာကုန်သော အကုသိုလ်တရားတို့သည် ပစ္စုပ္ပန်လောက၊ တမလွန်လောက၏အညစ်အကြေး၊

-အဝိဇ္ဇာသည် အထက်ပါအညစ်အကြေးအားလုံးတို့ထက် အဆိုးဆုံးအညစ် အကြေးဟု အညစ်အကြေးရှစ်မျိုးတို့ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

## ကိုးကား
ကုက္ကုဋာရာမသုတ်

(၃)သုတ် ရှိပါသည်။

အရှင်အာနန္ဒာနှင့် အရှင်ဘဒ္ဒထေရ်တို့ ပါဋလိပုတ်မြို့တော်အနီး ကက္ကူဋာရာမ၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် အရှင်ဘဒ္ဒထေရ်က မေးလျှောက်သဖြင့် “အဋ္ဌင်္ဂိက မိစ္ဆာမဂ် ရှစ်ပါးသည် အဗြဟ္မစရိယဖြစ်ပုံကို” အရှင်အာနန္ဒာထေရ် ဖြေကြားတော်မူသည့်သုတ်။
-----------

အရှင်ဘဒ္ဒထေရ်က မေးလျှောက်သဖြင့် “အဋ္ဌင်္ဂိက အရိယမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးသည် “ဗြဟ္မစရိယဖြစ်ပုံ၊ ရာဂ, ဒေါသ, မောဟတို့ကုန်ခမ်းသွားခြင်းသည် “ဗြဟ္မစရိယ ပရိယောသာနဖြစ်ပုံကို” အရှင်အာနန္ဒာထေရ် ဖြေကြားတော်မူသည့်သုတ်။
---------

အရှင်ဘဒ္ဒထေရ်က မေးလျှောက်သဖြင့် “အဋ္ဌင်္ဂိက အရိယမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးသည် “ဗြဟ္မစရိယဖြစ်ပုံ၊ အဋ္ဌင်္ဂိက အရိယမဂ်နှင့်ပြည့်စုံသူ (အဋ္ဌင်္ဂိက အရိယမဂ်ကို ကျင့်သုံး သူ)သည် “ဗြဟ္မစာရီ”ဖြစ်ပုံ၊ ရာဂ, ဒေါသ, မောဟတို့ကုန်ခမ်းသွားခြင်းသည် “ဗြဟ္မစရိယ ပရိယောသာန ဖြစ်ပုံကို” အရှင်အာနန္ဒာထေရ် ဖြေကြားတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
ဧကဓမ္မသုတ်

(၂)သုတ် ရှိပါသည်။

စက္ခု, သောတ, ဃာန, ဇိဝှါ, ကာယ, မန-ဟူသော သံယောဇနိယဓမ္မတို့၌ ဖြစ်သော သံယောဇဉ် အနှောင်အဖွဲ့တို့ကို ပယ်စွန့်ရန် ဗောဇ္ဈင်ခုနစ်ပါး-ဟူသော တစ်ခုတည်းသောတရားကို ဖြစ်စေအပ်, ကြိမ်ဖန်များစွာ ပွားများရမည်ဟု ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။
------

ပွားများအပ်, ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာပြုအပ်သည်ရှိသော် အကျိုးအာနိ သင်ကြီးမားသော အာနာပါနဿတိပွားများပုံကို အကျယ်တဝင့် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား
နိဗ္ဗေဓဘာဂိယသုတ်

ဘုရားရှင် ကောသလနိုင်ငံ သာဝတ္ထိမြို့ ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ဗောဇ္ဈင်ခုနှစ်ပါးတို့တွင် တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီကို ဝိဝေကနိဿိတ၊ ဝိရာဂနိဿိတ၊ နိရောဓနိဿိတ၊ ဝေါဿဂ္ဂပရိဏာမီ၊ ဝိပုလ၊ မဟဂ္ဂတ၊ အပ္ပမာဏ၊ အဗျာပဇ္ဇဖြစ်အောင်ပွားများလျှင် မဖောက်ထွင်းအပ်ဘူး၊ မခွဲဖျက်အပ်ဘူးသော လောဘတုံး၊ ဒေါသတုံး၊ မောဟတုံးတို့ကို ဖောက်ခွဲနိုင်၏၊ ခွဲဖျက်နိုင်၏ဟု နိဗ္ဗေဓ ဘာဂိယမဂ္ဂဒေသနာတော်ကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင် ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

အဋ္ဌကထာ, ဋီကာတို့၌ ဖွင့်ဆိုချက်များရှိပါသည်။

## ကိုးကား
တဏှာနိရောဓသုတ်

ဗောဇ္ဈင်(၇)ပါးကို ဝိဝေကနိဿိတ၊ ဝိရာဂနိဿိတ၊ နိရောဓနိဿိတ၊ ဝေါဿဂ္ဂပရိဏာမိဖြစ်အောင် ပွားများလျှင် တဏှာနိရောဓဖြစ်၏။ ယင်းသည် တဏှာ နိရောဓမဂ္ဂ၊ တဏှာနိရောဓပဋိပဒါပင်တည်းဟု ဗောဇ္ဈင်တစ်ပါးစီ တစ်ပါးစီ ပွားများပုံကို ရဟန်းတို့အား ဘုရားရှင်ဟောတော်မူသည့်သုတ်။

## ကိုးကား