open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
မြွေစိမ်းမြီးခြောက်

## ကိုးကား
*
* **မြွေစိမ်းမြှီးခြောက်ရဲ့ အဆိပ်က မြွေဟောက်တို့၊ ငန်းတော်ကျားတို့လို အာရုံကြောကို တိုက်ခိုက်တာ (Neurotoxin) မဟုတ်ဘဲ သွေးနဲ့ တစ်ရှူးတွေကို ဖျက်ဆီးတဲ့ အဆိပ် (Hemotoxin) အမျိုးအစားဖြစ်ပါတယ် ။**
* **သွေးမတိတ်ခြင်း:** သွေးခဲစနစ်ကို ဖျက်ဆီးပစ်တာကြောင့် အကိုက်ခံရတဲ့ ဒဏ်ရာကနေ သွေးတွေ ဆက်တိုက်ထွက်မယ်၊ သွားဖုံးက သွေးထွက်တာမျိုးအထိ ဖြစ်နိုင်တယ် 
* **ရောင်ရမ်းပြီး ပုပ်ထွက်ခြင်း (Necrosis):** အကိုက်ခံရတဲ့ နေရာက တအားရောင်လာမယ်၊ အရည်ကြည်ဖုတွေ ထွက်လာပြီး သေချာမကုရင် အသားတွေ ပုပ်ထွက်သွားတဲ့အထိ ဖြစ်နိုင်တာ။
* **နာကျင်မှု:** သူ့အဆိပ်က တော်တော်လေး နာတယ်လို့ ဆိုကြတယ်

ကဏ္ဍ:အဆိပ်ရှိ မြွေများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ထန်းမြွေ

## ထန်းမြွေ / သစ်တက်ငန်း
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:မလေးရှားနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ

ထန်းမြွေ / သစ်တက်ငန်း သည် Eastern Gartersnake ဟု အများအားဖြင့် လူသိများသော မြွေသည် မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြား အပါအဝင် ဒေသ အသီးသီးတွင် အဆိပ်မရှိသော မြွေတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး တစ်ခါတစ်ရံတွင် ခြိမ်းချောက်သည့် ပုံပန်းသဏ္ဌာန်ရှိသော်လည်း ယင်းမျိုးစိတ်သည် လူသားများအတွက် အန္တရာယ်မရှိပေ။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် Thamnophis sauritus သည် အမိုးပန်းခြံများ၊ သစ်ပင်များ၊ အိမ်အပြင်ပန်းခြံများနှင့် လူနေအိမ်အနီးတွင် တွေ့ရနိုင်သည်။ ယင်းမြွေသည် သစ်ပင်တစ်ပင်မှတစ်ပင်သို့ ဝဲပျံ၍ ကူးလွန်နိုင်သည်။

ဤမြွေများသည် အိမ်မြောင်များ၊ ငှက်များ၊ ပုတ်သင်ညိုများ၊ တောက်တဲ့များကို အဓိကစားသုံးသည်။ ထိုသို့ ရှိသော အပင်ပေါ်တွင် စားသုံးမှုတွင် အခက်အခဲ မရှိဘဲ စွမ်းဆောင်နိုင်ပါသည်။

Eastern Gartersnake သည် အလှပသော အရောင်နှင့် ပုံစံများဖြင့် လူများအလေးထားရသော မြွေတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ အပြုံးအမျိုးမျိုးနှင့် ပြားလေးများမှ လွယ်ကူစွာ ရှာဖွေတွေ့ရနိုင်ပါသည်။ လူများအတွက် အန္တရာယ်မရှိပေမယ့် သစ်ပင်များတွင် တက်ပြီး လေထဲတွင် ဝဲပျံနိုင်သည်။

ထန်းမြွေ/သစ်တက်ငန်း သည် Paradise Gartersnake (Thamnophis paradise) နှင့် ဆက်နွယ်ထားပါသည်။ ၎င်းတို့ကို တွေ့ပါက ကြောက်ရွံ့စရာမလို၊ နေရာပြောင်းစရာမလိုပါ။
မန္တလေးမြွေဟောက်

**မန္တလေးမြွေဟောက်** (***Naja mandalayensis***) သည် **မြန်မာ့မြွေဟောက်** ဟူ၍လည်း လူသိများပြီး **မန္တလေး အဆိပ်မှုတ် မြွေဟောက်** ဟုလည်း ခေါ်လေ့ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်း အပူပိုင်းဒေသတွင် ရှင်သန်ကျက်စားသော မြွေ မျိုးစိတ် တစ်မျိုးဖြစ်သည်။

## ပျံ့နှံ့တွေ့ရှိရသော ဒေသများ 
ဤမျိုးစိတ်များသည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ၊ မကွေးတိုင်း နှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်း တို့ကို ဖြတ်ကျော်၍ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း အပူပိုင်းဇုန်တွင် အစုလိုက်နေထိုင်ကြသည်။ အလယ်ပိုင်းခြောက်သွေ့ဇုန်သည် ရာသီဥတု ဖောက်ပြန်၍ ကောင်းစွာသတ်မှတ်ထားသော ဧရိယာဖြစ်ပြီး ဧရိယာ ၂၀,၀၀၀ စတုရန်းကီလိုမီတာထက် ကျဉ်းမြောင်းနိုင်သည်။ ဤမြွေ၏ လူသိနည်းသော မှတ်တမ်းများကို ဤအထွေထွေဒေသတစ်လျှောက်ရှိ ဒေသများမှ မှတ်တမ်းတင် ရယူခဲ့ပြီး မှတ်တမ်းတင်ထားသောဒေတာကိုအခြေခံ၍ ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ၁၈,၅၀၀ စတုရန်းကီလိုမီတာခန့်ရှိသည်။

## နေထိုင်ကျက်စားရာ ဒေသ 
ဤမျိုးစိတ်များကျက်စားသည့် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း အပူပိုင်းဇုန်သည် နှစ်စဉ် မိုးရေချိန်  အောက်သာ ရရှိသည့် ဒေသဖြစ်သည်။ ဧရိယာကို စိုက်ပျိုးရေး ရည်ရွယ်ချက်အတွက် အပြင်းအထန် အသုံးပြုနေသော်လည်း ထိုဧရိယာကို အကေးရှားပင် နှင့် dipterocarpaceae ဆာဗာနားမြက်ခင်းများဖြင့်သာ ဖွဲ့စည်းထားသည်။ မန္တလေးတောင်ခြေရှိ မြွေဟောက်နမူနာများကို ခြောက်သွေ့တောများ နှင့် အကေးရှားပင်တောထဲများမှ ကောက်ယူခဲ့သည်။

## နေထိုင်ပြုမူပုံနှင့် အစားအစာ 
ဤမြွေဟောက်မျိုးစိတ်သည် မှောင်ချိန် သို့မဟုတ် ညအချိန်များတွင် အမဲလိုက်ခြင်းအား အများအားဖြင့် ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ သူတို့သည် နေ့ခင်းဘက်အချိန်များကို အများအားဖြင့် ငုတ်တုတ် သို့မဟုတ် နေပူထဲတွင် ကုန်ဆုံးကြသည်။ မန္တလေးမြွေဟောက်များသည် သတိနှင့် ခံနိုင်ရည်ရှိကြသည့် မြွေများဖြစ်ပြီး ခြိမ်းခြောက်မှုများနှင့် ကြုံတွေ့ရသည့်အခါတွင် ၎င်းတို့၏ ပါးပျဉ်းကို အလျင်အမြန်ထောင်လေ့ရှိသည်။ အဆိပ်မှုတ်ထုတ်ရန် ဒေါသအနည်းငယ်သာ လိုအပ်သည်။ အဆိပ်ကို အနည်းဆုံး  အထိရောက်ရှိအောင် မှုတ်နိုင်စွမ်းရှိသည်။ ဤမျိုးစိတ်များသည် အဆိပ်မှုတ်ခြင်းအပြင် ကျယ်လောင်စွာ နှာမှုတ်နေလျှက် ခြိမ်းခြောက်မှုရှိနေသည့်နေရာသို့ ဦးတည်သွားလေ့လည်းရှိသည်။

ဖားပြုတ်များနှင့် ဖား များကို အဓိကအားဖြင့် အမဲလိုက်စားသုံးလေ့ရှိသော်လည်း အခြားမြွေများ၊ နို့တိုက်သတ္တဝါငယ်များနှင့် ရံဖန်ရံခါ ငါးများကိုပင် ဖမ်းယူစားသောက်လေ့ရှိသည်။

## အဆိပ် 
ဤမျိုးစိတ်၏ အဆိပ်အကြောင်းအား တိတိကျကျ သိရှိထားခြင်းမရှိသေးပေ။ သို့သော် အဆိပ်မှုတ် မြွေဟောက် မျိုးစိတ်အနေဖြင့် အဆိပ်သည် cytotoxic နှင့် post-synaptic neurotoxic ဂုဏ်သတ္တိများ ပါဝင်နေနိုင်သည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်များ 
* သက်ရှိဆိုင်ရာ စွယ်စုံကျမ်း

ကဏ္ဍ:အဆိပ်ရှိ မြွေများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ရောင်ပေစူးမြစ်တွေးလေး

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြောက်အာဖရိကတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဩစတြေးလျတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ရေမြွေဗြောက်မ

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:မလေးရှားနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ခွာပါ နို့တိုက်သတ္တဝါ

**ခွာပါ နို့တိုက်သတ္တဝါများ** ( - "ခွာရှိသော တိရစ္ဆာန်" ဟုအဓိပ္ပာယ်ရ) သည် နို့တိုက်သတ္တဝါ အုပ်စုများ အစုအဖွဲ့ဖြစ်သည်။ အများစုမှာ ရွေ့လျားနေစဉ်တွင် ၎င်းတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်အလေးချိန်ကို ထောက်ပံ့ပေးရန်အတွက် ၎င်းတို့၏ ခြေချောင်းထိပ်/လက်ချောင်းထိပ်များတွင် ခွာများပါရှိကြသည်။

ဤအသုံးအနှုန်းအနေဖြင့် အကျုံးဝင်သော "ခွာပါ နို့တိုက်သတ္တဝါ"ထဲမှ စီတက်ဆီယာများ (ဝေလငါးများ၊ လင်းပိုင်များ၊ porpoises) ကို ဖယ်ထုတ်ထားလေ့ရှိပြီး အကြောင်းရင်းမှာ ၎င်းတို့တွင် ခွာပါ နို့တိုက်သတ္တဝါများ၏ ပုံမှန် ရုပ်ပုံသွင်ပြင်လက္ခဏာအများစုမရှိသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း မကြာသေးမီက ရှာဖွေတွေ့ရှိချက်များအရ စီတက်ဆီယာသည် အစောပိုင်း ခွာစုံပါသော တိရစ္ဆာန်များမှ ဆင်းသက်လာကြောင်း ပြသနေသည်။

ခွာပါ နို့တိုက်သတ္တဝါများသည် ပုံမှန်အားဖြင့် အသီးအရွက်စားများသာဖြစ်ပြီး အများစုသည် ဆဲလျူလို့ကိုချေဖျက်ရန်အတွက် အထူးပြုထားသော အူများဖြင့် အစာချေဖျက်ကြသည်။ ဝက်ကဲ့သို့သော ခေတ်သစ်မျိုးစိတ်အချို့မှာ အစုံစားသတ္တဝါများဖြစ်ကြသည်။ Mesonychia ကဲ့သို့သော သမိုင်းမတင်မီက မျိုးစိတ်အချို့မှာမူ အသားစားများဖြစ်ကြသည်။

ခွာပါ နို့တိုက်သတ္တဝါများတွင် မြင်းများ၊ ကြံ့များနှင့် ကြံ့သူတော်များ ကဲ့သို့သော ခွာမစုံသော တိရစ္ဆာန်များနှင့် ကျွဲ၊ နွား၊ ဝက်၊ သစ်ကုလားအုတ်များ ၊ ကုလားအုတ်များ၊ သိုး၊ သမင် နှင့် ရေမြင်းတို့ကဲ့သို့သော ခွာစုံပါသော တိရစ္ဆာန်များပါဝင်သည်။ စီတက်ဆီယာများသည် ခွာဖြင့် ခြေ/လက်များ မပါရှိသော်လည်း ခွာစုံပါသော တိရစ္ဆာန်များပင်ဖြစ်ကြသည်။

## ကိုးကား 
## ဆက်စပ် စာမျက်နှာများ 
* ခွာစုံပါသော တိရစ္ဆာန်များ
* ခွာမစုံသော တိရစ္ဆာန်များ
* စားမြုံ့ပြန်တတ်သည့် တိရစ္ဆာန်များ

ကဏ္ဍ:နို့တိုက်သတ္တဝါများ
ဒေါင့်သန်း

ဒေါင့်သန်းရောဂါသည် ဘတ်ဆယ်လတ် အန်သရပ်စစ် (*Bacillus anthracis*)ဟူသော ဘတ်တီရီးယားပိုးကြောင့် ဖြစ်ပွားသော ကူးစက်ရောဂါဖြစ်သည်။ ဒေါင့်သန်းရောဂါသည် အသွင်လေးမျိုးဖြင့် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိပြီး အရေပြား၊ အဆုတ်၊ အူလမ်းကြောင်း နှင့် ဆေးထိုးခြင်းဒေါင့်သန်း တို့ဖြစ်သည်။ ရောဂါပိုးကူးစက်ခံရပြီး တစ်ရက်မှ နှစ်လကျော်အတွင်း ရောဂါလက္ခဏာပြလေ့ရှိသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဘက်တီးရီးယား ရောဂါများ
နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းတက္ကသိုလ်(အထက်မြန်မာပြည်)

thumb|မန္တလေး-ပြင်ဦးလွင်ကားလမ်းဘေးရှိ တက္ကသိုလ်အဝင်ဝအားမြင်တွေ့ရစဉ်

နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းတက္ကသိုလ်(အထက်မြန်မာပြည်) သည် ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည့် တက္ကသိုလ်တစ်ခုဖြစ်သည်။နိုင်ငံဝန်ထမ်းများအား လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးသည့်   တက္ကသိုလ်တစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။

## တည်နေရာနှင့်အကျယ်အဝန်း 
မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်၊ ဇီးပင်ကြီးကျေးရွာအနီး၊မန္တလေး- ပြင်ဦးလွင်အဆင်းလမ်းပေါ်တွင် ရှိသည်။ မန္တလေးမြို့မှနေ၍ ၂၄ မိုင် ၅ဖာလုံခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ဧရိယာအကျယ်အဝန်းမှာ (၉၀၅.၁၀)ဧက ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်တွင် ရတနာပုံဆိုင်ဘာစီးတီး၊ မြောက်ဘက်နှင့်အနောက်မြောက်တွင် ဗဟိုမီးသတ်သင်တန်းကျောင်း၊ ၊အနောက်ဘက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့၊ ရဲအရာရှိ လေ့ကျင့်ရေးကျောင်း၊ ဇီးပင်ကြီးကျေးရွာနှင့်  အနောက်တောင်ဘက်တွင် ပေပင်ကျေးရွာတို့ တည်ရှိသည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
နိုင်ငံဝန်ထမ်းတက္ကသိုလ်(အထက်မြန်မာပြည်)သည် နိုင်ငံဝန်ထမ်းများအား  လေ့ကျင့်ပညာပေးသင်တန်းများ သင်ကြားပေးရန် ဖွင့်လှစ်ထားသော တက္ကသိုလ်တစ်ခုဖြစ်သည်။အထူးသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ အထက်ပိုင်းရှိ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများ သွားလာရေး လွယ်ကူအဆင်ပြေစေရန်အတွက် နိုင်ငံတော်မှ တိုးချဲ့ ဖွင့်လှစ် ပေးထားသည့် တက္ကသိုလ်တစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။ ယခင်က ဗဟိုဝန်ထမ်းတက္ကသိုလ်(အထက်မြန်မာပြည်) အမည်ဖြင့် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ဇန်နဝါရီလ(၂)ရက်နေ့တွင်ယခင်က ကျင့်သုံးခဲ့သည့် Old Public Administration မှ ဒီမိုကရေစီစနစ်နှင့် လျော်ညီသော New Public Management, New Public Government တို့ကို အထောက်အကူပြုသည့် New Public Service delivery လုပ်ငန်းစဉ်များကို အကောင်အထည်ခဲ့သည့်အနေဖြင့်  “ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းအကယ်ဒမီ (Civil Services Academy)” ကို ဖွင့်လှစ်သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ဇွန်လ (၁)ရက်နေ့တွင် ဗဟိုဝန်ထမ်းတက္ကသိုလ်(အထက်မြန်မာပြည်)ကို နိုင်ငံဝန်ထမ်းတက္ကသိုလ်(အထက်မြန်မာပြည်)ဟု အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

## ပညာဌာနများ 
* စီမံခန့်ခွဲမှုပညာဌာန

* စီးပွားရေးပညာဌာန

* နိုင်ငံရေးသိပ္ပံပညာဌာန

* လူမှုရေးသိပ္ပံပညာဌာန

* ဥပဒေပညာဌာန

* သတင်းအချက်အလက်နှင့်ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာဌာန

* အင်္ဂလိပ်ဘာသာပညာဌာန

* ကာကွယ်ရေးပညာဌာန

## တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သောပါမောက္ခချုပ်များ 
* ဦးအောင်ဆန်းဝင်း (ပါမောက္ခချုပ်) (၁၀-၁၂-၁၉၉၈ မှ ၅-၆-၂၀၁၁ ထိ)
* ဦးညီညီစံ (ပါမောက္ခချုပ်) (၆-၆-၂၀၁၁ မှ ၃၁-၃-၂၀၁၃ ထိ)
* ဦးအောင်တင်စိုး (ပါမောက္ခချုပ်) (၂၂-၆-၂၀၁၃ မှ ၃၁-၃-၂၀၁၇ ထိ)
* ဦးညီညီစံ (ပါမောက္ခချုပ်) (၁-၄-၂၀၁၇မှ ၁၁-၂-၂၀၁၉ ထိ)
* ဦးကျော်စိုး (ပါမောက္ခချုပ်) (၁၈-၂-၂၀၁၉ မှ ယနေ့အထိ)

## ထူးခြားဖြစ်စဉ် 
၂၀၁၈ ခုနှစ်အတွင်းက ဗဟိုဝန်ထမ်းတက္ကသိုလ်(အထက်မြန်မာပြည်)၏ သင်ကြားနည်းစနစ်အကြောင်းကို  မိုးကုတ်မြို့ပြည်သူ့ဆေးရုံမှသွားနှင့်ခံတွင်းဆရာဝန်ဒေါက်တာစိုးသူရက “ဇီးပင်ကြီး စစ်တမ်း” အမည်ဖြင့် ဖော်ထုတ်ရေးသားခဲ့ဖူးသည်။ ယင်းတက္ကသိုလ်သည် လူမျိုးရေး၊ ဘာသာရေး ဝါဒမှိုင်းများဖြင့် သင်ကြားပို့ချနေကြောင်း ပါရှိခဲ့၍ လူထုအတွင်း ပြင်းထန်သည့် ဝေဖန်မှုများ ကြုံခဲ့ရသည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တက္ကသိုလ်များ
မြွေပြဒါး

**မြွေပြဒါး** (**Sunbeam snake**) သည် အရှေ့တောင်အာရှ နှင့် အင်ဒိုနီးရှား၏ အချို့သောဒေသများတွင် တွေ့ရှိရသည့် အဆိပ်မရှိသော မြွေမျိုးစိတ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဥ အုသော မျိုးစိတ်ဖြစ်သောကြောင့် တစ်ကြိမ်လျှင် ဥ (၁၀)ဥအထိ ဥနိုင်ပြီး လျင်မြန်စွာ မျိုးပွားနိုင်စွမ်းနှင့် သက်တန့်ရောင်ပြေးနေသော အကြေးခွံများကြောင့် လူသိများသော မြွေတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ 

thumb| ဤအနီးကပ်ပုံသည် အလွန်ပြောင်လက်နေသော အကြေးခွံများကို ထင်ရှားစွာပြသသည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်များ 
* Sunbeam Snake at Ecology Asia. Accessed 18 September 2008.
* Photos and videos of Xenopeltis unicolor

ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
အူသိမ်

**အူသိမ်**သည် အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်းရှိ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး လူတို့စားသုံးသော အစာအာဟာရများကို စုပ်ယူရာ နေရာဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အစာအိမ် နှင့် အူမကြီးအကြားတွင် တည်ရှိပြီး ပန်ကရိယပြွန်မှတဆင့် အစာခြေဖျက်ရန် သည်းခြေရည် နှင့် ပန်ကရိယရည်များကို လက်ခံရယူသည်။ အူသိမ်သည် ၅.၅ မီတာ ( ၁၈ ပေ)ခန့် ရှည်လျားပြီး ဝမ်းဗိုက်ထဲ ဝင်ဆန့်နိုင်ရန် အထပ်များစွာ ခေါက်သွင်းထားသည်။၎င်းသည် အူမကြီးထက် ပိုမိုရှည်လျားသော်လည်း အချင်းအားဖြင့် တိုတောင်းသောကြောင့် အူသိမ်ဟု ခေါ်ရခြင်းဖြစ်သည်။

အူသိမ်တွင် ထင်ရှားသော အပိုင်း (၃)ပိုင်း ပါဝင်ပြီး ၎င်းတို့မှာ အူသိမ်ဦးပိုင်း၊ အူသိမ်လယ်ပိုင်း နှင့် အူသိမ်နှောင်းပိုင်း တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့အနက် အူသိမ်ဦးပိုင်းမှာ အတိုဆုံးဖြစ်ပြီး အတွင်းမျက်နှာပြင်ရှိ လက်ချောင်းလေးများနှင့်တူသော အူတွင်းမြှေးတွန့်များမှတဆင့် အစာစုပ်ယူခြင်းစတင်ရာ နေရာဖြစ်သည်။ အူသိမ်ဦးပိုင်းရှိ အင်ဇိုင်းများနှင့် ခြေဖျက်ခြင်းခံရသော အာဟာရများကို အူသိမ်လယ်၏ အတွင်းနံရံရှိ အူတွင်းဆဲလ်များမှတဆင့် စုပ်ယူသည်။ အူသိမ်နှောင်းပိုင်း၏ အဓိကတာဝန်မှာ ဗီတာမင် ဘီ ၁၂၊ သည်းခြေဓာတ်ဆား နှင့် အူသိမ်လယ်တွင် စုပ်ယူခြင်း မခံရသည့် အရာများကို စုပ်ယူခြင်းပြုရန်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အစာခြေ စနစ်
ဂူအောင်းမြွေလှ

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:မလေးရှားနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
နန္ဒီသေနပျို့

**နန္ဒီသေနပျို့**သည် မြန်မာသက္ကရာဇ်-၁၁၃၁ ခုနှစ်(ခရစ်နှစ်-၁၇၆၉ ခုနှစ်)တွင် လက်ဝဲသုန္ဒရဘွဲ့ခံ အမတ်ကြီး ဦးမြတ်စံ ရေးသားခဲ့သော ပျို့တစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။ နန္ဒီသေနပျို့နှင့် လက်ဝဲသုန္ဒရ၏ အခြားလက်ရာမွန်များဖြစ်သော ဗျူဟစက္ကိဗျို့၊ သေနင်္ဂဗျူဟာပျို့တို့သည် စစ်ရေးစစ်ရာ စစ်ပညာဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများ အဓိကပါဝင်၍ ရှေးမြန်မာဘုရင်များလက်ထက် မြန်မာလူမျိုးတို့၏ သေနင်္ဂဗျူဟာအကြောင်းများအပြင် မြန်မာ့ဘုရင့်တပ်မတော်၏ အဆင့်ဆင့်ကွပ်ကဲအုပ်ချုပ်ပုံ နှင့် စစ်စည်းကမ်းများအကြောင်းကိုလည်း ပျို့တွင် လေ့လာနိုင်သည်။

## ကောက်နှုတ်ဖော်ပြချက် 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာစာပေ
မြွေသန္တာပြောက်

**မြွေသန္တာပြောက်** (Calliophis maculiceps) သည် အရှေ့တောင်အာရှ၏ ဒေသရင်းမျိုးဖြစ်ပြီး အဆိပ်ပြင်းသည့် မြွေ မျိုးစိတ် တစ်မျိုးဖြစ်သည်။

## မျိုးစိတ်ခွဲများ 
အောက်ဖော်ပြပါ မျိုးစိတ်ကွဲ ငါးမျိုးအား အသိအမှတ်ပြုထားသည် -

* *Calliophis maculiceps atrofrontalis* (Sauvage, 1877)
* *Calliophis maculiceps hughi* (Cochran, 1927)
* *Calliophis maculiceps maculiceps* (Günther, 1858)
* *Calliophis maculiceps michaelis* Deuve, 1961
* *Calliophis maculiceps smithi* Klemmer, 1963

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အဆိပ်ရှိ မြွေများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ဆိတ်ခွာမြွေ

**ဆိတ်ခွာမြွေ**သည် Colubridae မျိုးရင်းဝင် မြွေမျိုးစိတ်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။

*Oligodon* မျိုးစုတွင်ပါဝင်သော ဤမြွေမျိုးစိတ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒေသရင်းမြွေမျိုးစိတ်လည်း ဖြစ်သည်။

right|thumb| *Oligodon splendius* ပုံဥပမာ

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှ၏ မြွေများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒေသရင်း တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များ
မြွေပိန်

## မျိုးစိတ်များ 
* *Dendrelaphis andamanensis*  – Andaman bronzeback
* *Dendrelaphis ashoki*  – Ashok's bronzeback
* *Dendrelaphis bifrenalis* , Boulenger's bronzeback – southern India and Sri Lanka
* *Dendrelaphis biloreatus*  – Gore's bronzeback
* *Dendrelaphis calligaster*  – northern treesnake, green treesnake, coconut treesnake
* *Dendrelaphis caudolineatus*  – striped bronzeback
* *Dendrelaphis caudolineolatus* 
* *Dendrelaphis chairecacos*  – Karnataka bronzeback
* *Dendrelaphis cyanochloris*  – blue bronzeback
* *Dendrelaphis flavescens*  – Sulu bronzeback
* *Dendrelaphis formosus*  – elegant bronzeback
* *Dendrelaphis fuliginosus*  – Negros bronzeback
* *Dendrelaphis gastrostictus*  – spot-bellied treesnake, montane treesnake
* *Dendrelaphis girii*  – Giri's bronzeback
* *Dendrelaphis humayuni*  – Nicobar bronzeback
* *Dendrelaphis keiensis*  – Kei Islands bronzeback
* *Dendrelaphis kopsteini*  – Kopstein's bronzeback
* *Dendrelaphis inornatus*  – Lesser Sunda bronzeback
* *Dendrelaphis levitoni*  – Palawan bronzeback
* *Dendrelaphis lineolatus* 
* *Dendrelaphis lorentzii*  – Lorentz River treesnake
* *Dendrelaphis luzonensis*  – Luzon bronzeback
* *Dendrelaphis macrops*  – big-eyed treesnake
* *Dendrelaphis marenae*  – Maren Gaulke's bronzeback
* *Dendrelaphis modestus*  – Moluccan bronzeback, grey bronzeback, striped bronzeback
* *Dendrelaphis ngansonensis*  – Ngan Son bronzeback
* *Dendrelaphis nigroserratus*  – sawtooth-necked bronzeback
* *Dendrelaphis oliveri*  – Oliver's bronzeback
* *Dendrelaphis papuensis*  – Trobriand Islands treesnake
* *Dendrelaphis philippiensis*  – Philippine bronzeback
* *Dendrelaphis pictus*  – painted bronzeback, common bronzeback
* *Dendrelaphis punctulatus*  – common treesnake, Australian treesnake
* *Dendrelaphis schokari*  – Schokar's bronzeback
* *Dendrelaphis sinharajensis*  – Sinharaja tree snake
* *Dendrelaphis striatus*  – striped bronzeback
* *Dendrelaphis striolatus*  – Palau treesnake
* *Dendrelaphis subocularis*  – mountain bronzeback, Burmese bronzeback
* *Dendrelaphis terrificus*  – Sulawesi bronzeback, terrific bronzeback
* *Dendrelaphis tristis*  – common  bronzeback, Daudin's bronzebackack
* *Dendrelaphis underwoodi*  – Underwood's bronzeback
* *Dendrelaphis vogeli*  – Vogel's bronzeback
* *Dendrelaphis walli*  – Wall's bronzeback native to Myanmar
* *Dendrelaphis wickrorum*  – Wickramasinghes’ bronzeback

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှ၏ မြွေများ
ကဏ္ဍ:မြွေမျိုးစုများ
မြက်လျှောမြွေ

**မြက်လျှောမြွေ** (***Amphiesma stolatum***) သည် အာရှ တစ်လွှားတွင်တွေ့ရှိရသည့် အဆိပ်မရှိသော colubrid မြွေ မျိုးစိတ် တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဖားများ နှင့် ဖားပြုတ် များကို စားလေ့ရှိပြီး ရန်လိုမှုမရှိသော မြွေမျိုးဖြစ်သည်။ သာမန်မြွေမျိုးဖြစ်သော်လည်း မြင်ရခဲသည်။
thumb| *Erythrostictus* ပုံစံသည် အပြန်အလှန်အရောင်ဖြင့် မြင်နိုင်သည်။
thumb| (*Amphiesma stolatum*) *erythrostictus* ပုံစံ၊ Ezhimala၊ Kerala၊ အိန္ဒိယ။ လှပသော vermillion interstices နှင့်အဝါရောင်အောက်ခံကိုသတိပြုပါ။

## ဓာတ်ပုံများ 

ဖိုင်:AB018 buff striped keelback.jpg|မြက်လျှောမြွေ (ပုံမှန်ပုံစံ)
ဖိုင်:AB023 buff striped keelback 6.jpg|မြွေကောင်
ဖိုင်:AB022 buff striped keelback 5.jpg|မြွေခေါင်းကို ကိုင်ထားပုံ
ဖိုင်:AB021 buff striped keelback 4.jpg|မြွေက ဆုပ်ကိုင်ထားရင်း ခေါင်းကို လိမ်နေပုံ

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှ၏ မြွေများ
တောင်မြွေပွေး

**တောင်မြွေပွေး**သည် အာရှတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသည့် အဆိပ်ရှိသော မြွေပွေး မျိုးစိတ်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ဤနေရာ၌ ဖော်ပြထားသည့် အမည်စာရင်းတင်သွင်းထားသော မျိုးစိတ်ခွဲများအပါအဝင် ၎င်း၏ မျိုးစိတ်ခွဲနှစ်မျိုးအား လက်ရှိအသိအမှတ်ပြုသတ်မှတ်ထားသည်။

## ဖော်ပြချက် 
မြွေအထီးများ၏ ခန္ဓာကိုယ် ပျမ်းမျှအရှည်သည် ၄၉&nbsp;စင်တီမီတာ (၁၉.၂၅ လက်မ) ရှိပြီး၊ မြွေအမများမှာ ၁၁၀&nbsp;စင်တီမီတာ (၄၃.၂၅ လက်မ) ရှိကြကာ၊ အမြီး၏အရှည်သည် မြွေအထီးများမှာ ၈&nbsp; စင်တီမီတာ (၃.၁၂၅ လက်မ) နှင့် မြွေအမများမှာ ၁၅&nbsp;စင်တီမီတာ (၅⅞ လက်မ) ရှိကြသည်။

ဦးခေါင်းတွင် နှာတံတိုပြီး မျက်လုံးအချင်း၏ အလျား၏ နှစ်ဆကျော်ရှိသည်။ ငယ်ထိပ်အား ကြီးမားသော ကြေးခွံများထက် သေးငယ်သော အကြေးခွံများဖြင့်သာ ဖုံးအုပ်ထားသော်လည်း အကြေးခွံများသည် အများအားဖြင့် ချောမွေ့ပြီး ပျော့ပျောင်းစွာ ရောနှောထားသည်။

## လူသိများသော အမည်များ 
တောင်မြွေပွေး၊ တရုတ်မြွေပွေး၊ မြွေပွေးပြောက်၊ တရုတ်တောင်မြွေပွေး။

## တွေ့ရှိရသော ဒေသများ 
အာရှတွင် နီပေါ၊ အိန္ဒိယ(အာသံ၊ ဆစ်ကင်း၊ မီဇိုရမ်၊ နာဂလန်း)၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်(မျိုးစိတ်ခွဲဇယားတွင် ဖော်ပြထားပြီး)၊ မြန်မာ၊ တရုတ်(ကျဲ့ကျန်း၊ ဖူကျန့်၊ စီချွမ်၊ ယူနန်၊ တိဗက်)၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ ထိုင်း၊ လာအို၊ ဗီယက်နမ်၊ အနောက် မလေးရှား နှင့် အင်ဒိုနီးရှား(ဆူမားတြား)။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အဆိပ်ရှိ မြွေများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:မလေးရှားနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ရောင်ပေစူးမြစ်တွေးကြီး

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စင်ရော်၊ ရေညှောင့်ကောင်နှင့် အလားတူငှက်များ
ကဏ္ဍ:တောင်အာဖရိကနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:အိုရှန်းနီးယားတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
မြွေသန္တာ

**မြွေသန္တာ** ဟု အများသိကြသော ***Sinomicrurus macclellandi*** သည် Elapidae မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည့် အဆိပ်ရှိသော မြွေမျိုးစိတ်ဖြစ်သည်။ မျိုးစိတ်သည် အာရှတိုက် တောင်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်း ဒေသတို့၏ ဒေသရင်း မျိုးစိတ်ဖြစ်သည်။

## တွေ့ရိရသော ဒေသများ 
မြွေသန္တာများအား အိန္ဒိယနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းနှင့် အရှေ့မြောက်ပိုင်း၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ ဘူတန်၊ နီပေါ၊ မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်း၊ ထိုင်း၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းနှင့် တရုတ်ပြည် တောင်ပိုင်း (ဟောင်ကောင်၊ ဟိုင်နန်၊ မြောက်ဘက် Gansu နှင့် Shaanxi)၊ ထိုင်ဝမ် နှင့် Ryukyu ကျွန်းများ(ဂျပန်) အပါအဝင် လာအိုနိုင်ငံတွင်လည်း တွေ့ရှိရသည်။

## အဆိပ် 
အခြားမျိုးရင်းဝင် မြွေများကဲ့သို့ပင် မြွေသန္တာတွင် လူတစ်ဦးကို သတ်နိုင်သည့် ပြင်းထန်သော အာရုံကြော အဆိပ်သင့်သည့် အဆိပ်ရှိသည်။ ကိုက်ခံရခြင်း၏ လက္ခဏာများမှာ နှုတ်ခမ်းထုံခြင်း၊ စကားပြောရခက်ခြင်းနှင့် အသက်ရှုရခက်ခဲခြင်းတို့ဖြစ်ပြီး နောက်ဆုံးတွင် အမြင်အာရုံမှုန်ဝါးလာသည်။ ပြင်းထန်စွာ အကိုက်ခံရသူများ၏ မှတ်တမ်းများအနေဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံတွင် လူအနည်းငယ်သာ သေဆုံးခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ထားသော်လည်း နှလုံးခုန်ရပ်ကာ ချက်ချင်း သေဆုံးနိုင်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အဆိပ်ရှိ မြွေများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ဘူတန်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
လင်းမြီးကြား

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:မလေးရှားနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
လင်းမျက်ပြူး

**လင်းမျက်ပြူး** (သို့) **တရုတ်လင်းမြွေ** ဟု လူသိများသော *Ptyas korros* သည် အရှေ့တောင်အာရှ၏ ဒေသရင်း အဆိပ်မရှိသော မြွေ မျိုးစိတ်ဖြစ်သည် ။

## ဖြန့်ကျက်တွေ့ရှိရသော ဒေသများ 
နီပေါ၊ မြန်မာ၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ တရုတ်(Zhejiang, Jiangxi, Fujian, Guangdong, Hainan, Guangxi, Hunan, Yunnan, Hong Kong)၊ ထိုင်ဝမ်၊ အိန္ဒိယ(အာသံ၊ မဏိပူရ၊ Arunachal Pradesh (Namdapha - Changlang ခရိုင်၊ Chessa၊ Chimpu၊ Itanagar - Papum Pare ခရိုင်)၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ အင်ဒိုနီးရှား(ဆူမတြား၊ ဘော်နီယို၊ ဂျာဗား၊ ဘာလီ)၊ လာအို၊ ထိုင်း၊ ဗီယက်နမ်၊ အနောက် မလေးရှား နှင့် စင်ကာပူတို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:မလေးရှားနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ခိုင်ခိုင်နွယ်

ဒေါ်ခိုင်ခိုင်နွယ်(၁၉၅၄ ဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ထင်ရှားသော အမျိုးသမီးစီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင် နှစ်၁၀၀ကျော်သက်တမ်းရှိ ကုန်သည်များနှင့် စက်မှုလက်မှု လုပ်ငန်းရှင်များအသင်းချုပ်၏ ပထမဦးဆုံးသော အမျိုးသမီးအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်တာဝန်ကို  ထမ်းဆောင်နေသူဖြစ်သည်။ သူမသည် ကိုယ်ပိုင်အထည်ချုပ်စက်ရုံ ထူထောင်ထားသည်။ 

## ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး 
မော်လမြိုင်ဇာတိဖြစ်သည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင်  ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် မှနေ၍ B.Sc(Zoology) ဘွဲ့ နှင့် ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် မဟာသိပ္ပံဘွဲ့ တို့အားရရှိခဲ့သည်။ မဟာဘွဲ့ရရှိပြီး ဆေးဝါးသုတေသနလုပ်ငန်းနယ်ပယ်ထဲသို့ဝင်ရောက်ခဲ့ကာ   အမှတ် ၂စစ်ဆေးရုံ ဓာတ်ခွဲခန်းတွင် ကာလအနည်းငယ် နှင့် အင်းစိန် ကြို့ကုန်း ရှိ ဆေးဝါးဖွံ့ဖြိုးရေးသုတေသနဌာန တွင်လည်း အစိုးရဝန်ထမ်းအဖြစ် နှစ်အနည်းငယ် လုပ်ကိုင်သည်။ယင်းနောက် ပါရဂူဘွဲ့ Plan အတွက် အစိုးရအလုပ်မှထွက်ပြီး နိုင်ငံတကာကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သည့် ဒေဝူးအထည်ချုပ်ကုမ္ပဏီ တွင် အလုပ်ဝင်သည်။ထိုမှတဆင့် ထိုင်းနိုင်ငံရှိ Assumption University of Thailand တွင်  Business English ဆရာမအဖြစ် ၁၉၈၉ ခုနှစ် က စပြီး၃နှစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ကာ အရိုးကျီးပေါင်းကျန်းမာရေးအခြေအနေအရ တက္ကသိုလ်ဆရာမအဖြစ်မှ နုတ်ထွက်သည်။

## စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်ဖြစ်လာပုံ 
တက္ကသိုလ်ဆရာမအဖြစ်မှနုတ်ထွက်ပြီး  မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လာလာခြင်း မူလအလုပ်ဖြစ်သည့် ဒေဝူးကုမ္ပဏီတွင် ၃နှစ်ခန့် အလုပ်ပြန်လုပ်သည်။ယင်းနောက် အနီးပတ်ဝန်းကျင်မှ မိန်းခလေး ၂၀ ခန့်ဖြင့်  အိမ်တွင်းအခြေပြုအထည်ချုပ်စက်ရုံငယ် တစ်ခုစတင်တည်ထောင်ကာ အထည်ချုပ်စီးပွားရေးလောကထဲ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။  တစ်စတစ်စလုပ်သားအင်အားများပြားလာ၍ မိတ်ဖက်နိုင်ငံခြားသား ၂ဦး၊မြန်မာနိုင်ငံသား(၄)ဦး တို့နှင့် Best Industrial Co.,Ltd.ကို ၁၉၉၄ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ တွင်တည်ထောင်သည်။တည်ထောင်ပြီး ၅နှစ်အတွင်း လုပ်သား ၁၀၀၀ကျော်ခန့်ထားသည်။   မြန်မာပြည် စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှု ခံရသည့်နောက် သူမပါဝင်တည်ထောင်သည့် စက်ရုံမှာ လုပ်သား ၂၀၀အထိ လျော့ကျသွားခဲ့ရသည်။ စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုမှ ပြန်လွတ်လာပြီးနောက်ပိုင်းတွင်မူ လုပ်သားအင်အား ၅၀၀ခန့်ဖြင့် စက်ရုံကိုလည်ပါတ်သည်။

## U.M.F.C.C.Iတွင် ထိပ်တန်းတာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း 
၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ ကုန်သည်များနှင့် စက်မှုလက်မှု လုပ်ငန်းရှင်များအသင်းချုပ် ၌   Central Executive Committee (CEC) အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ရွေးချယ်ခြင်းခံရသည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်၌ တွဲဖက် အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း ရွေးချယ်ချီးမြှောက်ခဲ့ရသည်။  ဒေါ်ခိုင်ခိုင်နွယ် သည် ပထမဆုံးသော အမျိုးသမီး တွဲဖက် အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး ဖြစ်လာသည်။ယင်းနောက် ဒုတိယအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်အဖြစ်လည်းကောင်း၊၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ၁၉ ရက်တွင် (၂၀၂၂-၂၀၂၅) ခုနှစ်သက်တမ်းအတွက် အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်အဖြစ်လည်းကောင်း ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသည်။

### အခြားတာဝန်ထမ်းဆောင်မှုများ 
သူမသည် အာရှတိုက်ရှိ လူမှု တာဝန်သိ လုပ်ငန်းများ၏ ယုံကြည်မှုဆိုင်ရာ အပ်နှံခံရသော အဖွဲ့ဝင် ၊ United Nations Global Compact Network Myanmar ၏ဘုတ်အဖွဲ့ဝင်၊ မြန်မာ့အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှုပိုင်းဆိုင်ရာ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့၏ ဘုတ်အဖွဲ့ဝင်၊မြန်မာနိုင်ငံအထည်ချုပ်လုပ်ငန်းရှင်များအသင်းမှ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး၊ စက်ချုပ်အတတ်ပညာနှင့် ကြီးကြပ်မှုပိုင်းဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်မှုများကို သင်ကြားပေးနေသော မြန်မာနိုင်ငံ အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းနှင့် လူ့ စွမ်းအားအရင်းအမြစ် ဖွံဖြိုးတိုးတတ်ရေးစင်တာ၏ သဘာပတိလည်း ဖြစ်သည်။ယင်းအပြင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာအလုပ်သမားအဖွဲ့အစည်း၏ အထွေထွေ ညီလာခံတွင် ခြောက်နှစ်တိုင် လုပ်ငန်းရှင် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်ပါ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၁၉၅၄ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်သူများ
မြန်မာ့ငန်းတော်ကျား

**မြန်မာ့ငန်းတော်ကျား** (Bungarus magnimaculatus) မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး နှင့် မကွေးတိုင်းဒေသကြီးတို့တွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ တရုတ်၊ ထိုင်း၊ လာအို၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နှင့်/သို့မဟုတ် အိန္ဒိယနိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ပိုင်းဒေသများတွင် တွေ့ရှိရနိုင်သော်လည်း ယနေ့ထက်တိုင် မတွေ့ရှိထားသေးပေ။

## နေထိုင်ပြုမူပုံ 
၎င်းသည် ကုန်းနေ မြွေမျိုးစိတ်ဖြစ်ပြီး ညဘက်တွင် လှုပ်ရှားသော သဘာဝရှိသည်။ ဤမျိုးစိတ်များ၏ စိတ်နေသဘောထားသည် တည်ငြိမ်ပြီး ရှက်တတ်ကာ မကြာခဏ အနှောက်အယှက်ဖြစ်နေချိန် သို့မဟုတ် ခြိမ်းခြောက်ခံရသည့်အချိန်တွင် ၎င်း၏ဦးခေါင်းအား ခန္ဓာကိုယ်အောက်တွင် ပုန်းအောင်းနေတတ်သည်။ အဆက်မပြတ် နှိုးဆော်ခြင်းမရှိပါက ပြန်လည်ရန်မူခြင်း ပြုနိုင်ချေနည်းပါးသည်။

## အဆိပ် 
ဤမျိုးစိတ်၏အဆိပ်နှင့် ပတ်သက်၍ လေ့လာသိရှိထားသော အချက်အလက်အနည်းငယ်သာရှိသည်။ အခြားသော ငန်းတော်ကျား မျိုးစိတ်များကဲ့သို့ပင်၊ အဆိပ်သည် အစွမ်းထက်ပြီး အပေါက်ခံရချိန် နှင့် အပေါက်ခံရပြီးနောက်ပိုင်း လက္ခဏာပြတတ်သော neurotoxins အဆိပ် နှစ်မျိုးလုံးပါရှိသည်။ ဤမျိုးစိတ်၏ မြွေဆိပ်ဖြေဆေးအား သိရှိသူ နည်းပါးသည်။ ဤမျိုးစိတ်များမှ လူများကို အကိုက်ခံရခြင်းမှာ အထူးရှားပါးသောကြောင့် ဤမျိုးစိတ်ကြောင့် သေဆုံးရသည့်အကြောင်းအရင်းကို ကောင်းစွာမှတ်တမ်းတင်ထားခြင်းမျိုးမရှိပေ။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အဆိပ်ရှိ မြွေများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ငန်းမြွေ မျိုးစုဝင်များ
ဖားလောင်း

link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0e/RanaTemporariaLarva2.jpg/286px-RanaTemporariaLarva2.jpg|thumb|286x286px| ရိုးရိုးဖားပြုတ် (*Rana temporaria*) ဖားတစ်ပိုင်းငါးတပိုင်း တစ်ကောင်ပုံ

**ဖားလောင်း**သည် ကုန်းနေရေနေ သတ္တဝါ၏ ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်မှ သားလောင်းအဆင့်ဖြစ်သည်။ ဖားလောင်းအများစုသည် ရေနေသတ္တဝါများဖြစ်သော်လည်း အချို့သော ကုန်းနေရေနေ သတ္တဝါများ၏ သားလောင်းဘဝသည် ကုန်းပေါ်တွင်သာ နေထိုင်ရှင်သန်သော မျိုးစိတ်များလည်ရှိသည်။ ဖားလောင်းများတွင် ငါးများကဲ့သို့ပင် ဘေးတိုက် အတန်း၊ ပါးဟက်နှင့် ရေကူးနိုင်သော အမြီးပြားများ စသော အရွယ်ရောက်ပြီး ကုန်းနေရေနေသတ္တဝါများတွင် မတွေ့ရနိုင်သော အင်္ဂါရပ်များရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် အသွင်ပြောင်းသောအခါ လေကို ရှူရန်အတွက် အဆုတ်များ စတင်ဖွံ့ဖြိုးလာပြီး ဖားလောင်း၏ အစာသည်လည်း သိသိသာသာ ပြောင်းလဲလာသည်။

alt=|thumb| ဆယ်ရက်သား ဖားလောင်လေးများ။ ပြင်ပ ပါးဟပ်များကို အရေပြားအလွှာတစ်ခုဖြင့် ဖုံးကွယ်သွားမည်ဖြစ်သည်။
alt=|thumb|444x444px| *Bufo bufo* မျိုးစိတ်၏ အသွင်ကူးပြောင်းမှု
alt=Anatomy of a Wood frog tadpole|thumb| သစ်ဖား ဖားလောင်း၏ ခန္ဓာဗေဒ (Lithobates sylvaticus )

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကုန်းနေရေနေ သတ္တဝါများ
တပ်မတော်တပ်ဖွဲ့ခွဲ

**တပ်မတော်၏တပ်ဖွဲ့ခွဲ** (၊ Service branch) ဆိုသည်မှာ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံရှိ လက်နက်ကိုင်စစ်တပ်၏ ပင်မတပ်ဖွဲ့ခွဲကိုဆိုလိုသည်။ ကြည်းတပ်၊ ရေတပ်နှင့် လေတပ်တို့သည် လက်နက်ကိုင်တပ်မတော်၏ အဓိကတပ်ဖွဲ့ခွဲများဖြစ်ကြသည်။

## အမျိုးအစားများ 
## ဆက်စပ် 
* တပ်မတော်၏ ဖွဲ့စည်းမှု

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများ
ကဏ္ဍ:တပ်မတော်တပ်ဖွဲ့ခွဲများ
ရီယာ့ဒ်မြို့

**ရီယာ့ဒ်မြို့** ( ,  ) သည် ယခင်က Hajr al-Yamamah ဟုလူသိများပြီး ဆော်ဒီအာရေဗျ၏ မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ရီယာ့ဒ်ပြည်နယ် ၏မြို့တော်နှင့် ရီယာ့ဒ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံး ၏ဗဟိုဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်ရှိ မြို့တော်များ
မြို့စား

**မြို့စား** ဆိုသည်မှာ မြန်မာမင်းမျိုးမင်းနွယ်များ နှင့် ခတ္တိယမှူးမတ်များ ကိုပေးခဲ့သော အဆင့်မြင့် တော်ဝင်ဘွဲ့ဖြစ်ပါသည်။ မြို့စားဘွဲ့သည် ဥရောပမှာသုံးသည့် Duke တော်ဝင်ဘွဲ့နှင်ညီမျှသည်။

## သမိုင်း 
မြန်မာပြည်နိုင်ငံတော်ခေတ်များမှာ ဘုရင်မင်းမြတ်သည် နိုင်ငံတွင်းအရာအားလုံးကို အုပ်ချုပ်ကိုင်နိုင်သော အခွင့်အာဏာရှိခဲ့သည်။ ဘုရင်အဆင့်အောက်မှာရှိခဲ့သော မိဖုရားငယ်များ၊ မင်းသားများ၊ မင်းသမီးများ၊ တခြားတော်ဝင်မိသားစုဝင်များ၊ မှူးမတ်များ၊ ဝန်ကြီးများနှင့် နန်းတွင်းအရာရှိများက ဒေသတစ်ခုခုကိုကိုယ်စားပြုသော အဓိကမြို့များကို ပိုင်ဆိုင်ရခဲ့ပါသည်။ ၁၁ ရာစု ပုဂံခေတ် ကတည်းက တော်ဝင်မိသားစုဝင်တိုင်းသည် မြို့တစ်မြို့ကိုပိုင်၍ လုပ်စားရှင်နိုင်ခြင်း ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရှိသော မြို့စားဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။  ကုန်းဘောင်ခေတ် မင်းမျိုးမင်းနွယ်များအားလုံးကို အနည်းဆုံး နယ်မြေမြို့တစ်မြို့ပိုင်ဆိုင်ခွင့် ဘုရင်မင်းမြတ်က ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ဤမင်းမျိုးမင်းနွယ်များက သူတို့ရဲ့ ပိုင်ဆိုင်ခွင့်ပေးအပ်ခဲ့သောမြို့အမည်အလိုက် အများအားဖြင့် သိကြခဲ့ပါတယ်။ ဥပမာအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နောက်ဆုံးဘုရင်ဖြစ်သော သီပေါမင်း သည် မင်းသားသာရှိသောအချိန်မှာ ရှမ်းပြည်ရှိ သီပေါမြို့၏မြို့စားဖြစ်ခဲ့၍ ဤမြို့နာမည်အလိုက် သီပေါမင်းဟု နာမည်ခေါ်လာခဲ့သည်။    

ရာထူးအဆင့်အတန်းပေါ်မူတည်၍ တော်ဝင်မိသားစုဝင်များနှင့် မှူးမတ်များသည် မြို့းကို ပိုင်ဆိုင်ရခဲ့သည်။ ဘုရင်တစ်ပါး၏ သားသမီးအငယ်ဆုံးများ၊ အဆင်နိမ့်အရာရှိများနှင့် မထင်မရှားသောမှူးမတ်များသည် ရွာအဆင့်သာ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည်။

## နိုင်ငံတော် အုပ်ချုပ်ရေး 
ကုန်းဘောင်နိုင်ငံတော်ကို မြို ဟူ၍ခေါ်ခဲ့သော ပြည်နယ်များ ပိုင်းခြားထားခဲ့သည်။ အဆိုပါပြည်နယ်များကို တော်ဝင်မိသားစုဝင် သို့မဟုတ် လွှတ်တော်၏အဆင့်မြင့်အရာရှိများဖြစ်သည့် မြို့စားခန့်အပ်၍ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ဤမြို့စားများသည် တော်ဝင်အစိုးရ၏ ရွှေတိုက် (တော်ဝင်ဘဏ္ဍာတိုက်) အတွက် အခွန်ငွေများ ပုံသေအရစ်ကျစနစ်အရ  ကောက်စုဆောင်း ပေးဆောင်ပြီး ကျန်ရှိသမျှငွေကို မြိုစားက သိမ်းဆည်းခဲ့သည်။ မြို့တစ်မြို့က တိုက်ဟုခေါ်ခဲ့သော ခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးအဖြစ် ပိုင်းခြား၍ တိုက်တစ်တိုက်က ရွှာဟုခေါ်ခဲ့သော ရွာစုအုပ်ချုပ်ရေး ထပ်မံပိုင်းခြားပြီး ရွာစားများ အုပ်ခဲ့သည်

နိုင်ငံတော်၏ အစွန်းမှာရှိသော ကမ်းရိုးတန်းပြည်နယ်များ ( ပဲခူး ၊ တနင်္သာရီ ၊ မုတ္တမ နှင့် ရခိုင် ) တို့ကို ဘုရင်မင်းမြတ်က မြို့ဝန်ဟုခေါ်သော အုပ်ချုပ်ရေး၊ တရားစီရင်ရေး၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အာဏာများကို အပ်ထားသာ ကိုယ်စားလှယ်တော် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ မြို့ရုံးဟုခေါ်သော ခရိုင်ကောင်စီတွင် မင်းစာရေး (မြို့နယ်စာရေးဆရာ)၊ နားခံတော် (ဘုရင့်အမိန့်စာလက်ခံသူ)၊ စစ်ကဲ (စစ်ဦးစီးချုပ်)၊ ထောင်မှူး၊ အရပ်ခေါင်း (ရပ်ကွက်မှူး) နှင့် တံခါးမှူး တို့ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဤပြည်နယ်များသည် မြို့ ဟုခေါ်သော အပိုင်းအဖြစ်ပိုင်းခြား၍ မြို့တစ်မြို့စီ မြို့အုပ် (ခန့်အပ်လျှင်) သို့မဟုတ် မြို့သူကြီး (မျိုးရိုးလိုက်လျှင်) ဟုခေါ်သာ အရာရှိ ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ပဲခူးမြို့ဝန်ကို အခွန်ဝွန်း၊ အကောက်ဝန် နှင့် ရေဝန်း (ဆိပ်ကမ်းထိန်းသိမ်းရေးမှူး) စသော အရာရှိအများ ကူညီဆောင်ရွက် ပေးခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
## အရင်းအမြစ်များ 
* 
* 
* 

ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ အဆောင်အယောင်၊ ဘွဲ့၊ တံဆိပ်များ
သရပုရီမြို့

**သရပုရီမြို့** (*ဒေသပါလ*) သည် ယိုးဒယားနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းရှိ သရပုရီပြည်နယ်၏ မြို့တော် ဖြစ်သည်။   ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် ၎င်းတွင် လူဦးရေ ၆၀,၀၀၀ ကျော်ရှိသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံရှိ မြို့များ
ကြောင်မြွေဝါ

ကြောင်မြွေဝါ (*Boiga ochracea*) သည် Colubridae မျိုးရင်းဝင် **မြွေ** မျိုးစိတ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် တောင်အာရှ၏ ဒေသရင်း မျိုးစိတ်လည်းဖြစ်သည်။

## တွေ့ရှိရသော ဒေသများ 
ကြောင်မြွေဝါကို အက်ဒမန်ကျွန်းများ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ ဘူတန်နိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ(Changlang ခရိုင်)၊ မြန်မာနိုင်ငံ နှင့် နီပေါနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရပြီး တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံတွင်လည်း တွေ့ရှိရသည်ဟုသိရသည်။

## မျိုးစိတ်ခွဲများ 
မျိုးစိတ်ခွဲ သုံးမျိုးအား တရားဝင် အသိအမှတ်ပြု သတ်မှတ်ထားသည်။

* *Boiga ochracea ochracea* 
* *Boiga ochracea stoliczkae* 
* *Boiga ochracea walli* 

## မျိုးပွားခြင်း 
ကြောင်မြွေဝါသည် ဥ အုသော မြွေမျိုးစိတ်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကြောင်မြွေများ
ကျမ်ဖိုင်းမြို့

**ကျမ်ဖိုင်းမြို့** (မီဇို- Champhâi) သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံအရှေ့ဘက်စွန်းရှိ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရှိ နယ်စပ်မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ပြည်နယ်အတွင်းရှိ ဆယ့်တစ်ခရိုင်ထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည့် ကျမ်ဖိုင်းခရိုင်၏ ဌာနချုပ်ဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်တွင် တည်ရှိပြီး ဗျူဟာမြောက် အရေးပါသော နေရာတစ်ခုတွင် တည်ရှိပါသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် ၎င်းသည် ဒေသတွင်းရှိ အိန္ဒိယနှင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အဓိက စီးပွားရေးစင်္ကြံဖြစ်သည်။

## သမိုင်း 
ကျမ်ဖိုင်းမြို့သည် ၁၈၇၁-၇၂ ၏ဗြိတိသျှလေ့လာရေးခရီးဦးတည်ခြင်းကိုဆန့်ကျင်သော မီဇိုဗိုလ်မှူးတစ်ဦး ဗန်နွှိုင်းလျန်နာ၏သား လားလ်ဘုရာ ဆိုင်းလို၏ဌာနချုပ်ဖြစ်သည်။ ဗြိတိသျှခေတ်တွင် ခံတပ်တစ်ခု၏ အဆင့်အတန်းကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။  ကျမ်ဖိုင်းတောင်ကြားသည် တစ်ချိန်က ရေကန်တစ်ခုဖြစ်ခဲ့ပြီး ရေကန်ကို ချေဖျက်ရန် တဖြည်းဖြည်း နုန်းကျခဲ့သည်။ ၁၈၇၂ ၏ လူရှိုင်းစူးစမ်းလေ့လာရေးခရီး တွင် မြေပြန့်လွင်ပြင်သည် မစိုက်ပျိုးရသေးပါ။  ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ် အာဏာပိုင်များက ၎င်းတို့၏ စစ်သည်များနှင့် အလုပ်သမားများအတွက် ဆန်ထောက်ပံ့ရန် ၁၈၉၈ ခုနှစ်တွင် Champhai တွင် ဆည်ရေသောက်စပါးစိုက်ပျိုးခြင်းကို စတင်ခဲ့သည်။ ၁၉၂၂ ခုနှစ်အထိ Champhai တွင် ဆိုင် ၁ ဆိုင်သာရှိသေးသည်။  1966 ခုနှစ် မတ်လ 1 ရက်နေ့တွင် MNF သည် တစ်ဖက်သတ် မီဇိုလွတ်လပ်ရေး ကြေညာပြီး Champhai တွင် အာသံ Rifles စခန်းအား တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ 

## သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး 
Pawan Hans  မှ ရဟတ်ယာဉ် ဝန်ဆောင်မှုကို အိုက်ဇောနှင့် ကျမ်ဖိုင်းတို့ကို ဆက်သွယ်ပေးထားပါသည်။  Champhai နှင့် အိုက်ဇော အကြားအကွာအဝေးသည် ၁၉၄ ကီလိုမီတာ ဖြစ်သည်။&nbsp;ကီလိုမီတာနှင့် ပုံမှန်ဘတ်စ်ကားနှင့် maxi cab တို့နှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ မြို့များ
ချင်းတောင်တန်း

**ချင်းတောင်တန်း** သည် မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်မြောက်ပိုင်း၊ ချင်းပြည်နယ်ရှိ တောင်တန်းများဖြစ်ပြီး မြောက်ဘက်သို့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊မဏိပူရပြည်နယ်အထိ ဖြန့်ကျက်ထားသည်။ 

## ပထဝီဝင် 
ချင်းတောင်တန်း၏ အမြင့်ဆုံးတောင်ထွတ်မှာ ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းရှိ ခေါနုသုမ်တောင် (သို့မဟုတ်) ဝိတိုရိယတောင်ဖြစ်ပြီး  အမြင့်ရှိသည်။ ချင်းတောင်တန်း-ရခိုင်ရိုးမ မွန်တန်တောများတွင် ထင်းရှူးနှင့် ကျွန်းသစ်တောများအမျိုးမျိုးရှိသည်။ ဖလမ်းမြို့သည် ချင်းတောင်တန်း၏ တောင်ဘက်စွန်းတွင် အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သည်။

ချင်းတောင်တန်းများသည် လူရှိုင်းတောင်တန်းများပါဝင်သော ပတ်ကွိုင်တောင်တန်း ၏ အရှေ့ဘက်ခြမ်းဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယရှိ နာဂလန်းကို ဖြတ်သန်းကာ မြန်မာပြည်၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်။ လူရှိုင်းတောင်တန်းများသည် ချင်းတောင်တန်းများနှင့် မြေမျက်နှာသွင်ပြင်၊ လူတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် သမိုင်းကြောင်း တူညီသည်ဟု မကြာခဏ ဆွေးနွေးကြသည်။ ချင်းတောင်တန်း၏ တောင်ဘက် အရှည်မှာ ရခိုင်ရိုးမ ဖြစ်ပြီး မြောက်မှတောင်သို့ သွယ်တန်းနေသည်။

## သမိုင်း 
သမိုင်းကြောင်းအရ ချင်းလူမျိုးများသည် အနောက်ဘက်တွင် အိမ်နီးချင်း လိုင်လူမျိုးများကို နှစ်သက်ကြသော ချင်းလူမျိုးများ နေထိုင်ရာ ဒေသဖြစ်သည်။ ချင်းလူမျိုးများသည် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း စိုက်ပျိုးရေး အပြင် ချင်းတွင်းမြစ်ဝှမ်း နှင့် မြစ်သာမြစ် လွင်ပြင်ရှိ ဗမာလူမျိုးများ၏ ကျေးရွာများကိုပါ တစ်ဖက်နှင့်တစ်ဖက် အပြန်အလှန် စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။  ၁၈၈၈ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှတို့ သည် အဆိုပါ စီးနင်းမှုများကို အဆုံးသတ်ရန် စစ်ရေး လှုပ်ရှားမှုကို စတင်ခဲ့ပြီး ၁၈၉၆ တွင် ပြည်နယ် အေးချမ်းသာယာ စေခဲ့သည် 

## မှတ်စုများ 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တောင်တန်းများ
ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ

နားမလည်ရင်မဖတ်ကြနဲ့
ဂျပ်လုံး

ပါဏဗေဒအလိုအရ *ဟိုက်ဒရိုဖစ်* (*Hydrophis*) ဟုခေါ်သည့် **ဂျပ်လုံး**များသည် ပင်လယ်မြွေများ၏ မျိုးစုတစ်ခုဖြစ်ပြီး Elapidae မျိုးရင်း၏ Hydrophiinae မျိုးရင်းခွဲမှ အဆိပ်ရှိသော မြွေများဖြစ်သည်။ *Hydrophis*  ၏ မျိုးစိတ်အများစုကို အင်ဒို-ဩစတြေးလျနှင့် အရှေ့တောင်အာရှ ရေပြင်များတွင် တွေ့ရှိရသည်။ လက်ရှိတွင် မျိုးစိတ် (၃၆)မျိုးခန့်အား တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသည်။

## နောက်ထပ်ကြည့်ရန် 
* ပင်လယ်မြွေ
* ဂျပ်မြွေ

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ပင်လယ်မြွေများ
ဂျပ်ပြား

**ဂျပ်ပြား** () အား ပါဏဗေဒအလိုအရ *Laticauda laticaudata*  (သို့) *Laticauda scutata* ဟုခေါ်၏။ Elapidae မျိုးရင်းဝင် Laticaudinae မျိုးရင်းခွဲ(ဂျပ်မြွေ)၏ အဆိပ်ရှိသော ပင်လယ်မြွေမျိုးစိတ်ဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယနှင့် အနောက်ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာတို့တွင် ဂျပ်ပြားများကို တွေ့ရှိရသည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:မလေးရှားနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ပင်လယ်မြွေများ
ယွန်းဂျီအွန်း

**ယွန်းဂျီအွန်း**သည် တောင်ကိုရီးယားသရုပ်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ *Be Melodramatic* (၂၀၁၉)၊ *Memorist* (၂၀၂၀)၊ *You Are My Spring* (၂၀၂၁) နှင့် *Tomorrow* (၂၀၂၂) ကဲ့သို့သော ရုပ်သံစီးရီးများတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ရာမှ လူသိများလာသည်။

## အတ္ထုပ္ပတ္တိနှင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း 
၂၀၁၆ တွင် သူသည် သရုပ်ဆောင်အဖြစ် ပွဲဦးထွက်ခဲ့သည်။ သရုပ်ဆောင်အဖြစ် ပွဲဦးထွက်ပြီးနောက်၊ *Monthly Magazine Home* ၊ *You Are My Spring* နှင့် *Memorist* အပါအဝင် ဒရာမာများနှင့် ရုပ်ရှင်များစွာတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ Along with the Gods: The Two Worlds, *Madam* နှင့် *Jo Pil-ho: The Dawning Rage* အပါအဝင် ဇာတ်ကားများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။

## ရိုက်ကူးရေးဆိုင်ရာ 
### ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား 
### ရုပ်/သံ ဇာတ်လမ်းတွဲ 
### ဝဘ်ဇာတ်လမ်းတွဲ 
## ရရှိခဲ့သည့် ဆုများနှင့် ဆန်ခါတင်စာရင်းဝင်ခဲ့သည့် ဆုများ 
## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်များ 
* 
* 

ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၉၀ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ
ကြောင်မြွေစိမ်း

**ကြောင်မြွေစိမ်း**သည် တောင်အာရှ၊ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ နှင့် အရှေ့တောင်အာရှတို့တွင် တွေ့ရှိရသော မြွေမျိုးစိတ်ဖြစ်သည်။

thumb|ခုခံကာကွယ်ရန် အနေအထား
thumb
thumb|ကြောင်မြွေစိမ်းတစ်ကောင်

## ကိုးကား 
* Boulenger, George A. 1890 The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma. Reptilia and Batrachia. Taylor & Francis, London, xviii, 541 pp.
* Duméril, A. M. C., Bibron, G. & Duméril, A. H. A., 1854 Erpétologie générale ou histoire naturelle complète des reptiles. Tome septième. Deuxième partie, comprenant l'histoire des serpents venimeux. Paris, Librairie Encyclopédique de Roret: i-xii + 781-1536
* Frith, C.B. 1977 A survey of the snakes of Phuket island and adjacent mainland areas of peninsular Thailand. Nat. Hist. Bull. Siam Soc. (Bangkok) 26: 263-316

ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှ၏ မြွေများ
ကဏ္ဍ:ကြောင်မြွေများ
လူရှိုင်းတောင်တန်း

**လူရှိုင်းတောင်တန်း** (သို့) **မီဇိုတောင်တန်း** (မီဇို- Mizo Tlângte) သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်နှင့် တြိပူရပြည်နယ်ရှိ တောင်တန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ အကွာအဝေးသည် ပတ်ကွိုင်အကွာအဝေးစနစ်၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ပြီး ၎င်း၏အမြင့်ဆုံးအမှတ်မှာ ၂,၁၅၇ မီတာမြင့်သော ဖောင်းပွီး ဖြစ်ပြီး 'တောင်ပြာ' ဟုလည်းလူသိများသည်။

## သစ်ပင်ပန်းမန်များနှင့် တိရစ္ဆာန်များ 
တောင်ကုန်းအများစုသည် ထူထပ်သော ဝါးတောများနှင့် ဖုံးလွှမ်းနေပြီး နေရာအများစုတွင် ချုံနွယ်ပိတ်ပေါင်းများ၊ သို့သော် မိုးရွာသွန်းမှုနည်းပါးသောကြောင့် အရှေ့ဘက်ခြမ်းတွင် မြက်ခင်းများဖုံးလွှမ်းထားသော ပွင့်လင်းသော တောင်စောင်းများကို တွေ့ရပြီး ဝက်သစ်ချပင်များနှင့် ထင်းရှူးပင်များကို တောင်ဇလပ်များနှင့် ရောနှောထားသည်။ 

## နေထိုင်သူများ 
ဤတောင်ကုန်းများသည် လူရှိုင်းလူမျိုးနှင့် အခြား မီဇိုမျိုးနွယ်စုများ မှီတင်းနေထိုင်ကြသော်လည်း လူဦးရေ အလွန်နည်းပါးပါသည်။ မြောက်ဘက်မှ ခရိုင်ကို ကျူးကျော်သောအခါ၊ ဗြိတိသျှပိုင်နက်ကို ၎င်းတို့၏ ပထမဆုံး တိုက်ခိုက်မှုသည် ၁၈၄၉ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ထိုနေ့စွဲပြီးနောက် အိန္ဒိယ၏ အရှေ့မြောက်နယ်စပ်ရှိ ဒုက္ခအရှိဆုံး မျိုးနွယ်စုများထဲမှ တစ်ခုကို သက်သေပြခဲ့သည်။ သို့သော် ၁၈၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် စစ်ဆင်ရေးများသည် မြောက်ဘက်ရှိ လူရှိုင်းကျေးရွာများကို ပြီးပြည့်စုံသော တည်ငြိမ်မှု ဖြစ်စေခဲ့ပြီး ၁၈၉၂ တွင် အရှေ့ဘက်ရှိ လူရှိုင်းများကို လျှော့ချခဲ့သည်။

တောင်လူရှိုင်းတောင်တန်းအား ၁၈၉၈ ခုနှစ်တွင် ဘင်္ဂလားမှ အာသံသို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ တိုင်းပြည်ကို ပိုမိုထိရောက်စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်စေရန်အတွက် ခရိုင်အား ခရိုင်တစ်ခုစီအား စကားပြန်တာဝန်ခံတစ်ဦးစီအား စက်ဝိုင်းဆယ့်ရှစ်ခုအဖြစ် ပိုင်းခြားထားသည်။ .

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ တောင်တန်းများ
ကြောင်မြွေပွေး

**ကြောင်မြွေပွေး**သည် Colubridae မျိုးရင်းဝင် မြွေမျိုးစိတ်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
* Boie, F. 1827 Bemerkungen über Merrem's Versuch eines Systems der Amphibien, 1. Lieferung: Ophidier. Isis van Oken, Jena, 20: 508–566.
* Boulenger, George A. 1890 The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma. Reptilia and Batrachia. Taylor & Francis, London, xviii, 541 pp.
* Hnízdo, J. 1998 *Boiga multomaculata* (Boie 1827) im Terrarium. Elaphe 6 (1): 9-12

ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:စင်ကာပူနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:မလေးရှားနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှ၏ မြွေများ
ကဏ္ဍ:ကြောင်မြွေများ
မှာရ်ဘာသာစကား

**မှာရ်ဘာသာစကား** (သို့) **ခေါဆက်ဘာသာစကား** (မှာရ်- Hmar Ṭawng, Khawsak Ṭawng) သည် တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားမိသားစုအောက်ရှိ ကူကီးနွယ်ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကူကီး-ချင်းနွယ် ဘာသာစကားများ
တြိပူရပြည်နယ်

တြိပူရ (  **၊**, ဘင်္ဂါလီ: [ˈtri̯puraˈ])  သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ပိုင်းရှိ ပြည်နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ နိုင်ငံ၏ တတိယအသေးငယ်ဆုံးပြည်နယ်၊ ၎င်းသည်  ခုရှိသည်။ လူဦးရေ ၃၆.၇၁ သိန်း (၃.၆၇ သန်း) ရှိသည့် သတ္တမမြောက် လူဦးရေအနည်းဆုံး ပြည်နယ်ဖြစ်သည်။  အရှေ့ဘက်တွင် အာသံနှင့် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ မြောက်၊ တောင်နှင့် အနောက်ဘက်တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတို့ နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။  တြိပူရကို ခရိုင် ၈ ခု နှင့် အပိုင်းခွဲ ၂၃ ခုခွဲ၍ Agartala သည် မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ပြည်နယ်၏ အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သည်။ တြိပူရတွင် ဘင်္ဂလီ လူမျိုး အများစုနေထိုင်သော လူမျိုးစု  မျိုးရှိသည်။ ဘင်္ဂါလီ၊ အင်္ဂလိပ်နှင့် ကိုးဘောက်တို့သည် ပြည်နယ်၏ ရုံးသုံး ဘာသာစကားများ ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များနှင့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေများ
ကဏ္ဍ:အရှေ့မြောက်ပိုင်း အိန္ဒိယ
စင်ရော်ခေါင်းညို

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တိဗက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
အေအက်ဖ်အက်ဖ် ချန်ပီယံရှစ်

**အာဆီယံချန်ပီယံရှစ် ဘောလုံးပြိုင်ပွဲ** (သို့) **အာဆီယံ အမှတ်ပေးဘောလုံးပြိုင်ပွဲ** (**အေအက်ဖ်အက်ဖ် ချန်ပီယံရှစ် ဘောလုံးပြိုင်ပွဲ** သို့မဟုတ် **အေအက်ဖ်အက်ဖ် ဆူဇူကီးဖလား** သို့မဟုတ် **ဆူဇူကီးဖလား**ဟု လူသိများ) သည် လက်ရှိတွင် **အေအက်ဖ်အက်ဖ် မစ်ဆူဘီရှီ အီလက်ထရစ် ဖလား** ဟု လူသိများပြီး ၎င်းပြိုင်ပွဲသည် အာဆီယံ ဘောလုံး အဖွဲ့ချုပ် အေအက်ဖ်အက်ဖ် (AFF) မှ ကြီးမှူးကျင်းပသော အဓိကကျသော ဘောလုံးပြိုင်ပွဲဖြစ်သည်။ အဆိုပါပြိုင်ပွဲအား ဖီဖာမှ 'A' နိုင်ငံတကာပြိုင်ပွဲအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားပြီး ဖီဖာ၏ အဆင့်သတ်မှတ်အမှတ်များကို ၁၉၉၆ ခုနှစ်ကတည်းက ချီးမြှင့်ခြင်းဖြစ်သည်။

အေအက်ဖ်အက်ဖ် ချန်ပီယံရှစ် ဘောလုံးပြိုင်ပွဲကို နိုင်ငံအသင်း လေးသင်းဖြင့် ဆွတ်ခူးထားပြီး၊ ထိုင်း က ချန်ပီယံဆု ၆ ကြိမ်၊ စင်ကာပူ ၄ ကြိမ်၊ ဗီယက်နမ်က ၂ ကြိမ်နဲ့ မလေးရှားက ချန်ပီယံဆု ၁ ကြိမ် ရရှိထားသည်။ လက်ရှိအချိန်အထိ ထိုင်းနှင့် စင်ကာပူတို့သည် သမိုင်းတစ်လျှောက် ချန်ပီယံဆုများကို ဆက်တိုက်ဆွတ်ခူးနိုင်သည့် တစ်ခုတည်းသောအသင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၀၀ နှင့် ၂၀၀၂ တွင် ယိုးဒယားနှင့် ၂၀၁၄ နှင့် ၂၀၁၆ ၊ ၂၀၀၄ နှင့် ၂၀၀၇ တွင် စင်ကာပူတို့ ၊ ၎င်းသည် ဒေသတွင်း လူကြည့်အများဆုံး ဘောလုံးပြိုင်ပွဲများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အာဆီယံချန်ပီယံရှစ် ပြိုင်ပွဲများ
ကဏ္ဍ:အာဆီယံချန်ပီယံရှစ် ဘောလုံးပြိုင်ပွဲ
မှာရ်လူမျိုး

**မှာရ်လူမျိုး**သည် အိန္ဒိယအရှေ့မြောက်ပိုင်းရှိ မဏိပူရပြည်နယ် နှင့် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်တွင် နေထိုင်သော မီဇိုလူမျိုးများထဲမှ လူမျိုးနွယ်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ 

## လူဦးရေ 
### မဏိပူရပြည်နယ် 
၂၀၁၁ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မဏိပူရတွင် မှာရ် 49,081 ရှိသည်။ 

### မီဇိုရမ်ပြည်နယ် 
မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရှိ မှာရ်၏ လူဦးရေအတိအကျကို မသိရပါ။ ၁၉၀၁ ခုနှစ် ပထမသန်းခေါင်စာရင်းတွင် ဗမာဘာသာစကားပြောသူ ၁၀,၄၁၁ ဦးရှိခဲ့သည်။ ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေ 3,118 နှင့် 1971 ခုနှစ်တွင် 4,524 ဟု အကဲဖြတ်ခဲ့ပါသည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်တွင် မှာရ်ဘာသာစကားပြောဆိုသူ 18,155 ယောက်ကို တွေ့ရှိခဲ့သော်လည်း မီဇိုရမ်၏ မှာရ်အများစုသည် မီဇိုဘာသာစကားများကို ပြောဆိုကြသည်။ 

## ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု 
မှာရ်လူမျိုးတို့၏ ၉၉% သည် ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များဖြစ်၍ ၀.၄၈% မှာ ဟိန္ဒူနှင့် ၀.၅၂ တို့သည် အခြားဘာသာဝင် (သို့) နတ်ပူဇော်ပသသူများ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ လူမျိုးများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ
ပင်လယ်စင်ရော်

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗဟိုအာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
အာကာသတပ်မတော်

**အာကသတပ်မတော်** () ဆိုသည်မှာ အပြင်ဖက်အာကာသအခြေစိုက်၍ အာကာသစစ်ဆင်ရေးများကို ဆောင်ရွက်ရသော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံရှိတပ်မတော်၏ တပ်ဖွဲ့ခွဲဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့ပထမဆုံးသော အာကာသတပ်မတော်သည် ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် သီးခြားတပ်မတော်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ရုရှားအာကာသတပ်မတော်ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ၎င်း၏လွတ်လပ်မှုကို နှစ်ကြိမ်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။ ပထမအကြိမ် ၁၉၉၇ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၁ ခုနှစ်အထိ ဗျူဟာမြောက်ဒုံးပျံတပ်မတော်ထဲသို့ ပေါင်းစည်းခံခဲ့ရပြီး ဒုတိယအကြိမ် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ရုရှားလေတပ်နှင့်ပေါင်းစည်းကာ ရုရှားလေကြောင်းအာကာသတပ်မတော်ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ရာ ယခုအခါတွင် အဆိုပါတပ်မတော်၏ တပ်ဖွဲ့ခွဲအဖြစ်သာ တည်ရှိတော့သည်။ လက်ရှိသီးသန့်တပ်မတော်အနေဖြင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အာကာသတပ်မတော်တည်ရှိသည်။ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် ဗျူဟာမြောက်ထောက်ပံ့ရေးတပ်ဖွဲ့သည်လည်း အာကာသစစ်ဆင်ရေးဆိုင်ရာတို့ကိုလည်း ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။

သေးငယ်သော သို့မဟုတ် ဖွံ့ဖြိုးဆဲ အာကာသတပ်များရှိသော နိုင်ငံများသည် ၎င်းတို့၏ လေတပ်နှင့်အာကာသတပ်များကို တပ်ဖွဲ့ခွဲတစ်ခုအဖြစ် ပေါင်းစပ်ကြသည်။

## အာကာသတပ်မတော်များ 
### လက်ရှိတပ်မတော်များ 
* အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အာကာသတပ်မတော်
* ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် ဗျူဟာမြောက်ထောက်ပံ့ရေးတပ်ဖွဲ့

### ယခင်တပ်မတော်ဟောင်းများ 
* ရုရှားအာကာသတပ်မတော် (၁၉၉၂–၁၉၉၇၊ ၂၀၀၁–၂၀၁၁)

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:တပ်မတော်တပ်ဖွဲ့ခွဲများ
ကဏ္ဍ:စစ်ရေးအင်အားစု အမျိုးအစားများ
ကဏ္ဍ:အာကာသဆိုင်ရာ ဥပဒေ
ကဏ္ဍ:အပြင်ဖက်အာကာသ
ကဏ္ဍ:အာကာသစစ်ဆင်ရေး
အာဂျီးမား

**အာဂျီးမား** (သို့) **အာဂျူးမား** ( ၊ အသံထွက်- အာဂျူမ်မာ) ဟူသည် အိမ်ထောင်သည် သို့မဟုတ် သက်လတ်ပိုင်း အမျိုးသမီးအတွက် ကိုရီးယားစကားလုံးဖြစ်သည်။ ကိုရီးယားစကားလုံး *အာဂျူမောနီ* (  ) မှ ဆင်းသက်လာသည်။ )  တခါတရံ " အဒေါ် " ဟု ဘာသာပြန်သော်လည်း၊ ရင်းနှီးသော မိသားစုဆက်ဆံရေးကို အမှန်တကယ် ရည်ညွှန်းခြင်းမဟုတ်ပါ။ ကိုရီးယားတွင် ခေါင်းစဉ်မပါသော အကြီးအကဲတစ်ဦးကို လူမှုရေးအရ လက်ခံနိုင်ဖွယ်မရှိသောကြောင့် လူလတ်ပိုင်း သို့မဟုတ် အသက်ကြီးသောအမျိုးသမီးကို ရည်ညွှန်းရာတွင် မကြာခဏအသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ အသံထွက်အမှန်သည် အာဂျူးမား ဖြစ်သော်လည်း၊ မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူအများစုသည် အာဂျီးမားဟု လူမှုကွန်ယက်များတွင် အသံထွက်၊ ရေးလေ့ ရှိသည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ

**အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ** (သင်္သကရိုက်- ဘာရတီယ သံဝိဓာန) သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အဓိပတိဥပဒေဖြစ်သည် ။   စာတမ်းတွင် အခြေခံနိုင်ငံရေး ကုဒ်များ၊ ဖွဲ့စည်းပုံ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ၊ လုပ်ပိုင်ခွင့်များနှင့် အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ၏ တာဝန်များကို အကွက်ချကာ အခြေခံအခွင့်အရေးများ၊ ညွှန်ကြားချက်များနှင့် နိုင်ငံသားများ၏ တာဝန်များကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ ၎င်းသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရှည်ကြာဆုံး ရေးသားထားသော ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ဖြစ်သည်။
ပင့်ကူလူသား

**ပင့်ကူလူသား** (**Spider-Man**) သည် မာဗယ် ရုပ်စုံ မှ ထုတ်ဝေသည့် အမေရိကန်ရုပ်ပြစာအုပ်များတွင် ထင်ရှားသော မဟာသူရဲကောင်းတစ်ဦးဖြစ်သည်။ စာရေးဆရာ-အယ်ဒီတာ စတန်လီ ( နှင့် အနုပညာရှင် စတီဗ် ဒစ်တ်ကို () တို့က ဖန်တီးခဲ့သည်။ ပင့်ကူလူသားသည် ရုပ်ပြစာအုပ် ငွေခေတ်တွင်ထွက်ရှိခဲ့သော Amazing Fantasy #15 (ဩဂုတ် ၁၉၆၂) ရုပ်ပြစာအုပ်တွင် ပထမဆုံး ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် ရုပ်ပြစာအုပ်များ၊ ရုပ်မြင်သံကြား အစီအစဉ်များ၊ ရုပ်ရှင်များ၊ ဗီဒီယိုဂိမ်းများ၊ ဝတ္ထုများနှင့် ပြဇာတ်များတွင်ပါ ပါဝင်လာခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
## External links
* Spider-Man at Marvel Universe Wiki
* 
* 
* The science of Spider-Man, Cosmos

ကဏ္ဍ:မာဗယ် ရုပ်စုံ စူပါဟီးရိုးများ
ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်လီမိတက်

thumb|ရန်ကုန်မြို့ မဟာဗန္ဓုလမ်းမပေါ်ရှိ ကျေးလက်ဘဏ်ခွဲပုံ
ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်လီမိတက် (; အတိုကောက် **RDB**) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ 

## သမိုင်းကြောင်း 
ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်လီမိတက် ကို မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်က ၁၉၉၆ ခုနှစ် ဇွန် ၂၆ ရက်နေ့တွင်  ဘဏ်လုပ်ငန်းလိုင်စင်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ထိုဘဏ်သည် ကမ္ဘောဇဘဏ်၊ရိုးမဘဏ်၊အင်းဝဘဏ် စသည့်ဘဏ်များနှင့် ခေတ်ပြိုင်ဘဏ်တစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။ဘဏ်ရုံးချုပ်အား နေပြည်တော် ဇမ္ဗူသီရိမြို့နယ်၊သိရီမင်္ဂလာဈေးဝင်း၊မြတ်ပန်းသဇင်လမ်း၊ဘဏ်အကွက်ကြီးအမှတ်(၂)တွင်  ဖွင့်လှစ်ထားသည်။နှစ်ပေါင်း ၂၇နှစ်အတွင်း ရန်ကုန်၊မန္တလေးနှင့်နေပြည်တော်တို့တွင် ဘဏ်ခွဲ(၃)ခု ဖွင့်ထားသည်။ရန်ကုန်ဘဏ်ခွဲအား  မဟာဗန္ဓုလလမ်း ပုဇွန်တောင်မြို့နယ် ရန်ကုန်မြို့တွင်ဖွင့်လှစ်ထားပြီး မန္တလေးဘဏ်ခွဲအား ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ် ကျွဲဆည်ကန်၊မွေးကုဦးစီးဌာနဝန်း၊ဇောင်းကလော့ကွင်း ကွင်းအမှတ်(၅၁၆)တွင် ဖွင့်လှစ်ထားရှိသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘဏ်များ