open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
တိရစ္ဆာန်‌အော်သံများ

သတ္တဝါတို့သည် အများအားဖြင့် မိမိတို့၏ အတွင်းစိတ်ဓာတ်ကို အသံဖြင့် ‌ဖော်ထုတ်တတ်ကြသည်။ ယင်းသို့‌ဖော်ထုတ် 
ရာတွင် သတ္တဝါတစ်ခုနှင့်တစ်ခု မတူကြရုံမက အမျိုးတူသတ္တဝါ 
များ၌ပင် အကြီးနှင့်အငယ်လိုက်၍ အသံကွဲပြားမှု ရှိ‌သေးသည်။ 
အသံများပြုကြသည်ကို သတ္တဝါအလိုက် အမျိုးမျိုးမှည့်‌ခေါ်ကြ 
ရာတွင် လူအသံပြုသည်ကို စကား‌ပြောသည်၊ ‌အော်သည်၊ ဟစ် 
သည် စသည်ဖြင့်‌ခေါ်၍၊ တိရစ္ဆာန်များ အသံပြုကြသည်ကို 
လည်း သူတို့က ‌အောက်ပါအတိုင်း ‌ခေါ်‌ဝေါ်မှတ်သားရ‌ပေ 
သည်။

‌ခွေး ‌ဟောင်သည်။ ကျား ဟိန်းသည်။ ဆင် ‌အော်သည်။ 
ခြ‌သေ့င်္ ‌ဟောက်သည်။ ‌ချေ ‌ဟောက်သည်။ သမင် ‌တောက် 
သည်။ မြင်း ဟီသည်။ ဆိတ် မြည်သည်။ နွား တွန်သည်။ 
‌မျောက် အူသည်။ စိုင် ‌အော်သည်။ ဆတ် ဟည်းသည်။ ကျီး 
အာသည်။ ခို ညည်းသည်။ ချိုး ကူသည်။ ကြက်၊ ‌ဒေါင်း၊ 
က၇ဝိတ်၊ ‌မြွေ တွန်သည်။ ရှင့် တုတ်သည်။ အိမ်‌မြှောင် 
စုတ်ထိုးသည်။

ဤကဲ့သို့ တိရစ္ဆာန်‌အော်သံများကို မြန်မာဂန္ထဝင်‌တောလား 
ရတုများ၌ အများအပြား‌တွေ့ရသည်။ အင်းဝ ‌ခေတ်စာဆို‌တော် 
ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ၏ ‘အောင်‌ဇေယျတု’ချီ ‌ရွှေစက်‌တော်သွား 
‌တောလားရတု‌လေးပိုဒ်၌ ‌တောတိရစ္ဆာန်များ မြည်ကြပုံကို 
‘မြိုင့်‌တောကျီးလည်း၊ သံကြီးအာအာ၊ ခါကတုတ်တုတ်၊ ရှည် 
စုတ်စုတ်နှင့်၊ ဘုတ်က အိမ့်အိမ့်၊ တဖိမ့်ဖိမ့်လျှင်’ဟူ၍ ‌ရေးသား 
ခဲ့သည်သာမက၊ ‌တောင်ငူ‌ခေတ်တွင်လည်း ‘စစ်ကိုင်း ‌ထောင် 
သင်း၊ စလင်းလင်္ကျာ၊ ပြည်မှာနဝ‌ဒေး’ဟူ၍ ဘွဲ့သုံးမည်ရရှိခဲ့ 
‌သော စာဆို‌တော် ပြည်နဝ‌ဒေကြီး၏ ‘ထူးတလည်လျှင်’ချီ 
‌တောလားရတုသုံးပိုဒ်တွင် တိရစ္ဆာန်များ‌အော်ကြပုံကို ‘သံမြွက် 
‌ထွေ‌ငေါ်၊ ကျားဟိန်း‌သော်ကား၊ ထို‌ရော်မြိုင်ခွင်၊ သမင်က 
‌တောက်၊ ‌ဒေါင်းက ‌ငေါက်၍၊ ‌ဟောက်သည့် ‌ချေငယ်၊ ဒရယ် 
ကပြူ၊ ‌မျောက်ကအူလျက်၊ စိုင်မူ‌ဆော်သည်း၊ ဆတ်ကဟည်း၍၊ 
ဆင်လည်းကျည်ကျည်၊ နတ်ငြင်းသည်မူ’ဟူ၍ ‌ဖော်ပြထားပြန် 
သည်။ ထိုမှတစ်ပါး ရှင်ဇယန္တာဘိဓဇ၏ ‌တောလားရတုပိုဒ်စုံ၌ 
လည်း ‘ပြောင်ဆည်ဟည်း၍၊ ဝက်လည်း ရုတ်ရုတ်၊ ရှည့်က 
တုတ်လျက်’စသည်ဖြင့် အလားတူ အ‌ရေးအသားများကို 
‌တွေ့ရ‌လေသည်။

## ကိုးကား 
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၃)
တိဿ (အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ)

ဆရာ‌တော် **ဘဒ္ဒန္တတိဿ**ကို မွန်ပြည်နယ်၊ မုဒုံမြို့နယ် ပိုင်ကမာရွာ၌ ခမည်း‌တော် ဦး‌ရွှေသင်၊ မယ်‌တော် ‌ဒေါ်လှမင်း တို့က သက္ကရာဇ် ၁၂၇၆ ခုနှစ် သီတင်းကျွတ်လပြည့်‌ကျော် ၁၄ ရက် စ‌နေ‌နေ့ (၁၉၁၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၇ ရက်) တွင် ဖွားမြင်သည်။ ‌မွေးချင်း ‌ခြောက်‌ယောက်တွင် သားဦးရတနာဖြစ်သည်။

‌ကျောင်းသားဘဝတွင် ပိုင်ကမာရွာ၊ ‌ကော့ကလုတ် ‌ကျောင်း၌ မွန်သင်ပုန်းကြီး၊ ‌လောကသိဒ္ဓိကျမ်း၊ ပရိတ်ကြီး ဘုရားရှိခိုးတို့ကို သင်ကြားသည်။ ထို့‌နောက် ‌ကော့ကလုတ် ‌ကျောင်း ဆရာ‌တော် ဦးပုပ္ဖရမ္မကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြု၍ ရှင်သာမ‌ဏေ အဖြစ်သို့‌ရောက်သည်။ သာမ‌ဏေဘွဲ့မှာ ရှင်တိဿဖြစ်သည်။၁၂၉၉ ခုနှစ် တန်‌ဆောင်မုန်းလပြည့်‌ကျော် ၁၁ ရက်တွင် ဖား‌အောက် ‌တောရ ‌ခေမိကသိပ္ပံ‌ကျောင်းတိုက် ဗဒ္ဓသိမ်၌ ဆရာ‌တော် ဦးစန္ဒိမာကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြု၍ အဘိုးဦးဒက်၊ ဦး‌လေး ဦးသဲတို့၏ ပစ္စယာနုဂ္ဂဟဖြင့် ရဟန်းအဖြစ်သို့ ‌ရောက်‌တော်မူ သည်။

ဆရာ‌တော်သည် ရှင်သာမ‌ဏေဘဝတွင် ‌ပေါင်မြို့၊ ကဒါ တိုက်‌ကျောင်းဆရာ‌တော် ဦးဂုဏဝံသ၊ ဦးပုပ္ဖရမ္မ တို့ထံ၌ လည်း‌ကောင်း၊ ဦးဝံသ‌တေဇထံ၌လည်း‌ကောင်း သဒ္ဒါ၊ သင်္ဂြုဟ်၊ မာတိကာ၊ ဓာတုကထာ၊ ‌ဒွေမာတိကာ စ‌သော ကျမ်းတို့ကို သင်ကြားခဲ့ပြီး အစိုးရပထမပြန် စာ‌မေးပွဲကို ဝင်‌ရောက်‌ဖြေဆိုရာ ပထမငယ်တန်းကို ‌အောင်မြင်သည်။

ရဟန်းဖြစ်ပြီး‌နောက် မုဒုံမြို့နယ်၊ အခွန်ရွာ‌ကျောင်းတိုက် စာချဆရာ‌တော် ဦးသီရိန္ဒထံတွင် ရူပသိဒ္ဓိ၊ ကင်္ခါ၊ ဋီကာ‌ကျော် စ‌သော ကျမ်းစာများကို သင်အံ‌လေ့ကျက်ခဲ့သည်။ ထို့‌နောက် ရမည်းသင်းမြို့နယ် ‌ညောင် လွန့်‌တောရ‌ကျောင်းတိုက် ဆရာ‌တော် ဦးနာယကထံတွင် သုတ်၊ အဘိဓမ္မာ၊ ဝိနည်း၊ ‌နေ့ဝါညဝါများကို ‌လေးနှစ်တိုင် သင်ကြား‌တော်မူခဲ့သည်။ စာ‌ပေသင်ကြားယင်း အစိုးရပထမပြန် စာ‌မေးပွဲကို ဝင်‌ရောက် ‌ဖြေဆိုရာ အကြီးတန်းအထိ ‌အောင်မြင်‌တော်မူခဲ့သည်။ တဖန် သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ ပရိယတ္တိအသင်းစာ‌မေးပွဲကို ဝင်‌ရောက်‌ဖြေဆိုရာ ဝိနယဓရတန်းကို ‌အောင်မြင်‌တော်မူသည်။

၁၃၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံသို့ သွား‌ရောက်၍ အင်္ဂလိပ်ဘာသာကို ‌ခြောက်နှစ်ပတ်လုံး သင်ယူ‌လေ့လာခဲ့ သည်။ ၁၃၁၉ ခုနှစ်တွင် ဓမ္မာစရိယ(စာချ)တန်းကို ဝင်‌ရောက် ‌ဖြေဆိုရာ သာသနဓဇ ဓမ္မာစရိယဘွဲ့ ကိုလည်း‌ကောင်း၊ ၁၃၂၂ ခုနှစ်တွင် သာသနဓဇ ဓမ္မာစရိယ ဝိနယပါဠိပါရဂူဘွဲ့ကိုလည်း‌ကောင်း ‌အောင်မြင်ရရှိ‌တော်မူသည်။

ဆရာ‌တော်သည် သာသနာ‌ရေးကိစ္စအဝဝကို ‌ဆောင်ရွက် ‌တော်မူရာ ၁၃၁၆ ခုနှစ်တွင် ကျိုက်သီမွန်ပါဠိ တက္ကသိုလ် ကထိက၊ ၁၃၁၈ ခုနှစ်မှ ၁၃၄၆ ခုနှစ်အထိ အစိုးရပါဠိပထမ ပြန်နှင့် စာချတန်းစာ‌မေးပွဲ စာစစ်၊ အစိုးရပါဠိပထမပြန် စာ‌မေးပွဲ၊ မွန်ဘာသာပြန်စသည်ဖြင့် ‌ဆောင်ရွက်‌တော်မူခဲ့သည်။ထို့ပြင် ကျိုက်သီမွန် ပါဠိတက္ကသိုလ်‌ကျောင်းတိုက် ဦးစီး ပဓာန နာယကအဖြစ်ဖြင့် စာ‌ပေပို့ချခြင်း၊ နိုင်ငံ‌တော်ဗဟိုသံဃာ့ဝန်‌ဆောင် ဆရာ‌တော်အဖြစ် ‌ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ဝါဆိုသံဃာ စာရင်း‌ကောက်ယူ‌ရေးဆိုင်ရာ ပြဿနာ‌ဖြေရှင်း‌ရေးအဖွဲ့ဝင် ဆရာ‌တော်အဖြစ် ‌ဆောင်ရွက်ခြင်း စ‌သော တာဝန်များကိုထမ်းရွက်‌တော်မူလျက် ရှိသည်။

ဤသို့ သာသနာ‌တော်အကျိုးကို သယ်ပိုး‌ဆောင်ရွက်‌တော် မူ‌သော‌ကြောင့် သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာဂုဏ်တို့နှင့် ပြည့်စုံ‌သော ဆရာ‌တော်ဘဒ္ဒန္တတိဿသည် ၁၉၈၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်‌နေ့တွင် ပြည်‌ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ‌တော်၊ 
နိုင်ငံ‌တော်‌ကောင်စီက ဆက်ကပ်လှူဒါန်း‌သော အဂ္ဂမဟာ ပဏ္ဍိတ ဘွဲ့တံဆိပ်‌တော်ကို အလှူခံရရှိ‌တော်မူသည်။

## ကိုးကား 
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၃)

ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းတော်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၁၄ မွေးဖွားသူများ
နီကိုလိုင်း ကျီခို‌နော့

၁၉၈၀ ပြည့်နှစ် ‌အောက်တိုဘာလ ၂၃ ရက်‌နေ့တွင် ဆိုဗီယက်ပြည်‌ထောင်စု ဝန်ကြီးများ ‌ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ (ဝန်ကြီးချုပ်) အလက်ဇီကိုဆီဂင်သည် ကျန်းမာ‌ရေး အ‌ခြေအ‌နေ‌ကြောင့် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်သွားခဲ့ရာ ဆိုဗီယက်ဦးစီးလွှတ်‌တော်ချုပ်က ဝန်ကြီးများ‌ကောင်စီ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်) နီကိုလိုင် အလက်ဇန္ဒာရိုဗစ်ကျီခို‌နော့အား ဝန်ကြီးများ‌ကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ (ဝန်ကြီးချုပ်)အဖြစ် ‌ရွေးချယ်တင်‌မြှောက်ခဲ့သည်။ ကျီခို‌နော့သည် ၁၉၆၅ ခုနှစ်မှစ၍ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ယူ ထမ်း‌ဆောင်ခဲ့ရသူ ဖြစ်သည်။ 

နီကိုလိုင် အလက်ဇန္ဒာရိုဗစ် ကျီခို‌နော့သည် ၁၉၀၅ ခုနှစ်တွင် ‌မွေးဖွားခဲ့ပြီး အသက် ၁၉ နှစ်အရွယ်တွင် လက်ထောက်အင်ဂျင်စက်‌မောင်းအဖြစ် အလုပ်စတင် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။၁၉၃၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဒနီပရိုပီထ‌ရော့မြို့ သတ္တုတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရသောအခါ အင်ဂျင်နီယာအဖြစ်လည်း‌ကောင်း၊ စက်ရုံကြီးကြပ်‌ရေးမှူးအဖြစ်လည်း‌ကောင်း၊ အင်ဂျင်နီယာချုပ်အဖြစ် လည်း‌ကောင်း၊ စက်ရုံမန်‌နေဂျာအဖြစ်လည်း‌ကောင်း တာဝန်ယူထမ်း ရွက်ခဲ့ရသည်။ ၁၉၄၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဆိုဗီယက်ကွန်မြူနစ် ပါတီဝင် ဖြစ်ခဲ့သည်။

နီကိုလိုင်း ကျီခို‌နော့သည် စက်ရုံမန်‌နေဂျာအဖြစ် အမှုထမ်းဆောင်ပြီး‌နောက် ရာထူးတိုးကာ ဆိုဗီယက်ပြည်‌ထောင်စု သံသတ္တုဝန်ကြီးဌာန၏ အမှု‌ဆောင်ရာထူးတွင် ထမ်းရွက်ခဲ့ရာ ဗဟိုဌာနကြီးတစ်ခု၏ ဌာနမှူးကြီး အဖြစ်လည်း‌ကောင်း၊ ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ်လည်း‌ကောင်း တာဝန်ယူ ‌ဆောင်ရွက်ခဲ့ရသည်။၁၉၅ရ ခုနှစ်တွင် နီကိုလိုင်ကျီခို‌နော့သည် ဒနီပရိုပီထ‌ရော့ဒေသ စီးပွား‌ရေး‌ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဝန်ကြီးရာထူးအဆင့်ရှိ‌သော နိုင်ငံ‌တော်စီးပွား‌ရေး‌ကောင်စီ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။ တစ်ဖန် ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ဝန်ကြီးရာထူးအဆင့်ဖြင့် နိုင်ငံ‌တော်စီမံကိန်း ‌ကော်မတီ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။

၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် ဆိုဗီယက်ပြည်‌ထောင်စု ဝန်ကြီးများ ကောင်စီ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာခဲ့ပြီး ၁၉ရ၆ ခုနှစ်တွင် ပထမဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင်နီကိုလိုင်ကျီခို‌နော့သည် ဆိုဗီယက်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟို‌ကော်မတီ နိုင်ငံ‌ရေးဦး‌ဆောင်အဖွဲ့၏အရန် ကော်မတီဝင်အဖြစ် ‌ရွေးချယ်တင်‌မြှောက်ခြင်း ခံရပြီး ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် အချိန်ပြည့် နိုင်ငံ‌ရေး ဦး‌ဆောင်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ‌ရွေးချယ်တင်‌မြှောက်ခြင်း ခံ၇‌လေသည်။

နီကိုလိုင်း ကျီခို‌နော့သည် ဆိုရှယ်လစ်လုပ်သားသူရဲ‌ကောင်းတစ်ဦးဖြစ်ပြီး စက်မှုသိပ္ပံပညာရပ်၌ ပါရဂူဘွဲ့ ၇ရှိသည်။ ဆိုဗီယက်ဦးစီးလွှတ်‌တော်ချုပ်သို့ ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်အမတ်အဖြစ် အကြိမ်ကြိမ် ‌ရွေးချယ်တင်‌မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

## ကိုးကား
ဗိန္ဒုသာရမင်း

ဗိန္ဒုသာရ မင်းသည် ဗုဒ္ဓသာသနာတော်တွင် နေလအသွင်ထင်ရှားသော သီရိဓမ္မာသောကမင်းကြီး၏ ခမည်းတော်ဖြစ်သည်။ ပါဋလိပုတ်ပြည်၌ သာသနာနှစ် ၁၈၆ ခုမှ ၂၁၄ ခုနှစ်အထိ နန်းစံသော မင်းဖြစ်သည်။ ဗိန္ဒုသာရမင်းကို သာသနာနှစ် ၁၇၀ ပြည့်တွင် ဖွားမြင်သည်။ ခမည်းတော်မှာ စန္ဒဂုတ္တမင်းဖြစ်၍ မယ်တော်မှ စန္ဒဂုတ္တမင်း ဦးရီးတော်၏ သမီးတော်ဖြစ်လေသည်။ 

## ဖွားမြင်ခြင်းနှင့် ဘဝအစ 
ခမည်းတော် စန္ဒဂုတ္တမင်းသည် မလိုသူတို့ စားတော်၌ သေဆေးထည့်သော် အန္တရာယ် မဖြစ်နိုင်စိမ့်သော်ငှာ စားသောက်ရာဟူသမျှတို့၌ အဆိပ်နှင့်ရော၍သာ စားလေ့ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် မိဖုရားတို့နှင့်အတူ ပွဲတော်မတည်ဘဲ အသီးအခြား ပွဲတော်တည်လေ့ရှိ၏။ စန္ဒဂုတ္တမင်း၏ မိဖုရားကြီးသည် မီးဖွားရန် ၇ ရက်အလို ကိုယ်ဝန်အရင့်အမာရှိစဉ် တခါသော် မင်းကြီးစားတော်ခေါ်ရာဝယ် တလုပ်မျှယူ၍ ခံတွင်းသို့ သွင်းမိ၏။ မင်းကြီးလည်း မိဖုရား ထွေးထုတ်စေလေသည်။ သို့သော် အချိန်နှောင်းသဖြင့် ထိုအစာသည် လည်ချောင်းတွင်းသို့ ဝင်၏။ ထိုသို့ ဝင်ကြောင်းသိလျှင် မင်းကြီးလည်း မိဖုရား၏ လည်ပင်းကို သန်လျက်ဖြင့် ဖြတ်လျက် ဝမ်းမှ သန္ဓေသားကို ထုတ်ယူ၍ ဆိတ်မကြီး၏ ဝမ်းကို ဖောက်၍ ထည့်ထားသည်။ ယင်းသို့ဖြင့် ထိုသားကို ၇ ရက်တိုင်တိုင် တနေ့လျှင် ဆိတ်မတကောင်လဲ၍ အလှည့်အလှယ်ဖြင့် အောင်းစေပြီးနောက် နေ့ရက်စေ့သော သားငယ်ကို နို့ထိန်းတို့ကို အပ်လျက် မွေးမြူစေသည်။ ထိုသတို့သားငယ်သည် ဆိတ်သွေးတို့ဖြင့် လိမ်းကျံရသောကြောင့် အရေတို့တွင် အပိမ့်အပိမ့် ပေါက်ကုန်၏။ ယင်းသို့ ပေါက်ခြင်းကြောင့် ထိုသတို့သားကို ဗိန္ဒုသာရဟု အမည်ပေးလေသည်။ 

## မင်းအဖြစ်ရောက်ရှိခြင်း
ထိုဗိန္ဒုသာရ သတို့သား အရွယ်ရောက်လတ်သော် ခမည်းတော် စန္ဒဂုတ္တမင်းကြီး နတ်ရွာစံ၏။ မင်းကြီး နတ်ရွာစံသော်လည်း ဒေဝဂဗ္ဘမည်သော ဘီလူးဝင်၍ မင်းကြီး အသက်ရှင်သကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်ကို ဥပါယ်တမျဉ်ဖြင့် ပယ်ရှားလျက် သားတော် ဗိန္ဒုသာရ မင်းအဖြစ်ပြု၍ ပါဋလိပုတ်ပြည်၌ စံ၏။ ဗိန္ဒုသာရမင်းသည် မောရိယပြည်မှ သာကီဝင် မင်းမျိုးဖြစ်သော ဓမ္မာမင်းသမီးကို မိဖုရားမြှောက်သည်။ ထိုမိဖုရားမှ နောင်သောအခါ သီရိဓမ္မာသောကမင်းဟု တွင်မည့် သတို့သားနှင့် ညီတော် တိဿမင်းသားကို ဖွားမြင်သည်။ 

## နတ်ရွာစံခြင်း 
ဗိန္ဒုသာရမင်းကြီးသည် ထီးနန်းစည်းစိမ်ကို ၂၈ နှစ်တိုင်တိုင် စံစားခဲ့ပြီးနောက် သာသနာနှစ် ၂၁၄ ခုနှစ်တွင် နတ်ရွာစံလေသည်။
## ကိုးကား
နှောင်းတမြေ့မြေ့ (ရုပ်ရှင်)

***နှောင်းတမြေ့မြေ့*** သည် ၁၉၇၅ ခုတွင် ရိုက်ကူးသော မြန်မာရုပ်ရှင် တစ်ကားဖြစ်သည်။ ဥက္ကလာရုပ်ရှင်အတွက် မြတ်ထန်၏ ဝတ္ထုကို မောင်၀ဏ္ဏ ရိုက်ကူးပြီး ဇော်လွင်၊ သုမောင်၊ ဗဂျီအောင်စိုး နှင့် ချိုပြုံးတို့ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၅ ခု၊ ဩဂုတ်လ ၂၂ ရက်တွင် ရုံတင်ပြသသည်။ 

ယင်းဇာတ်ကားကို စိုးသူ၊ ရန်အောင်နှင့် ထွန်းအိန္ဒြာဗို တို့ပါဝင် သရုပ်ဆောင်ပြီး သက်မောင်မောင်မှ ၁၉၉၉−ခုနှစ်တွင် ထပ်မံရိုက်ကူးခဲ့သည်။ 

မောင်၀ဏ္ဏ ရိုက်ကူးသော နှောင်းတမြေ့မြေ့သည် အဖြူအမည်းဇာတ်ကားဖြစ်ပြီး သက်မောင်မောင် ရိုက်ကူးသည်မှာ ဆေးရောင်စုံဇာတ်ကားဖြစ်သည်။ ဒါရိုက်တာ သက်မောင်မောင် ရိုက်ကူးခဲ့သော ဇာတ်ကားတွင် ထွန်းအိန္ဒြာဗိုက မြန်မာ့ရုပ်ရှင်အကယ်ဒမီဆု ရသည်။

## ကိုးကား
သတင်းအချက်အလက် တည်ဆောက်ပုံ

**သတင်းအချက်အလက် တည်ဆောက်ပုံ (Information Architecture)** ဆိုသည်မှာ သတင်းအချက်အလက်များကို တူရာ အစုဖွဲ့ခြင်း၊ အချက်အလက် တစ်ခုနှင့် တစ်ခု ချိတ်ဆက် ဆက်သွယ်ခြင်းတို့တွင် အသုံးချနိုင်ရန် စီစဉ်ထားသည့် နည်းလမ်း စနစ်ကို သတင်းအချက်အလက် တည်ဆောက်ပုံ (Information Architecture) ဟုခေါ်သည်။ 

ထိရောက်သော သတင်းအချက်အလက် တည်ဆောက်ပုံစနစ်သည် လူအများကို သတင်းအချက်အလက်များ ရှာဖွေရာတွင် ကျိုးကြောင်းဆီလျှော်မှု ရှိရှိ ချိတ်ဆက်ထားသော အချက်အလက်များ အနေဖြင့် အထောက်အပံ့ ပေးထားပြီး အသုံးပြုသူ လိုချင်သော အချက်အလက်များဆီသို့ ဆိုက်ဆိုက်မြိုက်မြိုက် ပို့ပေးနိုင်စွမ်း ရှိကြသည်။

သတင်းအချက်အလက် တည်ဆောက်ပုံ မကောင်းသည့်အခါ အသုံးပြုသူများ အနေဖြင့် သူတို့လိုချင်သော အချက်အလက်များဆီသို့ ရောက်အောင် ပို့နိုင်စွမ်း မရှိတော့ပေ။

သတင်းအချက်အလက် တည်ဆောက်ပုံ (Information Architecture) သည် ဝက်(ဘ်)ဆိုက်များနှင့် အင်တာနက်တို့တွင်သာ အသုံးများသော်လဲ အခြား သတင်းအချက်အလက် အခြေခံ လုပ်ငန်းများနှင့် သော်လည်းကောင်း ကွန်ပျူတာ စနစ်များနှင့် သော်လည်းကောင်း ဆက်စပ်မှု ရှိနေပေသည်။
## သတင်းအချက်အလက် တည်ဆောက်ပုံ၏ အဆင့်ဆင့်တိုးတက်မှုများ 
သတင်းအချက်အလက် တည်ဆောက်ပုံ (Information Architecture) ဆိုသည့် စကားလုံးကို ရစ်ချက်ဒ် ဆော ဝါးမင်း ဆိုသူက ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဝါးမင်းသည် ဗိသုကာပညာရှင် တစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး သတင်းအချက်အလက်များ စုဆောင်းခြင်း၊ ဖွဲ့စည်းခြင်းနှင့် အဓိပ္ပါယ်ရှိစွာ ပြန်လည် တင်ဆက်ခြင်းတို့ စသည်တို့ အပေါ် ဗိသုကာ ပညာရှင် တစ်ယောက်အမြင်ဖြင့် ချဉ်းကပ် စိတ်ဝင်စားသည်။ ဝါးမင်း၏ Information Architecture နှင့် ပတ်သက်သည့် ကနဦး အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်မှာ သတင်းအချက်အလက် တည်ဆောက်ပုံ ဆိုသည်မှာ အချက်အလက် (data) များ၏ အဆက်အစပ်ရှိရှိ ချိတ်ဆက်မှုများကို စုဆောင်းခြင်းနှင့် ရှုပ်ထွေးသော အချက်အလက်များကို ရှင်းလင်းအောင် တည်ဆောက်ခြင်း ဖြစ်သည်။

အထက်ပါ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်သည် ၁၉၉၆ ခုနှစ်ခန့်အထိ အသက်ဝင်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သတင်းအချက်အလက် စုဆောင်းမှုဆိုင်ရာ သိပ္ပံပညာရှင် နှစ်ဦးဖြစ်သူ လူးဝစ် ရမ်းစဖဲနှင့် ပီတာ မိုဘေးတို့နှစ်ဦး၏ သတင်းအချက်အလက် အလွန်များပြားသော ဝက်(ဘ်)ဆိုက်တစ်ခု ရေးသားရာတွင် Information Architecture (သတင်းအချက်အလက် တည်ဆောက်ပုံဆိုသည့် စကားလုံးကို ပြန်လည် အသုံးပြုရာမှ စတင်၍ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ ပိုမိုများပြား ပြည့်စုံလာခဲ့သည်။

သတင်းအချက်အလက် ကြီးမားများပြားသော ဝက်(ဘ်)ဆိုက်များအတွက် သတင်းအချက်အလက် တည်ဆောက်ပုံ ဆိုသည်မှာ
* ၁ သတင်းအချက်အလက် စနစ်အတွင်းတွင် သတင်းအချက်အလက်များ စုဆောင်းခြင်း၊ အမည်ပေးခြင်း၊ တစ်ခုနှင့် တစ်ခု ချိတ်ဆက် ဆက်သွယ်ခြင်း စသည်တို့ကို ပူးပေါင်းထားသည်။
* ၂ အလုပ်ပြီးမြောက်ခြင်း၊ ဝက်(ဘ်)စာမျက်နှာ အကြောင်းအရာများကို အလွယ်တကူ အသုံးပြုနိုင်ခြင်း စသည်တို့အတွက် သတင်းအချက်အလက်များကို စနစ်တကျ ဖွဲ့စည်း တည်ဆောက်ထားသော စနစ်တည်ဆောက်ပုံ ဖြစ်သည်။
* ၃ လူအများကို သတင်းအချက်အလက်များ အလွယ်တကူ ရှာဖွေနိုင်စေရန် စီမံခန့်ခွဲနိုင်စေရန် ဝက်(ဘ်)ဆိုက်များနှင့် အင်တာနက်ကို အနုပညာအမြင်၊ သိပ္ပံ အမြင်တို့ဖြင့် ပုံစံချသည်၊ အမျိုးအစားခွဲခြားသည်။
၂၀၁၁ ဘာရိန်း ဆန္ဒပြမှု

**၂၀၁၁ ဘာရိန်း ဆန္ဒပြမှု**သည် ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့ရှိ ဘာရိန်းနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသည့် လူထုလှုပ်ရှားမှုများ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀ -  ၂၀၁၁ အာရပ်ကမ္ဘာ ဆန္ဒပြမှုများ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သည်။ ဆန္ဒပြသူများက ကနဦးတွင် နိုင်ငံရေး လွတ်လပ်မှု ပိုမိုရရှိရေးနှင့် ရှီယာမူဆလင်များ တန်းတူအခွင့်အရေး ရရှိရေးကို တောင်းဆိုထားသည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇ ရက်နေ့ညတွင် မြို့တော် မနားမားရှိ ပလဲရင်ပြင်၌ စုဝေးနေသည့် ဆန္ဒပြသူများအား စစ်ဘက်မှ ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ကာ အသေအပျောက်များ ရှိခဲ့ပြီးနောက် ဘုရင်စနစ် ဖျက်သိမ်းရန်ကိုပါ တစ်ဆင့်တိုး တောင်းဆိုလာသည်။

## ကိုးကား
လစ်ဗျား ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၁၁)

**၂၀၁၁ လစ်ဗျား ဆန္ဒပြမှု**သည် အာဖရိကတိုက် မြောက်ပိုင်းရှိ လစ်ဗျားနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသည့် သမ္မတ မွမ်မွာ ကဒါဖီ (Muammar al-Gaddafi) နှင့် ၎င်း၏ အစိုးရအား ဆန့်ကျင်သည့် ဆန္ဒပြ လှုပ်ရှားမှု ဖြစ်သည်။ ဆူပူမှုများသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သည်။ ယခုတစ်ခေါက် ဆန္ဒပြမှုများသည် အီဂျစ်နိုင်ငံနှင့် တူနီးရှားနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် လူထုအုံကြွမှုများကြောင့် နိုးကြွလာပြီး လက်ရှိ မြောက်အာဖရိကနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် ဖြစ်ပွားနေသည့် ဆန္ဒပြမှုများနှင့် ဆက်နွယ်နေသည်ဟု သတင်းမီဒီယာများက ဖော်ပြကြသည်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ဆန္ဒပြသူများသည် လစ်ဗျားနိုင်ငံ ဒုတိယ အကြီးဆုံးမြို့ ဘန်ဂါဇီကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ရာ အစိုးရက အထူးတပ်များ စေလွှတ်ကာ နှိမ်နင်းခဲ့သည်။ In Benghazi, during the course of four separate protests that took place on 20 February, more than 200 people have died. နယူးယောက် တိုင်းမ်စ် (New York Times) သတင်းစာက ယခုတစ်ခေါက်သည် လတ်တလော ဖြစ်ပွားသည့် အစိုးရ၏ တုံ့ပြန်မှုများအနက် သွေးထွက်သံယိုမှု အများဆုံးဟု ဆိုသည်။

## ကိုးကား
ရိုလာကိုစတာ

)]]

ရိုလာကိုစတာသည် အပန်းဖြေရန်အတွက် စီးနင်းရသော အပျော်စီးယာဉ်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး အပန်းဖြေကစားကွင်းများ သင်းမ်ပတ်ခ် များတွင် ရှိတတ်သည်။ လာမားကတ်စ် အက်ဒ်နာ သွန်ပဆင်က ရိုလာကိုစတာကို ၁၈၈၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် မူပိုင်ခွင့် လျှောက်ထားရရှိခဲ့သည်။ ရိုလာကိုစတာ ဆိုသည်မှာ အထူးပြုလုပ်ထားသော ရထားလမ်းတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ဒီဇိုင်း တစ်မျိုးမျိုးဖြင့် မြင့်တက်သွားတတ်ခြင်း၊ စီးနင်းသူကို ခေတ္တမျှ ဇောက်ထိုးမိုးမျှော်ဖြစ်သွားအောင် ပြုလုပ်ခြင်း စသည့် ပုံစံများ ပါဝင်သည်။
တရုတ် စံပယ်ဖြူ တော်လှန်ရေး

**တရုတ် စံပယ်ဖြူ တော်လှန်ရေး**သည် တရုတ်လူထုက တူနီးရှား လူထုအုံကြွမှုကြောင့် နိုးကြွလာပြီး တစ်ပါတီစနစ်နှင့် အာဏာရှင်စနစ် ချုပ်ငြိမ်းရေးကို ရည်မှန်းကာ ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀ ရက်နေ့ မွန်းလွဲ ၂ နာရီ၌ ပေကျင်း၊ ရှန်ဟိုင်းအပါအဝင် မြို့ကြီး ၁၃ မြို့တွင် လူသူစည်ကားရာနေရာ၌ စုဝေးကြရန် အင်တာနက်မှ တဆင့် ဆော်ဩသည့် လှုပ်ရှားမှု တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ အင်တာနက်ပေါ်တွင် ယင်းဆော်ဩချက် ပြန့်နှံ့ပြီး များမကြာမီတွင် လူ့အခွင့်အရေးအတွက် လှုပ်ရှားသူ ရှေ့နေများနှင့် အင်တာနက် အသုံးပြုသူ အတော်များများ အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။ 

တရုတ်၏ ‘စံပယ်ဖြူ တော်လှန်ရေး’မှာ တူနီးရှား စံပယ်ဖြူ တော်လှန်ရေးမှ ဆင်းသက်လာသည်။ ၂၀၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၁၈ ရက်နေ့မှစ၍ တူနီးရှား လူထုက ၂၃ နှစ်ကြာ အုပ်စိုးခဲ့သော သမ္မတ ဘင်အာလီ ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ရန် ဆန္ဒပြ တောင်းဆိုခဲ့ကြရာ ၂၀၁၁ ဇန်နဝါရီ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဘင်အာလီ ရာထူးမှ ဆင်းပေးခဲ့ရပြီး ဆော်ဒီအာရေဗျသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်သွားသည်။ ယင်းတော်လှန်ရေးသည် တူနီးရှားနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်ပန်း စံပယ်ပန်းကို အစွဲပြု၍ ‘စံပယ်ဖြူ တော်လှန်ရေး’ဟု အမည်တွင်လာသည်။ တူနီးရှားမှ တော်လှန်ရေးသည် အီဂျစ်နိုင်ငံသို့ ကူးစက်လာကာ အတိုင်းအတာ ကြီးမားသည့် အစိုးရဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး နှစ် ၃၀ ကြာ အာဏာ ချုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် သမ္မတ ဟိုစ်နီ မူဘာရတ်သည် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ တူနီးရှားနှင့် အီဂျစ်နိုင်ငံတွင် တော်လှန်ရေး အောင်မြင်မှု ရရှိခဲ့သဖြင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းနှင့် အာဖရိက မြောက်ပိုင်းရှိ နိုင်ငံများတွင်လည်း အလားတူ ဆန္ဒပြမှုများ ဆက်တိုက် ဖြစ်ပွားလာခဲ့သည်။ ထိုအရေးအခင်းများကြောင့် တရုတ်လူထုကလည်း အင်တာနက်မှတဆင့် လှုံ့ဆော်ကာ တော်လှန်ရေးတစ်ရပ် ပြုလုပ်နိုင်ရန် ကြိုးပမ်းကြခြင်းဖြစ်သည်။

ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့ မွန်းလွဲပိုင်းတွင် ပေကျင်း၌ ထျန်းအန်းမင်ရင်ပြင်အနီး မဂ်ဒေါနယ် (McDonald) စားသောက်ဆိုင်တဝိုက် လူ ၁ ရာကျော်ခန့် စုဝေးခဲ့သော်လည်း စောစီးစွာ ကင်းချထားသည့် ရဲနှင့် အရပ်ဝတ်များက အလျင်အမြန် မောင်းနှင် လူစုခွဲခဲ့သဖြင့် လှုပ်ရှားမှု မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။

## ကိုးကား
ဂတ်စကက်

2. ဖိုင်ဘာဝါရှာ
3. စက္ကူဂတ်စကက်
4. စလင်ဒါ ဟက် ဂတ်စကက်]]

ဂတ်စကက်ဆိုသည်မှာ မက္ကင်နီကယ် အပိတ် တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ထိစပ်နေသော မျက်နှာပြင် နှစ်ခု၏ ကြားရှိ နေရာအလွတ်ကို ဖြည့်ပေးသော အရာ ဖြစ်သည်။ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ဖိအားကြောင့် ဆက်စပ်ထားသော အရာများ အတွင်းမှ သို့မဟုတ် အတွင်းသို့ ယိုစီးဖိတ်ကျမှုကို တားဆီးရန် အတွက် ဖြစ်သည်။ ဂတ်စကတ်ကြောင့် မျက်နှာပြင် မချောမွေ့သော စက်ကိရိယာ အစိတ်အပိုင်းအများ ကြားတွင် လုံးဝနီးပါး ထိစပ်မှုကို ဖြစ်စေသည်။
မြေပုံ

**မြေပုံ** ဆိုသည်မှာ ကမ္ဘာမြေ သို့မဟုတ် ၎င်း၏ အစိတ်အပိုင်းတခု၏ ဒေသဆိုင်ရာ သွင်ပြင်၊ အခြေအနေများကို သင်္ကေတများဖြင့် အမှန်တကယ် တည်ရှိနေသော အရွယ်အစား နှင့် အကွာအဝေးများအား အချိုးကျစနစ်ပုံ အဖြစ် သရုပ်ပြ ရေးဆွဲ ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။
မြေပုံများတွင် ဖော်ပြချက်များသည် အမှန်တကယ်တည်ရှိနေသော သွင်ပြင်များ အား သင်္ကေတများဖြင့် ဖော်ပြထားခြင်းကြောင့် ဓာတ်ပုံများကဲ့သို့ ဖော်ပြနိုင်သည်ကား မဟုတ်ပေ။
မြေပုံ များအား ရှေးအခါက ကုန်သွယ်မှုခရီးစဉ်များနှင့် စစ်ပွဲများအတွက်သာ အသုံးပြုခဲ့ကြရာမှ လူမှု၊ စီးပွားရေး၊ ပညာရေး နှင့် သုတေသန နယ်ပယ်များအထိ တိုးချဲ့အသုံးပြုလာခဲ့ကြသည်။
မြေပုံ များအား မြေမျက်နှာသွင်ပြင်ပြ မြေပုံများ မှ ရာသီဥတုပြမြေပုံများ၊ လူဦးရေထူထပ်မှု ပြမြေပုံများ၊ စီးပွားရေး နှင့် လမ်းပမ်းဆက်သွယ်ရေးပြ မြေပုံများ စသည်ဖြင့် မြေပုံများကို ပထဝီဝင်နှင့် ဘူမိဗေဒ နယ်ပယ်မှသည် စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး၊ နိုင်ငံရေး မှအစ ဆေးသိပ္ပံပညာရပ်များအထိအကြောင်းအရာ အမျိုးမျိုးပေါ် မူတည်ကာ ချဲ့ထွင် ရေးဆွဲ လာကြသည်။
စက္ကူ များပေါ်တွင်သာ နှစ်ဖက်မြင် (အလျား နှင့် အနံသာရှိသော) မြေပုံများ၊ သုံးဖက်မြင် (အလျား၊ အနံ၊ အမြင့် ပါရှိသော) ရုပ်လုံးကြွမြေပုံများ မှ မြင့်မားလာသော နည်းပညာများ နှင့် အတူ မြေပုံရေးဆွဲခြင်း အတတ်ပညာများ သည်လည်း မြင့်မားလာခဲ့သည်။

### ဆင့်ပွားအနက်အဓိပ္ပာယ်များ 
မြေပုံ ဟူသော ဝေါဟာရသည် ကမ္ဘာမြေ ၏ ပထဝီဝင်နှင့် ဘူမိဗေဒ နယ်ပယ်များမှ အခြေအနေ သွင်ပြင်များကိုသာ ဖော်ပြသော အဓိပ္ပာယ်မှ အခြားအသော နယ်ပယ်များသို့ ချဲ့ထွင်သုံးစွဲလာသည်။ နက္ခတ်တာရာများပြ မြေပုံ၊ လ နှင့် ဂြိုဟ်များ ၏ မြေမျက်နှာသွင်ပြင် နှင့် မြေအောက်အနေအထားပြ မြေပုံများ၊ ဦးနှောက်သွင်ပြင်ပြမြေပုံ ကဲ့သို့သော လူ၏ ခန္ဓာကိုယ် အစိတ်အပိုင်းများ ၏ တည်နေရာပြ သရုပ်ပြပုံများ စသည်တို့သည် ပထဝီဝင် နှင့် ဘူမိဗေဒ နယ်ပယ်များမှ လွန်မြောက်သွားသော မြေပုံများဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် စီမံချက်များ၏ လုပ်ငန်းအဆင့်ဆင့် ဖော်ပြမှုများကိုပါ သုံးနှုန်းဖော်ပြမှုများ တွင်ပါ နယ်ပယ်ချဲ့ထွင် သုံးစွဲလာခဲ့သည်။ (ဥပမာအားဖြင့် နိုင်ငံရေးလမ်းပြမြေပုံ)

## မှီငြမ်းကိုးကား
ကြည်ဇင်၊ မောင် (နာဂတောင်တန်း)

## နာဂတောင်တန်း မောင်ကြည်ဇင် [၁၉၃၁ - ၁၉၇၈] 
နာဂတောင်တန်းခရိုင် ဟုမ္မလင်းမြို့နယ် မောင်းခန်းရွာ၌ အဖ ရှမ်းလူမျိုး တောင်သူကြီး ဦးစိုးပင်၊ အမိ ဒေါ်စောခင် တို့က ၁၉၃၁ ခု (သက္ကရာဇ် ၁၂၉၃ ခု ဝါဆိုလ) တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးကြည်ဇင် ဖြစ်သည်။ လောကုတ္တရာစာပေနှင့် မြန်မာစာပေ အဆီအနှစ်များကို ဇာတိ မောင်းခန်းရွာ ရွှေတဆယ့်ကိုးရွာ ဂုဏ်းချုပ်ဆရာတော် ဦးဇယန္တထံတွင် လည်းကောင်း၊ စာပေအခြခံပညာကို ဆရာ ဦးဘိုးထွေး၊ ဆရာဦးကိုကြီး၊ ဆရာ ဦးဘဆန်း စသော လက်ဦးဆရာများထံတွင် လည်းကောင်း၊ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်း စစ်ဘေးအန္တရာယ်ကို ပြေးလွှားရင်း စာပေ ဗဟုသုတနှင့် လူ့လောက ဗဟုသုတ များကို မိခင်ကြီး ဒေါ်စောခင် ထံတွင်လည်းကောင်း သင်ယူခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ၆ နှစ်ခန့်မျှ သင်္ကန်း ဝတ်ခဲ့ဖူးရာ ဦးပဉ္စင်းသုံးဝါ ရခဲ့သည်။ ကျောင်းဆရာ၊ ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေး အရာရှိ၊ ထွန်းနေ့စဉ်သတင်းစာ အယ်ဒီတာ စသည်ဖြင့် လုပ်ကိုင်ခဲ့ဖူးသည်။ ၁၉၅၆ - ၅၇ မှစပြီး ကြေးမုံဂျာနယ်၊ ဟံသာဝတီသတင်းစာ၊ ပြည်ထောင်စုသတင်းစာ၊ မဏ္ဍိုင်သတင်းစာ တို့တွင် နယ်သတင်းထောက်အဖြစ် လုပ်ကိုင်ရင်း ဝတ္ထုတိုနှင့် ဆောင်းပါးများ စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ ၁၉၅၇ ခုနှစ် မေလထုတ် မြဝတီမဂ္ဂဇင်းတွင် ပါရှိခဲ့သည့် "နာဂ တောင်တန်းမှ ထူးဆန်းသော ကြေကွဲမှု" ဝတ္ထုတိုကို 'နာဂတောင်တန်း မောင်ကြည်ဇင်' ကလောင် အမည်နှင့် ရေးသားပြီး မဂ္ဂဇင်းလောကထဲသို့ ဝင်ခဲ့သည်။ "တောင်ပေါ်မြေနှင့် မြေပြန့်ပန်း" သည် ပထမ ဆုံးသော လုံးချင်းဝတ္ထု ဖြစ်သည်။ တောင်ပေါ်မြေနှင့် မြေပြန့်ပန်း (၁၉၆၄)၊ ပြေစေချင်သည့် သည်ချစ်ကြိုး (၁၉၆၄)၊ အကယ်ဒမီ ကိုလွန်းပွေ (၁၉၆၅)၊ နော် (၁၉၆၆)၊ မချစ်သော်လည်း မမုန်းပါ (၁၉၆၇)၊ အောင်ပွဲခြိမ့်ခြိမ့် ရင်သိမ့်သိမ့် (၁၉၆၈)၊ ဖျောက်ဆိတ်ပင်ကို သက်သေတည် (၁၉၇ဝ) နှင့် မုန်းစေချင်ဘိသည် (၁၉၇၁) မှာ ထင်ရှားသည်။ "တောင်ပေါ်မြေနှင့် မြေပြန့်ပန်း" ဖြင့် ၁၉၆၄ ခုနှစ် အနုပညာစာပေဆိုင်ရာဆု ဝတ္ထုရှည် ပထမဆု၊ "အောင်ပွဲခြိမ့်ခြိမ့် ရင်သိမ့်သိမ့်"ဖြင့် ၁၉၆၈ ခုနှစ် အမျိုးသား စာပေဆု ဝတ္ထုရှည် တတိယဆု တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။ စာပေလောကသို့ ဝင်လာခြင်းမှာ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ညီညွတ်ရေးနှင့် မဖွံ့ဖြိုးသေးသောဒေသများအတွက် ပြုပြင်ရေး လုပ်ငန်းများကို ထုတ်ဖော်လိုသောဆန္ဒကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။

## ဘဝနိဂုံး 
၁၉၇၈ ခု ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့၊ အသက် ၄၇ နှစ် အရွယ်တွင် ကွယ်လွန် ခဲ့သည်။

## စာညွှန်း 
# မလိခ။ မြန်မာဝတ္ထု အညွှန်း (၄)။ စာ ၁၉၄ - ၂၁၄။
# မလိခ။ မြန်မာစာပေ အဘိဓာန် (၃)။ စာ ၂၃ဝ - ၂၃၁။
# ဒဂုန် ရွှေမျှား။ မြန်မာနိုင်ငံ စာပေဆုများ။ စာ ၁၆၃ - ၁၆၅။
# နာဂတောင်တန်း မောင်ကြည်ဇင်။ တောင်ပေါ်မြေနှင့် မြေပြန့်ပန်း (၂ ကြိမ်၊ ၁၉၆၆)။
# နာဂတောင်တန်း မောင်ကြည်ဇင်။ နာဂတောင်တန်းမှ ထူးဆန်းသော ကြေကွဲမှု၊ မြဝတီ (မေ ၁၉၅၇)။ စာ ၂၁၈ - ၂၃၁။
# ကြံခင်းစိုးလွင်။ ၁၉၆၈ ခု အမျိုးသားစာပေ ဆုနှင်းသဘင်၊ ငွေတာရီ (ဇန်နဝါရီ၊ ၁၉၇ဝ)။ စာ ၁၈ - ၂၄ နှင့် ၁၇၉ - ၁၈ဝ။
# မြန်မာ့ စွယ်စုံကျမ်း နှစ်ချုပ် (၁၉၇၉)။ စာ ၂၉၉။

ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ကိုကို (စာရေးဆရာ)

ဧရာဝတီတိုင်း၊ မြောင်းမြမြို့၌ အဖ မြောင်းမြခရိုင် ထောက်ပံ့ရေး အရာရှိ ဦးထွန်းတင်၊ အမိ ဒေါ်ငြိမ်းရှင် တို့က ၁၉၂၂ ခု မေလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။ အကြီးဆုံးသား ဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးကိုကို ဖြစ်သည်။

၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် မြောင်းမြ ခရိုင် ကျောင်းသား သမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးနှင့် တို့ဗမာ အစည်းအရုံး ခေါင်းဆောင် တဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ်တွင် ရန်ကုန်သို့ ရောက်သည်။ ဆယ်သန်း သတင်းစာတွင် ညအယ်ဒီတာ အဖြစ် လုပ်ကိုင်သည်။ ၁၉၄ဝ - ၄၁ တွင် မြန်မာ နိုင်ငံလုံး ဆိုင်ရာ ကျောင်းသား သမဂ္ဂ ဗဟို အလုပ်အမှုဆောင်၊ ၁၉၄၁ - ၄၂ တွင် မြောင်းမြ ခရိုင် မြေအောက် တော်လှန်ရေး လုပ်ငန်း၌ နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေး၊ ထောက်လှမ်းရေး တာဝန် တို့ကိုပါ ပူးတွဲ ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။ ကွန်မြူနစ် ပါတီမှ ပထမဆုံး ထုတ်ဝေသော "အရေးတော်ပုံ" စာတမ်း များကို ဖြန့်ချိ ခဲ့သည်။ ၁၉၄၄ တွင် အထက် ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ် ပါတီဝင်၊ ၁၉၄၅ တွင် မန္တလေး ခရိုင် ကွန်မြူနစ် ပါတီ ခရိုင် ကော်မတီ တာဝန် ယူခဲ့သည်။ ဖက်ဆစ် တော်လှန်ရေး ကာလတွင် ဗိုလ်မှူး ဗထူး တပ်၌ ဝါဒ ဖြန့်ချိရေးမှူး တာဝန်ကို ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။ တော်လှန်ရေး အပြီးတွင် မန္တလေး ခရိုင် ကွန်မြူနစ် ပါတီ ခရိုင် ကော်မတီဝင် ဖြစ်လာ ခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ တွင် 'သတင်းလွှာ' ညနေ သတင်းစာ အယ်ဒီတာ တာဝန် ထမ်းဆောင် နေစဉ် အဖမ်း ခံခဲ့ ရသည်။ ထို့နောက် လူထု ပညာရေး ကောင်စီတွင် လူထု ပညာရေးမှူး (၁၉၅၂ - ၅၇)၊ သတင်း ဖြန့်ချိရေး အရာရှိ (၁၉၅၇ - ၅၉)၊ ၁၉၆၄ တွင် နိုင်ငံရပ်ခြား ရုပ်ရှင် တင်သွင်းရေး အေဂျင်စီ၌ ရုပ်ရှင် ဇာတ်ကား စီစဉ်ရေးမှူး၊ ၁၉၆၇ တွင် ကြီးကြပ်ရေးနှင့် နိုင်ငံခြား ဆက်သွယ်ရေးမှူး၊ ၁၉၆၉ တွင် ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီး ဌာန အတွင်းဝန် ကလေးနှင့် တွဲဖက် ညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ၁၉၇ဝ ပြည့်တွင် ရုပ်ရှင် လုပ်ငန်း ကော်ပိုရေးရှင်း ရုံးချုပ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး၊ ၁၉၇၃ တွင် ရုပ်ရှင် ကော်ပိုရေးရှင်း ထုတ်လုပ်မှုနှင့် ဇာတ်လမ်း စိစစ်ရေး ဒုတိယ ညွှန်ကြားရေးမှူး၊ ထို့နောက် တွဲဖက် ညွှန်ကြားရေးမှူး အဖြစ် အငြိမ်းစား ယူခဲ့သည်။ မြန်မာ နိုင်ငံ စာရေးဆရာ သမဂ္ဂကို ဦးစီး တည်ထောင် ခဲ့သူ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ စာပေ လုပ်သား အဖွဲ့ ဖြစ်မြောက်ရေး ကော်မတီဝင် တဦး အဖြစ်လည်း တာဝန် ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။

ကျောင်းသား ဘဝ ကပင် မြန်မာ ဝတ္ထု၊ ဆောင်းပါး အရေး အသားတွင် စိတ်ပါ ဝင်စား ခဲ့သည်။ မြောင်းမြ အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်း မဂ္ဂဇင်းတွင် အင်္ဂလိပ်စာ တွဲဖက် စာတည်း အဖြစ် ဆောင်ရွက် ခဲ့ပြီး အင်္ဂလိပ် ဘာသာ ဆောင်းပါးနှင့် မြန်မာ ဘာသာပြန် ဝတ္ထုများ စတင် ရေးသား ခဲ့သည်။ ၁၉၄၁ တွင် ထုတ်ဝေသော ဝတ္ထု ညွန့်ပေါင်း စာအုပ်ပါ 'ယောက်ျား ဆိုတာ' ဝတ္ထုသည် ပထမ ဆုံးသော လက်ရာ ဖြစ်သည်။ ထင်ရှားသော စာအုပ် အချို့မှာ ပိတောက်တွေ ပွင့်ပြန်ပေါ့ (၁၉၄၁)၊ လက်ရွှေးစင် ဝတ္ထုတိုများ၊ လင်းလုပါပြီ (၁၉၅၂)၊ မေ့သက်မှူး၊ အသည်း ကမ္ဘာဝယ်၊ ခရုအိမ် (၁၉၆၄ - ၆၆) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ခေါင်းလောင်းသံ [For Whom The Bell Tolls by Ernest Hemingway] (၁၉၆၅) ကို ဘာသာ ပြန်ခဲ့သည်။ ဤသစ်ဆုံ (မောင်ကျော်သာနှင့် ပူးတွဲရေး) ဖြင့် ၁၉၆၃ ခုနှစ် အနုပညာ စာပေဆိုင်ရာ ဝတ္ထုရှည် တတိယဆု ရရှိ ခဲ့သည်။ မော်ကွန်းဝင် (ပထမဆင့်) ကိုလည်း ရရှိ ခဲ့၏။ ရုပ်ရှင် ဇာတ်ညွှန်း များစွာ ကိုလည်း ရေးသား ခဲ့သည်။

## ဘဝနိဂုံး 
၁၉၉၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။ 

## စာညွှန်း 
* မလိခ။ မြန်မာ စာပေ အဘိဓာန် (၁)။ စာ ၇၇ - ၇၉။
* မလိခ။ မြန်မာ ဝတ္ထု အညွှန်း (၁)။ စာ ၂၃၄ - ၂၄၇။
* ဒဂုန်ရွှေမျှား၊ မြန်မာ နိုင်ငံ စာပေဆုများ။ စာ ၁၂၂ - ၁၂၃။

ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
မြန်မာနိုင်ငံရေကြောင်းပညာဥပဒေ

ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံအစိုးရ၊ နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ ဖြိုးရေးကောင်စီသည် နိုင်ငံတော်အေးချမ်း သာယာရေးနှင့် ဖွံ့ ဖြိုးရေးကောင်စီ ဥပဒေ အမှတ် ၁/၂၀၀၂ ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံရေကြောင်းပညာဥပဒေကို ၂၀၀၂ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ရက် တွင် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။
ကြည်၊ ကို (ပြင်ဦးလွင်)

**ကိုကြည် (ပြင်ဦးလွင်)** (၆ နိုဝင်ဘာ ၁၉၄၅ - ၂၁ ဧပြီ ၁၉၉၆) သည်  စာပေဗိမာန်ဆုရ တပ်မတော်သား စာရေးဆရာ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ 

## ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး 
၁၉၄၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် မန္တလေးတိုင်း၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့၌ အဖ ဗိုလ်မှူးကြီး ဘကြင်နှင့် အမိ ဒေါ်သန်းသန်းတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်းများအနက် သားအကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဗိုလ်ကြီး ခင်မောင်ကြည် (အငြိမ်းစား) ဖြစ်သည်။ အသက် ၁၅ နှစ်အရွယ်တွင် ဆယ်တန်း အောင်မြင်ခဲ့ပြီး ၁၆ နှစ်အရွယ်တွင် စစ်တက္ကသိုလ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။

## စစ်မှုထမ်းဘဝ 
၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် အမှတ် (၈) ဗိုလ်လောင်းသင်တန်းမှ အောင်မြင်ခဲ့ပြီး ဒုတိယဗိုလ်အဆင့်ဖြင့် တပ်မတော် (လေ) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ လေသူရဲအဖြစ် ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်အဆင့်၊ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဗိုလ်ကြီးအဆင့်သို့ အဆင့်တိုးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် စစ်တက္ကသိုလ် အင်္ဂလိပ်စာဌာနသို့ ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ မိမိဆန္ဒအလျောက် အနားယူခဲ့ကာ စာပေသင်ကြားခြင်းဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုခဲ့သည်။

## စာပေဆိုင်ရာ အောင်မြင်မှုများ 
ကိုကြည် (ပြင်ဦးလွင်) သည် ဘာသာပြန်စာပေနယ်တွင် ထင်ရှားကျော်ကြားသူဖြစ်သည်။ အောက်ပါစာပေဆုများကို ရရှိခဲ့သည်။

* ၁၉၉၂ - စာပေဗိမာန်ဆု (ဘာသာပြန်စာပေ ပထမဆု) "ဂျက်လန်ဒန်၏ လက်ရာမွန်သုံးပုဒ်" စာမူဖြင့်
* ၁၉၉၂ - (၄၈) နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့ စာပေပြိုင်ပွဲ (ဝတ္ထုတို ဒုတိယဆု)
* ၁၉၉၃ - စာပေဗိမာန် စာမူဆု (ဘာသာပြန် ပထမဆု) "ဘဝဆိုတာ သည်လိုပါ" စာမူဖြင့်
* ၁၉၉၄ - စာပေဗိမာန် စာမူဆု (ဘာသာပြန်စာပေ ပထမဆု) "ပွဲတွေ့ မှတ်ဉာဏ် ထက်မြက်နည်းများ" စာမူဖြင့်

## အခြားဆောင်ရွက်ချက်များ 
၁၉၉၃-၉၄ ခုနှစ်တွင် New Light of Myanmar သတင်းစာ၌ အထူးတာဝန် (စာတည်း) အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ဘာသာပြန်သင်တန်းများတွင် ဆရာအဖြစ် စေတနာ့ဝန်ထမ်း တာဝန်ယူခဲ့သည်။ စာရေးဆရာ၊ ဘာသာပြန်ဆရာအဖြစ်သာမက ချယ်ရီဟေးလ် ကုမ္ပဏီ၏ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာအဖြစ်လည်းကောင်း၊ Business Advisory Group ၏ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်အဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

## ဘဝနိဂုံး 
ကိုကြည် (ပြင်ဦးလွင်) သည် ၁၉၉၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

## ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ 
# ဂျက်လက်ဒန်၏ လက်ရာမွန် သုံးပုဒ် ၁၉၉၃
# ဘဝဆိုတာ သည်လိုပါ ၁၉၉၅
# ပွဲတွေ့ မှတ်ဉာဏ် ထက်မြက်နည်းများ ၁၉၉၆ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းဆင်းများ
ရေကြောင်း ပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာန

**ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန** () သည် ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ ဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။

## သမိုင်း​ကြောင်း
ပြည်တွင်းရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးဌာနသည် ၁၈၆၅ ခုနှစ်မှစ၍ သန္ဓေတည်
အစပြုတည်ထောင်ခဲ့ပြီး နှစ်ပေါင်း ၁၄၀ ကျော် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးရှိ ခရီးသည်
နှင့် ကုန်ပစ္စည်းများကို သယ်ယူပို့ဆောင်ပေးနေသော ဌာနကြီးတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနကို ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး မဖြစ်ပွားမီ ၁၉၃၀ ခုနှစ်တွင် “ဆိပ်ကမ်းအရာရှိချုပ်ရုံး” (Principal Port Officer ) ဟုဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ စစ်ကြိုခေတ်တွင် “ရေကြောင်းအတိုင်ပင်ခံဝန်နှင့် အရာရှိချုပ်၊ ရေကြောင်းဌာနခွဲ” (Nautical Adviser And Principal Officer, Mercantile Marine Department) ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် “ရေကြောင်းဌာနခွဲ” (Mercantile Marine Department) ဟူ၍ လည်းကောင်းခေါ်တွင်ခဲ့သည်။ ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန (Department of Marine Administration) အဖြစ် ၁၉၇၂ခုနှစ်၊ မေလ (၁၆) ရက်နေ့တွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

ရန်ကုန်မှ ဗန်းမော်အထိ ဧရာ၀တီမြစ်ကြောင်း၌ ခရီးလမ်းမိုင် ၁၇၄၉ မိုင်၊ ချင်းတွင်း
မြစ်ကြောင်းတွင် မုံရွာမှ ခန္တီးအထိ ခရီးလမ်းမိုင် ၁၀၅၅ မိုင်၊ ဧရာ၀တီမြစ်၀ကျွန်းပေါ်
ဒေသတွင် ရန်ကုန်အခြေပြုမှ ပြည်၊ ဟင်္သာတ၊ မအူပင်၊ မြောင်းမြ၊ ပုသိမ်၊ ကျုံမငေး၊
လပွတ္တာ၊ မော်လမြိုင်ကျွန်း၊ ဖျာပုံစသည့်မြို့များသို့ ခရီးလမ်းပေါင်း ၂၈ လမ်း၊
ကူးတို့လမ်း ခုနစ်လမ်းဖြင့် ပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ပေးနေသည်။
ပြည်တွင်းရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးအနေဖြင့် တစ်နှစ်လျှင် ခရီးသည် ၂၇ ဒသမ
၅၆ သန်းကျော်၊ တစ်လလျှင် ၂ ဒသမ ၃ သန်းခန့်နှင့် တစ်ရက်လျှင် ခရီးသည်
ခုနစ်သောင်းကျော်ခန့် သယ်ဆောင်ပေးနေပြီး ကုန်တန်အနေဖြင့် တစ်နှစ်လျှင် ၄
ဒသမ ၇၉ သန်း၊ တစ်လလျှင် ၀ ဒသမ ၄၀သန်းနှင့် တစ်ရက်လျှင် တစ်သောင်း
ကျော်ခန့် သယ်ဆောင်ပေးလျက်ရှိသည်။ နိုင်ငံတော်၏ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးတွင် အရေးပါသော ဌာနကြီးတစ်ခုဖြစ်ကြောင်းဖြစ်သည်။ 

### သမိုင်းဖြစ်စဉ်
* ၁၉၃၀ ခုနှစ်
:::ဆိပ်ကမ်းအရာရှိချုပ်ရုံး (PRINCIPAL PORT OFFICER)
* စစ်ကြိုခေတ်
:::ရေကြောင်းအတိုင်ပင်ခံဝန်နှင့်အရာရှိချုပ် ရေကြောင်းဌာနခွဲ
(NAUTICAL ADVISER AND PRINCIPAL OFFICER, MERCHANT DEPARTMENT)
* ၁၉၅၆ ခုနှစ်
:::ရေကြောင်းဌာနခွဲ
(MERCANTILE MARINE DEPARTMENT)
* ၁၉၇၂ ခုနှစ်
:::ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာန

## ဖွဲ့စည်းပုံ
*ဥပ​ဒေနှင့် နည်းပညာစံများဌာနခွဲ
**ရေ​ကြောင်းအန္တရာယ် ကင်းရှင်း​ရေး၊လုံခြုံ​ရေးနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်း​ရေးဌာနခွဲ
*​ရေ​ကြောင်းဌာနခွဲ
*​ရေ​ကြောင်းအင်ဂျင်နီယာဌာနခွဲ
*ပြည်နယ်နှင့်တိုင်း​ဒေသကြီးရုံးများဌာနခွဲ (အထက်မြန်မာပြည်)
**မန္တ​လေး၊ရခိုင်၊ရှမ်း၊ကချင်၊စစ်ကိုင်း၊မ​ကွေး
*ပြည်နယ်နှင့်တိုင်း​ဒေသကြီးရုံးများဌာနခွဲ (​အောက်မြန်မာပြည်)
**ရန်ကုန်၊တနင်္သာရီ၊၊ဧရာဝတီ၊မွန်၊ပဲခူး
*စီမံ​ရေးဌာနခွဲ
*​ရေ​ကြောင်းလုပ်ငန်းဌာနခွဲ
*သင်္ဘောသားဌာနခွဲ

## ကိုးကား
ဘက်တီနို ကရာစီ

အီတလီနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး ဆိုရှယ်လစ် ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်သည့် **ဘက်တီနို ကရာစီ**ကို ၁၉၃၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် မီလန်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ စစ်စလီကျွန်းသား ရှေ့နေတစ်ဦး၏သား ဖြစ်သည်။

မစ္စတာကရာစီသည် ၁၉၅ဝ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်း ဆိုရှယ်လစ်လူငယ် လှုပ်ရှားမှုများ၌ တက်ကြွစွာ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဆိုရှယ်လစ်နေ့စဉ် သတင်းစာနှင့် သိပ္ပံနည်းကျဆန်းစစ်ချက် ဂျာနယ်တို့၌ အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။

မစ္စတာကရာစီသည် ၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားသမဂ္ဂဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ထိုနှစ်တွင်ပင် အီတလီဆိုရှယ်လစ်ပါတီ (ပီအက်စ်အိုင်) ဗဟိုကော်မတီဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် လီလန်မြို့သူမြို့သားများ ကောင်စီဝင်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် လူထုစီမံခန့်ခွဲရေး သိပ္ပံအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

မစ္စတာကရာစီသည် ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် ပီအက်စ်အိုင်မီလန်ပြည်နယ်ဒေသပါတီကော်မတီ အတွင်းရေးမှူးနှင့် အီတလီဆိုရှယ်လစ်ပါတီ နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ အလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်မှ ၁၉၇၆ ခုနှစ်အထိ အီတလီဆိုရှယ်လစ် ပါတီလက်ထောက် အတွင်းရေးမှူးဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ်  ရွေးချယ်တင်မြှောက် ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဆိုရှယ်လစ်အဖွဲ့ချုပ် ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရွေးချယ်ခံရသည်။ ၁၉၇၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၇ ခုနှစ်အတွင်း ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒရေးဆိုင်ရာ စာအုပ် စာတမ်းများကို ရေးသား ပြုစုခ့သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော ကBာပေါ်က မမျှတမှု အမည်ရှိစာအုပ် တွင် ဝီလီဘရန့်၊ ဖီလစ်ပီ ဂွန်ဇာလေ့၊ ကာလို့ အန်းဒရက်စ်ပဲရက်၊ လီယိုပိုဆေဒါဆင်ဂေါတို့နှင့်အတူပါဝင် ရေးသားခဲ့သည်။

ခရစ်ယာန် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီခေါင်းဆောင် ဖန်ဖာနီ၏ လေးပွင့်ဆိုင် ညွန့်ပေါင်းအစိုးရအဖွဲ့မှ ကရာစီခေါင်းဆောင်သော ဆိုရှယ်လစ်ပါတီက နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ သို့ဖြစ်၍ ၁၉၈၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပခဲ့ရာ မည်သည့်ပါတီကမျှ အစိုးရဖွဲ့စည်းနိုင်လောက်အောင် မဲအများစု မရရှိခဲ့ချေ။

ဆိုရှယ်လစ်ပါတီ၊ ခရစ်ယာန် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ၊ ဆိုရှယ်ဒီမိုကရက်ပါတီ၊ လစ်ဗရယ်ပါတီနှင့် ရီပတ်ဗလီကင် ပါတီတို့ ပါဝင်၍ စစ်ပြီးခေတ် အီတလီနိုင်ငံတွင် ၄၄ ဆက်မြောက် အစိုးရအဖွဲ့ဖြစ်သော ငါးပွင့်ဆိုင် ညွန့်ပေါင်းအစိုးရကို မစ္စတာ ကရာစီက ၁၉၈၃ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
ကဗာကို စီလဗာ အန်နီဗယ်

ပေါ်တူဂီနိုင်ငံ သမိုင်းတွင် ၁၃ နှစ်ကာလ အတွင်း ပထမဦးဆုံးသော လူများစု အစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့သည့် ဝန်ကြီးချုပ် အန်နီဗယ် ကဗာကို စီလဗာကို ၁၉၃၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ၁၅ ရက်နေ့တွင် ပေါ်တူဂီနိုင်ငံ ဗိုလစ်ကွေးမီမြို့၌ မွေးဖွားသည်။ လစ္စဗွန်းမြို့တော်ရှိ စီးပွားရေးနှင့် ဘဏ္ဍာရေးအဆင့်မြင့်တက္ကသိုလ်မှ ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာဘွဲ့ကို ဆွတ်ခူးခဲ့သည်။ ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင်အင်္ဂလန်ရှိ ယောက်တက္ကသိုလ်မှ စီးပွားရေးပါရဂူဘွဲ့ကို ရရှိသည်။ ပညာသင်ကြားပို့ချမှုဖြင့် အသက်မွေးခဲ့ရာ နောက်ဆုံးတွင် လစ်စဘွန်းမြို့ရှိ ကက်သလစ်တက္ကသိုလ်၌ စီးပွားရေး ပါမောက္ခဖြစ်လာသည်။ ၁၉၈ဝပြည့် နှစ်တွင် ပေါ်တူဂီနိုင်ငံ၏ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စီမံကိန်းဆိုင်ရာဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်အပ်နှင်း ခံခဲ့ရသည်။

ကဗာကိုစီလဗာသည် ၁၉၈၅ ခုနှစ် မေလတွင် ဆိုရှယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ ခေါင်းဆောင် ဖြစ်လာသည်။ ဆိုရှယ်ဒီမိုကရက်ဝါဒီများနှင့် ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒီတို့ ပူးပေါင်းဖွဲ့စည်းထားသောညွှန့်ပေါင်းအစိုးရ အတွင်းတွင် အလုပ်သမား ရေးရာနှင့် စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာ မူဝါဒများနှင့် စပ်လျဉ်း၍ သဘောထားကွဲလွဲရာမှ ဆိုရှယ်ဒီမို ကရက်များ နုတ်ထွက်လိုက်ခြင်းကြောင့် ထိုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် ရွေးကောက်ပွဲများကျင်းပ ခဲ့ရသည်။ ယင်းရွေးကောက်ပွဲတွင် ဆိုရှယ်ဒီမိုကရက်တို့ အနိုင်ရခဲ့ရာမှ ကဗာကိုစီလဗာသည် ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒီ မာရီယိုဆွာရက်စ်ကို ဆက်ခံ၍ ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ် လာခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် နေရာအများစုကို လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့ခြင်း မရှိ၍ ကဗာကိုစီလဗာ၏ ညွှန့်ပေါင်းအစိုးရ အဖွဲ့လည်း ၁၉၈၇ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် နုတ်ထွက်လိုက်ရပြီး ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပပြန်ရာ ဆိုရှယ်ဒီမိုကရက်တို့သည်၁၉၈၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် လူများစုအစိုးရအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့သည်။ ၁၃ နှစ်တာ ကာလအတွင်း ၁၇ ကြိမ်မြောက် ဖွဲ့စည်းခြင်းဖြစ်သောယင်းအစိုးရ အဖွဲ့ကို ကဗာကိုစီလဗာကပင် ဦးဆောင်သည်။

ကဗာကိုစီလဗာသည် ၁၉၇၄-၇၅ ခုနှစ်အတွင်း လက်ဝဲဝါဒီတို့အင်အား အထွတ်အထိပ်ရောက်ခဲ့စဉ်က ပြည်သူပိုင် သိမ်းခဲ့သည့် စက်မှုလုပ်ငန်းများကို ပြန်လည်ရောင်းချရန် အစဉ်တစိုက်တိုက်တွန်းလာခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကဗာကိုစီလဗာ၏လူများစုအစိုးရအဖွဲ့သည် ထိုသို့ရောင်းချနိုင်ရန် 
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်နိုင်ရေးအတွက် ကြိုးပမ်းလိမ့်မည်ဟု ဆိုရှယ်ဒီမိုကရက်ပါတီဝင်များက သုံးသပ်မျှော်လင့်လျက် ရှိသည်။ 

## ကိုးကား
မော်ဒန်ကဗျာ

**မော်ဒန်ကဗျာ** ဆိုသည်မှာ မော်ဒန်စာပေ အစဉ်အလာအတွင်း ၁၈၉၀ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၅၀ ခုနှစ်ကြားတွင် ရေးသားခဲ့သော ကဗျာများကို ရည်ညွှန်းသည်၊ သို့သော် ထိုဝေါဟာရ၏ ရက်စွဲများသည် မူရင်းနိုင်ငံ၊ သီးခြားဂိုဏ်းဂဏ၊ နှင့် ရက်စွဲများကို သတ်မှတ်သည့် ဝေဖန်ရေးဆရာ အပါအဝင် အချက်များစွာအပေါ် မူတည်နေသည်။ ဝေဖန်ရေးဆရာ/ကဗျာဆရာ စီ. အိပ်ခ်ျ. ဆစ်ဆင်က သူ၏ "ကဗျာနှင့် ရိုးသားမှု" အက်ဆေးတွင် ဤသို့ သုံးသပ်ခဲ့သည်- "ခေတ်မီခြင်းသည် အချိန်အတော်ကြာ တည်ရှိနေခဲ့သည်။ သက်ရှိထင်ရှား မှတ်မိနိုင်သည့် ကာလအတွင်း၌ စာရေးဆရာငယ်များသည် အစဉ်အလာကို ချိုးဖောက်မည့် အခြေအနေဖြင့် ပေါ်ထွက်မလာသည့် နေ့ဟူ၍ တစ်ရက်မျှ မရှိခဲ့ပေ။"

## နောက်ခံသမိုင်း
မော်ဒန်ကဗျာသည် ပြင်သစ် Symbolist လှုပ်ရှားမှုနှင့်အတူ စတင်ခဲ့သည်ဟု ယေဘုယျအားဖြင့် ဆိုကြပြီး ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်နှင့်အတူ အတုအယောင် သတ်မှတ်၍ အဆုံးသတ်ခဲ့သည်၊ မော်ဒန်ခေတ်၏ အစနှင့်အဆုံးရက်စွဲများသည် မရေရာသော သတ်မှတ်ချက်များသာ ဖြစ်သည်။ ဒဗလျူ. ဘီ. ယိတ်စ် (၁၈၆၅-၁၉၃၉) နှင့် ရိုင်နာ မာရီယာ ရီလ်ကီ (၁၈၇၅-၁၉၂၆) ကဲ့သို့သော ကဗျာဆရာများသည် ရိုမန်တစ်ခေတ်လွန်၊ Symbolist အသွင်ဖြင့် စတင်ခဲ့ကြပြီး နိုင်ငံရေးနှင့် စာပေဆိုင်ရာ တိုးတက်ပြောင်းလဲမှုများ၏ လွှမ်းမိုးမှုခံရပြီးနောက် ၎င်းတို့၏ ကဗျာဘာသာစကားကို ခေတ်မီအောင် ပြုပြင်ခဲ့ကြသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကဗျာအမျိုးအစားများ
ကဏ္ဍ:မော်ဒန် အနုပညာ
ရုဘစ် ကုဗတုံး

Rubik's Cube ဆိုသည်မှာ ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ဗိသုကာပညာရှင် professor Ernö Rubik ကဖန်တီးထားသော ကစားစရာ ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၀ ခုနှစ်မှာတော့ ဂျာမနီ နိုင်ငံရဲ့ တစ်နှစ်တာ အကောင်းဆုံး ကစားနည်းဆု ကို ရရှိခဲ့သည်။

Rubik's Cube တွင် မျက်နှာပြင်(၆)ခု ပါရှိပြီး တစ်ဖက်စီတွင် (၉) နေရာ ပါဝင်သည်။ 
(၃-၃) Rubik's Cube မှာ classic Rubik's Cube ဖြစ်သည်။ မျက်နှာပြင် (၆) ဘက်၏အရောင်များမှာ အဖြူ၊ အနီ၊ အပြာ၊ အစိမ်း၊ လိမ်မော် နဲ့ အဝါရောင်တို့ဖြစ်သည်။
Rubik's Cube ၏ကစားနည်းမှာ မျက်နှာပြင် (၆)ခု မှ အရောင်များအား ရောနှော၍ အရောင်များအား တူညီအောင် ပြန်လုပ်ခြင်းဖြင့်ကစားရသော နည်းဖြစ်သည်။
စတစ်(ခ်ျ)

Stitch (စတစ်ခ်ျ) ဆိုသည်မှာ ကာတွန်းဇာတ်ကောင် တစ်ကောင်ဖြစ်သည်။
၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် Walt Disney Feature Animation မှ ထုတ်လုပ်ဖြန်ချီခဲ့သည်။ ဇာတ်ကားနာမည်မှာ Lilo and Stitch ဖြစ်သည်။
ဒါရိုက်တာ Chris Sanders နှင် Dean DeBlois တို့ဖြစ်သည်။
စစ်အစိုးရ

**စစ်အုပ်ချုပ်ရေး** သိုမဟုတ် **စစ်အစိုးရ**ဆိုသည်မှာ အစိုးရကိုစစ်တပ်ကဦးဆောင်၍ တရားဝင်သည်ဖြစ်စေ၊ မဝင်သည်ဖြစ်စေ တိုင်းပြည်ကိုအုပ်ချုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမျိုးအစားတို့မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ကြသည်။

* စစ်တပ်မှနယ်မြေသိမ်းပိုက်မှု (Military Occupation) – စစ်တိုက်ပွဲတွင်အနိုင်ရထားသည့် နယ်မြေများအား အုပ်ချုပ်ခြင်း
* မာရှယ်လော (Martial Law) – မိမိတိုင်းပြည်ကိုအစိုးရကိုယ်စား ခေတ္တအုပ်ချုပ်ခြင်း
*စစ်အာဏာရှင်စနစ် (Military Dictatorship) – စစ်တပ်၏ရာထူးကြီးဗိုလ်ချုပ်သည် အာဏာရှင်စနစ်ကဲ့သို့ အုပ်ချုပ်ခြင်း
* စစ်တပ်အဖွဲ့အစည်းစနစ် (Military Junta) – စစ်တပ်မှအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖွဲ့၍ တိုင်းပြည်ကိုအုပ်ချုပ်ခြင်း
* စတရာတိုကရေစီ (Stratocracy) – စစ်တပ်မှတရားဝင်ဥပဒေဖြင့် အုပ်ချုပ်ခြင်း

စစ်အစိုးရကို တစ်ခါတစ်ရံ "Military Regime" ဟုခေါ်ဆိုလေ့ရှိသည်။ Military Regime နှင့်ပတ်သက်၍ "Military" ဆိုသည်မှာ "စစ်၊ တပ်မတော်" ဆိုသည့်အဓိပ္ပာယ်ကိုဖော်ဆောင်ပြီး "Regime" ကို Oxford အဘိဓာန်တွင် "a method or system of government, especially one that has not been elected in a fair way" ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားသည်။ Regime ဆိုသည်မှာ "အစိုးရစနစ် တစ်မျိုး၊ အစိုးရတစ်ရပ်" ဟူ၍လည်း ဖွင့်ဆိုနိုင်သည်။ Military Regime ဆိုသည်မှာ ဒီမိုကရေစီနည်းကျကျ ရွေးကောက်တင် မြှောက်ခံအစိုးရတစ်ရပ် အုပ်ချုပ်သည့်စနစ်မဟုတ်ဘဲ၊ အခြေအနေ တစ်ရပ်ရပ်ကြောင့် တက်ရောက်အုပ်ချုပ်လာသည့် စစ်အစိုးရတစ်ရပ်ကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။

## အခြားကြည့်ရန် 
* မြန်မာနိုင်ငံနှင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေး

## ကျမ်းကိုး
ကဏ္ဍ: အုပ်ချုပ်ရေး
ကဏ္ဍ:စစ်အာဏာရှင်စနစ်များ
ဘရိတ်

တွင် ရှိသော ဒစ်စ်ဘရိတ်]]

ဘရိတ်ဆိုသည်မှာ ရွေ့လျားမှုကို ရပ်တန့်စေသော ကိရိယာ ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ ဆန့်ကျင်ဖက်မှာ ကလပ် ဖြစ်သည်။

အများအားဖြင့် တွေ့ရလေ့ ရှိသော ဘရိတ်များမှာ ပွတ်တိုက်အား ကို အသုံးပြု၍ အရွေ့စွမ်းအင်ကို အပူ အဖြစ် ပြောင်းလဲပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ အခြားသော စွမ်းအင်ပြောင်းလဲခြင်း နည်းလမ်းများကိုလည်း အသုံးပြုလေ့ ရှိသည်။
၁၉၄၄

## ဇန်နဝါရီလ 
(၁) ရက်။
::* 
## ဖေဖော်ဝါရီလ 
(၁) ရက်။
::* 
## မတ်လ 
(၁) ရက်။
::* 
## ဧပြီလ 
(၁) ရက်။
::*

## မေလ 
(၁၀) ရက်။
::*ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် ဒေါ်ခင်ကြည်တို့၏ ဒုတိယသား အောင်ဆန်းလင်းကို ဖွားမြင်သည်။

## ဇွန်လ 
(၁) ရက်။
::* 
## ဇူလိုင်လ 
(၁) ရက်။
::* 
## ဩဂုတ်လ 
(၁) ရက်။
::* 
## စက်တင်ဘာလ 
(၁) ရက်။
::* 
## အောက်တိုဘာလ 
(၁) ရက်။
::* 
## နိုဝင်ဘာလ 
(၁) ရက်။
::* 
## ဒီဇင်ဘာလ 
* ၅ ဒီဇင်ဘာ - ပန်းချီဆရာ ဦးဘလုံသည် ၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင် ရန်ကန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ 

## မွေးဖွားသူများ 
* ၁၄ ဧပြီ - ငုယင် ဖူထျောင်၊ ဗီယက်နမ် ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးဟောင်း (၂၀၂၄ ကွယ်လွန်)
ဝါသနာ

ဝါသနာဆိုသည် တွေးတောခြင်း၊ ခံစားခြင်း၊ ပြုမူဆောင်ရွက်ခြင်း စသည့်အပြုအမူတစ်ခုခုလုပ်ရန် အကြောင်းကိစ္စအမျိုးမျိုး၊ နည်းလမ်းအမျိုးမျိုး ရှိနိုင်သော်လည်း ယင်းတို့အနက်မှ မိမိနှစ်သက်သဘောကျပြီး စိတ်ပါဝင်စားမှု သာလွန်ကာ မကြာခဏပြုလိုသော၊ ပြုမိသော အကြောင်းကိစ္စ၊ နည်းလမ်းကို ဝါသနာ ဟုခေါ်သည်။ဝါသနာ အမျိုးမျိုးရှိသည်။ဝါသနာဟူသည်မှာမြန်မာအဘိဓာန်တွင်စွဲမြဲနေသောအလေ့အကျင့်ဟူ၍လည်းဖွင့်ဆိုထားပါသည်။ဝါသနာ မရှိသူများလည်းရှိတတ်သည်။အမှန်မှာ မိမိဝါသနာကိုပင် မိမိ မသိခြင်းဖြစ်သည်။
ဝစ်ရှင်နရီ

**ဝစ်ရှင်နရီ**သည် မီဒီယာဝီကီ အသုံးပြုထားပြီး မည်သူမဆို တည်းဖြတ်နိုင်သော အခမဲ့ လွတ်လပ် အဘိဓာန် ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* ဝစ်ရှင်နရီများစာရင်း
* [//www.wiktionary.org/ ဝစ်ရှင်နရီ ပင်မစာမျက်နှာ]
** [//my.wiktionary.org/wiki/ဗဟိုစာမျက်နှာ မြန်မာဘာသာ ဝစ်ရှင်နရီ]
* [//en.wiktionary.org/wiki/Wiktionary:Multilingual_statistics ဝစ်ရှင်နရီ ဘာသာစကားပေါင်းစုံ စာရင်းအချက်အလက်များ]
* 
* .
* Meta:Main Page&nbsp;– OmegaWiki 

ကဏ္ဍ:မီဒီယာဝီကီ ဝက်ဘ်ဆိုဒ်များ
တပ်မတော်နေ့

**တပ်မတော်နေ့** (ယခင်အမည် **တော်လှန်ရေးနေ့**) သည် နှစ်စဉ် မတ်လ(၂၇)ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော မြန်မာနိုင်ငံ၏ အားလပ်ရက်တစ်ရက် ဖြစ်သည်။ တပ်မတော်၏ ကနဦးဖွဲ့တည်လာရာ သမိုင်းကြောင်းတွင် ဖက်ဆစ်ဂျပန်အား တစ်ပြည်လုံးအတိုင်းအတာနှင့် ပါဝင်ဆင်နွဲခဲ့ကြသော တော်လှန်ရေးသမားများအား ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေး အတိအလင်းစတင်ရန်သတ်မှတ်ရက်စွဲ ၁၉၄၅ ခု မတ်လ ၂၇ အား ရည်မှန်းကာ တော်လှန်ရေးနေ့ကို သတ်မှတ်ကျင်းပလာခဲ့သည်။

thumb|၇၅ နှစ်မြောက် စိန်ရတုတပ်မတော်နေ့အထိမ်းအမှတ် လက်ဆောင်တံဆိပ်
thumb|right|alt=(၇၆)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့|(၇၆)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့

၁၉၄၅၊ မတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းသော ဖက်စစ်တိုက်ဖျက်ရေးနှင့်ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ကြီး (ဖတပလ)တွင် တပ်မတော်သားကိုယ်စားလှယ် ၃ ဦး၊ ပြည်သူ့အရေးတော်ပုံပါတီကိုယ်စားလှယ် ၃ ဦး၊ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီကိုယ်စားလှယ် ၃ ဦးတို့ ပါဝင်သည်။ ထို့ကြောင့် ဖက်ဆစ်ကို တော်လှန်ရာတွင် တပ်မတော်တစ်ခုတည်း မဟုတ်ချေ။

လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက်ပိုင်း မတ်လ ၂၇ ရက်နေ့ရောက်တိုင်း ဂုဏ်ပြုကျင်းပလာမြဲဖြစ်သော တော်လှန်ရေးနေ့ကို ၁၉၅၅ ခုနှစ်အရောက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းက တပ်မတော်နေ့ဟု ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ကျင်းပခဲ့သည်။

ဖက်ဆစ်ကိုတော်လှန်ရာတွင် စစ်တပ်တစ်ခုတည်းတိုက်ထုတ်ခဲ့ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ရဟန်းရှင်လူပြည်သူအပေါင်းမှ စုပေါင်း တိုက်ထုတ်သည့် သမိုင်းကို မှေးမှိန်စေရန်နှင့် စစ်တပ်၏ အခန်းကဏ္ဍကို ပိုမိုအလေးသာစေရန် ယခင် သတ်မှတ်ထားသော "တော်လှန်ရေးနေ့" မှ တပ်မတော်နေ့ဟု စစ်အစိုးရက ပြောင်းလဲ သတ်မှတ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။

## ရတုနှစ်ပတ်လည် တပ်မတော်နေ့များ 
* **(၂၅) နှစ်မြောက် ငွေရတု** : ၂၇ – ၃ – ၁၉၇၀ ။
* **နှစ် (၅၀) ပြည့် ရွှေရတု** : ၂၇ – ၃ – ၁၉၉၅ ။
* **(၇၅) နှစ်မြောက် စိန်ရတု** : ၂၇ – ၃ – ၂၀၂၀ ။

## နောက်ထပ်ဖတ်ရှုရန် 
* တပ်မတော်စိန်ရတုနှစ်တံဆိပ်

## ကိုးကား 
နှစ်ပတ်လည်
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အားလပ်ရက်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း
မေဆွိ

{{Infobox person
| birth_date = 
| birth_name = ဆွေအေးမြင့်
| birth_place = ရန်ကုန်မြို့{စမ်းချောင်း}
| ethnicity = မြန်မာ
| image =https://images.app.goo.gl/Wi1Mur8wh5CMmUtd8
| name = မေဆွိ 
| nationality = 
| occupation =  သရုပ်ဆောင်၊ အဆိုတော် 
| parents =  ဦးခင်မောင်ညွန့် + ဒေါ်မြင့်မြင့်ခင်
| religious = ဗုဒ္ဓဘာသာ
| spouse = ဦးဇော်ဝင်း
}}
**မေဆွိ** (၁၉၆၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃)၏ အမည်ရင်းမှာ ဆွေအေးမြင့် ဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံတဝန်း ကျော်ကြားသည့် တေးသံရှင်နှင့် သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ မိခင် ဖြစ်သူမှာ အကယ်ဒမီ များရှင် စည်သူဘွဲ့ရဒေါ်မြင့်မြင့်ခင် ဖြစ်ပြီး မွေးချင်း (၅)ယောက် အနက် လေးယောက်မြောက် သမီး ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ခေတ်ပေါ် တေးဂီတလောကတွင် အအောင်မြင်ဆုံး အမျိုးသမီး တေးသံရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူမ၏ ကော်ပီသီချင်းများအပြင် မြန်မာဟန် ရိုးရာသီချင်းများလည်း လူကြိုက်များသည်။ မေဆွိသည် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်များတွင် နာမည်ကျော် တေးရေးဆရာ သုခမိန်လှိုင် ရေးသားဖန်တီးသည့် *ပန်းသီးသီချင်းများ* ကော်ပီစီးရီးဖြင့် လူသိများလာသည်။ မေဆွိသည် စိုင်းထီးဆိုင်အပါအဝင်  အမျိုးသား တေးသံရှင်များ၏ သီချင်းများကို ပြန်ဆိုလေ့ရှိသည့်အပြင် ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်များကိုလည်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ကိုင်ဇာနှင့် သီဆိုသည့် စုံတွဲသီချင်းများမှာလည်း အထူးအောင်မြင်သည်။ ကိုင်ဇာနှင့်သီဆိုခဲ့သော အနမ်းပန်းသီချင်းသည် အင်မတန်မှအောင်မြင်ခဲ့သည်။ 

အောင်မြင်မှု အထွဋ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိသည့် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များတွင် မေဆွိသည် နာမည်ကျော် သရုပ်ဆောင်များဖြစ်သည့် ပြေငြိမ်း၊ ကျော်သူ တို့နှင့်အတူ ရုပ်ရှင်များလည်း ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်များတွင် ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးခြင်းကို ရပ်နားလိုက်ပြီး ဂီတလုပ်ငန်းကို အာရုံစိုက်ခဲ့သည်။ မြန်မာ့ခေတ်ပေါ်ဂီတ ရေစီးကြောင်းသည် ခေတ်နှင့်အလိုက် ရော့ခ် (Rock)၊ ပေါ့ပ် (Pop)၊ ဟဲဗီးမက်တယ် (heavy metal) စသည့် ဂီတဟန်များမှ အာရ်အင်ဘီ (R&B)၊ တက္ကနို (techno)၊ ဟစ်ပ်ဟော့ပ် (Hip-hop) စသည့် သဏ္ဌာန်သို့ ကူးပြောင်းလာသော်လည်း သူမသည် ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် တေးစီးရီးများကို ဆက်လက်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ 

မေဆွိသည် ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် နယူးယောက်မြို့မှ အမေရိကန်ရောက် မြန်မာလူမျိုး ဦးဇော်ဝင်းနှင့် လက်ထပ်ထိမ်းမြားပြီးနောက် ဂီတလောကနှင့်ရော အမိမြေကိုပါ ခွဲခွာခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် ခင်ပွန်းနှင့်အတူ ဒယ်လာဝဲတွင် နေထိုင်သည်။ ယခုအခါသူမသည် ကမ္ဘာတဝန်းရှိ မြန်မာပရိသတ်များအတွက် သီဆိုဖျော်ဖြေနေဆဲ ဖြစ်သည်။ Myanmar Idol ၏ ဒိုင် အဟောင်းတစ်ယောက်ပင်ဖြစ်ပြီး ယခုထိ အောင်မြင်ကျော်ကြား လူကြိုက်များသော တေးသံရှင် တစ်ဦး ပင်ဖြစ်သည်။

## ထွက်ရှိခဲ့သောတေးစုများ
မေဆွိသည် သူမ၏ ဂီတသက်တမ်းတလျှောက် ဂီတဟန် အမျိုးမျိုးရှိသည့် သီချင်းပေါင်း ရာကျော်၊ တစ်ကိုယ်တော် တေးစုပေါင်း ၁၂၀ ကျော်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁၀ နှစ်ကျော် နားခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် စီးရီးအသစ်တစ်ခုကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။
### တစ်ကိုယ်တော်တေးစုများ
## မေဆွိရိုက်ကူးခဲ့​သောရုပ်ရှင်ကားများ
## မေဆွိ  ရိုက်ကူးခဲ့သောဗီဒီယိုဇာတ်ကားများ  (၁၉၈၉- ၁၉၉၂)
မြင့်မြင့်ခင်
ကိုင်ဇာ
အနမ်းပန်း

## ကိုးကား
ဗြိတိသျှကောင်စီ (မြန်မာ)

**ဗြိတိသျှကောင်စီ**သည် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးမရမီ အချိန်မှစပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ထားရှိခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မတိုင်မီမှ ၁၉၆၅ ခုနှစ်အထိ (ယခု)ပန်းဆိုးတန်းလမ်းဟုခေါ်သော ဖယ်ရာလမ်းတွင် ရုံးခန်းဖွင့်လှစ်ထားခဲ့ပြီး ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင်ပင် ပိတ်ခဲ့ရသည်။

၁၉၈၀ ဝန်းကျင်ခန့်တွင် ဗြိတိသျှသံရုံးရှိ အခန်းတစ်ခန်းတွင် ဗြိတိသျှယဉ်ကျေးမှုဌာနအမည်ဖြင့် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၆ ခုနှစ်မှစပြီး ဗြိတိသျှကောင်စီ(British Council)အမည်ကို ပြန်လည်အသုံးပြုခဲ့သည်။ အဆိုပါနှစ်တွင်ပင် မန္တလေးမြို့တွင် ရုံးခွဲတစ်ခုကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

ဗြိတိသျှကောင်စီသည် ယူကေနိုင်ငံ၏ ပညာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။ နိုင်ငံပေါင်း ၁၀၀ ကျော်တွင် ပြည်သူလူထုများကြားတွင် သုတပညာနှင့် အကြံဉာဏ်များဖလှယ်ခြင်းအားဖြင့် ယူကေနှင့် ဆက်ဆံရေးနှင့် ယုံကြည်မှု တိုးတက်ကောင်းမွန်နိုင်စေရန် ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိသည်။ အနုပညာ၊ ပညာရေး၊ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ၊ သိပ္ပံပညာနှင့် အားကစားကဏ္ဍများတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်နေသည်။ ဗြိတိသျှကောင်စီသည် နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းတစ်ခု မဟုတ်သဖြင့် ဗြိတိသျှအစိုးရနှင့် လက်တကမ်းအကွာတွင်သာ လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဗြိတိသျှကောင်စီသည် မြန်မာလူငယ်များ၏ ရည်မှန်းချက်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်ရန်အတွက် ပညာရေး၊ အင်္ဂလိပ်ဘာသာသင်ကြားရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဖလှယ်ရေး စသည့်အခွင့်အလမ်းများကို ဖန်တီးပေးလျက် ရှိသည်။ ယူကေနိုင်ငံတွင် ပညာသင်ကြားနိုင်ရေး အကြံပြုဆွေးနွေးခြင်း၊ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ သင်ကြားရေးနှင့် သင်ယူရေးကို တိုးတက်စေရန် အထောက်အကူပေးခြင်း၊ ယူကေစာမေးပွဲများအား ကြီးမှူးကျင်းပပေးခြင်းနှင့် ခေတ်မှီစာကြည့်တိုက် ဝန်ဆောင်မှုများပေးခြင်း စသည်တို့ကို အလေးထား ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။

ရန်ကုန်မြို့နှင့် မန္တလေးမြို့ရှိ ဗြိတိသျှကောင်စီရုံးခွဲများသို့ နေ့စဉ်လူပေါင်း ၁၀၀၀ ကျော်ခန့် လာရောက်ပြီး ဝန်ဆောင်မှုများကို အသုံးပြုလျက်ရှိသည်။

## ကိုးကား 
British Council Myanmar, Media Information Pack
ကိုယ်ခံပညာ

ကိုယ်ခံပညာ ဆိုသည်မှာ မိမိ၏ လုံခြုံမှုအတွက် ခုခံကာကွယ်သော နည်းပညာများကိုဆိုလိုသည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် ကိုယ်လုံပညာဟုလည်းခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲကြသည်။ မည်သူမဆို မိမိ၏လုံခြုံမှုကို ထိပါးနှောက်ယှက်လာလျှင် ခုခံကာကွယ်ခွင့်ရှိပေရာ ခုခံကာကွယ်မှုနည်းပညာများသည်လည်း နိုင်ငံအလိုက် လူမျိုးစုအလိုက် အမျိုးမျိုး ပေါ်ထွန်းလာကြပေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရှေးမြန်မာ ဘုရင်များလက်ထက်မှ စ၍ ဓားခုတ်လှံထိုး ပညာရပ်များအပါအဝင် အခြားပညာရပ်ကို မြန်မာယောက်ျားများအဖို့ အဌာရဿ ၁၈ ရပ် အနေဖြင့်သင်ကြားလေ့ကျင့်ခဲ့ကြရပေသည်။ 
တတိယ မြန်မာနိုင်ငံကို ထူထောင်ခဲ့သော အလောင်းမင်းတရား(ဦးအောင်ဇေယျ) လက်ထက်မှစ၍ မြန်မာ့သိုင်းဟု ခေါ်သော ဗန်တို၊ ဗန်ရှည် ပညာ မှာ ထွန်းကားလာခဲ့ပေသည်။

ကိုယ်ခံပညာအနေဖြင့် မိမိအား နှောက်ယှက်ထိပါး စော်ကားသူများအား အချိန်မဆိုင်းပဲ ချက်ချင်း ခုခံကာကွယ်ခြင်းဖြစ်ပေရာ မိမိအနေဖြင့် လက်ချည်းသက်သက်(လက်နက်မဲ့) ခုခံကာကွယ်ခြင်း၊ နီးစပ်ရာ လက်နက်ဖြင့် ခုခံကာကွယ်ခြင်း ၊ ကြိုတင်စီမံထားသော လက်နက်ဖြင့် ခုခံကာကွယ်ခြင်း စသည်ဖြင့် အမျိုးအစား ခွဲခြားနိုင်ပေသည်။

**လက်နက်မဲ့ ခုခံကာကွယ်ခြင်း**
လက်နက်မဲ့ ခုခံကာကွယ်ခြင်းမှာ မိမိအနေဖြင့် တိုက်ခိုက်သူ၏ မမျှော်လင့်နိုင်သော တိုက်ခိုက်မှုကို ရုတ်တရက် လျင်မြန်စွာ ရှောင်တိမ်းကာ ၎င်းတိုက်ခိုက်သူအား မိမိကို ဆက်လက်မတိုက်ခိုက်နိုင်စေရန် ချက်ချင်း ပြန်လည် ခုခံထိန်းချုပ်ကာကွယ်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ မိမိမှ ကြိုတင် တိုက်ခိုက်ခြင်း မဟုတ်ပဲ မိမိအား လာရောက်ထိပါးမှသာ တုံ့ပြန်ကာကွယ်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။

**နီးစပ်ရာ လက်နက်ဖြင့် ခုခံကာကွယ်ခြင်း**
မိမိကို လာရောက်တိုက်ခိုက်သူအား နီးစပ်ရာ လက်နက်ဖြင့် ခုခံကာကွယ်ခြင်း သည် သာမန်လူများအဖို့ လက်နက်မဲ့ခုခံကာကွယ်ခြင်းထက် ပိုမိုထိရောက်သောနည်းလမ်းဖြစ်သည်။ 
ဥပမာအားဖြင့် မိမိက စာရေးနေစဉ် လာရောက်ထိပါးနှောက်ယှက်ပါက မိမိအနေဖြင့်အနီးစပ်ဆုံး လက်နက်ဖြစ်သော မိမိစာရေးနေသည့် ဘောလ်ပင် သို့မဟုတ် ခဲတံဖြင့် ပြန်လည်ခုခံခြင်း မျိုးကို ဆိုလိုသည်။ 

**ကြိုတင်စီမံထားသော လက်နက်ဖြင့် ခုခံကာကွယ်ခြင်း**
ကြိုတင်စီမံထားသော လက်နက်ဖြင့် ခုခံကာကွယ်ခြင်းမှာ မိမိအနေဖြင့် ကိုယ်ခံပညာ တစ်ရပ်ရပ်ကို တတ်ကျွမ်းထားသဖြင့် တုတ်၊ ဓား ၊ လှံ စသည်တို့ကို
မိမိနှင့် တကွ ဆောင်ထားပြီး လာရောက်ထိပါးနှောက်ယှက်သူများကို ခုခံကာကွယ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့သိုင်းတွင် ဗန်ရှည်ပညာမှာ တုတ်၊ ဓား၊ လှံ စသည့် 
လက်နက်များကို စံနစ်တကျ ကိုင်တွယ် ခုခံတတ်စေရန် သင်ကြားပေးသော နည်းစံနစ် ဖြစ်ပေသည်။

ကိုယ်ခံပညာမှာ မိမိအနေဖြင့် လာရောက်ထိပါးသူများကိုသာ ခုခံကာကွယ်ခြင်းဖြစ်ပြီး ၎င်းထိပါးသူများအား အကျိုးနစ်နာစေရန် ရည်ရွယ်တိုက်ခိုက်ခြင်း မရှိရပေ။
မိမိနှင့် မိမိပတ်ဝန်းကျင် လုံခြုံမှု အတွက်သာ ကိုယ်ခံပညာကို အသုံးပြုရပေသည်။

https://www.facebook.com/profile.php?id=100063724732539&mibextid=kFxxJD

## သမိုင်းကြောင်း 
ကိုယ်ခံပညာများသည် ရှေးယခင် သက်ဦးဆံပိုင်ဘုရင်များလက်ထက်တွင် စစ်ပွဲများတွင်အသုံးပြုရန် ကိုယ်ခံပညာ (ဝါ) စစ်အသွင်ဆောင်သောတိုက်ခိုက်ရေးအနုပညာ (Martial Art) အဖြစ်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် သာမန်ပြည်သူများပါ မိမိကိုယ်ကို ခုခံကာကွယ်ခြင်း(Self-defense) အဖြစ်အသုံးပြုလာကြသည်။
ကိုယ်ခံပညာသမိုင်းကြောင်းများကို အမျိုးအစားခွဲကြည့်လျှင် အဓိကအားဖြင့် ဥရောပကိုယ်ခံပညာသမိုင်းကြောင်းနှင့် အာရှကိုယ်ခံပညာသမိုင်းကြောင်း ဟူ၍တွေ့နိုင်ပေသည်။
ဖိုင်ဘာမှ အခြားကွန်ယက်သို့

Fiber to the Xစနစ်ဟာ ဘယ်broadband network ဖွဲ့စည်းပုံနဲ့မဆို ကောင်းမွန်တဲ့အရာတစ်ခုဖြစ်ပြီးOptical fiber အသုံးပြုပါတယ်။ ဒီလိုအသုံးပြုထားတာက Last mile telecommunication တွေအတွက် သာမန်သုံးနေကျ သတ္ထုLocal loop ကို အစားထိုးနေရာ ယူလာတာဖြစ်ပါတယ်။ FTTN , FTTC,FTTB, FTTH နဲ့ FTTH စတဲ့ X တစ်လုံးကိုဖြည့်ပြီး Fiber မျိုးဆက်ကို တဖြည်းဖြည်း Configurate လုပ်ယူလာတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ခံတပ်

ဖြစ်သည်။]]
.]]
မှ ကောင်းစွာ ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်ထားသော အလယ်ခေတ် ခံတပ် ဘာဘာ ဘီဒါ]]

ခံတပ်သည် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာသုံး အဆောက်အအုံ တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး စစ်တိုက်ခိုက်ရာတွင် ကာကွယ်ရေးနှင့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အခြေစိုက် စခန်းအဖြစ် တည်ဆောက်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ လူတို့သည် ကာကွယ်ရေး အဆောက်အအုံများကို နှစ်ထောင်ပေါင်းများစွာကပင် တည်ဆောက်ခဲ့ကြပြီး တဖြည်းဖြည်း ရှုပ်ထွေးသော ဒီဇိုင်းများ အဖြစ် တည်ဆောက်လာခဲ့ကြသည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ ခံတပ် (Fortification) ဆိုသော စာလုံးမှာ လက်တင်ဘာသာ ပိုမိုခိုင်ခံ့လာစေရန် ဆိုသော အဓိပ္ပာယ်ရသည့် စကားလုံးမှ ဆင်းသက်လာသည်။

## ကိုးကား