open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ရှောင် တာနယ်

**ရှောင်တာနယ်** () သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အကြံပေးအဖြစ် ‌တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ သူသည် မက်ကွာရီ တက္ကသိုလ် မှ ဂုဏ်ထူးဆောင် စီးပွားရေးပါမောက္ခတစ်ဦး၊ ဩစတြေးလျ အရံဘဏ်၏ ဝန်ထမ်းဟောင်းနှင့် မြန်မာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအဖွဲ့အစည်းမှ သုတေသနဒါရိုက်တာလည်းဖြစ်သည်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ စီးပွားရေးအကြံပေးအဖြစ် ဆောင်ရွက်နေစဉ် တပ်မတော်မှအာဏာသိမ်းအပြီး နိုင်ငံတော်လျှို့ဝှက်ချက်အက်ဥပဒေ ဖောက်ဖျက်မှုဖြင့်တရားစွဲခံရပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလမှ ၂၀၂၂ နိုဝင်ဘာလအထိ ရက်ပေါင်း ၆၅၀ ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။

## ငယ်စဉ်ဘဝနှင့် ပညာရေး 
ရှောင်တာနယ်သည် ဆစ်ဒနီမြို့ဆင်ခြေဖုံးရှိ မက်ကွာရီ ကွင်းပြင်တွင် ကြီးပြင်းခဲ့သည်။ မက်ကွာရီ တက္ကသိုလ်၌ ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး ဘောဂဗေဒဘွဲ့နှင့် ပါရဂူဘွဲ့ကိုပါရရှိခဲ့သည်။

## မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းမှု 
၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီတွင် တပ်မ‌တော်မှနိုင်ငံတော်အာဏာကိုသိမ်းယူပြီးမကြာမီ ၆ ရက်နေ့၌ ရန်ကုန်မြို့တွင် ထိန်သိမ်းခံခဲ့ရကာ ပထမဆုံးသော အာဏာသိမ်းမှုနှင့်ပက်သက်၍ အဖမ်းဆီးခံရသည့် နိုင်ငံခြားသားဖြစ်လာခဲ့သည်။ နောက်ရက်များမကြာမီတွင် ဩစတြေးလျအစိုးရမှ သူ့အားချက်ချင်းပြန်လွှတ်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ 

### ပြစ်မှု 
မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်၏ပြောခွင့်ရ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းသည် သူသည် လဝကအက်ဥပဒေနှင့် မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရလျှို့ဝှက်ချက်များ အက်ဥပဒေတို့ကို ချိုးဖောက်မှုများရှိနေကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ ကနဦးတွင် ရှောင်တာနယ် ဘယ်တွင်ရှိသည်ကို မသိရှိရသော်လည်း ဧပြီလနှောင်းပိုင်းတွင် နိုင်ငံရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများ ချုပ်နှောင်ထားရာ ရန်ကုန်ရှိ အင်းစိန်ထောင်တွင် ထိန်းသိမ်းခံရကြောင်း သတင်းရရှိသည်။

### လွတ်မြောက်ခြင်း 
၂၀၂၂ နိုဝင်ဘာလ ၁၇ တွင် စစ်အစိုးရသည် အမျိုးသားနေ့ကိုအကြောင်းပြပြီး ‌သူအပါအဝင် ဗစ်ကီ ဘိုးမန်း၊ တိုရူ ကူဘိုတာ စသည့်နိုင်ငံခြားသားများနှင့် အခြားအကျဉ်းသား ၅,၇၇၄ ဦးတို့ကို လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပေးခဲ့သည်။ ရက်ပေါင်း ၆၅၀ တိုင်အောင် ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသောသူ့အား နယ်နှင်ဒဏ်ပေးခဲ့ရာ နောက်နေ့၌ ဩစတြေးလျသို့ ပြန်ရောက်ခဲ့သည်။ သူ၏တူမှာ "Chillinit" ခေါ် ဘလိပ်ခ် ဂျိမ်းစ် တာနယ်ဖြစ်ပြီး ဆစ်ဒနီမှ ရက်ပါတစ်ဦးဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ
ကဏ္ဍ:ဩစတြေးလျ ဘောဂဗေဒပညာရှင်များ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ရခိုင်တောင်လိပ်

**ရခိုင်တောင်လိပ်** (***Heosemys depressa***) ရခိုင်တောင်လိပ်သည် ရေထဲတွင်သာမက ကုန်းပေါ်တွင်ပါ ရှင်သန်နိုင်သော်လည်း အရွယ်ရောက်ပြီးသော လိပ်ကြီးများသည် ကုန်းပေါ်တွင် နေထိုင်ခြင်းကို နှစ်သက်ကြသည်။

## ခြိမ်းခြောက်ခံနေရမှုများ 
မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်ဘက်ခြမ်းတွင် ဖမ်းမိသော ရခိုင်တောင်လိပ်များကို တရုတ်နိုင်ငံရှိ တောရိုင်းတိရိစ္ဆာန် ကုန်သည်များက ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားလျက်ရှိသည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် သုတေသီများသည် ချက်သမ္မတနိုင်ငံသို့ တင်သွင်းလာခဲ့သည့် ရခိုင်တောင်လိပ်ကိုးကောင်အား သုတေသနအတွက် နမူနာများကို ကောက်ယူကာ သီးသန့်စုဆောင်းထားသည်။

## ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး 
### မွေးမြူထားမှု 
လိပ်အနည်းစုကို ထိန်းသိမ်းထားခဲ့ပြီး ၂၀၀၉ ခုနှစ်အထိ အတ္တလန္တာ တိရစ္ဆာန်ရုံမှသာလျှင် ၎င်းထိန်းသိမ်းထားသော လိပ်များကို အောင်မြင်စွာ သားဖောက်မွေးမြူနိုင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်များ 
* 
* 
* 

ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်၏ လိပ်များ
အာရဗီဝီကီပီးဒီးယား

**အာရဗီဝီကီပီးဒီးယား** (    ) သည် ဝီကီပီးဒီးယား၏ ခေတ်မီအာရဗီစံဘာသာစကား စံပုံစံဖြစ်သည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၉ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သည်။  ခုနှစ်  အထိ၊ ၎င်းတွင် ဆောင်းပါးပေါင်း  ခု၊ မှတ်ပုံတင်ထားသော အသုံးပြုသူ  နှင့်  ဖိုင်များရှိသည်။ ၎င်းသည် ၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ဆောင်းပါးပေါင်း ၁၀၀,၀၀၀ ထက်ကျော်လွန်သည့် ပထမဆုံးသော ဆီမိုက်နွယ် ဘာသာစကားဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘာသာစကားအလိုက် ဝီကီပီးဒီးယားများ
အမ်ဒီဘဏ်

**သတ္ထုဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်** (; အတိုကောက် **MD Bank**)သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ကျောက်မျက်၊သတ္ထုနှင့်ရွှေလုပ်ငန်းဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် တည်ထောင်ဖွင့်လှစ်ထားသော ဘဏ်တစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
MD Bank (PCL) သည် ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ၂၀၁၈ခုနှစ်တွင် ဗဟိုဘဏ်မှလုပ်ငန်းလိုင်စင်ရရှိခဲ့သည့် အများပိုင်ဘဏ် (Public Bank) တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဘဏ်၏ အဓိကလုပ်ငန်းဆောင်တာများမှာ မြန်မာနိုင်ငံဘဏ္ဍာရေးအဖွဲ့အစည်းဥပဒေပုဒ်မ ၅၂ အရ သတ်မှတ်ထားသည့် ဘဏ်လုပ်ငန်းနှင့် ငွေကြေးဝန်ဆောင်မှုများ ပေးဆောင်ရန်ပင်ဖြစ်သည်။ ဘဏ်ရုံးချုပ်အား အမှတ် ၆၆၊ ကမ္ဘာအေးဘုရားလမ်း၊ မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တွင် ဖွင့်လှစ်ထားသည်။ ၂၀၂၂ နိုဝင်ဘာနောက်ဆုံးထုတ်ပြန်မှုအရ ရန်ကုန်တွင် ဘဏ်ခွဲသုံးခု၊ နေပြည်တော်တွင် ဘဏ်ခွဲတစ်ခုနှင့် မန္တလေးတွင် ဘဏ်ခွဲ လေးခုရှိသည်။ ။ ရန်ကုန် (ကမ္ဘာအေးဘဏ်ခွဲ) ကို ၂၀၁၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး နေပြည်တော်ဘဏ်ခွဲ ကို ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင် လည်းကောင်း၊ မန္တလေး ဘဏ်ခွဲကို ၂၀၁၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် လည်းကောင်း၊ရွှေဘုံသာဘဏ်ခွဲသစ်(ရန်ကုန်)ကို  ၂၀၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၄ရက်နေ့တွင် လည်းကောင်း၊ ရန်ကုန်  Junction City ဘဏ်ခွဲကို ၂၀၂၂ နိုဝင်ဘာလ၂ရက်နေ့တွင် လည်းကောင်း အသီးသီးဖွင့်လှစ်ထားသည်။ ဘဏ်၏ အရေးပါပုဂ္ဂိုလ်မှာ မြန်မာနိုင်ငံ ကျောက်မျက်ရတနာလုပ်ငန်းရှင်များအသင်း ဥက္ကဋ္ဌ ဟောင်း ဦးရုံးမူ ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘဏ်များ
အင်းတော်ကြီးမြို့

**အင်းတော်ကြီးမြို့**သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။

အင်းတော်ကြီးမြို့တွင် ရှမ်းနီ(တိုင်းလျန်)တိုင်းရင်းသားအများစုနေထိုင်ပြီး ဒုတိယအများဆုံးနေထိုင်သူတိုင်းရင်းသားများမှာ ဗမာတိုင်းရင်းသားများ၊ ရှမ်းဗမာသွေးနှော ကပြားများဖြစ်ကြသည်။ ကချင်တိုင်းရင်းသား ဂျိန်းဖောလူမျိုးများလည်း အနည်းအကျဉ်းရှိသည်။

အင်းတော်ကြီးမြို့၌ အင်းတော်ကြီးကန်တည်ရှိသည်။ အင်းတော်ကြီးရေကန်သည် အရှေ့မှ အနောက်သို့ (၁၃) ကီလိုမီတာ (၈.၁ မိုင်) နှင့် မြောက်မှ (၂၄) ကီလိုမီတာ (၁၅ မိုင်) ရှိသည်။ ကန်ပတ်လည်တွင် ရွာပေါင်း (၂၀) ကျော်ရှိသည်။ အင်းအိုင်ပတ်ဝန်းကျင်တွင် နေထိုင်ကြသည့် ထင်ရှားသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများမှာ စိုက်ပျိုးရေးကို အဓိကထား လုပ်ကိုင်ကြသော တိုင်းလျန်(ရှမ်းနီ) တိုင်းရင်းသားများနှင့် ရှမ်းဗမာကပြားများဖြစ်သည်။ အင်းတော်ကြီးကန် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တော၏ အဓိကအင်္ဂါရပ်မှာ ရေကန်ဖြစ်သည်။

အင်းတော်ကြီးကန်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံးကန်ဖြစ်ပြီး အာဆီယံအမွေအနှစ် ဘေးမဲ့တော ဥယျာဉ်အဖြစ်သတ်မှတ်ထားခြင်းခံရသည်။

## ကိုးကား
စနဲမြို့

**စနဲမြို့**သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်ဖြူခရိုင်၊ ကျောက်ဖြူမြို့နယ်ရှိ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ကျောက်ဖြူမြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက် ၂၈-မိုင်အကွာရှိ ရပ်ကြီးရွာကြီး ဖြစ်သည်။ ရမ်းဗြဲ စနဲဟု တွင်သည်။

ကျောက်ဖြူ-ရန်ကုန် ကားလမ်းသည် စနဲမြို့အနီး ခိုမင်းဓာတ်စေတီအနီးမှ ဖြတ်သွားသည်။ 
စနဲမြို့တွင် စည်ပင်သာယာမြို့မဈေး၊ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းတစ်ကျောင်း၊ မူလတန်းကျောင်း(၄)ကျောင်း၊ ရဲစခန်းနှင့် ပြည်သူ့ဆေးရုံတို့ရှိသည်။
မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်များမှာ ကံပြင်ရပ်ကွက်၊ တောင်ငူစုရပ်ကွက်၊ အလယ်ပိုင်းရပ်ကွက်၊ ရွှေဟင်္သာရပ်ကွက်နှင့် ထိန်ဒွေရပ်ကွက် ဟူ၍ မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်(၅)ခုရှိသည်။

## စီးပွားရေး 
စနဲမြို့တွင် TRM အတိုခေါက်အမည်ဖြစ် ရေသန် စက်ရုံ ရှိသည်။ စနဲမြို့နေလူထူသည် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း၊ မွေးမြူရေးလုပ်ငန်း၊ ဈေ‌ရောင်ချခြင်နှင့် အစိုးရဝန်ထမ်များ ဖြစ်သည်။

## ပညာရေး 
စနဲမြို့တွင် အထက်တန်ကျောင်း တစ်ကျောင်းသာ ရှိသည်။

## ကျန်းမာရေး 
*တိုက်နယ်ပြည်သူဆေးရုံ၊ စနဲမြို့

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ မြို့များ
ဆောက်လုပ်ရေး၊ အိမ်ရာနှင့် အခြေခံအဆောက်အအုံဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်

thumb|ရန်ကုန်မြို့ ဗိုလ်ချုပ်လမ်းပေါ်ရှိ CHID BANK အားမြင်တွေ့ရစဉ်
ဆောက်လုပ်ရေး၊ အိမ်ရာနှင့် အခြေခံ အဆောက်အအုံဖွံ့ဖြိုးရေး ဘဏ် (; အတိုကောက် **CHID Bank**)သည် မြန်မာနိုင်ငံ ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ၏ ကြီးကြပ်မှုအောက်တွင်ရှိသော ဘဏ်တစ်ခုဖြစ်သည်။  ဝန်ကြီးဌာန၏ မတည်ရင်းနှီးငွေပါ ထည့်ဝင်ထားသော ဘဏ်လည်းဖြစ်သည်။ ဘဏ်ရုံးချုပ်အားအမှတ်(၆၀)၊ရွှေတိဂုံဘုရားလမ်း၊ ဒဂုံမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်မြို့တွင် ဖွင့်လှစ်ထားသည်။

## ဘဏ်သမိုင်းကြောင်း 
အဆိုပါဘဏ်သည် ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ၏ ကြီးကြပ်မှုအောက်တွင်ရှိကာ ကုမ္ပဏီမှတ်ပုံတင်အမှတ် (၅၇၀/၂၀၁၃-၂၀၁၄) ကို အစိုးရနှင့် ပုဂ္ဂလိကပူးပေါင်း၍ ၂၀၁၃ ခုနှစ် မေလ ၈ ရက်နေ့ ရက်စွဲဖြင့် လက်ခံရယူသည်။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် ကုမ္ပဏီများ ညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာန၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့်   အများပိုင် ကုမ္ပဏီ လီမိတက်အဖြစ် စတင် တည်ထောင်ခြင်းဖြင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဗဟိုဘဏ်သည်  ဆောက်လုပ်ရေး၊ အိမ်ရာနှင့် အခြေခံ အဆောက်အအုံဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်အား  ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု သို့မဟုတ် ဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်လုပ်ငန်းအဖြစ် လုပ်ကိုင်ရန် ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့ ရက်စွဲဖြင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းလိုင်စင်ချထားပေးခြင်း၊ ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၁ ရက် နေ့တွင်  ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဘဏ် လုပ်ငန်းလိုင်စင်ကို  ထုတ်ပေးခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ် ငွေရေးကြေးရေး အဖွဲ့အစည်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၇၆ အရ အထက်ဖော်ပြပါ လိုင်စင်များကို မြန်မာနိုင်ငံတော် ဗဟိုဘဏ်ထံ အပ်နှံခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ ငွေရေးကြေးရေး အဖွဲ့အစည်းများ ဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၁ အရ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဘဏ်လုပ်ငန်း လိုင်စင်အသစ်  ကို ဗဟိုဘဏ်မှ ထုတ်ပေးခဲ့သည်။၂၀၁၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၈ ရက်၊ မြန်မာ့စီးပွားရေး မူဝါဒအရ အိမ်ရာကဏ္ဍသာမက လျှပ်စစ်ဓာတ်အား၊ လမ်းတံတားနှင့် လူမှုအခြေခံအဆောက်အအုံများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးတို့ကို ဘဏ်မှ ငွေကြေးပံ့ပိုးကူညီရန် ထည့်သွင်းထားသောကြောင့်  မူရင်းအမည် CHD Bank အစား ၂၀၁၈ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၇ရက်တွင်  CHID Bank ဟု အမည်ပြောင်းခဲ့သည်။တန်ဖိုးသင့်၊ တန်ဖိုးနည်း အိမ်ရာအခန်းများကို နှစ်ရှည်အိမ်ရာချေးငွေဖြင့် ဝယ်ယူသူများအတွက် ချေးငွေများထုတ်ချေးပေးခြင်းအပါအဝင် ဘဏ်လုပ်ငန်းများအား ဆောင်ရွက်သည်။ 

## ဘဏ်ခွဲများ 
၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလကုန်စာရင်းများအရ နေပြည်တော်၊မန္တလေးတိုင်း၊မွန်ပြည်နယ်၊ဧရာဝတီတိုင်း၊မကွေတိုင်းတို့တွင် ဘဏ်ခွဲပေါင်း (၉) ခုဖွင့်လှစ်ထားသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘဏ်များ
ဆိုင်မွန်ကော်မစ်ရှင်

**ဆိုင်မွန် ကော်မရှင်**ဟုလည်းသိကြသော အိန္ဒိယဥပဒေရေးရာကော်မရှင်သည် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆာ ဂျွန် ဆိုင်မွန်(Sir John Simon)ဦးစီး၍ ပါလီမန်အမတ် ခုနစ်ဦးပါဝင်သော အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ဖြစ်သည်။ **ဆိုင်မွန်ကော်မရှင်**သည် ဗြိတိန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးနှင့် အရေးအပါဆုံး ပိုင်ဆိုင်မှုတစ်ခုဖြစ်သည့် **အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု**ကို  လေ့လာရန် ***၁၉၂၈*** ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ၎င်းအဖွဲ့ဝင်များအနက် တစ်ဦးမှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံအတွက် **ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်**ရရှိစေရန် ကတိပြုခဲ့သည့် **အနာဂတ်အလုပ်သမားပါတီခေါင်းဆောင်**

ကလီးမန့် အက်တလီပင်ဖြစ်သည်။

***၁၉၁၉*** ခုနှစ်၌ **မွန်တဂူ-ခမ်းစ်ဖော့ဒ် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး** ကို စတင်မိတ်ဆက်ချိန်တွင်၊  ဗြိတိသျှအစိုးရသည် **ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ၏ အကျိုးသက်ရောက်မှု**နှင့် လုပ်ဆောင်မှုများကို ဆန်းစစ်ရန်နှင့် အိန္ဒိယ အတွက် **ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုအသစ်**များကို အကြံပြု‌ပေးရန် **ဆယ်နှစ်**အကြာတွင် ကော်မစ်ရှင်တစ်ရပ်ကို အိန္ဒိယသို့ စေလွှတ်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ 

***၁၉၂၇ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ***တွင် ဗြိတိသျှအစိုးရသည် ကတိပြုထားသည့်အတိုင်း **ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများကို မိတ်ဆက်ရန်**အတွက်နှင့် **အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာ တိုးတက်မှုများကို အစီရင်ခံရန်** ဆိုင်မွန်ကော်မစ်ရှင်ကို သတ်မှတ်ထားသည့် အချိန်ဇယားထက် *၂နှစ်*စော၍ ခန့်အပ်ခဲ့သည်။

၎င်းကော်မစ်ရှင်ကို အိန္ဒိယလူမျိုးများမှ **ပြင်းထန်စွာ ကန့်ကွက်**ခဲ့ကြသည်။ နေရူး ၊ ဂန္ဒီ ၊ ဂျင်နာ ၊ မွတ်ဆလင်အဖွဲ့ချုပ် နှင့် အိန္ဒိယအမျိုးသားကွန်ဂရက် တို့အပါအဝင် အိန္ဒိယလူမျိုးများမပါဝင်သည့် ဗြိတိသျှပါလီမန် ကပါ ၎င်းကို ဆန့်ကျင်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ၎င်းကို ဒေါက်တာ ဘင်ရောင်း ရမ်ဂျီ အမ်ဘီကယ် ၊ ပီရီယာ အီဗွီ ရာမစာမီ နှင့် ချောင်ဒရီ ချိုတူး ရမ် တို့မှ ပံ့ပိုးပေးခဲ့ပါသည်။ 

ထင်ရှားသည့် **အိန္ဒိယအမျိုးသားရေးဝါဒီစာရေးဆရာ**လာလာ လာ့ခ်ျပတ် ရိုင်း သည် လာဟိုးမြို့ ၌ **ဆန္ဒပြပွဲတစ်ခု**ကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ သူသည် ဆန္ဒပြပွဲတွင် **ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ရိုက်နှက်ထိုးကြိတ်မှု**ကို ခံခဲ့ရပြီး '*၎င်းမှဒဏ်ရာများဖြင့် *၁၉၂၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့*တွင် သေဆုံးသွားခဲ့သည်။*'
၁၉၉၀ တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲ

၁၉၉၀ ခုနှစ် မတ်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ထိုင်ဝမ်တွင် တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံအစိုးရ၏ သမ္မတနှင့် ဒုတိယသမ္မတနေရာအတွက် တိုက်ရိုက်မဟုတ်သော ရွေးကောက်ပွဲများ ကျင်းပခဲ့သည်။ ဆန္ဒမဲကို ထိုင်ပေမြို့၊ ယန်မင်ရှန်းရှိ ချွန်ရှန်းအဆောက်အအုံတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲသမ္မတ လီတိန်းဟွေးသည် ပြန်လည်အရွေးခံခဲ့ရပြီး ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် သမ္မတ၏အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် လီးယွမ်ဆူကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ ဤရွေးကောက်ပွဲသည် ထိုင်ဝမ်ရှိ နောက်ဆုံးတိုက်ရိုက်မဟုတ်သော သမ္မတရွေးကောက်ပွဲဖြစ်သည်။

## မဲစာရင်း
### သမ္မတရွေးကောက်ပွဲ
### ဒုတိယသမ္မတရွေးကောက်ပွဲ
## ကိုးကား
အင်းတော်ကြီး (သံတူကြောင်းကွဲ)

**အင်းတော်ကြီး ** အမည်ရှိ နေရာဒေသများမှာ

* အင်းတော်ကြီးကန် - မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးသော သဘာဝအင်း
* အင်းတော်ကြီးမြို့ - ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်ရှိ မြို့
* အင်းတော်ကြီး ဘေးမဲ့တော - ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်ရှိ  အာဆီယံ အမွေအနှစ်ဥယျာဉ်
ရတနာပုံဘဏ်လီမိတက်

thumb|မန္တလေးမြို့ရှိ ရတနာပုံဘဏ်ခွဲ
ရတနာပုံဘဏ်လီမိတက်သည် မန္တလေးမြို့တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီက ရာခိုင်နှုန်းပြည့် မတည်ရင်းနှီးငွေ ထည့်ဝင်ထားသော ဘဏ်ဖြစ်သည်။  ရတနာပုံဘဏ်လီမိတက် ရုံးချုပ်အား မန္တလေးမြို့ ၂၆လမ်း ၈၄လမ်း နှင့် ၈၅လမ်းကြားတွင် ဖွင့်လှစ်ထားသည်။

## ဘဏ်သမိုင်းကြောင်း 
ရတနာပုံဘဏ်လီမိတက်သည် သက်တမ်းရင့်ဘဏ်တစ်ခုဖြစ်ကာ မြန်မာနိုင်ငံတော်ဘဏ်မှနေ၍ ဘဏ်လိုင်စင်ကို ၁၉၉၂ ဩဂုတ် ၂၇ တွင် ရရှိခဲ့သည်။ ဘဏ်လုပ်ငန်းစတင်ဆောင်ရွက်မှုကို ၁၉၉၂ စက်တင်ဘာ ၂၃တွင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။မန္တလေးမြို့တော်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးတွင် အထောက်အကူပြုနိုင်ရန် ရတနာပုံဘဏ်လီမိတက်ကို တည်ထောင်သည်။ဘဏ်၏ အကြီးအကဲနေရာအား မန္တလေးစည်ပင်သာယာရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌက တာဝန်ယူသည်။ လက်ရှိတွင် ပြည်ကြီးမင်္ဂလာကားဝင်းအတွင်း၊ အမရပူရမြို့နယ် နှင့် ၃၅လမ်း၊ ၇၁လမ်း ထောင့်၊ မဟာနွယ်စဉ်၊မဟာအောင်မြေမြို့နယ်တို့တွင် ဘဏ်ခွဲများဖွင့်လှစ်ထားသည်။ ၂၀၂၀ တွင်  မန္တလေးမြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီပိုင် ရတနာပုံဘဏ်နှင့် စင်ကာပူနိုင်ငံ အခြေစိုက် မြန်မာနိုင်ငံသားပိုင် 2C2PCo,Ltd တို့ ပူးပေါင်း၍ ဖုန်းအသုံးပြု အွန်လိုင်းမှ ငွေပေးချေစနစ်ကို အကောင် အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်သည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘဏ်များ
အမျိုးသားရေးအစိုးရ

**အမျိုးသားရေးအစိုးရ** ()၊ တရာဝင်အားဖြင့် **တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားရေးအစိုးရ** () သည် ၁ ဇူလိုင် ၁၉၂၅ မှ ၂၀ မေ ၁၉၄၈ အထိ တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သော ကိုမင်တန်ပါတီမှ ဦးဆောင်ခဲ့သည့် အစိုးရအဖွဲ့ဖြစ်သည်။ ၁၉၂၈ တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးချန်ကေရှိတ် ဦးဆောင်သော နန်ကင်းမြို့အခြေစိုက်အစိုးရအဖွဲ့သည် အစိတ်စိတ်အမွှာမွှာဖြစ်နေသော တရုတ်နိုင်ငံကို ပြန်လည်ပေါင်းစည်းနိုင်ခဲ့ပြီး တစ်ပါတီစနစ်ဖြင့် စတင်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ အမျိုးသားရေးအစိုးရသည် ဒုတိယ တရုတ်-ဂျပန်စစ်ပွဲ၊ တရုတ်ပြည်တွင်းစစ်နှင့် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်စသော စိန်ခေါ်မှုများစွာကို‌ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ ၁၉၄၈ တွင် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအသစ် ရေးဆွဲခဲ့ပြီး အစိုးရအသစ်ဖြင့် အစားထိုးခဲ့သည်။

## ရုံးနေရာများ 
အမျိုးသားရေးအစိုးရ၏ ယခင်နေရာများ အားလုံးနီးပါးသည် မြို့တော်နန်ကင်းမြို့၌ တည်ရှိကြသည်။

နန်ကင်းမြို့ကို အမျိုးသားရေးဝါဒီအစိုးရမှ မသိမ်းပိုက်ခင်အခါတွင် အောက်ဖော်ပြပါ အဆောက်အအုံများကို ၎င်းတို့၏ဌာနချုပ်အဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့ကြသည်။

## အခြားဖတ်ရန် 
* တရုတ်နိုင်ငံ၏ အစိုးရ (သံတူကြောင်းကွဲ)
* တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ အစိုးရ
* ကိုမင်တန်ပါတီ
* တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ (၁၉၁၂–၁၉၄၉)
* ပေယန်းအစိုးရ (၁၉၁၂–၁၉၂၈)

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* 

ကဏ္ဍ:တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး
ကဏ္ဍ:၁၉၂၇ တရုတ်နိုင်ငံတွင်း တည်ထောင်မှုများ
ကဏ္ဍ:၁၉၄၈ တရုတ်နိုင်ငံတွင်း ဖျက်သိမ်းမှုများ
ကုဒ်ဝှက်ရေးသားခြင်း

thumb|**ကုဒ်ဝှက်ရေးသားခြင်း**
'*ကုဒ်ဝှက်ရေးသားခြင်း (  မှ    "ဝှက်၊ လျှို့ဝှက်"; နှင့်  *graphein*, "ရေးသားရန်" သို့မဟုတ်  *-logia*, "သင်ယူရန်"၊ စသည်ဖြင့် )*' ဆိုသည်မှာ တဖက်သူရှေ့တွင် လုံခြုံသောဆက်သွယ်ရေး ရရှိစေရန်  နည်းပညာများကို လေ့လာခြင်းဖြစ်ပါသည်။  ယေဘူယျအားဖြင့်၊ ခရစ်တိုဂရက်ဖီသည် ပြင်ပအဖွဲ့စည်းများ သို့မဟုတ် တခြားသူများမှ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာမက်ဆေ့ချ်များအား ဖတ်ရှုခြင်းကို တားဆီးနိုင်သည့် ပရိုတိုကောများကို တည်ဆောက်ခြင်းနှင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းဖြစ်သည်။  ခရစ်တိုဂရက်ဖီသည် တိုးတက်လာသော ဒစ်ဂျစ်တယ်ခေတ်တွင် အချက်အလက်များ ကာကွယ်ဖို့ရန် အရေးပါပါသည်။

ခေတ်သစ်ခရစ်တိုဂရက်ဖီသည် သင်္ချာ ၊ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ ၊ သတင်းအချက်အလက်လုံခြုံရေး ၊ လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာ ၊ ဒစ်ဂျစ်တယ်အချက်ပြလုပ်ဆောင်ခြင်း ၊ ရူပဗေဒ နှင့် အခြားပညာရပ်များ၏ ဗဟိုဆုံရပ်ဖြစ်သည်။   သတင်းအချက်အလက်လုံခြုံရေး ( ဒေတာလျှို့ဝှက်ထားမှု ၊ ဒေတာခိုင်မာမှု ၊ စစ်မှန်ကြောင်းသက်သေပြခြင်း နှင့် ငြင်းဆိုခြင်းမဟုတ်ခြင်း ) နှင့်ပတ်သက်သည့် သဘောတရားများသည် ကုဒ်ဝှက်ခြင်းအတွက် အဓိကအချက်များဖြစ်သည်။  ခရစ်တိုဂရက်ဖီ၏ လက်တွေ့အသုံးချမှုများတွင် အီလက်ထရွန်နစ်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ၊ ချစ်ပ်အခြေခံငွေပေးချေမှုကတ်များ ၊ ဒစ်ဂျစ်တယ်ငွေကြေးများ ၊ ကွန်ပျူတာစကားဝှက်များ နှင့် စစ်ရေးဆက်သွယ်ရေးများ ပါဝင်သည်။  ပထမကမ္ဘာစစ် အတွင်း rotor cipher စက်များ စတင်တိုးတက်လာခြင်းနှင့် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ကွန်ပျူတာများ ထွန်းကားလာချိန်မှစ၍၊ ခရစ်တိုဂရက်ဖီနည်းလမ်းများသည် ပိုမိုရှုပ်ထွေးလာပြီး ယင်းနှင့်ဆက်စပ်သော အသုံးချပရိုဂရမ်များသည်လည်း ပိုမိုကွဲပြားလာသည်။

ခေတ်သစ် ခရစ်တိုဂရက်ဖီသည် သင်္ချာသီအိုရီ နှင့် ကွန်ပြူတာသိပ္ပံအလေ့အကျင့်များပေါ်တွင် ကြီးမားစွာအခြေခံထားသည်။ ခရစ်တိုဂရက်ဖစ် အယ်လဂိုရီသမ်များသည် ကွန်ပြူတာ၏ ခိုင်မာသော ယူဆချက်များ နှင့် ပတ်သက်၍ ဒီဇိုင်းဆွဲထားပြီး၊ ထိုကဲ့သို့သော အယ်လဂိုရီသမ်များသည် လက်တွေ့တွင် ရန်ဘက်များမှ ချိုးဖျက်ရန် ခက်ခဲစေသည်။ သီအိုရီအရ ကောင်းမွန်စွာ ဒီဇိုင်းဆွဲထားသော စနစ်သို့ ဖောက်ထွင်းဝင်ရောက်ရန် ဖြစ်နိုင်သော်လည်း လက်တွေ့တွင် ထိုသို့ပြုလုပ်ရန်မှာ မလွယ်ကူနိုင်ပေ။ ထိုသို့သော နည်းစနစ်များသည် ကောင်းမွန်စွာ ရေးဆွဲထားပါက၊ "ကွန်ပျူတာနည်းစနစ်ဖြင့် လုံခြုံအောင်ပြုလုပ်ထားခြင်း" ဟုခေါ်သည်။ သီအိုရီဆိုင်ရာ အဆင့်မြင့်တင်မှုများ (ဥပမာ၊ ကိန်းပြည့်ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း ဆိုင်ရာ အယ်လဂိုရီသမ်များ) နှင့် ပိုမိုမြန်ဆန်သော ကွန်ပြူတာနည်းပညာ တွက်ချက်မှုများသည် ဒီဇိုင်းများကို အဆက်မပြတ်ပြန်လည်အကဲဖြတ်ရန်သာမက လိုအပ်လာပါက လိုက်လျောညီထွေဖြစ်စေရန်လည်း ပြုပြင်ဖို့ရာလည်း လိုအပ်ပါသည်။ 

ခရစ်တိုဂရက်ဖစ်နည်းပညာ ကြီးမားလာမှုကြောင့် သတင်းအချက်အလက်ခေတ် တွင် ဥပဒေဆိုင်ရာ ပြဿနာများစွာကို ပေါ်ပေါက်စေခဲ့သည်။ ခရစ်တိုဂရက်ဖစ်နည်းပညာကို သူလျှိုနှင့် ပုန်ကန်မှုများ အတွက် ကိရိယာတစ်ခုအဖြစ် အသုံးပြုလာခြင်းကြောင့် အစိုးရများသည် ခရစ်တိုဂရက်ဖီကို လက်နက်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ရန်နှင့် အသုံးပြုမှုများကို ကန့်သတ်ရန် သို့မဟုတ် တားမြစ်ရန်ပင် ဖြစ်စေခဲ့သည်။  ကုဒ်ဝှက်ရေးသားခြင်းတရားဝင်သည့် တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်အချို့တွင် စုံစမ်းစစ်ဆေးသူများအား စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတစ်ခုနှင့် သက်ဆိုင်သည့် စာရွက်စာတမ်းများအတွက် ကုဒ်ဝှက်သော့များ ထုတ်ဖော်မှုကို အတင်းအကြပ်ခိုင်းစေရန် ဥပဒေများက ခွင့်ပြုထားသည်။   ခရစ်တိုဂရက်ဖစ်နည်းပညာသည် ဒစ်ဂျစ်တယ်အခွင့်အရေးစီမံခန့်ခွဲမှု နှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်မီဒီယာ နှင့်ပတ်သက်သော မူပိုင်ခွင့်ချိုးဖောက်မှု အငြင်းပွားမှုများတွင် အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ပါသည်။
ရွှေ(ကျေးလက်နှင့်မြို့ပြ)ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဘဏ်လီမိတက်

thumb|ရန်ကုန်မြို့ ကုန်သည်လမ်းနှင့်ပန်းဆိုးတန်းလမ်းထောင့်ရှိ ရွှေဘဏ်ရုံးချုပ်အား တွေ့မြင်ရစဉ်။

ရွှေ(ကျေးလက်နှင့်မြို့ပြ)ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဘဏ် (; အတိုကောက် **SHWE Bank**) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ 

## သမိုင်းကြောင်း 
မြန်မာနိုင်ငံ၏ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များထဲမှတစ်ခုဖြစ်သော ရွှေကျေးလက်နှင့်မြို့ပြဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဘဏ် (SHWE Bank) ကို မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်မှ ၂၀၁၄ ဇူလိုင်လ ၂၈ရက် တွင်  ဘဏ်လုပ်ငန်းလိုင်စင်ထုတ်ပေးခဲ့သည်။ ဘဏ်ရုံးချုပ်ကို အမှတ်(၆၆-၇၆)၊ ကုန်သည်လမ်း နှင့် ပန်းဆိုးတန်းလမ်းထောင့်၊ ကျောက်တံတားမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်မြို့တွင် ဖွင့်လှစ်ထားသည်။ ရုံးချုပ်ဘဏ်ခွဲကိုလည်း အဆိုပါနေရာတွင်ပင် ဖွင့်လှစ်ထားကာ ရုံးချုပ်နှင့်ဘဏ်ခွဲကို   ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၁၁) ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာစာရင်းများအရ နေပြည်တော်ဘဏ်ခွဲ အပါအဝင် ဘုရင့်နောင်ဘဏ်ခွဲ၊ မန္တလေးဘဏ်ခွဲ၊ ရာဇဓိရာဇ်ဘဏ်ခွဲ၊ ရွှေဂုဏ်သူဘဏ်ခွဲနှင့် မော်လမြိုင်ဘဏ်ခွဲ စသည်ဖြင့် စုစုပေါင်း ဘဏ်ခွဲ(၇)ခု ဖွင့်လှစ်ထားပြီးဖြစ်သည်။ရွှေ(ကျေးလက်နှင့်မြို့ပြ)ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဘဏ် သည်  UOB, OCBC, Maybank, Krungthai Bank, Kasikorn Bank, Shinhan Bank, United Bank of India နှင့် Bank of Investment and Development of Vietnam တို့နှင့်အတူ ဘဏ်လုပ်ငန်းဆိုင်ရာအခြေအနေများကို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သည်။ ဘဏ်၏ အကြီးအကဲဖြစ်သူမှာ ရွှေသံလွင်ကုမ္ပဏီ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးကျော်ဝင်းဖြစ်သည်။ ဘဏ်ကို ရွှေသံလွင်ကုမ္ဗဏီပိုင်ရှင်လည်းဖြစ်၊Sky Net ရုပ်သံလိုင်း ပိုင်ရှင်လည်းဖြစ်သည့် ဦးကျော်ဝင်း အပါအဝင် ရှယ်ယာရှင် ၁၁ ဦးက ဗဟိုဘဏ် က မတည်ရင်းနှီးငွေအဖြစ် ခွင့်ပြုသော ကျပ်ဘီလီယံ ၁၀၀ တွင် ကနဦး  မတည်ငွေ ကျပ်ဘီလီယံ ၂၀ ဖြင့်  ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘဏ်များ
၂၀၂၂ခုနှစ် ဂျာမနီအာဏာသိမ်းရန် ကြံစည်မှု

၂၀၂၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် ဂျာမနီတွင် အာဏာသိမ်းရန် ကြံစည်မှုဖြင့် လက်ယာစွန်း အကြမ်းဖက်အဖွဲ့မှ အဖွဲ့ဝင် ၂၅ ဦးကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။  “ **မျိုးချစ်သမဂ္ဂ** ” (    ) သို့မဟုတ် " **ကောင်စီ** " (    ) သည် ဂျာမန် လက်ယာစွန်း အစွန်းရောက် ရေအိဆ်သဗွရ်ဂေရ်

အဖွဲ့ဖြစ်သည်။ ထိုအဖွဲ့သည် ဂျာမန်အင်ပါယာ ၏ အစဉ်အလာအရ ဂျာမနီတွင် ဘုရင်စနစ်ဖြင့် အစိုးရကို ပြန်လည်ထူထောင်ရန် ရည်ရွယ်သည်။ အဆိုပါအဖွဲ့သည် ဂျာမနီတွင် အာဏာရလာစေရန်အတွက် ပြည်တွင်းစစ်နှင့် ပရမ်းပတာဖြစ်စေရန် လိုလားသည်ဟု စွပ်စွဲထားသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:၂၀၂၀ ဆယ်စုနှစ် အာဏာသိမ်းခြင်းနှင့် အာဏာသိမ်းရန်ကြိုးပမ်းမှုများ
လူထုစည်းမျဉ်းသုံးရပ်

**လူထုစည်းမျဉ်းသုံးရပ်**၊ **လူထုအခြေခံမူသုံးရပ်** (၊  တစ်နည်း Tridemism (တြိဒေမင်ဝါဒ)) သို့မဟုတ် **ဆန်မင်ကျူယီ**သည် ဒေါက်တာဆွန်ယက်ဆင်မှ ရီပတ်ဘလီကန်ခေတ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံကိုတိုးတက်စေရန်အလို့ငှာ ချမှတ်ပေးခဲ့သော နိုင်ငံရေးအတွေးအခေါ်ဖြစ်သည်။ ထိုစည်းမျဉ်းသုံးရပ်တို့မှာ "အမျိုးသားရေး"၊ "ဒီမိုကရေစီ"နှင့် "လူနေမှုဖူလုံရေး"တို့ဖြစ်ကြသည်။ ဤအတွေးအခေါ်သည် ကူမင်တန်တို့ကကျင့်သုံးသည့် နိုင်ငံတော်မူဝါဒ၏ အုတ်မြစ်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်သီချင်းတွင်လည်း "ဆန်မင်ကျူယီ" ဟူ၍အစချီထားသည်။

## ရင်းမြစ်
၁၈၉၄ ခုနှစ်တွင် ဆွန်ယက်ဆင်မှ တရုတ်ပြန်လည်ရှင်သန်ရေးအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းသောအခါ အမျိုးသားရေးဝါဒနှင့် ဒီမိုကရေစီ သဘောတရားနှစ်ခုသာရှိခဲ့သည်။ ၁၈၉၆ မှ ၁၈၉၈ ခုနှစ်ထိ ဥရောပသို့ သုံးနှစ်ကြာခရီးစဉ်အတွင်း တတိယသဘောတရားဖြစ်သော လူမှုဖူလုံရေးကို ဖြည့်စွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၀၅ ခုနှစ် နွေဦးရာသီတွင် ဥရောပသို့ ခရီးထက်မံသွားနေစဉ် ထိုသဘောတရားသုံးခုစလုံးကို ကြေညာခဲ့သည်။ ဘရပ်ဆဲလ်မြို့တွင် သူ၏"လူထုစည်းမျဉ်းသုံးရပ်"အကြောင်းကို သူ့ဘဝ၏ ပထမဆုံးမိန့်ခွန်းအနေဖြင့် ဟောပြောခဲ့သည်။ သူသည် ဥရောပမြို့များစွာတွင် တရုတ်ပြန်လည်ရှင်သန်ရေးအဖွဲ့သို့ လူများကိုစုစည်းနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန် ဘရပ်ဆဲလ်ဌာနခွဲတွင် ဘာလင်၌ ၂၀ ဦး နှင့် ပဲရစ်၌ ၁၀ ဦး၊ စုစုပေါင်း ဦးရေ ၃၀ ရှိလာခဲ့သည်။ တုန်မန်ဟွေ့အသင်းကို ဖွဲ့စည်းပြီးနောက် ဆွန်ယက်ဆင်သည် "လူထုသတင်းစာ" (民報) တွင် အယ်ဒီတာ့အာဘော်ကို ထုတ်ဝေခဲ့ရာ သူ၏သဘောထားများကို ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ရေးသားဖော်ပြခြင်းလည်းဖြစ်သည်။ ထိုသတင်းစာ၏ နှစ်ပတ်လည်နေ့တွင် လူထုစည်းမျဉ်းသုံးရပ်နှင့်ပက်သက်သည့် မိန့်ခွန်းရှည်ကိုပုံနှိပ်ခဲ့ပြီး သတင်းစာအယ်ဒီတာများကလည်း တရုတ်ပြည်သူများ၏ စားဝတ်နေရေးကိစ္စကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ ထိုသို့ကျဆင်းမှုလမ်းကြောင်းမှ နောက်ပြန်လှည့်ရန်အလို့ငှာ တရုတ်နိုင်ငံသည် အတွင်းနှင့်အပြင်နှစ်ခုစလုံးတွင် လွတ်လပ်မှုရရှိရန် လိုအပ်သည်ဟုသုံးသပ်ခဲ့သည်။

အတွင်းလွတ်လပ်ရေးဆိုသည်မှာ မန်ချူးချင်းမင်းဆက်မှ လွတ်လပ်ရေးကိုဆိုလိုသည်။ ဆွန်ယက်ဆင်သည် ဟန်တရုတ်လူမျိုးများသည် မိမိတို့လူမျိုးမရှိသော လူမျိုးများဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်၍ မန်ချူးအာဏာပိုင်များကို တော်လှန်သင့်ကြောင်း ယူဆခဲ့သည်။

အပြင်လွတ်လပ်ရေးဆိုသည်မှာ နယ်ချဲ့အင်အားစုများထံမှ လွတ်လပ်ရေးကိုဆိုလိုသည်။ နယ်ချဲ့တို့သည် စီးပွားရေးအရဖိနှိပ်မှု၊ နိုင်ငံရေးအရရန်လိုမှုနှင့် လူဦးရေတိုးနှုန်းနှေးကွေးမှု စသောနည်းလမ်းသုံးမျိုးဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံအား ခြိမ်းခြောက်နေသည်ဟု ဆွန်ယက်ဆင်ကယုံကြည်ခဲ့သည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည် မညီမျှစွာကုန်သွယ်ခြင်းဖြင့် စီးပွားရေးအရ အမြတ်ထုတ်ခံနေရသည် ဟူ၍လည်းကောင်း

### မင်ရှန်းကျူယီ (လူနေမှုဖူလုံရေး) 
မင်ရှန်းကျူယီ (民生主義၊ Mínshēng Zhǔyì) ကို အများအားဖြင့် "လူနေမှုဖူလုံရေး" သို့မဟုတ် "ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒ"ဟု ဘာသာပြန်လေ့ရှိသည်။ ဆွန်ယက်ဆင်သည် အဝတ်အထည်၊ အစားအသောက်၊ အိုးအိမ်၊ သွားလာရေးဟူ၍ လေးမျိုးခွဲခြားပြီး တရုတ်ပြည်သူများကို စောင့်ရှောက်ပေးနိုင်မည့်အစိုးရတစ်ရပ်ကိုလည်း အကြံထုတ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံရေး သီအိုရီများ
ကဏ္ဍ:တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်အယူဝါဒများ
ကဏ္ဍ:တရုတ်အမျိုးသားရေးဝါဒ
ကဏ္ဍ:၁၉၁၁ တော်လှန်ရေး
ဗက်လင်မြို့

**ဗက်လင်မြို့** ( ၊ ဟေဗြဲ- בֵּית לֶחֶם ) သည် ပါလက်စတိုင်း အလယ်ပိုင်း အနောက်ဘက်ကမ်းရှိ မြို့ ဂျေရုဆလင်မြို့၏   တောင်ဘက်  အကွာဝေးတွင် တည်ရှိသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏လူဦးရေသည်ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ၂၅,၀၀၀   နှင့် ခရစ္စမတ်ရာသီတွင် ခရစ်ယာန်များသည် ဇာတိအသင်းတော်သို့ ဘုရားရှိခိုးလာရောက်ကြသောအခါတွင် စီးပွားရေးသည် အဓိကအားဖြင့် ခရီးသွားများ လည်ပတ် မှုဖြင့် အမြင့်ဆုံးဖြစ်သည်။   ရာခေလ၏ ဂူသင်္ချိုင်း၏ အရေးကြီးသောနေရာသည် မြို့တော်၏မြို့သူမြို့သားများနှင့် အစ္စရေးအနောက်ဘက်ကမ်းအတားအဆီးကြောင့် အနောက်ဘက်ကမ်းတွင်နေထိုင်သော ပါလက်စတိုင်းလူမျိုးများ လွတ်လပ်စွာဝင်ရောက်ခွင့်မရှိသော်လည်း ဗက်လင်မြို့မြောက်ဘက်အဝင်ပေါက်တွင်ဖြစ်သည်။

## သမိုင်း 
### ဣသရေလ (အစ္စရေး) နှင့် ယုဒ (ဂျုဒ) ခေတ် 
ယုဒပြည် ဗက်လင်မြို့အဖြစ် ရှေးဟောင်းသုတေသနဆိုင်ရာ အတည်ပြုချက်ကို ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ဒါဝိဒ်မြို့၌ ရှေးဟောင်းသုတေသန တူးဖော်မှုတွင် ရွှံ့ခြောက် *ပုံသဏ္ဌာန်* (တံဆိပ်ခတ်ထားသော ရွှံ့စေးဖြင့် တံဆိပ်ကပ်ခြင်း) ကို ရှေးခေတ်ဟေဗြဲအက္ခရာဖြင့် ဖော်ထုတ်တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဘုရင်ထံ။" တူးဖော်သူများ၏အဆိုအရ ဘီစီ ၈ ရာစု သို့မဟုတ် ၇ ရာစုတွင် အခွန်ပေးဆောင်ရန် ပို့လိုက်သော စပါး၊ ဝိုင် သို့မဟုတ် အခြားကုန်ပစ္စည်းများ တင်ပို့မှုအား ပိတ်ရန် ကြိုးကို တံဆိပ်ခတ်ရန် အသုံးပြုခဲ့သည်။ 
right|thumb| Julius Schnorr von Karolsfeld ၊  ကို သရုပ်ဖော်ထားသည့် ဤ 1860 သစ်သားညှပ်တွင် ဗက်လင်မြို့ ရေတွင်းမှ ထုတ်ယူသော ရေကို ဒါဝိဒ် သွန်းလောင်းခဲ့သည်။
ယုဒပြည် “တောင်ကုန်း” တွင်တည်ရှိသော ဗက်လင်မြို့ သည် မိက္ခာကျမ်းတွင် ဧဖရတ်ဟု ရည်ညွှန်းထားသည့် သမ္မာကျမ်းစာပါ ဧဖရတ်  နှင့် တူညီနိုင်သည်ဟု ကျမ်းစာပညာရှင်များက ယုံကြည်ကြသည်။  ဟေဗြဲ သမ္မာကျမ်းစာ က ၎င်းကို Beth-Lehem Judah ၊  ဟုခေါ်ပြီး ဓမ္မသစ်ကျမ်း က ၎င်းအား "ဒါဝိဒ်မြို့" အဖြစ် ဖော်ပြသည်။  ဘိုးဘေး ရာခေလ သေဆုံးပြီး “လမ်းဘေး” တွင် သင်္ဂြိုဟ်ခဲ့သည့်နေရာအဖြစ် သမ္မာကျမ်းစာတွင် ဦးစွာဖော်ပြထားသည် (  )။ ရိုးရာသင်္ချိုင်းနေရာဖြစ်သော Rachel's Tomb သည် Bethlehem သို့ဝင်ပေါက်တွင် တည်ရှိသည်။ ရုသ ကျမ်းစာ အရ၊ မောဘ ပြည်၏ ရုသသည် လယ်များကိုကောက်၍ နောမိနှင့်အတူ မြို့အရှေ့ဘက်ရှိချိုင့်ဝှမ်းတွင် ရှိသည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံရှိ မြို့များ
လေယာဉ်အမှတ် အမ်အိတ်ချ် ၃၇၀: လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်မှု

***Flight MH370: The Mystery*** သည် Malaysia Airlines Flight 370 ပျောက်ဆုံးမှုနှင့် ပတ်သက်၍ အမေရိကန်ဖွား ဗြိတိသျှ စာရေးဆရာ Nigel Cawthorne ၏ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင်ရေးသားသောစာအုပ်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:စိတ်ကူးယဉ်ဇာတ်လမ်းမဟုတ်သော စာအုပ်များ
ကဏ္ဍ:ဗြိတိသျှ စာအုပ်များ
မယ်စကြဝဠာ ၁၉၅၃

## ရလဒ်များ 
### နေရာရရှိမှု
ကဏ္ဍ:မယ်စကြဝဠာ
ဂျာမန်ဝီကီပီးဒီးယား

**ဂျာမန်ဝီကီပီးဒီးယား** (    ) သည် အခမဲ့အွန်လိုင်းစွယ်စုံကျမ်းဖြစ်ပြီး၊ လူသိရှင်ကြား တည်းဖြတ်နိုင်သော အွန်လိုင်းစွယ်စုံကျမ်း ဖြစ်သည့် ဝီကီပီးဒီးယား၏ ဂျာမန်ဘာသာထုတ်ဝေမှုဖြစ်သည်။
ကဏ္ဍ:ဘာသာစကားအလိုက် ဝီကီပီးဒီးယားများ
မယ်မြန်မာ ကမ္ဘာ ၂၀၁၄

**မယ်မြန်မာ ကမ္ဘာ ၂၀၁၄**ပြိုင်ပွဲသည် Chatrium Hotel Royal Lake, ရန်ကုန်၌ ၂၀၁၄ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၇ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော အကြိမ် (၁)မြောက် မယ်မြန်မာ ကမ္ဘာပြိုင်ပွဲ ဖြစ်သည်။

## ရလဒ်များ
### နေရာရရှိမှု
## ပြိုင်ပွဲဝင်များ 
မယ်မြန်မာ ကမ္ဘာ ၂၀၁၄ ကို ပြိုင်ပွဲဝင် ဆန်ကာတင် ၁၉ဦး ဝင်ရောက် ယှည်ပြိုင်သည်။

* #၀၂ –
* #၀၃ –
* #၀၄ –
* # – , ၁၉ ()
* #၀၆ –
* #၀၇ –
* #၀၈ –
* #၀၉ –
* #၁၀ –

* #၁၁ –
* #၁၂ –
* #၁၃ –
* #၁၄ – ခင်ရတနာဟိန်း, ၁၈
* #၁၅ –
* #၁၆ – တင်စန္ဒာမျိုး
* #၁၇ –
* #၁၈ –
* #၁၉ –
* #၂၀ –
​တော့ဂ်

**တိုဂ်ဂ်** သည် 2018 ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သော တူရကီကားထုတ်လုပ်သူဖြစ်သည်။း
တူရကီတွင် ပြည်တွင်းကားများထုတ်လုပ်ရန် မော်တော်ကားထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံသစ်တစ်ခုဖန်တီးရန် အတူတကွပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည့် ကုမ္ပဏီ ၆ ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် 2023 ခုနှစ်တွင် ၎င်း၏ မော်တော်ယာဉ်များကို နံပါတ်စဉ်များ စတင်ထုတ်လုပ်ရန် စီစဉ်နေသည်။း 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကားကုမ္ပဏီများ
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် သမိုင်း (၁၉၇၁ မှ ယနေ့အထိ)

## ၁၉၇၂-၈၀- လွတ်လပ်ရေးရပြီးခေတ် 
### ရှိတ် မူဇိဗာ ရအ်ဟမန် အုပ်ချုပ်သည်။ 
thumb| ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် တည်ထောင်သူ ခေါင်းဆောင် ရှိတ် မူဇိဗာ ရအ်ဟမန် သည် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် အမေရိကန် သမ္မတ ဂေရလ် ဖို့တ် နှင့်အတူ ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် အိုဗလ်ရုံးတွင်တွေ့ရစဉ်။

## ၁၉၈၀ ခုနှစ်များ 
### အာဏာရှင် ဟူစိန် မုဟ်အမ္မဒ် အာရရှတ်၊ ၁၉၈၂-၉၀ 
 နှင့် စစ်ဘက်အတွင်းဝန် (၁၉၈၄-၁၉၈၉) ဗိုလ်မှူးချုပ် ABM ဧလိလတ် တို့နှင့်အတူ ၁၉၈၆ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲအပြီး သမ္မတ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပွဲ၊]]
တပ်မတော် စစ်ဦးစီးချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဟူစိန် မုဟ်အမ္မဒ် အာရရှတ်သည် နိုင်ငံတော်၏ ဆိုးရွားလှသော နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေး အကျပ်အတည်းကို ကိုးကား၍ ၁၉၈၂ ခုနှစ် မတ်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် သွေးမဲ့ အာဏာသိမ်းမှုဖြင့် အာဏာရခဲ့သည်။
[right|thumb| ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ဒီမိုကရေစီရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ [နိုရာဟူစိန်|နူး ဟူစိန် သည် ဟူစိန် မုဟ်အမ္မဒ် အာရရှတ် ၏ သက်ဦးဆံပိုင် အုပ်ချုပ်မှုကို ကန့်ကွက်ခဲ့သည်။]]

ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ သမိုင်း
မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၅-၂၀၁၆

**မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၅ နှင့် ၂၀၁၆**သည် Gandamar Grand Ballroom, ရန်ကုန် ၌ ၂၀၁၅ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၆ရက်နေ့ တွင်ကျင်းပသော (၃/၄)ကြိမ်မြောက် မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ပြိုင်ပွဲဖြစ်သည်။ 

## ပြိုင်ပွဲကျင်းပခြင်း
### ပြိုင်ပွဲကျင်းပရာ နေရာနှင့်အချိန်
မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၅-၂၀၁၆ ဆန်ကာတင်ပြိုင်ပွဲဝင်၂၀ဦး၏ စာနယ်ဇင်းမိတ်ဆက်ပွဲအခမ်းအနားကို ၂၀၁၅ စက်တင်ဘာ ၇ရက်နေ့တွင်  နေ့လယ် (၁း၀၀ မှ ၃း၀၀ ထိ) ရန်ကုန်မြို့ Gandamar Grand Ballroom၌ ကျင်းပခဲ့သည်။  အမျိုးသားဝတ်ဆုံပြိုင်ပွဲ ( National Costume Competition )ကို ၂၀၁၅ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၃၀ရက်နေ့ ၌ရန်ကုန်မြို့ Gandamar Grand Ballroom တွင် မြန်မာစံတော်ချိန် ၆နာရီ၌ကျင်းပခဲ့သည်။ မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၅-၂၀၁၆ ပြိုင်ပွဲကြီးကို ၂၀၁၅ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၃ရက်နေ့ ၌ရန်ကုန်မြို့ Gandamar Grand Ballroom တွင် မြန်မာစံတော်ချိန် ၆နာရီ၌ကျင်းပခဲ့သည်။ 

### ပြိုင်ပွဲဝင်ရွေးချယ်ခြင်း
**မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ** ပြိုင်ပွဲဝင်ရေွးချယ်ရာတွင် ယခင်၂၀၁၃, ၂၀၁၄ပြိုင်ပွဲများတွင် ပြိုင်ပွဲဝင်လျှောက်လွှာများထဲမှ ဆန်ကာတင်၂၀ဦးအဖြစ်ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ယခုနှစ်တွင် ပဲခူး, ထားဝယ်, လားရှိုး, မန္တလေး, မော်လမြိုင်, မိုးကုတ်, မုံရွာ, မြိတ်, မြစ်ကြီးနား, ပုသိမ်, ပြည်, စစ်တွေ, တောင်ကြီး စသည့်မြို့ကြီးများမှကိုယ်စားပြုအလှမယ် (၁၃)ဦးနှင့် ရန်ကုန်တိုင်းမှ ဆန်ကာတင်အလှမယ်(၇)ဦး စသည်ဖြင့်ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ထိုရွေးချယ်ခံရသူများသည် **မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၅-၂၀၁၆**တွင် မြို့နယ်ကိုယ်စားပြုများအဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရသည်။

## ပြိုင်ပွဲဝင်ရွေးချယ်ခြင်း
အောက်ပါတို့သည် မယ်စကြဝဠာမြန်မာ ၂၀၁၅-၁၆ တွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ရန်အတွက် ဒေသအလိုက် ပြုလုပ်ခဲ့သော မြို့နယ် ပြိုင်ပွဲစာရင်း ဖြစ်သည်။

## ရလဒ်များ
### နေရာရရှိမှု
### အထူးဆုများ
## ပြိုင်ပွဲဝင်များ 
ပြိုင်ပွဲဝင် ၂၀ ဦး ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြသည်။

## မှက်ချက်
### ပွဲဦးထွက်
*** ပဲခူး**
*** ထားဝယ်**
*** လားရှိုး**
*** မန္တလေး**
*** မော်လမြိုင်**
*** မိုးကုတ်**
*** မုံရွာ**
*** မြိတ်**
*** မြစ်ကြီးနား**
*** ပုသိမ်**
*** ပြည်**
*** စစ်တွေ**
*** တောင်ကြီး**

### မြို့နယ်ပြိုင်ပွဲများ 
;Color keys
: အနိုင်ရသူအဖြစ် ကြေညာခံရ
: ဒုတိယ သို့မဟုတ် ထိပ်ဆုံး ၅-၆ ဦး အဖြစ် ပြီးဆုံး
: Ended as a semi-finalist 
: Ended as a Quarterfinalist 
: ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခြင်းမရှိ

## မှတ်စု 
## ကိုးကား 
*
စာနယ်ဇင်းလွတ်လပ်ခွင့်

**စာနယ်ဇင်းလွတ်လပ်ခွင့်** သို့မဟုတ် **မီဒီယာလွတ်လပ်ခွင့်** သို့မဟုတ် **သတင်းလွတ်လပ်ခွင့်**သည် ပုံနှိပ်ခြင်းနှင့် အီလက်ထရွန်နစ် မီဒီယာများ အပါအဝင် မီဒီယာအမျိုးမျိုးမှ တစ်ဆင့် ဆက်သွယ်ပြောဆိုခြင်းနှင့် ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခြင်း အထူးသဖြင့် ထုတ်ဝေသည့်ပစ္စည်းများကို လွတ်လပ်စွာ ကျင့်သုံးပိုင်ခွင့်ဟု မှတ်ယူသင့်သည်။ ထိုသို့သော လွတ်လပ်မှုသည် လွန်ကဲသော အခြေအနေ မှ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်း မရှိခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ၎င်း၏ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်မှုကို ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ သို့မဟုတ် အခြား တရားရေးဆိုင်ရာ အကာအကွယ်နှင့် လုံခြုံရေးအားဖြင့် ရှာဖွေနိုင်သည်။

ကုလသမဂ္ဂ၏ ၁၉၄၈ ခုနှစ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေး ကြေညာစာတမ်းတွင် “လူတိုင်းတွင် လွတ်လပ်စွာ ထင်မြင်ယူဆခွင့်နှင့် ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့် ရှိသည်၊ ဤအခွင့်အရေးတွင် လွတ်လပ်စွာ ထင်မြင်ယူဆချက်များအား ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းမရှိဘဲ သတင်းရယူခြင်း၊ ရယူခြင်းနှင့် ဖြန့်ဝေခြင်းတို့ကို မည်သည့်မီဒီယာမှ မခွဲခြားဘဲ သတင်းနှင့် အကြံဉာဏ်များကို ရယူပိုင်ခွင့် ပါဝင်သည်" ဟု ဖော်ပြထားသည်။ 

= စကိုကြည့်ရှုပါ ==
*အင်တာနက် ဆင်ဆာပြုလုပ်ခြင်း
## ကိုးကား
Agni-V

**Agni-V** သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ကာကွယ်ရေး သုတေသနနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအဖွဲ့ (DRDO) မှ ထုတ်လုပ်သည့် နျူကလီးယား စွမ်းရည်ရှိသော တိုက်ချင်းပစ်ဒုံးကျည်ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ ဒုံးကျည်သည် အကွာအဝေး ကီလိုမီတာ 5,000 မှ 5,500 ဝန်းကျင်ရှိမည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။ ဒုံးကျည်သည် အကွာအဝေး ကီလိုမီတာ ၈၀၀၀ ရှိသည်ဟု တရုတ်သုတေသီများက စွပ်စွဲထားသည်။ ၎င်းသည် ထရပ်ကားဖြင့် သယ်ယူကာ ကျည်ဆန်မှတစ်ဆင့် ပစ်လွှတ်သည့် အဆင့်သုံးဆင့်၊ လမ်း-မိုဘိုင်းနှင့် လောင်စာဆီ အားကောင်းသည့် တိုက်ချင်းပစ် ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဇန ဂဏ မန

" ဇန ဂဏ မန ခေါ် လူအပေါင်းတို့၏စိတ်ကိုအုပ်စိုးသူ " ( သက္ကတ : जन गण मन) သည် အိန္ဒိယသမ္မတနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်သီချင်း ဖြစ်သည် ။ မူလက ရာဗိန္ဒြာနာထ တဂေါရေမှ ဘင်္ဂါလီ ဘာသာဖြင့် Bharoto Bhagyo Bidhata အဖြစ် ရေးစပ်ခဲ့သည်။ Bharoto Bhagyo Bhagyo Bidhata ၏ ပထမပိုဒ် ကို အိန္ဒိယပြည် နယ်လွှတ်တော်က ၁၉၅၀ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သီချင်း အဖြစ် အတည်ပြုခဲ့သည် ။ နိုင်ငံတော်သီချင်းကို တရားဝင်ပြန်ဆိုခြင်းသည် ၅၂ စက္ကန့်ခန့်ကြာမြင့်သည်။ ပထမနှင့် နောက်ဆုံးစာကြောင်းများ ပါဝင်သော အတိုချုံးဗားရှင်း (ကစားရန် စက္ကန့် 20 ခန့်ကြာသည်) ကိုလည်း အခါအားလျော်စွာ လုပ်ဆောင်ပါသည်။ အိန္ဒိယအမျိုးသားကွန်ဂရက် ၏ ကတ္တား (ယခု ကာလကတ္တား ) အစည်းအဝေးတွင် ၁၉၁၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ပထမဆုံး လူသိရှင်ကြား သီဆိုခဲ့သည်။
### မြန်မာအက္ခရာဖြင့် တရားဝင်စာသား 
## မှတ်စု
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်သီချင်းများ
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားသင်္ကေတများ
ဒေတာရွှေ့ပြောင်းခြင်း

**ဒေတာရွှေ့ပြောင်းခြင်း** ဆိုသည်မှာ ကွန်ပျူတာ သိုလှောင်မှု စနစ်တစ်ခုမှ ဒေတာကို အခြားစနစ်တစ်ခုသို့ ရွေးချယ်ခြင်း၊ ပြင်ဆင်ခြင်း၊ ထုတ်ယူခြင်းနှင့် အသွင်ပြောင်း ခြင်း အပြင် အပြီးအပိုင် လွှဲပြောင်း ပေးခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ရွှေ့ပြောင်းထားသောဒေတာ၏တရားဝင်မှုကို ပြည့်စုံစေရန်နှင့် မူရင်းဒေတာ သိမ်းဆည်းခြင်းအား ဖျက်သိမ်းခြင်းကို ဒေတာရွှေ့ပြောင်းခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုလုံး၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် ယူဆပါသည်။    

ယေဘူယျအားဖြင့် ဒေတာရွှေ့ပြောင်းခြင်းဆိုသည်မှာ သမရိုးကျ မူရင်းစနစ်၏ မူရင်းဒေတာအရင်းအမြစ်မှ ဒေတာများကို သတ်မှတ်ထားသော စနစ်သစ်၏ ဒေတာအရင်းအမြစ်ထဲသို့ ရွှေ့ပြောင်းသော လုပ်ငန်းစဉ် တခုဖြစ်ပါသည်။ ဒေတာ ရွှေ့ပြောင်းခြင်းကို စနစ်တခု တည်ဆောက်ခြင်း၊ အဆင့်မြှင့်တင်ခြင်း သို့မဟုတ် စုစည်းမှုများအတွက် အဓိက ထည့်သွင်းစဉ်းစားထားပြီး  တတ်နိုင်သမျှ အလိုအလျောက်ဖြစ်စေရန်၊ လူသားအရင်းအမြစ်များကို ပင်ပန်းသောအလုပ်များမှ လွတ်မြောက်စေရန်အတွက် လုပ်ဆောင်ပါသည်။ ဆာဗာ သို့မဟုတ် သိုလှောင်ကိရိယာ အစားထိုးခြင်း၊ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းခြင်း သို့မဟုတ် အဆင့်မြှင့်တင်ခြင်း၊ အက်ပ်လီကေးရှင်း ရွှေ့ပြောင်းခြင်း ၊ ဝဘ်ဆိုက် စုစည်းခြင်း၊ ဘေးအန္တရာယ်များမှ ပြန်လည်ရယူခြင်းနှင့် ဒေတာစင်တာ နေရာချထားခြင်း စသည့်ဖြင့်  အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ဒေတာရွှေ့ပြောင်းခြင်း ပြုလုပ်ကြပါသည်။  

**အားနည်းချက်များ**

* အချိန်ကုန်ခြင်း - ရွှေ့ပြောင်းခြင်းဆိုသည်မှာ မီဒီယာတစ်ခုတွင် သိမ်းဆည်းထားသည့် ဒေတာအရာဝတ္တုအားလုံးအတွက် ကြားခံတစ်ခုခေတ်လွန်ချိန်ရောက်တိုင်း ထပ်ခါတလဲလဲလုပ်ဆောင်ရမည့် စဉ်ဆက်မပြတ်လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
* ငွေကုန်ကြေးကျများ - အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုသည် ပြောင်းရွှေ့မှုတစ်ခုစီတွင် ဒေတာသိုလှောင်မှုမီဒီယာကို ထပ်မံဝယ်ယူရပါမည်။ 

**ကိုးကား**
ကဏ္ဍ:အချက်အလက် စီမံခန့်ခွဲခြင်း
အမှတ်(၁၃၇) ခြေလျင်တပ်ရင်း

**အမှတ်(၁၃၇) ခြေလျင်တပ်ရင်း** (အတိုကောက်: **ခလရ(၁၃၇)**) သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ မချမ်းဘောမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။

ကဏ္ဍ:ခြေလျင်တပ်ရင်းများ
ချဉ်ယုတ်ပင်

**ချဉ်ယုတ်ပင်** (**Garuga pinnata**) သည် မျိုးရင်း Burseraceae ရှိ သစ်ပင် မျိုးစိတ်တခုဖြစ်သည်။ အင်ဒိုချိုင်းနား၊ တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း၊ အိန္ဒိယတိုက်ငယ်တို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။

## ပြခန်း

File:Garuga_pinnata_(Kakad)_in_Kinnarsani_WS,_AP_W_IMG_5726.jpg|အပွင့်
File:Garuga_pinnata_(Kakad)_in_Kinnarsani_WS,_AP_W2_IMG_5733.jpg|အသီး
File:Garuga_pinnata_(Kakad)_in_Kinnarsani_WS,_AP_W_IMG_5735.jpg|အခေါက်

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ
မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၇

**မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၇**သည် နိုဘိုတယ် ဟိုတယ်၊ ရန်ကုန် ၌ ၂၀၁၆ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၆ရက်နေ့ တွင်ကျင်းပသော (၅)ကြိမ်မြောက် မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ပြိုင်ပွဲဖြစ်သည်။ ပြိုင်ပွဲအြပီးတွင် အနိုင်ရရှိသူ ဇွန်သံစဉ်၊ ရန်ကုန် အား မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၁၆ အလှမယ် ထက်ထက်ထွန်း၊ ရန်ကုန် မှ သရဖူလွှဲပြောင်းခဲ့သည်။ အနိုင်ရရှိသူသည် အမေရိကန်နိုင်ငံ တွင်ကျင်းပသည့် မယ်စကြဝဠာ ၂၀၁၇သို့ မြန်မာကိုယ်စားပြုအဖြစ် သွားရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့မည်။ 

## ပြိုင်ပွဲကျင်းပခြင်း
### ပြိုင်ပွဲကျင်းပရာ နေရာနှင့်အချိန်
### ပြိုင်ပွဲဝင်ရွေးချယ်ခြင်း
## ရလဒ်များ
### နေရာရရှိမှု
### အထူးဆုများ
## ကိုးကား 
*
ဘေလိန်းဝေလငါး

**ဘေလိန်းဝေလငါး** () သည် စီတက်ဆီယာ၏ မျိုးစဉ်ခွဲ နှစ်ခုအနက်မှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကို 'ဝေးလ်ဗုန်း ဝေလငါးများ' သို့မဟုတ် 'မဟာဝေလငါးများ' ဟုလည်းခေါ်ဆိုကြသည်။

ဘေလိန်းဝေလငါးများတွင် ကီရာတင်ဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော ဘေလိန်းပြားများရှိသည်။ ကွာခြားချက်သည် အစာစားသည့် အပြုအမူနှင့်ဆက်စပ်နေလေသည်။ Baleen ဝေလငါးများသည် ရေမျောများကို ရေထဲမှ ၎င်းဘေလိန်းပြားများအသုံးပြုကာ စစ်ထုတ်၍ စားသုံးကြပြီး Odontoceti ဟုခေါ်သော သွားရှိ ဝေလငါးများမှာမူ ပိုကြီးမားသော သားကောင်များကို စားသုံးကြသည်။

ဤမျိုးစဉ်ခွဲတွင် မျိုးရင်း (၄)မျိုး နှင့် မျိုးစိတ် (၁၄)မျိုး ထပ်မံခွဲခြားထားသည်။

## ဘေလိန်း 
thumb| ဘေလိန်းပြား|left
ဘေလိန်းဝေလငါးများသည် သန္ဓေသားဘဝမှလွဲ၍ ကျန်အရွယ်များတွင် သွားများ မပါရှိပေ။ ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းများမှ အရွယ်ရောက်ပြီး ဘေလိန်းဝေလငါးများတွင် အံသွားများပါရှိသော်လည်း ခေတ်သစ်အရွယ်ရောက်ပြီး ဘေလိန်းဝေလငါးများတွင် ဘေလိန်းပြားသာပါရှိသည်။ သန္ဓေသားသွားများကို ဝေလငါး၏ပါးစပ်ထိပ်မှ ရှည်လျားသော ကန့်လန့်ကာနှင့်တူသော ဘေလိန်းပြားဖြင့် တဖြည်းဖြည်း အစားထိုးလာကြခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုအပြားများသည် အရှည် ၁၂ ပေ ရှည်ပြီး၊ တစ်ပေ သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပို၍ကျယ်နိုင်သည်။ ၎င်းတို့ကို အပြင်ဘက်မှ ကြည့်ပါက ဖြောင့်စင်းနေသည့် ဓားများကဲ့သို့ ထင်ရသော်လည်း အတွင်းတွင်မူ သွားပွတ်တံ သို့မဟုတ် ခေါင်းဖြီးနှင့်သာ ပို၍ဆင်တူသည်။ ဘလိန်းသည် ကီရာတင်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး နို့တိုက်သတ္တဝါများ၏ ဆံပင်နှင့် လက်သည်းတို့တွင်လည်း တွေ့ရှိနိုင်သော တစ်ရှူးမျိုးပင်ဖြစ်သည်။

## နေထိုင်ပြုမူပုံ 
ဘေလိန်းဝေလငါးများသည် အသံဖြင့် ဆက်သွယ်မှုပြုလုပ်ကြသည်။ ၎င်းတို့၏ အသံများသည် ရိုးရှင်းမှုလည်း ရှိနိုင်သကဲ့သို့ ရှုပ်ထွေးမှုလည်းရှိနိုင်လေသည်။ ဝေလငါးများ၏ တေးသံကဲ့သို့ သီဆိုမှုသည် ခရီးဝေးဆက်သွယ်မှုအတွက် ပြုလုပ်မှုဖြစ်နိုင်သည်ဟု သိပ္ပံပညာရှင်အများစုက ယူဆကြသည်။

## အရွယ်အစား 
center|thumb|500x500px|ဘေလိန်းဝေလငါးများ၏ အရွယ်အစားနှိုင်းယှဉ်မှု ပြသထားပုံ
ဘေလိန်းဝေလငါးများသည် ယေဘူယျအားဖြင့် သွားရှိသော ဝေလငါးများထက် ပိုကြီးပြီး အမများသည်လည်း အထီးများထက် ပိုကြီးသည်။ ထိုအဖွဲ့တွင် အကြီးဆုံး သက်ရှိသတ္တဝါမျိုးစိတ်ဖြစ်သည့် အပြာရောင် ဝေလငါးလည်း ပါဝင်လေသည်။

## ရေမျက်နှာပြင်အထက်သို့ ဖောက်ထွက်ခြင်း 
၎င်းတို့၏ ကိုယ်အလေးချိန်သည် အလွန်လေးလံသော်လည်း ဘေလိန်းဝေလငါးများသည် ရေထဲမှ လုံးဝခုန်ထွက်နိုင်သည်။ ဟမ်းဘက်ဝေလငါးများ၏ ခုန်ထွက်နိုင်မှုစွမ်းရည်ကိုသာ လူသိများပြီး ၎င်းတို့နည်းတူ အခြားသော ဝေလငါးများသည် ၎င်းတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်ဖြင့် ရေထဲမှ ခုန်ထွက်ခြင်း သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ ဆူးတောင်များဖြင့် ရေမျက်နှာပြင်အား ကျယ်လောင်စွာ ရိုက်သည့် အပြုအမူများပြုလုပ်ကြသည်။ ဝေလငါးများ၏ ထို့ကဲ့သို့သော အပြုအမူသည် မည်သည့်အဓိပ္ပါယ်ဖြစ်သည်ကိုမူ တစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ အတိအကျမရှိကြသေးပေ။ ၎င်းသည် ဆက်သွယ်ပြောဆိုသော အပြုအမူမျိုးဖြစ်နိုင်သည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြသည်။

## လူသားများအတွက် အရေးပါမှု 
၁၁ ရာစုမှ ၂၀ ရာစုနှောင်းပိုင်းအထိ ဘေလိန်းဝေလငါးများသည် ၎င်းတို့၏ ဆီ နှင့် ဘေလိန်းတို့အတွက် အမဲလိုက်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ၎င်းတို့၏ ဆီများကို မာဂျရင်းနှင့် ဟင်းချက်ဆီအဖြစ် ပြုလုပ်နိုင်သည်။ ဘေလိန်းများကို corset များ တောင့်တင်းစေရန်နှင့် ထီးရွက်နှင့် စက္ကူတွန့်ခြင်းများ ပြုလုပ်ရန်အတွက် အသုံးပြုခဲ့သည်။

## ကိုးကား
မယ်ကမ္ဘာမြေ ၂၀၂၃

**မယ်ကမ္ဘာမြေ ၂၀၂၃**သည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ Nha Trangမြို့  ၌၂၀၂၃ခုနှစ် တွင်ကျင်းပမည့် (၂၃)ကြိမ်မြောက် မယ်ကမ္ဘာမြေ ပြိုင်ပွဲဖြစ်သည်။

## ပြိုင်ပွဲဝင်များ
၂၀၂၂ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၈ရက်နေ့အထိ  ပြိုင်ပွဲဝင်၁၀ဦး အတည်ပြုရရှိသည်။
ပုပ္ပါးမျောက်မြီးရှည်

**ပုပ္ပါးမျောက်မြီးရှည်** (***Trachypithecus popa***) သည် Cercopithecidae မျိုးရင်းမှ ပရိုင်းမိတ် မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်သာ တွေ့ရှိရပြီး ၎င်းမျောက်များနေထိုင်ရာ ပုပ္ပါးတောင်အား အစွဲပြု၍ အမည်ပေးထားခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုပုပ္ပါးတောင်ဒေသတွင် အကောင်ရေ ၁၀၀ ကျော်ခန့်သာ တွေ့ရှိရကြောင်းသိရသည်။ ထို့ကြောင့် ဤမျောက်မျိုးစိတ်အား IUCN အနီရောင်စာရင်းတွင် မျိုးသုဉ်းလုနီးပါးအန္တရာယ်ရှိသော မျိုးစိတ်အဖြစ် စာရင်းသွင်း သတ်မှတ်ထားပြီး တောရိုင်းတွင်တွေ့ရှိရသော အကောင်ရေစုစုပေါင်းတွင် အရွယ်ရောက်ပြီးအကောင်ရေအနေဖြင့် ၂၀၀ မှ ၂၅၀ ခန့်အထိရှိနိုင်သည်ဟု ပညာရှင်များကခန့်မှန်းထားသည်။

မျိုးရိုးဗီဇခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုနှင့်အတူ လေ့လာမှုပြုလုပ်ရာ၌ လန်ဒန်သဘာဝသမိုင်းပြတိုက်ရှိ ဖယ်ယာ မျောက်မျက်ကွင်းဖြူ နမူနာနှင့် ပုပ္ပါးမျောက်မြီးရှည်၏ နမူနာတို့ကို နှိုင်းယှဉ်မှုလုပ်ဆောင်ချက်လည်းပါဝင်ခဲ့သည်။ စစ်ဆေးမှုရလဒ်တွင် ၎င်းတို့၏ အရေခွံများ၊ ဦးခေါင်းခွံများနှင့် အရောင်ကွဲပြားမှု အနည်းငယ်ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။

## သွင်ပြင်လက္ခဏာများ 
ပုပ္ပါးမျောက်မြီးရှည်တွင် အညိုရင့်ရောင် သို့မဟုတ် မီးခိုးရောင်နောက်ကျော၊ အဖြူရောင် ဝမ်းဗိုက်နှင့် အနက်ရောင် လက်နှင့် ခြေထောက်များရှိသည်။ မျက်လုံးတစ်ဝိုက်တွင် ထူးခြားသော အဖြူရောင်အကွင်းများအပြင် မုတ်ဆိတ်မွှေး ပါရှိသည်။ အလေးချိန်မှာ ၁၈ ပေါင် (၈ ကီလိုဂရမ်)  ဝန်းကျင်ရှိသည်။

## ဖြန့်ကျက်တွေ့ရှိရမှု နှင့် ကျက်စားရာ ဒေသ 
ပုပ္ပားမျောက်မြီးရှည်များအား မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းတွင် တွေ့ရှိရပြီး အဓိကအားဖြင့် ပုပ္ပားတောင်အနီးတွင် ပိုမိုတွေ့ရှိရသည်။

## ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်မှု 
ပုပ္ပါးမျောက်မြီးရှည်သည် ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်ခံရခြင်း၊ ကျက်စားရာဒေသများ ပျက်စီးခြင်းနှင့် စားကျက်မြေများ ကွက်ကျားဖြစ်ခြင်းတို့ကြောင့် မျိုးသုဉ်းမည့် အန္တရာယ်နှင့် ခြိမ်းခြောက်ခြင်းခံနေရသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:မျောက်များ
ချစ်ရမ္မက်

**ချစ်ရမ္မက်** တေးစီးရီး ကို ပလေးဘွိုင်း တီးဝိုင်းနှင့် တီးခတ်ပြီး တိုနီ(လင်း) က အသံဖမ်းယူခဲ့သည်။ စပယ်ဦး တေးသံသွင်းက မူပိုင်ဖြစ်ပြီး ၁၉၈၂ ဂျူလိုင်တွင် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။

## တေးစီးရီးဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ 
### သီဆိုသူများ 
* ပလေးဘွိုင်း သန်းနိုင်
* ပုလဲ

### တေးရေးဆရာများ 
* ကိုလေးလွင်
* ဝင်းမင်းထွေး

### တီးခတ်သူများ 
* တက္ကသိုလ် အေးမောင်
* ကြည်ဝင်းသောင်း
* ကျော်နိုင်
* ကျော်မင်း
* တင်ဦးသောင်း
* ပလေးဘွိုင်း သန်းနိုင်
* စံလင်း

### ပါဝင်သော သီချင်းများ 
# ဟောလိဝုဒ်သွားမယ်
# ချစ်ရမ္မက်
# ဪမိန်းမ
# လေယာဉ်ခရီးစဉ်အမှတ်ယူဘီ ၄၀၃
# ဂျင်းဘောင်းဘီအပြာနဲ့မင်း
# နေရစ်ခဲ့လေ
# ဖြေးဖြေးပေါ့
# ကြိုက်သွားပြီ
# ယောင်္ကျားမျက်ရည်
# ကလင်ကလင်
# တစ်လမ်းမောင်း
# အားလေးမလျှော့နဲ့နော်
# အားလုံးမှားယွင်း
# သည်လူကိုအရယူမယ်
# ရေပြာကမ်းရိပ်မလာချင်
# အမူးဘဲ
# ပထမအသည်းကွဲဇာတ်လမ်း
# အကြံရပြီ

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာသီချင်းများ
အာအူလီအီ ခရဗာလျို

**ဩလီအီ ခရာဗလီအို** (, ; 2000 ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ 22 ရက်နေ့တွင် မွေးဖွား) သည် 2016 Disney 3D ကွန်ပြူတာ-ကာတွန်း ရုပ်ရှင် *Moana*တွင် ကျော်ကြားသော ဇာတ်ကောင်၏ အသံအဖြစ် သရုပ်ဆောင်သည့် အမေရိကန် မင်းသမီးနှင့် အဆိုတော်တစ်ဦးဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်များ 
* 

ကဏ္ဍ:အမေရိကန် အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် အမျိုးသမီး ရုပ်မြင်သံကြားသရုပ်ဆောင်များ
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် အမျိုးသမီး အသံသရုပ်ဆောင်များ
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ကလေးသရုပ်ဆောင်များ
​သင်္ခမ်းကြီးစေတီတော်

**သင်္ခမ်းကြီးစေတီတော်**သည် ပြည်ခရိုင် ၊ ရွှေတောင်မြို့နယ် ရွှေနတ်တောင်ဘုရား ၏ တောင်ဘက်အရပ်၊ ကံသုံးဆင့်ကြီးအုပ်စု တွင် တည်ရှိပြီး ဒွိတ္တဘောင်မင်းကြီး ၏ မကိုဋ်တော် စလွယ်တော်များ ဓာတ်တော်ဌာပနာထားတော်မူသောရှေးဟောင်းသမိုင်းဝင်စေတီတော်တစ်ဆူဖြစ်သည်။
 

## သမိုင်းကြောင်း
သရေခေတ္တရာခေတ် ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီး လက်ထက်တွင် သီဟိုကျွန်း အရပ်မှ ရဟန်းအရှင်သူမြတ် အရှင်အပါး (၃၀၀) သည် သာသနာပြု ရန်အတွက် သရေခေတ္တရာသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး ဤ ရဟန္တာအရှင်သူမြတ်တို့အား ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီး နှင့်မိဖုရား တို့က ပစ္စည်းလေးပါးများကိုထောက်ပံ့လှူတန်းပြီး ထို ရဟန္တာအရှင်မြတ်တို့သည်မင်းကြီးနှင့်မိဖုရားများနှင့် တကွ နန်းတွင်းသူနန်းတွင်းသားများတိုင်းသူပြည်သားများကို ​နေ့စဉ်နေ့တိုင်းတရားထူတရားမြတ်များကို ဟောကြားတော်မူပြီး တရားနာ​ ကြား​ကြသည်။တစ်နေ့သောအခါ မင်းကြီးနှင့်မိဖုရားနန်းတွင်းသူနန်းတွင်းသားများ တိုင်းသူပြည်သားတို့သည် နန်းတော်တွင်းတွင်ဆွမ်းကျွေးပွဲအလှူတစ်ခုပြုလုပ်ပြီးထိုဆွမ်းကျွေးအလှူပွဲတွင် ရဟန္တာအရှင်မဟာယသမထေရ် ဟောကြားတော်မူသောတေမိယဇာတ်တော်ကို ပိဿနိုးမိဖုရားသည် ကြည်ညိုလှသဖြင့် တေမိဇာတ်၌ ပါရှိသည့် ကာသိကရာဇ်တိုင်း ဗာရာဏသီပြည်သို့ သွား၍ တေမိမင်းသား ရဟန်းပြုလုပ်သည့်တိုင်အောင်သော အဖြစ် အပျက်နေရာထိုင်ခင်းတို့ကို ရှုမြင်လိုသည့်ချင်ခြင်း ပြင်းပြစွာဖြစ်၏။ မိဖုရား၏ဆန္ဒကို ပြည့်ဝစေရန် ကဉ္စနာဂီရိခေါ် ကာသိတိုင်းအဖြစ် စီရင်၍ မိဖုရားအား လိုက်လံပြသသည်ဟု ဆိုလေပြီး ရွှေနတ်တောင်၏ အနီးဝန်းကျင်တွင် မိဖုရားကြီး လှည့်လည်ကြည့်ရှုစဉ်က တေမိမင်းသားအား မြေမြှုပ်ရန် တွင်းတူးသည့်နေရာဟု ပြသရာဖြစ်သော တွင်းတောင်အရပ်၊ ရထားရပ်ရာဖြစ်သော ရပ်တော်မူအရပ် (ယခု မှတ်တော်မူအရပ်)၊ မင်းသားရထားမှဆင်း၍ အားစမ်းအံ့သောငှာ ရထားကိုမွှေ့၍ လည်စေရာဌာနဟု ပြသည့်အရပ်ဖြစ်သော ယခုအခါ မွေလယ်ရပ်၊ တေမိမင်း၏ ခမည်းတော် မယ်တော်တို့ လိုက်လာ၍ ရသေ့ရဟန်းပြုကာ နေထိုင်ရာဌာနဟု ပြသသည့်အရပ်ကို ခမည်းတော်သင်္ခမ်း၊ မယ်တော်သင်္ခမ်း၊ ဟုတွင်သော သင်္ခမ်းကြီးတောင် စသည်တို့သည် ယခုတိုင် ရှိပြီးသင်္ခမ်းကြီးတောင်တွင်လည်း ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီး မိဖုရားပိဿနိုးနှင့် စန္ဒာဒေဝီ မိဖုရားခေါင်ကြီးတို့က ဓာတ်တော်ဌာပနာ၍ တည်ထားသောသမိုင်းဝင်သင်္ခမ်းကြီးစေတီ ရှိသည်။ 

မြန်မာသက္ကရာဇ် (၁၃၈၁) ခုနှစ် တပေါင်းလပြည့်နေ့ တနင်္ဂနွေနေ့ တွင် သင်္ခမ်းကြီး​တောင်စေတီတော်တွင်စိန်ဖူးတော်၊ ငှက်မြတ်နားတော်၊ထီးတော်ကြီးအားရွှေသင်္ကန်းကပ်၍ အရံစေတီ(၂၈)ဆူကိုစိန်ဖူးတော်တင်လှူ၍ ဗုဒ္ဓါဘိသေက အနေကဇာတင် ပွဲများပြုလုပ်၍ပြုပြင်မွန်းမံတည်ထားကိုးကွယ်ပါသည်။

## အ​ခြားဖက်ရှူ့ရန်ဆောင်းပါးများ
* ရွှေမျက်မှန်ဘုရားကြီး

* စက်စက်ယိုစေတီတော်

* ရွှေနတ်တောင်ဘုရား

## ကိုးကား
Miss International Queen

**Miss International Queen** ပြိုင်ပွဲ သည်ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး လိင်ပြောင်းအလှမယ်ပြိုင်ပွဲ ဖြစ်သည်။ ထိုပြိုင်ပွဲကို ၂၀၀၄ခုနှစ်၌ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။

## အနိုင်ရရှိသူများ 
### အနိုင်ရရှိသူများ 

File:Miss International Queen 2020 finalists (cropped).jpg|**Miss International Queen 2020**Valentina Fluchaire Mexico
File:Jazell Barbie Royale Final Walk Miss International Queen 2020 (cropped).jpg|**Miss International Queen 2019**Jazell Barbie Royale United States
File:Huong Giang in 2015 (cropped).png|**Miss International Queen 2018**Nguyễn Hương GiangVietnam
File:Haruna-Ai in Nagaoka (cropped).jpg|**Miss International Queen 2009**Ai Haruna Japan
File:Erica Andrews Shankbone 2010 NYC.jpg|**Miss International Queen 2006**Erica Andrews† Mexico
File:Treechada Petcharat POEM Autumn-Winter 2019.png|**Miss International Queen 2004**Treechada Petcharat Thailand  

### အနိုင်ရရှိမှု အကြိမ်အရေအတွက် 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အလှမယ်ပြိုင်ပွဲများ
ပတ္တမြားဂမုန်း

ပတ္တမြား ဂမုန်းသည်  **ပတ္တမြားမှန်လျှင် နွံမနစ်** ဆိုသည့်အတိုင်းအတိတ်တစ်ဘောင် နိမိတ်ဆောင်သည့် ဂမုန်းဖြစ်ပါသည်။

စီးပွားလာဘ်လာဘ တိုးတက်တော့မည်ဆိုလျှင် သို့မဟုတ် ငွေအစုလိုက်အပြုံလိုက်
ဝင်တော့မည်ဆိုလျှင် မိမိစိုက်ပျိုးထားသော ပတ္တမြား ဂမုန်းများပွင့်တတ်ပါသည်။

ပတ္တမြား ဂမုန်းအပင်မှာ နာနတ်ပင်နှင့် ဆင်သယောင်ထင်ရသော်လည်း ပတ္တမြားဂမုန်းပင်၏ အရွက်မှာ နာနတ်ရွက်ကဲ့သို့ မရှည်ဘဲ ထိပ်ဖျားဝိုင်း၍ အရွက်များဘေးတွင်ဆူးမရှိပါ။

အပင်တစ်ပင်သည် တစ်ကြိမ်သာပွင့်ပြီး နောက်ထပ်အပွင့်မပွင့်ပါ။ အပင်သစ်ထပ်မံထွက်ခြင်းဖြင့်သာမျိုးပွားပါသည်။

ပတ္တမြားဂမုန်းပွင့်သည် အရွက်များအလယ်မှ ဖူးတံထွက်လာကာ ရိုးတံရှည်လျက် ပွင့်လာတတ်ပါသည်။

ပွင့်သောအခါ ပွင့်ဖတ်လေးများထိပ်တွင် အနီရဲရောင် အပွင့်တံများ ဝန်းရံပွင့်ပြီး ပတ္တမြားကဲ့သို့ လှပပါသည်။

ပတ္တမြားဂမုန်းပွင့် အားဘုရားကပ်လှူ၍ ပဋ္ဌာန်း ၂၄ ပစ္စည်း ရွတ်ဖတ်ပူဇော်ပါက စီးပွားလာဘ်လာဘ ပိုမိုတိုးတက်စေပါသည်။
လင်းမြွေ

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:အီရန်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ငန်းစောင်း

စပမြွ

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
မြွေဝံပုလွေ

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ဘူတန်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
အမျိုးသားကာကွယ်ရေး လုပ်ပိုင်ခွင့်အက်ဥပဒေ

**အမျိုးသားကာကွယ်ရေး လုပ်ပိုင်ခွင့်အက်ဥပဒေ** (အင်ဒီအေအေ) ( (NDAA)) သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကာကွယ်ရေးဌာနအတွက် နှစ်စဉ်ဘတ်ဂျက်နှင့် အသုံးစရိတ်များကို သတ်မှတ်ပေးသည့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဖက်ဒရယ်ဥပဒေများ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ပထမဆုံး အင်ဒီအေအေအက်ဥပဒေကို ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် အတည်ပြုပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ အမေရိကန်ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်သည် ကာကွယ်ရေးအသုံးစရိတ်ကို နှစ်စဉ်တစ်နှစ်တာ ဥပဒေကြမ်းနှစ်ခုဖြင့် ကြီးကြပ်သည်။ ယင်းတို့မှာ လုပ်ပိုင်ခွင့်ဥပဒေနှင့် ဘဏ္ဍာငွေခွဲဝေသုံးစွဲရေးဥပဒေတို့ဖြစ်ကြသည်။ ထိုလုပ်ပိုင်ခွင့်ဥပဒေကြမ်းသည် အထက်လွှတ်တော်၏ တပ်မတော်ရေးရာကော်မတီနှင့် အောက်လွှတ်တော်၏ တပ်မတော်ရေးရာကော်မတီတို့၏ စီရင်ပိုင်ခွင့်ဖြစ်ပြီး ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာများတွင် ရန်ပုံငွေထောက်ပံ့ပေးမှုနှင့် စရိတ်ငွေသုံးစွဲမှုဆိုင်ရာ မူဝါဒများတွင် အဆုံးအဖြတ်ပေးနိုင်သည်။ ဘဏ္ဍာငွေခွဲဝေသုံးစွဲရေးဥပဒေမှတစ်ဆင့် ရန်ပုံငွေများထောက်ပံ့ပေးသည်။

ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်သည် ထိုအက်ဥပဒေကိုအတည်ပြုရာ၌ တစ်ခါတစ်ရံတွင် ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်အမတ် သို့မဟုတ် အခြားထင်ရှားသူတစ်ဦးဦးကို ဂုဏ်ပြုရန်အလို့ငှာ ထိုသူ၏အမည်ကို ဥပဒေအမည်တွင် ထည့်သွင်းလေ့ရှိသည်။ သာဓကအားဖြင့် ၂၀၀၁ ဘဏ္ဍာနှစ်အတွက် ဥပဒေကို တောင်ကယ်ရိုလိုင်းနားပြည်နယ်၏ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဖလွိုက် ဒီ စပန့်စ်အား ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် "၂၀၀၁ ဘဏ္ဍာနှစ်အတွက် ဖလွိုက် ဒီ စပန့်စ် အမျိုးသားကာကွယ်ရေး လုပ်ပိုင်ခွင့်အက်ဥပဒေ" ဟူ၍‌အမည်ပေးခဲ့သည်။

## ထင်ရှားသည့်အက်ဥပဒေများ 
* ၂၀၁၉ ဘဏ္ဍာနှစ်အတွက် အင်ဒီအေအေ အက်ဥပဒေတွင် အထက်လွှတ်တော်အမတ်နှင့် ၂၀၀၈ ခုနှစ် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲ၌ ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သူ ဂျွန် မက်ကိန်းကိုဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် သူ၏အမည်ထည့်သွင်းခဲ့သည်။
* ၂၀၂၀ ဘဏ္ဍာနှစ်အတွက် အင်ဒီအေအေ အက်ဥပဒေသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အာကာသတပ်မတော်ကို သီးခြားတပ်ဖွဲ့ခွဲအဖြစ် ဖွဲ့စည်းနိုင်စေခဲ့သည်။
* ၂၀၂၃ ဘဏ္ဍာနှစ်အတွက် အင်ဒီအေအေ အက်ဥပဒေတွင် မြန်မာနိုင်ငံနှင့်ပက်သက်သော ဘားမားအက်ဥပဒေ (BURMA Act၊ Burma Unified through Rigorous Military Accountability Act (စစ်တပ်အပေါ်ပြင်းထန်စွာအရေးယူမှုဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံကိုစည်းလုံးစေရေးအက်ဥပဒေ)) ပါဝင်သည်။ ထိုအက်ဥပဒေတွင် မြန်မာစစ်တပ်၏ တာဝန်ရှိသူများကို ပိတ်ဆို့အရေးယူရေးနှင့် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး အင်အားစုများကို ကူညီထောက်ပံ့ရေးတို့ပါဝင်သည်။ မြန်မာစစ်အစိုးရသည်မူ ထိုဥပဒေသည် အကြမ်းဖက်သမားများကို ထောက်ခံသည်ဟုဆို၍ ကန့်ကွက်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ
* ၁၉၉၆ ခုနှစ်မှစ၍ ခေတ်အဆက်ဆက် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သော အမျိုးသားကာကွယ်ရေး လုပ်ပိုင်ခွင့်အက်ဥပဒေများ

ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အမျိုးသားကာကွယ်ရေး လုပ်ပိုင်ခွင့်အက်ဥပဒေများ
မြွေပွေး

မြွေပွေး (***Daboia siamensis***) သည် အဆိပ်ရှိသော မြွေ မျိုးစိတ်ဖြစ်ပြီး အရှေ့တောင်အာရှ၊ တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်းနှင့် ထိုင်ဝမ်တို့တွင်တွေ့ရသော အဆိပ်ရှိ မြွေ မျိုးစိတ်ဖြစ်သည်။

## ကျက်စားရာ ဒေသများ 
မြွေပွေးများကို မြန်မာနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၊ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ထိုင်ဝမ် နှင့် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံရှိ ကျွန်းစုများတွင် နေထိုင်ကျက်စားသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။

## မြွေဆိပ်ဖြေဆေး ထုတ်လုပ်မှု 
၂၀၁၆ ခုနှစ်၏ အချက်အလက်များအရ မြွေပွေး၏ မြွေဆိပ်ဖြေဆေးများကို မြန်မာနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံတို့မှ ထုတ်လုပ်လျှက်ရှိသည်ဟု သိရသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အဆိပ်ရှိ မြွေများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
လည်ပင်းနီမြွေ

**လည်ပင်းနီမြွေ** (သိပ္ပံအမည် ***Rhabdophis helleri***') သည် မျိုးရင်းခွဲ Colubridae မျိုးရင်းတွင် Natricinae အုပ်စုဝင် ဖြစ်ပြီး "keelback" မြွေမျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ အရှေ့တောင်အာရှမျိုးရင်း ဖြစ်သည်။ အရွယ်အစားမှာ အလျား ၆၀-၈၀ စင်တီမီတာ (အများဆုံး ၁.၃ မီတာ) အထိ ရှိနိုင်သည်။ 
 
## အဆိပ်နှင့် အန္တရာယ်
အဆိပ်ပြင်းသော မြွေမျိုးစိတ်ဖြစ်ပြီး နောက်မေးရိုးတွင် အစွယ်ပါသည်။ အဆိပ်ကို ကိုက်ခံရပါက ထိုးသွင်းရန် အချိန်အနည်းငယ် လိုအပ်သည်။ အဆိပ်သည် သွေးခဲမှုကို ပျက်စီးစေပြီး (coagulopathy)၊ နာကျင်မှု၊ ရောင်ရမ်းခြင်း၊ သွေးယိုခြင်းနှင့် ကျောက်ကပ်ပျက်စီးခြင်းတို့ဖြစ်စေနိုင်သော်လည်း လူသေဆုံးမှု မှတ်တမ်းမရှိသေးပေ။ 

## သွင်ပြင်လက္ခဏာများ 
လည်ပင်းတွင် အနီရောင်အစင်းပါပြီး ကိုယ်ထည်မှာ သံချေးရောင် (olive-green) နှင့် အနက်စက်များ ရှိသည်။  ခြိမ်းခြောက်ခံရပါက လည်ပင်းကိုပြားဝပ်စေ၍ "S" ပုံစံကဲ့သို့ ခန္ဓာကိုယ်ကိုမြှင့်တင်ကာ အသံပြင်းပြင်းမြည်စေသည်။ လည်ပင်းရှိ Nuchal Glands မှ အဆိပ်ရည်ကို ထုတ်လွှတ်နိုင်သည်။ 
 
## ကျက်စားရာဒေသနှင့် တွေ့ရှိရသည့်နိုင်ငံများ
လည်ပင်းနီမြွေကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ ဘူတန်နိုင်ငံ၊ တရုတ်နိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ နီပေါနိုင်ငံနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံမြောက်ပိုင်း တို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။ စိုစွတ်သော သစ်တောများ၊ ရေကန်နှင့် စမ်းချောင်းအနီး၊ တောင်ကုန်းများတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည်။  

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကနဂုတ်မြွေ

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:မလေးရှားနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ