open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ဖေသွန်

**ဖေသွန်** ( ၊ ) သည် နေနတ်ဘုရား ဟီးလယပ်နှင့် မြစ်စောင့်နတ်သမီး ကလင်မနီတို့မှ မွေးသောသားဟု ဂရိဒဏ္ဍာရီ၌ လာသည်။

## ဒဏ္ဍာရီ 
နေရထားမောင်းသော ဟီးလယပ် (Helius) မှာ ကလင်မနီ (Clymene) နှင့် မေတ္တာမျှကာ ဖေသွန် ဟူသော သားတယောက် ရသည်။ ဟီးလယပ် အိုလံပတ်တောင်ခြေသို့ ပြန်သွားရာ ကလင်မနီက အီသီယိုပီးယားမှမင်းသား မီရော့ (Merops) နှင့် လက်ထပ်လိုက်သည်။ 

ဖေသွန် အရွယ်ရောက်သော် မီရော့မှာ သူ၏ဖခင်ရင်း မဟုတ်ကြောင်း ဟီးလယပ်သာ ဖခင်ရင်းဖြစ်ကြောင်း ကလင်မနီက ထုတ်ပြောသည်။ ဖခင်အတွက် ဂုဏ်ယူသော ဖေသွန်က သူငယ်ချင်းများကို ပြောပြသည်။ သူငယ်ချင်းများက မယုံသဖြင့် မိခင်အား ပူဆာရာ ဟီးလယပ်ရှိရာ နန်းတော်သို့ ဖေသွန်အား ကလင်မနီက လမ်းညွှန်လိုက်သည်။ ထိုနေရာသို့ ဖေသွန် သွားသည်။ 

မိခင်နှင့် ရုပ်ဆင်သော ဖေသွန်ကို ဟီးလယပ်က မြင်မြင်ချင်းပင် သိသည်။ ဖေသွန်က သူငယ်ချင်းများအား ဟီးလယပ်ကို ဖခင်ရင်းဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြလိုသည်ဟု တောင်းဆိုသည်။ ဟီးလယပ်ကလည်း ပထမဆုံးတွေ့ချိန်ဖြစ်၍ သားဖြစ်သူဆန္ဒကို လိုက်လျောသည်။ ဖေသွန်က ဟီးလယပ်မောင်းနေကျဖြစ်သော နတ်ရထားကို မောင်းလိုကြောင်း ဆိုလာသည်။ ဟီးလယပ်မှာ လိုက်လျောမိခြင်းကို နောင်တရတော့သည်။ နတ်မြင်းတို့မှာ အလွန်ရိုင်းပြီး ဟီးလယပ်သာ နိုင်နင်းသည်။ သို့ဖြစ်ရာ အခြားတခုပြောင်းရန် ဖေသွန်ကို အကြံပေးသည်။ သို့သော် ဖေသွန်က နတ်ရထားမောင်းရန်သာ ပူဆာရာ အကောင်းဆုံးကို မျှော်လင့်၍ ခွင့်ပြုလိုက်သည်။

နောက်တနေ့ နံနက်ခင်းတွင် နေရထားကို ဖေသွန် ဝင့်ဝင့်ကြွားကြွား မောင်းသွားသည်။ သို့သော် ထိုကာလမှာ မကြာလိုက်။ မြင်းတို့သည် ဟီးလယပ်မဟုတ်ကြောင်း သိလာသည်နှင့် သွားလိုရာသို့ ဦးတည်ကြတော့သည်။ ဖေသွန်မှာ ရထားမှမကျရန်သာ အားထုတ်နေရ၏။ နတ်ရထားသည် ညကောင်းကင်ကိုပါ ဝင်ရောက်၍ တိုးမိသမျှကို လောင်မြိုက်သွားစေသည်။ ထိုအမာရွတ်ကိုပင် နဂါးငွေ့တန်းဟု ခေါ်ကြပြီး ညအခါ တွေ့နိုင်သေးသည်။

ထိုနတ်ရထား၏ ကသောင်းကလန်ဖြစ်သည့်သတင်း အိုလံပတ်တောင်သို့ ရောက်လာ၏။ နတ်တို့၏ ပထမမိခင် ဂိုင်အာက ဇုအား ဖြေရှင်းရန် တောင်းဆိုသည်။ ရွေးစရာမရှိတော့၍ ဇုက မိုးကြိုးပစ်ရသည်။ မိုးကြိုးမှန်ကာ အရစ်ဒနော့မြစ် (Eridanos) သို့ နတ်ရထားနှင့်အတူ ဖေသွန် ကျသွားသည်။ ပန်းပဲဆရာ မီးနတ်ဘုရား ဟစ်ဖစ်စတပ်က ရထားသစ် ပြန်လုပ်ပေးသည်။ နေမင်း၏သမီးတော်များ (Heliades) မှာ မောင်အတွက် ဝမ်းနည်းကာ အရစ်ဒနော့မြစ်ဘေး၌ နှစ်များစွာ ငိုကြသည်။ နတ်များက သနားသဖြင့် ၎င်းတို့ကို ကျူပင်များအဖြစ် ပြောင်းပေးလိုက်သည်။
ခုနစ်မိုင်တံတား

**ခုနစ်မိုင်တံတား**သည် အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ ဖလော်ရီဒါ၊ မွန်ရိုးမြို့နယ်၊ ဖလော်ရီဒါကမ်းစပ်တွင် တည်ရှိသည့် တံတားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဆောက်လုပ်ခဲ့စဉ်က အရှည်ဆုံးသော တံတားများတွင် ၎င်းသည် ပင်လယ်ပြင်ကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည့် အဝေးပြေးလမ်းပါဝင်သည့် တံတားတစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤတံတားသည် အမေရိကန်၏ ၃၈၁၃ မိုင်ရှည်သည့် လမ်း၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။

ထိုနေရာတွင် တံတားနှစ်စင်း ရှိသည်။ အသစ်တစ်ခုသည် ယာဉ်များ သွားလာရန် ဖြစ်ပြီး အဟောင်းတစ်ခုသည် ခြေကျင်လမ်းလျှောက်ရန်နှင့် စက်ဘီးစီးနင်းရန်အတွက် ဖြစ်သည်။ တံတားဟောင်းကို Knights Key-Pigeon Key-Moser Channel-Pacet Channel Bridge ဟု လူသိကြသည်။ ဤတံတားအဟောင်းကို 1909 ခုနှစ်မှ 1912 ခုနှစ်အထိ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ Henry Flagler and Clarence S. Coe တို့၏ ညွှန်ကြားမှုအောက်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။

## သမိုင်း
## ကိုးကား
ဒေးဗစ် မားချန့် (ဂျာနယ်လစ်)

**ဒေးဗစ် အီး မားချန့်** (; ၁၉၆၅ ခုနှစ်ဖွား) သည် အမေရိကန်အခြေစိုက် ဗြိတိသျှသတင်းထောက်ဖြစ်ပြီး ဆိုးရွားသောငွေကြေးမှုခင်းများကို ပေါ်ပေါက်နေစဉ်ခဏ၌ပင် ဖော်ထုတ်လေ့ရှိသည့် သတင်းဌာန အော့ဖ်ရှောအလတ် (*OffshoreAlert*) ၏ ပိုင်ရှင်လည်းဖြစ်သည်။ မားချန့် နှင့် သတင်းဌာနသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ ပြည်နယ်နှင့် ဖက်ဒရယ်တရားရုံးများ၊ ဗန်ကူးဗား၊ တိုရန်တို၊ လန်ဒန်၊ ပနားမား၊ ဂရက်နေဒါ နှင့် ကေမန်းအိုင်လန်းတို့တွင် တရားစွဲဆိုခံရရုံသာမက အသက်အန္တရာယ်ခြိမ်းခြောက်မှုများလည်း ရရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
အန်ဒီ​ဝါဟော

**အန်ဒီဝါဟော** သည် အမေရိကန် အနုပညာရှင် ၊ ဒါရိုက်တာနှင့် ထုတ်လုပ်သူတစ်ဦးဖြစ်ကာ ပေါ့အနုပညာဟု လူသိများသည့် အနုပညာလှုပ်ရှားမှု၏ ရှေ့ဆောင်ပြယုဂ် ဖြစ်သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်များတွင် ထွန်းကားလာသည့် အနုပညာဖော်ပြချက် ၊ ကြော်ငြာ နှင့် ကျော်ကြားသူယဉ်ကျေးမှု အကြားက ဆက်နွယ်မှုများအား ရှာဖွေခြင်းက သူ့အလုပ်ဖြစ်ပြီး ပန်းချီ ၊ မှင်ခံပုံနှိပ်ပန်းချီ၊ ဓာတ်ပုံ နှင့် ပန်းပု အပါအဝင် အနုပညာကြားခံပစ္စည်းမျိုးစုံတို့ကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ သူ၏ လူသိများသော လက်ရာအချို့တွင် မှင်ခံပုံနှိပ်ပန်းချီ ''Campbell's Soup Cans* (၁၉၆၂) နှင့် *Marilyn Diptych* (၁၉၆၂) ၊ ခေတ်စမ်းရုပ်ရှင် *Chelsea Girls* (၁၉၆၆) ၊ မာလ်တီမီဒီယာပွဲ *Exploding Plastic Inevitable* (၁၉၆၆-၆၇) ပါဝင်သည်။

ပစ္စဘာ့ဂ်တွင် မွေးဖွားကြီးပြင်းခဲ့သော ဝါဟောသည် အစပထမပိုင်းတွင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းဆိုင်ရာပုံဆွဲဆရာ သက်မွေးဝမ်းကြောင်းလိုင်းကို လိုက်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ နှောင်းပိုင်းနှစ်များအတွင်း ပြခန်းများစွာတွင် သူ၏ လက်ရာများကို ပြသခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း လွှမ်းမိုးနိုင်မှုအရှိဆုံးနှင့် အငြင်းပွားဖွယ်ရာအဖြစ်ဆုံးအနုပညာရှင်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံလာရသည်။ သူ၏ နျူးယော့ခ် စတူဒီယို စက်ရုံ (The Factory) သည် ထင်ရှားကျော်ကြားသော ပညာတတ်များ ၊ ဆန့်ကျင်ဘက်လိင်ကဲ့သို့ ဝတ်စားဆင်ယင်သူများ ၊ ပြဇာတ်ရေးဆရာများ ၊ ဘိုဟီးမီးယန်း ပေတရာအနုပညာရှင်များ ၊ ဟောလိဝုဒ်နာမည်ကျော်များ နှင့် သူဋ္ဌေးသူကြွယ်ဝယ်လက်များကိုစုစည်းပေးသည့် နေရာအဖြစ် ထင်ရှားလူသိများလာသည်။ ဝါဟော၏ စူပါစတားများဟု လူသိများသူတို့ကို "၁၅ မိနစ်စာ ကျော်ကြားမှု" ဖြင့် ထင်ရှားစေခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ နှောင်းပိုင်းတွင် The Velvet Underground အမည်ရ ခေတ်စမ်းရော့ခ်ဂီတတီးဝိုင်း ကို စင်တင်ပြီး အင်တာဗျူးမဂ္ဂဇင်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ *အန်ဒီဝါဟော၏ ဒဿန* နှင့် *ပေါ့ပ်ဝါဒ - ဝါဟောခြောက်ဆယ်ခုနှစ်များ* အပါအဝင် စာအုပ်များစွာကို ရေးသားခဲ့သည်။ လိင်တူစုံမက်သူ လှုပ်ရှားမှုမပေါ်ပေါက်ခင်ကပင် လိင်တူနှစ်ခြိုက်သူတဦးအနေဖြင့် အတိအလင်းနေထိုင်လာသူ တဦးဖြစ်သည်။ သည်းခြေအိတ်ခွဲစိတ်ကုသမှုအပြီး ၁၉၈၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ၌ နှလုံးခုန်နှုန်းဖောက်ပြန်မှုဖြင့် အသက် ၅၈ နှစ်တွင် ကွယ်လွန်သည်။ 

ခေတ်ဟောင်းပြန်ပြောင်းအောက်မေ့သည့် ပြပွဲများ ၊ စာအုပ်များ ၊  ဖီးချား နှင့် မှတ်တမ်းတင်ရုပ်ရှင်များစွာတို့၏ ပင်တိုင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ အနုပညာနှင့် မော်ကွန်းမှတ်တမ်းများအား ရာသက်ပန် စုစည်းပြသထားသည့် အန်ဒီဝါဟော ပြတိုက်ကို သူ၏ ဇာတိ ပစ္စဘာ့ဂ်တွင် ထားရှိပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ အနုပညာရှင်တဦးတည်းအတွက် သက်သက် ရည်ရွယ်သည့် အကြီးဆုံးပြတိုက်ဖြစ်သည်။ သူ၏ ဖန်တီးမှုများစွာမှာ စုဆောင်းထားသင့်ပြီး အထူးတန်ဖိုး ရှိသည်များဖြစ်သည်။ ဝါဟောပန်းချီများအနက် တန်ကြေးအများဆုံးပေးခံရသည်မှာ ဒေါ်လာ ၁၀၅ သန်း တန်ဖိုးရှိ *Silver Car Crash (Double Disaster)'' အမည်ရှိ ၁၉၆၃ ကင်းဗတ်ပန်းချီ ဖြစ်သည်။ ကာလတလျောက်လုံး ရောင်းရသမျှ ဈေးအကြီးဆုံးပန်းချီများအနက်မှ အချို့မှာ သူ၏ လက်ရာများဖြစ်သည်။ ၂၀၀၉ အီကော်နော်မစ်စ်တ် ဆောင်းပါးတခုက ဝါဟောအား အနုပညာဈေးကွက်၏ လမ်းကြောင်းပြသသူဟု တင်စားခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ဖရန်ကို ကိုလွန်ဘူ

**ဖရန်စက်စကို မာရီယာ ကိုလွန်ဘူ**  (; ဩဂုတ် ၇၊ ၁၉၄၁ – ဩဂုတ်လ ၃၀၊ ၂၀၁၉) သည် အီတလီလူမျိုး ကာယဗလမောင်၊ အလေးမအားကစားသမား၊ သရုပ်ဆောင်နှင့် စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ 

မူလက လက်ဝှေ့သမားတစ်ဦးဖြစ်သည့် ကိုလွန်ဘူသည် မစ္စတာ အိုလမ်ပီရာပြိုင်ပွဲကို ၁၉၇၆ နှင့် ၁၉၈၁ ၌ အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး၊ ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် စတင်ကျင်းပသည့် ကမ္ဘာ့အသန်မာဆုံးလူ ပြိုင်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ပဉ္စမနေရာရခဲ့သည်။ သူသည် သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးအဖြစ်လည်း အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းခဲ့ပြီး ကာယဗလနှင့်အာဟာရအပေါ် မြောက်မြားစွာသော စာအုပ်တွေရေးသားခဲ့သည်။ ကိုလွန်ဘူသည် ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် FIFBB ၏ အောင်မြင်သူများ ခန်းမ တွင် ထည့်သွင်းခံခဲ့ရပြီး ၂၀၀၉ ခုနှစ်၌ အာနိုးဂန္ထဝင် တစ်သက်တာအောင်မြင်မှုဆုအား လက်ခံရရှိခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
ပဒုမဘုရား

အနောမဿီမြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန် ဝင်စံတော်မူပြီးသည့်နောက် လူတို့၏ သက်တမ်း အနှစ် (၁၀၀, ဝဝဝ) တစ်သိန်းတမ်းမှ ဆုတ်ချီ တက်ချီဖြင့် နောက်ဆုပ်ကပ် ကမ္ဘာနှစ်(၁၀၀, ဝဝဝ) တစ်သိန်းတမ်း ပြန်ရောက်သောအခါ 
### ဖြစ်တော်စဉ်
ပဒုမဘုရားအလောင်းတော်သည် တုသိတာနတ်ပြည်မှ လူ့ပြည်သို့ သက်ဆင်း၍ စမ္ပကမြို့တော်တွင် အသမမင်းကြီး နှင့် အသမဒေဝီ မိဖုရားကြီးတို့မှ ဖွားမြင်ကာ ရုပ်ဆင်းအင်္ဂါ စသည်တို့သည် သူတစ်ပါးတို့နှင့်မတူဘဲ မွေးဖွားစဉ်ကာလ၌ပင်
ပဒုမ္မာကြာမိုးကြီးရွာသွန်းသည်ကို အကြောင်းပြုကာ မဟာပဒုမ မင်းသားဟု ဆွေမျိုးများက အမည် သညာ မှည့်ခေါ်ကြသည်။ 

အလောင်းတော်မင်းသား အရွယ်ရောက် လျှင်-ဥတ္တရာဒေဝီမိဖုရားဖြင့်-နန္ဒုတ္တရ၊ ဝသုတ္တရ၊ ယသုတ္တရ ဟူသောရွှေနန်းသုံးဆောင်၌
နှစ်ပေါင်း(၃၃, ဝဝဝ)သုံးထောင်တိုင်တိုင် သားတော် ရမ္မမင်းသားဖွားမြင်သည်အထိ ရွှေနန်းစည်းစိမ်ကို ခံစားစံစားတော်မူသည်။ 

ဥယျာဉ်တော်၌ ပျော်ပါးထွက်စဉ် နိမိတ်ကြီးလေးပါး မြင်၍ ထိတ်လန့်မှုသံဝေဂဖြစ်ကာ အာဇာနည်မြင်း ကသော ရထားယာဉ်စီး၍ တောထွက်တော် မူခဲ့သည်။ ဒုက္ကရစရိယာအကျင့်မြတ်ကို(၈) လကြာ ကျင့်ပွား၍-မဟာသောဏဗောဓိ ကြောင်လျာကြီး ဗောဓိပင်ကို အမှီပြု၍ သဗ္ဗညုတ ဉာဏ်တော်ကို ရကာ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘုရား စင်စစ်ဖြစ်တော်မူသည်။ 
### ဂေါတမဘုရားအလောင်း
ဂေါတမဗုဒ္ဓ အလောင်းတော်မြတ်သည်
ပဒုမဘုရားပွင့်စဉ်အခါ ခြင်္သေ့မင်းဖြစ်၍၊ ပဒုမဘုရားရှင်ကိုဖူးမြင်ရသောအခါ ဘုရားရှင်လျင် အာရုံရှိသော ဗုဒ္ဓါရမ္မဏပီတိဖြင့် အစာမစားပဲ
ကြည်ညို၍နေလေရာ။ ပဒုမမြတ်စွာဘုရားက
နောင်အခါ ဤခြင်္သေ့မင်းသည် ဂေါတမမည်သော
ဘုရားစင်စစ်ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု နိယတဗျာဒိတ်စကား
မိန့်ကြားတော်မူသည်။ 
### တပည့်သာဝကများ
* အဂ္ဂသာဝကကြီး ယာ+ဝဲ (၂)ပါးကား- အရှင်သာလထေရ် ဥပသာလတေရ်တို့တည်း။ 
* အနီးကပ် အလုပ် အကျွေး ရဟန်းကား-ဝရုဏထေရ်တည်း။ 
* အဂ္ဂသာဝိကာမကြီး ယာ+ဝဲ (၂)ပါးကား- အရှင်မ ရာဇာထေရီ၊ သုရာဇာထေရီတို့တည်း။ 
* အဂ္ဂ ဒါယကာ(၂) ဦးကား-ဘိယျသူဌေး၊ အသမသူဌေးတို့တည်း။ 
* အဂ္ဂဒါယိကာမကြီး(၂) ဦးကား ရှစိဥပါသိကာမ၊ နန္ဒာရာမ ဥပါသိကာမ တို့တည်း။
ပဒုမမြတ်စွာဘုရား၏ ဉာဏ်တော် (အရပ်) ကား(၅၈)တောင်မြင့်၍ကိုယ်တော်မှထွက်သော ရောင်ခြည်တော်ကား စကြဝဠာ တိုက်(၁၀, ဝဝဝ) တစ်သောင်းတိုင် ပျံ့နှံ့ ကွန် မြူးနေတော်မူသည်။ 
ပဒုမမြတ်စွာဘုရားသည် ဝေနေယျသတ္တဝါတို့အား
တရားရေအေး အမြိုက်ဆေး-တိုက်ကျွေးခြင်း၊ 
ဗုဒ္ဓကိစ္စပြုပြီးလတ်သော် သက်တော်(၈၀, ဝဝဝ)
ရှစ်သောင်းတွင် ဓမ္မာရာမ ဥယျာဉ်တော်၌
ပရိနိဗ္ဗာန်ဝင်စံတော်မူပါသတည်း။ . . .
### ၁၁။ ပဒုမ -ဘုရားရှိခိုး+ဆုတောင်းဂါထာ
* ပကဋ္ဌ ဓမ္မံ ဒေသေန္တိ၊ ပဇာနံ ဉာဏဒီပဒံ။ 
* ပဒုမံ သဗ္ဗညုံ ဝန္ဒေ၊ ပဘံ မေ ဒေတု သော ဇယံ။
* ပဒုမဗုဒ္ဓဝင်ကို ကြည့်ပါ။
* ပဒုမဘုရားရှင်ကို ကြည့်ပါ။
### ကျမ်းကိုး
ရွှေသင်ဖြူးစေတီတော်

**ရွှေသင်းဖြူးစေတီတော်** သည် ရှမ်းပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသည့် စေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။

## သမိုင်း
သက္ကရာဇ် ၃၇၉ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်၏။ အနော်ရထာမင်းသည် ဂန္ဓာလရာဇ်တရုတ်ပြည်သို့ မြတ်စွယ်တော်ပင့်ရန် သွားပြီးနောက် အပြန်တွင် မောပြည်သို့ ရောက်ခဲ့သည်။ မောကိုးပြည်ကို အစိုးရသည့် မင်းသည် အနော်ရထာအား အဆင်းအင်္ဂါနှင့် ပြီးပြည့်စုံသည့် သမီးဖြစ်သူ "စောမွန်လှ" နှင့် ရွှေသင်ဖြူးငါးချပ်ကို ဆက်သခဲ့သည်။

ထိုအခါ အနော်ရထာသည် ရွှေသင်ဖြူးငါးချပ်ကို အရိန္ဒမာရွှေစကြာဖြင့် ရိုက်လိုက်သည့်အခါတွင် တစ်ချပ်တည်း ဖြစ်သွားခဲ့သည်။ ထိုရွှေသင်ဖြူးကို မောမင်းအား လက်ဆောက်အဖြစ် ပြန်လည်ပေးခဲ့သည်။

မောမင်းသည် ထိုရွှေသင်ဖြူးများကို နောင်လာနောက်သားများ မှတ်သားရစေလေအောင် ဌာပနာက စေတီတစ်ဆူ တည်ထားခဲ့သည်။  ထိုစေတီသည် ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း နမ့်မောခေါ် ရွှေလီမြစ်၏ လက်ယာဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
အနောမဒဿီဘုရား

သောဘိတမြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန် ဝင်စံတော်မူပြီးနောက် အန္တရကပ်တစ်ခုတွင် (မ, သု, ရေ, သော)ဟူသော ဘုရားလေးဆူ ပွင့်သော သာရမဏ္ဍကမ္ဘာသည် ကုန်ဆုံးသွား၏၊ ထို့နောက်တွင် ဘုရားပွင့်ခြင်းမှ ဆိတ်သုဉ်းသော ဘုရားမပွင့်သော သုညကမ္ဘာကပ် အသင်္ချေဖြစ်ပျက် ကုန်လွန်သည်။ ထို့နောက် တက်ကပ်ကမ္ဘာ ဆုပ်သက်ကမ္ဘာဖြစ်ပျက်လာရာ တစ်ခုသောဆုတ်ကပ် ကမ္ဘာတွင် အနောမဒဿီ၊ ပဒုမ၊ နာရဒ၊ (အ, ပ, နာ)ဟူသောဘုရားသုံးဆူ
ပွင့်တော်မူကြသည်။ ဘုရားသုံးဆူပွင့်သော ကမ္ဘာဖြစ်သောကြောင့် “ဝရကမ္ဘာ” ဟုခေါ်ဆို
လေသည်။ 
### ဖြစ်တော်စဉ်
အနောမဒဿီဘုရားအလောင်းတော်သည်
ပါရမီအကျင့်မြတ်တို့ကိုဖြည့်ကျင့်တော်မူပြီး၍ တုသိတာနတ်ပြည်မှ လူ့ပြည်သို့ ဆင်းသက်၍ စန္ဒဝတီ နေပြည်တော်၌ ယသဝါမင်းကြီး နန်းတော်တွင် ယသောဓရာဒေဝီ မိဘုရားကြီးမှ
ဖွားမြင်တော်မူသည်။ မင်းသားအား နာမကရဏ မင်္ဂလာပြုသောအခါတွင် ကောင်းကင်းယံမှ ရွှေ ငွေ စသောရတနာ(၇)ပါးမိုးရွာသွန်းချမှုကိုအကြောင်းပြုကာ အနောမဒဿီ မင်းသားဟုမှည့်ခေါ်ကြသည်။ အနောမဒဿီမင်းသား အရွယ်ရောက်လျှင်
သီရိမာဒေဝီမိဖုရားနှင့်-သိရီ၊ ဥပသိရီ၊ သိရီဝဍ္ဎန ရွှေနန်းသုံးဆောင်၌
ဥပဝါနမင်းသား ဖွားမြင်သည်အထိ နှစ်ပေါင်း(၁၀, ဝဝဝ)
တစ်သောင်းကာလပတ်လုံး ရွှေနန်းစီးစိမ်ကို
ခံစားစံစားတော်မူသည်။ နိမိတ်ကြီးလေးပါး
မြင်တွေ့သောအခါ သံဝေဂထင်လာ၍
ရွှေထမ်းစင် (ဝေါယာဉ်)စီးကာတောထွက်တော်မူ၍
(၁၀) လပတ်လုံး ဒုက္ကရစရိယာ အကျင့်ကိုကျင့်ကြံ အားထုပ်ပြီးလျှင် အဇ္ဇုန ရုက္ခဗောဓိ-ထောက်ကြံ့ (ဖောက်ကြံ) ဗောဓိပင်ကိုအမှီပြုကာ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကိုရတော်မူ၍ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘုရား စင်စစ်ဖြစ်တော်မူသည်။ 
အနောမဒဿီဘုရားလက်ထက်တော်
အခါ၌ ငါတို့ဗုဒ္ဓဂေါတမအလောင်းလျာသည် ဘီလူးစစ်သေနာပတိကြီး ဖြစ်၍ ဘုရားရှင်တွေ့လျှင် ကြည်ညိုပွားကာ မိမိဘုံဗိမာန်တွင် ဆန်းကြယ်သော မဏ္ဍပ်ကြီးဖန်ဆင်း၍ ဘုရားရှင်ထံအလှူကြီးပေးကာ
နိယတဗျာဒိတ် ပန်းကိုဆင်မြန်းခဲလေသည်။ 
### တပည့်သာဝကများ
* အဂ္ဂသာဝကကြီး ယာ+ဝဲ နှစ်ပါး-အရှင်နိသဘထေရ်၊ အနောမထေရ်တို့တည်း။  
* အနီးကပ် လုပ်ကျွေးသော ရဟန်းကား-အရှင်ဝရုဏထေရ်တည်း။  
* အဂ္ဂသာဝိကာမကြီး ယာ+ဝဲ နှစ်ပါးကား- အရှင်မ သုန္ဒရီထေရီ အရှင်မ သုမနာထေရီ တို့တည်း။  
* အဂ္ဂဒါယကာ(၂) ဦး-နန္ဒိဝဍ္ဎနသူဋ္ဌေး၊ သိရီဝဍ္ဎသူဌေး တို့တည်း။  
* အဂ္ဂဒါယိကာမကြီး(၂) ဦး- ဥပ္ပလာဥပါသိကာမ-ပဒုမာဥပါသိကာမတို့တည်း။ 
အနောမဒဿီဘုရားဉာဏ်တော် (အရပ်)မှာ (၅၈)ငါးဆယ့်ရှစ်တောင်မြင့်၍ ရောင်ခြည်တော် (၁၂)ယူဇနာတိုင်အောင်ပျံနှံ့သည်။ 
အရှင်သာရိပုတ္တရာ အရှင်မောဂ္ဂလာန်ထေရ် (၂)ပါးတို့လည်း ဤဘုရားရှင်ထံမှ အဂ္ဂသာဝက ဆုကို ပန်ဆင်ခဲ့ကြသည်။ အနောမဒဿီမြတ်စွာဘုရားသည် လူတို
သက်တမ်း (၈၀, ဝဝဝ)ရှစ်သောင်းတွင် ဓမ္မရာမ ဥယျာဉ်တော်၌ ပရိနိဗ္ဗာန်ဝင်စံတော်မူသတည်း။

### ၁၀။ အနောမဒဿီ-ဘုရားရှိခိုး+ဆုတောင်းဂါထာ
* အမိတာဘံ တိလောကဂ္ဂံ၊ အသမံ အမတံ ဒဒံ။ 
* အနောမဒဿိံ မုနိ ဝန္ဒေ၊ သော မေ ဒေတု ဇိနောဇယံ။
* အနောမဒဿီဗုဒ္ဓဝင်ကို ကြည့်ပါ။
* အနောမဒဿီဘုရားရှင်ကို ကြည့်ပါ။
### ကျမ်းကိုး
စောမိုးမြင့်

**စောမိုးမြင့်** ခေါ် **ဆင်မြူရယ်** (၂ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၇ မွေးဖွား) သည် ကရင်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် ၁ မှ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသော အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူသည် ပါလီမန်ခေတ် ကရင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောနှင့်သတ္တုဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး ဦးစောလုံ၏သားဖြစ်ပြီး  သတ္တုတူးဖော်ရေး အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

## အစောပိုင်းဘဝ 
ရန်ကုန်စက်မှုတက္ကသိုလ်မှ သတ္တုတွင်း အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ရရှိပြီး

## ကိုးကား
ပျဉ်ထောင်ရှင်မ

**ပျဉ်ထောင်ရှင်မ** သည် မြန်မာ့မိရိုးဖလာကိုးကွယ်ယုံကြည်ကြသည့် နတ်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။ ပျဉ်ထောင်ရှင်မသည် အင်း၊ ကန်များကို အပိုင်စားရသည် တန်ခိုးကြီးသည့် နတ်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။

## သမိုင်း
လူဖြစ်စဉ်ဘဝက အပျိုကြီး ဖြစ်၏။ အင်းများ၊ ချောင်းများသို့ သွားရောက်ကာ ငါးအရောင်းအဝယ်ပြုလုပ်နေစဉ် သေဆုံးခဲ့သည်။ အင်းသမားများအပေါ် အစွဲအလမ်း ဥပါဒါန်ကြောင့် အင်းစောင့်နတ် “ပျဉ်ထောင်ရှင်မ” ဘဝသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

ပျဉ်ထောင်ရှင်မသည် ဗန်းမော်ခရိုင်အတွင်းရှိ လဘိုင်တင်အင်း၊ လဟာကြီးအင်း၊ လဟာလေးအင်း၊ ဆင်ခေါင်အင်း၊ သကြားဟင်းအို စသည်အင်းများကို အပိုင်စားရသည်။ အင်းသူကြီးများသည် အင်းပိတ်ချိန်ဖြစ်သည် ဝါဆို၊ ဝါခေါင်တွင် ပျဉ်ထောင်ရှင်မကို တင်မြှောက်ပသကြသည်။

## ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုများ
ပျဉ်ထောင်ရှင်မအား ပူဇော်ပသရာတွင် ထမင်းဖြူ၊ ငါးကြော်ပွဲ၊ ဘီး၊ မှန်၊ သနပ်ခါးတုံး၊ ကျောက်ပျဉ်၊ ဆံစု၊ မိန်းမအဝတ်အစား အစုံပါရသည်။ ပျဉ်ထောင်ရှင်မသည် လူဖြစ်စဉ်က ပျော်ပျော်ရွှင်ရွှင်နေတတ်သူ ဖြစ်သဖြင့် နတ်တင်သူများသည် အပျော်အရွှင် အပြောင်အလှောင်စကားများဖြင့် ပြောဆိုကာ “ဖေ၊ မေ၊ နင်၊ ငါ” စသည်ဖြင့် ဆဲဆို ကြရသည်။ ထိုကဲ့သို့ ပြောင်လှောင်ဆဲဆိုခြင်း မပြုပါက ငါးအရ နည်းလေသည်။

## ကိုးကား
ကျောက်တွင်းနတ်များ

**ကျောက်တွင်းနတ်များ** သည် မြန်မာ့မိရိုးဖလာကိုးကွယ်ကြသည့် နတ်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။ မိုးကုတ်မြို့နယ်တွင် ကျောက်တူးသည့်လုပ်ငန်း၌ ကိုးကွယ်ကြသည့် နတ်လည်း ဖြစ်သည်။

## သမိုင်း
သမိုင်းဖြစ်စဉ်ကိုမူ သိရှိရခြင်း မရှိသေးပေ။

နတ်ကြီး ၇ ပါး၏ အမည်များမှာ 
#ဘိုးမင်းကြီး
#ဘိုးဘိုးကြီး
#ကျောက်ကုလား ဘိုးဘိုးကြီး
#ဘိုးသောမှိုင်း
#သော့ကိုင်သခင်မ
#ရွှေကိုင်ချောင်းဆုံအရှင်ကြီး
#ဂိဇ္ဈကုဋ်အရှင်ကြီး တို့ ဖြစ်ကြသည်။

## ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှု
မိုးကုတ်မြို့နယ်တွင် နတ်တော်လဆန်းနှင့် နယုန်လဆန်းရက် အင်္ဂါနေ့ သို့မဟုတ် စနေနေ့များတွင် နံနက်စောစောကျီးမနိုးမီ အချိန်၌ ကျောက်တွင်းနတ်များကို ပူဇော်ပသကြသည်။ ပူဇော်ပသရာတွင် မုန့်ဖြူ၊ မုန့်နီ၊ သစ်သီးမျိုးစုံနှင့်တကွ နတ်စင် ၇ စင် သို့မဟုတ် နတ်ကြီး ၇ ပါးကို ရည်မှန်းကာ ပန်း၊ ဆီမီး၊ ဖယောင်းတိုင်များဖြင့် ပူဇော်ပသကြသည်။ မိမိတို့အလိုရှိရာ ကျောက်များ ရရှိရန်အတွက်လည်း ဆုတောင်းမှုများ ပြုကြသည်။

ထိုသို့ နတ်တင်မြှောက်သည့် နံနက် ၆ နာရီမှ နေ့လယ် ၁၂ နာရီအထိ နတ်ကန်တော့သောနေ့ဟု ခေါ်ဆို၍ ကျောက်တွင်းတူးခြင်း လုပ်ငန်းကို မလုပ်ကြပေ။ ၁၂ နာရီကျော်မှ အလုပ်လုပ်ကြသည်။

## ကိုးကား
မိုင်းနင်းရှင်မ

**မိုင်းနင်းရှင်မ** သည် မြန်မာ့မိရိုးဖလာကိုးကွယ်ကြသည့် နတ်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း
ဗန်းမော်စော်ဘွား စပ်ပုန်းထံသို့ မိုးမိတ်စော်ဘွား သိုင်းစော်ဘွားသည် သမီးကညာ လာရောက်တောင်းရမ်း၏။ ထိုအခါ ဗန်းမော်စော်ဘွားသည် ပေးပါမည်ဆိုကာ မိုးမိတ်မှ လာရောက်ကြိုဆိုကြသူများအား သူ၏ မြင်သူငေးရလောက်သည့် သမီး “နန်းလှဖြူ” ကို ပြသ၏. ထို့နောက်တွင် လုံခြုံသော ပေါင်းချုပ်များ ပြုလုပ်၏။ ထို့နောက်တွင် ပေါင်းချုပ်ထဲ၌ ဗန်းမော်စော်ဘွားကြီး စောလွန်းဖ၏ သမီးဖြစ်သူ အသက် ၆၀ အရွယ်ရှိ “နန်းမြပုံ” ကို ထည့်ပေးလိုက်လေသည်။

ဗန်းမော်တို့၏ ထုံးစံအရ လမ်းခရီးတွင် ပေါင်းချုပ်ကို မည်သမျှ ဖွင့်၍ ကြည့်ခွင့်မရှိပေ။ ဟော်အတွင်းဆောင်သို့ အရောက်ပို့ဆက်ရမည်ဟု ပရိယာယ်ပြုကာ မှာကြားလိုက်သည်။

သို့သော် မိုးမိတ်သို့ မရောက်မီ နှစ်စခန်းခန့်အကွာတွင် မိုးမိတ်ဘက်မှ ပညာရှိအမတ်တစ်ယောက်သည် မိုးမိတ၏ ထုံးတမ်းအစဉ်အလာအရ တစ်မြို့တစ်နယ်မှ သမီးကညာသည် ရောက်ရှိလာပါက မြို့မဝင်မီ သတို့သမီးသည် ပရိသတ်ရှေ့ ဆယ်လံအကွာမှာ ရပ်ပြီး နတ်ပူဇော်ပသရသည့် ထုံးစံရှိသည်ဟု ပြောဆိုသည်။ ထိုအခါ နန်းမြပုံသည်လည်း မနေသာတော့ဘဲ ပေါင်းချုပ်အတွင်းမှ ထွက်လာရကာ နတ်ပူဇော်ကြရလေသည်။ ထိုအခါမှ အသက် ၆၀အရွယ် အိုမင်းနေသည့် အမျိုးသမီးကို မြင်ကြရလေသည်။ ထိုအခါ လူအများသည်လည်း စိတ်အကြီးအကျယ်ပျက်ကြရလေသည်။ 

ထိုမျှသာမကပဲ အစားအစာဟင်းလျာများပင် အရသာ ပျက်ကုန်လေတော့သည်။ ကြက်သားဟင်းပင် အရသာမရှိတော့သည့်အတွက် ထိုစခန်းကို “နေ့ကိုင်စန်” ဟု ခေါ်ကြသည်။ (နေ့ = အသား၊ ကိုင် = ကြက်၊ စန် = ပေါ့သည်၊ ကြက်သားဟင်းအရသာမရှိသောစခန်း ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။)

## နတ်ဖြစ်ခြင်း
နန်းမြပုံကို မိုးမိတ်စော်ဘွားသည် နှစ်သက်ခြင်း မရှိသဖြင့် မြို့တွင်းသို့ မသွင်းဘဲ ပန်းဟိုင်တောင်ခြေတွင် နန်းပြာသာဒ်နှင့် ထားလေသည်။ နန်းမြပုံသည် ကွယ်လွန်၍ နတ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ရှမ်းဘာသာဖြင့် “မိင်းလင်” ရှင်မ ဟု ခေါ်သည်။ အဓိပ္ပါမှာ မိင်း = မြို့၊ လင် = လိမ်လည်လှည့်စားသည်၊ မြို့ကို ပရိယာယ်ဖြင့် လှည့်စားသည့် အရှင်မ ဖြစ်သည်။ ယခုအချိန်တွင်မူ နန်ကိုင်စန် ဟု ခေါ်ကြသည်။

## ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု
မိုင်းနင်းရှင်မကို တင်မြှောက်ပသပါက ဖရဲအူကျောက်များ မျာစွာရကြသည်ဟု ကျောက်တူးသမားများက ယုံကြည်ကြသည်။

## ကိုးကား
ကွမ်းတောင်းကြီး

**ကွမ်းတောင်းကြီး** သည် မြန်မာ့တို့၏ လက်ယာမင်းခမ်းတော်တွင် ပါဝင်သည့် ကွမ်းထည့်သည့် ပစ္စည်း ဖြစ်သည်။ ရွှေသားအစစ်ဖြင့် ပြုလုပ်ပြီး ကျောက်မျက်ရတနာတို့ဖြင့် စီခြယ်ထား၏။ မြန်မာဘုရင်တို့အား ကွမ်းဆက်သသည့်အခါတွင် ထည့်ရသည့် ပစ္စည်းဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကွမ်းချပ်

**ကွမ်းချပ်**သည် မြန်မာ့မင်းခမ်းတော်ပစ္စည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ လက်ယာမင်းခမ်းတော်ပစ္စည်း (၁၇) မျိုးတွင် ပါဝင်သည့် ပစ္စည်းဖြစ်သည်။ ရွှေသားစစ်စစ်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားကာ ကျောက်မျက်ရတနာတို့ဖြင့် စီခြယ်ထားသည်။ ကွမ်းထည့်၊ ကွမ်းချပ်တို့သည် ရခိုင်မင်းအဆောင်ဖြစ်ခဲ့သည်ဟု ရွှေဘုံနိဒါန်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။

ကွမ်းချပ်တွင် ကွမ်းကို ထည့်ပြီး ဘုရင်ကို ဆက်သရသည်။

## ကိုးကား
စလင့်ကြာ

**စလင့်ကြာ**သည် မြန်မာလက်ယာမင်းခမ်းတော်ပစ္စည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ စလင့်ကြာကြီး၊ စလင့်ကြာငယ်ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည်။ ပဋိက္ကရားမင်းအဆောင်ကို အနော်ရထာမင်းစောအား ဆက်သသည်ဟု ရွှေဘုံနိဒါန်းတွင် ဖော်ပြထာသည်။

## ကိုးကား
နဂါးခံကွမ်းခွက်

နဂါးခံကွမ်းခွက်သည် မြန်မာလက်ယာမင်းခမ်းတော်ပစ္စည်း တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခွက်ကို ရွှေသားအစစ်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး ကျောက်မျက်ရတနာများ စီခြယ်ထားသည်။ နဂါးခံကွမ်းခွက်သည် တကောင်းသတိုးဆက် ခုနစ်ဆက် သတိုးနဂါးရမင်းလက်ထက်က အဆောင်ဖြစ်သည်ဟု ရွှေဘုံနိဒါန်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။
မြူတာ

**မြူတာ**သည် လက်ယာမင်းခမ်းတော်ပစ္စည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြူတာဖိုနှင့် မြူတာမဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည်။ မြူတာဖိုသည် ထန်းရည်အဖိုထည့်ရန် ဖြစ်ပြီး မြူတာမသည် ထန်းရည်ချိုထည့်ရန် ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ပြတို့

**ပြတို့**သည် လက်ယာမင်းခမ်းတော်ပစ္စည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဘုရင်မင်းတို့၏ ထွေးခံအဖြစ် အသုံးပြုသည်။  ရွှေဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး ပတ္တမြားကျောက်မြက်များ စီခြယ်ထားည်။

## ကိုးကား
တောပုန်းနတ်

**တောပုန်းနတ်**သည် မြန်မာ့မိရိုးဖလာကိုးကွယ်ယုံကြည်ကြသည့် နတ်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။

## သမိုင်း
တောပုန်းနတ်သည် လူပျိုကြီးဘဝမှ နတ်ဖြစ်သွားသူ ဖြစ်သည်။ တောရွာရှိ မိန်းမပျိုများသည် တောထဲသို့ ရာသီအလိုက် ဖူးပွင့်နေကြသည့် ပန်းများကို ခူးရန် သွား၏။ ထိုအခါ တောပုန်းနတ်သည် နောက်ပိုးပိုးရင်း လိုက်သွားကာ ပန်းပင်ပေါ်သို့တက်၍ ပန်းများကို ခူးပေးခြင်း၊ ခါချပေးခြင်း၊ ခါချဉ်ထုပ်ကို တွေ့လျှင် ခါချဉ်များ ကျလာအောင် ပန်းကိုင်းကို ခါခြင်း လှုပ်ခြင်းများ ပြုလုပ်ပေးရာ အပင်ပေါက်ရှိ မိန်းမပျိုလေးတို့သည် ခါချဉ်ကိုက်သဖြင့် ထဘီကို ချွတ်၍ ခါခြင်းကို သဘောကျကာ ရယ်မောရင်း ပန်းပင်ပေါ်မှ ပြုတ်ကျကာ သေဆုံးလေရာ နတ်ဖြစ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကွယ်ယုံကြည်ခြင်း
ဗန်းမော်ခရိုင် ရွှေဘိုမြို့အနီးရှိ တောရွာများတွင် နေထိုင်သူများသည် တောပုန်းနတ်ကို ရိုသေကြသည်။ တောသလင်းလတွင် နတ်ကန္နားပွဲ ကျင်းပကြသည်။ ပွဲတွင် ထမင်းဖြူ၊ ငါးကြော်အပြင် ရွားတွင်းရှိ အပျိုများသည် ခါချဉ်ကို လိုက်ရှာပြီး ထောင်း၍ တင်မြှောက်ပသကြရသည်။ 

အချို့သော မိန်းမပျိုလေးများသည် ခါချဉ်ကိုက်ခံရ၍ ကုတ်ဖဲ့လျက် ထဘီ ချွတ်ဟန် ခါဟန် ပွတ်သပ်ဟန်များ ပြုလုပ်ကာ ကခုန်ကြသည်။ အချို့ကမူ ဤနတ်အား “နောက်ပိုးနတ်” ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။

## ကိုးကား
မကန်းကရား

**မကန်းကရား**သည် လက်ယာမင်းခမ်းတော်ပစ္စည်း တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မကန်းရုပ်သဏ္ဌာန်ရွှေသားအစစ်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။ ရွှေပြောက်များဖြင့် မွမ်းမံထားသည်။ မင်္ဂလာရှိခြင်း၏ အဓိပ္ပါယ်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဟင်နရီ မက်တစ်ဆီ

**အွန်နရီ အီမီးလ် ဘနွား မတိစ်** (French: [ɑ̃ʁi emil bənwɑ matis]; ၁၈၆၉ ဒီဇင်ဘာ ၃၁ - ၁၉၅၄ နိုဝင်ဘာ ၃) သည် သူ၏ အရောင်အသွေးကို အသုံးချတတ်ပုံသာမက သွက်လက်ပြီး နဂိုဟန် ဒီဇိုင်းများကြောင့်ပါ လူသိများသော ပြင်သစ်အနုပညာရှင် တဦးဖြစ်သည်။ ဒီဇိုင်းပညာရှင် ၊ ပုံနှိပ်ပန်းချီပညာရှင် နှင့် ပန်းပုသမားလည်းဖြစ်သော်လည်း ပန်းချီဆရာအဖြစ်နှင့် အဓိကအသိများသည်။ ပန်းချီပန်းပု အနုပညာ၏ အရေးပါသောထွန်းကားမှုများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ ရာ ၂၀ ရာစု အစောပိုင်းဆယ်စုနှစ် ကာလတလျောက်လုံး၌ အမြင်အာရုံအနုပညာ ဆိုင်ရာ ရုတ်ခြည်း တိုးတက် ဖြစ်ထွန်းမှုများအား ကူညီပုံဖော်ပေးခဲ့သူအနုပညာရှင်တဦးအဖြစ် ပါဘလိုပကားဆို နည်းတူ သူ့အား အသိအမှတ်ပြု ခံရသည်။ 

၁၉၀၀ နှင့် ၁၉၀၅ ခုအကြား သူ ရေးဆွဲခဲ့သော အရောင်စူးစူးရဲရဲ လက်ရာများ ကြောင့်  Fauves (အရိုင်းကောင်ကြီးများ) အနက်က တဦးအဖြစ် နာမည်ဆိုးဖြင့် ကျော်ကြားစေခဲ့သည်။ သူ၏ အကောင်းဆုံးလက်ရာမွန်များကို ၁၉၀၆ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ဆယ်စုနှစ်အကြာမှ ဖန်တီးခဲ့ရာ ပြားချပ်ချပ်ပုံသဏ္ဌာန် နှင့် အနုအလှဖော်အကွက်များကို အလေးပေးသည့် လက်ဝင်သောစတိုင်လ်ကို တီထွင်ခဲ့သည်။ ၁၉၁၇ ခုနှစ်တွင် ဖရန့်ချ်ရဗဲရီးယာ ပေါ်ရှိ နိစ် ဆင်ခြေဖုံးအရပ်သို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၂၀ ခုနှစ်များအတွင်း ပိုပေါ့ပါးသော ဟန်များကြောင့် ပြင်သစ်ပန်းချီပညာ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုထိန်းသိမ်းသူအဖြစ် ချီးကျူးမှုများ ရခဲ့သည်။ ၁၉၃၀ နောက်ပိုင်း၌ ပိုရိုးစင်းသောဟန်ကို ကူးယူကျင့်သုံးခဲ့သည်။ မီးစာကုန်ဆီခမ်းကာလ ကျန်းမာရေးချို့ယွင်းမှုများ ကြောင့် ပန်းချီဆွဲရန် အခက်အခဲဖြစ်လာသောအခါ၌ စက္ကူဖြတ်စညှပ်စများအား စပ်ဟပ်အကွက်ဖော်သည့် ပညာကို ဖန်တီးခဲ့ပြန်သေးသည်။ 

အရောင်နှင့်စုတ်ချက်များမှတဆင့် ခံစားလှစ်ဟပြသရာ၌ သူ၏နိုင်နင်းမှုကျွမ်းကျင်မှုအား ရာစုနှစ်ဝက်ကာလ တိုင်အောင် အနုပညာလက်ရာများတွင် ပြသလာခဲ့ရာ မော်ဒန်အနုပညာ၏ ရှေ့ဆောင်ပြယုဂ် အဖြစ် အသိအမှတ် ပြုခြင်း ခံရသည်။
သလင်းမြောင်

**သလင်းမြောင်**သည် လက်ဝဲမင်းခမ်းတော်တွင် ပါဝင်သည့် ပစ္စည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ရွှေသားဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး အနားတွင် ပတ္တမြားကျောက်မျက်တို့ဖြင့် စီခြယ်ထားကာ ပန်းပြောက်ဖော်ထားသည်။ ရွှေဘုံနိဒါန်းတွင် သလင်းမြောင်သည် လင်းဇင်းမင်း၏ အဆောင်ဖြစ်သည်၊ ပင်းပတစ်စီးရှင်မင်းမြတ်အား လင်းဇင်းမင်းက ဆက်သသည့် ပဏ္ဏာများတွင် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။

## ကိုးကား
သစ်တိုင်

သစ်တိုင်သည် လက်ဝဲမင်းခမ်းတော်များတွင် ပါဝင်သည့် ပစ္စည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သစ်တိုင်ကို ရွှေသားဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး ကျောက်မျက်ရတနာတို့ဖြင့် စီခြယ်ထားသည်။ သစ်တိုင်သည် ဇင်းမယ်မင်း၏ အဆောင်ဖြစ်သည်၊ ဇင်းမယ်မင်းက ဆက်သသည့် လက်ဆောင်ပဏ္ဍာမျးတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်ဟု ရွှေဘုံနိဒါန်းတွင် ဆိုထားသည်။

## ကိုးကား
ကျပ်လျား

**ကျပ်လျား**သည် လက်ဝဲမင်းခမ်းတော်များတွင် ပါဝင်သည့် ပစ္စည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျပ်လျားကို ရွှေသားဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး ရတနာကျောက်မျက်များ စီခြယ်ထားသည်။ ကျပ်လျားကို ကျပ် (သို့မဟုတ်) ကျပ်လှ (သို့မဟုတ်) ကျပ်မြင်းမိုရ်ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ 

ကျပ်လျားသည် သထုံမင်းတို့၏ အဆောင်ဖြစ်သည်။ ကျပ်လျားသည် ပဏ္ဍာဝတောင်၏ သဏ္ဌာန်ရှိသည်ဟု ရွှေဘုံနိဒါန်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။

## သမိုင်းကြောင်း
ကျပ်လျား၏ သမိုင်းကြောင်းကို ရွှေဘုံနိဒါန်းတွင် ဖော်ပြထားသည်မှာ တကောင်းမင်းယောက်ဖအိမ်ရှေ့မင်းသည် ဝက်ကြီးကို ရှင်းလင်းပြီးနောက်တွင် ရသေ့ပြုနေ၏။ ရသေ့သည် ချဉ်ဆာမှီးအံ့သောငှာ လူရှိရာအရပ်သို့ သွားလေ၏။ ထိုအခါ ခရီး၌ သိကြားမင်းသည် ချဉ်ဆားကိုကာ ထည့်ရန်ပစ္စည်းနှင့်တကွ ရသေ့အား ကပ်လေ၏။ ရသေ့ပေးသည့် ထည့်ရန်ပစ္စည်းအား ကျင်းမြင်းမိုရ် (သို့မဟုတ်) ကျပ်လျားဟု ခေါ်ကြသည်။

သို့ဖြစ်၍ ကျပ်လျားသည် မှူးမတ်တို့၏ အဆောင်မဟုတ်ဘဲ မင်းတို့၏ အဆောင်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ရှော့ဘား

**ရှော့ဘား** () သည် အရွေ့စွမ်းအင်ကြောင့် ဖြစ်လာသည့် ဆောင့်ရှိန်ကို ပြေပြစ်/လျော့ပါးအောင် ပြုလုပ်ပေးသည့် စက်မှုပစ္စည်း ဖြစ်သည်။ ဆိုင်ကယ်နှင့် ပြိုင်ဘီးတို့တွင် ရှော့ဘားထုတ်သည့် ကုမ္ပဏီကို အစွဲပြုကာ ဖောက် (Fork) ဟုလည်း ခေါ်လေ့ရှိသည်။ 

အခြား အသုံးတူ အမည်ကွဲတို့မှာ ဒန်ပါ (Damper) နှင့် ဒက်ပေါ့ (Dashpot) ဖြစ်သည်။

## ဖန်တီးပုံ 
လေအားသုံးနှင့် ဟိုက်ဒရောလစ်သုံး ရှော့ဘားတို့ကို ကူရှင် (Cushion) နှင့် စပရိန် (Spring) တို့ဖြင့် တွဲသုံးသည်။ ကားရှော့ဘားတွင် အတွင်းဘက်ပစ္စတင် (Piston) သို့ ဆီကျွေးခြင်းကို စပရိန်တပ် အထိန်းဘား (Check valve) နှင့် ထိန်းသည်။ 

## အသုံးများ 
ရှော့ဘားများသည် ကား၊ ဆိုင်ကယ်တို့၏ ဆွဲဆိုင်းစနစ် (Suspension) တွင် အရေးပါသော အပိုင်းဖြစ်သည်။ လေယာဉ်၏ အဆင်းဂီယာတွင်လည်းကောင်း၊ စက်မှုလုပ်ငန်းသုံး စက်များတွင်လည်းကောင်း အသုံးတော်ခံရလေ့ ရှိသည်။ 

ဘေးတိုက်တပ် ရှော့ဘားကို ယောဒန်ပါ (Yaw Damper) ဟု ခေါ်ပြီး ရထားတွဲများ အရှိန်သတ်ရန် သုံးသည်။
လက်ဝဲသလပ်

**လက်ဝဲသလပ်**သည် လက်ဝဲမင်းခမ်းတော်ပစ္စည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပတ္တမြားကျောက်မျက်တို့ဖြင့် ရွှေသားဇာပေါက်နားတွင် စီခြယ်ထားသည်။အောက်ခုံတွင် ဆယ့်နှစ်လရာသီကို ဖော်ညွှန်းထားသည့် ရာသီရုပ်များဖြင့် ဖောင်းကြွပြုလုပ်ထားသည်။ ၁၂ ရာသီခွင်ကို ဖော်ပြသည့် မိဿ၊ ပြိဿ အရှိသည့် အရုပ်များဖြင့်လည်း ဖောင်းကြွပြုလုပ်ထားသည်။

## ကိုးကား
အဘ္ဘဒူ မာလစ်

**အဘ္ဘဒူ မာလစ်** () သည် အမေရိကန်နိုင်ငံသား ဆွန်နီမူဆလင် ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။ အသံလွှင့်ခြင်း၊ စာရေးခြင်းတို့လည်း လုပ်ပြီး လူမှုရေးအဖွဲ့တခု၏ ဦးဆောင်သူလည်း ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့ လွှမ်းမိုးမှုအရှိဆုံး မူဆလင်ပုဂ္ဂိုလ် ၅၀၀ စာရင်းတွင် (၈) ကြိမ်တိုင် ပါဝင်သည်။  

## ငယ်ဘဝ 
၁၉၅၁ ခုတွင် ပါကစ္စတန်၌ မွေးသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ချီကာဂိုမြို့သို့ ပြောင်းနေသည်။ 

## လုပ်ဆောင်ချက်များ 
မျှတအမြင် (Sound Vision) အဖွဲ့ကို ၁၉၈၈ ခုတွင် ချီကာဂို၌ တည်ထောင်သည်။ ထိုအဖွဲ့သည် အစ္စလာမ်ရေးရာ အကြောင်းတို့ကို နိုင်ငံတကာမီဒီယာတို့တွင် ပြန့်ပွားကာ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ နားလည်မှု တိုးပွားရန် ရည်ရွယ်သည်။ ချီကာဂိုရှိ ရေဒီယိုအစ္စလာမ် (Radio Islam) ကိုလည်း ထုတ်လွှင့်သူ ဖြစ်သည်။ 

အမေရိကန် မူဆလင်အဖွဲ့အစည်း (၁၇) ခု ပေါင်းထားသော အမေရိကန် ဗမာ့အရေးတပ်ဖွဲ့ (Burma Task Force, USA) တွင် ညွန့်ပေါင်းအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ ထိုအဖွဲ့သည် နိုင်ငံတကာ လူမှုရေးအဖွဲ့များ၊ လူ့အခွင့်အရေး လှုပ်ရှားသူများ၊ အမေရိကန် မူဝါဒဖော်သူများအား မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပေါ်နေသော လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုနှင့် မတရားညှင်းပန်းမှုတို့ကို အသိပေးလျက် ရှိသည်။ ဖက်ဒရယ်တရားရုံးသို့ နေရပ်မဲ့ ရိုဟင်ဂျာမူဆလင် လူနည်းစုအား လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုနှင့် စပ်လျဉ်း၍ လျစ်လျူရှုခြင်းကြောင့် သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်နှင့် ဝန်ကြီးအချို့ကို ဗမာ့အရေးတပ်ဖွဲ့မှ တရားစွဲထားသည်။ သို့သော် ရန်ကုန်ရှိ အမေရိကန်သံရုံးကမူ ထိုတရားစွဲမှုကြောင့် မြန်မာအပေါ် အမေရိကန်တို့၏ မူဝါဒ ပြောင်းလဲမည်မဟုတ်ကြောင်း ဖြေရှင်းထားသည်။ 

၂၀၁၅ ခု အစောပိုင်းတွင် နော်ဝေးနိုင်ငံ၊ အော်စလိုမြို့၊ နိုဘယ်ငြိမ်းချမ်းရေးစင်တာ (Nobel Peace Center) ၌ ကျင်းပသော နိုင်ငံတကာဆွေးနွေးပွဲတွင် တွဲဖက်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တက်သည်။ ထိုပွဲတွင် နိုဘယ်ဆုရှင် (၇) ဦးက မြန်မာ့မြေရှိ ရိုဟင်ဂျာတို့ အဖြစ်အပျက်မှာ ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်ဝင် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုဟု ထုတ်ပြောသည်။ 

## ရေးသားသော စာအုပ်စာတမ်းများ 
နိုင်ငံတကာရေးရာကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြီး အောက်ပါတို့ကို ရေးသားခဲ့သည် − 

* အကြမ်းဖက်မှုနှင့် မူးယစ်ဆေးတို့အပေါ် မကျော်နိုင်သော စစ်ပွဲများ (The Unwinnable Wars on Drug and Terror) 
* မူဆလင်များသည် အိမ်နီးချင်းတို့ထက် သာ၍ အေးချမ်းစွာ နေလေသည် (Muslims Are More Peaceful than Their Neighbors) 
* အလ္လာ့ဝိနယနှင့် အမေရိကန်မူဆလင်တို့ ဘဝ (Sharia and Lives of Muslim Americans) 
* မျက်နှာမလွှဲနိုင်စရာ မြန်မာ့ သာသနာရေးဝန်ကြီး စကားအဖြာဖြာ (Words of Burma's Religious Affairs Minister Too Serious to Ignore) 
* အာဖဂန်တွေ ဘာကြောင့် ၄၄ နှစ်ပဲ သက်တမ်းရှိရသလဲ (Why Do Afghans Have a Life Expectancy of Only 44 Years?)
ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်း

**ကိုယ်ဝန်ဖျက်ခြင်း**ဆိုသည်မှာ သားလောင်း သို့မဟုတ် သန္ဓေသားအား သားအိမ်ပြင်ပ၌ မရှင်သန်မီ ဖယ်ရှားပစ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ပရောဂမပါသော ကိုယ်ဝန်ပျက်ကြခြင်းကို သားပျက်သားလျောခြင်းဟု အသိများသည်။ တမင်ရည်ရွယ် ဖျက်ချခြင်းကို ဆေးပေးဖျက်ချခြင်း သို့တည်းမဟုတ် တမင်ပျက်ကျစေခြင်း ဟု သုံးစွဲသည်။ ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်း စကားလုံးသက်သက်ကို ကိုယ်ဝန်ပျက်စေခြင်းအတွက် ရည်ညွှန်းသုံးစွဲသည်။ သန္ဓေသားက သားအိမ်ပြင်ပ၌ ရှင်သန်နိုင်သည့် အလားအလာရှိပြီးမှ ဖျက်ချသည့် အလားတူလုပ်ရပ်ကို ကိုယ်ဝန်နောက်ဆုံးပတ်မှ ဖျက်ချခြင်း သို့မဟုတ် "ကိုယ်ဝန်ရင့်မှ ဖျက်ချခြင်း" ဟု ခေါ်ဆိုသည်။

သင့်လျော်မှန်ကန်စွာဆောင်ရွက်ပါက ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းသည် ဆေးပညာ၏ အန္တရာယ်အကင်းဆုံး လုပ်ငန်းစဉ်များ အနက် တစ်ခုဖြစ်သော်လည်း အန္တရာယ်မကင်းသော ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းသည် အထူးသဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးဆဲ ကမ္ဘာရှိ မိခင်သေဆုံးမှု၏ အဓိကအကြောင်းရင်းတစ်ခုဖြစ်စေသည်။ အန္တရာယ်ကင်းသည့် ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းကို တရားဥပဒေနှင့် ညီစေပြီး လက်လှမ်းမီစေပါက မိခင်သေဆုံးမှုကို လျော့ကျစေမည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ အသက်အန္တရာယ် အလားအလာ ၁၄ ဆ ပိုမြင့်သော မီးဖွားခြင်းထက် အန္တရာယ်ကင်းသည်။ ခေတ်ပေါ်နည်းလမ်းများက ဆေးပေးခြင်း သို့မဟုတ် ခွဲစိတ်ခြင်းဖြင့် ကိုယ်ဝန်ဖျက်ပေးသည်။ ကိုယ်ဝန် ပထမ နှင့် ဒုတိယပတ်အတွက် မစ်ဖ်ပရစ်စတုန်း နှင့် ပရိုစတက်ဂလန်ဒင်း ဆေးအတွဲသည် ခွဲစိတ်မှုကဲ့သို့ ထိရောက်ပြီး အန္တရာယ်ကင်းသည်။ တားဆေး သို့မဟုတ် သားအိမ်တွင်းထည့် ပစ္စည်းကဲ့သို့ ကိုယ်ဝန်တားနည်းများကို ဖျက်ချပြီးသည်နှင့် ချက်ချင်းအသုံးပြုနိုင်သည်။ ဆန္ဒရှိသော အမျိုးသမီးများ အတွက် တရားဝင် အန္တရာယ်ကင်းသော ဆေးပေးဖျက်ချပါက ကာလကြာရှည် စိတ်ပိုင်း နှင့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဘေးဖြစ်စေမှု မတိုးစေပါ။ အန္တရာယ်ကင်းပြီး တရားဥပဒေနှင့်ညီသည့် ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းကို အမျိုးသမီးတိုင်း လက်လှမ်းမီစေရေး ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့က တိုက်တွန်းထားသည်။

ကမ္ဘာတဝှမ်း၌ တစ်နှစ်လျှင် ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချမှု ၅၆ သန်းခန့်ရှိပြီး ၄၅ ရာခိုင်နှုန်းမှာ အန္တရာယ်မကင်းပေ။ ၂၀၀၃  နှင့် ၂၀၀၈ ခုနှစ်အကြား ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချမှုနှုန်း အပြောင်းအလဲ မဖြစ်စလောက်သာရှိသော်လည်း ယင်းမတိုင်ခင် ဆယ်စုနှစ် ၂ ခုအတွင်းက မိသားစုစီမံကိန်း နှင့် သားဆက်ခြားနည်း လက်လှမ်းမီမှု မြင့်တက်ခြင်းကြောင့် လျော့ကျခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့အမျိုးသမီးဦးရေ၏ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် အကြောင်းပြချက်ပေးရခြင်းကဲ့သို့ ကန့်သတ်ချက်များမရှိဘဲ တရားဝင်ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခွင့်ရသည်။

သမိုင်းတလျောက် ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းကို ဘယဆေးပင်များ၊ ချွန်ထက်သောကိရိယာများ၊ အားသုံးနှိပ်နယ်ခြင်း နှင့် အခြားရိုးရာနည်းများဖြင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ ကိုယ်ဝန်ဖျက်ခွင့်ဥပဒေများ နှင့် ကိုယ်ဝန်ဖျက်ခြင်းအပေါ် ရိုးရာ သို့မဟုတ် ဘာသာရေးအမြင်များမှာ ကမ္ဘာ့နေရာအနှံ့အပြားတွင် ကွဲပြားသည်။ အချို့နေရာများတွင် အဓမ္မပြုကျင့် ခံရခြင်း၊ သန္ဓေသားပြဿနာ၊ ဆင်းရဲမွဲတေမှု၊ အမျိုးသမီးကျန်းမာရေးအန္တရာယ် သို့မဟုတ်  သွေးသားရင်း လိင်ဆက်ဆံခြင်း ကဲ့သို့သော ကိစ္စရပ်များတွင်သာ ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းမှာ ဥပဒေနှင့် လွတ်ကင်းသည်။ ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းနှင့်စပ်လျဉ်း၍ စိတ်ဓာတ်၊ ကိုယ်ကျင့်တရား နှင့် ဥပဒေဆိုင်ရာ ပြဿနာများအပေါ် ဆွေးနွေးငြင်းခုံမှုများ ရှိသည်။ ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခွင့်ကို ဆန့်ကျင်သူများက သန္ဓေသားလောင်းသည် အသက်ရှင်သန်ပိုင်ခွင့် ရှိသော လူသားဖြစ်သည်ဟု ငြင်းခုံပြီး ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းကို လူသတ်ခြင်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပြောဆိုသည်။ ထောက်ခံသူများ က ကိုယ်ပိုင်ခန္ဓာနှင့်ပတ်သက်၍ အမျိုးသမီးများ၏ ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့် တစိတ်တပိုင်းအဖြစ် ရှုမြင်သည်။ တရားဥပဒေနှင့် ညီပြီး လက်လှမ်းမီနိုင်သော ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းကို ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှုအဖြစ် အခြားသူများက လိုလားသည်။

## ကိုးကား
ခါရီဆီး

**ခါရီဆီး** () သည် ဂရိဒဏ္ဍာရီလာ ထရိုဂျန်သူ ဖြစ်သည်။

## ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း 
ထရွိုင်မြို့အနီး ခါရီဆီမြို့ရှိ အပိုလိုဝတ်ပြုကျောင်းမှ ဘုန်းတော်ကြီး ခါရီဆက်၏ သမီးဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ အက်စတီနုန်း (Aστνόμη) ဟူ၏။ 

ထရွိုင်သို့ ဂရိတပ်တို့က ခါရီဆီမြို့ကို သိမ်းသော် ခါရီဆီး သုံ့ပန်းဖြစ်လာသည်။ ခါရီဆက်က ပြန်ရွေးသော်လည်း အက်ဂါမက်မွန်က သူ့မယားထက်လှသော ခါရီဆီးကို လက်မလွှတ်ပေ။ သို့ဖြင့် ခါရီဆက်က အပိုလိုကို ဂရိတပ်များအား ဒဏ်ခတ်ရန် ဆုတောင်းသည်။ ဂရိတပ်များအကြား ပလိပ်ရောဂါဖြစ်လာသော် ခါရီဆီးကို ပြန်ပို့ရန် အိုဒစ်ဆီးယပ်ကို အက်ဂါမက်မွန်က ခိုင်းရသည်။
ဟေရာ

thumb|မင်္ဂလာပွဲနတ်ဘုရားမ ဟေရာ
**ဟေရာ**()သည် ဂရိဒဏ္ဍာရီလာ နတ်ဘုရားမ ဖြစ်သည်။ ဇုစ်နတ်ဘုရား၏ ညီမသုံးယောက်အနက် တယောက်ဖြစ်ပြီး နောင်သော် ဇုစ်၏ မိဖုရားကြီး ဖြစ်လာသည်။ အမျိုးသမီးတို့၏ နတ်ဘုရားမဖြစ်ပြီး လက်ထပ်ခြင်းကို ဆောင်ကြဉ်းသူ ဖြစ်သည်။ နွား၊ ခြင်္သေ့၊ ဒေါင်းရုပ်တို့ဖြင့် အမှတ်သင်္ကေတ သုံးလေ့ရှိသည်။ ဇုစ်အပေါ် သဝန်ကြောင်သော သူ့စိတ်ကြောင့် လူသိများသည်။

## သားသမီးများ 
ဇုစ် နှင့်ပေါင်းဖက်၍ အေရိ၊ ဟီဘီ၊ အဲရစ်၊ အဲလယ်သီယာ၊ အန်ယိုတို့ကို မွေးသည်။ မီးတစ်နှင့်ရသော အသီနာက ဇုခေါင်းမှ ထွက်လာရာ ဟပ်ဖေးစတပ်ကို သူတဦးတည်း မွေးသည်။ ရလာသောကလေးမှာ အရုပ်ဆိုးလှ၍ အိုလံပတ်တောင်မှ ပစ်ချလိုက်သည်။ ဟပ်ဖေးစတပ်သည်လည်း ခေသူမဟုတ်။ ပြန်ထမရသော မှော်ပလ္လင်လုပ်ထားသည်။ ဟီရာထိုင်မိသော် ခြေချုပ်မိတော့သည်။ အက်ဖရိုဒိုက် နှင့် ပေးစားမှ လွှတ်မည်ဆို၍ သဘောတူလိုက်ရသည်။

## မှတ်စု
## ကိုးကား
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Hera ကဏ္ဍ:ဂရိနတ်ဘုရားများ
ဟာရီကိန်း ဒိုရီယန်

**ဟာရီကိန်း ဒိုရီယန်** ၂၀၁၉ ခုနှစ် အပူပိုင်းဆိုင်ကလုန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤမုန်တိုင်းသည် ဗြိတိသျ၊ အမေရိကန်နိုင်ငံ Virgin ကျွန်းနှင့် Puerto Rico အနီးကို တိုက်ခတ်သွားသည်။

ဩဂုတ်လ ၃၀ ရက်ေန့တွင် မုန်တိုင်းဒိုရီယန်သည် ရာသီ၏ ပထမဆုံးဟာရီကိန်း ဖြစ်လာသည်။ ကိုးနာရီအတွင်း အဆင့် ၂ ဟာရီကန်းမှ အဆင့် ၄ ဟာရီကိန်း ဖြစ်သွားခဲ့သည်။ ဒိုရီယန်သည် နောက်တွင် အဆင့် ၅ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ဒိုရီယန်သည် Bahamas အနောက်မြောက်ပိုင်းကို တစ်နာရီ ၁၈၅ မိုင်နှုန်းဖြင့်  တိုက်ခတ်ပြီး ကြီးမားသည့် ရေကြီးမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။

ဆိုင်ကလုန်းသည် ဖလော်ရီဒါနှင့် ဂျော်ဂျီရာတို့ကို ပွတ်ကာတိုက်ခတ်သွားခဲ့သည်။ မုန်တိုင်းသည် တောင်ကယ်လီဖိုးနီးယား၏ အရှေ့တောင်ဘက်၊ မြောက်ကယ်ရိုလိုင်းနား အရှေ့ဘက်၊ Virginia အရှ့တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့လျားမည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။

## ကိုးကား
တိုင်ဖုန်း

**တိုင်ဖုန်း** () သည် ဂရိဒဏ္ဍာရီအရ မူလနတ်ဘုရားမ ဂိုင်အာနှင့် တားတရပ်တို့မှ ပေါက်လာသည့် နောက်ဆုံးသား ဖြစ်သည်။ မကောင်းဆိုးဝါးတို့၏ ဖခင်ဟု လူသိများသည်။ သူ့ဇနီး အိတ်ချီဒနာ သည်လည်း မကောင်းဆိုးဝါးတို့၏ မိခင်ကြီး ဖြစ်သည်။

နတ်မင်းတို့ကို အကျဉ်းချသည့် ဇုကို ဂိုင်အာ၏ အလိုကျ တိုက်ခိုက်ရာ ဇု အရိုးတခြား အသားတခြား ဖြစ်သွားသည်။ ဟာမိက ပြန်စုပေးရသည်။ နောက်တကြိမ်တိုက်ကြရာ တိုင်ဖုန်း ရှုံးပြီး အက်တနာတောင်ခြေ၌ အကျဉ်းချခံရသည်။ 

## သားသမီးများ 
အိတ်ချီဒနာနှင့် အမျိုးအစားစုံ သားသမီးများ ရသည် − 

* ခေါင်းနှစ်လုံးနှင့် ခွေးနက်ကြီး အော်သရပ် 
* မနုဿီဟ 
* လက်နက်တို့ မဖောက်နိုင်သော အရေရှိသည့် နီမီယာ၌ နေသည့် ခြင်္သေ့ကြီး
* ခေါင်းသုံးလုံးနှင့် ခွေးနက်ကြီး စာဘီရပ် 
* မြွေနဂါး လက်ဒန် 
* လာနာရေကန်၌ နေသည့် ခေါင်းသုံးလုံးနှင့် ရေနဂါးမ ဟိုက်ဒရာ (ခေါင်းအရေအတွက်ကို ၅ လုံး၊ ၇ လုံး၊ ၉ လုံးဟူ၍လည်း ဆိုကြ)
* မီးမှုတ်နိုင်သော ချီမာရာ ခြင်္သေ့မ
ဟိုက်ဒရာ

**ဟိုက်ဒရာ** () ဟုလူသိများသော **လာနေးယန်း ဟိုက်ဒရာ** () သည် ဂရိဒဏ္ဍာရီလာ လာနာကန်၌ နေသည့် ရေနဂါးမ ဖြစ်ပြီး ခေါင်းများစွာ ရှိသည်။ ထို့ပြင် ထိုခေါင်းတို့မှာ တခုအားဖြတ်လျှင် နှစ်ခုပေါက်သည်။ အဆိပ်ပြင်းပြီး ဖြတ်သွားသောနေရာ၌ပင် အဆိပ်ကျန်သည်။ နှာငွေ့နှင့်ပင် ရန်သူကို သေစေနိုင်သည်။ ဟိုက်ဒရာအား တာဝန်ကြီး (၁၂) ရပ်ကို လုပ်သည့် ဟာကျူလီက လုပ်ကြံနိုင်ခဲ့သည်။ 

ဟိုက်ဒရာ၏ မိဘများမှာ တိုင်ဖုန်းနှင့် အိတ်ချီဒနာတို့ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီလာ သတ္တဝါများ
ဟိုမိုဒေးယက်စ် - အနာဂါတ်၏ သမိုင်းအကျဉ်း

***ဟိုမိုဒေးယက်စ် - အနာဂတ်၏ သမိုင်းအကျဉ်း*** (Hebrew: ההיסטוריה של המחר) သည် ဂျေရုစလင်မြို့ ဟီဘရူးတက္ကသိုလ် ပါမောက္ခ ၊ အစ္စရေးစာရေးဆရာ Yuval Noah Harari ကရေးသားထားသော စာအုပ်ဖြစ်သည်။ ပထမဆုံး ဟီဘရူးဘာသာဖြင့် Dvir ပုံနှိပ်တိုက်မှ ၂၀၁၅ တွင် ထုတ်ဝေပြီး အင်္ဂလိပ်ဘာသာဗားရှင်းကို ၂၀၁၆ စက်တင်ဘာတွင် ယူကေ၌လည်းကောင်း ၊ ၂၀၁၇ ဖေဖော်ဝါရီတွင် ယူအက်စ်၌လည်းကောင်း ရိုက်နှိပ်သည်။

ဤစာအုပ်မတိုင်မီ ထွက်ရှိထားသည့် ဟိုမိုဆေးပီးယန်း (လူသားသမိုင်းအကျဉ်း) ကဲ့သို့ပင် သမိုင်းစစ်တမ်းများနှင့် စပ်လျဉ်းသော ကိုယ့်ကျင့်တရားဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များနှင့်တကွ ဖြစ်ရပ်များ၊ လူသား အတွေ့အကြုံ တခုချင်းစီကို ဖော်ပြခြင်းအားဖြင့်. Harari က သမိုင်းကြောင်းကို ပြန်ပြောင်းပြောပြခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် ဟိုမိုဒေးယက်စ်စာအုပ်က လူသားများ (ဟိုမိုဆေးပီးယန်းစ်) အနေဖြင့် ၎င်းတို့ဖြစ်တည်လာမှုတလျောက် ရယူလာနိုင်သည့် စွမ်းဆောင်နိုင်မှုများ နှင့် ကမ္ဘာမြေပေါ်၌ ကြီးစိုးလွှမ်းမိုးနိုင်ဆုံးမျိုးစိတ်အဖြစ် ဆင့်ကဲ တိုးတက်လာမှု အကြောင်းအား ပို၍ကိုင်တွယ်ရေးသားထားသည်။ လူသားမျိုးနွယ်၏ လက်ရှိ စွမ်းဆာင်နိုင်မှုများ ၊ အောင်မြင်မှုများကိုလည်းကောင်း အနာဂတ်ပုံရိပ်လွှာကို  ဤစာအုပ်က ဖော်ပြထားသည်။ လူသားတို့၏ အတွေ့အကြုံများ ၊ ပုဂ္ဂလဝါဒ ၊ လူ့ခံစားချက်များနှင့် အသိစိတ် စသည့် တွေးခေါ်ဆင်ခြင်မှုဆိုင်ရာ အရေးကိစ္စ များစွာကို ဆွေးနွေးထားသည်။
ဂျီရော်နီမို

**ဂျီရော်နီမို **() (၁၈၂၉-၁၉၀၉) သည် ဘီဒွန်ကိုဟီ အပါချီတိုင်းရင်းသား ဖြစ်ပြီး အပါချီမြေသို့ ကျူးကျော်လာသော မက္ကဆီကို တွန်းလှန်ခဲ့ပြီး နယ်ချဲ့လာသော အမေရိကန်တို့ကို ခုခံခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ခိုယာတယ် ဖြစ်သော်လည်း မက္ကဆီကိုတို့အား ဝင့်ဝင့်ရဲရဲ တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် **ဂျီရော်နီမို** ဟူသော အမည် ရလာသည်။

၁၈၅၈ ခု မက္ကဆီကို ကျူးကျော်လာသော်  ခိုယာတယ်၏ မိခင်၊ ဇနီးနှင့် သားသမီး ၃ ယောက်လုံး သေသည်။ တိုက်ခိုက်ရေးအဖွဲ့ ဖွဲ့ကာ မက္ကဆီကိုတို့အား လက်စားချေသည်။ သူ့အဖွဲ့သည် မက္ကဆီကိုပြည်နယ်တို့ကို ကျော်ကာ အမေရိကန်ပိုင်နက် အရီဇိုးနား၊ နယူးမက္ကဆီကိုနှင့် အနောက် တက္ကဆက်နယ်အထိ ခြေဆန့်နိုင်ခဲ့သည်။ 

၁၈၈၆ ခုတွင် အမေရိကန်အာဏာပိုင်တို့ထံ ဂျီရော်နီမို လက်နက်ချသည်။ အကျယ်ချုပ်နှင့် ထားပြီး မွေးရပ်သို့ ပြန်ခွင့်မရတော့။ ၁၉၀၉ ခုတွင် မြင်းပေါ်မှ ပြုတ်ကျပြီးနောက် အဖျားဝင်ကာ ဥက္ကလာဟိုးမားနယ်၊ ဖော့ဆေးမြို့တွင် ဆုံးသည်။

၁၉၃၉ ခုထွက် *ဂျီရော်နီမို* ရုပ်ရှင်တွင် အမေရိကန် လေထီးစစ်သည်တို့ လေယာဉ်မှ ခုန်သော် ကြောက်ရွံ့ခြင်းမရှိကြောင်း ပြသည့်အနေဖြင့် *ဂျီရော်နီမို* ဟု အော်ကာ ဆင်းကြသည်။ နှောင်းအခါ လေယာဉ်မှ ခုန်ဆင်းတိုင်း ထိုသို့အော်သည့်အလေ့ ဖြစ်လာသည်။
ဤလောကမြေမဟီဝယ်

**ဤလောကမြေမဟီဝယ်** သည် သော်တာဆွေရေးသားခဲ့သည့် စာအုပ်ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၀ ခုနှစ်၊ အမျိုးသားစာပေဆု ရရှိခဲ့သည့် စာအုပ်လည်း ဖြစ်သည်။

## စာအုပ်အကြောင်း
ဤစာအုပ်တွင် အင်္ဂလိပ်ခေတ်၊ ဂျပန်ခေတ်၊ စစ်ကြီးပြီးစခေတ်၊လွတ်လပ်ရေးခေတ်၊ ဖဆပလနိုင်ငံရေးအကွဲအပြဲခေတ်များ၏ တောနှင့် မြို့မှ လူ့သရုပ်များကို ပီပြင်စွာ ရေးသားဖော်ပြထားသည်။

ဤစာအုပ်တွင် စာမျက်နှာပေါင်း ၂၂၂ မျက်နှာပါဝင်သည်။ စာအုပ်တွင် ဝတ္ထု (၁၃) ခု ပါဝင်သည်။

## ကိုးကား
ရေယဉ်ကတော်

**ရေယဉ်ကတော်**သည် မြန်မာ့မိရိုးဖလာကိုးကွယ်ယုံကြည်ကြသည့် နတ်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။ ရေယဉ်ကတော်ကို ရေယဉ်ကတော်၊ အနောက်မယ်ရေယဉ်၊ အမယ်အိုကြီးနတ်၊အမေကြီးစသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုး ခေါ်ကြသေးသည်။ 

အမေကြီးသည် ရိုးရာ နတ်တပါးဖြစ်သလို စုန်း၊ကဝေ၊ပညာသည်တို့၏အချုပ်ဖြစ်သည်။အောက်ဝိဇ္ဇာဓိုရ် တပါးဖြစ်သည်။ဇနပဒဂန္ဓာရီ ပညာရပ်များလေ့ကျင်သူတို့ ပူဇော်ကြသည့်နတ်တစ်ပါးဖြစ်သည်။

ဆပ်သဖူနဲ့ ရေဦးသူ၊ဆပ်သဘင်နဲ့‌ေရယဉ်သူဟုစာဆိုရှသည်။ef name="မြန်မာ့မိရိုးဖလာဓလေ့ နတ်သမိုင်း">

## သမိုင်း
အမေရေယဉ်သည် အလုံဘိုးတော်ကြီးခေါ် ဗဒုံနတ်ကြီး၏ နှမတော်စပ်သည်ဟုလည်း ဆိုကြသည်။
## ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုများ
တပေါင်းလဆန်း ၃ ရက်နေ့မှ ၉ ရက်နေ့အထိ မုံရွာခရိုင်၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်၊ ဇီးတောရွာအနီးရှိ ရေယဉ်ကတော်၏ နတ်ပွဲပြုလုပ်ကြသည်။  အနယ်နယ်အရပ်ရပ်မှ သိုးဆောင်းကြီး၊ သိုးဆောင်းကလေး၊ နတ်ထိန်း၊ နတ်ကတော်များသည် ပွဲတော်သို့ လာရောက်ကြ၍ ကန္နားဆက်ကြသည်။ တောင်ခြေအနီးအရှိ ချောင်းယောင်ယောင် မြောင်းယောင်ယောင် ချိုင့်ဝှမ်းနေရာသည် နတ်ပွဲမရှိလျှင် ခန်းခြောက်နေတတ်ပြီး နတ်ပွဲရှိသည့်အခါတွင် ရေပြည့်လျှံနေသည်။ ၎င်းနေရာကို ရေယှဉ်ချောင်း သို့မဟုတ် ရေယဉ်ချောင်းဟု အချို့က ခေါ်ကြသည်။ ပွဲတော်သို့ ဆားလင်း၊ ပုလဲ၊ ယင်းမာပင် စသည့် မြို့များမှ လှည်းအစီးပေါင်း ၅၀၀၀ မျှ လာရောက်ကြသည်။

နတ်ပွဲပြုလုပ်သည့်ရက်အတွင်းတွင် ယင်းမာပင်မြို့နယ်ရှိ ကျေးရွာများတွင် မည်သည့်အလှူမင်္ဂလာပျော်ပွဲရွှင်ပွဲမျှ မပြုလုပ်ရဘဲ ရပ်ဆိုင်းထားကြရသည်။

## ကိုးကား
ကယ်လ်ဗင်

**ကယ်လ်ဗင်** သည် အပူချိန်၏ SI ယူနစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ သင်္ကေတမှာ K ဖြစ်သည်။ ဤသင်္ကေတသည် Belfast တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည့် ဂလက်ဂိုးတက္ကသိုလ်အင်ဂျင်နီယာနှင့် ရူပဗေဒပညာရှင် ဝီလီယမ်သွန်ဆမ် ကယ်လ်ဗင်   (1824–1907) ကို ရည်ညွှန်းခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
သင်္ကေတ

**သင်္ကေတ**ဆိုသည်မှာ တစ်စုံတစ်ရာကို ကိုယ်စားပြုသော၊ တစ်စုံတစ်ရာကို ရည်ညွှန်းသော အမှတ်အသားဖြစ်သည်ဟု ဖွင့်ဆိုနိုင်ပါသည်။ ထိုတစ်စုံတစ်ရာသည် သက်ရှိ၊သက်မဲ့၊ ဒြပ်ရှိ၊ ဒြပ်မဲ့ တစ်ခုခု ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ဆီမီးသည် ပညာကို ရည်ညွှန်းသော သင်္ကေတ။ အသည်းပုံသည် အချစ်ကို ရည်ညွှန်းသော သင်္ကေတ။ အနီရောင်သည် ရဲရင့်ခြင်းကို ရည်ညွှန်းသော သင်္ကေတ။ ကိုဝင်းဦး၏ ပုံတူပန်းချီကားသည် ကိုဝင်းဦးကို ရည်ညွှန်းသော သင်္ကေတ စသည် စသည်ဖြင့် သင်္ကေတ အမျိုးမျိုးကို စဉ်းစားကြည့်နိုင်ပါသည်။ 

## ကိုးကား
မစိမ်းစိမ်း (အဆိုတော်)

**မစိမ်းစိမ်း**သည် မန္တလေးမြို့မှ ဂန္ထဝင်အဆိုတော် တစ်ဦးဖြစ်ပေသည်။ *ရွှေမန်းဆီသို့* သီချင်းကို သီဆိုခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ မစိမ်းစိမ်းကို ၁၉၃၃-ခု မန္တလေးအနောက်ပိုင်း၊ ချမ်းသာရထုံးကုန်း၊ ပလိုင်းရပ်မှာ မွေးဖွားပြီး သီဆိုမှုကို ငယ်စဉ်ကလေးဘဝကတည်းက ဝါသနာပါပြီး ရပ်ကွက်ပွဲ၊ အလှူပွဲများမကျန် လိုက်လံသီဆိုပြီး အိမ်ထောင် ၁၇-နှစ်မှာ ခင်ပွန်းဖြစ်သူနှင့် သီဆိုမှုနှင့် ပတ်သက်ပြီး အိမ်ထောင်ကွဲခဲ့သော်လည်း သူ၏ ဝါသနာအလုပ်ကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်လျက်ပင် ဖြစ်သည်။

မန္တလေးမြို့မှ အပျော်တမ်းတေးဂီတ ဝိုင်းများစွာရှိရာ ထိုခေတ်မြို့မတေးဂီတနှင့် တန်းတူအဆင့်ရှိသော မန္တလေးမြောက်ပြင်အရပ်ရှိ ဂီတလုလင်တေးဂီတဝိုင်းမှာ ပင်တိုင်အဆိုရှင်အဖြစ် ပါဝင်သီဆိုခဲ့သည်။ မစိမ်းစိမ်းနှင့်အတူ ကျောက်ပန်းတောင်းသူ မကျဉ်းတန် (ခေါ်) အဆိုတော် ရီရီသန့်  လက်ထောက်အဆိုတော်အဖြစ် တွဲဖက်သီဆိုသည်။ ဂီတမှူးဦးဘတင့်နှင့် စန္ဒယား ပလိုင်းဦးတင်မောင်တို့ အုပ်ချုပ်သော ဂီတလုင်အဖွဲ့မှ မစိမ်းစိမ်းသည် နှစ်အတန်ကြာ တွဲလုပ်ပြီး သူ၏လက်ဦးဆရာ  ဂီတမှူးဦးဘတင့်၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် တခြားဝိုင်းများဖြစ်သော မြို့မ၊ သိင်္ဂီ၊ နုယဉ်၊ သီရိမွန်၊ သင်္ဂဟနှင့် တေးချစ်သူ စသော ဝိုင်းများတွင် တွဲဖက်သီဆိုခဲ့သည်။

ဝါသနာရှင်ဘဝမှ ပညာရှင်ဘဝသို့ ရောက်ခဲ့သော မစိမ်းစိမ်းသည် မန္တလေးဂီတအသိုင်းအဝိုင်းမှာ ချစ်ခင်သူများပြီး ထင်ရှားသူတစ်ယောက်ဖြစ်ခဲ့သည်။ သူ၏ မူလပထမ ဂီတလုင်ဝိုင်းနှင့် *မြတ်သောအနုပညာ* အမည်ရှိ ဓာတ်ပြားရခဲ့ပြီး သင်္ဂဟဦးဘသိန်း ရေးစပ်သော *ရွှေမန်းဆီသို့* သီချင်းကို မန္တလေးရုပ်ရှင်မှ ရိုက်ကူးသော *ဤလူ့ဘောင်တွင်* ဇာတ်ကားမှာ ဇာတ်ဝင်သီချင်းအဖြစ် သီဆိုရာ အထူးအောင်မြင်ပြီး မြန်မာ့အသံဓာတ်ပြားရကာ ရောင်းအားကောင်းခဲ့သည်။    

ရုပ်ရှင်နောက်ခံ သီချင်းများအနက် ဦးဘသိန်း၏ *ကံ*ဇာတ်ကား ဇာတ်ဝင်သီချင်း၊ ကိုယ်ပိုင်မေတ္တာ၊ အတွေ့၊ ဘုရားမှာ တစ်ခါဆုံတယ် ရုပ်ရှင်ကားများတွင် ဂီတလုင် တေးဂီတအဖွဲ့နှင့် အသံသွင်းခဲ့ရာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ မြန်မာ့အသံမှ နောက်ထပ် ဓာတ်ပြားနှစ်ချပ်ထပ်ရသည်။ *သလ္လာရွှေမြေ*နှင့် *မိုးပန်းပုလဲ* တို့ ဖြစ်သော်လည်း မစိမ်းစိမ်း၏ မှတ်တိုင်သီချင်းမှာ *ရွှေမန်းဆီသို့* သီချင်းဖြစ်ပြီး ၎င်းသီချင်းကို မန္တလေးမြို့မှ ရွာစား ကျော်စိန်မောင်ကိုကြီး၊ စိန်နက်ကြီး စသည့် မြန်မာ့ဆိုင်းဝိုင်း ပညာရှင်ကြီးများနှင့် ခန့်ခန့်ညားညား တီးမှုတ်အသံသွင်းရာ ယနေ့တိုင် မြန်မာ့ဂုဏ်ဆောင် သီချင်းတစ်ပုဒ် ဖြစ်ခဲ့သည်။     

၁၉၇၀-ပြည့် ဝန်းကျင်က မစိမ်းစိမ်း၏ အောင်မြင်မှုများ အထွတ်အထိပ်ရောက်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၀-ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းတွင် အနုပညာအလုပ်မှ အနားယူခဲ့ပြီးနောက် ကျန်းမာရေး ဖောက်ပြန်လာခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ရန်ကုန်မြို့ရှိ အမေများအဖွဲ့က ထူထောင်ထားသော အနုပညာ ဆည်းဆာရိပ် အနုပညာဘိုးဘွားများ စုဝေးနေထိုင်ရာ ရိပ်သာစခန်းတွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။

## ဘဝနိဂုံး 
၂၀၁၉-ခု၊ မေလ (၅)ရက်၊ ည (၇)နာရီ (၁၅)မိနစ်အချိန်တွင် ရန်ကုန်ရိပ်သာ၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် (၈၆)နှစ်အရွယ် ရှိပြီ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
အေဂျက်

**အေဂျက်** ( ၊ ) သည် ဂရိဒဏ္ဍာရီလာ သူရဲကောင်း ဖြစ်သည်။ ဟိုးမားရေးသည့် ဣလိရော့ ကဗျာရှည်တွင် အဓိကဇာတ်ကောင်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။

## ကိုယ်ရေးအကျဉ်း 
ဆလာမစ်ဘုရင် ဆိုင်ချရီယပ်၏ သမီး ပယ်ရီဘိုယာနှင့် အေဂျီနာဘုရင် အေးကပ်၏ သား တဲလမွန်တို့မှ မွေးသည်။ နောင်သော် အေဂျက်က ဆလာမစ်ဘုရင် ဖြစ်လာသည်။ အွိုင်းယပ်၏သား အေဂျက်နှင့် ကွာပြားစေရန်  တဲလမွန်သား အေဂျက် (သို့) အေဂျက်ကြီးဟု ခေါ်ကြသည်။ 

မနုအဿ ချီရွန်က အတိုက်အခိုက် သင်ပေးသည်။ အလန့်အကြောက်ကင်းပြီး ခွန်အားကြီးကာ တိုက်စွမ်းခိုက်ဉာဏ် မြင့်ကြောင်း စာပေတို့၌ ဖော်ပြခံရသည်။

## ထရိုဂျန်စစ်ပွဲ 
အက်ဂါမမ်မွန်ဘက်တွင် အာခိလိအား ဖယ်ပြီးလျှင် အေဂျက်နှင့် အိုဒစ်ဆီယပ်သည် နာမည်အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ တကြိမ်သော် ဟက်တာနှင့် ရင်ဆိုင်တွေ့၍ စီးချင်းထိုးရာ တနေကုန်သော်လည်း အဖြေမပေါ်။ လူလုံးမကွဲသည့်နောက် သရေသတ်မှတ်ကာ ပြန်ကြသည်။ အေဂျက်က ဟက်တာကို ခရမ်းရောင်ခါးစည်းကြိုး လက်ဆောင်ပေးသည်။ ဟက်တာက ဓားမြမြတလက် ပေးသည်။ 

ပက်ထရိုကလပ် သေပြီးနောက် ဟက်တာက အလောင်းကို သယ်သွားမည် ပြုသည်။ မီနယ်လော့အကူအညီနှင့် ဟက်တာကိုတားကာ အလောင်းကိုလုပြီး ရထားနှင့် ပြန်သယ်လာသည်။ သို့သော်လည်း အာခိလိ၏ ချပ်ဝတ်တို့ကို ထရိုဂျန်တို့ ချွတ်ယူလိုက်ပြီ ဖြစ်သည်။

## ဘဝနိဂုံး 
အာခိလိသေသော် အေဂျက်နှင့် အိုဒစ်ဆီယပ်တို့က ထရိုဂျန်တို့ကို တိုက်ကာ အာခိလိအလောင်းကို ယူပြီး သူ့ရဲဘော် ပက်ထရိုကလပ်နှင့် ယှဉ်၍ မြုပ်ပေးသည်။ ဟက်ဖေးစတပ်၏ အာခိလိအတွက် ချပ်ဝတ်မှာ အေဂျက်တို့နှစ်ယောက်ကို သွေးကွဲစေသည်။ ခေါင်းဆောင်ပိုင်းတို့ စုရုံး ဆုံးဖြတ်ကြရာ အိုဒစ်ဆီယပ်က ရသည်။ မိမိမှာ အိုဒစ်ဆီယပ်လောက် မရဲမစွမ်းဟု ခံစားရသဖြင့် စိတ်ထိခိုက်ကာ ဟက်တာပေးသည့်ဓားဖြင့် ကိုယ့်ကိုယ်ကို အဆုံးစီရင်သည်။

ကဏ္ဍ:ဂရိ ဒဏ္ဍာရီလာ သူရဲကောင်းများ
နှစ်ဆယ်ရာစု မြေခွေး

**နှစ်ဆယ်ရာစု မြေခွေး** ( ) သည် အမေရိကန်ရှိ ထိပ်တန်း ရုပ်ရှင်လုပ်ငန်းများအနက် တခုဖြစ်သည်။ ကုမ္ပဏီမှာ ဘာ့ဘလီဟေး၏ အနောက်ဘက် ဆန်ကျူရီစီးတီး (Century City) နယ်မြေ၌ ရှိသည်။

၁၉၁၅ ခုတွင် ဝီလီယံဖော့ (William Fox) တည်သော ဖော့ ရုပ်ရှင်ကော်ပိုရေးရှင်း (Fox Film Corp.) နှင့် ၁၉၃၃ ခုတွင် ဒါရယ် ဇန်နက်၊ ဂျိုးဆက် ရှနက်၊ ရေမွန် ဂရစ်ဖစ်နှင့် ဝီလီယံ ဂိုးယက် တို့ ထောင်သော နှစ်ဆယ်ရာစု ရုပ်ရှင် (Twentieth Century Pictures) တို့ ၁၉၃၅ ခု မေလ ၃၁ ရက်တွင် ပေါင်းကာ နှစ်ဆယ်ရာစု မြေခွေးဟူ၍ ဖြစ်လာသည်။ အမေရိကန် ရုပ်ရှင်အသင်း (Motion Picture Association of America) ၏ အသင်းဝင် ဖြစ်သည်။
ချီဂျုံးမိသားစု

ရာဇဝတ်သားဟောင်း ဂင်မ်ဂီ-ဟွမ်က ချမ်းသာသူများအပေါ် သူကဲ့သို့ပင် ရန်ငြှိုးဖွဲ့မုန်းတီးသည့် အခြား ထောင်ထွက် အလုပ်လက်မဲ့ ၆ ဦးတို့နှင့်အတူ ၁၉၉၃ တွင် တည်ထောင်ထားသော **ချီဂျုံးမိသားစု** သည် တောင်ကိုရီးယား ဂိုဏ်း ဖြစ်သည်။ 'ချီဂျုံး' အမည်မှာ ဤအမှုအား စုံစမ်းစစ်ဆေးရသော အမှုလိုက်များက မှည့်ခေါ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဂင်မ်က သူ၏ ဂိုဏ်းကို 'ရည်မှန်းချက်' ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် ဂရိစကားလုံး (အလားတူအဓိပ္ပာယ်သော်လည်းကောင်း အသံထွက်သော် လည်းကောင်း ရှိသည့် ဂရိစကားလုံး ရှာဖွေမတွေ့ရှိ) **မာ့စ်ကန်**ဟု နဂိုက မှည့်ခေါ်ခဲ့သည်။

## ရာဇဝတ်မှုများ 
မိသားစုများထံမှ ငွေညှစ်ရန်အကြံဖြင့် ချမ်းသာသူများအား ပြန်ပေးဆွဲရန် ဂင်မ်က သူ၏ ဂိုဏ်းသားများအား အမိန့် ပေးခဲ့သည်။ ချမ်းသာသူများအား မုန်းတီးသည့်စိတ်ဖြင့် ဂိုဏ်းအဖွဲ့က ဆိုးလ်ရှိ အထူးသီးသန့်အရောင်းဆိုင် တစ်ခုမှ အားပေးမှုအများဆုံး စားသုံးသူအချို့ကို စနစ်တကျသတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် လူ ၅ ဦးအား သတ်မှု၊ လူသေ အလောင်းအချို့ကို ဝေးလံသော တောင်ကုန်းများထက်တွင် မြုပ်နှံမှု၊ အလောင်းများ စွန့်ပစ်ရန် ၎င်းတို့ ပုန်းခိုရာ မြေအောက်ခန်း၌ တမင်တပ်ဆင်ထားသည့် မီးရှို့စက်တွင်း ထည့်သွင်းမီးရှို့ခဲ့မှုများအတွက် ဂိုဏ်းသား ၆ ဦး အား အပြစ်ရှိကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ 

## အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ်များ 
ရဲဆေးတင်ရန် နှင့် လူသားဆန်မှုကို နှင်ပစ်ရန်အလို့ငှာ သားကောင်များကို ကိုယ်လက်ဖြတ်တောက်ပြီး ၎င်းတို့၏ အသားကို စားခဲ့သည်ဟု ဂိုဏ်းသား တစ်ဦးက ဝန်ခံသည်။ လူသတ်မှုများနှင့် ပြန်ပေးဆွဲမှုများ အောင်မြင်လာသဖြင့် သွေးကြွလာသော ဂိုဏ်းအဖွဲ့က ကြေးရတတ်သားကောင်များကို ရွေးချယ်ရန် ပိုထိရောက်သော နည်းလမ်းလိုအပ်သည် ဟု ဆုံးဖြတ်လိုက်ကြသည်။ ဆိုးလ်မြို့ ဟွန်ဒိုင်း အထူးသီးသန့်အရောင်းဆိုင်ရှိ မကျေနပ်သောဝန်ထမ်း တစ်ဦးထံမှ ဆက်သွယ်ရန် လိပ်စာစာရင်း ဝယ်ယူနိုင်ခဲ့သည်။ ဆိုင်မှ အကြွေးဝယ်ကဒ်ဖြင့် ဝယ်ယူသော အကောင်းဆုံး စားသုံးသူ ၁၂၀၀ ၏ အမည်များပါဝင်သော စာရင်းမှ နောက်ထပ် သားကောင်ကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်။  

## သေဒဏ်ချမှတ်ခြင်း 
ချီဂျုံးမိသားစုမှာ လူ ၅ ဦးအား သတ်မှုအတွက် ၁၉၉၄ နိုဝင်ဘာ ၁ တွင် သေဒဏ်ချမှတ်ခံရသည်။ ပြစ်ဒဏ်ချခံရပြီး ချိန်တွင် မည်သည့်လူသတ်သမားထံတွင်မှ နောင်တရသည်ကို အလျဉ်းမတွေ့ရ။ လူချမ်းသာကလေး ယခုထက် ပိုမသတ်နိုင်သည်ကိုပဲ နောင်တရမိကြောင်း အဖွဲ့သားတဦးက တရားခွင်မတိုင်မီက ရုပ်မြင်သတင်းထောက် တစ်ဦးထံ ပြောဆိုခဲ့သည်။  

## ကိုးကား
ထီးလှိုင်ရှင်စေတီ

**ထီးလှိုင်ရှင်စေတီ**သည် အင်းဝမြို့ဟောင်း စည်တိုပုံမြို့ရိုးအတွင်း မယ်နုအုတ်ကျောင်း၏ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ ပုဂံခေတ်တွင် ကျန်စစ်သားမင်းသည် အနော်ရထာမင်း၏ အမျက်ဘေးမှ တိမ်းရှောင်စဉ်က ဤကုန်းမြေကို ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ဤကုန်းမြေတွင် နားနေစဉ် နောက်မှ ထပ်ကြပ်မကွာလိုက်ပါလာသော တပ်များသည် ကျန်စစ်သားအား မျက်စိအောက်တွင် ပျောက်ကွယ်သွားသည်ကို တွေ့လိုက်၍ ကြောက်စိတ်ဝင်ပြီး ရှောင်ပြေးကြသည်ဟု ဆိုသည်။ ဤအဖြစ်ကို တွေ့မြင်သော ကျန်စစ်သားသည် ဤကုန်းမြေအား အောင်မြေအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ နန်းစံဘုရင်အဖြစ်သို့ရောက်သောအခါ ဤနေရာတွင် ထီးလှိုင်ရှင်ဘွဲ့အမည်ဖြင့် စေတီတည်ထားသည်။ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၇၂၆-ခုနှစ်တွင် သတိုးမင်းဖျားသည် ဤထီးလှိုင်ရှင်ကုန်းကို အမှီပြု၍ အင်းဝနေပြည်တော်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။

ဘကြီးတော်မင်း လက်ထက်တွင် မိဖုရားခေါင်ကြီး မယ်နုသည် ဤစေတီကြီးကို ရွှေသင်္ကန်းကပ်လှူပူဇော်၍ ထီးတော်သစ် တင်လှူပူဇော်စေခဲ့သည်။ စေတီမှာ မြေစိုက်စေတီအမျိုးအစားဖြစ်သည်။ ဂေါပကအဖွဲ့မှ အနီးကပ်ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်လျက်ရှိပြီး ရှေးဟောင်းသုတေသနနှင့် အမျိုးသားပြတိုက် ဦးစီးဌာနအနေဖြင့်လည်း လိုအပ်သော အကြံဉာဏ် ကျွမ်းကျင်မှုဆိုင်ရာ အကူအညီများပေး၍  ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်လျက်ရှိသည်။
## ကိုးကား
မင်္ဂလာစေတီတော် (အင်းဝ)

**မင်္ဂလာစေတီ**သည် ပင်းယနှင့် အင်းဝ နေပြည်တော်ဟောင်းတို့၏ ဗဟိုချက်တွင်တည်ရှိ၍ ဒုတိယမင်းခေါင် တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သော ဘုရားဖြစ်သည်။ တံတားဦးတွင် တည်ထားခဲ့သောကြောင့် တံတားဦးတည် မင်္ဂလာစေတီတော်ဟူ၍ ထင်ရှားခဲ့သည်။ ဒုတိယမင်းခေါင် ဘုရင်သည် ၎င်းနန်းတက်သည့်နှစ် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၈၄၂ ထဲမှာပင် တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ထင်ရှားသော ရဟန်းစာဆို အကျော်အမော် ရှင်မဟာသီလဝံသနှင့် ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ တို့ ထိုစေတီတော်ကို မော်ကွန်းများ စပ်ဆိုလျက် ပူဇော်ခဲ့ကြသည်။ 

မင်္ဂလာစေတီတော်ကို ဒုတိယမင်းခေါင်ဘုရင်က မြန်မာသက္ကရာဇ် ၈၄၂တွင် စတင်တည်ထားခဲ့ပြီး သက္ကရာဇ် ၈၅၈ တွင် အလယ်ဌာပနာထည့်ခဲ့သည်။ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၈၆၁ တွင်မှ စေတီတော်တည်ထားမှု ဥဿုံပြီးစီးခဲ့သည်။ ရှေးက ကျောက်စာများဖြင့် မှတ်တမ်းထားခဲ့လေ့ရှိခဲ့သော်လည်း မင်္ဂလာစေတီတော်ကိုမူ ကဗျာ၊စာပေ၊ မော်ကွန်းတို့၌ ဂုဏ်ပြုပူဇော်ခဲ့ကြသည်။  

ဘုရင်မင်းခေါင်သည် ပထမကျောင်းတော်ကို တည်ဆောက်လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ကျောင်းတော်တည်သကဲ့သို့ တစ်ပြိုင်နက်တည်းပင် မင်္ဂလာစေတီတော်ကိုလည်း တည်တော်မူခဲ့သည်။ သာသနာ သက္ကရာဇ် (၂၀၄၀)၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် (၈၅၈) ခုနှစ်သို့ ရောက်သောအခါမှ ဓာတ်တော်မွေတော်စစ်များဖြင့် ခမ်းနားစွာအလယ်ဌာပနာတိုက်တွင် ဌာပနာနိုင်ခဲ့လေသည်။ သက္ကရာဇ် ၈၅၈-ခု၊ နယုန်လဆန်း (၁၃)ရက် (၂၄ မေ ၁၄၉၆) အင်္ဂါနေ့တွင် ဒုတိယဌာပနာတိုက်တွင် ဗုဒ္ဓ၏ ဓာတ်တော်မွေတော်များနှင့် တကွ ဌာပနာပစ္စည်းများကို စနစ်ကျနစွာ ဌာပနာတော်မူခဲ့သည်။  ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ၏ မော်ကွန်းသည် သတ္တဌာနနှင့် ဇေတဝန်ကျောင်းပုံတို့ကို ဌာပနသည်မျှကိုသာ ဖော်ပြခဲ့သည်။ နယုန်လဆန်း (၁၃)ရက်၊ (၂၄ မေ ၁၄၉၆)တွင် စတင်ဌာပနာခဲ့ရာ လပြည့်နေ့တွင် ပြီးဆုံးခဲ့သည်။

## ကိုးကား
လဒူ

**လဒူ** () သည် မုန့်ချိုလုံးတမျိုး ဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယတိုက်ငယ်တွင် စပေါ်သည်။ သင်္သကရိုက်စကား လတ္တိက မှ လာသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဂျုံ၊ ဆီနှင့် သကြားကို အခြေခံလုပ်ပြီး မြေပဲ၊ သီဟိုဠ်စေ့ခြောက်တို့ ထည့်တတ်သည်။ ပွဲလမ်းသဘင်နှင့် ဟင်ဒီ ဘာသာရေး အခမ်းအနားတို့တွင် တည်လေ့ရှိသည်။
မုန့်ပြားအစာသွတ်

**တာကို** () သည် မက္ကဆီကန် ရိုးရာအစားအစာဖြစ်ပြီး ပြောင်း (သို့) ဂျုံနှင့်လုပ်သည့် မုန့်ပြားပေါ်တွင် အစာပလာထည့်ကာ စားရသည်။ အစာအဖြစ် အမဲသား၊ ဝက်သား၊ ကြက်သား၊ ပင်လယ်စာ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် ဒိန်ခဲတို့ကို သုံးတတ်သည်။ အစာမထည့်သော မုန့်ပြားကို အစပ်ရည် (salsa)၊ ငရုတ်၊ ထောပတ်သီး၊ ထောပတ်သီးနှစ် (guacamole)၊ တရုတ်နံနံ၊ ခရမ်းချဉ်သီး၊ ကြက်သွန်နီ၊ ဂေါ်ဖီရွက်တို့နှင့်လည်း တွဲစားတတ်သည်။

## နောက်ခံသမိုင်း 
စပိန်တို့ မက္ကဆီကိုသို့ ခြေချလာရာ တာကိုလည်း တွင်ကျယ်လာသည်။ ရှေးကပင် မက္ကဆီကိုတောင်ကြားတွင် ငါးသားလေးထည့်သည့် တာကိုအား စားလေ့ရှိကြောင်း သမိုင်းအထောက်အထားများ ရှိသည်။ စပိန်တို့ အုပ်ချုပ်သည့်ကာလတွင် ဥရောပသားတို့ တာကိုစားပွဲလုပ်ကြောင်း ဘာနယ် ဒိုင်ယက် ဒဲ ကတ်စတယ်လို၏ မှတ်တမ်းအရ သိရသည်။

## ရိုးရာတာကို 
ရိုးရာတာကိုတွင်ပင် မျိုးကွဲများစွာ ရှိသည်။

## ဆန်းသစ်မှုများ 
### မုန့်ပြားမာတာကို 
မုန့်ပြားအား မာအောင် ကြွပ်အောင်လုပ်ထားသည့် တာကိုကို အမေရိကန်၌ အစားများသည်။ ၂၀ ရာစု အစောပိုင်းကပင် တက္ကဆက်၊ ကာလီဖိုးနီးယားတို့မှသည် တာကိုစားမှုမှာ နိုင်ငံအနှံ့ တွင်ကျယ်လာသည်။ ၁၉၁၄ ခုထုတ် အချက်အပြုတ်စာအုပ်တွင် တာကိုလုပ်နည်း ထည့်ထားကြောင်း တွေ့ရသည်။

မုန့်ပြားမာတာကိုကို စူပါမားကတ်များတွင် အသင့်စားအဖြစ် ရောင်းသည်။ ၁၉၅၀ ပြည့်တွင် နယူးယောက်မှ စားသောက်ဆိုင်ရှင် ဂျူဗန်စီယို မယ်ဒိုနာဒိုက တာကိုလုပ်သည့် မုန့်ပြားလုပ်ခွက်ကို မူပိုင်ခွင့်တင်ကာ ရောင်းသည်။

မုန့်ပြားမာတာကိုတွင် ပြောင်းမုန့်ပြားကို အမဲမျှင်၊ ဒိန်ခဲ၊ ဂေါ်ဖီတို့ ထည့်တတ်ပြီး တခါတရံ ခရမ်းချဉ်သီး၊ ကြက်သွန်နီ၊ တရုတ်နံနံ၊ အချဉ်ရည်နှင့် ထောပတ်သီး (သို့) ထောပတ်သီးနှစ် ထည့်ကာ ရောင်းသည်။

### မုန့်ပြားပျော့တာကို 
ပြောင်းနှင့်ပင် လုပ်သော်လည်း မီးတိုက်၍လည်းကောင်း၊ ပေါင်း၍လည်းကောင်း လုပ်ခြင်းဖြင့် ရိုးရာဆန်ဆန် မုန့်ပြားပျော့တာကို ရလာသည်။ ၂၀၀၀ ပြည့် နောက်ပိုင်းတွင် စားသောက်ဆိုင်တွဲများနှင့် အကြီးစားထုတ်လုပ်သူတို့က ဂျုံနှင့် လုပ်လာကြသည်။ 

မုန့်ပြားပျော့တာကိုသည်လည်း မုန့်ပြားမာတာကိုကဲ့သို့သော အစာပလာများ သုံးသည်။

### မနက်စာတာကို 
တက္ကဆက်နေ မက္ကဆီကန်စာ ဖြစ်သည့် မနက်စာတာကိုတွင် အသား၊ ဥ၊ ဒိန်ခဲနှင့် အခြား အစာပလာကို ထည့်သွင်းသည်။ အချို့က မနက်စာတာကို အစမှာ အော်စတင်ကဟု ဆိုသည်။

### အိန္ဒိယတာကို 
အိန္ဒိယတာကို (သို့) နာဗာဂျိုမှာမူ မုန့်ပြား မဟုတ်ဘဲ မုန့်ကြော်သာ ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်နှင့် ကနေဒါတို့တွင် ပွဲခံစာအဖြစ် စားကြသည်။

## လူသိများ လုပ်ဆောင်ချက် 
အမေရိကန်တွင် နှစ်စဉ် အောက်တိုဘာလ ၄ ရက်ကို အမျိုးသားတာကိုနေ့ အဖြစ် ပွဲခံလေ့ ရှိသည်။