ရစ်မျိုးရင်းဝင်ငှက်များ

**ရစ်မျိုးရင်းဝင်ငှက်များ** (***Phasianidae***) သည် ရစ်များ၊ ခါများ၊ တောကြက်များ၊ အိမ်မွေးကြက်များ၊ ကြက်ဆင်များ၊ ငုံး(ကမ္ဘာဟောင်း)၊ နှင့် ဒေါင်းများ ပါဝင်သော မြေပြင်ပေါ်တွင်နေထိုင်သည့် အလေးချိန်စီးသော ၎င်းငှက်များကို ကိုယ်စားပြုသည့် မျိုးရင်းအဆင့်ရှိ အမည်နာမဖြစ်သည်။ ဤမျိုးရင်း တွင် ငှက်တိုက်၊ ကြက်တိုက်ခြင်းမျိုးတွင် လူကြိုက်များသော ငှက်မျိုး အများအပြားပါဝင်သည်။ 

မျိုးရင်းဝင် ငှက်မျိုးစုအရေအတွက်သည် များပြားလှပြီး ယခင်က မျိုးရင်းအဆင့် အုပ်စုနှစ်ခုအဖြစ် ရစ်၊ ဒေါင်းနှင့် ကြက်များပါဝင်သော ရစ်ငှက် (*Phasianinae*) နှင့် ခါနှင့် ငုံး(ကမ္ဘာဟောင်း)များပါဝင်သော (*Perdicinae*) ဟူ၍ အုပ်စုခွဲနှစ်ခုခွဲခဲ့သည်။ သို့သော် ဤခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုသည် မကြာသေးမီက သိပ္ပံနည်းကျဆန်းစစ်မှု အထောက်အထားများတွင် မျိုးရိုးဗီဇတူများ အကုန် မပါဝင်သော မူမမှန်သည့် မျိုးတူစုဖွဲ့မှု (Paraphyletic) သာ ဖြစ်နေသည်ကိုတွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ 

ထိုကြောင့် ယင်းဆန်းစစ်မှုရလဒ်အရ ရစ်မျိုးရင်း အောက်တွင် မျိုးရင်းခွဲ (ခေါ်) မျိုးရင်းသေး (Subfamily) များအဖြစ် 

# ***တောင်ခါနှင့် မျိုးရိုးတူ ငှက်များ*** *(**Rollulinae**)*၊ 
# ***ရစ်နှင့် မျိုးရိုးတူ ငှက်များ*** *(**Phasianinae**)၊*  
# ***ဒေါင်းနှင့် မျိုးရိုးတူ ငှက်များ*** *(**Pavoninae**)* 

ဟူ၍ ခွဲထုတ်ထားသည်။

## ယခင် သတ်မှတ်မှု 
၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် အစောပိုင်းကာလများအထိ မျိုးရင်း၏ အောက်တွင် မျိုးရင်းခွဲနှစ်ခုအဖြစ်- ရစ်ငှက်များအပါအဝင် တောကြက်များ(အိမ်ကြက် အပါအဝင်)၊ ဒေါင်းများကို စုဖွဲ့၍ မျိုးရင်းခွဲ '''Phasianinae'*   နှင့် ခါငှက်များ၊ ငုံး(ကမ္ဘာဟောင်း) များကို စုဖွဲ့၍ မျိုးရင်းခွဲ *'Perdicinae'* ဟူ၍ ခွဲခြားသတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ယင်းခွဲခြမ်းမှုသည် မှားယွင်းနေကာ ဒေါင်း၊ ကြက်များသည် ရစ်ငှက်များထက် ခါ နှင့် ငုံး(ကမ္ဘာဟောင်း) များနှင့် ပိုမိုအမျိုးရိုးနီးစပ်သည်ကို လေ့လာတွေ့ရှိခဲ့သည်ဟု သိရသည်။   

## လက်ရှိသတ်မှတ်မှု 
အောက်ပါအတိုင်း မျိုးရင်းခွဲ (၃) ခုဖြင့် ခွဲခြားထားသည် -

* **မျိုးရင်းခွဲ** ။ **Rollulinae** (**တောင်ခါငှက်များ**)
** မျိုးစု။ *Xenoperdix* Dinesen et al. 1994 (forest partridges)
** မျိုးစု။ *Caloperdix* Blyth 1861 (တောင်ခါနီ)
** မျိုးစု။ *Rollulus* Bonnaterre 1791 (အမောက်ပါတောင်ခါ)
** မျိုးစု။ *Melanoperdix* Jerdon 1864 (black partridge)
** မျိုးစု။ *Arborophila* Hodgson 1837 (hill partridges)

* **မျိုးရင်းခွဲ** ။ **Phasianinae** (**ရစ်နှင့် မျိုးရိုးတူ ငှက်များ**)
** မျိုးနွယ်စု။ ***Lerwini*** - *(*နှင်းခါငှက်*)*
*** မျိုးစု။ *Lerwa* - *(*နှင်းခါငှက်*)* (မျိုးနွယ်စုအောက်တွင် မျိုးစု ၁ ခုသာရှိသည်။)
** မျိုးနွယ်စု။ ***Ithaginini*** *-* *(*ရစ်နီ*)* 
*** မျိုးစု။ *Ithaginis* - (ရစ်နီ) (မျိုးနွယ်စုအောက်တွင် မျိုးစု ၁ ခုသာရှိသည်။)
** မျိုးနွယ်စု။ ***Lophophorini*** 
*** မျိုးစု။ *Tragopan* - (ဇာမဏီ)
*** မျိုးစု။ *Tetraophasis* - (မိုးနဲရစ်)
*** မျိုးစု။ *Lophophorus* - (မိုနဲ ၊ အမောက်ရှည်မိုနဲ)
** မျိုးနွယ်စု။ ***Pucrasiini*** 
*** မျိုးစု။ *Pucrasia* - (koklass pheasant)
** မျိုးနွယ်စု။ **Meleagridini** 
*** မျိုးစု။ *Meleagris* - (ကြက်ဆင်)
** မျိုးနွယ်စု။ ***Tetraonini*** 
*** မျိုးစု။ *Bonasa* Stephens 1819 (ruffed grouse)
*** မျိုးစု။ *Tetrastes* Keyserling & Blasius 1840 (hazel grouse)
*** မျိုးစု။ *Centrocercus* Swainson 1832 (sage-grouse)
*** မျိုးစု။ *Dendragapus* Elliot 1864 (blue grouse)
*** မျိုးစု။ *Tympanuchus* Gloger 1841 (prairie-chickens and sharp-tailed grouse)
*** မျိုးစု။ *Lagopus* Brisson 1760 (ptarmigans)
*** မျိုးစု။ *Falcipennis* Elliot 1864 (Siberian grouse)
*** မျိုးစု။ *Canachites* Stejneger, 1885 (spruce grouse)
*** မျိုးစု။ *Tetrao* Linnaeus 1758 (capercaillies)
*** မျိုးစု။ *Lyrurus* Swainson 1832 (black grouse)
** မျိုးနွယ်စု။ ***Rhizotherini***
*** မျိုးစု။ *Rhizothera* - *(နှုတ်သီးရှည် တောင်ခါ)*
** မျိုးနွယ်စု။ ***Phasianini*** - (ရစ်မျိုး)  
*** မျိုးစု။ *Perdix* - (true partridges)
*** မျိုးစု။ *Syrmaticus* - (ရစ်မြီးရှည်)
*** မျိုးစု။ *Chrysolophus* - (ruffed pheasants)
*** မျိုးစု။ *Phasianus* -(ရစ်ငှက်)
*** မျိုးစု။ *Catreus* - (cheer pheasant)
*** မျိုးစု။ *Crossoptilon* - (eared pheasants)
*** မျိုးစု။ *Lophura* - (မြန်မာငွေရောင်ရစ်)

***မျိုးရင်းခွဲ** ။ **Pavoninae** - (ဒေါင်း/တောကြက်/ငုံး) 
** မျိုးနွယ်စု။ ***Pavonini*** - *(ဒေါင်းမျိုးနွယ်)* 
*** မျိုးစု။ *Rheinardia* - (crested arguses)
*** မျိုးစု။ *Argusianus* - (မင်းဒေါင်း)
*** မျိုးစု။ *Afropavo* - (African peafowl)
*** မျိုးစု။ *Pavo* - (ဥဒေါင်း၊ အိန္ဒိယဒေါင်း)
*** မျိုးစု။ *Tropicoperdix* - (တောင်ခါလည်ပြောက်)
** မျိုးနွယ်စု။ ***Polyplectronini*** *(ဒေါင်းမင်းမျိုးနွယ်စု)* 
*** မျိုးစု။ *Haematortyx* Sharpe 1879 (crimson-headed partridge)
*** မျိုးစု။ *Galloperdix* Blyth 1845 (Indian spurfowls)
*** မျိုးစု။ *Polyplectron* Temminck 1807 (ဒေါင်းမင်း)
** မျိုးနွယ်စု။ ***Gallini*** *(ကြက်မျိုးနွယ်စု)* 
*** မျိုးစု။ *Bambusicola* Gould 1863 (bamboo partridges)
*** မျိုးစု။ *Gallus* Brisson 1760 (တောကြက်၊ အိမ်ကြက်)
*** မျိုးစု။ *Peliperdix'' Bonaparte 1856 (Latham's francolin)
*** မျိုးစု။ *Ortygornis* Reichenbach, 1852
*** မျိုးစု။ *Francolinus* Stephens 1819
*** မျိုးစု။ *Campocolinus* Crowe *et al* 2020
*** မျိုးစု။ *Scleroptila* Blyth 1852
** မျိုးနွယ်စု။ ***Coturnicini*** *(ငုံးမျိုးနွယ်စု)* 
*** မျိုးစု။ *Tetraogallus* Gray 1832 (snowcocks)
*** မျိုးစု။ *Ammoperdix* Gould 1851 (see-see and sand partridges)
*** မျိုးစု။ *Synoicus* Bosc 1792
*** မျိုးစု။ *Margaroperdix* Reichenbach 1853
*** မျိုးစု။ *Coturnix* Garsault 1764 (typical Old World quails)
*** မျိုးစု။ *Alectoris* Kaup 1829 (rock partridges)
*** မျိုးစု။ *Perdicula* Hodgson 1837 (bush-quails)
*** မျိုးစု။ *Ophrysia* Bonaparte 1856 (Himalayan quail)
*** မျိုးစု။ *Pternistis* Wagler 1832 (partridge-francolins; African spurfowls)

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးရင်းများ