open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
စန္ဒာသွယ်

**ဒေါ်စန္ဒာသွယ်** (၁၉၆၂ဖွား) သည် မြန်မာအမျိုးသမီးတရားသူကြီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။၎င်းသည် လက်ရှိတွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည်။ထိုတာဝန်ကို  ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ  ၂၃ ရက် တွင် ပေးအပ်ခံရသည်။

## ပညာရေး 
ရန်ကုန်က္ကသိုလ်မှ ဥပဒေဘွဲ့ကို ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် ရရှိခဲ့သည်။

## ဝန်ထမ်းဘဝနှင့်တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးဘဝ 
၁၉၈၄ ခုနှစ်ကစပြီး  တရားရေးဌာနသို့ ဝင်ရောက်သည်။စတင်ဝင်ရောက်ချိန်တွင်  တရားရေးဝန်ထမ်း အဆင့် (၄) ဖြစ်သည်။သူမသည် ၂၀၁၁ မတ်လ ၃၀ရက်တွင်   ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီး တာဝန်ပေးအပ်ခံရသည်။ယင်းတာဝန်ကို ၁၀နှစ်ကျော် တစ်ဆက်တည်းတာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီးနောက် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက သူမကို ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်၏ ၄ဦးမြောက် တရားသူကြီးချုပ်တာဝန် အပ်နှင်းသည်။ သူမ၏ တရားရေးလုပ်သက်မှာ (၃၈) နှစ်ကျော်သည်။

## မိသားစုဘဝ 
ဒေါ်စန္ဒာသွယ်သည် အိမ်ထောင်ရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး သမီးတစ်ဦးရှိသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားဟောင်းများ
မြင့်သိန်း (တရားသူကြီး)

တရားသူကြီး **ဦးမြင့်သိန်း** (၁၉၅၈ ဖွား) သည် ဒုတိယမြောက် မကွေးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။  သူသည် ယခင်က တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် တရားသူကြီး အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ တိုင်းလွှတ်တော်တရားသူကြီးချုပ်အဖြစ် ၂၀၂၃ ဇွန်လ ၁၆ ရက်တွင် ခန့်အပ်ခံရပြီး ၂၀၂၃ အောက်တိုဘာ ၁၀ရက်တွင် သက်ပြည့် အငြိမ်းစားယူသည်။

## ပညာရေး 
၎င်းသည် ဥပဒေဘွဲ့ကို ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း၊ စီးပွားရေးဥပဒေပညာ ဒီပလိုမာဘွဲ့ကို ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် လည်းကောင်း ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ရရှိခဲ့သည်။ တရားသူကြီး ဦးမြင့်သိန်းသည် တရားရေးဝန်ထမ်း အဆင့် (၄) အဖြစ် ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး အဆင့်ဆင့် ရာထူးတိုးမြှင့်ခံ ရပြီးနောက် တရားရုံးချုပ် (နေပြည်တော်) တွင် ညွှန်ကြားရေးမှူးအဆင့်အထိ တရားရေးဝန်ထမ်းလုပ်သက် (၃၄) နှစ်ကျော် ကြာသည်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။

## တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးဘဝ 
သူ့ကို  ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၀တွင် မကွေးတိုင်းတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီး အဖြစ် နိုင်ငံတော်သမ္မတက အဆိုပြု ခန့်အပ်သည်။ထိုတာဝန်ကို ၂၀၂၃ ဇွန်လ ၁၆ ရက် တိုင်းလွှတ်တော်တရားသူကြီးချုပ် တာဝန်မထမ်းဆောင်မီအထိ တစ်ဆက်တည်း တာဝန်ယူခဲ့သည်။

## မိသားစုဘဝ 
၎င်းသည် အိမ်ထောင်ရှိသူတစ်ဦးဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားဟောင်းများ
ဆံချည်မျှင်

**ဆံချည်မျှင်**တစ်မျှင် ဟူသော အလျားသည် လူ့ဦးခေါင်းရှိ ဆံပင်မွှေး၏ အချင်းကို ဆိုလို၌ သေးငယ်လှသော အလျားပမာဏအဖြစ် သုံးနှုန်းဆိုလိုကြသည်။ စာပေကဏ္ဍအမျိုးမျိုးတွင် လူ့မျက်စေ့နှင့် မြင်ရသမျှအနက် အသေးဆုံးသော အလျားပမာဏတစ်ခုအဖြစ် သုံးနှုန်းဆိုလိုကြသည်။

ပျမ်းမျှအားဖြင့် ဆံချည် ၁မျှင်စာ ဟူသော အလျားပမာဏမှာ တစ်လက်မ၏ ၁၄၄ပုံလျှင် ၁ပုံမျှ၊ သို့မဟုတ် ~176 μm (မိုက်ခရိုမီတာ) မျှ ဖြစ်၍၊ 0.2 mm (သို့) 2×10-4 m ဝန်းကျင်ဟု အကြမ်းဖျင်း မှတ်သားနိုင်သည်။

## အကိုးအကား 
ကဏ္ဍ:အလျား၏ ယူနစ်များ
ကဏ္ဍ:လူသား ဆံပင်
နေစိုး

**ဦးနေစိုး**(၁၉၆၂ဖွား)သည် မြန်မာတရားသူကြီး ဖြစ်သည်။၎င်းသည် လက်ရှိတွင် ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ထိုတာဝန်ကို  ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၁) ရက်နေ့တွင် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း ခံရသည်။ 

## ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး 
ဦးနေစိုးကို ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ခင်ဦးမြို့နယ်၊ သာဝတ္ထိကျေးရွာတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဥပဒေဘွဲ့ကို ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်စာပေးစာယူသင်တန်း(ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်)မှရရှိခဲ့သည်။

## ဝန်ထမ်းဘဝ 
တရားရေး ဝန်ထမ်းအဆင့် (၄)အဖြစ် ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် စတင်တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ရင်း နောက်ဆုံး ချင်းပြည်နယ်တရားရေး ဦးစီးမှူးအဆင့်ထိ ရာထူးအဆင့်ဆင့်တိုးခံရသည်။သူ၏ တရားရေးဝန်ထမ်း လုပ်သက်မှာ  ၃၃ နှစ် ရှိသည်။

## တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးဘဝ 
၎င်းသည် တရားသူကြီးချုပ်အဖြစ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းမခံရမီက ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးနှင့် ချင်းပြည်နယ်တရားရေးဦးစီးမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ 

## မိသားစုဘဝ 
၎င်းသည် အိမ်ထောင်ရှိသူဖြစ်ပြီး သား (၁) ဦးနှင့်    သမီး (၁) ဦးရှိသည်။

## ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း 
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ (၄) ရက်တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂/၂၀၂၄ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ ဖြစ်သော ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့ကို နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ မင်းအောင်လှိုင်က ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးများ
နျူကလီးယား ပေါင်းစည်းမှု

အတွင်း၌ ပရိုတွန်တခုတည်း ရှိသရွေ့ ၎င်းသည် ဟိုက်ဒရိုဂျင်(H)ဖြစ်၏၊ နျူထရွန်တစ်ခုတည်း ပါရှိသော ဟိုက်ဒြိုဂျင်နျူကလိုဒ်နှင့် နျူထရွန်၂ခု ပရှိသော ဟိုက်ဒြိုဂျင်နျူကလိုဒ်တို့ ပေါင်းစည်းခြင်းဖြင့် ပရိုတွန်၂ ခု၊ နျူထရွန် ၂ ခု ရှိသော ဟီလီယမ်(He)အက်တမ် ဖြစ်ပေါ်သွားပုံ ဥပမာ။ ပိုလျှံသော နျူထရွန်တခုမှာမူ သတ်သတ် ထွက်ပေါ်လွတ်မြောက်သွား၏။]]

**အက်တမ်ဗဟိုဆံချင်း ပေါင်းစည်းမှု** (သို့) **နျူကလီးယား ပေါင်းစည်းမှု** () ဆိုသည်မှာ ပြင်းထန်လှသော ဖိသိပ်မှုကြောင့် တခုထက်ပိုသော အက်တမ်ဗဟိုဆန်များက အချင်းချင်း ဖိသိပ်ပေါင်းစည်းလျက် ပရိုတွန်အရေအတွက် ပြောင်းလဲမှုကြောင့် အခြားဒြပ်စင် သဘောဆောင်သော ပိုကြီးမားလေးလံသည့် နျူကလိယတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လျက် စွမ်းအင်လည်း ဖြာထွက်သည့် ဖြစ်စဉ် ဖြစ်ပေသည်။ ဒြပ်သားအချို့က စွမ်းအင် အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲမှုများ ဆက်စပ်ပါဝင်တတ်သည်။

နျူကလီးယား ပေါင်းစည်းမှု အသွင်ကွဲအမျိုးမျိုး ရှိသေးသည်။ နေလုံးကြီးထံမှ ကမ္ဘာဂြိုဟ်ထံသို့ စွမ်းအင် ဖြာထွက်နေခြင်းမှာ နေ၏ အတွင်းဗဟို၌ နျူကလီးယားပေါင်းစည်းမှု တစ်မျိုး အစဉ်ဖြစ်ပျက်နေ၍ ဖြစ်သည်၊ ဟိုက်ဒြိုဂျင်ဗဟိုဆန် အချင်းချင်း ပေါင်းစည်းလျက် ဟီလီယမ်ဗဟိုဆန်များ အဖြစ်သို့ အစဉ် ဖိသိပ်ပေါင်း ပြောင်းလဲကာ လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းအသွင်ဖြင့် စွမ်းအင် ဖြာထွက်နေခြင်း ဖြစ်သည်။

## ကြယ်များအတွင်း ပေါင်းစည်းမှု 
ကြယ်များ တောက်လောင်နေမှု၊ စွမ်းအင်ထုတ်လုပ်မှုမှာ နျူကလီးယား ပေါင်းစည်းမှုတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။
* နေထက် ဒြပ်ပမာဏ လျော့နည်းသော ကြယ်များနှင့် နေနှင့် ဒြပ်ပမာဏချင်း မတိမ်းမယိမ်း ရှိသော ကြယ်များ၏ အတွင်းပိုင်း၌ ဖြစ်ပျက်နေသည့် နျူကလီးယား ပေါင်းစည်းမှု အသွင်ကွဲမှာ **ပရိုတွန်လုံးချင်း ပေါင်းစည်းမှု** (**proton-proton chain** or **p-p chain**) ဖြစ်သည်။ တဆင့်ချင်းစီ၌ ပရိုတွန် အသစ်တလုံးချင်းသာ ပါဝင်လာသည့် ပေါင်းစည်းမှု ဖြစ်သည်။
* နေဒြပ်ထု၏ ၁.၃ ဆနှင့် အထက် ရှိသွားသော ကြယ်ကြီးများ၏ အတွင်းပိုင်း၌ ပိုမို အဖြစ်များသွားသည့် နျူကလီးယား ပေါင်းစည်းမှု အသွင်ကွဲမှာ **ကာ-နိုက်-အောက် သံသရာ** (**CNO cycle**) ဖြစ်သည်။ ကာဗွန် (C)၊ နိုက်ထြိုဂျင် (N)၊ အောက်စီဂျင် (O) ဗဟိုဆန်များအဖြစ် ပြောင်းချည်ပြန်ချည် ဖြစ်ပျက်လျက် စွမ်းအင် ဖြာထွက်ခြင်း ဖြစ်သည်။

## အကိုးအကား 
*
ကဏ္ဍ:စွမ်းအင် ပြောင်းလဲခြင်း
ကဏ္ဍ:နျူကလီးယားဓာတုဗေဒ
ကဏ္ဍ:နျူကလီးယားရူပဗေဒ
စိန်ထွန်း (တရားသူကြီး)

**ဦးစိန်ထွန်း** (၁၉၅၈ ဖွား) သည် မြန်မာတရားသူကြီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။သူသည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်အဖြစ် ၂၀၁၁ မတ်လ ၃၀ရက်ကစပြီး  ၁၂နှစ်ကျော် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ယခင်က သူသည် မကွေးတိုင်းတွင် တိုင်းတရားသူကြီးဖြစ်ခဲ့သည်။

## ပညာရေးနှင့်ဝန်ထမ်းဘဝ 
၎င်းသည် ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံတက္ကသိုလ် မှနေ၍ ဝိဇ္ဇာ(ဥပဒေ) ဘွဲ့ကို ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း၊ ဥပဒေ ဘွဲ့ကို ၁၉၈၀ ခုနှစ်တွင် လည်းကောင်း အသီးသီးရရှိခဲ့သည်။တရားသူကြီးချုပ် ဦးစိန်ထွန်းသည် တရားရေးဝန်ထမ်း အဆင့်-၄ အဖြစ် ၁၉၈၃ ခုနှစ်မှ စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီး အဆင့်ဆင့် ရာထူးတိုးမြှင့်ခံရပြီးနောက် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး တိုင်းတရားသူကြီး၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး တိုင်းတရားသူကြီးအထိ တရားရေးဝန်ထမ်းလုပ်သက် (၃၃) နှစ်ကြာသည်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

## တိုင်းလွှတ်တော်တရားသူကြီးဘဝ 
တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးချုပ် ဦးစိန်ထွန်းကို  မကွေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် တရားသူကြီး ချုပ်အဖြစ် ၂၀၀၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၀တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦး သိန်းစိန်က အဆိုပြု ခန့်အပ်တာဝန်ပေးသည်။သူသည် တိုင်းနှင့်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်များထဲ ၁၂နှစ်ကျော် တစ်ဆက်တည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခံရသည့် အနည်းငယ်သောတရားသူကြီးချုပ်များထဲ တစ်ဦးအဖြစ်ပါဝင်ခဲ့သည်။ထိုတာဝန်ကို စစ်အာဏာသိမ်းပြီး ၂နှစ်ကျော်ကြာသည်အထိ ထမ်းဆောင်ကာ အငြိမ်းစားယူသည်။

## ကိုးကား
အတည်စွမ်းအင်

**အတည်စွမ်းအင်**  (ခေါ်) **တည်တောင့်စွမ်းအင်** (သို့)  **တည်အောင်းစွမ်းအင်** () ဆိုသည်မှာ အခွင့်သာသည်နှင့် အရာတ္တု၏ အရွေ့စွမ်းအင်အဖြစ် ပြောင်းလဲရန်၊ တစ်ခါတရံတွင် အပူအဖြစ် ဖြာထွက်ရန် တည်အောင်းနေသည့် စွမ်းအင်အသွင်ကွဲတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် U ဖြင့် အတည်စွမ်းအင်ကို စကေလာ တိုင်းဖွယ်အဖြစ် ရိုးစင်းလွန်းစွာ ဖော်ပြလျှင် -
U=Fx ဟု အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် ဖြစ်မည်။
* x က ၎င်းအတည်စွမ်းအင် ကင်းစင်မည့်နေရာမှ ယခုရောက်ရှိနေရာသို့ အလျားအကွာအဝေး ဖြစ်သည်။
* F က ယခုရောက်ရှိရာနေရာ၌ ခံစားနေရမည့် အား ပမာဏ ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် စပရိန် (ဗူးနွယ်) ကို အရှိအတိုင်း မထားဘဲ ကျုံ့သိပ်ထားလျှင်၊ ဆွဲဆန့်ထားလျှင် ၎င်းမှာ အတည်စွမ်းအင် ရှိနေမည်။ ချုပ်ထိန်းထားမှုတို့ ဖြေလွှတ်လိုက်လျှင် ၎င်းအတည်စွမ်းအင်တို့က အရွေ့စွမ်းအင် အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲမည်၊ အရပ်စကားဖြင့်လျှင် စပရိန်က ပြန်ကန်ထွက်မည်။

ဒြပ်ဆွဲစက်ကွင်းအတွင်း၌ ဒြပ်သားတစ်ခု မရွေ့မလျား တောင့်တည်နေခြင်းမှာလည်း ၎င်း၌ အတည်စွမ်းအင် ရှိနေခြင်း ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် အညှာက ထိန်းထား၍ မကြွေကျသေးသည့် သစ်သီးတလုံးသည် အညှာ၏ ထိန်းထားမှု မရှိတော့လျှင် ၎င်း၏ အတည်စွမ်းအင်တို့က အရွေ့စွမ်းအင် အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲမည်၊ အရပ်စကားဖြင့်လျှင် ရွေ့လျားကြွေကျမည်။ ထိုသို့ဖြင့် သက်ရောက်အားက ကမ္ဘာမြေဆွဲအားဖြစ်လျှင် အတည်စွမ်းအင် ညီမျှခြင်းမှာ -
U=mgx ဟု ဖြစ်မည်။
m က အရာတ္တု၏ (သစ်သီး၏) ဒြပ်ထုပမာဏ၊ g က *ကမ္ဘာမြေ၏ ဒြပ်ထုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော အလျင်ပြောင်းနှုန်း (acceleration due to gravity of the earth)* ဖြစ်ပြီး၊ x က အရာဝတ္ထု ချိတ်ဆွဲထားရာ အမြင့် ဖြစ်မည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:စွမ်းအင်ပုံစံများ
ကဏ္ဍ:ဒြပ်ဆွဲအားသက်ရောက်ခြင်း
ကျောက်မဲဆရာတော်

**ကျောက်မဲဆရာတော်** ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တစန္ဒနသာရ (၁၄ နိုဝင်ဘာ ၁၉၄၉ မွေးဖွား) သည် နိုင်ငံတော်သံဃမဟာနာယက ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော ဆရာတော် ဖြစ်သည်။

## ဖွားမြင်ခြင်း 
ဆရာတော်ကို မန္တလေးတိုင်း၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ မတ္တရာမြို့နယ်၊ စကျင်ကျေးရွာ၌ ခမည်းတော် ဦးဝန်ဘ+ မယ်တော် ဒေါ်သင်းကြိုင်တို့မှ ၁၃၁၁-ခု၊ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၁၁ ရက်၊ အင်္ဂါနေ့၊ ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၉၄၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။

စကျင်ရွာ၊ မဟာသိမ်ကျောင်းဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တတိဿထံ၌ ရှင်သာမဏေပြုခဲ့ပြီး ဘွဲ့တော်မှာ ရှင်စန္ဒဖြစ်သည်။ ရှင်စန္ဒ အသက် ၉ နှစ် အရွယ်တွင် မန္တလေး ဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ် ဇယမေဒနီဝါဆိုကျောင်းသို့ ‌ ရောက်ရှိပြီး အနှစ် ၂၀ သီတင်းသုံးခဲ့သည် ။ 

## ရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခြင်း 
ဆရာတော်သည် နဝမရွှေကျင်သာသနာပိုင် စံကင်းဆရာတော်ကြီးကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြုပြီး ခံယူလျက် ရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ဘွဲ့ကိုလည်း စံကင်းဆရာ‌ တော် ကြီးကပင် ၎င်း၏ ဘွဲ့အမည် နှင့် တူနေသည်ဆိုကာ စန္ဒကူးနှစ် ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသော စန္ဒနသာရ ဟု ပြောင်းပေးခဲ့သည်။ မူလဘွဲမည် စန္ဒ မှာ လမင်း ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ 

## ပရိယတ္တိစာပေ သင်ယူခြင်း 
ဆရာတော်သည် ငယ်စဉ်အခါ သက်တော် ၉ နှစ်ထိ စကျင်ရွာ၊ မဟာသိမ်ကျောင်းဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တတိဿ၊ သက်တော် (၉) နှစ်မှ (၂၉) နှစ်ထိ မန္တလေးမြို့၊ မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊ သက်တော်ရှည်ကျောင်းဆရာတော် (စံကင်းဆရာတော်ကြီး) ဘဒ္ဒန္တစန္ဒာဘိဝံသ (အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု)၊ ဇယမေဒနီဝါဆိုဆရာတော် ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တအဂ္ဃိယ (အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု၊ အဘိဓဇအဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိက)၊ မတ္တရာသူဌေးဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တမာနိတသိရီဘိဝံသ (ကထိကရဟန်း) (အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ)၊ မင်္ဂလာဗိမာန်ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တပညာသိရီဘိဝံသ (အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ)၊ ၁၃၄၀ မှ ၁၃၄၅ ခုနှစ်အထိ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ မင်းကွန်းကျေးရွာ၊ တိပိဋကနိကာယကျောင်းတိုက် ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တဝိစိတ္တသာရာဘိဝံသ (အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု၊ အဘိဓဇအဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိက၊ တိပိဋကဓရ ဓမ္မဘဏ္ဍာဂါရိက) စသော ဆရာတော်များထံတွင် ပရိယတ္တိစာပေများကို သင်ယူလေ့လာခဲ့သည်။ သီရိလင်္ကာတွင် မဟာဘွဲ့အတွက် ၅ နှစ်၊ အိန္ဒိယတွင် ပါရဂူဘွဲ့အတွက် ၃ နှစ် သီတင်းသုံးခဲ့ရသည်။ ၁၃၄၅ ခုနှစ်မှ ၁၃၈၆ ထိ ကျောက်မဲမြို့ သီဟိုဠ်ပရိယတ္တိစာသင်တိုက်တွင် သီတင်းသုံးသည်။ ၁၃၈၆ မှ ယခုချိန်ထိ ရန်ကုန် ရွှေပြည်သာ၊ ထ (၁၆) ရန်ရှင်းမြို့ပတ်လမ်း မဟာအောင်မြေကျောင်းတိုက် တွင် သီတင်းသုံးသည်။      

## အောင်မြင်ခဲ့သော စာမေးပွဲများ 
* သကျသီဟသာမဏေတန်း ပထမဆင့်
* သာသနဓဇသိရီပဝရဓမ္မာစရိယ
* ဝိနယဓရ
* B.A (ဒဿနိက) (ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်)
* M.A (Sri Lanka)
* Ph.D (Punea University, India)

## သာသနာရေး ဆောင်ရွက်ခြင်း 
ဆရာတော်သည် ကျောက်မဲမြို့၊ သီဟိုဠ်ပရိယတ္တိစာသင်တိုက်၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့၊ ဇယမေဒနီအောင်မြေကျောင်းတိုက်၊ ရန်ကုန်မြို့၊ ရွှေပြည်သာမြို့နယ်၊ မဟာအောင်မြေကျောင်းတိုက်တို့ကို ပဓာနနာယကဆရာတော်အဖြစ် စီမံအုပ်ချုပ်တော်မူခြင်း၊ ပရိယတ္တိစာပေများ သင်ကြားပို့ချတော်မူခြင်း၊ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ စာတမ်းများ၊ ကျမ်းဂန်စာပေများ၊ ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့ခြင်း၊ အရဟံဖောင်ဒေးရှင်း၊ အရဟံသာသနာပြုဓမ္မကောလိပ်နှင့် အခြားသော အရဟံသာသနာပြုလုပ်ငန်းများ၏ ဩဝါဒါစရိယဆရာတော်အဖြစ် ဆောင်ရွက်တော်မူခြင်း၊ သံဃာအဖွဲ့အစည်းအဆင့်ဆင့်တို့၌ ရွှေကျင်နိကာယဂိုဏ်းလုံးဝန်ဆောင်နာယက၊ နိုင်ငံတော်ဗဟိုသံဃာ့ဝန်ဆောင်၊ နိုင်ငံတော်သံဃမဟာနာယက အဖွဲ့ဝင်၊ တွဲဘက်အကျိုးတော်ဆောင်၊ နိုင်ငံတော်သံဃမဟာနာယက ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

## ရရှိခဲ့သော ဘွဲ့တံဆိပ်တော်များ 
* အဂ္ဂမဟာဂန္ထဝါစကပဏ္ဍိတ ဘွဲ့တံဆိပ်တော် (၂၀၂၁)
* အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘွဲ့တံဆိပ်တော် (၂၀၂၂)

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းတော်များ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၄၉ မွေးဖွားသူများ
အရွေ့စွမ်းအင်

**အရွေ့စွမ်းအင်** () ဆိုသည်မှာ အရာဝတ္ထု၏ ရွေ့လျားနေမှုကြောင့် ၎င်း၌ ရှိနေသော် စွမ်းအင်အသွင်ကွဲ ဖြစ်သည်။
K=½mv² ဟု ဖော်ပြလျှင်
K က အရွေ့စွမ်းအင်၊ m က ဒြပ်ထု၊ v က အလျင် ဖြစ်သည်။

အဟုန် p ဖြင့် ဖော်ပြလျှင် -
K=\frac{p^2}{2m} ဟု ဖြစ်မည်။

## အကိုးအကား 
*
ကဏ္ဍ:စွမ်းအင်ပုံစံများ
စကြဝဠာ ကိန်းသေ

**စကြဝဠာ ကိန်းသေ**(; သင်္ကေတ Λ)သည် ရူပစကြဝဠာဗေဒတွင် လေဟာနယ်၏ စွမ်းအင်သိပ်သည်းမှုကို ပြသော ရူပကိန်းသေ ဖြစ်သည်။ ယူနစ်မှာ ပါစက္ကန့်စကွဲ(s−2) ဖြစ်သည်။

ထို့နောက် ကွမ်တမ်သဘောယန္တရားအရလည်း ဒြပ်အလုံးစုံ ကင်းမဲ့နေသော လေဟာနယ်နေရာ၌ပင် စွမ်းအင် တစ်ခု ရှိသင့်ကြောင်း ပေါ်ထွက်လာသေးရာ၊ နေရာလွတ် ကိုယ်တိုင်အတွင်း၌ ရှိနေသော စွမ်းအင်ဖြန့်ကျက်မှု အသွင်တမျိုးအနေနှင့် **လောကလုံးဆိုင်ရာ ကိန်းသေ** (သို့) **လောကသရုပ် ကိန်းသေ** ကို ပြန်လည် အသုံးပြုလာကြသည်။ ၎င်းက အမှောင်စွမ်းအင်ကို ဖော်ပြသည့် သင်္ချာသဘောတမျိုးလည်း ဖြစ်နေသည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
* ၁၉၁၅ ခုနှစ်တွင်, အိုင်းစတိုင်းက လောကသရုပ်ကိန်းသေ  မပါရှိဘဲ သူ၏ အထွေထွေနှိုင်းရသီအိုရီ ညီမျှခြင်းကို ဦးစွာ ထုတ်ပြန်သည်။
* ထို့နောက် သူတင်ပြလိုက်သည့် သင်္ချာသဘောတရားတို့က အချိန်နှင့်မျှ အစဉ် ကျုံ့ဝင်နေသော အာကာသအဖြစ် လောကကြီးကို သရုပ်ဖော်ရာ ကျနေသည်ဟု သတိပြုမိသဖြင့် ၁၉၁၇ တွင် **လောကသရုပ်ကိန်းသေ**  ကို ထည့်သွင်းကာ ဒြပ်ဆွဲမှုတို့သာ များဝှန်လျက် အစဉ်ကျုံ့ဝင်မနေသော၊ အရွယ်ငြိမ်နေသော လောက(universe) သရုပ်ကို သင်္ချာဖြင့် ဖော်ပြလိုက်သည်။
* ထို့နောက်  ပါဝင်နေသည့် အိုင်းစ်တိုင်းညီမျှခြင်းက အရွယ်အစား ပြောင်းလဲနေသော လောက(universe) ကိုသည်း ဖော်ညွှန်းနေနိုင်ကြေင်း ရုရှားလူမျိုး ရူပဗေဒရှင် အလက်ဇန်းဒါး ဖှရီးဒ်မန်းက ၁၉၂၂ တွင် သင်္ချာနည်းဖြင့် ထုတ်ပြန်ပြသည်။
* လက်တွေ့ အသစ်တွေ့ရှိရမှုများနှင့် အထွေထွေနှိုင်းရသီအိုရီကို ဆီလျော်စွာ ပေါင်းစပ်ပြလျက်လည်း လောက(universe)ကြီးက စင်စစ်အားဖြင့် ကျယ်ကျယ်လာနေကြောင်း ဘယ်လ်ဂျီယန် နက္ခတ်ဗေဒပညာရှင်တဦးက ၁၉၂၇ တွင် ပြောကြားသည်။
* လောက(universe)ကြီး ကျယ်ပြန့်နေမှု သီအိုရီကို ၁၉၃၁ တွင် အိုင်းစ်တိုင်း လိုက်လံလက်ခံ၍ ၁၉၃၂ တွင် ဒတ်ချ်လူမျိုး ရူပဗေဒရှင်တဦးနှင့် ပူးပေါင်းကာ လောကသရုပ်ကိန်းသေ သုညဖြစ်လျက် ကျယ်ပြန့်နေသည့် လောက(universe)ကြီး သင်္ချာဖော်ညွှန်းချက်ကို တါက်ထုတ်ခဲ့ကြသည်၊ အိုင်းရှ်တိုင်း-ဒီစစ်တာရ် အချိန်ကာသ ဖြစ်သည်။
* လောက(universe)ကြီးက တသမတ်တည်းသော နှုန်းထားဖြင့်သာ ပြန့်ကားနေခြင်း မဟုတ်ဘဲ အချိန်နှင့်အမျှ နှုန်းထားတိုးမြင့်လျက်ပင် ပို၍တိုး၍ ကျယ်ကျယ်နေကြောင်း ၁၉၉၈ တွင် နက္ခတ်ဗေဒပညာရှင် အဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့က ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။ ထို့ကြောင့် လောက(universe)ကြီး၏  အချိန်-အာကာသကို (လောကဇာတ်ခုံကို) သင်္ချာနည်းဖြင့် ဖော်ပြလိုက်လျှင် **လောကသရုပ် ကိန်းသေ**  ပါဝင်လျက် ၎င်း၏တန်ဖိုးက အပေါင်းကိန်း ဖြစ်နေရမည်ဟု သဘောသက်ရောက်လာသည်။ တနည်းအားဖြင့်ဆိုသော် လောကနှံ့စွမ်းအင် ဟူသော အခြင်းအရာတခု ရှိနေပြီး ဒြပ်ဆွဲမှုက ဆွဲစုဆုံမှုကို တွန်းအားပေးလျှင် ၎င်းလောကနှံ့စွမ်းအင်က တွန်းဖြာခွဲမှုများကို ဖြစ်စေနေရမည်ဟု သီအိုရီတို့ ထွက်ပေါ်လာသည်။

## အိုင်းစတိုင်းညီမျှခြင်းအတွင်း၌ 
တို့ကြောင့် အလင်းလမ်းကြောင်း ကွေးညွတ်မှုကို နျူတန်၏ ဒြပ်ဆွဲအားဖြင့် ခန့်မှန်းနိုင်သော်လည်း ကွေးညွတ်မှု ပမာဏအမှန်မှာ အိုင်းစတိုင်း၏ နှိုင်းရတွက်နည်းနှင့်မှ ပိုမိုတိကျစွာ ထွက်ပေါ်ခြင်း ဖြစ်၏။]]

အိုင်းစတိုင်း စက်ကွင်းညီမျှခြင်းကို အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြသည်။

:G_{\mu \nu} + \Lambda g_{\mu \nu} = \kappa T_{\mu \nu}

ဤတွင် G_{\mu \nu} က အိုင်းစတိုင်းတာအုံ (Einstein tensor)၊ g_{\mu \nu} က အတိုင်းဆတာအုံ (metric tensor)၊ T_{\mu \nu} က အားအချိုး-စွမ်းအင် တာအုံ (stress-energy tensor)၊ \Lambda က လောကသရုပ် ကိန်းသေ (cosmological constant)၊ \kappa က အိုင်းစတိုင်း ဒြပ်ဆွဲမှု ကိန်းသေ (Einstein gravitational constant) ဖြစ်သည်။

## အကိုးအကား 
ကဏ္ဍ:ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စကြဝဠာဗေဒ
ကဏ္ဍ:မဟာစကြဝဠာ ပေါက်ကွဲမှုကြီး
ကဏ္ဍ:ယေဘုယျနှိုင်းရသီအိုရီ
ကဏ္ဍ:ဒြပ်ဆွဲအားသက်ရောက်ခြင်း သီအိုရီများ
လူရွှင်တော်

**လူရွှင်‌တော်** ( သို့မဟုတ် *comic*) ဆိုသည်မှာ ပရိသတ်အား ရယ်မောစေခြင်းဖြင့် ဖျော်ဖြေသော ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်သည်။ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအသွင်အပြင်ဖြင့် ဟာသ နှင့် အနုပညာကို ပေါင်းစပ်ပြီး ရယ်စရာဟာသပြက်လုံးများနှင့် ရိုးရာစံနှုန်းများကို သရုပ်ဖော်တင်ဆက်သော အနုပညာတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား 
*
ကဏ္ဍ:ဖျော်ဖြေရေး အလုပ်အကိုင်များ
မင်ခေါ့ဗ်ရှကီး စပေ့စ်

၊*အန္တိမ အနာဂတ်**၊ **အန္တိမ အတိတ်**၊ **ဖြစ်အင်ခြား** ဟူသော အစုပိုင်း၄ခုအဖြစ် ပိုင်းခြားပြပုံ။]]

**မင်ခေါ့ဗ်ရှကီး စပေ့စ်** (သို့) **မင်ခေါ့ဗ်ရှကီး ရပ်ဝန်း**  () သို့မဟုတ် **မင်ခေါ့ဗ်ရှကီး အချိန်+ရပ်ဝန်း** (သို့) **မင်ခေါ့ဗ်ရှကီး ဖြစ်အင်ထု*' () ဆိုသည်မှာ ထူးရှားနှိုင်းရသီအိုရီ၌ အာသာကလွင်တီးခေါင်၏ အဖြစ်သနစ်ကို အာကာသ (ခေါ်) နေရာရပ်ဝန်းနှင့် အချိန်တို့ ပေါင်းစည်းဖော်ပြသည့် အချိန်ကာသ (လောကဇာတ်ခုံ)တမျိုး ဖြစ်ပြီး \left\| u \right\| = \sqrt{ \eta(u, u) } = \sqrt{c^2 t^2 - x^2 - y^2 - z^2} ဟူသော အတိုင်းဆ ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် နေရာ(အာကာသ)ချည်း စဉ်းစားသည့်အခါမျိုး၌ *အကွာအဝေး (distance)* အဖြစ် ရှိခဲ့သည့် သဘောသဘာဝသည် ဤ မင်ခေါ့ဗ်ရှကီး အချိန်+ရပ်ဝန်း ဖြစ်အင်ထု၌မူ *ဖြစ်အင် နားဟကိန်း (spacetime interval)* အဖြစ် ရှိသွားမည်။

## ဖြစ်အင် နားဟကိန်း ၃မျိုး 
 ၌...
*  ဖြစ်နေလျှင် ထိုသို့ တါက်ထုတ်နိုင်သော *ဖြစ်အင် နားဟကိန်း (spaetime interval)* က **အချိန်ခြား** ကွာဟမှု (**timelike** interval) ဟု ဆိုရမည်။ အလင်းအလျင်ထက် လျော့နည်းသော သွားနှုန်းဖြင့် ထိုအမှတ် (ထိုဖြစ်အင်) ၂ခုကို ဆက်စပ်ဆွဲသားကြည့်နိုင်သဖြင့် အရာဝတ္ထုတစ်ခုတည်း၏ သွားလာတည်ရှိမှု ဖြစ်နိုင်သော အချိန်ကာသ(လောကဇာတ်ခုံ) လမ်းကြောင်းမျိုး ဖြစ်သည်။ သို့ဖြင့် သက်ရောက်ဝန်း (light cone) အတွင်း ပါရှိနေမည်။ မင်ခေါ့ဗ်ရှကီး ပုံဆွဲနည်း (Minkowski diagram) ၌ ၄၅ ဒီဂရီထက် မတ်စောက်နေသည့် မျဉ်းကြောင်းများ ဖြစ်မည်။
*  ဖြစ်နေလျှင် ထိုအမှတ် (ထိုဖြစ်အင်) ၂ခု၏ *ဖြစ်အင် နားဟကိန်း (spaetime interval)* က **ရပ်ဝန်းခြား** ကွာဟမှု (**spacelike** interval) ဟု ဆိုရမည်။ မည်သည့် ဒြပ်ထုကမှ အချိန်ကာသ (လောကဇာတ်ခုံ)အတွင်း၌ အလင်းအလျင်ထက် ကျော်လွန်ရွေ့လျားနိုင်ခြင်း မရှိသဖြင့် ဤကွာဟမှုမျိုးသည် အရာဝတ္ထုတခုတည်း၏ သွားလာမှု လမ်းကြောင်း မဖြစ်နိုင်။ မတူသော အရာဝတ္ထုများကို အစကတည်းက နေရာခွဲခြားချထားလျက် ဖြစ်ပျက်စေသည့် အဖြစ်သနစ် ကွာဟမှုများသာ ဖြစ်နိုင်သည်။ မင်ခေါ့ဗ်ရှကီး ပုံဆွဲနည်း (Minkowski diagram) ၌ ၄၅ ဒီဂရီထက် ပြေစောင်းကျနေသည့် မျဉ်းကြောင်းများ ဖြစ်မည်၊ သက်ရောက်ဝန်း အပြင်၌သာ ပါရှိနေမည်။
*  ဖြစ်နေလျှင်မူ ထိုအဖြစ်အပျက်၂ခု၏ *ဖြစ်အင် နားဟကိန်း (spaetime interval)* က **အလင်းသွား** ကွာဟမှု (**lightlike** interval) သို့မဟုတ် သက်ရောက်ချက် ကွာဟမှု (null interval) ဖြစ်သည်။ အလင်း၏ လောကဇာတ်ခုံတွင်း လမ်းကြောင်း၊ သို့မဟုတ် လျှပ်စစ်သံလိုက်ဓာတ်၊ ဒြပ်ဆွဲမှုတို့၏ သက်ရောက်ချက်ကိုယ်တိုင်တို့၏ လောကဇာတ်ခုံတွင်း သွားလမ်းကြောင်း ဖြစ်ချေမည်။ မင်ခေါ့ဗ်ရှကီး ပုံဆွဲနည်း (Minkowski diagram) ၌ ၄၅ ဒီဂရီကွက်တိ ရှိစောင်းနေသည့် မျဉ်းကြောင်းများ ဖြစ်မည်၊ သက်ရောက်ဝန်အတွင်း ပါရှိနေမည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အထူးနှိုင်းရသီအိုရီ
ကဏ္ဍ:ဂျီဩမေတြီ
ဟိုက်ဒရိုကာဘွန်

မော်လီကျူး]]
**ဟိုက်ဒရိုကာဘွန်** () ဆိုသည်မှာ ဟိုက်ဒရိုဂျင် နှင့် အောက်စီဂျင် ဟူသော ဒြပ်စင် နှစ်မျိုးတည်းဖြင့် ပုံစံအမျိုးမျိုး ဖွဲ့စည်းထားသည့် ဇီဝပြုမော်လီကျူးများကို ဆိုလိုသည်။

## ကိုးကား 
*
ညီညီစိုး

**ဦးညီညီစိုး**(၁၉၆၀ ဖွား) သည် လက်ရှိ မွန်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် ဖြစ်သည်။သူ့အား နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက  ၂၀၂၁ ခုနှစ် မတ်လ ၃ ရက်မှ စ၍ ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ထိုရာထူးမတိုင်မီ ဦးညီညီစိုးသည် မွန်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီး အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

## ပညာရေး 
ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဥပဒေဘွဲ့ကို ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် ရရှိသည်။ ဦးညီညီစိုးသည် တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေ အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်ကို ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ရရှိခဲ့သည်။

## ဝန်ထမ်းဘဝ 
၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် တရားရေးအရာရှိ အဆင့် - ၄ အဖြစ် တရားရေးဌာနတွင် စတင်တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ တရားရေးရာထူး အဆင့်ဆင့်ကို ၂၆ နှစ်ကျော် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ခရိုင်တရားသူကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ယင်းနောက် မန္တလေးခရိုင်တရားရုံး၏ခရိုင်တရားသူကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။

## တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးဘဝ 
မွန်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးအဖြစ် ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်က ခန့်အပ်သည်။ထိုတာဝန်ကို ၂၀၂၁ မတ်လ ၃ရက်နေ့အထိ ထမ်းဆောင်သည်။ ၂၀၂၁ မတ်လ ၃ရက်နေ့တွင် တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးချုပ်အဖြစ် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက ခန့်အပ်ခဲ့၍ ဒုတိယမြောက် မွန်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးချုပ်ဖြစ်လာသည်။ ထိုနောက် ဒေါ်ဌေးမြင့်အေးက သူ့ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးချုပ်အဖြစ်မှ ဆက်ခံခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
စက်လုံး

ဖြစ်၏။ ဤတွင် ပြထားသော မျဉ်းမည့် ၂ကြောင်းလုံးသည် စက်လုံး၏ဗဟိုမှ စက်လုံး၏မျက်နှာပြင်သို့ ထောင့်မတ်ကျသည့် သဘော ရှိသော အချင်းမျဉ်းများချည်း ဖြစ်၏။]]

**စက်လုံး** (အင်္ဂလိပ်: **sphere**) ဆိုသည်မှာ တိုင်းကြောင်း ၃ခု ရှိသော (3-dimensional) တာသေဝန်း (:en:ball (mathematics)) ဖြစ်သဖြင့်၊ အမှတ်တခုကို စက်လုံး၏ ဗဟိုဟု သတ်မှတ်ရလျှင် ၎င်းနေရာအမှတ်မှ အကွာအဝေး  ချည်း ရှိသော အမှတ်များအားလုံးက ဖော်ဆောင်နေသည့်မျက်နှာပြင်မှာ စက်လုံး၏ မျက်နှာပြင် ဖြစ်မည်။ ထိုအခါ  အလျားက စက်လုံး၏ *အချင်းဝက်* ဖြစ်ပြီး၊ 2r=d ဟူသည့်အတိုင်း အချင်းမျဉ်း၊ အချင်းအလျား၏ ၂ဆသော မျဉ်း၊ ၂ဆသော အတိုင်းတာက စက်လုံး၏ *အချင်း* d ဖြစ်မည်။

သို့ဖြင့် ကာတက်စီးယန်း ယူကလစ်ဒ် စပေ့စ်အားဖြင့် ဖော်ပြရလျှင်
r=\sqrt{x^2+y^2+z^2} ဟူသည့် ညီမျှခြင်းကို အတူတကွ ပြေလည်စေသမျှသော x၊ y၊ z တန်ဖိုးတို့ကို (x, y, z) ဟူသော ချအမှတ်(coordinate)များအဖြစ် ကိုယ်စီ ချလိုက်လျှင် ထွက်ပေါ်လာမည်မှာ စက်လုံး၏ မျက်နှာပြင် ဖြစ်တော့သည်။

## ဆက်စပ်ကြည့်ရှုဖွယ် 
* စက်ဝိုင်း
## အကိုးအကား 
ကဏ္ဍ:စက်လုံးများ
ကဏ္ဍ:အခြေခံ ပုံသဏ္ဌာန်များ
ကဏ္ဍ:မျက်နှာပြင်များ
ကဏ္ဍ:အခြေခံ ဂျီဩမေတြီ
ဆီလန်နိုင်ငံ

**ဆီလန်နယ်** (; ) သည် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ ဆာ့ဖစ်ကမ်းရိုးတန်းမှ  အကွာခန့်၊ မြောက်ပင်လယ်အတွင်းတည်ရှိသော အသိအမှတ်မပြုထားသည့်၊ နိုင်ငံဟု ကိုယ်တိုင်ထုတ်ဖော်ကြေညာထားသည့် (Roughs Tower ဟု သိကြသော) HM Fort Roughs ကမ်းလွန်ပလက်ဖောင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ Roughs Tower သည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရေပိုင်နက်တွင် ဗြိတိသျှတို့  တည်ဆောက်ခဲ့သော ပင်လယ်ခံတပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၁၉၆၇ ခုနှစ်မှစ၍ အသုံးမပြုတော့သော Roughs Tower အား ပတ်ဒီ ရွိုင် ဘိတ် နှင့် မိသားစုတို့က ဝင်ရောက်နေထိုင်ကာ အချုပ်အခြာပိုင် နိုင်ငံအဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။ ဘိတ်သည် ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် လိုင်စင်မဲ့ ရေဒီယိုထုတ်လွှင့်သည့် အုပ်စုတစ်ခုထံမှ Roughs Tower ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ကာ ကိုယ်ပိုင်စခန်းအဖြစ် အသုံးချရန် ကြံစည်ခဲ့သည်။ ဆီလန်အား ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် ကြေးစားစစ်သားများက ကျူးကျော်ခဲ့သော်လည်း တိုက်ခိုက်မှုကို တွန်းလှန်နိုင်ခဲ့သည်။ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းသည် ယင်း၏ ရေပိုက်နက်ကို ရေမိုင် ၁၂ မိုင်အထိ တိုးချဲ့ခဲ့သည့် ၁၉၈၇ ခုနှစ်မှစ၍ အဆိုပါပလက်ဖောင်းသည် ဗြိတိသျှပိုင်နက်အတွင်း ကျရောက်ခဲ့သည်။

## တရားဝင်မှု အခြေအနေ 
၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းသည် ၎င်း၏ ရေပိုင်နက်ကို   တိုးချဲ့သည့်အချိန်မှစ၍ ဆီလန်သည် ဗြိတိသျှရေပိုက်နက်တွင် ကျရောက်ခဲ့သည်။ ဥပဒေကျွမ်းကျင်သူ ဂျွန်ဂစ်ဘ်ဆင်၏ အမြင်အရ ဆီလန်သည် လူလုပ်အဆောက်အဦတစ်ခုဖြစ်သည့်အတွက် နိုင်ငံတစ်ခုအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုရန် မဖြစ်နိုင်ဟု ဆိုသည်။

### အသိအမှတ်ပြုမှု 
*ဩစတြေးလျန်း* သတင်းစာနှင့် Red Bull တို့က ဆီလန်အား ကမ္ဘာ့အသေးဆုံးနိုင်ငံအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သော်လည်း ဆီလန်အား မည်သည့် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် နိုင်ငံကမှ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုခြင်း မရှိပေ။ သို့သော်လည်း ဆီလန်အစိုးရကမူ ယင်းထံသို့ သံတမန်တစ်ကြိမ် စေလွှတ်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနှင့် ဂျာမနီနိုင်ငံတို့မှ အသိအမှတ်ပြုသည်ဟု ထုတ်ဖော်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်
ကဏ္ဍ:အင်္ဂလန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ
ကဏ္ဍ:မြောက်ပင်လယ်
ခင်သင်းဝေ

**ဒေါ်ခင်သင်းဝေ**(၁၉၆၀ ဖွား)သည်  မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်  ၏ တတိယမြောက်တရားသူကြီးချုပ် အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။လက်ရှိတွင် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ၏ အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျှက်ရှိသည်။ 

## ပညာရေး 
၁၉၈၂ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံတက္ကသိုလ်မှ ဥပဒေဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။
## ဝန်ထမ်းဘဝ 
ဒေါ်ခင်သင်းဝေသည် ၁၉၈၄ခုနှစ်တွင် တရားရေးအရာရှိအဆင့် (၄)အဖြစ် တရားရေးဌာနတွင် စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ညွှန်ကြားရေးမှူးအဆင့်နှင့် ညီမျှသော ‌တွဲဖက်တိုင်းတရားသူကြီးအဆင့်အထိ စုစုပေါင်း လုပ်သက် (၂၇)နှစ်ကျော် တရားရုံးအဆင့်ဆင့်တွင် တရားသူကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။တွဲဖက်တိုင်းတရားသူကြီးအဖြစ် ၂၀၀၇ခုနှစ်တွင် ခန့်အပ်ခံရသည်။
## တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးဘဝ 
မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးအဖြစ် ၂၀၁၁ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရကာ ထိုတာဝန်ကို ၁၀နှစ်နီးပါး ထမ်းဆောင်သည်။၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၈)ရက်နေ့တွင် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။

## ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင် 
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊စက်တင်ဘာ ၉ ရက် တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ သည် ၎င်းအား မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် အဖြစ်မှ အနားယူစေခဲ့ပြီး၊ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ခန့်ထားခဲ့သည်။

## မိသားစုဘဝ 
ဒေါ်ခင်သင်းဝေသည် အိမ်ထောင်မရှိသူ တစ်ဦးဖြစ်သည်။
## ကိုးကား
ဗဟို

**ဗဟို (သို့) ဗဟိုမှတ်** (ဗြိတိသျှ အင်္ဂလိပ် **centre** သို့မဟုတ် အမေရိကန် အင်္ဂလိပ် **center**) သည် ဂျီဩမေတြီတွင် ဧရိယာ၊ အရာဝတ္ထု၊ (သို့) ပုံသဏ္ဌာန် တစ်ခုခု၏ အလယ်ခေါင် အကျဆုံး အမှတ်ကို ခေါ်ဆိုသည်။ ဗဟို၏ တိကျသော အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်အရ အရာဝတ္ထုတစ်ခုသည် အလယ်ဗဟိုမရှိနိုင်ပါ။ ဂျီဩမေတြီ အိုင်ဆိုမီထရီအုပ်စု (Isometry group)ကို လေ့လာပါက အလယ်ဗဟိုသည် အရာဝတ္ထုကို သူ့အလိုလို ရွေ့လျားစေသည့် အိုင်ဆိုမီထရီအားလုံး၏ ပုံသေအမှတ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အခြေခံ ဂျီဩမေတြီ
လုံးချင်းလျှပ်ဓာတ်

အစ်လက်ထြွန်တခု၏ (သို့မဟုတ်) ပရိုတွန်တခု၏ လျှပ်ဓာတ်ပမာဏ ဖြစ်သည့် 1.602×10-19 C မျှကို **လုံးချင်းလျှပ်ဓာတ်**  ဟူသော ယူနစ်တခုအဖြစ် စံသတ်မှတ်ထားကြသည်။ လျှပ်မဓာတ်ရှိသော အစ်လက်ထြွန်၏ လျှပ်ဓာတ်ကို −1  ဟု ဖော်ညွှန်းလျက် လျှပ်ဖိုဓာတ်ရှိသော ပရိုတွန်၏ လျှပ်ဓာတ်ကို +1  ဟု ဖော်ညွှန်းရိုး ရှိသည်။
ဇော်ထူး

**ဦးဇော်ထူး**(၁၉၆၄ဖွား) သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်  တရားသူကြီးချုပ်အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဖြစ်သည်။

## ပညာရေး 
၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်  ဥပဒေဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။

## ဝန်ထမ်းဘဝ 
၁၉၉၁ ခုနှစ်က စပြီး တရားရေးဌာနတွင်  တရားရေးအရာရှိ အဆင့်(၄) တာဝန် ဖြင့် စတင်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် တိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားရေးဦးစီးမှူးရာထူး အဆင့်တိုးမြင့်ခံရသည်။ တိုင်းဒေသကြီးတရားသူကြီးလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။

## တိုင်းလွှတ်တော်တရားသူကြီးဘဝ 
စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးအဖြစ် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။ ယင်းနောက် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးချုပ် အဖြစ် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။

## ထင်ရှားမှု 
သူသည် NLD ပါတီ ဥပဒေအကြံပေး အဖွဲ့ဝင် ရှေ့နေ ဦးကိုနီ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ် ခံရမှုအပေါ် ခုံရုံးဖွဲ့ စစ်ဆေးရာတွင်  ခရိုင်တရားသူကြီး တစ်ဦး အနေဖြင့် ပါဝင်ခဲ့ဖူးသည်။

## ကိုးကား
U-571 ( ရုပ်ရှင် )

အကောင်းဆုံး အသံတည်းဖြတ်ခြင်းအတွက် အကယ်ဒမီဆုကို ရရှိခဲ့သော်လည်း စိတ်ကူးယဉ်ဇာတ်လမ်းသည်ဝေဖန်မှုများစွာကို ဆွဲဆောင်ခဲ့သည်။ မှ ဗြိတိသျှသင်္ဘောသားများ ၁၉၄၁ ခုနှစ် မေလတွင် မြောက်အတ္တလန္တိတ် တွင်  မှ ပထမဆုံး ရေတပ် Enigma စက်ကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှ စစ်ပွဲမဝင်မီ လပိုင်းအတွင်း  နှင့် ၎င်း၏ Enigma စက်ကို သိမ်းပိုက်ခြင်းမပြုမီ သုံးနှစ်အလိုတွင်ဖမ်းမိခဲ့သည်။  ဝန်ကြီးချုပ် တိုနီဘလဲက အဆိုပါ ရုပ်ရှင်သည် ဗြိတိန်သင်္ဘောသားများအားရန်စခြင်းဟု ခေါ်ဆိုရာ ရုပ်ရှင်၏မှားယွင်းမှုများကြောင့် ဒေါသထွက်ခဲ့သည်။
သွေး(စစ်ကိုင်း)

**သွေး(စစ်ကိုင်း)** သည် စာရေးဆရာမတစ်ဦးဖြစ်သည်။သူမသည် ဘာသာပြန်နှင့်ကဗျာများ အပါအဝင် ဝတ္ထု၊ဆောင်းပါးများ ရေးသားသည်။  

## ငယ်ဘဝ 
သူမကို အဖစစ်ကိုင်းအေးလွင်၊ အမိဒေါ်ခင်ရီတို့မှ ၁၉၇၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၂ ရက်နေ့ စစ်ကိုင်းမြို့ မင်းလမ်းရပ် တွင် မွေးဖွားသည်။ 

## စာရေးဆရာဘဝ 
၁၉၉၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလထုတ် မြားနတ်မောင် မဂ္ဂဇင်းတွင် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခံခဲ့ရသော “မှောင်မိုက်နေတဲ့ ည”ရသစာတမ်း (အက်ဆေး) ဖြင့် စာပေလောကထဲစတင်ရောက်ရှိခဲ့သည်။

ရုပ်ရှင်သစ္စာ မဂ္ဂဇင်း၊ ပန်အနုပညာမဂ္ဂဇင်း၊ Perfect မဂ္ဂဇင်းတို့တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ပန်မဂ္ဂဇင်းတွင် ပန်းချီဆောင်းပါးများ တစ်စိုက်မတ်မတ်ရေးသားခဲ့သည်။

သူမသည်  ယနေ့ အထိ ကဗျာ ၁၀၀ ကျော်၊ ဝတ္ထုတို ၁၀၀ ကျော်၊ ဆောင်းပါး ၅၀၀ ကျော်  ရေးသားပြီး ဖြစ်သည်။

၂၀၀၆ခုနှစ်မှ လက်ရှိချိန်အထိစာရေးသားခြင်းသက်သက်ဖြင့် ရပ်တည်လျက် ရှိသည်။

## ထုတ်ဝေခဲ့သည့် စာအုပ်များ 
* သံစဉ်ချိုသောအဓိပ္ပာယ်များ (လုံးချင်းဝတ္ထု) ၂၀၀၃
* အကြင်နာလက်ဖြင့် သွန်းဆစ်သောဂီတ (လုံးချင်းဝတ္ထု) ၂၀၀၄
* အကျော်အမော်ပန်းချီဆရာတို့၏ ရေးဆွဲနည်းများ (ပန်းချီဆောင်းပါးများစုစည်းမှု) ၂၀၁၂
* စန္ဒရားဆရာ (ပြင်သစ်ဘာသာပြန် လုံးချင်း)  ၂၀၁၃ 
* သွေးစွန်းတဲ့ ကျောက်စိမ်းမြေ (ပြင်သစ် ဘာသာပြန် လုံးချင်း) ၂၀၁၅
* ဆိုးရွားလမ်းညွှန် ထိန်ကျောင်းပုံ(ဘာသာပြန်ရုပ်ပြ) ၂၀၁၇
* အေးဆေးသာယာ ကလေးထိန်းဗျူဟာ (ဘာသာပြန်ရုပ်ပြ) ၂၀၁၇
* ဝင်းတင် သို့မဟုတ် ဦးမညွှတ်တတ်သောအတိုက်အခံ(ပြင်သစ်ဘာသာပြန်လုံးချင်း) ၂၀၁၈
* ပျဉ်းမပန်းတွေရဲ့ အိပ်မက်ထဲက အိမ်အပြန်(ဝတ္ထုတိုစုစည်းမှု) ၂၀၁၈
* နှလုံးသားရသစာစုများ (၂၀၁၈)
* ကလေးတို့အတွက် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာသိကောင်းစရာ(သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဆောင်းပါးများစုစည်းမှု) ၂၀၁၉ 
* ကမ္ဘာမြေကြီးကို ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းဖို့ ကလေးတို့ပြုလုပ်နိုင်တဲ့အချက်၅၀(သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဘာသာပြန်)၂၀၂၁
* သမိုင်းတစ်လျှောက် အကျော်အမော်ပန်းချီဆရာ ၁၀၀ (၂၀၂၃)
## မိသားစုဘဝ 
သူမသည် အိမ်ထောင်သည်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ခင်ပွန်းဖြစ်သူမှာ စာရေးဆရာ နိုင်စွမ်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
တူညီမှု (ဒဿနိကဗေဒ)

အခြေခံတို့ကိုမှ နက်နဲစွာ နှိုက်ကြံစဉ်းစားသော ဒဿနိကဗေဒအပိုင်းရှိ **ဖြစ်ခြင်း** (သို့) **ဖြစ်သည်** (, "**တူညီမှု (ဝါ) တခုတည်းသောအရာ ဖြစ်နေမှု**" မှဆင်းသက်လာသော *identity*) ဆိုသည့် ကြိယာ(verb)အဖို့ ကတ္တားပုဒ်နှင့် ကတ္တားအဖြည့်အပုဒ်က ထပ်တူကျသည့် တခုတည်းသော အရာ ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နေရမည်၊ ဥပမာအားဖြင့် "မောင်မောင်က မောင်မောင် ဖြစ်သည်" ဟု ဆိုရမည်ဖြစ်လေရာ "မောင်မောင်"ကိုယ်တိုင်မှ "မောင်မောင်"ကိုယ်တိုင်ထံသို့သာ ဆက်သွယ်နိုင်သည့် ကြိယာ၊ အခြင်းအရာ၊ ဆက်သွယ်ချက် ဖြစ်လေသည်။
သို့ဖြစ်၍ ဤသည်နှင့် ဆက်စပ်တွေးခေါ်ဖွယ်ရာတို့မှာ *က* နှင့် *ခ* ဆိုသော အရာတို့က ရှိသည့် သဘောသတ္တိများ အကုန်ချွတ်စွတ် တူနေသည်ဟု ဆိုလျှင် ၎င်းတို့က တခုတည်းသော အရာ ဖြစ်သလော ထပ်တူဆင်သော အရာ ၂ခု ဖြစ်သလော စသည့် သဘောတရား ရေးရာ ပြန်ကြံစဉ်းစားဖွယ်ရာများ ဖြစ်ပေမည်။

## အကိုးအကား 
ကဏ္ဍ:တက္ကိဗေဒရှိ အယူအဆများ
ကဏ္ဍ:ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ အယူအဆများ
*
ဇာသပြင်

**ဇာသပြင်** အမည်ရှိသည်များမှာ

## နေရာဒေသ 
* ဇာသပြင်ရှေ့ရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ ကရင်ပြည်နယ်
* ဇာသပြင်အနောက်ရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ ကရင်ပြည်နယ်

## အခြား 
* ဂျိုင်းတံတား (ဇာသပြင်)
ဥပ္ပါဒဗေဒ

ထဲ၌ တနည်းနည်းဖြင့် ရှိနေသည်ဟူသည်မျိုး ဆိုသော ကာတက်စီးယန်း ရုပ်ဝါဒကို သရုပ်ဖော်ကြပုံ တမျိုး။]]

သဘာဝတရား ဗေဒ၏ အရေးပါလှသော အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်သည့် **ဖြစ်တည်သရုပ် ဗေဒ** () သည် ဖြစ်တည်မှု ရှိထိုက်သည်၊ လောက၌ ရှိသည်ဟု ယူဆထိုက်သော အရာဝတ္ထုဖြစ်စေ၊ သဘောသတ္တိဖြစ်စေ၊ အခြင်းအရာဖြစ်စေ၊ စသည်တို့၏ သရုပ်သကန်ကို စဉ်းစားတွေးခေါ်လျက် ၎င်းတို့ကို အမျိုးအစားများ၊ ဆက်စပ်ပုံများ ခွဲခြားဆက်စပ်ကြည့်ခြင်း အတွေးအကြံများ ဖြစ်သည်။
သို့ဖြင့် ဖြစ်တည်ဗေဒအမျိုးမျိုးတွင် -
* ဖြစ်ခြင်းသရုပ် (substance) ဟူသည်က အဘယ်နည်း၊
* သဘောသရုပ် (property) ဟူသည်က အဘယ်နည်း၊
* ဝတ္ထု (object) ဟူသည်က အဘယ်နည်း၊
* ၎င်းတို့ချင်း မည်သို့ ဆက်နွယ်မှု၊ သက်ဆိုင်မှု ရှိသနည်း
စသည်တို့ကို ကြံဆတွေးခေါ်ပုံ အဖုံဖုံ ရှိပေသည်။

## ခြုံငုံဖော်ပြချက် 
အရာရာတိုင်း (တခုမကျန်) ၏ တူညီမြဲတူညီသော အချက်က မည်သည့် အချက်၊ မည်သည့် အခြင်းအရာ ဖြစ်မည်နည်း ဟု အဲရစ်(စ်)တော့တယ်(လ်) က မေးခွန်း ထုတ်ခဲ့ဖူး၏။ ထိုမှစ၍ အတွေးအခေါ်သမားများက များပြားလှသော အရာရာကို အရေအတွက် ဘုံတူရာတူရာ မျိုးတူစု (category)များ ထဲသို့ အမျိုးမျိုး ကြံဆထည့်သွင်းလာကြသည်။
ဥပမာအားဖြင့် သရက်သီးနှင့် ပန်းသီး၏ ကွဲပြားမှု၊ အနီရောင်နှင့် အပြာရောင်၏ ကွဲပြားမှု စသည်တို့ထက် (သရက်သီးနှင့် ပန်းသီးက ပါဝင်နေသည့်) "အသီး" ဟူသော မျိုးတူစု နှင့် (အနီရောင်နှင့် အပြာရောင်တို့က ပါဝင်နေသည့်) "အရောင်" ဟူသော မျိုးတူစု၊ အသီးနှင့် အရောင်တို့၏ ကွဲပြားမှုက ပိုမိုမြင့်သော အဆင့်တွင် ရှိသည်။ မျိုးတူစုဝင်ကလေးများ အသေးစိတ် အမျိုးကွဲပြားမှုထက် မတူကွဲပြားသည့် မျိုးတူစုများ၏ တဖန် အမျိုးကွဲပြားမှုက အဆင့် *ပိုမြင့်သည်*  ဟု ယူဆပြောဆိုမှုများ ရှိသည်။

## အကိုးအကား 
*
ဝါယောဓာတ်

ဝါယောဓာတ်သည် ရုပ်ကလာပ်များတွင် ပါဝင်သော မဟာဘုတ်တရားတစ်ပါးဖြစ်ပြီး၊ လက္ခဏ၊ ရသ၊ ပစ္စုပဋ္ဌာန်၊ ပဒဋ္ဌာန် ဟူသော သဘောလေးပါးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။  
# **ဝါယောဓာတု ဝိတ္ထမ္ဘနလက္ခဏာ** - ထောက်ကန်မှု သို့မဟုတ် တောင့်မာစေမှု သဘော။  
# **သမုဒီရဏရသာ** - တွန်းကန်ခြင်း သို့မဟုတ် ရွေ့ရှားစေခြင်း ကိစ္စ။  
# **အဘိနီဟာရပစ္စုပဋ္ဌာနာ** - အတူဖြစ်သော ရုပ်တရားတို့ကို တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ ရှေးရှူ သယ်ဆောင်ပေးတတ်သော သဘော။  
# **အဝသေသဓာတုတ္တယပဒဋ္ဌာနာ** - မိမိမှကြွင်းသော ကလာပ်တူ ဓာတ်သုံးပါး (ပထဝီ၊ အာပေါ၊ တေဇော) အကြောင်းတရား။   

### ဝါယောဓာတ်၏ အဓိပ္ပါယ်နှင့် သဘာဝ
“ဝါယတီတိ ဝါယော” ဟူသည်မှာ လှုပ်ရှား၍ သွားတတ်သော သဘောရှိသည့် ဓာတ်ကို ဆိုလိုသည် (ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၃၆၀။)။ ဝါယောဓာတ်သည် လေကဲ့သို့ တွန်းကန်ပြီး ရွေ့ရှားစေတတ်သည်။ “ဝါယတီတိ သမီရေတိ၊ ဒေသန္တရဥပါဒါဟိတုဘာဝေန ဘူတသင်္ဃာတံ ဂမေတီတိ အတ္ထော” ဟု ဖွင့်ဆိုထားသည့်အတိုင်း၊ ဝါယောဓာတ်သည် အတူဖြစ်သော ရုပ်တရားတို့ကို မူလနေရာမှ အခြားနေရာသို့ ပြောင်းရွှေ့ဖြစ်ပေါ်စေရန် အကြောင်းပြုသည် ။ ဥပမာ- လေမှုတ်စက်ဖြင့် ဖောင်းပွလာသော ဘောလုံးတစ်လုံးကဲ့သို့၊ ဝါယောဓာတ်သည် ကလာပ်တူ ရုပ်တရားများကို ထောက်ကန်တောင့်မာစေပြီး လှုပ်ရှားသွားလာနိုင်အောင် တွန်းကန်ပေးသည်။  

### ဝါယောဓာတ်၏ လက္ခဏ - ဝိတ္ထမ္ဘနသဘော
“ဝိတ္ထမ္ဘနလက္ခဏံ” ဟူသည်မှာ အတူဖြစ်သော ရုပ်တရားတို့ကို လျော့လျော့ရဲရဲ မဖြစ်ရအောင် ထောက်ကန်တောင့်မာစေခြင်း သဘောဖြစ်သည် ။ ဥပမာ- လေဖြည့်ထားသော ဘောလုံးတစ်လုံးသည် အတွင်းလေဖိအားကြောင့် ဖောင်းပွခိုင်မာနေသကဲ့သို့၊ ဝါယောဓာတ်သည် ကလာပ်တူ ရုပ်တရားများကို တည်ငြိမ်အောင် ထောက်ကန်ပေးသည်။ ဤဓာတ် လွန်ကဲမြောက်မြားလာသောအခါ ခန္ဓာကိုယ်၌ အကြောများ တောင့်တင်းလာပြီး၊ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်၏ ဉာဏ်တွင် ဤသဘော ထင်ရှားလာသည်။  ။ ဥပမာ- လေတိုက်ခတ်မှုကြောင့် သစ်ရွက်များ ရွေ့လျားသွားသကဲ့သို့၊ ဝါယောဓာတ်သည် ကလာပ်တူ ရုပ်တရားများကို တွန်းကန်၍ နေရာအသစ်သို့ ရွှေ့ပြောင်းစေသည်။  ။ သို့သော် ပရမတ်တရားများသည် တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ ပြောင်းရွှေ့သွားခြင်း မဟုတ်ဘဲ၊ ဝါယောဓာတ်၏ စွမ်းအင်ကြောင့် နေရာအသစ်တွင် ရုပ်ကလာပ်များ အဆက်မပြတ် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းသာ ဖြစ်သည်။  

ဤသဘောကို စိတ္တဇရုပ်များနှင့် ဆက်စပ်၍ ရှင်းပြထားသည်။ မနောဒွါရိကဇော (၇)တန်အနက် ပထမမှ ဆဋ္ဌဇောအထိ (၆)တန်ကြောင့် ဖြစ်သော စိတ္တဇဝါယောဓာတ်သည် ရုပ်တရားများကို နေရာအသစ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ဖြစ်စေရန် မစွမ်းနိုင်သော်လည်း၊ သတ္တမဇောကြောင့် ဖြစ်သော ဝါယောဓာတ်ကသာ ထိုကိစ္စကို ဆောင်ရွက်နိုင်သည် ။ ဥပမာ- လက်ကွေးခြင်း၊ ဆန့်ခြင်းကဲ့သို့သော လှုပ်ရှားမှုများသည် သတ္တမဇောမှ စိတ္တဇဝါယောဓာတ်၏ တွန်းကန်သယ်ဆောင်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ။ ဤဓာတ်သုံးပါး မရှိလျှင် ဝါယောဓာဤ၏ လုပ်ဆောင်မှု မဖြစ်နိုင်ပေ။ ။ ဥပမာ- လေတိုက်ခတ်မှုကြောင့် အရာဝတ္ထုများ ရွေ့လျားသကဲ့သို့၊ ဝါယောဓာတ်သည် ရုပ်ကလာပ်များကို နေရာအသစ်သို့ သယ်ဆောင်ဖြစ်ပေါ်စေသည်။  ။ ဥပမာ- မြစ်ရေစီးဆင်းရာတွင် သစ်ရွက်များ အတူပါသွားသကဲ့သို့၊ စိတ္တဇဝါယောဓာတ် ရွေ့ရှားရာတွင် အခြားသမုဋ္ဌာန်ရုပ်များ လိုက်ပါရွေ့ရှားသည်။  

### ဝါယောဓာတ် ရှုနည်း
ဝါယောဓာတ်ကို ရှုရာတွင် (၆)ဒွါရ၊ (၄၂)ကောဋ္ဌာသ၌ ရှိသော ရုပ်ကလာပ်များကို ဓာတ်ခွဲ၍၊ စိတ္တဇ၊ ကမ္မဇ၊ ဥတုဇ၊ အာဟာရဇ ရုပ်ကလာပ်များမှ ဝါယောဓာတ်ကို ရွေးထုတ်ရှုရသည်။ ရုပ်ကလာပ်တစ်ခု၏ ရုပ်တရားများကို အစဉ်အတိုင်း ကုန်စင်အောင် သိမ်းဆည်းရှုပွားခြင်းဖြင့်၊ ဝါယောဓာတ်၏ ထောက်ကန်မှု၊ တွန်းကန်မှု၊ သယ်ဆောင်မှု သဘောများကို ဉာဏ်ဖြင့် ထိုးထွင်းသိနိုင်သည်။  
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* ၄။ ဝါယောဓာတ်
* [၄။ ဝါယောဓာတ်](https://my.wikisource.org/wiki/နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ-စတုတ္ထတွဲ/ရုပ်_(၂၈)_ပါး_=_ရူပက္ခန္ဓကထာ_အခန်း#၄။_ဝါယောဓာတ်)

 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ
ပထဝီကောဋ္ဌာသ

ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း အကျယ်နည်း၌ **ပထဝီဓာတ်လွန်ကဲသော ပထဝီကောဋ္ဌာသ** အ‌ကြောင်းကို ‌ဖော်ပြထားပါသည်။

### **ပထဝီဓာတ်လွန်ကဲသော ပထဝီကောဋ္ဌာသ (၂၀)**  
(၄၂) ကောဋ္ဌာသတွင် ပထဝီဓာတ်လွန်ကဲသော ပထဝီကောဋ္ဌာသ (၂၀) ရှိပါသည်။ ဤကောဋ္ဌာသများကို ပဉ္စက (၄)ခုအဖြစ် အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြားထားသည်။  
### **တစ ပဉ္စက**  
* ၁။ **ကေသာ** = ဆံပင် = ၅၃  
* ၂။ **လောမာ** = မွေးညင်း = ၅၃  
* ၃။ **နခါ** = ခြေသည်း လက်သည်း = ၅၃  
* ၄။ **ဒန္တာ** = သွား = ၅၃  
* ၅။ **တစော** = အရေ (အရေထူ+အရေပါး) = ၅၃ 
### **ဝက္က ပဉ္စက**  
* ၆။ **မံသံ** = အသား = ၅၃  
* ၇။ **နှာရု** = အကြော = ၅၃  
* ၈။ **အဋ္ဌိ** = အရိုး = ၅၃  
* ၉။ **အဋ္ဌိမိဉ္ဇံ** = ရိုးတွင်းခြင်ဆီ = ၅၃  
* ၁၀။ **ဝက္ကံ** = အညှို့ (ကျောက်ကပ်) = ၅၃ ။  
* **အန္တဂုဏံ (အူသိမ်)**: အူခွေ (၂၁) ခု၏ အကြား၌ လျှောမကျအောင် ချုပ်စပ်ထားသော အူချည်ကြိုးဖြစ်ပြီး၊ အစာသွားလမ်းမဟုတ်၊ အူမ၏ တစ်လျှောက်လုံးကို သိမ်းကျုံးသည် ။  
### **ကောဋ္ဌာသတို့၌ ရှုပုံ စနစ်များ**  
ဤပထဝီကောဋ္ဌာသ (၂၀) ကို ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းဖြင့် ရှုရန် သမာဓိ (ဥပစာရ သို့မဟုတ် အပ္ပနာ) ကို ဖြစ်စေပြီး၊ အောက်ပါအတိုင်း ရှုပွားရမည်။  
* **ဆံပင် ရှုနည်း**: ဆံပင်ကို အသားအတွင်းသို့ စိုက်ဝင်နေသော အပိုင်းကို ဦးစွာ ဉာဏ်ဖြင့် မြင်အောင် စိုက်ရှု၍၊ ဓာတ်ကြီး (၄)ပါး ဆိုက်ရှုပါ။ အသားမှ လွတ်နေသော အပိုင်းတွင် ကာယဒသကကလာပ် မတည်ရှိသဖြင့် ဤနည်းကို အဓိကထားရမည်။ ရုပ်ကလာပ်အမှုန်များ ဖြစ်လာသောအခါ၊ ရုပ် (၅၃) မျိုးကို ဉာဏ်ဖြင့် ခွဲခြားသိမ်းဆည်းပါ။ အကယ်၍ ဓာတ်ကြီး (၄)ပါးကို ရှုရာ၌ ရုပ်ကလာပ်မဖြစ်ဘဲ အတုံးအခဲသာ တွေ့ပါက၊ အာကာသဓာတ်ကို လင်းရောင်ခြည်ဖြင့် ဆက်ရှု၍ ကလာပ်အမှုန်များကို မြင်အောင် ဆက်လုပ်ပါ။ မွေးညင်းကိုလည်း ဤနည်းအတိုင်း ရှုပါ။  
* **ခြေသည်း လက်သည်း ရှုနည်း**: အသားနှင့် ဆက်စပ်၊ အသားထဲဝင်နေသော အပိုင်းကို ဦးစွာ ရှု၍ ဓာတ်ကြီး (၄)ပါးကို မြင်အောင် ခွဲထုတ်ပါ။ အသားမှ လွတ်နေသော အပိုင်းတွင် ကာယဒသကကလာပ် ရှာရခက်သဖြင့် ဤအပိုင်းကို အဓိကထားရမည်။ 
* **ကျန်ကောဋ္ဌာသ ရှုနည်း**: ရှုလိုသော ကောဋ္ဌာသ (ဥပမာ- အရိုး၊ နှလုံး) ကို ဉာဏ်ရောင်ဖြင့် မြင်အောင် ကြည့်၍၊ ထိုကောဋ္ဌာသကို ရှာတွေ့ပြီးမှ ဓာတ်ကြီး (၄)ပါးကို ခွဲထုတ်ရှုပါ။ ရုပ်ကလာပ်အမှုန်များ တွေ့သောအခါ၊ ရုပ် (၅၃) မျိုး (သို့မဟုတ် အစာသစ်၊ အစာဟောင်းတွင် ၈ မျိုး) ကို ဉာဏ်ဖြင့် ပိုင်းခြားသိမ်းဆည်းပါ။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း အကျယ်ရှုပွားနည်း
 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ
အာပေါ

မဟာဘူတ ၄ခုဟူသော အခြင်းအရာ ၄မျိုး၌ တမျိုးအပါဝင် ဖြစ်သော **အာပေါ** ဆိုသည်မှာ (မြေဖြစ်စေ၊ သတ္တုဖြစ်စေ၊ ရေဖြစ်စေ၊ ဆီဖြစ်စေ၊ လေဖြစ်စေ) အရာဝတ္ထုတခုခု၏ မည်မျှ *အစိုင်အခဲအဖြစ်* စုဖွဲ့ခြင်း၊ မည်မျှ *အရည်အဖြစ်* စီးပြောင်းခြင်း ဟူသော သဘောသရုပ်ကို ဆိုလိုသည်။
သဘောရေးရာခွဲစိတ်နားလည်မှု အားနည်းခြင်းကြောင့် *အာပေါကို ရေဓာတ် (သို့မဟုတ် အရည်ဓာတ်) ဟု ဘာသာပြန်လွဲမှားမှုတို့* ဖြစ်တတ်သည်။ စင်စစ်အားဖြင့်နားလည်နိုင်ရန် ရေဒြပ်ပေါင်းတမျိုးတည်းကို ဤသို့ စဉ်းစားနိုင်သည်။ ရေဒြပ်သားတို့၏ အပူချိန်ကို လုံလောက်စွာ နှိမ့်ထားလျှင် ၎င်းက ရေခဲဟူသော အစိုင်အခဲအဖြစ် ရှိနေမည်၊ ထိုမှတဖန် အပူပေးလိုက်လျှင် အရည်ပျော်သွားမည်။ ဤအခြင်းအရာမှာ ၎င်းဒြပ်သားစိုင်၏ **အာပေါ (ယိုစီးနိုင်မှု သဘောသရုပ်အားအင်)** က တိုးပွားသွားခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ထက် အပူမြင့်တက်၍ ရေငွေ့ပျံသွားလျှင် ၎င်းဒြပ်သားစိုင်၏ **အာပေါ (ယိုစီးနိုင်မှု သဘောသရုပ်အားအင်)** က ထပ်မံ တိုးကဲသွားခြင်း ဖြစ်မည်။
ထို့အတူပင် အရည်ဖြစ်သည်ချင်း တူသော်လည်း ရေက ပျားရည်ထက် စေးသွက်သည်၊ ယိုစီးမှု ကဲသည်။ ထို့ကြောင့် ရေ၏ အာပေါက ပျားရည်၏ အာပေါထက် ပမာဏ ပိုကဲသည်ဟု ဆိုထိုက်သည်။ ထို့အတူပင် အစိုင်အခဲဖြစ်သည်ချင်း တူသော်လည်း သဲက သစ်သားထက် ပြန့်ကျဲသည်၊ ယိုစီးမှု ကဲသည်။ ထို့ကြောင့် သဲ၏ အာပေါက သစ်သား၏ အာပေါထက် မပါဏ ပိုကဲသည်ဟု ဆိုထိုက်သည်။ *အာပေါဟူသည်မှာ ရေပါဝင်မှု၊ စိုထိုင်းမှု မဟုတ်ဘဲ ထိုသို့ ယိုစေးပျံ့လွင့်မှု သဘောသရုပ်ကို ဆိုလိုရင်း ဖြစ်သည်။*

## ဆက်စပ် ကြည့်ရှုဖွယ် 
* အာပေါဓာတ်
* ပထဝီ
* ဝါယော
* တေဇော

## အကိုးအကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ အတွေးအခေါ်
ပရမတ္ထဗေဒ

ဒဿနိကဗေဒ၏ အဓိက ကိုင်းခွဲကဏ္ဍ ၄ခုအနက် တခု ဖြစ်သော **သဘာဝတရား ဗေဒ** (သို့) **ဓမ္မဗေဒ** (သို့) **အဘိဓမ္မာ** (အင်္ဂလိပ်: **metaphysics**) သည် သဘာဝတရား၏ အခြေခံကျလွန်းလှမည့် သဘောသရုပ်တို့အကြောင့် တွေးခေါ်ကြံဆမှု အမျိုးမျိုး ဖြစ်သည်။ သို့ဖြင့် ဖြစ်တည်မှုနှင့် အခြင်းသတ္တိများ (:en:ontology)၊ မည်သည်က မည်သည် ဖြစ်ခြင်း (:en:identity (philosophy)) သဘောတရားများ၊ ပြောင်းလဲမှုများ၊ နေရာ၏ သဘော၊ အချိန်၏ သဘော၊ အဘယ်ကြောင့် အကြောင်းက အကျိုးဖြစ်စေသနည်း၊ တကယ် ဖြစ်ပျက်ခြင်း ဟုတ်မှုမဟုတ်မှု (မည်သည့်အရာတို့က အမှန်တရား ဟုတ်မှု မဟုတ်မှု) စသည်တို့အကြောင်း ပါဝင်နေပေမည်။

## အကိုးအကား 
ကဏ္ဍ:တက္ကိဗေဒ
စောလုံ

**စောလုံ** သည် ပုဂံခေတ်၊ နရသီဟပတေ့မင်း၏ မိဖုရားတစ်ပါး ဖြစ်သည်။ သူမသည် ဘုရင်၏ အနှစ်သက်ဆုံး မိဖုရားဖြစ်သော်လည်း ဘုရင်အား အဆိပ်ခတ်ရန် ကြိုးစားခဲ့သဖြင့် ကွပ်မျက်ခံခဲ့ရသည်။

နရသီဟပတေ့မင်းသည် စောလုံကိုသတ်ပြီးနောက် စက်တော်ခေါ်ချိန်တိုင်း ယောင်ယမ်းကာ "စောလုံ စောင့်ပါ ခလှည့်"ဟု လို့ မြည်တမ်းခဲ့ကာ နောင်တကြီးစွာ ရခဲ့လေသည်။ နရသီဟပတေ့သည် မိဖုရားစောလုံအား အမှတ်တရအနေဖြင့် ရွှေစည်းခုံစေတီနှင့် ဆင်တူသော မင်္ဂလာစေတီတော်ကို မြင်းကပါရွာ၏ မြောက်ဘက်တွင် တည်ထားခဲ့သည်။ မြန်မာ့သမိုင်းတွင် ဤဖြစ်ရပ်ကို အကြောင်းပြုကာ "အကျီစားသန်က ရန်များ၏" ဟူသော စကားပုံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
## ကျမ်းပြုစာရင်း
* 
* 

ကဏ္ဍ:ပုဂံခေတ် မိဖုရားများ
သောင်းနိုင်

**ဦးသောင်းနိုင်**(၁၉၆၄ ဖွား)သည် မြန်မာလူမျိုးတရားသူကြီး တစ်ဦးဖြစ်သည်။သူသည်  တပ်မတော် တွဲဖက်စစ်ဥပဒေချုပ် အဖြစ်မှ အငြိမ်းစားယူကာ ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် တရားသူကြီး ဖြစ်လာသူဖြစ်သည်။

## ပညာရေး 
တရားသူကြီးဦးသောင်းနိုင် သည်  ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံ တက္ကသိုလ်မှ ဥပဒေဘွဲ့ (LL.B) ကို ရရှိခဲ့သည်။  ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် Transnational Law and Business University (TLBU) (South Korea) မှ မဟာဥပဒေဘွဲ့ (LL.M) ကို ရရှိခဲ့သည်။

## တပ်မတော်သားဘဝ 
သူသည် တပ်မတော်စစ်ဥပဒေချုပ်ရုံး တွင် တွဲဖက်စစ်ဥပဒေချုပ် ရာထူးအထိ (၃၄) နှစ်ကျော် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။၂၀၂၂ ခုနှစ် မတ်လတွင် တပ်မတော်မှ ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်ဖြင့် အငြိမ်းစားယူကာ အရပ်ဘက် တရားရေးဌာနသို့ ကူးပြောင်းလာသည်။

### ထင်ရှားမှု 
၂၀၁၇ ခုနှစ် ကဖြစ်ပွားခဲ့သော ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မောင်တောမြို့နယ် အင်းဒင်ရွာ လူသတ်မှု အပါအဝင် ဘူးသီးတောင်မြို့နယ် ဂူတာပြင်ရွာတွင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် မြှုပ်နှံထားသည့် ရုပ်အလောင်းများကိစ္စ နှင့် စပ်လျဉ်းပြီး  တပ်မတော်ဘက်က စစ်ခုံရုံးဖွဲ့ပြီး ဆောင်ရွက်ခဲ့မှုတွင် ၎င်းသည် တွဲဖက်စစ်ဥပဒေချုပ်အနေဖြင့် အရေးပါသည့် ကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ယင်းအပြင်  ICJ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံတကာခုံရုံး တွင် မြန်မာ့အရေး ကြားနာစစ်ဆေးမှုကိစ္စရပ် နှင့် စပ်လျဉ်း၍လည်း တပ်မတော်ဘက်မှ လိုက်ပါဆောင်ရွက်ခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။ 

## တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးဘဝ 
ဦးသောင်းနိုင်ကို နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ က ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၁၄) ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် တရားသူကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။

### ထင်ရှားမှု 
ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်း၏ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ် ခင်ကြည် အမည်ပေါက် ခြံအမှတ် (၅၄) ခြံနှင့်အိမ် အမွေဆိုင်မှုနှင့် ပတ်သက်ပြီး  ဦးအောင်ဆန်းဦး၏ အထူးအယူခံတင်ပြတောင်းဆိုချက်အတိုင်း ခွင့်ပြုခဲ့သည့်  အထူးအယူခံခုံရုံး တရားသူကြီး(၅) ဦးထဲ ၎င်းလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ 

## မိသားစုဘဝ 
ဦးသောင်းနိုင်သည် အိမ်ထောင်ရှင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
အလှဆင်ခြင်း အနုပညာ

သုခုမအနုပညာ၊ အသုံးချ အနုပညာ တို့နှင့် ကွဲပြားလျက်သော **အလှဆင်ခြင်း အနုပညာ** () ဆိုသည်မှာ အသုံးအဆောင် ပစ္စည်း၊ ကိရိယာတို့၌ အဆင်တန်ဆာ တပ်ဆင်မွမ်းမံသည့် အတတ် ဖြစ်သည်။ အသုံးလည်းဝင်၍ အမြင်လည်းလှသော အသုံးအဆောင်များကို ပြုလုပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ အဆောင်အဦးများ၏ အတွင်းပိုင်း ပစ္စည်းများ၊ အိမ်တွင်းအလှဆင်ဒီဇိုင်းများ စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ ကြွေထည်၊ သတ္တုထည်၊ ပရိဘောဂ၊ ကျောက်မျက်ရတနာ၊ ဖက်ရှင်နှင့် အထည်အလိပ်အနုပညာ၊ ဖန်ထည်စသည်တို့သည် အလှဆင်အနုပညာ၏ အဓိကအုပ်စုများ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
*
ကဏ္ဍ:စက္ခုအာရုံ အနုပညာပုံစံများ
ကဏ္ဍ:အနုပညာ မီဒီယာ
ကဏ္ဍ:ဒီဇိုင်း
သက်ရှိနွယ် ဒြပ်ပေါင်း

ဖြစ်၏။]]

**ဇီဝပြု ဒြပ်ပေါင်း** (ခေါ်) **သက်ရှိနွယ် ဒြပ်ပေါင်း** (အင်္ဂလိပ်: **organic compound**) ဆိုသည်မှာ ကာဘွန်-ဟိုက်ဒြိုဂျင် အချိတ် သို့မဟုတ် ကာဘွန်-ကာဘွန် အချိတ် ပါဝင်လျက် သက်ရှိများကို အဓိကဖွဲ့စည်းသော ဒြပ်ပေါင်းများ ဖြစ်သည်။ (အချို့ကမူ ကာဘွန် ပါဝင်သမျှ ဒြပ်ပေါင်းတို့ကို သက်ရှိနွယ် ဒြပ်ပေါင်းဟု လိုက်ခေါ်ကြသည်။ သို့ဖြင့် ဒြပ်ပေါင်းတခုခုက သက်ရှိနွယ် ဖြစ်သလော၊ သက်မဲ့နွယ် ဖြစ်သလော ဟူသည်မှာ အချို့ပညာရှင်တို့ကြား၌ အငြင်းပွားဖွယ် ဖြစ်နေသည်။)
မော်လီကျူးဖြစ်ပေါ်အောင် အက်တမ်ချင်း ချိတ်ဆက်ရာတွင် ကာဘွန်အက်တမ်၏ အခြားအက်တမ်များနှင့် ပုံစံအမျိုးမျိုး ချိတ်ဆက်နိုင်မှုကြောင့် သက်ရှိနွယ်ဒြပ်ပေါင်း အမျိုးအစား များပြားလှစွာ တည်ရှိနိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။

## အကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အော်ဂဲနစ် ဓာတုဗေဒ
အသုံးချ အနုပညာ

အခြား၂မျိုး ဖြစ်သည့် သုခုမအနုပညာ၊ အလှဆင် အနုပညာ တို့နှင့် ကွဲပြားလျက်သော **အသုံးချ အနုပညာ** () ဆိုသည်မှာ အသုံးပြုမှု အဆင်ပြေအောင် နည်းပညာရှုထောင့်မှလည်း ရည်ရွယ်စီစဉ်လျက် အမြင်အားဖြင့်လည်း တမျိုးတဖုံ တင့်တယ်သော အသုံးအဆောင်များကို ဖန်တီးခြင်းအတတ် ဖြစ်သည်။

အလှမံ အနုပညာကဲ့သို့ ရှုပ်ထွေးသော အဆင်တန်ဆာများထက် အသုံးဝင်မှုကို တိုးပွားစေလျက် အမြင်တွင် ရိုးရှင်းလှပသော ထုတ်ကုန်များ ဖြစ်အောင် အခုခေတ် ထုတ်လုပ်သူ အများစုက ဒီဇိုင်းရေးဆွဲ ဖန်တီးလာကြသည်။

အသုံးချ အနုပညာ ဥပမာ အချို့မှာ
* ဗိသုကာ – သုခုမအနုပညာတွင်လည်း ထည့်သွင်းရေတွက်သည်။
* ပန်းပု – သုခုမအနုပညာတွင်လည်း ထည့်သွင်းရေတွက်သည်။
* လက်မှုအနုပညာ – သုခုမအနုပညာတွင်လည်း ထည့်သွင်းရေတွက်သည်။
* ကြွေထည်
* စက်ပစ္စည်းဒီဇိုင်း
* ဖက်ရှင်ဒီဇိုင်း
* လက်ရေးလှ
* အိမ်တွင်းအလှဆင်
* ဂရပ်ဖစ်ဒီဇိုင်း

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အလှဆင်ခြင်း အနုပညာများ
ကဏ္ဍ:ဒီဇိုင်း
ကဏ္ဍ:လက်မှုပညာများ
ကမ္ဘာ့သမုဒ္ဒရာနေ့

**ကမ္ဘာ့သမုဒ္ဒရာနေ့**သည် နှစ်စဉ် ဇွန်လ ၈ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပလေ့ရှိသော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာနေ့တစ်နေ့ဖြစ်သည်။ ဤအယူအဆကို ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် ကနေဒါနိုင်ငံ သမုဒ္ဒရာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး နိုင်ငံတကာဗဟိုဌာနနင့် ကနေဒါနိုင်ငံ သမုဒ္ဒရာဆိုင်ရာ အင်စတီကျူတို့မှ ဘရာဇီးနိုင်ငံ၊ ရီယိုဒီဂျနေးရိုးမြို့တွင် ကျင်းပသော ကုလသမဂ္ဂ၏ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဆိုင်ရာ အစည်းအဝေးတွင် အဆိုပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာသမုဒ္ဒရာနေ့ကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှုအဖြစ် သမုဒ္ဒရာဆိုင်ရာ ပရော့ဂျက်များအား ၂၀၀၂ ခုနှစ်မှ စတင်ခဲ့သည်။ "ကမ္ဘာ့သမုဒ္ဒရာနေ့"ကို ကုလသမဂ္ဂမှ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုသည်မှာ ၂၀၀၈ ခုနှစ်မှ ဖြစ်သည်။ ဒီအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာနေ့သည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စဉ်ဆက်မပြတ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပန်းတိုင်များအား အကောင်အထည်ဖော်ရာ၌ ပံ့ပိုးပေးပြီး သမုဒ္ဒရာကြီးအား ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေးနှင့် ၎င်း၏ အရင်းအမြစ်များအား ရေရှည်တည့်တံ့နိုင်စေရေး စီမံခန့်ခွဲမှုတို့ကို အများပြည်သူများ စိတ်ပါဝင်စားလာစေရန် မြှင့်တင်ပေးသည်။ ကမ္ဘာသမုဒ္ဒရာများနေ့ကို ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအားလုံး ကျင်းပကြပြီး ၎င်းတို့အထဲတွင် ဩစတေးလျ၊ ဘရာဇီး၊ ကနေဒါ၊ အိန္ဒိယ၊ ဂျပန်နှင့် အမေရိကန်နိုင်ငံတို့ ပါဝင်သည်။ 

## သမိုင်း 
### ၁၉၈၇-၁၉၉၂ 
ဘရော့လန်းကော်မရှင် (သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဆိုင်ရာ ကမ္ဘာ့ကော်မရှင်ဟုလည်း လူသိများ)သည် ၁၉၈၇ ခုနှစ်၌ တင်သွင်းခဲ့သော ဘရော့လန်းအစီရင်ခံစာ၌ သမုဒ္ဒရာကဏ္ဍသည် အခြားသောကဏ္ဍများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အသံကျယ်လောင်မှု လျော့နေသည်ဟု မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။

၁၉၉၂ ခုနှစ် တွင် ကျင်းပခဲ့သော ပထမဆုံးသော ကမ္ဘာ့သမုဒ္ဒရာနေ့၌ သမုဒ္ဒရာများနှင့်ပတ်သက်သော အကြောင်းအရာများကို အစိုးရအချင်းချင်း၌ဖြစ်စေ အန်ဂျီအိုအဖွဲ့အစည်းများကြား၌ဖြစ်စေ ဘေးရောက်နေသည်မှ ဗဟိုမူဝါဒဆွေးနွေးမှုများဆီသို့ရောက်စေရန်နှင့် ကမ္ဘာ့တစ်ဝှမ်း သမုဒ္ဒရာနှင့် ကမ်းရိုးတန်းဒေသများ၏ အသံကျယ်လောင်လာစေရန်ဟု ရည်မှန်းချက်များ ချမှတ်ခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်များ
* Official United Nations World Oceans Day Website
* Official United Nations World Oceans Day Website (2009–2017)
* World Ocean Day website
* The Ocean Project website

ကဏ္ဍ:သမုဒ္ဒရာများ
နိုင်ငံကူးလက်မှတ်

**နိုင်ငံကူးလက်မှတ်** () ဆိုသည်မှာ အစိုးရက ထုတ်ဝေပေးထားသော တရားဝင် ခရီးသွားလာရေး စာရွက်စာတမ်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ကိုင်ဆောင်သူလူပုဂ္ဂိုလ်၏ အချက်အလက်များ ပါဝင်သည်။ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်ကိုင်ဆောင်ထားသူသည် နိုင်ငံခြားတိုင်းပြည် တစ်ခုဆီမှ သို့မဟုတ် တစ်ခုဆီသို့ သွားရောက်ခွင့်ရှိသည်။ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်သည် ကိုင်ဆောင်သူ လူပုဂ္ဂိုလ်၏ ကိုယ်ရေးအချက်အလက်နှင့် နိုင်ငံသားကို မှန်ကန်ကြောင်း ဖော်ပြပေးသည်။ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်တစ်ခုတွင် ကိုင်ဆောင်သူ၏ အမည်အပြည့်အစုံ၊ ဓာတ်ပုံ၊ မွေးဖွားရာ နေရာနှင့် မွေးသက္ကရာဇ်၊ ထိုးမြဲလက်မှတ်နှင့် နိုင်ငံကူးလက်မှတ်၏ သက်တမ်းကုန်ဆုံးရက်တို့ ပါဝင်လေ့ရှိသည်။ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်များကို နိုင်ငံအစိုးရနှင့် အချို့သော အစိုးရအဖွဲ့ငယ်တို့က ယင်းတို့၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း နေထိုင်သော နိုင်ငံသားများကို နိုင်ငံကူးလက်မှတ်ထုတ်ပေးရန် အခွင့်အာဏာရှိသည်။

နိုင်ငံအများစုတွင် ကိုင်ဆောင်သူ၏ ဇီဝအချက်အလက်များပါဝင်သော မိုက်ခရိုချစ်ပ်ပြား ထည့်သွင်းထားသည့် ဇီဝအမှတ်အသား နိုင်ငံကူးလက်မှတ်များကို ထုတ်ပေးလျက်ရှိပြီး အတုအပပြုလုပ်ရန် ခက်ခဲစေသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလအရ ဇီဝအမှတ်အသား နိုင်ငံကူးလက်မှတ်ကို အုပ်ချုပ်သူအဖွဲ့အစည်း ၁၅၀ ကျော်က ထုတ်ဝေပေးနေသည်။
ရှိ နိုင်ငံကူးလက်မှတ် ထိန်းချုပ်ရာနေရာ]]

## ကိုးကား 
*
စက်ခေါင်းသစ်တပ်ဆင်ထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံ (နေပြည်တော်)

**စက်ခေါင်းသစ်တပ်ဆင်ထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံ (နေပြည်တော်)** သည် ဒီဇယ်စက်ခေါင်းအသစ်များ နှင့် လေအိတ်လူစီးတွဲသစ်များ တည်ဆောက်နိုင်ရန် အတွက် မြန်မာ့ မီးရထား၊ စက်မှုနှင့်လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာဌာနမှ ဖွင့်လှစ်ထားသော စက်ရုံကြီး  တစ်ခုဖြစ်သည်။ မြင်းကောင်ရေ ၂၀၀၀ အား ဒီဇယ်လျှပ်စစ်စက်ခေါင်းသစ်များ တပ်ဆင်ထုတ်လုပ် ရေးလုပ်ငန်းကို ၂၀၁၈ခုနှစ် ဧပြီလ ၄ရက်နေ့တွင် စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် ဒီဇယ် လျှပ်စစ်စက်ခေါင်း (၁၀)ခေါင်း DF-2093 မှ DF-2102 ထိ ကို တပ်ဆင်ထုတ်လုပ်ခဲ့ပါသည်။ စက်ခေါင်းသစ်တပ်ဆင်ထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံ (နေပြည်တော်)သည် စက်ခေါင်းသစ် များ တပ်ဆင်ထုတ်လုပ်ခြင်းလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်သည့်အပြင် ဂျပန်နိုင်ငံမှ အကူအညီဖြင့် ဝယ်ယူခဲ့သည့် RBE (၃၂)စီးအားလည်း စက်ရုံတွင်းရှိ ဝန်ထမ်းများနှင့်ပင် ပြုပြင်ခြင်း လုပ်ငန်းများ၊ ပြုပြင်ခြင်းလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ပါသည်။ ထို့နောက် စက်ခေါင်းပြုပြင်ခြင်းလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ယခုအခါ နိုင်ငံတော် ဘတ်ဂျက်ဖြင့် မြင်းကောင်ရေ ၁၂၀၀ အား ဒီဇယ်လျှပ်စစ်စက်ခေါင်းများ တပ်ဆင်ထုတ်လုပ်ခြင်း လုပ်ငန်း များ ဆက်လက် လုပ်ဆောင်လျက်ရှိပါသည်။ 

= သမိုင်းကြောင်း =
၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် China National Machinery Import & Export Corporation (CMC) အနေဖြင့် ရထားပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန တာဝန်ရှိသူတို့ စတင်တွေ့ဆုံ ညှိနှိုင်းခဲ့ပြီး တရုတ်နိုင်ငံမှ ရရှိသော ဝယ်ယူသူ ဦးစားပေးချေးငွေ(Preferential Buyer Credit Loan) စီမံကိန်းများထဲတွင် စက်ရုံသစ်(၂)ရုံအား ထည့်သွင်းလျာထားခဲ့ရာ ၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် MoU လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပါသည်။ စက်ခေါင်းသစ်တပ်ဆင်ထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံ(နေပြည်တော်)သည် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် Myanmar Land & Development Co.,Ltd ကဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။

= ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် =

* စက်ခေါင်းစက်ရုံ (အင်းစိန်)
* ဒီဇယ်စက်ခေါင်းစက်ရုံ (ရွာထောင်)

= ကိုးကား =

ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရထားပို့ဆောင်ရေး
ကလော-သာစည် ရထားလမ်း

**ကလော-သာစည် မီးရထားလမ်း** သည် ၁၀၀၀ mm (3 ft 3 3⁄8 in) ဂေ့ချ်ရထားလမ်းဖြစ်ပြီး ရထားလမ်းဆုံမြို့ သာစည်ဘူတာမှ ကလောဘူတာအထိဖြစ်သည်။ ရှမ်းမြောက်ရထားလမ်း ပြီးလျှင် ဗြိတိသျှတို့ ဖောက်လုပ်ခဲ့သော ဒုတိယမြောက် ရှမ်းပြည်နယ် ရထားလမ်းဖြစ်သည်။  

= သမိုင်းကြောင်း =
ဗြိတိသျှတို့၏ ပထမရည်ရွယ်ချက်မှာ သာစည်မှ တောင်ပေါ်မြို့ ကလောမြို့ကို ရထားလမ်းဖြင့် ချိတ်ဆက်ရန် ဖြစ်သည်။ သာစည်-ရွှေညောင်လမ်းကို ဖောက်လုပ်ရန်အတွက် အစိုးရမှ ၁၉၀၉ခုနှစ်တွင် ခွင့်ပြုပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများအတွက် မြန်မာနိုင်ငံ မီးရထားကုမ္ပဏီ သို့ငှားရမ်း လုပ်ကိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ ဒေသခံရန်ပုံငွေဖြင့် ဖောက်လုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

သာစည်မှ တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများကို ၁၉၁၂ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့ပြီး ဖောက်လုပ်နေစဉ် ပထမကမ္ဘာစစ် ဖြစ်ပွားလာ၍ တူရကီ သုံ့ပန်းများကို တာဝန်ပေး အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။  ၁၉၁၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ကလောမြို့သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ပင်လယ်ပြင်မျက်နှာပြင်အထက် ၁၄၀၆ မီတာရှိ ကလောမြို့ကို တောင်ပေါ်လမ်းမှ ဖောက်လုပ်ရသည်ဖြစ်၍ လွန်းထိုးလေးခု နှင့် ဥမင်များ ဖြင့်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဥမင်လှိုင်ခေါင်းသည် ၁၉၁၃ခုနှစ်တွင်ပြီးစီးခဲ့သည်။

မန္တလေး-လာရှိုးလမ်းပိုင်း နည်းတူ တောင်ပေါ်လမ်းဖြစ်ကာ တောင်စောင်း ၊ တောင်စွယ် ၊ တောင်ခါးပန်းများကို ခဲရာခဲဆစ် ဖြတ်ထွင်၍ ဖောက်လုပ်ရခြင်းဖြစ်သဖြင့် ခရီးတွင်ကျယ်မှု မရှိလှသည့်အပြင် ကုန်ကျစရိတ်များ ကြီးမားလှပြီး စုစုပေါင်း ရူးပီငွေ ကျပ် ၁၅သန်းကျော် (တမိုင်လျှင် ရူးပီးငွေကျပ် ၂၁၀,၀၀၀) ကုန်ကျခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က သာစည်မှ မိုင်၇၀ခန့်ရှိသော အောင်ပန်းသို့ ရထားလမ်းပြီးစီးသွားသော အခါ အစိုးရမှ ရထားများ ပြေးဆွဲခုတ်မောင်းရန်အတွက် မြန်မာနိုင်ငံ မီးရထားကုမ္ပဏီ သို့လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ ထို့နောက် အောင်ပန်းမှ ၁၇မိုင်ရှိသော ဟဲဟိုးသို့ လည်းကောင်း ၊ ဟဲဟိုးမှ ၁၁မိုင်ရှိသော ရွှေညောင်သို့လည်းကောင်း ဆက်လက်ဖောက်လုပ်ခဲ့သည်။

ကလောမှ ရွေညောင်သို့ ၁၉၂၁ခုနှစ်တွင် ဆက်လက်ဖောက်လုပ်ခဲ့ကာ ၁၉၂၁ ခုနှစ် မေလ ၂ ရက်နေ့တွင် ရွှေညောင်သို့ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ဟဲဟိုးနှင့် ရွှေညောင်ကြား မိုင်တိုင်အမှတ် (၃၇၉/၇-၈)ရှိ  ဘဝသံသရာတံတား မှာ ကျော်ကြားသည်။

= ဘူတာများ =

* (1) ကလောမြို့ ၃၆၉
* (2) မြင်းဒိုက် ၃၆၁
* (3) ဆင်တောင် ၃၅၇ ၁/၄
* (4) ခွေးရပ် ၃၅၂
* (5) ပထမလွန်းထိုး ၃၄၇
* (6) လယ်ပြင် ၃၄၃ ၃/၄
* (7) ရေပူ ၃၄၁ ၁/၂
* (8) ပြည်ညောင် ၃၃၄ ၃/၄
* (9) ယင်းမာပင် ၃၂၉
* (10) ဘုရားငါးဆူ ၃၁၉ 1/4 *Spur Line to the quarry*
* (11) လှိုင်းတက် ၃၁၄ ၃/၄
* (12) သာစည်မြို့ ၃၀၆ *(ရထားလမ်းဆုံ) မန္တလေးနှင့် ပျဉ်းမနားသို့*

## ဓာတ်ပုံများ 

ဖိုင်:Thazi to Shwenyaung and Inle Lake (14946080368).jpg|alt=
ဖိုင်:Thazi to Shwenyaung and Inle Lake (14945953289).jpg|alt=
ဖိုင်:Thazi to Shwenyaung and Inle Lake (14946089718).jpg|alt=
ဖိုင်:Thazi to Shwenyaung and Inle Lake (15109647076).jpg|alt=
ဖိုင်:Thazi to Shwenyaung and Inle Lake (15132257872).jpg|alt=
ဖိုင်:Thazi to Shwenyaung and Inle Lake (15132667605).jpg|alt=
ဖိုင်:Thazi to Shwenyaung and Inle Lake (15129773581).jpg|alt=

= ကိုးကား =

ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရထားလမ်းများ