ရွှေကျင်ဂိုဏ်း

**ရွှေကျင်ဂိုဏ်း** (**ရွှေကျင်နိကာယ**) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဒုတိယအကြီးဆုံး ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းတော်များ အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရဟန်းတော်များ၏ ငါးရာခိုင်နှုန်းခန့် (၅၀၀၀၀ ကျော်) သည် ဤဂိုဏ်းဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် သံဃာအဖွဲ့အစည်းများ ဥပဒေအောက်တွင် တရားဝင် ဖွဲ့စည်းထားသော သံဃာဂိုဏ်း ကိုးခုအနက် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
မင်းတုန်းမင်းတရားသည် နောင်တော်ပုဂံမင်းလက်ထက် မင်းတုန်းမင်းသား ဘဝကပင် ဝိနည်းသိက္ခာကိုလေးစားလိုက်နာ၍ စာပေတတ်ကျွမ်းသော ရွှေကျင်ဆရာတော်လောင်းလျာ အရှင်ဇာဂရကို အလွန်ကြည်ညို၍ ထီးနန်းဆက်ခံပြီးနောက်တွင် မန္တလေးနေပြည်တော်၌ ကျောင်းဆောက်လုပ် လှူဒါန်းလိုသော်လည်း ရွှေကျင်ဆရာတော်မှ နေပြည်တော်သို့ ကြွရောက်လိုခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ ထို့ကြောင့် ရွှေကျင်ဆရာတော်၏ မိဘနှစ်ပါးကို နေပြည်တော်သို့ခေါ်ယူ၍ ချီးမြှင့်မြောက်စားခဲ့သည်။ ထို့နောက်မှသာလျှင် ရွှေကျင်ဆရာတော်ကို နေပြည်တော်သို့ ပင့်ခေါ်ခဲ့ရာ မိဘနှစ်ပါးကို ငဲ့သောအားဖြင့် နေပြည်တော်သို့ကြွရောက်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း လူသူအရောက်အပေါက်နည်းပါးလှသည့် မန္တလေးတောင်၏ မြောက်ဘက်တွင် ကျောင်းဆောက်ရန် ညွှန်ပြခဲ့သည့်အတွက် မင်းတုန်းမင်းတရားမှ မဟာဓမ္မိကာရာမ(ရွှေကျင်တိုက်မ)တိုက်ကြီး ကို ကျောင်းကြီးအရံ ၄ ကျောင်းဖြစ်သည့် မြတောင်တိုက်၊ မင်းကင်းတိုက်၊ ထရံကာ(မှိုင်းလုံ)တိုက်၊ရမည်းသင်း(မိတ္ထီလာ)တိုက် နှင့်တကွလှူတော်မူ၍ ရွှေကျင်ငါးတိုက်ဟု ခေါ်တွင်ခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင်လည်း ကျောင်းအရံ ၄၂ ကျောင်းကိုလည်း မှူးတော်မတ်တော်များမှစ၍ မိဖုရား၊သားတော်၊သမီးတော်များကဆောက်လုပ်လှူဒါန်းခဲ့ကြသည်။ ရွှေကျင်ဆရာတော်သည် ရွှေကျင်တိုက်ကို အလှူခံတော်မူပြီးသည့်နောက်တွင် **ဉေယျဓမ္မာဘိ မုနိဝရဉာဏကိတ္တိသိရီဓဇဓမ္မသေနာပတိ မဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇဂုရု** ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရ **သာသနာပိုင်ဒုတိယမောင်ထောင်ဆရာတော်ဘုရားကြီး** ထံသို့ ကြွရောက်သုံးကြိမ်တိုင်တိုင်သွားရောက်ကန်တော့ခဲ့သော်လည်း သာသနာပိုင်ဆရာတော်ဘုရားကြီးမှ နှုတ်ဆက်စကားကိုမျှမြွက်ဟခြင်းမပြုပဲနေသဖြင့် ပြန်ကြွခဲ့ရသည်။ ထို့နောက်တွင် ထပ်မံသွားရောက်ခြင်းမပြုတော့ပေ။ နောင်တွင် သာသနာပိုင်ဆရာတော်ဘုရားကြီးက ရွှေကျင်ဆရာတော်ထံသို့ မဟာဒါန်ဝန် စေလွှတ်၍ အတင်းအကြပ်ဆင့်ခေါ်သဖြင့် ရွှေကျင်ဆရာတော်မှ တောသို့ပြန်ကြွရန် ဆင်ခြင်၍ မင်းတုန်းမင်းထံအကြောင်းကြားခဲ့ရာ ရွှေကျင်ဆရာတော်၏ သာသနာရေးလုပ်ငန်းများမပျက်စီးမရပ်တန့်စေရန်အတွက် ရွှေကျင်ဆရာတော်အပေါ်တွင် သာသနာပိုင်နှင့်သုဓမ္မာက အဆင့်အခေါ်မရှိစေရန် အမိန့်ထုတ်ခဲ့သည့်အတွက် ဂဏဝိမုတ် အဖြစ်ဖြင့် သာသနာပြုခွင့်ရခဲ့သည်။ ထိုမှစ၍ ရွှေကျင်ဂိုဏ်း စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် **အင်ကြင်းခက်ကျိုင်း ရွှေကျင်ဂိုဏ်း** ဟု ရွှေကျင်ဂိုဏ်းစတင်ပေါ်ပေါက်သည့် ၁၂၂၁ ခုနှစ်ကို အမှတ်အသားပြုခဲ့ကြသည်။ ရွှေကျင်ဆရာတော်၏ ဆုံးမဩဝါဒကိုခံယူကျင့်သုံးကြသော  သံဃာတော်များကို ရွှေကျင်နိကာယဝင် သံဃာများအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြသည်။ 

## ရွှေကျင်နိကာယဥက္ကဋ္ဌမဟာနာယကဓမ္မသေနာပတိ(သာသနာပိုင်)ဆရာတော်ဘုရားကြီးများ
မင်းတုန်းဘုရင်လက်ထက်မှစ၍ ယနေ့ခေတ်အထိ ရွှေကျင်သာသနာပိုင်အဆက်ဆက် တာဝန်ယူ ထမ်းဆောင်တော်မူကြသော ဆရာတော်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။

ဒသမရွှေကျင်နိကာယဥက္ကဋ္ဌမဟာနာယကဓမ္မသေနာပတိ မြောင်းမြဆရာတော်ဘုရားကြီး လက်ထက်တွင် တွဲဖက်သာသနာပိုင်ဆရာတော်ဘုရားများ ခန့်ထားခဲ့ခြင်းမရှိသဖြင့် မြောင်းမြဆရာတော်ဘုရားကြီး ဘဝလွန်တော်မူပြီးသည့်နောက်တွင် ဧကာဒသမရွှေကျင်နိကာယဥက္ကဋ္ဌမဟာနာယကဓမ္မသေနာပတိ ကြေးမြင်ဆရာတော်ဘုရားကြီးကို ခရစ်နှစ် ၁၉၇၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၂၊၂၃၊၂၄ (၁၃၃၇ ခုနှစ်၊ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၅၊၆၊၇ ရက်) တွင် ကျင်းပသော ဧကာဒသမအကြိမ် ရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီး မှ တင်မြှောက်ခန့်ထားတော်မူခဲ့ပါသည်။

= ရွှေကျင်နိကာယဥပဥက္ကဋ္ဌမဟာနာယက(တွဲဖက်သာသနာပိုင်)ဆရာတော်ကြီးများ =
ရွှေကျင်နိကာယသမိုင်း၊ ခေတ်ဦးပိုင်းတွင် **ရွှေကျင်နိကာယဥပဥက္ကဋ္ဌမဟာနာယက (တွဲဖက်ရွှေကျင်သာသနာပိုင်)** ဆရာတော်ဘုရားကြီးများ တင်မြှောက်ခြင်းမရှိခဲ့ဘဲ သိက္ခာကာမ၊ဝိနယဂရု၊ သံသာရဘီရူပြောထူဂုဏ်အင် မာတင်မုန်သောက် ပြောင်မြောက်ပေါက်သား ထင်ရှားအောက်ထက် ရွှေကျင်ဂိုဏ်းကြီး ကိုအုပ်စီးတော်မူကြသော ဆရာတော်ကြီးများကို **ရွှေကျင်နိကာယမဟာနာယကဆရာတော်ဘုရားကြီးများ** အဖြစ် ရွှေကျင်နိကာယသံဃအစည်းအဝေးကြီးများမှ တင်မြှောက်ခန့်ထားတော်မူခဲ့ကြသည်။ နောင်အခါတွင် **ရတ္တညူမဟာနာယကဆရာတော်ဘုရားကြီးများ** အဖြစ် ရွှေကျင်နိကာယဥက္ကဋ္ဌမဟာနာယကဓမ္မသေနာပတိ (သာသနာပိုင်) ဆရာတော်ဘုရားမှ တင်မြှောက်ခန့်ထားတော်မူသည်။ ခရစ်နှစ် ၁၉၃၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၇၊၈၊၉ ရက်နေ့ (၁၂၉၄ ခုနှစ်၊ ဝါဆိုလဆန်း ၅၊၆၊၇ ရက်နေ့) တွင် မန္တလေးမြို့၊ မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊ အောင်မြေသာစည်ကျောင်း (အလယ်တိုက်) တွင်ကျင်းပပြုလုပ်သော ပဉ္စမအကြိမ် သာသနာတော်လုံးဆိုင်ရာ ရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီးမှစ၍ ‌**ရွှေကျင်နိကာယဥပဥက္ကဋ္ဌမဟာနာယက (တွဲဖက်ရွှေကျင်သာသနာပိုင်)** ဆရာတော်ဘုရားကြီးများကို သံဃာ့အစည်းအဝေးကြီးမှ စတင်၍ တင်မြှောက်တော်မူကြသည်။ 

= ဗုဒ္ဓသာသနာတော်လုံးဆိုင်ရာရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီးများ =
ရွှေကျင်နိကာယဝင် သံဃာတော်များလိုက်နာကျင့်သုံးရသော စည်းကမ်းဥပဒေများမှာ

# ဂဏသမုဌာပက ပထမရွှေကျင်ဆရာတော်ဘုရားကြီး ထုတ်ဆင့်တော်မူအပ်သော ရွှေကျင်ငါးတိုက်ဥပဒေစသောစည်းကမ်း ဥပဒေများ
# ပထမရွှေကျင်ဆရာတော်ဘုရားကြီးဘဝလွန်တော်မူပြီးနောက် ဒုတိယရွှေကျင်သာသနာပိုင် မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံဆရာတော်ဘုရားကြီး ထုတ်ဆင့်တော်မူ အပ်သော စည်းကမ်းဥပဒေများ
# ရွှေကျင်ဂိုဏ်းလုံးဆိုင်ရာအစည်းအဝေးကြီးများမှချမှတ်သော ပြဋ္ဌာန်းဆုံးဖြတ်ချက်များ

ရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးများမှာ - 

## ကိုးကား