open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ကမ္ဘာအမြင့်ဆုံးတံတားများ

ဤ **အမြင့်ဆုံးတံတားများစာရင်းတွင်** အနည်းဆုံး 200 မီတာ (660 ft) ရှိသော တည်ဆောက်ပုံအမြင့်ရှိသော တံတားများပါဝင်သည်။ တံတား တစ်ခု၏ *တည်ဆောက်ပုံ အမြင့်* သည် တံတား၏ အပေါ်ဆုံး ဒေါင်လိုက် အကွာအဝေး ဖြစ်သည့် တံတား မျှော်စင် ထိပ်မှ တံတား၏ အောက်ဆုံး အလင်းတန်း အထိ၊ ၎င်း၏ ဆိပ်ခံများ၊ တာဝါတိုင်များ၊ သို့မဟုတ် ရွက်တိုင်များ မျက်နှာပြင် မှ ထွက်လာသည့် ဓာတ်တိုင်များ ၊ မြေ သို့မဟုတ် ရေ။ တည်ဆောက်ပုံ အမြင့်သည် တံတားကုန်းပတ် (တံတား၏ လမ်းကြမ်းပြင်) နှင့် တံတားဘောင်အောက်ရှိ မြေပြင် သို့မဟုတ် ရေမျက်နှာပြင် ကြား အမြင့်ဆုံးဒေါင်လိုက်အကွာအဝေးကို တိုင်းတာသည့် *ကုန်းပတ်အမြင့်* နှင့် ကွာခြားသည် ။ အမြင့်ဆုံးတံတားများ စာရင်းတွင် ကုန်းပတ်အမြင့်ဖြင့် တံတားများကို အဆင့်သတ်မှတ်ထားသည်။

## မာတိကာ 
*
*
*
*
*
*

## တည်ဆောက်ပုံ အမြင့်နှင့် ခြေသည်းအမြင့်တည်းဖြတ်ပါ။ 
မြင့်သောတံတားများနှင့် အမြင့်တံတားများအကြား ခြားနားချက်ကို တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအားဖြင့် ရှင်းပြနိုင်သောကြောင့် အမြင့်ဆုံးတံတားအချို့သည် နက်ရှိုင်းသောချိုင့်ဝှမ်းများ သို့မဟုတ် ချောက်များကိုဖြတ်၍ တည်ဆောက်ထားသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ (ဇူလိုင် 1 ရက် 2020 ခုနှစ်အထိ) Duge Bridge သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အမြင့်ဆုံးတံတားဖြစ်ပြီး 11 ခုမြောက် အမြင့်ဆုံးဖြစ်သည်။ ဤတံတားသည် နက်ရှိုင်းသော မြစ်ချောင်းကို လွှမ်းခြုံထားသည်။ တံတား၏အစွန်းတစ်ဖက်တစ်ချက်တွင်တည်ဆောက်ထားသော တာဝါတိုင်နှစ်ခုသည် ၂၆၉ မီတာ (၈၈၃ ပေ) မြင့်သော်လည်း မြစ်ချောင်း၏ အနက်ကြောင့် Duge တံတား၏ ကုန်းပတ်အမြင့်မှာ ၅၆၅ မီတာ (၁၈၅၄ ပေ) ဖြစ်သည်။

Millau Viaduct သည် အ မြင့် (တည်ဆောက်ပုံ အမြင့်) နှင့် အမြင့် (ကုန်းပတ်အမြင့်) နှစ်ခုလုံးရှိသော ကေဘယ်လ်ကြိုးတံတားဖြစ်သည်။ အမြင့်ဆုံး Millau Viaduct မျှော်စင်သည် ချိုင့်ဝှမ်းကြမ်းပြင်အနီးတွင် တည်ရှိပြီး အဆိုပါ လမ်းကြောင်းသည် အမြင့် 336.4 မီတာ (1,104 ပေ) နှင့် ကုန်းပတ်အမြင့် 270 မီတာ (890 ပေ) ရှိသည်။ Millau Viaduct သည် (ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်၊ 2020 ခုနှစ်အထိ) အမြင့်ဆုံးတံတားဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် နှစ်ဆယ့်ခြောက်ခုမြောက် အမြင့်ဆုံးတံတားဖြစ်သည်။

## ပြီးစီး 
ကဏ္ဍ:တံတားများ စာရင်း
ငါကိုယ်တော်သည် နိုင်ငံတော်

right|thumb|191x191px|၁၆၅၄ လူဝီ ၁၄
**ငါကိုယ်တော်သည် နိုင်ငံတော်**( ၊ လေဆာ ဆေ မိုအာ)သည် ၁၇ရာစု ပြင်သစ်၏ အကြွင်းမဲ့ဘုရင်စနစ်ကို ကိုယ်စားပြုသော ဝေါဟာရဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ၁၆၅၅ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၃ရက်နေ့တွင် လူဝီ ၁၄သည် တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်မှု မစတင်မီတွင် တော်ဝင်အာဏာကို တင်သွင်းရန် တရားလွှတ်တော်ချုပ်မှ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ကဏ္ဍ:ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ သမိုင်း
လွန်ပင်

**လွန်ပင်** (*Buchanania cochinchinensis*) ( *Buchanania lanzan*) သည် စားသုံးနိုင်သည့် အစေ့များထုတ်ပေးသော သစ်ပင်ဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယတိုက်ငယ်၊ အရှေ့တောင်အာရှနှင့် တရုတ်နိုင်ငံ၏ နေရာအချို့တွင် သဘာဝအလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။ အစေ့ကို အမွေးနံ့သာအဖြစ် ချက်ပြုတ်ရာတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၌ အသုံးပြုသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ
မုန်းချောင်း တာတမံ

**မုန်းချောင်း တာတမံ**သည် မကွေးတိုင်း၊ မင်းဘူးခရိုင် စေတုတ္တရာမြို့တွင် တည်ရှိပြီး ရေအားလျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်ရေးနှင့် စိုက်ပျိုးရေးအတွက်ပါ ရည်ရွယ်ဆောက်လုပ်ထားသည့် ဘက်စုံသုံး တာတမံဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံများ
ဗောင်းတော်ကျဘုရား

မန္တလေးမြို့၊ အောင်မြေသာစံမြို့နယ်၊ ပုလဲငွေရောင်အရပ်၊ ၈၁-လမ်း၊ ဘုရားနီဘုရားအနီးတွင် ပုဂံခေတ်က တည်ခဲ့သော စေတီတစ်ဆူ ဖြစ်သည်။
ဗောင်းတော်ကျစေတီကို မြန်မာသက္ကရာဇ် ၅၂၀ပြည့်နှစ်က ပုဂံပြည့်ရှင် အလောင်းစည်သူမင်းကြီး၏ သားတော် မင်းရှင်စော တည်ထားကိုးကွယ်တော်မူခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
## မြို့သစ်များတည်
မင်းရှင်စောသည် ပုဂံပြည်မှ ဗိုလ်ပါသင်းပင်း ဆင်မြင်းအလုံးအရင်းနှင့် ထွက်လာပြီး ပထမဦးစွာ မြစ်ငယ်အရှေ့ဘက် ဒုဌဝတီမြစ်ဘေးတွင် မြို့သစ်တည်၍ စံမြန်းတော်မူသည်။ ထိုမှတဖန် အိုးဒိန်းတောင်အနီး တပြက်သာမြို့ကို တည်တော်မူပြန်သည်။

## သာသနာ အညာဆန်ခြင်း
သာသနာ အညာဆန်သည်ဟူသော အယူအဆအရ မင်းရှင်စောသည် တပြက်သာမြို့မှ အညာသို့ ဆန်တက်လာပြီး မန္တလေး ရွှေတောင်အရပ် ထွန်တုံးပူတက်သို့ ပြောင်းရွှေ့လာပြန်သည်။ မင်းရှင်စော မန္တလေးရွှေတောင်အရပ်တွင် စံမြန်းနေစဉ် သာသနာ ငါးထောင်တည်ရစ်စေခြင်းငှာ ဘုရားအဆူဆူကို တည်တော်မူခဲ့သည်။ ထိုဘုရားများထဲတွင် ဗောင်းတော်ကျဘုရားလည်း တစ်ဆူအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ဗောင်းတော်ကျစေတီတော်ကို တည်တော်မူပြီး အများပြည်သူများ ဖူးမြော်ကြည်ညိုနိုင်စေရန် ရည်ရွယ်လျက် ဉာဏ်တော် သုံးတောင်တစ်မိုက်ရှိ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်မြတ် တစ်ဆူကိုလည်း ဘုရားမုခ်လိုဏ်အတွင်း၌ ထား၍ ကိုးကွယ်တော် မူခဲ့လေသည်။

မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး မန္တလေးရတနာပုံ မြို့သစ်တည်ပြီးသည့် နောက်တွင် မင်းရှင်စော၏ ဗောင်းတော်ကျဘုရားသည် နန်းတော်အနီး အနောက်ဘက်တွင် တည်ရှိနေတော့သည်။ 

## ကိုးကား
အိုကေ

**အိုကေ** (OK၊ Ok၊ ok၊ okay၊ O.K) သည် အတည်ပြုချက်၊ လက်ခံမှု၊ သဘောတူညီချက်၊ ထောက်ခံမှု၊ အသိအမှတ်ပြုမှု သို့မဟုတ် လျစ်လျူရှုခြင်း၏ လက္ခဏာတို့ကိုဖော်ပြသည့် အမေရိကန် အင်္ဂလိပ် စကားလုံးဖြစ်သည်။ အိုကေကို အခြားဘာသာစကားများတွင် မွေးစားစကားလုံးအဖြစ် မကြာခဏအသုံးပြုသည်။ ၎င်းကို ကမ္ဘာပေါ်တစ်ဝှမ်း မကြာခဏပြောလေ့ရှိသော သို့မဟုတ် ရေးသားလေ့ရှိသည့်စကားလုံးအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ ထိုစကားလုံး၏ မူလရင်းမြစ်မှာ အငြင်းပွားဖွယ်ဖြစ်နေသည်။

နာမဝိသေသနအနေဖြင့် အိုကေသည် "ကောင်းသည်" နှင့်ယှဉ်လျှင် အဓိကအားဖြင့် "လုံလောက်သော" သို့မဟုတ် "လက်ခံနိုင်သော" ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကိုဆောင်ပြီး "ဆိုးသည်" နှင့်ယှဉ်ပါက "အလယ်အလတ်လောက်သာ" ဟုအဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ကြိယာ၊ ကြိယာဝိသေသန၊ အာမေဍိတ်အနေဖြင့်လည်း အသုံးပြုနိုင်သည်။ ‌အများအားဖြင့် အတည်ပြုချက်များရယူရာတွင် အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။

### ယူနီကုဒ် 
* 
* 
* 
* 
* 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗန်းစကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ် စကားလုံးများ
အိုတရုအုရှိအိုပွဲတော်

**အိုတရုအုရှိအိုပွဲတော်** သည် အိုတရုမြို့၌ နှစ်စဉ် ဇူလိုင်လ၌ ကျင်းပသည့် ပွဲတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း
မိနတိုပွဲတော် (၁၉၅၀ ခုနှစ်မှ စ၍)၊ ခယောဆိုးမီးပန်းပွဲတော် (၁၉၅၃ ခုနှစ်မှ စ၍)၊ ဟော့ကိုင်းဒိုးစက်မှုထုတ်ကုန်ပြိုင်ပွဲ (၁၉၅၀ ခုနှစ်မှစ၍)၊ ကုန်သွယ်ရေးပြပွဲ စသည့်ပွဲတော်များကို ပေါင်းစပ်ကာ ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် ဟော့ကိုင်းဒိုးပြပွဲကို အောင်မြင်စွာ ကျင်းပခဲ့သည်။ ထိုပွဲတော်ကို နောက်မှဆက်ခံကာ  မိနတိုအိုတရုစီးပွားရေးနှင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်းပွဲတော်အဖြစ် ၁၉၅၉ ခုနှစ်မှစ၍ ကျင်းပခဲ့သည်။ ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် ပထမအကြိမ် အိုတရုအုရှိအိုပွဲတော်ကို အမှတ် (၃) ဆိပ်ကမ်းနေရာတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။

## အနှစ်ချုပ်
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ပွဲတော်များ
ချမ်းသာရဘုရား(မန္တလေး)

မန္တလေးမြို့တွင် တန်ခိုးကြီးဘုရား အများအပြားရှိသည့်အထဲတွင် ဆုတောင်းပြည့် ချမ်းသာရဘုရားလည်း တစ်ဆူအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ
ဒေါနပန်း

ဒေါနပန်းသည် လှပသော ပန်းပွင့်လေးများ မဟုတ်ပါ။ သပြေပန်းကဲ့သို့ အရွက်များသာ ရှိပြီး  မွှေးပျံ့သော ရနံ့ ရသည့်ပန်း ဖြစ်သည်။ တခြားသော အရွက်များကဲ့သို့ မဟုတ်ပဲ ငွေဖြူရောင် အမွှေးလေးများ ဖုံးနေသောကြောင့်
အရွက်များသည် မီးခိုးရောင် သို့မဟုတ် အဖြူရောင် သန်းနေကြသည်။ ရာသီအလိုက် ပွင့်သော ၁၂ လ ရာသီပန်း ဖြစ်သည်။ 

မျိုးရင်းသည် နေကြာမျိုးရင်း ဖြစ်သည်။ မျိုးကွဲများထဲ၌ အများစုသည် ရနံ့ရှိသော ပင်​ပျော့သာ ဖြစ်သည်။ ဒေါနပန်းသည် ရေနည်းခံပင် အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဘုရားပန်းအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ဒေါနပန်းများပွင့်ချိန် အိန္ဒိယ နတ်ဘုရားတပါး ဖြစ်သည့် ရှိဘ နတ်ဘုရားကို သစ္စာ တရားဖြင့် ပေးအပ်ပူဇော်ကြသည်။ ဒေါနပန်းသည် lord of Shiba ရှိဘ နတ်ဘုရား၏ အနှစ်သက်ဆုံး ပန်းတမျိုးလည်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဒေါနပန်းကို ပန်းစည်းများ၊ ပန်းကုံးများ ပြုလုပ်ရာတွင် ပန်းအခြောက်များ၊ အစိုများဖြင့် ရောကာ အသုံးပြုကာ အလှဆင်ကြပါသည်။ 

ဒေါနအရွက်များ မွှေးရခြင်းမှာ နံ့ထွက်ဆီတမျိုး ဖြစ်သော davana oil က အဓိက ပါဝင်ပစ္စည်းအဖြစ် အပင်၌ ရှိနေခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်‌။ ဒေါနပင်မှ စစ်ထုတ်ယူထားသော ဒေါနဆီ (aniviral)သည် တန်ဖိုးကြီးမားပြီး အလွန်အသုံးဝင်ပါသည်။ အဆီကို သင်းပျံ့ပြီး ချိုမြသည့် သစ်သီးရနံ့ရစေသော ရေမွှေးပြုလုပ်ရာတွင် အသုံးပြုပါသည်။ ဒေါနဆီကို အရေပြားမှာ လိမ်းလျှင် ရလာသော ရနံ့မှာ မတူကွဲပြားပြီး အများနှင့်ကွဲပြားသော လူတဦး
အဖြစ်သိသာစေပါသည်။ ထူးခြားသော ရေမွှေးရနံ့တစ်ခုပင်။

ဘယဆေး ဖော်ရာမှာ  ဆေးစွမ်းထက်သော အသုံးဝင် အပင်လည်းဖြစ်သည်။ အအေးမိခြင်းကို သက်သာစေပြီး သွေးဖိအားကိုလည်း ကျစေပါသည်။  ဒေါနရနံ့သည် အိပ်မပျော်သော လူများကို နှစ်ခြိုက်စွာ အိပ်ပျော်စေပါသည်။ အင်းဆက်အကောင် ကိုက်သော နေရာတွင် ဒေါနဆီ တစက်ချလိုက်လျှင် အရေပြားယားယံခြင်း မဖြစ်ပဲ အမြန်သက်သာလာစေသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဥယျာဉ်ပန်းခြံပင်များ
ဘုရားနီဘုရား

ဘုရားနီဘုရားသည် မန္တလေးမြို့၊ အောင်မြေသာစံမြို့နယ်၊ ပုလဲငွေရောင်ရပ်၊ ၂၂(စီ)လမ်း မြောက်ဘက် ၈၁-လမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ဘုရားနီဘုရားကို အမရပူရမြို့၊ ပထမမြို့တည် နန်းတည် ဘိုးတော် ဗဒုံမင်းလက်ထက်တော်က ရွှေတိုက်ဝန် မောင်နှမတို့က တည်ခဲ့သော ဘုရားဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။ ဆုတောင်းပြည့်ဘုရားဟု ဘွဲ့တော်ချီခဲ့သော်လည်း ဘုရားရေစက်ချ လှူဒါန်းပြီးသည့် နောက်ပိုင်းအထိ အုတ်ကို အင်္ဂတေဖြင့် အချောမကိုင်ပဲ အုတ်ရိုးအနီအတိုင်း ထားခဲ့သဖြင့် ဘုရားနီဟု တွင်ခဲ့ရာမှ ယနေ့တိုင် ဘုရားနီဘုရားဟု လူသိများလျက်ရှိသည်။ ဘုရားနီ ဆုတောင်းပြည့်ဘုရားသည် ဘုရားဒါယကာ၊ ဘုရားဒါယိကာမများက ဆုတောင်းပြည့်စေရန် ရည်စူး၍ တည်ထားခဲ့သည့်အတိုင်း ဆုတောင်းတိုင်း ပြည့်တော်မူခြင်း၊ အဓိဋ္ဌာန်ပြုတိုင်း ပြည့်ဝခြင်း၊ သစ္စာပြုတိုင်း စူးရောက်ခြင်းတို့ကြောင့် ဘုရားတည်ပြီးချိန်က စ၍ ဆုတောင်းဆုယူ ပြုသူတို့နှင့်စည်ကားလျှက် ရှိခဲ့သည်။ 
## ထူးခြားမှု
နောက်ပိုင်းတွင် ထူးခြားချက်များ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ တရားအမှုအခင်းများ ဖြစ်ပွားပြီး တစ်ဖက်နှင့် တစ်ဖက် ငြင်းခုံစွဲဆိုမှုများ ဖြစ်နေလျှင် ဤဆုတောင်းပြည့်ဘုရားသို့ လာရောက်၍ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုမှု ပြုကြရသည်။ ပို၍ ထူးခြားသည်မှာ မျက်မြင်သက်သေ မရှိသော အမှုများကို ကမ္ဘာကြီးလေးရပ် ကျသည်ဟုဆိုကာ အဆုံးအဖြတ်ပေးခဲ့ကြသည်။ 

## ကမ္ဘာကြီးလေးရပ်
ကမ္ဘာကြီးလေးရပ်ဆိုသည်မှာ မီးလား၊ ရေလား၊ ခဲလား၊ ဆန်လားဟူ၍ သတ်မှတ်ချက် ထားခဲ့ကြသည်။
မီးလားဆိုသည်မှာ တရားပြိုင်နှစ်ယောက် (သို့) တရားပြိုင်နှစ်ဖက် ဘုရားရှေ့တွင် အဓိဋ္ဌာန်ပြု၍ ဆီမီး (သို့) ဖယောင်းတိုင်မီးကို အပြိုင်ထွန်းညှိရသည်။ အရင်မီးငြိမ်းသွားသူက အရှုံးပေးရသည်။ ထိုနည်းတူစွာပင် ရေလားသည်လည်း နှစ်ဦးနှစ်ဖက် အဓိဋ္ဌာန်ပြုကြပြီး ရေငုပ်ရသည်။ ရေပေါ်သို့ အရင်ပေါ်လာသူက တရားအရှုံးပေးရသည်။ ခဲလားဆိုသည်မှာလည်း နှစ်ဦးစလုံး အဓိဋ္ဌာန်ပြု၍ ခဲပူရေထဲကို လက်နှိုက်ပြရသည်။ မနှိုက်နိုင်သူက အရှုံးဖြစ်သည်။ ဆန်လားမှာလည်း အဓိဋ္ဌာန်ပြု၍ ဆန်ပြုတ်ပြုတ်ကြရသည်။ ဆန်ပြုတ် မနပ်သူက အရှုံးဖြစ်သည်။ ဤအဓိဋ္ဌာန် လေးချက်ကို ကမ္ဘာကြီးလေးရပ်ဟု ဆိုပါသည်။ 
## ရှေးကအယူအဆ
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ
ဖြူးချောင်း တာတမံ

**ဖြူးချောင်း တာတမံ**သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဖြူးမြို့နယ်အနောက်ဘက် ၇ မိုင်ခန့်အကွာ၌ တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံများ
ကွန်းချောင်း တာတမံ

**ကွန်းချောင်း တာတမံ**သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဖြူးမြို့နယ်၌ တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံများ
ကြီးအုံကြီးဝ တာတမံ

**ကြီးအုံကြီးဝ တာတမံ**သည် မကွေးတိုင်း၊ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည့် တာတမံဖြစ်ပြီး  ရေအားလျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်ရေးနှင့် စိုက်ပျိုးရေးအတွက်ပါ ရည်ရွယ်ဆောက်လုပ်ထားသည့် ဘက်စုံသုံး တာတမံဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံများ
အာနန္ဒာဘုရား(မန္တလေး)

မန္တလေးမြို့ တောင်ပြင်၊ မဟာမုနိဘုရား အရှေ့တောင်ဘက်တွင် ထူးခြားသော ပုံစံတော်ဖြင့် အာနန္ဒာဘုရား တည်ရှိတော်လမူသည်။ ဘုရား၏ အတွင်း လေးမျက်နှာတို့၌ တစ်ဆယ့်ရှစ်တောင် ပမာဏရှိ မြတ်စွာဘုရား ရပ်တော်မူ လေးဆူတို့ကို တမျက်နှာလျှင် တစ်ဆူကျစီ ပူဇော်ထားသည်။ ဘုရား၏ အရှေ့မျက်နှာ လိုဏ်ပေါက်မှ စ၍ ကကုသန်ဘုရား၊ ကောဏဂုံဘုရား၊ ကဿပဘုရား၊ ဂေါတမဘုရား စသော ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာ၌ ပွင့်တော်မူပြီး ဘုရားလေးဆူကို အများပြည်သူတို့ ဖူးမြော်နိုင်ရန် ရည်သန်၍ တည်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။

## သိမ်နီကြီးဘုရား
အာနန္ဒာဘုရားသည် တည်တော်မူစက သိမ်သမုတ်ထားသော သိမ်ဘုရားကြီး ဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်ကာလက အင်္ဂတေအချောမကိုင်ဘဲ အုတ်ရိုးအနီအတိုင်း ကာလရှည်ကြာစွာ ထားသောကြောင့် သိမ်နီကြီးဘုရားဟူ၍ တွင်ခဲ့သည်။ ယခုအခါတွင် သိမ်နီကြီးပျောက်ပြီး အာနန္ဒာဘုရားဘွဲ့တော်ဖြင့် ပြည်သူအများ ကိုးကွယ်လျက် ရှိသည်။ အာနန္ဒာဘုရားအတွင်း လိုဏ်၌ရှိသော ရပ်တော်မူ ရုပ်ပွားတော် လေးဆူကို အုတ်အင်္ဂတေဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး အမရပူရ​ခေတ် လက်ရာဖြစ်သည်။

## မိဖုရားကြီးကောင်းမှု
အာနန္ဒာဘုရားသည် အမရပူရ ပထမမြို့တည် နန်းတည် ဘိုးတော်ဗဒုံမင်းတရားကြီး၏ ယင်းတော်မြို့စားမိဖုရား တည်ထားပူဇော်တော်မူသည်။ ထို့နောက် အမရပူရ စတုတ္ထနန်းစံ ပုဂံမင်း၏ နှမတော် ဖြူးမြို့စားက ထပ်မံပြုပြင်ခဲ့သည်။

## ဦးခန္တီ ပြုပြင်
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၇၉-ခုနှစ်မှစ၍ မန္တလေးတောင် ရသေ့ကြီးဦးခန္တီ ကြီူမှူး၍ တိုင်းသူပြည်သား ရှင်လူအများတို့ စုပေါင်းပြုပြင်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှ စ၍ သိမ်နီကြီးဘုရားမဟုတ်တော့ဘဲ အင်္ဂတေကိုင်ပြီး ထုံးသင်္ကန်းကပ်ခဲ့ရာ ယခုတွေ့မြင် ဖူးတွေ့ရသော အခြေအနေသို့ ရောက်လာသည်။ ထို့အပြင် ပြာဿဒ်တန်ဆောင်းနှင့် အာရုံခံများလည်း ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေးခေတ်တွင် ဘုရားကြီးတိုက် သံဃာတော်များကရသေ့ကြီး ဦးခန္တီလက်မှ လွှဲပြောင်းယူ၍ ယနေ့အချိန်ထိ ဆက်လက်ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်တော်မူခဲ့ကြသည်။ အာနန္ဒာဘုရားဆောင်းတန်းသည် ဘုရားကြီးအရှေ့စောင်းတန်းအရောက် ဆက်သွယ်ထားပြီး စောင်းတန်းအတွင်း နိဗ္ဗာန်ကုန်လုပ်ကိုင်ရောင်းချသူများဖြင့် စည်ကားလျက်ရှိသည်။ ဆိုင်ခန်းများမှ ရရှိသော ဝတ္ထုပစ္စည်းများကို ဘုရားအတွက် အသုံးပြုသည်။  

## ကိုးကား
အောက်ချင်းစာနီပင်

**အောက်ချင်းစာနီပင်** (*Dysoxylum gotadhora*) သည် Meliaceae မျိုးရင်း အပင်ဖြစ်ပြီး ဘူတန်နိုင်ငံ၊ နီပေါနိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့တွင် သဘာဝအလျှောက် ပေါက်ရောက်သည်။ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရသော *Dysoxylum ficiforme* အပင်ကိုလည်း အတူတူဟု သတ်မှတ်သည်။ ယင်းအပင်သည် မီတာ ၂၀ အထိ ကြီးထွားနိုင်ပြီး သစ်သားမှာ အနီရောင်သမ်းသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်ဒို-ချိုင်းနားတွင် တွေ့ရှိရသော သစ်ပင်များ
Miss Grand International 2022

**Miss Grand အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ၂၀၂၂**သည် ၂၀၂၂ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၅ရက် တွင် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၊ အနောက်ဂျာဗားကျွန်း| Sentul အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကွန်ဗန်းရှင်းစင်တာ ၌ကျင်းပမည့် Miss Grand အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပြိုင်ပွဲကြီး၏ (၁၀)နှစ်ပြည့်ပြိုင်ပွဲ ဖြစ်သည်။ Miss Grand အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ၂၀၂၁ အလှမယ်Nguyễn Thúc Thùy Tiên သည် Miss Grand အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ၂၀၂၂တွင်အနိုင်ရရှိသူအား ပြိုင်ပွဲနောက်ဆုံးတွင် သရဖူလွှဲပြောင်းပေးအပ်မည်။

## Pageant

**Note:**  Points in millions.

## ပြိုင်ပွဲဝင်
|valign="top" width=40%|

|}

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အလှမယ်ပြိုင်ပွဲများ
Miss and Mister Tourism and Culture Universe Myanmar

**ခရီးသွားနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အလှမယ်နှင့်အလှမောင် မြန်မာ** သည်မြန်မာနိုင်ငံရှိ အလှမယ်ပြိုင်ပွဲ ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၈ခုနှစ်၌ စတင်ကျင်းပခဲ့သည်။ 

လက်ရှိအနိုင်ရရှိထားသူများမှာ ခရီးသွားနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အလှမယ် မြန်မာ ၂၀၁၉ **Evelyn (အယ်ဗလင်း)** နှင့် ခရီးသွားနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အလှမောင် မြန်မာ ၂၀၁၉ **ကောင်းထက်စံ** တို့ဖြစ်သည်။

## ခရီးသွားနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အလှမယ်နှင့်အလှမောင်
The following is a list of all ခရီးသွားနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အလှမယ်နှင့်အလှမောင် from the founding of each pageant until now.

ကဏ္ဍ:အလှမယ်ပြိုင်ပွဲများ
ရာဇဂြိုဟ် တာတမံ

**ရာဇဂြိုဟ် တာတမံ**သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးခရိုင်တွင် တည်ရှိပြီး ရေအားလျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်ရေးနှင့် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးအတွက် ရည်ရွယ်ဆောက်လုပ်ထားသည့် တာတမံဖြစ်သည်။ 

## ပြခန်း

Yazagyo2.jpg|တာတမံ
Yazagyo3.jpg|Intake gate (ရေထိန်းတံခါး)
Yazagyo4.jpg|Spill way
Yazagyo5.jpg|Stator ပြုပြင်မှု|တာဘိုင်
Yazagyo6.jpg|Stator ပြုပြင်မှု|Switchyard 
Yazagyo7.jpg|Stator ပြုပြင်မှု|Control room

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံများ
ကီလိုဝပ်နာရီ

**ကီလိုဝပ်နာရီ** (**kW⋅h** သို့မဟုတ် **kW&nbsp;h**) သည် စွမ်းအင်၏ အတိုင်းအတာယူနစ်ဖြစ်သည်။ တနာရီအတွက် ၁ ကီလိုဝပ် အသုံးပြုသော စွမ်းအားဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ၃၆၀၀ ကီလိုဂျိုး နှင့် ညီမျှသည်။ ကီလိုဝပ်နာရီအား လျှပ်စစ်ပစ္စည်းများ သုံးစွဲရာမှ ကုန်ကျသော လျှပ်စစ်စွမ်းအင်ကို တိုင်းတာရာ၌ အသုံးပြုသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စွမ်းအင်၏ ယူနစ်များ
တစ်ဒေါ်လာရှေ့နေ

**တစ်ဒေါ်လာရှေ့နေ** () သည် တောင်ကိုရီးယားရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ တစ်ခုဖြစ်သည်။ Namkoong Min နှင့် Kim Ji-eun တို့က အဓိကသရုပ်ဆောင်ထားသည်။ ဆိုးလ်အသံလွှင့်စနစ်၏ SBS TV က ၂၀၂၂ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၃ရက်နေ့မှစတင်ကာ အပတ်စဉ် သောကြာနှင့် စနေနေ့များတွင် ပြသနေသည်။
## အနှစ်ချုပ်
ချွန်းဂျီဟွန်းသည် အစိုးရအမှုစစ်မှထွက်ကာ ကိုယ်ပိုင်ရှေ့နေလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်နေသူဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင် သူသည် အမှုလိုက်ရာ၌ အရည်အချင်းရှိသော်လည်း ရှေ့နေခအဖြစ် ဝမ် ၁၀၀၀ သာ ယူလေ့ရှိသည်။ ချွန်းဂျီဟွန်းနှင့် ၎င်း၏အလုပ်သင်ရှေ့နေ ဘဲ့မာရီတို့အကြောင်း ရိုက်ကူးထားသော ဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။
## ရိုက်ကူးခြင်း
*Namkoong Min - ချွန်းဂျီဟွန်း
*Kim Ji-eun - ဘဲ့မာရီ
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယား ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ
ဇော်ဂျီ (၂) တာတမံ

**ဇော်ဂျီ (၂) တာတမံ**သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း)၊ တောင်ကြီးခရိုင်၊ ရပ်စောက်မြို့တွင် တည်ရှိပြီး ရေအားလျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်ရေးအတွက် ရည်ရွယ်ဆောက်လုပ်ထားသည့် တာတမံဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံများ
ရွှေဇွန်း (ကိုရီးယားရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ)

**ရွှေဇွန်း** () သည် တောင်ကိုရီးယားရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ယုစန်ဂျေ၊ Lee Jong-won၊ Jung Chae-yeon နှင့် Yeonwoo တို့က သရုပ်ဆောင်ထားသည်။ ၂၀၁၆ခုနှစ်က အောင်မြင်ခဲ့သော Webtoon *The Golden Spoon* ကို ပြန်လည်ရိုက်ကူးထားခြင်းဖြစ်သည်။ မွန်းဟွာအသံလွှင့်ကော်ပိုရေးရှင်း၏ MBC TVမှ ၂၀၂၂ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၃ရက်နေ့မှစတင်ကာ သောကြာ၊ စနေနေ့များတွင် ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။ ဒစ္စနေးပလက်စ်တွင်လည်း ထုတ်လွှင့်ပြသသည်။

## အနှစ်ချုပ်
Lee Seung-cheon (ယုစန်းဂျေ)သည် ဆင်းရဲသော မိသားစုမှမွေးဖွားလာသူဖြစ်ကာ ကျောင်းတွင်အနိုင်ကျင့်ခံရသူဖြစ်သည်။ တစ်နေ့တွင် အဘွားအိုတစ်ဦးထံမှ ရွှေဇွန်းတစ်ချောင်းကို ဝယ်ယူခဲ့ပြီး ထိုဇွန်းဖြင့် ၎င်း၏ ချမ်းသာသည့်အတန်းဖော် Hwang Tae-yong နှင့် လူစားလဲခဲ့သည်။ ထို့နောက်ဖြစ်ပျက်လာသည့်အကြောင်းများကို ရိုက်ကူးထားသည်။
## ရိုက်ကူးခြင်း
*ယုစန်ဂျေ - အီဆုန်းချွန်း
*Jung Chae-yeon - နာဂျူဟီး
*Yeonwoo - Oh Yeo-jin
*Lee Jong-won - Hwang Tae-yong

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယား ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ
သဖန်းဆိပ် တာတမံ

**သဖန်းဆိပ် တာတမံ**သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင် ၊ ကျွန်းလှမြို့နယ်တွင် တည်ရှိပြီး ရေအားလျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်ရေးနှင့် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးအတွက် ရည်ရွယ်ဆောက်လုပ်ထားသည့် ဘက်စုံသုံး တာတမံဖြစ်သည်။ သဖန်းဆိပ် တာတမံမှ ကန့်ဘလူမြို့၊ ခင်ဦးမြို့၊ ရွှေဘိုမြို့၊ ဝက်လက်မြို့၊ တန့်ဆည်မြို့၊ ဒီပဲယင်းမြို့၊ ဘုတလင်မြို့၊ အရာတော်မြို့၊ ရေဦးမြို့၊ စစ်ကိုင်းမြို့ စသည့် ၁၀ မြို့နယ်ရှိ စိုက်ဧကများကို စိုက်ပျိုးရေ ပေးဝေလျက် ရှိပြီး သဖန်းဆိပ်ဆည်၏ ရေပေးဝေနိုင်မှု သည် မိုးစပါး စိုက်ဧက ၅ သိန်းနှင့် နွေစပါး စိုက်ဧက ၃ သိန်းကျော်ကို ရေပေးခြင်း အပြင် ၁၀ မဂ္ဂါဝပ် ၃ လုံးဖြင့် ၃၀ မဂ္ဂါဝပ်ရှိ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကို ထုတ်လုပ်ပေးလျက်ရှိသည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံများ
နာရီ (ယူနစ်)

**နာရီ** (သင်္ကေတ: **h**) သည် အချိန်၏ အတိုင်းအတာယူနစ်ဖြစ်ပြီး တနေ့၏  ဖြစ်သည်။ တနာရီလျင် မိနစ် ၆၀၊ တရက်လျင် ၂၄ နာရီနှင့် စက္ကန့်အားဖြင့် ၃၅၉၉ နှင့် ၃၆၀၁ ကြားတွင် ရှိသည်။

## ကိုးကား
ဖာရင်ဟိုက်

**ဖာရင်ဟိုက်** () သည် အပူချိန်ကိုတိုင်းတာသည့် အပူချိန်စကေးအတိုင်းအတာတခုဖြစ်ပြီး ရူပဗေဒပညာရှင် Daniel Gabriel Fahrenheit ဆိုသူက ၁၇၂၄ ခုနှစ်တွင် အဆိုပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းအား ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက် (သင်္ကေတ **°F**) အဖြစ် အသုံးပြုသည်။ မူလက ဖာရင်ဟိုက်စကေးတွင် လူ့ခန္ဓာကိုယ်ပျမ်းမျှအပူချိန်အား ၉၀&nbsp;°F ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ပိုမိုတိကျသည့် ၉၆&nbsp;°F ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

၂၀ ရာစုခေတ်ကာလအတော်များများတွင် ဖာရင်ဟိုက်၏ ရေ
ခဲမှတ်ကို ၃၂&nbsp;°F ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ရေဆူမှတ်ကို ၂၁၂&nbsp;°F ဟူ၍လည်းကောင်း ၁၈၀ °F အပိုင်းခြားဖြင့် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ယခုအခါ ကယ်လ်ဗင် စကေးကို အသုံးပြုပြီဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
သိန်းခွန်မင်း

မြန်မာကောဇာခေါ်သည့် ပုပ္ပါးစောရဟန်း၏ အသစ်သက္ကရာဇ် ၉၆-ခုနှစ်၊ မင်းဆက်အားဖြင့် (၈)ဆက်မြောက် သိင်္ဃမင်း၏သား သိန်းခွန်မင်း နန်းတက်ခဲ့သည်။  သိန်းခွန်မင်းသည် ခရစ်အေဒီ ၇၃၄-ခုမှ ၇၄၄-အထိ နန်းစံခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။  သိန်းခွန်မင်းသည် နန်းစံသက် ၁၀-နှစ်တွင် ၎င်း၏သားတော် ရွှေလောင်းမင်းသား နန်းတက်၏။ 

## ကိုးကား
မိနစ်

**မိနစ်**သည် အချိန်၏ အတိုင်းအတာယူနစ်ဖြစ်ပြီး တနာရီ၏  သို့မဟုတ် ၆၀ စက္ကန့်နှင့် ညီမျှသည်။

UTC စံပြုအချိန်တွင် ၁ မိနစ်သည် ၆၁ စက္ကန့်နှင့် ညီမျှသည်။ အကြောင်းမှာ စက္ကန့်ထပ် (leap second) ကြောင့်ဖြစ်သည်။ မိနစ်သည် SI ယူနစ်မဟုတ်သော်လည်း SI ယူနစ်အဖြစ် အသုံးပြုသည်။ မိနစ်၏ သင်္ကေတမှာ min ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဆဲလ်စီးယပ်စ်

**ဆဲလ်စီးယပ်စ်** သည် အပူချိန်၏ ယူနစ်တခုဖြစ်ပြီး မူလက ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ်ဟု သိထားသည်။ ယင်းအမည်အား ဆွီဒင်လူမျိုး နက္ခတ္တပညာရှင် အန်ဒါ့စ် ဆဲလ်စီးယပ်စ်ကိုအစွဲပြု၍ မှည့်ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ရေခဲမှတ်အတွက်  ၀&nbsp;°C ဖြစ်ပြီး ရေဆူမှတ်မှာ ၁၀၀&nbsp;°C ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
လူငယ်ရေးရာဦးစီးဌာန

**လူငယ်ရေးရာဦးစီးဌာန** ()သည် အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ ဦးစီးဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း
လူငယ်ရေးရာဦးစီးဌာနတည်ထောင်နိုင်ရန် ပထမအကြိမ်ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်သက်တမ်း ၂၀၁၃ခုနှစ်ကပင် တည်ထောင်ရေးစီမံချက်မူကြမ်း ရေးဆွဲခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ခုနှစ် အစိုးရအသစ်တက်လာချိန်တွင် လူငယ်ရေးရာမူဝါဒများကို ချမှတ်နိုင်ရန် ကြိုးစားခဲ့ပြီး လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာနက အဓိကထားလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ထိုဝန်ကြီးဌာနရှိ လူမှုဝန်ထမ်းဦးစီးဌာနမှ ဦးဆောင်၍ အဆင့်ဆင့်သော လူငယ်ကော်မတီများ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထိုအတောအတွင်း လူငယ်ရေးရာများကို အစဉ်တစိုက်လုပ်ဆောင်မည့် လူငယ်ရေးရာဦးစီးဌာန သို့မဟုတ် ဝန်ကြီးဌာန ဖွဲ့စည်းပေးရန် တောင်းဆိုမှုများရှိခဲ့သည်။

၂၀၂၁ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် အားကစားနှင့်လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာနကို  ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ၂၀၂၂ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် လူငယ်ရေးရာဦးစီးဌာနကို ဖွဲ့စည်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။ ထို့နောက် လူမှုဝန်ထမ်းဦးစီးဌာနမှ အရာထမ်း၊ အမှုထမ်းများကို လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ခုနှစ် ဧပြီလ ၈ရက်နေ့တွင် ဝဏ္ဏသိဒ္ဓိအားကစားကွင်း၌ လူငယ်ရေးရာဦးစီးဌာနရုံးအား ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးဌာနမှ ဒုတိယအမြဲတမ်းအတွင်းဝန် ဦးကျော်ဆန်းက ခေတ္တညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ဇွန်လ (၂၄)ရက်နေ့မှစ၍ ဦးနေဝင်းမှ စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
## ဖွဲ့စည်းပုံ
*စီမံခန့်ခွဲရေးနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဌာနခွဲ
*လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်လေ့ကျင့်ရေးနှင့် အသိပညာပေးဌာနခွဲ
*သတင်းပြန်ကြားရေးနှင့် နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးဌာနခွဲ
*မသန်စွမ်းလူငယ်ရေးရာဌာနခွဲ
*တိုင်း/ပြည်နယ်ရုံးများ
### အကြီးအကဲများ
### ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်များ
*ဦးကျော်ဆန်း (ဧပြီ - ဇွန် ၂၀၂၂) (ခေတ္တ)
*ဦးနေဝင်း (၂၄ ဇွန် ၂၀၂၂ - လက်ရှိ)

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ
ရေသရက်ကင်း

(**ရေသရက်ကင်း**) (***Limnophila aromatica***) သည် အရှေ့တောင်အာရှတွင် သဘာဝအတိုင်း ပေါက်ရောက်လေ့ရှိသည့် ပန်းပွင့်သောအပင်မျိုးစိတ်တခုဖြစ်သည်။ ရေသွင်းထားသော စပါးခင်းများတွင် ကောင်းမွန်စွာ ကြီးထွားသည်။

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်ခ်များ
*Rice Paddy Herb (Limnophila aromatica  Merril) page from Gernot Katzer's Spice Pages

ကဏ္ဍ:အာရှ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ပင်များ
အားကစားနှင့်ကာယပညာသိပ္ပံ

**အားကစားနှင့်ကာယပညာသိပ္ပံ** () များသည် အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ အားကစားနှင့်သက်ဆိုင်သော ကျောင်းများဖြစ်သည်။ အားကစားနှင့်ကာယပညာဦးစီးဌာနလက်အောက်တွင်ပါဝင်ပြီး ညွှန်ကြားရေးမှူးအဆင့်ရှိသော ကျောင်းအုပ်ကြီးများမှ အုပ်ချုပ်သည်။ အတိုကောက်အနေဖြင့် အားကာသိပ္ပံဟု ခေါ်ဝေါ်လေ့ရှိကြသည်။ဤကျောင်းများသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အားကစားနှင့်ပက်သက်၍ အဓိကသင်ကြားပေးနေသော ကျောင်းများဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင်ရန်ကုန်၊မန္တလေး၊ မော်လမြိုင်၊ တောင်ကြီး၊ ပုသိမ်၊မုံရွာ၊ လွိုင်ကော်၊ ဟားခါး၊ စစ်တွေမြို့များတွင် ဖွင့်လှစ်ထားရှိသည်။ အစောဆုံးဖွင့်လှစ်ခဲ့သောကျောင်းမှာ အားကစားနှင့်ကာယပညာသိပ္ပံ (ရန်ကုန်)ဖြစ်သည်။ ထပ်မံပြီးကချင်ပြည်နယ်မြစ်ကြီးနားမြို့တွင်လည်း ဖွင့်လှစ်နိုင်​ရေး စီမံလျက်ရှိသည်။

အားကစားနှင့်ကာယပညာသိပ္ပံများတွင် အားကစားနှင့် ပညာရေးပေါင်းစပ်ရေးအထက်တန်းကျောင်းများ ဖွင့်လှစ်ထားရှိပြီး အဋ္ဌမတန်း၊ နဝမတန်းနှင့် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းများကို နေ့တစ်ပိုင်းစနစ်ဖြင့်သင်ကြားပေးသည်။ အားကစားနှင့်ကာယပညာသိပ္ပံများတွင် ခေတ်အဆက်ဆက် မြန်မာ့လက်ရွေးစင်အားကစားသမားများက နည်းပြများအဖြစ် သင်ကြားပေးလျက်ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၁၅ခုနှစ်က အားကစားတက္ကသိုလ် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော်လည်း အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် သင်ကြားပေးနိုင်ခဲ့ခြင်းမရှိပေ။ အားကာသိပ္ပံကျောင်းသားများသည် အားကာသိပ္ပံကျောင်းပေါင်းစုံ အားကစားပြိုင်ပွဲများ၊ တိုင်းနှင့်ပြည်နယ် အားကစားပြိုင်ပွဲများ၊ အာဆီယံကျောင်းများအားကစားပြိုင်ပွဲများကို ယှဉ်ပြိုင်လျက်ရှိသည်။ အားကာသိပ္ပံကျောင်းများမှအများစုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော I.S.P.E FC အမျိုးသားဘောလုံးအသင်းသည် မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်တွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်လျက်ရှိသည်။ ထို့အပြင် အမျိုးသမီးဘောလုံးအသင်းသည်လည်း နိုင်ငံတကာပြိုင်ပွဲများ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ရန် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။

## ရန်ကုန်
အားကစားနှင့်ကာယပညာသိပ္ပံ (ရန်ကုန်) သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အစောဆုံးဖွင့်လှစ်ခဲ့သော ကျောင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၉၀ပြည့်နှစ် ဩဂုတ်လ ၂၃ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ ကျိုက္ကဆံအားကစားကွင်း၌ စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် စတင်သင်ကြား​ပေးခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အစောဆုံးဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့်ကျောင်းဖြစ်သည်နှင့်အညီ အားကာသိပ္ပံကျောင်းများအနက် စွမ်းဆောင်ရည်မြင့်မားသော ကျောင်းတစ်ကျောင်းဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင် အားကစားနည်းပေါင်း (၂၆)မျိုးအထိ လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးလျက်ရှိသည်။ အားကစားနည်းပေါင်းစုံမှ မြန်မာ့လက်ရွေးစင်အားကစားများစွာကို မွေးထုတ်ပေးထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံက အိမ်ရှင်အဖြစ်လက်ခံကျင်းပသော ၂၇ကြိမ်မြောက် အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲတွင် အားကာသိပ္ပံ(ရန်ကုန်)ကျောင်းထွက် ၁၃၁ဦးပါဝင်ပြီး ၆၃ဦးမှာ ဆုတံဆိပ် ရရှိထားသည်။
## မန္တလေး
အားကစားနှင့်ကာယပညာသိပ္ပံ (မန္တလေး)သည် ဒုတိယမြောက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သောကျောင်းဖြစ်ကာ ၂၀၀၂ခုနှစ် ဇွန်လ ၁ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်ကျောင်းနည်းတူ မြန်မာ့လက်ရွေးစင်အားကစားသမားများစွာ မွေးထုတ်ပေးထားသည်။ ၂၀၁၃ခုနှစ်တွင် ကျောင်းအနီး၌ မန္တလာသီရိအားကစားပြိုင်ဝင်းကိုပါ ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့၍ အားကာသိပ္ပံ (မန္တလေး)အတွက် ပိုမိုအကျိုးရှိလာခဲ့သည်။

## အခြား
မော်လမြိုင်နှင့် တောင်ကြီးမြို့များတွင် ၂၀၁၄ခုနှစ်၌လည်းကောင်း၊ လွိုင်ကော်မြို့တွင် ၂၀၁၅ခုနှစ်၌လည်းကောင်း၊ မုံရွာမြို့တွင် ၂၀၁၇ခုနှစ်၌လည်းကောင်း ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ဟားခါးနှင့် စစ်တွေမြို့များတွင် ၂၀၂၃ခုနှစ်၌ ဖွင့်လှစ်မည်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အားကစား
၂၀၁၃ အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲဝင် မြန်မာနိုင်ငံအသင်း

မြန်မာနိုင်ငံအသင်းသည် ၂၀၁၃ အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲသို့ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ဤပွဲသည် (၂၇)ကြိမ်မြောက် ကျင်းပခြင်းဖြစ်ကာ ၂၀၁၃ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ (၁၁)ရက်နေ့မှ (၂၂)ရက်နေ့အထိ မြန်မာနိုင်ငံ၊ နေပြည်တော်မြို့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။

အိမ်ရှင်နိုင်ငံဖြစ်သည်နှင့်အညီ အားကစားနည်းအားလုံးတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံအသင်း၏ သမိုင်းတွင် ပြိုင်ပွဲဝင်အရေအတွက် အများဆုံး ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ရွှေတံဆိပ် (၈၆)ခု၊ ငွေတံဆိပ် (၆၂)ခု၊ ကြေးတံဆိပ် (၈၅)ခု၊ စုစုပေါင်းဆုတံဆိပ် (၂၃၃)ခု ရရှိကာ နိုင်ငံအလိုက် ဒုတိယရရှိခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် တားမြစ်ဆေးဆိုင်ရာများကြောင့် နောက်ပိုင်းတွင် ဆုတံဆိပ်များ ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခံရမှုများ ရှိခဲ့သည်။
## ဆုတံဆိပ်ရရှိသူများ
​===​ရွှေတံဆိပ်===

## ဆုတံဆိပ်ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအသင်း၏ အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မှုများ
ဧက

**ဧက** သည် အတိုင်းအတာ ယူနစ်တခုဖြစ်ပြီး ကုန်းမြေကို တိုင်းတာရာတွင် အသုံးပြုသည်။ ယင်းသည် ၄၈၄၀ စတုရန်းကိုက်၊ ၄၃၅၆၀ စတုရန်းပေနှင့် ညီမျှသည်။ ဧကသည် စတုရန်းမီတာ ၄၀၄၆.၈၅၆၄၂၂၄ နှင့် အတိအကျ ညီမျှနိုင်သည်။ သင်္ကေတ **ac** ဟု တခါတရံ သုံးနှုန်းသည်။ 

## ကိုးကား
ညန်ပင်

**ညန်ပင်** (***Quercus serrata***) (**jolcham oak**) (, ) သည် အရှေ့အာရှ သစ်ပင်မျိုးစိတ်တခုဖြစ်ပြီး Fagaceae မျိုးရင်းဝင်ဖြစ်သည်။ ညန်ပင်သည် တရုတ်၊ ထိုင်ဝမ်၊ ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကိုရီးယားနိုင်ငံတို့တွင်  သဘာဝအတိုင်း ပေါက်ရောက်သည်။

## ကိုးကား
စတုရန်းမိုင်

**စတုရန်းမိုင်** (အတိုကောက် **sq&nbsp;mi** တခါတရံ **mi2**) သည် ဧရိယာကို တိုင်းတာသော အတိုင်းအတာ ယူနစ်ဖြစ်သည်။ ၁ စတုရန်းမိုင်သည် ဧရိယာတခုဖြစ်ပြီး အလျား ၁ မိုင်ပတ်လည်ရှိ စတုရန်း ဧရိယာနှင့် ညီမျှသည်။

## ညီမျှသည့်အတိုင်းအတာများ 
၁ စတုရန်းမိုင်သည်-
*4,014,489,600 စတုရန်းလက်မ
*
*
*
*

၁ စတုရန်းမိုင်သည်-
*
*
*

## ကိုးကား
* Formula Conversion, Square miles to numerous area units with algebraic steps and unit cancellation shown
အာတိတ်စက်ဝိုင်း

in red]]

**အာတိတ်စက်ဝိုင်း** သည် ဝင်ရိုးစွန်းစက်ဝိုင်း ၂ ခုမှ တခုအပါဝင်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာမြေပုံ၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းအကျဆုံး နယ်မြေဖြစ်သည်။ တောင်ဘက်ခြမ်းတွင် အန္တာတိတ်စက်ဝိုင်း တည်ရှိသည်။

အာတိတ်စက်ဝိုင်း၌ December solstice တွင် တနှစ်တာ၏ နေ့တာအတိုဆုံးဖြစ်ပြီး နေသည် တနေ့ခင်းလုံး မထွက်လာပေ။ June solstice တွင် နေ့တာအရှည်ဆုံးဖြစ်ပြီး နေသည် တနေ့တာလုံး မဝင်တော့ပေ။ ယင်းကဲ့သို့သော ဖြစ်ရပ်များကို ဝင်ရိုးစွန်းည (polar night) ဟူ၍လည်းကောင်း၊ သန်းခေါင်းယံ နေ (midnight sun) ဟူ၍လည်းကောင်း အသီးသီးခေါ်ဆိုကြသည်။ 

အာတိတ်စက်ဝိုင်း၏ တည်နေရာသည် ပုံသေမဟုတ်ဘဲ လက်ရှိတွင် အီကွေတာ၏ မြောက်ဘက် 66°33′49.2″ တွင် ရောက်ရှိနေသည်။ ယင်း၏ လတ္တီကျုသည် ကမ္ဘာ၏ မိမိဝင်ရိုးပေါ်တွင် တိမ်းစောင်းမှုပေါ်၌ မူတည်သည်။ ယင်းတိမ်းစောင်းမှုသည်လည်း လကမ္ဘာ၏ ပတ်လမ်းမှ ဒီရေအားကြောင့် နှစ်ပေါင်း ၄၁၀၀၀ ကြာလျင် ၂ ဒီဂရီအထက် အပြောင်းအလဲဖြစ်ပေါ်ခြင်းနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည်။ ရလဒ်အနည်ဖြင့် အာတိတ်စက်ဝိုင်းသည် တနှစ်လျင်  နှုန်းဖြင့် မြောက်ဘက်သို့ ရွေ့လျားလျက်ရှိသည်။

## ကိုးကား
အမ်ကျုဘ်

**အမ်ကျုဘ်** () သည် ဗွီဒီယိုဖိုင်များကို အင်တာနက်ပေါ်သို့ လွှင့်တင်ရသော ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အခမဲ့ကြည့်ရှုနိုင်သည်။ ယူကျု(ဘ်)ဝက်ဘ်ဆိုဒ်နည်းတူ အမ်ကျုပေါ်တွင် နည်းပညာဆိုင်ရာများ၊ ဒေသန္တရဗဟုသုတများ၊ သီချင်း၊ ရုပ်ရှင်များကို လွှင့်တင်ပြီး နိုင်ငံသူနိုင်ငံသားများအား ဗဟုသုတများစွာကို ပေးနိုင်ရန်နှင့် ဝါဒဖြန့်နိုင်ရန် လုပ်ဆောင်နေသော ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တစ်ခုဖြစ်သည်။   

အမ်ကျုဘ်ကို ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။   

## သမိုင်း 
၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်းဖြစ်စဉ် အပြီးတွင် အစိုးရပိုင်မီဒီယာဖြစ်သော မြန်မာ့အသံနှင့်ရုပ်မြင်သံကြားနှင့် တပ်မတော်ပိုင် မြဝတီရုပ်မြင်သံကြားတို့၏ ယူကျုဘ်ချန်နယ်များကို ဂူဂယ်မှ ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်၊ ယူကျု(ဘ်)စအရှိသော ဆိုရှယ်မီဒီယာများပေါ်တွင် သတင်းများကို ကန့်သတ်ခြင်း၊ ဖြုတ်ချခြင်း များ ကြုံတွေ့နေရသည့်အတွက် ယူကျု(ဘ်)ကဲ့သို့ အသုံးပြုနိုင်သော Mtube Live Streaming Platform တစ်ခုကို တီထွင်ဆောင်ရွက်နေခြင်းဖြစ်သည်။ 

အမ်ကျုဘ်ကို United Info-Sec ကုမ္ပဏီမှ နည်းပညာကဏ္ဍကို ဦးဆောင်ရေးဆွဲနေခြင်းဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဝဘ်ဆိုဒ်များ
အန္တာတိတ်စက်ဝိုင်း

**အန္တာတိတ်စက်ဝိုင်း**သည် ကမ္ဘာ့မြေပုံ၌ တောင်ဘက်အကျဆုံးသောနယ်မြေများ၏ တခုဖြစ်သည်။ ဤဒေသတွင် နေသည် မိုးကုတ်စက်ဝိုင်း၏ အလယ်တည့်တည့်၌ (အနည်းဆုံး တနှစ်လျင် ၁ ရက်)၂၄ နာရီလုံး တည်ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် နေကို ညသန်းခေါင်ယံတွင်လည်း မြင်ရသည်။ ဤကဲ့သို့သောဖြစ်ရပ်သည်သည် အာတိတ်စက်ဝိုင်းတွင်လည်း ဖြစ်ပေါ်သည်။

အန္တာတိတ်စက်ဝိုင်း၏ တည်နေရာသည် ပုံသေမဟုတ်ဘဲ လက်ရှိတွင် အီကွေတာ၏ တောင်ဘက် 66°33′49.2″ တွင် ရောက်ရှိနေသည်။ ယင်း၏ လတ္တီကျုသည် ကမ္ဘာ၏ မိမိဝင်ရိုးပေါ်တွင် တိမ်းစောင်းမှုပေါ်၌ မူတည်သည်။ ယင်းတိမ်းစောင်းမှုသည်လည်း လကမ္ဘာ၏ ပတ်လမ်းမှ ဒီရေအားကြောင့် နှစ်ပေါင်း ၄၁၀၀၀ ကြာလျင် ၂ ဒီဂရီအထက် အပြောင်းအလဲဖြစ်ပေါ်ခြင်းနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည်။ ရလဒ်အနည်ဖြင့် အာတိတ်စက်ဝိုင်းသည် တနှစ်လျင်   နှုန်းဖြင့် တောင်ဘက်သို့  ရွေ့လျားလျက်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ဆန့်ကျင်ဘက်အမှုန်

/ပိုစီထရွန်၊ ပရိုတွန်/ဆန့်ကျင်ဘက်ပရိုတွန်၊ နယူထရွန်/ဆန့်ကျင်ဘက်နယူထရွန်]]

အမှုန်ရူပဗေဒတွင် အမှုန်အမျိုးအစားတိုင်းသည် တူညီသော ဒြပ်ထုနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဓာတ်ဆောင်သော ဆန့်ကျင်ဘက်အမှုန်နှင့် ဆက်နွယ်လျက်ရှိသည်။ ဥပမာ အီလက်ထရွန်၏ ဆန့်ကျင်ဘက်အမှုန်မှာ ပိုစီထရွန်ဖြစ်သည်။ ယင်းအား ဆန့်ကျင်ဘက်အီလက်ထရွန်ဟူ၍ ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။ အီလက်ထရွန်သည် လျှပ်စစ်အမဓာတ်ဆောင်ပြီး ပိုစီထရွန်သည် လျှပ်စစ်အဖိုဓာတ်ဆောင်ပြီး ရေဒီယိုသတ္တိကြွပြိုကွဲမှုအမျိုးအစားအချို့တွင် သဘာဝအတိုင်း ထုတ်လွှတ်သည်။ ထိုနည်းအတိုင်းပင် ပိုစီထရွန်၏ ဆန့်ကျင်ဘက်အမှုန်မှာ အီလက်ထရွန်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
*
*
ဒေလီယာ

**ဒေလီယာ** () ( (သို့)) သည် မက္ကဆီကို နှင့် အမေရိကတိုက် အလယ်ပိုင်းဒေသများ၌ ပေါက်ရောက်သည့် နှစ်ရှည်ပင်များဖြစ်သော Asteraceae ဟုခေါ်သည့် ချုံနွယ်ပိတ်ပေါင်းအပင် မျိုးနွယ်ဝင်ဖြစ်ပြီး ၎င်း၏အခြားမျိုးနွယ်ဝင်များမှာ နေကြာ၊ ဒေစီ၊ ဂန္ဓာမာနှင့် ဇင်းနီးယား တို့ပါဝင်သည်။ ဒေလီယာ မျိုးစိတ်ပေါင်း (၄၂)မျိုးရှိပြီး ဥယျာဉ်အပင်များအဖြစ် စိုက်ပျိုးလေ့ရှိသည်။ ပန်းပွင့်ပုံစံများသည် ကွဲပြားပြီး ပင်စည်တစ်ခုလျှင် ဦးခေါင်းတစ်ခုပါဝင်ပြီး အရွယ်အစားမှာ လောက်အထိ သေးငယ်နိုင်သည်။ ၎င်းတို့တွင် homologous ခရိုမိုဆုမ်း ရှစ်စုံရှိသော်လည်း အပင်အများစုတွင် နှစ်ခုသာရှိသည်။

ပင်စည်များတွင် အမြင့် မှ ထိ အရွက်များရှိလေ့ရှိသည်။ မျိုးစိတ်အများစုမှာ ရနံ့ရှိသော ပန်းပွင့်များကို ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းမရှိကြပေ။ ဝတ်မှုန်ကူးသော အင်းဆက်ပိုးမွှားများကို ရနံ့မှတဆင့် မဆွဲဆောင်နိုင်သော အပင်အများစုကဲ့သို့ပင် ပန်းပွင့်များတွင် အပြာရောင်မှလွဲ၍ အရောင်အများစုကို တောက်ပသောအရောင်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခြယ်သထားသည်။

၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ဒေလီယာကို မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားအထိမ်းအမှတ် သင်္ကေတပန်း အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

## ပြခန်း

ဖိုင်:Dahlia Blooming.jpg
ဖိုင်:Dahlia Blooming Bud.jpg
ဖိုင်:Dahlia Almost Bloomed (2).jpg
ဖိုင်:Dahlia flower buds 1.jpg
ဖိုင်:Dahlia flower plant.jpg
ဖိုင်:Dahlia flower buds 2.jpg
ဖိုင်:Flowers 107.jpg
ဖိုင်:Orange Dahlia01.jpg

## ကိုးကား 
### Databases 
* Global Compositae စစ်ဆေးမှုစာရင်း

ကဏ္ဍ:မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားသင်္ကေတများ
ကဏ္ဍ:ပန်းပွင့်သော အပင်များ
ကဏ္ဍ:အပင် မျိုးစုများ
ရီရှီ ဆူးနက်ခ်

**ရီရှီ ဆူးနက်ခ်** () သည် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီ၏ ခေါင်းဆောင်လည်း တာဝန်ယူခဲ့သည်။  ဝန်ကြီးချုပ် လစ်ဇ်ထရပ်စ် နုတ်ထွက်ပြီးနောက် ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်လာသူဖြစ်သည်။ တတိယမြောက်ချားဘုရင် ပထမဆုံးခန့်အပ်ခဲ့သည့် ဝန်ကြီးချုပ်လည်းဖြစ်ကာ ဗြိတိန်ဝန်ကြီးချုပ်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော အာရှနွယ်ဖွားနှင့် ဟိန္ဒူဘာသာဝင်လည်းဖြစ်သည်။

ရီရှီဆူးနက်ခ်၏မိဘများသည် အရှေ့အာဖရိကဘက်မှ ဗြိတိန်သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့သော အိန္ဒိယနွယ်ဖွားများဖြစ်ကာ ၎င်းအား ဆောက်သမ်တန်မြို့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ရီရှီ ဆူးနက်ခ်၏ ဇနီးမှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဘီလျံနာသူဌေးကြီးတစ်ဦး၏ သမီးဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗြိတိသျှ ဝန်ကြီးချုပ်များ
စတုရန်းပေ

**စတုရန်းပေ** သည် ဧရိယာ၏ အတိုင်းအတာယူနစ်တခုဖြစ်ပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ကနေဒါနိုင်ငံ၊ ယူကေ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ နီပေါနိုင်ငံ၊ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ မလေးရှားနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ စင်ကာပူနိုင်ငံ၊ ဟောင်ကောင်တွင် အသုံးပြုသည်။

စတုရန်းပေကို အိမ်မြေခြံမြေ အရောင်းအဝယ်လုပ်ငန်းများတွင် အသုံးပြုသည်။ 

## ကိုးကား
အမျိုးအစား မျိုးစု

(*Anas platyrhynchos*) and her clutch of ducklings. *:en:Anas* is the type genus for the family :en:Anatidae.]]
ဇီဗေဒဆိုင်ရာ မျိုးရိုးခွဲခြားခြင်းစနစ်တွင် **အမျိုးအစား မျိုးစု** ဆိုသည်မှာ ဇီဝဗေဒ မျိုးရင်းနှင့် မျိုးရင်း၏ မူလဇာတိတို့ကို သတ်မှတ်သည့် မျိုးစုတခုဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မျိုးရိုးခွဲခြားခြင်း (ဇီဝဗေဒ)
တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ အလံတော်

**တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ အလံ**သည် **ထယ်ဂုဂ်ဂီ**()ဖြစ်ကာ အဖြူရောင်နောက်ခံ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် အနီနှင့် မဲနယ်ပြာရောင် ထယ်ဂုဂ်စက်ဝိုင်းနှင့် အနက်ရောင် ထရိုင်ဂရမ် လေးခုဖြစ်သည့် ဂေါန်၊ ဂွန်၊ ဂမ်နှင့် ရီလေးခုဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားသင်္ကေတများ
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်အလံများ
ဘီဗာရှဉ့်ဝံ

**ဘီဗာရှဉ့်ဝံ** (ခေါ်) **ဘီဗာဖျံ** () များသည် ကြီးမားသည့် တပိုင်းတစ ရေနေ ကိုက်ဖြတ်သတ္တဝါတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး မြောက်ကမ္ဘာခြမ်းရှိ သမပိုင်းဒေသများ၏ ဒေသရင်းမျိုးစိတ်များဖြစ်သည်။ ဘီဗာရှဉ့်ဝံ မျိုးစု၏ အမည်အား ပါဏဗေဒအလိုအရ *“ကက်စတာ (Castor)”* ဟုခေါ်ဆိုသည်။ မြောက်အမေရိက ဘီဗာ (*C. canadensis*) နှင့် ယူရေးရှန်း ဘီဗာ (*C. fiber* ) ဟူ၍ ရှင်သန်တည်ရှိဆဲ မျိုးစိတ်နှစ်ခုရှိသည်။ 

ဘီဗာရှဉ့်ဝံများသည် ကပီဘာရာ ကြွက်ကြီးပြီးလျှင် ဒုတိယအကြီးဆုံးသော ရှင်သန်တည်ရှိဆဲ ကိုက်ဖြတ် သတ္တဝါမျိုးစိတ်လည်းဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့တွင် ကြီးမားသော ဦးခေါင်း၊ ရှည်လျားသော အမြှေးများ၊ အညိုရောင် (သို့) မီးခိုးရောင် အမွေးများ၊ လက်နှင့်တူသော ရှေ့ခြေများ၊ နောက်ခြေဖဝါးများနှင့် ပြားချပ်သော အမြီးများရှိကြသည်။ ယူရေးရှန်း ဘီဗာများတွင် ပိုမိုရှည်လျားသော ဦးခေါင်းခွံပါရှိပြီး ပိုမိုရှည်လျားသော တြိဂံပုံ နှာခေါင်းရိုး၊ အရောင်ဖျော့သော အမွေးနှင့် ပိုသွယ်လျသော အမြီးပါရှိသည်။ 

ဤတိရစ္ဆာန်များကို မြစ်များ၊ ချောင်းများ၊ ကန်များနှင့် ကန်များကဲ့သို့သော ရေချိုရှိသော ဂေဟရပ်ဝန်းများတွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ ဘီဗာရှဉ့်ဝံများသည် အပင်အခေါက်များ၊ ရေနေအပင်များ၊ မြက်များနှင့် အစေ့များကို စားသုံးကြသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကိုက်ဖြတ် သတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:နို့တိုက်သတ္တဝါ မျိုးစုများ
လက်မ

**လက်မ** (သင်္ကေတ: **in** ) သည် အတိုင်းအတာ ယူနစ်တခုဖြစ်ပြီး ဗြိတိသျှ အင်ပါယာသုံးယူနစ်နှင့် အမေရိကန်အတိုင်းအတာယူနစ်တွင်လည်း အသုံးပြုသည်။ ၁ လက်မသည်   ပေ သို့မဟုတ်  ကိုက်နှင့် ညီမျှသည်။ 

လက်မသည် မက်ထရစ်သုံးအတိုင်းအတာစနစ်ပေါ်တွင် အခြေခံပြီး ၂၅.၄ မီလီမီတာနှင့် အတိအကျ ညီမျှသည်။

## ကိုးကား
လက်မ (ခန္ဓာဗေဒ)

**လက်မ** သည် လူ့ခန္ဓာကိုယ်၏ လက်တွင် တည်ရှိသော ပထမဆုံးလက်ချောင်းတခုဖြစ်သည်။ လက်မသည် လက်ညိုး (index finger) ဘေးတွင် တည်ရှိပြီး အခြား လက်ချောင်းများနှင့် မတူဘဲ တမူထူးခြားသည့် လက်ချောင်းဖြစ်သည်။ လူပုဂ္ဂိုလ်တဦးသည် ခန္ဓာဗေဒဆိုင်ရာ တည်နေရာပုံစံ (anatomical position) အရ ရပ်နေပါက (လက်ဖဝါးသည် ရှေ့သို့ မျက်နှာမူထား) လက်မသည် အပြင်ဘက်အကျဆုံး လက်ချောင်းဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
စင်တီမီတာ

**စင်တီမီတာ** သည် အလျားကိုတိုင်းတာရာတွင် အသုံးပြုသော အတိုင်းအတာ ယူနစ်တခုဖြစ်ပြီး ၁ မီတာ၏ ၁၀၀ ပုံ ၁ ပုံဖြစ်သည်။ စင်တီမီတာကို အခြားအတိုင်းအတာယူနစ်များဖြစ်ကြသော *မီလီ*၊ *ကီလို* ကဲ့သို့ပင် လက်တွေ့နယ်ပယ်တွင် အသုံးကျယ်လျက်ရှိသည်။ ၁ စင်တီမီတာသည် အရွယ်ရောက်ပြီး လူတယောက်၏ လက်သည်းအကျယ်နှင့် အနီးစပ်ဆုံး ညီမျှသည်။

## ကိုးကား
အမျိုးအစား မျိုးစိတ်

, is the type species of the genus *Cygnus*.]]
တိရစ္ဆာန်ဗေဒနှင့်ဆိုင်သော အမည်ပေးစနစ် (zoological nomenclature) တွင် **အမျိုးအစား မျိုးစိတ်** ဆိုသည်မှာ မျိုးစု သို့မဟုတ် မျိုးစုအသေးတို့၏အမည်သည် မျိုးရိုးခွဲခြားခြင်းနည်းအရ အမြဲတမ်း ဆက်နွယ်နေသော မျိုးစိတ်အမည်ကို ဆိုလိုသည်။ 

ရုက္ခဗေဒဆိုင်ရာ အမည်ပေးစနစ် (botanical nomenclature) တွင်မူ အမည်ပေးစနစ်ဥပဒေအောက်တွင် သမားရိုးကျ အမည်ပေးစနစ် မရှိပေ။ တခါတရံ တိရစ္ဆာန်ဗေဒဆိုင်ရာ အမည်ပေးစနစ်မှ ငှားယူသုံးစွဲသည်။ 

ဘက်တီးရီးယားဗေဒ (Bacteriology) တွင် အမျိုးအစား မျိုးစိတ်တခုသည် မျိုးစုတခုချင်းစီအတွက် စာရင်းသွင်းထားသည်။

## ဆက်စပ်ကြည့်ရန်
အမျိုးအစား မျိုးစု

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မျိုးရိုးခွဲခြားခြင်း (ဇီဝဗေဒ)
ဆဗန်တီ ပါဘို

**ဆဗန်တီ ပါဘို** (ဧပြီလ ၂၀ ရက် ၁၉၅၅ တွင် ဆွီဒင်နိုင်ငံ၊ စတော့ဟုမ်းမြို့၌ မွေးဖွား) သည် ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ် မျိုရိုးဗီဇနယ်ပယ်တွင် အထူးပြုလေ့လာသည့် ဆွီဒင်လူမျိုး မျိုးရိုးဗီဇပညာရှင်ဖြစ်သည်။ ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်း​​မှတစ်ဆင့်မျိုးရိုး​ဗီဇကိုလေ့လာသည့်ပညာ ​(Paleogenetics) ကို တည်ထောင်သူ တစ်ဦးအဖြစ်ထင်ရှားသည်။ ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် သူသည် ဂျာမနီနိုင်ငံ၊ လိ(ပ်)ဇစ်ရှိ ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ် မနုဿဗေဒအတွက် မက်ဇ်ပလင့်အဖွဲ့၊ မျိုးရိုးဗီဇဌာန၏ ဒါရိုက်တာဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၉၉ ခုနှစ်ကတည်းက လိ(ပ်)ဇစ်တက္ကသိုလ်တွင် ဂုဏ်ထူးဆောင် ပါမောက္ခတစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် သူသည် တက္ကသိုလ်တွင် မော်လီကျူးဆင့်ကဲဖြစ်စဉ် ဇီဝဗေဒကို သင်ကြားပေးနေသည်။ သူသည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုကီနာဝါသိပ္ပံနှင့် နည်းပညာတက္ကသိုလ်၏ တွဲဖက်ပါမောက္ခလည်းဖြစ်သည်။ "မျိုးသုဉ်းသွားသော ဟိုမီနင်(hominins) မျိုးရိုးဗီဇများနှင့် လူသားတို့၏ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်နှင့်ပတ်သက်သော တွေ့ရှိမှု" များကြောင့် ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ဇီဝကမ္မဗေဒ သို့မဟုတ် ဆေးပညာဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆုချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်။

## ကိုးကား
လက်မ (သံတူကြောင်းကွဲ)

**လက်မ** ဆိုသည်မှာ အောက်ပါတို့အနက် တစ်ခုခု ဖြစ်နိုင်သည်။

## အတိုင်းအတာ 
* လက်မ - အတိုင်းအတာယူနစ်

## ခန္ဓာဗေဒ 
* လက်မ (ခန္ဓာဗေဒ) - လက်တွင်ရှိသော လက်ချောင်း

## နေရာဒေသ 
* လက်မ (ရခိုင်)ရွာ၊ မင်းပြားမြို့နယ်
* လက်မ (ကုလား)ရွာ - မင်းပြားမြို့နယ်
* လက်မ (ကုလား)ရွာ၊ ရွှေတမာ  - မင်းပြားမြို့နယ်
* လက်မ (ရခိုင်)ရွာ၊ ရွှေတမာ  - မင်းပြားမြို့နယ်
သက်တမ်းဝက်

**သက်တမ်းဝက်** (သင်္ကေတ '''*t*1⁄2'*) ဆိုသည်မှာ အရာဝတ္ထုတခု၏ ပမာဏသည် ယင်း၏ ကနဦးတန်ဖိုးမှ ထက်ဝက် လျော့ကျရန် လိုအပ်သော အချိန်ပမာဏဖြစ်သည်။ သက်တမ်းဝက်ဆိုသောစကားလုံးကို နယူးကလိယား ရူပဗေဒတွင် အက်တမ်တခု၏ သက်တမ်းမည်မျှ ရှည်ကြာသည် သို့မဟုတ် အက်တမ်တခုသည် မတည်မငြိမ်ဖြစ်ပြီး ရေဒီယိုသတ္တိကြွ ပြိုကွဲမှုဖြစ်ရန် မည်မျှရှည်ကြာသည်ဆိုသည်ကို ဖော်ပြရာ၌ အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။

မူလအခေါ်အဝေါ်မှာ *သက်တမ်းဝက် ကာလ'' (half-life period) ဖြစ်ပြီး အားနပ်စ် ရူသာဖို့ဒ်က ၁၉၀၇ ခုနှစ်တွင် စတင်သုံးစွဲခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ်များတွင် သက်တမ်းဝက်ဟု အတိုကောက် ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရေဒီယိုဓာတ်သတ္တိကြွမှု
တင်ဝင်း

**ဒေါက်တာတင်ဝင်း (၁၉၆၁-၂၀၂၃)** သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အစောဆုံးတည်ထောင်ခဲ့သော ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များထဲတစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည့် ပထမပုဂ္ဂလိကဘဏ်လီမိတက် ၏  ဥက္ကဋ္ဌ ( ဖေဖော်ဝါရီ၂၀၂၂-ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၂) အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ်အဖြစ်မှ အငြိမ်းစားယူပြီး ပုဂ္ဂလိကဘဏ်တစ်ခု၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာသူလည်းဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝ 
ဒေါက်တာတင်ဝင်းကို ဖခင် ဦးမောင်သီ၊မိခင် ဒေါ်တင်ရွှေတို့က ၁၉၆၁ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၁၆ရက်တွင် ကချင်ပြည်နယ် မြစ်ကြီးနားမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး ဗမာ-ကချင်-ရှမ်း ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်ဖြစ်သည်။ မွေးချင်း ၅ယောက်တွင် စတုတ္ထမြောက်သားဖြစ်သည်။၁၉၈၀ခုနှစ်တွင် ဟိုပင်(အ-ထ-က)မှ ဆယ်တန်းအောင်မြင်ခဲ့ပြီး မြစ်ကြီးနားဒေသကောလိပ်သို့တက်ရောက်ခဲ့သည်။ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ် မှ ၁၉၈၄ခုနှစ်တွင် ဝါဏိဇ္ဇဗေဒဘွဲ့ B.Com ကိုလည်းကောင်း၊၁၉၈၅ခုနှစ်တွင် ဝါဏိဇ္ဇဗေဒ(ဂုဏ်ထူးဘွဲ့) B.Com (Hons)ကိုလည်းကောင်း၊၁၉၉၂ခုနှစ်တွင်  မဟာဝါဏိဇ္ဇဗေဒဘွဲ့  M.Com ကိုလည်းကောင်း ရရှိခဲ့သည်။ယင်းနောက် Keio University Japan မှနေ၍ စီမံခန့်ခွဲမှုပညာပါရဂူဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။

## တာဝန်ထမ်းဆောင်မှုများ 
ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်၊မိထ္ထီလာစီးပွားရေးတက္ကသိုလ်၊မုံရွာစီးပွားရေးတက္ကသိုလ်တို့တွင် တာဝန်အဆင့်ဆင့်ထမ်းဆောင်ပြီးနောက်  ဒေါက်တာတင်ဝင်းသည် ၂၀၁၄ မှ ၂၀၁၈ ခုနှစ်အထိ မိတ္ထီလာစီးပွားရေးတက္ကသိုလ်တွင် ပါမောက္ခချုပ်၊ ၂၀၁၈ မှ ၂၀၂၁ ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

## ပထမပုဂ္ဂလိကဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာခြင်း 
၎င်းသည် ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ်အဖြစ်မှ အငြိမ်းစားယူပြီးနောက်  ၂၀၂၂ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလထဲ ကျင်းပသည့်  ပထမပုဂ္ဂလိကဘဏ်လီမိတက်၏ (၁၀) ကြိမ်မြောက် အထူးအစည်းအဝေးနှင့် အကြိမ် (၃၀) မြောက် နှစ်ပတ်လည်အထွေထွေအစည်းအဝေးတဆင့်ယင်းဘဏ်၏ ဒုတိယမြောက် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။၂၀၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၁၈ရက် တွင် ပြုလုပ်သည့် (၁၁)ကြိမ်မြောက် အထူးအစည်းအဝေးနှင့်(၃၁)ကြိမ်မြောက် နှစ်ပါတ်လည် အထွေထွေအစည်းအဝေး တွင် ဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။

## ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ 
၎င်းသည် အိမ်ထောင်သည်တစ်ဦးဖြစ်ကာ သားတစ်ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။

## ဘဝနိဂုံး 
ဒေါက်တာတင်ဝင်း သည် ၂၀၂၃ မေလ၃၁ရက် မနက် ၄နာရီ ၁၉မိနစ်တွင် ၉၆ပါး ဝေဒနာဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်သူများ
ကဏ္ဍ:၁၉၆၁ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ကွယ်လွန်သူများ
ခရီးသွား နှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အလှမယ်နှင့်အလှမောင်

## ခရီးသွားနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အလှမယ်နှင့်အလှမောင်
The following is a list of all ခရီးသွားနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အလှမယ်နှင့်အလှမောင် from the founding of each pageant until now.

ကဏ္ဍ:အလှမယ်ပြိုင်ပွဲများ
ဘလူးဂါ ဝေလငါး

**ဘလူးဂါ ဝေလငါး** (***Delphinapterus leucas***) သည် အာတိတ်ဒေသတွင် နေထိုင်ကျက်စားသော စီတက်ဆီယာတမျိုးဖြစ်သည်။ ယင်းသည် *Delphinapterus* မျိုးစု၏ တခုတည်းသော အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ပြီး မျိုးရင်း *Monodontidae* တွင် narwhal ဆိုသော ဝေလငါးတမျိုးနှင့် အဖွဲ့ဝင်အတူတူဖြစ်သည်။ ဘလူးဂါ ဝေလငါး၏ တမူထူးခြားသော အဖြူရောင်ကြောင့် **ဝေလငါးဖြူ** ဟုလည်း လူသိများကြသည်။ 

ဘလူးဂါ ဝေလငါးသည် အခြားသော စီတက်ဆီယာများနှင့် ခန္ဓာဗေဒနှင့် ဇီဝကမ္မဆိုင်ရာ သွင်ပြင်လက္ခာအရ ကွဲပြားပြီး အာတိတ်ဒေသတွင် လိုက်လျောညီထွေ ကျင်လည်ကျက်စားတတ်သည်။ ထူးခြားချက်များထဲတွင် တကိုယ်လုံး အဖြူရောင်ဖြစ်ခြင်းနှင့် ကျောတောင်ပံ (dorsal fin) မပါရှိခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းကဲ့သို့ ကျောတောင်ပံ မပါရှိခြင်းသည် ဘလူးဂါ ဝေလငါးများကို ရေခဲအောက်တွင် အလွယ်တကူ ကူးခတ်သွားလာနိုင်စေလေသည်။ ဘလူးဂါ ဝေလငါး၏ အရွယ်အစားသည် လင်းပိုင်နှင့် ဝေလငါးတို့ကြား၌ ရှိသည်။ အထီးသည် အရှည်  နှင့် အလေးချိန်  အထိ ကြီးထွားသည်။ ဘလူးဂါ ဝေလငါး၏ အကြားအာရုံသည် အလွန်ကောင်းပြီး ပဲတင်ထပ်သံကိုအသုံးပြု၍ ရေခဲချပ်ပြားကြားရှိ လေရှူစရာ အခေါင်းပေါက်များကို ရှာဖွေစေနိုင်သည်။ ပျမ်းမျှ အကောင် ၁၀ ခန့် အုပ်စုဖွဲ့နေတတ်ပြီး နွေရာသီတွင် အကောင် ၁၀၀ နှင့် ထောင်ချီသည့်အထိလည်း အုပ်စုဖွဲ့တတ်ကြသည်။ အများစုသည် အာတိတ် သမုဒ္ဒရာနှင့် ပင်လယ်များ၌ နေထိုင်ကြပြီး တကမ္ဘာလုံးရှိ အကောင်ရေမှာ ၂၀၀,၀၀၀ ဝန်းကျင်ခန့်ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ ရေကူးရာတွင် နှေးကွေးကြသော်လည်း   အထိ ရေအောက်သို့ ဆင်းနိုင်သည်။

ဘလူးဂါ ဝေလငါးကို မြောက်အမေရိက၊ ဥရောပနှင့် အာရှရှိ ငါးပြတိုက်များ၊ လင်းပိုင်လှောင်ကန်များတွင် အများဆုံး လှောင်ပိတ်ခံရသည့် စီတက်ဆီယမ်များအဖြစ် မြင်တွေ့ရသည်။ ဘလူးဂါ ဝေလငါးများ၏ ပြုံးရွှင်သောမျက်နှာပုံစံနှင့် ဆက်သွယ်သော အလေ့အထများကြောင့် နှစ်လိုဖွယ်ကောင်းသော တိရစ္ဆာန်ဟု ယူဆကြသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်တွင် တွေ့ရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ဥရောပတိုက်တွင် တွေ့ရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:မြောက်အမေရိကတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ရုရှားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:ကနေဒါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ
ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် တွေ့ရှိရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများ
စတုရန်း မီတာ

**စတုရန်း မီတာ** သည် ဧရိယာ၏ အတိုင်းအတာယူနစ်တခုဖြစ်ပြီး သင်္ကေတ  **m2** ဖြင့် ဖော်ပြသည်။ 

## SI prefixes applied
## ကိုးကား
စတုရန်း ကီလိုမီတာ

**စတုရန်း ကီလိုမီတာ** သည် ဧရိယာ သို့မဟုတ် မျက်နှာပြင် ဧရိယာ၏ အတိုင်းအတာယူနစ်တခုဖြစ်သည်။ သင်္ကေတမှာ  **km2** ဖြစ်သည်။ 

၁ စတုရန်း ကီလိုမီတာသည်-

* ၁၀၀၀,၀၀၀ စတုရန်း မီတာ (m2)
* ၁၀၀ ဟက်တာ (ha) နှင့်ညီမျှသည်။

## ကိုးကား
အဏ္ဏဝါစိုးမိုး

ဆရာကြီး အဏ္ဏဝါစိုးမိုးသည် ရခိုင်ပြည်နယ် ၊ဂွ မြို့နယ်၊ကျိန္တလီရွာ ဇာတိဖြစ်ပြီး ကိုယ်တိုင်လည်း သင်္ဘောသားတစ်ဦးဖြစ်ကာ နိုင်ငံတကာတွင် သင်္ဘောတို့၏ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည့် အဖြစ်အပျက်များကို ဝတ္ထုတိုများ၊ သရော်စာများ၊ ဘာသာပြန်စာအုပ်များ များစွာ ရေးသားခဲ့သည်။

ဆရာကြီး၏ လက်ရာများတွင်  စသည့် စာအုပ်များအပြင် သရော်စာများသည်လည်း ထင်ရှားခဲ့သည်။

ဆရာကြီးအဏ္ဏဝါစိုးမိုးသည် ကွယ်လွန် ချိန်တွင် အသက် ၈၁နှစ်ရှိပြီ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဆားအ်

**"ဆွားအ်"** သည် ချင်တွယ်သော ခွက်တခုဖြစ်လေသည်။ ၎င်း၏ ဗဟုဝုဇ် ကိန်းမှာ "အပ်ဆ်ဝါးအ်" ဖြစ်လေသည်။ ဤ ချင်ခွက် ကို ရောင်းဝယ်ရာတွင် တိုင်းတာရန်အသုံးပြုလေသည်။

ဖေကဟ်ပညာရှင်များထံတွင် ဆားအ်နှင့် ပတ်သက်၍ အတိုင်းအတာ သတ်မှတ်ရာ၌ ကွဲလွဲချက်များ ရှိလေသည်။

ကျွန်တော်တို့ မြန်မာပြည် အိုလမာ၏ သတ်မှတ်ချက်အရ တစ် ဆွားအ်သည် ၂ပိဿာ ၂၀သါးနှင့် ညီမျှလေသည်။
ချားလ် မက်ဆီယာ

**ချားလ် မက်ဆီယာ** (; 26&nbsp;June 1730 – 12&nbsp;April 1817) သည် ပြင်သစ်လူမျိုး နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်ဖြစ်သည်။ သူသည် *မက်ဆီယာ အရာဝတ္တုများ* ဟု သိကြသည့် နက်ဗျူလာ ၁၁၀ ခု၊ ကြယ်အစုအဖွဲ့များပါဝင်သော နက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ စာရင်းတခုကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ မက်ဆီယာသည် ကောင်းကင်ယံ၌ အမြဲတမ်းတည်ရှိသော အရာဝတ္ထုများနှင့် တခါတရံပေါ်လာတတ်သည့် အရာဝတ္ထုများကို နက္ခတ္တဗေဒ စောင့်ကြည့်လေ့လာသူများအား ကွဲပြားသိရှိစေရန် ရည်ရွယ်၍ ယင်းအရာဝတ္ထုများကို မှတ်တမ်းတင်ပြုစုခဲ့သည်။

မွေးချင်း ၁၂ ယောက်တွင် မက်ဆီယာသည် ၁၀ ယောက်မြောက်သားဖြစ်ပြီး ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ လော်ရိန်းဒေသတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူ၏ အကိုနှင့် အစ်မများ ၆ ယောက်သည် ငယ်ငယ်က ဆုံးပါးသွားခဲ့ပြီး သူ့ဖခင်မှာ ၁၇၄၁ ခုနှစ်တွင် ဆုံးပါးခဲ့သည်။ ချားလ် မက်ဆီယာ၏ နက္ခတ္တဗေဒအပေါ် စိတ်ဝင်စားမှုမှာ ၁၇၄၄ ခုနှစ်တွင် ပေါ်လာခဲ့သော ကြယ်တံခွန်ကြောင့် ဖြစ်သည်။ မက်ဆီယာသည် ကြယ်တံခွန်ပေါင်း ၁၃ ခုကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ သူ၏ ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုကို ယင်းအချိန်အခါက ပြင်သစ်ဘုရင် ၁၅ယောက်မြောက် လူးဝစ်က ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် *Ferret of Comets* ဟူသော နာမည်ပြောင် သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပြင်သစ် နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များ
ကန္တာရငုပင်

**ကန္တာရငုပင်** (*Senna polyphylla*) (Desert cassia) သည် အပင်ငယ်မျိုးဖြစ်ပြီး ပျမ်းမျှ ၇ ပေမှ ၁၀ ပေအထိ ကြီးထွားတတ်သည်။ အရွက်များမှာ ဘဲဥပုံစံရှိပြီး ၃/၈ လက်မခန့် ရှည်လျားသည်။

## ကိုးကား
ဘင်္ဂါလီ

**ဘင်္ဂါလီ** ဆိုသည်မှာ

* ဘင်္ဂါလီလူမျိုး
* ဘင်္ဂါလီဘာသာစကား
အက်ဒွပ်

**အက်ဒွပ်** () သည်ဘရာဇီးနိုင်ငံရေးသမားနှင့်စီးပွားရေးသမားဖြစ်ပြီး ဘရာဇီးလူမှုဒီမိုကရေစီပါတီ နှင့်ဆက်နွှယ်သူဖြစ်ပြီး 2022 ခုနှစ်ရွေးကောက်ပွဲတွင်ဘရာဇီး တွင် Mato Grosso do Sul ၏အုပ်ချုပ်ရေးမှူး အဖြစ်ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။  Mato Grosso do Sul ၏ အခြေခံအဆောက်အဦအတွက် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးရာထူးကို ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂ ရက်မှ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့အထိ ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ 

2022 ခုနှစ်တွင်သူသည် Mato Grosso do Sul တွင်ပြည်နယ်ရွေးကောက်ပွဲတွင် Barbosinha နှင့်အတူဒုတိယအုပ်ချုပ်ရေးမှူးအတွက်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖြစ်ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။  2022 ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ 2 ရက်နေ့တွင် သူ 361,981 မဲ (25.16%) ရခဲ့ပြီး ကိုယ်စားလှယ်လောင်း Renan Contar နှင့် ဒုတိယအကျော့သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။    

## အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း 
သည် Seila Garcia Côrrea နှင့် Nelson Riedel ၏သား 1969 ခုနှစ် ဇူလိုင်လ 5 ရက်နေ့တွင် ရီယိုဒီဂျနေးရိုးမြို့ တွင်မွေးဖွားခဲ့သည်။ 

1995 ခုနှစ်တွင် သူသည် Maracaju ရှိ မိသားစု၏ကျေးလက်ပိုင်ဆိုင်မှုစီမံခန့်ခွဲမှုကို တာဝန်ယူခဲ့ပြီး စီမံခန့်ခွဲမှုအတွေ့အကြုံများရရှိခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ စီမံခန့်ခွဲရေးဆိုင်ရာ ရာထူးများကို ရယူခဲ့သည်။ 

1994 ခုနှစ်တွင်သူသည် မော်နီကာ  နှင့်လက်ထပ်ခဲ့ပြီး၎င်းတွင်ကလေးနှစ်ယောက်ဖြစ်သော Marcela နှင့် Rafael ။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၆၉ မွေးဖွားသူများ
အက်တမ် (ဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီ)

'***

**အက်တမ်** (အင်္ဂလိပ်: ATOM) သည် ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် စတင်အခြေစိုက်ခဲ့သော မြန်မာ့ဆက်သွယ်ရေးဝန်ဆောင်မှုပေးသည့် ကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သည်။  

၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းမှုပြီးနောက် တယ်လီနော မြန်မာအား လက်ဘနွန်အခြေစိုက် M1 Group သို့ ရောင်းချခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၈ ရက်နေ့တွင် တယ်လီနောမြန်မာအား **အက်တမ်*' ဟု အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
တယ်လီနောမြန်မာကုမ္ပဏီသည် ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၂ ခုနှစ်အထိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် မိုဘိုင်းဝန်ဆောင်မှုပေးခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုအပြီးတွင် "ကြားဖြတ် ဖမ်းယူစက်များ တပ်ဆင်ခြင်းကို နော်ဝေနှင့် နိုင်ငံတကာတွင် ပိတ်ဆို့ထားသည့် အတွက် တယ်လီနော အနေဖြင့် လက်ခံနိုင်စရာမရှိကြောင်း" တယ်လီနောက ဆိုခဲ့ကာ  ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၈ ရက်နေ့တွင် တယ်လီနောမြန်မာ၏ လုပ်ငန်းများကို လက်ဘနွန်အခြေစိုက် M1 အုပ်စုအား အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၀၅ သန်းဖြင့် ရောင်းချကြောင်း တယ်လီနောက ကြေညာသည်။ အဆိုပါ ရောင်းချမှုကို ၂၀၂၂ ခုနှစ် မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် မြန်မာအာဏာပိုင်များနှင့် မြန်မာရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကော်မရှင်တို့က ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ အစုရှယ်ယာများ လွှဲပြောင်းရောင်းချခြင်းကို ၂၀၂၂ ခုနှစ် မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ပြီးမြောက်ခဲ့ပြီး လုပ်ငန်းအား ပိုင်ရှင်သစ်ထံ လွှဲပြောင်းခဲ့သည်။

၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ရွှေဗျိုင်းဖြူအုပ်စုက တယ်လီနောမြန်မာ၏ ရှယ်ယာ ၈၀% ကို ပိုင်ဆိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း အစီရင်ခံစာတစ်ခုက ဆိုသည်။ တယ်လီနောမြန်မာလုပ်ငန်းအား လွှဲပြောင်းရယူရန် ရွှေဗျိုင်းဖြူနှင့် M1 အုပ်စုတို့က ပူးတွဲကုမ္ပဏီ Investcom ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ရွှေဗျိုင်းဖြူအုပ်စု၏ စစ်တပ်နှင့် ဆက်နွယ်မှု၊ အသုံးပြုသူများ၏ ကိုယ်ရေးအချက်အလက် လုံခြုံမှုများအပေါ် စိုးရိမ်မှုများကြောင့် ဤရောင်းချမှုသည် မြန်မာပြည်သူများ အသိုင်းအဝိုင်းတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဥပဒေရေးရာကျွမ်းကျင်သူများနှင့် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများက သုံးစွဲသူများ၏ အချက်အလက်များကို ကာကွယ်နိုင်ရန် တယ်လီနော၏ ရောင်းချမှုကို ရပ်တန့်ထားရန် သို့မဟုတ် ရောင်းချခြင်း မတိုင်မီ အချက်အလက်များ ဖျက်ပစ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။

၂၀၂၂ ခုနှစ် မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် တယ်လီနောမြန်မာအား အမ်ဝမ်းအုပ်စုသို့ ရောင်းချခြင်းကို မြန်မာအာဏာပိုင်များက ခွင့်ပြုချက်ပေးခဲ့ကာ မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ပိုင်ဆိုင်သူအသစ်သို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ ဇွန်လ ၈ ရက်နေ့တွင် အမည်အား အက်တမ် ဟု ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဆက်သွယ်ရေး ကုမ္ပဏီများ
မဒါဂတ်စကား ၂

***မဒါဂတ်စကား ၂*** () သည် ၂၀၀၈ ခုနှစ်က ထုတ်လုပ်သော အမေရိကန် အန်နီမေရှင်းဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။ ယင်းဇာတ်ကားသည် ဒါရိုက်တာ အဲရစ် ဒါနယ်နှင့် တွမ် မက်ဂရက်၏ ဖန်တီးမှုလက်ရာ *မဒါဂတ်စကား* ဇာတ်ကားစီးရီးမှ ဒုတိယမြောက် ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။

## သရုပ်ဆောင်သည် 
* ဘင် စတီလာ အဖြစ် အဲလက်စ် (Alex)
* ခရစ် ရော့ခ် အဖြစ် မာတီ (Marty)
* ဒါဝိဒ် ရှဝိမ်းမား အဖြစ် မဲလ်မန် (Melman)
* ဂျာဒါ ပင်းကက် စမစ် အဖြစ် ဂလိုရီယာ (Gloria)
* ဆာရှာ ဘာရွန် ကိုဟန် အဖြစ် ဘုရင် ဂျူလီယန် (King Julien)
* Cedric the Entertainer အဖြစ် မောရစ် (Maurice)
* အန်ဒီ ရစ်ခ်ျတာ အဖြစ် မော့တ် (Mort)
* တွမ် မက်ဂရက် အဖြစ် စကစ်ပါ (Skipper)
* ခရစ် မီလာ အဖြစ် ကိုဝဲလ်စကီး (Kowalski)
* ဂျက်ဖရီ ကက်ဇန်ဘာ့ဂ် အဖြစ် ရီကို (Rico)
* Christopher Knights အဖြစ် Private
* ကွန်ရက် ဗာနွန် အဖြစ် မာစန် (Mason)
* ဘာနီ မက် အဖြစ် ဇုဘာ (Zuba)
* ရှယ်ရီ သိုးထိန်း အဖြစ် ဖလော်ရီ (Florrie)
* အဲလက် ဘောလ်ပင် အဖြစ် မကူဂါ (Makunga)
* ဧလိဆာ ဂါဘရီရယ် အဖြစ် နာနာ (Nana)
* will.i.am အဖြစ် မော်တော် မော်တော် (Moto Moto)
* Fred Tatasciore အဖြစ် တက်စီ (Teetsi)
* အဲရစ် ဒါနယ် အဖြစ် ဂျိုး (Joe)
* အယ်လ် ရိုကာ အဖြစ် သတင်းသမား (Newscaster)
* ဖိလ လားမား အဖြစ် ဆာဖာရီဧည့်လမ်းညွှန် (Safari Tour Guide)

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ် 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
ဖလူကီ (ရုပ်ရှင်)

***ဖလူကီ*** () သည် ကားလို ကာလီ မှရိုက်ကူးသော ၁၉၉၅ စိတ်ကူးယဉ်ဒရာမာဇာတ်ကားဖြစ်သည်။

## သရုပ်ဆောင်သည် 
* Buddy အဖြစ် ဖလူကီ (Fluke)
* Matthew Modine အဖြစ် Thomas P. Johnson
* Nancy Travis အဖြစ် Carol Johnson
* Max Pomeranc အဖြစ် Brian Johnson
* Eric Stoltz အဖြစ် Jeff Newman
* Bill Cobbs အဖြစ် Bert
* Ron Perlman အဖြစ် Sylvester
* Jon Polito အဖြစ် သူဌေး (Boss)
* Collin Wilcox Paxton အဖြစ် Bella
* Georgia Allen အဖြစ် Rose

### စကားသံများ 
* Matthew Modine အဖြစ် ဖလူကီ (Fluke)
** Sam Gifaldi အဖြစ် (Young Fluke)
* Samuel L. Jackson အဖြစ် ရုမ်ဘို (Rumbo)

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ် 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

ကဏ္ဍ:၁၉၉၅ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ