open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
သံကိစ္စထေရ်

**သံကိစ္စ**  အမည်ရှိသောသူ သုံးဦးရှိပါသည်။
* (၁) (အရှင်သာရိပုတ္တရာ၏ တပည့် ၇ နှစ်သားအရွယ်၌ ပဋိသမ္ဘိဒါပတ္တ ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်သော) **သာမဏေကျော်၊ သံကိစ္စထေရ်**။ 
* (၂) (ဘုရားအလောင်းတော်) သံကိစ္စသတို့သား၊ သံကိစ္စပညာရှိ။ 
* (၃) သံကိစ္စအနွယ်, သံကိစ္စအနွယ်၌ ဖြစ်သော (ကိသ အမည်ရှိသော တိတ္ထိဆရာကြီး)။

### ငယ်ဘဝနှင့် ထူးခြားဖြစ်စဉ်များ
**သံကိစ္စသာမဏေကျော်** လောင်းလျာသည် ရှေးရှေးသော ဘုရားရှင်တို့၏ အထံတော်၌ လွန်ကဲသည့် ကုသိုလ်အဆောက်အဦတို့ကို ပြုခဲ့၍ ထိုထိုဘဝတို့၌ ဝဋ်ဆင်းရဲကင်းရာ နိဗ္ဗာန်၏ အားကြီးသော အကြောင်းဖြစ်သည့် ကုသိုလ်ကောင်းမှုတို့ကို ဆည်းပူးခဲ့သောကြောင့် ဤငါတို့မြတ်စွာဘုရားလက်ထက်တော် အခါ သာဝတ္ထိပြည်ဝယ် ပစ္စည်းဥစ္စာကြွယ်ဝချမ်းသာသော ဗြာဟ္မဏမဟာသာလအမျိုးအိမ်၌ ပဋိသန္ဓေနေတော်မူသည်။ ၎င်း၏မိခင်သည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ် ရောဂါတစ်ခု နှိပ်စက်မှုကြောင့် ရုတ်တရက် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

ရုပ်ကလာပ်ကို သုသာန်ပို့၍ မီးသင်္ဂြိုဟ်သောအခါ သားအိမ်သည် မီးမလောင်ဘဲ ကြွင်းကျန်နေသဖြင့် လူအများက တံစူးဖြင့် ထိုး၍ မီးကျီးခဲများဖြင့် ဖုံးအုပ်၍ ထားခဲ့ကြသည်။ မီးကျီးများဖြင့် ဖုံးအုပ်၍ သားအိမ် မီးလောင်သွားသော်လည်း ရွှေအဆင်းကဲ့သို့ လှပသောသူငယ်သည်ကား ပဒုမာကြာတိုက်၌ အိပ်နေသကဲ့သို့ မီးကျီးပေါ်၌ အသက်ရှင်လျက် တည်ရှိနေသည်။ ပစ္ဆိမဘဝိကသတ္တဝါ (နောက်ဆုံးဘဝ၌ ဖြစ်သော သတ္တဝါ) အား မြင့်မိုရ်တောင်ကြီးဖြင့် ဖိမိသော်လည်း အရဟတ္တဖိုလ်သို့ မရောက်ဘဲ သေရိုးထုံးစံ မရှိပေ။ နောက်တစ်နေ့ မီးငြိမ်းသတ်ရန် လာသောသူတို့သည် ထိုအခြင်းအရာဖြင့် အိပ်နေသောသူငယ်ကို မြင်၍ “မိခင်တစ်ကိုယ်လုံး မီးလောင်ကျွမ်းပါလျက် အဘယ့်ကြောင့် သူငယ်မှာ မီးမလောင်သနည်း၊ အသို့ဖြစ်လိမ့်မည်နည်း” ဟု အံ့ဩကုန်လျက် သူငယ်ကိုယူ၍ ရွာတွင်းသို့ သွားပြီး နိမိတ်ဖတ်သောသူတို့ကို မေးမြန်းကြလေသည်။ ထိုအခါ နိမိတ်ဖတ်သောသူတို့က “ဤသူငယ်သည် အိမ်ရာတည်ထောင် လူ့ဘောင်၌ နေခဲ့သော် ဆွေခုနစ်ဆက်တိုင်အောင် ဆွေမျိုးသားချင်းများ ဆင်းရဲကြလိမ့်မည်၊ အကယ်၍ ရဟန်းပြုအံ့ ရဟန်းငါးရာ ခြံရံလျက် လှည့်လည်ရလိမ့်မည်” ဟု ဟောကြကုန်၏။ တံစူးဝါးဖြင့် မျက်လုံးထောင့်ကို အထိုးခံရသောကြောင့် (သင်္ကုနာ ဆိန္နက္ခိကောဋိတာယ သံကိစ္စော။ ထေရ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၁၃) ထိုသူငယ်အား **“သံကိစ္စ”** ဟု အမည်မှည့်ခေါ်ကြသည်။ နောင်အခါ၌ “သံကိစ္စ” ဟူ၍ပင် ထင်ရှားလေသည်။

### ရှင်သာမဏေပြု၍ ရဟန္တာဖြစ်တော်မူခြင်း
ထိုအခါ ဆွေမျိုးတို့သည် “ဆင်းရဲအံ့သည်ဖြစ်စေ ကြီးပြင်းလာသောအခါ ငါတို့၏ အရှင်သာရိပုတ္တရာအထံတော်၌ ရှင်၊ ရဟန်းပြုပေးကြကုန်အံ့” ဟု ကြံစည်၍ ထိုသူငယ်ကို ကျွေးမွေးပြုစုကြသည်။ **(၇) နှစ်သားအရွယ်**သို့ ရောက်သောအခါ မိခင်သေဆုံးခဲ့ပုံနှင့် မိမိလူဖြစ်လာရပုံ အကြောင်းစုံကို သူငယ်ချင်းကလေးငယ်များထံမှ ကြားသိရ၍ သံဝေဂရကာ “ရှင်၊ ရဟန်းပြုအံ့” ဟု ဆွေမျိုးတို့အား ပန်ကြားသည်။ ထိုအခါ ဆွေမျိုးတို့သည် အရှင်သာရိပုတ္တရာထံ ရှင်၊ ရဟန်းပြုပေးရန် အပ်နှံကြသည်။ အရှင်သာရိပုတ္တရာမထေရ်သည် သံကိစ္စအား တစပဉ္စကကမ္မဋ္ဌာန်းကို ပေး၍ ရှင်သာမဏေ ပြုပေးတော်မူသည်။ သံကိစ္စသာမဏေသည် ခေါင်းရိတ်အပြီးတွင် **ပဋိသမ္ဘိဒါလေးပါးတို့နှင့်တကွ ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူသည်**။ 

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ
* 
* 
*
ဂျေဒီဗန့်စ်

**ဂျေဒီဗန့်စ်** (အင်္ဂလိပ်: James David Vance) သည် အမေရိကန်နိုင်ငံရေးသမား၊ စာရေးဆရာနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင် အိုဟိုင်းယိုးပြည်နယ် ကိုယ်စားပြု အမေရိကန် အထက်လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။ သူသည် ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သော သူ၏ ကိုယ်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိစာအုပ်ဖြစ်သည့် *Hillbilly Elegy: A Memoir of a Family and Culture in Crisis* ကြောင့် ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။

## ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး 
ဂျေ. ဒီ. ဗန့်စ်ကို ၁၉၈၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် အိုဟိုင်းယိုးပြည်နယ်၊ မစ်ဒယ်တောင်းမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူ၏ မိသားစုသည် အက်ပလယ်ချီယန် (Appalachian) ဒေသမှ ဆင်းသက်လာပြီး ဗန့်စ်၏ စာအုပ် *Hillbilly Elegy* က ထိုဒေသ၏ လူမှုရေးနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများ၊ သူ၏ ကိုယ်ပိုင် မိသားစု နောက်ခံသမိုင်းတို့ကို ပုံဖော်ထားသည်။ ဗန့်စ်သည် အမေရိကန် မရိန်းတပ်ဖွဲ့တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် အိုဟိုင်းယိုးပြည်နယ် တက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ယေးလ် ဥပဒေကျောင်းမှ ဥပဒေဘွဲ့ (Juris Doctor) ရရှိခဲ့သည်။

## စာပေနှင့် အများပြည်သူအကြား ထင်ပေါ်ကျော်ကြားလာခြင်း 
၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော *Hillbilly Elegy* စာအုပ်သည် နယူးယောက်တိုင်းမ်၏ အရောင်းရဆုံးစာရင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး အက်ပလယ်ချီယန်ဒေသရှိ အလုပ်သမားလူတန်းစားဖြူများ ရင်ဆိုင်နေရသော ပြဿနာများကို ထင်ဟပ်ပြသည်ဟု ဝေဖန်မှုများနှင့်အတူ ကျယ်ပြန့်စွာ အာရုံစိုက်ခံခဲ့ရသည်။ ဤစာအုပ်က ဗန့်စ်အား အများပြည်သူအကြား ထင်ရှားကျော်ကြားလာစေခဲ့ပြီး အမေရိကန်နိုင်ငံရေးနှင့် လူမှုရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးမှုများတွင် ၎င်း၏ အမြင်များကို တင်ပြရန် အခွင့်အလမ်းများ ရရှိခဲ့သည်။

## နိုင်ငံရေး လုပ်ငန်း 
ဗန့်စ်သည် ရီပတ်ဘလစ်ကန်ပါတီဝင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် အိုဟိုင်းယိုးပြည်နယ် ကိုယ်စားပြု အမေရိကန် အထက်လွှတ်တော်အမတ်နေရာအတွက် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ သူ၏ နိုင်ငံရေး မဲဆွယ်စည်းရုံးမှုကာလတွင် အဓိကအားဖြင့် စီးပွားရေး၊ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို အလေးပေး ပြောဆိုခဲ့သည်။

## နိုင်ငံရေး ရပ်တည်ချက် 
ဂျေ. ဒီ. ဗန့်စ်သည် အများအားဖြင့် အမျိုးသားရေးဝါဒီနှင့် လူမှုရေးအရ ကွန်ဆာဗေးတစ် (conservative) အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။ သူသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းကို ပြန်လည်ရှင်သန်ရန်၊ နယ်စပ်လုံခြုံရေးကို တင်းကျပ်ရန်နှင့် ရိုးရာအမေရိကန်တန်ဖိုးများကို မြှင့်တင်ရန် ထောက်ခံပြောဆိုသူဖြစ်သည်။ သူ၏ ရပ်တည်ချက်များသည် ရီပတ်ဘလစ်ကန်ပါတီအတွင်းရှိ ထရမ့်လိုလားသော အုပ်စုနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိသည်ဟု မကြာခဏ ရှုမြင်ကြသည်။

## လက်ရှိ တာဝန် 
လက်ရှိတွင် ဂျေ. ဒီ. ဗန့်စ်သည် အိုဟိုင်းယိုးပြည်နယ် ကိုယ်စားပြု အမေရိကန် အထက်လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် အမေရိကန် ကွန်ဂရက်တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိပြီး ဥပဒေပြုရေးနှင့် မူဝါဒချမှတ်ရေး လုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ 
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၈၄ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:ကောက်နုတ်ချက် ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ
ကဏ္ဍ:Articles with hAudio microformats
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ဒုတိယသမ္မတများ
ခင်အောင်မြင့်

**ခင်အောင်မြင့်** အမည်ရှိသော လူပုဂ္ဂိုလ်များမှာ 
* ခင်အောင်မြင့် (နိုင်ငံရေးသမား) - မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ
* ခင်အောင်မြင့် (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး) - ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (လေ) နှင့် ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)
နိရှိအိုးဂျိ - ဆန်းဂျောဘူတာ

**နိရှိအိုးဂျိ - ဆန်းဂျောဘူတာ** (西大路三条駅, Nishiōji-Sanjōeki-eki)  သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုမြို့၊ အုခယောရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် မီးရထားဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤရထားဘူတာသည် ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။ ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်းသည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာတွင် စတင်ပြီး အနောက်ဘက်အရပ်ရှိ အရရှိယာမဘူတာတွင် ခရီးဆုံးသည်။

ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ
ယာမနိုအုချိဘူတာ (ကျိုတို)

**ယာမနိုအုချိဘူတာ**  (山ノ内駅, Yamanouchi-eki) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုမြို့၊ အုခယောရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤဘူတာသည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာတွင် ခရီးစတင်ပြီး အရရှိယာမတွင် ခရီးဆုံးသည့် "ရန်ဒန်းအရရှိယာမရထားလိုင်း" ကို ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။
ဖာရီဖန်ဒွမ်

thumb|224x224px
**ဖာရီဖန်ဒွမ်** () သည် လူ့ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးရှိသော တိရိစ္ဆာန် ဇာတ်ကောင်များကို စိတ်ဝင်စားသော ယဉ်ကျေးမှုငယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၁၉၈၀ အတောအတွင်းတွင် ဤယဉ်ကျေးမှုငယ်တစ်ခုပေါ်ထွက်လာခဲ့ပြီး ရုပ်ပြကာတွန်းဖြစ်သော စတိဗ် ဂါလာစီ (Steve Gallacci) ၏ *Albedo Anthropomorphics* တို့ စတင်၍ တီထွင်ခဲ့ပုံပေါ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ယဉ်ကျေးမှုငယ်တစ်ခု
စန္ဒန

**ဦးစန္ဒန** (၁၉၂၆-၁၉၉၂) သည် ကရင်ပြည်နယ်မှ ထင်ရှားသော ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းတော်တစ်ပါးဖြစ်ပြီး ကရင်စာပေနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာပြန့်ပွားရေးအတွက် အထူးကြိုးပမ်းခဲ့သူဖြစ်သည်။ 

## ငယ်ဘဝ
ဆရာတော်ကို ၁၉၂၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၄ ရက် (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၈၈ ခု တော်သလင်းလဆန်း ၈ ရက်) တွင် ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ တောင်ကြာအင်းရွာ၌ ဦးဖိုးနေနှင့် ဒေါ်မုသိန်တို့မှ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ မွေးချင်း ၆ ဦးအနက် အငယ်ဆုံးသားဖြစ်ပြီး ငယ်နာမည်မှာ **စောစံတင့်** (အချို့မှတ်တမ်းများတွင် "တစ်လစ်" ဟုလည်း ခေါ်ဆို) ဖြစ်သည်။  

ပညာရေးကို တောင်ကြာအင်းရွာ ဆရာကြီးဦးဝင်းဖေ၏ မူလတန်းကျောင်းနှင့် ကော့ကရိတ်မြို့ရှိ ရှမ်းကြီးကုန်းကျောင်းတို့တွင် သတ္တမတန်းအထိ သင်ယူခဲ့သည်။

## ရဟန်းဘဝ
၁၉၄၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၉ ရက် (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၀၇ ခု တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း ၁၅ ရက်) တွင် တောင်ကြာအင်းရွာကျောင်း၌ ဆရာတော်ဦးဇဝနကို ဥပဇ္ဈာယ်ပြု၍ ရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

ပရိယတ္တိစာပေများကို အောက်ပါဆရာတော်ကြီးများထံတွင် ဆည်းပူးခဲ့သည်:
* မော်လမြိုင်မြို့ ရတနာဘုံပျံကျောင်း - ဆရာတော်ဦးကေတုမာလာလင်္ကာရ (မြန်မာပြည်၏ ပထမဆုံး အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ)
* မန္တလေးမြို့ ထီးလင်းတိုက် - ဆရာတော်ဦးဝဇိရဗုဒ္ဓိ
* အိန္ဒိယနိုင်ငံ - ဟိန္ဒီ၊ သက္ကတနှင့် ပါဠိဘာသာများ (၁၉၅၉-၁၉၆၂)  

## သာသနာ့တာဝန်များ
### ပညာရေး
* ၁၉၆၂-၁၉၇၄: မော်လမြိုင်တောင်စွန်းကျောင်းတွင် စာချဆရာအဖြစ်
* ၁၉၇၄-၁၉၉၂: ဘားအံမြို့ ကမော့ကစင်ရွာသစ်ကျောင်းတွင် ကရင်စာပေသင်ကြားရေး ဦးဆောင်

### အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ
* ၁၉၇၉: သာသနာသန့်ရှင်းတည်တံ့ရေး ဘားအံမြို့နယ်ကိုယ်စားလှယ်
* ၁၉၈၀: ဘားအံမြို့နယ် သံဃနာယကအဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး
* ၁၉၈၀-၁၉၉၂: နိုင်ငံတော်ဗဟိုသံဃာ့နာယကအဖွဲ့ဝင်

### အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ
၁၉၇၉ တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဂျဗလ်ပူမြို့၌ ကျင်းပသော "ဗောဓိဓျာ" (ဗုဒ္ဓဘာသာအဖြစ်ခံယူပွဲ) သို့ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တက်ရောက်

## စာပေလက်ရာများ
ဆရာတော်သည် **မန်းနဲစံ (ဘားအံ)** ၊ **စန္ဒန (ဘားအံ)** ကလောင်အမည်များဖြင့် ကျမ်းပေါင်း ၁၁ ကျမ်းနှင့် ဝတ္ထု၊ ဆောင်းပါးများစွာ ရေးသားခဲ့သည်။ 
ဆရာတော်သည် ကရင်ဘာသာဖြင့် အိန္ဒိယပြည်၊ ကုသိနာရုံသမိုင်း၊ ဓမ္မပဒစကားပြေ၊ ဓမ္မစကြာနိဿယနှင့် ခက်ဆစ်အဖြေ၊ ဘိက္ခုပါတိမောက်၊ အနတ္တလက္ခဏာသုတ်စသော ကျမ်းများကို ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။ မြန်မာဘာသာဖြင့်လည်း မင်္ဂလသုတ်နှင့် မင်္ဂလာဇာတ်တော်၊ ကုသိနာရာ၊ သစ္စာတိုင်ဓူဝေစသော ကျမ်းများကို ပြုစုခဲ့သည်။

### ကရင်ဘာသာဖြင့်
* အိန္ဒိယပြည် ကုသိနာရုံသမိုင်း
* ဓမ္မပဒစကားပြေ
* ဓမ္မစကြာနိဿယနှင့် ခက်ဆစ်အဖြေ
* ဘိက္ခုပါတိမောက်
* အနတ္တလက္ခဏာသုတ်

### မြန်မာဘာသာဖြင့်
* မင်္ဂလသုတ်နှင့် မင်္ဂလာဇာတ်တော်
* ကုသိနာရာ
* သစ္စာတိုင်ဓူဝေ
* ကရင့်ဖားစည်
* ဇွဲကပင်စေတီတော်သမိုင်း

## ပျံလွန်တော်မူခြင်း
ဆရာတော်သည် ၁၉၉၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက် (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၅၄ ခု တော်သလင်းလပြည့်ကျော် ၁၄ ရက်)၊ မွန်းလွဲ ၁၂:၂၀ နာရီတွင် ကမော့ကစင်ရွာသစ်ကျောင်း၌ သက်တော် ၆၆ နှစ်၊ ဝါတော် ၄၇ ဝါအရ ပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။ 

## အခြား
ဆရာတော်၏ ကလောင်အမည်ကို အထိမ်းအမှတ်ပြုသည့် အနေဖြင့် ၃.၁၁.၂၀၂၂ ရက်နေ့ နံနက် ၉:၀၀ နာရီအချိန်တွင် မန်းနဲစံလမ်းကို အမှတ်(၁)ရပ်ကွက်၊ ဘားအံမြို့တွင် ကျင်းပဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ 

## ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* ကရင်စာပေ
* ဘားအံမြို့
* ကရင်ပြည်နယ်

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းတော်များ
ကဏ္ဍ:ကရင်လူမျိုး ပုဂ္ဂိုလ်များ
မနောဓာတ်

သိကာမျှဖြစ်သော ဓာတ်ကို **မနောဓာတ်** ဟု ခေါ်သည်။ အဘိဓမ္မာ တရားတော်အရ မနောဓာတ် ဆိုသည်မှာ အောက်ပါ စိတ် (၃) မျိုးကို စုပေါင်း ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်-

### မနောဓာတ် ၃-မျိုး
# **ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း:** အာရုံ (၅) ပါး တစ်ခုခုသည် ဒွါရ (၅) ပါး တစ်ခုခု၌ ထင်လာသောအခါ ထိုအာရုံဘက်သို့ ရှေးဦးစွာ ဆင်ခြင် ပြုတတ်သော စိတ်။
# **အဟိတ်ကုသလဝိပါက် သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း:** ကုသိုလ်ကံ၏ အကျိုး၊ ကောင်းသောအာရုံကို ပဉ္စဝိညာဏ်၏ အဆက်၌ လက်ခံသောစိတ်။
# **အဟိတ်အကုသလဝိပါက် သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း:** အကုသိုလ်ကံ၏ အကျိုး၊ မကောင်းသောအာရုံကို ပဉ္စဝိညာဏ်၏ အဆက်၌ လက်ခံသောစိတ်။

ဤ စိတ် (၃)မျိုးကို စုပေါင်း၍ "မနောဓာတ်" ဟု ခေါ်ဆိုပါသည်။ ၎င်းတို့မှလွဲ၍ ကြွင်းသော စိတ်အားလုံးနီးပါးသည် (ပဉ္စဝိညာဏ် ၁၀ ပါး မှ လွဲလျှင်) မနောဝိညာဏဓာတ်၌ အကျုံးဝင်ပါသည်။

### မနောဓာတ် နှင့် မနောဒွါရ
 **ပရိယာယ် (သွယ်ဝိုက်သော) အားဖြင့် ဒွါရဟု ခေါ်ဆိုခြင်း:**
* ဘဝင်စိတ် (မနောဝိညာဏဓာတ်) အစဉ် ပြတ်သောအခါ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း (မနောဓာတ်) ဖြစ်ပေါ်လာသဖြင့် ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းကို ဘဝင်မှ ဝီထိသို့ **ဝင်ပေါက်တံခါး** သဖွယ် ဆိုနိုင်ပါသည်။
* သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း (မနောဓာတ်) ၏ အခြားမဲ့၌ သန္တီရဏ (မနောဝိညာဏဓာတ်) ဖြစ်ပေါ်လာသဖြင့် သမ္ပဋိစ္ဆိုင်းကို ဝီထိ၏ နောက်ပိုင်းသို့ **ထွက်ပေါက်တံခါး** သဖွယ် ဆိုနိုင်ပါသည်။
* ဤသို့ ဆိုခြင်းသည် တိုက်ရိုက်အဓိပ္ပာယ် မဟုတ်ဘဲ သွယ်ဝိုက်၍ ခိုင်းနှိုင်း ပြောဆိုခြင်း (ပရိယာယ) သာ ဖြစ်ပါသည်။
 **မနောဒွါရ အစစ်၏ အဓိပ္ပာယ်များ:**
* (က) **ဘဝင်စိတ်:** ဟဒယဝတ္ထုကို မှီ၍ဖြစ်သော ဘဝင်စိတ် (မနောအကြည်ဓာတ်) သည် မနောဒွါရ အစစ် ဖြစ်သည်။
* (ခ) **အာဝဇ္ဇန်းနှင့်တကွသော ဘဝင်စိတ်:** မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းနှင့် တကွသော ဘဝင်စိတ်ကိုလည်း မနောဒွါရဟု ခေါ်သည်။
* (ဂ) **ဟဒယဝတ္ထု:** ဘဝင်စိတ် (မနောဒွါရ အစစ်) ၏ မှီရာဌာန ဖြစ်သောကြောင့် ဟဒယဝတ္ထုရုပ်ကိုလည်း ဌာနကို အစွဲပြု၍ (ဌာနျူပစာရ) သို့မဟုတ် အကျိုး (ဘဝင်) ကို အစွဲပြု၍ အကြောင်း (ဟဒယ) ကို (ဖလူပစာရ) အားဖြင့် မနောဒွါရဟု တင်စား၍ ခေါ်ဆိုတတ်သည်။ (တရားရှုမှတ်ရာတွင် မနောဒွါရ၌ ရုပ်တရားများကို ရှုရန် ညွှန်ကြားသောအခါ ဤ ဟဒယဝတ္ထုကို ဆိုလိုသည်)။

### မနောဓာတ် ဟု ခေါ်ဆိုရခြင်း အကြောင်းရင်း
ဤစိတ် (၃)မျိုးကို အဘယ်ကြောင့် သီးခြား "မနောဓာတ်" (သိရုံမျှသာဖြစ်သော ဓာတ်) ဟု ခေါ်ဆိုရသနည်း။

* **ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း:** ၎င်းသည် အာရုံသစ်ကို ရှေးဦးစွာ တစ်ကြိမ်သာ ဆင်ခြင်ရသဖြင့် နောက်စိတ်များကဲ့သို့ အကြိမ်များစွာ အာရုံယူရခြင်း၊ ထိထိရောက်ရောက် သိခြင်း မရှိပါ။ ထို့ပြင် ၎င်းသည် မိမိနှင့် မှီရာဝတ္ထု မတူသော ပဉ္စဝိညာဏ်အား အခြားမဲ့ ပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုရသဖြင့် မှီရာတူ စိတ်အား ကျေးဇူးပြုသလောက် အားမကောင်းပါ။
* **သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း (၂)မျိုး:** ၎င်းတို့သည် မိမိတို့နှင့် မှီရာဝတ္ထု မတူသော ပဉ္စဝိညာဏ်ထံမှ အခြားမဲ့ ပစ္စည်း အဖြစ် ကျေးဇူးအပြု ခံရသဖြင့် မှီရာတူ စိတ်ထံမှ ကျေးဇူးအပြု ခံရသလောက် အားမရှိပါ။
* ထို့ကြောင့် ဤစိတ် (၃)မျိုးသည် အခြားစိတ်များလောက် လုပ်ငန်းဆောင်တာ မနက်နဲခြင်း၊ အားမကောင်းခြင်းတို့ကြောင့် "သိရုံမျှသာဖြစ်သော ဓာတ်" ဟူသော အနက်ဖြင့် မနောဓာတ်ဟု ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

### နိဂုံးချုပ်
မနောဓာတ်သည် ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း နှင့် သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း စိတ်နှစ်မျိုး ဟူသော စိတ် (၃) ခု အစုကို ခေါ်ဆိုသော အဘိဓမ္မာ ဝေါဟာရ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ဝီထိစိတ် ဖြစ်စဉ်တွင် အဝင်အထွက် တံခါးပေါက်များသဖွယ် တည်ရှိသော်လည်း မနောဒွါရ အစစ်မှာ ဘဝင်စိတ် (သို့မဟုတ် အာဝဇ္ဇန်းနှင့်တကွသော ဘဝင်စိတ်) ဖြစ်သည်။ လုပ်ငန်းဆောင်တာ အားနည်းခြင်း၊ မှီရာမတူသော စိတ်များနှင့် ဆက်စပ်နေခြင်းတို့ကြောင့် ၎င်းတို့ကို "မနောဓာတ်" ဟု သီးခြား ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* မနောဓာတ်
* အာဝဇ္ဇန်း ဟူသည်
 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ဝိပဿနာ
လဟုတာရုပ်

**လဟုတာရုပ်**သည် ဝိကာရရုပ် (၃) ပါး [လဟုတာ၊ မုဒုတာ၊ ကမ္မညတာ] တွင် တစ်ပါးအပါအဝင် ဖြစ်ပြီး၊ စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရ ဟူသော အကြောင်းတို့ ကောင်းမွန်မျှတသည့်အခါ ထိုအကြောင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ရုပ်အစစ် (တိဇနိပ္ဖန္နရုပ်) တို့၌ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ပေါ့ပါးမှု အရည်အသွေးကို ဆိုလိုသည်။ ၎င်း၏ သဘောသဘာဝ၊ အလုပ်ကိစ္စ၊ ထင်ရှားပုံ နှင့် အကြောင်းတရားတို့ကို အောက်ပါအတိုင်း လေးမျိုးခွဲခြား၍ နားလည်နိုင်ပါသည်-
### လက္ခဏာဒိစတုက္က
 **၁။ လက္ခဏာ**

* **မလေးမလံ မနှေးကန်မှု သဘော (`အဒန္ဓတာလက္ခဏာ`):** စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်အစစ်တို့၏ လေးလံထိုင်းမှိုင်းမှု ကင်းပြီး ပေါ့ပါးသွက်လက်သော ပင်ကိုသဘာဝလက္ခဏာ ရှိသည်။

 **၂။ ရသ**

* **လေးလံမှုကို ပယ်ဖျောက်ခြင်း (`ဂရုဘာဝဝိနောဒနရသာ`):** ထိုအတူဖြစ် ရုပ်တရားတို့၏ လေးလံသော သဘောကို ပယ်ဖျောက်ပေးခြင်း ကိစ္စကို ဆောင်ရွက်သည်။

 **၃။ ပစ္စုပဋ္ဌာန် **

* **ပေါ့ပါးလျင်မြန်စွာ ပြောင်းရွှေ့ဖြစ်ခြင်း (`လဟုပရိဝတ္တိတာ ပစ္စုပဋ္ဌာနာ`):** ထိုရုပ်တရားများ၏ ပေါ့ပေါ့ပါးပါး၊ လျင်လျင်မြန်မြန် ပြောင်းရွှေ့ လှုပ်ရှားနိုင်ခြင်း၊ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ခြင်း အခြင်းအရာအဖြစ် ယောဂီ၏ ဉာဏ်တွင် ရှေးရှုထင်လာသည်။

 **၄။ ပဒဋ္ဌာန် **

* **ပေါ့ပါးသော ထိုရုပ်များ (`လဟုရူပပဒဋ္ဌာနာ`):** မိမိနှင့်အတူဖြစ်သော ပေါ့ပါးသည့် အရည်အသွေးရှိသော ရုပ်တရားများ (အထူးသဖြင့် ကောင်းမွန်သော စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်များ) သည် ၎င်း၏ အနီးကပ်ဆုံး အကြောင်းတရား ဖြစ်သည်။

### ဖြစ်ပေါ်ခြင်း နှင့် မဖြစ်ပေါ်ခြင်း အခြေအနေ
* **ဖြစ်ပေါ်ခြင်း:** စိတ်ဓာတ်ကြည်လင်ခြင်း၊ ဥတုမျှတခြင်း၊ အာဟာရမျှတခြင်း စသော အကြောင်းကောင်းများကြောင့် ဓာတ်ကြီးလေးပါး မျှတသည့်အခါ ဤလဟုတာရုပ်သည် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထိုအခါ ရုပ်တရားများသည် ကျန်းမာသောသူ၏ ကိုယ်လက်ကဲ့သို့ ပေါ့ပါးသွက်လက်၍ မလေးလံ မနှေးကန်တော့ပေ။
* **မဖြစ်ပေါ်ခြင်း:** စိတ်မကြည်လင်ခြင်း၊ ဥတုမမျှတခြင်း၊ အာဟာရမမျှတခြင်းတို့ကြောင့် ဓာတ်များ (အထူးသဖြင့် အာပေါဓာတ်) ချောက်ချား ဖောက်ပြန်သောအခါ ရုပ်တရားများ လေးလံနုံးချည့်လာပြီး လဟုတာရုပ် မဖြစ်ပေါ်နိုင်တော့ချေ။
* **ဆက်စပ်မှု:** လဟုတာရုပ်သည် မုဒုတာ (နူးညံ့မှု)၊ ကမ္မညတာ (အမှု၌ ခံ့ညားမှု) တို့နှင့် အမြဲတစေ အတူတကွသာ ဖြစ်ပေါ်ပါသည်။
* **ကန့်သတ်ချက်:** ဤရုပ်သည် ကံကြောင့်ဖြစ်သော ကမ္မဇရုပ်များ၊ သက်မဲ့အရာဝတ္ထုများ (ဥပမာ- ဝါဂွမ်း) နှင့် ရူပဗြဟ္မာဘုံတို့၌ မရှိပါ။

### ရှုမှတ်ပုံ
သင့်လျော်သော စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်ကလာပ်တစ်ခုကို ဓာတ်ခွဲ၍ ရုပ်ပရမတ်များကို သိမ်းဆည်းပြီးနောက် လဟုတာရုပ်ကို ရွေးထုတ်ကာ အထက်ပါ လက္ခဏာ၊ ရသ၊ ပစ္စုပဋ္ဌာန်၊ ပဒဋ္ဌာန် လေးမျိုးဖြင့် ရှုမှတ်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။

ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* ၂၂။ ရူပဿ လဟုတာ
 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ဝိပဿနာ
ကမ္မညတာရုပ်

**ကမ္မညတာရုပ်**သည် လဟုတာရုပ်၊ မုဒုတာရုပ်တို့နှင့်အတူ ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသော ဝိကာရရုပ်သုံးမျိုးတွင် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရ ဟူသော အကြောင်းတရားတို့ ကောင်းမွန်မျှတသောအခါ ထိုအကြောင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သော ရုပ်အစစ် (တိဇနိပ္ဖန္နရုပ်) တို့၌ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အရည်အသွေး ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ သဘောသဘာဝ၊ အလုပ်ကိစ္စ၊ ထင်ရှားပုံ နှင့် အကြောင်းတရားတို့ကို အောက်ပါအတိုင်း လေးမျိုးခွဲခြား၍ နားလည်နိုင်ပါသည်-
### လက္ခဏာဒိစတုက္က
# **လက္ခဏာ:** စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်အစစ်တို့၏ ကိုယ်အမူအရာ အမှုကိစ္စတို့၌ လိုက်လျောညီထွေစွာ ကောင်းမွန်ခံ့ညားခြင်း၊ အချိုးကျ အဆင်ပြေခြင်း၊ အသုံးခံခြင်း သဘော (`သရီရကိရိယာနုကူလကမ္မညဘာဝ`)။
# **ရသ:** ကိုယ်အမူအရာ အမှုကိစ္စတို့၌ မခံ့ညားမှု၊ မလိုက်လျောနိုင်မှု (`အကမ္မညတာ`) ကို ပယ်ဖျောက်ခြင်း (`ဝိနောဒန`)။ (ဤမခံ့ညားမှုသည် အများအားဖြင့် ဝါယောဓာတ် ပျက်စီးခြင်းကြောင့် ဖြစ်တတ်သည်။)
# **ပစ္စုပဋ္ဌာန်:** ရုပ်တရားတို့၏ အားမနည်းခြင်း၊ စွမ်းဆောင်နိုင်မှု၊ ခိုင်မာမှု (`အဒုဗ္ဗလဘာဝ`) အဖြစ် ယောဂီ၏ ဉာဏ်တွင် ရှေးရှုထင်လာခြင်း။
# **ပဒဋ္ဌာန်:** အမှု၌ ခံ့ညားသော ထိုရုပ်များ (`ကမ္မညရူပ`) ကိုယ်တိုင်ပင် ဖြစ်သည်။ (ဆိုလိုသည်မှာ ဤအရည်အသွေးရှိသော ရုပ်ကို မှီ၍ ဤလက္ခဏာ ဖြစ်ပေါ်သည်။)

### ဖြစ်ပေါ်ခြင်း နှင့် အကျိုးသက်ရောက်မှု
* ကမ္မညတာသည် လဟုတာရုပ်၊ မုဒုတာရုပ်တို့နှင့်အတူ အမြဲတမ်း တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည်။
* စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရ ဟူသော အကြောင်းများ မမျှတ၍ ဓာတ်ကြီးလေးပါး (အထူးသဖြင့် ဝါယောဓာတ်) ချောက်ချား ပျက်စီးနေလျှင် ကမ္မညတာရုပ် မဖြစ်နိုင်ပေ။
* စိတ်ကြည်လင်ခြင်း၊ ဥတုမျှတခြင်း၊ အာဟာရမျှတခြင်းတို့ကြောင့် ဓာတ်များ ညီညွတ်မျှတနေသောအခါ ကမ္မညတာရုပ် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
* ကမ္မညတာရုပ် ဖြစ်ပေါ်လာသောအခါ ရုပ်တရားများသည် လှော်ပြီးသား ရွှေစင်ကဲ့သို့ ပြုလုပ်လိုရာ (ပုတီး၊ နားဍောင်း စသည်) ပြုလုပ်ရန် သင့်လျော်ခံ့ညားသကဲ့သို့၊ ကိုယ်ကာယသည်လည်း ဒါန၊ သီလ၊ ဘာဝနာ စသော ကောင်းမှုကိစ္စများ ပြုလုပ်ရာ၌ လွယ်ကူစွာ လိုက်ပါဆောင်ရွက်နိုင်ပြီး တွန့်တိုဆုတ်နစ်မှု ကင်းလျက် ကောင်းမွန်ခံ့ညားသော အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိသည်။

### မှတ်ချက်
* ကမ္မညတာရုပ်သည် စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်များ၌သာ ဖြစ်ပြီး၊ ကံကြောင့်ဖြစ်သော ကမ္မဇရုပ်၊ သက်မဲ့အရာဝတ္ထုများနှင့် ရူပဗြဟ္မာဘုံတို့၌ မရှိပါ။
* ရှုမှတ်လိုပါက စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရ အကြောင်းများ ကောင်းမွန်နေချိန်တွင် ဖြစ်ပေါ်နေသော သက်ဆိုင်ရာ ရုပ်ကလာပ်တစ်ခုကို ဓာတ်ခွဲ၍ ကမ္မညတာရုပ်ကို ရွေးထုတ်ကာ ၎င်း၏ လက္ခဏာ၊ ရသ၊ ပစ္စုပဋ္ဌာန်၊ ပဒဋ္ဌာန် တို့ကို ရှုမှတ်ရမည် ဖြစ်သည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* ၂၄။ ရူပဿ ကမ္မညတာ
 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ဝိပဿနာ
ပဒုမဌာနီပြည်နယ်

**ပဒုမဌာနီခရိုင်**() သည် ထိုင်းနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းရှိ ကျန်ဝတ် ခေါ် ခရိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အိမ်နီးချင်း ပြည်နယ်များမှာ အယုဒ္ဓယပြည်နယ်၊ Saraburi ၊ Nakhon Nayok ၊ Chachoengsao ၊ နန္ဒပုရီပြည်နယ်နှင့် ဘန်ကောက်မြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ခရိုင်နာမည်သည် ပဒုမ္မာကြာပန်း ဌာနီ ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ ထိုင်းအသံထွက်သည် **ပထုမ်ဌာနီ** ဖြစ်သည်။​

ဤခရိုင်သည် ဘန်ကောက်မြို့၏ မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိပြီး ဘန်ကောက်မက်ထရိုပိုလစ်တန်ဧရိယာ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်။ နေရာများစွာတွင် ခရိုင်နှစ်ခုကြား နယ်နိမိတ်ကို သတိမထားမိနိုင်ဘဲ နယ်နိမိတ်၏ နှစ်ဖက်စလုံးသည် မြို့ပြအဖြစ် တူညီစွာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်နေသည်။ ပထုမ်ဌာနီမြို့သည် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ရုံးစိုက်ရာနေရာဖြစ်သော်လည်း Thanyaburi ခရိုင်၏ ရုံးစိုက်ရာ Ban Rangsit သည် ခရိုင်အတွင်း အကြီးဆုံးလူဦးရေထူထပ်သော နေရာဖြစ်သည်။

Pathum Thani သည် ရှေးဟောင်းခရိုင်တစ်ခုဖြစ်ပြီး မွန်လူမျိုးများဖြင့် ထူထပ်စွာနေထိုင်ကြကာ ဘုရားကျောင်းများနှင့် ပန်းခြံ ၁၈၆ ခုဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။

ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ
ချာချင်ဆာဝ်ပြည်နယ်

**ချာချင်ဆာဝ်**()သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်ဖြစ်သည်။

အိမ်နီးချင်း ပြည်နယ်များမှာ မြောက်ဘက်မှ လက်ယာရစ်အားဖြင့် Prachinburi ၊ Sa Kaeo ၊ Chanthaburi ၊ ဇလပုရီပြည်နယ် ၊ Samut Prakan ၊ ဘန်ကောက်မြို့၊ ပဒုမဌာနီပြည်နယ်နှင့် Nakhon Nayok တို့ဖြစ်သည်။ ထိုင်းပင်လယ်ကွေ့နှင့် အနည်းငယ် ထိစပ်သော ကမ်းရိုးတန်းလည်း ရှိသည်။

ကဏ္ဍ:ချာချင်ဆာဝ်ပြည်နယ်
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ
ပရာစီနပုရီပြည်နယ်

**ပရာစီနပုရီ**()သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ် တစ်ခုဖြစ်သည်။

မြောက်ဘက်မှ လက်ယာရစ်အားဖြင့် အိမ်နီးချင်း ပြည်နယ်များမှာ Nakhon Ratchasima ၊ Sa Kaeo ၊ ချာချင်ဆာဝ်ပြည်နယ် နှင့် Nakhon Nayok တို့ ဖြစ်သည်။


ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ
နဂရနာယကပြည်နယ်

**နဂရနာယက**()သည် ထိုင်းနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းရှိ ပြည်နယ် တစ်ခုဖြစ်သည်။

အိမ်နီးချင်းပြည်နယ်များမှာ မြောက်ဘက်မှ လက်ယာရစ်အားဖြင့် Saraburi ၊ Nakhon Ratchasima ၊ ပရာစီနပုရီပြည်နယ်၊ ချာချင်ဆာဝ်ပြည်နယ်နှင့် ပဒုမဌာနီပြည်နယ်တို့ ဖြစ်သည်။

နဂရနာယကပြည်နယ်သည် အေးမြသော ရေတံခွန်များနှင့် ပေါများလှသော အသီးအနှံများကြောင့် ကျော်ကြားသည်။
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ
အနိစ္စတာရုပ်

**အနိစ္စတာရုပ်**သည် လက္ခဏရုပ် (၄) ပါးတွင် နောက်ဆုံးဖြစ်ပြီး၊ နိပ္ဖန္နရုပ် (ရုပ်အစစ်) တို့၏ ချုပ်ပျက်ခြင်း သဘောကို ဖော်ပြသည့် အနိပ္ဖန္နရုပ် အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ သဘောသဘာဝ၊ အလုပ်ကိစ္စ၊ ထင်ရှားပုံ နှင့် အကြောင်းတရားတို့ကို အောက်ပါအတိုင်း လေးမျိုးခွဲခြား၍ နားလည်နိုင်ပါသည်-
### လက္ခဏာဒိစတုက္က
# **လက္ခဏာ:** ရုပ်အစစ်တို့၏ ထက်ဝန်းကျင်မှ ပြိုကွဲပျက်စီးခြင်း (`ပရိဘေဒ`) သဘော။
# **ရသ :** တည်ဆဲခဏ (ဌီကာလ) သို့ ရောက်ရှိနေသော ရုပ်အစစ်တို့ကို ဖျက်ဆီးခြင်းအားဖြင့် နစ်မြုပ်စေခြင်း (`သံသီဒန`) ကိစ္စ။ (ဤ၌ "နစ်မြုပ်စေခြင်း" ဆိုသည်မှာ ရုပ်တရားတို့၏ လုံးဝကွယ်ပျောက်သွားသည့် သဘောကို တင်စား၍ ဆိုလိုသည်။)
# **ပစ္စုပဋ္ဌာန် :** ရုပ်အစစ်တို့၏ ကုန်ဆုံးခြင်း (`ခယ`) နှင့် ပျက်စီးခြင်း (`ဝယ`) သဘောအဖြစ် ယောဂီ၏ ဉာဏ်တွင် ရှေးရှုထင်လာခြင်း။
# **ပဒဋ္ဌာန်:** ထက်ဝန်းကျင်မှ ပြိုကွဲပျက်စီးဆဲဖြစ်သော ရုပ်တရားများ (`ပရိဘိဇ္ဇမာနရူပ`) ကိုယ်တိုင်ပင် ဖြစ်သည်။ (ဆိုလိုသည်မှာ ပျက်ဆဲရုပ်ကို မှီ၍ ၎င်း၏ ပျက်ခြင်းလက္ခဏာ ဖြစ်ပေါ်သည်။)

### ရှင်းလင်းချက်
ရုပ်တရားတို့၏ ချုပ်ပျက်သွားသည့် အခိုက်အတန့် (ဘင်ကာလ) သည် အမြဲမတည်သော သဘော (အနိစ္စ) ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ ရုပ်၏ အနိစ္စဖြစ်ကြောင်း မမြဲခြင်း လက္ခဏာကိုပင် "ရူပဿ အနိစ္စတာ" ဟု ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤအနိစ္စတာသည် တည်ဆဲဖြစ်သော ရုပ်ကို လုံးဝပျက်စီးကွယ်ပျောက်သွားစေသည်။ ဤသို့ လုံးဝကွယ်ပျောက်သွားခြင်းကို နစ်မြုပ်သွားသကဲ့သို့ တင်စား၍ "သံသီဒနရသ" ဟု ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ ယောဂီ၏ ဉာဏ်၌မူ ဤအနိစ္စတာသည် ရုပ်တရားတို့၏ ကုန်ဆုံးချုပ်ပျက်သွားသည့် အခြင်းအရာ (`ခယဝယ`) အဖြစ် ထင်ရှားလာပါသည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* ၂၈။ ရူပဿ အနိစ္စတာ
 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ဝိပဿနာ
နဂရရာဇသီမာပြည်နယ်

**နဂရရာဇသီမာပြည်နယ်**()သည် ထိုင်းနိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ပိုင်းရှိ ပြည်နယ် တစ်ခုဖြစ်သည်။ 'ဂေါရာဇ()'ဟု အတိုကောက် ခေါ်လေ့ရှိသည်။ အိမ်နီးချင်းပြည်နယ်များမှာ Chaiyaphum ၊ Khon Kaen ၊ ပုရီရမ္မပြည်နယ်၊ Sa Kaeo ၊ ပရာစီနပုရီပြည်နယ်၊ နဂရနာယကပြည်နယ် ၊ Saraburi နှင့် Lopburi တို့ ဖြစ်သည်။

မြို့တော်မှာ နဂရရာဇသီမာဖြစ်ပြီး နဂရရာဇသီမာခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။


ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ
ဇယဘူမိပြည်နယ်

**ဇယဘူမိခရိုင်** ()သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အရှေ့မြောက်ပိုင်းရှိ ပြည်နယ် တစ်ခုဖြစ်သည်။ အနီးနား ပြည်နယ်များမှာ မြောက်ဘက်မှ လက်ယာရစ်အားဖြင့် Khon Kaen ၊ နဂရရာဇသီမာပြည်နယ်၊ Lopburi နှင့် Phetchabun တို့ ဖြစ်ကြသည်။


ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ
ခင်အောင်မြင့် (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)

**ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်အောင်မြင့်** (၁၉၅၈ ဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၃ဦးမြောက် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (လေ)နှင့်  ၄ဦးမြောက် ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) ဖြစ်သည်။လက်ရှိတွင် တပ်မတော် ၏ မိတ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုအဖြစ်ရပ်တည်နေသော မြန်မာနိုင်ငံစစ်မှုထမ်းဟောင်းအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်လျှက်ရှိသည်။

## စစ်ဘက်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း 
သူသည် စစ်တက္ကသိုလ် ဗိုလ်လောင်းသင်တန်း အမှတ်စဉ် (၁၉) ဆင်း တစ်ဦးဖြစ်သည်။ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် လေ ၁၇၅၄ ဖြင့် တပ်မတော်(လေ) တွင် စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။တာဝန်များ အဆင့်ဆင့်ထမ်းဆောင်ပြီးနောက် ၂၀၁၀ပြည့်နှစ် နောက်ပိုင်းတွင် ဗိုလ်ချုပ်ရာထူးဖြင့်  စစ်ဦးစီး အရာရှိချုပ် (လေ) ဖြစ်လာသည်။ယင်းနောက် ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃ ရက်တွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (လေ) ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြတ်ဟိန်း ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ပြီး သမ္မတ ဦးသိန်းစိန် အစိုးရအဖွဲ့ ၏ ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီးအဖြစ်သို့ ပြောင်းရွေ့သွားသည့်အခါ သူသည် ထိုနေရာကို ဆက်ခံသည်။ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ၏ အထူးယုံကြည်စိတ်ချရသူတစ်ဦးအဖြစ်လည်း ထင်ရှားခဲ့သည်။ထို့ကြောင့်သာပင် တပ်မတော် (ကြည်း) ထိပ်တန်းစစ်ဘက်အရာရှိကြီးများသာ တာဝန်ယူရလေ့ရှိသော ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) ရာထူးကိုပါ သူသည် ပူးတွဲထမ်းဆောင်ခွင့်ရခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂ ရက် တွင် သက်ပြည့်ပင်စင်ဖြင့် တပ်မတော် မှ အငြိမ်းစားယူသည်။

## ၂၀၂၁ နောက်ပိုင်းကာလ 
၂၀၂၅ ခုနှစ် ဧပြီ ၃၀ ရက်တွင် ကျင်းပသည့် မြန်မာနိုင်ငံစစ်မှုထမ်းဟောင်းအဖွဲ့ အထူးညီလာခံ(၂၀၂၅) တွင် ယင်းအဖွဲ့၏ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ရွေးချယ်တာဝန်ပေးခံရသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ
သရပုရီပြည်နယ်

**သရပုရီ**()သည် ထိုင်းနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းရှိ ပြည်နယ် တစ်ခုဖြစ်သည်။ အိမ်နီးချင်း ပြည်နယ်များမှာ မြောက်ဘက်မှ လက်ယာရစ်အားဖြင့် လပဘူရီ၊ နဂရရာဇသီမာပြည်နယ်၊ နဂရနာယကပြည်နယ်၊ ပဒုမဌာနီပြည်နယ်နှင့် အယုဒ္ဓယပြည်နယ်တို့ ဖြစ်ကြသည်။


ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ
စန္ဒပုရီပြည်နယ်

**စန္ဒပုရီ**()သည် ထိုင်းနိုင်ငံ အရှေ့ပိုင်းရှိ ပြည်နယ် တစ်ခုဖြစ်သည်။ ကမ္ဘောဒီးယားရှိ ပိုင်လင်းနှင့် ဘာတမ်ဘံပြည်နယ်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေပြီး ထိုင်းပင်လယ်ကွေ့နှင့် ကပ်လျက် တည်ရှိသည်။ အိမ်နီးချင်းပြည်နယ်များမှာ Trat ၊ Rayong ၊ ဇလပုရီပြည်နယ်၊ ချာချင်ဆာဝ်ပြည်နယ်နှင့် Sa Kaeo တို့ ဖြစ်သည်။

ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ
ဆာကယ်ဝ်ပြည်နယ်

**ဆာကယ်ဝ်**()သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ် တစ်ခုဖြစ်သည်။ အိမ်နီးချင်း ပြည်နယ်များမှာ တောင်ဘက်မှ လက်ယာရစ်အားဖြင့် စန္ဒပုရီပြည်နယ်၊ ချာချင်ဆာဝ်ပြည်နယ်၊ ပရာစီနပုရီပြည်နယ်၊ နဂရရာဇသီမာပြည်နယ်နှင့် ပုရီရမ္မပြည်နယ်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အရှေ့ဘက်တွင် ကမ္ဘောဒီးယား၏ ဘာတမ်ဘံပြည်နယ်နှင့် ဘန်ထေအိုင်မဲအန်ချေပြည်နယ်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။


ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ
မုဒုတာရုပ်

**မုဒုတာရုပ်**သည် ဝိကာရရုပ် အုပ်စုတွင် ပါဝင်သော အနိပ္ဖန္နရုပ် (ရုပ်အတု) တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး၊ စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရ ဟူသော အကြောင်းတရားများ သင့်တင့်မျှတသည့်အခါ ထိုအကြောင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ရုပ်အစစ် (တိဇနိပ္ဖန္နရုပ်) တို့၌ ဖြစ်ပေါ်တတ်သော နူးညံ့ပျော့ပျောင်းမှု သဘော ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အဓိပ္ပါယ် နှင့် သဘောတရားများမှာ-

 **၁။ လက္ခဏာ**

* **မခက်ထန် မကြမ်းတမ်းမှု သဘော (`အထဒ္ဓတာ`):** စိတ်၊ ဥတု၊ သို့မဟုတ် အာဟာရကြောင့် ဖြစ်သော ရုပ်အစစ်တို့၏ မာကျောမှု၊ တောင့်တင်းမှု၊ ကြမ်းတမ်းမှု ကင်းကွာ၍ နူးညံ့ပျော့ပျောင်းနေသော ပင်ကိုသဘောလက္ခဏာ ဖြစ်သည်။

 **၂။ ရသ**

* **ခက်ထန်ကြမ်းတမ်းမှုကို ပယ်ဖျောက်ခြင်း (`ထဒ္ဓဘာဝဝိနောဒန`):** ထိုရုပ်တရားတို့၌ ဖြစ်ပေါ်နေသော မာကျောကြမ်းတမ်းသည့် သဘောကို ပယ်ဖျောက်ပေးခြင်း အလုပ်ကိစ္စကို ဆောင်ရွက်သည်။

 **၃။ ပစ္စုပဋ္ဌာန်**

* **ကိုယ်မှုကိစ္စတို့၌ မဆန့်ကျင်ခြင်း (`သဗ္ဗကိရိယာသု အဝိရောဓိတာ`):** ပြုလုပ်သမျှ ကိုယ်အမူအရာ၊ ကိစ္စ ဟူသမျှတို့၌ တောင့်တင်းခိုင်မာစွာ ဆန့်ကျင်ခြင်းမရှိဘဲ လိုက်လျောညီထွေ ရှိသော သဘောတရားအဖြစ် ယောဂီ၏ ဉာဏ်တွင် ရှေးရှုထင်လာသည်။ (ဥပမာ- တရားထိုင်ရာ၌ ကိုယ်ခန္ဓာ တောင့်တင်းမနေဘဲ စိတ်တိုင်းကျ သက်တောင့်သက်သာ ထိုင်နိုင်ခြင်း။)

 **၄။ ပဒဋ္ဌာန် **

* **နူးညံ့သော ထိုရုပ်များ (`မုဒုရူပ`):** မုဒုတာ၏ အနီးကပ်ဆုံး အကြောင်းတရားမှာ ထိုနူးညံ့မှု လက္ခဏာနှင့် ပြည့်စုံနေသော ရုပ်တရားများ ကိုယ်တိုင်ပင် ဖြစ်သည်။ (ဆိုလိုသည်မှာ ၎င်းနှင့်အတူဖြစ်သော လဟုတာ၊ ကမ္မညတာ နှင့် အခြား အကြောင်းတရားများလည်း ပါဝင်သည်။)

### အခြား သိမှတ်ဖွယ်ရာများ
* **မူလအကြောင်း:** စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရ ဟူသော အကြောင်းသုံးပါးကြောင့်သာ ဖြစ်သည်။ ကံကြောင့်ဖြစ်သော ကမ္မဇရုပ်တို့၌ မုဒုတာ မရှိပါ။
* **အတူဖြစ်မှု:** လဟုတာ (ပေါ့ပါးခြင်း)၊ ကမ္မညတာ (အမှု၌ ခံ့ညားခြင်း) တို့နှင့် အမြဲတစေ အတူတကွ ဖြစ်ပေါ်သည်။
* **ဖြစ်ပေါ်ရန် အခြေအနေ:** စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရ မျှတညီညွတ်သော အခါ၌သာ ဖြစ်ပေါ်သည်။ အကြောင်းတရားများ မမျှတ၍ ဓာတ်များ ချောက်ချားလျှင် (အထူးသဖြင့် ပထဝီဓာတ် ဖောက်ပြန်လျှင်) မဖြစ်ပေါ်နိုင်ဘဲ ရုပ်များ တောင့်တင်း လျော့ရဲသွားတတ်သည်။
* **တည်ရှိရာ:** သက်ရှိသတ္တဝါ၊ အထူးသဖြင့် ကာမဘုံသားတို့၌သာ ဖြစ်သည်။ သက်မဲ့အရာဝတ္ထု နှင့် ရူပဗြဟ္မာဘုံတို့၌ မရှိပါ။
* **ဥပမာ:** ကောင်းစွာ နယ်ထားသော သားရေသည် နူးညံ့ပျော့ပျောင်းသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ (ဤဥပမာသည် နူးညံ့ပျော့ပျောင်းသည့် သဘောတူညီမှုကိုသာ ပြခြင်းဖြစ်ပြီး သားရေ၌ မုဒုတာရုပ် အမှန်တကယ် ရှိသည်ဟု မဆိုလိုပါ။)

အချုပ်အားဖြင့် ရူပဿ မုဒုတာသည် စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရ မျှတမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ရုပ်တရားတို့၏ နူးညံ့ပျော့ပျောင်း၍ ကိုယ်အမူအရာ ကိစ္စတို့၌ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်သော သဘောကို ဖော်ပြသည့် ဝိကာရရုပ် တစ်မျိုး ဖြစ်ပါသည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* ၂၃။ ရူပဿ မုဒုတာ
 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ဝိပဿနာ
ရုရှားကျူးကျော်စစ်ကာလ ယူကရိန်း ယဉ်ကျေးမှု

thumb|ဝိုင်းရံခြင်းမခံရမီ Chernihiv ရှိ ပြည်သူ့ စာကြည့်တိုက် ။
ရုရှားနိုင်ငံသည် ယူကရိန်းနိုင်ငံအပေါ် ကျူးကျော်စစ်ကို ၂၀၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သည်။ ယင်းသည် ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သော ရုရှား-ယူကရိန်း စစ်ပွဲ၏ အကြီးမားဆုံး အရှိန်မြှင့်တင်မှု ဖြစ်သည်။ ဤစစ်ပွဲသည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်နောက်ပိုင်း ဥရောပတိုက်တွင် အကြီးမားဆုံး ထိုးစစ်ဆင်မှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။  တိုက်ပွဲအတွင်း ယူကရိန်းနိုင်ငံတစ်ဝန်း အထိခိုက်အပျက်အစီး များပြားခဲ့ကာ ယူကရိန်း ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များလည်း ပါဝင်သည်။  ဤသို့ ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်‌နေရာ ၅၀၀ ကျော်ကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ဖျက်ဆီးခြင်းနှင့် လုယက်ခြင်းတို့ကို စစ်ရာဇဝတ်မှု အနေဖြင့် သတ်မှတ်သည်။ ယူကရိန်းယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးကလည်း ထိုလုပ်ရပ်များကို ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု အဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။

## ဥပဒေပိုင်းဆိုင်ရာ အကာအကွယ်များ 
ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ပိုင်ဆိုင်မှုသည် နိုင်ငံတကာ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ဥပဒေအောက်တွင် အထူးကာကွယ်မှု ရရှိသည်။ ဂျနီဗာကွန်ဗင်းရှင်းနှင့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားမှုတွင် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အကာအကွယ်ပေးရေးဆိုင်ရာ Hague သဘောတူညီချက် (ယူကရိန်းနှင့် ရုရှားနှစ်နိုင်ငံစလုံးတွင် အကျုံးဝင်သည်) အရ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများသည် ၎င်းတို့၏ စစ်ရေးအားထုတ်မှုကို ပံ့ပိုးရန်အတွက် သမိုင်းဝင် အထိမ်းအမှတ်အဆောက်အအုံများကို အသုံးပြုခြင်း၊ သို့မဟုတ် ထိုအဆောက်အအုံများကို ရန်ငြိုးဖွဲ့စရာ လက်တုံ့ပြန်စရာအရာများအဖြစ် ပြုလုပ်ခြင်းမပြုရန် တားမြစ်ထားသည်။ Hague ကွန်ဗင်းရှင်း၏ ဒုတိယပရိုတိုကောသည် အခြားရွေးချယ်စရာနည်းလမ်း မရှိသောအခါမှ "မဖြစ်မနေလိုအပ်သော စစ်ရေးလိုအပ်ချက်" အတွက်သာ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ပိုင်ဆိုင်မှုများအပေါ် တိုက်ခိုက်ခြင်းကို ခွင့်ပြုပါသည်။ ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များကို တိုက်ခိုက်ခြင်းသည် စစ်ရာဇဝတ်မှုမြောက်ပြီး နိုင်ငံတကာရာဇဝတ်ခုံရုံးတွင် တရားစွဲဆိုနိုင်သည်။

## ထင်ရှားသော အထိမ်းအမှတ်နေရာများ 
ယူကရိန်းတွင် Kyiv ရှိ စိန့်ဆိုဖီယာဘုရားကျောင်း၊ Kyiv-Pechersk Lavra နှင့် Lviv လေးပုံတစ်ပုံတစ်ခုလုံး အပါအဝင် United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organization (UNESCO) ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်းဝင်နေရာ ခုနစ်ခုရှိသည်။ Kharkiv၊ Mykolaiv နှင့် Chernihiv ရှိ နောက်ထပ်နေရာများကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်းသွင်းရန် ထည့်သွင်းစဉ်းစားထားသော်လည်း ကျူးကျော်မှုမတိုင်မီအထိ မထည့်သွင်းရသေးပါ။

2022 ခုနှစ် ဧပြီလနှောင်းပိုင်းတွင် ယူကရိန်းမှ ရေအောက်နစ်မြုပ်ပျက်စီးသွားသည့် ရုရှား ကရူဇာစစ်သင်္ဘောကြီး Moskva ကို "ရေအောက်ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်" နေရာအဖြစ် စာရင်းသွင်းခဲ့ကြောင်း Politico မှ အစီရင်ခံခဲ့သည်။

## ထိန်းသိမ်းရေး ကြိုးပမ်းမှုများ 
### ပြည်တွင်း 
Kyiv ရှိ ယူကရိန်းနိုင်ငံသမိုင်းပြတိုက်၏ ဒါရိုက်တာ Fedir Androshchuk သည် ပြတိုက်အား တိုက်ခိုက်ခြင်းနှင့် လုယက်ခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်နှစ်ဦးနှင့်အတူ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ Vinnytsia၊ Zhytomyr၊ Sumy နှင့် Chernihiv ရှိ ပြတိုက်လေးခုမှ အဓိက ပြပွဲများကိုလည်း ဖယ်ရှား၊ သိမ်းဆည်းကာ ကာကွယ်နိုင်ခဲ့ကြောင်း Androschuck မှ အစီရင်ခံတင်ပြခဲ့သည်။ Vinnytsia ရှိ ပြတိုက်ကိုမူ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများအတွက် အိမ်ရာအဖြစ် ပြောင်းလဲအသုံးပြုထားသည်။ ယူကရိန်းအနောက်ပိုင်းရှိ Ivano-Frankivsk ခေတ်ပြိုင်အနုပညာစင်တာတွင် အခြေစိုက်သည့် အနုပညာရှင်စုပေါင်းအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့သည် ပံ့ပိုးမှုအနည်းငယ်ဖြင့် အခြေခံလူတန်းစား အနုပညာနေရာများမှ လက်ရာများကို ဘေးလွတ်ရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းထိန်းသိမ်းရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ထိုစုပေါင်းအဖွဲ့သည် လျှို့ဝှက်နေရာများတွင် သိုလှောင်ရုံအများအပြားကို ဖန်တီးခဲ့ပြီး Kyiv၊ Mariupol၊ Odesa၊ Zaporizhzhya နှင့် အခြားသောမြို့များရှိ ပြခန်းများမှ အနုပညာလက်ရာများကို ရွေ့ပြောင်းပေးခဲ့သည်။

## References
ကြိယာစိတ်

**ကြိယာစိတ်** ဆိုသည်မှာ ကုသိုလ်အကျိုး၊ အကုသိုလ်အကျိုးကို ဖြစ်စေသည့် ကံတရားအဖြစ်သို့ မရောက်ဘဲ၊ ပြုလုပ်ကာမျှ၊ ကိစ္စပြီးကာမျှ ဖြစ်သောစိတ်ကို ဆိုလိုသည် (`ကိရိယာတိ ကရဏမတ္တံ`)။ ၎င်းသည် ကုသိုလ်လည်းမဟုတ်၊ အကုသိုလ်လည်းမဟုတ်၊ ကံ၏အကျိုး (ဝိပါက်) လည်း မဟုတ်သော စိတ်အမျိုးအစား ဖြစ်သည် (`နေဝ ကုသလာ နာကုသလာ န စ ကမ္မဝိပါကာ`)။ သက်ဆိုင်ရာ ကိစ္စပြီးမြောက်ရုံသက်သက် ဖြစ်ပေါ်လာသောကြောင့် "ကြိယာ" ဟု ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။

### ဝိပဿနာအရှုခံ နာမ်တရား
ဝိပဿနာရှုမှတ်ရာတွင် ရုပ်တရားရော နာမ်တရားပါ နှစ်မျိုးလုံးကို သိမ်းဆည်းရှုမှတ်ရန် လိုအပ်ကြောင်း ကျမ်းဂန်များက ညွှန်ပြပါသည်။ ဝိပဿနာ၏ အရှုခံဖြစ်သော နာမ်တရားများတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် လောကီစိတ် (၈၁) ပါး နှင့် ယင်းတို့နှင့် ယှဉ်သော စေတသိက်များ ပါဝင်သည်။ (လောကုတ္တရာစိတ်များမှာ မရရှိသေးသဖြင့် ပုထုဇန်၊ သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အရှုခံအာရုံ မဖြစ်နိုင်ပါ။)

### ကြိယာစိတ် အမျိုးအစား နှင့် ဝိပဿနာအရှုခံ
လောကီစိတ် (၈၁) ပါးတွင် ကြိယာစိတ် အချို့ ပါဝင်သော်လည်း၊ ဝိပဿနာရှုမှတ်သူ ပုထုဇန်၊ သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့အတွက် အားလုံးသည် အရှုခံအာရုံ မဟုတ်ကြပါ။

 ၁။ **ပုထုဇန်၊ သေက္ခတို့၏ အရှုခံဖြစ်သော ကြိယာစိတ်များ:**
* **ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ် (၁):** အာရုံငါးပါးကို ဆင်ခြင်ကာမျှ စိတ် (မနောဓာတ်တွင် ပါဝင်သည်)။
* **မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ် (၁):** မနောဒွါရ၌ အာရုံကို ဆင်ခြင်ကာမျှ စိတ် (မနောဝိညာဏဓာတ်တွင် ပါဝင်သည်)။
ဤ အဟိတ်ကြိယာစိတ် (၂) ပါးသည် ပုထုဇန်၊ သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ သန္တာန်၌ အာရုံကို ဆင်ခြင်သည့် ကိစ္စအဖြစ် ဖြစ်ပေါ်နိုင်သဖြင့် ဝိပဿနာရှုမှတ်ရာတွင် အရှုခံနာမ်တရားအဖြစ် ပါဝင်ပါသည်။

 ၂။ **ရဟန္တာတို့၌သာ ဖြစ်သော ကြိယာစိတ်များ (ပုထုဇန်၊ သေက္ခတို့၏ အရှုခံ မဟုတ်သော):**
* **ဟသိတုပ္ပါဒ်စိတ် (၁):** ရဟန္တာအရှင်မြတ်တို့ ပြုံးတော်မူသောအခါ ဖြစ်သောစိတ်။
* **မဟာကြိယာစိတ် (၈):** ရဟန္တာတို့၏ သန္တာန်၌ ကုသိုလ်ဇောနေရာတွင် အစားထိုးဖြစ်သော (ကံအကျိုးမပေးတော့သည့်) စိတ်။
* **ရူပါဝစရကြိယာစိတ် (၅):** ရဟန္တာတို့၏ ရူပဈာန်စိတ်။
* **အရူပါဝစရကြိယာစိတ် (၄):** ရဟန္တာတို့၏ အရူပဈာန်စိတ်။
ဤ ကြိယာစိတ် (၁၈) ပါးသည် ကိလေသာကုန်ပြီးသော ရဟန္တာအရှင်မြတ်ကြီးတို့၏ သန္တာန်၌သာ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သဖြင့်၊ ဝိပဿနာရှုမှတ်နေသော ပုထုဇန်နှင့် သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့အတွက် အရှုခံအာရုံ နာမ်တရားများတွင် **မပါဝင်ပါ**။

အချုပ်အားဖြင့် ကြိယာစိတ်သည် ကံအကျိုးကိုမပေးသော၊ ကိစ္စပြီးရုံသက်သက် ဖြစ်သောစိတ်ဖြစ်ပြီး၊ အာဝဇ္ဇန်းစိတ် (၂) ပါးမှလွဲ၍ ကျန်ကြိယာစိတ်များသည် ရဟန္တာမဟုတ်သူတို့အတွက် ဝိပဿနာအရှုခံအာရုံ မဟုတ်ကြောင်း မှတ်သားရမည် ဖြစ်ပါသည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* ကြိယာစိတ်များ - သတိပြုရန်
 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ဝိပဿနာ
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ခရိုင်များ

ဂျပန်နိုင်ငံကို စီရင်ပိုင်ခွင့်နှင့် အုပ်ချုပ်မှုပိုင်းဆိုင်ရာ ပထမအဆင့်အဖြစ် အမျိုးသားအစိုးရ၏အောက်တွင် တိုက်ရိုက်ရှိသော စီရင်စု သို့မဟုတ် ခရိုင် ၄၇ ခု (, , ) ဖြင့် ပိုင်းခြားထားသည်။ ၎င်းတို့တွင် ခရိုင် ၄၃ ခု (, *ခဲန်*)၊ မြို့ပြစီရင်စု ၂ ခု (, *ဖူ*: အိုဆာကာ နှင့် ကျိုတို)၊ ဒေသဆိုင်ရာစီရင်စု ၁ ခု (, *ဒိုး*: ဟော့ကိုင်းဒိုး) နှင့် မက်ထရိုပိုလစ် ၁ ခု (, *တို*: Tokyo) တို့ ပါဝင်သည်။

၁၈၆၈ ခုနှစ်တွင် မေဂျီ ဖူဟန်ကန်း ဆန်ချီဆေး (Meiji *Fuhanken sanchisei*) အုပ်ချုပ်ရေးသည် ယခင်ရှိုဂွန်နိတ် (shogunate) က တိုက်ရိုက်ထိန်းချုပ်ခဲ့သော နိုင်ငံ၏ဒေသများနှင့် အာအီဇု/ဝါကာမတ်ဆု (Aizu/Wakamatsu) ကဲ့သို့သော အစိုးရသစ်ကို လက်အောက်မခံသေးသည့် သူပုန်များ/ရှိုဂွန်နိတ်သစ္စာခံနယ်မြေများရှိ မြို့ပြနှင့် ကျေးလက်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများ (*bugyō*, *daikan* စသည်) ကို အစားထိုးရန်အတွက် ပထမဆုံး စီရင်စုများ (မြို့ပြဖူ နှင့် ကျေးလက်ကန်း) ကို ဖန်တီးခဲ့သည်။ ၁၈၇၁ ခုနှစ်တွင် ကျန်ရှိသော ဖယ်ဒရယ်နယ်မြေများ (*han*) အားလုံးကိုလည်း ခရိုင်များအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့ရာ ခရိုင်များက နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးကို ပိုင်းခြားထားခဲ့သည်။ နယ်မြေပေါင်းစည်းမှု လှိုင်းများစွာဖြင့် ယနေ့ခေတ် ခရိုင် ၄၇ ခုကို ရာစုနှစ်အစောပိုင်းတွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ အများစုမှာ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ရှေးဟောင်း ရစ်ဆုယိုး (ritsuryō) ပြည်နယ်များနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည်။

## ကိုးကား
အတိပရိတ္တာရုံဝီထိ

အတိပရိတ္တာရုံ ဆိုသည်မှာ **အလွန်ကဲဆုံး အားနည်းသော** အဆင်း၊ အသံ၊ အနံ့၊ အရသာ၊ အတွေ့ ဟူသော ပဉ္စာရုံ တစ်ခုခု ဖြစ်သည်။
* ဤအာရုံသည် ဖြစ်ပေါ်ပြီး၍ ဌီအခိုက်သို့ ရောက်ရှိသော်လည်း အလွန် အားနည်းလွန်းသောကြောင့် ၎င်း၏ သက်တမ်းသည် အလွန် တိုတောင်းလှသည်။
* ၎င်းသည် တဒါရုံ၊ ဇော တို့ ဖြစ်ပေါ်ရန် လုံလောက်သော အချိန်အထိ မတည်မြဲနိုင်ရုံ သာမက၊ ဝုဋ္ဌောစိတ် ဖြစ်ပေါ်ရန် အချိန်အထိပင် မတည်မြဲနိုင်ပါ။
* စင်စစ်မှာမူ၊ အာရုံသည် သက်ဆိုင်ရာ ဒွါရ (ဥပမာ - စက္ခုဒွါရ) နှင့် မနောဒွါရတို့၌ ထင်ရှားလာသော်လည်း (သို့မဟုတ် ထင်လု ထင်ခင် ဖြစ်သော်လည်း)၊ **ဘဝင်စိတ် အစဉ်ကို ဖြတ်တောက်၍ ဝီထိစိတ် အစဉ်ကို စတင်ပေးမည့် ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ် မဖြစ်ပေါ်နိုင်မီ** မှာပင် ၎င်းအာရုံသည် သက်တမ်းစေ့၍ ချုပ်ပျောက်သွားပါသည်။
* အာရုံသည် အလွန်အားနည်း၍ ချုပ်ခါနီးမှသာ ဒွါရ၌ ထင်လာသောကြောင့်၊ ထင်သည့်အချိန်မှ စ၍ ရေတွက်လျှင် ၎င်း၏ ကျန်ရှိသော သက်တမ်း (တည်မြဲချိန်) သည် အလွန်ပင် နည်းပါးနေပြီ ဖြစ်သည်။ ထိုသို့သော အာရုံကို အတိပရိတ္တာရုံဟု ခေါ်သည်။

### အတိပရိတ္တာရုံ "ဝီထိ" (ဝီထိ မဖြစ်ပေါ်ပုံ)
* အာရုံသည် ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ် မဖြစ်ပေါ်မီမှာပင် ချုပ်ပျောက်သွားသောကြောင့်၊ ဝီထိစိတ်အစဉ်သည် **လုံးဝ စတင် ဖြစ်ပေါ်ခြင်း မရှိတော့ပါ။** (ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း၊ ပဉ္စဝိညာဏ်၊ သမ္ပဋိစ္ဆာန်း၊ သန္တီရဏ၊ ဝုဋ္ဌော၊ ဇော၊ တဒါရုံ စသည့် ဝီထိစိတ် တစ်ခုမှ မဖြစ်ပါ။)
* အာရုံသည် ဒွါရ၌ လာ၍ တိုက်ခတ်သောကြောင့် **ဘဝင်စိတ်သည် အနည်းငယ် လှုပ်ရှားသွားရုံ (ဘဝင်္ဂစလန ဖြစ်ရုံ)** သာ ရှိပါသည်။ ဘဝင်အစဉ် ပြတ်တောက်ခြင်း (ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ) မဖြစ်ပါ။
* ထိုသို့ ဘဝင်အနည်းငယ် လှုပ်ရှားပြီးနောက်၊ စိတ်သည် ဘဝင်အစဉ်အတိုင်းသာ ဆက်လက် ဖြစ်နေပါသည်။

### ဝီထိ၏ အမည်များ
ဤသို့ ဝီထိစိတ်များ လုံးဝ မဖြစ်ပေါ်ဘဲ ဘဝင်လှုပ်ရုံသာရှိသော အဖြစ်ကို ကျမ်းဂန်များ၌ အောက်ပါအတိုင်း အမည်ပေးထားသည်-

* **မောဃဝါရ:** အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟကျမ်းက ဤအဖြစ်ကို "မောဃဝါရ" ဟု ခေါ်သည်။ "မောဃ" မှာ အချည်းနှီး၊ အကျိုးမဲ့ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး၊ ဝီထိစိတ်များ လုံးဝ ဖြစ်ပေါ်မလာသောကြောင့် "အချည်းနှီးဖြစ်သော အလှည့်/ဝါရ" ဟု ဆိုလိုသည်။
* **ပထမ မောဃဝါရ:** အဘိဓမ္မာ အဋ္ဌသာလိနီ အဋ္ဌကထာက ဤအဖြစ်ကို "ပထမမြောက် အချည်းနှီးဖြစ်သော အလှည့်/ဝါရ" ဟု ပိုမို တိကျစွာ အမည်ပေးသည်။ ဝီထိစိတ်များ လုံးဝ ကင်းဆိတ်သောကြောင့် "မောဃဝါရ" ဟု ခေါ်ဆိုရခြင်း ဖြစ်သည်။ (ဒုတိယ မောဃဝါရမှာ ပရိတ္တာရုံဝီထိ၊ တတိယ မောဃဝါရမှာ မဟန္တာရုံဝီထိ ဖြစ်သည်။)

### အချုပ်
အတိပရိတ္တာရုံ ဝီထိ ဆိုသည်မှာ အာရုံသည် အလွန်ကဲဆုံး အားနည်းသောကြောင့် ဒွါရ၌ ထင်ရှားလာသော်လည်း ဝီထိစိတ်အစဉ် စတင်ရန် လုံလောက်သော အချိန်အထိ မတည်မြဲနိုင်ဘဲ၊ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ် မဖြစ်ပေါ်မီမှာပင် ချုပ်ပျောက်သွားသဖြင့် ဝီထိစိတ်များ လုံးဝမဖြစ်ဘဲ ဘဝင်စိတ် လှုပ်ရှားရုံမျှသာ ဖြစ်ပေါ်သည့် အခြေအနေကို ခေါ်ဆိုပါသည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* အတိပရိတ္တာရုံ ဝီထိ
 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ဝိပဿနာ
ရန်ဒန်တန်းဂျင်းဂဝဘူတာ

**ရန်ဒန်တန်းဂျင်းဂဝဘူတာ** (嵐電天神川駅, Randen-Tenjingawa-eki)  သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုမြို့၊ အုခယောရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤမီးရထားဘူတာသည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာတွင် စတင်ပြီး အရရှိယာမဘူတာတွင် ခရီးစဉ်အဆုံးသတ်သည့် ရန်ဒန်အရရှိယာရထားလိုင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။

ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ
လီဂျူဟို

**လီဂျူဟို**(, ၁၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၆၁ ~ )သည် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခ တစ်ဖြစ်လဲ နိုင်ငံရေးသမားဖြစ်သည်။ ဂယောင်းမြောက် ချီလ်ဂို့ဂ်(ယခု ဒယ်ဂူမြို့ ချီလ်ဂို့ဂ်နယ်) ဇာတိဖြစ်သည်။

၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် လူမှုရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် ပညာရေးဝန်ကြီးဖြစ်လာခဲ့ပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ် မေလ ၂ ရက်နေ့မှ စတင်၍ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ ယာယီ သမ္မတတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်နေဆဲ ဖြစ်သည်။

## မိသားစု 
* ဇနီး : ဘတ်ဂ်အွန်းဂျင်း
* သားသမီး : သမီး ၁ ဦး

## ပြင်ပ လင့်ခ် 
*  KDI ပါမောက္ခ ရီဂျူဟို

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၁၉၆၁ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ ယာယီသမ္မတများ
ကဏ္ဍ:ဂျောန်ဂျူ ရီနွယ်
အရိဆုဂဝဘူတာ

**အရိဆုဂဝဘူတာ** (有栖川駅, Arisugawa-eki) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုမြို့၊ အုခယောရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။

ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ
ကာမသျှတ္တရ

***ကာမသျှတ္တရ*** (; ; , , ) သည် ရှေးဟောင်း အိန္ဒိယ ဟိန္ဒူ သင်္သကရိုက်စာပေ ဖြင့် ရေးသားထားသော လိင်မှုရေးရာ၊ ရမ္မက်နိုးကြွစသော ကျမ်းစာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဝဆျာယဏ ရေးသားခဲ့သော *ကာမသျှတ္တရ*သည် လိင်ဆက်ဆံမှုနည်းလမ်းနှင့် ဆက်ဆံမှုပုံစံများကို ဖော်ပြထားရုံသာမက ကောင်းမွန်စွာ ဘဝနေထိုင်နည်း၊ အချစ်၏ သဘောသဘာဝ၊ လက်တွဲဖော်ရှာဖွေခြင်း၊ လိင်မှုဘဝကို ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် အခြားသော ခံစားမှုအခြေခံသည့် အကြောင်းအရာများ ပါဝင်သည်။ ယင်းသည် *သျှတ္တရ*ဟုခေါ်သော ပညာရပ်ကို အခြေခံ၍ ရေးသားထားသောကျမ်းဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:လိင်မှုနည်းလမ်းများ
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယစာပေ
၂၀၂၅ ခုနှစ် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲ

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဖရန်စစ် ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီးနောက် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးအသစ်တစ်ပါးကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ရန်အတွက် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၇ ရက်နေ့တွင် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲ (papal conclave) ကို စတင်ကျင်းပခဲ့ပါသည်။ မဲပေးခွင့်ရှိသော ကာဒီနယ် ဘုန်းတော်ကြီး ၁၃၅ ပါးအနက် နှစ်ပါးမှလွဲ၍ ကျန်အားလုံး တက်ရောက်ခဲ့ကြပါသည်။ ထို့ကြောင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရရန် လိုအပ်သော သုံးပုံနှစ်ပုံအထက် အများစုမဲဖြစ်သည့် ၈၉ မဲ လိုအပ်ပါသည်။

## အချိန်နှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ 
ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဘက်နဒစ် ၁၆ က ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ပြင်ဆင်ဖြည့်စွက်ခဲ့သော ၁၉၉၆ ခုနှစ်ထုတ် တမန်တော်ဆိုင်ရာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ *Universi Dominici gregis* အရ၊ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး၏ ရာထူးနေရာ လစ်လပ်သွားသည့်အခါ၊ အနည်းဆုံး ၁၅ ရက်စောင့်ဆိုင်းပြီးမှ ကာဒီနယ်များက ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးအသစ် ရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပရမည်ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင်၊ မဲပေးခွင့်ရှိသော ကာဒီနယ်များအားလုံး စောလျင်စွာ ရောက်ရှိနေပါက သို့မဟုတ် ကျင်းပရန် ရက်ရွှေ့ဆိုင်းသင့်သည့် လေးနက်သောအကြောင်းရင်းများ ပေါ်ပေါက်လာပါက၊ ကာဒီနယ်အဖွဲ့အနေဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲကို သတ်မှတ်ရက်ထက်စော၍ ကျင်းပနိုင်သည် သို့မဟုတ် ရာထူးလစ်လပ်ပြီး ရက်ပေါင်း ၂၀ ထက်မကျော်စေဘဲ နောက်သို့ရွှေ့ဆိုင်းနိုင်သည်။ 

၂၀၂၅ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၈ ရက်နေ့က ကျင်းပခဲ့သော ကာဒီနယ်များ၏ အထွေထွေညီလာခံ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ၊ အဆိုပါရွေးကောက်ပွဲကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် မေလ ၇ ရက်နေ့တွင် စတင်ကျင်းပခဲ့သည်။ 

## ရွေးကောက်ခံ ကာဒီနယ်ရဟန်းအမတ်များ 
လက်ရှိတွင် ကာဒီနယ် ၂၅၂ ပါးရှိပြီး၊ ၎င်းတို့အနက် အသက် ၈၀ မကျော်လွန်သော ရွေးကောက်ခံ ကာဒီနယ် ၁၃၅ ပါးသည် ပုပ်ရဟန်းမင်းကို ရွေးချယ်ရန် ကွန်ကလပ်တွင် စုဝေးကြမည်ဖြစ်သည်။ ဤကာဒီနယ်များသည် ကမ္ဘာ့ကက်သလစ်ချာ့ခ်ျ၏ ကျယ်ပြန့်သော ကိုယ်စားပြုမှုဖြစ်ပြီး၊ တိုက်ကြီးအသီးသီးမှ လာကြသည်။

## ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲ 
thumb|Sistine Chapel သို့သွားသောတံခါးများ (2014 ခုနှစ်ပုံ) သည် 5:46 တွင်ပိတ်ခဲ့သည်။&nbsp;မေလ ၇ ရက်နေ့ ညနေ

### နေ့ ၁ 
ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ရွေးချယ်မှု ပထမနေ့ မေ ၇ ရက်မှာ ထောင်နဲ့ချီတဲ့ ကက်သလစ် သာသနာဝင်တွေဟာ စစ္စတင်း ဘုရားရှိခိုးကျောင်းဆောင် မီးခိုးခေါင်းတိုင်က အချက်ပြ မီးခိုးကို စိန့်ပီတာရင်ပြင်မှာ စုဝေးစောင့်ဆိုင်းခဲ့ကြသည်။

ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ရွေးချယ်မှု ပထမနေ့တွင် အဖြေမထွက်ကြောင်း မီးခိုးမည်းဖြင့် အချက်ပြခဲ့သည်။

### နေ့ ၂ 
ရွေးကောက်ပွဲ၏ ဒုတိယနေ့သည် နံနက် ၁၀း၃၀ နာရီနှင့် မွန်းတည့် ၁၂း၀၀ နာရီတို့တွင် ဆက်တိုက် မဲပေးခြင်း နှစ်ကြိမ်ဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။ ပုပ်ရဟန်းမင်း မရွေးချယ်ရသေးသောကြောင့် ညနေ ၅း၃၀ နာရီနှင့် ည ၇း၀၀ နာရီတို့တွင် မဲပေးခြင်းများ ဆက်လက်ပြုလုပ်မည်ဖြစ်သည်။

မအောင်မြင်သော ရွေးကောက်ပွဲတိုင်းတွင် မီးခိုးထုတ်လွှတ်ရန် မလိုအပ်ပါ။ တစ်ခါတစ်ရံ မဲပေးမှု နှစ်ကြိမ်မှ မဲလက်မှတ်များကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း မီးရှို့ကြသည်။

## မဲပေးမှု အသုတ်များ 
*အောက်တွင် ဖော်ပြထားသော အချိန်များသည် UTC+2 (ဗဟိုဥရောပဒေသ နွေရာသီစံတော်ချိန်) အတိုင်းဖြစ်သည်။*​

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:လက်တင်ဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ
ကျော်ဟိုး

စတန့်မင်းသား ကျော်စိုး ဓားထိုးခံရ၍ ရုပ်တရက် ကွယ်လွန်သွားသောအခါ စတန့်ပရိသတ်များသည် မိမိတို့ အကြိုက်ဆုံး မင်းသားတစ်ဦး ဆုံးရှုံးရခြင်းအတွက် ကျော်စိုးကဲ့သို့ မင်းသားမျိုး အစားထိုး၍ ရတော့မည်မဟုတ်ဟု ယူဆမိကြပြီး ဝမ်းနည်းကြေကွဲမဆုံး ရှိကြတော့၏။

ထို့ကြောင့် ဗြိတိသျှဘားမား ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီသည် ရုတ်တရက် ခါးပြတ်သွားသော စတန့်မင်းသားနေရာတွင် အစားထိုးနိုင်ရန် ပထမဆုံး စတန့်ဒါရိုက်တာ အမည်ခံယူသူ ဒါရိုက်တာ ဆရာရွှေနှင့် တိုင်ပင်ကြပြီးလျှင် မြင်းစီး၊ မော်တော်ဆိုင်ကယ်စီး ကျွမ်းကျင်ပြီးကြမ်းကြမ်းရမ်းရမ်း ပါဝင်သရုပ်ဆောင်နိုင်သူ တစ်ဦးအမြန်အလိုရှိကြောင်း ကုမ္ပဏီမှ နှစ်သက်ရွေးချယ်ခြင်း ခံရလျင် ဆုငွေ ၁၀၀ လည်း ချီးမြှင့်မည်ဖြစ်ကြောင်းကို သတင်းစာများ၌ ကြော်ငြာထည့်ကြ၏။ ထိုကြော်ငြာကို အကြောင်းပြု၍ မကြာမီ စတန့်မင်းသား ကျော်ဟိုးဟူ၍ ရဲရဲတောက် ရုပ်ရှင်သူရဲကောင်းတစ်ဦး ပေါ်ထွန်းလာခဲ့လေသည်။

ရန်ကုန်မြို့၊ သာယာကုန်းရပ်ကွက်နေ အဘ ဦးဘကြုပ်၊ အမိဒေါ်နန်းခါ တို့မှ ၁၂၆၅-ခု၊ တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း (၉)ရက်၊ ခရစ် ၁၉၀၃-ခု၊ အောက်တိုဘာလ ၂၈ ရက်၊ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ငယ်နာမည် မောင်လှမောင် ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၁၉၀၃ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား သရုပ်ဆောင်များ
ပရိုတက်စတင့်

**ပရိုတက်စတင့်ဝါဒ** () သည် ခရစ်ယာန်ဘာသာ၏ ပုံသဏ္ဌာန်တစ်မျိုးနှင့် ကျင့်စဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ၁၆ ရာစုအစောပိုင်းတွင် မြောက်ပိုင်းဥရောပ၌ စတင်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ၎င်းတို့သည် ရိုမန်ကက်သလစ်ဘာသာ၏ အချို့သောအရာများကို ဆန့်ကျင်ခဲ့ကြသည်။ အရှေ့ပိုင်း Orthodoxy ဘာသာနှင့် ရိုမန်ကက်သလစ်ဘာသာတို့နှင့်အတူ ပရိုတက်စတင့်ဝါဒသည် ခရစ်ယာန်ဘာသာရှိ အင်အားအကြီးဆုံး သုံးခုထဲမှ တစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။ ပရိုတက်စတင့်ဝါဒသည် ၎င်းအရေးပါလာသည့် ဒေသများ၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ ယုံကြည်မှုနှင့် စီးပွားရေးအပေါ် များစွာလွှမ်းမိုးခဲ့သည်။

"ပရိုတက်စတင့်ဝါဒ" ဟူသော စကားလုံး၏ မူလအစမှာ Speyer မြို့ညီလာခံ (၁၅၂၉) တွင် ဂျာမန်မင်းသားများနှင့် လွတ်လပ်သောမြို့များက မာတင်လူသာနှင့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး (Reformation) အား ဆန့်ကျင်သည့် ညီလာခံ၏ ဘုရင်အမိန့်ကို ကန့်ကွက်ခြင်း သို့မဟုတ် "ဆန္ဒပြခြင်း" (protested) မှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ဂျာမနီရှိ လူသာရန်ဂိုဏ်းဝင်များက ၎င်းကို စတင်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ဆွစ်နှင့် ပြင်သစ်တို့ကမူ **ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး** (Reformed) ဟူသော စကားလုံးကို ပိုမိုအသုံးပြုခဲ့ကြသည်။

အင်္ဂလီကန်ဂိုဏ်းဝင်များကမူ Catholic, Reformed နှင့် Protestant ဟူသော စကားလုံးများကို အသုံးပြုကြသော်လည်း အင်္ဂလီကန်ချာ့ချ်သည် ရိုမန်ကက်သလစ်ချာ့ချ်မှ ခွဲထွက်ခဲ့သော်လည်း အယူဝါဒအများစုကို ထိန်းသိမ်းထားသောကြောင့် ပရိုတက်စတင့်ဝါဒ၏ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် အမြဲတမ်း မသတ်မှတ်ကြပေ။

ဘာသာရေးပါမောက္ခနှင့် ဘုန်းတော်ကြီးတစ်ပါးဖြစ်သူ မာတင်လူသာ (Martin Luther) က ချာ့ချ်သည် မူလအမြစ်သို့ ပြန်သွားသင့်ပြီး သမ္မာကျမ်းစာတွင် ရေးသားထားသည်များကို ပိုမိုအလေးထားသင့်သည် (Sola scriptura - ကျမ်းစာသာလျှင်) ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ လူသာသည် ချာ့ချ်သည် မူလသွန်သင်ချက်များနှင့် အလွန်ဝေးကွာသွားပြီဟု ထင်မြင်ခဲ့သည်။ သူသည် ထိုအချိန်က ကက်သလစ်ချာ့ချ်၏ သွန်းအခြေအနေနှင့် ပတ်သက်၍ အချက် ၉၅ ချက်ပါသော ကျမ်းကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ အချို့က သူသည် ယင်းကျမ်းကို ဝစ်တင်ဘာ့ဂ် (Wittenberg) ရှိ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတံခါးတွင် ကပ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသော်လည်း အချို့ကမူ မှန်ကန်မှုမရှိဟု ဆိုကြသည်။ အချက် ၉၅ ချက်ပါသော ကျမ်းကို ၁၅၁၆ သို့မဟုတ် ၁၅၁၇ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုကျမ်းနှင့်အတူ သူသည် ပရိုတက်စတင့်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကို စတင်ခဲ့သည်။

နောက်လိုက်များစွာရှိသော ပရိုတက်စတင့်ချာ့ချ်များမှာ-

* လူသာရန်ချာ့ချ် (Lutheran Church)
* ကယ်လ်ဗင်နစ်ချာ့ချ် (Calvinist Church)
* Baptists (နှစ်ခြင်းအသင်းတော်များ)
* Pentecostals (ပန်တီကော့စတယ်အသင်းတော်များ)

မကြာခဏ ပါဝင်သော်လည်း အမြဲတမ်းမဟုတ်သည်များမှာ-

* အင်္ဂလီကန်ချာ့ချ် (Church of England): အဋ္ဌမမြောက် ဟင်နရီဘုရင်သည် ရိုမန်ကက်သလစ်ချာ့ချ်မှ ခွဲထွက်ခဲ့သည်။ သူသည် Catherine of Aragon နှင့် ကွာရှင်းလိုသော်လည်း ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးက ကွာရှင်းခွင့်မပြုခဲ့ပေ။ ဟင်နရီဘုရင်သည် အင်္ဂလန်ချာ့ချ်ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းကို ရိုမန်ကက်သလစ်ဘာသာနှင့် ပရိုတက်စတင့်ဘာသာတို့ကြား အလယ်အလတ်လမ်းကြောင်းအဖြစ် တစ်ခါတစ်ရံ ရှုမြင်ကြပြီး ထို့ကြောင့် ပရိုတက်စတင့်ဝါဒမှ မကြာခဏ ဖယ်ထုတ်ထားတတ်သည်။ အကြောင်းမှာ အင်္ဂလန်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးတွင် အင်္ဂလန်ချာ့ချ်သည် ဘိရှော့ပ်၊ ဘုန်းတော်ကြီးနှင့် ဒိုင်ယာကွန်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော မူလကက်သလစ်ဓမ္မအမှုအပြင် အယူဝါဒနှင့် ဝတ်ပြုစည်းမျဉ်းအများစုကို ထိန်းသိမ်းထားခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အင်္ဂလီကန်ချာ့ချ် ဖြစ်ပေါ်လာစေသည့် အဓိကအချက်မှာ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးကို လုံးဝငြင်းပယ်ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ထို့ကြောင့် ရိုမန်ကက်သလစ်ချာ့ချ်ကို အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုအဖြစ် ငြင်းပယ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ခရစ်ယာန်ဘာသာ
ကဏ္ဍ:ခရစ်ယာန်ဂိုဏ်းများ
အုချိဟ ဆဆုခဲ

**အုချိဟ ဆဆုခဲ**()သည် မန်ဂါ 《နာရူတို》မှ ဇာတ်ကောင်ဖြစ်သည်။

: သစ်ရွက်ရွာရှိ သမိုင်းအခြေခံလည်း ကြီး ဂုဏ်သိက္ခာလည်း ကြီးသည့် အုချိဟ နင်ဂျာ မိသားစု မျိုးနွယ်ဝင်ဖြစ်ပြီး သစ်ရွက်ရွာ ရဲတပ်မှူး အုချိဟ ဟုကခုနှင့် အဆင့်မြင့် နင်ဂျာ အုချိဟ မိခိုတိုတို့၏ ဒုတိယသားဖြစ်သည်။ အစ်ကိုမှာ ပါရမီရှင် နင်ဂျာ အုချိဟ အိတချိဖြစ်သည်။ မူလက မိသားစုနှင့် ငြိမ်းချမ်းသော နေ့များတွင် နေထိုင်‌နေရင်း နင်ဂျာဖြစ်ခြင်းကို သဘောကျသော သာမန်ကောင်လေးတစ်ယောက်ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း အစ်ကို အိတချိက သစ်ရွက်ရွာတွင် နေထိုင်သည့် ဆဆုခဲမှ အပဖြစ်သော အုချိဟ မျိုးနွယ်တစ်ခုလုံးကို သုတ်သင်ပြီးနောက်တွင် ဆဆုခဲ၏ ဘဝမှာ ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ မျိုးရိုးကို ပျက်သုဉ်းစေသော အိတချိအပေါ် နက်ရှိုင်းသော ရန်လိုမုန်းတီးမှုကို သိမ်းဆည်းလျက် အစ်ကို ဖြစ်သူကို သူ၏ လက်ဖြစ် သတ်ကာ လက်စားချေရန်နှင့် မျိုးရိုးကို ပြန်လည်အသက်သွင်းရန်ဟူသော ရည်မှန်းချက်ကို ဆုပ်ကိုင်ထားသူ ဖြစ်သည်။
ရန်ဒန်ဆဂဘူတာ

**ရန်ဒန်ဆဂဘူတာ** (嵐電嵯峨駅, Randen-Saga-eki) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုမြို့၊ အုခယောရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။

ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ
ဂျုန်းအန်ရစ် ဗီးဗက်စ် အီ စစ္စလီယား

**ဂျုန်းအန်ရစ် ဗီးဗက်စ် အီ စစ္စလီယား** (ကက်တလန်: Joan Enric Vives i Sicília၊ ၁၉၄၉ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၄ မွေး) သည်၂၀၀၃ ခုနှစ်မှစတင်၍ အာဂျယ်လ်ဘိရှော့ဆရာတော် ရာထူးအလျောက်တာဝန်ယူရသော အင်ဒိုရာနိုင်ငံ ၏ ပူတွဲမင်းသား တစ်ပါးဖြစ်သော စပိန်နိုင်ငံ ကက်သလစ် ဘုန်းတော်ကြီး ဖြစ်ပါသည်။ သူသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်ကစပြီး ဂိုဏ်းချုပ်ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။

## အစောပိုင်း ဘာဝ 
၁၉၄၉ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၄ ခုနှစ်  ဘာစီလိုနာမြို့ မှာ သူသည် အသေးစား လက်လီရောင်းချအလုပ်ကိုင်သော ဖခင် ဖရန်စစ် ဗီးဗက်စ် အီ ပုံးစ် (ကက်တလန်: Francesc Vives i Pons) နှင့် မိခင် ကော်နီးလီယား စစ္စလီယား အီဘာညက်စ် (ကက်တလန်: Cornèlia Sicília Ibáñez) တို့၏ တတိယသားအဖြစ် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဂျုန်းအန်ရစ် အမည်ပေးပြီး ကက်တလန်လူမျိုး ဓလေ့ထုံစံအရ မိဘနာမည်များ ဗီးဗက်စ် နှင့် စစ္စလီယား ကိုပူပေါင်းပြီး မိသားစုအမည်အဖြစ်အမည်ပေးခဲ့သည်။ သူသည် ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် ကျမ်းစာသင်ကျောင်း သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး အနုပညာ၊ ဒဿနိကဗေဒနှင့် ဓမ္မပညာကို လေ့လာခဲ့သည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ဗီးဗက်စ်သည် ဇာတိနယ်ပယ် ဆန်တာမာရီယာ ဒယ်လ် တောလက် ဒယ်လ် ဘာစီလိုနာ (Santa Maria del Taulat de Barcelona) မှာရှိဘုရားကျောင်း၌ ဘုန်းကြီးတစ်ပါးအဖြစ် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။ 

၁၉၉၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၉ ရက်နေ့တွင် သူသည် ဘာစီလိုနာ၏ အရန်ဆရာတော်အဖြစ်နှင့် နိနာမြို့ ၏ ဘုန်းတော်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဒုတိယမြောက်ဂျွန်ပေါလ်သည် သူ့ကို ၂၀၀၁ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် အာဂျယ်လ်မြို့နယ် ၏ လက်ထောက်ခံဘိရှော့ဆရာတော် အဖြစ် ခန်အပ်ခံရသည်။

## မင်းသာဖြစ်လာခြင်း 
၂၀၀၃ ခုနှစ် မေလ 12 ရက်နေ့တွင် သူ၏ရှေ့တော် ဂျုန်း မာတီ အီ အလားနစ် အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် ဗီးဗက်စ် သည် အာဂျယ်လ်ဘိရှော့ဆရာတော် ရာထူးရပြီး အင်ဒိုရာနိုင်ငံ၏ ပူးတွဲမင်းသားနှစ်ပါး ရဲ့ တစ်ပါးဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ် ဇူလိုင် 2003 တွင် အင်တိုရာလာဗီလာမြို့ ဗောရဲတိုက် တွင် အင်တိုရာနိုင်ငံ၏ ပူးတွဲဖက်မင်းသားအဖြစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကျမ်းသစ္စာကျိန် ဆိုခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် မတ်လ ၁၉ ရက်နေ့မှာ ဗီးဗက်စ်ကို ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဘက်နဒစ် ၁၆ ဂိုဏ်းချုပ်ဘွဲ့ပေးခဲ့သည်။

ဗီးဗက်စ် အငြိမ်းစားယူရန်အသက် ၇၅ နှစ်မပြည့်ခင် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဖရန်စစ်သည် ဂျိုးဆက်လူဝီ ဆရာနို ပန်တီနက် (Josep-Lluis Serrano Pentinat)ကို အာဂျယ်လ် ၏ လက်ထောက်ခံဘိရှော့ဆရာတော်အဖြစ် ဗီးဗက်စ် အငြိမ်းစားယူခြင်းလက်ခန်ပြီးနောက် မင်းသားအဖြစ် နောက်ဆက်ခံရန် ခန်အက်ခဲ့သည်။ 

## နိုင်ငံရပ်ခြား ဂုဏ်ထူးဆောင် 
* :
** 80x80px Cross of the Seven Arms (၂၀၂၄ ဇူလိုင် ၁၀).
* :
** 80x80px Grand Cross of the Order of Christ (၂၀၁၀ မတ် ၅).
** 80x80px Grand Collar of the Order of Prince Henry (၂၀၂၄ အောက်တိုဘာ ၁၄).

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်များ 
* 

ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၄၉ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:ဘုရင်များ
ကဏ္ဍ:လက်ရှိ အချုပ်အခြာအာဏာရှိ မင်းများ