open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
လဲ့ဆန်းဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်

**လဲ့ဆန်းဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်** (; ) သည် ၂၃၃ ပေ (၇၁ မီတာ) ရှည်သည့် ကျောက်ဆင်းတု ဖြစ်သည်။
ထန် မင်းဆက်ကာလ ၇၁၃ နှင့် ၈၀၃ အကြားတွင် တည်ခဲ့သည်။ ကျောက်ထရံကို မျက်နှာပုံစံ ထွင်းထုထားသည်။ တရုတ်နိုင်ငံ တောင်ပိုင်း စီချွမ်ပြည်နယ်ရှိ မင်မြစ်နှင့် တာ့တုမြစ်တို့ ဆုံရာတွင် တည်ရှိသည်။ ကျောက်ဆင်းတုသည် အော်မေတောင်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင်ကာ တည်ရှိသည်။ မြစ်ရေသည် ရုပ်ပွားတော်၏ ခြေတော်များအောက်မှ စီးဆင်းလျက် ရှိသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံးနှင့် အရှည်ဆုံး ဗုဒ္ဓကျောက်ဆင်းတု ဖြစ်သည်။

အော်မေတောင် သဘာဝနေရာသည် လဲ့ဆန်းရုပ်ပွားတော် ရှိသည့် နေရာဖြစ်သည်။ ထိုနေရာကို ယူနက်စကိုက ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာတစ်ခုအဖြစ် ၁၉၉၆ ခုနှစ်ကတည်းက သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

## ထိခိုက်ပျက်စီးမှု
ရုပ်ပွားတော်သည် လျင်မြန်စွာ တိုးတက်လာသည့် နယ်ပယ်မှ ထုတ်လွှတ်သည့် ညစ်ညမ်းမှုများကို ခံခဲ့ရသည်။ ဆင်ဟွာသတင်းအေဂျင်စီက ထိုဒေသရှိ တရုတ်နိုင်ငံရှိ သဘာဝနှင့် အမွေအနှစ်နေရာများ၊ လဲ့ဆန်းရုပ်ပွားတော်တို့သည် ရာသီဥတု၊ လေညစ်ညမ်းမှု၊ ခရီးသွားထူထပ်မှုတို့ကြောင့် ထိခိုက်လျက်ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ အစိုးရကမူ ပြန်လည်ထိန်းသိမ်းသည့် လုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်မည်ဟု ကတိပေးခဲ့သည်။

## အရွယ်အစား
၂၃၃ ပေ မြင့်မားသည့် ရုပ်ပွားတော်သည် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား ထိုင်နေသည့်ပုံစံ ဖြစ်သည်။ လက်ချောင်းများသည် ဒူးခေါင်းပေါ်သို့ တင်ထားသည်။ ပခုံးများသည် ၂၈ မီတာ ကျယ်သည်။ အသေးဆုံးခြေသည်းသည် ထိုင်နေသည့်လူတစ်ယောက် အလွယ်တကူ ဝင်ဆံ့သည်။

## ရုပ်ပုံများ

File:Leshan da fo Flickr feet-head modified.jpg|မြစ်ထဲမှ မြင်ရသည့် ရုပ်ပွားတော်
File:Cliff Side-Leshan Giant Buddha.jpg|ရုပ်ပွားတော် ဘယ်ဘက် ကျောက်ချောက်ကမ်းပါး
Image:PRC17.jpg|အောက်ခြေမြေပြင်မှ မြင်ရသည့် ရုပ်ပွားတော်
Image:The Grand One - a. holdrinet.jpg|ရုပ်ပွားတော်ကို အထက်စီးမှ မြင်ရသည့် ပုံစံ
Image:Leshan giant buddha tour.jpg| ဦးခေါင်းတော်ကို လှေကားထက်မှ မြင်ရပုံ
File:Mount Emei Scenic Area, including Leshan Giant Buddha Scenic Area-111504.jpg|ရုပ်ပွားတော်သို့သွားရာ ကွေ့ကောက်သည့် လမ်း

## ကိုးကား
၂၀၁၁ ရန်ကုန်မြို့တွင်း ပေါက်ကွဲမှု

၂၀၁၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့မှ ရန်ကုန်မြို့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပြင်းထန်စွာ ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့မှုကို သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ထိုမီးလောင်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် အနည်းဆုံး လူ ၁၇ ဦးခန့်သေဆုံးခဲ့ပြီး လူ ၈၃ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ သေဆုံးမှုတွင် ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် လောင်ကျွမ်းခဲ့သော မီးများအား ငြှိမ်းသတ်သော မီးသတ်သမား ၅ ဦးလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ 

နိုင်ငံတော်ပိုင် ကုန်လောင်ရုံများမှ စတင်လောင်ကျွမ်းခဲ့သော မီးကို ငြှိမ်းသတ်နေစဉ်တွင် ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ သိမ့်သိမ့်တုန်သွားသော ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် အိမ်ခြေ အလုံး ၁၀၀ ကျော်၊ ကုန်လောင်ရုံ ၂၆ လုံးနှင့် ဘုန်းကြီးကျောင်း ၂ ခု ထိမှန်ပျက်ဆီးခဲ့ပြီး ထိုအထဲတွင် မီးသတ်ကား လေးစီးလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ ပေါက်ကွဲမှုသည် မြို့တစ်ခုလုံးအား ရိုက်ခတ်ခဲ့ပြီး လူအများ အိပ်ပျော်နေခြင်းမှ ဆောင့်နိုးသကဲ့သို့ ရှိခဲ့သည်။ ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ထိုနေရာတွင်  ကျယ်ကာ  နက်သော တွင်းနက်ကြီးတစ်ခုဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ 

နိုင်ငံတော်မှ ထိုကုန်လောင်ရုံများအား ငှားရမ်းခဲ့သော ပိုင်ရှင်နှစ်ဦးမှာ ထိုကုန်လောင်ရုံများတွင် အီလက်ထရောနစ်ပစ္စည်းများ၊ ဓာတုပစ္စည်းများနှင့် ဆေးဘက်ဝင်ပစ္စည်းများ သိုလှောင်ခဲ့ကြပြီး ကြောက်မက်ဖွယ်ရာ ပေါက်ကွဲမှုနှင့် မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့မှုတို့သည် ထိုအရာများကြောင့်ဟု မှတ်ယူခဲ့ကြသည်။

## ကိုးကား
ခတ္တမန္ဒုတောင်ကြား

ခတ္တမန္ဒုတောင်ကြားသည် နီပေါနိုင်ငံတွင် တည်ရှိပြီး ရှေးဟောင်း အာရှ ယဉ်ကျေးမှုလောကများ၏ လမ်းဆုံတွင် တည်ရှိကာ အရေးကြီးသော အထိမ်းအမှတ် အဆောက်အဦး အနည်းဆုံး ၁၃၀ ခန့် ရှိပြီး ဟိန္ဒူဘာသာ နှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာတို့၏ ဘုရားဖူးရာနေရာ အချို့လည်း ပါဝင်သည်။ တောင်ကြားအတွင်း ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ ၇ ခု ရှိသည်။ 

သမိုင်းကြောင်းအရ တောင်ကြားနှင့် ဆက်စပ်နေသော ဒေသများသည် နီပေါမန္တလ ဟု ခေါ်ဆိုသော နိုင်ငံတော် တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၁၅ ရာစုအထိ ၎င်း၏ မြို့တော်မှာ ဘာတပူမြို့ ဖြစ်ခဲ့ပြီး အခြားမြို့တော်နှစ်ခု ဖြစ်သော ခတ္တမန္ဒု နှင့် လာလစ်ပူ (ပတန်) မြို့တို့ မတည်ထောင်ခင် အထိပင် ဖြစ်သည်။ ထိုတောင်ကြားအား ဂေါ်ရခါးနိုင်ငံတော် အတွင်း သွတ်သွင်း၍ နောက်တွင် တောင်ကြားအား အင်ပိုင်ယာ၏ မြို့တော်အဖြစ်ပြောင်းလဲပြီးနောက်တွင် ၎င်းတို့ အောင်မြင်သမျှသော နယ်မြေအားလုံးအား နီပေါဟု ခေါ်တွင်ခဲ့သည်။

ခတ္တမန္ဒုတောင်ကြားသည် နီပေါနိုင်ငံအတွင်း အတိုးတက်ဆုံး နှင့် လူဦးရေ အများဆုံး နေရာဖြစ်သည်။ ရုံးများနှင့် ရုံးချုပ် အများစုသည် တောင်ကြားအတွင်း တည်ရှိသဖြင့် နီပေါနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး အချက်အချာနေရာ အဖြစ်တည်ရှိသည်။ သီးခြား ဗိသုကာလက်ရာများနှင့် ဂျာထရာခေါ်  လမ်းမပွဲတော်များ အပါအဝင် ကြွယ်ဝသော ယဉ်ကျေးမှုများကြောင့် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားများ အကြားတွင် ထင်ရှား ရေပန်းစားသည်။ ဗြိတိသျှ သမိုင်းဆရာတို့က ထိုတောင်ကြားအား နီပေါမြို့ဟု ညွှန်းဆိုလေ့ ရှိကြသည်။

## ကိုးကား
အော်ရိုပရီတိုမြို့

**အော်ရိုပရီတိုမြို့** သည် ဘရာဇီးနိုင်ငံ မီနပ် ဂျရိုက်စ်ပြည်နယ်ရှိ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်ပြီး ဆီရာဒို အက်စပီညာဆိုတောင်တန်းဒေသတွင် တည်ရှိသော ယခင်ကိုလိုနီခေတ် သတ္တုတွင်းမြို့ တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ အလွန်လက်ရာမြောက်သော ဘာရော့ခ် ဗိသုကာလက်ရာများကြောင့် ယူနက်စကိုမှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

အော်ရိုပရီတိုသည် ဘရာဇီးနိုင်ငံ ရွှေရှာဖွေတွေ့ရှိချိန်က ရွှေထွက်ရာသို့ အလုအယက်သွားရောက်ကြရာတွင် အဓိကနေရာတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ တရားဝင်အားဖြင့် ၁၈ ရာစုအတွင်း ပေါ်တူဂီနိုင်ငံသို့ ရွှေတန်ချိန် ၈၀၀ ကျော် တင်ပို့ခဲ့သည်။ အခြား ရွှေများမှာ တရားမဝင် လှည့်ပတ်ခဲ့ပြီး အချို့မှာမူ ကိုလိုနီနယ်မြေ အတွင်း ဘုရားရှိခိုးကျောင်းများကို တန်ဆာဆင်ရန် နှင့် အခြားနေရာများတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။

၁၈ ရာစုအတွင်း အော်ရိုပရီတိုသည် ကမ္ဘာသစ် အတွင်း လူဦးရေ အများဆုံးမြို့ အဖြစ် တစ်ကြိမ်တစ်ခါက ရှိခဲ့ပြီး ၁၇၅၀ တွင် ခန့်မှန်းခြေ လူဦးရေ ၈၀,၀၀၀ မျှ ရှိခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က နယူးယောက်မြို့ ၏ လူဦးရေမှာ ထိုဂဏန်း၏ တစ်ဝက်မျှသာ ရှိပြီး ဆောပိုလိုမြို့၏ လူဦးရေမှာ ၈,၀၀၀ မျှသာ ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဘရာဇီးနိုင်ငံရှိ မြို့များ
မောင်မောင်ခ (ပါမောက္ခ)

**ဒေါက်တာမောင်မောင်ခ** ကို ၁၉၁၇ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့တွင် အဖဦးရွှေလွင်+အမိဒေါ်စိန်တို့မှ မော်လမြိုင်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။

## ပညာရေး 
၁၉၃၄ ခုနှစ် အသက် ၁၇ နှစ်အရွယ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ မြို့မကျောင်း (အ.ထ.က(၂)ဒဂုံ)မှ သင်္ချာနှင့်ပါဠိဘာသာဂုဏ်ထူးဖြင့် ၁၀ တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် B.Sc (Hons;) ဘွဲ့ကို ပထမအဆင့်ဖြင့်အောင်မြင်ခဲ့သည်။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံသို့ပညာတော်သင်သွားရောက်ခဲ့သည်။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ Imperial College နှင့် University of London တို့မှ M.Sc., DIC., M Inst P., Ph. D., FR Met S ဘွဲ့များကို ၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင် ထူးချွန်စွာအောင်မြင်ပြီး ၁၉၄၅ တွင် မြန်မာပြည်သို့ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့သည်။ 

၁၉၄၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၃ ခုနှစ်အထိ ၁၆ နှစ်တိုင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဦးဆုံးသောမြန်မာနိုင်ငံသား ရူပဗေဒပါမောက္ခအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရင်း သင်ကြားရေး၊ စီမံခန့်ခွဲရေး၊ သုတေသနတာဝန်များကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ၁၉၆၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၇ ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် (ယခင် ဝိဇ္ဇာ-သိပ္ပံတက္ကသိုလ်) ပါမောက္ခချုပ်အဖြစ် ၁၄ နှစ်ကြာ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် အဝေးသင်တက္ကသိုလ်စတင်တည်ထောင်ခဲ့သူဖခင်ကြီးအဖြစ် ပညာရေးလောကတွင်ထင်ရှားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏သက်တမ်းအရှည်ကြာဆုံး ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခချုပ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ 

## မိသားစု 
၁၉၄၇ ခုနှစ် ရူပဗေဒပါမောက္ခတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့်နှစ်တွင် ဆရာမကြီးဒေါ်ခင်စိုးတင် (ဒေါ်ရူဘီခ) နှင့်ထိမ်းမြှားလက်ထပ်ခဲ့ပြီး သားဒေါက်တာအုပ်စိုးခ၊ သမီးများဖြစ်ကြသော ဒေါ်မေမီခ၊ ဒေါ်မေသီခ၊ ဒေါက်တာမြတ်မွန်ခတို့မွေးဖွားခဲ့သည်။ 

ဆရာကြီး ဒေါက်တာမောင်မောင်ခ သည် အသက် (၉၀) အရွယ် ၂၀ဝ၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။  မြန်မာနိုင်ငံတွင်အထင်အရှားဆုံးရူပဗေဒပညာရှင်ဖြစ်သလို မိုးလေဝသပညာရှင်လည်းဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ်များ
ကော်တိုး သဘာဝ နှင့် ယဉ်ကျေးမှု သမိုင်းဝင် ဒေသ

ကော်တိုး သဘာဝ နှင့် ယဉ်ကျေးမှု သမိုင်းဝင်ဒေသသည် မွန်တီနီဂရိုးနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသော ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ယူနက်စကိုမှ ၁၉၇၉တွင် စာရင်းသွင်းခဲ့သည်။ ထိုဒေသတွင် ကော်တိုးမြို့ဟောင်း၊ ကော်တိုး ခံတပ် နှင့် ကော်တိုးပင်လယ်အော်၏ အတွင်းပိုင်းဒေသ ပတ်ဝန်းကျင်တို့ ပါဝင်သည်။

## ဓာတ်ပုံပြခန်း

File:Natural and Culturo-Historical Region of Kotor-108057.jpg|ပြခန်းမြင်ကွင်း
File:Natural and Culturo-Historical Region of Kotor-108062.jpg|မြို့တံတိုင်းမြင်ကွင်း
File:Natural and Culturo-Historical Region of Kotor-108064.jpg|ခုခံရာနေရာ မြင်ကွင်း

## ကိုးကား
စာချွန်တော်

**စာချွန်တော်**ဆိုသည်မှာ ထန်းရွက်ပေါ်၌ ကညစ်နှင့် ရေးသော စာကို ခေါ်သည်။ ထန်းဖူးရွက် ၂ ထပ် အရင်းဘက်ကို လှအောင်ချွန်ရသည်။ အဖျားဘက်ကို နည်းတူလုပ်ရသည်။ ရေးသောစာများမှာ တစ်ကြောင်းစာချွန်၊ နှစ်ကြောင်းစာချွန် ဟူ၍ ခေါ်ဆိုကြသည်။ ဤသည်ကား အရေးကြီးသော အမိန့်တော် စာချွန်တော်ဟု ခေါ်ရကြောင်း၊​ ၃ ကြောင်း၊ ၄ ကြောင်း စသည်ဖြင့် ရေးသော စာတို့ကား အမှာတော်စာများ ဖြစ်သည်ဟု ထီးနန်းယှဉ်သူတို့ပြောကြသည်။

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
*
ဘုရားကျွန်

**ဘုရားကျွန်**ကို **ခွါ**ဟူလည်း ခေါ်သည်။ ခွါဟူသည် မည်သည့်ဘာသာစကားမျိုး ဖြစ်သည်ကို မသိရ။ ရှေးက ဘုရားကျွန်ဆိုလျှင် အလွန်နာကျည်းကြသည်။ ကျက်သရေယုတ်သည်။ ဆတ်ဆတ်တုန်အောင် နာကြသည်။ ၎င်းလူမျိုးကို ဘက်သေမတည် ထိုက်ကြောင်း တရားရုံးတော်က ပယ်သည်။ အရပ်ထဲ မြို့ထဲမှာ မနေကြခေျေ။ဘုရားကျွန်စုဟူ၍ သီးသန့်ခွဲခွါနေကြရလေသည်။ 

ပုဂံခေတ်တွင် ဘုရားကျွန်၊ကျောင်းကျွန်၊ ပိဋကတ်ကျွန်ဟူ၍သုံးမျိုးသုံးစားကွဲပြားကြသည်။ အဆင့်နိမ့်သောလူတန်းစားအဖြစ်သတ်မှတ်ခံခဲ့ကြရသည်။

## ကိုးကား
သီပေါရာဇဝင်

***သီပေါရာဇဝင်***ဆိုသည်မှာ ၁၉ ရာစုလောက်တွင် ရေးသားခဲ့သော ရာဇဝင်ကျမ်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ရှမ်းပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များထဲမှ သီပေါနယ်၏ အကြောင်းကို ရေးသားထားသည်။ သီပေါရာဇဝင်ကို မှန်နန်းရာဇဝင်တော်ကြီး ရေးသားပြီးစီးပြီးမှ ရေးသားခဲ့သည်ဟု လက်ခံကြသည်။

## ကိုးကား
## ကျမ်းကိုး
*
နန္ဒထေရ်

**အရှင်နန္ဒထေရ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ဝယ် ဣန္ဒြေကို စောင့်ထိန်းသည့် အရာတွင် အမြတ်ဆုံး ဧတဒဂ်ရ ရဟန္တာဖြစ်သည်။

## ဆွေမျိုးများ
နန္ဒမင်းသား၏ ဖခင်သည် သုဒ္ဓေါဒနမင်းကြီး ဖြစ်သည်။ မိခင်မှာ မဟာပဇာပတိ ဂေါတမီ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သိဒ္ဓတ္ထမင်းသားနှင့် ဖအေတူ မအေကွဲ တော်စပ်ကြသည်။ နန္ဒမင်းသားသည် သိဒ္ဓတ္ထမင်းသား၏ ညီတော်စပ်ပေသည်။

## ရဟန်းပြုခြင်း
မြတ်စွာဘုရားသည် နန်းတော်တွင်းသို့ ဆွမ်းခံကြွတော်မူ၏။ ထိုအချိန်သည် နန္ဒမင်းသားသည် ဇနပဒကလျာဏီ လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းမင်္ဂလာပြုရန် အချိန်ဖြစ်နေ၏။ ဆွမ်းခံပြန်ကြွသောအခါ သပိတ်ကို မြတ်စွာဘုရားသည် နန္ဒမင်းသား၏ လက်ထဲသို့ ထည့်လိုက်၏။ မင်းသားလည်း ဘုရားရှင်က ပြန်ယူလိမ့်နိုးနိုးဖြင့် လိုက်လာရာ နိဂြောဓာရုံကျောင်းတိုက်သို့ ရောက်သွား၏။ ကျောင်းသို့ရောက်သောအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် "ညီတော် ရဟန်းပြုမည်လော"ဟုမေး၏။ ထိုအခါ မင်းသားသည် အမှန်အတိုင်း မလျှောက်ဝံ့သဖြင့် ပြုပါမည်ဟု ဖြေလေသည်။ မြတ်စွာဘုရားသည် ရဟန်းတို့ကို မင်းသားအား ရဟန်းပြုပေးရန် မိန့်တော်မူ၏။ ဤသို့ဖြင့် နန္ဒမင်းသား၏ ရဟန်းကိစ္စ ပြီးမြောက်သွား၏။

## ရဟန္တာဖြစ်ခြင်း
နန္ဒထေရ်သည် ရဟန်းပြုသော်လည်း တရားအားမထုတ်နိုင် စိတ်တို့သည် ဇနပဒကလျာဏီ ထံရောက်နေ၏။ ဤအဖြစ်ကို မြတ်စွာဘုရား သိတော်မူ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် နန္ဒထေရ်ကို တာဝတိံသာနတ်ပြည်ကို ခေါ်သွား၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် နတ်သမီးများကို လိုချင်ပါက တရားအားထုတ်ပါ။ နတ်သမီးများကို ရစေရန် ငါဘုရား ကတိပေးသည်ဟု မိန့်၏။ နန္ဒထေရ်လည်း နတ်သမီးများကို လိုချင်သဖြင့် တရားအားထုတ်၏။ ထိုအခါ သီတင်းသုံးဖော်တို့က လှောင်ပြောင်လေသည်။ ထိုအခါ နန္ဒထေရ်၏တရားအားထုတ်မှုတို့သည် လမ်းမှန်သို့ရောက်ကာ အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်သွားလေသည်။

## ဧတဒဂ်ရခြင်း
မြတ်စွာဘုရားသည် နန္ဒထေရ်အား ဣန္ဒြေကို စောင့်စည်းနိုင်သာသူတို့တွင် အမြတ်ဆုံး ဧတဒဂ် ကို ပေးခဲ့သည်။

## ကိုးကား
မြန်မာသတင်းဌာန

**မြန်မာသတင်းဌာန** () သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရ တရားဝင်ပြန်ကြားရေး သတင်းဌာန တစ်ခုဖြစ်ပြီး ရန်ကုန်မြို့တွင် တည်ရှိသည်။ ထိုသတင်းဌာနကို တော်လှန်ရေးကောင်စီမှ အာဏာသိမ်းပြီး တစ်နှစ်အကြာ ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် **News Agency Burma (NAB)** အဖြစ် တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ယခုအခါတွင် ထိုဌာနသည် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ သတင်းနှင့် စာနယ်ဇင်းလုပ်ငန်းအောက်တွင် တည်ရှိသည်။ မြန်မာသတင်းဌာနသည် အစိုးရ၏ ကျင်းပသော ပွဲများကို ဓာတ်ပုံရိုက်ယူခွင့်ရှိသည့် တခုတည်းသောမီဒီယာဖြစ်သည်။ ပြည်တွင်းမြန်မာသတင်းသမားတို့သည် မြန်မာသတင်းဌာနကို ၎င်းတို့၏ သတင်းများတွင် ဓာတ်ပုံများ ထည့်သွင်းခွင့်ရရှိရေးအတွက် အမှီထားနေရသည်။ 

ထိုသတင်းဌာနသည် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနအောက်တွင် လည်ပတ်နေပြီး ပြည်တွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာသတင်းများကို ဆင်ဆာနှင့်ကိုက်ညီအောင် တည်းဖြတ်လေ့ရှိသည်။ သတင်းနှင့် စာနယ်ဇင်းလုပ်ငန်းအောက်တွင် သတင်းစာသုံးစောင် ထုတ်ဝေပြီး လည်ပတ်နေသည်။ ထို့ပြင် နိုင်ငံတကာသတင်းများအတွက် ရိုက်တာသတင်းဌာနနှင့်  Press Trust of India ကိုအသုံးပြုပြီး နိုင်ငံတကာ သတင်းဌာနများနှင့် သတင်းဖလှယ်ရေးအတွက် ဆင်ဟွာ၊ ITAR-TASS၊ Yonhap၊ Kyodo၊ Tanjug၊ ANTARA၊ Khaosan Pathet Lao နှင့် Vietnam News Agency သတင်းဌာနတို့နှင့် သဘောတူညီချက် ချုပ်ဆိုထားသည်။

## မှတ်စုများ
## ကိုးကား
* Altbach, Philip (1992). *Publishing and development in the Third World.* H. Zell. .
* Ang, Peng & Ramanathan, Sankaran (2000). *Communication in ASEAN.* Asian Media Information and Communication Centre. .
* Gupta, Amita (2006). *Concise Encyclopaedia Of India Vol. 3.* Atlantic Publishers & Distributors. .
* Gunaratne, Shelton (2000). *Handbook of the media in Asia.* Sage Publications. .
* Shrivastava, K (2007). *News agencies from pigeon to internet.* Sterling Publishers Pvt. Ltd. .
မဟာစေတီတော် (သီရိလင်္ကာ)

**မဟာစေတီတော်** () သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတွင် တည်ရှိပြီး သူတော်စင်တို့၏ ဓာတ်တော်များ ဌာပနာကာ တည်ထားသည်။ ကမ္ဘာလုံး အခြမ်းပုံသဏ္ဌာန် ဖြစ်သည်။  ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ အလေးအမြတ်ထားကြသည့် စေတီဖြစ်သည်။ ၁၄၀ ဘီစီတွင် စေတီတော်ကို ဒုဋ္ဌဂါမဏိမင်းကြီး က တည်ခဲ့သည်။ မင်းကြီးသည် သာသနာ၏ ရန်သူ ဧဠာရကျေးလူမျိုးတို့ကို သုတ်သင်ချမှုန်းသည့် စစ်ပွဲကြီး ပြီးဆုံးပြီးနောက် သီရိလင်္ကာရှိ နိုင်ငံသူ/သား အပေါင်းတို့၏ အရှင်သခင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ စေတီတော်အား Mahathup, "Swarnamali Chaitya", "Suvarnamali Mahaceti" (ပါဠိ)  "Rathnamali Dagaba" ဟူ၍လည်း လူအများ သိကြသည်။

စေတီတော်သည် အရိုသေပေး အလေးမြတ်ထားသည့် နေရာ ၁၆ ခုတွင် ပါဝင်သည်။ ထို့ပြင် ရှေးဟောင်းအနုရာဓမြို့၏ အဓိကနေရာ ၈ နေရာထဲမှ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ စေတီတော်သည် ကမ္ဘာ့အရှည်ဆုံး အဆောက်အအုံ များထဲမှ တစ်ခုလည်း ဖြစ်၏။ ၁၀၃ မီတာ (၃၃၈ ပေ) မြင့်သည်။ အဝန်းသည် ၂၉၀ မီတာ (၅၉၁ ပေ) ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၊ စစ်ကိုင်းမြို့ရှိ ကောင်းမှုတော်စေတီသည် ဤမဟာစေတီကို ပုံစံတုကာ တည်ထားသည်။

စေတီတော်သည် ၁၉ ရာစုတွင် ထိခိုက်ပျက်စီးမှုတို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။ Sinhalesebhikkhu က အလှူရန်ပုံငွေ ရှာပြီးနောက် စေတီတော်ကို ၂၀ ရာစု အစောပိုင်းတွင် ပြုပြင်မွမ်းမံခဲ့သည်။ စေတီတော် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေး အဖွဲ့ကို ၁၉၀၂ ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ စေတီတော်၏ နောက်ဆုံး သရဖူကို ၁၉၄၀ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ကပ်လှူပူဇော်ခဲ့သည်။

## ဗုဒ္ဓဓာတ်တော်
## ရုပ်ပုံများ

File:Ruwanwelisaya cent. 140 BC.JPG|left|thumb|အဓိကဝင်ပေါက်နေရာကို လပြည့်နေ့တွင် တွေ့ရပုံ
File:Ruwanwelisaya in 1891.jpg|left|thumb|မဟာစေတီတော်၊ ၁၈၉၁ ခုနှစ်
File:Ruwanwelisaya Stupa 23.JPG|မဟာစေတီတော်
File:Ruwanwelisaya Stupa 03.JPG|Ruwanwelisaya Stupa from Mahamewnauyana
File:Ruwanwelisayaoffering1.jpg|thumb|မဟာစေတီတော်သို့ လာရောက်ကြသည့် ဘုရားဖူးများ
File:Ruwanwelisaya Stupa at night.jpg|မဟာစေတီတော်ကို ညအချိန် ဖူးမြော်ရပုံ
File:Anuradhapura19.jpg|Pariwara Stupa of Ruwanweliseya
File:KING DUTUGEMUNU (161 BC – 137 BC).JPG|thumb|ဒုဋ္ဌဂါမဏိမင်း (161 BC – 137 BC)

## ကိုးကား
ဂန္ဓဗ္ဗနတ်

inside a railing (left), being worshipped by Gandharvas winged creatures. Art of Mathura, circa 100 BCE.]]
**ဂန္ဓဗ္ဗနတ်** သည် စတုမဟာရာဇ်နတ်မျိုး ဖြစ်၏။ အုပ်ချုပ်သူမှာ စတုမဟာရာဇ် နတ်မင်းကြီးလေးပါးတွင် ပါဝင်သည့် ဓတရဋ္ဌ ဖြစ်၏။

## ဂန္ဓဗ္ဗနတ် (၁၀) မျိုး
, Vietnam]]
ဂန္ဓဗ္ဗနတ်တို့သည် ရနံ့မွှေးကြိုင်သော နံ့သာပင်တို့တွင် ပဋိသန္ဓေတွယ်၍ နေကြ၏။ အပင်၏ ရနံ့ကို ရှူရိုက်စားသုံးကာ နေကြ၏။ ဂန္ဓဗ္ဗနတ်တို့သည် သစ်တုံးများ ဆွေးမြည့်သည့်တိုင်အောင် အမှီပြုကာ နေထိုင်နိုင်ကြသည်။ ဂန္ဓဗ္ဗနတ်သည် (၁၀) မျိုး ရှိ၏။ ၎င်းတို့မှာ အမြစ်နံ့သာကိုစောင့်သော **မူလဂန္ဓဗ္ဗနတ်**၊ အနှစ်နံ့သာကိုစောင့်သော **သာရဂန္ဓဗ္ဗနတ်** အကာနံ့သာကိုစောင့်သာ **ဖဂ္ဂုဂန္ဓဗ္ဗနတ်** အစရှိသည်ဖြင့် ဆယ်မျိုးရှိ၏။

## သစ်ချောက်ကောင်
သစ်ပင်အတွင်း၊ သစ်ခေါင်းအတွင်း ဖြစ်သော နတ်မျိုးသည်လည်း ဂန္ဓဗ္ဗနတ် ဖြစ်၏။ ထိုဂန္ဓဗ္ဗနတ်တို့ကို သစ်ချောက်ကောင်၊ သစ်ဘီလူးဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ကျောင်း၊ အိမ် ဆောက်လုပ်သည့်အခါ အမျက်ပါသည်၊ သစ်ချောက်ပါသည် ဆိုခြင်းမှာ ဂန္ဓဗ္ဗနတ်ကို ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။

## စုန်း
ရှေးဘဝက မကောင်းမှုတို့ ပြုခဲ့ဖူးသည့် ဂန္ဓဗ္ဗနတ်တို့သည် လူမိန်းမတို့ကိုယ်တွင်း၊ ဝမ်းတွင်းတို့တွင် ဖြစ်လာကြ၏။ ထိုဂန္ဓဗ္ဗနတ်တို့သည် လူမိန်းမတို့ စေခိုင်းရာကို လုပ်တတ်ကြ၏။ ထိုလူစုန်းမတို့သည် ဝမ်းတွင်းရှိ ဂန္ဓဗ္ဗနတ်၏ အစွမ်းကြောင့် အခြားသူတိုအပေါ် မကောင်းမှုအမျိုးမျိုး ပြုနိုင်၏။ ထိုမိန်းမကို **ဝမ်းတွင်းစုန်းမ** ဟူ၍လည်း ခေါ်ကြသေး၏။ ထို ဂန္ဓဗ္ဗနတ်တို့သည် ညအခါ တန်ခိုးအမျိုးမျိုးဖြင့် ကျက်စားလေ့ရှိ၏။

## လူသိများသည့် ဂန္ဓဗ္ဗနတ်များ
* သိကြားမင်း၏ ရထားထိန်း မာတလိနတ်သား
* စောင်းတီး ကောင်းသည့် ပဉ္စသီခနတ်သား
* ပဉ္စသီခနတ်သား၏ ချစ်သူ သူရိယဝစ္ဆသာနတ်သမီး

## ကိုးကား
မဟာကဿပ

**အရှင်မဟာကဿပ** သည် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သာသာနာတော်တွင် ဓူတင်ဆောင်သည့် အရာတွင် ဧတဒဂ် ရသည့် ရဟန္တာ ဖြစ်သည်။ ပထမသင်္ဂါယနာတင်သည်ကို အရှင်မဟာကဿပ က ဦးဆောင်ခဲ့၏။ မြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုပြီးနောက် သာသနာကို စောင့်ရှောက်ရန် ရှင်မဟာကဿပကို တာဝန်ပေးခဲ့၏။

## ငယ်ဘဝ
အရှင်မဟာကဿပကို မဂဓတိုင်း၊ မဟာတိတ္ထိရွာတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ငယ်မည်မှာ ပိပ္ပလိ ဖြစ်၏။ ဖခင်မှာ ကပိလ ဖြစ်၏။ ဗြဟ္မဏမျိုးရိုးဖြစ်ပြီး ကုဋေ ၈၇ ကုဋေ ကြွယ်ဝသည်။ ပိပ္ပလိ၏ ဇနီးမှာ ဘဒ္ဒါကာပိလာနီ ဖြစ်သည်။

## ဘုရားရှင်နှင့် တွေ့ဆုံခြင်း
ပိပ္ပလိနှင့် ဇနီးဖြစ်သူတို့သည် မိဘသဘောတူ လက်ထပ်ခဲ့၏။ သို့သော် မောင်နှမကဲ့သို့သာ နေခဲ့၏။ တစ်ခါသော် လယ်ကွင်းထဲတွင် ပိုးမွှားတို့သေကြနေသည်ကို တွေ့ရသော် သံဝေဂ ဖြစ်ကြရသည်။ ထို့နောက် နှစ်ဦးသဘောတူ တောထွက်ခဲ့ကြသည်။ နှစ်ဦးစလုံး ရဟန်းအသွင်ဝတ်ဆင်ကာ ပိပ္ပလသည် ရာဇဂြိုဟ်သို့ လည်းကောင်း၊ ဘဒ္ဒါကာပိလာနီသည် ပရိဗိုဇ်မ အာရမ်သို့လည်းကောင်း ထွက်ခဲ့လေသည်။ မြတ်စွာဘုရားသည် ပိပ္ပလိကို ကြိုဆိုရန် ရာဇဂြိုဟ်မှ သုံးဂါဝုတ်ဝေးသည့် ရာဇဂြိုဟ်နှင့် နာလန္ဒာအကြားရှိ ဗဟုပုတ္တက ညောင်ပင်၌ သီတင်းသုံးကာ နေတော်မူ၏။ ပိပ္ပလိအား ဘုရားရှင်မှန်းသိစေရန် ခြောက်သွယ်သော ရောင်ခြည်တော်တို့ကို လွှတ်၏။ ထိုအခါ ပိပ္ပလိလည်း ဘုရားရှင်ထံ တပည့်ခံကာ ရဟန်းဝတ်၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် **ကဿပ** ဟူသည့်အနွယ်အမည်ဖြင့် ရဟန်းပြုပေး၏။ ထိုအခါမှ စတင်ကာ သာသနာ့သမိုင်းတွင် **အရှင်မဟာကဿပ** ဟူ၍ ရဟန္တာတစ်ပါး ပေါ်ထွန်းခဲ့၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် ဝါတော်တစ်ဝါအရတွင် ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော် ရှင်မဟာကဿပနှင့် ဒုကုဋ်သင်္ကန်းချင်းလဲကာ ဝတ်ဆင်ခြင်းဖြင့် ချီးမြှောက်တော် မူခဲ့သည်။ ထိုအခါ မဟာပထဝီမြေကြီးသည် ပြင်းထန်စွာ တုန်လှုပ်သည်။ မြတ်စွာဘုရား၏ ဒုကုဋ်သင်္ကန်းသည် ပုဏ္ဏာဟု အမည်ရှိသည့် ကျွန်မ၏ အလောင်းမှ တစ်ပြည်လောက်ရှိသည့် လောက်တို့ကို ဖယ်ကာ ပံသကူ ကောက်ယူခဲ့သည့် သင်္ကန်းဖြစ်သည်။ ပံ့သကူကောက်ယူစဉ်ကလည်း မဟာမထဝီမြေကြီးသည် တုန်လှုပ်ခဲ့သည် ဖြစ်၏။ ရှင်မဟာကဿပသည် ဓူတင်အားလုံးဆောင်ကာ အားထုတ်ရာ ၈ ရက်မြောက်တွင် ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
မဟာဗောဓိညောင်ပင်

အနီးရှိ မဟာဗောဓိညောင်ပင်၏]]
**မဟာဗောဓိညောင်ပင်** သည် ဗုဒ္ဓဂါယာ တွင် တည်ရှိသည်။ အလေးအမြတ်ထားရာ အပင်လည်း ဖြစ်သည်။ ဗောဓိပင်တွင် သိဒ္ဓတ္ထမင်းသားသည် ဘုရားအဖြစ်ကို ရရှိခဲ့သည်။ ဗောဓိပင်သည် နှလုံးပုံသဏ္ဌာန်အရွက်များ ရှိသည်။ ဖွားဘက်တော်ခုနစ်ပါးတွင် ဤဗောဓိပင် ပါဝင်၏။ ထိုဗောဓိပင်အောက်တွင် တရားအားထုတ်မှ ဘုရားလောင်းသည် ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်နိုင်၏။ မဟာဗောဓိညောင်ပင်သည် ပရိဘောဂစေတီထိုက်သဖြင့် မတင့်တယ်၊ မသင့်လျော်သည့် ချိုးဖဲ့ခြင်း၊ ညစ်ပေအောင်ပြုခြင်းတို့ကို ရှောင်ရှားကာ ဘုရားရှင်သဖွယ် ကိုးကွယ်ရမည် ဖြစ်၏။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများရှိ အပင်များ
ရေပူစမ်းကျောင်းတော် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်

**ရေပူစမ်းကျောင်းတော် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်** (;  နှင့် ) သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဒုတိယ အမြင့်ဆုံးရုပ်တု ဖြစ်သည်။ အမြင့်သည် ၂၀ မီတာ (၆၆ ပေ) ရှိသော ကြာပလ္လင်ပါဝင်ပါက ၁၂၈ မီတာ (၄၂၀ ပေ) ရှိသည်။ ဖော်သုရှန်း ရှုခင်းသာ ဧရိယာတွင် တည်ရှိသည်။ National Freeway အမှတ် ၃၁၁ နှင့် နီးကပ်စွာ တည်ရှိသည်။ ရုပ်ပွားတော်ကို ၁၉၉၇ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၈ တိုင်အောင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ရုပ်ပွားတော်၏ တည်နေရာမှာ ဟဲနန် ပြည်နယ် လူရှန်းစီရင်စု ကျောက်ချွင့်ရပ် တရုတ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။

## အကြောင်းအရာ ဖော်ပြချက်
အောက်ခံခုံသည် ၂၅ မီတာ (၈၂ ပေ) မြင့်သည်။ ရုပ်ပွားတော်သည် အောက်ခံခုံ၏ အပေါ်တွင် တည်ထား၏။ ထို့ကြောင့် ရုပ်ပွားတော်ကြီး တစ်ခုလုံး၏ စုစုပေါင်း အမြင့်သည် ၁၂၈+၂၅=၁၅၃ မီတာ (၅၀၂ ပေ) ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ရုပ်ပွားတော် တည်ထားသည့် တောင်ကုန်းကို ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ အောက်ခံခုံကိုလည်း နှစ်ခု ဖြစ်အောင် လုပ်ခဲ့သည်။ အပေါ်ဘက်ရှိ အောက်ခံခုံသည် ၁၅ မီတာ ရှိ၏။ ထို့ကြောင့် ရုပ်ပွားတော်၏ စုစုပေါင်း အမြင့်သည် ၂၀၈ မီတာ (၆၈၂ ပေ) ဖြစ်သည်။

ရုပ်ပွားတော် တည်ထားကိုးကွယ်သည့် စီမံကိန်းတစ်ခုလုံး၏ ခန့်မှန်းကုန်ကျစရိတ်သည် ဒေါ်လာ ၅၅ သန်း ဖြစ်သည်။ ဒေါ်လာ ၁၈ သန်းကို ရုပ်တုတည်ဆောက်ရာတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ တည်ဆောက်ရာတွင် copper cast ၁၁၀၀ ကို သုံးစွဲခဲ့သည်။ စုစုပေါင်း အလေးချိန်သည် ၁၀၀၀ တန် ရှိ၏။ ရုပ်ပွားတော်၏ အောက်ခြေသည် ဗုဒ္ဓဘုန်းကြီးကျောင်း ဖြစ်သည်။

ရုပ်ပွားတော်၏ အမည်သည် ထျန်းရွေ့ရေပူစမ်း ၏ အနီးတွင် ရှိသည်ကို အကြောင်းပြု၍ ခေါ်ဝေါ်သည်။ ထျန်းရွေ့ရေပူစမ်းသည် အပူချိန် 60°C ရှိ ရေများထွက်ပြီး ထိုဒေသတွင် အနာရောဂါများ ပျောက်ကင်းသည်ဟူသည့် ဂုဏ်သတ္တိများကြောင့် ထင်ရှားသည်။ ဖော်ချွမ် ကျောင်းကို ထန်မင်းဆက်လက်ထက်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ "Bell of Good Luck" ကိုလည်း ပြုလုပ်ထားခဲ့ပြီး နဂါးခေါင်းထိပ်တွင် ထားရှိခဲ့သည်။ ကြေးညိုများဖြင့် သွန်းထားသည့် ထိုခေါင်းလောင်းသည် ၁၁၆ တန် လေးသည်။

## ရုပ်ပုံများ

## ကိုးကား
မဟာပန္ထကထေရ်

**အရှင်မဟာပန်ထေရ်** () သည် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်တွင် အရူပါဝစရဈာန်ကို ဝင်စားသည့်အရာတွင် ဧတဒဂ် ရသည်။ အရှင်စူဠပန်၏ အကို တော်စပ်သူလည်း ဖြစ်သည်။

## ငယ်ဘဝ
ရာဇဂြိုဟ်ပြည်ရှိ သူဌေးကြီး ဓနသေဋ္ဌိတွင် သမီးတစ်ဦး ရှိ၏။ သမီးဖြစ်သူသည် မိဘများက သဘောမတူနိုင်သည့် အိမ်ရှိ အခိုင်းအစေနှင့် ယူလိုက်သဖြင့် မိဘနှစ်ပါးက ပစ္စည်းများပေးကာ သားသမီးအဖြစ်မှ စွန့်ပယ်၏။ မြေးနှစ်ဦးကိုမူ မိမိ၏ အိမ်တွင် ခေါ်ယူကာ ထား၏။ မြေးနှစ်ဦးမှာ အကြီး မဟာပန် နှင့် အငယ် စူဠပန် တို့ ဖြစ်ကြသည်။

## မွေးဖွားပုံနှင့် အမည်
သူဌေးသမီးသည် ပထမကိုယ်ဝန် ရင့်လာသည့်အခါ အမျိုးသမီးတို့၏ ဓမ္မတာအလျောက် မိဘရပ်ဝန်းထံ ပြန်ကာ မီးဖွားလို၏။ သို့သော် ခင်ပွန်းဖြစ်သူသည် မလိုက်ရဲသဖြင့် နေ့၊ ည၊ ရက်တို့ဖြင့် အချိန်ရွှေ့ကာ နေလေ၏။ နောက်ဆုံးတွင် သူဌေးသမီးသည် အိမ်နီးချင်းတို့ကို မှာကြားကာ ခင်ပွန်းမရှိခိုက် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်ရှိ မိဘများထံသို့ သွားလေသည်။ ခင်ပွန်းဖြစ်သူ သိရှိ၍ နောက်မှ လိုက်လာလေသည်။ သို့သော်လည်း သူဌေးသမီးသည် မိဘရပ်ထံသို့ မရောက်ဘဲ လမ်းခုလပ်၌ပင် ကလေးငယ်ကို ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ လမ်းခုလပ်၌ပင် မီးဖွား၍ ပြီးစီးသဖြင့် မိဘထံသို့ မသွားတော့ဘဲ ပြန်လှည့်လာခဲ့သည်။ သားအငယ်ဖြစ်သူ စူဠပန်ကိုလည်း သူ၏အစ်ကိုဖြစ်သူကဲ့သို့ပင် လမ်းခုလပ်၌ပင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။

ကလေးငယ်နှစ်ဦး၏ အမည်မှာ မဟာပန် (မဟာပန္ထက) နှင့် စူဠပန် (စူဠပန္ထက) ဟု တွင်သည်။ "ပန္ထက" ဆိုသည်မှာ လမ်းခရီးဟု အဓိပ္ပါရသည်။ နှစ်ဦးစလုံးသည် လမ်းခရီး၌ ဖွားမြင်ခဲ့ကြသူများဖြစ်သည်။ 

## ရဟန္တာဖြစ်ခြင်း
ဓနသေဋ္ဌိသူဌေးသည် မြတ်စွာဘုရားကို ကိုးကွယ်ယုံကြည်သူဖြစ်၏။ ဘုရားရှင်၏ ကျောင်းတော်သို့ သွားသည့်အခါ မြေးအကြီး မဟာပန်ကို ခေါ်သွားလေ့ ရှိသည်။ ထိုအခါ မဟာပန်သည် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်သို့ ဝင်ရောက်ချင်စိတ်များ ဖြစ်ပေါ်လာကာ သာမဏေပြု၏။ အသက်-၂၀ ပြည့်၍ ရဟန်းဖြစ်၍ တရားအားထုတ်သော် ရဟန္တာဖြစ်တော်မူ၏။ အရှင်မဟာပန်ရဟန္တာသည် **အရူပါဝစရဈာန်** ဝင်စားရာတွင် ဧတဒဂ်ရသည့် ရဟန္တာဖြစ်လေသည်။ 

မဟာဗုဒ္ဓဝင်၌ပါသော မဟာပန်ထေရ်ကို သည်မှာ ဖတ်ပါ။

## ကိုးကား
ရွန့်ဟီယန်ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်

**ရုံရှင့်ဘုရားကြီး**ကို ထန်မင်းဆက်ကာလ ၁၈၇ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် တည်ခဲ့သည်။ ကျောက်သားဖြင့်ပြုလုပ်ထားကာ အမြင့်ပေ ၁၂၀ (၃၆.၇ မီတာ) ရှိသည်။ လဲ့ဆန်းဘုရားကြီး၏ အရှေ့ဘက် ၉၀ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ရုပ်ပွားတော်သည် ကျောက်နံရံကို ထွင်းထုကာ တည်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ရုံရှင့်ရပ်ကွက် နှင့် စီချွင်ပြည်နယ်၏ အရှေ့ပိုင်း Rongxi မြစ်တို့၏ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ ရုပ်ပွားတော်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၄၁၄ မီတာတွင် တည်ရှိသည်။ ရုံရှင့် မြို့သည် ရုပ်ပွားတော်၏ ခြေဖဝါးများအောက်တွင် ရှိနေသလို ထင်ရသည်။ လဲ့ဆန်းဘုရားကြီး ပြီးပါက ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံး ရုပ်ပွားတော် ဖြစ်၏။ ဘုရားကျောင်းသည် ဘုရားကြီးလမ်းမ, ရုံရှင့်ရပ်ကွက်၊ ကျီကုန်းမြို့၊ စီချွမ်ပြည်နယ်၊ တရုတ်တွင် တည်ရှိသည်။ Dàfó (大佛) သည် တရုတ်ဘာသာစကားဖြင့် *ကြီးမားသည့် ဗုဒ္ဓ* ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ အနီးဆုံးမြို့တော်သည် ကျီကုန်း ဖြစ်သည်။

## သမိုင်း
ရုပ်ပွားတော် တည်ဆောက်မှုအား တရုတ်ဘုန်းကြီးများက ၈၁၀ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် စတင်ခဲ့သည်။

## ထိခိုက်ပျက်စီးမှု
ရုပ်ပွားတော်သည် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လျက်ရှိသည့် ထိုဒေသရှိ ညစ်ညမ်းမှုများဒဏ်ကို ခံရလျက်ရှိသည်။ လဲ့ဆန်းဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်နှင့် များစွာသော တရုတ်သဘာဝနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်တို့သည် ရာသီဥတု၊ လေညစ်ညမ်းမှု၊ ခရီးသွားများပြားမှု စသည်တို့ကြောင့် ထိခိုက်မှုများ ဖြစ်နေရသည်ဟု ဆင်ဟွာသတင်းအေဂျင်စီက ပြောကြားသည်။ အစိုးရကလည်း ပြန်လည်ပြုပြင်မွမ်းမံမှုတို့ လုပ်ဆောင်မည်ဟု ကတိပေးထားသည်။

## အရွယ်အစား
ရုပ်ပွားတော်သည် ၇၁ မီတာ (၂၃၃ ပေ) ရှည်သည်။ စေတီတော်သည် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား တရားထိုင်နေသည့်ပုံစံ ထွင်းထုထားသည်။ ဒူးခေါင်းများပေါ်တွင် လက်တို့ကို တင်ထားသည်။ ခန္ဓာကိုယ်တော်သည် ၃၆.၆၇ မီတာ အမြင့်ရှိသည်။ ပခုံးတော်သည် ၈.၇၆ မီတာ ကျယ်သည်။ ဒူးများအထိသည် ၁၂ မီတာ အမြင့် ရှိသည်။ ခြေဖဝါးတော်တို့သည် ၃.၅ မီတာ အကျယ်ရှိ၏။

ထိုဒေသတွင် *တောင်သည် ဘုရား၊ ဘုရားသည် တောင်* ဟူ၍ ဆိုရိုးစကား ရှိသည်။

ဘုရားကျောင်းတို့သည် ၈၀၀၀၀ စတုရန်းမီတာ အကျယ်ရှိသည့်နေရာတို့တွင် တည်ရှိကြ၏။ ရုပ်ပွားတော်ကို ကာရံထားသည့် နေရာသည် ၂၀၀၀ စတုရန်းမီတာ ကျယ်ဝန်းသည်။

## ရုပ်ပုံများ

File:Rongxian Dafo 2014.04.24 14-12-28.jpg|ရုံရှင့်ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်၊ ၂၀၁၄ ခုနှစ်
File:Rongxian Giant Buddha - Flickr 7020610761 67a8990828 o.jpg|ရုံရှင့်ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်
File:Rongxian Giant Buddha Flickr 6874487744 e83d48fe27 o.jpg|ရုံရှင့်ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်
File:PSM V83 D562 The great buddha at hong hien.png|ရုံရှင့်ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်၊ ၂၀၁၀ ခုနှစ်
File:PSM V83 D566 Chinese temple architecture at hong hien.png|၁၉၁၀ ခုနှစ်၊ ရုပ်ပွားတော်၏ အောက်ခြေ ရုံရှင့်ရပ်ကွက်ရှိ ဘုရားကျောင်းတစ်ကျောင်း
File:Rongxian Dafo 2014.04.24 13-51-12.jpg|ညစ်ညမ်းမှုများကြောင့် ပျက်စီးမှုများ၊ ၂၀၁၄ ခုနှစ်

## ကိုးကား
မဟာနာမ

**မဟာနာမ** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ဘောဇဉ်အရသာ၊ ဆေးတို့ဖြင့် လှူဒါန်းသည့် ဥပါသကာများတွင် အသာဆုံး၊ အမြတ်ဆုံး ဧတဒဂ် ရခဲ့သည်။ မြတ်စွာဘုရားကို ပထမအကြိမ် ဖူးမြော်ရုံဖြင့် သောတာပန် ဖြစ်သူလည်း ဖြစ်၏။

မဟာနာမသည် ကပိလဝတ်ပြည်သား ဖြစ်၏။ အရှင်အနုရုဒ္ဓါ၏ အကို ဖြစ်၏။ သာကီဝင်မင်းမျိုး ဖြစ်၏။ မြတ်စွာဘုရားနှင့် သံဃာတော်များ ဝေရဉ္ဇာမြို့တွင် ဆွမ်းကိစ္စ ပင်ပန်းကုန်၏။ မဟာနာမ ကြားသော် စိတ်မကောင်း ဖြစ်၏။ ကပိလဝတ်သို့ ကြွလာသောအခါ ဘုရားအမှူးပြုသော ရဟန်းတို့ကို ဘောဇဉ်ငါးပါး၊ စတုမဓုဆေးတို့ဖြင့် နေ့စဉ်လှူဒါန်း၏။ ရဟန်းများ၏ ကိုယ်တွင် ဩဇာအဆီအစေးကို ထည့်သွင်းပေး၏။ ထိုသို့ ကျွေးမွေးလှူဒါန်းသည်မှာ လေးလ သုံးကြိမ် ဖြစ်၏။ မင်းသားသည် ဘုရားရှင်အား ထပ်မံလှူဒါန်းရန် ပြောလေ၏။ ဘုရားရှင်သည် ခွင့်မပြုခဲ့ပေ။ ထိုအခါ မဟာနာမသည် မိမိထံရောက်လာသော သံဃာတော်များကို ဘောဇဉ်ငါးပါး၊ စတုမဓုဆေးတို့ဖြင့် ဆက်ကပ်လှူဒါန်းသူဟု ကျော်ဇော၏။

ထိုကြောင့် မြတ်စွာဘုရားသည် ရဟန်းသံဃာတို့အား ဘောဇဉ်အရသာ၊ ဆေး တို့ဖြင့် လှူဒါန်းသည့် ဥပါသကာတို့တွင် အသာဆုံး အမြတ်ဆုံး ဧတဒဂ်ကို ပေးခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ဥဂ္ဂသူကြွယ်

**ဥဂ္ဂသူကြွယ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် နှစ်သက်ဖွယ်သော ဝတ္ထုကို လှူလေ့ရှိသည့် ဥပါသကာတို့တွင် အသာဆုံး၊ အမြတ်ဆုံး ဧတဒဂ်ကို ရခဲ့သည်။ မြတ်စွာဘုရားကို ပထမအကြိမ် ဖူးတွေ့ရုံဖြင့် သောတာပန် ဖြစ်လေသည်။

## ဘုရားရှင်အား လှူဒါန်းခြင်း
ဥဂ္ဂသူကြွယ်သည် ဝေသာလီပြည်၌ သူဌေးဖြစ်၏။ သူဌေး၏ ကိုယ်ခန္ဓာဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံနှင့် ဂုဏ်ကျေးဇူးတို့သည် ကျော်ကြား၏။ ဥဂ္ဂသူကြွယ်သည် မြတ်စွာဘုရားကို မိမိအိမ်သို့ ကြွရောက်ရန် စိတ်အကြံဖြစ်၏။ မြတ်ဗုဒ္ဓလည်း ကြွတော်မူ၏။ ထိုအခါ ရဟန်းသံဃာတို့အား အရသာအမျိုးမျိုးဖြင့် လုပ်ကျွေး၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် "မနာပဒါယီ လဘတေ မနာပံ" ဟူသည့်တရားကို နာကြားရ၏။ (မနာပဒါယီ လဘတေ မနာပံ = နှစ်ခြိုက်ဖွယ် ဝတ္ထုကို ပေးလှူသူသည် နှစ်ခြိုက်ဖွယ် ဝတ္ထုကို ရ၏။) မြတ်စွာဘုရားအား အင်ကြင်းပွင့် အဆင်းရှိသော ခဲဖွယ်ကို အလှူခံရန် လျှောက်၏။ ထို့နောက် ဆီးသီးဖြင့် စီမံထားသော ကန်စွန်းရွက် ဆီပြန်ကြော်၊ သလေးဆွမ်း၊ ကာသိတိုင်းဖြစ် အဝတ်၊ ပလ္လင်၊ မွှေးရှည်ကော်ဇော၊ ပန်းပြောက်ခြယ် သားမွေးအခင်း၊ ဝံပိုင်ရေအခင်း၊ နီသော မျက်နှာကြက်နှင့် အုံးနီနှစ်ဖက်ရှိသော နေရာ၊ အဖိုးတစ်သိန်းတန်သော စန္ဒကူးနှစ် ထိုင်ခုံ စသည်တို့ကို အလှူခံရန် လျှောက်၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် အလှူခံတော်မူ၏။ ထိုအချိန်မှစ၍ ဥဂ္ဂသူဌေးသည် မိမိနှစ်ခြိုက်ရာ လှူဖွယ်တို့ဖြင့် ရဟန်းသံဃာတို့ကို လှူဒါန်း၏။

## ဧတဒဂ်ရခြင်း
ဘုရားရှင်သည် ဥဂ္ဂသူကြွယ်ကို နှစ်သက်ဖွယ်သော လှူဖွယ်တို့ဖြင့် လှူလေ့ရှိသည့် ဥပါသကာတို့တွင် အသာဆုံး၊ အမြတ်ဆုံး ဧတဒဂ် ပေးတော်မူခဲ့၏။ ဥဂ္ဂသူဌေးသည် သေလွန်သောအခါ သုဒ္ဓါဝါသဗြဟ္မာ့ဘုံတွင် ဗြဟ္မာ ဖြစ်၏။

## ဥဂ္ဂသူကြွယ်၏ အံ့ဖွယ်ရှစ်ပါး
# ဘုရားရှင်ကို ဖူးတွေ့ရသည်နှင့် တပြိုင်နက် အကြွင်းမဲ့ ယုံကြည် ကြည်ညိုခြင်း။
# မြတ်စွာဘုရားကို ပထမဆုံးအကြိမ် ဖူးတွေ့ တရားနာရ၍ အနာဂါမ်အရိယာဖြစ်ကာ လောကုတ္တရာ သရဏဂုံနှင့်တကွ ဗြဟ္မစရိယပဉ္စမကသီလကို ခံယူဆောက်တည် ကျင့်သုံးခြင်း။
# မယားကြီးကို သူတပါးအား လှူဒါန်းပေးစားလိုက်ရသော်လည်း စိတ်ထဲတွင် ဖောက်လွဲဖောက်ပြန်မှု မရှိခြင်း။
# မိမိ၏ စည်းစိမ်ရှိသမျှသည် သီလဝန္တပုဂ္ဂိုလ်မြတ်တို့နှင့် မခွဲခြားဘဲ ဆက်ဆံကုန်၏၊ သက်ဆိုင်ကုန်၏ဟု စိတ်ထားရှိခြင်း။
# ရဟန်းသူမြတ်တို့ကို ရိုသေစွာ ဆည်းကပ် ပြုစုခြင်း။
# ရဟန်းသူမြတ်တို့ တရားဟောလျှင် ရိုသေစွာ နာယူခြင်း။ ရဟန်းသူမြတ်တို့က တရားမဟောပါက မိမိက ဟောခြင်း။
# ငါ့ထံသို့ နတ်တို့ ချဉ်းကပ်ကုန်၏။ ငါတို့သည် နတ်တို့နှင့် အတူတကွ စကားပြောရ၏ဟု စိတ်မတက်ကြွခြင်း။
# အနာဂါမ် အရိယာ ဖြစ်ခြင်း။

## ကိုးကား
သူရမ္ဗဋ္ဌသူဌေး

သူရမ္ဗဋ္ဌသူဌေးသည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ဘုရားရှင်အား မတုန်မလှုပ်ကြည်ညိုသည့်အရာတွင် အသာဆုံး၊ အမြတ်ဆုံး အဝေစ္စပသန္နဧတဒဂ် ရတော်မူ၏။

## ဇာတ်ကြောင်း 
သူရမ္ဗဋ္ဌသည် သာဝတ္ထိပြည်မှ သူကြွယ်တစ်ဦး ဖြစ်၏။ အစ၌ တိတ္ထိတို့၏ တပည့်ဒကာဖြစ်၏။ သူရမ္ဗဋ္ဌ၏ သောတာပန်ဖြစ်ရန် အကြောင်းဥပနိဿယကို မြင်တော်မူသော ဘုရားရှင်သည် ဆွမ်းခံကြွလာ၏။ သူရမ္ဗဋ္ဌလည်း ဘုရားရှင်အား အိမ်ထဲသို့ပင့်၍ ဆွမ်းကပ်၏။ ဘုရားရှင်လည်း တရားချီးမြှင့်တော်မူ၏။ အဆုံး၌ သူရမ္ဗဋ္ဌသည် သောတာပန်တည်လေ၏။

ဘုရားရှင် ပြန်ကြွတော်မူသောအခါ မာရ်နတ်သည် သူရမ္ဗဋ္ဌ မိမိနယ်မှ လွတ်မလွတ် စုံစမ်းလို၍ ဘုရားနှင့်တူအောင် ဖန်ဆင်းပြီးလျှင် သူရမ္ဗဋ္ဌ၏ အိမ်တံခါးသို့ ရောက်လာ၏။ သူရမ္ဗဋ္ဌသည် ဘုရားရှင်ပြန်ကြွလာသည်ဟူသော အမှတ်ဖြင့် ချဉ်းကပ်လာကာ ကြွလာခြင်းအကြောင်းကို လျှောက်ထားလေ၏။ ထိုအခါ ဘုရားအယောင်ဆောင်သော မာရ်နတ်က "သူရမ္ဗဋ္ဌ ... ငါဘုရား တရားဟောခဲ့စဉ်က တရားတစ်ခုကိုသတိမထား အမှတ်မဲ့ ဟောခဲ့မိသည်။ ခန္ဓာငါးပါးကို အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တဟု ဟောခဲ့မိ၏။ သို့သော် ခန္ဓာတွေအကုန်လုံး သည်သဘောချည်း မဟုတ်။ မပျက်မစဲ ခိုင်မြဲသော ခန္ဓာတချို့ရှိသေးသည်" ဟု ဆိုလေ၏။ 

ကိုယ်တွေ့တရားမရှိသူဆိုလျှင် ဘုရားပဲဟု အတည်ပြု၍ မရ်နတ်စကားကို လက်ခံလိုက်မည်သာ ဖြစ်၏။ တရားကိုယ်တွေ့ဖြစ်ပြီး ယုံကြည်ဆုံးဖြတ်ပြီးဖြစ်နေသော သူရမ္ဗဋ္ဌကား ဤအချက်ကို လက်မခံနိုင်။ ထို့ကြောင့်စဉ်းစားသည်မှာ ဤစကားသည် အလွန်ဝန်လေးသော စကားဖြစ်၏။ ဘုရားရှင်တို့မည်သည် အမှု့မဲ့ အမှတ်မဲ့ ဟောမှုမရှိနိုင်။ ဘုရားရှင်၏ ဆန့်ကျင်ဘက်မှာ မာရ်နတ်ဖြစ်၏။ ဤသူသည် မာရ်နတ်ဖြစ်ရမည်ဟု စဉ်းစားပြီးလျှင် "သင် မာရ်နတ်မဟုတ်လော" ဟု ဆို၏။ မာရ်နတ်လည်း အရိယာကို မလိမ်ဝံ့သောကြောင့် ဟုတ်မှန်ကြောင်း ဝန်ခံရ၏။ 

ထိုအခါ သူရမ္ဗဋ္ဌက "အို မာရ်နတ်၊ သင်လို မာရ်နတ်မျိုး အရာအထောင်မက လာဖျက်ဆီးသော်လည်း ငါ၏သဒ္ဓါတရားကို လှုပ်ရှားစေနိုင်မည်မဟုတ်။ မဟာဂေါတမဘုရားရှင်သည် "သဗ္ဗေသင်္ခါရာ အနိစ္စာ" ကို ကြားရုံမျှမဟုတ်။ ကိုယ်တွေ့သိသည်အထိဖြစ်အောင် ဟောကြားခဲ့ပြီးဖြစ်ရာ သင်လှည့်စား၍ ရမည်မဟုတ်။ ငါ့အိမ်တံခါးမှာ မနေနှင့်တော့" ဟု နှင်သော် မာရ်နတ်လည်း ကွယ်လေ၏။

ဤအကြောင်းကို ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထားလေသော် ဤအကြောင်းအတ္ထုပ္ပတ်အရပင် သူရမ္ဗဋ္ဌအား ဥပါသကာတို့ထဲတွင် မတုန်မလှုပ်ဘဲ ကြည်ညိုသည့်အရာ၌ ဧတဒဂ် ပေးတော်မူ၏။

## ကိုးကား
နန္ဒာထေရီ

**နန္ဒာထေရီ** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ဈာန်ဝင်စားသည့် အရာတွင် ဧတဒဂ် ရတော်မူ၏။ နန္ဒမင်းသား၏ ဇနီးလောင်းလျာ ဖြစ်၏။ အဘိရူပနန္ဒမင်းသမီးဟုလည်း ခေါ်၏။ အလွန်တရာ လှပတင့်တယ်သော အဆင်းရှိသဖြင့် ဇနပဒကလျာနီဟု အမည်တွင်၏။

## ဘုရားရှင်၏ ဗျာဒိတ်
ဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကမ္ဘာတစ်သိန်းအထက်တွင် ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရား ပွင့်တော်မူ၏။ ထိုအချိန်တွင် နန္ဒာထေရီလောင်းလျာသည် ဟံသာဝတီမြို့၌ သူဌေးမျိုး၌ ဖြစ်၏။ ထိုသူဌေးမသည် မြတ်စွာဘုရားထံမှ တရားဓမ္မနာကြား၏။ မြတ်စွာဘုရားနှင့် သံဃာတော်တို့အား အလှူကြီးဖြင့် လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားအား ဦးတိုက်ကာ ဈာန်ဝင်စားလေ့ရှိသော ရဟန်းမတို့ထက် မြတ်သော အရာအထူးကို ဆုတောင်း၏။ 

ထိုအခါ ပဒုမုတ္တမြတ်စွာဘုရားသည် "ဤကမ္ဘာမှ ကမ္ဘာတစ်သိန်းလွန်သော် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား ပွင့်တော်မူအံ့။ ထိုဘုရားရှင်၏ ထံတွင် အလွန်ထင်ရှားသော **နန္ဒာ** ဟုအမည်ရသည့် တပည့်သာဝိကာမ ဖြစ်လတ္တံ့" ဟု ဗျာဒိတ်ပေးတော်မူ၏။

## ကျင်လည်ခဲ့သည့် ဘဝများ
* ထိုလူ့ဘဝမှ လွန်သော် တာဝတိံသာဘုံသို့ ရောက်၏။
* ထိုဘုံမှ လွန်သော် ယာမာဘုံသို့ ရောက်၏။
* ထိုဘုံမှ စုတေသော် တုသိတာဘုံသို့ ရောက်၏။
* ထိုဘုံမှ လွန်သော် နိမ္မာနရတီဘုံသို့ ရောက်၏။
* ထိုဘုံမှ လွန်သော် ဝသဝတ္တိဘုံသို့ ရောက်၏။

အထက်ပါ ဘုံဘဝများတွင် ကျင်လည်ခဲ့သည့်အခါတွင် မိဖုရား ဖြစ်ခဲ့သည်။

* ထိုဘုံမှ လွန်သော် လူ့ဘုံသို့ ရောက်ကာ စကြဝတေးမင်းတို့၏ လည်းကောင်း၊ ပဒေသရာဇ်မင်းတို့၏လည်းကောင်း မိဖုရား ဖြစ်ခဲ့သည်။

ထိုကဲ့သို့ လူ့ဘုံ၊ နတ်ဘုံတို့တွင် များစွာသောကမ္ဘာပတ်လုံး ချမ်းသာစွာကျင်လည် ခဲ့သည်။

နောက်ဆုံးဘဝသို့ရောက်သော် ကပိလဝတ်ပြည်တွင် သုဒ္ဓေါဒနမင်း၏ သမီးတော်ဖြစ်၏။ အလွန်တရာ ချောမောလှပ၏။ အသရေဖြင့် ချောမောလှပနှစ်သက်အပ်သည်ဖြစ်သောကြောင့် **နန္ဒာ** ဟု အမည်တွင်၏။

## ဘိက္ခုနီ ပြုခြင်း
ရာဟုလာ၊ မယ်တော်မိထွေးတော် ဂေါတမီ၊ နန္ဒမင်းသားတို့သည် သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ရောက်ကာ ငြိမ်းအေးမှုကို ရှာကြပြီ ဖြစ်၏။ သူမလည်း သူတို့နည်းတူ  ရဟန်းမ ပြုလေ၏။

## မြတ်စွာဘုရားနှင့် တွေ့ဆုံခြင်း
နန္ဒာထေရီသည် ရဟန်းမ ဖြစ်လေပြီ။  မြတ်စွာဘုရားသည် ရုပ်ရည်အဆင်းကို ကဲ့ရဲ့တော်မူသည်ဟု သိထား၏။ ထို့ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားထံပါးသို့ မဆည်းကပ်ရဲ ဖြစ်နေ၏။ မြတ်စွာဘုရားထံမှ ဩဝါဒကို ခံယူရာတွင် အခြားရဟန်းမတစ်ဦးကို မိမိကိုယ်စား လွှတ်လိုက်၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် နန္ဒာထေရီ၏ အဖြစ်ကို သိ၏။ ထို့ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားသည် "ရဟန်းမများအနေဖြင့် မိမိ၏ ဩဝါဒကို ခံယူရန် ကိုယ်တိုင်သာ ခံယူရမည်။ ကိုယ်စားမလွှတ်ရ" ဟု စည်းကမ်းထုတ်၏။ ဤသို့ဖြင့် နန္ဒာထေရီလည်း မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ဝင်ရောက်လေ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် အလွန်တရာချောမောလှပသော အမျိုးသမီးကို ဖန်ဆင်းကာ မိမိအား ယပ်ခပ်နေဟန် ပြုစေ၏။ နန္ဒာထေရီသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ရောက်သောအခါ ဘုရားရှင်အား ယပ်ခပ်နေသော ချောမောသည့် အမျိုးသမီးကို သတိထားမိ၏။ မိမိသည် ထိုသူမ၏ ၂၅၆ စိတ် တစ်စိတ်ပင် မလှချေပါတကားဟု တွေးမိ၏။ လှပသည့်အမျိုးသမီးကို စူးစိုက်ကာ ကြည့်နေ၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် နန္ဒာထေရီအား ဝိဇယသုတ္တန်ကို ဟောကြားတော်မူ၏။ နန္ဒာထေရီလည်း နှစ်ရက် သုံးရက် ကြိုးစားအားထုတ်ရာ ရဟန္တာမ ဖြစ်လေသည်။

## ဧတဒဂ်ရခြင်း
မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ "ရဟန်းတို့၊ ငါ၏ တပည့် ရဟန်းမတို့တွင် နန္ဒာထေရီသည် ဈာန်ဝင်စားသည့်အရာတွင် အသာဆုံး အမြတ်ဆုံး ဖြစ်သည်" ဟုဆိုကာ ဧတဒဂ် ပေးတော်မူ၏။

## ကိုးကား
မြန်မာကွန်ဗန်းရှင်းစင်တာ (ရန်ကုန်)

**မြန်မာကွန်ဗန်းရှင်းစင်တာ**သည် ယခင်မြို့တော်ဖြစ်ခဲ့သော ရန်ကုန်မြို့တွင် တည်ရှိသည်။ မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ မင်းဓမ္မလမ်းတွင် တည်ဆောက်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲများ၊ ပြပွဲများနှင့် ကျယ်ပြန့်သော ပြင်ပဧရိယာရှိသဖြင့် ပြိုင်ပွဲများ၊ ကုန်စည်ပြပွဲများလည်း ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။  

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်မြို့ရှိ အဆောက်အအုံများ
ကျုံခဝန်ရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်

**ကျုံခဝန်ရွာ** ()()သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ ကော့ကရိတ်ခရိုင်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်၊ ကျုံခဝန်ကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၈၁၈ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကျုံခဝန်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အိမ်ခြေပေါင်း ၁၂၂၀ အိမ် ရှိကာ၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၅၄၅ ဦး နေထိုင်သည်။ ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာနခွဲ ရှိသည်။
 လိုင့်ထောင်ဖလာမေ့ရေတံခွန်သည် ကျုံခဝန်ရွာ၏ အနောက်ဘက် တောင်ညိုတောင်တန်း (တနင်္သာရီတောင်တန်း)တွင် တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
ကိုပန်နယ်မြေ

ကိုပန်သည် မာယာ ယဉ်ကျေးမှု လောက ၏ ရှေးဟောင်းသုတေသနနယ်မြေ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဟွန်ဒူးရပ်စ်နိုင်ငံ အနောက်ပိုင်း ကိုပန်ပြည်နယ်တွင် တည်ရှိကာ ဂွါတီမာလာနိုင်ငံ နယ်စပ် နှင့် သိပ်မဝေးသော နေရာတွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်းသည် အေဒီ ၅ ရာစုမှ ၉ ရာစု အထိ ဂန္ထဝင်ခေတ် ဘုရင့်နိုင်ငံတော်၏ မြို့တော်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုမြို့တော်သည် မီဆိုအမေရိကန် ယဉ်ကျေးမှုဒေသ၏ အရှေ့တောက်ဘက် အဖျားတွင် တည်ရှိပြီး အစ်ဇ်သမို-ကိုလံဘီယံ ယဉ်ကျေးမှဒေသ၏ အစပ်တွင် တည်ရှိကာ မာယာလူမျိုး မဟုတ်သောလူမျိုးများ၏ ဝိုင်းရံခံရလုနီးနီး နေရာတွင် တည်ရှိသည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဟွန်ဒူးရပ်စ်နိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ
ဓမ္မေခစေတီတော်

**ဓမ္မေခစေတီတော်**သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဥတ္တရပဒေသပြည်နယ်ရှိ ဗာရာဏသီမြို့မှ ၁၃ ကီလိုမီတာအကွာ ဆားနပ်မြို့တွင် တည်ရှိသည်။ ထုထည်ကြီးမားသည့် စေတီ ဖြစ်သည်။ စေတီတော်သည် အုတ်၊ ကျောက်တို့ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။ ဆလင်ဒါပုံစံ ဖြစ်သည်။ အမြင့်မှာ ၄၃.၆ မီတာ ရှိသည်။ စေတီတော်၏ အချင်းသည် ၂၈ မီတာ ဖြစ်သည်။ မိဂဒါဝုန်တွင် ထုထည်အကြီးဆုံး ဗိသုကာလက်ရာလည်း ဖြစ်သည်။

## ရုပ်ပုံများ

File:Stupas around the Dhamekh Stupa, Sarnath.jpg|ဓမ္မေခစေတီတော်၊ မိဂဒါဝုန်
Image:History of Dhamekh Stupa on Stone.jpg|ဓမ္မေခစေတီတော်သမိုင်းကျောက်စာ
File:Dhamekh Stupa close-up, Sarnath.jpg|စေတီတော်၏ အနီးကပ်မြင်ကွင်းတစ်ခု
File:Dhamekh Stupa close up.jpg|စေတီတော်၏ နံရံကို အနီးကပ် မြင်ရပုံ
File:Sarnath - Plan of Excavations.jpg|Sarnath - တူးဖော်မည့် ပုံစံ

## ကိုးကား
ဥဂ္ဂတသူကြွယ်

**ဥဂ္ဂတသူကြွယ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် သံဃာအား စိတ်တူမျှစွာ လုပ်ကျွေးသည့် ဥပါသိကာများတွင် အသာဆုံး၊ အမြတ်ဆုံး ဧတဒဂ် ရခဲ့သည်။ ဥဂ္ဂတသည် ဟတ္ထိဂါမအရပ် (ဆင်ရွာ) သား ဖြစ်၏။ 

## အနာဂါမ် ဖြစ်ခြင်း
မြတ်စွာဘုရားသည် နာဂဝနဥယျာဉ်၌ သီတင်းသုံးနေချိန် ဖြစ်၏။ ဥဂ္ဂတသည် ခုနစ်ရက်တိုင် သေရည် ယစ်မူးနေ၏။ ကချေသည်တို့ဖြင့် မြူးထူးကာ ဥယျာဉ်သို့သွား၏။ ထိုအခါ ဘုရားရှင်နှင့် တွေ့လေသည်။ ဥဂ္ဂတသည် ဘုရားရှင်ကို အနီးကပ် ဖူးမြင်ရသောအခါ အမူးပြေသွား၏။ အလွန်လည်း ရှက်သွား၏။ မြတ်စွာဘုရားက တရားရေအေးတိုက်ကျွေးရာ တရားဆုံးသော် အနာဂါမ် ဖြစ်လေသည်။

## အလှူအတန်း ပြုခြင်း
ထိုအချိန်မှ စကာ ဥဂ္ဂတသည် ရဟန်းတို့အား လှူဒါန်း၏။ နတ်တို့က ဥဂ္ဂတ၏ သဒ္ဓါတရားကို ပျက်စီးအောင် ပြုသော်လည်း မပျက်ပေ။ အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်နှင့် ပတ်သက်၍ သဒ္ဓါတရားသည် မပျက်စီး၊ တူမျှသော သဒ္ဓါဖြင့် လှူ၏။ ဥဂ္ဂတသည် သီလဝန္တပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကိုသာ ချီးမွမ်း၏။

## ဧတဒဂ်ရခြင်း
မြတ်စွာဘုရားသည် သံဃာအား စိတ်မျှတစွာ ပြုလုပ်ကျွေးကြသော ဥပါသိကာများတွင် ဥဂ္ဂတသူကြွယ်သည် အသာဆုံး အမြတ်ဆုံးဟု မိန့်ကာ ဧတဒဂ် ပေးတော်မူ၏။

## ဥဂ္ဂတသူကြွယ်၏ အံ့ဖွယ်ရှစ်ပါး
# မြတ်စွာဘုရားကို ဖူးရသည်နှင့် တပြိုင်နက် ဘုရားအပေါ် အကြွင်းမဲ့ ယုံကြည် ကြည်ညိုခြင်း၊ ယစ်မူးမှု ချုပ်ငြိမ်းခြင်း။
# မြတ်စွာဘုရားကို ပထမအကြိမ် ဖူးတွေ့ရပြီး တရားနာကာ အနာဂါမ် ဖြစ်ခြင်း၊ လောကုတ္တရာသရဏဂုံနှင့်တကွ ဗြဟ္မစရိယပဉ္စမကသီလ ခံယူဆောက်တည်ခြင်း။
# မိမိ၏ မယားကို တပါးသော ယောက်ျားအား စွန့်လှူပေးကမ်းလိုက်ရသော်လည်း စိတ်ထဲတွင် ဖောက်လွဲဖောက်ပြန်မှု မရှိခြင်း။
# မိမိ၏ စည်းစိမ်ဥစ္စာရှိသမျှတို့သည် သီလဝန္တပုဂ္ဂိုလ်မြတ်တို့နှင့် မခွဲခြားဘဲ ဆက်ဆံကုန်၏၊ သက်ဆိုင်ကုန်၏ဟူ၍ စိတ်ထားခြင်း။
# ရဟန်းသူမြတ်တို့ကို ရိုသေစွာ ချဉ်းကပ်ပြုစုခြင်း။ ရဟန်းသူမြတ်က တရားဟောလျှင် ရိုသေစွာ နာယူခြင်း။ မဟောလျှင် မိမိက ဟောခြင်း။
# သီလဝန္တပုဂ္ဂိုလ်၊ ဒုဿီလပုဂ္ဂိုလ် နှစ်မျိုးလုံး၌ ညီမျှသောစိတ်ဖြင့် ပေးကမ်းပြုစုခြင်း။
# ငါ့ထံ နတ်တို့သည် ချဉ်းကပ်၏။ ငါသည် နတ်တို့နှင့် အတူတကွ စကားပြောရ၏ဟု စိတ်မတက်ကြွခြင်း။
# နောက်ထပ်တဖန် ဤကာမဘုံသို့ ပြန်လာရောက်ကြောင်း သံယောဇဉ်အာရုံ မရှိခြင်း။

## ကိုးကား
အနော်ရထာတံတား

**အနော်ရထာတံတား**သည် နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီလက်ထက်တွင် ဆောက်လုပ်ခဲ့သော တံတားများအနက် တစ်စင်းဖြစ်ပြီး ဧရာဝတီမြစ်ကို ဖြတ်ကာ ချောက်မြို့နှင့် ဆိပ်ဖြူမြို့ကို ဆက်သွယ်ထားသည်။ 

တံတားအရှည်မှာ ၅၁၉၁ ပေရှိပြီး ပင်မတံတားမှာ ၄၁၉၁ ပေရှည်လျားကာ ချဉ်းကပ်တံတားမှာ ၁၀၀၀ ပေရှည်သည်။ သံမဏိသံပေါင်အမျိုးအစား တံတားတစ်စင်းဖြစ်သည်။ ယာဉ်သွားလမ်းအကျယ်မှာ ၂၈ ပေ ကျယ်ပြီး လူသွားလမ်းမှာ တဖက်လျှင် ၆ ပေစီ အကျယ်ရှိသည်။ အနော်ရထာတံတားကို ၂၆ ဇူလိုင် ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် ပန္ဓက်ချခဲ့ပြီး ၁၀ မတ် ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။ ကုန်ကျငွေ မြန်မာကျပ်ငွေ ၃၂၈၄ မီလီယံရှိပြီး အမေရိကန်ဒေါ်လာအားဖြင့် ၅.၀၅ မီလီယံရှိခဲ့သည်။ 

ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ အဆောက်အအုံများ
ကဏ္ဍ:ဧရာဝတီမြစ်ကူးတံတားများ
ဟိုက်ရာဘဒ်ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်

**ဟိုက်ရာဘဒ်ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်** သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် ကျောက်ဖြင့် တည်ထားသော ရုပ်ပွားတော် ဖြစ်သည်။ ထိုဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်သည့် ကျောက်ဖြင့်ပြုလုပ်ထားသည့် ရုပ်ပွားတော်များတွင် ကမ္ဘာ့အရှည်ဆုံး  ဖြစ်သည်။

## နောက်ခံသမိုင်း
ဟိုက်ဒီရာဘဒ်သည် Telangana ပြည်နယ်၏ မြို့တော် ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၃ နှင့် ၁၉၈၉ ကြားတွင် N. T. Rama Rao သည် Andhra Pradesh ၏ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ သူ၏ သက်တမ်းကာလတွင် ဒေသ၏ နိုင်ငံရေး၊ ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှုတို့နှင့် ဆိုင်သော ရုပ်တုများကို တည်ဆောက်ရန် ငွေပမာဏများစွာ သုံးစွဲခဲ့သည်။ သူသည် နယူးယောက်သို့ အလည်အပတ်သွားရာတွင် လေဘာတီရုပ်တုကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ထိုအခါ သူသည် ရုပ်ပွားတော်ကို ပြုလုပ်ရန်ရန် ဆန္ဒရှိခဲ့သည်။ "ကျွန်တော် ထိုရုပ်တုကဲ့သို့သော ဟာမျိုးလုပ်ဖို့ ဆန္ဒရှိပါတယ် ...... အဲဒါက ကျွန်တော့်ရဲ့ ပြည်သူလူထုအတွက် ဆောင်ရွက်မှု ဖြစ်ပါတယ်" ဟု ပြောခဲ့သည်။ 

Rama Rao သည် ဂေါတမဘုရားရှင်ကို ဖော်ပြကာ ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ သူ၏ ရွေးချယ်ရသည့် အကြောင်းရင်းမှာ ဗုဒ္ဓသည် လူသားချင်းစာနာမှု ရှိသူဖြစ်သည်။ သူသည် လေကအမှန်တရားများကို လူသားများ နားလည်အောင် ပြောကြားခဲ့သည်။ သူသည် ကျွန်တော်တို့အားလုံး၏ ဂုဏ်ယူစရာ ဖြစ်သည် ဟု ပြောခဲ့သည်။ အသုံးစရိတ်သည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃ သန်း ကုန်ကျခဲ့သည်။  မြို့တော်ရှိ လမ်းများကိုလည်း ချဲ့ခဲ့သည်။

## မတော်တဆမှု ဖြစ်ပွားခြင်း
၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် Andhra Pradesh အစိုးရကို  N. T. Rama Rao က ဦးဆောင်ကာ ဖြုတ်လိုက်သည်။ နောက်နှစ်တွင် ရုပ်ပွားတော် တည်ထားကိုးကွယ်ရန် အသင့်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ပြည်တွင်းကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သည့် ABC ကုမ္ပဏီသည် ရုပ်ပွားတော်ကို ကွန်ကရစ်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် အောက်ခံခုံနေရာသို့ ပြောင်းရွေ့ရန် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ နောက်တွဲယာဉ်များကို အသုံးပြုကာ ရုပ်ပွားတော်ကို Hussain Sagar ကမ်းစပ်သို့ ယူဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ ခုနှစ် မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ကုမ္ပဏီမှ အလုပ်သမားများသည် ရုပ်ပွားတော်ကို ဝမ်းပြားရေယာဉ်ပေါ်သို့ ရွေ့ပြောင်းခဲ့သည်။ ၁၀၀ ကိုက် (၉၁ မီတာ) ခန့် ရွေ့ပြောင်းပြီးနောက် ရုပ်ပွားတော်သည် ကန်ထဲသို့ ကျသွားခဲ့သည်။  ထိုမတော်တဆမှုကြောင့် လူ ၁၀ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ 

ဆယ်ယူမှုများကို ၂-နှစ် ပြုလုပ်ခဲ့ပြီးနောက် ရုပ်ပွားတော်ကို ကန်ထဲမှ ဆယ်ယူနိုင်ခဲ့သည်။ 

## ရုပ်ပုံများ

File:Hussain sagar lake.JPG|Standing Buddha in abhya mudra
File:Head part of budda.JPG| အနီးကပ် ဖူးမြော်ရပုံ
File:BuddhaStatueHussainSagar 0188.JPG|နေဝင်ချိန်တွင် ရုပ်ပွားတော်ကို ဖူးမြော်ရပုံ, Hussain Sagar
File:Hussain Sagar lake, Hyderabad.jpg|ညနေဘက် မြင်ကွင်း
File:Buddha Statue by kkpbalaji.jpg|လပြည့်ည မြင်ကွင်း
File:Another sculpture.JPG|ရုပ်ပွားတော်၏ မြေအောက်ခန်းရှိ ရုပ်တုများ
File:Buddha statue no 1.jpg|Buddha statue at Hussain sagar
File:Hyderabad Dec2011 15.JPG

## ကိုးကား
ထီယန်တန်ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်

**ထီယန်တန်ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်** သည် ကြေးညိုဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီး ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ပြီးစီးခဲ့သည်။ ဟောင်ကောင်၊ Lantau, Ngong Ping တွင် တည်ရှိသည်။ ရုပ်ပွားတော်ကို ပိုလင်ဘုန်းကြီးကျောင်း အနီးတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ လူသားနှင့် သဘာဝတရား၊ လူထုနှင့် ယုံကြည်မှု တို့၏ သင့်မြတ်သည့် ပက်သက်မှုသင်္ကေတအဖြစ် ဖော်ပြလျက် ရှိသည်။ ဟောင်ကောင်ရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့၏ အဓိကနေရာ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် နိုင်ငံခြား ခရီးသွားတို့ကို ဆွဲဆောင်လျက် ရှိပေသည်။

 can be seen in the background.]]

 is visible in the background.]]

## ကိုးကား
မြန်မာဝတ္ထုတိုရာပြည့်

၁၉၁၇ ခုနှစ် မတ်လထုတ် သူရိယမဂ္ဂဇင်း အမှတ်(၁)တွင် **မောင်သိန်းတင် မသိန်းရှင်**အမည်ရသောဝတ္ထုတို စတင်ဖော်ပြခဲ့သည်။ ရေးသူမှာ ဆရာကြီးရွှေဥဒေါင်းဖြစ်သည်။ ထိုဝတ္ထုမှာ မြန်မာ့စာပေလောကအတွက်အရေးပါသော စာပေအရေးအသားတစ်ခုဖြစ် ခဲ့သလို မြန်မာ့ပထမဆုံးဝတ္ထုတိုတစ်ပုဒ်လည်းဖြစ်သည်။ ထိုဝတ္ထုတို ထက်စောသော၊ ဝတ္ထုတိုဟုသတ်မှတ်နိုင်သော အရေးအသား ကို အထောက်အထားအားဖြင့် မတွေ့ရသေးဟုဆိုသည်။

**မောင်သိန်းတင် မသိန်းရှင်** ဝတ္ထုတိုကို မြန်မာ့ပထမဆုံးဝတ္ထုတိုအဖြစ် မြန်မာစာပေလေ့လာသူများက သတ်မှတ်ထားကြသည်။ ၁၉၁၇ ခုနှစ်မတိုင်မီတွေ့ရသော ဗုဒ္ဓစာပေဝတ္ထုများမှ အချို့သော စာပေအရေးအသားများနှင့် ဦးပုည၏ စာပေအရေးအသားအချို့ ကို ဝတ္ထုတိုဟုဆိုနိုင်ကြောင်း သုံးသပ်ကြပေမဲ့ မြန်မာဝတ္ထုတိုဟု တိတိကျကျသတ်မှတ်ထားသော အရေးအသားမှာ **မောင်သိန်းတင် မသိန်းရှင်** သာဖြစ်သည်။ ဆရာကြီးရွှေဥဒေါင်း၏ ဝတ္ထုတိုကိုဖော်ပြသော သူရိယမဂ္ဂဇင်းသည် အမှတ်(၁) ဖြစ်သည်။ ၁၉၁၇ ခုနှစ် မတ်လတွင်ထုတ်ဝေသော မဂ္ဂဇင်းအသစ်တစ်စောင်ဖြစ်သည်။ ထိုမဂ္ဂဇင်းတွင် ဝတ္ထုတို အရေးအသားပုံစံ ဖြစ်သောစာမူများ ပေးပို့ရန် စတင်ဖိတ်ခေါ်ခဲ့ပြီး ဝတ္ထုတိုပြိုင်ပွဲ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုဖိတ်ခေါ်မှုသည် ဝတ္ထုတိုမျိုးဆက်သစ်များ မွေးဖွားခြင်းအတွက် လမ်းစတစ်ခုဖြစ်သည်။

*၁၉၁၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ကျွန်ုပ်သည် သူရိယမဂ္ဂဇင်း အယ်ဒီတာအဖြစ်နှင့် သူရိယတိုက်သားတစ်ယောက်ဖြစ်လာ၏။ သူရိယတိုက်အုပ်နှစ်ယောက်(ဦးဘဖေနှင့်ဦးလှဖေ)တို့သည် ကျွန်ုပ်၏ လက်စွမ်းလက်စကို မြင်ကြသည်နှင့် သူရိယမဂ္ဂဇင်းထုတ်ဖို့ အကြံ ဖြစ်ပေါ်လာကြသည်ဟု နောင်တွင် သိရ၏* ဟုလည်းကောင်း၊ *၁၉၁၇ ခုနှစ် မတ်လထုတ် ပထမဦးဆုံး သူရိယမဂ္ဂဇင်းတွင် ကျွန်ုပ်၏ **မောင်သိန်းတင် မသိန်းရှင်** ဝတ္ထုတိုတစ်ပုဒ်ထည့်သွင်းပြီးနောက်တွင် တိုက်အုပ် ဦးလှဖေက ရှားလော့ဟုမ်း(Sharlock Holmes)၏ စုံထောက်ဝတ္ထုများကိုမှီးပြီး မြန်မာဝတ္ထုရေးရန် အကြံပေးသည့်အလျောက် ဧပြီလ ထုတ် သူရိယမဂ္ဂဇင်းတွင် စုံထောက်မောင်စံရှား ဝတ္ထုရှေးဦးစွာ ထွက်ပေါ်လာသည်* ဟုလည်းကောင်း ဆရာကြီး ရွှေဥဒေါင်းက **တစ်သက်တာမှတ်တမ်းနှင့်အတွေးအခေါ်များ** စာအုပ်၊ **တတိယကဏ္ဍ၊ မောင်သိန်းဖေမှ ကိုဖေသိန်းသို့ **အခန်းတွင် ရေးသား ခဲ့သည်။ ထိုအချက်ကို ထောက်ရှုခြင်းအားဖြင့် ဝတ္ထုတိုအရေးအသားကို ဆရာကြီး ရွှေဥဒေါင်းနှင့် သူရိယမဂ္ဂဇင်းတို့ တိုင်ပင်၍ စတင်ခဲ့သည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။ *ကျွန်ုပ်၏ မောင်သိန်းတင် မသိန်းရှင် ဝတ္ထုတို* ဟုရေးသားခဲ့သောကြောင့် ဆရာကြီး ရွှေဥဒေါင်းသည် သူ၏အရေးအသားကို ဝတ္ထုတိုဟု တိတိကျကျသတ်မှတ်ခဲ့ကြောင်း သိသာလှပါသည်။

*ဝတ္ထုတိုများကို မည်သည့်အချိန်တွင် မည်သူက စတင်ခဲ့သနည်းဟု ရှာဖွေသောအခါ ၁၉၁၇ ခု မတ်လတွင် စတင်ထုတ်ဝေသည့် သူရိယမဂ္ဂဇင်းပါ **မောင်သိန်းတင် မသိန်းရှင်** ဝတ္ထုထက်စောသော ဝတ္ထုတိုကို မတွေ့ရှိရသေးပါ* ဟု ဦးကြီးမောင်(ငွေဥဒေါင်း)က ၁၉၇၈ ခုနှစ် မတ်လ၌ ကျင်းပခဲ့သော ဝတ္ထုတိုစာတမ်းဖတ်ပွဲတွင် **မြန်မာဝတ္ထုတိုသမိုင်း** အမည်ဖြင့် ဖတ်ကြားသောစာတမ်းတွင် ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။

မြန်မာကာလပေါ်ဝတ္ထု(Novel)သည် ၁၉၀၄ ခုနှစ်တွင် စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ မြန်မာဝတ္ထုတို(Short Story) သည် မြန်မာဝတ္ထု(Novel)ထက် ၁၃ နှစ်နောက်ကျပြီးမှသာပေါ်ပေါက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဝတ္ထုတို(Short Story)ထက် နောက်ကျသောအရေးအသားမှာ ရသစာတမ်း(Eassy) ဖြစ်သည်။ ***မောင်သိန်းတင် မသိန်းရှင်*** ဝတ္ထုတိုဖော်ပြခဲ့သည့် ၁၉၁၇ ခုနှစ် မတ်လမှစတင် ရေတွက်လျှင် လာမည့်နှစ်ဖြစ်သော ၂၀၁၇ ခုနှစ်သည် **မြန်မာ့ဝတ္ထုတိုရာပြည့်နှစ်**ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
| ဟန်ဆန်း စာပေနှင့်အနုပညာဝက်ဘ်ဆိုဒ်
နကုလပိတာ

**နကုလပိတာ** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ဘုရားရှင်နှင့် အကျွမ်းတဝင်သော စကားကို ပြောဆိုသည့် အရာတွင် ဧတဒဂ် ရခဲ့သည်။ သူ၏ ဇနီးဖြစ်သူ နကုလမာတာ လည်း ထိုဧတဒဂ်ကို ရရှိခဲ့သည်။

## အမည်တွင်ပုံ
နကုလပိတာ သည် ဘဂ္ဂတိုင်း သုသုမာရဂိရမြိုတွင် သူဌေးဖြစ်သည်။ နကုလဟု အမည်ရသော သားတစ်ယောက် ရှိ၏။ သားကလေး၏ အမည်ကို အစွဲပြုကာ နကုလပိတာ ဟု ခေါ်သည်။

## ဧတဒဂ်ရခြင်း
နကုလတို့ ဇနီးမောင်နှံသည် မြတ်စွာဘုရားရှင်နှင့် စကားပြောရာတွင် ရင်ထဲမှာ ရှိသည့်အတိုင်း မထိမ်ချန်ဘဲ ရိုးသားပွင့်လင်းစွာ ပြောလေ့ရှိ၏။ ထို့ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားသည် ဘုရားရှင်နှင့် အကျွမ်းတဝင်သော စကားကို ပြောဆိုသည့် အရာတွင် ဧတဒဂ် ကို ပေးတော်မူခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကာဠီ

**ကာဠီ** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် တစ်ဆင့်ကြားရုံမူဖြင့် ဘုရားရှင်အား ကြည်ညိုသူများတွင် အသာဆုံး အမြတ်ဆုံး ဧတဒဂ် ရ ဥပါသိကာ ဖြစ်၏။  ကာဠီနှင့်ပတ်သက်သော အကြောင်းအရာများကို အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်အဋ္ဌကထာတွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ အသေးစိတ်ကို ကာဠီဥပါသိကာ အကြောင်း တွင်လည်း ကြည့်ရှုနိုင်သည်။

### ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားလက်ထက် 
ကာဠီကုရရဃရိကာ၏ အလောင်းလျာသည် ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်တော်၌ တစ်ဆင့်စကား ကြားရုံမျှဖြင့် ကြည်ညိုသောအရာ၌ ဧတဒဂ်ထားခြင်းခံရသော အမျိုးသမီးကို အားကျ၍ ကုသိုလ်ပြုဆုတောင်းခဲ့သည်။

### ဘဝအဆက်ဆက် 
ထိုကုသိုလ်ကံကြောင့် သုဂတိဘုံဘဝတို့၌သာ ကျင်လည်ခဲ့ရသည်။

### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားလက်ထက် 
### သောတာပန် ဖြစ်ခြင်း
မဟာသက္ကရာဇ် ၁၀၃ ခု၊ ဝါဆိုလပြည့် ဓမ္မစကြာတရား ဟောကြားတော်မူသောနေ့ ညဉ့်သန်းခေါင်ယံ အချိန် ဖြစ်၏။ ကာဠီသည် ကိုယ်ဝန်၏ ပင်ပန်းမှုကို ပယ်ဖျောက်ရန် မိဘတို့၏ အိမ် ပြဿာဒ်ထက်တွင် လေညင်းခံနေ၏။ ထိုအချိန်တွင် သာတာဂီရိနတ်မင်းနှင့် ဟေမဝတနတ်မင်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရား၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို နေအိမ်ထက်တွင် ပြောလျက် ရှိ၏။ ထိုအသံတို့ကို ကာဠီသည် ကြားသော် သောတာပန် အရိယာ ဖြစ်သွား၏။ ကာဠီအမျိုးသမီးသည် မာတုဂါမ မင်းမိန်းမတို့အနက် ရှေးဦးစွာ သောတာပန်တည် အရိယသာဝိကာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုညဉ့်မှာပင် ကာဠီအမျိုးသမီးသည် သောဏကုဋိကဏ္ဏထေရ်၏ အလောင်း သတို့သားကို ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ထိုသတို့သားသည် ရဟန်းပြုပြီး အရှင်ကုဋိကဏ္ဏသောဏမထေရ်အဖြစ် ထင်ရှားလာခဲ့သည်။ 

ဤသို့ဖြင့် ကာဠီဥပါသိကာသည် တစ်ဆင့်ကြားရုံဖြင့် ဘုရားရှင်အား ကြည်ညိုသူများတွင် အသာဆုံး အမြတ်ဆုံး ဧတဒဂ် ရခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များကဏ္ဍ:ဧတဒဂ်ရ ပုဂ္ဂိုလ်များ
ဟယ်ဆပ်ဖလီနီ၏ ဟိုင်ပိုဂျီယမ်

ဟယ်ဆပ်ဖလီနီ၏ ဟိုင်ပိုဂျီယမ်သည် ကျောက်ခေတ်သစ် မြေအောက် အဆောက်အဦး တစ်ခုဖြစ်ပြီး မော်လတာနိုင်ငံ၏ သမိုင်းမတင်မီခေတ်ဖြစ်သော ဆပ်ဖလီနီခေတ် (၃၃၀၀ မှ ၃၀၀၀ ဘီစီ) အတွင်း တည်ဆောက်ခဲ့ကာ မော်လတာနိုင်ငံ ပါအိုလာ ဒေသတွင် တည်ရှိသည်။ အများအားဖြင့် ဟိုင်ပိုဂျီယမ်ဟုသာ ခေါ်ဆိုလေ့ ရှိပြီး ဂရိဘာသာဖြင့် မြေအောက်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဟိုင်ပိုဂျီယမ်သည် ပုန်းအောင်းခိုလှုံရာ နေရာနှင့် နီခရိုပိုးလစ်ခေါ် ခန့်ညားသော ဂူသင်္ချိုင်း အစုအဝေးဟု ယူဆရကာ ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်များမှ လူပေါင်း ၇,၀၀၀ ကျော်၏ အကြွင်းအကျန် များကို တွေ့ရသည်ဟု မှတ်တမ်းတင်ထားကာ  မီဂါလစ်သစ် ဘုရားကျောင်းနှင့် ဇက်ဂရာ ကျောက်တုံးစက်ဝန်း စသည်တို့ကို တည်ဆောက်ခဲ့သော မော်လတာ၏ ဘုရားကျောင်း တည်ဆောက်သည့် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ပတ်သက်၍ အကောင်းဆုံး ထိန်းသိမ်းပြထားနိုင်သည့် ဥပမာ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဇဋိလ

**ဇဋိလ** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရဟတ္တဖိုလ်ဆိုက်ကာ ရဟန္တာ ဖြစ်သူ ဖြစ်၏။ ရာဇဂြိုဟ်ပြည်သား သူဌေးတစ်ဦး ဖြစ်၏။ မိခင်သည် အဆင်းလှသူတစ်ဦးဖြစ်၍ ဖခင်သည် ဝိဇ္ဇာဓိုရ်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။

## ဇဋိလ၏ ဘုန်းကံ
ဇဋိလသည် ကုန်သည်တစ်ဦး၏ နေအိမ်တွင် သားအဖြစ် နေစဉ်က ၁၂ နှစ်တိုင်ရောင်းမကုန်သော ပစ္စည်းတို့သည် တစ်နေ့တည်းနှင့် ရောင်းရသည်။ ထို့နောက် ကုန်သည်ကြီးက သမီးဖြစ်သူနှင့် ပေးစား၏။ အိမ်တက်မင်္ဂလာပြုသောနေ့တွင် အိမ်နောက်ဖေးတွင် ရွှေတောင်ကြီး ပေါက်၏။ 

## ရဟန္တာဖြစ်ခြင်း
နောင်အခါတွင် ဇဋိလသည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတွင် ရဟန်းပြု၏။ တရားအားထုတ်ရာ နှစ်ရက်၊ သုံးရက်အတွင်းပင် ရဟန္တာ ဖြစ်လေသည်။

## ကိုးကား
မေဏ္ဍက

**မေဏ္ဍက** သည် ဘဒ္ဒိယမြို့သား သူဌေးဖြစ်၏။ ဇနီးသည် စန္ဒပဒုမာ ဖြစ်၏။ သားဖြစ်သူမှာ ဝိသာခါ၏ ဖခင် ဓနဉ္စယသူဌေး ဖြစ်၏။

## မေဏ္ဍက၏ ကုသိုလ်ကံ
မေဏ္ဍကသည် ရှေးကုသိုလ်ကံ ကောင်းခဲ့သူဖြစ်၏။ အိမ်၏ အနောက်ဘက်မြေတွင် ရွှေဆိတ်ရုပ်များသည် ကျောက်ကုန်းချင်းထိစပ်လျက် ရှိ၏။ ရွှေဆိတ်ရုပ်တစ်ရုပ်၏ ခံတွင်းမှ ဇမ္ဗူဒိပ်ကျွန်းသူများအတွက် ထောပတ်၊ ဆီ၊ ပျား၊ တင်လဲ၊ အဝတ်အထည်၊ ရွှေ၊ ငွေ တို့ ထွက်လေသည်။ ဇမ္ဗူဒိပ်ကျွန်းသူများသည်လည်း သူဌေးကြီးထံ လာရောက်ကာ ယူကြကုန်၏။

မေဏ္ဍကသည် ဘဒ္ဒိယမြို့တွင် ဘုန်းကြီးသူ ငါးဦးတို့၏ အကြီးအကဲ ဖြစ်၏။ မိမိ၏ ၁၂၅၀ သော စပါးကျီတို့ကို ရှင်းလင်းပြီး၍ ကောင်းကင်သို့ မော့ကြည့်ရာ သလေးနီစပါးမိုး ရွာချ၏။ စပါးကျီတို့လည်း ပြည့်ကုန်၏။

ရှေးဘဝက တော်စပ်ခဲ့ကြဖူးသည့် ဇနီး၊ သား၊ ချွေးမတို့သည် ယခုဘဝတွင်လည်း ဇနီး၊ သား၊ ချွေးမ တို့ ပြန်ဖြစ်ကြသည်။

## သောတာပန် ဖြစ်ခြင်း
မြတ်စွာဘုရားသည် သူဌေးအား စရိုက်နှင့်လျော်သော တရားကိုဟောရာ တရားဆုံးသော် သောတာပန် အရိယာ ဖြစ်၏။ သူဌေးကြီးသည်လည်း ၁၅ ရက်ပတ်လုံး အလှူကြီး ပေး၏။

## ကိုးကား
ဓနသေဋ္ဌိ

**ကာဠဝဠိယ** သည် ဆင်းရဲသားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ နောင်အခါတွင် **ဓနသေဋ္ဌိ** အမည်ဖြင့် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်၏ သူဌေးကြီးအဖြစ် မြှောက်စားခံရသည်။

## ယာဂုလှူဒါန်းခြင်း
ရှင်မဟာကဿပသည် နိရောဓ သမာပတ်မှ ထ၏။ ထိုနောက် ချီးမြှောက်ရမည့်သူကို ကြည့်ရာ ကာဠဝဠိယ ဆင်းရဲသားကို မြင်၏။ ထို့နောက် ကာဠဝဠိယ၏ အိမ်တံခါးဝသို့ ကြွကာ ဆွမ်းခံရပ်တော်မူ၏။ ကာဠဝဠိယ၏ ဇနီးသည် မထေရ်အား ယာဂုချဉ်အားလုံးကို လှူဒါန်းလေသည်။

မထေရ်လည်း ကျောင်းတော်သို့ ပြန်လာကာ ယာဂုကို မြတ်စွာဘုရားအား ကပ်၏။ မြတ်စွာဘုရားလည်း မျှတရုံ ဘုဉ်းပေး၍ ကျန်ရစ်သော ယာဂုတို့သည် ရဟန်းငါးရာတို့ကို လောက်ငလေသည်။ ထိုအချိန်တွင် ကာဠဝဠိယသည် ဆွမ်းကြွင်းဆွမ်းကျန်တောင်းရန် ရောက်လာရာ ယာဂုအနည်းငယ်ရ၏။ ရှင်မဟာကဿပက ယာဂုလှူဒါန်းသူ ရမည့် အကျိုးကို မြတ်စွာဘုရားအား မေးမြန်း၏။ မြတ်စွာဘုရားက လှူဒါန်းသူသည် ခုနစ်ရက်အတွင်း သူဌေးဖြစ်မည်ဟု မိန့်သည်ကို ကာဠဝဠိယ ကြား၏။ ထို့နောက် မိမိ၏ ဇနီးဖြစ်သူကို ပြောပြလေ၏။

## သူဌေးဖြစ်ခြင်း
တခါသော် ဗိမ္ဗိသာရမင်းတွင် မြို့ပြင်ရှိ ရာဇဝတ်သားကို ပွဲတော်စာ ထမင်းကို ပို့ရန် အကြောင်းပေါ်၏။ မြို့အပြင်သည် ဘီလူးများလှည့်လည်သောင်းကျန်းလျက် ရှိပြီး ပို့ရမည်မှာ ညအချိန်ဖြစ်နေသောကြောင့် အခက်တွေ့နေ၏။ ထို့ကြောင့် ပို့ဆောင်ပေးနိုင်သူကို အသပြာတစ်ထောင်ပေးမည်ဟု ပြော၏။ ပထမအကြိမ်၊ ဒုတိယအကြိမ် ကြေညာသောအခါ ယူဝံ့သူမရှိဘဲ ဖြစ်နေ၏။ တတိအကြိမ်ကြေညာသောအခါ ကာဠဝဠိယ၏ ဇနီးသည် အသပြာတစ်ထောင်ကို ယူလိုက်၏။ ထို့နောက် ယောက်ျားအသွင်ယူကာ မြို့ပြင်ရှိ ရာဇဝတ်သားထံသို့ ထမင်းသွားပို့လေ၏။

မြို့အပြင်သို့ ရောက်သော် ဒီဃတာလဘီလူးသည် မြင်လေ၏။ ထို့နော် ဘီလူးသည် သူမအား "မိမိ၏ အစာ ဖြစ်ပြီ" ဟု ခြိမ်းခြောက်စကားကိုဆို၏။ ထို့အခါ သူမက မိမိသည် မင်းကြီး၏ တမန်တော် ဖြစ်သည်ဟု ပြော၏။ ဘီလူးသည် အဘယ်သို့ သွားမည်ကို မေးလေ၏။ သူမလည်း ရာဇဝတ်သားထံသို့ သွားမည့်အကြောင်း ပြော၏။ ဘီလူးလည်း သူမအား " သုမနနတ်မင်း၏ သမီး ဒီဃတာလနတ်ဘီလူး၏ ဇနီး ကာဠီသည် သားဖွားလေပြီ" ဟု အော်ကာ ပြောကြားသွားပေးရန် ပြော၏။ ထိုသတင်းစကားပါးခ အဖြစ် ပြောကြားခအဖြစ် ထန်းပင်အောက်ရှိ ရွှေအိုးခုနစ်လုံးကို ပေး၏။ ထို့နောက် ကာဠဝဠိယ၏ ဇနီးသည် ထိုစကားကို လမ်းတစ်လျှောက် အော်ကာ သွား၏။ သုမနနတ်မင်းကြီးကြားသော် ဤလူသားသည် ငါ့အတွက် ကောင်းသောသတင်းစကားကို ယူဆောင်လာခဲ့သည်ဟု ဆိုကာ အပင်ပတ်ပတ်လည်တွင် ရွှေအိုးများရှိကြောင်း၊ ထိုရွှေအိုးများကိုလည်း ပေး၏ ဟု ပြောကာပေးလေ၏။ ထို့နောက်တွင်မူ ကားစင်ရှိ ရာဇဝတ်သားရှိရာသို့ ရောက်လေ၏။

ရာဇဝတ်သားကို ထမင်းခွံ့ကျွေး၏။ ကျွေးပြီးသောအခါ ပါးစပ်ကို သုတ်ပေးလေ၏။ ထိုအခါ ရာဇဝတ်သားသည် အတွေ့အထိကြောင့် မိန်းမသားမှန်း သိလေ၏။ ထို့နောက် သူမ၏ ဆံပင်ကို တအားကိုက်လေ၏။ သတိကောင်းသော သူမသည် သံလျက်ဖြင့် ဆံပင်ကို ဖြတ်ကာ ပြန်လာခဲ့၏။ ပြန်ရောက်သောအခါ မင်းကြီးသည် ကိစ္စပြီးစီးကြောင်း အဘယ်သို့ သက်သေပြမည်နည်း ဟု မေး၏။ ထိုအခါ မိမိ၏ ဆံထုံးအမှတ်အသားကို ကြည့်ကာ သိနိုင်သည်ဟု ပြော၏။ သူမလည်း ဖြစ်ကြောင်းကုန်စင် လျှောက်တင်၏။ ထို့နောက်မင်းကြီးသည် သူမ၏ ခင်ပွန်း **ကာဠဝဠိယ** ကို **ဓနသေဋ္ဌိ** ဘွဲ့ဖြင့် သူဌေးချီးမြှောက်၏။

## ကိုးကား