open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ကိုရီးယားအသံလွှင့်စနစ်

**ကိုရီးယားအသံလွှင့်စနစ်** (; *Hanguk Bangsong Gongsa* /  သို့မဟုတ် **KBS**) တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ပြည်သူ့အသံလွှင့်ဌာနဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင်စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီးရေဒီယို၊ ရုပ်မြင်သံကြားနှင့်အွန်လိုင်းဝန်ဆောင်မှုများကိုလုပ်ကိုင်သည်။ ၂၀၂၁ တွင်တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏အကြီးမားဆုံးထုတ်လွှင့်သူတစ် ဦး ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ ရုပ်မြင်သံကြားထုတ်လွှင့်မှု
ဧပင့်

**ဧပင့်** () သည် တောင်ကိုရီးယား အမျိုးသမီးတေးဆိုအဖွဲ့ဖြစ်ပြီး ပလေးမံဖျော်ဖြေရေး (ယခင်အမည် ဧကြုဖျော်ဖြေရေး၊ ၎င်းယခင်အမည် ပလန္နေဖျော်ဖြေရေး) မှ စင်တင်သည်။ ၂၀၁၁ ခု၊ ဧပြီလ ၁၉ ရက်တွင် အခွေတို *ဧပင့်ရဲ့စပရိန် ၇ ခု* ကို ဖြန့်ကာ ပွဲထွက်လာသည်။ အဖွဲ့ဝင် ၇ ယောက်ရှိသော်လည်း ၂၀၁၃ ခုတွင် ဟွန်းယူဂျောင်းက ကျောင်းဆက်တက်သဖြင့် အဖွဲ့မှထွက်သွားရာ ပတ်ချိုရောင်း၊ ယွန်းဘိုမိ၊ ဂျန်အွန်းဂျီ၊ ဆွန်းနာအွန်း၊ ကင်နမ်ဂျူးနှင့် အိုဟာရန်းတို့သာ ကျန်သည်။ ၂၀၂၁ ခု၊ ဧပြီလ ၂၉ ရက်တွင် ဆွန်းနာအွန်းသည် စာချုပ်ပြည့်သော်လည်း အေဂျင်စီနှင့် စာချုပ်ဆက်မချုပ်ကြောင်း ပလေးမံဖျော်ဖြေရေးမှ ကြေညာသည်။ သို့သော် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်မူ ဆက်ရှိနေဦးမည် ဖြစ်၏။

စတင်ပွဲထွက်ချိန်မှသည် ရွှေဓာတ်ပြားဆု၊ ဆိုးသီချင်းဆု၊ အမ္မနတ်အေးသျှန်းသီချင်းဆု စသော ဆုအမျိုးမျိုးကို ရဖူးသည်။ စတူဒီယိုခွေ ၃ ခွေ၊ အခွေတို ၉ ခွေ ထွက်သည်။ စတူဒီယိုခွေတို့ကို ဂျပန်ဘာသာဖြင့်ဆို၍လည်း ရောင်းလေ၏။
၁၉၅၆ စစ်ကိုင်းငလျင်

**၁၉၅၆ စစ်ကိုင်းငလျင်** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ စစ်ကိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ငလျင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၆ ရက်၊ 15:07 UTC အချိန်တွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။ ငလျင်ပမာဏသည်  Mw 7.1 ရှိသည်။  မင်းကွန်းဘုရားအပါအဝင် စေတီပုထိုးပေါင်းများစွာသည် ပြင်းထန်စွာပျက်စီးခဲ့သည်။ ဤငလျင်သည် ရှမ်း - စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြောနှင့် နီးကပ်စွာ တည်ရှိခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း စက်ယန္တရားများဖြင့် အသုံးပြုကာ  တိုင်းတာသတ်မှတ်ထားမှုမျိုး မရှိပေ။ ပြင်းအားသည် ငလျင်ဗဟိုချက်အနီး၌ MM ၈ မှ MM  ၉ အထိ ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များ
၁၉၅၆ နွေရာသီ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲဝင် မြန်မာနိုင်ငံအသင်း

မြန်မာနိုင်ငံအသင်းသည် **၁၉၅၆ နွေရာသီ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ**သို့ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ထိုပွဲသည် ၁၉၅၆ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၂ရက်နေ့မှ ဒီဇင်ဘာလ ၈ရက်နေ့အထိ ဩစတြေးလျနိုင်ငံ၊ မဲလ်ဘုန်းမြို့တွင် ကျင်းပခြင်းဖြစ်သည်။မြန်မာနိုင်ငံအိုလံပစ်ကော်မတီအနေဖြင့် ကစားသမား ၁၁ဦးပါဝင်သော မြန်မာအားကစားအဖွဲ့ကိုစေလွှတ်ကာ အားကစားနည်း ၄မျိုးတွင် ယှဉ်ပြိုင်စေခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဆုတံဆိပ် ဆွတ်ခူးနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။

## ​ပြေးခုန်ပစ် 
## လက်​ဝှေ့
## ရွက်​လှေ 
## အ​လေးမ 
## ကိုးကား 
*Official Olympic Reports

ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအသင်း၏ နွေရာသီအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မှုများ
၂၀၁၁ ယူနန်ငလျင်

**၂၀၁၁ ယူနန်ငလျင်** သည် ပမာဏ ၅.၄ ရှိပြီး ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၀ရက် 12:58 CST အချိန်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ငလျင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ငလျင်ဗဟိုချက်သည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၊ ယူနန်ပြည်နယ်၊ Yingjiang မြို့တွင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၎င်းနေရာသည် မြန်မာနိုင်ငံနယ်နိမိတ်နှင့် နီးကပ်စွာတည်ရှိသည်။ လူစုစုပေါင်း ၂၆ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၃၁၃ ဦးသည် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြကာ ထိုအထဲမှ ၁၃၃ ဦးသည် အလွန်ပြင်းထန်သည့် အနေအထား ဖြစ်သည်။ တရုတ်စင်ဟွာသတင်းဌာနက မူလငလျင်ကြီးကြီးနောက်တွင် ငလျင်ငယ်များ ၇ ကြိမ် လှုပ်ခတ်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့တွင် အမြင့်ဆုံးငလျင်သည် ပမာဏ ၄.၇ ရှိခဲ့သည်။ ငလျင်ကြောင့် လူပေါင်း ၁၂၇၀၀၀ ဦးသည် အနီးအနားရှိ ကယ်ဆယ်ရေးအဆောက်အဦများသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ရသည်။ ဤငလျင်မလှုပ်ခတ်မီကပင် အကြိုငလျင်အနေဖြင့် နှစ်လမတိုင်မီကပင် ထိုဒေသ၌ ငလျင်အသေးစားကလေးများသည် ၁၀၀၀ ကျော် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများကို ကွင်းဆင်းစာရင်းကောက်ပြီးနောက်တွင် လူနေအိမ် ၁၀၃၉ လုံး ပျက်စီးခဲ့ရပြီး ၄၉၉၄ လုံးကျော်သည် ပြင်းထန်စွာ ပျက်စီးခဲ့သည်။ နိုင်ငံ၏ သတင်းအေဂျင်စီက အိမ်များနှင့် အဆောက်အဦ ၁၂၀၀ သည် ပျက်စီးခဲ့ရပြီး ၁၇၅၀၀ ပတ်ဝန်းကျင်ခန့်သည် ဆိုးရွားစွာပျက်စီးခဲ့ရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်မူ ထိခိုက်ပျက်စီးမှုအခြေအနေကိုမူ မသိရှိရပေ။ လူပေါင်း ၁၂၇,၀၀၀ ဦးနီးပါးကို ငလျင်လှုပ်ခတ်ပြီးနောက်တွင် Yingjiang  မြို့မှ ရွှေ့ပြောင်းပေးခဲ့ရသည်။ ၎င်းငလျင်သည် လူပေါင်း ၃၄၄၆၀၀ ဦးအပေါ် သက်ရောက်မှု ရှိခဲ့သည်။

တရုတ်ဗဟိုတယ်လီဗွီးရှင်းက ပျက်စီးနေသည့်အဆော်ကအဦများကို ပြသခဲ့သည်။ ပျက်စီး၍ ပရမ်းပတာဖြစ်နေသည့် လမ်ပေါ်တွင် ရဲဝန်ထမ်းများသည် ယာဉ်သွားလာမှုကို ညွှန်ကြားနေသည်။ ဒေသခံတစ်ဦးက ဘီဘီစီကို ပြောပြသည်မှာ "စူပါးမားကတ်အဆောက်အဦတစ်ခုသည် ပြိုလဲသွားခဲ့ပြီး အနီးအနားရှိ အခြားအဆောက်အဦ သုံးခုသည်လည်း ဆိုးရွားစွာပင် ပျက်စီးခဲ့သည်" ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ထို့အပြင် "အိမ်တိုင်းနီးပါး၏ နံရံများသည်လည်း ပြိုကျနေသည်" ဟု ဆိုခဲ့သည်။

## တုံ့ပြန်မှုများ
ဖြစ်ပွားသည့်ဒေသသို့ တဲ ၅၀၀၀၊ စောင် ၁၀၀၀၀ စသည်တို့နှင့်  ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများလုပ်ဆောင်ရန်အတွက် အင်အား ၁၀၀၀ နီးပါးကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။စင်ဟွာက ဖော်ပြသည်မှာ ထိုဒေသသည် "ငလျင်ကျရောက်သည့်ခါးပတ်နေရာ" ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ထိုဒေသတွင် မကြာသေးသည့်လများက ငလျင်ငယ်ပေါင်း ၁၀၀၀ သည် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။  မီးသတ်သမားများနှင့် အခြားကယ်ဆယ်ရေးသများများသည် မြေအောက်တွင် ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်နေချိန်တွင်လည်း ငလျင်အပြီးများစွာသော ငလျင်များ လှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။ တရုတ်အစိုးရသည် မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများအတွက် ယွမ် ၅၅ သန်းကို သုံးစွဲခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင်ပင် ငွေကြေးဝန်ကြီးဌာနက အဆောက်အဦပြင်ဆင်ရန်အတွက် ယွမ် သန်း ၅၀ ကို ပေးခဲ့သည်။ ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုကြောင့် Nujiang မြစ်ချိုင့်ဝှမ်းရှိ ၁၈၉,၀၀၀ ကီလိုဝပ်ထုတ်လုပ်မည့် ရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်းသည်လည်း ကြန့်ကြာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များ
ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များ
အောက်ချင်းတွင်း

**ချင်းတွင်းအောက်ပိုင်း** စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေကြီး၊ မုံရွာမြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက် ၃၀ ကီလိုမီတာ (၂၀ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည့် ပေါက်ကွဲထားသည့်မီးတောင်ဝ ၇ ခု သို့မဟုတ် ၈ ခုတို့ တည်ရှိသည့် ဒေသတစ်ခု ဖြစ်သည်။ 

ထိုမီးတောင်များသည်  Pliocene ခေတ်နှောင်းပိုင်းနှင့် Pleistocene ခေတ်ကာလအချိန်များက ဖြစ်တည်ခဲ့ကြသည်။ မီးတောင်ဝများသည် မီးငြိမ်တောင်များ ဖြစ်ကြသည်။ စမစ်ဆိုနီယမ်အင်စတီကျု၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာမီးတောင်များအစီအစဉ်တွင် ပေါက်ကွဲမှုနှင့် ပတ်သက်သည့်အချက် မပြသထားပေ။ လွန်ခဲ့သည့် နှစ် ၁၀၀၀၀ အချိန်က မီးတောင်များဖြစ်သည်ဟု ဆိုထားသည်။

အဓိကပါဝင်သည့် ကျောက်အုပ်စုအမျိုးအစားများမှာ Basalt, Rhyolite, Dacite နှင့် Andesite တို့ ဖြစ်ကြသည်။

မီးတောင်ထိပ်ဝ သုံးခုမှ ၄ လေးခုသည် ရေကန်များ ဖြစ်နေကြပြီး ထိုအထဲမှ တစ်ခုသည် ချင်းတွင်းမြစ်၏ အရှေ့ဘက်တွင် တည်ရှိကာ အခြားကန်များသည် ချင်းတွင်းမြစ်၏ အနောက်ဘက်တွင် ဖြစ်သည်။ အရှေ့ဘက်ရှိ ကန်၏ အမည်မှာ  တွင်းတောင်ဖြစ်ပြီး အခြားကန်များမှာ တောင်ပြောက်၊ တွင်းမနှင့် ရေကြာတို့ ဖြစ်ကြသည်။ ကန်များတွင်  cyanobacteria စပီရူလိုင်းနား (တစ်ခါတရံ "စိမ်းပြာရေညှိ" ဟု ခေါ်) များ ရှင်သန်ပေါက်ရောက်လျက်ရှိသည်။ ၎င်းတို့ကို ရိတ်သိမ်းကာ အခြောက်ခံပြီး ဆေးအဖြစ် ရောင်းချကြသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် အကုန်တွင် မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရက တွင်းတောင်ကန်ကို ယူနက်စကိုကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်းတွင် တင်သွင်းရန် စီစဉ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မီးတောင်များ
ချက်ကိုဆလိုဗားကီးယား အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း

**ချက်ကိုစလိုဗက်ကီးယား အမျိုးသားဘောလုံးအသင်း** () သည် ၁၉၂၀ မှ ၁၉၉၂ အထိ ချက်ကိုစလိုဗက်ကီးယားနိုင်ငံ၏ အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်းဖြစ်ခဲ့သည်။ ချက်ကိုစလိုဗက်ကီးယား ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်၏ စီမံကိုင်တွယ်မှုအောက်၌ ရှိခဲ့ကာ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား ဘောလုံးပြိုင်ပွဲကို ရှစ်ကြိမ်၊ ယူအေးဖာ ဥရောပဖလား ပြိုင်ပွဲကို သုံးကြိမ် အရည်အချင်းစစ် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၄ နှင့် ၁၉၆၂ ကမ္ဘာ့ဖလားများတွင် ဒုတိယဆုရရှိခဲ့၍ ၁၉၇၆ ဥရောပဖလားဘောလုံးပြိုင်ပွဲတွင် ချန်ပီယံဆုရခဲ့သည်။

၁၉၉၂ အဆုံးတွင် ချက်ကိုစလိုဗက်ကီးယားနိုင်ငံ ပြိုကွဲကာ ၁၉၉၄ ကမ္ဘာ့ဖလားအတွက် ခြေစစ်ပွဲကို အသင်းအနေဖြင့် **ချက် နှင့် စလိုဗက်** (**RCS**, ) ဟူ၍ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီးနောက် အသင်းကို ဖျက်ခဲ့သည်။ မျက်မှောက်ခေတ်တွင် ချက်ကိုစလိုဗက်ကီးယား အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း၏ ဆက်ခံသူအဖြစ် ချက် အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်းကို လက်ခံအသိအမှတ်ပြုထားသည်။ စလိုဗက်ကီးယားနိုင်ငံကိုမူ စလိုဗက် အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်းမှ ကိုယ်စားပြုယှဉ်ပြိင်၏ ။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချက်ကိုဆလိုဗားကီးယား အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း
ကဏန်းလက်မ

**ကဏန်းလက်မ သို့မဟုတ် ဂွ** (Wrench, spanner) သည် ဝတ္ထုပစ္စည်းများအား လိမ်အားပါပါဖြင့် ပုဗ္ဗစက္ကမ (စက်မှုဆိုင်ရာ အားသာချက်တမျိုး) အရ လှည့်ညှစ်နိုင်အောင် သုံးသည့် ကိရိယာဖြစ်သည်။ အလှည့်ခံပစ္စည်းများမှာ များသောအားဖြင့် မူလတိုင်နှင့် မူလီတို့အတွဲ ဖြစ်လေ့ရှိသည်။
thumb|ကဏန်းလက်မ (ဝါ) ဂွ

## သမိုင်းကြောင်း 
ဂွ (Wrench) များနှင့် ဂွကို အသုံးပြုရသော ကိရိယာများ (ဥပမာ - ပိုက်ဂွများနှင့် သံချပ်ကာဝတ်စုံများ) ကို ၁၅ ရာစုခန့်ကပင် အသုံးပြုခဲ့ကြကြောင်း သမိုင်းပညာရှင်များက မှတ်တမ်းတင်ထားကြသည်။ အရွယ်အစား အမျိုးမျိုးရှိသော လှည်းဘီးမူလီခေါင်းများအတွက် အသုံးပြုနိုင်သည့် အရှင်ဂွ (Adjustable coach wrenches) များကို အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး ၁၈ ရာစုနှောင်းပိုင်းနှင့် ၁၉ ရာစု အစောပိုင်းကာလများတွင် မြောက်အမေရိကသို့ တင်ပို့ခဲ့ကြသည်။ ၁၉ ရာစုအလယ်ပိုင်းတွင်မူ မူလီခရုပတ် (screw) ကို အသုံးပြု၍ ဂွနှုတ်ခမ်းကို ကျဉ်းစေ၊ ကျယ်စေနိုင်သော မူပိုင်ခွင့်တင်ထားသည့် ဂွများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး ယင်းတို့တွင် မောက်ကီဂွ (monkey wrenches) များလည်း ပါဝင်သည်။

ဂွအဝိုင်း (Box end wrenches) အများစုကို ၁၂ ဒေါင့်ပါသော '12-point' အမျိုးအစားများအဖြစ် ရောင်းချကြသည်။ အကြောင်းမှာ ၁၂ ဒေါင့်ပါသော ဂွများသည် ၁၂ ဒေါင့်ရှိသော မူလီခေါင်းများသာမက ၆ ဒေါင့်ရှိသော မူလီခေါင်းများနှင့်လည်း အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ၁၂ ဒေါင့်ဂွများသည် ၆ ဒေါင့်ဂွများထက် မူလီကို တွယ်ကပ်ထိတွေ့နိုင်သော အမှတ်အသားအရေအတွက် ပိုမိုများပြားစေသည်။ သို့သော်လည်း ၁၂ ဒေါင့်ဂွများသည် မူလီနှင့် ထိတွေ့နိုင်သော ဧရိယာအကျယ်အဝန်း နည်းပါးသည့်အတွက် ၆ ဒေါင့်ရှိသော မူလီခေါင်းများကို အသုံးပြုရာတွင် မူလီခေါင်း၏ ထောင့်များ ပွန်းစားသွားခြင်း (round-off damage) ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ကြောင်း သိရှိရသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:စက်မှုလက်ကိုင် ကိရိယာများ
နော်ဝေ အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း

**နော်ဝေ အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း** (, or informally *Landslaget*) သည် နော်ဝေနိုင်ငံကိုယ်စားပြု အမျိုးသားဘောလုံးအသင်းဖြစ်၍ နော်ဝေဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်က ကွပ်ကဲသည်။ အိမ်ကွင်း၏အမည်မှာ ယူးလ်ဗောလ် (Ullevaal Stadion) ဖြစ်ကာ (လက်ရှိ)နည်းပြမှာ စတော့လ ဆုဘာကင် (Ståle Solbakken) ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ဖေဖော်ဝါရီတွင် ဖီဖာအဆင့် ၄၈ ရှိခဲ့ပြီး နော်ဝေအသင်းသည် ကမ္ဘာ့ဖလားကို ၁၉၃၈၊ ၁၉၉၄ နှင့် ၁၉၉၈ တို့တွင် ပါဝင်ကစားခဲ့သည်။ ဥရောပဖလားပြိုင်ပွဲကိုမူ ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် တစ်ကြိမ်သာ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ခဲ့၏ ။

ဆီနီဂေါလ် အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်းကဲ့သို့ညနော်ဝေအသင်းသည် ဘရာဇီးအသင်းကို မရှုံးဖူးသော အသင်းတစ်သင်းဖြစ်၍ ၂ ပွဲနိုင်၊ ၂ ပွဲသရေ ရလဒ်ရရှိထားသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နော်ဝေ အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း
မာကျောက်

**မာကျောက်**သည် အကွက်အခြေပြုကစားနည်းဖြစ်ပြီး ၁၉ ရာစုတွင် တရုပ်ပြည်၌ ထွန်းကားလာသည်။ နောက် ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းတွင် ကမ္ဘာအနှံ့သို့ ပျံ့သွားသည်။ လေးယောက်ကစားသည်မှာ ပုံမှန်ဖြစ်သည်။ သုံးယောက်ကစားကြသည်လည်း ရှိ၏။ နေရာဒေသပေါ်လိုက်၍ ကစားနည်းစနစ်အတိုးအလျော့များရှိသော်လည်း အရှေ့ပိုင်း၌ရော အနောက်ပိုင်းတွင်ပါ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ကစားလျက် ရှိသည်။ အွန်လိုင်း၌ ဖျော်ဖြေရေးအဖြစ်ပင် ပါဝင်အသုံးတော်ခံနေသည်။ ဖဲကစားနည်း ဆယ်တွဲခြင်းနှင့် ဆင်သည်။ အနိုင်ရရန် ကျွမ်းကျင်မှု၊ ဗျူဟာချတတ်မှုအပြင် ကံလည်း လိုသည်။

တရုပ်အက္ခရာနှင့်သင်္ကတများပါသော အတုံး ၁၄၄ တုံးဖြင့် လုပ်ထားသည်။ အချို့ဒေသများတွင် အတုံးအတိုးအလျှော့ ရှိနိုင်သေး၏။ အများအားဖြင့် ကစားသူတဦးသည် ၁၃ တုံး စရသည်။ တတုံးကောက် တတုံးချဖြင့် ကစားသွားပြီး သုံးတုံးပါ လေးတွဲနှင့် နှစ်တုံးပါ တစုံဖြစ်ပါက အနိုင်ရ၏။ အချို့အတုံးများ ရကာ နိုင်နိုင်သေးသည်။
အောက်စဖို့ဒ် သမဂ္ဂ

**အောက်စဖို့ဒ် သမဂ္ဂ အဖွဲ့အစည်း** (; /အော့ခ်စ်ဖှာ့(ဒ်)/ ) သည် စကားရည်လုပွဲများကို ကျင်းပသည့် အဖွဲ့အစည်းဖြစ်၍ သာမန်အားဖြင့် "အောက်စဖို့ဒ် ယူနီယံ" အဖြစ်အသိများကာ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ အောက်စဖို့ဒ်မြို့တွင် အခြေစိုက်သည်။ မူလက အောက်စဖို့ဒ်တက္ကသိုလ်၏ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၈၂၃ တွင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ဗြိတိန်၏ သက်တမ်းအရင့်ဆုံး ကျောင်းသားသမဂ္ဂတစ်ခုဖြစ်သည့်အပြင် ကမ္ဘာ့ဂုဏ်သိက္ခာအရှိဆုံး ပုဂ္ဂလိကကျောင်းသားများ၏ အဖွဲ့အစည်းများထဲက တစ်ခုလည်းဖြစ်ပေသည်။ ဤသမဂ္ဂသည် တက္ကသိုလ်နှင့် တသီးတခြားဖြစ်၍ အောက်စဖို့ဒ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများသမဂ္ဂနှင့်လည်း မတူပေ။

အောက်စဖို့ဒ်သမဂ္ဂသည် ကမ္ဘာပေါ်၌ ကျော်ကြားထင်ရှားသော နိုင်ငံရေးသမားများ၊ တက္ကသိုလ်ပညာရှင်များ၊ အနုပညာရှင်များစသည်တို့ကို ဖိတ်ကြား၍ တင်ဆက်ခြင်းများလည်းရှိရာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု သမ္မတ ရော်နယ် ရေဂင်၊ ဂျင်မီ ကာတာ၊ ရစ်ချဒ် နစ်ခ်ဆန်၊ ဘီလ် ကလင်တန်၊ ဗြိတိသျှဝန်ကြီးချုပ်များဖြစ်သည့် ဝင်စတန် ချာချီ၊ မာဂရက် သက်ချာ၊ ဂျွန် မေဂျာ၊ ဒေးဗစ် ကင်မရွန်၊ ထရီဇာ မေ၊ ပါကစ္စတန်ဝန်ကြီးချုပ် အင်မရန် ခန်း၊ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ မာလ်ကမ် အက်ခ်စ် (Malcolm X) စသည့် နိုင်ငံရေးနယ်ပယ်မှသူများပါဝင်သကဲ့သို့ ၁၄ ဦးမြောက် ဒလိုင်းလားမား၊ မာသာ ထရီဆာ ကဲ့သို့သော ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များလည်း ပါဝင်သည့်အပြင် တက္ကသိုလ်ပညာရှင် ဂျော်ဒန် ပီတာဆန်၊ မော်ဂန် ဖရီးမန်း၊ အလက်ခ် ဘော့လ်ဒ်ဝင်၊ မာ့ခ် ဟာမီလ် စသည့်ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ၊ အယ်လ်တန် ဂျွန်၊ မိုက်ကယ် ဂျက်ဆင် စသည့် အဆိုတော်များ၊ ဘောလုံးသမား ဒီယဲဂို မာရာဒိုနာ၊ လက်ဝှေ့အကျော် မန်နီ ပါ့ခ်ယောင်း တို့လည်ပါဝင်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အင်္ဂလန်နိုင်ငံရှိ အဖွဲ့အစည်းများ
ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်

နှင့် ဂျေရုစလင်မြို့ကြား တည်ရှိသော ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်ပြ အမှတ်အသား။]]
**ပျမ်းမျှပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်** () (ပုံမှန်အသုံး: ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်) ဆိုသည်မှာ ကမ္ဘာ့ရေထု မျက်နှာပြင်တစ်ခု (သို့) တစ်ခုထက်ပိုမိုသော ရေမျက်နှာပြင်များ၏ ပျမ်းမျှအမြင့်တစ်နေရာကို ဆိုလိုပြီး ထိုရေမျက်နှာပြင်မှ အမြင့်များကို တိုင်းတာလေ့ရှိသည်။ ကမ္ဘာသုံး ပျမ်းမျှရေမျက်နှာပြင်သည် ထောင်လိုက်အမှတ်တစ်နေရာဖြစ်၍ စံအားဖြင့် Geodetic datum (ကမ္ဘာ့နေရာများကို တိတိကျကျတိုင်းရန်အတွက် ရည်ညွှန်းဘောင်) ဟုခေါ်သည်။ ထိုရည်ညွှန်းဘောင်ကို ရေကြောင်းပြဇယားပါ "ရေ၏ အနက်ပြခြင်း" (chart datum) အဖြစ် မြေပုံရေးဆွဲခြင်း၊ ပင်လယ်ရေကြောင်းပြခြင်းတို့တွင် သုံးကြသည့်အပြင် လေကြောင်းတွင် "စံပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်" အဖြစ်သုံးစွဲကြသည်။ အမြင့်နေရာ၊ လေယာဉ်၏ ပျံသန်းနေသောအမြင့် စသည်များကို သတ်မှတ်ရန် လေထုဖိအားကို စံသတ်မှတ်ထားသည့် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်နေရာ၌ တိုင်းတာကြသည်။ ပုံမှန်နှင့် လွယ်ကူသည့် ပျမ်းမျှပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် စံသတ်မှတ်နည်းမှာ နေရာတစ်ခု၌ "ပျမ်းမျှ ဒီရေအကျနေရာနှင့် အတက်နေရာ၏ အလယ်မှတ်ဖြစ်သည်။

ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်ကို များစွာသောအချက်များက အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိပြီး ဘူမိဆိုင်ရာ အချိန်စဉ်ဆက်ပြသမှုစနစ်အရ ကြီးမားသော ရေမျက်နှာပြင်အပြောင်းအလဲများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ကြသည်ဟု သိရသည်။ သို့သော်လည်း ၂၀/၂၁ ရာစုများတွင် ရာသီဥတုပြောင်းလဲခြင်းများကြောင့် ရေမျက်နှာပြင်ပြောင်းလဲသည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။ ထိုရေမျက်နှာပြင်အပြောင်းအလဲကို ဂရုတစိုက်တိုင်းတာခြင်းများသည် လက်ရှိဖြစ်ပေါ်နေသော ရာသီဥတုပြောင်းလဲခြင်းများအကြောင်းကို ပို၍သိရှိစေနိုင်သည်။

"ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက်" (above sea level) ဟူသော ဝေါဟာရလည်း ရှိသေးကာ ယေဘုယျအားဖြင့် "ပျမ်းမျှ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် အထက်" (AMSL) ကို ဆိုလိုပေသည်။ ထို့နောက် အသုံးတစ်ခုရှိသေးပြန်သည်။ "မျက်မှောက်ခေတ် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် အထက်" (Above Present Sea Level) ဆိုသည့် စကားရပ်ဖြစ်ပြီး အတိတ်နှင့် ယနေ့ခေတ် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်များကို နှိုင်းယှဉ်ပြသပေးသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်
ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ နိုင်ငံတော်အဆင့် ခရီးစဉ်များ

**ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်**သည် ၂၀၁၆ခုနှစ်မှ ၂၀၂၁ခုနှစ်အထိ နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်၊ ပြည်​ထောင်စုဝန်ကြီးရာထူးများဖြင့် အစိုးရအဖွဲ့များတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ အစိုးရအဖွဲ့များ၏ ပူးတွဲခေါင်းဆောင်အနေဖြင့် နိုင်ငံတကာ အစည်းအဝေးများ တက်ရောက်ခြင်းနှင့် နှစ်နိုင်ငံ ချစ်ကြည်ရေးတို့အတွက် တရားဝင် နိုင်ငံတော်အဆင့် နိုင်ငံခြားခရီးစဉ်များ သွားရောက်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ပထမဆုံး နိုင်ငံခြားခရီးစဉ်အဖြစ် ၂၀၁၆ခုနှစ် မေလ ၇ရက်နေ့က သမ္မတဦးထင်ကျော်၏ လာအိုနိုင်ငံသို့ နိုင်ငံတော်အဆင့်ခရီးစဉ်တွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် လိုက်ပါခဲ့သည်။

## ၂၀၁၆ 

Prime Minister Narendra Modi with State Counsellor of Myanmar Aung San Suu Kyi.jpg|လာအိုနိုင်ငံ စက်တင်ဘာခရီးစဉ်အတွင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ်နှင့် ​တွေ့ဆုံစဉ်
The Prime Minister, Shri Narendra Modi addressing at the 14th ASEAN-India Summit, at Vientiane, Lao PDR on September 08, 2016 (2).jpg|အာဆီယံ - အိန္ဒိယ ထိပ်သီးအစည်းအ​ဝေး တက်​ရောက်​နေစဉ်
Aung San Suu Kyi arrived at 10 Downing Street.jpg|အမှတ် (၁၀) ​ဒေါင်းနင်းလမ်း၌ ဝန်ကြီးချုပ် ထရီဇာ မေနှင့် ​တွေ့ရစဉ်
Boris Johnson and Aung San Suu Kyi 2016.jpg|ထိုစဉ်က ဗြိတိန် နိုင်ငံခြား​ရေးဝန်ကြီး ဘောရစ် ဂျွန်ဆင်နှင့် ​တွေ့ရစဉ်
Aung San Suu Kyi and President Obama WH GOV.jpg|အ​မေရိကန်သမ္မတ ဘာရက် အိုဘားမားနှင့် အိမ်ဖြူ​တော်တွင် ​တွေ့ဆုံစဉ်
The Prime Minister, Shri Narendra Modi receiving the State Counsellor of Myanmar, Ms. Aung San Suu Kyi, at the ceremonial reception, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi October 18, 2016.jpg|အိန္ဒိယနိုင်ငံခရီးစဉ်တွင် ဝန်ကြီးချုပ် မိုဒီက ​ဒေါ်​အောင်​​ဆန်းစုကြည်အား ကြိုဆိုစဉ်
Aung San Suu Kyi visited Japan 2016 (1).jpg|ဂျပန်ခရီးစဉ်အတွင်း​တွေ့ရ​သော ​ဒေါ်​အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် ဝန်ကြီးချုပ် ရှင်ဇို အာ့ဘဲ့

## ၂၀၁၇ 

File:Participants of the Belt and Road international forum.jpg|ရပ်ဝန်းနှင့် ပိုးလမ်းမ ဖိုရမ် တက်​​ရောက်လာ​သော အကြီးအကဲများ
File:President Duterte and his partner Honeylet welcome Aung San Suu Kyi prior to the start of the 31st ASEAN Summit.jpg|၃၁ကြိမ်​မြောက် အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအ​ဝေးတွင် ​တွေ့ရစဉ်

## ၂၀၁၈ 

File:2018 ASEAN-India Summit (1).jpg|အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည့် အာဆီယံ - အိန္ဒိယ အစည်းအ​ဝေးတက်​ရောက်လာ​သော ​ခေါင်း​ဆောင်များ
File:The Prime Minister, Shri Narendra Modi with the other leaders, at the ASEAN-India Informal Breakfast Summit, in Singapore on November 15, 2018.JPG|စင်ကာပူနိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည့် အာဆီယံ - အိန္ဒိယ အစည်းအ​ဝေးတက်​ရောက်လာ​သော ​ခေါင်း​ဆောင်များ
File:VP Mike Pence and Aung San Suu Kyi at 33rd ASEAN Summit (2).jpg|အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအ​ဝေးအတွင်းက အ​မေရိကန် ဒုသမ္မတ မိုက်ပန့်နှင့် ​တွေ့ဆုံ​နေ​သော ​ဒေါ်​အောင်ဆန်းစုကြည်

## ၂၀၁၉ 

File:Ilham Aliyev attends reception for participants of Belt and Road International Forum 04.jpg|ရပ်ဝန်းနှင့် ပိုးလမ်းမ ဖိုရမ် တက်​​ရောက်လာ​သော အကြီးအကဲများနှင့် ဇနီးများ၊ အဖွဲ့ဝင်များ
File:Joko Widodo and Aung San Suu Kyi at the 34th ASEAN Summit.jpg|ဇွန်လအတွင်းက ထိုင်းနိုင်ငံတွင် အင်ဒိုနီးရှား သမ္မတ ဂျိုကို ဝီဒိုဒိုနှင့် ​တွေ့ဆုံစဉ်
File:President Duterte and Aung San Suu Kyi at 10th ASEAN-UN Summit 2.jpg|နိုဝင်ဘာလအတွင်းက ထိုင်းနိုင်ငံတွင် အာဆီယံ-အ​မေရိကန် အစည်းအ​ဝေး တက်​ရောက်စဉ်

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အောင်ဆန်းစုကြည်
​အောင်ဆန်းစုကြည်
၂၀၀၉ ကပ္ပလီကျွန်းများငလျင်

**၂၀၀၉ ကပ္ပလီကျွန်းများငလျင်** သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ကပ္ပလီကျွန်းများတွင် ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်၊ 19:55 UTC  အချိန်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ငလျင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပမာဏ 7.5 Mw ရှိသည်။ ဤငလျင်သည် ၂၀၀၄ ခုနှစ် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာငလျင်နှင့်ဆူနာမီ ဖြစ်ပြီးအချိန်ကတည်းက ဆိုပါက ထိုဒေသတွင် အပြင်းထန်ဆုံးငလျင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ပစိဖိတ်ဆူနာမီသတိပေးစင်တာက အိန္ဒိယ၊ မြန်မာ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ အင်ဒိုနီးရှားနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံများကို ဆူနာမီစောင့်ကြည့်ရန် အသိပေးချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ သို့သော် နောက်ပိုင်းတွင် ၎င်းအသိပေးချက်ကို အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။ ပျက်စီးမှုများနှင် ထိခိုက်မှုများ မရှိခဲ့ပေ။ အဆောက်အဦများကို အသေးစားပျက်စီးမှုများသာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဤငလျင်လှုပ်ခတ်နေသည့် တစ်ချိန်တည်းတွင်ပင် ၂၀၀၉ ရှိဇုအိုကငလျင် သည်လည်း ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟွန်းရှူးကျွန်းတောင်ဘက်ပိုင်းတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များ
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များ
ဒါပါ

**ဒါပါ** ဟု အတိုကောက်ခေါ်သော **ကာကွယ်ရေးအဆင့်မြင့်သုတေသနစီမံကိန်းများအေဂျင်စီ** ( ) သည် စစ်တပ်မှသုံးနိုင်သည့် ဖွံ့ဖြိုးစနည်းပညာတို့ကို ပိုမိုတိုးတက်လာစေရန် ထောက်ပံ့ကူညီသော အမေရိကန်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအောက်ရှိ သုတေသနနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးအေဂျင်စီတခု ဖြစ်၏။

၁၉၅၇ ခုတွင် ရုရှားတို့ စပွန္နစ်-၁ ကို လွှင့်နိုင်သည်နောက် အမေရိကန်သမ္မတ အိုက်ဆင်ဟဝှါက အဆင့်မြင့်သုတေသနစီမံကိန်းများအေဂျင်စီ၊ အာပါ ဟူ၍ ၁၉၅၈ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်တွင် စတင်လည်ပတ်စေသည်။ နောက် ကာကွယ်ရေးအောက်ရောက်ကာ ဒါပါဟု ဖြစ်လာ၏။ သင်ကြားရေးနယ်ပယ်၊ လုပ်ငန်းခွင်နယ်ပယ်နှင့် အစိုးရဝန်ထမ်းတို့ ပူးပေါင်းကာ ဒါပါသည် ထိပ်တန်းရောက် သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာတို့ကို သုတေသနနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းများအဖြစ် ဆောင်ရွက်စေသည်။ စစ်ဘက်သုံးအတွက် ရည်ရွယ်သည်ထက် ပို၍လွန်သော မျှော်မှန်းချက်ထားရှိကာ လုပ်ကိုင်လေ့ရှိသည်။
ဖင်လန် အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း

**ဖင်လန် အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း** (, ) သည် ဖင်လန်နိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုယှဉ်ပြိုင်သော အမျိုးသားဘောလုံးအသင်းဖြစ်၍ ဖင်လန်ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင်ရှိသည်။ ၁၉၀၄ မှစ၍ ဖီဖာအဖွဲ့ဝင်၊ ၁၉၅၇ မှစ၍ ယူအေးဖာအဖွဲ့ဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။

အခြားဥရောပနိုင်ငံများကဲ့သို့မဟုတ်ဘဲ ရေခဲပြင်ဟော်ကီကစားနည်းသည် ဖင်လန်တွင် ရေပန်းစားသော အားကစားနည်းတစ်ရပ်ဖြစ်ကာ ဤအချက်ကြောင့်ပင် ဘောလုံးအားကစားက်ုညစိတ်ဝင်စားမှုနည်းပြီး ရလဒ်ကောင်းစွာလည်းမရရှိခဲ့သေးပေ။ ယူရို ၂၀၂၀ ပြိုင်ပွဲအထိ အဓိကပြိုင်ပွဲများတွင် ပါဝင်နိုင်ခဲ့ခြင်းမရှိခဲ့ချေ။ ဘောလုံးလောကတွင် မှေးမှိန်စွာဖြင့်တည်ရှိခဲ့သော ဆယ်စုနှစ်များစွာအပြီး ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်များမှစကာ တိုးတက်မှုများရှိလာကာ အထင်ကရ ဥရောပအသင်းများနှင့် ကစားရာ၌ ထင်ရှားသောရလဒ်များ ရရှိနိုင်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၇ တွင် ဖီဖာအဆင့် ၃၃ အထိ ရရှိခဲ့ပေသည်။ ရလဒ်ကောင်းမရရှိခဲ့သော နှစ်အနည်းငယ်ကြာပြီးနောက် ၂၀၁၇ တွင် ဖီဖာအဆင့် ၁၁၀ အထိ ကျဆင်းခဲ့ရသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဖင်လန် အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း
ကျေးနှုတ်သီး

**ကျေးနှုတ်သီး** သည် လက်သုံးကိရိယာတမျိုးဖြစ်ပြီး ပစ္စည်းများအား မြဲမြဲကိုင်နိုင်ရန် သုံးသည်။ ဥရောပ၌ ကြေးခေတ်တွင် ပူသောသတ္တုထည်တို့အား ကိုင်သည့် ညှပ်မှ တဆင့်မြင့်လာသောပစ္စည်းဟု ယူဆရသည်။ အရာဝတ္ထုများအား ကွေးရန် ဖိရန်လည်း အသုံးတည့်၏။ ကျေးနှုတ်သီးတွင် သတ္တုဖြင့်လုပ်သော တဆင့်သွားလီဗါတစုံပါပြီး အစွန်းတဖက်ဖက်ကို ပိတ်ပြီးနောက် ၎င်းတို့ကို ဗဟိုချက်၌ နေရာချလိုက်သည်။ ထိုအခါ ဗဟိုချက်၏ တဖက်စွန်းတွင် နှုတ်သီးတိုတစုံဖြစ်လာပြီး အခြားတဖက်၌ လက်ကိုင်ရှည် ဖြစ်လာ၏။ ဤနေရာချပုံက ပုဗ္ဗစက္ကမ (စက်မှုဆိုင်ရာ အားသာချက်တမျိုး) ကို ပေးသဖြင့် လက်၏ညှစ်အားကို အားကောင်းစေပြီး ပစ္စည်းကို မြဲမြဲထိန်းနိုင်လာသည်။ နှုတ်သီးတိုတို့သည် လက်ဖြင့်ကိုင်၍ လုပ်ရန် ငယ်လွန်းသော ပစ္စည်းများကိုလည်း ကိုင်တွယ်လုပ်ကိုင်နိုင်စေ၏။

**အသွားချွန်ကျေးနှုတ်သီ**းမှာ အသွင်တူကိရိယာမျိုးဖြစ်သော်လည်း ကိုင်တွယ်ရန်ထက် ဖြတ်တောက်ရန်ကို အသားပေးထားသော ကိရိယာဖြစ်သည်။ ဖြတ်သွားနှစ်ဖက်ကြောင့် ကတ်ကြေးနှင့်ဆင်သော်လည်း ကတ်ကြေးကဲ့သို့ တဖက်နှင့်တဖက်ထပ်မှ ဖြတ်သည်မဟုတ်ဘဲ အသွားနှစ်ဖက် နှုတ်သီးချင်းအပ်ရုံဖြင့် တိခနဲပြတ်စေရန် စီမံထား၏။

လုပ်ငန်းခွင်မျိုးစုံ၌ အထွေထွေသုံး၊ သီးခြားလုပ်ငန်းသုံးများအဖြစ် ကျေးနှုတ်သီးအမျိုးမျိုး ရှိလေသည်။
စိတ်ဓာတ်ဖျက်ခြင်း

**စိတ်ဓာတ်ဖျက်ခြင်း**သည် စစ်ရေး၊ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် ဥပဒေစိုးမိုးရေးနယ်ပယ်ဝင် ကိစ္စတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး၏ လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး တိုက်ပွဲဝင်ရန်သူကိုဖြစ်စေ၊ နောက်တန်းနေရန်သူကိုဖြစ်စေ စိတ်ဓာတ်ပျက်ပြားရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဆောင်ရွက်၏။ ရန်သူကို စစ်မြေပြင်တွင် ရင်ဆိုင်ရန်မလိုဘဲ ၎င်းတို့ဘာသာ ပြန်ဆုတ်ခြင်း၊ အရှုံးပေးခြင်း၊ ဖွဲ့စည်းပုံပျက်သွားခြင်းတို့ဖြစ်စေရန် တွန်းအားပေးသည်။

စစ်ဘက်သုံး စိတ်ဓာတ်ဖျက်နည်းတို့တွင် စနိုက်ပါများဖြင့် ပစ်ပစ်ပြေးပြေးတိုက်ခိုက်ခြင်း၊ လုံးလုံးမသေသောလက်နက်များ၊ မသန်မစွမ်းဖြစ်စေသောလက်နက်များဖြင့် နှောင့်ယှက်ခြင်း၊ ရက်ရက်စက်စက်ပြုမူကာ ရင်ဆိုင်ရန်ကြောက်ရွံ့လာစေခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ အချို့နည်းများမှာ နည်းဗျူဟာအဆင့်တွင် ပါပြီး ကုန်ကူးကုန်သွယ်တို့အား လုယက်ခြင်း၊ အချက်ကျကျ ဗုံးခွဲခြင်းနှင့် ပုံသေလုပ်ဆောင်နေကျဖြစ်သော မြို့ရွာစီးနင်းခြင်း၊ ဝါဒဖြန့်ခြင်းများ ပါဝင်သည်။
စွန္နသ်

အစ္စလာမ်ဘာသာ စွန္နသ်(    (  ) သည်အစ္စလာမ်မစ်ပရောဖက် မိုဟာမက် ၏အစဉ်အလာများနှင့်အလေ့အကျင့်များဖြစ်သည်။ ဆွန္နသ်သည်မိုဟာမက်ခေတ်ရှိမွတ်စ်လင်မ်များအားလုံးတွေ့မြင်။ နောက်ဆက်တွဲမျိုးဆက်များသို့ထင်ရှားစွာပြသနိုင်ခဲ့သည်။  ဂန္ထဝင်အစ္စလာမ်သီအိုရီများအရ  စွန္နသ်ကို (မှတ်တမ်းများ၊ အပြုအမူများ၊ ပြောဆိုချက်များ၊ နှုတ်ဆိတ်ခွင့်ပြုချက်များသို့မဟုတ် မိုဟာမက် ၏မထောက်ခံမှုများ) နှင့် ကုရ်အာန် ( အစ္စလာမ် စာအုပ်) တို့ဖြင့်မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ အစ္စလာမ်ဥပဒေ နှင့် ယုံကြည်ချက် / ဘာသာရေး ၏အဓိကအရင်းအမြစ်များဖြစ်သောမိုဟာမက်  မှတစ်ဆင့်ထုတ်ဖော်ခဲ့သောဘုရားသခင့်ဖွင့်ဟချက် ( *Wahy* ) ။   ဆွန်နီဂန္ထဝင်အစ္စလာမ့်သီအိုရီကနေအသီးသီး၏ရှိသူများဖြစ်ကြသည် ရှီ ကြောင်းကိုင်ထားသူကိုမွတ်စလင် တကျိပ်နှစ်ပါးအီမာမ် အတွက် sunnah အနက်ကိုဘော်ပြလျက်, ဆူဖီ မိုဟာမက် Sunnah များ၏တန်ဖိုးများကိုကူးစက်ကြောင်းကိုင်ထားသူကို "ဆူဖီဆရာတစ်ဦးစီးရီးမှတဆင့်။ " 

မွတ်စ်လင်ယုံကြည်မှုအရ, မိုဟာမက်, မွတ်စ်လင်များအတွက်အကောင်းဆုံးစံနမူနာရှငျခဲ့  နှင့်ကျမ်းတော်မြတ်ကုရ်အာန်ထဲမှာအများအပြားကျမ်းပိုဒ်ကသူ့အမူအကျင့်စံပြကြေညာ, သူ့ကိုနာခံရန်သူ၏နောက်လိုက်ပညတ်ထားကြ၏။    Sunnah ဘယ်လိုဆုတောင်းတူအစ္စလာမ်ဘာသာအတွက်အဓိကဥပဒေများနှင့်ထုံးတမ်းအဘို့မသာတဲ့အခြေခံကိုထောက်ပံ့ပေး salat, ဒါပေမယ့်ထိုကဲ့သို့သောလက်သည်းသို့မဟုတ်တစ်မုတ်ဆိတ်၏သင့်လျော်သောအရှည်ဖြတ်ဖို့ရာအတွက်အမိန့်အဖြစ် "ပင်အများဆုံးသာမန်လှုပ်ရှားမှုများ" အဘို့။ 

အစ္စလာမ်မတိုင်မီကကာလ၌ *သုန* သည်ကောင်းသည်ဖြစ်စေဆိုးသည်ဖြစ်စေ“ ပြုမူကျင့်ကြံခြင်း” ကိုဆိုလိုသည်။   နှင့်သူ၏အဖော်များအပါအ ၀ င်အတိတ်ကာလကလူများချမှတ်ခဲ့သောကောင်းမွန်သောထုံးတမ်းစဉ်လာကိုရည်ညွှန်းသည်။  ထို့အပြင်တမန်တော်မြတ်၏ Sunnah သေချာပေါက် hadith နှင့်ဆက်စပ်မခံခဲ့ရပါဘူး။ 

## ကိုးကား
စိန့်ဟျူးကောလိပ်

**စိန့်ဟျူးကောလိပ်** () သည် အောက်စဖို့ဒ်တက္ကသိုလ်၌ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသော ကောလိပ်များထဲက တစ်ခုဖြစ်၍ မြို့လယ်ခေါင်၏ မြောက်ဘက်အလွန်၊ စိန့်မာဂရက်လမ်းပေါ်ရှိ  ကျယ်သော နေရာတွင်တည်ရှိသည်။ ၁၈၈၆ တွင် အဲလိဇဘက် ဝါ့ဒ်ဇ်ဝါ့သ် (Elizabeth Wordsworth) က အမျိုးသမီးကောလိပ်အဖြစ် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး နှစ်တစ်ရာအကြာ ၁၉၈၆ တွင် ပထမဆုံး ကျောင်းသားများကို လက်ခံခဲ့သည်။

ကျောင်း၏ ကျယ်ဝန်း၍ နှစ်လိုဖွယ်ရှိသော ဥယျာဉ်များကြောင့်  ဆွဲဆောင်မှုရှိသောကောလိပ်များထဲက တစ်ခုဖြစ်သည်။ နှစ်သက်တမ်း (၁၂၅) နှစ်ပတ်လည်တွင် ကောလိပ်သည် "The Principal and Fellows of St Hugh's College in the University of Oxford" ၏ အမည်အောက်၌ မှတ်ပုံတင်ထားသည့် ကုသိုလ်ဖြစ်ကျောင်းတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ဇူလိုင်အထိ ကျောင်း၏ ပံ့ပိုးလှူဒါန်းမှုသည် သန်းပေါင်း ၃၇.၆ ပေါင်ဖြစ်သည်။

### ထင်ရှားသည့် ကျောင်းသူဟောင်းများ 

File:Emily Wilding Davison by Andrew William Dron.jpg|အမ်လီ ဒါဗီဆန် (အမျိုးသမီးများ မဲပေးပိုင်ခွင့်အတွက် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ)
File:Mme Barbara Castle, Ministre britannique du développement outre-mer.jpg|ဘာဘရာ ကာဆယ် (ဗြိတိသျှ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဟောင်း)
File:Theresa May (2016) (cropped).jpg|ဗြိတိသျှ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ထရီဇာ မေ
File:NickyH&SJan10.jpg|နစ်ကီ မော်ဂန် (ဗြိတိသျှ ပညာရေးဝန်ကြီးဟောင်း)
File:Remise du Prix Sakharov à Aung San Suu Kyi Strasbourg 22 octobre 2013-18.jpg|အောင်ဆန်းစုကြည် (မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော် အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်)

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အောက်စ်ဖိုဒ် တက္ကသိုလ်၏ ကောလိပ်များ
မင်းစိန်

**သီရိပျံချီ ဒေါက်တာ ဦးမင်းစိန်** (၁၈၉၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၆ - ၁၉၇၈ နိုဝင်ဘာ ၉) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ဆရာဝန်ဖြစ်ပြီး ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဆေးဘက်စစ်မှုထမ်းအဖြစ် တာဝန်ထမ်းရာ ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်အထိ ရာထူးရခဲ့သူဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်ဆေးရုံကြီး ဆေးရုံအုပ်အဖြစ်၎င်း၊ ရန်ကုန်ဆေးတက္ကသိုလ်နှင့် မန္တလေးဆေးတက္ကသိုလ်တို့၌ ပါမောက္ခချုပ်အဖြစ်၎င်း အမှုထမ်းသည်။

## ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး 
၁၈၉၈ ခု၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၆ ရက်တွင် ဦးဆိုင်ဟူ၊ ဒေါ်ရင်ကိန်းတို့မှ ဖျာပုံတွင် မွေးသည်။

၁၉၂၅ ခုတွင် ကာလကတ္တားတက္ကသိုလ်မှ ဆရာဝန်ဘွဲ့ရသည်။ ၁၉၂၇ ခုတွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံမှ အယ်လ်အာစီပီဘွဲ့၊ ၁၉၂၉ ခုတွင် အမ်အာရ်စီပီဘွဲ့၊ ၁၉၅၉ ခုတွင် အက်ဖ်အာရ်စီပီဘွဲ့ ရသည်။

## သက်မွေးလမ်းကြောင်း 
၁၉၂၇ ခုတွင် အင်္ဂလန်မှပြန်လာပြီးနောက် အစိုးရဆေးကျောင်းတွင် လက်ထောက်ကထိကအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ ၁၉၃၁ ခုတွင် အိန္ဒိယဆေးဘက်ဝန်ထမ်းရာထူး (အိုင်အမ်အက်စ်) ရလာသည်။ 

၁၉၃၄ ခုတွင် ပြည်သူ့ဆေးဘက်ဌာနသို့ ပြောင်းသည်။ ၁၉၃၈ ခုတွင် ဒုတိယသမားတော်ကြီးအဖြစ် ဆေးအတတ်ပညာကထိကဖြစ်လာသည်။ 

၁၉၄၀ ပြည့်၌ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအမှုထမ်းအဖြစ် စစ်မှုထမ်းရာ ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်အထိ တိုးမြှင့်ခံရ၍ *ကာနယ်မင်းစိန်*ဟု အမည်တွင်သည်။

စစ်ပြီးခေတ် ၁၉၄၆ ခုတွင် ရန်ကုန်ဆေးတက္ကသိုလ်၌ ဆေးပညာဆိုင်ရာပါမောက္ခအဖြစ် အလုပ်ဝင်သည်။ ယင်းမှသည် ပါမောက္ခချုပ်အဖြစ် အဆင့်ဆင့်ရာထူးတိုးခဲ့သည်။ မန္တလေးဆေးတက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ်အဖြစ်၎င်း၊ ရန်ကုန်ဆေးရုံအုပ်အဖြစ်၎င်း၊ တာဝန်ယူဖူးသည်။

မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးဆိုင်ရာဘာသာရပ်နှင့်သုတေသနလုပ်ငန်းအဖွဲ့တွင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူကာ *အိမ်သုံးဆေးများနှင့်လက်ရှိတိုင်းရင်းဆေးအခြေအနေ* စာတန်းကို ပြုစုသည်။

## လူမှုရေးဆောင်ရွက်ချက် 
မြန်မာနိုင်ငံပြေးခုန်ပစ်အဖွဲ့ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ (၁၉၄၈)၊ မြန်မာနိုင်ငံအိုလံပစ်ကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ (၁၉၄၈)၊ မြန်မာနိုင်ငံဂေါက်ကလပ်အသင်း ဥက္ကဋ္ဌ (၁၉၄၈)၊ မြန်မာနိုင်ငံဆေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်၊ မြန်မာနိုင်ငံဆရာဝန်များအသင်း ဥက္ကဋ္ဌ၊ အမျိုးသားကိုယ်လက်ကြံ့ခိုင်ရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်၊ မြန်မာနိုင်ငံအလေးမအဖွဲ့ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ စသောရာထူးများကို ၁၉၅၃ မှ ၁၉၆၃ ကာလအထိ ဆောင်ရွက်ပြီး ဇီဝိတဒါနဆေးရုံ၌ စေတနာ့ဝန်ထမ်းအဖြစ်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။

## ဘွဲ့ထူးဂုဏ်ထူး 
ဗြိတိသျှအစိုးရက အိုဘီအီးဘွဲ့ကို ၁၉၄၇ ခုတွင်၎င်း၊ မြန်မာအစိုးရက သီရိပျံချီဆုကို ၁၉၄၉ ခုတွင်၎င်း ချီးမြှင့်ခံရသည်။

## မိသားစုဘဝ 
သားဖွားနှင့်မီးယပ်ဆရာဝန် ဒေါက်တာ ဒေါ်ရင်မေနှင့် အိမ်ထောင်ပြုသည်။

## ဘဝနိဂုံး 
၁၉၇၈ ခု၊ နိုဝင်ဘာလ ၉ ရက်၊ အသက် ၈၀ အရွယ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ ပြည်ထောင်စုရိပ်သာလမ်းရှိ နေအိမ်တွင် လွန်လေ၏။

ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဆရာဝန်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၇၈ ကွယ်လွန်သူများ
ကဏ္ဍ:၁၈၉၈ မွေးဖွားသူများ
၂၀၀၈ ရှင်ကျန်းငလျင်များ

**၂၀၀၈ ရှင်ကျန်းငလျင်များ** သည် တရုတ်နိုင်ငံ၊ ယူနန်စီရင်စု၊ ရှင်ကျန်းမြို့တွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် မျက်နှာပြင်လှိုင်းခါမှုပမာဏ (Ms) 4.1 မှ 5.9 အထိ ရှိခဲ့သည့် အစဉ်လိုက်လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် ငလျင်များဖြစ်သည်။ လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့်အချိန်မှာ ဩဂုတ်လ ၁၉ ရက်နေ့ (ဒေသစံတော်ချိန် ဩဂုတ်လ ၂၀ ရက်နေ့) နှင့် စက်တင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တို့တွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။ ၎င်းကြောင့် လူငါးဦး ဆုံးပါးခဲ့ကာ၊ ၂၁ ဦးသည် ပြင်းထန်စွာဒဏ်ရာရခဲ့သည်။ ငလျင်ကြောင့် စီးပွားရေးကို တိုက်ရိုက်ထိခိုက်မှုသည် RMB ၂.၇ ဘီလီယံ ရှိခဲ့သည်။ USGS  သည် အပြင်းဆုံးငလျင်တစ်ခု၏ ပမာဏသည် Mw 6.0 ရှိသည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။

## ငလျင်နှင့် ပတ်သက်သည့် အသေးစိတ်များ
### ဆက်တိုက်လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် ငလျင်များ
Note: Earthquakes #4 and after are not included in CEA summary; earthquake #2 is unaccounted for in CENC data base.

## တုံ့ပြန်မှုများ၊ ပျက်စီးမှုနှင့် ပြင်းထန်မှုများ
## ပြင်ပလင့်များ
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များ
ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များ
၁၉၈၈ လန်ကန့် - ဂန့်မ ငလျင်များ

**၁၉၈၈ လန်ကန့် - ဂန့်မ ငလျင်များ** (simplified Chinese: 澜沧江－耿马地震; traditional Chinese: 瀾滄江－耿馬地震; pinyin: *Láncāngjiāng-gěng mǎ dìzhèn*) ("၁၁.၆ ငလျင်" ဟုလည်း သိကြ) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ ရှမ်းရိုးမရှိ နယ်စပ်အနီး ယူနန်ပြည်နယ်၊ လန့်ကန့် နှင့် ဂန့်မ မြို့များတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် ငလျင်ဖြစ်သည်။ ငလျင်တစ်စုံသည် ၁၃ မိနစ်ခြားကာ လှုပ်ခတ်ခဲ့ပြီး ပထမတစ်ခုသည် ပမာဏ  ၇.၇ ရှိကာ ဒုတိယတစ်ခုသည် ၇.၂ ရှိခဲ့သည်။ ငလျင်နှစ်ခုသည် Mercalli ပြင်းအား  X (အလွန်ပြင်းထန်)  နှင့်  IX (ပြင်းထန်) အသီးသီး ရှိခဲ့ကြသည်။ အနည်းဆုံး လူ ၉၃၉ ဦး သေဆုံးခဲ့ကာ ယူနန်ပြည်နယ်တစ်လျှောက်ရှိ မြို့ပေါင်း ၂၀ တွင်  လူပေါင်း ၇၇၀၀ ကျော်သည် ထိခိုက်မှုများ ရှိခဲ့သည်။ ဤငလျင်သည် ၁၉၇၆ ခုနှစ် တန့်ရှန်းငလျင်ဖြစ်ပြီးကတည်းက ဆိုပါက နိုင်ငံတွင် အပြင်းဆုံး ငလျင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ငလျင်နှစ်ခုစလုံးကြောင့် ထိခိုက်မှုနှင့် စီးပွားရေးအရ ဆုံးရှုံးမှုတန်ဖိုးသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၇၀ မီလီယံ (၁၉၈၈ ခုနှစ် ဒေါ်လာဈေးဖြင့်) ရှိခဲ့သည်။ အတော်အတန်ပြင်းထန်၍ ကြီးမားသည့် နောက်ပိုင်းငလျင်များသည် ထိုဒေသတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့ကာ နောက်ထပ် ထိခိုက်ပျက်စီးမှုများ ရှိခဲ့သည်။ ငလျင်ကြောင့် ထိခိုက်ပျက်စီးမှုများနှင့် ပတ်သက်သည့် အချက်အလက်အများစုကို တရုတ်အစိုးရသည် နိုင်ငံအတွင်းတွင် ထိုအချိန်က ဖြစ်ပွားနေသည့် နိုင်ငံရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာတော်လှန်ရေးများကြောင့် ထိမ်ချန်ထားခဲ့သည်။ 

## သက်ရောက်မှုများ
ငလျင်ကြောင့် စာသင်ကျောင်း ၄၀၀၀ ကျော်နှင့် ယူနန်ပြည်နယ်ရှိ ဆေးဝါးကူညီရေးဌာနမျာား ပျက်စီးခဲ့သည်။ အခြား အိမ်များ ၁.၃၀၈သန်းသည်လည်း ပျက်စီးခဲ့သည်။ ထုထည် ၁,၀၀၀,၀၀၀ ကုဗမီတာရှိသည့် ကျောက်ထုရွေ့လျားမှုကြောင့် ကားလမ်းမများနှင့် မြစ်များကို ပိတ်ဆို့မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ကာ ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးများ ရပ်တန့်ခဲ့သည်။ များသောအားဖြင့် အဆောက်အဦများစွာတို့သည် ပိုမိုကောင်းမွန်သည့်ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းနည်းပညာများနှင့် ငလျင်မတိုင်မီ ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရေး လုပ်ငန်းများကြောင့် ငလျင်အတွင်း ကောင်းမွန်စွာရှိခဲ့သည်။ ငလျင်လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့်ဒေသတွင် တည်ရှိသည့် အဆောက်အဦများစွာတို့သည် ပြိုကျပျက်စီးခဲ့ရသည်။ ရုပ်ရှင်ရုံတစ်ခုအပါအဝင် အဆောက်အဦအချို့ သည် ငလျင်ဒဏ် ပြင်းအား VIII  ကို ခံနိုင်ရန်၊ အဆောက်အဦတစ်ခုသည် ပြင်းအား Ixကို ခံနိုင်ရည်ရှိရန် တည်ဆောက်ထားသည့်အတွက် ငလျင်လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့်အခါ ပျက်စီးမှု မရှိခဲ့ပေ။ ဤအဆောက်အဦများသည် ငလျင်မလှုပ်ခတ်မီကပင် တောင့်တင်းခိုင်မာစွာ ရှိခဲ့ကြသည်။

### ပျက်စီးမှုများ
### ကယ်ဆယ်ရေး
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များ
ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များ
ကျွန်သီးတော်

**ကျွန်သီးတော်** ဆိုသည်မှာ အသီးအခြား အမြတ်ထားအပ်သည့် ကျွန်ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့မှာ ဘုရားကျွန်၊ ကျောင်းကျွန်၊ ပိဋကတ်ကျွန်၊ သိမ်ကျွန်ဟူ၍ လေးမျိုးရှိသည်။ 

## ဘုရားကျွန်
ဘုရားကျွန်မှာ ဘုရား၏ ဝေယျာဝစ္စကို ဆောင်ရွက်ရသည်။ ဘုရားဆွမ်းတော်၊ ပန်းတော်တင်ရသည်။ ထက်ထက်မြက်မြက် အမှုထမ်းရသဖြင့် ပုဂံခေတ်က ၎င်းကို (မြက်ရကျွန်)ဟု ခေါ်သည်။ မြတ်သောနေရာက ထမ်းရွက်ရသဖြင့်လည်း (မြတ်ရ)ဟု ခေါ်ရာမှ ကာလရွေ့လျော၍ မြတ်ရမှ မြက်ရသို့ ပြောင်းလဲလာဟန်တူသည်။ ပြောင်းပုံမှာ မထူးဆန်းလှ၊ စာရိတ္တမှ စရိုက်ပြောင်းသကဲ့သို့ ရှိမည်။ 

## ကျောင်းကျွန်
ကျောင်းကျွန်မှာ ကျောင်းနှင့် ပတ်သက်သော ဝေယျာဝစ္စကို ဆောင်ရွက်ပေးရသော ကျွန်များဖြစ်သည်။ ကျောင်းဝန်းအတွင်း အမှိုက်လှဲပေးရခြင်း၊ ရေခတ်ပေးရခြင်း စသော ဟတ္တကမ္မ အလုပ်တို့ကို ဆောင်ရွက်ပေးရသဖြင့် ပုဂံခေတ် အခေါ်အားဖြင့် ၎င်းတို့ကို (အမှုရ) သို့မဟုတ် (မှူးရ) ဟု ခေါ်သည်။  

## ပိဋကတ်ကျွန်
ပိဋကတ်ကျွန်များမှာ ပိဋကတ်တော်များကို မပျက်မစီးရအောင် ထိန်းသိမ်းသည်။ ၎င်းတိုသည် ပိဋကတ်တော်များကို ထိန်းသိမ်းရင်း စာပေများကို ကျက်မှတ်ခြင်းဖြင့် ဘုရားပန်းတင်၊ ရေချမ်းကပ် ဝတ်တက်ရာတွင် သံနေ, သံထားဖြင့် ဆိုတတ်ကြခြင်းကြောင့် ပုဂံခေတ်က ၎င်းတို့အား (စာတတ်) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ပုဂံခေတ်အခါက ဘုရားကျွန်သီးတော်များက အလုပ်အကိုင်အားဖြင့် အထက်ဖော်ပြပါအတိုင်း (မြတ်ရ)၊ (အမှုရ)၊ (စာတတ်)၊ (ဖုတ်ရ)၊ (အို့ဖုခိ) ဟူ၍ အမျိုးမျိုး ခေါ်ကြသည်။ (ဖုတ်) ဟူသည်မှာ ကျောင်းကန်များတွင် ရဟန်း၊ သံဃာများအတွက် မီးဖြင့် စ၍ ဖုတ်ပေးရသူ (ဝါ) ချက်၍ပေးရသော ထမင်းချက် အလုပ်လုပ်ရသူကို ခေါ်ဟန်တူသည်။ (အို့ဖုခိ) ဟူသည် ဥပုသ်ခိ ဟူသော စကားပင် ဖြစ်ဟန်တူ၍ ဥပုသ်ရက်ရှည် သည်းခံစောင့်သူ ဖြစ်ကောင်းဖြစ်လိမ့်မည်။ ခိမှာ ချိဟူသော စကားဖြစ်သည်။ ကျောက်စာတို့တွင် ဤကျောင်း၌ သည်းခံသော သံဃာတို့အား အရေးအရံ ဖြစ်စေသောငှာ ဟု ရေးသားသည်ကို တွေ့ရသဖြင့်၎င်း၊ ဥပုသ်ကို မွန်ဘာသာစကားဖြင့် ဥပုတ်ဟု ရေးသည်က တကြောင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။ 

## သိမ်ကျွန်
သိမ်ကျွန်မှာ သိမ်ကိုစောင့်ထိန်းရသော ကျွန်ပင်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ချောင်ချောင်း

**ချောင်ချောင်း** (; ; ; ; အေဒီ ၁၅၅-၂၂၀ ) အများသိအမည် -မုန့်ဒယ် () သည် တရုတ်စစ်ရေးစစ်ရာ အရှင်သခင်၊ နိုင်ငံရေးသမား၊ ကဗျာဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။ အရှေ့ဟန်မင်းဆက်၏ ဒုတမယမြောက်နောက်ဆုံး မဟာနန်းရင်းဝန်လည်းဖြစ်ပြီး အရှေ့ဟန်မင်းဆက်၏ နောက်ဆုံးနှစ်များတွင် ၎င်း၏အာဏာစက်သည် လွန်စွာကြီးမားကျယ်ပြန့်ခဲ့ကာ သုံးပြည်ထောင်ခေတ်၏ အထင်ကရပုဂ္ဂိုလ်များထဲကတစ်ဦးဖြစ်၏ ။ ချောင်းဝေပြည်ထောင်ဟု ပေါ်ထွန်းလာမည့်နိုင်ငံအတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်များကို အခြေချပေးခဲ့သူ၊ ၎င်း၏ဘဝသက်တမ်းတစ်လျှောက် ဧကရာဇ် ပြည့်ရှင်မဖြစ်ခဲ့သော်လည်း သေလွန်သောအခါ သားဖြစ်သူချောင်ဖီက ၎င်းကို "ဝေပြည်၏ ဝူဧကရာဇ်" အဖြစ် ဂုဏ်ပြုခဲ့သည်။ သို့သော် သမိုင်းကြောင်းအရ အငြင်းပွားဖွယ်ကောင်းသော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်းပေါ်ပေါက်လာခဲ့သော စာပေများ၌ ချောင်ချောင်းကို ရက်စက်သော၊ ဂရုဏာမဲ့သောသူတစ်ဦးအဖြစ် ဖော်ကျူးခဲ့ကြသည်။ တစ်ဖက်၌လည်း ၎င်းကို ဉာဏ်စွမ်းဉာဏ်စထက်မြက်သော အုပ်ချုပ်သူ၊ စစ်ရေးစစ်ရာကဝေတစ်ဦး၊ လက်အောက်ငယ်သားများကို မိသားစုဝင်များကဲ့သို့ စောင့်ရှောက်တတ်သည့် ဩဇာတိက္ကမနှင့်ပြည့်စုံသောသူဟူ၍လည်း ချီးမြောက်ကြပေသည်။

အရှေ့ဟန်ပြည်ပြိုကွဲပြီးနောက် ချောင်ချောင်းသည် တရုတ်ပြည်၏ မြောက်ပိုင်းနယ်မြေအများစုကို စုရုံးသိမ်းသွင်းနိုင်ခဲ့ကာ ထိုနယ်မြေများသည် လူအများစုနေထိုင်သော နာ်များဖြစ်သည်။ ချောင်ချောင်းသည် နန်းရင်းဝန်အနေဖြင့် ပြည်သူပြည်သားများကြား ငြိမ်ဝပ်ပိပြားအောင်ပြုလုပ်ရာတွင်လည်းကောင်း စီးပွားရေးရာတိုးတက်မှုများပြုလုပ်ရာတွင်လည်းကောင်း အလွန်အောင်မြင်ခဲ့သော်လည်း ဟန်ဧကရာဇ်မင်း ရှန်းကို ရုပ်သေးရုပ်ပမာ ဆက်ဆံ၍ နန်းရေးနန်းရာများကို ဧကရာဇ်အစား ၎င်းကသာ ထိန်းချုပ်အုပ်စိုးခဲ့သောကြောင့် ပြင်းစွာ ဝေဖန်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ထိုခေတ်တွင် တိုင်ပြည်သည် အဓိကနယ်မြေသုံးခုကွဲပြားခဲ့ရာ တိုက်ရိုက်အနေဖြင့် ချောင်ချောင်း မချေမှုန်းနိုင်ခဲ့သော ပြိုင်ဖက်ပုဂ္ဂိုလ်များမှာ ဝူပြည်က စွန်းချွမ်၊ ရှူပြည်က လျှိုပေ့ တို့ဖြစ်ကြသည်။

ချောင်ချောင်းသည် ကဗျာလင်္ကာ၊ တရုတ်စာအရေးအသား (လက်ရေး) နှင့် သိုင်းပညာတို့တွင်လည်း ဆရာတစ်ဆူဖြစ်ကာ ဆွန်ဇူး ရေးသားခဲ့သော "စစ်သေနကဗျူဟာ"ကျမ်းကို ထပ်တိုးမှတ်ချက်များအပါအဝင် စစ်ရေးဆိုင်ရာနေ့စဉ်မှတ်တမ်းများစွာကို ရေးသားခဲ့သည်။ တရုတ်ပြည်၏ ထင်ရှားကျော်ကြားသော ဧကရာဇ်ပြည့်ရှင်အများစုကြား၌ ၎င်းကို အမှတ်တရရှိကြပေသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဟန်မင်းဆက် တပ်မှူးချုပ်များ
၁၉၄၆ စစ်ကိုင်းငလျင်များ

**၁၉၄၆ စစ်ကိုင်းငလျင်များ** ("ဝန်းသိုငလျင်များ" ဟုလည်း သိကြ) သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် စက်တင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့ ဒေသစံတော်ချိန် ၁၅ နာရီ ၁၇ မိနစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ငလျင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပထမဆုံး  လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့်ငလျင်သည် ၈.၀ ဖြစ်ပြီး နောက်ထပ်ငလျင်သည် အဓိကငလျင်ဖြစ်ကာ M7.8 ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဤငလျင်နှစ်ခုစလုံးသည် ၁၇၆၂ ရခိုင်ငလျင်ဖြစ်ပြီးကတည်းက နိုင်ငံတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် အကြီးမားဆုံး ငလျင်များ ဖြစ်ခဲ့သည်။
## ပထဝီသွင်ပြင်ဆိုင်ရာ
ငလျင်ကြီးနှင့် နောက်ဆက်တွဲငလျင်နှစ်ခုစလုံးသည် စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြောတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြောသည် မြန်မာ့ကျောက်ချပ်လွှာနှင့် Sunda ကျောက်ချပ်လွှာတို့အကြား နယ်နိမိတ်ကို သတ်မှတ်ပေးထားသည်။ စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြောသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် လှုပ်ရှားမှုအရှိဆုံး ပြတ်ရွေ့ကြော ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်၊ မန္တလေး၊ နေပြည်တော် စသည့်မြို့ကြီးများကို လှုပ်ခတ်ကာ ထိခိုက်မှုများဖြစ်စေခဲ့သည့် ပြတ်ရွေ့ကြောတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ငလျင်
ပမာဏ M  8.0 ရှိသည့် အဓိကငလျင်သည်စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြော၏ စစ်ကိုင်းအပိုင်းတစ်လျှောက် လှုပ်ခတ်သွားခဲ့သည်။ ငလျင်ဗဟိုချက်သည်  လဲသတောင်၏ တောင်ဘက်တွင်ဖြစ်ခဲ့ပြီး အနက် ၁၅.၀ ကီလိုမီတာတွင် ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအကြိမ်လှုပ်ခတ်သည့် ပမာဏ ၇.၈ ရှိသသည့် ငလျင်သည် ပထမငလျင်အပြီး သုံးမိနစ်အကြာတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့ကာ ပထမငလျင်၏ မြောက်ဘက် ၁၅၅ ကီလိုမီတာအကွာတွင် ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ ဟိုက်ပိုစင်တာ (Hypocenter) သည် အနက် ၁၅.၀ ကီလိုမီတာတွင် ဖြစ်သည်။
*၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၆ ရက်: ပမာဏ ၇.၁ ရှိသည့် ငလျင်တစ်ခု ဖြစ်ကာ မန္တလေးမြို့ အပြင်ဘက်တွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။ လူ ၃၈ ဦး သေဆုံးခဲ့သသည်။
*၁၉၉၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၅ ရက်: ပမာဏ ၇.၀ ရှိသည့် ငလျင်တစ်ခု ဖြစ်ကာ ဧရာဝတီမြစ်ဘေးတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။
*၁၉၉၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၅ ရက်: ပမာဏ ၆.၃ ရှိသည့် ငလျင်တစ်ခုဖြစ်ကာ ကသာမြို့အနီးတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
*၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်: ပမာဏ ၆.၈ ရှိကာ မန္တလေးမြို့မြောက်ဘက် ၁၂၀ ကီလိုမီတာအကွာတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။ လူ ၂၆ ဦး သေဆုံးခဲ့ကာ ၁၂ ဦး ပျောက်ဆုံးခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များ
ချက်သမ္မတနိုင်ငံ အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း

**ချက် အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း** () သည် ချက်သမ္မတနိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုသော အမျိုးသားဘောလုံးအသင်းတစ်သင်းဖြစ်၍ ချက်ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် (FAČR) ၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင်ရှိသည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ချက်အသင်းသည် ဖီဖာ၊ ယူအေးဖာ (ဥရောပ) ပြိုင်ပွဲများတွင် ဘိုဟီးမီးယား(ဘုရင့်)နိုင်ငံ၊ ချက်ကိုဆလိုဗားကီးယားနိုင်ငံတို့၏ အသင်းအဖြစ် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။

ချက်ကိုဆလိုဗားကီးယားနိုင်ငံ ပြိုကွဲပြီးနောက် ချက်သမ္မတနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးနိုင်ငံတကာ ပြိုင်ပွဲသည် ယူရို-၉၆ (ဥရောပဖလား) ပြိုင်ပွဲဖြစ်၍ ဒုတိယနေရာအထိ တက်လှမ်းနိုင်ခဲ့သည်။ ချက်သမ္မတနိုင်ငံအနေဖြင့် ကမ္ဘာ့ဖလားကို ၂၀၀၆ တွင် တစ်ကြိမ်သာ ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ဖူးသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ချက်သမ္မတနိုင်ငံ အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း
၁၉၃၁ မြစ်ကြီးနားငလျင်

**၁၉၃၁ မြစ်ကြီးနားငလျင်** ("၁၉၃၁ ကာမိုင်းငလျင်" ဟုလည်း သိကြ) သည် ဇန်နဝါရီ ၂၈ ရက် ဒေသစံတော်ချိန် ၂ နာရီ ၃၅ မိနစ် (20:9 January 27 UTC) တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ငလျင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်က မြန်မာနိုင်ငံသည် ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ၏ လက်အောက်ခံနိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ငလျင်၏ ပမာဏသည်  Mw 7.6 ရှိသည်။ အချို့သော အရင်းအမြစ်များအရ အနက်သည် ၃၅ ကီလိုမီတာရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ Phyo M. M. ၏ လေ့လာမှုအရ အနက်သည် ၅ ကီလိုမီတာမှ ၃၀ ကီလိုမီတာအထိ ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။

ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုသည် အလွန်ပြင်းထန်ခဲ့ကာ အနည်းဆုံး စက္ကန့် ၃၀ ကြာမြင့်ခဲ့သည်။သဲများသည်လည်း ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ဤငလျင်သည် စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြောတွင် တည်ရှိနေသည့် ရွေ့လျားမှုတစ်ခုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ငလျင်သည် စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြော၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းတစ်လျှောက်တွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြောသည်  22° N ကျဉ်းမြောင်းကာ၊ ၁၀ ကီလိုမီတာခန့် ကျယ်သည်။ 25°30' နှင့်  26°  အကြားရှိ စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြောအစိတ်အပိုင်းသည် ၇၀ ကီလိုမီတာခန့် ကျယ်သည့် shear zone တစ်ခုပါဝင်ကာ ပိုမိုကျယ်သည်။ ၎င်းတွင် အခွဲလေးခုလည်း ပါဝင်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များ
Uncover (သီချင်း)

**Uncover**  သည် ဆွီဒင်အဆိုတော် ဇာရာလက်ဆင် (Zara Larsson) သီဆိုထားသည့် သီးချင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သည့် "Introducting" တွင် ဤသီချင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ သီချင်းကို ၂၀၁၃ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ Marcus Sepehrmanesh, Robert Habolin နှင့် Gavin Jones တို့က ရေးသားထားကာ Habolin က ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
၁၉၇၆ လောင်းလင်ငလျင်

**၁၉၇၆ လောင်းလင်ငလျင်** သည် တရုတ်နိုင်ငံ၊ ယူနန်စီရင်စုတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အကြိမ်များစွာ လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် ငလျင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင် အဓိကလှုပ်ခတ်မှု နှစ်ကြိမ် ရှိခဲ့သည်။ လောင်းလင်မြို့၏ အရှေ့ဘက်ကို 12:23:20 နှင့် 14:00:22 UTC (20:23 နှင့် 22:00 ဒေသစံတော်ချိန်) စသည့်အချိန်များတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သသည်။ ပမာဏများသည် Ms  စကေး ၆.၇ နှင့် ၆.၆ အသီးသီးရှိခဲ့သည်။ တရုတ်နိုင်ငံမှ အရင်းအမြစ်များကမူ ဤငလျင်များ၏ ပမာဏကို Ms7 စကေး ၇.၄ နှင့် ၇.၃ ရှိကြသည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ထိုဒေသသည် ငလျင်၏ ပမာဏနှင့် ပြင်းအားများ ဒဏ်ကို ခံစားခဲ့ရသည်။  The region is noted for the quantity and intensity of its earthquakes, and the complexity of its tectonics, which are closely related to the collision between the Indian and Eurasian tectonic plates.

ငလျင်ကြောင့် လောင်းလင်မြို့တွင် သေဆုံးသူမရှိခဲ့ပေ။ Baoshan, Lincang and Dehong စသည့် မြို့ကိုးမြို့တွင် ၉၈ ဦး သေဆုံးခဲ့ကာ ၄၅၁ ဦးတို့သည် ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရခဲ့သည်။ ၁၈၈၃ စတုရန်းကီလိုမီတာအတွင်းရှိ အဆောက်အဦ ၄၂၀၀၀၀ ခုတို့သည် ပြိုကျခဲ့သည်။

## ပထဝီသွင်ပြင်
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များ
ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များ
အရှေ့အဖွင့်အပြန့်သရ

**အရှေ့အဖွင့်အပြန့်သရ** () သည် အပြောဘာသာစကားအချို့တို့တွင် အသုံးပြုသော သရသံ အမျိုးအစားများထဲက ပုံစံတစ်ခုဖြစ်၍ နိုင်ငံတကာသဒ္ဒဗေဒအက္ခရာတွင်  (**အာ**-သရ) ဖြင့်ပြဆိုသည်။ အခြေခံသရရှစ်ခုထဲက တစ်ခုဖြစ်၍ အခြေခံသရဆိုသည်မှာ သဒ္ဒဗေဒအရ တိုင်းတာ(သတ်မှတ်)ခြင်းစနစ်တွင် "အခြေခံကျသော ရည်ညွှန်းကိုးကား အသံ" ကိုသာ ပြဆိုရန်ဖြစ်ပြီး မည်သည့်ဘာသာစကားတစ်ခု၏ သရသံကိုမျှ တိုက်ရိုက်ကိုယ်စားပြုပေးသည်မဟုတ်ပေ။

သရဇယား၏ လက်ဝဲဘက်အောက်ခြေ၌တည်ရှိသည်။ သို့သော် ဖော်ပြထားသော စတုဂံပုံ သရဇယား၏ တိကျမှုကို အငြင်းပွားကြပြီး ဤအသံသည် အသံပိုင်းဆိုင်ရာအရ အလွန် ပွင့်(ဖွင့်)သည့်အနေအထားဖြစ်ကာ လျှာ၏ တည်နေရာ ရှေ့နောက်သဘောသည် ထင်ထင်ရှားရှားမရှိတော့ပေ။ ဤသရ၏ တိကျသော အရည်အသွေးနှင့်ပတ်သက်၍ မတူညီကြသော အနက်ဖွင့်ဆိုမှုများလည်းရှိရာ ဒန်းညာ ဂျုံးဇ်၏ ရှေးက အသံသွင်းထားမှု(အသံ) သည် ဂျွန် ဝဲလ်ဇ်၏ အသံသွင်းထားမှု(အသံ) ထက်ပို၍ (လျှာ)ရှေ့သို့အနည်းငယ်ရောက်ရှိကာ အဖွင့်အနေအထားမှာ ဂျွန် ဝဲလ်ဇ်ကဲ့သို့ လုံးဝမပွင့်ပေ။

လက်တွေ့အားဖြင့် သဒ္ဒဗေဒပညာရှင်များက ဤသရကို အလယ်အဖွင့်အပြန့်သရအတွက်သုံးနိုင်သည်၊ အရှေ့အဖွင့်နီးပါးအပြန့်သရ  နှင့် ပို၍နီးစပ်သည်ဟု ယူဆသတ်မှတ်ကြသည်။ နမူနာအားဖြင့် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား၏ သမိုင်းကြောင်းအရ ဤသည်မှာပုံမှန်သဘောတရားဖြစ်၏ ။ ထိုသို့ အရှေ့ နှင့် အရှေ့နီးပါးကိုပြဆိုသော သင်္ကေတများ ပျောက်သွားခြင်းသည် အများအားဖြင့် ပြဿနာမရှိဟု ယူဆကြသည်။ အကြောင်းမှာ လူ့၏အာရုံခံနိုင်မှုအရ ထိုနှစ်ခုကြားကွဲပြားမှုသည် အလွန်သေးကွေးလှပြီး ထိုနှစ်ခုကို ခွဲခြားကွဲပြားစေသည့် ဘာသာစကားဟူ၍ မရှိသလောက်ပင်ဖြစ်သည်။ သရ၏ (လျှာ)အနောက်ရောက်ရှိမှုကို သတ်မှတ်လိုပါက အရှေ့အဖွင့်နီးပါးအပြန့်သရကို နှိမ့်ထားသော  ကို အသုံးပြုနိုင်သည်။

မြန်မာဘာသာစကားတွင်  (အာ-သရ) ၏အနေအထားသည် အခြေခံသရ  ထက် လျှာသည် အနည်းငယ် အပေါ်သို့ရောက်၍ အနောက်သို့လည်း အနည်းငယ် ရောက်ရှိသည်။

လင်ဘားဂစ်ရှ် (Limburgish) ဘာသာစကား၏ ဒေသယိစကားဖြစ်သော ဟားမော့န်-အေချယ်စကား (Hamont-Achel dialect) တွင် အရှေ့၊ အလယါ၊ အနောက် အဖွင့်အပြန့်သရများကို ခွဲခြားထွက်ရှိကြသည်ဟု သိရသည်။

## Features
*အဖွင့်သရဆိုရာ၌ လျှာသည် နိမ့်သောနေရာ၊ တစ်နည်း အာခေါင်မှ ဝေးသောနေရာတွင်ရှိသည်။
*အရှေ့သရဟုဆိုရာ၌ လျှာသည် ခံတွင်း၏ အရှေ့ပိုင်း၌ တည်ရှိသည်။ ဤသရသည် အလယ်အဖွင့်သရများထဲ၌ပါဝင်သည်။ အကြောင်းမှာ တစ်ဝက်နှင့် အပိတ်သရများတွင် လျှာ၏ လှုပ်ရှားမှုသည် သက်တောင့်သက်တာရှိသော်လည်း ဤ၌ သက်သက်သာသာ မရှိပေ။(ပါးစပ်လည်းဖွင့်ရမည်။ လျှာကိုလည်း အရှေ့သို့ ပို့ရမည်။) အရှေ့အဖွင့်သရနှင့် အနောက်အဖွင့်သရတို့ကြား ခြားနားမှုသည် အရှေ့အပိတ်သရနှင့် အလယ်အပိတ်သရ (သို့) အလယ်အကိတ်သရနှင့် အနောက်အပိတ်သရတို့ကြား ခြားနားမှုသည့် ဆင်တူပေသည်။
*အပြန့်သရများကို ထွက်ရှိရာတွင် နှုတ်ခမ်းကို ဖြန့်၍ ထွက်ရှိကြသည်။

## မှတ်စု
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အရှေ့သရများ
ကဏ္ဍ:အဖွင့်သရများ
ကဏ္ဍ:အပြန့်သရများ
တစ်ညအိပ်နှစ်ရက် (ရုပ်သံအစီအစဉ်)

***တစ်ညအိပ်နှစ်ရက်*** ( သို့မဟုတ် 1 Night & 2 Days; အတိုကောက်အားဖြင့် 1N2D; ဟန်းဂု:1박 2일) သည် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ KBS2 ရုပ်သံလိုင်းက အပတ်စဉ် တနင်္ဂနွေနေ့တိုင်း ဒေသစံတော်ချိန် ၆:၂၅ နာရီတွင် ထုတ်လွှင့်ပြသလျက်ရှိသည့် လက်တွေ့ဘဝ ရသစုံအစီအစဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။

လက်ရှိအဖွဲ့ဝင်များမှာ ဂင်မ်ဂျုံမင်း၊ ယောန်းဂျောင်ဟွန်း၊ မွန်းဆယ်ယွန်း၊ ဂင်မ်ဆောန်းဟို၊ ဒင်းဒင်း၊ ရာဗီတို့ ဖြစ်သည်။ အစီအစဉ်၏ ဆောင်ပုဒ်မှာ "Real Wild Road Variety" ဖြစ်သည်။ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံအတွင်း သွားရောက်လည်ပတ်စရာ နေရာများကို တင်ဆက်ရန် ရည်ရွယ်သည်။

## ဆွတ်ခူးခဲ့သော ဆုများစာရင်း
## ဂုဏ်ပြုဆု
၂၀၀၇ ခုနှစ်ကစ၍ ခရီးသွားကဏ္ဍ မြှင့်တင်ရေးကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့်အတွက် တောင်ကိုရီးယား ယဉ်ကျေးမှု၊ အားကစားနှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာနက ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် သမ္မတ၏ဂုဏ်ထူးဆောင်ဆုကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
*  
* 

ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံရှိ ဖျော်ဖြေရေး
ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယား ရသစုံရုပ်သံအစီအစဉ်များ
ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားဘာသာစကား ရုပ်မြင်သံကြား အစီအစဉ်များ
ယူဂိုဆလားဗီးယား အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း

**ယူဂိုဆလားဗီးယား အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း** သည် ယူဂိုဆလားဗီးယားနိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုသော အမျိုးသားဘောလုံးအသင်းတစ်သင်းဖြစ်သည်။ စစ်ကြိုခေတ်တွင် ယူဂိုဆလားဗီးယား ဘုရင့်နိုင်ငံနှင့် စစ်ပြီးခေတ်တွင် အက်စ်အက်ဖ်အာ ယူဂိုဆလားဗီးယား (SFR Yugoslavia) နိုင်ငံတို့ကို အဓိကအားဖြင့် ကိုယ်စားပြု၍ ကိုယ်စားပြုခဲ့ဖူးသော နိုင်ငံများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
*ဆာ့ဘ်၊ ခရို့ယ နှင့် စလိုဗီးန် ဘုရင့်နိုင်ငံ (Kingdom of Serbs, Croats and Slovenes) (၁၉၁၈-၁၉၂၉)
*ယူဂိုဆလားဗီးယားဘုရင့်နိုင်ငံ (၁၉၂၄-၁၉၄၁)
*ယူဂိုဆလားဗီးယား ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရက်တစ်ပြည်ထောင်စု (၁၉၄၃-၁၉၄၅)
*ယူဂိုဆလားဗီးယား ဖက်ဒရယ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ (၁၉၄၅-၁၉၆၃)
*ယူဂိုဆလားဗီးယား ဆိုရှယ်လစ်ဖက်ဒရယ် ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ (၁၉၆၃-၁၉၉၂)

နိုင်ငံတကာအောင်မြင်မှုများ ရရှိခဲ့ဖူးသည်။ ၁၉၉၂ ခုနှစ် ယူဂိုဆလားဗီးယားစစ်ပွဲအတွင်း ကုလသမဂ္ဂ၏ တားမြစ်ပိတ်ပင်မှုအစိတ်အပိုင်းအဖြစ် အသင်းကို ပြိုင်ပွဲများမှ ယာယီဆိုင်းငံ့ခဲ့သည်။ ၁၉၉၄ တွင် ထိုပိတ်ပင်မှုများဖယ်ရှားပေးခဲ့၍ ယူဂိုဆလားဗီးယား ဖက်ဒရယ်သမ္မတနိုင်ငံ အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်းအဖြစ် ဆက်ခံယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။

ဖီဖာနှင့် ယူအေးဖာနယ်ပယ်၌ ဆားဗီးယား အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်းက ဆက်ခံခဲ့ပြီး ယူဂိုဆလားဗီးယားကို ဆက်ခံသည့်အသင်းအဖြစ် ထိုအဖွဲ့အစည်းနှစ်ရပ်လုံးက အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ (ဆားဗီးယားနှင့် မွန်တီနီဂရိုး)

## မှတ်စု
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ယူဂိုဆလားဗီးယား အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း
၁၉၉၅ မြန်မာ - တရုတ် ငလျင်

**၁၉၉၅ မြန်မာ - တရုတ် ငလျင်** သည် မြန်မာ- တရုတ်နယ်စပ်တွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် ငလျင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့၊ ဒေသစံတော်ချိန် 05:46:43 တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ငလျင်ဗဟိုချက်သည် နယ်စပ်ဒေသ၏ မြန်မာဘက်ခြမ်း ရှမ်းပြည်နယ်၏ တောင်တန်းများ ရှိရာဒေသတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် Ms ၇.၃ ရှိပြီး Mw ၆.၈ ရှိသည်။ အမြင့်ဆုံး မာကယ်လီပြင်းအားသည် ၈ ရှိသည်။ ငလျင်ကြောင့် လူပေါင်း ၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့ကာ ၁၃၆ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့သည်။ နိုင်ငံနှစ်ခုစလုံးမှ အိမ်ပေါင်း ၁၀၀၀၀၀ ကျော်သည် ပျက်စီးခဲ့ကာ ၄၂၀၀၀ သည် ဆိုးဆိုးရွားရွား ပျက်စီးခဲ့သည်။  ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ချင်းမိုင်မြို့နှင့် ချင်းရိုင်မြို့များတွင်လည်း ထိခိုက်ပျက်စီးမှုများ ရှိခဲ့သည်။ ငလျင်မဖြစ်ပွားမီက ကြိုတင်ကာ အသိပေးနှိုးဆော်မှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့သဖြင့် စုစုပေါင်း သေဆုံးမှုသည် နည်းပါးခဲ့သည်။ ဤငလျင်သည် သမိုင်း၌ အောင်မြင်စွာကြိုတင်၍ ခန့်မှန်းနိုင်ခဲ့သည့် တစ်ခုတည်းသော ငလျင်ဖြစ်သည်။

## ပြင်းအား
အမြင့်ဆုံးလှုပ်ခါခဲ့သည့်ပြင်းအားသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ယူနန်စီရင်စုတွင် ငလျင်သည် ဧရိယာ ၁၀၄၀၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ အပေါ် ပြင်းထန်စွာသက်ရောက်ခဲ့သည်။ ယူနန်၏ ခရိုင်များနှင့် စီရင်စုနယ်များဖြစ်ကြသည့် Simao ခရိုင်၊ Linxiang ခရိုင်နှင့် Xishuangbanna Dai Autonomous စီရင်စုနယ် စသည်တို့တွင်လည်း သက်ရောက်မှုများ ရှိခဲ့သည်။  Menglian, Ximeng, Lancang, Cangyuan နှင့် Menghai စသည့်မြို့ငါးမြို့နှင့် ကျေးရွာပေါင်း ၂၂၄၂ ရွာသည် ငလျင်ဇုန်အတွင်း ကျရောက်ခဲ့ကာ အိမ်ထောင်စုပေါင်း ၁၂၇၄၂၀ ခု၊ လူပေါင်း ၅၇၇၁၈၈ ဦးအပေါ် သက်ရောက်မှု ရှိခဲ့သည်။

တရုတ်ငလျင်တိုင်းတာရေးက ဆိုသည်မှာ ငလျင်သည် ပြင်းအားသည် အဆင့် ၈ ရှိခဲ့သည်။ ယူနန်ပြည်နယ်တွင် ဧရိယာ ၁၁၀ စတုရန်းကီလိုမီတာကို သက်ရောက်ခဲ့သည်။ အုတ်နှင့် သစ်သားအဆောက်အဦများစွာတို့သည် ကြီးမားစွာ ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့သည်။ ပြင်းအားဇုန်အတွင်းတွင် တည်ရှိသည့် အချို့အဆောက်အဦများသည် ပြိုကျခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များ
ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်တွင် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များ
၁၇၆၂ ရခိုင်ငလျင်

**၁၇၆၂ ရခိုင်ငလျင်** သည် ဧပြီလ ၂ ရက်နေ့၊ ဒေသစံတော်ချိန် ညနေ ၅ နာရီအချိန်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ငလျင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ငလျင်ဗဟိုချက်သည် စစ်တကောင်း (ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ) မှသည် ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ (မြန်မာနိုင်ငံ) နေရာအချို့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဤငလျင်သည် ခန့်မှန်းခြေ ပြင်းအားပမာဏ ၈.၈ ရှိခဲ့သည်။ အမြင့်ဆုံးပြင်းအားသည် ၁၁ ရှိခဲ့သည်။ ငလျင်ကြောင့် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်တွင် ဆူနာမီလှိုင်းများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ သေဆုံးမှုသည် အနည်းဆုံး ၂၀၀ ရှိခဲ့သည်။

## ငလျင်
ငလျင်သည် စစ်တကောင်းတွင် လေးမိနစ်ခန့်ကြာအောင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။ ငလျင်ဗဟိုချက်ကိုမူ သေချာစွာမသိရှိရေသေးပေ၊ ၎င်းသည် စစ်တကောင်းအနီးမှသည် ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းအထိ နေရာများ ပြောင်းလဲကာ တည်ရှိနိုင်သည်။

## ဆူနာမီ
ဒါကာနှင့်ကာလကတ္တားမြို့ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် အရှေ့မြောက်ကမ်းခြေတွင် ဆူနာမီလှိုင်းများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဤဆူနာမီသည် ပင်လယ်အော်၏ အနောက်ဘက်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ သက်ရောက်မှု မရှိခဲ့ပေ။ ဧရိယာ ၆၀ စတုရန်းမိုင် (၁၆၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ) ရှိသည့် နေရာတစ်ခုသည် စစ်တကောင်းမြို့ကမ်းခြေအနီးတွင် ပင်လယ်အောက်ခြေသို့ လုံးဝရောက်ရှိ ပျက်စီးသွားခဲ့ရသည်။ ကော့ဘဇား၏ မြောက်ဘက် ဘားချရာတွင် ကုန်းမြေသည် နစ်မြုပ်သွားခဲ့ပြီး လူပေါင်း ၂၀၀ သေဆုံးခဲ့ရသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များ
ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များ
ဖေဖေနဲ့လည်လည်သွားမယ်

***ဖေဖေနဲ့လည်လည်သွားမယ်*** (; ဟန်းဂု: 아빠! 어디가?) သည် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ MBC ရုပ်သံလိုင်းက ၂၀၁၃ မှ ၂၀၁၅ အထိ အတွဲနှစ်တွဲဖြင့် ထုတ်လွှင့်ပြသခဲ့သည့် လက်တွေ့ဘဝ ရုပ်သံအစီအစဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။

နာမည်ကျော် ဖခင်ငါးယောက်နှင့် ၎င်းတို့၏ သားသမီးများက ကျေးလက်ဒေသသို့ သွားရောက်ပြီး မစ်ရှင်များ ပြီးအောင် ဆောင်ရွက်ကြရသည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၆ရက်နေ့တွင် တနင်္ဂနွေည အစီအစဉ်အဖြစ် စတင်ပြသခဲ့သည်။ မူရင်းအဖွဲ့ဝင်များမှာ သတင်းတင်ဆက်သူ ဂင်မ်ဆောင်းဂျူ၊ သရုပ်ဆောင် လီဂျုံးဟျော့၊ ဘောလုံးကစားသမားဟောင်း ဆုန်းဂျုံးဂု၊ သရုပ်ဆောင် ဆောင်ဒုံးအီးလ်၊ Vibe မှ အဆိုတော် ယွန်းမင်းဆူတို့နှင့် ၎င်းတို့၏ ကလေးငယ်များ ဖြစ်ကြသည်။

လီဂျုံးဟျော့နှင့် ဆုန်းဂျုံးဂုတို့မှာ အတွဲတစ်ပြီးသည့်နောက် ထွက်ခွာသွားကြသည်။ အတွဲနှစ်တွင် ဘောလုံးကစားသမားဟောင်း အန်းဂျောင်ဟွမ်း၊ ရက်ပါ ဂင်မ်ဂျင်းဖြို၊ သရုပ်ဆောင် လျူဂျင်းတို့ ပါဝင်လာကြသည်။မကြာမီပင် ဂင်မ်ဂျင်းဖြို နုတ်ထွက်သွားပြီး သရုပ်ဆောင် ဂျောင်ဝွန်းအင်က အစားထိုး ပါဝင်လာသည်။

တရုတ်နိုင်ငံအတွင်း အလွန်လူကြိုက်များသည်ဖြစ်ရာ ဟူနန်ရုပ်သံလိုင်းက *Where Are We Going, Dad?* အမည်ဖြင့် တရုတ်ဗားရှင်းကို ၂၀၁၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၁ရက်တွင် ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် 5 Plus ရုပ်သံလိုင်းက ၂၀၁၅ နှင့် ၂၀၁၆ ခုနှစ်များ၌ ထုတ်လွှင့်ပြသခဲ့သည်။

## အဖွဲ့ဝင်များ
### Season 1
### Season 2
## ဆုများနှင့် ဆန်ခါတင်စာရင်း
## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်ခ်များ
*  

ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယား ရသစုံရုပ်သံအစီအစဉ်များ
ကဏ္ဍ:ကိုရီးယားဘာသာစကား ရုပ်မြင်သံကြား အစီအစဉ်များ
ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံရှိ ဖျော်ဖြေရေး
ဓမ္မစင်တာ

**ဓမ္မစင်တာ** သည် ဘုန်းတော်ကြီးပညာသင်ကြားရေးမဟုတ်သည့် ဗုဒ္ဓဘာသာစင်တာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ 

မဟာယာနထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးဖောင်ဒေးရှင်းက ဤစင်တာ၏ လုပ်ဆောင်မှုများသည် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ သင်ကြားပြသမှုများကို စောင့်ရှောက်ရန် နှင့် ပြန့်ပွားရန် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ အဖွဲ့အစည်းများ