နားအကြည်

**သောတပသာဒ** သည် ရုပ် (၂၈) ပါးတွင် တစ်ပါးအပါအဝင် ဖြစ်ပြီး၊ နားအကြည်ဓာတ်ဟုလည်း ခေါ်သည်။ ၎င်း၏ သဘောသဘာဝ၊ အလုပ်ကိစ္စ၊ ထင်ရှားပုံ နှင့် အကြောင်းတရားတို့ကို အောက်ပါအတိုင်း လေးမျိုးခွဲခြား၍ နားလည်နိုင်ပါသည်-

### ၁။ လက္ခဏာ
သောတပသာဒ၏ ပင်ကိုသဘောလက္ခဏာကို နှစ်မျိုးဖြင့် ဖွင့်ဆိုပါသည်-

* **(က) သဒ္ဒါရုံ၌ ထိခိုက်ခြင်းငှာ ထိုက်သော မဟာဘုတ်တို့၏ ကြည်လင်ခြင်းသဘော:** သဒ္ဒါရုံ (အသံ) နှင့် တွေ့ထိရန်၊ ရိုက်ခတ်ရန် သင့်လျော်သော (သဒ္ဒါဘိဃာတာရဟ)၊ မိမိနှင့်အတူဖြစ်သော မဟာဘုတ်ဓာတ်ကြီးလေးပါးကို ကြည်လင်စေသော (ဘူတပ္ပသာဒ) သဘော ဖြစ်သည်။
* **(ခ) ကြားလိုသောတဏှာလျှင် အကြောင်းရှိသော ကံကြောင့်ဖြစ်သော မဟာဘုတ်တို့၏ ကြည်လင်ခြင်းသဘော:** အတိတ်ဘဝက သဒ္ဒါရုံကို ကြားလိုသော တဏှာ (သောတုကာမတာ = သဒ္ဒတဏှာ) ကို အရင်းခံ၍ ပြုခဲ့သော ကံကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် (ကမ္မသမုဋ္ဌာန)၊ မိမိနှင့်အတူဖြစ်သော မဟာဘုတ်ဓာတ်ကြီးလေးပါးကို ကြည်လင်စေတတ်သော (ဘူတပ္ပသာဒ) သဘော ဖြစ်သည်။

### ၂။ ရသ
* **သဒ္ဒါရုံဘက်သို့ ဆွဲဆောင်ခြင်း:** သောတပသာဒသည် ဝီထိစိတ်အစဉ်ကို သဒ္ဒါရုံများဘက်သို့ ဆွဲဆောင်ခြင်း (အာဝိဉ္ဆန) ကိစ္စကို ပြုလုပ်သည်။

### ၃။ ပစ္စုပဋ္ဌာန်
* **သောတဝိညာဏ်၏ တည်ရာဖြစ်ခြင်း:** သောတပသာဒသည် ၎င်းကိုမှီ၍ ဖြစ်သော သောတဝိညာဏ်စိတ်အတွက် တည်ရာ (အာဓာရဘာဝ = ဝတ္ထုရုပ်) အဖြစ် ယောဂီ၏ ဉာဏ်တွင် ရှေးရှုထင်လာသည်။

### ၄။ ပဒဋ္ဌာန်
* **ကံကြောင့်ဖြစ်သော ကလာပ်တူ မဟာဘုတ်:** သောတပသာဒသည် သဒ္ဒါရုံကို ကြားလိုသော တဏှာလျှင် အကြောင်းရင်းခံရှိသော ကံကြောင့်ဖြစ်သည့် (သောတုကာမတာနိဒါနကမ္မဇ)၊ မိမိနှင့်အတူ တစ်ကလာပ်တည်း၌ ဖြစ်သော မဟာဘုတ်ဓာတ်ကြီးလေးပါး (ဘူတ) ကို အနီးကပ်ဆုံးသော အကြောင်းအဖြစ် မှီ၍ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

### တည်နေရာ နှင့် အထောက်အပံ့
* **တည်နေရာ:** သောတပသာဒသည် နားပေါက်အတွင်းဘက်၌ လက်စွပ်သဏ္ဌာန်ရှိသော၊ နီ၍ စိုပြည်နုပျိုသော အမွေးနုများ ပေါက်ရာနေရာ၌ တည်ရှိသည်။ (၎င်းသည် ပသာဒသောတဖြစ်ပြီး၊ နားတစ်ခုလုံး အဆောက်အဦကို သသမ္ဘာရသောတဟု ခေါ်သည်။)
* **အထောက်အပံ့:** ၎င်းသည် ကလာပ်တူ ဓာတ်ကြီးလေးပါး (ပထဝီ၊ အာပေါ၊ တေဇော၊ ဝါယော) တို့၏ ကျေးဇူးပြုမှု၊ စိတ်-ဥတု-အာဟာရတို့၏ ထောက်ပံ့မှု၊ ရုပ်ဇီဝိတ၏ စောင့်ရှောက်မှု၊ ဝဏ္ဏ-ဂန္ဓ-ရသ-ဩဇာတို့၏ ခြံရံမှုတို့ဖြင့် တည်ရှိနေပြီး၊ သောတဝိညာဏ်၏ မှီရာ (ဝတ္ထု) နှင့် သောတဒွါရဝီထိစိတ်တို့၏ ဖြစ်ရာ (ဒွါရ) ကိစ္စကို ဆောင်ရွက်သည်။

### ရှုမှတ်ပုံ နည်းစနစ်
(နားအတွင်း၌ ကာယဒသကကလာပ်၊ ဘာဝဒသကကလာပ်များလည်း ရှိပြီး ၎င်းတို့ကို မျက်စိ၌ ရှုသကဲ့သို့ ရှုပါ။ ဤတွင် သောတဒသကကလာပ် ရှုပုံကို အဓိကထား ဖော်ပြပါမည်။)

# **နေရာရှာဖွေခြင်း:** နားအတွင်း အကြည်ဓာတ်ရှိနိုင်လောက်သော နေရာ၌ ဓာတ်ကြီးလေးပါးကို စူးစိုက်ရှုပါ။
# **ကလာပ်မြင်ခြင်း:** ရုပ်ကလာပ်အမှုန်များ မြင်လာသောအခါ ကြည်လင်သော ကလာပ်တစ်ခုကို ရွေးပါ။
# **ပသာဒခွဲခြားခြင်း:** ထိုကလာပ်အတွင်းရှိ ရုပ်များကို ဓာတ်ခွဲ၍ အကြည်ဓာတ် (ပသာဒ) ကို ဉာဏ်ဖြင့် ပိုင်းခြားယူပါ။
# **သောတပသာဒ ဟုတ်မဟုတ် စမ်းသပ်ခြင်း:**
* မိမိကိုယ်တွင်း အသံ (ဥပမာ- အသက်ရှူသံ) သို့မဟုတ် အပြင်မှ အသံ (ဥပမာ- ငှက်သံ) တစ်ခုခုကို အာရုံယူပါ။
* ထိုအသံသည် မိမိပိုင်းခြားထားသော အကြည်ဓာတ်ကို လာ၍ ရှေးရှုရိုက်ခတ်ခြင်း (ထိခတ်ခြင်း) ရှိ၊ မရှိ ကြည့်ပါ။
* အကယ်၍ အသံက လာ၍ ရိုက်ခတ်လျှင် ထိုအကြည်ဓာတ်သည် **သောတပသာဒ** ဖြစ်ပြီး၊ ထိုကလာပ်သည် **သောတဒသကကလာပ်** ဖြစ်သည်။
* အကယ်၍ အသံက လာ၍ မရိုက်ခတ်လျှင် ထိုအကြည်ဓာတ်သည် သောတပသာဒမဟုတ်ဘဲ ကာယပသာဒသာ ဖြစ်နိုင်သည် (အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် နား၌ ကာယပသာဒလည်း ရှိပြီး၊ ထိမှုကို သိနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်)။ မှန်ကန်သော သောတပသာဒကို တွေ့သည်အထိ ကြိမ်ဖန်များစွာ ဆန်းစစ်ပါ။

၅။  **ကလာပ်ဓာတ်ခွဲခြင်း:** သောတဒသကကလာပ်ကို မှန်ကန်စွာ တွေ့ရှိသောအခါ ၎င်းအတွင်းရှိ ရုပ်ပရမတ် (၁၀) မျိုးကို ဉာဏ်ဖြင့် ခွဲခြားစိတ်ဖြာပါ။

၆။ **လက္ခဏာရှုခြင်း:** ရုပ်တစ်လုံးချင်းစီ၏ ကိုယ်ပိုင်သဘာဝလက္ခဏာကို ခွဲခြား၍ ရှုပါ။

၇။  **ပြိုင်တူဖြစ်မှု ရှုခြင်း:** ထိုရုပ် (၁၀) မျိုးလုံး ပြိုင်တူဖြစ်နေသည့် သဘောကို ဉာဏ်ဖြင့် မြင်အောင် ဆက်လက်ရှုပါ။

ဤနည်းလမ်းအတိုင်း ကျင့်ကြံခြင်းဖြင့် သောတပသာဒ၏ ပရမတ်သဘောကို ထိုးထွင်းသိမြင်နိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
* နား၌ တည်ရှိသော ကမ္မဇကလာပ်များကို ရှုပုံ
* [၆။ သောတပသာဒ](https://my.wikisource.org/wiki/နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ-စတုတ္ထတွဲ/ရုပ်_(၂၈)_ပါး_=_ရူပက္ခန္ဓကထာ_အခန်း#၆။_သောတပသာဒ)
 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ