open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ဂျောန်းဒူဟွမ်း

တောင်ကိုးရီးယားသမ္မတဖြစ်သူ အငြိမ်းစားဗိုလ်ချုပ်ကြီး ချန်ဒူးဝှမ်ကို ကိုရီးယားနိုင်ငံ ကျုံဆမ်နမ်ဒို အရပ်ဒေသ၌ ၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

အထက်တန်းပညာရေးအဆင့်ကို ၁၉၅၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် တေဂူစက်မှုအထက်တန်းကျောင်းမှ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၃ဝ ရက်နေ့တွင် စစ်တက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရခဲ့ပြီး ဒုတိယဗိုလ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံရသည်။

၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ကြည်းတပ် အထူးစစ်ဆင်ရေး ကျောင်းသို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် အမေရိကန် ကြည်းတပ်မတော်ကျောင်းသို့ တက်ရောက်ခဲ့လေသည်။ ၁၉၆၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၂ ခုနှစ်အထိ အမျိုးသားပြန်လည်တည်ဆောက်ရေး ဦးစီးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံး ပြည်သူ့အယူခံရေးရာဌာနတွင် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ဗဟိုထောက်လှမ်းရေး အေဂျင်စီဝန်ထမ်း အုပ်ချုပ်ရေး ဌာနစိတ်အကြီးအကဲအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။

၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်ကောလိပ်မှ ဘွဲ့ရရှိခဲ့ပြီး ၁၉၆၆ မှ ၁၉၆၇ ခုနှစ်အထိ ပထမလေကြောင်းချီ တပ်မကြီး၏ ဒုတိယတပ်မှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၉ ခုနှစ်အထိ မြို့တော်စောင့်တပ် တပ်ရင်းအမှတ် ၃ဝ ၏ တပ်ရင်းမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၇ဝ ပြည့်နှစ်တွင် တောင်ဗီယက်နမ်သို့ စေလွှတ်ခဲ့သော အမှတ် ၉ တပ်မကြီး၏ အမှတ် ၂၉ တပ်ရင်း၏ တပ်ရင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ 

ချန်ဒူးဝမ်သည် ၁၉၇၁ ခုနှစ်မှစ၍ ပထမလေကြောင်းချီတပ်မကြီး၏ တပ်မှူး ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် သမ္မတရုံးလုံခြုံရေးဌာန၏ လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူးအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် ပထမကြည်း တပ်မကြီး၏ တပ်မှူးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် ကာကွယ်ရေး လုံခြုံရေးဌာန၏ တပ်မှူးအဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။

တောင်ကိုရီးယားသမ္မတ ပတ်ချုံဟီး လုပ်ကြံခံရပြီး ၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ် ဧပြီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဗဟိုထောက်လှမ်းရေး အေဂျင်စီ၏ ခေတ္တညွှန်ကြားရေးမှူး ဖြစ်လာသည်။၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ် ဇွန်လတွင် အမျိုးသားလုံခြုံရေးအထူးကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာသည်။

သမ္မတ ပတ်ချုံဟီး လုပ်ကြံခံရပြီးနောက် သမ္မတဖြစ်လာ သော ချွိုင်ကျူဟာသည် ၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ် ဩဂုတ်လ ၁၆ ရက် နေ့တွင် သမ္မတရာထူးမှ နုတ်ထွက်သွားခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ချန်ဒူးဝှမ်သည် ဩဂုတ်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် တောင်ကိုရီးယား သမ္မတနိုင်ငံ၏ ၁၁ ဦးမြောက် သမ္မတဖြစ်လာသည်။ သမ္မတရွေးချယ်သူ ကိုယ်စားလှယ် ၂၅၂၅ ဦးရှိသည့်အနက် ထောက်ခံမဲ ၂၅၂၄ ရရှိခဲ့သည်။ တပ်မတော်တွင် အနှစ် ၃ဝ အမှုထမ်းဆောင်ခဲ့သော ချန်ဒူးဝှမ်သည် ၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ်အတွင်း သမ္မတရာထူးကို လက်ခံပြီးနောက် ကြယ်လေးပွင့်ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာထူးမှ အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။

၁၉၇၅ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလတွင် အမျိုးသားလုံခြုံရေးအတွက် ထူးချွန်းစွာဆောင်ရွက်နိုင်သည့်အတွက် ချွန်ဆူဆုတံဆိပ် ချီးမြှင့်ခံရပြီး ၁၉၇၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် သမ္မတက ချီးမြှင့်သော အမှုထမ်းကောင်းဆု ရရှိသည်။ ၁၉၇၉ ခုနှစ် မေလတွင် *မေ ၁၆ အမျိုးသားဆုကြီး* ချီးမြှင့်ခံရသည်။

သမ္မတချန်ဒူးဝှမ်၏ဇနီးမှာ နီးလ်ဆွန်ဂျာ ဖြစ်သည်။

၂၀၂၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
အာယု၊ စာရေးဆရာ

**အာယု (၁၉၅၈-၂၀၁၃)** သည် စာရေးဆရာ၊ တေးရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာတစ်ဦးဖြစ်ပြီး သူရေးစပ်ခဲ့သည် “မောင်” သီချင်းသည် ထင်ရှားသည်။ စာရေးဆရာ၊ ဒါရိုက်တာ သာဓုနှင့် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် မြတ်မွန် တို့၏ သားကြီးဖြစ်သည်။ သူသည် မြန်မာ့စာပေ၊ရုပ်ရုင်နှင့်ဂီတ တို့တွင် လူအများလက်ခံကျော်ကြားသည့် မောင်ဝဏ္ဏ  ၊  သုမောင်၊ မင်းလူ၊ ရူပ တို့နှင့် ညီအကို တော်စပ်သည်။ 

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း 
သူ့ အသက် ၁၇ နှစ်အရွယ်တွင် ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးသာဓု ၏ ရိုက်ကွင်း တွင် မှန်ထိုး၊မီးထိုး စက်အဖွဲ့ အကူ လုပ်သည်။ ၁၉၇၈ ခုနှစ် သူ့အသက် ၂၀ အရွယ် အရောက်တွင် မဂ္ဂဇင်းများ၌ ဆောင်းပါးများ နှင့် ဝတ္တုတိုများ စတင်ရေးသားခြင်းဖြင့် စာရေးဆရာဘဝ ကို စတင်သည်။ သူသည် တေးသီချင်းဖန်တီးရေးသားခြင်းကိုလည်း ဆောင်ရွက်သည်။သူ  ၁၉၈၃ ခုနှစ်က  ရေးသားခဲ့သည့် " မောင်" သီချင်းသည် နာမည်ကျော်ကြားသည်။ထိုကာလက စပြီး သူသည် မိဘမျိုးရိုးလိုက်သူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသူတစ်ဦး ဖြစ်လာသည်။ ကိုင်ဇာ ၊ မေခလာ၊ မေဆွိ၊ ကော်နီ စသော တေးသံရှင်များ အတွက် သူက တေးသီချင်းများ ဖန်တီးပေးသည်။ သူသည် ၂၀၀၁ ခုနှစ် တွင် “အဖေခေါ်ခ” ဟူသော ဗီဒီယို ဇာတ်ကားဖြင့် ဒါရိုက်တာ လောကထဲ ဝင်ရောက်လာသည်။“ ထီး”၊ “ကျွန်တော် အမုန်းဆုံးကျွန်တော်”၊ “ရွှေမြင့်မိုရ်ပြိုမှာစိုးတယ်”၊ “လိပ်ပြာခွဲတမ်း” ၊“ချဉ်ဖက်” စသော ဇာတ်ကားများက ပရိသတ်အကြား လူကြိုက်များခဲ့သည်။ တေးဆိုအနေဖြင့် ၁၉၉၂ ခုနှစ် တွင် “မေ့မရဘူး” ဟူသော တစ်ကိုယ်တော် စီးရီးထွက်ရှိခဲ့သည်။သူ ဖန်တီးခဲ့သည့် တေးသီချင်းအရေအတွက် က  ၅၀ ကျော် ရှိပြီး၊ဒါရိုက်တာအနေဖြင့်  ဇာတ်ကား ၁၀၀ ကျော် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ 

## ဘဝနိဂုံး 
စာရေးဆရာ၊ ဒါရိုက်တာ၊ တေးရေး၊ တေးဆို အာယု သည် ၂၀၁၃ ခုနှစ် မေလ ၉ရက်  ညနေ ၆ နာရီ ၅၀ မိနစ်တွင်  ကွယ်လွန်သည်။ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၅၄ နှစ် သာ ရှိသေးသည်။

## မိသားစုဘဝ 
အာယုသည် ဒေါ်အေးအေးလှိုင်နှင့် အိမ်ထောင်ကျပြီး သားကြီး ကြည်သာ၊ သားငယ် ဘုန်းသက်နိုင်၊ သမီးကြီး အေးချမ်း၊ သမီးငယ် ရွှေရည်တာ တို့ထွန်းကားခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ
ချစ်ကြည်ရေးအားကစားပွဲတော်

## ချစ်ကြည်ရေးအားကစားပွဲတော် (ပထမအကြိမ်)
ကမ္ဘာ့ အိုလင်းပစ်ပြိုင်ပွဲ၊ ကမ္ဘာ့တံခွန်စိုက်ပြိုင်ပွဲစသော အားကစား 
ပြိုင်ပွဲကြီးကို ပုံမှန်ကျင်းပလျက်ရှိရာ ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ဆိုဗီယက်
ပြည်ထောင်စု၊ မော်စကိုမြို့၌ ကျင်းပသော ပထမ အကြိမ် 
ချစ်ကြည်ရေးအားကစားပွဲတော်ကြီးသည် ထူးခြားသော အားကစားပြိုင်ပွဲကြီး တစ်ခုဖြစ်သည်။

ယင်း အားကစားပြိုင်ပွဲကြီးကို အမေရိကန်နိုင်ငံမှ တီဘီအက်စ် 
ရုပ်မြင်သံကြားကုမ္ပဏီကြီးနှင့် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု တို့က 
ပူးတွဲတာဝန်ယူ ကျင်းပခြင်းဖြစ်သည်။ အမေရိကန်နှင့် 
ဆိုဗီယက် အားကစားသမား အကျော်အမော်များသည် ၁၉၇၆ 
ခုနှစ် မွန်ထရီနယ် အိုလင်းပစ်အားကစားပွဲတော်ကြီးတွင် 
နောက်ဆုံးယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြပြီးသည့်နောက် ၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ်နှင့် 
၁၉၈၄ ခုနှစ် အိုလင်းပစ်ပြိုင်ပွဲကြီး နှစ်ရပ်တွင် တွေ့ဆုံ 
ယှဉ်ပြိုင်ခြင်း မပြုခဲ့ကြချေ။ သို့ဖြစ်၍ ဆိုဗီယက်နှင့် 
အမေရိကန်အားကစားသမားများ ပြန်လည်တွေ့ဆုံ ယှဉ်ပြိုင် 
နိုင်ရေးအတွက် ချစ်ကြည်ရေး အားကစားပွဲတော်ကို ကျင်းပ 
ခြင်းဖြစ်သည်။

ချစ်ကြည်ရေး အားကစားပွဲတော်ကို မော်စကိုမြို့ လီနင် 
အားကစားပြိုင်ကွင်းကြီးတွင် ၁၉၈၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၄ ရက် 
နေ့မှ ၂ဝ ရက်နေ့အထိ အောင်မြင်စွာ ကျင်းပခဲ့သည်။ 
ချစ်ကြည်ရေး အားကစားပွဲတော်သို့ နိုင်ငံပေါင်း ၈ဝ မှ 
အားကစားသမားပေါင်း ၃ဝဝဝ ကျော် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ 
ကြသည်။

ယင်းအားကစားပြိုင်ပွဲတွင် ဘတ်စကက်ဘော (အမျိုးသမီး)၊ 
လက်ဝှေ့၊ စက်ဘီး (အမျိုးသား/အမျိုးသမီး)၊ ဝါတာပိုလို၊ 
ဘော်လီဘော(အမျိုးသား/အမျိုးသမီး)၊ ကျွမ်းဘား (အမျိုးသား/ 
အမျိုးသမီး)၊ လှေလှော် (အမျိုးသား/အမျိုးသမီး)၊ ဂျူဒို၊ ပြေး 
ခုန်ပစ် (အမျိုးသား/အမျိုးသမီး)၊ တင်းနစ် (အမျိုးသား/ အမျိုး 
သမီး)နှင် သရုပ်ပြပွဲများ အဖြစ် ရေခဲပြင်လျှောစီးအကနှင့် 
မော်တော်ဆိုင်ကယ် ဘောလုံးကစားနည်းတို့ ပါဝင်သည်။
ပြိုင်ပွဲတွင် ကမ္ဘာ့ထိပ်သီး အားကစားသမားများ အားတက် 
သရော ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထိုကြောင့်လည်း ကမ္ဘာ့စံချိန် 
သစ်ခြောက်ခု တင်နိုင်ခဲ့သည်။ ပြေးခုန်ပစ်တွင် နှစ်ခု၊ စက်ဘီး 
ပြိုင်ပွဲတွင် သုံးခုနှင့် ရေကူးပြိုင်ပွဲတွင် တစ်ခုတို့ဖြစ်သည်။ 
ဒေသဆိုင်ရာ စံချိန် ရှစ်ခုနှင့် နိုင်ငံအလိုက် အမျိုးသား စံချိန် 
သစ် ပေါင်း ၉၁ ခုကိုလည်း တင်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ ပွဲ့ကြည့် 
ပရိသတ်ပေါင်း ၁ဝ သိန်းကျော် အားကစားပြိုင်ပွဲ အသီးသီး 
တွင် ကြည့်ရှု အားပေးခဲ့ကြသည်။

ချစ်ကြည်ရေး အားကစားပွဲတော်တွင် အကောင်းဆုံး ကမ္ဘာ့ 
အားကစားစံချိန် နှစ်ခုတင်နိုင်ခဲ့ရာ တုတ်ကောက် အမြင့်ခုန် 
တွင် ဆိုဗီယက်မှ ဆာဂျီဘူကာက ၆ ဒသမ ဝ၁ မီတာခုန်ပြီး 
စံချိန်သစ် တင်ခဲ့သည်။ အမျိုးသမီး ခုနစ်မျိုးစုံပြိုင်ပွဲတွင် 
အမေရိကန်မှ ဂျက်ကီ ဂွိုင်နားက အမှတ်ပေါင်း ၇၁၄၈ မှတ် 
ဖြင့် ကမ္ဘာ့စံချိန်သစ် တင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့နှစ်ဦးအား အကောင်း 
ဆုံး အားကစားသမား နှစ်ဦးအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ အထူးဆု 
ကိုလည်း ကနေဒါနိုင်ငံမှ တာတို အပြေးသမား ဘင်ဂျွန်ဆင်ကို 
ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ ဘင်ဂျွန်ဆင်သည် မီတာ ၁ဝဝ ပြေးပွဲတွင် ၉ 
ဒသမ ၉၅ စက္ကန့်ဖြင့် ပြေးကာ ပထမရရှိခဲ့သည်။

ချစ်ကြည်ရေး အားကစားပြိုင်ပွဲကြီးကို လေးနှစ်လျှင် တစ် 
ကြိမ် ကျင်းပသွားမည်ဖြစ်ရာ ဒုတိယအကြိမ်မြောက် ချစ်ကြည် 
ရေး အားကစားပြိုင်ပွဲကြီးကို ၁၉၉ဝ ပြည့်နှစ်တွင် အမေရိကန် 
ပြည်ထောင်စု၌ ကျင်းပမည် ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
လင်ဇီးမှို

လင်ဇီးသည် မှိုတစ်မျိုးသာ ဖြစ်သည်။ လင်ဇီး၏ အသံထွက်အမှန်မှာ လိန်ကျီး (Ling Zhi) ဖြစ်သည်။ သို့သော် မြန်မာမှာ စကတည်းက မှားလာခဲ့တော့ အမှားကြာ၊ အမှန်ဖြစ်ရာက လင်ဇီးဟု လူသိများခဲ့သည်။ လင်ဇီး၏ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ Ganoderma Lucidum ဖြစ်သည်။ လင်ဇီးကို အနှစ်တစ်သောင်းမှိုဟုလည်း ခေါ်ကြသေးသည်။ လင်ဇီးသည် ခြောက်သွေ့သွားပေမဲ့ အနှစ်တစ်သောင်းကြာသော်လည်း ပုပ်ပြီးဆွေးသွားခြင်း အရှိပေ။ တောက်ပြောင်လှပဆဲဟု ဆိုသည်။ 

ယခင်က လင်ဇီးမှိုသည် သဘာဝပေါက်ရောက်မှု သိပ်နည်းပြီး များများစိုက်ပျိုး၍ မရခဲ့ပါ။ ယခုအခါ အများအပြား စိုက်ပျိုး၍ ရလာသည်။ လင်ဇီးမှိုတွင် 
* အစိမ်းရောင်လင်ဇီးမှို၊ 
* အနီရောင်လင်ဇီးမှို၊ 
* အဝါရောင်လင်ဇီးမှို၊ 
* အဖြူရောင်လင်ဇီးမှို၊ 
* အနက်ရောင်လင်ဇီးမှိုနှင့် 
* ခရမ်းရောင်လင်ဇီးမှိုဟူ၍ (၆)မျိုးရှိသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မှိုများ
အင်ဂျလီနာ ဂျိုလီ

**အင်ဂျလီနာ ဂျိုလီ** (Angelina Jolie) (အမည်ရင်း အန်ဂျလီနာ ဂျိုလီ ဗွိုက်တ်) (၄ ဇွန် ၁၉၇၅ - ) သည် အမေရိကန် သရုပ်ဆောင် တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် Girl, Interrupted ဇာတ်ကားဖြင့် အော်စကာ အကောင်းဆုံး အမျိုးသမီး ဇာတ်ပို့ဆုကို ရရှိခဲ့ဖူးသူဖြစ်သည်။ သူမ၏ ပရဟိတ လုပ်ငန်းများကြောင့် ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး (UNHCR)က စေတနာရှင် သံတမန်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။

ကဏ္ဍ:၁၉၇၅ မွေးဖွားသူများ
ကက်ဆိုဝါရီငှက်ကုလားအုတ်ပု

**ကက်ဆိုဝါရီငှက်ကုလားအုပ်ပု** (**Cassowary**) တို့သည် မပျံသန်းနိုင်သော ငှက်ကြီးများမျိုးစုတွင် ပါဝင်သည်။ သူတို့သည် ရက်တိုက် (ratites) ဟုခေါ်သည့် ပျံသန်းခြင်းမရှိသော ငှက်အုပ်စု တွင် ပါဝင်သည်။ ငှက်ကုလားအုပ် နှင့် ကီဝီငှက်အသေးစားတို့မှာလည်း ရက်တိုက်အုပ်စုတွင် ပါဝင်သည်။

ကက်ဆိုဝါရီတို့သည် နယူးဂီနီနိုင်ငံနှင့် ဩစတြေးလျ အရှေ့ပိုင်းရှိ မုတ်သုံသစ်တောများတွင် နေထိုင်လေ့ ရှိကြသည်။ သူတို့သည် လူတို့နှင့် ထိတွေ့ရန် ကြောက်ရွံ့ပြီး တောနက်ထဲတွင် နေထိုင်လေ့ ရှိကြသည်။ သူတို့သည် ဒေါသထွက်လေ့ ရှိပြီး လူတို့ကိုလည်း တိုက်ခိုက်လေ့ ရှိသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် သူတို့အကြောင်းကို လေ့လာရန် ခက်ခဲသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မပျံသန်းနိုင်သော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:နယူးဂီနီနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဩစတြေးလျတိုက်မှ ငှက်ကုလားအုတ်ပုများ
ကလကတ် (ငှက်)

ကရကတ်သည် ဝမ်းဘဲတစ်မျိုးဖြစ်၏။ ကမ္ဘာအရှေ့ပိုင်းဒေသများတွင် နေထိုင်၍ ရေအိုင် ရေကန်များ တွင် ကျက်စားလေ့ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၌ အမြဲတမ်း နေထိုင် သော ငှက်တစ်မျိုး ဖြစ်၏။

ဤငှက်သည် အလျား ၁၃ လက်မခန့်ရှိ၍ ဝမ်းဘဲမျိုးတွင် အငယ်ဆုံးဖြစ်သည်။ အမွှေးအတောင် စုံပြီး သော ငှက်ဖိုသည် ဦးခေါင်းညိုမည်း၍ တစ်ကိုယ်လုံး ဖြူဖွေးနေသည်။ လည်ပင်း အောက်ပိုင်းတွင် မည်းနက်သော အရစ်ကြီးတစ်ခု ပါရှိသည်။ ကိုယ်အထက်ပိုင်းမှာ အစိမ်းနှင့် ခရမ်းရောင်နု ဖြစ်၏။ ခြေထောက်နှင့် နှုတ်သီးမှာ မည်း၍ မျက်စိမှာ နီသည်။ အဖိုနှင့် အမမှာ အနည်းငယ်သာ ကွာခြား၍ ငှက်ကလေး များမှာ ငှက်မနှင့်ပို၍ တူကြသည်။

ကရကတ်သည် မြစ်ပြင်နှင့်တကွ သစ်ပင်ချုံ့ဖုတ် ပေါများ သော အင်းအိုင်၊ ချောင်းမြောင်းများတွင် အုပ်သင်းဖွဲ့၍ နေတတ် သည်။ ရေပြင်၊ ရေအောက်ရှိ ပိုးမွှားများနှင့် ရေပေါ်ပင်များကို စားသောက်ကြသည်။ ရေငုပ် ကျင်လည်သည်။ ပျံသန်းရာ၌ လျင်မြန်၍ တောင်ပံရိုက်တတ်သည်။ များသောအားဖြင့် ရေပြင် တွင် ကပ်၍ ပျံသန်းပြီးလျှင် သစ်ငုတ်ချုံဖုတ်စသည်တို့ကို ကျင်လည်စွာ တိမ်းရှောင်သွားနိုင်သည်။ ပျံသန်းစဉ် အလွန်ဆူညံ စွာလည်း အော်တတ်သည်။

အသိုက်များကို သစ်ကိုင်း၊ မြက်၊ ငှက်မွေး၊ ငှက်တောင်များ ဖြင့် ရေစပ်ရှိ မြေပြင်မှ ၁ဝ ပေ ၁၅ ပေခန့် မြင့်သော သစ် ခေါင်းများတွင် ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ တမြုံ လျှင် ဥ ၈ လုံးမှ ၁၄ လုံးအထိ ရှိတတ်၍ တစ်ခါ တစ်ရံ ၂၂ လုံးအထိပင် ရှိတတ် သည်။ ဥများမှာ ဖြူ၍ ပြောင်လက် ချောမွတ်နေသည်။ ဥ၏ အရွယ်မှာ ပျမ်းမျှအလျား ၁ ဒသမ ရ လက်မနှင့် ပြက် ၁ ဒသမ ၂၉ လက်မခန့် ရှိတတ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဘဲ
ကဏ္ဍ:ဘဲမျိုးရင်းဝင် ငှက်များ
ကျေးကုလား (ငှက်)

ကျေးကုလားကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် မေမြို့တဝိုက်နှင့် ပဲခူးရိုးမတောင်တန်းတဝိုက်တွင် တွေ့ရသည်။ ကျေးကုလားသည် ကွင်းပြင်ကို ရှောင်၍ ကျွန်းတောများတွင် ကျက်စားသည်။ ပေ ၅ဝဝဝ အမြင့်အထိ နေနိုင်သည်။  

ဦးခေါင်းမှာ ကျောက်သင်ပုန်းရောင်ကဲ့သို့ မဲနေ၏။ ထို့ကြောင့်လည်း ကျေးကုလားကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် “ကျောက်သင် ပုန်းရောင်ဦးခေါင်းရှိသော မြန်မာကြက်တူရွေး” ဟု ခေါ်ခြင်း ဖြစ်၏။

ကျေးကုလားသည် အလျား (၁၈)လက်မ အထိ ရှိတတ်ပြီး ကျယ်လောင်စူးရှစွာ အော်မြည်လေ့ရှိ၏။ အထီး၏တောင်အပံမှာ အနီစက်ရှိ၍ အမ၏ တောင်ပံမှာ အနီစက်မရှိချေ။ တကိုယ်လုံး စိမ်းနေတတ်ပြီး အခါလည်သားမှ ဦးခေါင်းမည်းလာပါတယ်တဲ့။

ကျေးကုလားဆိုသည်မှာ ၎င်းကြက်တူရွေးမျိုးကို ခေါ်ခြင်း ဖြစ်၏။ အဖိုကို ကျေးကုလားဟု ခေါ်ပြီး အမကို ကျေးကုလားမ ဟု ခေါ်ခြင်းမဟုတ်ပေ။ ၎င်းကြက်တူရွေးမျိုး အဖိုရော အမကိုပါ ကျေးကုလားဟု ခေါ်ခြင်း ဖြစ်လေသည်။ ကျေးကုလားမဟူသော ကြက်တူရွေးမျိုးမှာ သီးခြားရှိပေသည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကြက်တူရွေးများ
ကြာဖက်နင်းငှက်

in Hyderabad, India. ]]

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးရင်းများ
ကဏ္ဍ:ကမ်းဦးရေတိမ်ငှက်မျိုးများ

ကဏ္ဍ:စင်ရော်၊ ရေညှောင့်ကောင်နှင့် အလားတူငှက်များ
ခရမ်းရောင်ကုကူးငှက်

ခရမ်းရောင်ကုကူးငှက်သည် ဥဩငှက်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ သိပ္ပံအမည်မှာ ခရိုင်ဆိုကော့ဆစ် ဇန်သိုရင်းချပ် ဖြစ်သည်။

## ပျံ့နှံ့ကျက်စားမှုနှင့် ကျက်စားရာသဘာဝပတ်ဝန်းကျင် 
ခရမ်းရောင်ကုကူးငှက်ကို အိန္ဒိယအရှေ့မြောက်ပိုင်းမှ အရှေ့တောင်အာရှနှင့် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံအထိ တွေ့ရသည်။ ကျက်စားရာသဘာဝပတ်ဝန်းကျင်မှာ အပူပိုင်းနှင့် သမပိုင်း မြေနိမ့်ပိုင်းသစ်တောများနှင့် ဒီရေတောများ ဖြစ်သည်။ ပန်းဥယျာဉ်များ၊ သစ်သီးခြံများနှင့် ရာဘာစိုက်ခင်းများတွင်လည်း တွေ့ရတတ်သည်။

## ကိုးကား
ခေါင်းပြောင်ဝန်လူငှက်

**ခေါင်းပြောင်ဝန်လူငှက်** (*Haliaeetus leucocephalus*) သည် မြောက်အမေရိကတိုက်တွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည့် ငှက်ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ပံ့သကူသားစား တိရစ္ဆာန်များ
ကဏ္ဍ:ထိပ်တန်းသားရဲတိရစ္ဆာန်များ
ကဏ္ဍ:လင်းယုန်များ
ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:မက္ကဆီကိုနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကမ်းပါးယံမိုးဆွေငှက်

**ကမ်းပါးယံ မိုးဆွေငှက်** (Cliff Swallow) သည် ဟီရွန်းဒင်ဒေး (Hirundinidae) မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သော ပျံလွှားငှက် အုပ်စုဝင် ငှက်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ထိုငှက်တို့သည် မြောက်အမေရိကတွင် ပေါက်ဖွားပြီး အသိုက်ပြောင်းလေ့ ရှိသော ငှက်များ ဖြစ်ကာ တောင်အမေရိက တွင် ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံမှ အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ဘက် ဒေသ အထိ ဆောင်းခိုနေထိုင်လေ့ ရှိကြသည်။ အနောက်ဥရောပ ဒေသတွင် အလွန်တွေ့ရခဲသော ငှက်မျိုး ဖြစ်သည်။

## ပုံပန်းသဏ္ဌာန်
ကမ်းပါးယံ မိုးဆွေငှက်သည် ပျမ်းမျှအားဖြင့် ၁၃ စင်တီမီတာ ( ၅ လက်မ) ခန့် ရှည်လျားပြီး သေးငယ်သော နှုတ်သီး ရှိသည်။ အရွယ်ရောက်ပြီးသောငှက်သည် အရောင်အသွေး ဖြာလက်နေသော ကျောကုန်းနှင့် ထိပ် ရှိပြီး အညိုရောင် အတောင်ပံနှင့် အမြီးများ ရှိကာ ညိုဝါရောင်ဖျော့ဖျော့ ဖင်မြီးပိုင်း ရှိသည်။ လည်ကုပ်ပိုင်းနှင့် နဖူးပိုင်းတို့သည် အဖြူရောင် ရှိသည်။ ဝမ်းဗိုက်ပိုင်းမှာ ဖြူပြီး မျက်နှာတွင်သာ အနီရောင် ရှိသည်။ အမြီးမှာ လေးထောင့်ပုံ အနားသတ် ရှိသည်။

ငှက်ငယ်များသည် အပေါ်ပိုင်းတွင် ညို၍ အောက်ပိုင်းတွင် ဖြူကြသည်။ ညိုဝါရောင် ဖျော့သော ဖင်မြီးပိုင်းနှင့် မည်းသော မျက်နှာတို့မှ လွဲ၍ ဖြစ်သည်။ အသွင်သဏ္ဌာန်တူပြီး မှားတတ်သော သတ္တဝါမှာ ကျောက်ဂူမိုးဆွေငှက် (Cave Swallow) ဖြစ်ပြီး ထိုငှက်မှာ အရောင်အသွေးပိုစုံပြီး ၎င်းမှာ သစ်ကြပိုးခေါက် အရောင် ဖင်မြီးပိုင်းနှင့် နဖူးတို့ ရှိကြသည်။

အခြားသော ပျံလွှားငှက်များ ကဲ့သို့ပင် ပျံသန်းရင်း ဖမ်းမိသော အင်းဆက်များကို စားသုံးလေ့ ရှိကြသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:တောင်အမေရိကတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:မြောက်အမေရိကတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ငဟစ်ငှက်

**ငဟစ်ငှက်** သည် ပါဏဗေဒ အလိုအရ  'အာဒီဒေး' မျိုးရင်းတွင်ပါဝင်သောငှက်ဖြစ်သည်။ ငဟစ်အမျိုးမျိုးရှိသည့် အနက် ထင်ရှားသော ၂ မျိုးမှာ 'အာဒီဆီနာရီရက်တီရော့စထြစ်'နှင့် 'အာဒီပါပြူရီမယ်နီလန်ဆစ်'တို့ ဖြစ်ကြ၏။ ငဟစ်၏ ကိုယ်ခန္ဓာသည် သေးသွယ်ရှည်လျားလေသည်။ ဖြောင့်စင်းသောနှုတ်သီးနှင့် ရှည်လျားသော ခြေတံရှိသောကြောင့် ဥဗျိုင်းနှင့်တူသည်။ အလျား ၃၈ လက်မခန့်ရှိသည်။ လည်တိုင်တွင် အမည်းပြောက်အစင်းကြောင်းများ ပါရှိသည်။ ဦးခေါင်းနှင့် လည်တိုင်မှာ သံချေးရောင်ကဲ့သို့ နီယောင်ယောင် ရှိသည်။ ကိုယ်အောက်ပိုင်းမှာ မည်းနက်၍ သစ်ကြားခွံရောင် ရှိသည်။ ငဟစ်အမနှင့် အထီးတို့၏ အရောင်အဆင်းမှာ အတူတူပင်ဖြစ်သည်။

ငဟစ်သည် ကျူတော၊ ကိုင်းတောများ ပေါက်ရောက်သည့် မြစ်၊ ချောင်း၊ အင်း၊ အိုင်၊ ကမ်းပါးများတွင် ကျက်စားလေ့ ရှိသည်။ ပျံကာစနှင့် ပျံသန်းနေစဉ်တွင် ကျယ်လောင်စူးရှစွာ အော်မြည်တတ်သည်။ ပျံမည်ပြုသောအခါ လည်တိုင်ကို ရှေ့သို့ ဆန့်၍ အတောင်ကို တစ်အားခတ်ကာ တွဲလွဲကျ နေသောကြောင့် ခြေတံရှည်တို့ဖြင့် ကိုယ်ကိုထိန်း၍ ပျံတက် သွားတတ်သည်။ ထိုကြောင့် ပျံကာစတွင် ငဟစ်ကို တွေ့ရသည်မှာ ပြေပြစ်ခြင်း မရှိလှပေ။ အရှိန်ရသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် ခြေတံများကို အမြီးအောက်သို့ ရုပ်သိမ်းလိုက်သည်။ ဦးခေါင်းကိုလည်း ပခုံးနှစ်ဘက်ကြားသို့ ရောက်အောင်လည်တိုင်ကို 
ကွေးထားတတ်သည်။ ငါးများ၊ ဖားများကို အများအားဖြင့် စားသောက်လေ့ရှိသည်။ ထို့အပြင် ရေတွင်နေတတ်သော အင်းဆက်ပိုးကောင်များ၊ ခရုမျိုး၊ ဗုဇွန်ကနန်းမျိုးများကိုလည်း စားသောက်လေ့ရှိလေသည်။

မိုးရာသီတွင် ငဟစ်ငယ်များ ဥမှ ပေါက်ကြသည်။ သာမန်အားဖြင့် ငဟစ်တို့သည် တစ်ကောင်တည်း နေလေ့ရှိကြသော်လည်း ရွှေဘိုနယ်၌တွေ့ရသော ငဟစ်တို့မှာ အုပ်ဖွဲ့၍ နေတတ်ကြသည်။ အသိုက်ကို ကျူပင်များပေါ်၌လည်းကောင်း၊ သစ်ပင်များပေါ် ၌လည်းကောင်း၊ တုတ်ချောင်းများဖြင့် ပြုလုပ်သည်။ အသိုက်၏ အချင်းမှာ တစ်ပေခန့်ရှိ၍ စောက် ၈ လက်မခန့်ရှိသည်။ တစ်မြုံလျှင် ဥ ၃ လုံးမှ ၅ လုံးအထိ ရှိ၏။ ဥအရောင်မှာ အစိမ်းနု ဖြစ်သည်။ 

ငဟစ်ကို အာဖရိကတိုက်၊ ဥရောပတိုက် တောင်ပိုင်းနှင့် အာရှတိုက်တောင်ပိုင်းတို့တွင် တွေ့ရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ သီဟိုဠ်ကျွန်းတို့တွင် ငဟစ်ကို တွေ့ရသည်။

## ပုံများ 

File:PhoyxManillensisKeulemans.jpg|*A. p. manilensis*, illustration by Keulemans, 1898
Image:Purple Heron at Sultanpur I Picture 023.jpg|In habitat at Sultanpur National Park, District Gurgaon, Haryana, India
Image:Purple Heron (Immature) I2 IMG 8131.jpg‎|Immature at Bharatpur, Rajasthan, India
Image:Purple heron2.jpg|Landing
Image:Purple Heron (Ardea purpurea) in Hodal W IMG_6264.jpg|waiting for prey near Hodal, Faridabad, Haryana, India
Image:Purple Heron-Ardea purpurea.JPG|Fishing at Sulur lake Coimbatore, Tamil Nadu, India
Ardea purpurea bournei MHNT.ZOO.2010.11.54.6.jpg |Museum specimen 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အာဖရိကတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ယူရေးရှားတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဗျိုင်းနှင့် အလားတူငှက်များ
ကျေးသန္တာ (ငှက်)

**ကျေးသန္တာ**သည် ကြက်တူရွေးငှက်အမျိုးအစားဖြစ်သည်။ ကျေးသန္တာကို ကျွမ်းထိုးငှက်ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ပါဏဗေဒအမည်မှာ 'လော်ရီကူလပ်ဗာနာလိ' ဖြစ်သည်။ သစ်ကိုင်းတွင် ဦးခေါင်းဇောက်ထိုးထားလျက် တွဲလွဲနေတတ်သည်။ ဤအကျင့်ကို အစွဲပြု၍ ယင်းကို ကျွမ်းထိုးငှက်ဟုလည်း ခေါ်သေးသည်။ ကျွမ်းသန္တာလန်ဟူသော စကားသည် ဤကပင် ဆင်းသက်လာသည်။ အခြားကြက်တူရွေးတို့ကဲ့သို့ ဆူညံခြင်းမရှိဘဲ တိတ်ဆိတ်စွာနေတတ်သည်။

အမြီးအပေါ် မြီးရင်းမွေးနှင့် နှုတ်သီးအနီရောင်ရှိပြီး ဝါတာတာ ခြေထောက်ရှိသည်။ အမြီးတိုသည်။ အစိမ်းရောင်ရှိ သေးငယ်သော ငှက်မျိုးဖြစ်သည်။ ကျေးသန္တာတွင် လည်ပင်း၊ လည်ကုပ်နှင့် ကျောပိုင်းတို့၌ အပြာရောင်သန်းနေ၍ အတောင်၌ အစိမ်းနှင့် အနီရောင်များ ရောနေသည်။ ကိုယ်လုံးစိမ်း၍ တင်ပါးနီသည်။ ငှက်ဖို၏လည်တွင် အပြာမှတ်ပါရှိသည်။

ကိုယ်အလျား ၅၁/၂"ခန့် ရှိသည်။ သစ်တောများနှင့် အမြဲစိမ်းသစ်တောများအတွင်း ရှင်းလင်းထားသော နေရာများတွင် တွေ့ရသည်။ သာမန်အားဖြင့် တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်စွာ နေသဖြင့် တွေ့မြင်ခဲသည်။ သစ်ပင်ထိပ်ဖျားမှ ဝိုင်းပတ်လျက် အုပ်စုလိုက်ပျံသန်းကြသည်။ အိပ်သည့်အခါ တစ်ခါတစ်ရံ နားနေသည့်အခါ ဇောက်ထိုးချိတ်ဆွဲနေလေ့ရှိသည်။ လင်းနို့များကဲ့သို့ သစ်ကိုင်းတွင် ဦးခေါင်းစောက်ထိုးထား၍ တွဲလွဲနေတတ်သည်။ ပျံရာတွင် အလွန်လျင်မြန်သည်။ ပန်းပွင့်၊ သစ်သီးနှင့် ဘယ်ရီသီးများ စားသည်။ ပျံချိန်တွင် *‘တီး-စစ်’* သို့မဟုတ် *‘ပီး-ဇက်အက်-အက်’* ဟု အဆက်မပြတ် ခေါ်သံပေးသည်။ ဇန်နဝါရီလမှ ဧပြီလအတွင်း သားပေါက်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းမှအပ ကျန်ဒေသများတွင် တွေ့ရသော ဌာနေငှက်ဖြစ်သည်။

## ပုံများ

ဖိုင်:Vernal Hanging Parrot-1.jpg|Clicked in Kerala, India.
ဖိုင်:Vernal Hanging Parrot-2.jpg|Clicked in Kerala, India.
ဖိုင်:Vernal Hanging Parrot-3.jpg|Clicked in Kerala, India.
ဖိုင်:Loriculus vernalis MHNT.ZOO.2010.11.148.31.jpg|Museum specimen 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ကြက်တူရွေးများ
ချိုးလင်းပြာ

File:Barbary_Dove_chick.jpg|အကောင်ပေါက်ခါစ နှစ်ရက်သား ချိုးလင်းပြာ
File:Streptopelia risoria, broeiend, a, Paarl.jpg|Adult and chick on nest
File:RingneckDove2.jpg|ချိုးလင်းပြာစုံတွဲ အနီးကပ်ပုံ
File:Barbary_Dove.JPG|ချိုးလင်းပြာစုံတွဲ

## ကိုးကား
ချိုးပိန်တူး

**ချိုးပိန်တူးငှက်** (*Streptopelia orientalis*) သည် အာရှတိုက်တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည် ငှက်မျိုးစိတ်တခုဖြစ်သည်။

## ပြခန်း

File:Streptopelia_orientalis1.jpg|ချိုးပိန်တူးငှက်
File:Orientalturtledove1.JPG
File:Oriental Turtle Dove (Streptopelia orientalis) at Jayanti, Duars, West Bengal W IMG 5847.jpg| 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ငူငှက်

**ငူငှက်**သည် ခို၊ချိုးငှက်တို့နှင့်အတူ 'ကိုလံဗီဒီ'မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ငူ၌ စိမ်းစိုသော အမွေးအတောင်များ ရှိ၏။ ငူအမျိုးပေါင်း များပြားသဖြင့် တစ်မျိုးနှင့်တစ်မျိုးကို ခွဲခြား၍ သိရန်မှာ မလွယ်ကူချေ။ အထူးသဖြင့် ငူအမများကို အမျိုးခွဲခြား သိရန်မှာ သာ၍ပင် ခက်ခဲသည်။

ငူတို့သည် အအုပ်အသင်းနှင့် နေတတ်ကြသည်။ ညောင်ပင်များ၌ များသောအားဖြင့် ကျက်စားတတ်ကြသည်။ သစ်ပင်ထက်၌ နားနေကြစဉ် သစ်ရွက်စိမ်းများနှင့် ခွဲခြား၍ မရနိုင်ပေ။ လေချွန်သံဖြင့် အော်မြည်ကြသောအခါမှ ယင်းတို့ ရှိမှန်းကို သိကြရသည်။ ငူ၏ ကိုယ်အရှည်အလျားမှာ ၁ဝ လက်မ၊ ၁၂ လက်မခန့် ရှိသည်။ ကိုယ်၏ အလုံးအထည်မှာ အလျားနှင့် လိုက်လျောစွာ ရှိသဖြင့် ကြည့်၍ကောင်းသော ငှက်မျိုး ဖြစ် လေသည်။ ထိုငှက်၏ခြေများသည် သစ်ပင်တက်နိုင်ရန်အတွက် ကျယ်ပြန့်၍ သန်စွမ်း၏။

ငူတို့တွင် ခြေဝါငူ၊ ရင်ပတ်ဝါငူ၊ နှုတ်သီးထူငူ စသည်ဖြင့် ငူအမျိုးမျိုး ရှိသည်။ ယင်းတို့ကို နီပေါနိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ အင်ဒိုချိုင်းနား၊ မလေးရှားကျွန်းဆွယ်၊ ဂျာဗားကျွန်းတို့၌ တွေ့ရသည်။ 

## ပုံများ

File:TreronPhayrei.jpg|*T. p. phayrei* (male above, female below)
File:OsmotreronAromaticaKeulemans.jpg|*T. p. aromatica* (male in foreground, female behind)
File:OsmotreronAxillaris.jpg|*T. p. axillaris* (male in foreground, female behind)
File:Thimindu 2009 12 31 Kaudulla Pompadour Green Pigeon 2.jpg|*T. p. pompadora* (male)

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ခို၊ ချိုးနှင့် အလားတူငှက်များ
အိုင်းရစ် ဖောင့်ဘိုနာ

Iris Fontbona သည် ကင်ဆာရောဂါဖြင့် ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သူ Andronico Luksic ၏ ဒုတိယမြောက်ဇနီး (ယခု မုဆိုးမ) ဖြစ်သည်။

သူတို့မိသားစုသည် ကမ္ဘာ့အကြီးမားဆုံး ကြေးနီတွင်းများကို ပိုင်ဆိုင်သည့် Antofagasta ကို လုပ်ကိုင်သည်။ ကုမ္ပဏီ၏ရှယ်ယာများသည် တစ်နှစ်အတွင်း ၈ဝ ရာခိုင်နှုန်းသို့ ထိုးတက်သွားသည်။ Quinenco ရှိ ရှယ်ယာများကို ပိုင်ဆိုင်သည့်အပြင် လက်ဆောင်ထုပ်ပိုးသည့်လုပ်ငန်းနှင့် အဖျော် ယမကာလုပ်ငန်း၊ Palva Laguna အမည်ရှိ Croatian ၏အခွဲဖြစ်သည့် ကမ်းခြေအပန်းဖြေစခန်းများ လည်း ပိုင်ဆိုင်သည်။
သားဖြစ်သူ Jean Paul က Antofagasta ၏ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။
## ကိုးကား 
Iris Fontbona & Family-Forbes
ချိုးလည်ပြောက်

## ပုံများ

Image:Spotted Dove (Streptopelia chinensis) in Kolkata W IMG 3515.jpg| In Kolkata, West Bengal, India.
Image:Spotted Doves- bathing I5- Kolkata IMG 6185.jpg|Bathing in Kolkata, West Bengal, India.
Image:Spotted Dove preening Ic2- Kolkata.jpg|Preening in Kolkata, West Bengal, India.
Image:Spotted Dove- Preening I- Kolkata IMG 5289.jpg| Preening in Kolkata, West Bengal, India.
Image:Spotted Dove Ic2- Kolkata- preening.jpg| Preening in Kolkata, West Bengal, India.
Image:Spotted Dove I IMG 3149.jpg| In Kolkata, West Bengal, India.
Image:Spotted Dove- calling I IMG 5142.jpg| Calling in Kolkata, West Bengal, India.
Image:Spotted Dove- bathing I- Kolkata IMG 6193.jpg| Bathing in Kolkata, West Bengal, India.
Image:Spotted Dove- bathing I- Kolkata IMG 6191.jpg| Bathing in Kolkata, West Bengal, India.
Image:Spotted Dove- bathing I2 IMG 6177.jpg| Bathing in Kolkata, West Bengal, India.
Image:Spotted Dove I DSC04432.jpg| In Kolkata, West Bengal, India.
Image:Spotteddove.jpg|Spotted Dove
Image:Spotteddove1.jpg

## ကိုးကား
ဂျာမန် ခန်း

ဂျာမန် ဘောရစ်ဆိုဗစ်ချ် ခန်းကို ရုရှားနိုင်ငံ Kiev တွင် ၁၉၆၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၆ တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး ဆီနှင့်ဓာတ်ငွေ့ လုပ်ငန်းများတွင်စိတ်ဝင်စားမှုရှိသော ရုရှားလူမျိုး စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူသည် မော်စကို စတီးလ်နှင့်အလွိုင်းသိပ္ပံ (MISIS)တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။

Alfa အဖွဲ့အစည်းကြီးမှ အကြီးစားဆီလုပ်ငန်း TNK ကို လွှဲပြောင်းယူသောအခါ ခန်း ကို လုပ်ငန်းစီမံခွင့်အတွက် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ယနေ့အချိန်တွင် TNK ကို BP က တဝက်ပိုင်ဆိုင်နေပြီဖြစ်သော်လည်း သူကတော့ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာချုပ်အဖြစ် လုပ်ကိုင်ရင်း သူ၏ပဲ့ကိုင်နေရာကို ယူထားဆဲဖြစ်သည်။ သူ့တွင် သားသမီး ၃ ယောက်ရှိပြီး မော်စကိုမြို့အစွန်အဖျားတွင် နေထိုင်သည်။ သူသည် ရုရှားနှင့် ဥရောပတို့တွင် ဂျူးလူမျိုး လှုပ်ရှားသူများကို ထောက်ပံ့ရာတွင် တက်ကြွကူညီခဲ့သေးသည်။

သူသည် ဥရောပဂျူးရန်ပုံငွေလုပ်ငန်းများ၊ ဥရောပလူမျိုးဂျူးများ ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် အကျိုးမြတ်မရှိလုပ်ကိုင် နေသော အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ကမ္ဘာ့တိုက်ကြီးများတွင် သည်းခံစိတ်ထားခြင်းနှင့် ပြန်လည်သင့်မြတ်စေခြင်း ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများ၌ အကြီးအကျယ်လှူဒါန်းထားသည်။ သူသည် ရုရှားဂျူးကွန်ဂရက်တွင်လည်း ဦးဆောင်သူအဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူသည် အမဲလိုက်ခြင်းကို နှစ်သက်ပြီး အမဲလိုက်သေနတ်များနှင့် ရိုင်ဖယ်များကိုလည်း အများအပြား စုဆောင်းထားသည်။

## ကိုးကား
ဂျပ်စတင် ဘီဘာ

**ဂျပ်စတင် ဒရူး ဘီဘာ** (Justin Drew Bieber)  (၁၉၉၄ မတ်လ ၁ ရက်နေ့ဖွား) သည် ကနေဒါနိုင်ငံသား ခေတ်ပေါ် pop နှင့် R&B တေးသံရှင်ဖြစ်သည်။ ဘီဘာ၏ ယူကျု(ဘ်) (YouTube) ပေါ်ရှိ ဗွီဒီယိုအား ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် စကူတာ ဘရောင်း (Scooter Braun)  က တွေ့ရှိခဲ့ပြီး နောက်တွင် ဘီဘာ၏ မန်နေဂျာ ဖြစ်လာသည်။ ဘရောင်းက ဘီဘာအား နာမည်ကျော် တေးသံရှင် အပ်ရှာ (Usher) နှင့် တွေ့ဆုံရန် စီစဉ်ပေးခဲ့ပြီး မကြာမီတွင် အပ်ရှာနှင့် ဘရောင်းတို့ ပူးတွဲတီထောင်ထားသည့် Raymond Braun Media Group (RBMG) နှင့် လက်မှတ်ရေးထိုး လိုက်သည်။ ထိုနောက်တွင် Island Records နှင့် တေးအယ်လ်ဘမ် ထုတ်ရန်စာချုပ်ချုပ်ဆိုလိုက်သည်။

ဂျပ်စတင် ဘီဘာ၏ ပွဲထွက် single ‘One Time’ ကို ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာတလွှား၌ ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ ယင်းသီချင်းသည် ကနေဒါနိုင်ငံ၏ အရောင်းရဆုံး ၁၀ စာရင်းတွင် ထိပ်မှလည်းကောင်း နိုင်ငံတကာ ဈေးကွက်တွင် အရောင်းရဆုံး ၃၀ စာရင်းဝင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ပထမဦးဆုံးသော အယ်လ်ဘမ် ‘My World’ ကို ထုတ်ဝေရာ အမေရိကန်တွင် ပလက်တီနမ် ဓာတ်ပြား စာရင်းဝင်ခဲ့သည်။ ဂျပ်စတင် ဘီဘာသည်လည်း ဗွေဆော်အယ်လ်ဘမ်မှ သီချင်း ၇ ပုဒ် ‘ဘီလ်ဘော့ဒ် ရေပန်းစားသီချင်း (၁၀၀)’ စာရင်းဝင်ခဲ့သည့် ပထမဦးဆုံးသော တေးသံရှင်ဖြစ်သည်။

## ထွက်ရှိပြီးတေးစီးရီးအယ်လ်ဘမ်များ 
* My World (၂၀၁၀)
* My World 2.0 (၂၀၁၀)       
* My Worlds Acoustic
* Never Say Never – The Remixes (၂၀၁၁)
* Under the Mistletoe (၂၀၁၁)
* Believe (၂၀၁၂)
* Journals (၂၀၁၃)
* Purpose (၂၀၁၅)
* Changes (၂၀၂၀)
* Justice 
* Swag
* Swag II

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကနေဒါ အမျိုးသား အဆိုတော်များ
ပြေဇင်

ပြေဇင်သည် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ အဖိုးဖြစ်သူမှာ ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာ၊ စာရေးဆရာ သာဓုဖြစ်ပြီး ဖခင်ဖြစ်သူမှာ ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာ၊ စာရေးဆရာ မောင်ဝဏ္ဏဖြစ်သည်။ လွမ်းအောင်ရယ်တတ်သူ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားသည် ပြေဇင်၏ ပထမဦးဆုံး ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။ ယခုအခါတွင် ရုပ်ရှင်၊ ဗီဒီယိုနှင့် ဒီဗီဒီ ဇာတ်ကားတို့ကို ရိုက်ကူးလျက်ရှိသည်။ ပြေဇင်၏ အမည်အရင်းမှာ မောင်မောင်ဖြစ်သည်။
ဥက္ကာ (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)

ဥက္ကာသည် သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သကဲ့သို့ မှတ်တမ်းရုပ်ရှင် ရိုက်ကူးသူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဓာတ်ခဲသည် ဥက္ကာ၏ ပထမဦးဆုံးသော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဗီဒီယိုဇာတ်ကားတချို့ကို ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ဥက္ကာသည် စာရေးဆရာ၊ ဒါရိုက်တာ သာဓု၏ မြေးများထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး စာရေးဆရာ၊ ဒါရိုက်တာ မောင်ဝဏ္ဏ၏ အထွေးဆုံးသားဖြစ်သည်။
နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်

**နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်** (, အတိုကောက် **နကတ**) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ နေပြည်တော်ရှိ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ တက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်တွင် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအရာရှိများအတွက် ကာကွယ်ရေးသိပ္ပံဆိုင်ရာ မဟာဘွဲ့များကို ပေးအပ်လျက်ရှိသည်။

## သမိုင်းကြောင်း
နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်ကို ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်ရှိ တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းပုံ W.E (B.A/437/1/58) ဖြင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ယင်းနောက် နိုင်ငံတော် ကာကွယ်ရေး တက္ကသိုလ်ကို မင်္ဂလာဒုံ မှ ကန်တော်လေး (၃၄/၃၉) ကြေးနန်း ဆက်သွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ထံ ပြောင်းရွှေ့ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

၁၉၆၆ ခုနှစ် မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် အမှတ် (၄) အလံပြဘုရားလမ်း ဒဂုံ (၁) ကျောင်းအနီးသို့ ထပ်မံရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂ဝ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော် ကာကွယ်ရေး တက္ကသိုလ် နေရာကို ရန်ကုန် ၉ မိုင်ခွဲသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းပုံ (War Establishment – W.E) ကဖ ၁ဝ၆၊ ၂- ၉၁ ဖြင့် ထပ်မံ ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ၉ မိုင်ခွဲနေရာမှ ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် ကုန်းမြင့်သာသို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည်။ ၂ဝဝ၂ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော် ကာကွယ်ရေး တက္ကသိုလ်ကို ကုန်းမြင့်သာ မှ ဒဂုံမြို့နယ်ရှိ စစ်ရုံး ရုံးဟောင်းဝင်းကြီးအတွင်းသို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည်။

နိုင်ငံတော် ကာကွယ်ရေး တက္ကသိုလ်တွင် ၁၉၆၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၇ဝ ခုနှစ်အထိ တပ်မှူးများ မွမ်းမံ သင်တန်း ၉ ခုကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၈ ခုနှစ်ထိ ဥပဒေရက်တို မွမ်းမံသင်တန်း ၁ဝ ခု ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ တပ်မတော် က အာဏာသိမ်းပြီး ၁၉၉၂-၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် တပ်မှူးများ မွမ်းမံ သင်တန်း ၄ ခုနှင့် အရာရှိကြီးများ အုပ်ချုပ်မှုသင်တန်း ၄ ခု ဖွင့်လှစ် သင်ကြားခဲ့သည်။

## ဖွဲ့စည်းပုံ
နိုင်ငံတော် ကာကွယ်ရေး တက္ကသိုလ်၏ မူဝါဒဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်အဖွဲ့အနေဖြင့် နာယကအဖြစ် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က ဆောင်ရွက်ပြီး ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် က ဆောင်ရွက်သည်။ အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)၊ ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)၊ စစ်ရေးချုပ်၊ စစ်ထောက်ချုပ်၊ စစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်၊ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိချုပ်၊ တပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် နှင့် အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ကျောင်းအုပ်ကြီးတို့ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တက္ကသိုလ်နှင့်ကောလိပ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ တက္ကသိုလ်နှင့်ကောလိပ်များ
ကဏ္ဍ:နေပြည်တော်
ကြိုးကြာ

**ကြိုးကြာ** (*Antigone antigone*) ကို အိန္ဒိယတိုက်ငယ်၊ ဩစတျေးလျ၊ အရှေ့တောင်အာရှဒေသတို့တွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည်။ ပျံသန်းတတ်သည့်ငှက်များ အားလုံးထဲတွင် အရှည်ဆုံးဖြစ်ပြီး ကိုယ်လုံးကြီးမားကာ အလျား  ရှိသည်။ ရွံ့နွံထူထပ်သော အရပ်တွင် တွေ့ရတတ်သည်။ အဖိုအမ တွဲ၍နေတတ်သည်။ တွန်သံမှာ သာယာသည်။ မြက်ထူထပ်သော ကွင်းပြင်၌လည်း နေတတ်သည်။ နားသည့်အခါ၊ ပျံသည့်အခါများတွင် အော်တတ်သည်။ အသီးအရွက် ပိုးမွှားနှင့် ခရုများကို စားသောက်သည်။ အုပ်လိုက်လည်း နေတတ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းနှင့် အလယ်ပိုင်းတွင် အများဆုံးတွေ့ရတတ်သည်။ ကမ္ဘာ့အရှေ့ပိုင်း နိုင်ငံများတွင်လည်း တွေ့ရှိရတတ်သည်။ အဓိက သားပေါက်ကာလမှာ မိုးရာသီဖြစ်သည်။

## ဥအုပုံ 
မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း ကချင်ပြည်နယ်နှင့် ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းတွင်တွေ့ရှိရတတ်သည်။ ကြိုးကြာခေါင်းနီငှက်များသည် အသိုက်ဆောက်လုပ်ခြင်းပြီးစီးပါက ကြိုးကြာခေါင်းနီအမသည် ဥ အုခြင်းကို စတင်ကြသည်။ ပထမတစ်လုံးအုပြီး ၂ / ၃ ရက်လောက်ကြာမှ နောက်တစ်လုံးထပ်ဥကြသည်။ လေ့လာတွေ့ရှိချက်များအရ ၂ လုံးအုပြီးမှ အကြောင်းတစ်စုံတစ်ရာကြောင့်  ဥ ၂ လုံးပျောက်သွားခဲ့ပါက အချို့ကြိုးခေါင်းနီစုံတွဲများသည် ဥ ပြန်အုသည့် ဖြစ်စဉ်များလည်း ရှိသည်။ ဥ အရေအတွက် ၂ လုံးအုပြီးပါက ဥဝပ်ခြင်းကို ပြုလုပ်ကြသည်။ ဥဝပ်ခြင်းကို ကြိုးကြာ အထီးရော အမပါ နှစ်ကောင်စလုံးသည် အလှည့်ကျဝပ်ကြသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ ကြိုးကြာတစ်ကောင် ဝပ်နေသည့်အချိန်တွင် ကျန်တစ်ကောင်သည် အသိုက်အနီးအနားတွင် အစာရှာစားရင်း ကျက်စားနေထိုင်သည်။ တစ်ကောင်နှင့်တစ်‌ကောင် ချိတ်ဆက်နိုင်သည့် အကွာအ‌ဝေးအနေအထားလောက်တွင်သာ အစာရှာ၍ နေထိုင်ကြသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ ဥဝပ်ကြာချိန်သည် ၁ နာရီ နှင့်အထက်ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် နေ့ဘက်အချိန်များတွင် အထီးကြိုးကြာက ဝပ်ချိန်များသည်ကို‌‌ လေ့လာမှုများအရ တွေ့ရှိရသည်။ ကြိုးကြာခေါင်းနီများ၏ ဥဝပ်ကာလမှာ ရက်ပေါင်း ၂၈ - ၃၁ ရက်အထိ ကြာသည်။ တစ်လနီးပါးကြာသော်အခါတွင် ပထမဆုံးအရင်အုသော ဥ ကစတင်၍ အကောင်ပေါက်လာသည်။ ၁ ရက်/ ၂ရက်ကြာ‌သော်အခါမှ နောက် ဥ သည် အကောင်ပေါက်သည်။ တစ်ခါတရံ ရက်အနည်းငယ်ပြောင်းလဲမူ ရှိသည်။ ကြိုးကြာအကောင်ပေါက်ကလေးများသည် ဥ မှထွက်ပြီး တပတ်လောက်တွင် စတင်ရေကူးနိုင်ပြီဖြစ်သည်။ ကြီးထွားနှုန်းမှာလည်း စားရသည့် အစာပေါ်မူတည်၍ ကြီးထွားမူအပြောင်းအလဲရှိသည်။

## မှတ်စုများ 
# Myo Sandar Winn(MCT)
# Ye Htet Aung

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:တောင်အာရှတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ကြိုးကြာ၊ ရေကြက်ဒုံနှင့် အလားတူငှက်များ
မြတ်မွန်

**မြတ်မွန်**သည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင် အကယ်ဒမီရ သရုပ်ဆောင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ မြတ်မွန်၏ နာမည်ရင်းသည် တင်တင်အုန်း ဖြစ်သည်။ ကကြီးရေ က ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားသည် သရုပ်ဆောင် မြတ်မွန်၏ ပထမဆုံးရိုက်ကူးသော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်သည်။ မြတ်မွန်သည် အကယ်ဒမီ ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု ရရှိခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။

မြတ်မွန်သည် ၁၉၅၈-ခုနှစ်တွင် အသက် ၁၆နှစ် အရွယ် (၇)နှစ်တန်းကျောင်းသူ ဘဝနှင့် ရုပ်ရှင်လောကထဲသို့ ဝင်ရောက် ခဲ့လေသည်။ “ကကြီးရေက” ဇာတ်ကားတွင် စတင်သရုပ်ဆောင်၍ ထိုဇာတ်ကား တစ်ကားနှင့်ပင် အောင်မြင်မှု ရရှိကာ ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် အကယ်ဒမီရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် “အငို လွယ်သည်၊” “ဧည့်သည်” “အကယ်၍သာ” ဆက်တိုက်ရိုက် ဖြစ်ခဲ့သည်။ 

အကယ်ဒမီ ရချိန်၌ ဆယ့်ခုနှစ်နှစ်သာ ရှိသေးပြီး ရုပ်ရှင်သက်တမ်းမှာ အသက်အငယ်ဆုံး ဇာတ်ဆောင်ဆုရရှိသော မင်းသမီးတစ်ဦး ဖြစ်လေသည်။ ပထမဆုံး ရိုက်သော ဇာတ်ကားနှင့် အကယ်ဒမီရသည့် မင်းသမီး ထိုခေတ်က မြန်မာပြည်တွင် သုံးယောက်ရှိသည်။ ကြည်ကြည်ဌေး၊ စန္ဒာနှင့် မြတ်မွန်တို့ ဖြစ်သည်။ ကြည်ကြည်ဌေးသည် ချစ်သက်ဝေ ဇာတ်ကား၊ စန္ဒာသည် နှစ်မွှာအသည်း ဇာတ်ကား၊ မြတ်မွန်သည် ကကြီးရေက ဇာတ်ကား ဖြစ်သည်။ 

မြတ်မွန်နှင့် ခေတ်ပြိုင် မင်းသမီးများမှာ ဝါဝါဝင်းရွှေ‎နှင့် ခင်သန်းနုတို့ ဖြစ်ကြသည်။ 

ကကြီးရေက ဇာတ်ကား ရိုက်ပြီးနောက် ဒါရိုက်တာ ဦးသာဓုနှင့် အိမ်ထောင်ကျသည်။ စာရေးဆရာ၊ တေးရေးဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာ အာယုသည် ဒါရိုက်တာသာဓုနှင့် မြတ်မွန်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သော သားတစ်ယောက်ဖြစ်သည်။ ‌ဦးသာဓုနှင့် သား တစ်ယောက် ‌သေ်တာ (စာရေးဆရာ၊ ‌ေး‌ေး၊ ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာ)၊ ‌‌‌သမီး နှစ်ယောက် ဖြစ်သော  ကေသီမွန်၊ မာမာမွန် တို့ ‌မွေးဖွားခဲ့သည်။

ဦးသာဓုနှင့် ကွဲပြီးနောက် အကော်ဒီယံအုန်းကျော်နှင့် အိမ်ထောင်ပြုသည်။ ဦးအုန်းကျော်နှင့် မြတ်မွန်သည် သက်ငုံဖူး၊ ဇာနည်မောင်တို့ ကို မွေးဖွားခဲ့သည်။

## ရိုက်ကူးခဲ့သော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
# ကကြီးရေက (ထွန်းဝေ)
#အငိုလွယ်သည် (သာဓု. မင်းလွင်)
#ဧည့်သည် (သာဓု)
#အကယ်၍သာ (ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း)
#အဖြေ (ထွန်းဝေ. ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း ၊  တင်တင်နွဲ့ )
#ဖတ်စကလပ် (ထွန်းဝေ၊ မေနွဲ့)
#ဘယ်ပန်းသာလို့ယဉ် (ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း)
#တာဝန် (ထိန်လင်း)
#သိုင်းသမား (ဇော်လွင်)
#ကတ္တီပါဖိနပ်စီး ရွှေထီးဆောင်း (မြတ်လေး)
#ပုစ္ဆာဆန်သောမိန်းကလေး (ဇော်ဝမ်း၊ အေးအေးသင်း)
#ငါ့ညီ ငါ့မြေ ငါ့အမေ (ညွန့်ဝင်း)
#ချစ်သူသန့်သန့်ခန့်ခန့်ချော (ဇော်ဝမ်း)
#ဖန်ပြာခွက်နဲ့ကျောက်စက်ရေ (ဝင်းညွန့် ၊ တွံတေးသိန်းတန် ၊ စန္ဒာ)
#ရွှေပေးလို့မရ (မောင်ယဉ်ကြည်.၊နွဲ့နွဲ့မူ)
#ဇာခန်းဆီးနောက်ကွယ်မှာ (ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း၊ အေးအေးသင်း)
#သက်ထားဆိုသော မိန်းမချော (ထွန်းဝေ)
#ဝါသနာကိုမတားနဲ့ရှင် (ကျော်ဟိန်း)
#ချစ်ရည်းစား (နေအောင် . မို့မို့မြင့်အောင်) 
#နို့ဘီလူး(လူမင်း.ဇေရဲထက်.ရွှေမှုန်ရတီ)၊

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ
ဂျင်မ် ဝေါ်လ်တန်

ဂျင်မ် ကားလ် ဝေါ်လ်တန် ( ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် နယူးပို့တ်၊ အာကန်းဆက် ၌ မွေးဖွားခဲ့ ) Wal-Mart ကိုတည်ထောင်သူ စမ် ဝေါ်လ်တန် ၏ အငယ်ဆုံးသား ဖြစ်ပြီး၊ Arvest ဘဏ် ၏ သဘာပတိ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သည်။

၂၀၁ဝ တွင် ခန့်မှန်းခြေ အသားတင်ပိုင်ဆိုင်မှု အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၀.၁ ဘီလီယံ ဝန်းကျင်ရှိပြီး၊ Forbes ၏ ကမ္ဘာ့အချမ်းသာဆုံးစာရင်းတွင် နံပါတ် ၁၁ ချိတ်သည်။ 

လင်းန် မက်နက်ဘ် နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး အဲလစ် အန်နီ ဝေါ်လ်တန် နှင့် သောမတ်စ် လေတွန် ဝေါ်လ်တန် တို့ အပါအဝင် သားသမီး လေးယောက် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ၎င်း တို့ မိသားစုသည် အာကန်းဆက် ရှိ ဘန်တွန်ဗီလီ တွင် နေထိုင်လျက်ရှိသည်။
## ဆက်စပ်လင့်ခ် 
Forbes မဂ္ဂဇင်း၏ ဖော်ပြချက် 

ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ဘီလျံနာများ
စင်မျူရယ် ရော့ဘ်ဆင် ဝေါ်လ်တန်

စင်မျူရယ် ရော့ဘ်ဆင် ( ရော့ဘ် ) ဝေါ်လ်တန် (၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် Tulsa, Oklahoma ၌ မွေးဖွားခဲ့) သည် ကမ္ဘာ့ အကြီးဆုံး ကုန်ပစ္စည်းများလက်လီ ဖြန်ဖြူးရောင်းချသည့် လုပ်ငန်းကြီး ဖြစ်သော Wal-Mart ကိုတည်ထောင်သူ စမ် ဝေါ်လ်တန် ၏ အကြီးဆုံးသား ဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင် ကမ္ဘာ တစ်ဝှမ်းဖြန့်ဖြူးနေသည့် ယင်း ကုမ္ပဏီကြီး၏ သဘာပတိ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သည်။ 

Forbes မှ စုံစမ်းဖော်ပြချက်အရ သူ၏ အသားတင်ပိုင်ဆိုင်မှု မှာ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၁၉.၂ ဘီလျံ ရှိသည်။ ရော့ဘ် သည် College of Woosterတွင်တက်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၆၆ တွင် စီးပွားစီမံ ဘာသာရပ်နှင့်ပက်သက်သော သိပ္ပံပညာ ဘွဲ့ ကို University of Arkansas မှ ရရှိခဲ့သည်။ သူသည် ၁၉၆၉ တွင် နယူးယောက်မြို့ရှိ Columbia University ဥပဒေ ကျောင်းမှ ဂျူရီ ပါရဂူ ဘွဲ့ ကို ရရှိခဲ့သည်။ College of Wooster ၏ ယုံကြည် လက်ခံခြင်းခံရသူ (Trustee ) လည်း ဖြစ်သည်။

ဘွဲ့ရပြီးသည့်နောက်တွင် ရော့ဘ် ဝေါ်လ်တန် သည် Wal-Mart ကိုယ်စားပြု ဥပဒေအဖွဲ့ ၏ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်သူ့ ဖခင် ကွယ်လွန်ချိန်ထိ ထမ်းဆောင်ပေး ခဲ့သည်။ သူ့ အဖေကွယ်လွန်ပြီး နှစ်ရက်အကြာ ၁၉၉၂ ဧပြီ ၇ ရက်နေ့တွင် ရော့ဘ် ဝေါ်လ်တန် သည် အုပ်ချူပ်ရေးဘုတ်အဖွဲ့၏ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။ ယနေ့ထက်ထိ ယင်းရာထူးကို ထိန်းသိမ်းထားဆဲ ဖြစ်သည်။

## အပိုဆောင်းကြည့်ရှုစရာလင့်ခ်များ 
* Forbes 400 listing 
* Official Wal-Mart biography
* S. Robson Walton's campaign contributions 
* NNDB Rob Walton biography
* Rob Walton Refuses to Answer on Company’s Record in Local Communities

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ဘီလျံနာများ
နာဆာ အယ်လ် ခါရဖီ

နာဆာ အယ်လ် ခါရဖီ ကို ၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး M.A Kharafi & Sons ကိုပိုင်ဆိုင်သော ကူဝိတ်လူမျိုး စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်ဖြစ်သည်။ သူ့ကုမ္ပဏီသည် ၄.၃ ဘီလျံဒေါ်လာဖြင့် ရောင်းဝင်လုပ်ကိုင်သည်။

သူသည် မိုလ်ဘိုင်းဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း၊ ကူဝိတ်နှင့်အမေရိကန် အမျိုးသားဘဏ်၊ အမေရိကန်၏ Fast Food ကုန်သွယ်ရေးဆက်သွယ်ပေးသူ စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုးသော ရင်းနှီးမှုများတွင် ရှယ်ယာများပါဝင်ထားခြင်းဖြင့် အမြတ်ငွေများရနေသူဖြစ်သည်။

## မိသားစု 
သူ၏ အစ်ကိုကြီးဖြစ်သူ ဂျက်ဆင်မ် သည် ကူဝိတ်လွှတ်တော်၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူဖြစ်သည်။
သူ့ညီမဖြစ်သူ ဖိန်ဇာ သည် ကူဝိတ်တက္ကသိုလ်၏ ပါမောက္ခချုပ်ဖြစ်သည်။

## ငွေကြေးအခြေအနေ 
သူသည် ကမ္ဘာအနှံ့ရှိ နိုင်ငံ ၃၀ ကျော်တွင် ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများရှိသည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် သူ၏ ငွေကြေးပိုင်ဆိုင်မှုသည် ၁၄ ဘီလျံဒေါ်လာရှိသဖြင့် ၄၈ ယောက်မြောက် ကမ္ဘာ့အချမ်းသာဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။
၂၀၀၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် Liverpool ဘောလုံးအသင်းကို လွှဲပြောင်းဝယ်ယူရန် ဆက်သွယ်မှုလုပ်ခဲ့သော်လည်း ဈေးနှုန်းအနိမ့်ဖြင့် လက်လွှဲယူခြင်းဖြစ်သည်ဟုလည်း ယူဆရသည်။
ရှာရှီ နှင့် ရာဗီ ရူဝါ

Brothers' Essar အုပ်စု ( ၁၅ ဘီလျံ ဝင်ငွေရှိ လုပ်ငန်းစုကြီး ) သည် အကျဘက်သို့ ရောက်ရှိလာသောအခါ ၎င်းလုပ်ငန်းများအား ချဲ့ထွင်ခဲ့ရာ စတီးလ်၊ လောင်စာဆီ နှင့် စွမ်းအင် အပါအဝင် လုပ်ငန်းများအားလုံး သို့ ချဲ့ထွင်ခဲ့သည်။
## Brothers 
ကမ္ဘာ့ တွန်းအား၏ တစိတ်တပိုင်းအနေနှင့် Essar လောင်စာဆီ ကုန်ချော ထုတ်လုပ်ရန်အတွက် ကန်ညာ နိုင်ငံ၏ ၅၀% သော ရေနံကုန်ချော ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ ကို ဝယ်ယူခဲ့ပြီး၊ စုစုပေါင်း ရေနံကုန်ချောထုတ်လုပ်နိုင်သည့် စွမ်းရည် ၂၅ မီလျံ တန် ရှိသည့် လုပ်ငန်းကြီး ၃ ခုကို ရရှိနိုင်ရန် Royal Dutch Shell နှင့် ညှိုနှိုင်းနေသည်။ Essar Oil လုပ်ငန်း၏ ရှယ်ယာ ၁၀% ကို တစိတ်တပိုင်း သောပေးချေမှုအနေနှင့် ပေးရန် ကမ်းလှမ်းရနိုင်သည်။

ယူဂန်ဒါ နှင့် ကွန်ဂို တို့ရှိ လုပ်ငန်းခွဲများအတွက် အများဆုံးသော စတော့ရှယ်ယာ ပိုင်ဆိုင်မှု ကိုရရှိနိုင်ရန် Dhabi Group's Warid Telecom နှင့် ၃၅ဝ မီလီယံ ဒေါ်လာ နောက်ဆုံးဈေး ပေးခဲ့ရသည်။ Brothers သည် အိန္ဒိယ၏ ဖက်စပ်လုပ်ငန်းတွင် တတိယ အကြီးဆုံး မိုဘိုင်းလ် ဖုန်း အော်ပရေတာ ဖြစ်သော Vodafone Essar ၏ ၃၃% ကို ပိုင်ဆိုင်ထားမှုကြောင့် ၉၂ဝ မီလျံ ဒေါ်လာ အထိ ရရှိခဲ့သည်။

မကြာသေးမီက တယ်လီကွန်(ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာ) အခြေခံအဆောက်အအုံလုပ်ငန်းများကို ၄၅ဝ မီလီယံ ဒေါ်လာ နှင့် American Tower ကော်ပိုရေးရှင်းသို့ ရောင်းချခဲ့သည်။ နောက်မကြာမီပင် အမေရိကန် ကျောက်မီးသွေး မိုင်းတွင်းလုပ်ငန်းဖြစ်သည့် Trinity Coal ကို ၆၀ဝ မီလီယံ ဒေါ်လာ နှင့် ဝယ်ယူရရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် လောင်စာဆီနှင့် စွမ်းအင် လုပ်ငန်းများနှင့် ပက်သက်၍ လန်ဒန် စတော့အိတ်ချိန်းတွင် စာရင်းဝင်နိုင်ရန် တွေးတော လုပ်ဆောင်နေသည်။

## ဆက်စပ်ကြည့်ရှုစရာ 
Shashi & Ravi Ruia on Forbes
လခြမ်းရပ်ဝန်းဒေသ

**လခြမ်းရပ်ဝန်းဒေသ**သည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသရှိ လခြမ်းပုံစံရှိသော နယ်မြေတခုဖြစ်ပြီး ယနေ့ခေတ် အီရတ်နိုင်ငံ၊ အစ္စရေးနိုင်ငံ၊ ဂျော်ဒန်နိုင်ငံ၊ လက်ဘနွန်နိုင်ငံ၊ ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံ၊ ဆီးရီးယားနိုင်ငံ၊ မြောက်ပိုင်း ကူဝိတ်နိုင်ငံ၊ အရှ့တောင်ပိုင်း တူရကီနိုင်ငံနှင့် အနောက်ပိုင်း အီရန်နိုင်ငံအထိ နယ်နမိတ် ကျယ်ပြန့်သည်။ အချို့ စာရေးဆရာများက ဆိုက်ပရပ်စ်နိုင်ငံနှင့် မြောက်ပိုင်း အီဂျစ်နိုင်ငံလည်း ပါဝင်သည်ဟုဆိုကြသည်။ 

လခြမ်းရပ်ဝန်းဒေသသည် သဘာဝအတိုင်းပေါက်ရောက်သော သီးနှံပင်များကို ယနေ့ခေတ်စားသုံးကြသော သီးနှံပင်များအဖြစ် အသွင်ပြောင်း စိုက်ပျိုးခဲ့သော ပထမဆုံးဒေသတခုအဖြစ် လူသိများသည်။ အစောပိုင်း လူ့ယဉ်ကျေးမှု အဖွဲ့အစည်းများဖြစ်ကြသော ဆူမားရီးယန်း၊ မက်ဆိုပိုတေးမီးယားတို့သည် ရလဒ်အဖြစ် ထွန်းကားလာခဲ့သည်။ နည်းပညာရပ်ဆိုင်ရာ ထွန်းကားမှုအဖြစ် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးရှိ ဆည်မြောင်းဖောက်လုပ်ခြင်း၊ စာရေးခြင်း၊ ဘီးများ အသုံးပြုခြင်း၊ ဖန် ပြုလုပ်ခြင်း စသည်တို့သည် မက်ဆိုပိုတေးမီးယားတွင် စတင်ထွန်းကားခဲ့သည်။

## တည်နေရာနှင့် အကျယ်အဝန်း
အနောက်အာရှသမိုင်းတွင် ထင်ရှားသည့် လခြမ်းရပ်ဝန်း ဒေသသည် အနောက်ဘက်ဆုံး မြေထဲပင်လယ်ကမ်းစပ်မှစတင်ကာ ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းကို ဗဟိုပြု၍ အရှေ့ဘက်စွန်းအဖြစ် ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့မြောက်တစ်လျှောက် နေရာယူကာ တောင်ဘက်ကိုမျက်နှာမူပြီး မြောက်ဘက်ကိုကျောပေး၍ ခပ်ကိုင်းကိုင်း သဏ္ဍန်တည်ရှိသည်။ အနောက်ဘက်အစွန်းသည် ပါလက်စတိုင်း ဒေသဖြစ်ပြီး အလယ်ပိုင်းဒေသသည် ရှေးခေတ် အာဆီးရီးယားနိုင်ငံအတွင်း ပါဝင်ကာ အရှေ့ဘက်ဒေသတစ်ခုလုံးနီးပါးသည် ယူဖရေးတီး နှင့် တိုက်ဂရစ် မြစ်နှစ်သွယ် ကြားရှိ ရှီးနားလွင်ပြင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုဒေသ၏ မြောက်ဘက်တွင် တောင်တန်းများတည်ရှိပြီး တောင်ဘက်အရပ်တွင် မိုင်ပေါင်း၅၀၀ကျော် ရှည်လျားသည့် သဲကန္တာရကြီး ရှိပေသည်။

## ရာသီဥတု 
သဲကန္တာရနှင့် ထိစပ်နေသော တောင်ဘက်စွန်းဒေသတွင် မိုးအနည်းငယ်ရွာလေ့ရှိသောကြောင့် တစ်နှစ်တာကာလ၏ အချိန်ပိုင်းအနည်းငယ်မျှတွင် မြက်ခင်းများဖြင့် စိမ်းစိုလာတတ်သည်။ ထိုမြက်ခင်းဒေသလေးကပင် ကန္တာရအတွင်း ခြေသလုံးအိမ်တိုင် လှည့်လည်နေသည့် ဆိတ်ကျောင်းသား၊ သိုးကျောင်းသားများက မွေးမြူရေးအလို့ငှာ လိုလားကြသည်။ ထို့အတူ မြေဩဇာကောင်းသည့်အတွက် မြောက်ပိုင်းတောင်ပေါ်သားများကလည်း လိုချင်မျက်စိရှိကြပြန်သည်။ (အမှန်စင်စစ် အနောက်အာရှသမိုင်း ဆိုသည်မှာ အဆိုပါ မြေဩဇာကောင်းသည့် လခြမ်းရပ်ဝန်းအား အပြန်အလှန် သိမ်းပိုက်ကြသည့် စစ်ပွဲများအကြောင်းသာဖြစ်သည်။) 

## သမိုင်း 
သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် လခြမ်းရပ်ဝန်းဒေသအား အုပ်စိုးကြသူများသည် အင်အားကောင်းသောအရှင်သခင် အဖြစ်ကိုပါ ရယူနိုင်ကြသည်ကို တွေ့ရသည်။ စင်စစ် မြေဩဇာကောင်းသည့် ဒေသတွင် အခြေချနိုင်ခြင်းကြောင့် ကျန် လူမျိုးစုများထက် တစ်ပန်းသာသည့် အခြေအနေကောင်းကို ပိုင်ဆိုင်နိုင်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေသည်။ ထိုသို့ လခြမ်းရပ်ဝန်းကို အမှီပြုကာ အနောက်အာရှတွင် ခေတ်အဆက်ထူထောင်ခြင်းဖြင့် ယဉ်ကျေးမှုများ၊ ဘာသာစကား စသည်ဖြင့် အဆင့်ဆင့်၊ အပြန်အလှန် ကူးသန်းခဲ့ကြသည်ကို တွေ့ရသည်.

## ကိုးကား
Parallels desktop

Parallels Desktop ဆိုသည်မှာ Intel processor (1.66 GHz or more) ကို အသုံးပြုထားတဲ့ Macintosh ကွန်ပျူတာတွေမှာ virtual machine တွေဖန်တီးဖို့ရန် ဖြစ်ပါတယ်။ သင်ဟာ ၎င်း application ကိုသုံးခြင်းဖြင့် Mac OS မှာ Windows Linux version ကွဲပြားသော Mac OS X အပြင် တခြားသော OS တို့ကို virtual machine အနေဖြင့် တစ်ခုဆီ ဖန်တီးလို့ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ထိုသို့ ကိုယ်ကြိုက်နှစ်သက်သော တခြား OS တွေကို virtual machine အဖြစ် ပြုလုပ်လိုက်တဲ့ အခါ ရှိပြီးသား Mac ရဲ့ appliaction များနှင့်အတူ တခြား OS က appliaction များကိုပါ တပြိုင်နက်တည်း side by side သုံးလို့ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ၎င်း application သုံးရခြင်းတွင် ရရှိမယ့် ကောင်းကျိုးများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါတယ်။ 
၁။ Virtual machine တစ်ခုကို အသုံးပြုရတာ လွယ်ကူခြင်း
၂။ Virtual machine ကို 32bit အပြင် 64bit ကိုပါ သုံးနိုင်ခြင်း
၃။ သင်အခုလက်ရှိသုံးနေသော Mac ကို restart လုပ်စရာမလိုဘဲ virtual machine ပြုလုပ်ထားတဲ့ windows linux OS တို့မှ applicaiton များနှင့် side by side အသုံးပြုနိုင်ခြင်း 
၄။ Virtual machine က OS (သို့) Mac OS မှ application တစ်ခု⁠ခုဖြင့် ဖန်တီးထားတဲ့ file ဖြစ်သော်ငြားလည်း ဘယ် OS တွင်မဆို ပြန်ဖွင့်ရနိုင်ခြင်း

ထိုသို့အပြိုင်သုံးခွင့် ရရှိခြင်းဖြင့် သင်ရဲ့ OS တစ်ခုထက်မက အသုံးပြုနိုင်တဲ့ အတွေ့ကြုံကို တိုးတက်စေမှာဖြစ်ပါတယ်။ 

လမ်းညွှန်

ဒီလမ်းညွှန်ဟာ Mac computer ပေါ်မှာ အခြား OS များကို virtual machine အနေနှင့် အပြိုင်အသုံးပြုချင်တဲ့ သူတွေအတွက် ရည်ရွယ်ပါတယ်။ ဆိုလိုသည်မှာ OS နှစ်ခု (သို့) နှစ်ခုထက်မက OS တွေကို Mac ပေါ်မှာ အပြိုင်သုံးချင်းသူများ အတွက် ရည်ရွယ်ထားပါသည်။ ဒီလမ်းညွှန်မှာ အတိုကောက် စာလုံးအနေနဲ့ OS ဟာ operating system ဖြစ်ပြီး VM ကတော့ virtual machine ဖြစ်ပါတယ်။ 

အဓိပ္ပါယ် ဖွင့်ဆိုချက် 
Primary operating system (primary OS) ဆိုသည်မှာ computer ကိုဖွင့်လိုက်တဲ့အခါ ၎င်း၏ I/O device တွေကို ထိန်းချုပ်ပေးသော operating syatem ကိုဆိုလိုပြီး ဒီလမ်းညွှန်မှာတော့ Mac OS X ကို ဆိုလိုတာဘဲ ဖြစ်ပါတယ်။
Guest operating system (guest OS) ဆိုသည်မှာ ဒီလမ်းညွှန်မှာဆို virtual machine အဖြစ်ဖန်တီးမယ့် operating system ဘဲဖြစ်ပါတယ်။
ရွှေအမြုတေ မဂ္ဂဇင်း

ရွှေအမြုတေ မဂ္ဂဇင်းသည် ရသစာပေ၊ အနုပညာ၊ ဆောင်းပါးများကို အသားပေးတင်ဆက်ထားသည့် မဂ္ဂဇင်းတစ်စောင်ဖြစ်သည်။ ရွှေအမြုတေ မဂ္ဂဇင်း၏ အယ်ဒီတာချုပ်မှာ ဦးဝင်းငြိမ်းဖြစ်သည်။ အယ်ဒီတာအဖွဲ့ဝင်များမှာ မျိုးမြင့်ညိမ်း၊ မသီတာ (စမ်းချောင်း)နှင့် လင်းနိုင်ဦးတို့ဖြစ်သည်။
မက်တီမိသားစု

မက်တီ မိသားစုသည် ချမ်းသာပြီး ဩဇာအာဏာရှိသော Catalan ဒေသခံ ချီလီမိသားစုကြီးတစ်ခုဖြစ်သည်။ Forbes မဂ္ဂဇင်းမှတ်တမ်းအရ ထိုမိသားစု၏ ကြွယ်ဝမှုပမာဏသည် (၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင်) ၂၇၀၀ မီလျံဒေါ်လာရှိသည်။

## မိသားစုအစ 
မက်တီ မိသားစု၏ အရှိန်အဝါသည် ၁၉ ရာစုက Francisco Javier Matte နှင့် သူ့ဇနီးဖြစ်သူတို့ အထည်ဆိုင်ကြီးကို ဆန်တီယာဂို မြို့လည်တွင် ဖွင့်လှစ်ချိန်မှ စတင်ခဲ့သည်။ ၁၈၅၅ တွင် သူတို့၏ သားဖြစ်သူ (ကလေး ၁၆ ယောက်ဖခင်) ဒိုမင်ဂို က သူ့သား နှစ်ဦးဖြစ်သူ ဩဂတ်စတို၊ အီဒူရာဒို တို့နှင့်အတူ ဗယ်ပါရိုင်းဆို တွင် ဘဏ်တစ်ခုကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

## ထင်ရှားသောမိသားစုဝင်များ
* Claudio Matte: Matte သင်ရိုးညွှန်းတမ်းကို ရေးဆွဲခဲ့သူ ချီလီတက္ကသိုလ်၏ ပါမောက္ခချုပ်ဖြစ်ခဲ့သည်။
* Augusto Matte: ရှေ့နေ၊ သံတမန်၊ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အမတ်ဖြစ်ပြီး ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးနှင့် တရားရေးဝန်ကြီး။
* Luis Matte Larraín
* Eugenio Matte Hurtado
* Arturo Matte Alessandri
* Luis Matte Valdés: Salvador Allende အောက်ရှိ ဝန်ကြီး
* Eliodoro Matte Ossa: Compañía Manufacturera de Papeles y Cartones ၏ ပိုင်ရှင်ဖြစ်ပြီး သမ္မတ Allende ကို ကန့်ကွက်ခဲ့သူအဖြစ် ထင်ရှားသည်။
* María Patricia Matte Larraín: မူလတန်းသင်ကြားမှုအဖွဲ့၏ဥက္ကဋ္ဌ၊ Santiago ရှိ ဆင်းရဲသားကလေးငယ်များအတွက် စာသင်ကျောင်းများစွာကို ပိုင်ဆိုင်သူ
* Eliodoro Matte Larraín: ရှေးရိုးနှင့် လွှမ်းမိုးသော အတွေးများ၏ လေ့လာသင်ကြားမှုစင်တာ (Centro de Estudio Públicos, CEP)၏ ဥက္ကဋ္ဌ
* Bernardo Matte Larraín
* Magdalena Matte Lecaros: အိုးအိမ်နှင့်မြို့ပြတိုးတက်မှု ဝန်ကြီးဖြစ်ပြီး လွှတ်တော်အမတ် Hernan Larrain ၏ ဇနီး
* María Olga Matte Lira: မင်းသမီး၊ စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေးသမား Guillermo Larraín ၏ ဇနီး
	
## အယ်လီယိုဒိုရို၊ ဘန်နာဒို နှင့် ပတ်ထရီရှာ မက်တီ 
မွေးချင်းသုံးယောက်တို့သည် တယ်လီကွန်းတွင် ရှယ်ယာများ ပါဝင်သလို fortune အခြေခံတဲ့ သစ်တော နှင့် စာရွက်ထုတ်ဝေရေး လုပ်ငန်း၊ ဘဏ်နှင့် ရေကြောင်းကုန်သွယ်ရေး လုပ်ငန်းတို့တွင်လည်း ရှယ်ယာများ ပါဝင်ကြသည်။ အယ်လီယိုဒိုရို သည် သစ်ထုတ်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းကြီးဖြစ်သော CMPC ၏ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သည်။ အကိုဖြစ်သူ ဘန်နာဒိုသည် Banco Bice ရှိ မိသားစု အမွေ ရှယ်ယာများကို ဥက္ကဋ္ဌ ကြီးကြပ်သူ နှင့် electric utility Colbun ဖြစ်သည်။ ညီမ ဖြစ်သူ ပတ်ထရီရှာ သည် ဆင်းရဲနွမ်းပါးခြင်းကဲ့သို့ လူထု ပေါ်လစီနှင့် စီးပွားရေး ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသော ကိုယ်ပိုင် Think Tank တစ်ခုဖြစ်သော Instituto Libertad y Desarrollo ဘုတ်အဖွဲ့ မှ လူမှုဆက်ဆံရေးပညာရှင် ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံဓာတ်ပုံအသင်း

**မြန်မာနိုင်ငံဓာတ်ပုံအသင်း**ကို ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်က စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံဓာတ်ပုံအသင်းသည် ၃၅ လမ်း(အောက်)၊ ရန်ကုန်မြို့၊ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည်။ ယခုလက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံဓာတ်ပုံအသင်း၏ ဥက္ကဋ္ဌမှာ ဦးသန်းထွန်းဦး ဖြစ်သည်။

၁၉၅၀-ပြည့်နှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၂၁)ရက်နေ့တွင် (Rangoon Photographic Society) အမည်ဖြင့် ဓာတ်ပုံဝါသနာပါသူများက စတင် တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် "မြန်မာနိုင်ငံဓာတ်ပုံအသင်း" ဟု အမည်ကိုပြောင်းလဲခဲ့ပြီး၊ အသင်းဝင် အရေအတွက် တိုးချဲ့ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၃ ခုနှစ်မှစတင်ကာ ယခု ရုံးခန်းတည်နေရာ၌ပင် အသင်းရုံးခန်းကို ဖွင့်လှစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဓာတ်ပုံအသင်းဝင်များစုပေါင်း၍ စံပြအလှမယ်ရိုက်ကူးခြင်းနှင့် ခရီးထွက်၍ ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးခြင်း၊ ဓာတ်ပုံပြိုင်ပွဲများကျင်းပခြင်း အပါအဝင် ဓာတ်ပုံပညာ တိုးတက်ပြန့်ပွားရေးကို အစဉ်တစိုက် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။  နိုင်ငံတော်နှင့်  အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများကိုလည်း ဓာတ်ပုံနှင့် ပတ်သက်သော အကူအညီများကို ပေးအပ်ကူညီလာခဲ့သည်။

၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံဓာတ်ပုံအသင်း၏ နှစ်(၅၀)ပြည့် ရွှေရတုကို နိုင်ငံတော်အဆင့် ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် 1st Myanmar International Photography Salon ကြီးကို FIAP ကျင်းပခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံဓာတ်ပုံအသင်းသည် FIAP - The international Federation of Photographic Society အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* 

ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် အဖွဲ့အစည်းများ
ကညွှတ်ကွင်းမြို့

**ကညွှတ်ကွင်းမြို့**သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဖြူးမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။ အနီးနားရှိ မြို့များမှာ တောကျွဲအင်းမြို့နှင့် ဖြူးမြို့တို့ ဖြစ်သည်။ ကားလမ်းနှင့် ရထားလမ်း ပေါက်ရောက်ပြီး အခြားသော မြို့နယ် ဒေသများသို့ လွယ်ကူစွာ ကူးလူးသွားလာနိုင်သည့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးကောင်းမွန်သော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ထင်ရှားသည့်ကညွှတ်ကွင်းမြို့သားများမှာ သခင်သန်းထွန်း၊ သူရ ရွှေမန်းတို့ ဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်-မန္တလေး မော်တော်ကားလမ်းနှင့် မီးရထားလမ်းသည် ကညွှတ်ကွင်းမြို့မှ ဖြတ်သန်းသွားသည်။ ရန်ကုန်မြို့မှ ကညွှတ်ကွင်းအထိ မီးရထားဖြင့်ဆိုပါက ၁၂၃ မိုင် ကွာဝေးသည်။ ပဲခူးမြို့မှ မြောက်ဘက် မိုင် ၈၀ အကွာတွင် ရှိသည်။ 

ကညွှတ်ကွင်းမြို့သည် ကိုလိုနီခေတ်ဦးကာလက ကျေးရွာတစ်ရွာအဖြစ်တည်ရှိခဲ့သည်။ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းကို အဓိကာထားလုပ်ကိုင်ကြပြီး ရန်ကုန်-မန္တလေးမီးရထားလမ်း ဖောက်လုပ်သောအခါ တစ်စတစ်စ စည်ကားလာကာ မြို့ကလေးအသွင်း ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့က ကားလမ်းအတိုင်း မိုင်တိုင် ၁၃၀ တွင်တည်ရှိသည်။ 

## ကိုးကား
အမေဇုန် ကင်ဒယ်

**အမေဇုန် ကင်ဒယ်** သည်
အီလက်ထရောနစ်မင် စနစ်ကိုအသုံးပြုထားသော စာဖတ်ကိရိယာဖြစ်သည်။
၎င်းကိရိယာသည် မီးလင်းသော နောက်ခံမျက်နှာပြင်မဟုတ်သောကြောင့် (ဥပမာ-နာရီ) မျက်စိကိုသက်သာစေပြီး ကြာရှည်စာဖတ်နိုင်သည်။ အလင်းပြန်မှု အလွန်နည်းသောကြောင့် တောက်ပသောနေရောင်တွင်ပင် ကောင်းစွာဖတ်နိုင်သည်။ ဘက်ထရီ သက်တမ်းမှာ သုံးပတ်ခန့် သုံးနိုင်သည်။ သိုလှောင်နိုင်သော ပမာဏမှာ 4GB ရှိသည်။ ၆ လက်မ နှင့် ၉.၇ လက်မ နှစ်မျိုးရှိသည်။ ၆ လက်မ မော်ဒယ်တွင် ဝိုင်ယာလက်ကိုသာအသုံးပြုသော ကိရိယာနှင့် ဝိုင်ယာလက်+3G ကိုသုံးသော ကိရိယာဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည်။ ၉.၇ လက်မ မော်ဒယ်တွင်မူ ဝိုင်ယာလက်+3G ကိုသုံးသော ကိရိယာကိုသာ ရနိုင်သည်။

## ကိုးကား
ဖူးငုံဆယ်ကျော်သက်မဂ္ဂဇင်း

ဖူးငုံ ဆယ်ကျော်သက် (teen) မဂ္ဂဇင်းသည် ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်အများအတွက် ဦးတည်သော မဂ္ဂဇင်းတစ်ဆောင်ဖြစ်သည်။ ဖူးငုံ ဆယ်ကျော်သက် မဂ္ဂဇင်းတွင် ဆယ်ကျော်သက်များအတွက် သုတရသ ရရှိစေနိုင်သော အကြောင်းအရာများပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်လူငယ်များပါဝင်နိုင်သော ကဏ္ဍများလည်း ပါဝင်သည်။ ဖူးငုံဆယ်ကျော်သက် မဂ္ဂဇင်းကို ဝင်းငြိမ်းမှ တည်းဖြတ်ပြီး အယ်ဒီတာအဖွဲ့မှာ မျိုးမြင့်ညိမ်း၊ မသီတာ(စမ်းချောင်း)နှင့် လင်းနိုင်ဦးတို့ဖြစ်သည်။
ဝပ်ဆင် (ကွန်ပျူတာ)

**ဝပ်ဆင်** (Watson) သည် အမေရိကန် ကွန်ပျူတာ ကုမ္ပဏီ IBM မှ လူတို့မှ သဘာဝကျကျ မေးမြန်းသော မေးခွန်းများကို ဖြေဆိုနိုင်ရန် တီထွင်ထားသည့် လူသားတို့၏ ဉာဏ်ရည်ကို စီစဉ်တုပထားသော ပရိုဂရမ် တစ်ခုဖြစ်သည်။ IBM အား ထူထောင်ခဲ့သူ ထောမတ်စ် ဝပ်ဆင် (Thomas J. Watson) ကို အစွဲပြုကာ အမည်ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝပ်ဆင်ကို IBM ၏ DeepQA လေ့လာရေး ပရောဂျက်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် တီထွင်ထားသည်။ ယင်း ပရိုဂရမ်သည် POWER7 processor အခြေခံသည့် စနစ်ဖြင့် တွက်ချက်သည်။

ဝပ်ဆင်၏ အစွမ်းအစကို စမ်းသပ်သည့် အနေဖြင့် ၂၀၁၁ ခုနှစ် နှစ်ဦးပိုင်းတွင် အမေရိကန် Jeopardy! ခေါ် ဉာဏ်စမ်း အစီအစဉ်တစ်ခုတွင် ပါဝင် ယှဉ်ပြိုင်စေသည်။ ဝပ်ဆင်သည် ပထမဆု အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁ သန်း၊ Ken Jennings နှင့် Brad Rutter တို့က ၃ သိန်းနှင့် ၂ သိန်း အသီးသီး ရရှိခဲ့သည်။ Ken Jennings နှင့် Brad Rutter တို့က ယင်းတို့၏ ဆုကြေးတစ်ဝက်အား လှူဒါန်းမည်ဟု ဆိုပြီး IBM ကမူ ဝပ်ဆင်၏ ဆုငွေများအား ပရဟိတအဖွဲ့အစည်း ၂ ခုထံ ခွဲဝေလှူဒါန်းလိုက်သည်။ ဤပြိုင်ပွဲသည်လည်း Jeopardy! အစီအစဉ် သမိုင်းတလျှောက်တွင် လူသားနှင့် ကွန်ပျူတာ ပထမဦးဆုံးအကြိမ် ဉာဏ်ရည်ပြိုင်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
မြန်မာ​ဂ​ရပ်​ဖစ်​အနု​ပညာပြပွဲ

မြန်မာဂရပ်ဖစ်အနုပညာပြပွဲကို ၂၀⁠၀၇ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့မှ ၁၄ ရက်နေ့အထိ ရန်ကုန်မြို့ ပြည်လမ်းရှိ အမျိုးသားပြတိုက်တွင် ပြသခဲ့သည်။ ယင်းပြပွဲတွင် မြန်မာနိုင်ငံတဝန်းရှိ ဂရပ်ဖစ်အနုပညာရှင် ၁၄၀ ကျော် ပါဝင်ပြသခဲ့သည်။ ယင်းပြပွဲသည် ဂရပ်ဖစ်ပြပွဲနှင့် ပတ်သက်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် ကျင်းပသော ပြပွဲကြီးတစ်ခုဖြစ်သည်။ ပြပွဲတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ထင်ရှားကျော်ကြားသော ဂရပ်ဖစ်အနုပညာရှင်ကြီးများ၊ ဂရပ်ဖစ်အနုပညာအသိုင်းအဝန်းတွင် လုပ်ကိုင်နေသူများနှင့် ဂရပ်ဖစ်အနုပညာအသိုင်းအဝန်းသို့ ဝင်ရောက်ရန်ကြိုးစားနေသော လူငယ်ဂရပ်ဖစ်အနုပညာရှင်များပါဝင်ပြသခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဂရပ်ဖစ်အတတ်ပညာ၊ ဂရပ်ဖစ်အနုပညာနှင့် ဆက်စပ်နေသော လုပ်ငန်းရှင်များလည်း ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည်။
ညံ

**ညံပင်**သည်  ဝက်သစ်ချပင်တို့ပါဝင်သည့် ပန်းပွင့်သော အပင်မျိုးရင်းဝင်တခုဖြစ်ပြီး မျိုးစု ၈ ခုနှင့် မျိုးစိတ် ၉၂၇ ခုခန့်ပါဝင်လေသည်။

## ကိုးကား
တည်

**တည်ပင်**သည် စားသုံး၍ရသော တည်သီး သီးသည့် အပင်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။