ပထမအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်

**ပထမအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်** () သည် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်အရ ပေါ်ပေါက်လာသော မြန်မာနိုင်ငံ၏ အထက်လွှတ်တော် ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈) အရ ပထမဆုံးအကြိမ် ခေါ်ယူခဲ့သော ဤလွှတ်တော်ကို ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ လွှတ်တော်အဆောက်အအုံ၌ စတင်ကျင်းပခဲ့သည်။ 

ဤလွှတ်တော်၏ သက်တမ်းသည် ၂၀၁၁ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၃၁ ရက်နေ့မှ ၂၀၁၆ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၈ ရက်နေ့အထိ ငါးနှစ်ကြာ မြင့်ခဲ့သည်။ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးခင်အောင်မြင့် ကလည်းကောင်း၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးမြငြိမ်း ကလည်းကောင်း တာဝန်ယူခဲ့ကြသည်။ ပထမအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်တွင် ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ် ၁၆၈ ဦးနှင့် တပ်မတော်သားကိုယ်စားလှယ် ၅၆ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၂၂၄ ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (USDP) က အများစုအဖြစ် ဦးဆောင်ခဲ့သော လွှတ်တော်ဖြစ်သည်။

## ပထမအကြိမ် ပုံမှန်အစည်းအဝေး ကျင်းပခြင်း 
နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီက ခေါ်ယူသော ပထမအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ပုံမှန်အစည်းအဝေးကို ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ လွှတ်တော်အဆောက်အအုံ၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်ခန်းမ၌ စတင်ကျင်းပခဲ့သည်။ 

အစည်းအဝေးသို့ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်များမှ ရွေးကောက်ခံ ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်များ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။

### သဘာပတိ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း 
အစည်းအဝေး စတင်ချိန်တွင် ကချင်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁) မှ ဦးခက်ထိန်နန် ကို သဘာပတိအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ သဘာပတိသည် လွှတ်တော်ရှေ့မှောက်တွင် ကတိသစ္စာပြုလွှာ လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီးနောက် အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များကလည်း သဘာပတိရှေ့မှောက်တွင် ကတိသစ္စာပြုခဲ့ကြသည်။

### ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း 
အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၈) မှ ဦးခင်အောင်မြင့် ကို အမည်စာရင်း တင်သွင်းခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတစ်ဦးတည်းသာ အမည်စာရင်း တင်သွင်းခြင်းခံရသဖြင့် အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် အတည်ပြု ရွေးကောက်ခဲ့သည်။

ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ရွေးချယ်ရာတွင် အမည်စာရင်း တင်သွင်းခံရသူ နှစ်ဦးရှိခဲ့သည်။ ၎င်းတို့မှာ ၁။ မွန်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၇) မှ ဦးဗညားအောင်မိုး (၃၂ မဲ ရရှိ) ၂။ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၇) မှ ဦးမြငြိမ်း (၁၉၁ မဲ ရရှိ) တို့ဖြစ်သည်။

မဲအများဆုံး ရရှိခဲ့သည့် ဦးမြငြိမ်းကို အမျိုးသားလွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ ရွေးကောက်ခံရသော ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌတို့သည် သဘာပတိရှေ့မှောက်တွင် ကတိသစ္စာပြုခဲ့ကြပြီးနောက် သဘာပတိ ဦးခက်ထိန်နန်က ဥက္ကဋ္ဌ ဦးခင်အောင်မြင့်ထံသို့ တာဝန်များ လွှဲအပ်ခဲ့သည်။

### ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအားရွေးချယ်ကြပုံ 
ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း၌ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၂ဦး တင်လာသည့်အတွက်  လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့်အညီ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ကြရသည်။

အမျိုးသားလွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ရာတွင် အမည်စာရင်း တင်သွင်းခံရသည့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌလောင်း နှစ်ဦး ရှိခဲ့သည်။ မွန်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၇) မှ ဦးဗညားအောင်မိုး ကို ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌလောင်းအဖြစ် အဆိုပြုသူများနှင့် ထောက်ခံသူများမှာ အသီးသီးရှိခဲ့ကြရာ ကရင်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁၀) မှ ဦးမင်းမျိုးတင့်လွင်က အမည်စာရင်း တင်သွင်းပြီး မွန်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၄) မှ ဦးကျော်သိန်းက ထောက်ခံခြင်း၊ ရခိုင်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၃) မှ ဦးခင်မောင်က အမည်စာရင်း တင်သွင်းပြီး ရခိုင်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၄) မှ ဦးမောင်စောဖြူက ထောက်ခံခြင်း၊ ရှမ်းပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၂) မှ ဦးစိုင်းကျော်ဇောသန်းက အမည်စာရင်း တင်သွင်းပြီး ရှမ်းပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၄) မှ ဦးစိုင်းသန့်ဇင်က ထောက်ခံခြင်းနှင့် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၄) မှ ဒေါက်တာမြတ်ဉာဏစိုးက အမည်စာရင်း တင်သွင်းပြီး ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၃) မှ ဦးဖုန်းမြင့်အောင်က ထောက်ခံခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ အလားတူ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၇) မှ ဦးမြငြိမ်း ကို ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌလောင်းအဖြစ် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁) မှ ဦးစောမော်ထွန်းက အမည်စာရင်း တင်သွင်းပြီး ရှမ်းပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁) မှ ဦးဉာဏ်လင်းက ထောက်ခံခဲ့သည်။ အဆိုပါ ကိုယ်စားလှယ်နှစ်ဦးအား လျှို့ဝှက်ဆန္ဒမဲဖြင့် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြရာ ဦးမြငြိမ်းက ၁၉၁ မဲ၊ ဦးဗညားအောင်မိုးက ၃၂ မဲ အသီးသီးရရှိခဲ့သဖြင့် ဦးမြငြိမ်းကို အမျိုးသားလွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် အတည်ပြု ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။

## **အမျိုးသားလွှတ်တော် ကော်မတီများ ဖွဲ့စည်းခြင်း** 
ပထမအကြိမ်အမျိုးသားလွှတ်တော် ပုံမှန်အစည်းအဝေး  ဒုတိယနေ့ကို ၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လ ၁ ရက်တွင် အမျိုးသားလွှတ်တော်ခန်းမ၌ ကျင်းပသည်။ အစည်းအဝေး သို့ အမျိုးသားလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌနှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ တက်ရောက်ကြသည်။ အစီအစဉ်အရ အမျိုးသားလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌက ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ ဖွဲ့စည်းရေးနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ရှင်းလင်းပြောကြားပြီး အမျိုးသားလွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌက ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ၏တာဝန်၊ လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ ရပိုင်ခွင့်မဲနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ရှင်းလင်းပြောကြားသည်။ ဆက်လက်၍ အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌက အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥပဒေကြမ်းကော်မတီဖွဲ့စည်းနိုင်ရန်အတွက် ပါဝင်သင့်သည့် အဖွဲ့ဝင်ဦးရေ၊ အဖွဲ့ဝင်များ၏ အမည်စာရင်း၊ကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် အတွင်းရေးမှူးတို့၏အမည်စာရင်းကို အမျိုးသားလွှတ်တော်သို့ တင်ပြသည်။

ပထမအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့ကို မတ်လ ၃ ရက်တွင် နေပြည်တော်ရှိ အမျိုးသားလွှတ်တော်ခန်းမ၌ ဆက်လက် ကျင်းပသည်။ အစီအစဉ်အရ အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌက ပြည်သူ့ငွေစာရင်းကော်မတီ ဖွဲ့စည်းရေးနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ရှင်းလင်းပြောကြားသည်။ ထိုကော်မတီတွင် အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးနှင့် ဖွဲ့စည်းရန်နှင့် ထိုအဖွဲ့ဝင်များ၏ အမည်စာရင်းကို လွှတ်တော်သို့တင်ပြကာ အတည်ပြုချက်ရယူသည်။ အမျိုးသားလွှတ်တော်က အတည်ပြုပေးသည့်အတွက် ပြည်သူ့ငွေစာရင်းကော်မတီကို ဖွဲ့စည်းသည်။

ထို့နောက် အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌသည် လွှတ်တော်အခွင့်အရေးကော်မတီ၌ ပါဝင်သင့်သည့်အဖွဲ့ဝင်ဦးရေ၊ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါဝင်သင့်သည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ၏ အမည်စာရင်း၊ ကော်မတီ ကို တာဝန်ယူဦးဆောင်သည့် ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌနှင့် အတွင်းရေးမှူးတို့၏ အမည်စာရင်းများကို လွှတ်တော် သို့တင်ပြ၍ လွှတ်တော်၏ အတည်ပြုချက်ရယူသည်။ ၎င်းနှင့်ပတ်သက်၍ ပြည်သူ့လွှတ်တော်က အတည်ပြုသဖြင့် လွှတ်တော်အခွင့်အရေးကော်မတီကို ဖွဲ့စည်းသည်။

ပထမအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်ပုံမှန်အစည်းအဝေး ပဉ္စမနေ့ကို မတ်လ ၇ ရက်တွင် အမျိုးသား လွှတ်တော်ခန်းမ၌ ကျင်းပသည်။ အစီအစဉ်အရ အမျိုးသားလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌက အစိုးရ၏ အာမခံချက်များ၊ ကတိများနှင့်တာဝန်ခံချက်များ စိစစ်ရေးကော်မတီဖွဲ့စည်းရေးနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ရှင်းလင်းပြောကြားသည်။ ထို့နောက် အစိုးရ၏ အာမခံချက်များ၊ ကတိများနှင့် တာဝန်ခံချက်များ စိစစ်ရေးကော်မတီကို ၁၅ ဦးထက်မပိုသည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းရမည်ဖြစ်ပြီး ကော်မတီတွင်ပါဝင်သည့် အဖွဲ့ဝင်ဦးရေ၊ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်ပါဝင်သင့်သည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ၏ အမည်စာရင်း၊ ကော်မတီကို တာဝန်ယူဦးဆောင်မည့် ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌနှင့် အတွင်းရေးမှူးတို့၏ အမည်စာရင်းများ ကို လွှတ်တော်သို့ တင်ပြသည်။ အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များက အတည်ပြုသည့်အတွက် အမျိုးသားလွှတ်တော်က အတည်ပြုကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။

## ထင်ရှားသော ဖြစ်ရပ်များ 
### လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အရည်အချင်းပျက်ယွင်း၍ ရာထူးမှရပ်စဲခြင်း (၂၀၁၁) 
ပထမအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်၏ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတင်ကျင်းပစဉ် ကာလအတွင်းမှာပင် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦး၏ မိဘနိုင်ငံသားဖြစ်မှု အခြေအနေကြောင့် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်မှ ရပ်တည်ပိုင်ခွင့် ဆုံးရှုံးခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။

* **ဖြစ်စဉ်အကျဉ်း:** ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော အမျိုးသားလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတုတ္ထနေ့တွင် အမျိုးသားလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ (ဦးခင်အောင်မြင့်) က ကြေညာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
* **အကြောင်းရင်း:** ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၇) မှ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် **ဒေါ်ချိုနွယ်ဦး** သည် ၎င်းမွေးဖွားစဉ်အချိန်က ဖခင်ဖြစ်သူမှာ နိုင်ငံသားမဟုတ်ကြောင်း လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန၏ စစ်ဆေးတွေ့ရှိချက် ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။
* **ဥပဒေကြောင်းအရ အရေးယူမှု:** အမျိုးသားလွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၁ (စ) ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်နှင့် ငြိစွန်းသဖြင့် ဒေါ်ချိုနွယ်ဦးသည် အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဆက်လက်ရပ်တည်ပိုင်ခွင့် မရှိတော့ကြောင်း လွှတ်တော်က အတည်ပြုခဲ့သည်။
* **ကော်မတီဝင် အစားထိုးခန့်အပ်ခြင်း:** ဒေါ်ချိုနွယ်ဦးသည် ပြည်သူ့ငွေစာရင်းကော်မတီတွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း ခံထားရသူဖြစ်သဖြင့် ၎င်း၏နေရာတွင် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၈) မှ **ဦးခင်မောင်လေး** အား အစားထိုးရန် အမျိုးသားလွှတ်တော်က အတည်ပြုခဲ့သည်။

### နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးနှင့် အငြင်းပွားမှု (၂၀၁၂) 
ပထမအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်သက်တမ်းအတွင်း အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ဥပဒေပြုရေးမဏ္ဍိုင်အကြား အားပြိုင်မှုတွင် အမျိုးသားလွှတ်တော်သည် ပြတ်သားသော ဆုံးဖြတ်ချက်များကို ချမှတ်ခဲ့သည်။

* **အမျိုးသားလွှတ်တော်၏ ဆုံးဖြတ်ချက် (၂၀၁၂၊ ဩဂုတ် ၂၈):** နိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာ ခုံရုံး၏ အဆုံးအဖြတ် (၁/၂၀၁၂) သည် မှားယွင်းပြီး လွှတ်တော်၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိပါးသည်ဟုဆိုကာ **၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၈ ရက် (အင်္ဂါနေ့)** တွင် အမျိုးသားလွှတ်တော်က "အခြေခံဥပဒေခုံရုံး ဥက္ကဋ္ဌနှင့် အဖွဲ့ဝင်များ အပေါ် စွပ်စွဲပြစ်တင်သည့်အဆို" ကို အတည်ပြုခဲ့သည်။ ဤအတည်ပြုချက်သည် ဖြစ်စဉ်တစ်ခုလုံးတွင် ပထမဆုံးသော တရားဝင် စွပ်စွဲပြစ်တင်မှု ဖြစ်သည်။
* **ပြည်သူ့လွှတ်တော်သို့ ပေးပို့ခြင်း:** အမျိုးသားလွှတ်တော်၏ အတည်ပြုချက်ကို ပြည်သူ့လွှတ်တော်သို့ ပေးပို့ခဲ့ပြီးနောက်၊ နောက်တစ်ရက် (ဩဂုတ် ၂၉) တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်၌ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းရန် လမ်းပွင့်သွားစေခဲ့သည်။

## ပထမအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်အမတ်များ 
## ၂၀၁၂ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ 
၂၀၁၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားလွှတ်တော်အတွက် လစ်လပ်မဲဆန္ဒနယ် (၆) နေရာကို ကြေညာခဲ့ပြီး ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ထို ၆ နေရာလုံးအတွက် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည်။ဤရွေးကောက်ပွဲတွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါဝင်လာခဲ့သည်။

ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရန် ပြင်ဆင်နေစဉ်အတွင်း ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့၌ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၂) မှ ကိုယ်စားလှယ် ဦးဘိုကြီး (ခ) ဦးအောင်ငွေ ကွယ်လွန်ခဲ့သဖြင့် ထိုနေရာအတွက် ထပ်မံဖြည့်စွက်ကျင်းပနိုင်ခြင်း မရှိဘဲ အမတ်နေရာ (၁) နေရာမှာ လစ်လပ်အဖြစ် ဆက်လက်ကျန်ရှိနေခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အမျိုးသားလွှတ်တော်