open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ဘင်ဂျမင် နေတန်ယာဟု

**ဘင်ဂျမင် ဘီဘီ ​နေတန်ယာဟု** (; ;) (၁၉၄၉ အောက်တိုဘာ ၂၁ ဖွား) သည် အစ္စရေးနိုင်ငံ ၏ လက်ရှိ ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်သည်။ယင်းမတိုင်မီက  လီကွတ်ပါတီ (Likud Party) ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် အတိုက်အခံပါတီကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ သူသည် ၁၉၉၆-၉၉ ခုနှစ် တွင် တစ်ကြိမ်၊ ၂၀၀၉-၂၀၂၁ ခုနှစ် တွင် တစ်ကြိမ် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။ ဝန်ကြီးချုပ်နေရာတွင် ၁၅ နှစ်ကျော်ကြာတာဝန်ထမ်းခဲ့သူဖြစ်၍  အစ္စရေးသမိုင်း၌ သက်တမ်းအရှည်ဆုံး တာဝန်ယူရသော ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်သည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်မွေးသော အစ္စရေးသားတို့အနက် ပထမဆုံးဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်ခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း 
နေတန်ယာဟုသည် အစ္စရေးနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များတွင် အစ္စရေးနိုင်ငံ ထူထောင်ပြီးမှ အစ္စရေးမြေပေါ်တွင် မွေးဖွားသူများမှ ပထမဆုံး နှင့် တစ်ဦးတည်းသော ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်သည်။ နေတန်ယာဟုသည် အစ္စရေး ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ဆာရီယတ် မတ်ကယ် အထူးတပ်ဖွဲ့တွင် ခေါင်းဆောင်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဂစ်ဖ် စစ်ဆင်ရေး (Operation Gift) နှင့် ၁၉၇၂ ဆာဘီးနား လေယာဉ် ပြန်ပေးဆွဲမှု ကယ်ဆယ်ခြင်း အပါအဝင် စစ်ဆင်ရေး အမြောက်အမြားတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၃ ခုနှစ် ယွမ်ကီပူ စစ်ပွဲတွင် ရှေ့တန်းမှ ပါဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး သေလုနီးပါး အခြေအနေနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ စစ်တပ်မှ မထွက်မီတွင် ဗိုလ်ကြီး ရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ နေတန်ယာဟု သည် ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ တွင် ၁၉၈၄ မှ ၁၉၈၈ ခုနှစ် အထိ အစ္စရေး သံအမတ် အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ 

## ဝန်ကြီးချုပ်ဘဝ 
လီကွတ်ပါတီ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်မှ ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် ၁၉၉၆ မှ ၁၉၉၉ခုနှစ် အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။အစိုးရ ကန်ထရိုက်တာများထံမှ လက်ဆောင်ရယူ လာဘ်စားမှု အရှုပ်တော်ပုံ အပြီးတွင် နိုင်ငံရေး လောကမှ အနားယူခဲ့သည်။ သို့သော် ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး အဖြစ် ပြန်လည် ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် အေရီယယ် ရှာရွန်၏ အစိုးရတွင် နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးအဖြစ် ၂၀၀၂ မှ ၂၀၀၃ အထိ၊ ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးအဖြစ် ၂၀၀၃ မှ ၂၀၀၅ အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။သို့သော်လည်း ဂါဇာကမ်းမြှောင်မှ အစ္စရေးနိုင်ငံသားများကို အတင်းအကြပ် ပြောင်းရွှေ့စေမှုကို မကျေနပ်သောကြောင့် အစိုးရအဖွဲ့မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၀၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၀ ၌ လီကွတ်ပါတီ၏ ခေါင်းဆောင်နေရာတွင် ပြန်လည် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် လီကွတ်ပါတီမှ အောင်မြင်မှု မရခဲ့ဘဲ အမတ် ၁၂ နေရာသာ အနိုင်ရခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာတွင် နေတန်ယာဟုသည် အစ္စရေးလွှတ်တော်တွင် အတိုက်အခံ ခေါင်းဆောင် ဖြစ်လာခဲ့ပြီး လီကွတ် ပါတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် မိုရှေး ဖေဂလင်ကို အနိုင်ရပြီး ပါတီခေါင်းဆောင် နေရာကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားခဲ့သည်။  ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက် ပါလီမန် ရွေးကောက်ပွဲတွင် လီကွတ်ပါတီမှ ဒုတိယနေရာ ရခဲ့ပြီး လက်ယာပါတီမှ အများဆုံး အနိုင်ရခဲ့သည်။ နေတန်ယာဟုသည် ညွန့်ပေါင်း အစိုးရ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ အစ္စရေးနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် ၂၀၀၉ ခုနှစ် မှ ၂၀၂၁ ခုနှစ် အထိ ကာလရှည်ကြာစွာ ထမ်းဆောင်သည်။ယင်းနောက် အတိုက်အခံအဖြစ် ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ပြီး ၂၀၂၂ ခုနှစ်  နိုဝင်ဘာလ အမျိုးသား ရွေးကောက်ပွဲတွင်  အနိုင်ရရှိပြီးသည့်နောက် သဘောထားတင်းမာသည့် ညွန့်ပေါင်းအစိုးရ နှင့်အတူ နောက်ထပ်  အာဏာပြန်လည်ရရှိလာပြီး ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ၂၉ ရက်တွင် ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးအား  ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခဲ့သည်။

## ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ 
သူသည် အင်တက်ဘီ စစ်ဆင်ရေးတွင် ကျဆုံးခဲ့သော အစ္စရေး အထူးတပ်ဖွဲ့ ခေါင်းဆောင် ဂျိုနသန် နေတန်ယာဟုနှင့် ပြဇာတ်ရေးဆရာ အီဒို နေတန်ယာဟုတို့နှင့် ညီအစ်ကို တော်စပ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အစ္စရေးနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ
ဝိပတ္တိတရားလေးပါး

**ဝိပတ္တိတရား** ဆိုသည်မှာ ဖောက်ပြန်ချို့ယွင်းခြင်း၊ ပျက်စီးခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရ၏။ ဝိပတ္တိတရား (၄)ပါး ရှိသည်။ 

*(၁) ကာလဝိပတ္တိ = မင်းဆိုးမင်းယုတ် အုပ်စိုးသောအခါကာလတွင် ဖြစ်ရခြင်း။ခေတ်ပျက်သောကာလဖြစ်ခြင်း။

*(၂) ဂတိဝိပတ္တိ = အပါယ်လေးပါး စသည့်မကောင်းသော ဂတိတို့၌ဖြစ်ရခြင်း။

*(၃) ဥပဓိဝိပတ္တိ = ရုပ်ဆင်းအင်္ဂါချို့တဲ့ခြင်း။

*(၄) ပယောဂဝိပတ္တိ = အသိအလိမ္မာ ဉာဏ်ပညာ၊ သတိဝီရိယမရှိဘဲ ပြုမှု၊ ပြောဆိုမှု၊ ကြံစည်မှုစသည့် မကောင်းသော အဖြစ်ဆိုးတို့နှင့် ကြုံဆုံရခြင်း။

## ကိုးကား
ဗျသနတရားငါးပါး

**ဗျသန** ဟူသည် ပျက်စီးခြင်း ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဗျသနတရား (၅)ပါး ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ -

*(၁) ဉာတိဗျသန = ဆွေမျိုးပျက်စီးခြင်း

*(၂) ဘောဂဗျသန = စည်းစိမ်ဥစ္စာ ပျက်စီးခြင်း

*(၃) ရောဂဗျသန = အနာရောဂါဖြစ်ခြင်း

*(၄) ဒိဋ္ဌိဗျသန = မှားယွင်းသော မိစ္ဆာအယူကိုယူခြင်း

*(၅) သီလဗျသန = သီလပျက်ခြင်း။

## ကိုးကား
ရပ်ပြစ်ရှစ်ပါး

မဂ်ဖိုလ်ရအောင် တရားအားထုတ်ခွင့်မရခြင်းကြောင့် အပြစ်ဖြစ်သော အရပ်ဒေသများဖြစ်ကြသည့် 

*(၁၊၂၊၃) ဘုရားပွင့်နေဆဲအခါ ငရဲ ၊ တိရစ္ဆာန် ၊ပြိတ္တာ စသော အပါယ်အရပ် ( အသူရကာယ် ကို ပြိတ္တာမျိုး၌ယူ ) ၊ 

*(၄) ဘုရားရှင်ပွင့်ဆဲ ဘုရားရှင်ကိုမဖူးတွေ့နိုင် ၊ တရားမနာနိုင်ကြရှာသော ခန္ဓာကိုယ်သာရှိ၍ စိတ်ဝိဉာဏ်မရှိသော အသညသတ်ဗြဟ္မာများနှင့် စိတ်ဝိဉာဏ်သာရှိပြီး ခန္ဓာကိုယ်မရှိသော အရူပဗြဟ္မာများဖြစ်ကြသည့် ဒီဃာယုနတ်တို့အရပ် ၊ 

*(၅) အစွန်အဖျား တောတောင်အကြား လူရိုင်းများနေသည့် ပစ္စန္တရာဇ်အရပ် ၊ 

*(၆) ဘုရားပွင့်ဆဲအခါ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိရှိနေခြင်း ၊ 

*(၇) ဘုရားပွင့်ဆဲအခါ တရားနားလည်လောက်သော ဉာဏ်မရှိသူ ၊

*(၈) တတ်သိနားလည်လောက်သော ဉာဏ်ရှိသော်ငြားလည်း ဘုရားမပွင့်သောအခါလူ ဖြစ်ရခြင်း
အထက်ပါ အချက် (၈)ချက် ကို ရပ်ပြစ်ရှစ်ပါးဟု ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
ဘုရားပွင့်၍ သာသနာတွင်းကာလ ဗုဒ္ဓဘာသာ ခံယူထားသော်လည်း အလှူဒါန မပြုသူ သီလမစောင့်သူ ဘာဝနာတရားမပွားများသူများလဲပါ ပါသည်

## ကိုးကား
နာဂျစ် ရာဇက်

ဒါတို ဆရီ ဟာဂျီ မိုဟာမက် နာဂျစ် ဘင် ထွန်း ဟာဂျီ အဘဒူ ရာဇက် (Dato' Sri Haji Mohd Najib bin Tun Haji Abdul Razak) (၁၉၅၃ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၃ မွေးဖွား) သည် မလေးရှားနိုင်ငံ ၏ ၆ ယောက်မြောက်ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၈ခုနှစ်ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၀၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၇ ရက်မှစ၍ ဒုတိယ ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ထွန်း အဘဒူလာ အာမက် ဘာဒါဝီ၏ နေရာတွင် ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် ဆက်ခံခဲ့သည်။ နာဂျစ်သည် မလေး အမျိုးသား တပ်ပေါင်းစု အဖွဲ့ (United Malays National Organisation) ပါတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သည်။ သူသည် မလေးရှားနိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြောက် ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်သော ထွန်း အဘဒူ ရာဇက်၏ သားဖြစ်ပြီး မလေးရှားနိုင်ငံ၏ တတိယမြောက် ဝန်ကြီးချုပ် ထွန်း ဟူစိန် အွန်း ၏ တူ တော်စပ်သည်။

## ကိုးကား
လီရှန်လုံး

**လီရှန်လုံး** သည် (Chinese: 李显龙) စင်ကာပူနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးသမား တစ်ဦးဖြစ်ပြီး စင်္ကာပူနိုင်ငံ ၏ တတိယမြောက် ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ  ဖြစ်သည်။  

## ငယ်စဉ်ဘဝ နှင့် ပညာရေး 
စင်ကာပူနိုင်ငံ၏ ပထမဦးဆုံး ဝန်ကြီးချုပ် လီကွမ်းယု၏ သားအကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး ၁၉၅၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။ လီကွမ်ယု၏ ကိုယ်ရေးမှတ်တမ်းများအရ လီရှန်လုံးသည် ငယ်စဉ်ကတည်းက စင်ကာပူနိုင်ငံရေး အကြောင်းကို စိတ်ဝင်စားခဲ့ပြီး ၁၉၆၃ ခုနှစ်ကတည်းက ၎င်း၏ ဖခင်နှင့်အတူ ချီတက်အခမ်းအနားများသို့ မကြာခဏ လိုက်ပါခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ 

၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ကိန်းဘရစ်ချ် တက္ကသိုလ်မှ သင်္ချာဘာသာ အထူးပြုဖြင့် ပထမတန်း ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ နှင့် ကွန်ပျူတာ သိပ္ပံ ဒီပလိုမာ ကို  ရရှိခဲ့ပြီး ၁၉၈၀ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု ဟားဗတ် တက္ကသိုလ် ကနေဒီ အစိုးရဆိုင်ရာ ကျောင်းမှ ပြည်သူ့ရေးရာ စီမံခန့်ခွဲရေး မဟာဘွဲ့ ကို ရရှိခဲ့သည်။

## စစ်မှုထမ်းဘဝ 
၁၉၇၁ ခုနှစ် မှ ၁၉၈၄ ခုနှစ်အထိ စင်ကာပူ စစ်တပ်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ဗိုလ်မှူးချုပ် အဆင့်သို့ လျင်မြန်စွာ ရာထူးတိုးတက်ခဲ့သည်။ 

## နိုင်ငံရေးဘဝ 
၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် ပီအေပီ ပါတီမှ တဆင့် ဝင်ရောက် အရွေးခံခဲ့ပြီး ပထမဦးဆုံး လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးချုပ် ဂိုချုပ်တောင်၏ အစိုးရ အဖွဲ့တွင် လီရှန်လုံးသည် ဒုတိယ ဝန်ကြီးချုပ်၊ စက်မှုနှင့် ကုန်သွယ်ရေး ဝန်ကြီး၊ ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီး များအဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် လီရှန်လုံးသည် ဝန်ကြီးချုပ် ဂိုချောက်ထောင် ရာထူးသက်တမ်း ကုန်ဆုံးပြီး ပီအေပီ နိုင်ငံရေးပါတီ ကို ဦးဆောင်ကာ အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး  နိုင်ငံ၏ တတိယမြောက် ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ လီရှန်လုံးသည် ၂၀၀၆၊ ၂၀၁၁ နှင့် ၂၀၁၅ ခုနှစ်များတွင် ပီအေပီ ပါတီကို ရွေးကောက်ပွဲအသီးသီးတွင် အနိုင်ရရှိအောင် ဦးဆောင်မှု ပြုပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ယခုထမ်းဆောင်နေသော ရာထူးသက်တမ်းကို ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် စင်ကာပူနိုင်ငံ၏ ၁၃ ကြိမ်မြောက် လွှတ်တော်စတင်ခြင်းနှင့်အတူ စတင်ခဲ့သည်။ 

၂၀၂၄ ခုနှစ် ‌မေလ ၁၆ရက်နေ့ တွင် ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးမှ အနားယူကာ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်သူ လောရန့်စ်ဝေါင်  (Lawrence Wong) ကို ရာထူးလွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။  

## မိသားစု 
သူသည် စင်ကာပူနိုင်ငံ၏ ပထမဦးဆုံး ဝန်ကြီးချုပ် လီကွမ်းယု၏ သား အကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး သူ၏ ဇနီး မဒမ်ဟိုချင်းမှာ စင်ကာပူနိုင်ငံ၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ဆိုင်ရာ အဓိက အဖွဲ့ဖြစ်သော တီမားဆက် ဦးပိုင် အဖွဲ့၏ အမှုဆောင် အရာရှိချုပ် ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
၂၀၁၁ မြစ်သာမြစ်ရေကြီးမှု

ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်မှ မြန်မာနိုင်ငံ ကုန်းတွင်းပိုင်းသို့ ဝင်ရောက်လာသော မုန်တိုင်းငယ်၏ အရှိန်ကြောင့် မြစ်သာမြစ် ရေကြီးခဲ့ကာ ကလေးမြို့၊ ဂန့်ဂေါမြို့တွင် ရေလျှံမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး၊ မြန်မာ-အိန္ဒိယ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်း ဆက်သွယ်ရေး ပြတ်တောက်ခဲ့သည်။ 

## ကလေးမြို့တွင်သက်ရောက်မှု 
ချင်းတောင်တန်းမှ မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းသော မြစ်သာမြစ်၏ ရေကြီးရေလျှံမှုများကြောင့် ကလေးမြို့ နှင့် ဂန့်ဂေါမြို့များတွင် ရေကြီးခဲ့ကာ မန္တလေး-မုံရွာ-ဂန့်ဂေါ-ကလေး ကားလမ်းတွင် မော်တော်ယာဉ်များ ပိတ်ဆို့နေပြီး၊ မိုးများသဖြင့် တံတားအချို့ ရေထဲမျောပါသွားသည်။ အချို့နေရာများတွင် လမ်းမပေါ်ရှိ ရေအနက်မှာ ခါးလောက်နဲ့ ရင်ခေါင်းခန့် အထိ ဖြစ်ကုန်သည်။ ကလေးမြို့မှ နှမ်းခါးကျေးရွာအထိသာ ကားများသွားနိုင်သည်။ ရေမျက်နီ အနီးရှိ မိုင်တိုင်အမှတ် ၁၁၂/၄ နှင့် ၁၁၂/၅ ကြားတွင်ရှိသော တံတားမှာ ရေထဲမျောပါသွားသည်။ ဂန့်ဂေါမြို့တွင်လည်း ရေကြီးခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာလ (၂၀)ရက်နေ့ ညပိုင်းမှစပြီး မြစ်သာမြစ်ရေ တိုးလာမှုကြောင့် (၂၁) ရက်နေ့တွင် မြန်မာ-အိန္ဒိယ ချစ်ကြည်ရေးလမ်းမပေါ် ရေလွှမ်းမိုးခံရကာ ကလေးမြို့မှ တမူး နှင့် ကလေးဝမြို့တို့သို့ ကားလမ်းအဆက်အသွယ်ပြတ်တောက်ခဲ့သည်။

## မိုးရေချိန် 
ချင်းတွင်းမြစ်တွင်မူ ရေကြီးခြင်း မရှိပဲ ပုံမှန်သာရှိသော်လည်း ယခုရွာသွန်းသော မိုးကြောင့် ကလေးဝ-ကလေးမြို့ လမ်းတွင် မြေပြိုမှုများ ဖြစ်သောကြောင့် အသွားအလာ ပိတ်ဆို့ခဲ့ရသည်။ မိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒ ညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာန ၏ အောက်တိုဘာလ (၂၀) ရက်နေ့ တွင် ထုတ်ပြန်ချက်အရ မှတ်သားဖွယ်ရာ မိုးရေချိန်များမှာ ဆောမြို့တွင်(၆.၈၅)လက်မ၊ မုံရွာမြို့တွင် (၅.၄၇)လက်မ၊ ကလေးဝမြို့တွင် (၄.၈၄)လက်မ၊ မင်းတပ်မြို့တွင် (၄.၇၆)လက်မ၊ ပလက်ဝမြို့တွင် (၄.၄၅)လက်မ တို့ ဖြစ်ပြီး၊ ချင်းတွင်းမြစ်ရေသည် အောက်တိုဘာလ (၂၀) ရက်နေ့ နေ့လယ် (၁၂:၃၀) တိုင်းထွာချက်အရ မုံရွာမြို့တွင် (၈၀၉)စင်တီမီတာ သို့ ရောက်ရှိနေပြီး အဆိုပါနေ့မှ နောက်(၄၈)နာရီအတွင်း မုံရွာမြို့၏ စိုးရိမ်ရေ အမှတ် (၁၀၀၀) စင်တီမီတာသို့ရောက်ရှိ နိုင်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသည်။

## ဂန့်ဂေါမြို့တွင် သက်ရောက်မှု 
ဂန့်ဂေါမြို့ ရေကြီးမှုကြောင့် အရှေ့ဂန့်ဂေါ နှင့် အနောက်ဂန့်ဂေါ ကို ဆက်သွယ်ထားသော ကြိုးတံတားသည် ပေ(၁၅၀)ခန့် ရေထဲမျောပါသွားခဲ့သည်။ ဂန့်ဂေါမြို့ပေါ်ရှိ မြို့မရပ်ကွက်၊ စည်ပင်ရပ်ကွက် နှင့် မြောက်ကုန်းရပ်ကွက်တို့တွင် ရေဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ရေကြီးမှုကြောင့် မြို့မရပ်ကွက်မှ အိမ်ထောင်စု (၁၅) စု၊ စည်ပင်ရပ်ကွက်မှ အိမ်ထောင်စု (၃၅) စု နှင့် မြောက်ကုန်းရပ်ကွက်မှ အိမ်ထောင်စု (၂၀) စုတို့ ရေလွတ် ရာ နေရာများသို့ ပြောင်းရွှေ့ပြီး ကယ်ဆယ်ရေး လုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြရသည်။ 

## ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် 
*၂၀၁၁ ပခုက္ကူရေကြီးမှု
*၂၀၁၁ ကျောက်ဆည်ရေကြီးမှု
*၂၀၁၁ ပုဂံညောင်ဦးမိုးကြီးမှု
*၂၀၁၁ မုံရွာရေကြီးမှု
*၂၀၁၁ မြစ်သာမြစ်ရေကြီးမှု
*၂၀၁၁ ဆင်ဖြူကျွန်းရေကြီးမှု
*ဆုံးရှုံးမှုအများဆုံးမြန်မာ့သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များ

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော ရေကြီးမှုများ
မာမိုဟမ် ဆင်း

မာမိုဟမ် ဆင်း (Manmohan Singh) (၁၉၃၂ စက်တင်ဘာ ၂၆ မွေး) သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ၁၃ ယောက်မြောက်နှင့်ဝန်ကြီးချုပ်​ဟောင်းဖြစ်သည်။ သူသည် ငါးနှစ်သက်တမ်း ပြည့်ပြီးနောက် ဒုတိယအကြိမ် ထပ်မံ အရွေးချယ်ခံရသူများတွင် ဂျဝါဟာလာ နေရူး ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် ဖြစ်သည်။ ဆစ်ခ် ဘာသာဝင်ဖြစ်ပြီး ဟိန္ဒူဘာသာဝင် မဟုတ်သူများတွင် ပထမဆုံး ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်သူ ဖြစ်သည်။ ဆင်းသည် အိန္ဒိယ အမျိုးသား ကွန်ဂရက်ပါတီမှ ၇ ယောက်မြောက် ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်သည်။ သူသည် အထက်လွှတ်တော် အမတ်အဖြစ် ၄ ကြိမ် အရွေးချယ် ခံခဲ့ရပြီး အာသံပြည်နယ်၏ ကိုယ်စားပြု အမတ် ဖြစ်သည်။

ဒေါက်တာမန်မိုဟန်ဆင်းကို ၁၉၃၂ ခုနှစ်၊ စက်တင် ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ပန်ဂျပ်ပြည်နယ်အနောက်ပိုင်း (ယခု ပါကစ္စတန်)၊ ဂါးမြို့လေးတွင် သာမန်မိသားစုတစ်စုမှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ အင်္ဂလန်၊ ကင်းဘရစ်ချ်တက္ကသိုလ်နှင့် ပန်ဂျပ်တက္ကသိုလ်တို့မှ စီးပွားရေးဘွဲ့များရရှိခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှ နှစ်ပေါင်း ၃၀ လုံးလုံး အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးလောကတွင် အရေးပါ အရာရောက်သည့်သူတစ်ဦးအနေဖြင့် ရပ်တည်သွားခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များတွင် ဆင်းသည် အိန္ဒိယ Reserve ဘဏ်တွင် ထိပ်တန်း ခေါင်းဆောင်တစ်ယောက်အနေဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ကွန်ဂရက်ပါတီ အစိုးရဦးဆောင်သည့် နာရာဆင်ဟာရောင်း လက်ထက်တွင် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၆ ခုနှစ် သူဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ်တာဝန်ယူချိန်အထိ ထိုတာဝန်ကိုယူခဲ့သည်။

သူတာဝန်သစ်ကိုစတင်ထမ်းဆောင်ချိန်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဘဏ္ဍာရေးအခြေအနေသည် အကျပ်အတည်းနှင့် ရင်ဆိုင်နေရချိန်ဟုဆိုနိုင်သည်။ သို့သော် ဆင်း၏သက်တမ်းတစ်လျှောက်တွင် နိုင်ငံ၏စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများကို အတော်လေးပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံအတွင်း နိုင်ငံခြား ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို ပထမဦးဆုံး လမ်းဖွင့်ပေးလိုက်သည်။ အတိတ်ကာလက အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် စီးပွားရေးနှင့်ပတ်သက်ပြီး ပိတ်ထားသမျှ ကို သူကဖွင့်ပေးလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဗြိတိသျှ အစိုးရလက်ထက်ကတည်းက လက်ခံကျင့်သုံးလာကြသည့် သွင်းကုန်ထုတ်ကုန် လိုင်စင်စနစ်များကို ပယ်ဖျက်လိုက်ပြီး၊ အများပိုင်စီးပွားရေးစနစ်ဖြင့် လွတ်လပ်စွာလုပ်ပိုင်ခွင့်များကို ခွင့်ပြုလိုက်သည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်နှောင်းပိုင်းတွင် ဆင်း၏ စွမ်းဆောင်ချက်ဖြင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် စီးပွားရေးပြန်လည်ဦးမော့လာနိုင်ခဲ့သည်။ 

အိန္ဒိယနိုင်ငံခေါင်းဆောင်ပိုင်းတွင် အပုပ်နဲ့လှိုင်ခဲ့သမျှ ဆင်းလက်ထက်တွင် အိန္ဒိယအစိုးရသည် သန့်ရှင်းသောအစိုးရအဖြစ် ထူးခြားစွာ ရပ်တည်နိုင်ခဲ့ခြင်းကလည်း ဆင်း၏ကောင်း သတင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယပါလီမန်က ချီးမြှင့်သည့်ထူးချွန်ဆုကို ဆင်းက ရရှိသွားခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် မေလတွင် ဆင်းသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ကြေညာခြင်းခံရသည်။ နိုင်ငံအတွင်းရှိ ပါတီပေါင်းစုံ ကလည်း ဆင်းကို ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ထောက်ခံခြင်းပြုခဲ့ကြသည်။ 

ဆင်းသည် ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သမီးသုံးယောက် ထွန်းကားခဲ့သည်။ အစိုးရပိုင်းတွင် အမြင့်ဆုံးရာထူး ယူထားသူဖြစ်သကဲ့သို့ စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်များတွင် ဂုဏ်ထူးဆောင်ပါမောက္ခလည်းဖြစ်ခဲ့သည်။ သူသည် စာရေးဆရာ တစ်ယောက်လည်းဖြစ်သည်။ ဆစ်ခ်ဘာသာ ယုံကြည်ကိုးကွယ်သူဖြစ်ပြီး၊ ဆစ်ခ်လူမျိုးများထဲမှ အိန္ဒိယနိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်ဘဝကို ပထမဦးဆုံးခံယူခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
သက်ဆင် ရှင်နာဝပ်

**သက်ဆင် ရှင်နာဝပ်** (; ) (၁၉၄၉ ဇူလိုင် ၂၆ ဖွား) သည် ထိုင်းနိုင်ငံမှ စီးပွားရေးသမားနှင့် နိုင်ငံရေးသမား တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် ၂၀၀၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၆ ခုနှစ် အထိ တာဝန်ယူခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၀၆ ခုနှစ် စစ်တပ် အာဏာသိမ်းမှုတွင် ဖယ်ရှားခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ လက်ရှိ ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ် ယင်လပ် ရှင်နာဝပ် ၏ အစ်ကို ဖြစ်သည်။

သက်ဆင်သည် ထိုင်းနိုင်ငံမှ အအောင်မြင်ဆုံး မိုဘိုင်းဖုန်း ဆက်သွယ်ရေး ကုမ္ပဏီ အက်ဒ်ဗန့်စ် အင်ဖို ဆားဗစ် (Advanced Info Service) ကို တည်ထောင်ပြီးနောက်တွင် ဘီလီယံနာ သူဌေးတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သက်ဆင်သည် ၁၉၉၄တွင် ဖာလန် ဒါမ ပါတီ (Phalang Dharma Party) မှတဆင့် နိုင်ငံရေး လောကသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် အခြား အမတ်များနှင့် အတူ ပါတီမှာ ထွက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းရတ်ထိုင်း ပါတီကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ် သမိုင်းဝင် ရွေးကောက်ပွဲတွင် အောင်ပွဲရပြီးနောက် သူသည် ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် သက်တမ်းပြည့် တာဝန်ထမ်းဆောင် ခဲ့ရသော ပထမဆုံး ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်သည်။ သက်ဆင်သည် ကျေးလက်ဒေသ ဆင်းရဲမွဲတေမှုများကို လျော့ချရန် ပေါ်လစီများစွာကို ထုတ်ဖော်ခဲ့ပြီး ၄ နှစ်အတွင်း ဆင်းရဲမွဲတေမှုကို တစ်ဝက်မျှ လျှော့ချနိုင်ခဲ့သဖြင့် အလွန် လူကြိုက်များခဲ့သည်။ သူသည် ဘတ် ၃၀ အစီအစဉ်ဟု လူသိများသော နိုင်ငံအတွင်း ပထမဆုံး အားလုံးနှင့် သက်ဆိုင်သော ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှု အစီအစဉ်ကို စတင်ခဲ့ပြီး လူကြိုက်များသော မူးယစ်ဆေးဝါး နှိမ်နင်းမှုများကိုလည်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သက်ဆင်သည် အခြေခံ အဆောက်အအုံ အများအပြားတွင် ရင်းနီးမြှုပ်နှံမှု ပြုခဲ့ပြီး လမ်းများ ဖောက်လုပ်ခြင်း၊ မြို့တွင်း ရထားများ ပြေးဆွဲခြင်း နှင့် သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ လေယာဉ်ကွင်း တည်ဆောက်ခြင်း တို့ ပါဝင်သည်။ ထိုသို့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ပြုခဲ့သော်လည်း အများပြည်သူဆိုင်ရာ ချေးငွေမှာ ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ဂျီဒီပီ၏ ၅၇ ရာခိုင်နှုန်းမှာ ၂၀၀၆ စက်တင်ဘာတွင် ၄၁ ရာခိုင်နှုန်း အထိ လျော့ကျလာခဲ့သည်။ ခြစားမှုများလည်း လျော့ကျလာခဲ့ပြီး နိုင်ငံတကာ ပွင့်လင်းမြင်သာမှု အဖွဲ့၏ ခြစားမှု လျော့ကျခြင်း ညွှန်းကိန်းတွင် ၂၀၀၁ မှ ၂၀၀၅ ခုနှစ်အတွင်း ၃.၂ မှ ၃.၈ အထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ထိုင်းရတ်ထိုင်း ပါတီမှ သမိုင်းတွင် မဲအများအဖြစ် မကြုံစဖူး ထူးခြားစွာ တပြည်လုံး အတိုင်းအတာဖြင့် အနိုင်ရခဲ့သည်။
စတီဖင် ဟာပါး

စတီဖင် ဂျိုးဆက် ဟာပါး (Stephen Joseph Harper) (၁၉၅၉၊ ဧပြီလ ၃၀ ရက်ဖွား) သည် ကနေဒါနိုင်ငံ၏ ၂၂ ယောက်မြောက်နှင့် လက်ရှိ ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်ပြီး ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီ၏ ခေါင်းဆောင်လည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၆ခုနှစ် ဖက်ဒရယ် ရွေးကောက်ပွဲ အပြီးတွင် သူ၏ ပါတီမှ လူနည်းစု အစိုးရကို ဖွဲ့စည်းသော အခါတွင် ဟာပါးသည် ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူသည် ပရိုဂရက်ဆစ် ကွန်ဆာဗေးတစ် နှင့် ကနေဒါ မဟာမိတ် ပါတီတို့ ပေါင်းစပ်၍ အသစ်ပြန်လည် ဖွဲ့စည်းထားသော ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီမှ ပထမဆုံး ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်သည်။

ဟာပါးသည် ၂၀၀၂ ခုနှစ်မှစ၍ အယ်လ်ဘာတာပြည်နယ် ကယ်လ်ဂရီ အနောက်တောင်ပိုင်းမှ ပါလီမန် အမတ် အဖြစ် အရွေးခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၉၃ မှ ၁၉၉၇ အထိ သူသည် ကယ်လ်ဂရီ အနောက်ပိုင်းမှ အမတ် အဖြစ် အရွေးခံခဲ့ရသည်။ သူသည် ပြန်လည် ပြုပြင်ရေး ပါတီကို ထူထောင်သူ တစ်ဦးဖြစ်သော်လည်း ထိုပါတီဖြင့် ဝင်ရောက် အရွေးမခံခဲ့ပေ။ ထို့နောက်တွင် အမျိုးသား နိုင်ငံသား ညွန့်ပေါင်းပါတီကို ခေတ္တမျှ ဝင်ရောက်ပြီးနောက် ပြန်ထွက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ကနေဒါ မဟာမိတ် ပါတီတွင် စတော့ခ်ဝဲလ် ဒေး ၏ နေရာတွင် ခေါင်းဆောင် အဖြစ် ဆက်ခံခဲ့ပြီးနောက် ပါလီမန်သို့ အတိုက်အခံ ခေါင်းဆောင် အဖြစ် ပြန်လည် ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် သူသည် ပရိုဂရက်ဆစ် ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီ၏ ခေါင်းဆောင် ပီတာ မက်ကေးနှင့် သဘောတူညီချက် ရရှိခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ ပါတီနှစ်ခုအား ကနေဒါ ကွန်ဆာဗေးတစ် ပါတီ အဖြစ် ပေါင်းစပ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၀၄ မတ်လတွင် ပါတီ၏ ခေါင်းဆောင် အဖြစ် အရွေးခံခဲ့ရသည်။

၂၀၀၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ဖက်ဒရယ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဟာပါး၏ ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီသည် လူနည်းစု မဲ အများဆုံး ရရှိခဲ့သည်။ မဲအရေအတွက် အနည်းငယ်မျှ မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး ကနေဒါ နိုင်ငံ အောက်လွှတ်တော် ၃၀၈ နေရာတွင် ၁၄၃ နေရာ ရရှိခဲ့သည်။ ကနေဒါနိုင်ငံ၏ အကြိမ် ၄၀ မြောက် ပါလီမန်ကို ၂၀၁၁ မတ်လတွင် ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။

၂၀၁၁ မေလ ၂ ရက်တွင် ဟာပါး၏ ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီအား ကနေဒါနိုင်ငံသားများက လူများစု အစိုးရအဖြစ် မဲပေးခဲ့ပြီးနောက် ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ကဏ္ဍ:ကနေဒါ ဘောဂဗေဒပညာရှင်များ
ကဏ္ဍ:ကနေဒါ ဂီတပညာရှင်များ
ကဏ္ဍ:ကနေဒါနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ
ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား နိုင်ငံရေးအဖွဲ့ချုပ်

**ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား နိုင်ငံရေးအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ** (အင်္ဂလိပ်: Union of Myanmar Federation of National Politics) သည် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် စတင်ပေါ်ပေါက်လာသော ပဲခူတိုင်းဒေသကြီး အခြေစိုက် နိုင်ငံရေးပါတီ ဖြစ်သည်။ ပါတီဥက္ကဋ္ဌမှာ ဦးအေးလွင် ဖြစ်သည်။ 

## နောက်ခံသမိုင်း 
ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးအေးလွင်ပါ (၂၈) ဦးဖြင့် ခေါင်းဆောင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ညီဖြစ်သူ ဦးရဲထွန်း ခေါင်းဆောင်သော ၈၈ မျိုးဆက် ကျောင်းသားလူငယ်များ (ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ) နှင့်အတူ (၂၂-၃-၂၀၁၀) နေ့တွင် တစ်ရက်တည်း မှတ်ပုံတင်ခွင့်လျှောက်ထားခဲ့ရာ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှ (၂၂.၄.၂၀၁၀) နေ့တွင် ပါတီတည်ထောင်ခွင့် ပြုခဲ့သည်။ ယခင်ပါတီဌာနချုပ် ရုံးစိုက်ရာနေရာမှာ  ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ တိုက် (အက်ဖ်) အခန်း (၃၀၁)၊ ပုလဲကွန်ဒိုမီနီယံ။ ကမ္ဘာအေးဘုရားလမ်း ဖြစ်သည်။ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားနိုင်ငံရေးအဖွဲ့ချုပ်တွင် ပါတီဝင် (၁) သိန်းခွဲကျော် ရှိကြောင်း ဦးအေးလွင်မှ ပြောကြားထားသည်။ 

## ပါတီမှတ်ပုံတင်ခြင်း 
အသစ်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည့် ဥပဒေအရ ပြန်လည်မှတ်ပုံတင်ကြရန် စကစ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ကြေညာခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းနည်းဥပဒေအရ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သို့ မှတ်ပုံတင်ခဲ့ရာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် မှတ်ပုံတင်အမှတ် (၄၅) ဖြင့် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပြည်မြို့၊ ဆံတော်ရပ်ကွက်၊ စကားတောင်ရပ်၊ ပုထိုးကြီးလမ်း၊ အမှတ် (၄၅) တွင် ပါတီရုံးချုပ် ဖွင့်လှစ်ထားသည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တည်ဆဲ နိုင်ငံရေးပါတီများ
၈၈ မျိုးဆက် ကျောင်းသားလူငယ်များ (ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ)

**၈၈ မျိုးဆက်ကျောင်းသားလူငယ်များ (ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ) ပါတီ** (အင်္ဂလိပ်: 88 Generation student Youths (Union of Myanmar) Party) သည် ၂၀၁၀ ခုနှစ်က ပေါ်ပေါက်လာသော ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအခြေစိုက် နိုင်ငံရေးပါတီ ဖြစ်သည်။​ ပါတီဥက္ကဋ္ဌမှာ ဦးရဲထွန်း ဖြစ်သည်။ ပါတီဒုတိယဥက္ကဋ္ဌမှာ ဦးသန်းဦး ဖြစ်ပြီး ပါတီအထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဦးလေးစိုး ဖြစ်သည်။ 

## နောက်ခံသမိုင်း 
၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲအတွက် (၈-၃-၂၀၁၀)နေ့တွင် နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ကို အစိုးရမှ ထုတ်ပြန်ပြီးနောက် ပထမဆုံးဦးဦဖျားဖျား မှတ်ပုံတင်ခွင့် လျှောက်ထားခဲ့သောပါတီ ဖြစ်သည်။ ဥက္ကဋ္ဌမှာ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားနိုင်ငံရေးအဖွဲ့ချုပ် ပါတီခေါင်းဆောင် ဖြစ်သူ ဦးအေးလွင်၏ ညီ ဖြစ်သူ ဦးရဲထွန်းဖြစ်သည်။ ဦးရဲထွန်းပါ (၂၇) ဦးတို့ဖြင့် ဦးဆောင်ဖွဲ့စည်းထားသော ၈၈ မျိုးဆက် ကျောင်းသားလူငယ်များ (ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ) ပါတီသည် (၂၂.၃.၂၀၁၀) နေ့တွင် မှတ်ပုံတင်ခွင့် အဦးဆုံး စတင်လျှောက်ထားခဲ့ပြီး ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှ (၂၂.၄.၂၀၁၀) နေ့တွင် ပါတီ တည်ထောင်ခွင့် ခွင့်ပြုမိန့် စတင်ချပေးခဲ့သည်။ ပါတီအလံနှင့် ရုံးတံဆိပ်များသည် သမိုင်းဝင် ကျောင်းသားသမဂ္ဂအလံ၊ ခွပ်ဒေါင်းအလံ နှင့် သမိုင်းဝင် ဘီအိုင်အေ အမှတ်တံဆိပ် ဒေါင်းတံဆိပ်ပုံ များ ဖြစ်နေသည့်အတွက် ဒဂုန်တာရာ၊ လူထုစိန်ဝင်း၊ ဦးမိုးသူ စသော စာပေအနုပညာရှင် (၉၀)ကျော်တို့က ကန့်ကွက်သဖြင့် ပါတီအလံ အမှတ်တံဆိပ်ကို ပြင်ဆင်ပြောင်းလဲ ပေးခဲ့ရသည်။ 

## ပါတီမှတ်ပုံတင်ခြင်း 
နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက အသစ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၃၁) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံရေးပါတီများအနေဖြင့် အသစ်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည့် ဥပဒေအရ ပြန်လည်မှတ်ပုံတင်ကြရန် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ကြေညာခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းနည်းဥပဒေအရ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သို့ မှတ်ပုံတင်ခဲ့ရာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၉ နေ့တွင် မှတ်ပုံတင်အမှတ် (၄၄) ဖြင့် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။

## ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု 
### အမျိုးသားလွှတ်တော် 
### ပြည်သူ့လွှတ်တော် 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တည်ဆဲ နိုင်ငံရေးပါတီများ
နား

ear.]]

**နား** သည် လူ့ခန္ဓာကိုယ် အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်ပြီး ၎င်းမှတဆင့် အကြားစွမ်းရည် ရရှိသည်။ တချို့သတ္တဝါများ၊ ဥပမာ လူ နှင့် တိရစ္ဆာန် အများစု တွင် နားနှစ်ဖက် ရှိကြသည်။ သို့သော် တချို့ တိရစ္ဆာန်များ မှာမူ နားရှိသော်လည်း မကြားနိုင်ပေ။ ပင့်ကူ တွင်မူ နားကဲ့သို့ ကြားနိုင်သော အမွေးလေးများ ၎င်းတို့၏ ခြေထောက်တွင်ရှိသည်။

ပြင်ပနား သည် အသံကို လက်ခံ၍ **လေထု**ကို ဖြတ်သန်းခြင်းမှ **အရည်ထု** သို့ ဖြတ်သန်းခြင်း အသွင်ပြောင်း ပြီး အတွင်းနား ဆီသို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်။ ထို့နောက် တုန်ခါမှု များကို ဦးနှောက် ဆီသို့ နပ်ဗ်ကြောအစုအဝေး မှ တဆင့် ပို့ဆောင်သည်။

နား ၏ မြင်ရသော အစိတ်အပိုင်း (သို့) အစပိုင်း ကို ပင်နာ(pinna) ဟု ခေါ်သည်။

နားကို ကြားရန် အတွက် သာမက တခြားသော လုပ်ဆောင်ချက် များ အတွက်လည်း သုံးသည်။ ဥပမာ ဆင်များသည် ၎င်းတို့၏ ကြီးမားသော နားများကို ယပ်ခပ်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်ကို အေးစေရန် လုပ်ကြသည်။
နှာခေါင်း

များတွင် နှာမောင်းဟုခေါ်သော ရှည်လျားသည့်နှခေါင်းများ ရှိကြသည်။]]

**နှာခေါင်း** သည် ခန္ဓာကိုယ် ၏ အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်ပြီး အနံ့အာရုံ ကို ပေးသည်။ အသက်ရူရန်လည်း အထောက်အကူ ပြုသည်။ ထိုမှတဆင့် ဦးနှောက် သို့ အချက်အလက်များ ပေးပို့နိုင်သည်။ အနံ့ခံ အစိတ်အပိုင်းနှင့် ၎င်းကို ဆက်သွယ်ထားသော အာရုံကြော အစုအဝေး များ ပါဝင်သည်။ လူတွင် နှာခေါင်းသည် မျက်နှာ၏ အရှေ့ဘက်တွင် ရှိသည်။ သတ္တဝါ အမျိုးအစားကို လိုက်၍ အနံ့ခံစွမ်းရည် ကွာခြားသည်။ ဥပမာ ခွေးသည် လူတို့ထက် ပို၍ အနံ့ခံ ကောင်းသည်။ တချို့တွင်မှု အနံ့ခံရန်သာမက တခြားလုပ်ေဆာင်ချက်များလည်း လုပ်သည်။ ဥပမာ ဆင်တို့သည် နှာခေါင်းကို အရာဝတ္ထုများ ယူရန်ပါ အသုံးပြုသည်။
ဝ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ

**ဝ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ** (; အတိုကောက် **WDP**) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံရေးပါတီ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ရန်အတွက် ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဧပြီလ ၉ ရက်နေ့တွင် မှတ်ပုံတင်လျှောက်ထားခဲ့ပြီး ဧပြီ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ခွင့်ပြုချက်ရရှိခဲ့သည်။

## ပူးပေါင်းခြင်း 
ဝ အမျိုးသား စည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ၊ ဝ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ နှင့် ဝလစ်ဘရယ် ဒီမိုကရက်တစ်တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီတို့ ပူးပေါင်း၍  ဝ အမျိုးသားပါတီ အဖြစ် ပူးပေါင်း တည်ထောင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းများ
ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်

**ပအိုဝ်းအမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်** (၊ အတိုကောက် **PNO**) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ကြီးမြို့အခြေစိုက် ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသား ကိုယ်စားပြု နိုင်ငံရေးပါတီ တစ်ခုနှင့် အသွင်းပြောင် လက်နက်ကိုင် ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့အစည်း တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ 

ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း မြန်မာ့တပ်မတော်ကို ဆန့်ကျင်သည့် အခြားတိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများစွာ ရှိသော်လည်း PNO သည် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ကာလရှည် မဟာမိတ်အဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့သည်။

## ပြည်သူ့စစ်အဖြင့် လှုပ်ရှားမှုများ 
PNO ၏ ဒုတိယစစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ် ဦးဆောင်နေသူမှာ တစ်ချိန်က လွှတ်တော်အမတ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး မြန်မာ့ထိပ်တန်းသူဌေးစာရင်းဝင် ဦးနေဝင်းထွန်းဖြစ်သည်။ PNO သည် လက်နက်၊ လူသူနှင့် နည်းပညာများကို တိုးချဲ့မြှင့်တင်လျက်ရှိသည်။ စစ်ရေးအရင်းအမြစ်များ၏ ပြောကြားချက်အရ PNO တပ်သည် ၎င်းတို့၏ စစ်ရေးလေ့ကျင့်ခန်းများအတွက် ရုရှားကျွမ်းကျင်သူများကို အသုံးပြုကာ အထူးကွန်မန်ဒိုတပ်သားများပင် မွေးထုတ်နေသည်။

ဤအင်အားတိုးချဲ့မှုနှင့်အတူ ဒေသခံများသည် PNO ၏ ငွေကြေးကောက်ခံမှုအမျိုးမျိုးနှင့် ရွာအလိုက် စစ်မှုထမ်းတောင်းခံမှုများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရကြောင်း ပအိုဝ်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ (PHRG) က ထောက်ပြသည်။

နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက အသစ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၃၁)ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံရေးပါတီများအနေဖြင့် အသစ်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည့် ဥပဒေအရ ပြန်လည်မှတ်ပုံတင်ကြရန် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ကြေညာခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းနည်းဥပဒေအရ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သို့ မှတ်ပုံတင်ခဲ့ရာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မေ ၄ ရက်နေ့တွင် မှတ်ပုံတင်အမှတ် (၁၀) ဖြင့် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။

### ပါတီရုံးချုပ် 
ရှမ်းပြည်နယ်၊ တောင်ကြီးမြို့၊ ဈေးပိုင်းရပ်ကွက်၊ အနောက်မြို့ပတ်လမ်း၊ အမှတ်(၁၈) တွင် ပါတီရုံးချုပ်ဖွင့်လှစ်ထားသည်။ 

## ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု 
### ၂၀၁၀ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တည်ဆဲ နိုင်ငံရေးပါတီများ
ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (မြန်မာ)

**ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (မြန်မာ)** (Democratic Party (Myanmar)) သည် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ နိုင်ငံရေးပါတီ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ၏ နိုင်ငံရေး သဘောတရားမှာ လစ်ဘရယ်ဒီမိုကရေစီ ဖြစ်သည်။ဦး သုဝေ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်တာဝန်ယူပြီး ယခင် ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်းများ၏သမီးများ ဖြစ်ကြသော ဒေါ် သန်းသန်းနု (ဦးနု၏သမီး)၊ ဒေါ်ချိုချိုကျော်ငြိမ်း (ဦးကျော်ငြိမ်း၏ သမီး)၊ ဒေါ်နေရီဗဆွေ(ဦးဗဆွေ၏ သမီး) တို့အပါအဝင် စုစုပေါင်း (၂၁) ဦးဖြင့် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သူ ဦးသုဝေ   ၂၀၂၂ခုနှစ် မေလ ၁၈ရက်တွင် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ပါတီ၏ အတွင်းရေးမှူးချုပ်ဖြစ်သူ  ဒေါ်သန်းသန်းနု သည်   ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ( မြန်မာ) ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

အဆိုပါ ပါတီကို  ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲအတွက် (၃၀.၃.၂၀၁၀)နေ့တွင် မှတ်ပုံတင်ခွင့် လျှောက်ထားခဲ့ပြီး ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်မှ (၂၉.၄.၂၀၁၀) နေ့တွင် ပါတီ တည်ထောင်ခွင့် ခွင့်ပြုမိန့် ရရှိခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့၊ ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်၊ အမှတ် (၆)၊ (၇) ရပ်ကွက်၊ ကွက်သစ်လမ်း တွင် **ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ**ဌာနချုပ် တည်ရှိသည်။ 

ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (မြန်မာ) ကို (၂၀-၅-၂၀၁၀) နေ့မှစပြီး နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ခွင့်ကို တရားဝင်အတည်ပြုပေးခဲ့သည်။ ပါတီမှတ်ပုံတင်အမှတ်မှာ (၆) ဖြစ်သည်။ 

## ပယ်ဖျက်ခြင်း 
ဤပါတီကို ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၅ အရ သတ်မှတ်ကာလအတွင်း လျှောက်ထားခြင်းမရှိခဲ့သောကြောင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ် မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့မှစ၍ နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ထားခြင်းမှ  ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။

## ပါတီနာမည်ပြောင်းလဲခြင်း 
ယခင် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (မြန်မာ)အစား ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီဟု အမည်ပြောင်းလဲ၍ မှတ်ပုံတင်ခဲ့ကြောင်း ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီမှ ဒေါ်ချိုချိုကျော်ငြိမ်းက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းများ
ဝံသာနု NLD (ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ)

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းများ
ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီ

**ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီ** (; အတိုကောက် **SNDP**) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံရေးပါတီတစ်ခုဖြစ်ပြီး **ကျားဖြူပါတီ**ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။

## သမိုင်းကြောင်း
ပါတီကို ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် မှတ်ပုံတင်ခဲ့သည်။ ပါတီ၏ ဌာနချုပ်မှာ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး တောင်ဥက္ကလာပမြို့နယ်တွင် တည်ရှိပြီး ပါတီဥက္ကဋ္ဌမှာ ဦးစိုင်းအိုက်ပေါင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ရှမ်းပြည်နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ်နှင့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတို့မှ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲပြီးနောက် ပါတီဝင် ရှမ်းပြည်နယ် လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်နှစ်ဦးဖြစ်သော ဦးစိုင်းအိုက်ပေါင်းနှင့် ဦးစိုင်းနော်ခမ်းတို့ကို ရှမ်းပြည်နယ် တိုင်းရင်းသားရေးရာဝန်ကြီးများ အဖြစ် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။

၂၀၁၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာတွင် ပါတီဌာနချုပ်ကို တောင်ကြီးမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။

၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် မိုင်းပန်မြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် အမတ် တစ်နေရာတည်းသာ အနိုင်ရခဲ့သည်။

## ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်များ 
### အမျိုးသားလွှတ်တော်
### ပြည်သူ့လွှတ်တော်
## ပယ်ဖျက်ခြင်း 
ဤပါတီကို ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၅ အရ သတ်မှတ်ကာလအတွင်း လျှောက်ထားခြင်းမရှိခဲ့သောကြောင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ် မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့မှစ၍ နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ထားခြင်းမှ  ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။

## ပါတီနာမည်ပြောင်းခြင်း 
မူလ "ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ" (SNDP) ကို "ရှမ်းနှင့် တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ" အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲကာ နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ခဲ့သည်။ ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးစိုင်းအိုက်ပေါင်းက ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရွေးကောက်ပွဲဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရန်နှင့် ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများအပြင် အခြားတိုင်းရင်းသားများအတွက်ပါ ရည်ညွှန်းသည့် ပါတီဖြစ်စေရန် ရည်ရွယ်၍ အမည်ပြောင်းလဲခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

## အခြားကြည့်ရန် 
*ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းများ
ခမီ အမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ

**ခမီအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ** (အင်္ဂလိပ်: Kha Mee National Development Party) သည် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် စတင်ပေါ်ပေါက်လာသော ရခိုင်ပြည်နယ်အခြေစိုက် နိုင်ငံရေးပါတီတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပါတီဥက္ကဋ္ဌမှာ ဦးစိန်လှကျော် ဖြစ်သည်။

## ပါတီမူဝါဒ 
ခမီကဲ့သို့ လူနည်းစု တိုင်းရင်သားများ၏ အခွင့်အရေး ပိုမိုရရှိရေး။ ခမီတိုင်းရင်းသားများ၏ လူနေမူဘဝ ပိုမိုမြှင့်တင်တိုးတက်ရေး။

ရခိုင်ပြည်နယ်၊ စစ်တွေမြို့၊ အကွက် (၁)၊ ဆင်ကူးလမ်း၊ အမှတ် (၁၁၄)တွင် ပါတီရုံးချုပ် ဖွင့်လှစ်ထားသည်။ 

## ရွေးကောက်ပွဲဝင်ပြိုင်မှု 
### ၂၀၁၅ 
ခမီအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၂) နေရာနှင့် ရခိုင်ပြည်နယ်လွှတ်တော် (၃) နေရာတွင် ဝင်ပြိုင်ခဲ့သည်။​ နေရာရရှိမှု မရှိခဲ့ပေ။ 

### ၂၀၂၀ 
ခမီအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီသည် ၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း မြို့နယ် သုံးမြို့နယ်၌ အမျိုးသားလွှတ်တော် ၁ နေရာ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ၁ နေရာနှင့် ပြည်နယ်လွှတ်တော် (အမှတ် ၁) ၁ နေရာ စုစုပေါင်း သုံးနေရာ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သော ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများမှာ မြောက်ဦးမြို့နယ် အမျိုးသားလွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ်အတွက် ဦးဖြူထွန်း၊ ကျောက်တော်မြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ်အတွက် ဦးထွန်းလှကျော် နှင့် ဘူးသီးတောင်မြို့နယ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ် အမှတ်(၁)အတွက် ဦးကံစိန် တို့ ဖြစ်ကြပါသည်။ အနိုင်မရခဲ့ပေ။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တည်ဆဲ နိုင်ငံရေးပါတီများ
ပြည်ထောင်စု ကရင်အမျိုးသားများ အဖွဲ့ချုပ်

* မှတ်ချက်။ ။ ယခင် ရှိရင်းစွဲပါတီဟောင်းကို ဆက်လက်မှတ်ပုံတင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ 

## ပယ်ဖျက်ခြင်း 
**ပြည်ထောင်စုကရင်အမျိုးသားများအဖွဲ့ချုပ်** ကို ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ပုဒ်မ ၁၂ (က) အရ မဲဆန္ဒနယ်သုံးနယ်တွင် မယှဉ်ပြိုင်နိုင်ခဲ့သောကြောင့် ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းများ
ဝ အမျိုးသား စည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ

**ဝ အမျိုးသား စည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ** () သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဖျက်သိမ်းလိုက်သော နိုင်ငံရေး ပါတီဟောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပါတီကို ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် မေလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကောမရှင်တွင် မှတ်ပုံတင်ခွင့်ရခဲ့သည်။

ဝ အမျိုးသား စည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ၊ ဝ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ နှင့် ဝလစ်ဘရယ် ဒီမိုကရက်တစ်တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီတို့ ပူးပေါင်း၍  ဝ အမျိုးသားပါတီ အဖြစ် ပူးပေါင်း တည်ထောင်ခဲ့သည့်အတွက်   ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီ ၂ ရက်နေ့တွင်ပါတီအဖြစ်မှ ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းများ
ရခိုင်ပြည်နယ်အမျိုးသားအင်အားစုပါတီ

**ရခိုင်ပြည်နယ် အမျိုးသားအင်အားစုပါတီ** (, အတိုကောက် RSNUP) သည် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ထားသော နိုင်ငံရေးပါတီ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ပါတီဥက္ကဋ္ဌသည် ဦးအေးကြိုင် ဖြစ်သည်။ 

## သမိုင်းကြောင်း 
၂၀၁၀ ခုနှစ် မေလတွင် ပါတီကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ရခိုင်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ် ခြောက်ခုမှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ 

ရခိုင်ပြည်နယ်၊ သံတွဲမြို့နယ်၊ (၈)ရပ်ကွက်၊ (၅)လမ်း၊ အမှတ် (၂၅၄) တွင် ပါတီရုံးချုပ် ဖွင့်လှစ်ထားသည်။ 

## ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှုများ 
### ၂၀၂၀ 
ရခိုင်ပြည်နယ်အမျိုးသားအင်အားစုပါတီသည် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၂) နေရာ၊ အမျိုးသားလွှတ်တော် (၁) နေရာ၊ ပြည်နယ်လွှတ်တော် (၃) နေရာတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တည်ဆဲ နိုင်ငံရေးပါတီများ
ကယန်း အမျိုးသားပါတီ

**ကယန်းအမျိုးသားပါတီ** (၊ အတိုကောက် **KNP**) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ နိုင်ငံရေးပါတီ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်ထံတွင် ပါတီတည်ထောင်ရန် လျှောက်ထားခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ် မေလ ၄ ရက်နေ့တွင် တည်ထောင်ခွင့်ရရှိခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ် မေလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ပါတီမှတ်ပုံတင်ခဲ့သည်။

## ပယ်ဖျက်ခြင်း 
ဤပါတီကို ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၅ အရ သတ်မှတ်ကာလအတွင်း လျှောက်ထားခြင်းမရှိခဲ့သောကြောင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ် မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့မှစ၍ နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ထားခြင်းမှ  ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းများ
ကော့ဆက်လူမျိုး

ကော့ဆက်လူမျိုး၊ကော့ဆက်တို၏သည် ရုရှားနိုင်ငံ တိုင်း
ရင်းသားတစ်မျိုးဖြစ်၍ ရုရှားဇာဘုရင်များရှိစဉ်က အလွန်
ရဲရင့်သော မြင်းစီးစစ်သားများအဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည်။
ကော့ဆက် ဟူသော စကားမှာ တူရကီဘာသာမှဆင်း
သက်လာ၍ လွတ်လပ်စွာ လှည့်လည်သူ သို့မဟုတ် စွန့်စားသွားလာသူ ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်၊ သူတို၏ ဘိုးဘေးတို့မှာ ၁၆ ရာစုနှစ်အတွင်းက ဥရောပတိုက်အရှေ့တောင်ပိုင်းရှိ
စတက်လွင်ပြင်များတွင် နေထိုင်ကြသည့် ရုရှား၊ ပိုး၊ တာတာ
လူမျိုးများတွင် ပါဝင်ကြ၏၊ သူတို၏သည် ကော့ဆက်ဟူ
သောအမည်နှင့် လိုက်လျောညီစွာ တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့
လှည့်လည်နေထိုင်ကြ၏၊ အနီးအပါးနိုင်ငံများကိုလည်း
မကြာခဏ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ကြသည်၊
ယင်းတို၏အခြေမတည်နေထိုင်ခဲ့ကြရာမှ နောက်ဆုံးရုရှားနိုင်ငံ
အတွင်းသို၏ သိမ်းသွင်းခြင်း ခံရသောအခါ။ ဇာဘုရင်၏
စစ်တပ်တွင်ဝင်ရောက်အမှုထမ်းကြသည်၊ သူတို့သည် စစ်မှု
ထမ်းသော လူမျိုးစုတစ်စုအနေဖြင့် အခွန်တော် လွတ်ငြိမ်း
ချမ်းသာခွင့်။ မိမိတို့ လူမျိုးချင်း အုပ်ချုပ်ခွင့်စသော အခွင့်
အရေးများကို ရကြသည်၊ မျိုးရိုးအလိုက် မြင်းစီးကျင်လည်၍
မြင်းပေါ်မှပင် ဓားခုတ်။ သေနတ်ပစ် ကျွမ်းကျင်ကြသည်၊
ကော့ဆက်မြင်းတပ်များသည် တိုက်ခိုက်ရေး ကျွမ်းကျင်
သလောက်ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်ကြသည်၊ဇာဘုရင်များ
လက်ထက်က ဆူပူသောင်းကျန်းသူများကို နှိမ်နင်းရာ၌
ကော့ဆက် စစ်သားများကို အသုံးပြုလေ့ရှိသည်၊ လူအုပ်
ထဲသို့  မြင်းကိုဒလကြမ်းစီးလျက် ဓားလွတ်များဖြင့် ရက်စက်
စွာခုတ်သတ်ခြင်း။ သေနတ်များ ပစ်ဖောက်ကာ နှိမ်နင်းခြင်း
ပြုလေ့ရှိသောကြောင့် ကော့ဆက် မြင်းသည်တော်များ လာ
ပြီဆိုရုံမျှဖြင့် လူများဝေးရာသို့ ရှောင်ပြေးလေ့ရှိကြသည်၊
ရုရှားတော်လှန်ရေးအတွင်းက ကော့ဆက်တို့သည် နှစ်ဖက်
လုံးမှပါဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ ကြသည်၊ ဗော်လ်ရှီဗစ်တို့ အောင်မြင်
သောအခါ သူတို့၏အထူး အခွင့်အရေးများ ဆုံးရသော်လည်း ဆိုဗီယက်အစိုးရက သူတို့ အဖွဲ့အစည်းကို ပြန်လည်
ထူထောင် ပေးခဲ့သည်၊ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဂျာမန်တို့
နှင့်တိုက်ခိုက်ရာတွင် ကော့ဆက်တို့သည် ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ ဝင်
ရောက် အမှုထမ်းခဲ့ကြသည်၊
ယခုအခါ ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုသမ္မနိုင်ငံ အတွင်းတွင် ကော့ဆက်
များနေထိုင်သောသီးခြားပြည်နယ်ရှိသည်၊ ထိုပြည်နယ်
ကား ကာဇက်စတန်ဖြစ်၍ ကော့ဆက်တို့၏မြေဟု
အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ 
## ကိုးကား
အင်းအမျိုးသား ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ပါတီ

**အင်းအမျိုးသား ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ပါတီ** (, INDP) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ ညောင်ရွှေမြို့အခြေစိုက် အင်းသားနိုင်ငံရေးပါတီ တစ်ခု ဖြစ်သည်။၂၀၁၀ခုနှစ် ဇွန်လ ၁ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံရေးပါတီတစ်ခုအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ကာ တရားဝင်ရပ်တည်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၃ခုနှစ် မတ်လ၂၄ရက်နေ့မှစ၍  နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ထားခြင်းမှ ပယ်ဖျက်၍ ပါတီအား ဖျက်သိမ်းသည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
ပါတီကို ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၉ ရက်တွင် တည်ထောင်ခွင့်လျှောက်ထားခဲ့ပြီး ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် တည်ထောင်ခွင့် ခွင့်ပြုချက်ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ တွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ပြည်သူ့လွှတ်တော်တွင် ညောင်ရွှေမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ရှမ်းပြည်နယ် လွှတ်တော်တွင်လည်း ညောင်ရွှေမြို့နယ်မှ နှစ်နေရာ အနိုင်ရရှိခဲ့သလို တိုင်းရေးသားရေးရာဝန်ကြီးနေရာ ရရှိခဲ့သည်။ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၁၅ နှင့် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၀ တို့တွင် ရွေးကောက်ပွဲဝင်ပြိုင်ခဲ့သော်လည်း တစ်နေရာမှ အရွေးချယ်မခံရပေ။

## ပါတီဖျက်သိမ်းခြင်း 
၂၀၂၃ခုနှစ် မတ်လ ၂၁ ရက်တွင် အင်းအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ က နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ထားခြင်းမှ ဖျက်သိမ်းပေးပါရန်  ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ထံတင်ပြသည်။ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က စီမံခန့်ခွဲရေးကော်မတီအစည်းအဝေး အမှတ်စဉ်(၂/၂၀၂၃) ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့် ၂၀၂၃ခုနှစ် မတ် ၂၄ရက်တွင် အင်းအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီအား ကြေညာချက်အမှတ် ( ၄ / ၂၀၂၃ )အရ နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ထားခြင်းမှ ပယ်ဖျက်၍ ပါတီကို ဖျက်သိမ်းသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းများ
မြန်မာ့လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ

**မြန်မာ့လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ** () သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဖျက်သိမ်းပြီးသော နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပါတီကို ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် မေလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်က မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုခဲ့ပြီးနောက် မဲဆန္ဒနယ်သုံးနယ်တွင် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ခြင်း မရှိသည့်အတွက် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ပါတီအဖြစ်မှ မှတ်ပုံတင်ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။

## ပယ်ဖျက်ခြင်း 
**မြန်မာ့လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ**ကို ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၅ အရ သတ်မှတ်ကာလအတွင်း လျှောက်ထားခြင်းမရှိခဲ့သောကြောင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ် မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့မှစ၍ နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ထားခြင်းမှ  ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းများ
မြို တိုင်းရင်းသားပါတီ

**မြိုတိုင်းရင်းသားပါတီ** (အင်္ဂလိပ်: Mro Nationality Party) သည် မြိုလူမျိုးကိုယ်စားပြု ရခိုင်ပြည်နယ်အခြေစိုက် နိုင်ငံရေးပါတီ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ 

## နောက်ခံသမိုင်း 
နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေသစ်အရ မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုရန်အတွက် နစကအသစ်ဖွဲ့စည်းထားသော ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ထံ ပြန်လည် လျှောက်ထားခဲ့ရာ ၂၀၂၃ ခုနှစ် မေလ ၅ ရက်နေ့ မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ 

မြိုတိုင်းရင်းသားပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးအေးထွန်း၏ ပြောကြားချက်အရ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က အသစ်ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် သတ်မှတ်ချက်များကို ပြည့်မီအောင် ဆောင်ရွက်ရန် ခက်ခဲသောကြောင့် ပါတီကို ဖျက်သိမ်းလိုက်ရခြင်း ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် မြို့နယ် ၅ ခုတွင် ပါတီရုံးခွဲဖွင့်လှစ်ရမည့် ပြဋ္ဌာန်းချက်အရ မြို့နယ် ၃ ခုတွင်သာ ရုံးဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့သည့်အတွက် ယခုကဲ့သို့ ဖျက်သိမ်းခံရခြင်းဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက RFA ကို ပြောသည်။

## ပယ်ဖျက်ခြင်း 
### ပထမအကြိမ် 
မြို တိုင်းရင်းသားပါတီ ကို ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ပုဒ်မ ၁၂ (က) အရ မဲဆန္ဒနယ်သုံးနယ်တွင် မယှဉ်ပြိုင်နိုင်ခဲ့သောကြောင့် ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။

**ဒုတိယအကြိမ်**မြိုတိုင်းရင်းသားပါတီသည် နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ထားခြင်းကို ဖျက်သိမ်းပေးရန် ပါတီဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် အစည်းအဝေးဆုံးဖြတ်ချက်နှင့်အတူ UEC ထံတင်ပြခဲ့သည်။ ထို့သို့ တင်ပြခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ နိုဝင်ဘာလ(၂၂)ရက်တွင် ကျင်းပသော ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် စီမံခန့်ခွဲရေးကော်မတီအစည်းအဝေး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ နိုင်ငံရေးပါတီ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေပုဒ်မ ၁၉ ပုဒ်မခွဲ(က)နှင့်အညီ နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ထားခြင်းမှ ပယ်ဖျက်၍ ပါတီအား ဖျက်သိမ်းရန် အတည်ပြုခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းများ
အစေး

## အစေး
အချို့အချို့သော သစ်ပင်ကြီးငယ်များ၏ အခေါက်ကို ခုတ်ထစ်
ပေးလိုက်သည့်အခါ ယင်းတို့မှ စီးယိုထွက်လာသော စေးထန်း
ထန်းအရည်ကို ကော်စေး၊ သို့မဟုတ် အစေးဟူ၍ခေါ် ကြသည်။ 
ထိုအစေးသည် ခြောက်သွေ့သွားသောအခါ ဆတ်၍ရေတွင် ပျော်
နိုင်သည်။ အစေးအမျိုးပေါင်း ၁၅ဝ ခန့် ရှိသည်ဟု သိရရာများ
သောအားဖြင့် ထိုအစေးများကို မုံ့၊ အရောင်တင်ဆီဆေးဘက်နှင့်
အခြားစက်မှုလက်မှု လုပ်ငန်းများတွင် အသုံးပြုကြသည်။

စီးပွားရေးလောကတွင် သစ်စေးများကိုလည်း အစေးဟူ၍ပင် 
ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲကြသည်။ အမှန်မှာ အစေး (ကော်စေး)နှင့် 
သစ်စေးတို့သည် မတူကြချေ။ အစေး(ကော်စေး)အစစ်တို့သည် 
အနည်းနှင့်အများ ရေတွင်ပျော်ကြ၍ သစ်စေးအစစ်တို့သည် 
ရေတွင် မပျော်ချေ။ တာပင်တိုင်ဆီပါသောကြောင့် အယ်လကို 
ဟော(အရက်) တွင် ထည့်၍ဖျော်မှသာ ပျော်လေသည်။ 

ထနောင်းပင်မျိုးမှရသော အစေးသည် အလွန်အသုံးဝင်သော 
အစေးတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ထိုအစေးကို အာဖရိကတိုက်မြောက် 
ပိုင်း၊ ဩစတြီးယားတိုက်နှင့် တူရကီနိုင်ငံတို့တွင် ပေါက်ရောက် 
သော အကေးရှားပင် (ထနောင်းမျိုး)ဖြစ်သည့် အပင်အမျိုးမျိုး 
တို့မှ ရရှိ၏။ ထိုအစေးကို အလုံးကလေးများအဖြစ်နှင့် ဈေး 
တွင် ရောင်းချကြသည်။ အရောင်မှာ နီရဲနေသောအရောင်မှ 
ကောက်ရိုးရောင်ကဲ့သို့ ဖျော့တော့တော့နေသော အရောင်အထိ 
အမျိုးမျိုး ရှိ၏။ ကောက်ရိုးရောင်ရှိသော အစေးလုံးကလေးများ 
သည် အကောင်းဖြစ်၍ များသောအားဖြင့် ဟိုဘက်သည်ဘက် 
မြင်ရသလောက်ရှိတတ်သည်။ ထိုအစေးကို အနောက်နိုင်ငံ 
များတွင် သရည်စာမုံ့လုပ်ရာ၌လည်းကောင်း၊ ဆေးဘက်တွင် 
အသားအရေ လိမ်းဆေးရည် ဖန်ရည်များ ဖော်စပ်ရာ၌လည်း 
ကောင်း၊ အီးမားရှင်းဆေးများ ဖော်စပ်ရာ၌ ဆေး ဘက်ဆီများ 
တစ်ခုနှင့်တစ်ခု သမအောင် ပေါင်းစပ်မိစေရန် လည်းကောင်း 
အသုံးပြုကြသည်။ ပိုးထည်နှင့် ပိုးတုအထည်များကို အရောင် 
တင်ရန်နှင့် အခြား အထည်အလိပ်များ အသား ပိတ်နေစေရန် 
ကော်တင်ရည်အဖြစ်ဖြင့်လည်း အသုံးပြုကြလေသည်။

အာရှမိုင်းနား ကျွန်းဆွယ်မှလာသော ထနောင်းမျိုးမှရသည့် 
အစေးတစ်မျိုးမှာလည်း အလွန်ကောင်းသည်။ ထိုအစေးသည် 
အလေးချိန်အားဖြင့် ရေအဆပေါင်း ၅ဝ မျှအထိ ရောစပ်နိုင်၍ 
ထိုသို့ ရောစပ်သောအခါ ပြစ်နေသည့် ကော်ရည်ကို ရရှိလေ 
သည်။ ထိုကော်စေးရည်ကို သရက်ထည် အပွင့်ရိုက်သော 
လုပ်ငန်းတွင် ချုပ်ဆေးအဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ အထည်များ 
မာလာစေရန် ကော်တင်ရည်အဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း များစွာ 
အသုံးပြုကြသည်။ အရည်မပျော်နိုင်သော ဘယဆေးမှုန့်များကို 
တစ်လုံးတစ်စည်း ပေါင်းစပ်နေအောင် တေရန်အတွက်နှင့် 
ပြတိုက်များတွင်ဖြစ်စေ၊ ကိုယ်ပိုင်စုဆောင်းရာတွင်ဖြစ်စေ ပိုးမွှား 
အသေကောင်များကို အရှင်ကဲ့သို့ ရုပ်မပျက်အောင် ပြုလုပ်ထား 
သော လုပ်ငန်းများတွင်လည်း ထိုကော်စေးရည်ကို အသုံးပြုကြ 
လေသည်။

နယူးဇီလန်ကျွန်းနှင့် ဩစတြီးယားတိုက်ရှိ အလွန်ကြီးမား 
သော ကောင်ရီထင်ရှူးပင်များမှ ကောင်ရီ သစ်စေး အများ 
အပြား ရရှိ၏။ ထိုအပင်များမှရသော သစ်စေးကို များသာအား 
ဖြင့် မြေမှ တူးဖော်ရရှိလေသည်။ ထိုသစ်စေးသည် အရောင် 
တင်ဆေး ပြုလုပ်ရန်အတွက် အလွန်ကောင်း၏။ အရောင် 
တင်ဆေး ပြုလုပ်ရာ၌ အသုံးပြုသော ကိုပယ် အစေးတစ်မျိုးကို 
အာဖရိကတိုက်ရှိ ဇန်ဇိဗာကျွန်း၊ မက်ဒါဂက်စကာကျွန်းနှင့် 
အာရှတိုက် အချို့ဒေသများတွင် မြေမှ တူးဖော်ရရှိလေသည်။
## ကိုးကား
ခေတ်သစ်ပြည်သူ့ပါတီ

**ခေတ်သစ်ပြည်သူ့ပါတီ** (အင်္ဂလိပ်: Modern People Party)သည် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် စတင်ပေါ်ပေါက်လာသော ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အခြေစိုက် နိုင်ငံရေးပါတီတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပါတီဥက္ကဋ္ဌမှာ ဦးထွန်းအောင်ကျော် ဖြစ်သည်။ 

## ပါတီမှတ်ပုံတင်ခြင်း 
အသစ်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည့် ဥပဒေအရ ပြန်လည်မှတ်ပုံတင်ကြရန် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ကြေညာခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းနည်းဥပဒေအရ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သို့ မှတ်ပုံတင်ခဲ့ရာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် မှတ်ပုံတင်အမှတ် (၄၁) ဖြင့် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။

အခန်း(၁၀၁)၊ တိုက်(၁၀၀/၁၀၁)၊ အောင်သုခလမ်း၊ (၅)ရပ်ကွက်၊ ကမာရွတ်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတွင် ပါတီရုံးချုပ် ဖွင့်ထားသည်။ 

## ရွေးကောက်ပွဲဝင်ပြိုင်မှု 
### ၂၀၁၅ 
ခေတ်သစ်ပြည်သူ့ပါတီသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ အထွထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၂) နေရာ၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်တွင် (၂) နေရာ၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်တွင် (၅) နေရာ ဝင်ပြိုင်ခဲ့သော်လည်း တစ်နေရာမှ မရရှိခဲ့ပေ။ 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တည်ဆဲ နိုင်ငံရေးပါတီများ
ပလိဗောဓ

တားမြစ်-နှောင့်ယှက်-နှိပ်စက်-နှောင်ဖွဲ့-တတ်-ကြောင်း ဖြစ်-သော တရား။ ကြောင့်ကြမှု၊ ပလိဗောဓ ။ (ယင်းကြောင့်ကြမှု ပလိဗောဓသည် ကထိန်၏ ပလိဗောဓ, ကမ္မဋ္ဌာန်း၏ ပလိဗောဓ-စသောအားဖြင့် များသောအပြား ရှိသည်၊ 

### ကထိန် ပလိဗောဓ
ထိုတွင် အာဝါသပလိဗောဓ, စီဝရပလိဗောဓ ဟူ၍ ကထိန်(ခင်းခြင်း)၏ ပလိဗောဓ ၂-မျိုး ပြားသည်။ မိမိနေမြဲကျောင်း၌ နေထိုင်ခြင်း, တဖန် ပြန်လာအံ့ဟူသော စိတ်ဖြင့် ခေတ္တဖဲသွားခြင်းသည် “အာဝါသပလိဗောဓ”မည်၏။ မပြုလုပ်ရသေားသင်္ကန်း, ပြုလုပ်၍ မပြီးသောသင်္ကန်း, သင်္ကန်းရလတ္တံ့ဟူသော မျှော်လင့်ချက်, အလိုအာသာ မပြတ်သေးသော သင်္ကန်းသည် “စီဝရပလိဗောဓ”မည်၏။ 

ရူပါရုံစသော အာရုံ ၅-ပါးသည် ပလိဗောဓ မည်၏။  

အာဝါသပလိဗောဓ, ကုလပလိဗောဓ, လာဘပလိဗောဓ, ဂဏပလိဗောဓ, ကမ္မပလိဗောဓ, အဒ္ဓါနပလိဗောဓ, ဉာတိပလိဗောဓ, အာဗာဓပလိဗောဓ, ဂန္ထပလိဗောဓ, ဣဒ္ဓိပါဒပလိဗောဓ ဟူ၍ ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းပွားများသော ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်၏ အနှောင့်အယှက်ပြုတတ်သော တရား ၁၀-ပါး ပြား၏။

ထိုပူပန်စရာ စိုးရိမ်စရာ ကြောင့်ကြစရာ ဖြစ်သော ပလိဗောဓကို ကမ္မဋ္ဌာန်းဝိပဿနာ အားထုတ်ရာ၌ ဝင်ရောက်နှောက်ယှက်ခြင်း မရှိစေခြင်းငှာ ရှေးဦးစွာ ရှင်းလင်း ကင်းပြတ်အောင် ပြုလုပ်ထားရမည်ဟု ဆိုလိုသည်။ 

### ဆောင်ပုဒ်
အာ ကု လာဘ ဂိုဏ်း ကိစ္စ၊ ပထ ဉာ အနာ။
ကျမ်းဂန် တန်ခိုး၊ ဤဆယ်မျိုး ဖြတ်ရိုး ဝိပသ်မှာ။ 

### ပလိဗောဓငယ်(၅)ပါး 
၁။ ရှည်သော ဆံပင်၊ မုတ်ဆိတ်၊ လက်သည်း၊ ခြေသည်း စသည်တို့ကို ပယ်အပ်သည်။

၂။ ဆွေးမြေ့ စုတ်ပြတ်သော သင်္ကန်း၊ အဝတ်စသည်တို့ကို ခိုင်မြဲအောင် ဖာထေးချုပ်ခြင်းကို ပြုအပ်သည်။

၃။ ဟောင်းနွမ်းညစ်လွန်းသော သင်္ကန်း၊ အဝတ်တို့ကို သန့်စင်အောင်လျှော်ဖွပ် အပ်သည်။

၄။ အညစ်အကြေးတင်သော သပိတ်များကိုလည်း စင်ကြယ်အောင် ပြုအပ်သည်။

၅။ အိပ်ရာ၊ ခုတင်၊ အင်းပျဉ်၊ ညောင်စောင်း စသည်တို့ကို ပြုပြင်အပ်သည်။ 

### ဆံပင် ထားခြင်း၏ ပလိဗောဓ ၁၆-ပါး
* တန်ဆာဆင်ရခြင်း အလင်္ကာရပလိဗောဓ, 
* တင့်တယ်ပြေပြစ်အောင် ပြုပြင်ရခြင်း မဏ္ဍနပလိဗောဓ, 
* ဆီလိမ်းရခြင်း တေလမက္ခန, 
* ခေါင်းလျော်ရခြင်း ဓောဝနပလိဗောဓ, 
* ပန်းပန်ရခြင်း မာလာပလိဗောဓ, 
* အမွှေး အကြိုင်နံ့သာတို့ဖြင့် လိမ်းကျံခြယ်သရခြင်း ဂန္ဓပလိဗောဓ, 
* တရော်ကင်ပွန်းစသည် စိမ်ရခြင်း ဝါသနပလိဗောဓ, 
* သဖန်းခါးသီး ရှာရခြင်း ဟရီဋကပလိဗောဓ, 
* သျှိသျှားသီးရှာရခြင်း အာမလကပလိဗောဓ, 
* ဆေးဆိုးရခြင်း ရင်္ဂပလိဗောဓ, 
* သျှောင်ထုံးရခြင်း ဗန္ဓနပလိဗောဓ, 
* ဘီးဖြင့် ဖီးရခြင်း ကောစ္ဆပလိဗောဓ, 
* ဆေတ္တာသည်တို့ဖြင့် ဆံပင်ကို ပြုပြင်ရခြင်း ပလိဗောဓ, 
* ဆံပင်ညှပ်ရခြင်း ကပ္ပပလိဗောဓ, 
* ပြန်ဖြည်ရခြင်း ဆံပင်ရှင်းရခြင်း ဝိဇဋနပလိဗောဓ, 
* သန်းရှာရခြင်း ဦကာပလိဗောဓ, 
* ဆံပင်ကျွတ်သော် စိုးရိမ်ရခြင်း ဝိလုနပလိဗောဓ ဟူ၍ ဆံပင် ထားခြင်း၏ ပလိဗောဓ ၁၆-ပါး ပြား၏။ ဤသို့ ပလိဗောဓသည်များသော အပြားရှိ၏။)
### ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်
* ဝိသုဒ္ဓိမဂ်အရသာ
* [ပလိဗောဓ နှစ်ပါး](https://my.wikisource.org/wiki/ဝိနည်းငါးကျမ်း_အရသာ_(ပထမပိုင်း)#ပလိဗောဓ_နှစ်ပါး)
* ပလိဗောဓ ကင်းကင်းနေလိုခြင်း
* ပလိဗောဓကြီး ၁၀-ပါး
* ပလိဗောဓ
* ၁၀ - ပလိဗောဓ ပယ်ဖြတ်ခြင်း

### ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ
အဆက်တီလင်း

အဆက်တီလင်း ဓာတ်ငွေ့သည် အရောင် 
ကင်းမဲ့၏။ မည်သည့် ပစ္စည်းနှင့်မျှ မရောစပ်ပဲ ဓာတ်ငွေ့ 
သန့်သန့်ချည်းဆိုလျှင် အနံ့မဆိုးလှချေ။ သို့သော် ဓာတ်ငွေ့ 
သန့်သန့်မဟုတ်ပဲ အခြားဓာတ်ငွေ့များနှင့် ရောစပ်နေခဲ့လျှင် 
ကြက်သွန်ဖြူကဲ့သို့ မနှစ်မြို့ဖွယ်သော အနံ့ရှိ၏။ ထိုဓာတ်ငွေ့ 
သည် သာမန်လေထက် အနည်းငယ်ပေါ့၍ ရေတွင် ပျော်ဝင် 
လွယ်၏။ မီးလောင်မှုကို အားမပေးသော်လည်း မီးလောင်လွယ် 
တတ်၏။ ဓာတ်ငွေ့သန့်သန့် မီးထွန်းကြည့်သောအခါ မှိုင်းများ 
သော မီးတောက်မီးလျှံဖြင့်လောင်၍ အလွန်တောက်ပ၏။ 
သို့သော် အထူးပြုပြင်ထားသော မီးတိုင်တွင် သာမန်လေနှင့် 
ရောပြီး ထွန်းကြည့်သည့်အခါ မှိုင်းများ ပျောက်သွားပြီးလျှင် 
အလွန်တောက်ပသော မီးရောင်ဖြင့် လောင်လေသည်။ မီးရှိန် 
မှာလည်း အလွန် ပြင်းထန်၏။ ထိုဓာတ်ငွေ့မှရသော မီး 
အလင်းရောင်သည် ကျောက်မီးသွေးဓာတ်ငွေ့၏ မီးအလင်း 
ရောင်ထက် တစ်ဆဲ့ ငါးဆမျှ ပို၏။
အဆက်တီလင်းဓာတ်ငွေ့၏ ဓာတု သကေ‡တမှာ ဂ္ဂ၂ံ၂ 
ဖြစ်၏။ အဆက်တီလင်းဓာတ်ငွေ့ကို ယခုအခါ မီးထွန်းရန် 
အတွက်နှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် အထူးပင် အသုံးပြုကြ၏။ 
ကယ်လဆီယမ်ကာဗိုက် ဂ္ဂေ ဂ္ဂ၂ တွင် ရေအနည်းငယ် ထည့်ပေး 
လိုက်ခြင်းအားဖြင့် အဆက်တီလင်းဓာတ်ငွေ့ကို ရရှိနိုင်သည်။ 
ပုံစံမှာ 
ဂ္ဂဂ္ဂေ၂ ဏ ၂ံ၂ဥ ှု ဂ္ဂ၂ ံ၂ ဏ ဂ္ဂေ (ဥံ)၂
ကယ်လဆီယမ်ကာဗိုက်×ရေ Ó အဆက်တီလင်းဓာတ်ငွေ့×
ကယ်လဆီယမ်ဟိုက်ဒရော့ဆိုက် ကယ်လဆီယမ်ကာဗိုက်သည်
ချော်တုံးချော်ခဲများကဲ့သို့ ညိုသောအရောင်ရှိ၏။ ထုံးနှင့်မာသော
ကျောက် မီးသွေးများကိုရောပြီးလျှင် လျှပ်စစ်မီးဖိုတွင် အရည်ကျို
လိုက်သောအခါ၌ ရရှိသည်။
အဆက်တီလင်းဓာတ်ငွေ့သည် မီးထွန်းရာ၌ ကျောက်မီးသွေး 
ဓာတ်ငွေ့ထက် အထူးပင် ပို၍ လင်းသောကြောင့် အိမ်များ၌ 
မီးထွန်းရန်အတွက်လည်းကောင်း၊ စက်ဘီးမီးထွန်းရန်အတွက် 
လည်းကောင်း အသုံးပြု လေ့ရှိကြ၏။ မီးထွန်းရန် နည်းမှာ 
လည်း မခဲယဉ်းလှချေ။ ကယ်လဆီယမ် ကာဗိုက်ကို လေလုံ 
သော သတ္တုဗူး ထဲတွင်ထည့်၍ ထိုဗူး၏ တစ်နေရာ၌ ရေစက် 
ကလေးများ ချပေးနိုင်အောင် အပေါက်ကလေးတစ်ခုနှင့် အခြား 
တစ်နေရာ၌ အပ်ပေါက်လောက် သေးငယ်သော အပေါက်ငယ် 
တစ်ခုကို လုပ်ထား၏။ ကာဗိုက်ပေါ်သို့ ရေစက်ကလေးများကို 
ဆက်ကာ ဆက်ကာ ချပေးသောအခါ အပေါက်ငယ်မှ အဆက် 
တီလင်း ဓာတ်ငွေ့ ထွက်လာ၏။ ထိုထွက်လာသော
ဓာတ်ငွေ့ကို မီးညိ|လိုက်လျှင် အလွန်လင်းသောမီးကို ရလေသည်။
အဆက်တီလင်းဓာတ်ငွေ့ကို အောက်ဆီဂျင်ဓာတ်ငွေ့နှင့် ရော 
ပြီး မီးရှို့လိုက်လျှင် အလွန်ပြင်းထန်သော အပူရှိန်ဖြင့် တောက် 
လောင်၍ မီးတောက်မှာလည်း အလွန့်အလွန်လင်း၏။ စက္ကူ 
ထူထူကို ကတ်ကြေးနှင့် လွယ်ကူစွာ ည|ပ်နိုင်ဘိသကဲ့သို့ 
အဆက်တီလင်းနှင့် အောက်ဆီဂျင်ရော၍ရသော အောက်ဆီ 
အဆက်တီလင်း ဓာတ်ငွေ့ မီးတောက်သည် အလွန်မာသော 
သံမဏိပြားများကိုပင် လွယ်ကူစွာ ဖောက်နိုင်၏။ ထိုကြောင့် 
သံဆက် အလုပ်ရုံများတွင် သံဆက်ခြင်း၊ သံဖောက်ခြင်းများ 
အတွက် အောက်ဆီအဆက်တီလင်းမီးကို အသုံးပြုကြ၏။ 
သံဆက် အလုပ်ရုံများတွင် အသုံးပြုသော အောက်ဆီအဆက် 
တီလင်းဓာတ်ငွေ့သည် ပြွန်တံနှစ်ခုမှ ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ တစ်ခု 
သောပြွန်တံမှ အဆက်တီလင်းဓာတ်ငွေ့ကိုရ၍ အခြားတစ်ခုမှ 
အောက်ဆီဂျင်ဓာတ်ငွေ့ကို ရ၏။ ထိုဓာတ်ငွေ့နှစ်ခုကို ရောပြီးမှ 
မှုတ်တံဖြင့် မှုတ်ထုတ်လိုက်ရ၏။ မှုတ်တံထိပ်ကို အလွန် ပူ 
သော မီးအပူကို ခံနိုင်သည့်သတ္တုဖြင့် ပြုလုပ်ထားသောကြောင့် 
မီးတောက်နေသည့်အခါ အရည်မပျော်နိုင်ချေ။
အဆက်တီလင်းကို စက်ရုံကြီးများတွင် စက်ကိရိယာများ 
ပြုလုပ်ပြင်ဆင်ရာတွင် များစွာ အသုံးပြု၏။ ညဉ့်အခါ မြစ်ထဲ 
သို့ သဘေ‡ာကြီးငယ်များ ဝင်ရောက်လာသည့်အခါ မြစ်ကြောင်း 
ကို မှတ်သော ဗော်ယာများကို မြင်နိုင်အောင် ဗော်ယာထိပ်များ 
တွင် အဆက်တီလင်းဓာတ်ငွေ့ဖြင့် မီးထွန်းထားကြ၏။ ထို 
ဓာတ်ငွေ့နှင့် မီးထွန်း၍ ရရှိသော မီးရောင်သည် အလွန်လင်း 
သောကြောင့် အဝေးကြီးကပင် ကောင်းစွာ မြင်နိုင်လေသည်။
## ကိုးကား
မတူကွဲပြားခြင်းနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးပါတီ

**မတူကွဲပြားခြင်းနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးပါတီ** (အင်္ဂလိပ်: Peace and Diversity Party) သည် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် စတင်ပေါ်ပေါက်လာသော ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအခြေစိုက် နိုင်ငံရေးပါတီတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပါတီဥက္ကဋ္ဌမှာ ဦးနေမျိုးဝေ ဖြစ်သည်။

## ပါတီမှတ်ပုံတင်ခြင်း 
၂၀၁၀ မတ်လ ၂၂ ရက် တွင် ပထမအကြိမ် မှတ်ပုံတင်ကာ နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ်ရပ်တည်ခဲ့သည်။ဆက်၍  အသစ်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည့် ဥပဒေအရ ပြန်လည်မှတ်ပုံတင်ကြရန် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ကြေညာခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းနည်းဥပဒေအရ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သို့ မှတ်ပုံတင်ခဲ့ရာ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် မှတ်ပုံတင်အမှတ် (၅၀) ဖြင့် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။

## ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု 
၂၀၁၀ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲမှ စ၍ ရွေးကောက်ပွဲအဆက်ဆက် ဝင်ပြိုင်ခဲ့သည်။
 တစ်နေရာမှ မရခဲ့ပေ။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တည်ဆဲ နိုင်ငံရေးပါတီများ
ငရံ့ပတူ

## Clerodendron siphonanthus R.Br (ငရံ့ပတူ)
*Botany Term 	: 	Clerodendron siphonanthus R.Br
*Species/Family 	: 	Verbenaceae
	
	
ပုံသဏ္ဌာန် 	: 	အပင် အပင်ငယ်မျိုးဖြစ်၍ ၅ ပေ မှ ၆ ပေခန့်ထိ မြင့်တတ်၏။ ပင်စည်အတွင်း၌အခေါင်းပါရှိသည်။ အရွက်ထွက်သည့် အဆစ်နေရာများ ခရမ်းရောင်ရှိသည်။
အရွက် ၃ ရွက်စီ ပင်လုံးတန်းကိုပတ်၍ အဆင့်ဆင့်ထွက်၏။ ရှည်မျောမျော ဘဲဥပုံဖြစ်သည်။ အရင်းသွယ်၍ အဖျား ချွန်သည်။ ၆ လက်မထိရှည်သည်။ ရွက်ပြားချော၍ ရွက်နားညီသည်။
အပွင့် အပင်ရိုးတံ ထိပ်ဖျားတွင် အပွင့်များပွင့်သည်။ အနီ သို့မဟုတ် အဖြူရောင်ရှိသည်။ ကဆုန်လမှ ဝါခေါင်လ အတွင်းပွင့်သည်။
အသီး အသီးမှည့်က နီညိုရောင်ရှိသည်။ ဝါခေါင်လမှ သီတင်းကျွတ်လ အတွင်းသီးမှည့်သည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့်
အစိတ်အပိုင်းများ 	: 	အရွက်၊ အမြစ်၊ အစေ့။
မြန်မာနိုင်ငံတွင်
တွေ့နိုင်သောနေရာများ 	: 	မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့အပြားတွင် ပေါက်ရောက်သည်။
ပေါက်ရောက်ပုံ။ ။ သဘာ၀အလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။
အသုံးဝင်ပုံ 	: 	မြန်မာဆေးကျမ်းများအလိုအရ ငရံ့ပတူ အမြစ်နှင့် အရွက်သည် ပူ၊ခါး သော အရသာရှိ၏။ ကြေညက်၍ ပူသော ဂုဏ်သတ္တိရှိ၏။ သွေးကို ကြွစေပြီး လေကို ရစေသည်။
အသုံးပြုပုံ-
အရွက်
၁။ အရွက်နှင့် အမြစ်တို့ကို အနာကြီးရောဂါဆေးများနှင့် မီးယပ်ဆေး များဖော်စပ်ရာတွင် ထည့်သွင်းအသုံးပြုသည်။
၂။ အရွက်သည် ကိုယ်ပူနာ၊ လေနာ၊ ချောင်းဆိုးနာတို့ကိုနိုင်၏။ မီးယပ်သွေးခဲ၊ သွေးကျန်တို့ကို ကြေပျက်၍ ကျစေသည်။
၃။ အရွက်ကိုပြုတ်၍ သုပ်စားခြင်းဖြင့် လေကောင်း၍ ဝမ်းမှန်စေသည်။
၄။ သန်ကျဆေး ဖော်စပ်ရာတွင်လည်း ထည့်သွင်းအသုံးပြုသည်။
အမြစ်
၁။ အမြစ်ကိုသွေး၍ ချင်းခြောက်မှုန့်နှင့်ရောပြီး ရေနွေးနှင့်သောက်ပါက အဆုတ်နာပျောက်၏။
၂။ အမြစ်နှင့် ဖော်စပ်သောဆေးသည် ဒူလာ၊ ညောင်းကျ၊ ပန်းနာ၊ ရင်ကျပ်၊ ချောင်းဆိုး၊ အကိုက်အခဲ ကို ပျောက်ကင်းစေနိုင်သည်။
အစေ့
၁။ အစေ့ကို လူပျိုနာကြောင့်ဖြစ်သော အဆစ်ရောင် ရောဂါများအတွက် အသုံးပြုရ၏။ 

## ကိုးကား