open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ဖာဒီနန် မားကို့စ်

**ဖာဒီနတ် အီမန်နျူရယ် မာကိုးစ်** (; စက်တင်ဘာ 11 ရက် 1917 မှ 28 စက်တင်ဘာ 1989) သည် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ 1965 ခုနှစ်မှ 1986 ခုနှစ်အထိ 1965 ခုနှစ်မှ 1986 ခုနှစ်အထိ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ 10 ယောက်မြောက် သမ္မတဖြစ်ခဲ့သည့် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံရေးသမားနှင့် ရှေ့နေတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ပညာရှင်များက ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ယူဆခဲ့ကြသည်၊ ဘောဂဗေဒပညာရှင်များ၊ နှင့် သတင်းထောက်များ kleptocrat အဖြစ်။ သူသည် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအောက်  1972 ခုနှစ်မှ 1981 ခုနှစ်အထိ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအောက်တွင် အုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး ၎င်း၏ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာအများစုကို 1986 ခုနှစ်တွင် ရာထူးမှဖြုတ်ချသည်အထိ ထိန်းထားကာ ၎င်း၏အုပ်ချုပ်မှုကို "အခြေခံဥပဒေအာဏာရှင်စနစ်" ဟု တံဆိပ်ကပ်ထားသည်။ [21]: 414  သူ၏ လူ့ဘောင်သစ် လှုပ်ရှားမှုအောက်တွင်။ 20 ရာစု၏ အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ခေါင်းဆောင်များထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သော မားကို့စ်၏ အုပ်ချုပ်မှုသည် ၎င်း၏ အကျင့်ပျက်ခြစားမှုကြောင့် နာမည်ဆိုး၊  လွန်ကဲမှု၊ နှင့် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုတို့ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကားချက်
ကဏ္ဍ:၁၉၁၇ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:၁၉၈၉ ကွယ်လွန်သူများ
ကဏ္ဍ:ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ သမ္မတများ
တောက်ပသော ဧရာမကြယ်

**တောက်ပသော ဧရာမကြယ်** (**Bright giants**) များသည် ရောင်စဉ်အဆင့်တန်းအရ ဧရာမ ကြယ်နှင့် ဆူပါ ဧရာမကြယ်တို့ကြားတွင် တည်ရှိသော ကြယ်အမျိုးအစားတခုဖြစ်သည်။ ယင်းတို့၏ ရောင်စဉ်အဆင့်အတန်းကို ၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံး သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

## ဥပမာများ
* ကနိုးပတ်
* :en:Epsilon Canis Majoris
* :en:Omicron Scorpii
* :en:Theta Scorpii
* :en:Beta Draconis
* :en:Beta Capricorni
* :en:Alpha Herculis
* :en:Gamma Canis Majoris

## ကိုးကား
ဆူပါ ဧရာမကြယ်

**ဆူပါ ဧရာမကြယ်** (Supergiant) ဆိုသည်မှာ ပကတိ အတောက်ပဆုံးကြယ်များတွင် ပါဝင်သည်။ ဆူပါ ဧရာမကြယ်တို့၏ အပူချိန်သည် ၃,၄၀၀ မှ ၂၀,၀၀၀ ကယ်လဗင် အထက်တွင် ရှိကြသည်။ ယင်းကြယ်တို့၏ ဒြပ်ထုသည် နေဒြပ်ထု ()ထက် ၈ မှ ၁၂ ဆ ပိုမိုကြီးကြပြီး နေ၏တောက်ပမှု ()ထက် အဆပေါင်း ၁,၀၀၀ မှ မီလီယံချီ၍ ပိုမို တောက်ပကြသည်။ ဆူပါ ဧရာမကြယ်များသည် ပင်မ အစီအစဉ် အတွင်းရှိကြယ်များကဲ့သို့ သက်တမ်းကြာရှည်မခံဘဲ မြန်ဆန်စွာ ကုန်သွားလေ့ရှိသည်။ သာမန်အားဖြင့် နှစ်သန်းပေါင်း ၃၀ မှ ရာဂဏန်းအနည်းငယ်သာ ရှင်သန်ကြလေ့ရှိသည်။ ယင်းကြယ်များ သက်တမ်းကုန်ဆုံးချိန်တွင် ဆူပါနိုဗာ ပေါက်ကွဲမှုဖြင့် အဆုံးသတ်လေ့ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်အမျိုးအစားများ
ကဏ္ဍ:ဆူပါ ဧရာမကြယ်များ
ဟိုက်ပါ ဧရာမကြယ်

**ဟိုက်ပါ ဧရာမကြယ်** (Hypergiant) ဆိုသည်မှာ အင်မတန်ရှားပါးသော ဧရာမ ကြယ်အမျိုးအစားတခုဖြစ်ပြီး ယင်းကြယ်တို့၏ ဒြပ်ထု၊ အရွယ်အစား၊ တောက်ပမှုတို့သည် အလွန်ကြီးမားကြသည်။ သို့သော် နက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ ပုံနှိပ်စာအုပ်များတွင်မူ ဟိုက်ပါ ဧရာမကြယ်ဟူသော အသုံးနှုန်းကို သုံးလေ့သုံးထ သိပ်မရှိဘဲ ယင်းကြယ်တို့၏ရောင်စဉ် ခွဲခြားသတ်မှတ်ချက်များအရ ဟိုက်ပါ ဧရာမကြယ်ဝါ (Yellow hypergiant)၊ ဆူပါ ဧရာမကြယ်နီ (Red supergiant)၊ ဟိုက်ပါ ဧရာမကြယ်ပြာ အစရှိသည်ဖြင့် သုံးနှုန်းကြလေ့ရှိသည်။ ယင်းကြယ်တို့၏ ကြယ်ဖွဲ့စည်းပုံ၊ ဆင်းကဲ့ပြောင်းလဲမှုဖြစ်စဉ်၊ ဆူပါနိုဗာပေါက်ကွဲမှုများကို လေ့လာရန်အတွက် နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များက စိတ်ဝင်စားကြလေ့ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်အမျိုးအစားများ
ကဏ္ဍ:ဟိုက်ပါ ဧရာမကြယ်များ
အတောက်ပဆုံး ကြယ်များစာရင်း

အတောက်ပဆုံးကြယ်များစာရင်းကို သတ်မှတ်ရာတွင် ကမ္ဘာမြေမှမြင်ရသည့် ကြယ်များ၏ မြင်သာသော တောက်ပမှု  (apparent magnitude) ကို တိုင်းတာ၍ သတ်မှတ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဤစာရင်းတွင်ပါဝင်သော ကြယ်အများစုသည် တောက်ပကြသည်ဆိုရာ၌ ယင်းတို့သည် ကမ္ဘာနှင့် အကွာအဝေးအားဖြင့် နီးကပ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ အချို့ကြယ်များသည် ပကတိတောက်ပမှု ( absolute magnitude) ကောင်းကြသော်လည်း ကမ္ဘာမြေနှင့် အလင်းနှစ်များစွာ နီးလွန်းသောကြောင့် မေးမှိန်စွာသာ မြင်ရသည်။ နေသည် ကမ္ဘာမြေမှကြည့်ပါက အတောက်ပဆုံးကြယ်ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ဆိုင်ရပ်စ်က ဒုတိယအတောက်ပဆုံး ကြယ်ဖြစ်သည်။ ကြယ်တစင်း၏ တောက်ပမှုအညွှန်းကိန်းကို ဂဏန်းဖြင့်ဖော်ပြရာတွင် အနုတ်ပါသော ဂဏန်းသည် တောက်ပမှုကိန်းများပြီး ဂဏန်တန်ဖိုးကြီးလေလေ တောက်ပမှုကိန်း လျော့နည်းသွားလေဖြစ်သည်။ ဘီတယ်ဂျူးစ်နှင့် အာကျူးရပ်ကဲ့သို့သော အချို့သောကြယ်များမှာ ပြောင်းလဲတတ်သောကြယ်များ (Variable star) ဖြစ်သည့်အတွက် ယင်းကြယ်တို့၏ တောက်ပမှုသည် အချိန်နှင့်အမျှ ပြောင်းလဲလျက်ရှိသည်။ ယင်းပြောင်းလဲမှုအညွှန်းကိန်းကို အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ အတိုကောက် var ဖြင့် ဖော်ပြသည်။

## ဇယား
## မှတ်စု
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်များ စာရင်း
ကဏ္ဍ:အလင်း ပင်ရင်းများ
ပန်းဒလဲကျေးရွာအုပ်စု

**ပန်းဒလဲကျေးရွာအုပ်စု**တွင် ပန်းဒလဲရွာ၊ ကြေးနုတ်ပြင်ရွာ၊ ​မြောင်းပေါက်ရွာ ဟူ၍ကျေးရွာ (၃)ရွာ ပါဝင်သည်။ ကျေးရွာအုပ်စုတွင် အထက်တန်းကျောင်း (၁)ကျောင်း၊ မူလတန်းကျောင်း (၂)ကျောင်း ရှိသည်။ ထားဝယ်မြို့ မှ (၈)မိုင် ခန့်ဝေးကွာပြီး ရေလမ်းကုန်းလမ်းအသုံးပြုနိုင်သော ကျေးရွာကြီးဖြစ်သည်။ မီးပုံးပျံ ဦးကျော်ရင်၏ ဇာတိလည်းဖြစ်သည်။

## ပညာရေး 
အ.ထ.က ပန်းဒလဲ

အ.မ.က ကျေးနှုတ်ပြင်
အ.မ.က မြောင်းပေါက်

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လောင်းလုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:လောင်းလုံးမြို့နယ်ရှိ ရွာများ
We Bare Bears

***We Bare Bears*** Cartoon Network အတွက် Daniel Chong က ဖန်တီးထားတဲ့ အမေရိကန် ကာတွန်းရုပ်မြင်သံကြား စီးရီးတစ်ခုပါ။

## သရုပ်ဆောင်သည် 
* Eric Edelstein - Grizzly
* Bobby Moynihan - Panda
* Cameron Esposito - Ranger Tabes
* Ellie Kemper - Lucy

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ် 
* 

ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်မြင်သံကြား ဇာတ်လမ်းတွဲများ
ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ်ဘာသာ တီဗွီဇာတ်လမ်းတွဲ အစီစဉ်
ဟိုက်ပါ ဧရာမကြယ်ဝါ

ကို ဓာတ်ပုံ၏ဗဟိုတွင် မြင်တွေ့ရပုံ]]
**ဟိုက်ပါ ဧရာမကြယ်ဝါ** (Yellow hypergiant) ဆိုသည်မှာ ရောင်စဉ်အဆင့် A မှ K အထိရှိပြီး ကနဦး နေဒြပ်ထုထည် ၂၀-၆၀ ရှိကာ စုစုပေါင်းဒြပ်ထု၏ ထက်ဝက်ခန့်ကို ဆုံးရှုံးလေပြီးသော ဧရာမ ကြယ်များဖြစ်ကြသည်။ ယင်းကြယ်တို့သည် ပကတိ အတောက်ပဆုံးကြယ်များထဲတွင် ပါဝင်ပြီး အရှားပါးဆုံးကြယ်များလည်း ဖြစ်ကြသည်။ နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီတွင် မိမိတို့သိရှိရသည့် ယင်းကြယ်အရေအတွက်မှာ ၁၅ ခုသာရှိသည်။ ယင်းကြယ်တို့ကို ဆူပါ ဧရာမကြယ်နီများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ပူနွေးသော ဧရာမကြယ်ဟု တခါတရံ ခေါ်ဆိုကြသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်အမျိုးအစားများ
ကဏ္ဍ:ဟိုက်ပါ ဧရာမကြယ်များ
ဆူပါ ဧရာမကြယ်နီ

**ဆူပါ ဧရာမကြယ်နီ** (Red supergiant) ဆိုသည်မှာ ရောင်စဉ်ခွဲခြားမှုအဆင့် K သို့မဟုတ် M အမျိုးအစား ဧရာမ ကြယ်တမျိုးဖြစ်သည်။ ယင်းကြယ်တို့သည် စကြဝဠာတွင် အတောက်ပဆုံးကြယ်များ မဟုတ်ကြသော်လည်း ထုထည် (volume) အားဖြင့် အကြီးမားဆုံး ကြယ်များဖြစ်ကြသည်။ မျက်နှာပြင်အပူချိန် ၄၁၀၀ ကယ်လဗင်အောက်ရှိကြပြီး နေ၏အချင်းဝက်ထက် ရာဂဏန်းမှ ထောင်ဂဏန်းအထိ ပိုမိုကြီးမားကြသည်။ ဆူပါ ဧရာမကြယ်နီများသည် နေဒြပ်ထု  နှင့်  ကြားတွင် ရှိကြသည်။ အန်တာရစ် နှင့် ဘီတယ်ဂျူးစ်ကြယ်တို့သည် ဆူပါ ဧရာမကြယ်နီအတွက် အကောင်းဆုံး နမူနာပင်ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆူပါ ဧရာမကြယ်များ
မေဖလိုင်းပိုးကောင်

right|thumb|230x230px|မေဖလိုင်းမျိုးစိတ်တစ်မျိုး
[right|thumb|230x230px|[မစ္စစ္စပီမြစ် တစ်နေရာတွင် **မေဖလိုင်း**ကောင်လေးများ ပေါက်ဖွားနေကြသည်ကို မိုးလေဝသရေဒါမှတဆင့် မြင်ရပုံ]]

**မေဖလိုင်းပိုးကောင်** (**mayflies**) ဆိုသည်မှာ မျိုးစဉ် ***အပ်ဖမ္မရော့ပ်တဲရာ***တွင် ပါဝင်သော အင်းဆက်မျိုးကွဲအားလုံးကို ကိုယ်စားပြုခေါ်ဝေါ်သည့် အမည်ဖြစ်ပြီး မူရင်းဘာသာစကားမှာ ဂရိဖြစ်ကာ အဓိပ္ပါယ်အားဖြင့် ( ၊ ) ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ၎င်းအမည်၏အဓိပ္ပါယ်သည် အရွယ်ရောက်ပြီးအကောင်များ၏ အထူးခြားဆုံးသော အင်္ဂါရပ်များကို ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်လေသည်။ မေဖလိုင်းများသည် ရှေးခေတ်အင်းဆက်အုပ်စုဖြစ်သည့် Palaeoptera ('ရှေးဟောင်းအတောင်များ') ထဲတွင် ပုစဉ်းများနှင့် ဒမ်ဆယ်ဖလိုင်းပိုးကောင်များနှင့်အတူ ပါဝင်သည်။ 

မေဖလိုင်း မျိုးရင်း ၄၂ မျိုးရှိပြီး ၎င်းတို့ထဲရှိ မျိုးစု ၄၀၀ ကျော်ဖြင့် မျိုးစိတ် စုစုပေါင်း ၃၀၀၀ ကျော်ရှိသည်။

## သားဥ ဘဝ 
မိတ်လိုက်သောအခါ၌ မေဖလိုင်း အမများသည် ဥများကို ရေထဲသို့ ဥချလေသည်။  ထိုဥများဟာ ကျောက်ဆောင်အောက်ခြေနှင့် ရေစီးကြောင်း၏ အောက်ခြေနားတွင် တွယ်ကပ်နေလေ့ရှိ၏။ မေဖလိုင်း မျိုးစိတ်အလိုက် အရွယ်အစားအမျိုးမျိုးရှိကြသည်။ အပူချိန်ပေါ် မူတည်၍ မျိုးဥများကြီးထွားရန် ရက်အနည်းငယ်မှ တစ်နှစ်အထိကြာတတ်သည်။ မျိုးစိတ်အများစုသည် အများအားဖြင့် တစ်လမှ သုံးလအထိ ကြာလေ့ရှိသည်။  အရွယ်ရောက်သော မေဖလိုင်းကောင်များတွင် ထူးခြားချက်အမျိုးမျိုးရှိသည်။ သူတို့၏အနောက်ဘက်အတောင်များသည် သေးငယ်သည် သို့မဟုတ် မမြင်ရသလောက် နီးပါးသေးငယ်လေ့ ရှိသည်။ အထီးများတွင် ရှေ့ခြေနှစ်ချောင်းရှည်လျားပြီး အမများကို ဆုပ်ကိုင်ထားရန်အတွက်သာဖြစ်ပြီး ထိုထက်ပိုသော အခြားလုပ်ဆောင်မှုမရှိပေ။ မိတ်လိုက်ခြင်းသည် များသောအားဖြင့် လေထဲတွင်ပျံဝဲရင်းသာ ပြီးမြောက်လေ့ရှိသည်။ မေဖလိုင်းပိုးကောင်များ သည် အတော်ပင် အောင်မြင်သော သတ္တဝါအဖွဲ့ဟု ပြောဆိုနိုင်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် မြောက်အမေရိကမှ မျိုးစိတ်ပေါင်း ၆၃၀ ခန့်အပါအဝင် မျိုးစိတ်ပေါင်း ၂၅၀၀ ခန့်ကို ကမ္ဘာတစ်ဝန်း၌ တွေ့ရှိရသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အင်းဆက်များ
အမ်ဖီးဘီးယား (ဇာတ်လမ်းတွဲ)

***အမ်ဖီးဘီးယား*** သည် Matt Braly မှ ဖန်တီးထားသည့် အမေရိကန် ကာတွန်းရုပ်မြင်သံကြား ဇာတ်လမ်းတွဲဖြစ်ပြီး 2019 ခုနှစ်၊ ဇွန်လ 17 ရက်နေ့တွင် Disney Channel တွင် ပြသခဲ့သည်။ အဆိုပါစီးရီးတွင် Brenda Song၊ Justin Felbinger၊ Bill Farmer နှင့် Amanda Leighton တို့ ပါဝင်ပါသည်။

စီးရီးကို 2021 ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ 2 ရက်နေ့တွင် စတင်ပြသခဲ့သော တတိယရာသီအတွက် သက်တမ်းတိုးထားပါသည်။

## ဇာတ်လမ်း 
ဇာတ်လမ်းတွဲသည် လွတ်လပ်၍ မကြောက်မရွံ့သော အသက် 13 နှစ်အရွယ် ထိုင်း-အမေရိကန် မိန်းကလေး Anne Boonchuy (Brenda Song) ၏ စွန့်စားခန်းများကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။

Anne သည် သူမနှင့် သူမ၏ အခင်ဆုံးသူငယ်ချင်း Sasha Waybright (Anna Akana) နှင့် Marcy Wu (Haley Tju) တို့ ၏ မွေးနေ့တွင် လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်သော ဂီတသေတ္တာကို ခိုးယူရန် ရွယ်တူချင်း ဖိအားပေးခံနေရပြီး ကုန်းနေရေနေသတ္တဝါများ ပြည့်နှက်နေသော ကုန်းနေရေနေသတ္တဝါများ ပြည့်နှက်နေသော ကုန်းနေရေနေတောများ အပူပိုင်းဒေသဖြစ်သော Amphibia ကမ္ဘာဆီသို့ ခြိမ်းချောက်သောသတ္တဝါများ။ Anne သည် သူမ၏ သူငယ်ချင်းများနှင့် ကွဲကွာပြီး စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ်ကောင်းသော ငယ်ရွယ်သော Sprig (Justin Felbinger) ပါဝင်သည့် Plantars မှ ခေါ်ဆောင်သွားပါသည်။ ကြိုတင်မှန်းဆ၍မရသော စွန့်စားခန်းကလေး pollywog Polly (Amanda Leighton); Wartwood မြို့ရှိ ခြံတစ်ခြံတွင် နေထိုင်သော ရိုးရာအဘိုး Hop Pop (Bill Farmer) နှင့် အကာအကွယ်လွန်ကဲပြီး ရိုးရာအဘိုး၊ သူမသည် သူမ၏မိသားစုအသစ်နှင့် ရင်းနှီးလာသောအခါ Anne သည် သူရဲကောင်းတစ်ဦးဖြစ်ရခြင်း၏အဓိပ္ပာယ်ကို တဖြည်းဖြည်းသိရှိလာပြီး သူမ၏သူငယ်ချင်းများကိုရှာဖွေကာ အိမ်သို့ပြန်ရန်ကြိုးစားရင်းနှင့် စစ်မှန်သောမိတ်ဆွေဖွဲ့မှုကို တိုးပွားလာစေခဲ့သည်။ ဤအတောအတွင်း Sasha သည် Frog Valley ၏နေအိမ်ကိုထိန်းချုပ်ရန်ရှာဖွေနေသော Toad Tower ၏စစ်မက်ဆင်ခြေဖုံးများ၏ခေါင်းဆောင်ကပ္ပတိန် Grime (Troy Baker) နှင့် Sasha နှင့်မဟာမိတ်ဖြစ်သည်။

ရာသီနှစ်ခုတွင်၊ Anne နှင့် Plantars တို့သည် Calamity Box ၏လျှို့ဝှက်ချက်များကိုလေ့လာရန်နှင့် Anne အိမ်သို့ပြန်ရန်နည်းလမ်းရှာရန် Amphibian မြို့တော် Newtopia သို့လမ်းခရီးထွက်ကြသည်။ ထိုနေရာတွင်၊ Anne သည် ရှေးကျသောစမ်းသပ်မှုများမှတစ်ဆင့် သေတ္တာ၏စွမ်းအားကို ပြန်လည်ရရှိရန် ကမ်းလှမ်းသော Marcy နှင့် ပြန်လည်တွေ့ဆုံကာ Amphibia ၏အုပ်ချုပ်သူဘုရင် Andrias (Keith David) သည် ၎င်းတို့အတွက် လျှို့ဝှက်အစီအစဉ်များရှိကြောင်း မသိလိုက်ပေ။ ဤအတောအတွင်း၊ Sasha နှင့် Grime တို့သည် Newtopia ကို ကျူးကျော်ပြီး ဘုရင်ကို ဖြုတ်ချရန် ကြံဆကာ ဖားများကို Amphibia အားလုံးကို အုပ်စိုးခွင့်ပေးသည်။

ရာသီသုံးတွင်၊ Anne နှင့် Plantars တို့သည် East Los Angeles မြို့ဆင်ခြေဖုံးရှိ Anne ၏နေအိမ်သို့ ပို့ဆောင်ကြသည်။ ယခုအခါ Anne သည် ဖားမိသားစုအား လူ့ကမ္ဘာနှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ကူညီပေးရမည်ဖြစ်ပြီး၊ Amphibia သို့ ပြန်သွားရန် နည်းလမ်းရှာနေစဉ် Andrias ၏ Multiverse ကျူးကျော်မှုကို ရပ်တန့်ရန် ၎င်းတို့၏ အထောက်အထားများကို လျှို့ဝှက်ထားရန် ကူညီရမည်ဖြစ်သည်။ Amphibia တွင် Sasha နှင့် Grime သည် Wartwood မှလူများအား Core အဖြစ်လူသိများသော Marcy ကိုသူ့သခင်အတွက်တန်ဆာအဖြစ်အသုံးပြုရန်စီစဉ်သော Andrias ကိုပုန်ကန်ရန်ဦးဆောင်ခဲ့သည်။

ကဏ္ဍ:ကာတွန်းရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ
ပဲပြုတ်

စားတော်ပဲကို ပြုတ်ထားသော  အစားအစာကို စားတော်ပဲပြုတ် သို့မဟုတ် ပဲပြုတ်ဟု ခေါ်သည်။ စားတော်ပဲပြုတ်ကို မြန်မာပြည်တစ်ဝှမ်းတွင် ကျယ်ပြန့်စွာ စားသုံးကြသည်။ စားတော်ပဲပြုတ် ပြုလုပ်ခြင်းသည် အဆင့်ရှည်ကြာသော လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခု ဖြစ်၍ အများအားဖြင့် ကိုယ်တိုင် ချက်ပြုတ်ခြင်း မပြုကြဘဲ စားတော်ပဲပြုတ်သည်ထံမှ ဝယ်ယူစားသုံးကြသည်။  စားတော်ပဲပြုတ်ရောင်းသော ဈေးသည်ကို ပဲပြုတ်သည် ဟုခေါ်သည်။ အများအားဖြင့် ပဲပြုတ်သည်များသည် မနက်စောစောတွင် အရပ်အတွင်း လှည့်လည် ရောင်းချတတ်သည်။ ရန်ကုန်မြို့တွင်မူ ညနေဘက်တွင် ရောင်းချသော ဈေးများတွင် ဝယ်ယူရရှိနိုင်သလို ညနေဘက်တွင် လှည့်လည်ရောင်းချသော ပဲပြုတ်သည်များလည်းရှိသည်။

ပဲပြုတ်ကို နူးအိရန် ပြုန်ရောအချိန်မှာ ကြာမြင့်လေ့ ရှိသောကြောင့် အချိန်နှင့် စွမ်းအင်ကို ခြွေတာနိုင်ရန်အတွက် ဖိအားသုံးပေါင်းအိုး(Pressure cooker) များကို အသုံးပြု၍ မြန်ဆန်စွာ ပေါင်း/ပြုတ် နိုင်ပါသည်။

ကဏ္ဍ:မြန်မာ အစားအသောက်
သုံးရောင်ခြယ်ကြောင်

thumb| သုံးရောင်ခြယ်ကြောင်
thumb| သုံးရောင်ခြယ်ကြောင် ညီအစ်မများ
**သုံးရောင်ခြယ်ကြောင်** (Calico Cat)သည် အသွေးအရောင် သုံးမျိုး ပါဝင်သည့် မည်သည့်မျိုးရှိသည့် အိမ်မွေးကြောင် ကိုမဆို ခေါ်ဝေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ သုံးရောင်ခြယ်ကြောင်တွင် ပုံမှန်အားဖြင့် 25% မှ 75% အထိ ရှိသောအဖြူရောင် နှင့်အတူ လိမ္မော်ရောင်နှင့် အနက်ရောင်အကွက်ကြီးများ (သို့မဟုတ် တစ်ခါတစ်ရံ ခရင်မ်နှင့် မီးခိုးရောင်အကွက်များ) များ ပါရှိကြသည်။ သို့သော် အခြားသော အရောင်များဖြင့်လည်း  ဤအရောင်သုံးပုံစံ မျိုးရှိနိုင်သည်။ ရှားပါးသည့် မျိုးရိုးဗီဇအခြေအနေများမှလွဲ၍ ၎င်း သုံးရောင်ခြယ်ကြောင်များ အားလုံးနီးပါးသည် အမ များဖြစ်ကြသည်။

သုံးရောင်ခြယ်ကြောင်သည် အနက်ရောင်/လိမ္မော်ရောင် သို့မဟုတ် မီးခိုးရောင်/ခရင်မ်များသာ အများစုပါရှိသော လိပ်ခွံရောင်ကြောင်နှင့် ရောထွေးနိုင်သည်။  ရံဖန်ရံခါတွင်၊ သုံးရောင်ခြယ်ပုံစံတွင် ကွက်ကျားပုံစံ (tabby patterning) များ ပေါင်းစပ်ပါဝင်နိုင်သည်။  

သုံးရောင်ခြယ်ကြောင် ဆိုသည်မှာ ကြောင် ခန္ဓာကိုယ် အမွှေးအမျှင်များ၏ အရောင်များ ပေါင်းစပ်ပါဝင်သည့် ပုံစံကိုသာ ရည်ညွန်းခြင်းဖြစ်ပြီး ကြောင် အမျိုးအနွယ်ကို အခြားသောအလက္ခဏာရပ်များကို ရည်ညွှန်းခြင်း မဟုတ်ပါ။ 

သုံးရောင်ခြယ်ကြောင်များ၏ အရောင်အသွေးဖြစ်ပေါ်ခြင်းကို သတ်မှတ်သည့် မျိုးရိုးဗီဇ အချက်အလက်များသည် X ခရိုမိုဆုမ်း  နှင့်ဆက်နွယ်မှု ရှိသောကြောင့် ၎င်းကြောင်များ အားလုံးနီးပါသည် အမ များသာ ဖြစ်နေကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤတွင် အရောင်တစ်ရောင်သည် မိခင်၏ X ခရိုမိုဆုမ်းနှင့် ဆက်နွယ်ပြီး ဒုတိယအရောင်သည် ဖခင်၏ X ခရိုမိုဆုမ်းနှင့် ဆက်နွယ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
သုံးရောင်ခြယ်ကြောင်များ၏  အရောင်အသွေးပုံစံသည် ကြောင်အမျိုးအနွယ်နှင့် မသက်ဆိုင်ဘဲ မျိုးရိုးဗီဇ အကြောင်းတိုက်ဆိုက်၍ ဖြစ်သဖြင့် အထူးတလည် သတ်မှတ်ထားသော သမိုင်းကြောင်းနောက်ခံ မရှိပေ။ သို့သော်လည်း Neil Todd ၏ ဥရောပနှင့် မြောက်အမေရိက ကုန်သည်လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက်  အိမ်မွေးကြောင်များ ရွှေ့ပြောင်းပျံနှံ့ခြင်း လေ့လာမှုတွင် ခြေရာခံတွေ့ရှိနိုင်သည်။

ကဏ္ဍ:ကြောင်များ
မြေပဲကြော်

မြေပဲကြော်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျယ်ပြန့်စွာ စားသုံးသော အစားအစာတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ လက်ဖက်ဖြင့် တွဲဖက်၍ စားသုံးလေ့ ရှိသလို အသုပ်မျိုးအမျိုးဖြင့်ဖြစ်စေ၊ သူ့ချည်းဖြစ်ေစ စားသုံးလေ့ရှိသည်။ မြေပဲကြော်ခြင်းသည် ရိုးရှင်းသော နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သော်လည်း စိတ်ရှည်ရှည်ဖြင့် သတိထား လုပ်ကိုင်ရသည်။  အဓိက သတိထားရမည်မှာ မြေပဲကြော်သည့်အခါ ကျက်အောင်ထိ မကြော်ရဘဲ ကျက်ခါနီးနေသည့် အချိန်တွင် မီးဖိုပေါ်မှချပြီး သူ့တွင်ရှိသော အပူချိန်ဖြင့် ဆက်လက်၍ ကျစေရခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် မည်သည့်အချိန်တွင် မီးဖိုပေါ်မှချရမည်ဆိုသည်ကို သိရှိရန်အတွက် အတွေ့အကြုံကောင်းလိုအပ်သည်။ 

ကဏ္ဍ:မြန်မာ အစားအသောက်
ပဲတောင့်ရှည်

**ပဲတောင့်ရှည်** (legume) (/ˈlɛɡjuːm, ləˈɡjuːm/) သည် မျိုးရင်း Leguminosae တွင် ရှိသော အပင် သို့မဟုတ် အစေ့ ဖြစ်သည်။ ပဲတောင့်ရှည်များကို တိရစ္ဆာန်မွေးမြူရေးအတွက်လည်းကောင်း၊ လူစားသုံးရန်အတွက်လည်းကောင်း စိုက်ပျိုးကြသည်။ လူသိများသော ပဲတောင့်ရှည်မျိုးများတွင် ပဲတီစိမ်း၊ မတ်ပဲ၊ ပဲနီလေး၊ ကုလားပဲနှင့် အခြား ပဲအမျိုးအစားများ ပါဝင်သည်။ 

ကဏ္ဍ:ပဲတောင့်ရှည်များ
ကဏ္ဍ:ဟင်းသီးဟင်းရွက်ပင်များ
မေလွင် (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)

**မေလွင်**ကို အဖ မီးရထားဝန်ထောက်မင်း ဦးငွေကိုင်၊ အမိ ဒေါ်စောရှင်တို့က ၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် မော်လမြိုင်၊ ဒိုင်းဝန်းကွင်းတွင် မွေးဖွားသည်။ အမည်ရင်းမှာ မတင်အေး ဖြစ်သည်။ အခြေခံပညာအထက်တန်းအထိ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ စိန့်ဂျိုးဇက်ကွန်ဗင့်တွင် ပညာဆည်းပူးခဲ့သည်။

ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးငွေကိုင်နှင့် အေဝမ်းဦးတင်မောင်တို့မှာ ခင်မင်ရင်းနှီးသော မိတ်ဆွေများ ဖြစ်သည်။ မေလွင်သည် ရုပ်ရှင်ဝါသသနာအထုံပါလာသည့်အလျောက် ဖခင်မရှိသည့်နောက်ပိုင်း ဦးတင်မောင်က ခေါ်ယူပြီး ဂုဏ်ရည်မတူ ဇာတ်ကားတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်စေရာ ထိုဇာတ်ကားတစ်ကားတည်းနှင့် မေလွင် နာမည်ရလာသည်။ အေဝမ်းရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေး ထုံးစံအတိုင်း မေသန်း၊ မေနွဲ့၊ မေမြတို့ကဲ့သို့ပင် မတင်အေးကိုလည်း မေလွင် ဟု အနုပညာအမည်ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ မေလွင်သည် အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား ရိုက်ကူးမှုနည်းပါးခဲ့သည်။ မေလွင်၏သရုပ်ဆောင်မှုမှာ ကလေးဆန်ကာ လှုပ်ရှားမှုမြူးကြွသည်။ ထို့ကြောင့် အေဝမ်းရုပ်ရှင်မှ ဒါရိုက်တာ ဝေဇင် ရိုက်ကူးသည့် **ချစ်မမ** ဇာတ်ကားတွင် မေလွင်၏သရုပ်ဆောင်ဟန်မှာ ဇာတ်နှင့်ဟပ်မိသွားသည်။ ယမင်းဇာတ်ကားတွင် မေမြ၏ညီမနေရာမှ ပြောင်မြောက်စွာ သရုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သောကြောင့် မေလွင်သည် ၁၉၅၅ ခုနှစ်အတွက် အမျိုးသမီးပညာသည်ဆု (ဇာတ်ပို့ဆု) ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
အေးအေးစိုး(ဖျာပုံ)။ ရုပ်ရှင်သမိုင်းနှင့် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်မှတ်တမ်း။ ရန်ကုန်၊ ပထမအကြိမ်၊ စာပေဗိမာန်၊ ၂၀၀၈။
ကဏ္ဍ:၁၉၃၂ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသမီး သရုပ်ဆောင်များ
သီရုဝဝီလမင်္ဂလရာဇမဟာဝိဟာရ

**သီရုဝဝီလမင်္ဂလရာဇမဟာဝိဟာရ** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ အရှေ့ပိုင်းစီရင်စုနယ်၊ ထရင်ကွန်မလီးမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ရှေးဟောင်းဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤဝိဟာရသည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ အထွတ်အမြတ်ထားရာ နေရာ ၁၆ သို့မဟုတ် ၁၇ နေရာထဲတွင် ပါဝင်သည်။

ကျောင်းတော်ကို Ruhuna မင်းသားဖြစ်သည့် ဘုရင် Kavan Tissa  (ဘီစီ၂ ရာစု) အုပ်စိုးသည့်ကာလတွင် တည်ထားခဲ့သည်။ ကျောင်းတော်တွင် ဗုဒ္ဓ၏ နဖူးအရိုးဓာတ်တော်လည်း ကိန်းဝပ်တည်ရှိခဲ့သည်။ ကျောင်းတော်ကို ကုန်းလမ်းကြောင်း၊ ရေလမ်းကြောင်း စသည်များမှ ရောက်ရှိနိုင်သည်။ ပင်လယ်ရေလမ်းကြောင်းမှ သွားမည်ဆိုပါက ထရင်ကွန်မလီးမှ မတ်တာ (Muttur) သို့ ရေလမ်းကြောင်းမှ သွားရပြီး ထို့နောက်တွင် ကုန်းလမ်းကြောင်း ၁၆ ကီလိုမီတာ ခရီးကို သွားရမည် ဖြစ်သည်။ ထို့နောက်တွင် သွားရမည့် ကုန်းလမ်းကြောင်းခရီးသည် ကန်တလီမှ တစ်ဆင့်  Allai အထိ ဖြစ်ပြီး ၎င်းလမ်းကြောင်းသည် တောထူထပ်က ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ၄၅ ကီလိုမီတာခရီး ရှိသည်။

## သမိုင်းကြောင်းနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမှု
## လက်ရှိကာလ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်မှု
## ပြင်ပလင့်များ
*Official Website - Ministry of Culture and the Arts, Sri Lanka 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ
ငါးလဝါ

**ငါးလဝါ** (*Raiamas guttatus*) သည် ငါးမျိုးစိတ်တခုဖြစ်ပြီး ဧရာဝတီမြစ်၊ မဲခေါင်မြစ်၊ သံလွင်မြစ်တို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ မလေးကျွန်းဆွယ်၏ မြောက်ပိုင်းတွင်လည်း တွေ့ရှိရသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရသောငါး
ချစ်ဖွယ် (ရုပ်ရှင်ဓာတ်ပုံဆရာ)

**ဦးချစ်ဖွယ်**သည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကမှ ပထမဆုံး ရုပ်ရှင်ဓာတ်ပုံထူးချွန်ဆုရ အတတ်ပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၁၉၀၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ ဦးချစ်ဖွယ်သည် မြန်မာအဆွေကုမ္ပဏီ၏ပိုးထည်အရောင်းဌာနမှတစ်ဆင့် ရုပ်ရှင်ဓာတ်ပုံဝါသနာအရ ဓာတ်ပုံဆရာ ဦးမြတ်ကျော်ထံတွင် ရုပ်ရှင်ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးခြင်းပညာကို သင်ကြားခဲ့သည်။ ဦးမြတ်ကျော်နှင့်အတူ *မြဂနိုင်* ဇာတ်ကားကို ဓာတ်ပုံပညာရှင်အဖြစ် တွဲဖက်ရိုက်ကူးခွင့်ရခဲ့သည်။ ဒါရိုက်တာဦးလွန်းဖေထံတွင် လိုအပ်သော ဓာတ်ပုံပညာများကို ဆက်လက်သင်ကြားဆည်းပူးကာ ဖူးစာရှင် သံစုံသွင်းဇာတ်ကားမှစတင်ပြီး ရုပ်ရှင်ဓာတ်ပုံဆရာအဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့သည်။ မြန်မာအဆွေခေတ်မှ အေဝမ်းဖလင်ခေတ်အထိ စစ်ပြီးခေတ်တိုင်အောင် ရုပ်ရှင်ဓာတ်ပုံဆရာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ 

ဦးချစ်ဖွယ်သည် အေဝမ်းရုပ်ရှင်မှ ဒါရိုက်တာဦးအောင်မြတ်၏ ယမ်းငွေ့ဝေဝေ ဇာတ်ကားဖြင့် ၁၉၅၆ ခုနှစ်အတွက် ရုပ်ရှင်ဓာတ်ပုံထူးချွန်ဆု ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုသမိုင်းတွင် ပထမဆုံး ရုပ်ရှင်ဓာတ်ပုံထူးချွန်ဆုရရှိခြင်း ဖြစ်သည်။ ယင်းဇာတ်ကားတွင် သိန်းဇော်နှင့် မေချစ်တို့ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ကြသည်။ သိန်းဇော်က ဆိုးပေသည့်အခန်းမှ ပါဝင်ရသည်။ နောက်ဆုံး တိုက်ပွဲခန်းတွင် ယမ်းငွေ့များအကြားမှ သိန်းဇော်၏လှုပ်ရှားမှုသည် ဓာတ်ပုံ၏အကောင်းဆုံး အရေးပါဆုံးသော အခန်းဖြစ်သည်။ အကယ်ဒမီ ဦးချစ်ဖွယ်(အေဝမ်း)သည် ၁၉၉၈ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
စင်ကြယ်၊ မောင်။ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု။ ရန်ကုန်၊ ရွှေလောင်း၊ ၁၉၇၈။

ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်ရှင် ပညာရှင်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၉၈ ကွယ်လွန်သူများ
ကဏ္ဍ:၁၉၀၅ မွေးဖွားသူများ
ဧရာမ ကြယ်သေး

**ဧရာမ ကြယ်သေး** (Subgiant) ဆိုသည်မှာ ပင်မ အစီအစဉ် အတွင်းရှိကြယ်နှင့် ရောင်စဉ်ခွဲခြားမှုအဆင့် တူညီပြီး ပင်မ အစီအစဉ် အတွင်းရှိကြယ်ထက် အနည်းငယ် ပိုမိုပသော ကြယ်တမျိုးဖြစ်သည်။ ယင်းတို့သည် ဧရာမ ကြယ်ကဲ့သို့မူ မတောက်ပကြပေ။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကြယ်အမျိုးအစားများ
ကဏ္ဍ:ဧရာမ ကြယ်သေးများ
ထွန်းလှိုင် (ဒါရိုက်တာ)

**ဦးထွန်းလှိုင်**သည် မြန်မာ ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာ၊ ရုပ်ရှင်ဓာတ်ပုံထူးချွန်ဆုရ အနုပညာရှင်ဖြစ်သည်။ ဦးထွန်းလှိုင်သည် အီးစီအေ(E.C.A) အကူအညီဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖွင့်လှစ်သော ရုပ်ရှင်ပညာသင်ကျောင်းတွင် ၁၉၅၂ ခုနှစ်မှ စတင်ပြီး ရုပ်ရှင်ဓာတ်ပုံပညာရပ်ကို လေ့လာသင်ယူခဲ့သည်။ ဦးထွန်းလှိုင်သည် ရုပ်ရှင်ဗဟုသုတပြန့်ပွားရေး (နောင် ရုပ်ရှင်မြှင့်တင်ရေး)တွင် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ရာမှ ဟောလိဝုဒ်မှ ဒါရိုက်တာ ဓာတ်ပုံဆရာ မစ္စတာ ဒိုကိုလပ်ဝက်(ဘ်)စတာနှင့် တွေ့ဆုံခွင့်ရရှိပြီး ထိုသူထံတွင် တပည့်ခံကာ ရုပ်ရှင်ဓာတ်ပုံပညာကို ဆက်လက်ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ဆရာရင်းဖြစ်သူ မစ္စတာ ဒိုကိုလပ်ဝက်(ဘ်)စတာနှင့်တွဲဖက်ကာ မော်ကွန်းတင်ဇာတ်ကားများကို လက်တွေ့ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဗြိတိသျှဘားမား (နောင် ညွန့်မြန်မာ)ရုပ်ရှင်တွင် လက်ထောက်ဓာတ်ပုံဆရာအဖြစ် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှဘားမားမှ အလုပ်ထွက်ပြီးနောက် အစိုးရရုပ်ရှင်နှင့် ပြဇာတ်ဌာနသို့ ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ပြီး တရုတ်ပြည်နယ်စပ် အိန္ဒိယနိုင်ငံနယ်စပ်နှင့် ချင်းဝိသေသတိုင်းများသို့ စွန့်စားသွားရောက်ကာ သတင်းကားများကို ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ယင်းနောက် မန္တလေးရုပ်ရှင်တွင် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ထိုကာလအတွင်း မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောကတွင် ထင်ရှားသည့် ဒါရိုက်တာဦးသုခ၏ *ဘဝသံသရာ*ဇာတ်ကားကို ရုပ်ရှင်ဓာတ်ပုံဆရာအဖြစ် တာဝန်ယူရိုက်ကူးပေးခဲ့သည်။ 

ဦးထွန်းလှိုင်သည် ဒါရိုက်တာအဖြစ် *သိင်္ခ* ဇာတ်ကားကို ပထမဦးဆုံး ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ထို့နောက် *သွေးကိုဖွဲ့သော မေတ္တာ၊ တရေးချစ်ခွင့်ကြုံလာနိုး၊ ဂုဏ်ရှိန်မြင့်တဲ့ချစ်သူရယ်၊ သီတာသောင်ခြေဦး၊ အတူနေမယ် ပြောတဲ့မောင်၊ ကျမချစ်သူ သူ့အကြောင်း၊ တတိယလူ* စသော ဇာတ်ကားများကို ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ *သီတာသောင်ခြေဦး* ဇာတ်ကားတွင် ဓာတ်ပုံဆရာ၊ ဒါရိုက်တာ ဦးထွန်းလှိုင်သည် အခွင့်ရတိုင်း သူ၏ဓာတ်ပုံပညာစွမ်းကို ပြသခဲ့သည်။ ထွန်းသီရိရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေးကို တည်ထောင်ဦးစီးပြီး တစ်ဖက်ကလည်း သွေးသောက်၊ ရင်ခုန်သံ၊ ရုပ်ရှင်အမြုတေနှင့် ခေတ်မြန်မာမဂ္ဂဇင်းများတွင် ရုပ်ရှင်ပညာရပ်ဆောင်းပါးများ ရေးသားခဲ့သည်။ သူ၏တစ်သက်တာတွင် ဆည်းပူးလေ့လာခဲ့သော ရုပ်ရှင်ဓာတ်ပုံပညာကို မျိုးဆက်သစ်များ သင်ယူလေ့လာနိုင်ရန် စာအုပ်ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်။ *ကမ္ဘာကျော် ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာကြီးများ* စာအုပ်ကို ပထမတွဲ၊ ဒုတိယတွဲ နှစ်တွဲခွဲကာ ပြုစုထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ဦးထွန်းလှိုင်သည် မန္တလေးရုပ်ရှင်မှ ဒါရိုက်တာမျိုးအောင် ရိုက်ကူးသည့် *မြတ်ပန်းဝတ်ရည်* ဇာတ်ကားဖြင့် ၁၉၅၇ ခုနှစ်အတွက် ရုပ်ရှင်ဓာတ်ပုံထူးချွန်ဆု ရရှိခဲ့သည်။

ယခုအခါ  ဓာတ်ပုံဆရာ ဒါရိုက်တာ အကယ်ဒမီဦးထွန်းလှိုင်သည် အသက်အရွယ်အရ ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးရေးလုပ်ငန်းမှ အနားယူခဲ့ပြီဖြစ်သော်လည်း မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ရုပ်ရှင်ပညာရပ်စာပေများ ရေးသားလျက်ရှိသည်။ 

### ကိုးကား 
စင်ကြယ်၊ မောင်၊ တက္ကသိုလ် မောင်လှသူ။ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ရေစီးကြောင်း။

ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ (သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ)
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
တန်ပေး

**တန်ပေး** (/ˈtɛmpeɪ/; Javanese: ꦠꦺꦩ꧀ꦥꦺ, romanized: *témpé*, pronounced [tempe]) သည် ဂျာဗားရိုးရာ အစားအစာတစ်ခုဖြစ်ပြီး အချဉ်ဖောက်ထားသော ပဲပုပ်စေ့များမှ ပြုလုပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ပဲပုပ်စေ့များကို အတုံးသဏ္ဌာန် ချည်နှောင်၍ အချဉ်ဖောက်ခြင်းလုပ်ငန်းကို သဘာဝအတိုင်း ပြုလုပ်ထားသည်။ *Rhizopus oligosporus* သို့မဟုတ် *Rhizopus oryzae* ဟုခေါ်သည့် မှိုတစ်မျိုးကို အသုံးပြု၍ အချဉ်ဖောက်ခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုလုပ်ငန်းစဉ်ကို တန်ပေးစတင်ပြုလုပ်ခြင်းဟု ခေါ်သည်။ 

အထူးသဖြင့် ဂျာဗားကျွန်းတွင် ပရိုတိန်းဓာတ်ကြွယ်ဝသော အဓိကအစားအစာအဖြစ် ကျော်ကြားသည်။ တို့ဟူးကဲ့သို့ပင် တန်ပေးကို ပဲပုပ်မှ ပြုလုပ်သော်လည်း မတူညီသော အာဟာရလက္ခဏာနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံများရှိသည့် ပဲပုပ်ထုတ်ကုန်တစ်ခုဖြစ်သည်။ တန်ပေးအချဉ်ဖောက်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်နှင့် ပဲစေ့များအား ထိန်းသိမ်းခြင်းတို့သည် ပရိုတိန်းပါဝင်မှု၊ အမျှင်ဓာတ်နှင့် ဗီတာမင်ပါဝင်မှုတို့ မြင့်မားသည်။ ၎င်း၏ ခိုင်မြဲသော ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် မြေဓာတ်ပါသောအရသာတို့သည် သက်တမ်းကြာလာသည်နှင့်အမျှ သိသာလာသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှား အစားအစာ
မြန်မာနိုင်ငံ၏ လူဦးရေ

၂၀၁၄ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ **မြန်မာနိုင်ငံ၏ လူဦးရေ**သည် (၅၁,၄၈၆,၂၅၃) ဦးဖြစ်သည်။ အမျိုးသား (၂၄,၈၂၄,၅၈၆)ဦး၊ အမျိုးသမီး (၂၆,၆၆၁,၆၆၇) ဦးဖြစ်သည်။ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးသည် လူဦးရေ (၇)သန်းကျော်ဖြင့် အများဆုံးနေထိုင်သောဒေသဖြစ်ကာ ကယားပြည်နယ်သည် လူဦးရေ (၂)သိန်းကျော်ဖြင့် အနည်းဆုံးဖြစ်သည်။

အစိုးရမှ အသိအမှတ်ပြုထားသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုး (၁၃၅)မျိုးရှိကာ ၎င်းတို့ကို အုပ်စုဖွဲ့ထားသော အဓိကလူမျိုးစုကြီး (၈)စုရှိသည်။ ၎င်းတို့အနက် ဗမာလူမျိုးများသည် (၆၈)ရာခိုင်နှုန်းနေထိုင်ကြသည်။ ထို့နောက် ရှမ်းလူမျိုးများက (၉)ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် ဒုတိယအများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်သူအများဆုံးဖြစ်ကာ ခရစ်ယန်ဘာသာ၊ အစ္စလာမ်ဘာသာ၊ ဟိန္ဒူဘာသာ၊ နတ်ကိုးကွယ်သူ၊ အခြားဘာသာကိုးကွယ်သူများနှင့် မည်သည့်ဘာသာမှ မကိုးကွယ်သူများ အစဉ်လိုက်များပြားသည်။

## သန်းခေါင်စာရင်းအလိုက် လူဦးရေများ
ရှေးမြန်မာဘုရင်များလက်ထက်ကပင် သန်းခေါင်စာရင်းကဲ့သို့သော စစ်တမ်းများ ကောက်ယူခဲ့သည်။ ၁၈၈၀ ပြည့်နှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံရှိလူဦးရေ ၄ သန်းကျော်ခန့်ရှိမည်ဟု ပညာရှင်များက ခန့်မှန်းခဲ့သည်။ တစ်နိုင်ငံလုံး သန်ခေါင်စရင်းကောက်ခံမှုကို ဗြိတိသျှလက်ထက် ၁၈၉၁ ခုနှစ်တွင်စတင်ကောက်ခံခဲ့သည်။ ၁၈၉၁ခုနှစ်တွင် ၇.၇ သန်း၊ ၁၉၀၁ခုနှစ်တွင် ၁၀.၅ သန်း၊ ၁၉၁၁ခုနှစ်တွင် ၁၂.၁ သန်း၊ ၁၉၂၁ခုနှစ်တွင် ၁၃.၂ သန်း၊ ၁၉၃၁ခုနှစ်တွင် ၁၄.၇ သန်းနှင့် ၁၉၄၁ခုနှစ်တွင် ၁၆.၈ သန်း ရှိခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေး ရရှိပြီးနောက် ပါလီမန်ခေတ်တွင် သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ သို့သော် တိုင်းပြည်အခြေအနေအရ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် မကောက်ခံနိုင်ခဲ့ပေ။ ၁၈၅၃ခုနှစ်တွင် မြို့ပေါင်း (၂၅၂)မြို့၊ ၁၉၅၄ခုနှစ်တွင် ကျေးရွာအုပ်စုပေါင်း (၃,၀၀၀) ကျော်ကိုသာ စာရင်းကောက်ယူနိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၃ခုနှစ် တော်လှန်ရေးကောင်စီလက်ထက်တွင် ပြည်လုံးကျွတ်သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူနိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၃သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူဦးရေ (၂၈.၉)သန်းရှိသည်။ (၁၀)နှစ်အကြာ ၁၉၈၄ခုနှစ်တွင် ကောက်ယူသော ပြည်လုံးကျွတ်သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြန်မာနိုင်ငံလူဦးရေသည် (၃၅.၃)သန်း ရှိသည်။ ထို့နောက် အခြေအနေအရပ်ရပ်ကြောင့် သန်းခေါင်စရင်းကောက်ယူနိုင်ခဲ့ခြင်း မရှိပေ။ထို့ကြောင့် ၂၀၁၀နောက်ပိုင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ခန့်မှန်လူဦးရေကို သန်း(၆၀) ဟု မှတ်ယူခဲ့ကြသည်။ ၂၀၁၄ခုနှစ်တွင်မှ သန်းခေါင်စာရင်း ထပ်မံကောက်ယူနိုင်ခဲ့ရာ ၂၀၁၄ခုနှစ် မတ်လ (၂၉)ရက်နေ့ည သန်းခေါင်ယံတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ လူဦးရေသည် (၅၁.၄) သန်းဖြစ်သည်။ ၁၉၈၃ သန်းခေါင်စာရင်းထက် (၄၆)ရာခိုင်နှုန်း ပိုမိုတိုးတက်လာသည်။ 

ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ လူဦးရေစစ်တမ်း
ဆမ်ဘယ်

**ဆမ်ဘယ်**သည် ငရုတ်သီးတောင်း သို့မဟုတ် ဆော့စ်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ငရုတ်သီးတောင့်မျိုးစုံဖြင့် ပြုလုပ်လေ့ရှိကာ ဒုတိယအမယ်များအဖြစ် ငါးပိ၊ ကြက်သွန်ဖြူ၊ ဂျင်း၊ ကြက်သွန်နီကလေး၊ အုန်းသကြားနှင့် သံပရာရည်တို့ပါဝင်သည်။ ဆမ်ဘယ်သည် ဂျာဗားနှင့် ဆွန်ဒန်ဘာသာစကားမှ ယူထားသော အင်ဒိုနီးရှားစကားလုံးဖြစ်သည်။ မူလအစမှာ အင်ဒိုနီးရှား ရိုးရာချက်ပြုနည်းများမှ ဖြစ်သော်လည်း မလေးရှား၊ သီရိလင်္ကာ၊ ဘရူနိုင်းနှင့် စင်ကာပူ အစားအစာတို့တွင် အရေးပါသော အမယ်တစ်ခုအဖြစ် ပါဝင်သည်။ အင်ဒိုနီးရှားလူမျိုးများ ပျံ့နှံတည်ရှိရာ နိုင်ငံရပ်ခြားဒေသများသော နယ်သာလန်နှင့် ဆူရီနမ်တို့တွင်လည်း စားသုံးကြသည်။ 

ဆမ်ဘယ် ပြုလုပ်နည်း အမျိုးမျိုးရှိပြီး လာလက်(ဟင်းသီးဟင်းရွက်စိမ်း)၊ အီကန် ဘာကာ(ငါးကင်)၊ အီကန် ဂိုရင်း(ငါးကြော်)၊ အာယမ် ဂိုရင်း(ကြက်သားကြော်)၊ အာယမ် ပီညက်(ကြက်သားထောင်း)၊ အီဂါ ပီညက်(နံရိုး)နှင့် အမျိုးမျိုးသော ဆိုတိုဟင်းချိုများကဲ့သို့သော  ဟင်းလျာများတွင် အပူအစပ်အတွက် လိုအပ်သလို ထည့်စားကြသည်။ အင်ဒိုနီးရှားတွင် ဆမ်ဘယ်မျိုးကွဲပေါင်း ၂၁၂ မျိုးရှိပြီး အများစုမှ ဂျာဗားကျွန်းမှ ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှား အစားအစာ
ကဏ္ဍ:မလေး အစားအစာ
ကဏ္ဍ:ဖိလစ်ပိုင် အစားအစာ
ကဏ္ဍ:စင်ကာပူ အစားအစာ
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာ အစားအစာ
NGC 1803

**NGC 1803** သည် ပစ်တာ ကြယ်စုတန်းရှိ ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး အလင်းနှစ်သန်းပေါင်း ၁၉၂.၄၈ ကွာဝေးသည်။ ယင်းဂလက်ဆီအား ၁၈၃၄ ခုနှစ်တွင် ဂျွန် ဟာရှယ်က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်ခ်များ
*
*NGC 1803 on SIMBAD

ကဏ္ဍ:ပစ်တာ (ကြယ်စုတန်း)
NGC 1995

**NGC 1995** သည် ပစ်တာ ကြယ်စုတန်းရှိ နှစ်လုံးတွဲ ကြယ်ဖြစ်ပြီး ၁၈၃၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် တွင် ဂျွန် ဟာရှယ်က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နှစ်လုံးတွဲကြယ်များ
ကဏ္ဍ:ပစ်တာ (ကြယ်စုတန်း)
ထွန်းမြင့်ထွန်း

ဒါရိုက်တာ **ထွန်းမြင့်ထွန်း** (၁၅ အောက်တိုဘာ ၁၉၂၇–၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၈၉) သည်  မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုရ ဒါရိုက်တာ ဖြစ်သည်။ အဖ ဦးဘမောင်၊ အမိ ဒေါ်အမာတို့က ၁၉၂၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးထွန်းမြင့် ဖြစ်သည်။ ဇနီးသည်မှာ ဒေါ်တင်ရီဖြစ်ပြီး သားသမီး ၅ ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။ သားသမီးများအနက် သမီးကြီး ခင်လေးသိမ့်မှာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ညွှန်းရေးသူအဖြစ်လည်းကောင်း၊ တတိယမြောက်သမီး ခင်သီတာထွန်းမှာ ရုပ်ရှင်မင်းသမီးအဖြစ်လည်းကောင်း ထင်ရှားသည်။ ဒါရိုက်တာ ထွန်းမြင့်ထွန်း၏မျိုးဆက်ဖြစ်သော မြေး ကြည်ဖြူသျှင် (အကယ်ဒမီ ခင်လေးသိမ့်၏သမီး)သည် ရုပ်ရှင် ဗွီဒီယို ဒါရိုက်တာအဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။

ထွန်းမြင့်ထွန်းသည် ဒါရိုက်တာ ဦးလှမင်း၏ အေသုံးလုံးရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီမှ ရိုက်ကူးသည့် *တွေ့ဆုံသည့်တိုင်* ဇာတ်ကားကို ထုတ်လုပ်သူအဖြစ် တာဝန်ယူလုပ်ကိုင်ရာမှ ရုပ်ရှင်လောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် တော်ဝင်ထွန်းရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်ပြီး ဒါရိုက်တာအဖြစ် ကိုလှတင်ကို ဆောင်ရွက်စေလျက် *မေ့အတွက်မောင့်သဲ* ဇာတ်ကားကို ရိုက်ကူးထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် *နှောင်း* ဇာတ်ကားကို သရုပ်ဆောင် ဒါရိုက်တာ ထွန်းလွင် အမည်ဖြင့် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဒါရိုက်တာ၊ ထုတ်လုပ်သူအဖြစ် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများစွာကို ရိုက်ကူးထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ သမီးဖြစ်သူ သုံးထပ်ဆင့် အကယ်ဒမီ ခင်သီတာထွန်းနှင့်တကွ အကယ်ဒမီ မြင့်နိုင်၊ အကယ်ဒမီ ထွန်းထွန်းနိုင်၊ ပြုံးမောင်မောင်၊ အကယ်ဒမီ ခိုင်ခင်ဦး၊ ဝင်းဝင်းမော်၊ အကယ်ဒမီ ရန်အောင် အစရှိသည့် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များကို ပြုစုပျိုးထောင်ပေးခဲ့သည်။ 

ထွန်းမြင့်ထွန်းသည် *ဣတ္ထိယခေါ် မိန်းမတို့သည်* ဇာတ်ကားဖြင့် ၁၉၈၃ ခုနှစ်အတွက် ဒါရိုက်တာဆု ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ ယင်းဇာတ်ကားဖြင့်ပင် သမီးဖြစ်သူ ခင်သီတာထွန်းသည် ဒုတိယအကြိမ်မြောက် အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်ဆု ရရှိခဲ့သည်။

ဒါရိုက်တာ အကယ်ဒမီ ထွန်းမြင့်ထွန်းသည် ရုပ်ရှင်လုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်ရင်း ၁၉၈၉ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်သည်။

### ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာများ
ရိုဆာပတ်

**ရိုဆာ လူးဝစ် မက်ကောလေး ပတ်** (**Rosa Louise McCauley Parks)** သည် မောင့်ဂိုမာရီ ဘတ်(စ်)လိုင်းအား သပိတ်မှောက်မှု အမည် ရသည့် နိုင်ငံသား အခွင့်အရေးလှုပ်ရှားမှုတွင် ကျော်ကြားသော အာဖရိကန်-အမေရိကန် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ အမျိုးသမီး တစ်ဦးဖြစ်သည်။ အမေရိကန် ကွန်ဂရက် လွှတ်တော်မှ "the first lady of civil rights" ဆုနှင့် "the mother of the freedom movement" ဆုများဖြင့် ဂုဏ်ပြုခံရသူတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။

၁၉၁၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ (၄)ရက် တွင် အမေရိကန် တောင်ပိုင်း အလာဘားမားမြို့တွင် မွေးကာ ၂၀၀၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၅ ရက်နေ့တွင် မစ်ချီကန်ပြည်နယ် ဒက်ထရာ၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။မိခင်မှာ ကျောင်းဆရာမတစ်ဦးဖြစ်ကာ ဖခင်မှာ လက်သမားဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။ မိဘများ ကွာရှင်းပြီးချိန် တွင် မိခင် နှင့် အတူ မောင့်ဂိုမာရီ ပိုင်းလယ်ဗယ် မြို့ရှိ လယ်တောအိမ်တွင် အဖိုးအဖွား မောင် ဖြစ်သူတို့နှင့် အတူ နေထိုင်ခဲ့သည်။

အထက်တန်းပညာသင်ကြားချိန်တွင် မိခင်ကျန်းမာရေးကြောင့် ကျောင်းထွက်ခဲ့ရသည်။ ၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် မောင့်ဂိုမာရီတွင် အောင်မြင်သော ဆံသဆရာ ရေမွန်ပတ် (Raymend Park) နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။

ထိုအချိန် အမေရိက သည် အီဗာဟင် လင်ကွန်းကြောင့် အမေရိကန်တွင် ကျေးကျွန်စနစ် အဆုံးသတ်ပြီးဖြစ်သည်။သို့သော် အသားအရောင်ခွဲခြားဆက်ဆံခြင်းများသည် အထူးသဖြင့် တောင်ပိုင်းဒေသများတွင် ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ အစစအရာရာတွင် လူဖြူနှင့် လူမဲ ခွဲခြားထားသည်။ သီးသန့်စာသင်ကျောင်း၊ သီးသန့်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း၊ သီးသန့် ဘုရားရှိခိုးကျောင်း၊      သီးသန့်  စတိုးဆိုင်၊ သီးသန့်ဓာတ်လှေကား မှအစ လမ်းဘေး သောက်ရဘုံပိုင်တွင် ရေသောက်သည် အထိ ခွဲခြားထားသည်။

အသားအရောင်ခွဲခြားမှုပြင်းထန်သော တောင်ပိုင်းပြည်နယ်များတွင် KKK (ကူကလပ်ကလန်) ခေါ်တဲ့ ဂိုဏ်းဟာလည်း လူမည်းများကို အခွင့်အရေးစောင့်ကာ ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်သည်။လူမည်း စာသင်ကျောင်းများ ဘုရားကျောင်းများကို မီးရှို့သည်။

အိမ်ထောင်ကျပြီးချိန်တွင် ရိုစာသည် အချိန်ပိုင်း အလုပ်တစ်ခု ဝင်လုပ်သည်။ ကျောင်းလည်းပြန်တက်သည်။ အလုပ်သွားချိန်များတွင် ဘတ်(စ်)ကားစီးရသည်။ဘတ်(စ်)ကား၏နောက်ဆုံးရှိ " For Colored" ဟု ရေးထားသော ခုံများတွင်သာ ထိုင်ခွင့်ရသည်။ ရှေ့ခုံတွင် မည်မျှ လူလွတ်သည်ဖြစ်စေ လူမည်းများ အနေဖြင့် မည်သည့် အကြောင်းပြချက်နှင့်မျှ မထိုင်ရ။

၁၉၉၅ ခုဒီဇင်ဘာလတွင် ရိုစာသည် ဘတ်(စ်)ကားစီးလာသည်။ အလုပ်က ပင်ပန်းလာသည် အတွက် လူဖြူတွေအတွက် သတ်မှတ်ထားသော ခုံမှာ ဝင်ထိုင်သည်။ကားကလည်းပြည့်နေပြီးဖြစ်သည်။ မှတ်တိုင် တစ်တိုင်တွင် လူဖြူတစ်ဦးတက်လာချိန်၌ ဒရိုင်ဘာက ရိုစာကို နေရာထပေးဖို့ပြောသည်။ရိုစာက ငြင်းဆန်သဖြင့် ရဲခေါ်ခဲ့ရသည်။ ရဲက ရိုစာကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။

ပြစ်မှုအတွက် တရားရုံးမှ ရိုစာကို ၁၀ ဒေါ်လာ ဒဏ်တပ်ရာ ရိုစာမှ တရားမျှတမှု မရှိကြောင်းပြသရန်ဒဏ်ငွေဆောင်ရန်ကို ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။ အထက်လွှတ်တော်သို့ အယူခံဝင်သည်။ထိုနေ့တွင်ပင် လူမည်းခေါင်းဆောင်များ စုစည်းတိုင်ပင်ကာ မြို့တော်ဘတ်(စ်)ကားလိုင်းကို သပိတ်မှောက်ခဲ့သည်။ ထိုသပိတ်မှောက်မှုမှာ ရက်ပေါင်း ၃၈၁ ရက် ကြာခဲ့သည်။

ထိုသပိတ်တိုက်ပွဲ အတွင်းလူမည်းများမှာ ခက်ခဲ ခဲ့သည်။ ကိုယ်ပိုင်ကား ပိုင်ဆိုင် ကြခြင်းမရှိသည့် အတွက် သွားလိုရာကို ခြေကျင် ဖြင့်သာ သွားခဲ့ရသည်။နောက်ဆုံးတွင် အစိုးရ အာဏာပိုင်များမှ အလျော့ပေးကာ ရိုစာကို ဒဏ်တပ်ခြင်းအား ရုပ်သိမ်းခဲ့ရသည်။

## ကိုးကား
NGC 1705

**NGC 1705** သည် ပစ်တာ ကြယ်စုတန်းရှိ နှစ်ဘက်ခုံး ဂလက်ဆီပုဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်ခ်များ
*
*NGC 1705 at ESA/Hubble
* 

ကဏ္ဍ:ပစ်တာ (ကြယ်စုတန်း)
ခင်လေးသိမ့်

**ခင်လေးသိမ့်** ( ၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၇ မွေးဖွား) သည် မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် အကယ်ဒမီ ထူးချွန်ဆုရ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ညွှန်းရေးဆရာမ ဖြစ်သည်။ အဖ ဦးထွန်းမြင့်ထွန်း (ဒါရိုက်တာထွန်းမြင့်ထွန်း)၊ အမိ ဒေါ်တင်ရီတို့က ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်း ၅ ဦးအနက်  အကြီးဆုံး ဖြစ်ပြီး ညီမဖြစ်သူမှာ သုံးထပ်ဆင့်အကယ်ဒမီ ခင်သီတာထွန်း ဖြစ်သည်။ ပညာအရည်အချင်းမှာ သိပ္ပံဘွဲ့ (သတ္တဗေဒ) ဖြစ်သည်။

ခင်ပွန်းသည်မှာ မြန်မာစာဆရာ ဦးတင်ဝင်းသျှင် ဖြစ်ပြီး သမီးဖြစ်သူမှာ ရုပ်ရှင်နှင့်ဗွီဒီယို ဒါရိုက်တာ ကြည်ဖြူသျှင် ဖြစ်သည်။

၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်မှစ၍ ဖခင် ဦးထွန်းမြင့်ထွန်း၏ တော်ဝင်ထွန်းရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီတွင် မန်နေဂျာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ရုပ်ရှင်ကောင်စီမှ ဖွင့်လှစ်သော ၁/၈၄ ဒါရိုက်တာသင်တန်းကို တက်ရောက်ပြီးနောက် ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ညွန့်မြန်မာရုပ်ရှင်မှ ဒါရိုက်တာ အောင်မြင့်မြတ် ရိုက်ကူးသည့် *ရတနာ* ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားအတွက် ဇာတ်ညွှန်းရေးသားပေးခဲ့သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ ရုပ်ရှင်အစည်းအရုံး၏ ဇာတ်ညွှန်းအလွှာမှ အမှုဆောင်အဖြစ် ရွေးချယ်ခံရပြီး ၁၉၉၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၃ ခုနှစ်အထိ မြန်မာနိုင်ငံရုပ်ရှင်အစည်းအရုံးတွင် အမှုဆောင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် တော်ဝင်ထွန်းဗွီဒီယိုထုတ်လုပ်ရေးကို တည်ထောင်ပြီး ဗွီဒီယိုဇာတ်ကားများ ရိုက်ကူးထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် မဟာထွန်းရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်ရေးကို တည်ထောင်ပြီး ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။

မဟာထွန်းရုပ်ရှင်မှ ဒါရိုက်တာ ကြည်ဖြူသျှင် ရိုက်ကူးသည့် *ပန်းတစ်ပွင့်ဖန်ဆင်းခြင်း* ဇာတ်ကားဖြင့် ၂၀၀၁ ခုနှစ်အတွက် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ညွှန်းဆုဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ ပန်းတစ်ပွင့် ဖန်ဆင်းခြင်းမှာ  စာရေးဆရာမ လွန်းထားထား(ဆေးတက္ကသိုလ်)ရေးသားသော လုံးချင်းဝတ္ထု ဖြစ်သည်။ ခင်လေးသိမ့်၏ထင်ရှားသော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ညွှန်းများမှာ-
**နှလုံးသားလျှို့ဝှက်ခန်း၊ 
*နှုတ်ခမ်းထက်က ဓားသွား၊ 
*သင်ချစ်လျှင် ကျွန်ုပ် မမုန်းပါ၊ 
*ညှို့သောပင်လယ် ဆွဲငင်သောလမင်း၊ 
*ပန်းတစ်ပွင့်ဖန်ဆင်းခြင်း၊ 
*အရိမဒ္ဒနပူရ၏မဟာအောင်ပွဲ* စသည်တို့ ဖြစ်သည်။

### ကိုးကား 
အကယ်ဒမီခင်လေးသိမ့်နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းချက် မှတ်တမ်း။

မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု ချီးမြှင့်ခြင်းအခမ်းအနားမှတ်တမ်း၊။ ရန်ကုန်၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ၂၀၀၁။ (ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခြင်းမရှိသော မှတ်တမ်း)

ကဏ္ဍ:၁၉၄၇ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်ရှင် ပညာရှင်များ
မိုးဟုတ် စေတီတော်မြတ်ကြီး

သမိုင်းဝင် မိုးဟုတ်စေတီသည် ညောင်တုန်းမြို့ ဗိုလ်ချုပ်လမ်းနှင့် အာဇာနည်လမ်းဆုံရာတွင်တည်ရှိသည်။

ကဏ္ဍ:ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ
NGC 1998

**NGC 1998** သည် ပစ်တာ ကြယ်စုတန်းရှိ နှစ်ဘက်ခုံး ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး နဂါးငွေ့တန်း ဂလက်ဆီမှ အလင်းနှစ်သန်းပေါင်း ၂၀၇ ကွာဝေးသည်။ ယင်းဂလက်ဆီအား ၁၈၃၄ ခုနှစ်တွင် ဂျွန် ဟာရှယ်က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပစ်တာ (ကြယ်စုတန်း)
အန်ယူနမ်နီယမ်

**အန်ယူနမ်နီယမ်** (Ununennium) သည် ဓာတုဗေဒ သင်္ကေတ Uue ဖြင့် အက်တမ်နံပါတ် ၁၁၉ ရှိသော အဆိုပြု ဓာတုဗေဒ ဒြပ်စင်တခုဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အယ်လ်ကာလီ သတ္တုများ
မြသော်

ဒေါက်တာ**မြသော်** ( ၁၃ အောက်တိုဘာ ၁၉၅၅ မွေးဖွား) သည် ၁၉၉၈ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၉ ခုနှစ်အထိ သွားဘက်ဆိုင်ရာဆေးတက္ကသိုလ် (မန္တလေး) မန္တလေး သွားဘက်ဆိုင်ရာ ဆေးတက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော မြန်မာ သွားဘက်ဆိုင်ရာ ပါမောက္ခဖြစ်သည်။

## အတ္ထုပ္ပတ္တိ 
ဒေါက်တာမြသော်ကို ၁၉၅၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် သွားဘက်ဆိုင်ရာဆေးတက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) မှ ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။

ဒေါက်တာမြသော်သည် သွားဆရာဝန် ဒေါက်တာခင်ဝင်းမေနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီးသမီးတစ်ယောက်နှင့် သားတစ်ယောက်ထွန်းကားခဲ့သည်။ သားဖြစ်သူ ဇေယျာသော် သည် ပြည်သူ့လွှတ်တော် အမတ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။

## အခြားကြည့်ရန် 
* မြန်မာနိုင်ငံ သွားနှင့်ခံတွင်း ဆရာဝန်အသင်း
* မြန်မာနိုင်ငံ သွားနှင့်ခံတွင်း ဆေးကောင်စီ
* သွားဘက်ဆိုင်ရာဆေးတက္ကသိုလ် (မန္တလေး)
* သွားဘက်ဆိုင်ရာဆေးတက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်)

## ကိုးကား 
 

ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၅၅ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ သွားဘက်ဆိုင်ရာ ဆရာဝန်များ
မြန်မာနိုင်ငံ သွားနှင့်ခံတွင်း ဆရာဝန်အသင်း

**မြန်မာနိုင်ငံ သွားနှင့်ခံတွင်း ဆရာဝန်အသင်း**သည် ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သော ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး အဖွဲ့ဝင် ၄,၀၀၀ ကျော်ရှိသည်။ *မြန်မာနိုင်ငံ သွားနှင့်ခံတွင်းဂျာနယ်*ကိုအသင်းမှ နှစ်စဉ် ထုတ်ဝေသည်။  FDI ကမ္ဘာ့သွားဘက်ဆိုင်ရာအသင်းချုပ်မှ ဟောပြောပို့ချမှုများ ပြုလုပ်သည့် မြန်မာနိုင်ငံ သွားနှင့်ခံတွင်းဆိုင်ရာ ညီလာခံကိုလည်း စီစဉ်ဆောင်ရွက်သည်။  မြန်မာနိုင်ငံ သွားနှင့်ခံတွင်း ဆရာဝန်အသင်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ သွားနှင့်ခံတွင်း ဆေးကောင်စီတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ သွားဆရာဝန်များအတွက် ကျွမ်းကျင်အဖွဲ့အစည်း နှစ်ခုဖြစ်သည်။

## ခေါင်းဆောင်များ 
မြန်မာနိုင်ငံ သွားနှင့်ခံတွင်း ဆရာဝန်အသင်း၏ ဥက္ကဋ္ဌများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။

# ဒေါက်တာအောင်သန်း (၁၉၇၉-၁၉၈၄)၊
# ဒေါက်တာခင်မောင်လေး (၁၉၈၅-၁၉၉၅)၊
# ဒေါက်တာမြင့်နိုင် (၁၉၉၆-၁၉၉၈)၊
# ဒေါက်တာဘမြင့် (၁၉၉၈-၂၀၀၈)၊
# ဒေါက်တာသိန်းထွဋ် (၂၀၀၉-၂၀၁၁)၊
# ဒေါက်တာပွင့်ဖူး (၂၀၁၂-၂၀၁၅)
# ဒေါက်တာသိန်းကြူ (၂၀၁၆-၂၀၁၉)၊
# ဒေါက်တာမြင့်ထိန် (၂၀၂၀ - လက်ရှိ)

## အခြားကြည့်ရန် 
* သွားရောဂါကုပညာ
* သွားဘက်ဆိုင်ရာဆေးတက္ကသိုလ် (မန္တလေး)
* သွားဘက်ဆိုင်ရာဆေးတက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်)
* မြန်မာနိုင်ငံ သွားနှင့်ခံတွင်း ဆေးကောင်စီ

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် ဆေးပညာနှင့် ကျန်းမာရေး အဖွဲ့အစည်းများ
လေးရှင်းတောင်မီးပြတိုက်

**လေးရှင်းတောင်မီးပြတိုက်** သည် မြန်မာ့ပင်လယ်ပြင်၏ အစောဆုံးမီးပြတိုက်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၁၈၄၄ ခုနှစ်က စတင်တည်ကာ ၁၉၅၆ ခုနှစ်အထိ အသုံးပြုခဲ့သည့် မီးပြတိုက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အမြင့် ၁၃၈ ပေ ရှိသည်။ ယခင်က မီးပြအလင်းရောင်ကို ၁၄ မိုင်ထိ မြင်နိုင်ခဲ့သည်။

## တည်နေရာ 
လေးရှင်းတောင်မီးပြတိုက်သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ စစ်တွေမြို့မှ တောင်ဘက် နှစ်မိုင်အကွာရှိ ကုလားတန်မြစ်ဝ Savage Island တွင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်းအရှေ့ဘက်တွင် မြေငူကျွန်း ရှိသည်။  

## သမိုင်းကြောင်း 
အင်္ဂလိပ်- မြန်မာ ပထမစစ်ပွဲ အပြီးတွင် မီးပြတိုက် ကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၁၈၄၄ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သော မီးပြတိုက်သည် မြန်မာ့ ပင်လယ်ပြင်၏ အစောဆုံး မီးပြတိုက်တစ်ခုလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။   

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အဆောက်အအုံများ
ကဏ္ဍ:မီးပြတိုက်များ စာရင်း
Miss Grand International 2021

## ပြိုင်ပွဲ ရလဒ်များ
ကဏ္ဍ:အလှမယ်ပြိုင်ပွဲများ
အထွေထွေရောဂါကုဆေးရုံကြီး၊ အင်းစိန်

**အထွေထွေရောဂါကုဆေးရုံကြီး၊ အင်းစိန်** ("အင်းစိန်ဆေးရုံ" ဟုလည်း ခေါ်ကြ) သည် ခုတင် ၅၀၀ ဆံ့ သင်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ဆေးရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤဆေးရုံသည် ရန်ကုန်မြို့ မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည့် ဆေးရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဆေးရုံတွင် ဆေးကုသရာဌာန ၉ ခုရှိပြီး အထူးကုသရေးဌာန ၆ ခုရှိသည်။

## သမိုင်းကြောင်း
၁၉၃၀ ခုနှစ် ဗြိတိသျှအုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် လူသိများသည့် သူဌေးတစ်ဦးဖြစ်သည့် ဆာဖိုးသာသည် ရှေးခေတ်ကိုလိုနီပုံစံ အဆောက်အဦဖြင့်ခုတင် ၅၀ ဆေးရုံတစ်ခုကို လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ထိုအချိန်အချိန်က ဆေးရုံကို "ဆာဖိုးသာဆေးရုံ" ဟု သိခဲ့ကြသည်။ ဆေးရုံကို ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ခုတင် ၁၀၀ ဆေးရုံအဖြစ်သို့လည်းကောင်း၊ ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် သွားဌာန၊ အရိုးဌာန၊ ဓာတ်ခွဲခန်းဌာနှင့် ဓာတ်မှန်ဌာနစသည်တို့ပါဝင်သည့် ခုတင် ၁၅၀ ဆေးရုံအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ခုတင် ၃၀၀ ဆေးရုံအဖြစ်လည်းကောင်း တိုးချဲ့ခဲ့ကြသည်။ ထိုကဲ့သို့ တိုးတက်လာမှုနှင့်အတူ ဤဆေးရုံသည်လည်း ၁၉၉၅ ခုနှစ်ဇူလိုင်လတွင် ဗဟိုအဆင့်ရှိအစိုးရဆေးရုံတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။

၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် အထပ်သုံးထပ်ပါဝင်သည့် အဆောက်အဦတစ်ခုနှင့် ထောင်သားလူနာများအတွက် ခုတင် ၂၀ ရှိ ကုသခန်းတစ်ခုကိုလည်း တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ အင်းစိန်ထောင်မှ ထောင်သားလူနာများကို ထိုကုသခန်းတွင် ကုသထားရှိရန် ခွင့်ပြုထားသည်။ အင်းစိန်ထောင်သည် ဆေးရုံ၏ အနီးအနားတွင် တည်ရှိသည်။

## ကုသရေးဌာနများ
* General Medical Ward
* General Surgical Ward
* Obstetrics & Gynecological Ward
* Pediatric Ward
* Trauma & Orthopedic Ward
* Ophthalmological Ward
* Otorhinolaryngological Ward
* Intensive Care Unit
* Sanga Ward for Buddhist Monks
* Guard Ward for Imprisoned Patients
* Oncology Ward

## အထူးကုသရေးဌာနများ
* Elderly Clinic
* Dentistry Clinic
* Physical Medicine
* Psychiatric Clinic
* Tuberculosis Clinic
* ART Clinic
* Dermatology clinic
* Sexually Transmitted Disease Clinic
* Medical Oncology Clinic

## စမ်းသပ်ရှာဖွေရေးဌာနများ
* Radiology Department
* Pathology Department
* Microbiology Department

## အရန်ဌာနများ
* Medical Record Department
* Medical Store Department
* Kitchen
* Laundry
* Motor Transport

## သင်ကြားရေးအစီအစဉ်များ
၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် ဆေးရုံသည် ဆေးတက္ကသိုလ် (၂) ရန်ကုန်၏ သင်ကြားရေးဆေးရုံ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဤတက္ကသိုလ်သည် ဆေးဘက်‌ဆိုင်ရာနည်းပညာတက္ကသိုလ်(ရန်ကုန်)၊ ဆေးဝါးတက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်)၊ သူနာပြုတက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်) စသည်တို့နှင့် ပူးပေါင်းဆက်နွယ်မှုများ ရှိသည်။

### ဘွဲ့ကြို
* MBBS degree	
** Third MB
** Final part II 
** House surgeon
* Postgraduate
** M Med Sc (Internal Medicine)
** Dip Med Sc (Hospital Administration)
* Others
** Nursing training
** Pharmacist training
** Paramedical sciences (Radiology, physiotherapy and lab technicians)

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဆေးရုံများ
ကိုရာဖတ် ခေါ့ဖန်

**နာနွန်** (; ) ဟု လူသိများသည့် **ကိုရာဖတ် ခေါ့ဖန်** (; , ; ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၈ ဖွား) သည် ထိုင်းသရုပ်ဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ *Senior Secret Love* (၂၀၁၆)၊ *My Dear Loser* (၂၀၁၇)၊ *The Gifted* (၂၀၁၈)၊ *Blacklist* (၂၀၁၉)၊ *Turn Left Turn Right* (၂၀၂၀) တို့မှတစ်ဆင့် နာမည်ရလာခဲ့သည်။၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် Ohm Pawat နှင့်အတူ *Bad Buddy Series* ၌ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသည်။

## ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး 
ကိုရာဖတ်ကို ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့၌ မွေးဖွားသည်။ မိဘများမှာ သရုပ်ဆောင် Khunakorn Kirdpan နှင့် Poonsuk Kirdpan တို့ဖြစ်သည်။ Pitchaporn Kirdpan ဟူသော နှမတစ်ဦးရှိသည်။ အမတယကုလကျောင်းမှအထက်တန်းအောင်ပြီး လက်ရှိတွင် သီရိနခဝိရောတတက္ကသိုလ်၌ သရုပ်ဆောင် ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးမှုပညာကို လေ့လာလျက်ရှိသည်။

## ဆောင်ရွက်ချက် 
ကိုရာဖတ်သည် အသက်သုံးနှစ်အရွယ်ကပင် ရုပ်သံကြော်ငြာများတွင် ပါဝင်ခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် *Hormones 2* ၌ ဧည့်သည်သရုပ်ဆောင်အဖြစ် ပွဲဦးထွက် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ''Ugly Duckling Series: Don't* နှင့် *Love Flight* တို့၌ ဇာတ်ပို့အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။

Kanyawee Songmuang နှင့် တွဲဖက်၍ *Senior Secret Love: My Lil Boy & My Lil Boy 2* (၂၀၁၆) တွင်လည်းကောင်း၊ *My Dear Loser: Edge of 17* (၂၀၁၇) တွင်လည်းကောင်း၊ *The Gifted* (၂၀၁၈) တွင်လည်းကောင်း၊ The Gifted: Graduation * (၂၀၂၀) တွင်လည်းကောင်း အဓိကဇာတ်ဆောင်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။

၂၀၂၁ အောက်တိုဘာ၌ GMM25 က ထုတ်လွှင့်သည့် သူ၏ ပထမဆုံး BL ဇာတ်လမ်းတွဲ *Bad Buddy Series* တွင် အဓိကဇာတ်ကောင် ပန်အဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသည်။

## ရိုက်ကူးမှုစာရင်း
### ရုပ်ရှင်
### ရုပ်သံ
* 2017 *Ra Rerng Fai (2017)* (City Zhen Ken/3HD33) as Chacrit (Guest)
* 2021 *Remember You (2021)* (True CJ Creations/True Asian More, True4U) as Charus Paibudsakun 
* 2021 *Sud Rai Sud Ruk* (Good Deal/3HD33) as Thin Phanidkidchaitham (chird)

### ဇာတ်လမ်းတွဲ
### တေးသရုပ်ဖော် 
## တေးသံသွင်း 
### Songs
### MC 
#### Television 
* **20** : On Air  

#### Online 
* **20** : On Air YouTube:Korapat Kirdpan ID

## ဆုများနှင့် ဆန်ခါတင်စာရင်း 
## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်ခ်များ
* 
* 

ကဏ္ဍ:၂၀၀၀ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:ထိုင်း အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
ကဏ္ဍ:GMMTV အနုပညာရှင်များ
နန္ဒစိုး

**နန္ဒာစိုး(ဆင်ဖြူကျွန်း)‌**‌‌

နန္ဒာစိုး(ဆင်ဖြူကျွန်း)- (၁၉၆၂-၂၀၁၇)သည် အမျိုးသားစာပေဆု၊ပခုက္ကူဦးအုံးဖေ စာပေဆု၊စာပေဗိမ္မာန်စာပေဆုများ ရရှိခဲ့သာ မြန်မာစာ‌ရေး ဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။

`နန္ဒာစိုး(ဆင်ဖြူကျွန်း)`

မွေးဖွား                   သုံးပင်မြောက်ရပ်၊ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့

စလင်းမြို့နယ်၊မကွေးတိုင်း။

ကွယ်လွန်                မတ်လ(၇)ရက်၊၂၀၁၇

အသက် (၅၅) နှစ်
မျှင်ဝါး

**မျှင်ဝါး** (***Dendrocalamus strictus***) သည်း ဝါး မျိုးစိတ်တခုဖြစ်ပြီး မျှင်ဝါး၏ပင်စည်သည် လုံးပိတ်ဖြစ်သည်။ မျှင်ဝါးသည် ၆ မီတာမှ ၁၈ မီတာအထိ ရှည်လျားကြီးထွားနိုင်သည်။ တောင်အာရှ၊ အရှေ့တောင်အာရှဒေသရှိ နီပေါနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတို့တွင် တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။ မျှင်ဝါးကို ကျူးဘားနိုင်ငံတွင်လည်း တွေ့ရှိရသည်။ 

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* bambugigante.com 

ကဏ္ဍ:ဝါး
ဝါးနက်

**ဝါးနက်** (***Dendrocalamus longispathus***) သည် ဝါး မျိုးစိတ်တခုဖြစ်ပြီး ၂၀ မီတာအထိ ကြီးထွားနိုင်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့တွင် ဇာတိရင်းပေါက်ရောက်သည့် ဝါးပင်မျိုးဖြစ်သည်။ ယခုအခါ တောင်အာရှတွင် အနှံ့အပြားပေါက်ရောက်လျက်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဝါး
Bad Buddy

***Bad Buddy*** (; , ) သည် Korapat Kirdpan (Nanon) နှင့် Pawat Chittsawangdee (Ohm) တို့ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသည့် ၂၀၂၁ ခုနှစ်ထွက် အချစ် ဟာသဒရာမာ ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ တစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။ Afterday နှင့် -West- တို့၏ *Behind The Scenes* ဝတ္ထုကို အခြေခံရိုက်ကူးထားသည့် ဤဇာတ်လမ်းတွဲသည် တစ်ဖက်နှင့်တစ်ဖက် မတည့်ကြသည့် အိမ်ချင်းကပ်လျက် မိသားစုနှစ်စုမှ သားနှစ်ယောက်အကြောင်း ဖြစ်သည်။

Noppharnach Chaiwimol (Aof) ရိုက်ကူးပြီး GMMTV က ထုတ်လုပ်သည့် ဤဇာတ်လမ်းတွဲသည် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာ ၃ ရက်က ပြုလုပ်သည့် "GMMTV 2021: The New Decade Begins" ပွဲစဉ်တွင် ကြေညာခဲ့သည့် ၂၀၂၁ ခုနှစ်အတွင်း GMMTV က ထုတ်လွှင့်မည့် ဇာတ်ကား ၁၆ ကားတွင် တစ်ကားအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ GMM25 က အပတ်စဉ် သောကြာည ထိုင်းစံတော်ချိန် ၂၀:၃၀ နာရီတွင် ထုတ်လွှင့်ပြသလျက်ရှိပြီး၊ ဖြတ်တောက်ထားခြင်းမရှိသည့် ဇာတ်လမ်းအပြည့်အစုံကို WeTV က ည ၂၂:၃၀ နာရီတွင် ပြန်လည်ထုတ်လွှင့်ပေးသည်။

## သရုပ်ဆောင်များနှင့် ဇာတ်ကောင်များ 
### အဓိက 
* ပန် အဖြစ် Korapat Kirdpan (Nanon)
* ဖတ် အဖြစ် Pawat Chittsawangdee (Ohm)

### ဇာတ်ပို့ 
* ဖာ အဖြစ် Pattranite Limpatiyakorn (Love)
* အင့် အဖြစ် Pansa Vosbein (Milk)
* ဝိုင် အဖြစ် Jitaraphol Potiwihok (Jimmy)
* ကွန် အဖြစ် Sattabut Laedeke (Drake)
* လူးဝစ်အဖြစ် Pahun Jiyacharoen (Marc)
* မို အဖြစ် Theepakon Kwanboon (Prom)
* ဆေ့ဖ် အဖြစ် Thakorn Promsatitkul (Lotte)
* ချန် အဖြစ် Pakin Kuna-anuvit (Mark)
* ဖတ်၏ ဖခင်အဖြစ် Puttipong Sriwat (Leo Put)
* ဖတ်၏ မိခင်အဖြစ် Pattamawan Kaomulkadee (Yui)
* ပန်၏ ဖခင်အဖြစ် Passin Ruangvuth (A)
* ပန်၏ မိခင်အဖြစ် Paradee Vongsawad (Ple)
* ချိုင် အဖြစ် Thanavate Siriwattanakul (Gap)
* တုံ အဖြစ် Kongkiat Khomsiri (Kome)

### ဧည့်သည် 
* Natachai Boonprasert (Dunk)
* Passatorn Koolkang (Captain)
* Kittipop Sereevichayasawat (Satang)
* Napat Patcharachavalit (Aun)
* Norawit Titicharoenrak (Gemini)
* Arun Asawasuebsakul (Ford)
* Nattawat Jirochtikul (Fourth)
* ဖတ် ငယ်ဘဝအဖြစ် Achita Panyamang (Kim)
* ပန် ငယ်ဘဝအဖြစ် Tanapatch Chanthasorn (Zen)
* ဖာ ငယ်ဘဝအဖြစ် Nichamon Ladapornpipat (Nene)
* ပါမောက္ခ ဖီချိုင် အဖြစ် Chertsak Pratumsrisakhon (Chert)
* ဗိသုကာ ပါမောက္ခအဖြစ် Suphasawatt Purnaveja (Watt)
* Yaowalak Mekkulviroj
* Kusuma Teppharak (Pong)
* ကျောင်းဆရာမအဖြစ် Chayanee Chaladthanyakij (Meen)
* Thitisan Goodburn (Kim)
* ဂျူနီယာအဖြစ် Passakorn Chaithep (Cnine)
* Amata Piyavanich (Jum)
* Pradit Prasartthong (Tou)
* Thanadon Meewongtham (Au)
* ပန့်သူငယ်ချင်း ဗိသာကာကျောင်းသားအဖြစ် Kornprom Niyomsil (Au)
* ကျောင်းသားရေးရာ ဝန်ထမ်းအဖြစ် Wisit Chantaraparb (Plug)
* Poom Kaewfacharoen

## ကြည့်ရှုမှုစာရင်း 
### ထိုင်းရုပ်သံ ကြည့်ရှုနှုန်း 
*အောက်ပါဇယားတွင် သည် အနိမ့်ဆုံး နံပါတ်ကို ဖော်ပြ၍ သည် အမြင့်ဆုံးနံပါတ်ကို ဖော်ပြသည်။

: Based on the average audience share per episode.

### Online ratings 
၂၀၂၁ နိုဝင်ဘာ ၁၅ အထိ စာရင်းများအရ WeTV ၏ ရေပန်းအစားဆုံး BL ဇာတ်လမ်းများတွင် နံပါတ်တစ်ချိတ်ထားသည်။ နိုဝင်ဘာ ၂၃ တွင် ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်း WeTV ၌ ကြည့်ရှုမှုအများဆုံး ဇာတ်လမ်းဖြစ်ခဲ့သည်။

## ဇာတ်ဝင်တေး 
## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်ခ်များ
* *Bad Buddy* on GMM 25 website 
* *Bad Buddy* on WeTV
* 
* GMMTV

ကဏ္ဍ:ထိုင်း BL ဇာတ်လမ်းတွဲများ
ကဏ္ဍ:GMMTV ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ
အိုးမိုင်ဘော့စ်

***အိုးမိုင်ဘော့စ်*** (; ) (also known as ''"Mr. Don't Flirt... Oh My Boss!"'') သည် Worranit Thawornwong (Mook) နှင့် Luke Ishikawa Plowden တို့ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသည့် ၂၀၂၁ ထိုင်း ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ တစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။

GMMTV နှင့် FuKDuK Production တို့ ပူးပေါင်းထုတ်လုပ်သော ဤဇာတ်ကားသည် ၂၀၁၉ အောက်တိုဘာ ၁၅ ၌ ပြုလုပ်သည့် "New & Next" ပွဲစဉ်တွင် ပြသခဲ့သည့် ဇာတ်ကား ၁၂ ကားအနက် တစ်ကားအပါအဝင် ဖြစ်သည်။

## ကြည့်ရှုမှုစာရင်း
## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်ခ်များ
* GMMTV

ကဏ္ဍ:GMMTV ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ
ဖာဝတ် စိတ္တသဝင်ဒီ

**Ohm** () ဟု လူသိများသည့် **ဖာဝတ် စိတ္တသဝင်ဒီ** (; ; ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် မတ်လ ၂၂ ဖွား) သည် ထိုင်းသရုပ်ဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ MCOT HD ၏ *Make It Right* (၂၀၁၆–၂၀၁၇) တွင် Frame အဖြစ်လည်းကောင်း၊ GMMTV ၏ ''He's Coming to Me* (၂၀၁၉) တွင် Thun အဖြစ်လည်းကောင်း၊ *Dew* (၂၀၁၉) ရုပ်ရှင်တွင် Dew အဖြစ်လည်းကောင်း၊ *The Shipper* (၂၀၂၀) တွင် Khet အဖြစ်လည်းကောင်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ *Bad Buddy Series*  (၂၀၂၁) တွင် နာနွန် ကိုရာဖတ်နှင့်အတူ တွဲဖက်သရုပ်ဆောင်ထားရာ အလွန်ရေပန်းစားသည်။

## ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး 
ဖာဝတ်ကို ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့တွင် မွေးဖွားသည်။ Assumption ကောလိပ်မှ အထက်တန်းအောင်မြင်သည်။ သီရိနခဝိရောတတက္ကသိုလ်တွင် ရုပ်ရှင်နှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်မီဒီယာပညာကို ဆည်းပူးလျက်ရှိသည်။

## ဆောင်ရွက်ချက်များ 
၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် MCOT HD က ထုတ်လွှင့်သည့် ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ *Make It Right* တွင် Frame အဖြစ် သရုပ်ဆောင်ကာ အနုပညာလောကသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ *Siam 13 Hours*၊ *Bangkok Ghost Stories: Rescuer*၊  *Beauty Boy: The Series* စသည်တို့တွင်လည်း ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ GMMTV သို့ မဝင်ရောက်မီ မန်နေးဂျင်းဒါရိုက်တာ Sataporn Panichraksapong က ဇာတ်လမ်းတွဲအသစ်တစ်ခုအတွက် လူရွေးပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရန် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သည်။ ဤသို့ဖြင့် အဆိုပါ ကုမ္ပဏီ၏ *He's Coming to Me* ဇာတ်လမ်းတွဲတွင် Singto Prachaya နှင့် တွဲဖက်၍ ပါဝင်ခဲ့သည်။

ထိုင်း အချစ်ရုပ်ရှင် *Dew* တွင်လည်း အဓိကဇာတ်ကောင် Dew နေရာက ဝင်ရောက်သရုပ်ဆောင်ထားသည်။

၂၀၂၁ ခုနှစ် *Bad Buddy Series'' ၌ အဓိကဇာတ်ကောင် ဖတ်အဖြစ် Nanon Korapat နှင့် တွဲဖက်သရုပ်ဆောင်ထားသည်။

## ရိုက်ကူးမှုစာရင်း 
### ရုပ်ရှင် 
### ရုပ်သံ 
### တေးသရုပ်ဖော် 
## ဆုများနှင့် ဆန်ခါတင်စာရင်း 
## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
* 
* 

ကဏ္ဍ:၂၀၀၀ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:ထိုင်း အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ
ကဏ္ဍ:GMMTV အနုပညာရှင်များ
ကျောင်း ၂၀၂၁

***ကျောင်း ၂၀၂၁*** (; ) သည် ဒါရိုက်တာ ဂင်မင်းထယ် ရိုက်ကူးပြီး ဂင်ယိုဟန်၊ ဂျိုအီဟျောန်း၊ ချူယောင်းဝူ၊ ဟွမ်ဘိုရွမ်းဗြောန်းတို့ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသည့် ​တောင်ကိုရီးယား ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ တစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။  KBS2 ရုပ်သံလိုင်း၏ ရှစ်ကြိမ်မြောက် *ကျောင်း*ဇာတ်လမ်းတွဲ အဆက်ဖြစ်သည်။

ဝင်ခွင့်စာမေးပွဲထက် ဘဝလမ်းကြောင်းအတွက် ရွေးချယ်ခဲ့သည့် ၁၈ နှစ်အရွယ် လူငယ်များ၏ အိပ်မက်၊ သူငယ်ချင်းဆက်ဆံရေးနှင့် ၎င်းတို့ကြုံရသည့် အခက်အခဲများကို ပုံဖော်ရိုက်ကူးထားခြင်းဖြစ်သည်။ KBS2 ရုပ်သံလိုင်းက ၂၀၂၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၄ ရက်မှ စတင်ကာ အပတ်စဉ် ဗုဒ္ဓဟူးနှင့် ကြာသပတေးည (ကိုရီးယားစံတော်ချိန်) ၉:၃၀ နာရီတွင် ထုတ်လွှင့်ပြသလျက်ရှိသည်။

## သရုပ်ဆောင်များနှင့် ဇာတ်ကောင်များ
### အဓိက
* ဂုံးဂီဂျွန်းအဖြစ် ဂင်ယိုဟန်
** ဂုံးဂီဂျွန်း ငယ်ဘဝအဖြစ် မွန်းဝူဂျင်း
* ဂျင်းဂျီဝန်းအဖြစ် ဂျိုအီဟျောန်း
** ဂျိုအီဟျောန်း ငယ်ဘဝအဖြစ် ဘတ်ယယ်ရင်း
* ဂျောင်ယောင်းဂျူအဖြစ် ချူယောင်းဝူ
* ဂန်ဆောယောင်းအဖြစ် ဟွမ်ဘိုရွမ်းဗြောလ်
* လီဂန်ဟွန်းအဖြစ် ဂျောန်းဆော့ဟို

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်ခ်များ
* 
* *School 2021* at Daum 
* *School 2021* at Naver 
* 

ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယား ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ
မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၂၀

**မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၂၀**သည် **မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ** အဖွဲ့အစည်းမှ ကျင်းပသော (၈)ကြိမ်မြောက် ပြိုင်ပွဲဖြစ်သည်။ ထိုပြိုင်ပွဲကို ၃၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၀ တွင် Novotel Max Hotel ၌ကျင်းပပြီး **မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၂၀** ကို  ဟားခါး ကိုယ်စားပြု အလှမယ် **သူဇာဝင့်လွင်** ကရရှိခဲ့သည်။ အနိုင်ရရှိသူဟာ အမေရိကန်နိုင်ငံ ကျင်းပသည့် မယ်စကြဝဠာ ၂၀၂၀ ပွဲကိုသွားရောက် ယှဉ်ပြိုင်စေသည်။

## ရလဒ်များ
### နေရာရရှိမှု
§ – Voted into the Top 6 by Let me Choose .

### အထူးဆုများ
### အကောင်းဆုံး အမျိုးသားဝတ်စုံဆု
## Let Me Choose
**Let Me Choose** အစီစဉ်သည် **မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၂၀** ၏ challenge အစီစဉ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး
### အုပ်စုများ
## ပြိုင်ပွဲဝင်များ
မယ်စကြဝဠာ မြန်မာ ၂၀၂၀ ကို ပြိုင်ပွဲဝင် ၃၅ ယောက်ဝင် ယှည်ပြိုင်သည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ
အိမ် (၂၀၁၅ ရုပ်ရှင်)

***အိမ်*** () သည် ၂၀၁၅ ခုနှစ်က ထုတ်လုပ်သော အမေရိကန် အန်နီမေရှင်းဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။

## သရုပ်ဆောင်သည် 
* Jim Parsons အဖြစ် Oh
* ရီဟန်န အဖြစ် Gratuity "Tip" Tucci
* Steve Martin အဖြစ် Captain Smek
* Matt L. Jones အဖြစ် ကေးလ် (Kyle)

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ် 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
*
*

ကဏ္ဍ:၂၀၁၅ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ကာတွန်းရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
တီလီမွန်းဒို

**တီလီမွန်းဒို** () NBCUniversal မှ ပိုင်ဆိုင်ပြီး လည်ပတ်နေသည့် အမေရိကန်စပိန်ဘာသာစကား ရုပ်မြင်သံကြားကွန်ရက်တစ်ခုဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်ခ် 
* တရားဝင် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်  

ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ရုပ်မြင်သံကြားထုတ်လွှင့်မှု