open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Baby P သေဆုံးခြင်း

**Peter Connelly** (1 March 2006 – 3 August 2007) (" **Baby P** "၊ " **Child A** "  နှင့် " **Baby Peter** ") သည် အသက် 17 လအရွယ် ဗြိတိန်ကလေးငယ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ရှစ်လတာကာလအတွင်း ဒဏ်ရာ ၅၀ ကျော်ရရှိခဲ့ပြီး အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ၊ လန်ဒန်မြို့ တွင် ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် ကလေးအနိုင်ကျင့်မှုကြောင့် သေဆုံးသွားခဲ့သည်။ သူ့အမေ၊ သူ့အဖော်နဲ့ သူ့အစ်ကိုတို့က သူ့ကို တိုက်ခိုက်တဲ့အတွက် ထောင်ကျသွားတယ်။ အဆိုပါကိစ္စသည် Haringey Council ၏လူမှုရေးဝန်ဆောင်မှု ဌာနသည် အန္တရာယ်ကျရောက်နေသော ကလေးများအား ပြုစုစောင့်ရှောက်ခြင်းလုပ်ငန်းကို မည်သို့ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်ကို ကြီးကြီးမားမား စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဩဂုတ်လတွင်း ဖြစ်ရပ်များ
ငွေတိုက် ဦးစီးဌာန

**ငွေတိုက် ဦးစီးဌာန** () သည် စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် သက်ဆိုင်သော ဦးစီးဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။
## သမိုင်းကြောင်း
၂၀၁၄ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၉ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေးအရ ငွေတိုက်ဦးစီးဌာနအား ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်တွင် ဖွဲ့စည်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ ၂၀၁၉ခုနှစ်တွင် စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန၊ ၂၀၂၁ခုနှစ်တွင် စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာနတို့ လက်အောက်တွင် ပါဝင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

## ဖွဲ့စည်းပုံ
*ငွေကြေးစီမံခန့်ခွဲမှုဌာနခွဲ
*ကြွေးမြီစီမံခန့်ခွဲမှုဌာနခွဲ
*စာရင်းပေါင်းချုပ်ပြုစုရေးနှင့် အစီရင်ခံရေးဌာနခွဲ
*ငွေတိုက်ရေးရာမူဝါဒနှင့် အရည်အသွေးမြှင့်တင်မှုဆိုင်ရာဌာနခွဲ
*သတင်းအချက်အလက်နှင့် နည်းပညာဌာနခွဲ
*စီမံရေးရာနှင့် ငွေစာရင်းဌာနခွဲ
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ
ကဏ္ဍ:စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန
ကြတ္တိကာနက္ခတ်

**ကြတ္တိကာနက္ခတ်** ( အင်္ဂလိပ်: Krittika သက္ကတ: कृत्तिका  ) မှာ နက္ခတ် ၂၇ လုံးမှ တတိယမြောက် နက္ခတ်ဖြစ်သည်။ ကြက်ငယ်စု သဏ္ဌာန် ကြယ်ခုနစ်လုံးရှိသည်။ တနည်း စပါးစုသဏ္ဌာန်ဆိတ်ချိုဟန်နှင့် တူ၏။ ဖျောက်ဆိပ်ကြယ် ဟုလည်းကောင်း **သူခိုးနက္ခတ်** ဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်သည်။ ယင်းနက္ခတ်ကို မီးနတ်မင်း အစိုးရကြောင်းဆို၏။ ဤနက္ခတ်သည် ကျီးတာရာနှင့် ယှဉ်၍ သွား၏။

အနောက်တိုင်း နက္ခတ္တဗေဒ အရဆိုလျှင် Taurus ရာသီခွင် 20°26' နှင် Gemini ရာသီခွင် 3°46’ ကြားတည်ရှိသည်။ 

ကဏ္ဍ:ပြိဿ နက္ခတ်တာရာ
ဝက် ဆိတ် ငှက်ပျော ပုရစ်

***ဝက် ဆိတ် ငှက်ပျော ပုရစ်*** () နီကယ်လွန်း အတွက် Dave Cooper နှင့် Johnny Ryan က ဖန်တီးထားတဲ့ အမေရိကန် ကာတွန်းရုပ်မြင်သံကြား စီးရီးတစ်ခုပါ။

## သရုပ်ဆောင်သည် 
* Matt L. Jones - ဝက်
* Candi Milo - ဆိတ်
* Thomas F. Wilson - ငှက်ပျော
* Paul Rugg - ပုရစ်

## ပြင်ပလင့်ခ် 
* 

ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်မြင်သံကြား ဇာတ်လမ်းတွဲများ
ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ်ဘာသာ တီဗွီဇာတ်လမ်းတွဲ အစီစဉ်
ပြည်တွင်းအခွန်များ ဦးစီးဌာန

**ပြည်တွင်းအခွန်များ ဦးစီးဌာန** () သည် စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် သက်ဆိုင်သော ဦးစီးဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း
လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် သီးခြားတည်ရှိခဲ့သော အမြတ်ခွန်ဌာန၊ ကုန်သွယ်လုပ်ငန်းခွန်ဌာန၊ ယစ်မျိုးခွန်ဌာန၊ အောင်ဘာလေသိန်းဆုခွန်ဌာန၊ တံဆိပ်ခေါင်းခွန်ဌာန၊ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန လက်အောက်ရှိ အခွန်ဌာနနှင့် ဘဏ္ဍာတော်မင်းကြီးရုံးတို့အား စုပေါင်းကာ ၁၉၇၂ခုနှစ် အောက်တိုလာ ၁ရက်နေ့တွင် ပြည်တွင်းအခွန်များဦးစီးဌာနဟု ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ စတင်ဖွဲ့စည်းစဉ်က စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်တွင် ထားရှိကာ ဥက္ကဋ္ဌတစ်ဦးက ဦးဆောင်ခဲ့သည်။
### အကြီးအကဲများ
*ဦးတွမ်မှုန်း - (၂.၁၀.၁၉၇၂ - ၂၂.၁၂.၁၉၇၆)
*ဦးအုန်းမောင် - (၂၃.၁၂.၁၉၇၆ - ၁.၉.၁၉၇၉)
*ဦးစိန်လင်း - (၁၇.၉.၁၉၇၉ - ၁၅.၅.၁၉၉၃)
*ဦးသန်းညွန့် - (၅.၈.၁၉၉၃ - ၅.၉.၁၉၉၇)
*ဦးချစ်ဆွေ - (၅.၉.၁၉၉၇ - ၁၄.၁၀.၂၀၀၂)
*ဦးဝင်းနိုင် - (၂၅.၁၁.၂၀၀၂ - ၁၄.၁၁.၂၀၀၄)
*ဦးဆန်းထွန်း - (၁၄.၁၁.၂၀၀၄ - ၉.၅.၂၀၁၁)
*ဦးမြတ်မော် - (၉.၅.၂၀၁၁ - ၂၈.၃.၂၀၁၃)
*ဦးသန်းအောင် - (၂၉.၃.၂၀၁၃ - ၂၃.၅.၂၀၁၃)
*ဦးမင်းထွဋ် - (၂၄.၅.၂၀၁၃ - ၄.၇.၂၀၂၄)
*ဒေါ်မြမြဦး - (၁.၈.၂၀၂၄ - လက်ရှိ)
## ဖွဲ့စည်းပုံ
*ဦးစီးရုံးဌာနခွဲ
*လူစွမ်းအားအရင်းအမြစ်စီမံခန့်ခွဲမှုဌာနခွဲ
*ထောက်ပံ့ရေးနှင့်အထွေထွေဌာနခွဲ
*ငွေစာရင်းဌာနခွဲ
*စစ်ဆေးရေးဌာနခွဲ
*သတင်းစာရင်းနှင့်စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးဌာနခွဲ
*သတင်းအချက်အလက်နှင့်နည်းပညာဌာနခွဲ
*စာရင်းအင်းဌာနခွဲ
*အခွန်ဆိုင်ရာကြီးကြပ်ရေးဌာနခွဲ
*စီမံချက်ရေးဆွဲကြီးကြပ်ရေးဌာနခွဲ
*ဗဟိုလုပ်ငန်းလုပ်ဆောင်မှုဌာနခွဲ
*အောင်ဘာလေသိန်းဆုဌာနခွဲ
*ဥပဒေရေးရာဌာနခွဲ
*အခွန်မူဝါဒနှင့် သုတေသနဌာနခွဲ
*အခွန်ဆိုင်ရာဝန်ဆောင်မှုဌာနခွဲ
*အခွန်ဆိုင်ရာပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးဌာနခွဲ

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ
ကဏ္ဍ:စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန
ဂျင်မီ နျူထရွန်၏ စွန့်စားခန်းများ၊ ကောင်လေး ဉာဏ်ကြီးရှင်

***ဂျင်မီ နျူထရွန်၏ စွန့်စားခန်းများ၊ ကောင်လေး ဉာဏ်ကြီးရှင်*** () သည် အမေရိကန် အန်နီမေရှင်းရုပ်မြင်သံကြားစီးရီးဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ၂၀၀၂ ဇူလိုင်လ ၂၀ တွင် နီကယ်လွန်း ရုပ်သံလိုင်း တွင် ထုတ်လွှင့် ပြသခဲ့သည်။

## ဇာတ်ကောင်များ 
### အဓိကဇာတ်ကောင် 
* **ဂျင်မီ နျူထရွန်** ()
* **Sheen Estevez**
* **Carl Wheezer**
* **Cindy Vortex**
* **Libby Folfax**
* **Goddard**
* **Hugh Neutron**
* **Judy Neutron**

### အခြားဇာတ်ကောင်များ 
* **Betty Quinlan**
* **Bolbi Stroganovsky**
* **Miss Winfred Fowl**
* **Nick Dean**
* **Principal Willoughby**
* **Sam Melvick**
* **UltraLord**

### လူကြမ်း 
* **Professor Finbarr Calamitous**
* **Beautiful Gorgeous**

## ပြင်ပလင့်ခ် 
* 
*
*

ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်မြင်သံကြား ဇာတ်လမ်းတွဲများ
ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ်ဘာသာ တီဗွီဇာတ်လမ်းတွဲ အစီစဉ်
အဿဝဏီနက္ခတ်

**အဿဝဏီနက္ခတ်** (အင်္ဂလိပ်: Ashvini , ဟင်ဒီ: अश्विनी *aśvinī* )  မှာ နက္ခတ် ၂၇ လုံး တွင် ပထမဆုံး နက္ခတ်ဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယ နက္ခတ်ပညာမှ ဆင်းသက်လာသည်။ မြင်းခေါင်းသဏ္ဌာန် ခြောက်လုံးရှိ၍ တူရာသီ စန်းယှဉ်နက္ခတ် ဖြစ်သည်။ ဤနက္ခတ်သည် ကျီးတာရာနှင့် ယှဉ်၍ သွား၏။   အံသာစီးမှာ  အစ ၃၅၀၊ အဆုံး ၈၊ အန္တရအံသာ ၁၈၊ အန္တရဗီဇနာ ၁၈၀ ဖြစ်သည်။

အနောက်တိုင်း နက္ခတ္တဗေဒ အရဆိုလျှင် Aries ရာသီခွင် 23°46 မှ Taurus ရာသီခွင် 7°06'  ကြားရှိပြီး Alpha Arietis (Hamal) ကြယ်၊ Beta Arietis ကြယ်နှင့် နှင့် Gamma Arietis ကြယ်များပါဝင်သည်။ 

## ကိုးကား
ဘရဏီနက္ခတ်

**ဘရဏီနက္ခတ်** ( အင်္ဂလိပ်:Bharani , နာဂရီ: भरणी ) မှာ ခုံလောက်သဏ္ဌာန် သုံးလုံးရှိ၍  မိဿရာသီခွင်တွင်တည်ရှိသည်။ ဗီရဏီနတ်သမီး ဘုံဗိမာန်ဖြစ်သည် ဆို၏။ ထိုနက္ခတ်ကို ယမမင်းအစိုးရကြောင်းလည်းဆိုသည်။ ဤနက္ခတ်သည် ကျီးတာရာနှင့် ယှဉ်၍ သွား၏။ 

အနောက်တိုင်း နက္ခတ္တဗေဒ အရဆိုလျှင် Taurus ရာသီခွင် 7°06' မှ 20°26'  အတွင်း တည်ရှိပြီး 35 Arietis ကြယ်၊ 39 Arietis ကြယ် နှင့် 41 Arietis များပါရှိသည်။

## ကိုးကား
မိဂသီနက္ခတ်

မာဂဓဘာသာ “မိဂသိရ”အား ရကျေနှင့် “မိဂသီ” မြန်မာမှု ပြုထားသော နက္ခတ်ကို ရာဇမတ္တဏ်နက္ခတ္တာဘိဓာနတွင် “သောမျောမိဂသိရော” အစချီလျက် နက္ခတ် ပရိယာယ် (၁၈) မျိုးဖြင့် ပြပါသည်။ ထိုပရိယာယ်အားလုံး ပင် “လဗိမာန်”ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပေသည်။ 

အဘိဓာန်ဋီကာ၌ကား “မိဂသီသ သဏ္ဌာနတ္တာ၊ သမင် ဦးခေါင်းသဏ္ဌာန် ရှိသော။ တာရာပုဉ္စာ၊ ကြယ်အစုသည်။ မိဂသိရီ၊ မိဂသီနက္ခတ်မည်၏”ဟု ပြဆို၍ သမင်ဦးခေါင်း နှင့် တူသည့် ကြယ်စုဟု အဓိပ္ပာယ်ရပေသည်။ 

လုံးရေမှာ (၃)၊ “အုန်းသီးအညှာသဏ္ဌာန်၊ မင်းသား ဆိုင်းထမ်း” ပုံဟန်ရှိကြောင်း ပေါတ္တရသာဒိကျမ်းကဆိုပြီး ဂြဟသျှန္တီ၊ လဃုသင်္ဂြဟ၊ အာကာသသျှတ္တရ၊ ကပ္ပဝဏ္ဏာနာ၊ သိင်္ဃဗောဓကျမ်းနှင့် ရွှေမင်ရေး ပုရပိုက်ဖြူတွင်မူ (၃) လုံး နက္ခတ်၊ သမင်ဦးခေါင်းသဏ္ဌာန်ဟု တညီတညွတ် ဆိုကြပေသည်။ သေနင်္ဂဗျူဟာကျမ်း၌မူ လိပ်ခေါင်းသဏ္ဌာန် (၃) လုံးဟု တွေ့ရသည်။ 

မိဂသီနက္ခတ်ကို “သသီ” မည်သော လနတ်သားစောင့်၍ အစိုးရကြောင်း ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်းက ဆိုပါသည်။ 
## ကိုးကား
ငွေရေးကြေးရေး ကြီးကြပ်စစ်ဆေးရေး ဦးစီးဌာန

**ငွေရေးကြေးရေး ကြီးကြပ်စစ်ဆေးရေး ဦးစီးဌာန** () သည် စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် သက်ဆိုင်သော ဦးစီးဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။
## သမိုင်းကြောင်း
၁၉၅၂ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၁ရက်နေ့တွင် အပေါင်ဆိုင်ကြီးကြပ်အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ကို စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၆၁ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ပြည်သူ့ငွေချေးကုမ္ပဏီအမည်ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံစီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကော်ပိုရေးရှင်းတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၆၃ခုနှစ်တွင် ထိုကော်ပိုရေးရှင်းကို ပြည်သူပိုင်သိမ်းခဲ့ရာ ပြည်သူ့ငွေချေးကုမ္ပဏီမှာ ပြည်သူ့ဘဏ်လက်အောက် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းလိုက်သော မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်တွင် အသေးစားချေးငွေဌာနတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ မြန်မာနိုင်ငံငွေရေးကြေးရေးအဖွဲ့အစည်းများ ဥပဒေအရ ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်မှ ခွဲထုတ်ကာ  မြန်မာ့အသေးစားချေးငွေလုပ်ငန်းအဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ 

အသေးစားငွေရေးကြေးရေးလုပ်ငန်းများအား ကြီးကြပ်နိုင်ရန်အတွက် ၂၀၁၁ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၁ရက်နေ့တွင် မြန်မာ့အသေးစားငွေရေးကြေးရေး ကြီးကြပ်စစ်ဆေးရေးလုပ်ငန်းအဖြစ် ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်တွင် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁ရက်နေ့တွင် အသေးစားငွေရေးကြေးရေး ကြီးကြပ်စစ်ဆေးရေး ဦးစီးဌာနအဖြစ် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်တွင် တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။

၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ ၂၀၁၉ခုနှစ်တွင် စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန၊ ၂၀၂၁ခုနှစ်တွင် စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာနတို့ လက်အောက်၌ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ
ကဏ္ဍ:စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန
အကောက်ခွန် ဦးစီးဌာန

**အကောက်ခွန် ဦးစီးဌာန** () သည် စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် သက်ဆိုင်သော ဦးစီးဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း
၁၇၅၄ခုနှစ်တွင် အလောင်းဘုရားမှ ဒဂုံအား သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ၁၇၅၅ခုနှစ်တွင် ဒဂုံသည် အရေးပါသော ဆိပ်ကမ်းတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် အခွန်တော်အရာရှိတစ်ဦးထားရှိကာ အခွန်ကောက်ခံခဲ့သည်။ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး အင်္ဂလိပ်လက်အောက် ရောက်ရှိခဲ့ပြီးနောက် ၁၈၈၆ခုနှစ်မှစ၍ နိုင်ငံခြား ကုန်သွယ်ရေးနှင့် သင်္ဘောကုမ္ပဏီများသည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ဆက်သွယ်သွားလာခဲ့ကြသည်။ ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ၏ လက်အောက်ခံပြည်နယ်တစ်ခုအနေဖြင့် မြန်မာပြည်မှ ရရှိသော အကောက်ခွန်များကို ဂျော့ဘုရင်များထံ ဆက်သခဲ့ရသည်။ ၁၉၃၅ အက်ဥပဒေအရ မြန်မာနိုင်ငံကို အိန္ဒိယမှခွဲထုတ်ခဲ့ရာ ၁၉၃၇ခုနှစ် ဧပြီ ၁ရက်နေ့မှစ၍ ဗဟိုအခွန်ဘုတ်အဖွဲ့မှာလည်း သီးခြား ဖြစ်လာခဲ့သည်။ 

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ရန်ကုန်မြို့ကို ဂျပန်တို့ဗုံးကြဲသဖြင့် အကောက်ခွန်ရုံးမှ အရာရှိများသည် ရုံးအား စွန့်ခွာခဲ့ရသည်။ ထို့အပြင် အကောက်ခွန်ဆိပ်ကမ်းများလည်း ဂျပန်လက်အောက် ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။ ဂျပန်တို့လက်ထက်တွင် အကောက်ခွန်ဌာနမှာ အခွန်တော်ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်တွင် ရှိခဲ့သည်။ 

လွတ်လပ်ရေးရပြီးချိန်မှစ၍ အကောက်ခွန်ဌာနမှာ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်တော်ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ခုနှစ်တွင် အမျိုးသား စီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာနနှင့် ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာနတို့အားပေါင်း၍ စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာနအဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၉၃ခုနှစ်တွင် ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန၊ ၂၀၁၃ခုနှစ်တွင် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ ၂၀၁၉ခုနှစ်တွင် စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန စသည်ဖြင့် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းရာ အကောက်ခွန် ဦးစီးဌာနမှာ ထိုဝန်ကြီးဌာနများအောက်တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ခုနှစ်တွင် စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့ရာ လက်ရှိတွင် အကောက်ခွန်ဦးစီးဌာနသည် ထိုဝန်ကြီးဌာနအောက်တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ
ကဏ္ဍ:စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန
အသလိဿနက္ခတ်

ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်း၌ “အသိလိသော ဘုဇဂေါစ” အစချီလျက် မြွေ ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရသည့်  အသလိဿနက္ခတ် ပရိယာယ် (၁၅)ပါး ပြဆိုပါသည်။ အဘိဓာန်ဋီကာကလည်း “ဘူဇင်္ဂသဒိသတ္တာ၊  မြွေနှင့်တူသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ နသိလိဿတေနအာလိဂျတေ၊  မကပ်အပ် မထိပါးအပ်။ ဣတိ၊  ထို့ကြောင့်။ အသိလိသော၊  အသလိဿနက္ခတ် မည်၏” ဟူ၍ ပြဆိုပါသည်။ 

အသလိဿနက္ခတ်၏ လုံးရေသင်္ချာနှင့် အဆင်းသဏ္ဌာန်ကို ကျမ်းအသီးသီးက အောက်ပါအတိုင်း ပြဆိုပါသည်။ 
* -သေနင်္ဂဗျူဟာကျမ်း (၄) လုံး၊ သဏ္ဌာန်မပါ
* -ပေါတ္တရသာဒိကျမ်း (၄) လုံး၊ ပေါက်တူးရိုး သဏ္ဌာန်
* -ဂြဟသျှန္တိကျမ်း (၄) လုံး၊ ထယ်သွား သဏ္ဌာန်
* -လဃုသင်္ဂြဟကျမ်း (၅) လုံး၊ စစ်လက်နက် သဏ္ဌာန်
* -အာကာသသျှတ္တရကျမ်း (၄) လုံး၊ ခက်ရင်း သဏ္ဌာန်
* -သိင်္ဃ-ဗောဓကျမ်း (၆) လုံး၊ သဏ္ဌာန်မပါ
* -ကပ္ပဝဏ္ဏနာကျမ်း (၅) လုံး၊ ခက်ရင်းခွ သဏ္ဌာန်
* -ပုရပိုက်ဖြူတော် (၄) လုံး၊ ခြင်းအင်္ဂါဇာတ်သဏ္ဌာန်
ထိုနတ်က္ခကို ဖဏိမည်သော မြွေနတ်မင်း ́ အစိုးရကြောင်း ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်းက ပြဆိုပါသည်။ 
## ကိုးကား
အဒြနက္ခတ်

ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်းတွင် “အဒ္ဒါရာဒွါသီဝေါသူလီ” အစ ချီလျက် အဒြနက္ခတ် ပရိယာယ် ၁၉-ပါး ပြပါသည်။ ပရိယာယ် ၁၉-ပုဒ်လုံးပင် သျှီဝခေါ် ပရမီသွာ နတ်မင်းဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရပေသည်။ 

အဒ္ဒသဒ္ဒါ၏ အနက်ကို အဘိဓာန်ဋီကာ၌ “ကောဓရုဒ္ဒ သဒိသတ္တာ၊  အမျက်ထွက်ခြင်း ကြမ်းကြုတ်ခြင်းနှင့် တူသည်ဖြစ်၍။ ကဒါစိ၊  တစ်ရံတစ်ခါ။ အဒ္ဒတိဃာ သတိ၊  စားတတ်၏။ ဣတိတသ္မာ၊  ထို့ကြောင့်။ အဒ္ဒါ၊  အဒ္ဒမည်၏” ဟူ၍ တွေ့ရပေသည်။ အဒ္ဒ-အဒြသဒ္ဒါ၏ အနက်မှာ “စားတတ်ခြင်း” ဟု မြန်မာလို အဓိပ္ပာယ်ရပေသည်။ 

အဒြနက္ခတ်၏ လုံးရေသင်္ချာ နှင့် အဆင်း သဏ္ဌာန်ကို ပေါတ္တရသါဒိ၊ ဂြဟသျှန္တိ၊ လဃုသင်္ဂြဟ၊ သိင်္ဃဗေဓ နှင့် အာကာသသျှတ္တရ ကဲ့သို့သော ကျမ်းငါးစောင်ကမူ တစ်ညီ တစ်ညွတ်တည်းပင် (၁) လုံး၊ ပတ္တမြားသဏ္ဌာန်ဟု ဆိုကြသော်လည်း ကပ္ပဝဏ္ဏနာဝတ္ထုတွင် (၁) လုံး၊ မှန်ကူသီးသဏ္ဌာန်ဟု လာ၍ ရွှေမင်ရေးပုရပိုက်ဖြူ၌သော်ကား (၈)လုံး၊ လိပ် သဏ္ဌာန်ဖြင့် တွေ့ရပေသည်။ သေနင်္ဂဗျူဟာကျမ်းတွင်  (၂) လုံး၊ လိပ်သဏ္ဌန်ဟု ဖော်ပြပါရှိသည်။ 

အဒြနက္ခတ်ကို ပရမီသွာ နတ်မင်းကြီးက အစိုးရကြောင်း ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်းက ဆိုပါ၏။ 
## ကိုးကား
ပုဏ္ဏဖုသျှုနက္ခတ်

ပုနဗ္ဗသုပုဒ်မှ သုကို သက္ကဋအလို သျှုပြုထားသည့် ပုန္နဖုသျှု နက္ခတ်ကို ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်းတွင် “အဒိတိ၊ ပုနဗ္ဗသုနက္ခတ်” ဒေဝမာတာ၊ ပုနဗ္ဗသု နက္ခတ်။ ပုနဗ္ဗသု၊ ပုနဗ္ဗသု နက္ခတ်။ ဟူ၍ ပရိယာယ်သုံး ပုဒ် ပြပါသည်။ တနင်္ဂနွေဂြိုဟ်၏ အမိ ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရပေသည်။ 

အဘိဓာန်ဋီကာ ကမူ “ပုနပ္ပုနံ၊  အဖန်တလဲလဲ။ သတ္တေသု၊  သတ္တာဝါတို့၌။ ဟိတံ၊  အစီးအပွားတည်းဟူသော မိုးကို။ ဝဿတိ၊  ရွာသွန်းတတ်၏။ ဣတိတသ္မာ၊  ထို့ကြောင့်။ ပုနဗ္ဗသု၊  ပုန္နဖုသျှု မည်၏။ ဝဿ၊  ဝဿ သဒ္ဒါသည်။ သေစနေ၊  သွန်းလောင်းခြင်း အနက်၌။ ဝတ္တတိ၊  ဖြစ်၏” ဟူ၍ ဝိဂြိုဟ်ပြု အနက်ဖွင့်ဆိုပါသည်။ သတ္တဝါတို့အား စီးပွားဟူသော မိုးကို ရွာစေတတ်သော နက္ခတ်ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရပေသည်။ 

ထိုနက္ခတ်၏ လုံးရေနှင့် အဆင်းသဏ္ဌာန်ကို (၆) လုံး၊ သင်္ဘော လှေသဏ္ဌာန်ဟု ပေါတ္တရသာဒိ၊ ဂြဟသျှန္တိနှင့် ရွှေမင်ရေးပုရပိုက်ဖြူကဲ့သို့သောကျမ်းသုံးစောင်ကဆိုပြီး လဃုသင်္ဂြဟကျမ်းကမူ (၄) လုံး၊ အိမ်၏ သဏ္ဌာန်ဟု ဆိုကာ အာကာသသျှတ္တကျမ်း၌ကား (၅) လုံး၊ သင်္ဘောသဏ္ဌာန်ဟု ဆိုပါသည်။ သိင်္ဃဗောဓကျမ်းတွင် (၄) လုံး၊ အသွင်သဏ္ဌာန်မပါ။ ကပ္ပဝဏ္ဏနာကျမ်း၌သော် (၃) လုံး၊ ဥဗျိုင်းသဏ္ဌာန်ဟု တွေ့ရပေသည်။ သေနင်္ဂဗျူဟာကျမ်းတွင် ၆ လုံး သင်္ဘောသဏ္ဌာန် ဟု ဖော်ပြထားသည်။ 

ထိုနက္ခတ်ကို နေမင်း (တနင်္ဂနွေဂြိုဟ်မင်း)၏ အမိ၊ အဒိတိ နတ်သမီး အစိုးရကြောင်း ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်းက ဆိုပါ၏။ 
## ကိုးကား
ပြုဗ္ဗာဘရဂုဏ္ဏီနက္ခတ်

ပြုဗ္ဗာဘရဂုဏီနက္ခတ် မှာ ဥတ္တရာ ဘရဂုဏီနက္ခတ်နှင့် ပေါင်း၍ ညောင်စောင်းသဏ္ဌာန် လေးလုံးရှိသည်။ ထိုနက္ခတ်ကို ယောနိနတ်အစိုးရကြောင်း ဆိုသည်။ ဤနက္ခတ်သည် ချိန်တာရာနှင့် ယှဉ်၍ သွား၏။ 
===၁၁။ ပုဗ္ဗဖဂ္ဂုနီ = ပြုဗ္ဗဖလဂုနိနက္ခတ်===
မိန်းမတို့၏ ယောနိဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရသည့် နက္ခတ်ပရိယာယ် (၈) ပုဒ်ကို ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်းက “ဘဂါချာပုဗ္ဗဖဂ္ဂုနီ အစချီပြဆို၍ အဘိဓာန်ဋီကာဆရာကမူ “**ဖလံ**၊ အကျိုးစီးပွားကို။ **ဂဏှာပေတိ**၊ ယူစေတတ်၏။ **ဣတိတသ္မာ**၊ ထို့ကြောင့်။ **ဖဂ္ဂုနီ၊** ဖဂ္ဂုနီနက္ခတ်မည်၏”ဟူ၍ ပြဆိုပေသည်။ 

### ၁၂။ ဥတ္တရာဖဂ္ဂုနီ-ဥတ္တရဖလဂုနီနက္ခတ်
အထက်ပါ ဖဂ္ဂုနီနက္ခတ် (၂) လုံး၏ အဆင်းသဏ္ဌာန် လုံးရေသင်္ချာအား (အနည်းငယ်လွဲသည်မှအပ) စုပေါင်းပြဆို ထားသည်ကို အောက်ပါအတိုင်း တွေ့ရပေသည်။ 

 

ပြုဗ္ဗာဖလဂုနီနက္ခတ် (၂) လုံး၊ နွားမသဏ္ဌာန် ဥတ္တရာဖလဂုနီနက္ခတ်(၂) လုံး၊ နွားလားသဏ္ဌာန် သဏ္ဌာန်မပါ 
ပုဗ္ဗဖဂ္ဂုနီနက္ခတ်ကို ယောနိနတ်စောင့်၍ ဥတ္တရာဖဂ္ဂုနီ နက္ခတ်ကို အယမနတ် အစိုးရကြောင်း ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်းက ပြဆိုပါသည်။ 

## ကိုးကား
ရောဟဏီနက္ခတ်

ရှောဟိဏီမည်သော မာဂဓဘာသာသာကို အထက်၌ ရှိသော ဣသရေကျနှင့် ရောဟဏီဟု မြန်မာတို့ခေါ်သော နက္ခတ်ကို ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်း နက္ခတ္တာဘိဓာန အပိုင်း၌ “ရောဟိဏီ-ပဒုမာယောနိ” အစချီဂါထာဖြင့် ရောဟဏီ နက္ခတ် ပရိယာယ် (၁၈)ပါး ပြပြီး ပရိယာယ်အားလုံးပင် “ဗြဟ္မာ” ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရပေသည်။ 

အဘိဓာန်ဋီကာတွင်ကား “**ကမလသမ္ဘဝတ္တာ**၊ ကြာ၌ ကောင်းစွာဖြစ်၍၊ **ကမလေ**၊ ကြာ၌၊ **ရုဟတိ ဝဍ္ဎတိ**၊ ကြီးပွားတတ်၏။ **ဣတိတသ္မာ**၊ ထို့ကြောင့်။ **ရောဟိဏီ**၊ ရောဟဏီ မည်၏”ဟူ၍ တွေ့ရသည်။ ကြာ၌ဖြစ်ပြီး ကြာ၌ကြီးသည့် ဗြဟ္မာဟု အဓိပ္ပာယ်ရပေသည်။ 

ပါတ္တရသာဒိ ကျမ်းက နက္ခတ် လုံးရေ (၅) လုံး ပြ၍ အသွင်သဏ္ဌာန်မှာ လှည်း၊ သူကြွယ်သား၊ ကြက် တိုက်နှင့် ငါး (၂) ကောင်ပုံဟန် ရှိကြောင်း ဆိုထားပေသည်။ 

ဂြဟသျှန္တိကျမ်းတွင် နက္ခတ် (၅) လုံး၊ အဆင်း၊ (၃) ထောင့်ရှိကြောင်း ပြဆိုလျက် လဃုသင်္ဂြဟကျမ်း၌မူ နက္ခတ် (၅) လုံး၊ လှည်းဦးသဏ္ဌာန်ရှိကြောင်း ရေးသားထားပေသည်။ 
အာကာသသျှတ္တရကျမ်း၌ (၁၀) လုံး နက္ခတ်၊ ငါးကျင်း ပွက်သဏ္ဌာန်ဟု ညွှန်းဆိုပြီး သိင်္ဃဗောဓကျမ်း၌မူ နက္ခတ် (၅) လုံး၊ အဆင်းသဏ္ဌာန် မပါရှိပေ။ ကပ္ပဝဏ္ဏနာ ဝတ္ထုတွင် လှည်းဦးသဏ္ဌာန်၊ နက္ခတ် (၅) လုံးဟု ပြဆိုထားပေသည်။ 
“ရွှေမင်ရေး ပုရပိုက်ဖြူတွင် နက္ခတ် (၁၀) လုံး မြေခွေး ဦးခေါင်း၊ ဦးခေါင်းသဏ္ဌာန် ဟူ၍ နှစ်မျိုး နှစ်ပုံ ရေးလျက်ရှိသည်”ဟု ဝေါဟာရလီနတ္တဒီပနီက ညွှန်းဆိုထားသော်လည်း အာရှတိုက် သုတေသန စာစောင်အတွဲ ၆ မှ ကူးယူ ဖော်ပြသည့် မြန်မာနက္ခတ်ပုံတွင်မူ-မြွေဦးခေါင်း တစ်မျိုးတည်းကိုသာ တွေ့ရပေသည်။ သေနင်္ဂဗျူဟာကျမ်း‌၌ကား အုပ်ဆောင်းသဏ္ဌာန် (၇) လုံးဟု ဖော်ပြထားသည်။ 

ရောဟဏီ နက္ခတ်ကို ဗြဟ္မာစောင့်ကြောင်း၊ အစိုးရကြောင်း ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်းတွင် တွေ့ရပေသည်။ 
## ကိုးကား
ပြုဗ္ဗာဘဂုဏ္ဏီနက္ခတ်

**ပြုဗ္ဗာဘရဂုဏီနက္ခတ်** မှာ ဥတ္တရာ ဘရဂုဏီနက္ခတ်နှင့် ပေါင်း၍ ညောင်စောင်းသဏ္ဌာန် လေးလုံးရှိသည်။ ထိုနက္ခတ်ကို ယောနိနတ်အစိုးရကြောင်း ဆိုသည်။ ဤနက္ခတ်သည် ချိန်တာရာနှင့် ယှဉ်၍ သွား၏။

## ကိုးကား
စိတြနက္ခတ်

စိတြနက္ခတ်မှာ ပုလဲသဏ္ဌာန်တစ်လုံးရှိသည်။ တနည်း တစ်လုံး ပတ္တမြားအရည်နှင့် တူ၏။ ထိုနက္ခတ်ကို တမ္ဗနတ် အစိုးရသည်ဟု ဆိုသည်။  ဤနက္ခတ်သည် ဆံကျင်တရာနှင့် ယှဉ်၍ သွား၏။

===၁၄။ စိတ္တ = စိတြနက္ခတ်===
ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်းတွင် “တုဋ္ဌော၊ စိတြနက္ခတ်။ စိတ္တော၊ စိတြနက္ခတ်။ ဝါတာချော၊ စိတြနက္ခတ်” ဟူ၍ ပရိယာယ်သုံး ပုဒ်ပြပါသည်။ 

အဘိဓာန်ဋီကာ ၌ကား “တစ္ဆေက သဒိသတ္တာ၊  သစ်ရွှေသမား လက်သမားနှင့် တူသည်ဖြစ်၍။ ဝိစိတ္တံ၊  အထူးသဖြင့် ဆန်းကြယ်သော။ ဖလံ၊  အကျိုးစီးပွားကို။ ဒဒါတိ၊  ပေးတတ်၏။ ဣတိတသ္မာ၊  ထို့ကြောင့်။ စိတ္တာ၊  စိတြနက္ခတ် မည်၏” ဟူ၍ ပြဆိုပေသည်။ ဆန်းကြယ်သော အကျိုးစီးပွားကို ပေးတတ်သော နက္ခတ်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပေသည်။ 
လုံးရေသင်္ချာ၊ အဆင်းသဏ္ဌာန်ကို အောက်ပါအတိုင်း တွေ့ရပေသည်။ 
* -ပေါတ္တရသာဒိကျမ်း (၁) လုံး၊ နှလုံး သဏ္ဌာန်
* -လဃုသင်္ဂြဟကျမ်း (၁) လုံး၊ ပုလဲတစ်လုံး သဏ္ဌာန်
* -အာကာသသျှတ္တရကျမ်း (၁) လုံး၊ ပတ္တမြား သဏ္ဌာန်
* -ဂြဟသျှန္တိ၊ သိင်္ဃဗောဓကျမ်း(၁) လုံး၊ သဏ္ဌာန်မပါ 
* -သေနင်္ဂဗျူဟာကျမ်း (၁) လုံး၊ သဏ္ဌာန်မပါ
* -ကပ္ပဝဏ္ဏနာ ဝတ္ထုကျမ်း (၁) လုံး၊ မှန်ကူသီး သဏ္ဌာန်
* -ရွှေမင်ရေး ပုရပိုက်ဖြူ (၁) လုံး၊ တောကျား သဏ္ဌာန်
ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်း နှင့် ဂြဟသျှန္တီကျမ်းတွင် စိတြနက္ခတ်ကို တုဋ္ဌနတ်မင်း အစိုးရကြောင်း ပြဆို၍ ရာဇမတ္တဏ် နိဿယဟောင်း၌မူ တမ္ပမ္ပနတ် အစိုးရကြောင်း ပြဆိုပေသည်။ 

## ကိုးကား
မာဃနက္ခတ်

ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်း၌ “ပိတုဒေဝေါ မာဃောနိစ္စံ” ဟူ၍ မာဃနက္ခတ် ပရိယာယ် (၃) ပုဒ်ပြပါသည်။ အဘိဓာန် ဋီကာ၌မူ “**ကာရိယတ္တိကေဟိ**၊ အကျိုးစီးပွားမှု ပြုလိုသော သူတို့သည်။ **မဟိယတေ**၊ ပူဇော်အပ်၏။ **ဣတိ**၊ ထို့ကြောင့်။ **မာဃော**၊ မာဃနက္ခတ်မည်၏” ဟူ၍ ဝိဂြိုဟ်ပြု အနက် ဖွင့်ဆိုပါသည်။ အကျိုးစီးပွားမှု ပြုလိုသောသူတို့၏ ပူဇော်ရာဟု မြန်မာလို အဓိပ္ပာယ်ရပေသည်။ 

ထိုနက္ခတ်၏ လုံးရေသင်္ချာ၊ အဆင်းသဏ္ဌာန်ကို ကျမ်း အချို့က အောက်ပါအတိုင်း ပြဆိုပါသည်။
* ပေါတ္တရသာဒိကျမ်း (၄) လုံး၊ ထွန်တုံးသဏ္ဌာန် 
* ဂြဟသျှန္တီကျမ်း (၄) လုံး၊ ထမ်းပိုးသဏ္ဌာန် 
* လဃုသင်္ဂြဟကျမ်း (ပူးသည့်နက္ခတ် ၁-လုံးအပါ-(၅) လုံး၊ အိမ်သဏ္ဌာန် 
* အာကာသသျှတ္တရကျမ်း (၄) လုံး၊ သံကောက်သဏ္ဌာန် 
* ကပ္ပဝဏ္ဏနာကျမ်း (၄) လုံး၊ သံကောက်သဏ္ဌာန် 
* ရွှေမင်ရေး ပုရပိုက်ဖြူ၊ (၄) လုံး၊ မျောက်ရုပ်သဏ္ဌာန် 
* သိင်္ဃဗောဓကျမ်း (၅) လုံး၊ သဏ္ဌာန်မပါ  
* သေနင်္ဂဗျူဟာကျမ်း (၃) လုံး၊ သဏ္ဌာန်မပါ 
မာဃနက္ခတ်၏ တောင်စွန်ကြယ်အနီးတွင် ကြယ်ငယ် (၁) လုံးကို ထည့်သွင်း၍ အထက်ပါကျမ်း (၂) ကျမ်းက ကြယ် (၅) လုံးဟု ယူဆခြင်း ဖြစ်သည်။ 

ထိုနက္ခတ်ကို ပိတရာနတ်မင်း အစိုးရကြောင်း ရာဇမတ္တဏ် ကျမ်းက မိန့်ဆိုပါသည်။ 
## ကိုးကား
ဟဿဒနက္ခတ်

ဟဿဒနက္ခတ် မှာ လက်ဝါးနှင့် တူ၍ ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ လက်ငါးချောင်းသဏ္ဌာန် ငါးလုံးရှိကြောင်းဆိုသည်။ ထိုနက္ခတ်ကို နေနတ်မင်း အစိုးရကြောင်းလည်း ဆိုလေသည်။ ဤနက္ခတ်သည် ဆံကျင်တရာနှင့် ယှဉ်၍ သွား၏။

===၁၃။ ဟတ္တ = ဟဿတနက္ခတ်===
ဟဿတနက္ခတ်ကို နှစ်ဂါထာနှင့်တစ်ဝက်၊ ပရိယာယ် (၂၄)ပုဒ်ဖြင့် ပြပါသည်။ ပရိယာယ်ပုဒ်အားလုံး “နေ”ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရပေသည်။ 

ဟတ္တဟူသော မဂဓကို သက္ကဋရော၍ ဟဿတဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။ ဟတ္ထဟူသည် လက်ကို ဟော၏၊ ထို့ ကြောင့်လျှင် အဘိဓာန်ဋီကာဆရာက “**ဟတ္ထသဏ္ဌာနတာယ**၊ လက်နှင့်တူသော သဏ္ဌာန်ရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ **ဟတ္တော**၊ ဟဿတနက္ခတ် မည်၏”ဟူ၍မိန့်ဆိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပေသည်။ မြန်မာလို လက်ဝါးနှင့် တူသည့် နက္ခတ်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပေသည်။ ထိုနက္ခတ်၏ လုံးရေသင်္ချာ အဆင်းသဏ္ဌာန်ကို နက္ခတ်ကျမ်း များက အောက်ပါအတိုင်း ပြဆိုထားပါသည်။ 

ထိုနက္ခတ်ကို နေနတ်မင်း အစိုးရကြောင်း ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်းက ဆိုပါသည်။ 

## ကိုးကား
သွာတိနက္ခတ်

သွာတိနက္ခတ် မှာ ကသစ်ပွင့်သဏ္ဌာန် နှစ်လုံးရှိသည်။ ထိုနက္ခတ်ကို ပဝနမည်သော လေနတ်မင်း အစိုးရသည်ဟု ဆိုသည်။  ဤနက္ခတ်သည် ဆံကျင်တရာနှင့် ယှဉ်၍ သွား၏။

===၁၅။ သွာတိ = သွာတိနက္ခတ်===
လေဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် သွာတိနက္ခတ်ပရိယာယ် (၇) ပုဒ်ကို ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်း၌ တွေ့ရပေသည်။ အဘိဓာန်ဋီကာ၌မူ “အဿ၊  ထိုနက္ခတ်အား။ သောဘဏာ၊  တင့်တယ်ခြင်းသည်။ အတ္ထိ၊  ရှိ၏။ ဣတိတသ္မာ၊  ထို့ကြောင့်။ သွာတိ၊  သွာတိနက္ခတ် မည်၏။ ဝါ၊  တစ်နည်းကား။ သုဘာသုဘဖလဒါနတော၊  ကောင်းကျိုး, မကောင်းကျိုးကို ပေးတတ်သောကြောင့်။ သွာတိ၊  သွာတိနက္ခတ် မည်၏” ဟူ၍ အနက်ဝိဂြိုဟ် ဆိုပေသည်။ 

သွာတိနက္ခတ်၏ အဆင်းသဏ္ဌာန် လုံးရေသင်္ချာကို ကျမ်း အစောင်စောင်တို့၌ အောက်ပါအတိုင်း တွေ့ရပေသည်။ 
* ပေါတ္တရသာဒိကျမ်း (၁) လုံး၊ ပတ္တမြား သဏ္ဌာန်
* ဂြဟသျှန္တိကျမ်း (၁) လုံး၊ နီသောအဆင်း
* လဃုသင်္ဂြဟကျမ်း (၁) လုံး၊ သန္တာကျောက် သဏ္ဌာန်
* အာကာသသျှတ္တရကျမ်း (၂) လုံး၊ ကသစ်ပွင့် သဏ္ဌာန်
* သိင်္ဃဗောဓကျမ်း (၁) လုံး၊ သဏ္ဌာန်မပါ
* ကပ္ပဝဏ္ဏနာကျမ်း (၁) လုံး၊ မှန်ကူသီး သဏ္ဌာန်
* ပုရပိုက်ဖြူ (၃) လုံး၊ စပါးကြီးမြွေ သဏ္ဌာန်
* နက္ခတ်လင်္ကာ (စာငယ်) လုံးရေ မပြ။ ကျေးဦး ခေါင်းသဏ္ဌာန်
* သေနင်္ဂဗျူဟာကျမ်း (၃) လုံး၊ သဏ္ဌာန်မပါ
သွာတိနက္ခတ်ကို ပဝနမည်သော လေနတ်မင်း အစိုးရကြောင်း ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်းက ဆိုပါသည်။ 

## ကိုးကား
အနုရာဓနက္ခတ်

အနုရာဓနက္ခတ် မှာ နဂါးလည်ဆစ်သဏ္ဌာန် (၁၅) လုံး ရှိသည်။ ထိုနက္ခတ်ကို မိတ္တမည်သောနတ် အစိုးရကြောင်းဆိုသည်။  ဤနက္ခတ်သည် တံငါတာရာနှင့် ယှဉ်၍ သွား၏။
===၁၇။ အနုရာဓ = အနုရာဓနက္ခတ်===
အနုရာဓော၊ မေတြော၊ ဝိသာခဿာနုဇော-ဟူ၍ အရာခ နက္ခတ် ပရိယာယ် သုံးပုဒ်ကို ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်း၌ တွေ့ရသည်။ အဘိဓာန်ဋီကာတွင် “**ဧတာယ**၊ ဤအနုရာဓနက္ခတ်ဖြင့်။ **သုဘာသုဘဖလံ**၊ ကောင်းကျိုး မကောင်းကျိုးသည်။ **အနုရာဓယတိသံသိဇ္ဈတိ**၊ ကောင်းစွာပြီးစီး၏။ **ဣတိ**၊ ထို့ကြောင့်။ **အနုရာဓာ**၊ အနုရာဓနက္ခတ်မည်၏” ဟူ၍ ပြဆိုထားသည်။ 

အနုရာဓနက္ခတ်သည် ကောင်းကျိုး မကောင်းကျိုးတို့ကို ပြီးစေတတ်သည့် အနက်အဓိပ္ပာယ် ရပေသည်။ 
ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်းအလို မိတ္တနတ် အစိုးရသော အနုရာဓ နက္ခတ်၏ လုံးရေသင်္ချာ အဆင်းသဏ္ဌာန်တို့ကို ကျမ်းအချို့တွင် အောက်ပါအတိုင်း တွေ့ရသည်။ 
* ပါတ္တရသာဒိကျမ်း၊ လုံးရေမပါ၊ ထန်းပင်သဏ္ဌာန်
* ဂြာဟသျှန္တီကျမ်း (၆) လုံး၊ ကောက်သော ပုတီးသဏ္ဌာန်
* လဃုသင်္ဂြဟကျမ်း (၄) လုံး၊ ပတ္တမြား သဏ္ဌာန်
* အာကာသျှတ္တရကျမ်း (၁၅) လုံး၊ သဏ္ဌာန်မပါ
* သိင်္ဃဗောဓကျမ်း (၃) လုံး၊ သဏ္ဌာန် မပါ
* ကပ္ပဝဏ္ဏနာကျမ်း (၄) လုံး၊ နဂါးလည်ဆစ် သဏ္ဌာန်
* ရွှေမင်ရေးပုရပိုက်ဖြူ (၁၅) လုံး၊ ဥဒေါင်းငှက် သဏ္ဌာန်
* နက္ခတ်လင်္ကာ (၁၅) လုံး၊ နဂါးလည်ဆစ် သဏ္ဌာန်
* သေနင်္ဂဗျူဟာကျမ်း (၃) လုံး၊ သဏ္ဌာန်မပါ

## ကိုးကား
ဇေဋ္ဌနက္ခတ်

ဇေဋ္ဌနက္ခတ် မှာ နဂါးချက်မဟုခေါ်၍ (၅) လုံးရှိ၏။ တနည်း ၅ လုံး၊ ၂ လုံး ကျောက်ပြင် (ပယောနဂါးချက်) နှင့် တူ၏။ ထိုနက္ခတ်ကို သိကြားမင်း အစိုးရကြောင်းဆိုသည်။  ဤနက္ခတ်သည် တံငါတာရာနှင့် ယှဉ်၍ သွား၏။
===၁၈။ ဇေဋ္ဌ = ဇေဋ္ဌနက္ခတ်===
“ဇဋ္ဌော သူရာဓိပေါသက္ကော” အစရှိသည်ဖြင့် သိကြားမင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော ဇေဋ္ဌနက္ခတ်၏ ပရိယာယ်ကို ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်းတွင် (၉) ပုဒ် ပြဆိုပါသည်။ အဘိဓာန်ဋီကာ ၌မူ-“**သဗ္ဗသံ**၊ ခပ်သိမ်းသော နက္ခတ်တို့ထက်။ **ဂုဏောဟိ**၊ ဂုဏ်ကျေးဇူးတို့ဖြင့်။ **ဝုဍ္ဎတ္တာ**၊ကြီးသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ **ဇေဋ္ဌော**၊ ဇေဋ္ဌမည်၏”ဟု တွေ့ရပေသည်။ 

ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်၌ ဇေဋ္ဌနက္ခတ်ကို သိကြားမင်း အစိုးရသည် စောင့်သည်ဆိုပေရာ ထိုနက္ခတ်၏ လုံးရေသင်္ချာနှင့် အဆင်းသဏ္ဌာန် ကျမ်းဂန်အချို့တွင် အောက်ပါအတိုင်း တွေ့ရပေသည်။ 

* -ပေါတ္ထရသာဒိကျမ်း လုံးရေမပါ၊ ဒေါင်းရင်ဘတ်သဏ္ဌာန်။  ဆီးစောင်း လက်ပတ်မြစ်သဏ္ဌာန်။  
* -ဂြဟသျှန္တီ၊ လဃုသင်္ဂြဟကျမ်း (၃) လုံး၊ နားတောင်းသဏ္ဌာန်။  
* -အာကာသသုတ္တရကျမ်း (၂) လုံး၊ ကျောက်ပျဉ် သဏ္ဌာန်။  
* -သိင်္ဃဗေဒကျမ်း (၃) လုံး၊ သဏ္ဌာန်မပါ။ 
* -သေနင်္ဂဗျူဟာကျမ်း (၃) လုံး၊ သဏ္ဌာန် မပါ။  
* -ကပ္ပဝဏ္ဏနာကျမ်း (၂) လုံး၊ မုယော သဏ္ဌာန်။  
* -ရွှေမင်ရေးပုရပိုက်ဖြူ (၅) လုံး၊ ဆိတ်ရုပ် သဏ္ဌာန်။ 
ဓမ္မတာမော်ကွန်း၊ မိုးလယ်လျံပတ်နှင့် မြင်းမိုရ်လက်တွင်ချီနက္ခတ် လင်္ကာတွင် နဂါးချက်မနှင့်တူကြောင်း ပြဆိုထားပါသည်။ 

## ကိုးကား
ဦးထင်ကျော်၏ နိုင်ငံတော်အဆင့် ခရီးစဉ်များ

ဦးထင်ကျော်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတအဖြစ် ၂၀၁၆ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့မှ ၂၀၁၈ခုနှစ် မတ်လ ၂၁ရက်နေ့အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။နိုင်ငံတော်၏ခေါင်းဆောင်၊ အစိုးရအဖွဲ့၏ ခေါင်းဆောင်၊ ပူးတွဲခေါင်းဆောင်အဖြစ် နိုင်ငံတကာ အစည်းအဝေးများ တက်ရောက်ခြင်းနှင့် နှစ်နိုင်ငံ ချစ်ကြည်ရေးတို့အတွက် တရားဝင် နိုင်ငံတော်အဆင့် နိုင်ငံခြားခရီးစဉ်များ သွားရောက်ခဲ့သည်။သမ္မတအဖြစ် ပထမဆုံးခရီးစဉ်မှာ ၂၀၁၆ခုနှစ် မေလအတွင်းက ထိုစဉ်က အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သော လာအိုနိုင်ငံသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။
ဦးထင်ကျော်သည် နိုင်ငံတော်အဆင့် ခရီးစဉ်များအပြင် ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးရန်အတွက် ပြည်ပသို့ သွားရောက်ရလေ့ရှိခဲ့သည်။

## ၂၀၁၆

File:The Vice President, Shri M. Hamid Ansari in a family photo at the 11th ASEM Summit, in Ulaanbaatar, Mongolia on July 16, 2016.jpg|အာရှ-ဥ​ရောပ ထိပ်သီးအစည်းအ​ဝေးတွင် အခြားနိုင်ငံ​ခေါင်း​ဆောင်များနှင့်အတူ ​တွေ့ရစဉ်
File:The President of Myanmar, Mr. Htin Kyaw paying floral tributes at the Samadhi of Mahatma Gandhi, at Rajghat, in Delhi on August 29, 2016.jpg|ဦးထင်ကျော်နှင့် ဒေါ်စုစုလွင်ကို အိန္ဒိယခရီးစဉ်အတွင်း တွေ့ရစဉ်

## ၂၀၁၇

File:President U Htin Kyaw arrive in Japan.jpg|ဂျပန်နိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ်နှင့် ​တွေ့ဆုံစဉ်

## ကိုးကား
ထင်​ကျော်
ကဏ္ဍ:ထင်​ကျော်
ပြုဗ္ဗာသဠ်နက္ခတ်

ပြုဗ္ဗာသဠ်နက္ခတ် မှာ ဥတ္တရာသဠ်နက္ခတ်နှင့် ပေါင်း၍ ဆင်မလှမ်းဟန် လေးလုံးရှိကြောင်းဆိုသည်။ ထိုနက္ခတ်ကို တောယရေနတ် အစိုးရကြောင်းလည်းဆိုသည်။  ဤနက္ခတ်သည် ဆင်တာရာနှင့် ယှဉ်၍ သွား၏။
### ၁၄။ ပုဗ္ဗသဠ-ပြုဗ္ဗာသာဠ်နက္ခတ်
ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်း၌ “ပုဗ္ဗာသဠှော၊ ပြုဗ္ဗာသာဠ်။ ဇလဝယော၊ ပြုဗ္ဗာသာဠ်”ဟူ၍ ပရိယာယ်နှစ်ပုဒ်ပြုပြီး အဘိဓာန် ဋီကာ၌မူ “**ဘတီနံ**၊ သူရင်းငှား ကိုယ်ခစားတို့၏။ **ဒဏ္ဍော**၊ တုတ်တောင်ဝှေးသည်။ အာသဠှောနာမ၊ အာသဠှ မည်၏။ **တံသဏ္ဌာနတ္တာ**၊ ထိုသူရင်းငှား ကိုယ်ခစား နွားကျောင်းသားတို့၏ တုတ်တောင်ဝှေး သဏ္ဌာန်ရှိသောကြောင့်။ **အာသဠှာနာမ**၊ အာသဠှနက္ခတ်မည်၏”ဟူ၍ တွေ့ရပေသည်။ အမရကောသ-သက္ကဋအဘိဓာန်၌လည်း “**ဖလာဂေါ**၊ ပေါက်သားဖြင့် ပြုအပ်သော။ **ဗြတ**ေ၊ ရသေ့ ရဟန်းတို့၏။ **ဒဏ္ဍ**၊ တောင်ဝှေးသည်။ **အာပါလော**၊ အာပါလမည်၏”ဟု ပြုဗ္ဗာသာဠ် နက္ခတ်ကို ပြဆိုပါသည်။ 

ထိုနက္ခတ်၏လုံးရေနှင့် အဆင်းသဏ္ဌာန်ကို အောက်ပါအတိုင်း တွေ့ရပေသည်။ 
* -ပေါတ္တရသာဒိကျမ်း ပြုဗ္ဗာသာဠ်၊ ဥတ္တရာသာဠ် နှစ်လုံးမှ ကြယ် (၄) လုံး၊ ဗိတာန်သဏ္ဌာန်
* -ဂြဟသျှန္တီကျမ်း (၂) လုံး၊ သဏ္ဌာန်မပါ
* သေနင်္ဂဗျူဟာကျမ်း (၂) လုံး၊ သဏ္ဌာန်မပါ
* -လဃုသင်္ဂြဟကျမ်း (၂) လုံး၊ ဆင်စွယ်သဏ္ဌာန်
* -အာကာသသျှတ္တရကျမ်း(ပြုဗ္ဗာသာဠ် ဥတ္တရာသာဠ် နက္ခတ်နှစ်လုံး ပေါင်း (၄) လုံး၊ ဆင်မလှမ်းဟန် 
* -သိင်္ဃဗောဓကျမ်း (၄) လုံး၊ သဏ္ဌာန်မပါ 
* -ကပ္ပဝဏ္ဏနာကျမ်း (ပြုဗ္ဗာသာဠ် ဥတ္တရာသာဠ် နက္ခတ်နှစ်လုံးပေါင်း (၄) လုံး၊ ဆင်ခြေလက်သဏ္ဌာန်
* -ရွှေမင်ရေး ပုရပိုက်ဖြူ (၂) လုံး၊ ခြင်္သေ့ဖိုသဏ္ဌာန်
* -နက္ခတ်လင်္ကာ လုံးရေမပါ၊ ဆင်မလှမ်းဟန်
မိုးတွင်းကာလ ခါသမယ၌ ထိုနက္ခတ်နှင့် စန်းယှဉ်လျှင် ထိုနေ့ မိုးကြိမ်းတည်း။ မလွဲမုချ မိုးရွာတတ်၍။ ပြုဗ္ဗာသာဠ် ဆင်ထိုက်ဟု ရှေးသူဟောင်းတို့ ဆိုရိုးပြုသည်။ 

ပြုဗ္ဗာသာဠ်နက္ခတ်ကို တောယမည်သော ရေနတ် အစိုးရကြောင်း ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်းက ဆိုပါသည်။ 
## ကိုးကား
ဥတ္တရာပုရပိုက်နက္ခတ်

ဥတ္တရာပုရပိုက်နက္ခတ်မှာ ၄ လုံး၊ ၂ လုံးစီ ခြေဖဝါးနှင့် တူ၏။ ပြုဗ္ဗာပုရပိုက်နက္ခတ်နှင့် ပေါင်း၍ အင်းပျဉ်သဏ္ဌာန် လေးလုံးရှိကြောင်း ဆိုသည်။ ထိုနက္ခတ်ကို အဟိပြနနတ်မင်း၊ သို့မဟုတ် အဟိဗုဓနတ်မင်း အစိုးရကြောင်းလည်းဆိုသည်။  ဗျိုင်းတာရာနှင့် ယှဉ်၍ သွား၏။
===၂၆။ ဥတ္တရဘဒ္ဒပဒါ = ဥတ္တရဘဒြပိုဒ်နက္ခတ်===
ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်း၌ “ဥတ္တရဘဒ္ဒပဒါ၊ အဟိပြုနော”ဟူ၍ နက္ခတ်ပရိယာယ် နှစ်ပုဒ်ပြဆိုပြီး အဘိဓာန်ဋီကာ၌ကား ပြုဗ္ဗာဒြပိုက်နက္ခတ်နှင့်အတူ ရောနှောလျက် အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုပါသည်။ 
ထိုနက္ခတ်၏ လုံးရေသင်္ချာနှင့် အဆင်းသဏ္ဌာန်ကို နက္ခတ် ကျမ်းများက ပြုဗ္ဗဘဒြပိုဒ်နက္ခတ်၏ လုံးရေနှင့် သဏ္ဌာန် အတိုင်း ပြဆိုပါသည်။ 

ထိုနက္ခတ်ကို အဟိပြန နတ်မင်းက အစိုးရကြောင်း ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်းက ဆိုပြီး ဂြဟသျှန္တီကျမ်း ကမူ အဟိဗုဇနတ် မင်းက ပိုင်ဆိုင်ကြောင်း ပြဆိုပေသည်။ 
## ကိုးကား
မူလနက္ခတ်

မူလနက္ခတ်မှာ လေးလုံးရှိ၍ နဂါးအမြီးဟုခေါ်သည်။ တနည်း ၄ လုံး၊ ၇ လုံး ကင်းမြီးကောက်နှင့် တူ၏။ ထိုနက္ခတ်ကို နိရတိရက္ခိုသ် အစိုးရကြောင်းဆိုသည်။  ဤနက္ခတ်သည် ဆင်တာရာနှင့် ယှဉ်၍ သွား၏။
===၁၉။ မူလာ= မူလနက္ခတ်===
ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်းတွင် “ရက္ခသော နိရတိမူလာ” ဟူ၍ မူလနက္ခတ် ပရိယာယ် (၃) ပုဒ်ပါသည်။ အဘိဓာန်ဋီကာ၌မူ “**ဧတ္ထ**၊ ဤနက္ခတ်၌။ **သုဘာသုဘဖလံ**၊ ကောင်းကျိုး မကောင်းကျိုးသည်။ **မူလတိ ပတိဋ္ဌာတိ**၊ တည်တတ်၏။ **ဣတိ**၊ ထို့ကြောင့်။ **မူလာ**၊ မူလနက္ခတ်မည်၏” ဟူ၍ ပြဆိုပါသည်။ 

မူလာဟူသော မာဂဓဘာသာမှ အာသရအချကို သိမ်း၍ မူလနက္ခတ်ဟူ၍ မြန်မာမှုပြုထားသည့် ထိုနက္ခတ်ကို ဒိသာပါလ အနောက်တောင်အရပ်ကို အစိုးရသူ နိရတိရေစောင့်ရက္ခိုသ်က အစိုးရကြောင်း အမရကောသနှင့်ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်းတို့တွင် ပြဆိုပါသည်။ 

ထိုနက္ခတ်၏ လုံးရေသင်္ချာ အဆင်းသဏ္ဌာန်ကို အချို့က အောက်ပါအတိုင်း ပြဆိုပါကြပါသည်။ 
* -သေနင်္ဂဗျူဟာကျမ်း (၂) လုံး၊ သဏ္ဌာန်မပါ 
* -ပေါတ္တရသာဒိကျမ်း လုံးရေမပါ၊ ကြာရိုးသဏ္ဌာန်
* -ဂြဟသျှန္တီကျမ်း (၉) လုံး၊ တိရစ္ဆာန် သဏ္ဌာန်
* -လဃုသင်္ဂြဟကျမ်း (၁၁) လုံး၊ ခြင်္သေ့မြီး သဏ္ဌာန်
* -အကာသသျှတ္တရကျမ်း (၄) လုံး၊ ကျောက်သား သဏ္ဌာန်
* -သိင်္ဃဗောဓကျမ်း (၁၁) လုံး၊ သဏ္ဌာန်မပါ 
* -ကပ္ပဝဏ္ဏနာကျမ်း (၇) လုံး၊ ကင်းမြီးကောက် သဏ္ဌာန်
* -ရွှေမင်ရေးပုရပိုက်ဖြူ (၄) လုံး၊ ကြောင်ရုပ် သဏ္ဌာန်
* -နက္ခတ်လင်္ကာ လုံးရေမပါ၊ နဂါးအမြီး သဏ္ဌာန်
* 
## ကိုးကား
ဥတ္တရာသဠ်နက္ခတ်

ဥတ္တရာသဠ်နက္ခတ် မှာ ပြုဗ္ဗသဠ်နက္ခတ်နှင့် ပေါင်း၍ ဆင်မလှမ်းဟန်လေးလုံးရှိကြောင်းဆိုသည်။ ထိုနက္ခတ်ကို အဿိဒေဝနတ် အစိုးရကြောင်းလည်း ဆိုသည်။  ဤနက္ခတ်သည် ဆင်တာရာနှင့် ယှဉ်၍ သွား၏။
===၂၁။ ဥတ္တရာသဠ = ဥတ္တရာသာဠ်နက္ခတ်===
ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်း၌ “ဝိသာချော၊ ဥတ္တရာသဠှော၊ ဝိသုဒေဝေါ”ဟူ၍ ဥတ္တရာသာဠ် နက္ခတ်ပရိယာယ် (၃) ပုဒ်ပြပါသည်။
အဘိဓာန်ဋီကာ၌ကား ဥတ္တရာသာဠ် နက္ခတ်၏ပရိယာယ်ကို အထက်တွင် ဆိုခဲ့သည့် ပြုဗ္ဗာသာဠ် နက္ခတ်ကဲ့သို့ပင် ပြဆိုပါသည်။

ထိုနက္ခတ်၏လုံးရေ သင်္ချာနှင့် အဆင်းသဏ္ဌာန်ကို ကျမ်း အချို့၌ အောက်ပါအတိုင်း တွေ့ရပေသည်။ (တစ်နည်း) ပြုဗ္ဗာသာဠ်, နက္ခတ်နှင့် ပေါင်း၍ အဓိပ္ပာယ်၊ လုံးရေ ပြဆိုလေ့ရှိသည်။ 
* -ပေါတ္တရသာဒိကျမ်း (၂) လုံး၊ ဗိတာန် ခြေ သဏ္ဌာန်
* -ဂြဟသျှန္တီကျမ်း (၂) လုံး၊ အသွင်သဏ္ဌာန် မပါ
* -သေနင်္ဂဗျူဟာကျမ်း (၂) လုံး၊ အသွင်သဏ္ဌာန်မပါ
* -လဃုသင်္ဂြဟကျမ်း (၂) လုံး၊ ညောင်စောင်းခြေသဏ္ဌာန်
* -အာကာသသျှတ္တရကျမ်း (၂) လုံး၊ ဆင်မလှမ်းဟန် 
* -သိင်္ဃဗောဓကျမ်း (၄) လုံး၊ သဏ္ဌာန်မပါ 
* -ကပ္ပဝဏ္ဏနာကျမ်း (၂) လုံး၊ ဆင်လက်သဏ္ဌာန်
* -ရွှေမင်ရေးပုရပိုက်ဖြူ (၂) လုံး၊ ခြင်္သေ့မသဏ္ဌာန်
* -နက္ခတ်လင်္ကာ ဆင်မလှမ်းဟန်
ထိုနက္ခတ်ကို အဿိဒေဝနတ်စောင့်၍ အစိုးရကြောင်း ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်းက ဆိုပါသည်။ 

## ကိုးကား
ဓနသိဒ္ဓနက္ခတ်

ဓနသိဒ္ဓိနက္ခတ် မှာ အင်ကြင်းသီးသဏ္ဌာန် လေးလုံးရှိသည်။ တနည်း ရွှေထီးအရှည်နှင့် တူ၏။ ထိုနက္ခတ်ကို ဝသုနတ်မင်း အစိုးရကြောင်းဆိုသည်။  ဤနက္ခတ်သည် မြင်းတာရာနှင့် ယှဉ်၍ သွား၏။
===၂၃။ ဓနိဋ္ဌ = ဓနသိဒ္ဓနက္ခတ်===
ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်း၌ “ဓနိဋ္ဌ၊ ဓနသိဒ္ဓနက္ခတ်”ဟု ပြဆို၍အဘိဓာန်ဋီကာတွင် “**ဧတ္ထ**၊ ဤနက္ခတ်၌။ **ဓနံ**၊ ဥစ္စာကို။ **ဧသန္တိ**၊ ရှာကြကုန်၏။ **ဣတိ**၊ ထို့ကြောင့်။ **ဓနိဋ္ဌာ**၊ ဓနိသိဒ္ဓ နက္ခတ် မည်၏”ဟူ၍လည်းကောင်း။ (တစ်နည်း) “**ဓနဝတီ**၊ ဥစ္စာရှိသော သူတို့သည်။ **ဝိဘူဘိနိဓာနံ**၊ ဥစ္စာသိုမှီး မြှုပ်နှံထားခြင်းကို။ **ကရောန္တိ**၊ ပြုကြကုန်၏။ **ဣတိ**၊ ထို့ကြောင့်။ **ဓနိဋ္ဌာ**၊ ဓနသိဒ္ဓ နက္ခတ်မည်၏” အနက်ဝိဂြိုဟ် ဖွင့်ဆိုပါသည်။ 

ထိုနက္ခတ်၏ လုံးရေ သင်္ချ၁ အဆင်းသဏ္ဌာန်ကို ကျမ်းဂန် အချို့က အောက်ပါအတိုင်း မိန့်ဆိုပါသည်။ 
* -ပေါတ္တရသာဒိကျမ်း (၄) လုံး၊ လက်ဖွဲ့သဏ္ဌာန် ငှက်ဦးခေါင်း သဏ္ဌာန်
* -ဂြဟသျှန္တီကျမ်း (၂) လုံး၊ မုရိုးစည်သဏ္ဌာန်
* -လဃုသင်္ဂြဟကျမ်း (၄) လုံး၊ မုရိုးစည် သဏ္ဌာန်
* -အာကာသသျှတ္တရကျမ်း (၄) လုံး၊ ထီးသဏ္ဌာန်
* -ကပ္ပဝဏ္ဏနာကျမ်း
* -နက္ခတ်လင်္ကာ (၄) လုံး၊ အင်ကြင်းသီးသဏ္ဌာန်
* -သိင်္ဃာဗောဓကျမ်း (၄) လုံး၊ အဆင်း သဏ္ဌာန်မပါ
* -ရွှေမင်ရေး ပုရပိုက်ဖြူ (၄) လုံး၊ တံငါရုပ်သဏ္ဌာန်
* -သေနင်္ဂဗျူဟာကျမ်း (၄) လုံး၊ သဏ္ဌာန်မပါ
ဓနသိဒ္ဓ နက္ခတ်ကိုဝသုနတ်မင်း စောင့်ကြောင်း၊ အစိုးရကြောင်း ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်းတွင် တွေ့ရပေသည်။ 
## ကိုးကား
သတ္တဘိသျှနက္ခတ်

သတ္တဘိသျှနက္ခတ် မှာ ဆုံကြီးသဏ္ဌာန် ခြောက်လုံးရှိသည်။ တနည်း မှန်ကူနှင့် တူ၏။ ထိုနက္ခတ်ကို ဝရုဏာနတ်မင်း အစိုးရကြောင်း ဆိုသည်။  သတ္တဘိသျှနက္ခတ် မှာ ဆုံကြီးသဏ္ဌာန် ခြောက်လုံးရှိသည်။ တနည်း မှန်ကူနှင့် တူ၏။ ထိုနက္ခတ်ကို ဝရုဏာနတ်မင်း အစိုးရကြောင်း ဆိုသည်။
===၂၄။ သတဘိသ=သတဘိသျှနက္ခတ်===
ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်း၌ ဝရုဏနတ်မင်း အစိုးရသည် ဆိုသော သတဘိသျှနက္ခတ်ကို ဝါရုဏော၊ ဝါရုဏချာတော၊ သတဘိသော” ဟူ၍ ပရိယာယ် (၃) ပုဒ် ပြဆိုပါသည်။ အဘိဓာန် ဋီကာတွင်ကား “**ဧတ္ထ**၊ ဤနက္ခတ်၌။ **သတံ**၊ များစွာသော။ **ဘိသဇာ**၊ ဆေးတို့သည်။ **သန္တိ**၊ ရှိကုန်၏။ **ဣတိ**၊ ထို့ကြောင့်။ **သတဘိသဇော**၊ သတဘိသဇမည်၏။ (တစ်နည်းကား) **သတဘိသဇာနံ**၊ များစွာသော ဆေးတို့ကို။ **အဓိပတိ**၊ အစိုးရသည်တည်း။ **ဣတိ**၊ ထို့ကြောင့်။ **သတဘိသဇော**၊ သတဘိသျှနက္ခတ် မည်၏” ဟူ၍ တွေ့ရသည်။ ဤနက္ခတ်ကား ဆေးဝါးရှိသည်။ ဆေးဝါးတို့ ဝါးတို့ကို အစိုးရသည်ဟု အဓိပ္ပာယ် ရပေသည်။ 

သတဘိသျှနက္ခတ်၏ လုံးရေသင်္ချာ အဆင်း သဏ္ဌာန်ကို အောက်ပါအတိုင်း တွေ့ရပေသည်။ 
* -သေနင်္ဂဗျူဟာကျမ်း(၄) လုံး၊ သဏ္ဌာန်မပါ
* -ပေါတ္တရသာဒိကျမ်း၊ လုံးရေမပါ၊ ဆန်ကွဲ ကြဲသကဲ့သို့ သဏ္ဌာန်
* -ဂြဟသျှန္တိကျမ်း၊ လုံးရေ (၁၀၀)၊ ပန်းခိုင် သဏ္ဌာန်
* -လဃုင်္ဂြသဟကျမ်း၊ လုံးရေများစွာ၊ ပန်းဝတ်မှုန် ဝတ်ဆန်သဏ္ဌာန်
* -အာကာသသျှတ္တရကျမ်း၊ (၆) လုံး၊ ဆီပွတ်ဆုံ သဏ္ဌာန်
* -သိင်္ဃဗောဓကျမ်း၊ လုံးရေ (၁၀၀)၊ သဏ္ဌာန်မပါ
* -ကပ္ပဝဏ္ဏနာကျမ်း၊ (၁) လုံး၊ မှန်ကူသီးသဏ္ဌာန် 
* -ရွှေမင်ရေး ပုရပိုက်ဖြူ (၆) လုံး၊ စိုင်သတ္တဝါ သဏ္ဌာန်
* -နက္ခတ်လင်္ကာ (၄) လုံး၊ ကျောက်ပျဉ်သဏ္ဌာန် ခက်ရင်းသဏ္ဌာန်

## ကိုးကား
ပြုဗ္ဗာပုရပိုက်နက္ခတ်

ပြုဗ္ဗာပုရပိုက်နက္ခတ် မှာ နွားခြေနွားလက်နှင့် တူ၍ ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ တနည်း ၄ လုံး၊ ၂ လုံးစီ ခြေဖဝါးနှင့် တူ၏။ ဥတ္တရာ ပုရပိုက်နက္ခတ်နှင့် ပေါင်း၍ အင်းပျဉ်သဏ္ဌာန် လေးလုံးရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုနက္ခတ်ကို အဇဒေဝနတ်မင်း အစိုးရကြောင်းလည်း ဆိုသည်။  ဗျိုင်းတာရာနှင့် ယှဉ်၍ သွား၏။
===၂၅။ ပုဗ္ဗဘဒ္ဒပဒါ = ပြုဗ္ဗဘဒြပိုက်နက္ခတ်===
ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်းတွင် “အဇေကာပါဒါ၊ ပုဗ္ဗဘဒ္ဒပဒါ” ဟူ၍ ပရိယာယ် နှစ်ပုဒ် ပြပါသည်။ အဘိဓာန်ဋီကာ၌မူ “**ဂေါ**၊ နွားကို။ **ဘဒ္ဒေါ**၊ ဘဒ္ဒဟူ၍။ **ဝုစ္စတိ**၊ ဆိုအပ်၏။ **တဿေဝ**၊ ထိုနွား၏လျှင်။ **ပဒါနိ**၊ ခြေနှင့် တူကုန်သော။ **ပဒါ**၊ ခြေတို့သည်။ **အသံ**၊ ထိုနက္ခတ်အား။ **အတ္ထိ**၊ ရှိ၏။ **ဣတိ**၊ ထိုကြောင့်။ **ဘဒ္ဒပဒါ**၊ ဘဒ္ဒပဒ မည်၏။ **ပုဗ္ဗဘဒ္ဒပါ**၊ ပြုဗ္ဗဘဒြပိုဒ်သည်။ **ဒွေ**၊ နှစ်လုံး။ **ဥတ္တရ ဘဒ္ဒပဒါ**၊ ဥတ္တရဘဒြပိုဒ်သည်။ ဒွေးနှစ်လုံးတည်း”ဟူ၍ အနက်ဝိဂြိုဟ် ပြဆိုပါသည်။ 

“နွားခြေ နွားလက်”ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော ထိုနက္ခတ်ကို ခေါ်ရာ၌ အခက်အခဲရှိသောကြောင့် “ပြုဗ္ဗာပုရပိုက်”ဟု လွယ်ကူစွာ ခေါ်ခဲ့ကြသည်။ “ယွန်း ပဏ္ဏာသသုတ္တမိတ္တဇာတ်”အား သုမ္ဘမိတ်ဟု ခေါ်ရမည့်အစား သမပိုက်ဟု ခေါ်ခဲ့ကြသကဲ့သို့တည်းဟု ဝေါဟာရလီနတ္ထဒီပနီကျမ်းက ဆိုပါသည်။ 
ထိုနက္ခတ်၏အဆင်းသဏ္ဌာန်၊ လုံးရေသင်္ချာကို ဥတ္တရာဘဒြာပိုဒ်နက္ခတ်နှင့် ပေါင်းလျက် ကျမ်းအချို့၌ အောက်ပါအတိုင်း တွေ့ရပေသည်။ 
* -ပေါတ္တရသာဒိကျမ်း၊ ပြုဗ္ဗ ဥတ္တရနက္ခတ် နှစ်လုံး ပေါင်း (၄) လုံး၊ လေးထောင့်သဏ္ဌာန်။  
* -ဂြဟသျှန္တီကျမ်း၊ (၂) လုံးစီ၊ သဏ္ဌာန်မပါ။  
* -လဃုသင်္ဂြဟကျမ်း၊ နက္ခတ် (၂) လုံးပေါင်း ရလဒ် ကြယ် (၄) လုံး။  
* -အာကာသသျှတ္တရကျမ်း၊  ညောင်စောင်းခြေ သဏ္ဌာန်။  
* -သိင်္ဃဗောဓကျမ်း၊ နှစ်လုံးစီ၊ သဏ္ဌာန်မပါ။  
* -သေနင်္ဂဗျူဟာကျမ်း၊ နှစ်လုံးစီ၊ သဏ္ဌာန်မပါ။ 
* -ကပ္ပဝဏ္ဏနာကျမ်း နှစ်လုံးပေါင်း၊ ခြေဖဝါး နှစ်ဖက်သဏ္ဌာန်။  
* -ရွှေမင်ရေးပုရပိုက်ဖြူ၊ ကြံ့ဖိုသဏ္ဌာန်။  
* -နက္ခတ်လင်္ကာ၊ ဘဏ္ဍိုင်ခြေသဏ္ဌာန်။ 
ပြုဗ္ဗဘဒြပိုဒ်နက္ခတ်ကို အဇဒေဝနတ်မင်း အစိုးရကြောင်း ရာဇမတ္တဏ်ကျမ်းက ဆိုပါသည်။ 

## ကိုးကား
စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန

**စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန** () သည် အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုကုန်ထုတ်လုပ်ခြင်းများနှင့် သက်ဆိုင်သော မြန်မာအစိုးရဝန်ကြီးဌာနဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ခုနှစ် မေလတွင် ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
လွတ်လပ်ရေးရပြီးစအချိန်တွင် အမျိုးသားစီမံကိန်း ဝန်ကြီးဌာနနှင့် ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်တော်ဝန်ကြီးဌာနတို့သည် သီးခြားတည်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ခုနှစ်တွင် စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနဟူ၍လည်းကောင်း၊ ၁၉၉၃ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ဝန်ကြီးဌာနနှင့် ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၃ခုနှစ်တွင် ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာနအား ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာနဟူ၍လည်းကောင်း အသီးသီး ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

လွတ်လပ်ရေးရပြီးစအချိန်တွင် စက်မှုလုပ်ငန်းများအတွက် စက်မှုလက်မှုနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ စက်မှုလက်မှုနှင့် အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန၊ စက်မှုလက်မှုနှင့် သတ္တုတွင်း ဝန်ကြီးဌာနဟူ၍ အဆင့်ဆင့်ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၅၂ခုနှစ်တွင် စက်မှုလက်မှုဝန်ကြီးဌာနဟူ၍ သီးခြားဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ခုနှစ်မှစ၍ စက်မှုဝန်ကြီးဌာန ဖြစ်လာခဲ့သည်။  ၁၉၇၅ခုနှစ်တွင် စက်မှုဝန်ကြီးဌာနကို အမှတ်(၁)နှင့် အမှတ်(၂)ဟူ၍ ခွဲခြားဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ခုနှစ်တွင် စက်မှုဝန်ကြီးဌာနအဖြစ် တစ်ခုတည်းထား၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် စက်မှုဝန်ကြီးဖြစ်လာသော ဦးခင်မောင်ချိုလက်ထက်တွင် စက်မှုဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ ဘီပီအိုင်ဆေးဝါးစက်ရုံကိစ္စနှင့် လူနာတင်ယာဉ်ကိစ္စများကြောင့် ၂၀၁၉ခုနှစ်တွင် ဝန်ကြီးဖြစ်သူ နုတ်ထွက်ခဲ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးမှ ပူးတွဲကိုင်တွယ်ခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၉ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာနနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာနတို့အား ဝန်ကြီးဌာနတစ်ခုတည်းအဖြစ် ဖွဲ့စည်းရန် လွှတ်တော်သို့ တင်ပြလာခဲ့ရာ လွှတ်တော်မှ သဘောတူခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၈ရက်နေ့တွင် စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာနအဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

### ဝန်ကြီးဌာနဖျက်သိမ်းခြင်း 
၂၀၂၁ခုနှစ် အာဏာသိမ်းမှုအပြီးတက်လာသော တပ်မတော်အစိုးရသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလ ၃ ရက်နေ့တွင် စက်မှုဝန်ကြီးဌာနနှင့် စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာနဟူ၍ ပြန်လည်ခွဲထုတ်ခဲ့သည်။

### ဒုတိယဝန်ကြီးများ 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ယခင် ဝန်ကြီးဌာနများ
Adventure Time

***Adventure Time*** Cartoon Network အတွက် Daniel Chong က ဖန်တီးထားတဲ့ အမေရိကန် ကာတွန်းရုပ်မြင်သံကြား စီးရီးတစ်ခုပါ။

## မှတ်စုများ 
## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ် 
* 

ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ရုပ်မြင်သံကြား ဇာတ်လမ်းတွဲများ
ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ်ဘာသာ တီဗွီဇာတ်လမ်းတွဲ အစီစဉ်
၁၁၄၈

**၁၁၄၈** ခုနှစ် (**MCXLVIII**) သည် ဂျူလီယန်ပြက္ခဒိန်တွင် ကြာသပတေးနေ့ဖြင့် စတင်သော ရက်ထပ်နှစ် ဖြစ်သည်။

## ဖြစ်ရပ်များ 
* ၂၄ ဇူလိုင် &ndash; ဒုတိယမြောက် ခရူးဆိတ်စစ်ပွဲအတွင်း ပြင်သစ်ဘုရင် သတ္တမမြောက်လူးဝစ်က ဒမာစကပ်မြို့ကို ဝိုင်းရံသည်။

## ကိုးကား
ပရက် ဆိုခွန်

**ပရက် ဆိုခွန်** () သည် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ယခင်က သံတမန်တစ်ဦးလည်းဖြစ်ကာ စာနယ်ဇင်းသမားတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။

၂၀၂၂ခုနှစ်တွင် က​မ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံက အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာပြီး​နောက် မြန်မာ့အရေး၏ အာဆီယံအထူးကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၎င်းအနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံသို့ နှစ်ကြိမ်လာရောက်ခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ပရတ် ဆိုခွန်းက ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့်ပါ တွေ့ခွင့်တောင်းခဲ့သော်လည်း တွေ့ဆုံခွင့်မရခဲ့ပေ။ မြန်မာ့အရေးသည် ကမ္ဘောဒီးယားလက်ထက်တွင် သိသာစွာပြောင်းလဲတိုးတက်ခဲ့ခြင်း မရှိပေ။

## အစောပိုင်းဘဝ
၁၉၅၄ခုနှစ် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၁၉၇၉ခုနှစ်တွင် ကမ်ပူးချားပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ကမ္ဘောဒီးယားတော်ဝင်တပ်မတော်တွင် ကြယ် ၄ပွင့်အဆင့်ရှိ ဗိုလ်ချုပ်တစ်ဦးဖြစ်လာကာ ပြောရေးဆိုခွင့်ရသူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
## အစိုးရအဖွဲ့ရာထူးများ
သူသည် ဥရောပတွင် သံတမန်အဖြစ် ၃နှစ်ကြာသွားခဲ့သေးသည်။ ၂၀၁၃ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘောဒီးယားအစိုးရအဖွဲ့၌ စာတိုက်နှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဖြစ်လာသည်။

နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဖြစ်သူ ဟော်နမ်ဟွန်းသည် ဝန်ကြီးအဖြစ် ၁၇နှစ်ကြာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ထိုနေရာမှ အနားယူသွားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ပရက်ဆိုခွန်အား နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့ရာ ၂၀၁၆ခုနှစ် ဧပြီ ၅ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ခုနှစ်တွင် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်တာဝန်ကိုပါ စွမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ
အုန်းမောင် (သံတူကြောင်းကွဲ)

**ဦးအုန်း​မောင်** အမည်ရှိ လူပုဂ္ဂိုလ်များမှာ
*အုန်းမောင် - အာဇာနည်​ခေါင်း​ဆောင်ကြီး၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်​ရေးအတွင်းဝန်။
*အုန်းမောင် (လန်ဒန်အတ်) - မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ဖခင်ကြီး။
*အုန်းမောင်၊ ဦး (လေထီး) -
*အုန်းမောင် (ဝန်ကြီး) - ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာ​ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်​ထောင်စုဝန်ကြီး။
၁၁၃၂

၁၁၃၂ ခုနှစ် (**MCXXXII**) သည် ဂျူလီယန်ပြက္ခဒိန်တွင် သောကြာနေ့ဖြင့် စတင်သော ရက်ထပ်နှစ် ဖြစ်သည်။

## ဖြစ်ရပ်များ 

* ၂၄ ဇူလိုင် &ndash;  အလိုက်ဘုရင် ဒုတိယမြောက်ရာနော့နှင့် စစ္စလီဘုရင် ဒုတိယမြောက်ရော်ဂျာတို့ တိုက်ခိုက်ကြသော နိုစီရာစစ်ပွဲ စတင်ဖြစ်ပွားသည်။

## ကိုးကား
သိန်းဆွေ

ဦး**သိန်းဆွေ** သည် အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဟောင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၁၁ခုနှစ်မတိုင်မီက တပ်မတော်အစိုးရတွင် ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီး အဖြစ်လည်း လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပွားပြီးနောက် ဝန်ကြီးတာဝန်မှ အနားပေးခံခဲ့ရသည်။

## ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး
ဦးသိန်းဆွေကို ၁၉၄၉ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၄ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၁၉၆၇ခုနှစ်မှ ၁၉၇၁ခုနှစ်အထိ စစ်တက္ကသိုလ်တွင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ စစ်တက္ကသိုလ်မှ B.Sc (DSA) ဘွဲ့၊ Honorary Academic Doctorate(Japan International Marine Science & Technology Federation-JIMSTEF)၊ Fellow of the Royal Institution of Naval Architects (UK) တို့ရရှိခဲ့သည်။ 
### ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဘဝ
၂၀၀၄ခုနှစ်မှစ၍ နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ၏ တပ်မတော်အစိုးရတွင် ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ တပ်မတော်အစိုးရသက်တမ်းကုန်ဆုံးသည့် ၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် ဝန်ကြီးတာဝန်မှ အနားယူခဲ့သည်။
### ရွေးကောက်ပွဲယှဉ်ပြိုင်ခြင်း
၂၀၁၀ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်အတွက် ရခိုင်ပြည်နယ် အမ်းမြို့နယ်မဲဆန္ဒနယ်မှ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ တစ်ဦးတည်သောပြိုင်ဖက်ဖြစ်သူ တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီမှ ဦးညီလွယ်အား မဲအရေအတွက် (၄၀,၀၀၀) နီးပါး အသာဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ဆန္ဒမဲ (၄၄,၃၁၃)မဲဖြင့် (၈၈.၅)ရာခိုင်နှုန်း အနိုင်ရခဲ့သည်။ ပါတီ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရသူအဖြစ်လည်း ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ပါတီ၏ ထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင် သူရဦးရွှေမန်းနှင့် အလွန်ရင်းနှီးသည်။ ထို့နောက် လွှတ်တော်ကအတည်ပြုခဲ့သဖြင့် ၂၀၁၆ခုနှစ် မတ်လ (၃၀)ရက်နေ့တွင် ဦးသိန်းဆွေမှာ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုဝန်ကြီးဌာနသည် ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ လက်ထက်တွင် သီးခြားတည်ရှိခဲ့သော အလုပ်သမား၊ အလုပ်အကိုင်နှင့် လူမှုဖူလုံရေး ဝန်ကြီးဌာန နှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာနတို့အား ပူးပေါင်း၍ ဝန်ကြီးဌာနတစ်ခုတည်းအဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဦးသိန်းဆွေသည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်မှ ဦးဆောင်သော အစိုးရအဖွဲ့များဖြစ်ကြသည့် ဦးထင်ကျော်အစိုးရနှင့် ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရတို့တွင် ပါဝင်သည့် တပ်မတော်သားဟောင်းများ အနက်မှ တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ၎င်းနှင့်အတူ ပါဝင်သော အခြားတပ်မတော်သားဟောင်းများမှာ ဦးအောင်ကို၊ ဦးမင်းသူ စသူတို့ဖြစ်သည်။

၂၀၂၁ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းယူမှုဖြစ်ပွားပြီးနောက် ဦးသိန်းဆွေသည် ဝန်ကြီးတာဝန်မှ အနားယူခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်သူများ
အုန်းမောင် (ဝန်ကြီး)

ဦး**အုန်းမောင်** သည် ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဟောင်းဖြစ်သည်။ ရှမ်းတိုင်းရင်းသားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။

## အစောပိုင်းဘဝ
ဦးအုန်းမောင်ကို ၁၉၄၇ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၀ရက်နေ့တွင် ညောင်ရွှေမြို့၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် တောင်ကြီးကောလိပ်တွင် ရူပဗေဒဖြင့် ဒုတိယနှစ်အထိ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၆ခုနှစ်တွင် ညောင်ရွှေမြို့၌ အင်းလေးအင်းဟုအမည်ရသော တည်းခိုရိပ်သာ စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၃ခုနှစ်တွင် တိုးဒီအင်းလေးခရီးသွား ကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။
## နိုင်ငံရေး
၁၉၈၈ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး မြို့နယ်ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာသည်။ ထို့နောက် ၁၉၉၀ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ညောင်ရွှေမြို့နယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ အနိုင်ရရှိခဲ့သော်လည်း ရွေးကောက်ပွဲရလဒ် ဖျက်သိမ်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၉၁ခုနှစ်တွင် စစ်ခုံရုံးက ထောင်ဒဏ် ၁၀နှစ် ချမှတ်ခဲ့သော်လည်း ၁၉၉၂ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်သို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၅ရွေးကောက်ပွဲတွင်မူ ပါတီအောင်နိုင်ရေးအတွက် ပံ့ပိုးခဲ့သည်။
### ဝန်ကြီးဘဝ
၂၀၁၅ရွေးကောက်ပွဲတွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်မှ အနိုင်ရရှိပြီးနောက် သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်ခံရသည့် ဦးထင်ကျော်မှ တင်သွင်းသော ဝန်ကြီးအမည်စာရင်းတွင် ဦးအုန်းဝင်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် လွှတ်တော်က အတည်ပြုခဲ့သဖြင့် ၂၀၁၆ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းယူမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ထိန်းသိမ်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

ခေတ္တထိန်းသိမ်းခံရပြီးနောက် ၎င်းအား စစ်ကောင်စီ က မည်သည့်ပုဒ်မနှင့်မှ အမှုဖွင့်အရေးယူခြင်းမရှိဘဲ ပြန်လွတ်ပေးသည်။ယင်းနောက် စစ်ကောင်စီက (၇၅) နှစ်မြောက် စိန်ရတုလွတ်လပ်ရေးနေ့ အထိမ်းအမှတ်ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခြင်းတွင် ဦးအုန်းမောင်ကိုလည်း သီရိပျံချီဘွဲ့ ထည့်သွင်းအပ်နှင်းသည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၁ရက်တွင်  နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ ဦးတင်ဦးလွင်နှင့် နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တိုင်းမှူး ဗိုလ်ချုပ်ဇော်ဟိန်းတို့က  ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဟောင်း ဦးအုန်းမောင်ထံသို့ သီရိပျံချီဘွဲ့ သွားအပ်နှင်းရာ ၎င်းကိုယ်တိုင်လက်ခံခဲ့သည်။  

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ
ထွန်းထွန်းနောင်

ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး **ထွန်းထွန်းနောင်**သည် ပြည်ထဲရေး နှင့် နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးများအဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။သူသည် တပ်မတော်အရာရှိကြီးအနေဖြင့် ၂၀၂၀ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာရွေးကောက်ပွဲအပြီး တပ်မတော်မှဖွဲ့စည်းခဲ့သော တပ်မတော်၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးမှု ကော်မတီတွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ယခင်ကမူ သူသည် အမှတ် (၁) စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် ၎င်းသည် တပ်မတော်အရန်အင်အားသို့ ပြောင်းရွှေ့ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

## ထမ်းဆောင်ခဲ့သောတာဝန်များ
၁၉၆၃ ခုတွင် ​ဗိုလ်မှူးကြီး ခင်မောင်ဝင်း (ရကတ ဒုတိုင်းမှူး) နှင့် ဒေါ်တင်ရီ (တင်ရီမ(ညောင်ဦး)) တို့မှ မွေးသည်။ စစ်တက္ကသိုလ် အပတ်စဉ် (၂၅) မှ ဖြစ်ပြီး ကိုယ်ပိုင်အမှတ်မှာ ကြည်း/၁၈၁၃၁  ဖြစ်သည်။ ၎င်းနှင့် အပတ်စဉ်တူ တပ်မတော်အရာရှိအချို့မှာ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦး၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အောင်လင်းဒွေး တို့ဖြစ်ကြသည်။ 

၂၀၁၀ ပြည့်တွင် ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်ဖြင့် တပ်မ (၈၈)၏ တပ်မမှူးဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် အရှေ့အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၂ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ဗိုလ်မှူးချုပ်ရာထူးဖြင့် မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တိုင်းမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၄ ခု၊ စက်တင်ဘာလတွင် ဗိုလ်ချုပ်ရာထူးဖြင့် ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် အမှတ်(၁) စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၂၀ပြည့်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် တပ်မတော်အရန်အင်အားသို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့ကာ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့်ဦးဆောင်သော ငြိမ်းချမ်းရေးကော်မတီတွင် အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။

၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းယူမှုဖြစ်ပွားပြီးနောက် ငြိမ်းချမ်းရေးကော်မတီသို့ ရောက်ရှိသွားသော ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲအောင်၏ ဝန်ကြီးနေရာတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင်အား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ထို့ကြောင့် သူသည် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃၁ရက်တွင် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်​ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ်မှ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်​ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့ တာဝန်ပေးလိုက်သည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၇ ရက်တွင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးအဖြစ်မှ စစ်ဘက်မူလတာဝန်များ ပြန်လည် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

## မိသားစုဘဝ 
(RIT ပါမောက္ခချုပ် သမီး) ခင်ခင်မင်းနှင့် လက်ထပ်သည်။

## နိုင်ငံတကာ၏ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ 
လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများကြောင့် နိုင်ငံတကာမှ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုများ ခံနေရသည့် စစ်ကောင်စီနှင့် ပတ်သက်ဆက်နွယ်မှုရှိသောကြောင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင် အပါအဝင် စကစနှင့် စကစအစိုးရအဖွဲ့ဝင်များစွာသည် နိုင်ငံတကာ၏ ပိတ်ဆို့အရေးယူခြင်းကို ခံရသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းဆင်းများ
ကဏ္ဍ:၁၉၆၃ မွေးဖွားသူများ
ဖေဇင်ထွန်း

ဦး**ဖေဇင်ထွန်း** သည် လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဟောင်းဖြစ်သည်။ ယခင်က စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန၏ အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်လည်းဖြစ်သည်။

## အလုပ်အကိုင်
ဦးဖေဇင်ထွန်းသည် ယခင်က စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန၊ စွမ်းအင်စီမံ​ရေးဦးစီးဌာနမှ ညွှန်ညားရေးမှူးချုပ် တစ်ဦးဖြစ်ကာ အမှုထမ်းအ​ခေါ်အ​ဝေါ် ပြင်ဆင်သည့်အချိန် ၂၀၁၅ခုနှစ် မတ်လ (၁၉)ရက်​နေ့တွင် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန၏ အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် ဖြစ်လာခဲ့သည်။

၂၀၁၆ခုနှစ် အစိုးရအသစ်တက်လာချိန်တွင် လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာနနှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနတို့ကိုပေါင်းကာ လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။  ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် နိုင်ငံခြားရေး၊ သမ္မတရုံး၊ ပညာရေး၊ လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် တို့တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် ကိုင်တွယ်ခဲ့သည်။  သို့သော် ရက်အနည်းငယ်အကြာတွင် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနအား ဒေါက်တာမျိုးသိမ်းကြီး အားလည်းကောင်း၊ လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနအား ဦးဖေဇင်ထွန်းအားလည်းကောင်း လွှဲပေးခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၂၀၁၆ခုနှစ် ဧပြီလတွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဖြစ်လာပြီးနောက် စွမ်းအင်ပိုင်းတွင်သာ ရုံးထိုင်ပြီး လျှပ်စစ်ပိုင်းကို လျစ်လျူရှုထားကြောင်း ဝေဖန်ခံခဲ့ရသည်။ ထို့အပြင် ရုံးပိုင်းတွင်သာ အထိုင်များပြီး ကွင်းဆင်းစစ်ဆေးခြင်း နည်းပါးသည်ဟုလည်း ဝေဖန်ခံခဲ့ရသည်။ ကျန်းမာရေးပြဿနာများလည်း ရှိခဲ့သည်။  ထို့ကြောင့် ၂၀၁၇ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁ရက်နေ့တွင် ၎င်းအား နုတ်ထွက်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ
ဟတ္ထိကုစ္ဆိဝိဟာရ

**ဟတ္ထိကုစ္ဆိဝိဟာရ** ( හත්ථිකුච්චි විහාරය) သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကျောင်းတော်သည် ပျက်စီးနေသည့် ရှေးဟောင်းကျောင်းတော်ဖြစ်ကာ အနောက်မြောက်ပိုင်းစီရင်နယ် (ဝယမ်ဘ) မြောက်ဘက်နပ်စပ်တွင် တည်ရှိသည်။ Padeniya – Anuradhapura (A28) လမ်းပေါ်ရှိ Mahagalkadawala လမ်းဆုံမှ ၃.၅ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။

## အမည်
ဟတ္ထိကုစ္ဆိ (හත්ථිකුච්චි) ဟူသည့်စကားသည့် ပါဠိစကားလုံး "ဆင်ဝမ်းဗိုက်" ဟူသည့် စကားမှ ဆင်းသက်လာသည်။ (ဟတ္ထိ - ဆင်၊ ကုစ္ဆိ - ဝမ်းဗိုက်)။ ၎င်းနှင့် အနီးစပ်ဆုံး သီရိလင်္ကာအမည်မှာ ඇත්කුස් වෙහෙර ဖြစ်သည်။ ထိုကဲ့သို့ အမည်ပေးရခြင်းမှာ ကျောင်းတော်အတွင်းတွင် တည်ရှိနေသည့် ကြီးမားသည့် ကျောက်တုံးတစ်ခုသည် ဆင်တစ်ကောင်နှင့် ဆင်တူသည့်အတွက် ဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်းနှင့် ရှေးဟောင်းသုတေသနဆိုင်ရာ
ကျောင်းတော်ကို ဘုရင် Devanampiyatissa (307–267 BC) က တည်ဆောက်ခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။ ဤကျောင်းတော်သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်များထဲမှ သက်တမ်းအကြာဆုံးကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဤကျောင်းတော်သည် အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် စွန့်ပစ်ခံ ဖြစ်ခဲ့ရပြီး ဘုရင် Sirisangabo  စိုးစံသည့်လက်ထက်ကာလတွင် တောများဖြင့် ပိတ်ဖုံးသွားခဲ့သည်။

ထိုနေရာသည် ဘုရင် Sirisangabo (251–253 AD) က ဆင်းရဲသားတစ်ဦးအား သူ၏ ဦးခေါင်းကို  လှူဒါန်းခဲ့သည့် နေရာဖြစ်သည်ဟုလည်း ယူဆကြသည်။ ယခင်က ထိုဖြစ်ရပ်သည် Gampaha ခရိုင်၊ Attanagalla  တါင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်ဟု ကျယ်ပြန့်စွာ ယူခဲ့ကြသည်။ ယခုအခါတွင် ပညာရှင်များစွာတို့သည် ထိုယူဆချက်နှင့် ဆန့်ကျင်ကာ ထိုဖြစ်ရပ်သည် ဤနေရာတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။

ထိုသို့သော ယူဆချက်များ ဖြစ်ပေါ်လာရခြင်းမှာ ဆင်းရဲသားသည် အနုရာဒပူရမှ တောင်ဘက်အရပ်သို့ နေ့တစ်ဝက် လမ်းလျှောက်ခရီးသွားခဲ့ကာ ယခင်ဘုရင်ဟောင်း Sirisangabo နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်ဟူ၍ ဆိုထား၍ ဖြစ်သည်။ Attanagalla  နှင့် ယှဉ်ပါက ဟတ္ထိကုစ္ဆိဝိဟာရ သည် အနုရာဒပူရမှ ၃၈.၅ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။ Attanagalla  သည် အနုရာဒပူရမှ ၁၇၀ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် ဤနေရာထို့ ထိုဖြစ်ရပ် အမှန်တကယ်ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် နေရာဖြစ်သည်ဟု ယူဆရန်အခွင့်အလမ်းပိုများရခြင်း ဖြစ်သည်။

ထိုအချက်အလက်များကို ထောက်ပံ့ပေးနေသည့်အခြားတစ်ခုမှာ ဘုရင် Sirisangabo ၏ ပြာများဟု ယူဆရသည့်များရှိနေသည့် ဂူတစ်ခု ရှိနေသည့်အတွက် ဖြစ်သည်။ ဂူတွင်ရှိနေသည့် ကျောက်တိုင်မှာ အုတ်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး တည်ရှိနေပုံသည်လည်း လူ၏ပုံသဏ္ဌာန်နှင့်ဆင်တူစွာ ရှိနေကာ ဦးခေါင်းပိုင်းသည် မပါရှိဘဲ ဖြစ်နေသည့်ပုံစံ ဖြစ်နေသည်။

တူးဖော်မှုများသည်လည်း ထိုနေရာတွင် လုပ်ဆောင်နေဆဲပင် ဖြစ်ကာ ထိုတောလွှမ်းနေသည့်နေရာဒေသတွင် အခြားသော အပျက်အစီးများစွာကိုလည်း တွေ့နေရသည်။

## ကျောက်စာများ
ဝိဟာရရှိ ကျောက်ဆောင်နှင့် အခြေတို့တွင် တွေ့ရှိမှုများအရ ကျောက်စာပေါင်းသည် ၁၅ ခုကျော် ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် အချိန်ကာလ အေဒီ ၂ ရာစုမှ ၉ ရာစုကာလတွင် ရေးထိုးထားသည့် ကျောက်စာများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းကျောက်စာများထဲမှ "ဝိဟရလ" ဟုခေါ်သည့် ကျောက်စာတွင် ကျွန်များကို အတင်းအကြပ်ခိုင်းစေမှုများမှ လွတ်ကင်းခွင့်ပေးကြောင်းကို ဖော်ပြထားသည်။

### ဟတ္ထိကုစ္ဆိကျောက်စာ
## ပြင်ပလင့်များ
*Hatthikucchi at angelfire.com
*Hatthikucchi Viharaya at podimenike.blogspot.com.com
*Sacred Island: A Buddhist Pilgrim's Guide to Sri Lanka  at BuddhaNet.net

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ
ရေငုပ်သင်္ဘောစစ်ရေယာဉ် မင်းရဲကျော်ထင်

**ရေငုပ်သင်္ဘောစစ်ရေယာဉ် မင်းရဲကျော်ထင်**၂၀၂၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော တပ်မတော် (ရေ) ၇၄ နှစ်မြောက် နှစ်ပတ်လည်နေ့တွင် တပ်တော်ဝင်ခဲ့သည်။ ရေငုပ်သင်္ဘောကို တရုတ်နိုင်ငံထံမှ လက်ခံရယူခဲ့ခြင်း ဖြစ်သော်လည်း အသေးစိတ်အချက်အလက်များကို တပ်မတော်မှ ထုတ်ပြန်ခဲ့ခြင်း မရှိပေ။

## သမိုင်း
၁၉၅၀ခုနှစ် တရုတ်-ဆိုဗီယက်ချစ်ကြည်ရေး၊ မဟာမိတ်နှင့် အပြန်အလှန်ကူညီရေးစာချုပ်အရ ၁၉၆၃ခုနှစ်တွင် ဆိုဗီယက်ယူနီယံသည် Romeo အတန်းစား ရေငုပ်သင်္ဘောများ ထုတ်လုပ်ရန်အတွက် လိုအပ်သော ဒီဇိုင်းအသေးစိတ်အချက်အလက်များကို တရုတ်ထံသို့ ပေးပို့ခဲ့ပြီး ၁၉၆၂နှင့် ၁၉၈၄ခုနှစ်အကြား စုစုပေါင်း ၈၄ စီးကို တရုတ်နိုင်ငံက တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ တရုတ်လုပ်မျိုးကွဲကို Type 033 ဟု လူသိများပြီး ၎င်းမျိုးကွဲ၏ သင်္ဘာကိုယ်ထည်ကို အခြေခံ၍ အဆင့်မြှင့်တင်ထားသော Type 035 Ming အတန်းစား ၂ စီးကို ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် အပြီးသတ် တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သည်။

ထိုမှတစ်ဆင့် Type 035G မျိုးကွဲ စုစုပေါင်း ၁၂ စီးကို ၁၉၉၀ နှင့် ၁၉၉၉ ခုနှစ်ကြားတွင် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး အထူးသဖြင့် ဆူညံသံလျှော့ချရေး၊ လက်နက်များ၊ အာရုံခံကိရိယာများနှင့် အမှုထမ်းများ၏ လူနေမှုအဆင့်အတန်းဆိုင်ရာ အဆင့်မြှင့်တင်မှုများဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။

ခေတ်အမှီဆုံး ဒီဇိုင်းမျိုးကွဲမှာ Type 035B ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့၏ တော်ပီဒိုပြွန်များမှ မြေပြင်တိုက်ခိုက်ရေး ခရုဇ်ဒုံးကျည်များကို ပစ်လွှတ်နိုင်စွမ်းရှိသည်။ ၂၀၀၀ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၃ ခုနှစ်အတွင်း စုစုပေါင်း ၄ စီးကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။

ရေငုပ်သင်္ဘာ မင်းရဲကျော်ထင်သည် တရုတ်နိုင်ငံထံမှ လက်ခံရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး အသုံးပြုပြီး ပြန်လည်အဆင့်မြှင့်တင်ထားခြင်း ဖြစ်သော်လည်း အသေးစိတ်အချက်အလက်များကို တပ်မတော်မှ ထုတ်ပြန်ခဲ့ခြင်း မရှိပေ။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:တပ်မတော်(ရေ)၏ ရေငုပ်သင်္ဘောများ