open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
နှလုံးရောဂါ

**နှလုံးရောဂါ** သို့မဟုတ် **နှလုံးကြွက်သားတစ်ရှူးသေခြင်း**သည် နှလုံး၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုကို ထောက်ပံ့နေသော သွေးစီးဆင်းမှု လျော့နည်းခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ ရပ်တန့်သွားခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း နှလုံးကြွက်သားကို ထိခိုက်စေရာမှ ဖြစ်ပေါ်သော ရောဂါဖြစ်သည်။အဖြစ်အများဆုံး ရောဂါပြလက္ခဏာမှာ ရင်ဘတ်နာကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် ရင်ဘတ်မအီမသာဖြစ်ခြင်း နှင့် ထိုမှတဆင့် ပခုံး၊လက်မောင်း၊ကျော၊လည်ပင်း နှင့် မေးရိုးတို့အထိ ပြန့်နှံ့သွားခြင်းတို့ဖြစ်သည်။အများအားဖြင့် နာကျင်မှုသည် ရင်ဘတ် အလယ်တည့်တည့် သို့မဟုတ် ဘေးဘက်မှ ဖြစ်လေ့ရှိပြီး မိနစ်အနည်းငယ် ကြာမြင့်တတ်သည်။ရင်ဘတ်မအီမသာဖြစ်မှုသည် အစာအိမ်ရောဂါကြောင့် ရင်ပူခြင်းနှင့် ဆင်တူနိုင်သည်။အခြားရောဂါပြလက္ခဏာများမှာ အသက်ရှူကြပ်ခြင်း၊ပျို့ခြင်း၊သတိလစ်မလို ခံစားရခြင်း၊ချွေးစေးချွေးပေါက်များထွက်ခြင်း နှင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်းတို့ဖြစ်ကြသည်။လူနာ၃၀ရာခိုင်နှုန်းတွင် တမူထူးခြားသော ရောဂါလက္ခဏာများကိုတွေ့ရသည်။အမျိုးသမီးများတွင် ရင်ဘတ်နာကျင်ခြင်းလက္ခဏာ ပြလေ့မရှိပဲ လည်ပင်းနာခြင်း၊လက်မောင်းနာကျင်ခြင်း နှင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်းလက္ခဏာများသာ ခံစားရလေ့ရှိသည်။၇၅နှစ် နှင့်အထက် လူကြီးများအနက် ငါးရာခိုင်နှုန်းတွင် ရောဂါလက္ခဏာနည်းနည်း သို့မဟုတ် လုံးဝမပြဘဲ နှလုံးရောဂါဖြစ်ပွားနေသည်ကိုတွေ့ရသည်။နှလုံးကြွက်သားတစ်ရှူးသေခြင်းကြောင့် နှလုံးလုပ်အားဆုတ်ယုတ်ခြင်း၊ နှလုံးခုန်မှုပုံစံ ပုံမှန်မဟုတ်ခြင်း၊နှလုံးရပ်သွားခြင်း သို့မဟုတ် နှလုံးရှော့ခ်ရခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။

## ရောဂါလက္ခဏာများ
ရင်ဘတ်နာကျင်ခြင်းသည် အခြားခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းများသို့ ပျံ့နှံ့သည်ဖြစ်စေ၊ မပျံ့နှံ့သည်ဖြစ်စေ၊ ၎င်းသည် နှလုံးကြွက်သားတစ်ရှူးသေခြင်း၏ အထင်ရှားဆုံးသောရောဂါလက္ခဏာဖြစ်သည်။ချွေးစေးချွေးပေါက်ထွက်ခြင်းကဲ့သို့သော အခြားလက္ခဏာများလည်း တွဲဖက်ပေါ်ပေါက်နိုင်သည်။
### နာကျင်ခြင်း
ရင်ဘတ်နာကျင်ခြင်းသည် နှလုံးရောဂါတွင် အဖြစ်အများဆုံး ရောဂါလက္ခဏာဖြစ်ပြီး ၎င်းကို တင်းကြပ်သော ၊ ဖိထားခံရသော၊ ညှစ်ခံထားရသော ခံစားချက်မျိုးအဖြစ် ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။နာကျင်မှုသည် များသောအားဖြင့် ဘယ်ဘက်လက်မောင်းကို ပျံ့နှံလေ့ရှိပြီး အောက်မေးရိုး၊လည်ပင်း၊ညာလက်မောင်း၊ကျော နှင့် ဝမ်းဗိုက်တို့ကိုလည်းပျံ့နှံ့နိုင်သည်။

## ကိုးကား
မြန်မာနိုင်ငံတိုင်းရင်းသားဘာသာစကား ဦးစီးဌာန

**မြန်မာနိုင်ငံတိုင်းရင်းသားဘာသာစကားဦးစီးဌာန**သည် မြန်မာနိုင်ငံ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ ဦးစီးဌာနတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဌာန၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်မှာ ဒေါက်တာဇော်မြင့် ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတိုင်းရင်းသားဘာသာစကား ဦးစီးဌာနတွင် ပညာရှင်အဖွဲ့၊ မြန်မာစာဌာန နှင့် တိုင်းရင်းသားဘာသာဌာန၊ ဘာသာပြန်ဌာန၊ စီမံဘဏ္ဍာဌာနနှင့် သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာဌာန ဟူ၍ ဌာနခွဲများရှိသည်။

### ရေးသားပြုစုခဲ့သောစာအုပ်များ 
# မြန်မာအဘိဓာန် 
# မြန်မာဆိုရိုးစကား 
# မြန်မာစကားပုံ
# မြန်မာစကားပရိယာယ်ကျမ်း 
# မြန်မာအနုပညာရှင်များ၏ကိုယ်ပိုင်အမည်များအဘိဓာန် 
# တိုင်းရင်းသားဘာသာကျမ်းများ   
# ပါဠိ-မြန်မာအဘိဓာန်
# မြန်မာစာ မြန်မာမှု   
# မြန်မာပင့်ရစ်ခွဲထားရကန်
# မြန်မာစာလုံးပေါင်းသတ်ပုံကျမ်း   
# ​​မြန်မာစာကိုးအဘိဓာန်များ   
# မြန်မာသဒ္ဒါ
# အလိမ္မာပုံဝတ္ထုများ (၁ နှင့် ၂)

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ
ရေဒွန်

**ရေဒွန်** (radon) ဓာတုသင်္ကေတ (Rn) သည် စံအပူချိန်နှင့် ဖိအားတွင် အရောင်မရှိပါ။ အပူချိန်သည် ၎င်း၏ ရေခဲမှတ်အောက်တွင် တောက်ပသော အဝါရောင်ရှိသည်။ ၎င်း၏ ရေဒီယိုသတ္တိကြွမှု အလွန်မြင့်မားပြီး တိုးတောင်းသော half-life လည်းရှိသည် ။

## အသုံးပြုခြင်း
ရေဒွန်ကို တစ်ခါတစ်ရံ ဆေးရုံများတွင် ကင်ဆာရောဂါ ကုသရာတွင် အသုံးပြုပါသည်။ ရေဒွန်ကို hydrologic research တွင်လည်းအသုံးပြုပါသည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းသည် လေထဲတွင် လျင်မြန်စွာ ဆုံးရှုံးသွားသည် ။ ထို့အတူ geologic research တွင်လည်း အသုံးပြုပါသည်။

## သဘာဝတွင်တွေ့ရှိရမှုအခြေအနေ
ရေဒွန်ကို အချို့သော စမ်းရေများနှင့် ရေပူစမ်းများတွင် ရှာဖွေ တွေ့ရှိနိုင်သည်။ လေထုထဲမှာ ရေဒွန်၏ ပမာဏကို မည်သည့် နည်းဖြင့်မဆို မြင်သာစေသည်။

## ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများ
ရေဒွန်ကို အဓိကအားဖြင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်တွင် ဓာတ်ငွေ့ရောနေသော ပြောင်းလဲမှု အဆင့်ဆင့်တွင် တွေ့ရသည်။ ရေဒွန်၏ နောက်ခံအခြေအနေအရ လေထုအပြင်တွင် ယေဘူယျ အားဖြင့် ငြိမ်သက်စွာ တည်ရှိပြီး တစ်ခါတစ်ရံ အတွင်းဘက်သို့ ရောက်နေချိန်တွင် လေထဲမှ ရေဒွန်၏ ပါဝင်မှု သည် မြင့်တက်လျက် ရှိသည်။ အိမ်၊ ကျောင်း၊ အဆောက်အဦးများတွင်လည်း ရေဒွန် ပါဝင်မှုသည် တိုးတက်လျက်ရှိသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ရေဒွန်သည် အဆောက်အဦး၏ အက်ကွဲကြောင်းများမှ တဆင့် အဆောက်အဦး၏ အခြေခံအုတ်မြစ်များ၊ မြေတိုက်များထဲသို ့ဝင်ရောက်သွားသည်။

အချို့နက်ရှိုင်းသော နေရာများတွင် ရေသောက်သုံးလျှင် ရေနှင့်အတူ ရေဒွန်လည်း ပါဝင်နိုင်သည်။ ရေဒွန် ပါဝင်မှုသည် မြေအောက်ရေထဲတွင် သိသာစွာ မြင့်တက်လျက်ရှိသည်။ သို့သော် ၎င်းကို အသုံးပြုမယ်ဆိုလျှင် ရေ၏ မျက်နှာပြင်ပေါ်သို့ ထုတ်လိုက်သည်နှင့် တပြိုင်နက် လေထုထဲသို့ ထွက်သွားသည်။ ရေဒွန်၏ မြင့်မားတဲ့ ပါဝင်မှုကို စူးစမ်းလေ့လာမှုအရ အသက်ရှူနေချိန်တွင် ရေဒွန်ဖြတ်သွားခြင်းကို lung diseases ဖြစ်စဉ်ဟုခေါ်ပါသည်။ နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာရှည်စွာ ထိတွေ့နေလျှင် ရေဒွန်ပမာဏ ပိုမိုတိုးပွားလာပြီး အဆုတ်ကင်ဆာရောဂါ ဖြစ်ပွားမှု ပိုမိုများပြားနိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ ရေဒွန်သည် ရေဒီယိုသတ္တိကြွသော ဒြပ်စင်ဖြစ်သော်လည်း ၎င်းသည် gamma radiation အနည်းငယ်ကို ထုတ်ပေးနိုင်သည်။ အဆုတ် သို့မဟုတ် တစ်ခြား အင်္ဂါတွေအပေါ် ရေဒွန်၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုကို မသိရှိနိုင်ပါ။ ရေဒွန်၏ သက်ရောက်မှုများကို အစားအစာခြင်း နှင့် ရေသောက်ခြင်း ၌သာ သိရှိနိုင်သည်။ အခြားနေရာများတွင် မသိရှိနိုင်ပါ။

## ပတ်ဝန်းကျင်သို့ အကျိုးသက်ရောက်မှုများ
ရေဒွန်သည် ရေဒီယိုသတ္တိကြွ ဒြပ်ပေါင်း တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်းကို သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်တွင် မကြာခဏ တွေ့ရသည်။ ရေဒွန် ဒြပ်ပေါင်းကို ပတ်ဝန်းကျင်မှ အများဆုံး ရရှိမှုမှာ လူတို့၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများမှ ဖြစ်သည်။ ရေဒွန်သည် ပတ်ဝန်းကျင်သို့ စိုစွတ်သောမြေ၊ Uranium phosphate mines နှင့် coal combustion များကိုဖြတ်ပြီး ဝင်ရောက်လာသည်။ ရေဒွန်အချို့သည် စိုစွတ်သော မြေထဲတွင် တည်ရှိနေပါသည်။ ထို့နောက်ရေငွေ့ များကိုဖြတ်၍ မျက်နှာပြင်ပေါ်သို့ တက်လာပြီး လေထုထဲသို့ ဝင်ရောက်သွားသည်။ လေထဲတွင် ရေဒွန်ဒြပ်ပေါင်းသည် ဖုန်၊ မြေမှုန့် အစရှိသည့် အမှုန်များနှင့် ပေါင်းစပ်သွားသည်။ ရေဒွန်သည် လေထုထဲမှ အောက်သို့ ကျကာ စိုစွတ်သောမြေကြီးမှ တဆင့် မြေအောက်ရေထဲသို့ ဝင်ရောက် သွားနိုင်စွမ်းလည်း ရှိသည်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ ရေဒွန် အများစုသည် စိုစွတ်သောမြေထဲတွင် ကျန်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:နိုဘယ်ဂက်စ်များ
ဆေဂိုဗီယာမြို့

**ဆေဂိုဗီယာမြို့** သည် စပိန်နိုင်ငံရှိ မြို့တော်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ကပ်စတိုင်းနှင့် လီယွန် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ဒေသ အတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်းသည် ဆေဂိုဗီယာခရိုင်၏ မြို့တော်နှင့် လူဦးရေ အများဆုံး စည်ပင်သာယာနယ်နိမိတ် ဖြစ်သည်။

ဆေဂိုဗီယာမြို့သည် အတွင်းပိုင်း ကုန်းမြေမြင့်တွင် တည်ရှိပြီး ဆစ်စတီးမား အလယ်တောင်တန်း၏ မြောက်ဘက်ကုန်းစောင်းတွင် တည်ရှိကာ အဲရက်စမာမြစ်ကြောင်း ၏ တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် တည်ရှိသည်။

မြို့တော်သည် သမိုင်းဝင် အဆောက်အဦးများကြောင့် ထင်ရှားပြီး အဓိက ထင်ရှားသည့် အဆောက်အဦး ၃ ခု ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ မြို့လယ်ခေါင်ရှိ ရောမခေတ် ရေသဘ်တံတား၊ ကက်သီဒရယ် ဘုရားရှိခိုးကျောင်း (ဥရောပတွင် ဂေါသစ်ပုံစံဖြင့် နောက်ဆုံးတည်ဆောက်ခဲ့သော ဘုရားကျောင်းများတွင် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။) နှင့် ရဲတိုက်တို့ဖြစ်ပြီး ရဲတိုက်မှာ ဝေါ့ဒစ်စနေး ကုမ္ပဏီ၏ စင်ဒရဲလား ရဲတိုက်အတွက် နမူနာယူထားသော ပုံစံဖြစ်သည်။ ဆေဂိုဗီယာမြို့လယ်ခေါင်အား ယူနက်စကိုမှ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာအဖြစ် ၁၉၈၅ တွင် စာရင်းထည့်သွင်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား
အဲပပ်နတ်ဘုရား

**အဲပပ် (သို့) အားပပ် ()**  သည်အီဂျစ်ဒဏ္ဍာရီလာနတ်ဘုရားတစ်ဦးဖြစ်၍ လောကအစ မရှိခြင်းတရားနတ္ထိ၏ ပြယုတ်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်ပင် အလင်း နှင့် 'မား'(အစီစဉ်ကျနခြင်း/သစ္စာတရား) ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ အနုပညာလက်ရာများ၌ ၎င်းကို ကြီးမားသောမြွေတစ်ကောင်အဖြစ်သရုပ်ဖော်ကြသည်။ *ꜥꜣpp(y)* အဖြစ်ရေးသားခဲ့ခြင်းနှင့် နောက်ပိုင်းတွင် ကော့ပ်တစ်ဘာသာစကားဖြင့် Ⲁⲫⲱⲫ (*Aphōph*) ဟူ၍ ရှင်သန်တည်ရှိခဲ့သောကြောင့် အီဂျစ်ဆိုင်ရာကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များက ၎င်း၏အမည်ကို  *ʻAʼpāp(ī) အဖြစ်ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ အဲပပ်အမည်ကို အဌမမြောက်မင်းဆက်ခေတ်တွင် စတင်ဖော်ပြခဲ့ကြပြီး ၎င်း၏အမည်ကို ဂုဏ်ပြု အစွဲပြု၍ပေးထားဖူးသောအမည်များမှာ အီဂျစ်၏ ဆယ့်လေးဆက်မြောက်မင်းဆက်ဘုရင် *Apepi* နှင့် ကြီးကြယ်ခဲ့သော ဟစ်ခ်ဆော့စ်ဘုရင် (Greater Hyksos) *Apophis* တို့ဖြစ်ကြသည်။

## မှတ်စု
## ကိုးကား
တန်ဂု ဘာသာစကား

**တန်ဂု** ( တန်ဂု: တန်ဂူ၊ တရုတ်: ထန့်ကူ   သည် တရုတ်ပြည် အရှေ့မြောက်ပိုင်းရှိ ရှေးဟောင်းတိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားတစ်ခုဖြစ်၍ တန်ဂုအင်ပါယာအဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သော အနောက်ရှားနယ်တွင် တစ်ချိန်က ပြောဆိုကြသည်။ ထိုလူမျိုးတို့၏ စကားကိုအချို့ဘာသာဗေဒပညာရှင်များက ချီအန်ဂျစ် ဘာသာစကားအဖြစ်သတ်မှတ်ထားပြီး ထိုစကားထဲတွင် ချီအန်မြောက်ပိုင်း၊ချီအန်တောင်ပိုင်းဘာသာစကားများ နှင့် အဂျာလ်ရောင်း ဘာသာစကားများ အကျုံးဝင်ပါသည်။ 

တန်ဂုသည် အနောက်ရှားနယ်၏ ရုံးသုံးဘာသာစကားများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး (တိဘက်ဘာသာဖြင့် မိညာဂ် နှင့်တရုတ်ဘာသာဖြင့် မိယောဝ်ဟု ခေါ်ကြသည်။) ၁၁ရာစုတွင် တန်ဂုလူမျိုးများက အနောက်ရှားနယ်ကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး  စုန့်မင်းဆက် ထံမှလွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့သည်။ ၁၂၂၆ခုနှစ်ရောက်သည့်အခါ အနောက်ရှားနယ်သည်  ဂျင်ဂျစ်ခန်း၏ ကျူးကျော်မှုကို ခံခဲ့ရသည်။   

တန်ဂုဘာသာစကားတွင်ကိုယ်ပိုင်အက္ခရာ၊ တန်ဂုအက္ခရာ ရှိသည်။ 

## ကိုးကားချက်များ 
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ
ကဏ္ဍ:ဂျပန်ဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ
အိုဗီရယ်ဒိုမြို့

**အိုဗီရယ်ဒိုမြို့ ** သည် စပိန်နိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းရှိ အက်စတူရီးယား ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၏ မြို့တော် ဖြစ်ပြီး ဒေသတွင်း အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဗဟိုဌာန ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မြို့တည်ရှိရာ စည်ပင်သာယာနယ်နိမိတ်နှင့် နာမည်တူသည်။ အိုဗီရယ်ဒိုမြို့သည် ဂီဟွန်းမြို့၏ အနောက်တောင်ဘက်  အကွာတွင်တည်ရှိပြီးအာဗီလက်စ်မြို့၏ တောင်ဘက်  အကွာတွင် တည်ရှိကာ ထိုမြို့နှစ်မြို့ စလုံး သည်ဘစ်စကေး ပင်လယ်အော် ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ သမုဒ္ဒရာနှင့် နီးသောကြောင့် အိုဗီရယ်ဒိုတွင် ကမ်းရိုးတန်းတွင် မတည်ရှိသော်လည်း ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာ ရာသီဥတု ရှိသည်။

## ကိုးကား
ဖီဂျီ၌ ရှိသော ကောင်းချီးကို

**ဖီဂျီ၌ ရှိသော ကောင်းချီးကို**(ဖီဂျီ: Meda Dau Doka)သည် ဖီဂျီနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်သီချင်းဖြစ်သည်။ Michael Francis Alexander Prescottက ရေးသားခဲ့ပြီး ၁၉၇၀ခုနှစ်မှ စတင်၍ နိုင်ငံတော်သီချင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

## သီချင်းစာသား 
:**1**
:Meda dau doka ka vinakata na vanua
:E ra sa dau tiko kina na savasava
:Rawa tu na gauna ni sautu na veilomani
:Biu na i tovo tawa savasava

::**ပြန်လှန်**
::Me bula ga ko Viti
::Ka me toro ga ki liu
::Me ra turaga vinaka ko ira na i liuliu
::Me ra liutaki na tamata
::E na veika vinaka
::Me oti kina na i tovo ca

:**2**
:Me da dau doka ka vinakata na vanua
:E ra sa dau tiko kina na savasava
:Rawa tu na gauna ni sautu na veilomani
:Me sa biu na i tovo tawa yaga

::**ပြန်လှန်**

:**3**
:Bale ga vei kemuni na cauravou e Viti
:Ni yavala me savasava na vanua
:Ni kakua ni vosota na dukadukali
:Ka me da sa qai biuta vakadua

::**ပြန်လှန်**
အနျူးဘစ်နတ်ဘုရား

**အနျူးဘစ်နတ်ဘုရား ()**  သည်အီဂျစ်ဒဏ္ဍာရီလာနတ်ဘုရားတစ်ဦးဖြစ်၍ အနျူးဘစ်မှာ ရှေးခေတ်အီဂျစ်ဘာသာတရား၌ သေခြင်း၊ မံမီဆေးစီရင်ခြင်း၊ တမလွန်ဘဝ၊ သင်္ချိုင်း၊ အုတ်ဂူ၊ ဝိဉာဉ်လောကဆိုင်ရာ နတ်ဘုရားဟူ၍ ရှေးဟောင်းဂရိဘာသာစကားအရ ထိုသို့သော အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ များသောအားဖြင့် ခွေး(မျိုးနွယ်)တစ်ကောင်(canine) (သို့) ခွေးခေါင်းနှင့်လူတစ်ယောက်အဖြစ် သရုပ်ဖော်ကြသည်။ ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်များက အနျူးဘစ်၏ မြင့်မြတ်သည့်တိရစ္ဆာန်မှာ ခွေးမျိုးနွယ်ဝင်ဖြစ်သော အာဖရိက၏ရွှေရောင် ဝံပလွေ (African golden wolf) ဖြစ်သည်ဟုခွဲခြားဖော်ပြခဲ့သည်။ (၂၀၁၅ မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာလေ့လာသုံးသပ်မှုတစ်ခုက ယခုဖော်ပြမည့်မျိုးစိတ်နှစ်ခုအတွက် အမျိုးစားခွဲခြားခြင်းနှင့် တူညီနေသောအမည်ကို နောက်ဆုံး မတင်မပြမခြင်း ထိုအာဖရိကရွှေရောင်ဝံပုလွေကို အာဖရိကရွှေရောင်ခွေးအ (African golden jackal)ဟု ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲခဲ့သည်။  အကျိုးရလဒ်အားဖြင့် အနျူးဘစ်ကို ပုံမှန်အားဖြင့် "ခွေးအ၏ ခေါင်း" (jackal) နှင့်ရည်ညွှန်းကြသည်။ သို့သော်လည်း ဤ "ခွေးအ" ဆိုသည်မှာ ယခု၌ ပို၍မှန်ကန်စွာဖြင့် "ဝံပုလွေ" ဟုခေါ်ဝေါ်ကြသည်။)

အခြားသောရှေးခေတ် အီဂျစ်နတ်ဘုရားများနည်းတူ အနျူးဘစ်သည် အမျိုးမျိုးသောစာများ၌ အမျိုးမျိုးသောကဏ္ဍများကို ယူသည်။ အီဂျစ်ပထမမင်းဆက်ခေတ် (ဘီစီ ၃၁၀၀-၂၈၉၀) အစောပိုင်းကလများ၌ အုတ်ဂူများကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သူအဖြစ် သရုပ်ဖော်ကြပြီး မံမီဆေးစီရင်သူတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။ အလယ်ခေတ်တိုင်းနိုင်ငံ (Middle Kingdom - ဘီစီ ၂၀၅၅-၁၆၅၀) အချိန်ကာလတွင် အနျူးဘစ်၏ အဓိကနေရာဖြစ်သော ဝိဉာဉ်လောကဘအရှင်ရာထူးအား အိုးဆိုက်ရစ် ဖြင့်အစားထိုးခဲ့ကြသည်။ ၎င်း၏ ထင်ရှားသောအခန်းကဏ္ဍတစ်ခုမှာ ဝိဉာဉ်များကို တမလွန်သို့ လမ်းညွှန်သူဖြစ်၏။ "နှလုံးသားချိန်ခွင်" ချိန်မှုလုပ်ဆောင်ခြင်းတွင် တက်ရောက်စီမံသည်။ ထိုစဉ်၌ ဝိဉာဉ်ကို တမလွန်သို့ ခွင့်ပြု မပြု ဆုံးဖြတ်၏။ အီဂျစ်နတ်ဘုရာများစာရင်းတွင် ရှေးအကျဆုံးနှင့် ဖော်ပြ၊ သရုပ်ဖော်မှု အကြိမ်အများဆုံးဖြစ်သော နတ်ဘုရားများအနက် တစ်ပါးအပါအဝင်ဖြစ်သော်ငြားလည်း အီဂျစ်ဒဏ္ဍာရီများတွင် ၎င်း၏အခန်းကဏ္ဍမှာ လုံးဝနီးပါး ပါဝင်မှုမရှိပါ။

အနျူးဘစ်ကို ပြန်လည်ရှင်သန်ပေါက်ဖွားခြင်း၊ ဘဝ၊ နိုင်းမြစ်၏ မြေဆီဩဇာ၊ ဆေးရည်စိမ်အလောင်းများ၏ အရောင်ပြောင်းလဲခြင်း စသည်တို့ကို ပုံဖော်နိုင်သောအရောင် အနက်ရောင်ဖြင့် သရုပ်ဖော်ကြသည်။ ခွေးခေါင်းပါရှိသော နောက်ထပ်အီဂျစ်နတ်ဘုရားဖြစ်သည့် ညီအကိုတော်စပ်သူ Wepwawet နတ်ဘုရားနှင့် ဆက်နွယ်ပတ်သက်သည်။ Wepwawet ကို မီးခိုးရောင် သို့ အဖြူရောင် အမွှေး/အရေပြား ဖြင့်သရုပ်ဖော်ကြသည်။ သမိုင်းပညာရှင်များက ဤပုံပန်းသဏ္ဍာနှစ်ခုသည် နောက်ဆုံး၌ပေါင်းစပ်သွားကြသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ၎င်း၏ဇနီးမှာ ပန်ပေါ့ (Anput)နတ်ဘုရားမဖြစ်၍ သမီးမှာ မြွေနတ်ဘုရားမဖြစ်သော ကက်ဘက်ချက် (Kebechet)ဖြစ်သည်။

## မှတ်စု
## ကိုးကား
ဟက်စ်စီယမ်

**ဟက်စ်စီယမ်** (Hassium) ဒြပ်စင်ကို ဒြပ်ခွဲခန်း၌သာ ဖန်တီးထုတ်ယူ ရရှိ်နိုင်ပြီး ၎င်း၏ဒြပ်ပိုင်းဆိုင်ရာဂုဏ်သတ္တိများသည် Osmium ဒြပ်စင်နှင့်ဆင်တူနိုင်သည်။ အဖြူရောင်ရှိသော silver သို့မဟုတ် မီးခိုရောင်ရှိသောဒြပ်စင်တစ်ခုဖြစ်နိုင်ကြောင်းလည်း ခန့်မှန်းထားကြသည်။ ၎င်း၏သင်္ကေတမှာ Hs ဖြစ်ပြီး အက်တမ်အမှတ်စဉ် (atomic number) ၁၀၈ ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ တည်ငြိမ်မှုအမြင့်ဆုံးရှိသည့် isotope အမှတ်စဉ်မှာ 227Hs ဖြစ်၍ သက်တမ်းဝက်(half-life) မှာ ၁၆.၅ မိနစ်ဖြစ်သည်။ Hassium ဒြပ်စင်ကို ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင်ဂျာမန်ရူပဗေဒပညာရှင် Peter Armbruster နှင့် Gottfried Munzenberg တို့မှ ဂျာမနီနိုင်ငံ Hesse ပြည်နယ် Darmstadt မြို့ရှိ GSI ကောလိပ်ရှိ ဓာတ်ခွဲခန်းမှစတင်တွေ့ရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ Hassium အမည်သည် Latin ဘာသာမှ ဆင်းသက်လာသော Hesse ၏ (ဂျာမနီနိုင်ငံ GSI ကောလိပ်တည်ရှိရာ ပြည်နယ်) အမည် အား ဂုဏ်ပြုသတ်မှတ်အမည်ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

## အသုံးပြုခြင်း
၎င်းဒြပ်စင်အကြောင်းကို အနည်းငယ်သာသိရှိထားပြီး အသုံးပြုနိုင်ရန် နည်းလမ်းတစုံတရာမသိရှိသေးပါ။

## သဘာဝမှာတွေ့ရှိမှုအခြေအနေ
၎င်းဒြပ်စင်ကို သဘာဝတွင် မတွေ့ရှိနိုင်ပဲ ဓာတ်ခွဲခန်းအတွင်းမှသာ ထုတ်ယူနိုင်သည်။

## ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာသက်ရောက်မှုများ
၎င်းဒြပ်စင်သည် အလွန်မတည်မြဲသောဒြပ်စင် ဖြစ်သည်။ ၎င်းဒြပ်စင်ဖြစ်ပေါ်ပြီး အလွန်လျင်မြန်စွာ အခြားဒြပ်စင်များအဖြစ်သို့ ပြိုကွဲပျက်စီးသွားသောကြောင့် ၎င်းဒြပ်စင်မှလူသားတို့၏ ကျန်းမာရေး အပေါ်အကျိုးသက်ရောက်မှုကိုလေ့လာရန်မဖြစ်နိုင်ပါ။

## ပတ်ဝန်းကျင်သို့သတ်ရောက်မှုများ
Hassium ဒြပ်စင်၏သက်တမ်းဝက်(half-life)သည် ၉.၇ စက္ကန့်ခန့် အလွန်တိုသောကြောင့် ပတ်ဝန်ကျင်သို့ သက်ရောက်မှုများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားစရာမလိုပါ။

## ကိုးကား
ညီမင်းဟန်

ဒေါက်တာ**ညီမင်းဟန်** (၁၇ မေ ၁၉၈၇ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်တွင် အောင်မြေသာစံမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် ၁ ကိုယ်စားပြု လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသူ ဖြစ်သည်။   

## ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး 
ဒေါက်တာညီမင်းဟန်ကို ၁၉၈၇ ခုနှစ် မေလ ၁၇ ရက်နေ့တွင်  မကွေးတိုင်း နတ်မောက်မြို့ တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ဆေးတက္ကသိုလ် (မကွေး)မှ ဆေးပညာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ 

## နိုင်ငံရေး 
သူသည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်နေရာကို အောင်မြေသာဇံမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် ၁ မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ မဲအရေအတွက် ၃၈,၈၇၂ မဲဖြင့် အနိုင်ရ ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသည်။ 

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဆရာဝန်များ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၇၈ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ
မိုက်ဒ်နီရီယမ်

**မိုက်ဒ်နီရီယမ်** (Meitnerium) ဒြပ်စင်သည် ရေဒီယိုသတ္တိကြွဒြပ်စင်တခုဖြစ်ပြီး ၎င်းကို ဒြပ်ခွဲခန်း၌သာ ဖန်တီးထုတ်ယူ ရရှိ်နိုင်သည်။ ၎င်း၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာဂုဏ်သတ္တိများကို ရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်ခြင်းမရှိသေးသော်လည်း၊ Iridium(Ir)ကဲ့သို့ အုပ်စုနံပါတ် (၉) ရှိ အခြားသော ဒြပ်စင်များနှင့်ဆင်တူနိုင်သည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြသည်။ ၎င်း၏သင်္ကေတမှာ Mt ဖြစ်ပြီး အက်တမ်အမှတ်စဉ် (atomic number) ၁၀၉ ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျ ရူပဗေဒပညာရှင် Lise Meitner မှ စတင်တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းကိုဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် IUPAC မှ Meitnerium ဒြပ်စင် ဟုအတည်ပြုသတ်မှတ်ခဲ့သည်။

## အသုံးပြုခြင်း
၎င်းဒြပ်စင်အကြောင်းကို အနည်းငယ်သာသိရှိထားပြီး အသုံးပြုနိုင်ရန် နည်းလမ်းတစုံတရာမသိရှိသေးပါ။

## သဘာဝမှာတွေ့ရှိမှုအခြေအနေ
၎င်းဒြပ်စင်ကို သဘာဝတွင် မတွေ့ရှိနိုင်ပဲ ဓာတ်ခွဲခန်းအတွင်းမှသာ ထုတ်ယူနိုင်သည်။

## ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာသက်ရောက်မှုများ
၎င်းဒြပ်စင်သည် အလွန်မတည်မြဲသောဒြပ်စင် ဖြစ်သည်။ ၎င်းဒြပ်စင်ဖြစ်ပေါ်ပြီး အလွန်လျင်မြန်စွာ အခြားဒြပ်စင်များအဖြစ်သို့ ပြိုကွဲပျက်စီးသွားသောကြောင့် ၎င်းဒြပ်စင်မှလူသားတို့၏ ကျန်းမာရေး အပေါ်အကျိုးသက်ရောက်မှုကိုလေ့လာရန်မဖြစ်နိုင်ပါ။

## ပတ်ဝန်းကျင်သို့သတ်ရောက်မှုများ
Meitnerium ဒြပ်စင်၏သက်တမ်းဝက်(half-life)သည် ၃.၈ မီလီစက္ကန့်ခန့် အလွန်တိုသောကြောင့် ပတ်ဝန်းကျင်သို့ သက်ရောက်မှုများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားစရာမလိုပါ။

## ကိုးကား
ဒမ်စတဒ်တီယမ်

ဒမ်စတဒ်တီယမ် (Darmstadtium) ဒြပ်စင်သည် ဒြပ်စင်အလှည့်ကျဇယား (periodic table) ၌ ဓာတ်ခွဲခန်းမှထုတ်ပေါ်ရရှိသော ဒြပ်စင်တခုအဖြစ် တည်ရှိသည်။ ၎င်း၏သင်္ကေတမှာ Ds ဖြစ်ပြီး အက်တမ်အမှတ်စဉ် (atomic number) ၁၁၀ ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည်အလွန်မြန်စွာပြိုကွဲပျက်စီးတက်သောဒြပ်စင်တစ်ခု ဖြစ်သောကြောင့် ၎င်း ဒြပ်စင်၏ isotopes of mass အမှတ်စဉ် (၂၇၉ မှ-၂၈၁ ထိ) တို့၏ သက်တမ်းဝက်(half-life) ကာလတည်ရှိမှုကို မိုက်ခရိုစက္ကန့်ဖြင့်သာ တိုင်းတာနိုင်သည်။

## အသုံးပြုခြင်း
၎င်းဒြပ်စင်အကြောင်းကို အနည်းငယ်သာသိရှိထားပြီး အသုံးပြုနိုင်ရန် နည်းလမ်းတစုံတရာမသိရှိသေးပါ။

## သဘာဝမှာတွေ့ရှိမှုအခြေအနေ
၎င်းဒြပ်စင်ကို ဓာတ်ခွဲခန်းအတွင်းမှသာ ထုတ်ယူနိုင်သောကြောင့် မြေကြီးပေါ်တွင်သဘာဝအတိုင်းလုံဝ မတွေ့ရှိနိုင်ပါ။

## ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာသက်ရောက်မှုများ
၎င်းဒြပ်စင်သည် အလွန်မတည်မြဲသောဒြပ်စင် ဖြစ်သည်။ ၎င်းဒြပ်စင်ဖြစ်ပေါ်ပြီး အလွန်လျင်မြန်စွာ အခြားဒြပ်စင်များအဖြစ်သို့ ပြိုကွဲပျက်စီးသွားသောကြောင့် ၎င်းဒြပ်စင်မှလူသားတို့၏ ကျန်းမာရေး အပေါ်အကျိုးသက်ရောက်မှုကိုလေ့လာရန်မဖြစ်နိုင်ပါ။

## ပတ်ဝန်းကျင်သို့သတ်ရောက်မှုများ
Darmstadtium ဒြပ်စင်၏သက်တမ်းဝက်(half-life)သည် ဝ.၁ မီလီစက္ကန့်ခန့် အလွန်တိုသောကြောင့် ပတ်ဝန်ကျင်သို့ ၎င်းဒြပ်စင်၏သက်ရောက်မှုများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားစရာမလိုပါ။

## ကိုးကား
ဘိုဟ်ရီယမ်

**ဘိုဟ်ရီယမ်** (Bohrium) ဒြပ်စင်သည် ရေဒီယိုသတ္တိကြွဒြပ်စင်တခုဖြစ်ပြီး ၎င်းကို ဒြပ်ခွဲခန်း၌သာ ဖန်တီးထုတ်ယူ ရရှိနိုင်သည်။ silver သို့မဟုတ် မီးခိုရောင်ရှိသောဒြပ်စင်တစ်ခုဖြစ်နိုင်သည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြသည်။ ၎င်း၏သင်္ကေတမှာ Bh ဖြစ်ပြီး အက်တမ်အမှတ်စဉ် (atomic number) ၁၀၇ ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ တည်ငြိမ်မှုအမြင့်ဆုံးရှိသည့် အိုင်ဆိုတုပ် အမှတ်စဉ်မှာ 270Bh ဖြစ်၍သက်တမ်းဝက်(half-life)မှာ ၆၁ စက္ကန့်ဖြစ်သည်။ Bohrium ဒြပ်စင်ကို ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင်ဂျာမန်ရူပဗေဒပညာရှင် Peter Armbruster နှင့် Gottfried Munzenberg တို့မှ ဂျာမနီနိုင်ငံ Hesse ပြည်နယ် Darmstadt မြို့ရှိ GSI ကောလိပ်ရှိ ဓာတ်ခွဲခန်းမှစတင်တွေ့ရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ Bohrium ဟူသောအမည်သည် ဒိန်းမတ်ရူပဗေဒပညာရှင် Niels Bohr အားဂုဏ်ပြု သောအနေဖြင့်သတ်မှတ်ပေးရန် IUPAC သို့ ၎င်းဒြပ်စင်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော ဂျာမန်သိပ္ပံပညာရှင်များမှ တင်ပြတောင်းဆိုခဲ့သောကြောင့် ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် ၎င်းအမည်ကို အတည်ပြု သတ်မှတ်ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

## အသုံးပြုခြင်း
၎င်းဒြပ်စင်အကြောင်းကို အနည်းငယ်သာသိရှိထားပြီး အသုံးပြုနိုင်ရန် နည်းလမ်းတစုံတရာမသိရှိသေးပါ။

## သဘာဝမှာတွေ့ရှိမှုအခြေအနေ
၎င်းဒြပ်စင်ကို သဘာဝတွင် မတွေ့ရှိနိုင်ပဲ ဓာတ်ခွဲခန်းအတွင်းမှသာ ထုတ်ယူနိုင်သည်။

## ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများ
၎င်းဒြပ်စင်သည် အလွန်မတည်မြဲသောဒြပ်စင် ဖြစ်သည်။ ၎င်းဒြပ်စင်ဖြစ်ပေါ်ပြီး အလွန်လျင်မြန်စွာ အခြားဒြပ်စင်များအဖြစ်သို့ ပြိုကွဲပျက်စီးသွားသောကြောင့် လူသားတို့၏ ကျန်းမာရေး အပေါ်အကျိုးသက်ရောက်မှုကိုလေ့လာရန်မဖြစ်နိုင်ပါ။

## ပတ်ဝန်းကျင်သို့သတ်ရောက်မှုများ
Bohrium ဒြပ်စင်၏သက်တမ်းဝက်(half-life)သည် ၆၁ စက္ကန့်ခန့် အလွန်တိုသောကြောင့် ပတ်ဝန်းကျင်သို့ သက်ရောက်မှုများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားစရာမလိုပါ။

## ကိုးကား
ကော့ပါနီဆီယမ်

**ကော့ပါနီဆီယမ်** (Copernicium) ကို ယခင်က periodic ဇယား၌ယာယီအမည် Ununbium အဖြစ်သတ်မှတ်ခဲ့သေးသည်။ ၎င်း၏ သင်္ကေတမှာ Cn ဖြစ်ပြီး အက်တမ်အမှတ်စဉ် (atomic number) ၁၁၂ ဖြစ်သည်။ ၎င်းဒြပ်စင်၏ တည်နေရာသည် column အမှတ်စဉ် ၁၂ ရှိ Mercury ဒြပ်စင်၏အောက်၌ တည်ရှိသည်။ ၎င်းဒြပ်စင်၏ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာဂုဏ်သတ္တိ(Physical properties)အရ လေးလံသောသတ္တုဖြစ်ပြီး ဒြပ်ပိုင်းဆိုင်ရာဂုဏ်သတ္တိ(Chemical properties)အရ အုပ်စုနံပါတ်(၁)နှင့်(၂)ရှိMetalများကဲ့သို့ မတည်မြဲစွာဖြင့် ဓာတ်တိုးခြင်းအခြေအနေသို့ ရောက်ရှိနိုင်သည်။ Periodic ဇယားအတွင်းတည်ရှိပုံအနေအထားအရ ၎င်းဒြပ်စင်သည် Mercury ဒြပ်စင်ကဲ့သို့ ပိုမိုအငွေ့ပြန်လွယ်သော အရည်ပုံသဏ္ဍန်ဒြပ်စင်တခု ဖြစ်နိုင်ကြောင်းခန့်မှန်းကြသည်။

## အသုံးပြုခြင်း
၎င်းဒြပ်စင်အကြောင်းကို အနည်းငယ်သာသိရှိထားပြီး အသုံးပြုနိုင်ရန် နည်းလမ်းတစုံတရာမသိရှိသေးပါ။

## သဘာဝမှာတွေ့ရှိမှုအခြေအနေ
၎င်းဒြပ်စင်ကို ဓာတ်ခွဲခန်းအတွင်းမှသာ ထုတ်ယူနိုင်သောကြောင့် မြေကြီးပေါ်တွင်သဘာဝအတိုင်းလုံဝ မတွေ့ရှိနိုင်ပါ။

## ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများ
၎င်းဒြပ်စင်သည် အလွန်မတည်မြဲသောဒြပ်စင် ဖြစ်သည်။ ၎င်းဒြပ်စင်ဖြစ်ပေါ်ပြီး အလွန်လျင်မြန်စွာ အခြားဒြပ်စင်များအဖြစ်သို့ ပြိုကွဲပျက်စီးသွားသောကြောင့် ၎င်းဒြပ်စင်မှလူသားတို့၏ ကျန်းမာရေး အပေါ်အကျိုးသက်ရောက်မှုကို လေ့လာရန် မဖြစ်နိုင်ပါ။

## ပတ်ဝန်းကျင်သို့ သတ်ရောက်မှုများ
ကော့ပါနီဆီယမ် ဒြပ်စင်၏သက်တမ်းဝက်(half-life)သည် ဝ.၂၄မီလီစက္ကန့်ခန့် အလွန်တိုသောကြောင့် ပတ်ဝန်ကျင်သို့ ၎င်းဒြပ်စင်၏သက်ရောက်မှုများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားစရာမလိုပါ။

## ကိုးကား
ဆီဘော်ဂျီယမ်

**ဆီဘော်ဂျီယမ်** (Seaborgium) ဒြပ်စင်သည် ရေဒီယိုသတ္တိကြွဒြပ်စင်တခုဖြစ်ပြီး ၎င်းကို ဓာတ်ခွဲခန်း၌သာ ဖန်တီးထုတ်ယူ ရရှိ်နိုင်သည်။ ၎င်း၏ဖြစ်တည်လာပုံကို သိရှိနိုင်ခြင်းမရှိသေးသော်လည်း silver ကဲ့သို့အဖြူရောင် သို့မဟုတ် မီးခိုရောင်ရှိသောဒြပ်စင်တစ်ခုဖြစ်နိုင်သည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြသည်။ ၎င်း၏သင်္ကေတမှာ Sg ဖြစ်ပြီး အက်တမ်အမှတ်စဉ် (atomic number) ၁၀၆ ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အတည်ငြိမ်ဆုံး အိုင်ဆိုတုပ် အမှတ်စဉ်မှာ 271Sg ဖြစ်၍ သက်တမ်းဝက်(half-life) မှာ ၂.၄ မိနစ်ဖြစ်သည်။ Seaborgium ဒြပ်စင်အမည်သည် ၎င်းအားရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော အမေရိကန်ဓာတုဗေဒပညာရှင် Glenn T.Seaborg ဂုဏ်ပြုသတ်မှတ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ အနည်းငယ်သိရှိရသော သုတေသနတွေ့ရှိချက်များအရ ၎င်းဒြပ်စင်သည် အုပ်စု (၆) ရှိဒြပ်စင်များကဲ့သို့ ဓာတ်တိုးခြင်းအခြေအနေကိုရောက်ရှိနိုင်ပြီး ၎င်းအခြေအနေမှ SgO2Cl2 ဒြပ်ပေါင်း နှင့် SgO42- ကဲ့သို့သောဓာတုဗေဒဒြပ်ပေါင်းတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
thumb|synthetic ဒြပ်စင်များ ရှာဖွေရာတွင် ရှေ့ဆောင်သူတစ်ဦးဖြစ်သည့်  Glenn T. Seaborg အားရည်စူး၍ ဆီဘော်ဂျီယမ် ဟုအမည်ပေးခဲ့

## အသုံးပြုခြင်း
၎င်းဒြပ်စင်အကြောင်းကို အနည်းငယ်သာသိရှိထားပြီး အသုံးပြုနိုင်ရန် နည်းလမ်းတစုံတရာမသိရှိသေးပါ။

## သဘာဝမှာတွေ့ရှိမှုအခြေအနေ
၎င်းဒြပ်စင်ကို သဘာဝတွင် မတွေ့ရှိနိုင်ပဲ ဓာတ်ခွဲခန်းအတွင်းမှသာ ထုတ်ယူနိုင်သည်။

## ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာသက်ရောက်မှုများ
၎င်းဒြပ်စင်သည် အလွန်မတည်မြဲသောဒြပ်စင် ဖြစ်သည်။ ၎င်းဒြပ်စင်ဖြစ်ပေါ်ပြီး အလွန်လျင်မြန်စွာ အခြားဒြပ်စင်များအဖြစ်သို့ ပြိုကွဲပျက်စီးသွားသောကြောင့် လူသားတို့၏ ကျန်းမာရေး အပေါ်အကျိုးသက်ရောက်မှု မရှိနိုင်ပါ။

## ပတ်ဝန်းကျင်သို့သက်ရောက်မှုများ
Seaborgium ဒြပ်စင်၏သက်တမ်းဝက်(half-life)သည် ၂၁ စက္ကန့်ခန့် အလွန်တိုသောကြောင့် ပတ်ဝန်ကျင်သို့ သက်ရောက်မှုများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားစရာမလိုပါ။

## ကိုးကား
ရွန့်ဂန္နီယမ်

ရွန့်ဂန္နီယမ် (Roentgenium) သည် ဒြပ်စင်အလှည့်ကျဇယား (periodic table) ၌ ၎င်းဒြပ်စင်၏တည်နေရာသည် column အမှတ်စဉ် ၁၁ ရှိ gold ဒြပ်စင်၏အောက်၌ တည်ရှိသည်။ ၎င်း၏သင်္ကေတမှာ Rg ဖြစ်ပြီး အက်တမ်အမှတ်စဉ် (atomic number) ၁၁၁ ဖြစ်သည်။ ၎င်းဒြပ်စင်၏ အတည်ငြိမ်ဆုံး အိုင်ဆိုတုပ်မှာ 280Rg ဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ သက်တမ်းဝက် (half-life) မှာ ~4 second ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အခြားသော ဒြပ်စင်များနှင့် ပေါင်းစပ်ဓာတ်ပြုရန် အချိန်လုံလောက်စွာ ရှိသော်လည်း ဒြပ်ပေါင်းဖြစ်ပေါ်ရန်အတွက်မူ နှောင့်နှေးကြံ့ကြာနိုင်သည်။
thumb|ရွန်ဂန္နီယမ် အမည်အား X-Rays ရှာဖွေတွေ့ရှိသူ Wilhelm Röntgen အားရည်စူး၍ အမည်မှဲ့ထားခြင်းဖြစ်သည်။
## အသုံးပြုခြင်း
၎င်းဒြပ်စင်အကြောင်းကို အနည်းငယ်သာသိရှိထားပြီး အသုံးပြုနိုင်ရန် နည်းလမ်းတစုံတရာမသိရှိသေးပါ။

## သဘာဝမှာတွေ့ရှိမှုအခြေအနေ
၎င်းဒြပ်စင်ကို ဓာတ်ခွဲခန်းအတွင်းမှသာ ထုတ်ယူနိုင်သောကြောင့် မြေကြီးပေါ်တွင်သဘာဝအတိုင်းလုံဝ မတွေ့ရှိနိုင်ပါ။

## ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာသက်ရောက်မှုများ
၎င်းဒြပ်စင်သည် အလွန်မတည်မြဲသောဒြပ်စင် ဖြစ်သည်။ ၎င်းဒြပ်စင်ဖြစ်ပေါ်ပြီး အလွန်လျင်မြန်စွာ အခြားဒြပ်စင်များအဖြစ်သို့ ပြိုကွဲပျက်စီးသွားသောကြောင့် ၎င်းဒြပ်စင်မှလူသားတို့၏ ကျန်းမာရေး အပေါ်အကျိုးသက်ရောက်မှုကိုလေ့လာရန်မဖြစ်နိုင်ပါ။

## ပတ်ဝန်းကျင်သို့သက်ရောက်မှုများ
Roentgenium ဒြပ်စင်၏သက်တမ်းဝက်(half-life)သည် ၁.၅ မီလီစက္ကန့်ခန့် အလွန်တိုသောကြောင့် ပတ်ဝန်ကျင်သို့ ၎င်းဒြပ်စင်၏သက်ရောက်မှုများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားစရာမလိုပါ။

## ကိုးကား
နီဟိုနီယမ်

**နီဟိုနီယမ်** (Nihonium) သည် ဓာတုဗေဒဒြပ်စင်တမျိုးဖြစ်ပြီး ၎င်း၏သင်္ကေတမှာ Nh ဖြစ်ပြီး အက်တမ်အမှတ်စဉ် (atomic number) ၁၁၃ ဖြစ်သည်။ ၎င်းဒြပ်စင်ကို အက္ကသယ်လီယမ် (eka-thallium)ဟုလည်းခေါ်ကြသေးသည်။  Americium-၂၄၃ အက်တမ်အား calcium-၄၈၏အိုင်းယွန်းများနှင့်ပြိုကွဲပျက်စီးစေခြင်းမှ ၎င်းဒြပ်စင်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ နီဟိုနီယမ်ဆိုသည်မှာ ဂျပန်အမည်တစ်ခုဖြစ်သည့် နီဟွန်ဆိုသည်မှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းဒြပ်စင် ပြိုကွဲပျက်စီးချိန်၌ ဖြစ်ပေါ်လာသော နီဟိုနီယမ် ဒြပ်စင်၏အက်တမ်လေးခုတို့သည် ၁/၁၀ စက္ကန့်ထက်နည်းသောအချိန်အတွင် နီဟိုနီယမ် ဒြပ်စင်၏အက်တမ်များအဖြစ်သို့ ပြိုကွဲပျက်စီးသွားသည်။ ၂၀ဝ၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ဂျပန်သိပ္ပံပညာရှင်အဖွဲ့အစည်းတခုမှ ၎င်းဒြပ်စင်ကိုဓာတ်ခွဲခန်း၌ အောင်မြင်စွာ ထုတ်ဖော်နိုင်ခဲ့ကြောင်းကြေညာ ခဲ့သည်။ ၎င်းဒြပ်စင်၏ဂုဏ်သတ္တိများသည် Thallium(Th) နှင့် Indium(In) တို့၏ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် ဆင်တူနိုင်ကြောင်းခန့်မှန်းမျှော်လင့်ထားကြသည်။

Ununtrium အမည်ဖြင့် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သောဒြပ်စင်အမှတ် ၁၁၃ အတွက် သိပ္ပံဆိုင်ရာအမှတ်အသားအဖြစ် Latinate ဘာသာအရ “one-one-three-ium” (“ium” being a standard ending for element names)ဟုခေါ်ဝေါ်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာလ ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင်ယင်းဒြပ်စင်အမည်အား နီဟိုနီယမ် ဟု တရားဝင်သတ်မှတ်ပေးခဲ့ပြီး ၂၀၁၇ခုနှစ် မတ်လတွင် ဂျပန်နိုင်ငံတိုကျိုးမြို့၌ အမည်ပေးအခမ်းအနားပြုလုပ်ခဲ့ကာ ဂျပန်အိမ်ရှေ့မင်းသားကိုယ်တိုင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ နီဟိုနီယမ် သည် transuranic (transuranic elements=ransuranium element, chemical element with an atomic number greater than 92 (which is the atomic number of uranium)) ဒြပ်စင်များကဲ့သို့ဓာတ်ခွဲခန်းမှသာထုတ်ယူရရှိနိုင်သည့်ဒြပ်စင်ဖြစ်သည်။

## အသုံးပြုခြင်း
၎င်းဒြပ်စင်အကြောင်းကို အနည်းငယ်သာသိရှိထားပြီး အသုံးပြုနိုင်ရန် နည်းလမ်းတစုံတရာမသိရှိသေးပါ။

## သဘာဝမှာတွေ့ရှိမှုအခြေအနေ
၎င်းဒြပ်စင်ကို ဓာတ်ခွဲခန်းအတွင်းမှသာ ထုတ်ယူနိုင်သောကြောင့် မြေကြီးပေါ်တွင်သဘာဝအတိုင်းလုံဝ မတွေ့ရှိနိုင်ပါ။

## ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများ
၎င်းဒြပ်စင်သည် အလွန်မတည်မြဲသောဒြပ်စင် ဖြစ်သည်။ ၎င်းဒြပ်စင်ဖြစ်ပေါ်ပြီး အလွန်လျင်မြန်စွာ အခြားဒြပ်စင်များအဖြစ်သို့ ပြိုကွဲပျက်စီးသွားသောကြောင့် ၎င်းဒြပ်စင်မှလူသားတို့၏ ကျန်းမာရေး အပေါ်အကျိုးသက်ရောက်မှုကို လေ့လာရန် မဖြစ်နိုင်ပါ။

## ပတ်ဝန်းကျင်သို့ သတ်ရောက်မှုများ
နီဟိုနီယမ် ဒြပ်စင်၏သက်တမ်းဝက်(half-life)သည် အလွန်တိုသောကြောင့် ပတ်ဝန်ကျင်သို့ ၎င်းဒြပ်စင်၏သက်ရောက်မှုများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားစရာမလိုပါ။
thumb|အမည်ပေးအခမ်းအနား

## ကိုးကား
ဘိုင်

## ဘိုင် 
* ဘိုင် (အဖွဲ့အစည်း) ၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိဘဏ္ဍာရေး ဝန်ဆောင်မှုများအတွက်ပရော်ဖက်ရှင်နယ်အဖွဲ့အစည်း 
* အိန္ဒိယနိုင်ငံကြက်တောင်အသင်း၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ကြက်တောင် အတွက်အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ 
* အင်ဂိုလာရှိ Banco Angolano de Investimentos 
* ပြင်သစ်ရေကြောင်းကုမ္ပဏီ Brittany Ferries 
* အိုင်ယာလန်အသံလွှင့်အာဏာပိုင်အဖွဲ့၊ အိုင်ယာလန် တွင်အသံလွှင့်ဌာန၏စည်းမျဉ်းစည်းကမ်း 
* မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းဗျူရို ၊ အမေရိကန်စိုက်ပျိုးရေးဌာန၏အေဂျင်စီတစ်ခုဖြစ်သည် 
* WBAI, နယူးယောက်စီးတီးရှိနားထောင်သူအားပေးသည့်ရေဒီယိုအသံလွှင့်ရုံ 

### သိပ္ပံ 
* Beck Anxiety Inventory, စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအကဲဖြတ်ကိရိယာတစ်ခု 
* ကိုယ်ခန္ဓာအ၀လွန်မှုအညွှန်းကိန်း ၊ 
* ဦး နှောက် - တိကျတဲ့ angiogenesis inhibitor 1 

### အခြားအသုံးပြုမှု 
* BAI (ဖိုင်အမျိုးအစား) ၊ အီလက်ထရောနစ်ငွေသားစီမံခန့်ခွဲမှုလက်ကျန်ငွေကိုအစီရင်ခံခြင်းအတွက်ဖိုင်ပုံစံ 
* BA-I ဆိုဗီယက်သံချပ်ကာကားတစ်စီး 
* စစ်မြေပြင်တွင်စစ်မြေပြင် ထိုးစစ်ဆင်ခြင်း၊ 
* အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ *Arte Ingeniaria တစ်ခုပညာသင်နှစ်ဘွဲ့အတွက် Baccalaureus* ခေါ် 

## ဘိုင် 
### လူမျိုး 
* ဘိုင် (အမည်) တရုတ်အမည်သစ် 
* မားကတ်စ်ဘီ (၁၉၇၂ တွင်မွေးဖွားသည်)၊ ပါပူဝါနယူးဂီနီရပ်ဂ်ဘီအသင်းကစားသမား 
* Seremaia Bai (၁၉၇၉ တွင်မွေးဖွားသည်)၊ ဖီဂျီပြည်ထောင်စုရပ်ဘီကစားသမား 

### နေရာများ 
* Bai, Iran, Razavi Khorasan ပြည်နယ်၊ ရွာ 
* နီ, နီပေါ, Bajura ခရိုင်အတွင်းရှိရွာ 
* Bai Prefecture, Imperial China ရှိစီရင်စုတစ်ခု 
* Uicghur တွင် Bai ဟုလူသိများသောတရုတ်နိုင်ငံ Xinjiang ရှိ Baicheng ကောင်တီ 
* ရိုမေးနီးယား၊ Alba ကောင်တီ၊ Vidra Commune မှရွာတစ်ရွာ 
* ဘိုင် ၊ ဒမ်ဗိုဗီယာနှင့် ဂျူး ဂူယူခရိုင်၊ ရိုမေးနီးယားရှိမြစ် 
* ကွန်ဂိုနိုင်ငံ Mbeli Bai ၊ 

### လူမျိုးစုသို့မဟုတ်ဘာသာစကား 
* တရုတ်လူမျိုးစုဖြစ်သည့် ဘိုင်လူမျိုးများ 
** ဘိုင်ဘာသာစကား, ဘိုင်လူမျိုးများပြေသည့် ဘာသာစကား 
* ဘိုင်လူမျိုးများ (တောင်ဆူဒန်) ၊ တောင်ဆူဒန် ရှိတိုင်းရင်းသားအုပ်စု 
** ဘိုင်ဘာသာစကား (တောင်ဆူဒန်) ၊ Ubangian ဘာသာစကား 
* ဘိုင် (Kibay) သည် Bantu သကတဘာသာစကားဖြစ်သည် 
* Balong (ဘိုင်) သည် Bantu Bafaw-Balong ဘာသာစကား အမျိုးမျိုးဖြစ်သည် 
* Bamileke ဘာသာစကားများ (ISO 639 alpha-3, bai)၊ ကင်မရွန်းတွင်ပြောသောဘာသာစကားအုပ်စုတစ်စု 

### အခြားအသုံးပြုမှု 
* ဘိုင် (အလှဆင်) သည်ပတ္တမြားနှင့်ပြုလုပ်ထားသောကောင်းမှုကုသိုလ်အတွက်ialကရာဇ်ဗီယက်နမ်အလှဆင်မှုဖြစ်သည် 
* ဘိုင် (နောက်ဆက်) Maratha နှင့် Rajput မင်းဆက်များတွင်နာမည်ပေးခြင်းအစဉ်အလာရှိသည် 
* အိုဘိုင် ကိုယာယာပြည်နယ် Temne ပြည်နယ်၏ကိုလိုနီခေတ်မတိုင်မီကအုပ်ချုပ်သူများ 
* Bai အမှတ်တံဆိပ်, အဖျော်ယမကာကုမ္ပဏီ 

## ကြည့်ရှုရန် 
* မိုင်ကျွန်းရှိဘိုင်ကျွန်း 
* ဘိုင်ဘင် (disambiguation) 
* ဘိုင်ဒီ (disambiguation) 
* Bai Lang (disambiguation) 
* ပိုင် (surname)
မှောင်ညိုဘာသာစကား

မောင်း ( RPA : *Hmoob)* **သို့မဟုတ် မောင်** ( RPA : *Moob)* တရုတ်နိုင်ငံတွင် **မြောင်းဟု သိကြသည်။**  ဤစကားမျိုးဆက်သည် အနောက်မောင်းဘာသာစကားအနွယ်၏အခွဲ မောင်းဘာသာစကားကိုပြောဆိုကြသည်။  မောင်းစကားကို  စီချွမ်, ယူနန်, ကွေးဂျိုး, ကွမ်းရှီး, ဟိုင်နန် ဗီယက်နမ် မြောက်ပိုင်း၊ ထိုင်း နှင့် လာအိုနိုင်ငံတို့ တွင်ပြောဆိုနေကြသည်။  ပြောဆိုသူ  ၂.၇သန်းရှိရာ ထဲအထဲတွင် မောင်းအမေရိကန်ကပြား ၂၈၀,၀၀၀ကျော်လည်း အပါအဝင်ဖြစ်သည်။  မောင်းဘာသာစကားပြောသူအားလုံး၏ ထက်ဝက်ကျော်သည် တရုတ်နိုင်ငံတွင်အမျိုးမျိုးသောဘာသာစကားများပြောဆိုနိုင်ကြသည်။ Dananshan (大南山) စကားသည်စံဘာသာစကား၏အခြေခံဖြစ်သည်။  သို့သော်မောင်ဒေါ (အဖြူ) နှင့် မောင် Njua (အစိမ်းရောင်) ကိုလာအိုနှင့်အမေရိကန်တို့တွင်သာလူသိများသည်။ Dananshan သည် မောင်းဒေသတွင်ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာလူသိများသည်။ 

:{{interlinear|Tus Tsov {hais tias}, "Kuv tshaib tshaib plab li kuv yuav noj koj".|CLF Tiger say, I hungry hungry stomach INT I IRR eat you|'The Tiger said, "I'm very hungry and I'm going to eat you.'|c1=(from a White Hmong folk tale)}}:{{interlinear|Tus Qav tsis paub yuav ua li cas li.|CLF Frog NEG know IRR do {} what INT|'The frog didn't know what to do.'}} ၂၀၁၂ တွင် မက်ဒေါ်နယ် သည်မင်နီဆိုတာပြည်နယ်၊ စိန့်ပေါလ် တွင်ကြော်ငြာထားသောကြော်ငြာများကိုအမေရိကန်၌ပထမဆုံးအကြိမ် Hmong ဘာသာစကားကြော်ငြာကိုအမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ သို့သော်ဘာသာပြန်မမှန်ကန်သောကြောင့်မောင်းဘာသာစကားပြောသူများအတွက်နားမလည်နိုင်ပါ။  Google Translate မေလ 2013 ခုနှစ် မောင်းဒေါ *(အဘိဓာန်၌ မောင်း အဖြစ်သာရည်ညွှန်း*) ပါသည်။ 

## ကိုးကားချက်များ 
## ကျမ်းကိုးစာရင်း 
* Cooper ကရောဘတ်, အယ်ဒီတာ။ *မုံ - ရိုးရာနေထိုင်မှုပုံစံကိုလမ်းညွှန်* ။ စင်္ကာပူ - Times Editions ။ 1998 စစ။ &nbsp; 35-41 ။ 
* Finck, ယောဟန်။ Rhode Island ရှိ Hmong အသိုင်းအဝိုင်း Providence ရှိမျိုးနွယ်စုခေါင်းဆောင်များ။ " *အနောက်ဘက်* ရှိဟောင် *လူမျိုးများတွင်* အယ်ဒီတာများ၊ Bruce T. Downing နှင့် Douglas P. Olney တို့ဖြစ်သည်။ Minneapolis, MN: အရှေ့တောင်အာရှဒုက္ခသည်လေ့လာရေးစီမံကိန်း၊ မြို့ပြနှင့်ဒေသဆိုင်ရာရေးရာဌာန၊ မင်နီဆိုတာတက္ကသိုလ် ၊ ၁၉၈၂၊ စ။ &nbsp; 22-25 ။ 
* Thao, Paoze, *Crossroads at Mong ပညာရေး*, New York: University of America, 1999, pp ။ &nbsp; ၁၂-၁၃ ။ 
* Xiong Yuyou, Diana Cohen (၂၀၀၅) ။ *ကျောင်းသားများ၏လက်တွေ့ကျသောတရုတ် - အင်္ဂလိပ် - လက်စွဲစာအုပ် / Npout Ndeud Xof Geuf Lol Hmongb Lol Shuad Lol Yenb* ။ ယူနန်တိုင်းရင်းသားများထုတ်ဝေရေးအိမ်၊ &nbsp; ISBN &nbsp; 7-5367-3287-2 ။ 

## နောက်ထပ်ဖတ်ရန် 
* Enwall, Joakim ။ *ဗီယက်နမ်ရှိဟောင်အရေးအသားစနစ်များ - ဗီယက်နမ်၏လူနည်းစုဘာသာစကားမူဝါဒကိုလေ့လာခြင်း* ။ စတော့ဟုမ်း၊ ဆွီဒင်၊ ပစိဖိတ်အာရှလေ့လာရေးစင်တာ၊ ၁၉၉၅ ။ 
* Lyman, သောမတ်စ်အမစ် ( Chulalongkorn တက္ကသိုလ် ) " မိုင်း (အစိမ်းရောင် Miao) နှင့်သူတို့၏ဘာသာစကား - အကျဉ်းချုပ်ပေါင်းစည်းခြင်း" (  ) ။ စ။ &nbsp; 63-66 ။ 
* Miyake, မာ့ခ် ။ ၂၀၁၁ ။ ယူနီကုဒ် ၆.၁ ။ 
* Miyake, မာ့ခ် ။ ၂၀၁၂ ။ Anglo-Hmong tonology ။ 
ကဏ္ဍ:ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ
ကဏ္ဍ:လာအိုနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ
ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ
မော်စကိုဗီယမ်

**မော်စကိုဗီယမ်**ဒြပ်စင်သည် ဓာတ်ခွဲခန်းမှသာထုတ်ယူရရှိနိုင်သည့် ရေဒီယိုသတ္တိကြွ ဓာတုဗေဒဒြပ်စင်တခု ဖြစ်သည်။ periodic ဇယား၌ ယာယီအမည် Ununpentium အဖြစ် သတ်မှတ်ထားခဲ့သေးသည်။ ၎င်း၏သင်္ကေတမှာ Mc ဖြစ်ပြီး အက်တမ်အမှတ်စဉ် (atomic number) ၁၁၅ ဖြစ်သည်။ Americium-၂၄၃ အက်တမ်အား calcium-၄၈၏အိုင်းယွန်းများနှင့် ပြိုကွဲပျက်စီးစေခြင်းမှ ၎င်းဒြပ်စင်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းပြိုကွဲပျက်စီးချိန်၌ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဒြပ်စင်၏အက်တမ်လေးခုတို့သည် ၁/၁၀ စက္ကန့်ထက်နည်းသောအချိန်အတွင် Moscovium ဒြပ်စင်၏အက်တမ်များအဖြစ်သို့ ပြိုကွဲပျက်စီးသွားသည်။

မော်စကိုဗီယမ်သည် transuranic (transuranic elements=ransuranium element, chemical element with an atomic number greater than 92 (which is the atomic number of uranium)) ဒြပ်စင်များကဲ့သို့ဓာတ်ခွဲခန်းမှသာထုတ်ယူရရှိနိုင်သည့်ဒြပ်စင်ဖြစ်သည်။

Periodic ဇယား၌ ၎င်းဒြပ်စင်၏တည်နေရာသည် column အမှတ်စဉ် ၁၅ ရှိ Bismuth ဒြပ်စင်၏အောက်၌ တည်ရှိသည်။ ၎င်းဒြပ်စင်၏ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာဂုဏ်သတ္တိ(Physical properties)အရ လေးလံသောသတ္တုဖြစ်ပြီး ဒြပ်ပိုင်းဆိုင်ရာဂုဏ်သတ္တိ(Chemical properties)အရ အုပ်စုနံပါတ်(၃)နှင့် (၅)ရှိ Metalများကဲ့သို့ ပိုမိုတည်မြဲစွာဖြင့်ဓာတ်တိုးခြင်းအခြေအနေသို့ ရောက်ရှိနိုင်သည်။

## အသုံးပြုခြင်း
၎င်းဒြပ်စင်အကြောင်းကို အနည်းငယ်သာသိရှိထားပြီး အသုံးပြုနိုင်ရန် နည်းလမ်းတစုံတရာမသိရှိသေးပါ။

## သဘာဝမှာတွေ့ရှိမှုအခြေအနေ
၎င်းဒြပ်စင်ကို ဓာတ်ခွဲခန်းအတွင်းမှသာ ထုတ်ယူနိုင်သောကြောင့် မြေကြီးပေါ်တွင်သဘာဝအတိုင်းလုံဝ မတွေ့ရှိနိုင်ပါ။

## ကိုးကား
ဖလရိုဗီယမ်

**ဖလရိုဗီယမ်** ဒြပ်စင်သည် အလွန်လေးလံသော ဒပ်စင်အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး ဓာတုသင်္ကေ Fl  အက်တမ်အမှတ်စဉ် ၁၁၄ ဖြစ်သည်။ ရေဒီယိုသတ္တုကြွမှုအလွန်ကောင်းကာ လူလုပ်ဒြပ်စင်တမျိုးဖြစ်သည်။ ဤဒြပ်စင်ကို ၁၉၉၈ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည် ရုရှားနိုင်ငံ နျူကလီးယားလေ့လာရေးတက္ကသိုလ်တခုဖြစ်သည့် ဖလာရော့ဗ်ဓာတ်ခွဲခန်းအား ရည်စူး၍ အမည်ပေးထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဖလရိုဘီယမ် ဒြပ်စင်သည် Lead(Pb) နှင့် Tin(Sn) ဒြပ်စင်များ၏ဂုဏ်သတ္တိများနှင့်တူညီနိုင်မည်ဟုခန့်မှန်းမျှော်လင့်ထားကြသည်။ Plutonium(၂၄၄)ကို Clacium(48)၏ပြင်းထန်းသော ရောင်စဉ်တန်းများနှင့်ချိန်ရွယ်တိုက်ခိုက်ပြိုကွဲစေခြင်းအားဖြင့် ၎င်းဒြပ်စင်ကိုဖန်းတီး ထုတ်ယူနိုင်သည်။
thumb|၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင်ထုတ်ဝေခဲ့သော Russia of Stamp, Georgy Flyorov နှင့် flerovium တို့ကိုရည်ညွှန်းသည်
## အသုံးပြုခြင်း
၎င်းဒြပ်စင်အကြောင်းကို အနည်းငယ်သာသိရှိထားပြီး အသုံးပြုနိုင်ရန် နည်းလမ်းတစုံတရာမသိရှိသေးပါ။

## သဘာဝမှာတွေ့ရှိမှုအခြေအနေ
၎င်းဒြပ်စင်ကို ဓာတ်ခွဲခန်းအတွင်းမှသာ ထုတ်ယူနိုင်သောကြောင့် မြေကြီးပေါ်တွင်သဘာဝအတိုင်းလုံဝ မတွေ့ရှိနိုင်ပါ။

## ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများ
၎င်းဒြပ်စင်သည် အလွန်မတည်မြဲသောဒြပ်စင် ဖြစ်သည်။ ၎င်းဒြပ်စင်ဖြစ်ပေါ်ပြီး အလွန်လျင်မြန်စွာ အခြားဒြပ်စင်များအဖြစ်သို့ ပြိုကွဲပျက်စီးသွားသောကြောင့် ၎င်းဒြပ်စင်မှလူသားတို့၏ ကျန်းမာရေး အပေါ်အကျိုးသက်ရောက်မှုကို လေ့လာရန် မဖြစ်နိုင်ပါ။

## ပတ်ဝန်းကျင်သို့ သတ်ရောက်မှုများ
ဖလရိုဗီယမ် ဒြပ်စင်၏သက်တမ်းဝက်(half-life)သည် ၂၁စက္ကန့်ခန့် အလွန်တိုသောကြောင့် ပတ်ဝန်ကျင်သို့ ၎င်းဒြပ်စင်၏သက်ရောက်မှုများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားစရာမလိုပါ။

## ကိုးကား
အသူရာ

**အသူရာ** သည် ဦးဘဂျမ်း၏ ဒုတိယမြောက် မြန်မာ ကာတွန်းရုပ်ရှင်ဖြစ်သည်။ ၁၉၃၅ခုတွင် ပဲရော့ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီနှင့် ထုတ်လုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ  ဦးဟိန်းစွန်း၊ဦးချစ်တင်၊ဦးချစ်ဆွေတို့၏ အကူအညီဖြင့် ရေးဆွဲခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ အသူရာရုပ်ရှင်မှာ ဖလင်ပေ ၂၀၀ဝခန့်ရှိ၍ ၁၅မိနစ်ကျော် မိနစ်၂ဝခန့်သာ ပြသသည့် ကာတွန်းရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ ဖြစ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
ကဏ္ဍ:၁၉၃၅ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ
လီဗာမိုရီယမ်

**လီဗာမိုရီယမ်** (Livermorium)သည် လူလုပ်ဒြပ်စင်အမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်ပြီး သင်္ကေတမှာ Lv ဖြစ်သည်။ အက်တမ်အမှတ်စဉ် ၁၁၆ ဖြစ်၍ ရေဒီယိုသတ္တုကြွမှုအလွန်အားကောင်းသော ဒြပ်စင်တမျိုးဖြစ်သည်။ ၁၉၉၉ခုနှစ်တွင် Lawrence Berkeley အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဓာတ်ခွဲခန်းမှထုတ်ဝေသော Physical Review Letters စာစောင်၌ ဒြပ်စင်အမှတ်စဉ် ၁၁၆ နှင့် ၁၁၈တို့အားရှာဖွေတွေ့ရှိကြောင်း သုတေသနပြုလုပ်သူများက အတည်ပြုကြေညာခဲ့သည်။ ၎င်းနှစ်နောက်ပိုင်း၌ သူတို့၏ကြေညာချက်များသည် အခြားသောသုတေသနပြုလုပ်သူများ၏ တွေ့ရှိချက်များနှင့် အငြင်းပွားဖွယ်ရာများဖြစ်စေခဲ့သည်။ ၂၀ဝ၂ ခုနှစ် ဇူလှိုင်လတွင် Lawrence Berkeley အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဓာတ်ခွဲခန်း စီစဉ်ညွှန်ကြားသူ(Director) မှ စာရေးဆရာ Victor Ninov ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည့် ၎င်းဒြပ်စင်နှစ်ခု၏အဓိကကျသော အချက်အလက်များကို အခြေခံ၍ မူလကြေညာချက်သည် မှန်ကန်ကြောင်း အခိုင်အမာအတည်ပြုနိုင်ခဲ့သည်။

Ununhexium အမည်သည် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သောဒြပ်စင်အမှတ် ၁၁၆ အတွက် သိပ္ပံပညာရပ်ဆိုင်ရာအမှတ်အသားအဖြစ် Latinate ဘာသာအရ “one-one-six-ium” (“ium” being a standard ending for element names)ဟုခေါ်ဝေါ်သတ်မှတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ Ununhexium သည် transuranic (transuranic elements=ransuranium element, chemical element with an atomic number greater than 92 (which is the atomic number of uranium))ဒြပ်စင်များကဲ့သို့ဓာတ်ခွဲခန်းမှသာ ထုတ်ယူရရှိနိုင်သည့်ဒြပ်စင်ဖြစ်ပြီး လက်ရှိအချိန်တွင် လီဗာမိုရီယမ် အမည်ဖြစ်အတည်ပြုထားသည်။

Periodic ဇယားအတွင်းရှိ လီဗာမိုရီယမ် ဒြပ်စင်၏တည်နေရာအရ ၎င်း၏ဂုဏ်သတ္တိများသည် Polonium ဒြပ်စင်နှင့် Tellurium ဒြပ်စင် တို့၏ဂုဏ်သတ္တိများနှင့်တူညီမှုရှိနိုင်ကြောင်းခန့်မှန်းကြသည်။

## အသုံးပြုခြင်း
၎င်းဒြပ်စင်အကြောင်းကို အနည်းငယ်သာသိရှိထားပြီး အသုံးပြုနိုင်ရန် နည်းလမ်းတစုံတရာမသိရှိသေးပါ။

## သဘာဝတွင်တွေ့ရှိမှုအခြေအနေ
၎င်းဒြပ်စင်ကို ဓာတ်ခွဲခန်းအတွင်းမှသာ ထုတ်ယူနိုင်သောကြောင့် မြေကြီးပေါ်တွင်သဘာဝအတိုင်းလုံဝ မတွေ့ရှိနိုင်ပါ။

## ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများ
၎င်းဒြပ်စင်သည် အလွန်မတည်မြဲသောဒြပ်စင် ဖြစ်သည်။ ၎င်းဒြပ်စင်ဖြစ်ပေါ်ပြီး အလွန်လျင်မြန်စွာ အခြားဒြပ်စင်များအဖြစ်သို့ ပြိုကွဲပျက်စီးသွားသောကြောင့် ၎င်းဒြပ်စင်မှလူသားတို့၏ ကျန်းမာရေး အပေါ်အကျိုးသက်ရောက်မှုကို လေ့လာရန် မဖြစ်နိုင်ပါ။

## ပတ်ဝန်းကျင်သို့ သက်ရောက်မှုများ
လီဗာမိုရီယမ်  ဒြပ်စင်၏သက်တမ်းဝက်(half-life)သည် အလွန်တိုသောကြောင့် ပတ်ဝန်ကျင်သို့ ၎င်းဒြပ်စင်၏သက်ရောက်မှုများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားစရာမလိုပါ။

## ကိုးကား
တန်နဆီး

**တန်နဆီး** (Tennesine) ဒြပ်စင်သည် ဒြပ်စင်အလှည့်ကျဇယား၌ ယာယီအမည် အန်နမ်ဆက်တီယမ် (Ununseptium) အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်း၏ယာယီသင်္ကေတမှာ Uus ဖြစ်ပြီး အက်တမ်အမှတ်စဉ် (atomic number) ၁၁၇ ဖြစ်သည်။ ၎င်းဒြပ်စင်ကို ရှရှားနိုင်ငံ Dubna မြို့ JINR ကောလိပ်ရှိ ဓာတ်ခွဲခန်းမှ စတင်တွေ့ရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ Ununseptium အမည်သည် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သောဒြပ်စင်အမှတ် ၁၁၇ အတွက် သိပ္ပံဆိုင်ရာအမှတ်အသားအဖြစ် Latinate ဘာသာအရ “one-one-seven-ium” (“ium” being a standard ending for element names)ဟုခေါ်ဝေါ်သတ်မှတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ Ununoctium သည် transuranic (transuranic elements=ransuranium element, chemical element with an atomic number greater than 92 (which is the atomic number of uranium)) ဒြပ်စင်များကဲ့သို့ဓာတ်ခွဲခန်းမှသာ ထုတ်ယူရရှိနိုင်သည့်ဒြပ်စင်ဖြစ်ပြီး လက်ရှိအချိန်ထိသိပ္ပံဘာသာရပ်တွင် Ununseptium အမည်ဖြစ်အတည်ပြုထားဆဲ ဖြစ်သည်။

## အသုံးပြုခြင်း
အသုံးပြုနိုင်ရန် နည်းလမ်းတစုံတရာမသိရှိသေးပါ။

## သဘာဝမှာတွေ့ရှိမှုအခြေအနေ
၎င်းဒြပ်စင်ကို မြေကြီးပေါ်တွင်သဘာဝအတိုင်းလုံဝ မတွေ့ရှိနိုင်ပါ။

## ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများ
၎င်းဒြပ်စင်သည်အမှန်တကယ်ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ခြင်းမရှိသေးသောကြောင့်၎င်းဒြပ်စင်မှလူသားတို့၏ ကျန်းမာရေးအပေါ် အကျိုးသက်ရောက်မှုကို လေ့လာနိုင်ခြင်းမရှိသေးပါ။

## ပတ်ဝန်းကျင်သို့ သတ်ရောက်မှုများ
၎င်းဒြပ်စင်သည် အမှန်တကယ်ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ခြင်းမရှိသေးသောကြောင့် ပတ်ဝန်ကျင်သို့ ၎င်းဒြပ်စင်၏သက်ရောက်မှုများကို လေ့လာနိုင်ခြင်းမရှိသေးပါ။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဓာတုဗေဒ ဒြပ်စင်များ
ကဏ္ဍ:ဟေလိုဂျင်များ
အေးချမ်းမိုး

**အေးချမ်းမိုး**သည် အစီအစဉ်တင်ဆက်သူ အခမ်းအနားမှူး နှင့် မော်ဒယ်လ်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ခုနှစ်တွင် ကျင်းပခဲ့သော အကယ်ဒမီပေးပွဲတွင် အခမ်းအနားမှူးတစ်ယောက်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။

## ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး
အေးချမ်းမိုးအား ၁၉၉၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၈ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ မိဘများမှာ ဦးမောင်မောင်စိန်နှင့် ဒေါ်သန်းသန်းဌေးတို့ဖြစ်သည်။ မွေးချင်း(၂)ယောက်အနက် အငယ်ဆုံးဖြစ်သည်။ အေးချမ်းမိုးသည် ငယ်စဉ်ကတည်းက အနုပညာ ဝါသနာပါသူဖြစ်ပြီး မူကြိုအရွယ်မှစ၍ သကြန်အကများတွင် ပါဝင်ခဲ့သူတ‌စ်ယောက်ဖြစ်သည်။ မူလတန်းအရွယ်တွင် ဆရာမတင်မိုးလွင်မှ မော်ဒယ်လ်အနေနှင့် စလုပ်ရန် ညွှန်ပြပေးသဖြင့်  ငါးတန်းကျောင်းသူအရွယ်တွင် ကလေးသရုပ်ဆောင်အနေနှင့် မေမေ့ပုခက်လွဲ သီချင်းမှာ ပါဝင်ခဲ့သောသူတ‌စ်ယောက်ဖြစ်သည်။ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းစာမေးပွဲကို အထက(၂)ဒဂုံမြို့နယ်မှ ဘာသာစုံဂုဏ်ထူးဖြင့်အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်ဝင်ခွင့်အောင်မြင်ပြီးနောက် ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် Talents and Models Agencyတွင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။  မော်ဒယ်လ်ရှိုးများ စလျှောက်ပြီး အမ်တီဗွီများ ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ Miss ပြိုင်ပွဲများစွာတွင်လည်း ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သူ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဆေးတက္ကသိုလ်(၁) ရန်ကုန်မှဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။

## အလုပ်အကိုင်
### မော်ဒယ်လ်
အေးချမ်းမိုးသည် ဆရာမတင်မိုးလွင်ရဲ့တပည့်တဦးဖြစ်ပြီး သင်တန်းပြီးဆုံးချိန်တွင် 2009 ခုနစ်မှစ၍ ပြည်တွင်း ပြည်ပ မော်ဒယ်လ်ပြိုင်ပွဲများစွာကို ဝင်ပြိုင်ခဲ့သူဖြစ်သည် နောက်ဆုံးပြိုင်ပွဲမှာ ဗီယမ်နမ်နိုင်ငံ၌ကျင်းပသော Miss Grand International ၌ ​​​​မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြုအဖြစ် သွားရောက်ယှဉ်​ပြိုင်ခဲ့သည်။ အေးချမ်းမိုးယှဉ်ပြိုင်ခဲ့တဲ့ပွဲတွေကတော့ Miss Grand Myanmar 2017,Miss Universe Myanmar 2013(1st runner up),Miss Taw Win
2012,Miss Myanmar international 2012 (2nd runner up),Miss Lily 2012(1st runner up),Best body award for Miss people 2012, Miss Talent award for Miss Yuzana Plaza 2011,Miss beautiful footstep 2010,Best Body Beauty award for Miss La Pyae Wun 2010, Stylist Star Winner 2010, Miss style award for Miss Giffarine 2010, Miss Smart 2009 (1st runner up)စသည့်ဆုများလဲရရှိခဲ့သည်။

### အစီစဉ်တင်ဆက်သူ
အေးချမ်းမိုးသည် presenterအဖြစ်လုပ်ကိုင်ရာတွင်လည်း အောင်မြင်မှုများ ရရှိခဲ့သည်။ သူသည်ဆရာဝန်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သဖြင့်  ကျန်းမာရေးအသိပညာများကိုလည်း တစ်ခါတစ်ရံ ပြည်သူများအား ပြန်လည်မျှဝေလေ့ရှိသည်။ ထို့အပြင် MWD channelမှ တနင်္ဂနွေနေ့တိုင်းထုတ်လွှင့်လျက် ရှိသည့် Health Talk အစီအစဉ်တွင် အဓိကတင်ဆက်သူ အဖြစ်ဆောင်ရွက်နေသည်။ ဒါအပြင် MWD Documentary channel မှထုတ်လွှင့်လျက် ရှိသော Hello Ladies program မှာလဲhostအဖြစ် ဆောင်ရွက်နေသည်။  Fortune TV channel မှ တနင်္ဂနွေနေ့တိုင်းထုတ်လွှင့်သည့် ကျန်းမာရေးအမေးအဖြေ ဂိမ်းအစီအစဉ်တစ်ခုဖြစ်သော (ဒေါင်ဒေါင်မြည်ဖို့ ကျန်းမာစို့)အစီအစဉ်တွင်လည်း အစီအစဉ်တင်ဆက်သူအဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။ ထို့ပြင် အခမ်းအနားပေါင်းများစွာတွင်လည်း အခမ်းအနားမှူးအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/entertainment/2019/01/20/180774.htmlhttp://www.healthylifejournalmyanmar.com/my/2017/02/20/ayechanmoehealthylifestyle/https://www.thefarmermedia.com/news/1059
http://www.healthylifejournalmyanmar.com/my/2017/02/20/ayechanmoehealthylifestyle/

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အလှမယ်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၉၃ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ

ကဏ္ဍ:Miss Grand Myanmar အနိုင်ရရှိသူများ
သင်္သကရိုက်ဝီကီပီးဒီးယား

**Sanskrit Wikipedia** (     ; IAST : သံသ္ကၖတ ဝီကီပီဒိယာ) ကို ( **သံသ္ကၖဝီကီ** အဖြစ်လူသိများ) ပါသည်။ သင်္ကသရိုက်ဘာသာဖြင့် ထုတ်ဝေထားသည့် ဝီကီပီးဒီးယားသည်  အခမဲ့, web-based, ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု, ဘာသာပေါင်းစုံ စွယ်စုံကျမ်း တို့ကို ဝီကီပီဒီးယားအဖွဲ့အစည်းမှ  ထောက်ပံ့ပေးထားသည်။။ ထိုသဝီကီရှိဆောင်းပါး ၅၀၀၀ သည် အိန္ဒိယ နှင့် နီပေါတို့မှ အဓိကပါဝင်ရေးသားသူများဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာတလွှားရှိ စေတနာ့ဝန်ထမ်း များကပူးပေါင်းရေးသားထားခြင်းဖြစ်သည်။ 

၂၀၀၃ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၁ခုနှစ် ဩဂုတ်လ တွင် ဆောင်းပါးငါးထောင် ပြည့်မြောက်ခဲ့သည်။    

အဆိုပါ သင်္သကရိုက်ဝီကီပီးဒီးယား အသိုက်အဝန်း လည်းအမည်ရှိစီမံကိန်းတွင်ပါဝင်ခဲ့ ,  နှင့် သင်္သကရိုက်ဝီကီပီးဒီးယားကနေလူထုသတင်းကိုလည်းပုံပြင်များ, ဖြစ်ရပ်များနှင့်ဝီကီပီးဒီးယားနှင့်ဆက်စပ်သောအစီရင်ခံစာများကိုဖုံးအုပ်ထား, ဝီကီပတၒကအသိုင်းအဝိုင်း-တိကျမ်းစာ၌လာသည်နှင့်ရပ်ရွာ-edited သတင်းစာပေါ်သည်  ဝီကီမီဒီယာဖောင်ဒေးရှင်းကအိန္ဒိယမှာပရောဂျက်လုပ်တယ်။  

၂၀၁၆ ခုနှစ်ဩဂုတ်လအထိဆောင်းပါး ၁၀၁၇၇ ခုရှိပြီး ၁၃၂ ခုမြောက်အကြီးဆုံးဝီကီပီးဒီးယားဖြစ်သည်။  *အိန္ဒိယ Times က* "Sanskrit, ဝီကီပီးဒီးယားအသိုက်အဝိုင်းမှကျေးဇူးတင်စကားတစ်တစ်ကျော့ပြန်အာင်ခဲ့ပါတယ်"   *အမေအိန္ဒိယနိုင်ငံ* က "အံ့ဩစရာသင်ယူမှု tool ကို" အဖြစ် Sanskrit ဝီကီပီးဒီးယားစဉ်းစား  
alt=Samskrita Wikipedia Academy|left|thumb|150x150px| ဝီကီပီဒီးယား အကယ်ဒမီရှိ စေတနာ့ဝန်ထမ်းများ
သင်္ကသရိုက် ဝီကီပီးဒီးယားနှင့် ပူးပေါင်းထားသည့် သံသကၒတ ဘရတီ စ် non-profit အဖွဲ့အစည်းမှ ကူညီလုပ်ဆောင်မူကြောင့်သင်္ကရိုက်ဘာသာ  ပြန်လည်ရှင်သန်ခြင်း ဖြစ်သည်။  ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို ၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ဘန်ဂလို တွင်ပြုလုပ်     သည့ ဝီကီပီဒီးယားအကယ်ဒမီတွင် စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဝီကီပီဒီးယား သည်အိန္ဒိယတွင်ပထမဆုံးဖြစ်သည်။ 

အကယ်ဒမီတွင် သံသကၒတ ဘရတီ ပါဝင်သူ ၁၁ ဦး ရှိသည်။ ၎င်းတို့ကိုဝီကီပီးဒီးယားနှင့်မိတ်ဆက်ပေးခဲ့ပြီးဝီကီပီးဒီးယားတွင်ပါဝင်မှုကိုပံ့ပိုးပေးခဲ့ပြီး ဝီကီပီးဒီးယန်း (၃) ခုခန့်သောအဖွဲ့က၎င်းအားကူညီခဲ့သည်။ 

## ပြင်ပလင့်များ 
*   Sanskrit Wikipedia 
*   Sanskrit Wikipedia mobile 
* Wikipedia.org ဘာသာစကားမျိုးစုံပေါ်တယ် 
* ဝီကီမီဒီယာဖောင်ဒေးရှင်း 
ကဏ္ဍ:ဘာသာစကားအလိုက် ဝီကီပီးဒီးယားများ
ရှီချင်ခရိုင်

**ရှီကျင်ခရိုင်** ( တရုတ်; ရှီကျင်ရှု၊ Xiao'erjing :   ) ခရိုင်သုံးခုကို တစ်ခုအဖြစ် စုစည်း၌ မြို့ပြခရိုင် ၏ စီရင်စု-Level မြို့ ၏ Yinchuan ၏မြို့တော် Ningxia Hui ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းဒေသကြီးဖြစ်ပြီး အနောက်မြောက် တရုတ် နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်, အတွင်းမွန်ဂိုလီးယား အရှေ့ဘက်။ ၎င်းသည်စုစုပေါင်း နှင့် လူဦးရေ ၆၇၈,၃၀၆ ဦး ၏ ၂၀၁၀ တရုတ်သန်းခေါင်စာရင်းအရ သိရသည်။  

## စရိုက်လက္ခဏာတွေ 
ရှီချင် ခရိုင်သည် Ningxia ဟွေ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၏မြို့တော် Yinchuan ၏နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ သိပ္ပံ၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့်စီးပွားရေးအချက်အချာဖြစ်သည်။ ခရိုင်သည်ကျေးရွာနှစ်ရွာနှင့်မြို့နှစ်မြို့ကိုအုပ်ချုပ်သည်။ ဟန်လူမျိုးတရုတ်လူမျိုး အများစုသည်ထိုဒေသတွင် နေထိုင်ပြီး  ထိုဒေသလူဦးရေ ၈၅၀၀၀ ခန့်မှာ ဟွေ လူမျိုးများဖြစ်သည်။ ခရိုင်အစိုးရသည် အရှေ့ပေကျင်း လမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး ခရိုင်စာတိုက်သင်္ကေတမှာ ၇၅၀၀၀၄ ဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကားချက်များ 
ကဏ္ဍ:ရိုးရာတရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ
ကဏ္ဍ:ရိုးရှင်းသော တရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သည့် ဆောင်းပါးများ
ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ
အိုမီယို ဘာဘီနို ကာရို

" ''''*  "(" အို ငါချစ်သောဖေဖေ ") သည် soprano aria မှ အော်ပရာ *Gianni Schicchi* အားဖြင့် (1918) Giacomo Puccini တစ်ဦးမှ libretto အားဖြင့် Giovacchino Forzano ဖြစ်သည်။ သူမ၏ဖခင် စခိကီနှင့် သူမချစ်သူ အရိနူချို မိသားစုအကြားတင်းမာမှုများ ဖြစ်ပွားအပြီးတွင် ချစ်သူအရိနူချိုနှင့်ခွဲခွာရန်ခြိမ်းခြောက်မှုဖြစ်သည် အရှိန်အဟုန်မြင့်တက်လာပြီးနောက် လောတ္တရေတာက သီဆိုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ လျှို့ဝှက်ခြင်း၊ မနာလိုခြင်း၊ နှစ် ဦး နှစ်ဖက်ဆက်ဆံခြင်းနှင့်ရန်ငြိုးထားခြင်းစသည့်ဝန်းကျင် ဖလောရင့်စ်၏ အခြေအနေနှင့်မတူဘဲစာသားရိုးရှင်းမှုနှင့်ချစ်ခြင်းမေတ္တာကိုဖော်ပြသည့်ကြားဖြတ်ဖြန်ဖြေပေးသည်။ ဒါဟာ မှတဆင့် - ရေးစပ် အော်ပရာအတွက်တစ်ခုတည်းသော set- အပိုင်းအစပေးပါသည်။ 
thumb| လောရေတ္တာအဖြစ် ဖလောရင့်စ် အစတန်က ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသည်ပုံကို *ဂျန္နီ စခီကီက'' ၁၉၆၈ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၄ ရက်တွင်ကမ္ဘာ့ကို ပြသခဲ့သည်။

## ဂီတ 
{ \new Staff \with { \remove "Time_signature_engraver" } \key aes \major es'_"Range" aes* }

## တေးရေး 
## ကိုးကားချက်များ 
## ပြင်ပလင့်များ 
* "O mio babbino caro"    
* Aria Database မှ "O mio babbino caro"  
* "O mio babbino caro" ၊ ရမှတ် (စန္ဒယားနှင့်အသံ) 
* " *Il trittico'' ဂီတမီးမောင်းထိုးပြ: 'အို mio babbino caro" &#x2009; " ကိတ်အားဖြင့် Hopkins, တော်ဝင် Opera House, 11 ဖေဖော်ဝါရီလ 2016 
* Joan Hammond မှသီဆိုထားသည့်    (အင်္ဂလိပ်လို "အိုး၊ ငါ့ချစ်ရတဲ့အဖေ") 
* ဗစ်တိုးရီးယားက de los Ángeles မှသီဆိုထားသော   
*  ၊  လိရှဗက် Schwarzkopf မှသီဆိုသည် 
*  ကသီဆို  မာရီယာ Callas 
*  ၊ Renata Tebaldi နှင့် ၁၉၆၅ Ernesto Barbini မှသီဆိုခဲ့ 
* Woodstock မှ *သူမသည်စကိတ်ကွင်းကောင်းတစ်ခုဖြစ်သည့်ချာလီဘရောင်း* မှ
စိန်သာလျောင်းဘုရားကြီး

စိန်သာလျောင်းဘုရားကြီးသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တန်ခိုးကြီးဘုရားများအနက် တစ်ဆူဖြစ်ပြီး ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပဲခူးမြို့တွင်တည်ရှိသည်။

စိန်သာလျောင်းဘုရား၏ ဒါယကာများမှာ ပုဂံစောနစ်မင်းနှင့် ပဲခူးဘုရင်ခံ ဒုတိယမြောက် မိဂါဒိပ္ပတို့ဖြစ်ကြ၏၊ ယင်းပုဂံဘုရင်များ၏ နန်းစံခုနှစ်များမှာ ၆၆၂ ခုမှ ၆၉၃ ခုထိဖြစ်သည်၊ ပဲခူးတိုင်းစာရေးသည် ၆၆၃ ခုမှ ၆၇၃ ခုထိ ပဲခူးကို စား၏။ သို့ဖြစ်၍ စိန်သာလျောင်းကို ၆၆၃ ခုနှင့် ၆၇၃ ခုအတွင်း တည်သည်ဟု တွက်ချက်ရပါမည်။ ၎င်းဆင်းတုကို ကလျာဏီကျောက်စာ၌ ပါဋ္ဌိလို(မဟာဗုဒ္ဓရူပ)ဟု ရေးထိုးခဲ့သည်။

ပဲခူးမြို့ အရေးပိုင်ရုံး၊ ဝန်ထောက်ဦးဖြူနှင့် အမှုထမ်းများပါဝင်သည့် မဟာဒုက်အသင်းက ခြုံနွယ်သစ်ပင်များ ဖုံးအုပ်နေသော ရုပ်ပွားတော် ကို ပြန်လည်ပြုပြင်ပြီးသောအခါ စိန်သာလျောင်းဟု ဘွဲ့အသစ် ဆက်ကပ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုနှစ်ကား ၁၂၃၉ ခုနှစ်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ
ကြိုဆိုပါ၏ (ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ)

**ကြိုဆိုပါ၏** (အင်္ဂလိပ်: Welcome ၊ ဟန်းဂု: 어서와) သည် ၂၀၂၀ ခုနှစ် တောင်ကိုရီးယားရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲတစ်ခုဖြစ်ပြီး ဂင်မြောင်ဆူ၊ ရှင်းယီအန်း နှင့် ဆိုးဂျီဟွန်းတို့မှ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသည်။ ဤဇာတ်လမ်းတွဲ၏ အခြားအမည်မှာ **ညောင်၊ လျှို့ဝှက်သောကောင်လေး** (အင်္ဂလိပ်: Meow, the Secret Boy) ဖြစ်သည်။ ဤဇာတ်လမ်းတွဲသည် နာဗာ ဝက်ဘ်တွန်းမှ ဂိုအာရာ၏ ဇာတ်လမ်းတွဲနှင့်နာမည်တူ ဝက်ဘ်တွန်းကို အခြေခံထားသည်။ ၎င်းကို KBS2 ရုပ်သံလိုင်းတွင် မတ် ၂၅၊ ၂၀၂၀ မှစ၍ ဧပြီ ၃၀၊ ၂၀၂၀ အထိ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့နှင့် ကြာသပတေးနေ့  ၂၂:၀၀ (KST) အချိန်တွင် ထုတ်လွှင့်ပြသခဲ့သည်။ ဤဇာတ်လမ်းတွဲသည် ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သော Lovely Horribly ဇာတ်လမ်းတွဲ၏ စံချိန်ကို ချိုးခဲ့သည်။

## ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း 
ဆိုအာသည် အသက် ၂၅ နှစ်အရွယ် ဂရက်ဖစ်ဒီဇိုင်နာတစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ ဝက်ဘ်တွန်းရေးဆွဲသူတစ်ဦးဖြစ်ချင်သည့် အိပ်မက်ရှိသူဖြစ်သည်။ သူမ၌ ကြောင်များနှင့်ပတ်သက်၍ ချစ်-မုန်း ခံစားချက်ရှိသူဖြစ်သည်။

သို့သော် ဆိုအာ၏ ဘဝသည် အိမ်သို့ခေါ်လာသော ကြောင်လေးတစ်ကောင်ကြောင့် ပြောင်းလဲသွားလာခဲ့သည်။ ကြောင်လေး၏ နာမည်မှာ ဟုန်းဂျိုဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် လူပုံစံပြောင်းနိုင်သည်။ ဟုန်းဂျိုသည် ဆိုအာအပေါ်နှစ်သက်သဘောကျလာခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သူသည် မိမိလူဖြစ်ကြောင်း ဆိုအာမသိနိုင်စေရန် အမျိုးမျိုးကြိုးပမ်းကာ ဖုံးကွယ်ထားခဲ့သည်။ ဟုန်းဂျိုသည် ဆိုအာ၏ အနားတွင်သာ နေနိုင်ရန်အတွက် သူမလိုအပ်သည့် အရာအားလုံးကို လုပ်ဆောင်ပေးလိမ့်မည်ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့သည်။ ဟုန်းဂျိုသည် သူ၏ လျှို့ဝှက်ချက်ကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်မည်လား။

## သရုပ်ဆောင် 
### ဇာတ်ဆောင် 
**ဟုန်းဂျို* အဖြစ် *ဂင်မြောင်ဆူ*
**ဟုန်းဂျို* (ကြောင်အသွင်) အဖြစ် *ဘယ်ဂီ*
**ဂင်ဆိုအာ* အဖြစ် *ရှင်းယီအန်း*
**လီဂျယ်ဆန်း* အဖြစ် *ဆိုးဂျီဟွန်း*
**အန်းဂျီအန်း* အဖြစ် *ယွန်းယီဂျို*
**ဂိုဒူရှစ်* အဖြစ် *ဂန်ဟွန်း*

### ဇာတ်ရံ 
**ဂန်ဆိုဖြောင်း* အဖြစ် *အန်းနေးဆန်း*

**ဘန်ရှီလ်* အဖြစ် *ဂျိုရွမ်း*

**ဆန်းဟွန်းဂျာ* အဖြစ် *ဂင်ယိုဂျင်*

**ဂိုမင်ဂျုံး* အဖြစ် *ဂျွန်ဘေးဆိုး*

**ပတ်စင်ဂျာ* အဖြစ် *ဂျွန်ယီဆိုး*

**ချာဆန်းကွန်း* အဖြစ် *ယန်းဒယ်ဟွတ်*

**လီဟေးယွန်း* အဖြစ် *ဂင်ယီဆိုးလ်*

**ချွိုင်ဒါဆန်း* အဖြစ် *လီယူဂျင်း*

**အဘွား* အဖြစ် *ချွိုင်မင်ဂန်*

**လီရူဘီ* အဖြစ် *ချွိုင်ဘယ်ယောင်း*

**ဘန်ဂုဘုံး* အဖြစ် *ယွန်းဂျီဟွန်း*

**ဒါဆန်း* အဖြစ် *ဆောင်းမင်ဂျယ်*

**နာဂျင်ဝန်း* အဖြစ် *ဂျိုဟွတ်ဂျွန်း*

## ထုတ်လုပ်ရေး 
ဇာတ်လမ်းတွဲကို အစောပိုင်း၌ **ပေါင်မုန့်ဖုတ်တဲ့ကောင်လေး** (အင်္ဂလိပ်: Man Who Bakes Bread ၊ ဟန်းဂု: 식빵 굽는 남자) ဟု အမည်ပေးထားသည်။ မူလတွင် ၂၀၁၉ နှစ်ဝက်၌ tvN ရုပ်သံလိုင်းတွင် ထုတ်လွှင့်ရန် စီစဉ်ထားခဲ့ပြီး ယွတ်ဆန်းဂျယ်နှင့် ပတ်အန်းဘင်တို့ကို ဇာတ်ဆောင်များအဖြစ် ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ သို့သော် နှစ်ဦးစလုံးမှ ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။

ဇာတ်လမ်းတွဲ၏ ပထမဆုံးဇာတ်ညွှန်းဖတ်ပွဲကို အောက်တိုဘာ ၂၀၁၉ တွင် ယိုအီဒို၊ တောင်ကိုရီးယားရှိ KBS Broadcasting Station တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
## Ratings
ဇယားထဲတွင် ဖြင့်ဖော်ပြထားသောနံပါတ်များသည် အနိမ့်ဆုံးအဆင့်များဖြစ်ပြီး ဖြင့်ဖော်ပြထားသောနံပါတ်များသည် အမြင့်ဆုံးအဆင့်များဖြစ်သည်။

## မှတ်စုများ
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယား ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ

## ပြင်ပလင့်ခ်များ
* 
*
ဝင်္ဂဘော်ဆင်စခန်း

**ဝင်္ဂဘော်ဆင်စခန်း**အား ပဲခူး(တောင်) သစ်ထုတ်ရေးဒေသမှ တာဝန်ယူဆောင်ရွက်လျက်ရှိပြီး ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး( အရှေ့ ) ဘုရားကြီးမြို့ဝင်္ဂဘော်ကျေး ရွာအုပ်စု၊ ဘောနတ်ကြီးလမ်းပေါ်တွင်တည်ရှိသည်။ မြေဧက(၈၆.၀၁)ဧကကျယ်ဝန်းပြီး ၂၀၁၃ ခုနှစ်မှစတင်၍ ဆင်ထိန်းသိမ်းပြသရေးစခန်းအဖြစ် ထူထောင်ရန် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်မှစ၍ ဆင်ထိန်းသိမ်းပြသရေးစခန်းတွင် သရုပ်ပြဆင်(၃)ကောင်ဖြင့်စတင် လေ့ကျင့်လျက်ရှိပြီး ခရီးသွား ဧည့်သည်များအား ဆင်များ၏သဘာဝဓလေ့ စရိုက်များအား လေ့လာကြည့်ရှုနိုင်ရန် ဆောင်ရွက် လျက်ရှိသည်။ ဆင်စခန်းအတွင်း ဆင်များ၏ တောသဘာဝနှင့် လိုက်လျော ညီထွေမှုရှိစေရန်၊ သစ်ပင်ကြီးများစိုက်ပျိုးခြင်း၊ သဘာဝ ဆင်စာပင်နှင့် ပြည်ပ နိုင်ငံမှတင်သွင်းသည့် နေဗီယာမြက်များစိုက်ပျိုး လျက်ရှိသည်။ အနာဂတ်တွင် ဆင်ကောင်ရေထပ်မံတိုးချဲ့၍ ဆင်ထိန်းသိမ်းပြသရေးစခန်းကြီးအဖြစ် ထပ်မံ တိုးချဲ့ဆောင်ရွက်သွားမည် ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား