open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ရခိုင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်

**ရခိုင်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်** သည် ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် အမြင့်ဆုံးတရားရုံးဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယအမြင့်ဆုံးအဆင့်ရှိ တရားရုံးဖြစ်ကာ ခရိုင်တရားရုံး (၅)ရုံး၊ မြို့နယ်တရားရုံး (၁၇)ရုံးရှိသည်။
## သမိုင်းကြောင်း 
၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့မှစ၍ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေအရ ယခင် ရခိုင်ပြည်နယ်တရားရုံးကို ရခိုင်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်အဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က တရားသူကြီးချုပ် (၁)ဦး၊ တရားသူကြီး(၂)ဦး စုစုပေါင်း (၃)ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
## တည်နေရာ 
ရခိုင်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်သည် စစ်တွေမြို့တွင် တည်ရှိသည်။

## တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးချုပ်များ(၂၀၁၁ မှ လက်ရှိ) 
* ဦးကျောက် ၃၀-၃-၂၀၁၁ မှ ၁၀-၁၁-၂၀၁၉ 
* ဒေါ်ဝါဝါထွန်း ၂၈-၁၁-၂၀၁၉  မှ ၁၆-၆-၂၀၂၃
* ဒေါ် မြအေး ၁၇-၆-၂၀၂၃ မှ လက်ရှိ

## ဖွဲ့စည်းပုံ 
ရခိုင်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်ကို ခရိုင်တရားရုံး (၅)ရုံး၊ မြို့နယ်တရားရုံး (၁၇)ရုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
### ခရိုင်တရားရုံးများ 
*စစ်တွေခရိုင်တရားရုံး
*ကျောက်ဖြူခရိုင်တရားရုံး
*သံတွဲခရိုင်တရားရုံး
*မောင်တောခရိုင်တရားရုံး
*မြောက်ဦးခရိုင်တရားရုံး
### မြို့နယ်တရားရုံးများ 
*စစ်တွေမြို့နယ်တရားရုံး
*ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်တရားရုံး
*ပေါက်တောမြို့နယ်တရားရုံး
*ရသေ့တောင်မြို့နယ်တရားရုံး
*ကျောက်ဖြူမြို့နယ်တရားရုံး
*ရမ်းဗြဲမြို့နယ်တရားရုံး
*မာန်အောင်မြို့နယ်တရားရုံး
*အမ်းမြို့နယ်တရားရုံး
*သံတွဲမြို့နယ်တရားရုံး
*တောင်ကုတ်မြို့နယ်တရားရုံး
*ဂွမြို့နယ်တရားရုံး
*မောင်တောမြို့နယ်တရားရုံး
*ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်တရားရုံး
*မြောက်ဦးမြို့နယ်တရားရုံး
*ကျောက်တော်မြို့နယ်တရားရုံး
*မင်းပြားမြို့နယ်တရားရုံး
*မြေပုံမြို့နယ်တရားရုံး
### တရားသူကြီးများ 
၂၀၂၀ပြည့်နှစ်တွင် ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်၌ တရားသူကြီးချုပ်အပါအဝင် (၃)ဦးရှိသည်။ ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်အောက်တွင် တရားသူကြီးချုပ်ရုံးနှင့် ပြည်နယ်တရားရေးဦးစီးမှူးရုံးတို့ရှိသည်။
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားစီရင်ရေး
ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်
စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်

**စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်** သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတွင် အမြင့်ဆုံးတရားရုံးဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယအမြင့်ဆုံးအဆင့်ရှိ တရားရုံးဖြစ်ကာ ခရိုင်တရားရုံး (၁၀)ရုံး၊ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတရားရုံး (၁)ရုံးနှင့် မြို့နယ်တရားရုံး (၃၇)ရုံးရှိသည်။
## သမိုင်းကြောင်း 
၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့မှစ၍ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေအရ ယခင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတရားရုံးကို စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်အဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က တရားသူကြီးချုပ် (၁)ဦး၊ တရားသူကြီး(၂)ဦး စုစုပေါင်း (၃)ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
## တည်နေရာ 
စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်သည် မုံရွာမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ ယခင်က တိုင်းတရားလွှတ်တော်သည် စစ်ကိုင်းမြို့ပိုးတန်းရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိခဲ့သည်။ မုံရွာမြို့ကို စစ်ကိုင်းတိုင်း၏ မြို့တော်အဖြစ် သတ်မှတ်ပြီးနောက် ၂၀၀၄ခုနှစ်တွင် မုံရွာမြို့ရှိ ယခုနေရာသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။

## တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးချုပ်များ (၂၀၁၁ မှ လက်ရှိ) 
* ဦးစန်းကို (၃၀-၃-၂၀၁၁ မှ ၁၄-၁၁-၂၀၁၄) 
* ဦးဝင်းမြင့် (၉ -၁၂-၂၀၁၄ မှ ၄-၇-၂၀၁၉)
* ဦးမျိုးမောင် (၂၃-၇-၂၀၁၉  မှ ၅-၂-၂၀၂၁)
* ဦးဖြိုးဖြိုး (၈-၂-၂၀၂၁ မှ ၆-၇-၂၀၂၁)
* ဦးဇော်ထူး (၁၅-၇-၂၀၂၁ မှ လက်ရှိ)

## ဖွဲ့စည်းပုံ 
စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်ကို  ခရိုင်တရားရုံး (၁၀)ရုံး၊ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတရားရုံး (၁)ရုံးနှင့် မြို့နယ်တရားရုံး (၃၇)ရုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
### ခရိုင်တရားရုံးများ 
*စစ်ကိုင်းခရိုင်တရားရုံး
*မုံရွာရိုင်တရားရုံး
*ယင်းမာပင်ခရိုင်တရားရုံး
*ရွှေဘိုခရိုင်တရားရုံး
*ကန့်ဘလူခရိုင်တရားရုံး
*ကယာခရိုင်တရားရုံး
*ကလေးခရိုင်တရားရုံး
*တမူးခရိုင်တရားရုံး
*မော်လိုက်ခရိုင်တရားရုံး
*ခန္တီးခရိုင်တရားရုံး
## ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတရားရုံးများ 
*နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတရားရုံး
### မြို့နယ်တရားရုံးများ 
*စစ်ကိုင်းမြို့နယ်တရားရုံး
*မြင်းမူမြို့နယ်တရားရုံး
*မြောင်မြို့နယ်တရားရုံး
*မုံရွာမြို့နယ်တရားရုံး
*ချောင်းဦးမြို့နယ်တရားရုံး
*ဘုတလင်မြို့နယ်တရားရုံး
*အရာတော်မြို့နယ်တရားရုံး
*ယင်းမာပင်မြို့နယ်တရားရုံး
*ကနီမြို့နယ်တရားရုံး
*ပုလဲမြို့နယ်တရားရုံး
*ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်တရားရုံး
*ရွှေဘိုမြို့နယ်တရားရုံး
*ဝက်လက်မြို့နယ်တရားရုံး
*ခင်ဦးမြို့နယ်တရားရုံး
*ရေဦးမြို့နယ်တရားရုံး
*ဒီပဲယင်းမြို့နယ်တရားရုံး
*တန့်ဆည်မြို့နယ်တရားရုံး
*ကန့်ဘလူမြို့နယ်တရားရုံး
*ကျွန်းလှမြို့နယ်တရားရုံး
*ကသာမြို့နယ်တရားရုံး
*ကောလင်းမြို့နယ်တရားရုံး
*ဝန်းသိုမြို့နယ်တရားရုံး
*အင်းတော်မြို့နယ်တရားရုံး
*ဗန်းမောက်မြို့နယ်တရားရုံး
*ပင်လည်ဘူးမြို့နယ်တရားရုံး
*ထီးချိုင့်မြို့နယ်တရားရုံး
*ကလေးမြို့နယ်တရားရုံး
*ကလေးဝမြို့နယ်တရားရုံး
*မင်းကင်းမြို့နယ်တရားရုံး
*တမူးမြို့နယ်တရားရုံး
*မော်လိုက်မြို့နယ်တရားရုံး
*ဖောင်းပြင်မြို့နယ်တရားရုံး
*ခန္တီးမြို့နယ်တရားရုံး
*ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်တရားရုံး
*လဟယ်မြို့နယ်တရားရုံး
*လေရှီးမြို့နယ်တရားရုံး
*နန်းယွန်းမြို့နယ်တရားရုံး
### တရားသူကြီးများ 
၂၀၂၀ပြည့်နှစ်တွင် တိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်၌ တရားသူကြီးချုပ်အပါအဝင် (၃)ဦးရှိသည်။ တိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်အောက်တွင် တရားသူကြီးချုပ်ရုံးနှင့် တိုင်းဒေသကြီးတရားရေးဦးစီးမှူးရုံးတို့ရှိသည်။
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားစီရင်ရေး
ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
မကွေးတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်

**မကွေးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်** သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီးတွင် အမြင့်ဆုံးတရားရုံးဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယအမြင့်ဆုံးအဆင့်ရှိ တရားရုံးဖြစ်ကာ ခရိုင်တရားရုံး (၅)ရုံးနှင့် မြို့နယ်တရားရုံး (၂၅)ရုံးရှိသည်။
## သမိုင်းကြောင်း 
၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့မှစ၍ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေအရ ယခင် မကွေးတိုင်းဒေသကြီးတရားရုံးကို မကွေးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်အဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က တရားသူကြီးချုပ် (၁)ဦး၊ တရားသူကြီး(၂)ဦး စုစုပေါင်း (၃)ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
## တည်နေရာ 
မကွေးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်သည် မကွေးမြို့တွင် တည်ရှိသည်။

## တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးချုပ်များ(၂၀၁၁မှလက်ရှိ) 
* ဦးစိန်ထွန်း(၃၀-၃-၂၀၁၁ မှ ၁၅-၆-၂၀၂၃)
* ဦးမြင့်သိန်း(၁၆-၆-၂၀၂၃ မှ ၁၀-၁၀-၂၀၂၃)
* ဒေါ်မိမိမော် (၁၀-၁၀-၂၀၂၃ မှ လက်ရှိ)

## ဖွဲ့စည်းပုံ 
မကွေးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်ကို  ခရိုင်တရားရုံး (၅)ရုံးနှင့် မြို့နယ်တရားရုံး (၂၅)ရုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
### ခရိုင်တရားရုံးများ 
*မကွေးခရိုင်တရားရုံး
*ပခုက္ကူခရိုင်တရားရုံး
*သရက်ခရိုင်တရားရုံး
*မင်းဘူးခရိုင်တရားရုံး
*ဂန့်ဂေါခရိုင်တရားရုံး
### မြို့နယ်တရားရုံးများ 
*မကွေးမြို့နယ်တရားရုံး
*ရေနံချောင်းမြို့နယ်တရားရုံး
*ချောက်မြို့နယ်တရားရုံး
*တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်တရားရုံး
*နတ်မောက်မြို့နယ်တရားရုံး
*မြို့သစ်မြို့နယ်တရားရုံး
*ပခုက္ကူမြို့နယ်တရားရုံး
*ရေစကြိုမြို့နယ်တရားရုံး
*မြိုင်မြို့နယ်တရားရုံး
*ပေါက်မြို့နယ်တရားရုံး
*ဆိပ်ဖြူမို့နယ်တရားရုံး
*သရက်မြို့နယ်တရားရုံး
*အောင်လံမြို့နယ်တရားရုံး
*မင်းလှမြို့နယ်တရားရုံး
*မင်းတုန်းမြို့နယ်တရားရုံး
*ဆင်ပေါင်ဝဲမြို့နယ်တရားရုံး
*ကံမမြို့နယ်တရားရုံး
*မင်းဘူးမြို့နယ်တရားရုံး
*ပွင့်ဖြူမြို့နယ်တရားရုံး
*စလင်းမြို့နယ်တရားရုံး
*ငဖဲမြို့နယ်တရားရုံး
*စေတုတ္တရာမြို့နယ်တရားရုံး
*ဂန့်ဂေါမြို့နယ်တရားရုံး
*ထီးလင်းမြို့နယ်တရားရုံး
*ဆောမြို့နယ်တရားရုံး
### တရားသူကြီးများ 
၂၀၂၀ပြည့်နှစ်တွင် တိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်၌ တရားသူကြီးချုပ်အပါအဝင် (၃)ဦးရှိသည်။ တိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်အောက်တွင် တရားသူကြီးချုပ်ရုံးနှင့် တိုင်းဒေသကြီးတရားရေးဦးစီးမှူးရုံးတို့ရှိသည်။
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားစီရင်ရေး
ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်

**ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်** သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးတွင် အမြင့်ဆုံးတရားရုံးဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယအမြင့်ဆုံးအဆင့်ရှိ တရားရုံးဖြစ်ကာ ခရိုင်တရားရုံး (၄)ရုံးနှင့် မြို့နယ်တရားရုံး (၂၈)ရုံးရှိသည်။
## သမိုင်းကြောင်း 
၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့မှစ၍ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေအရ ယခင် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးတရားရုံးကို ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်အဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က တရားသူကြီးချုပ် (၁)ဦး၊ တရားသူကြီး(၃)ဦး စုစုပေါင်း (၄)ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
## တည်နေရာ 
ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်သည် ပဲခူးမြို့တွင် တည်ရှိသည်။

## တရားသူကြီးများ 
၂၀၂၀ပြည့်နှစ်တွင် တိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်၌ တရားသူကြီးချုပ်အပါအဝင် (၄)ဦးရှိသည်။ တိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်အောက်တွင် တရားသူကြီးချုပ်ရုံးနှင့် တိုင်းဒေသကြီးတရားရေးဦးစီးမှူးရုံးတို့ရှိသည်။
## တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးချုပ်များ(၂၀၁၁-လက်ရှိ) 
* ဦးမောင်မောင်ရွှေ(၃၀-၃-၂၀၁၁ မှ ၁၃-၁၀-၂၀၁၉ )
* ဦးမောင်မောင်အေး(၃၁-၁၀-၂၀၁၉ မှ ၁၀-၆-၂၀၂၁)
* ဒေါ် လွင်လွင်အေးကျော် (၁၀-၆-၂၀၂၁ မှ လက်ရှိ)

## ဖွဲ့စည်းပုံ 
ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်ကို  ခရိုင်တရားရုံး (၄)ရုံးနှင့် မြို့နယ်တရားရုံး (၂၈)ရုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
### ခရိုင်တရားရုံးများ 
*ပဲခူးခရိုင်တရားရုံး
*တောင်ငူခရိုင်တရားရုံး
*သာယာဝတီခရိုင်တရားရုံး
*ပြည်ခရိုင်တရားရုံး
### မြို့နယ်တရားရုံးများ 
*ပဲခူးမြို့နယ်တရားရုံး
*သနပ်ပင်မြို့နယ်တရားရုံး
*ကဝမြို့နယ်တရားရုံး
*ဝေါမြို့နယ်တရားရုံး
*ဒိုက်ဦးမြို့နယ်တရားရုံး
*ညောင်လေးပင်မြို့နယ်တရားရုံး
*ကျောက်တံခါးမြို့နယ်တရားရုံး
*ရွှေကျင်မြို့နယ်တရားရုံး
*တောင်ငူမြို့နယ်တရားရုံး
*ရေတာရှည်မို့နယ်တရားရုံး
*အုတ်တွင်းမြို့နယ်တရားရုံး
*ဖြူးမြို့နယ်တရားရုံး
*ထန်းတပင်မြို့နယ်တရားရုံး
*ကျောက်ကြီးမြို့နယ်တရားရုံး
*သာယာဝတီမြို့နယ်တရားရုံး
*လက်ပံတန်းမြို့နယ်တရားရုံး
*မင်းလှမြို့နယ်တရားရုံး
*မိုးညိုမြို့နယ်တရားရုံး
*အုတ်ဖိုမြို့နယ်တရားရုံး
*ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်တရားရုံး
*ဇီးကုန်းမြို့နယ်တရားရုံး
*နတ်တလင်းမြို့နယ်တရားရုံး
*ပြည်မြို့နယ်တရားရုံး
*ပန်းတောင်းမြို့နယ်တရားရုံး
*ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်တရားရုံး
*ရွှေတောင်မြို့နယ်တရားရုံး
*ပေါင်းတည်မြို့နယ်တရားရုံး
*သဲကုန်းမြို့နယ်တရားရုံး

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားစီရင်ရေး
ကဏ္ဍ:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
လက်တို့စ်

**လက်တို့** () သည် ဒိုင်ဆကာရိုက် (disaccharide) ခေါ်သည့် သကြားတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ သကြားတမျိုးပင်ဖြစ်ပြီး ဂလက်တို့နှင့်ဂလူးကို့မှအပိုင်းတချို့ ပေါင်းကာ ဓာတ်တွဲပုံသေနည်း C12H22O11 ဖြစ်လာသည်။ နို့၌ လက်တို့ပမာဏ ၂-၈% ပါဝင်လေသည်။ လက်တို့ဟူသောအမည်ကို လက်တင်ဘာသာအရ နို့ကို လက်တစ် (Lactis) ခေါ်၍ သကြားအဓိပ္ပာယ်ရအောင် -ose နောက်မှ ပေါင်းထည့်လေသည်။ နို့သကြားဟု ယူရန်ရှိသည်။ ဤဓာတ်ပေါင်းသည် ရေတွင်ပျော်နိုင်သော ရေငွေ့မစုပ်သည့် အဖြူရောင်အနှစ်ဖြစ်ပြီး ခပ်ပျော့ပျော့ချိုသည်။ အစားအသောက်လုပ်ငန်းတွင် သုံးသည်။

## ကိုးကား
အီလိုကော့

**အီလိုကော့** (; ; ) သည် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံရှိ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေတခုဖြစ်ပြီး နယ်မြေ ၁ အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ လူဇွန်ကျွန်း၏အနောက်မြောက်ဘက်တွင်ရှိပြီး အရှေ့ဘက်၌ ကော်ဒယ်လီရာ၊ အရှေ့တောင်နှင့်အရှေ့မြောက်ဘက်၌ ကာဂယံဗေလီ (ကာဂယံတောင်ကြား)၊ တောင်ဘက်၌ အလယ်လူဇွန်နယ်မြေတို့ ရှိသည်။ အနောက်ဘက်၌ တောင်တရုပ်ပင်လယ်မှာ အနားသတ်ဖြစ်သည်။

နယ်မြေကို အီလိုကော့နော့ (အီလိုကော့မြောက်ပိုင်း)၊ အီလိုကော့ဆာ (အီလိုကော့တောင်ပိုင်း)၊ လာယူနီယံနှင့် ပန်ဂါဆီနန်ဟူ၍ ပြည်နယ် ၄ ခုဖြင့် ဖွဲ့ထားသည်။ မြို့တော်မှာ လာယူနီယံပြည်နယ်ရှိ ဆန်ဖာနန်ဒိုမြို့ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၀ ခုစစ်တမ်းအရ လူဦးရေ၏ ၆၆.၃၆% မှာ အီလိုကနိုဘာသာကို ပြောဆိုကြသည်။ ပန်ဂါဆီနန်စကားပြောသူ ၂၇.၀၅% နှင့် တဂ္ဂလော့စကားပြောသူ ၃.၂၁% ရှိသည်။

## ကိုးကား
မြောက်မင်းဒနောင်

**မြောက်မင်းဒနောင်** (; ) သည် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏အုပ်ချုပ်မှုနယ်မြေတခုဖြစ်သည်။ နယ်မြေ ၁၀ ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတွင် ဘူကစ်နွန်၊ ကမီကွင်း၊ မိဆာမီသစ်၊ မိဆာမီဟောင်း၊ လနောင်ဒနော့တည်းဟူသော ပြည်နယ် ၅ ခု ပါသည်။ မင်းဒနောင်ကျွန်းမြောက်ဘက် အလယ်ခပ်ကျကျရှိ ကမီကွင်းပြည်နယ်မှ မြို့ ၂ မြို့မှာ လူဦးရေအတော်များသည်။ မြောက်မင်းဒနောင်နယ်မြေအတွက် မြို့တော်မှာ ကာဂယံဒီအိုရိုဖြစ်သည်။ လနောင်ဒနော့မှ နယ်မြေ ၁၂ ဖြစ်သော အလယ်မင်းဒနောင်မှ မြောက်မင်းဒနောင်သို့ ၂၀၀၁ ခု၊ စက်တင်ဘာက စာရင်းရွှေ့ထားခြင်းဖြစ်သည်။

## အမည်ရင်းမြစ် 
လက်ရှိအမည်မှာ ၎င်းတည်ရာ မင်းဒနောင်ကျွန်းကိုမှီး၍ ခေါ်ခြင်းပင်ဖြစ်လေသည်။ ဖိလစ်ပိုင်တော်လှန်ရေးသမားတို့ကို အမေရိကန်တို့ ဦးနှိမ်ပြီးနောက် ဤအမည်ကို ပေးလေသည်။ လွတ်လပ်ပြီးကာလ၌ ဤဒေသ၌ လူမျိုးကြီးဖြစ်သော စီဘွာနိုတို့က အမီဟာနန်နယ်မြေဟု အမည်ပြောင်းရန် အဆိုတင်ဖူးသည်။ အမီဟာနန်မှာ ဆီဘွာနိုဘာသာဖြင့် မြောက်ပိုင်းနယ်ဟု ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။

## ပထဝီဝင် 
မြောက်မင်းဒနောင်မှာ ကုန်းနယ်နိမိတ်အားဖြင့်  ရှိသည်။ နယ်မြေ၏ ၆၀% မှာ သစ်တောမြေဖြစ်သည်။ ပတ်ဝန်းကျင်ရေပြင်၌ ရေထွက်ပစ္စည်းအလွန်ထွက်သည်။ စိုက်ပျိုးရန်ကောင်းပြီး သဘာဝစမ်းတို့ရှိကာ မြေမျက်နှာမြင့်သောကြောင့် နေထိုင်ရသင့်မြတ်လေသည်။

## အုပ်ချုပ်ရေးအပိုင်းအခြား 
ဤနယ်မြေကို ပြည်နယ် ၅ ခုဖြင့် ဖွဲ့ထားသည်။ ဘူကစ်နွန်၊ ကမီကွင်း ကျွန်းစုနယ်၊ မိဆာမီသစ်၊ မိဆာမီဟောင်း၊ လနောင်ဒနော့တို့ ဖြစ်သည်။ ကာဂယံဒီအိုရိုနှင့် အီလဂန်မြို့တို့မှာ လူဦးရေထူထပ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ သီးခြား မြူနီစပယ်အစိုးရဖြင့် အုပ်ချုပ်လေသည်။ နယ်မြေ၏မြို့တော်မှာ ကာဂယံဒီအိုရိုဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ
ဆင်ဟွာသတင်းဌာန

**ဆင်ဟွာသတင်းဌာန**သည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ အစိုးရပိုင်သတင်းဌာနဖြစ်သည်။ တရုတ်ပြည်၌ အင်အားအကြီးဆုံးသတင်းဌာနဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာအနှံ့ရှိ သတင်းကိုယ်စားလှယ်အရေအတွက်အရ အကြီးဆုံးသတင်းဌာနဟု သတ်မှတ်နိုင်သည်။ နိုင်ငံတော်ကောင်စီအောက်၌ ပြည်သူ့နေ့စဉ်ကဲ့သို့ပင် ဝန်ကြီးဌာနတခုမျှ ဖွဲ့စည်းပုံကြီးသော အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။ ဌာနအကြီးအကဲမှာ တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ ဗဟိုကော်မတီဝင်ဖြစ်သည်။

## ဖွဲ့စည်းပုံ 
ဆင်ဟွာသည် မြန်မာ အပါအဝင် နိုင်ငံခြားအဖွဲ့ခွဲ ၁၇၀ ကျော်၊ ပြည်တွင်းအဖွဲ့ခွဲ ၃၁ ခုဖြင့် လည်ပတ်နေသည်။တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်တိုင်း၊ ဒေသတိုင်းအတွက် အဖွဲ့ခွဲတခုစီရှိပြီး တရုတ်စစ်တပ်အတွက်လည်း အဖွဲ့ခွဲတခုရှိသည်။ တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၊ ဗဟိုအစိုးရတို့နှင့် ဆက်နွယ်သောသတင်းကို အဓိကထုတ်ပြန်သောမီဒီယာဖြစ်ပြီး ရုံးချုပ်မှာ ဗဟိုအစိုးရရုံးထိုင်သော ဘေဂျင်းမြို့၌ပင် ဖြစ်သည်။တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ အာဘော်များ နှင့် ကွန်မြူနစ်ပါတီအား ဝေဖန်သည့် လူ၊ အဖွဲ့အစည်းတို့ကို မီဒီယာသုံးကာ တိုက်ခိုက်လေ့ရှိသောကြောင့် ဝေဖန်မှုခံရသော သတင်းဌာန တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။

သတင်းဌာနဖြစ်သည့်နည်းတူ ထုတ်ဝေရေးဌာနလည်းဖြစ်သည်။ သတင်းစာ ၂၀ ကျော်၊ မဂ္ဂဇင်း တဒါဇင်ခန့်ကို ဘာသာစကားအမျိုးမျိုးဖြင့် ထုတ်ဝေနေသည်။ ပညာရှင်တို့က ဆင်ဟွာသည် ကွန်မြူနစ်ပါတီကောင်းကြောင်းကို လူတိုင်းသိစေချင်ရန် ရည်ရွယ်သည်ဟု ယူဆမှတ်ချက်ပြုလေသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံရှိ မီဒီယာ
အရှေ့ဝိစာရ

**အရှေ့ဝိစာရ**သည် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေတခုဖြစ်ပြီး နယ်မြေ ၈ အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ဆမာ၊ လေတီ၊ ဘီလီရန်ဟူသော ကျွန်းစုများဖြင့် ဖွဲ့ထားသည်။ ပြည်နယ် ၆ ခု၊ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်သောမြို့ ၁ ခု၊ မြို့ကြီး ၁ ခုရှိသည်။ ပြည်နယ်များမှာ ဘီလီရန်၊ လေတီ၊ တောင်လေတီ၊ ဆမာ၊ မြောက်ဆမာ၊ အရှေ့ဆမာ၊ အော်မော့နှင့် တာကလိုဘန်တို့ဖြစ်သည်။ တာကလိုဘန်မြို့မှာ ရန်ကုန်ကဲ့သို့ တပြည်နယ်လုံး တမြို့ဖြစ်နေသောမြို့ ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည်ပင် အရှေ့ဝိစာရအတွက် မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ဝိစာရကျွန်းစု၏ အရှေ့ဘက်မှကျွန်းများဖြင့် သတ်မှတ်သောကြောင့် အရှေ့ဝိစာရ ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။

အရှေ့ဘက်၌ ဖိလစ်ပိုင်ပင်လယ်ရှိသည်။ နယ်မြေ၏အထင်ကရနေရာမှာ ဆန်ဂျူယန္နီကိုတံတားဖြစ်ပြီး ဆမာပြည်နယ်နှင့် လေတီပြည်နယ်ကို ဆက်ထားသည်။ အရှေ့ဝိစာရတွင် ၂၀၁၅ ခုစာရင်းအရ လူဦးရေ ၄၄၄၀၁၅၀ ယောက်ရှိသည်။ ဝိစာရကျွန်းစုနယ်မြေတို့တွင် လူနေအနည်းဆုံးဖြစ်သည်။

ကဏ္ဍ:ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ ဒေသများ
အော့ဒဗဒိတံတား

**အော့ဒဗဒိတံတား** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ အော့ဒမဗဒိမြို့တွင် တည်ရှိသည့် တံတားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အရှည် ၂၅၀ မီတာရှိသည်။ ဘတ်တိကလိုအာမြို့၌ Valaichchenai ပင်လယ်ကွေ့ ကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည်။ တံတားသည် A15 ဘတ်တိကလိုအာ - ထရင်ကကွန်မလီး  လမ်းမကြီး၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု အဖြစ် တည်ရှိသည်။ တံတားနှစ်စင်းပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ဗြိတိသျှသီရိလင်္ကာခေတ်က တံတားသည် ရထားလမ်းတံတားအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ပြီး၊ အသစ်တည်ဆောက်ထားသည့် လမ်းကြောင်းနှစ်ခုပါဝင်သည်။ တံတားအသစ်သည် ၂၅၀ မီတာ (၈၂၀ ပေ) ရှည်ပြီး ၁၀.၅ မီတာ (၃၄ ပေ) ကျယ်သည်။ ဤတံတားသစ်ကို စပိန်အစိုးရနှင့် ကမ္ဘာ့ဘဏ်တို့၏ ငွေကြေးကူညီမှုဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ တံတားများ
အိုလုဗီမီးပြတိုက်

**အိုလုဗီမီးပြတိုက်** () သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ အရှေ့တောင်ကမ်းရိုးတန်း၊ အိုလုဗီမြို့တွင် တည်ရှိသည့် မီးပြတိုက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကယ်မုနိုင်မြို့မှ တောင်ဘက် ၁၂ ကီလိုမီတာ (၇.၅ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ပြတိုက်ကို သေးငယ်သည့်တစ်ထပ်အဆောက်အဦတစ်ခုနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ထိုအပျက်အစီးများကို ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။

## ပြင်ပလင့်များ
* Sri Lanka Ports Authority 
* Lighthouses of Sri Lanka

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ မီးပြတိုက်များ
သီရိလင်္ကာသမုဒ္ဒရာတက္ကသိုလ်

**သီရိလင်္ကာသမုဒ္ဒရာတက္ကသိုလ်** သည် ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး သီရိလင်္ကာပါလီမန်၏ ဥပဒေဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၎င်းကို ယခင်က ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းနှင့် ရေကြောင်းအင်ဂျင်နီယာအင်စတီကျုဟု ယခင်က ခေါ်ခဲ့ကြသည်။ တက္ကသိုလ်၏ ရည်မှန်းချက်မှာ ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း၊ ရေးကြောင်းနှင့် ပင်လယ်ရေကြောင်းအင်ဂျင်နီယာ စသည့်အသက်မွေးဝမ်ကြောင်းနှင့် ပညာရေးလုပ်ငန်းများကို သင်ကြားပေးရန် ဖြစ်သည်။ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း လိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးရန် ဖြစ်သည်။ 

တက္ကသိုလ်သည် ကိုလံဘိုမြို့၊ ခရိုးကျွန်း၊ မတ်တကုလိယ၊ ကိုလံဘို ၁၅ တွင် တည်ရှိသည်။ ခရိုးကျွန်းရှိ အဓိကပရဝုဏ်တွင် ဒေသဆိုင်ရာစင်တာခုနစ်ခု တည်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ - 
* Tangalle
* Kalutara
* Galle
* Batticaloa
* Trincomalee
* Negombo
* Jaffna

## အုပ်ချုပ်စီမံခြင်း
**Vice- chancellor** - Prof. Nalin Rathnayake

**Deans -** 

* Faculty of Fisheries and Ocean Science - Dr. M.F.M. Fairoz

**Heads of Departments -**

* Faculty of Engineering and Management 
** Department of Maritime Transportation Management and Logistics - Mrs. Dilini Manage
**Department of Coastal & Marine Resources Management - Dr H.B.Jayasiri

**Director (Training) -** Mr. P. U. I. Perera

**Senior Assistant Internal Auditor -** Mr. K. V. A. Wijenayaka

## ဌာနများ
တက္ကသိုလ်တွင် ဌာနနှစ်ခုခွဲကာ သင်ကြားပေးလျက်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ 
*အင်ဂျင်နီယာပညာနှင့် စီမံခန့်ခွဲရေးဌာန
*ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းနှင့် သမုဒ္ဒရာသိပ္ပံဌာန

## အင်ဂျင်နီယာနှင့် ထိန်းချုပ်ရေးဌာန
### ရေကြောင်းအင်ဂျင်နီယာဌာန
### ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးထိန်းသိမ်းမှုနှင့် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးဌာန
## ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းနှင့် သမုဒ္ဒရာသိပ္ပံဌာန
## ဒီပလိုမာနှင့် အသိအမှတ်ပြုပရိုဂရမ်များ
### ဒီပလိုမာပရိုဂရမ်များ
### အသိအမှတ်ပြုပရိုဂရမ်များ
## စာကြည့်တိုက်
## ပြင်ပလင့်များ
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ တက္ကသိုလ်များ
အိုမန်သိုင်ဘူတာ

**အိုမန်သိုင်ဘူတာ** ( *Ōmantai toṭaruntu nilaiyam*, ) သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ အိုမန်သိုင်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သီရိလင်္ကာမီးရထား၊ ပြည်နယ်ပိုင်မီးရထားလုပ်ဆောင်ရေးက ပိုင်ဆိုင်သည်။ မြောက်ပိုင်းလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခုဖြစ်ကာ ကိုလံဘိုမြို့နှင့် မြောက်ပိုင်းကို ချိတ်ဆက်ပေးသည်။ လူသိများသည့် Yarl Devi ရထားဝန်ဆောင်မှုသည် ဤဘူတာကို ဖြတ်သန်းပြေးဆွဲသည်။ ပြည်တွင်းစစ်ဖြစ်ပွားနေသည့် ၁၉၉၀ မှ ၂၀၀၉ ခုနှစ်အထိ ဘူတာသည် အလုပ်လုပ်ဆောင်မှု မရှိပေ။ ဘူတာကို ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ မီးရထားဘူတာများ
ပယ်လိုင်ဘူတာ

**ပယ်လိုင်ဘူတာ**  ( *Paḷai toṭaruntu nilaiyam*) သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ ပယ်လိုင်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သီရိလင်္ကာမီးရထား၊ ပြည်နယ်ပိုင်မီးရထားလုပ်ဆောင်ရေးက ပိုင်ဆိုင်သည်။ မြောက်ပိုင်းလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်ကာ ကိုလံဘိုမြို့နှင့် မြောက်ပိုင်းကို ချိတ်ဆက်ပေးသည်။ လူသိများသည့် Yarl Devi မီးရထားသည် ဤဘူတာကို ဖြတ်သန်းမောင်းနှင်သည်။ ပြည်တွင်းစစ်ကြောင့် ၁၉၉၀ မှ ၂၀၁၄ အထိ ဘူတာသည် အလုပ်လုပ်ဆောင်မှု မရှိခဲ့ပေ။ မြောက်ပိုင်းလမ်းပေါ်ရှိ ကိလိနော့ချိဘူတာနှင့် ပယ်လိုင်ဘူတာအကြားလမ်းပိုင်းကို ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ မီးရထားဘူတာများ
ဝမ်းဂယ်လီဖေ့

**ဝမ်းဂယ်လီဖေ့** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ကိုလံဘိုမြို့၊ ဂယ်လီဖေ့ဂရင်းအနီးတွင်  ဘက်စုံပါဝင်သည့် အဆောက်အဦတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသော နိုင်ငံတာနှင့် ထိန်းသိမ်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ထားသည့် စီမံကိန်းဖြစ်သည်။  ၂၀၁၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။ မိုးမျှော်တိုက်လေးခုပါဝင်ကာ ထိုအထဲမှ တစ်ခုသည် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအတွက် ရုံးခန်းများ ပါဝင်မည် ဖြစ်ပြီး နှစ်ခုသည် လူနေတိုက်ခန်းများ ပါဝင်မည်ဖြစ်သည်။ လေးခုမြောက်တစ်ခုကိုမူ ဟိုတယ်တစ်ခုအဖြစ် ဆောင်ရွက်မည် ဖြစ်သည်။ စီမံကိန်းတွင် ရှော့ပင်းမောတစ်ခုလည်း ပါဝင်မည်ဖြစ်သည်။ စီမံကိန်းတစ်ခုလုံး၏ ပရဝုဏ်နေရာကို ရှန်ဂရီလာမှ ပိုင်ဆိုင်သည်။ 

အမြွှာတာဝါနှစ်ခု ပါဝင်သည့် လူနေအဆောက်အဦသည် နိုင်ငံရှိ စတုတ္ထမြောက်အမြင့်ဆုံးအဆောက်အဦ ဖြစ်လာမည် ဖြစ်သည်။ အမြင့်မှာ ၁၉၄ မီတာ (၆၃၆ ပေ) ရှိသည်။ တာဝါတစ်ခုချင်းစီတွင် အထပ် ၅၁ ထပ် ရှိကာ အခန်းတစ်ခုချင်းစီတွင် အိပ်ခန်း ၂,၃,၄ ခန်း စသဖြင့် ပါဝင်မည် ဖြစ်သည်။ အခန်းများသည် ၁၇၃၃ စတုရန်းပေ (၁၆၁.၀ စတုရန်းမီတာ)၊ ၂၇၄၅ စတုရန်းပေ (၂၅၅.၀ စတုရန်းမီတာ)၊ ၃၅၄၁ စတုရန်းပေ (၃၂၉.၀ စတုရန်းမီတာ) အသီးသီးရှိကြသည်။ ထို့အပြင်  ခေါင်မိုးပေါ်၌ အနားယူရန်တဲများ ၁၆ ခု ပါဝင်သည်။ ရှန်ဂရီလာဟိုတယ်၊ ကိုလံဘိုကို ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၁၆ ရက်နေ့တွင် စီမံကိန်း၏ အဆောက်အဦလေးခုထဲမှ တစ်ခုအနေဖြင့် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ထိုဟိုတယ်တွင် အခန်း ၅၀၀နှင့် ဝန်ဆောင်မှုအခန်း ၄၁ ခန်း ပါဝင်သည်။

## ဝမ်းဂယ်လီဖေ့ရှိ ရှော့ပင်းမော
ရှော့ပင်းမောတွင် ၄၉၀၀၀၀ စတုရန်းပေ (၄၆၀၀၀ စတုရန်းမီတာ) ဝင်ဆံ့သည့် ရောင်းချနိုင်သည့် နေရာရှိသည်။ အထပ် ၇ ထပ်ရှိမည်ဖြစ်ကာ ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ဖွင့်လှစ်မည်ဟု စီမံထားသည်။ ၎င်းတွင် ၁၇၀၀၀ စတုရန်းပေ (၁၆၀၀ စတုရန်းမီတာ) ရှိသည့် စားသောက်ခန်း၊ စူပါမားကတ်နှင့် ရောင်းချရန် အခန်း ၃၀၀ စီစဉ်ထားသည်။ ထို့အပြင် ဖျော်ဖြေရေးနှင့်  ညစာရောင်းချခန်းများလည်း ပါဝင်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ အဆောက်အအုံများ
ကန်ဒဝလချတ်ကျောင်းတော်

**ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုမယ်တော်ချတ်ကျောင်းတော်** (; )(ကန်ဒဝလချတ်ကျောင်း သို့မဟုတ် ကန်ဒဝလပယ်လိယ ဟုလည်း သိကြ) သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ကိုလံဘိုမြို့၊ ကန်ဒဝလဆင်ခြေဖုံးအရပ်တွင် တည်ရှိသည့် ရိုမန်ကတ်သလစ်ချတ်ကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကန်ဒဝလအရပ်သည် ကန်ဒဝလရှိ ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုမယ်တော်ချတ်ကျောင်းတော်၊ ဘတပတ်တလာရှိ စိန့် ထရီဆာ ချက်ကျောင်းတော်၊ ဒီမန်ဟန်ဒိယရှိ လူမမ​ည်ယေရှုချတ်ကျောင်း (Church of Infant Jesus)  စသည့် ချတ်ကျောင်းများ၏ ပင်မနေရလည်း ဖြစ်သည်။ ကန်ဒဝလအရပ်သည် ဝတ်ပြုဆုတောင်းမှုများ ပြုလုပ်ခြင်းအတွက် ရှည်လျားသည့် သမိုင်းကြောင်းရှိသည့် နေရာလည်း ဖြစ်သည်။

## နှစ်ပတ်လည်ပွဲ
ချတ်ကျောင်း၏ နှစ်ပတ်လည်ပွဲတော်ကို စက်တင်ဘာလ တတိယမြောက်တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ကျင်းပသည်။ ပွဲတော်ကို စက်တင်ဘာလ ၁၅ ရက် သို့မဟုတ် ထို့နောက်ပိုင်း တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ကျင်းပသည်။

## တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် ဘုန်းတော်ကြီးများ
*Rev. Fr. Francis Fernando
*Rev. Fr. Merril Wijesinghe
*Rev. Fr. Reginald Saparamadu 
*Rev. Fr. H. D. Anthony
*Rev. Fr. Sarath Thirimanne
*Rev. Fr. Canicius Neris 
*Rev. Fr. Srikantha Fernando (Incumbent)

## ခရစ်ယာန်မယ်သီလရှင်ကျောင်း
ခရစ်ယာန်မယ်သီလရှင်ကျောင်းသည် ချတ်ကျောင်း၏ ဘေးတွင် တည်ရှိသည်။ ၁၉၀၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ ချတ်ကျောင်းများ
အလယ်လူဇွန်

**အလယ်လူဇွန်**သည် နယ်မြေ ၃ အဖြစ်သတ်မှတ်ထားသော ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဖြစ်သည်။ လူဇွန်ကျွန်းအလယ်ရှိ ပြည်နယ် ၇ ခုကို အုပ်ချုပ်ရလွယ်အောင် စုစည်းထားခြင်းဖြစ်လေသည်။ နိုင်ငံ့လွင်ပြင်ဒေသ၏မြေကို အကြီးဆုံးရသောနယ်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံအတွက် ရိက္ခာဆန်ကို အဓိကထောက်ပံ့ပေးသဖြင့် ဖိလစ်ပိုင်၏ဆန်အိုးကြီးဟု ခေါ်သည်။ လက်အောက်ခံပြည်နယ်များမှာ ဪရိုရာ၊ ဘတန်း၊ ဘူလကန်၊ နူဗာစီဂျာ၊ ပံပန်ဂါ၊ တာလက်နှင့် ဇံဘေးတို့ ဖြစ်လေသည်။
တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်

**တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်** သည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတွင် အမြင့်ဆုံးတရားရုံးဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယအမြင့်ဆုံးအဆင့်ရှိ တရားရုံးဖြစ်ကာ ခရိုင်တရားရုံး (၃)ရုံးနှင့် မြို့နယ်တရားရုံး (၁၀)ရုံးရှိသည်။
## သမိုင်းကြောင်း 
၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့မှစ၍ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေအရ ယခင် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတရားရုံးကို တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်အဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က တရားသူကြီးချုပ် (၁)ဦး၊ တရားသူကြီး(၃)ဦး စုစုပေါင်း (၄)ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
## တည်နေရာ 
တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်သည် ထားဝယ်မြို့တွင် တည်ရှိသည်။
## ဖွဲ့စည်းပုံ 
တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်ကို  ခရိုင်တရားရုံး (၃)ရုံးနှင့် မြို့နယ်တရားရုံး (၁၀)ရုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
### ခရိုင်တရားရုံးများ 
*ထားဝယ်ခရိုင်တရားရုံး
*မြတ်ခရိုင်တရားရုံး
*ကော့သောင်းခရိုင်တရားရုံး
### မြို့နယ်တရားရုံးများ 
*ထားဝယ်မြို့နယ်တရားရုံး
*လောင်းလုံမြို့နယ်တရားရုံး
*သရက်ချောင်းမြို့နယ်တရားရုံး
*ရေဖြူမြို့နယ်တရားရုံး
*မြိတ်မြို့နယ်တရားရုံး
*ကျွန်းစုမြို့နယ်တရားရုံး
*ပုလောမြို့နယ်တရားရုံး
*တနင်္သာရီမြို့နယ်တရားရုံး
*ကော့သောင်းမြို့နယ်တရားရုံး
*ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ်တရားရုံး
### တရားသူကြီးများ 
၂၀၂၀ပြည့်နှစ်တွင် တိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်၌ တရားသူကြီးချုပ်အပါအဝင် (၃)ဦးရှိသည်။ တိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်အောက်တွင် တရားသူကြီးချုပ်ရုံးနှင့် တိုင်းဒေသကြီးတရားရေးဦးစီးမှူးရုံးတို့ရှိသည်။
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားစီရင်ရေး
ကဏ္ဍ:တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး
ချောင်း

**ချောင်း**သည် မြောင်းနှုတ်ခမ်းနှစ်ဘက်နှင့် အောက်မျက်နှာပြင်အကြား စီးနေသော ရေထုဖြစ်သည်။ စီးနှုန်းကို မြောင်းသို့ မြေပေါ်ရေနှင့် မြေအောက်ရေတို့က သတ်မှတ်ပေးလေသည်။ မိုးကာလ၌ မြေပေါ်ရေကြောင့် ရေအားများတတ်ပြီး မြေအောက်ရေမှာမူ နှုန်းသေတမျိုးဖြင့် ကာလရှည်ထွက်နေနိုင်သည်။ ချောင်း၏လားရာသည် မြေမျက်နှာသွင်ပြင်၊ ရေစီးရေလာနှင့် သဘာဝအထိန်းအကွပ်တို့ကြောင့် ပြောင်းလဲနိုင်သည်။

နေရာဒေသပေါ်မူတည်၍ အချို့နယ်မြေတို့၌ ချောင်းကြီးကြီးကိုပင် မြစ်ခေါ်လေ့ရှိသည်။ ချောင်းများသည် ရေသံသရာလည်ခြင်းအကြောင်း အရေးပါပြီး ရေချိုငါးနှင့် တောသတ္တဝါတို့၏နေရာရွေ့ပြောင်းမှုကိုလည်း ထိန်းကွပ်သည်။ ချောင်းစပ်ရှိဇီဝမျိုးနွယ်ဝင် အပင်တို့ကို ချောင်းစောင့်နယ်အဖြစ် ခေါ်လေ့ရှိသည်။ မျိုးနွယ်ဝင်များ အုပ်စုကွဲခြင်းကို ပြန်စုဆုံပေးကာ ဇီဝဆိုင်ရာကွဲပြားခြင်းကို ထိန်းသိမ်းပေးသည်။ ချောင်းနှင့်ရေသွားရေလာကိုလေ့လာသော ပညာရပ်အား ဇလဗေဒဟုခေါ်၍ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာပထဝီဝင်ဘာသာ၏ အရေးပါသောအစိတ်အပိုင်း ဖြစ်လေသည်။

ကဏ္ဍ:မြစ်များ
ပန်ဒုဝက်နုဝရရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်

**ပန်ဒုဝက်နုဝရရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်** သည် သီရိလင်္ကနိုင်ငံ၊ ပန်ဒုဝက်နုဝရမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ရှေးဟောင်းသုတေသနပြတိုက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပန်ဒုဝက်နုဝရရာဇမဟာဝိဟာရ၏ အနီး၊ Kurunegala-Chilaw လမ်း၏ ကိုတမ်ပိတိယလမ်းဆုံတွင် တည်ရှိသည်။ ဤပြတိုက်သည့် နိုင်ငံ၏ အနောက်မြောင်းစီရင်စု၏ ဒေသပြတိုက်အဖြစ် လုပ်ဆောင်သည်။ ပြတိုက်ကို သီရိလင်္ကာရှေးဟောင်းသုတေသနဌာနက ထိန်းသိမ်းထားသည်။  

ပြတိုက်တွင် ရှေးဟောင်းပစ္စည်များ၊ တူးဖော်ရာမှ ရရှိသည်များ၊ လှူဒါန်းမှုများ၊ ဗိသုကာလက်ရာများ စသည်တို့ကို ပြသထားသည်။ ထိန်းသိမ်းထားသည့် လက်ရာများတွင် ရုပ်တုများ၊ ကျောက်တုံးများ၊ သတ္တုများ၊ မြေထည်များ၊ သစ်သားပစ္စည်းများ၊ ဒင်္ဂါးပြားများ၊ အိုးများ၊ လက်ဝတ်ရတနာများ စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ 

## သမိုင်း
ပြတိုက်ကို ၁၉၇၀ တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည် စီစဉ်မှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ယခုလက်ရှိ ပြတိုက်သည် အဆောက်အဦအဟောင်းတွင် ဖွင့်လှစ်ထားရှိပြီး ၎င်းအဆောက်အဦကို ဌာနက ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် ရရှိခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ ပြတိုက်များ
ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်

**ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်** သည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးတွင် အမြင့်ဆုံးတရားရုံးဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယအမြင့်ဆုံးအဆင့်ရှိ တရားရုံးဖြစ်ကာ ခရိုင်တရားရုံး (၆)ရုံးနှင့် မြို့နယ်တရားရုံး (၂၆)ရုံးရှိသည်။
## သမိုင်းကြောင်း 
၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့မှစ၍ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေအရ ယခင် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးတရားရုံးကို ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်အဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က တရားသူကြီးချုပ် (၁)ဦး၊ တရားသူကြီး(၃)ဦး စုစုပေါင်း (၄)ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
## တည်နေရာ 
ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်သည် ပုသိမ်မြို့တွင် တည်ရှိသည်။
## တရားလွှတ်တော်တရားသူကြီးချုပ်များ(၂၀၁၁ မှ လက်ရှိ) 
* ဦးမြင့်သိန်း(၃၀-၃-၂၀၁၁ မှ ၁၆-၈-၂၀၁၂ )
* ဦးသိန်းထွန်း(၁၇-၈-၂၀၁၂ မှ ၃-၁၁-၂၀၂၀) 
* ဦးမျိုးညွှန့် (၃-၁၂-၂၀၂၀ မှ ၁၂-၁-၂၀၂၂)
* ဦးဝင်းမြင့် (၁၁-၁-၂၀၂၂ မှ ၇-၁၀-၂၀၂၅)
* ဒေါ်မိုးမိုးအေး (၈ -၁၀-၂၀၂၅ မှ လက်ရှိ)

## ဖွဲ့စည်းပုံ 
ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်ကို  ခရိုင်တရားရုံး (၆)ရုံးနှင့် မြို့နယ်တရားရုံး (၂၆)ရုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
### ခရိုင်တရားရုံးများ 
*ပုသိမ်ခရိုင်တရားရုံး
*ဟင်္သာတခရိုင်တရားရုံး
*မြောင်းမြခရိုင်တရားရုံး
*လပွတ္တာခရိုင်တရားရုံး
*မအူပင်ခရိုင်တရားရုံး
*ဖျာပုံခရိုင်တရားရုံး
### မြို့နယ်တရားရုံးများ 
*ပုသိမ်မြို့နယ်တရားရုံး
*ဟင်္သာတမြို့နယ်တရားရုံး
*ရေကြည်မြို့နယ်တရားရုံး
*ကျုံပျော်မြို့နယ်တရားရုံး
*မြန်အောင်မြို့နယ်တရားရုံး
*အင်္ဂပူမြို့နယ်တရားရုံး
*မြောင်းမြမြို့နယ်တရားရုံး
*ဝါးခယ်မမြို့နယ်တရားရုံး
*လပွတ္တာမြို့နယ်တရားရုံး
*မအူပင်မြို့နယ်တရားရုံး
*ဖျာပုံမြို့နယ်တရားရုံး
*ဘိုကလေးမြို့နယ်တရားရုံး
*ကန်ကြီးထောင့်မြို့နယ်တရားရုံး
*ကျောင်းကုန်းမြို့နယ်တရားရုံး
*သာပေါင်းမြို့နယ်တရားရုံး
*ငပုတောမြို့နယ်တရားရုံး
*ကြံခင်းမြို့နယ်တရားရုံး
*ဇလွန်မြို့နယ်တရားရုံး
*အိမ်မဲမြို့နယ်တရားရုံး
*မော်လမြိုင်ကျွန်းမြို့နယ်တရားရုံး
*ဓနုဖြူမြို့နယ်တရားရုံး
*ညောင်တုန်းမြို့နယ်တရားရုံး
*ပန်းတနော်မြို့နယ်တရားရုံး
*ကျိုက်လတ်မြို့နယ်တရားရုံး
*ဒေးဒရဲမြို့နယ်တရားရုံး
*လေးမျက်နှာမြို့နယ်တရားရုံး
### တရားသူကြီးများ 
၂၀၂၀ပြည့်နှစ်တွင် တိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်၌ တရားသူကြီးချုပ်အပါအဝင် (၄)ဦးရှိသည်။ တိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်အောက်တွင် တရားသူကြီးချုပ်ရုံးနှင့် တိုင်းဒေသကြီးတရားရေးဦးစီးမှူးရုံးတို့ရှိသည်။
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားစီရင်ရေး
ကဏ္ဍ:ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
ပန်ဒဝက်နုဝရရာဇမဟာဝိဟာရ

**ပန်ဒဝက်နုဝရရာဇမဟာဝိဟာရ** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ကုရုနီဂလခရိုင်၊ ပန်ဒဝက်နုဝရမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ရှေးဟောင်းဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျောင်းတော်ကို သီရိလင်္ကာအစိုးရက ရှေးဟောင်းသုတေသနနယ်မြေတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ၎င်းကို ၁၉၇၀ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့ အစိုးရဂေဇက်အမှတ် ၁၄၈၉၇ တွင် ကြေညာခဲ့သည်။ 

## ဝိဟာရရှိ ကျောက်စာများ
ဤဝိဟာရ၏ သမိုင်းကြောင်းသည် အနုရာဒပူရခေတ်ကာလက ဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။  ထိုခေတ်ကာလ ဘုရင်များဖြစ်ကြသည့်  ဘုရင် Sena II, ဘုရင် Kashyapa IV နှင့် ဘုရင် Udaya II တို့အချိန်က ရေးထိုးထားသည့် ကျောက်စာများကို ဝိဟာရ၏ မြေပေါ်တွင် တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ 

## ဗောဓိပင်အနီးရှိ ကျောက်စာတိုင်ရှိ ကျောက်စာ
## ရုပ်ပုံများ

File:Panduwasnuwara Raja Maha Vihara 2.jpg|The temple of the Tooth 
File:Panduwasnuwara Raja Maha Vihara 3.jpg|Chakrawala Kotte

## ပြင်ပလင့်များ
*Panduwasnuwara and the untold tales 

## ကိုးကား
ပရန်သန်ဘူတာ

**ပရန်သန်ဘူတာ** ( *Parantaṉ toṭaruntu nilaiyam*, ) သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ ပရန်သန်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သီရိလင်္ကာမီးရထား၊ ပြည်နယ်ပိုင်မီးရထားလုပ်ဆောင်ရေးက ပိုင်ဆိုင်သည်။ မြောက်ပိုင်းလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်ကာ ကိုလံဘိုမြို့နှင့် မြောက်ပိုင်းကို ချိတ်ဆက်ပေးသည်။ လူသိများသည့် Yarl Devi မီးရထားသည် ဤဘူတာကို ဖြတ်သန်းမောင်းနှင်သည်။ ပြည်တွင်းစစ်ကြောင့် ၁၉၉၀ မှ ၂၀၁၄ အထိ ဘူတာသည် အလုပ်လုပ်ဆောင်မှု မရှိခဲ့ပေ။ မြောက်ပိုင်းလမ်းပေါ်ရှိ ကိလိနော့ချိဘူတာနှင့် ပယ်လိုင်ဘူတာအကြားလမ်းပိုင်းကို ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ မီးရထားဘူတာများ
ပတ်တိပိုလာဘူတာ

**ပတ်တိပိုလာဘူတာ** သည် အဓိကလမ်းမပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကိုလံဘိုဘူတာမှ ၆၂ ခုမြောက်ဘူတာဖြစ်ကာ ၂၂၄ ကီလိုမီတာ (၁၃၉ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထိက ၁၈၉၇.၅ မီတာ (၆၂၂၅ ပေ) အမြင့်တွင် ရှိပြီး သီရိလင်္ကာ၌ အမြင့်ဆုံးမီးရထားဘူတာ ဖြစ်သည်။ အဓိကလမ်းမကြီးပေါ်တွင် ပြေးဆွဲကြသည့် အမြန်ရထားများ ဖြစ်ကြသည့် Podi Menike and Udarata Menikeတို့သည့် ဤဘူတာတွင် ရပ်ကြသည်။ ဘူတာတွင် ပလက်ဖောင်း တစ်ခုရှိသည်။ 

## ဘူတာစဉ်
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ မီးရထားဘူတာများ
ကလဘားဇွန်

**ကလဘားဇွန်**သည် တဂ္ဂလော့ပြည်မတောင်ပိုင်းဟု လူသိများပြီး ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေ ၄-က အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ဤနယ်မြေ၌ ဘတန်ဂက်၊ ခဗိုက်၊ လဂန္န၊ ကွေဇွန်နှင့် ရီဇယ်ဟူသော ပြည်နယ် ၅ ခုပါပြီး လုစနာမြို့ကြီးလည်း ရှိသည်။ ဖိလစ်ပိုင်၏ လူနေအထူထပ်ဆုံးနယ်မြေဟု အာဏာပိုင်များက ၂၀၁၅ ခုတွင်ကောက်သော စာရင်းများအရ သိရသည်။ လူဦးရေ ၁၄.၄ သန်းရှိသည်။ နေပြည်တော်နယ်မြေနောက် ဒုတိယလူနေအထူထပ်ဆုံးဖြစ်သည်။

နေပြည်တော်နယ်မြေ၏အရှေ့တောင်ဘက်တွင်ရှိပြီး အနောက်ဘက်၌ မနီလာပင်လယ်အော်၊ အရှေ့ဘက်၌ ဘီကိုးနယ်မြေနှင့် လမွန်ပင်လယ်အော်၊ တောင်ဘက်၌ တာရာဘက်ပင်လယ်အော်နှင့် စီဘူယန်ပင်လယ်၊ မြောက်ဘက်တွင် အလယ်လူဇွန်တို့ တည်နေသည်။

ယခင်က မီမာရိုပါနယ်မြေ၊ ဪရိုရာပြည်နယ်နှင့်နေပြည်တော်နယ်မြေဖြစ်သော မနီလာမြို့ကြီးမှ နယ်မြေအတော်များများ ကလဘားဇွန်တွင် ပါပြီး တဂ္ဂလော့တောင်ပိုင်းဟူ၍ သမိုင်းဝင်နယ်မြေကြီးဖြစ်သည်။ ၂၀၀၂ ခုရောက်မှ နယ်မြေပြန်ခွဲထားသည်။

ကလဘားဇွန်၏သမိုင်းကိုကောက်လျှင် ရှေ့သို့ အတော်သွားရမည်။ ဖိလစ်ပိုင်၌ အစောဆုံးတွေ့ရသော လဂန္နအိုင်ဘေးမှရသည့် ၁၀ ရာစုလာ လဂန္နကြေးပြားစာလွှာတွင် နေရာအမည် ၃ ခု ပါလေရာ ကလဘားဇွန်လည်း အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ကိုလိုနီလက်အောက်ခံဘဝ၌ ဖိလစ်ပိုင်၏သမိုင်းဝင်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ ပေါ်ထွက်ရာဖြစ်ပြီး ဖိလစ်ပိုင်၏အာဇာနည်ပုဂ္ဂိုလ်ကြီး ဂျိုဆေးရီဇော်မှာ ဤနယ်မြေရှိ ကလံဘမြို့မှာ ဖွားလေသည်။

ကဏ္ဍ:ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ ဒေသများ
ပတ်တက်ဈေး

**ပတ်တက်ဈေး** (မန်းနင်းဈေး ဟုလည်း ခေါ်ကြ) သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ကိုလံဘိုမြို့၊ ပတ်တက်ဆင်ခြေဖုံးအရပ်တွင် တည်ရှိသည့် အလွတ်ဈေးတစ်ခု ဖြစ်သည်။

ဈေးသို့ အဝင်တွင် အဝိုင်းတစ်ခုအလယ်၌ ရှည်လျားသည့် အဆောက်အဦတစ်ခု တည်ရှိသည်။ ၎င်းအဆောက်အဦကို ခန်းနာရီစင်တာဝါဟု သိကြသည်။ ဤနာရီစင်တာဝါကို Framjee Bhickajee Khan မိသားစုက ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ မိသားစုသည် ကိုလံဘိုဆီစက်ရုံကိုလည်း ပိုင်ဆိုင်ကြသည်။ 

ကိုလံဘိုမြို့တော်ခန်းမနှင့် ပြတိုက်အဟောင်းကို Muslim Arasi Marikar Wapchie Marikar တို့က တည်ဆောက်ခဲ့ကြပြီး ကေးမန်းဂိတ်တွင် တည်ရှိသည်။ ကေးမန်းဟု အမည်ပေးထားသည်မှာ ဒတ်ချ်တို့သည် သူတို့၏ ကျွန်များကို လွတ်မြောက်မသွားစေရန်အတွက် ဘေရာကန်တွင် မိကျောင်းများကို ထားရှိခဲဲ့ကြရာမှ ဤအမည်တွင်ခဲ့သည်။ ယခုအချိန်တွင် ဤအဆောက်အဦကို မြေညီထပ်တွင် စာတိုက်ရုံးအဖြစ်လည်းကောင်း အပေါ်ထပ်ကို ပြတိုက်အဖြစ်လည်းကောင်း အသုံးပြုလျက်ရှိသည်။ အပြင်ဘက်တွင် သက်တမ်းကြာမြင့်သည်ရေနွေးငွေ့အင်ဂျင်ပြခန်းတစ်ခုလည်း တည်ရှိသည်။ 

ပတ်တက်မြို့ရှိ စီးပွားရေးအများစုကို မူဆလင်များက စိုးမိုးခြယ်လှယ်ထားသည်။ မူဆလင်များသည် ကုန်ရောင်းဝယ်ရေးကို လုပ်ကိုင်ကြသည်။ အိန္ဒိယကုန်သည်များထံမှ ပြောင်းရွှေ့လာကြသည့် တမီလူမျိုးများသည် ရွှေနှင့် ရတနာပစ္စည်းဆိုင် လုပ်ငန်းကို လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ပတ်တက်၏ အဆုံးနေရာတွင် ပင်လယ်လမ်း ရှိပြီး ထိုလမ်းသည် သိရိလင်္ကာရွှေဈေးဖြစ်ကာ သီရိလင်္ကာတစ်နိုင်ငံလုံးရှိ လူအများသည် ရွှေနှင့် လက်ဝတ်ရတနာများကို ဝယ်ယူရန် လာကြသည်။ 

လက်ဝတ်ရတနာဆိုင်ပေါင်း ရာပေါင်းများစွာတည်ရှိကာ လမ်းအရှည် ဖြစ်သည်။ အဓိကလမ်းမပေါ်ရှိ ဂက်စပါလမ်းဆုံတွင်လည်း လက်ဝတ်ရတနာဆိုင်များ ရှိကြသည်။ ပတ်တက်ဈေးရှိ အသိသာဆုံးသော အဆောက်အဦမှာ candy-striped Jami Ul-Alfar Mosque ဖြစ်ပြီး ၎င်းကို ၁၉၀၉ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ ဈေးများ
ပီရာဒီနိယလမ်းဆုံဘူတာ

**ပီရာဒီနိယလမ်းဆုံဘူတာ** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ အဓိကလမ်းမပေါ်ရှိ ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကသလုဝဘူတာနှင့် ကိုရှင်းနဘူတာ အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ကိုလံဘိုခံတပ်ဘူတာမှ ၄၅ ခုမြောက်ဘူတာဖြစ်ကာ ၁၁၅ ကီလိုမီတာ (၇၁ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။  ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၄၇၆ မီတာ (၁၅၆၂ ပေ) အမြင့်တွင် တည်ရှိသည်။ ဤလမ်းဆုံဘူတာသည် သီရိလင်္ကာရထားကွန်ယက်ရှိ အရေးပါသည့် ဘူတာတစ်ခုဖြစ်သည်။ အဓိကလမ်းမကို ဆက်သွယ်ထားကာ ကိုလံဘိုဘူတာမှ ဘဒ်ဒူလာဘူတာနှင့် မတလီလိုင်းကြောင်းသို့ သွားမည့်ရထားလမ်းကို ချိတ်ဆက်ပေးသည်။ မတလီလမ်းကြောင်းသည် ပီရာဒီနိယဘူတာမှ တစ်ဆင့် မတလီဘူတာ၊ ထိုမှတစ်ဆင့် ကန်ဒသို့ ချိတ်ဆက်ထားသည်။ 

## သမိုင်းကြောင်း
ပီရဒီနိယဘူတာသည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ သက်တမ်းအကြာမြင့်ဆုံးဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ၁၈၆၇ ခုနှစ် ရထားလမ်းအား အမ်ဘီပက်စာမှ ကန်ဒီသို့ တိုးချဲ့ဖောက်လုပ်သည့်အချိန်၌ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ထိုလမ်းကြောင်းသည် ကိုလံဘိုမြို့မှ ကန်ဒီသို့ ချိတ်ဆက်သည့် ပထမဆုံးလမ်းကြောင်း ဖြစ်သည်။ အစကနဦး၌ ဤဘူတာသည် လမ်းဆုံဘူတာတစ်ခု မဟုတ်သေးပေ။  ပီရဒီနိယမှ ဂမ်ပိုလာသို့ ရထားလမ်းဖောက်လုပ်လိုက်သည့်အခါ ၁၈၇၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၅ ရက်နေ့တွင် လမ်းဆုံဘူတာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုအခါ ဘူတာကို "ပီရဒီနိယလမ်းဆုံဘူတာ" ဟု အမည်ထပ်မံပေးခဲ့သည်။ ဘူတာတွင် ရထားလမ်းပလက်ဖောင်းနှစ်ခု ရှိပြီး လမ်းကြောင်းသည် "Y" ပုံသဏ္ဌာန် တည်ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ရထားများသည် တစ်လိုင်းမှ တစ်လိုင်းသို့ ပြောင်းမည်ဆိုပါက နောက်ပြန်ဆုတ်၍ ပြောင်းလဲရန် လိုအပ်မည် ဖြစ်သည်။  

သီရိလင်္ကာမီးရထားသည် လမ်းဆုံဘူတာကွန်ယက်ကို အဆင့်မြှင့်တင်ကာ တြိဂံလမ်းကြောင်းပုံစံကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ရထားများသည် တစ်လိုင်းမှ တစ်လိုင်းသို့ ပြောင်းမည်ဆိုပါက နောက်ပြန်ဆုတ်ရန် မလိုအပ်တော့ပေ။ တတိယမြောက် ပလက်ဖောင်းအသစ်ကို ၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်ခဲ့သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ပလက်ဖောင်းအမှတ် ၁ နှင့် ၂ သည် မတလီလိုင်းနှင့် အဓိကလိုင်းကို လုပ်ဆောင်ပေးသည်။ တတိယမြောက်လိုင်းသည် မိန်းလိုင်းသို့သွားမည့် အဝင်နှင့် အထွက် ရထားများအတွက် လုပ်ဆောင်သည်။ ခရီးရှည်သွားသည့် ရထားများနှင့် ဒေသတွင်းရထားများအားလုံးသည် ဤဘူတာ၌ ရပ်ကြသည်။ 

## အချိန်စာရင်း
## ဘူတာစဉ်
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ မီးရထားဘူတာများ
ကာဂယံတောင်ကြားဒေသ

**ကာဂယံတောင်ကြားဒေသ** () သည် နယ်မြေ ၂ ဟု သတ်မှတ်ထားသော ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေတစ်ခုဖြစ်သည်။ လူဇွန်ကျွန်း၏ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင်တည်ရှိသည်။ ပြည်နယ် ၅ ခုဖြင့် ဖွဲ့ထားပြီး ၎င်းတို့မှာ ဘတိန်း၊ ကာဂယံ၊ အဇ္ဇဘယ်လာ၊ နူဗာဗစ်ကယာနှင့် ကွေရီနိုတို့ဖြစ်သည်။ ဤနယ်မြေ၌ ကော်အာရန်၊ အီလဂန်၊ ဆန်တီယာဂိုနှင့် တူဂူဂါရောင်ဟူသော တိုင်းရင်းသားဥပဒေအတိုင်းအုပ်ချုပ်သော မြို့ ၄ မျိုး ရှိသေးသည်။

မြေအများစုမှာ ကော်ဒေလီရာနှင့် ဆီရာမဒါတောင်စဉ်တန်းတို့အကြားရှိ တောင်ကြားမြေဖြစ်သည်။ နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးနှင့် ဒုတိယအရှည်ဆုံးမြစ်ဖြစ်သော ကာဂယံမြစ်သည် ကာရာဘော်လိုတောင်တန်းမှ ဤနယ်မြေကိုဖြတ်ကာ အပါရီမြို့ကတဆင့် ဖိလစ်ပိုင်ပင်လယ်သို့ စီးဝင်သွားသည်။ ကာဂယံဘေလီသည် ဖိလစ်ပိုင်၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေများတွင် ဒုတိယအကျယ်ဆုံးဖြစ်သည်။ ၂၀၁၃ ခု စစ်တမ်းအရ မြို့ခံ (အသက် ၁၀ မှ ၆၄) အကြား လူတို့၏ ၉၇.၂% မှာ စာတတ်ကြပြီး ဖိလစ်ပိုင်၏ နယ်မြေ ၁၇ ခုအနက် အမြင့်ဆုံးဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ပန်ဂုဒုတိဗုမီးပြတိုက်

**ပန်ဂုဒုတိဗုမီးပြတိုက်** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ ပန်ဂုဒုတိဗုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် မီးပြတိုက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မီးပြတိုက်သည့် စတုရန်းပုံစံတာဝါတစ်ခု ဖြစ်သည်။  The lighthouse has a square tower. 

## ပြင်ပလင့်များ
* Sri Lanka Ports Authority 
* Lighthouses of Sri Lanka

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ မီးပြတိုက်များ
ပွိုင့်ပက်ဒရိုဆေးရုံ

**ပွိုင့်ပက်ဒရိုဆေးရုံ** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ပွိုင့်ပက်ဒရိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် အစိုးရဆေးရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဂျက်ဖနာမြို့ စီရင်စုအစိုးရက ထိန်းချုပ်ထားသည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ဆေးရုံ၌ ခုတင် ၂၆၄ ခု ရှိသည်။ ဤဆေးရုံကို တစ်ခါတရံ "ပွိုင့်ပက်ဒရိုအခြေစိုက်ဆေးရုံ" ဟု ခေါ်ကြသည်။ 

ဆေးရုံတွင် အထွေထွေဆေးဝါးနှင့် ဆရာဝန်များ၏ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုများ ရှိသကဲ့သို့ များစွာသော အခြားကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှုများကိုလည်း ထောက်ပံ့ပေးထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ diabetic, dentistry, dermatology, family planning, gynaecology, obstetrics (ante-natal), oncology, ophthalmology, paediatrics, psychiatry and tuberculosis စသည်တို့ကို ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။ ဆေးရုံတွင် အရေပေါ်ဌာနတစ်ခုလည်း တည်ရှိသည်။

၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ဆေးရုံ၌ အတွင်းလူနာ ၁၆၉၇၉ ဦး၊ အပြင်လူနာ ၁၄၁၉၃၉ ဦး၊ ဆေးလာရောက်ပြသသူ ၆၇၁၁၁ ဦး ရှိသည်။  

## ပြင်ပလင့်များ
* Base Hospital Point Pedro, Jaffna Regional Directorate of Health Services

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ ဆေးရုံများ
သနပ်

**သနပ်** () သည် တောင်အာရှနှင့် အရှေ့တောင်အာရှတွင် လူသိများသော ဟင်းရံအစားအစာတမျိုးဖြစ်သည်။ ချို ချဉ် စပ် အရသာများဖြင့် ဈေးကွက်တွင် ဝယ်ယူနိုင်သည်။

## ဝေါဟာရပေါ်ပေါက်ခြင်း 
အသီးတို့ကို အိုး၌ထည့်ကာ နှပ်ထားရသောကြောင့် သီးနှပ်ခေါ်သည်။ ကာလရွေ့သော် သနပ်ဖြစ်လာသည်။ "အသီးနှပ် သနပ်၊ အရွက်နှပ် ချဉ်ဖတ်" ဟု ဆိုရိုးရှိသည်။

## လုပ်နည်း 
သနပ်လုပ်နည်းမှာ မီးဖိုချောင်သုံးနည်းဖြစ်သော အိုးထဲ၌ ဆားရည် သို့မဟုတ် ရှာလကာရှည်ထည့်ကာ အလုံပိတ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ သိပ္ပံအခေါ်အဝေါ်အနေဖြင့် အောက်ဆီဂျင်မဲ့အချဉ်ဖေါက်ခြင်း (Anaerobic fermentation) ဖြစ်သည်။ လုပ်နည်းပေါ်မူတည်၍ အရောင်နှင့်အရသာ ကွဲသည်။ ထည့်ရသော အဆာပလာမှာ ပုံစံအမျိုးမျိုးဖြစ်၏ ။ ဘက်တီးရီးယားကဲ့သို့ ပိုးမွှားများကို သေစေနိုင်သော ကြက်သွန်ဖြူ၊ မုန်ညင်းစေ့၊ သစ်ကြံပိုးခေါက်နှင့် လေးညှင်းတို့ကို ထည့်လေ့ရှိကြသည်။

သနပ်လုပ်ရန် အသုံးများသောအသီးမှာ သရက်၊ သံပရာ၊ မရမ်း၊ ဆီးဖြူ၊ ဖန်ခါးတို့ ဖြစ်သည်။ သရက်သီးကို အကင်းအရွယ်၌ သနပ်လုပ်သည့်နည်းတူ အလုံးကြီးမှပင် အစိတ်စိတ်ပိုင်းကာ သနပ်လုပ်တတ်သည်လည်းရှိ၏ ။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အစားအသောက်
နီဗီလီဖာနန်ဒိုဆေးရုံ

**နီဗီလီဖာနန်ဒိုဆေးရုံ** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် ဆေးရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ နည်းပညာမြင့်စောင့်ရှောက်သင်ကြားရေး ဆေးရုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သီရိလင်္ကာရှိ အကြီးဆုံးသော ကိုယ်ပိုင်ဆေးရုံတစ်ခုဖြစ်ကာ ခုတင် ၂၁၀ ဆံ့ကာ လူနာတစ်နေ့လျှင် ၁၀၀၀ ခန့် ဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်သည်။ South Asian Institute of Technology and Medicine (SAITM) ၏ သင်ကြားရေးဆေးရုံလည်း ဖြစ်သည်။ NFH သည် Millennium Drive, off Chandrika Kumaratunga Mawatha, Malabe 10115 တွင် တည်ရှိသည်။ NFH ကို တည်ထောင်ရန် ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ ဒေါက်တာဖာနန်ဒိုက စိတ်ကူးရခဲ့ပြီး SAITM ရှိ ဆေးကျောင်းသားများအတွက် ဆေးပညာနှင့်ပတ်သက်သည်များကို သင်ကြားပြသပေးနိုင်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ ပြည်သူများအား သက်သာသည်ဈေးနှုန်းဖြင့် မြင့်မားသည့်ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပေးနိုင်ရန် ရည်ရွယ်သည်။ 

## ဝန်ဆောင်မှုများ
ဆေးရုံတွင် နောက်ဆုံးပေါ် ဝန်ဆောင်မှုများကို ပေးအပ်ထားသည်။ computerized tomography (CT scan), Magnetic Resonance Imaging (MRI), အာထရာဆောင်းစကန်ဖတ်ခြင်း  နှင့် အခြားဆေးပညာဓာတ်ခွဲစမ်းသပ်ခြင်း စသည့် ဝန်ဆောင်မှုများကို ဆေးရုံတွင် ရရှိနိုင်သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ ဆေးရုံများ
ရစ်ချတ်ဖိန်းမန်း

**ရစ်ချတ်ဖိလစ်ဖိန်းမန်း** (၁၉၁၈ မေ ၁၁ - ၁၉၈၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅) သည် အမေရိကန်နိုင်ငံသား သီအိုရီပိုင်းဆိုင်ရာရူပဗေဒပညာရှင်ဖြစ်ပြီး ကွန်တံမက္ကင်းနစ်အတွက် လမ်းကြောင်းလားရာကို ပုံသေနည်းရှာပေးမှု၊ ကွန်တံဣလက်ထြိုဒိုင်းနမစ်အတွက် သီအိုရီ၊ အအေးလွန်ခံထားသောအခြေအနေ၌ဖြစ်သည့် ဟီလီယံရည်၏အထူးအရည်သဘာဝအတွက် ရူပဗေဒဆိုင်ရာ အယူအကောက်တို့အပြင် အမှုန်ရူပဗေဒအတွက် ပါတွန်မော်ဒယ်ကိုလည်း အဆိုပြုခဲ့သေးသည်။ ကွန်တံဣလက်ထြိုဒိုင်းနမစ်အတွက် ဖော်ထုတ်သော သီအိုရီကြောင့် ၁၉၆၅ ခု၌ ဂျူလီယန်ရွှင်ဂါ၊ ရှင်ဤချီရိုတိုမိုနာဂါတို့နှင့်တွဲ၍ ရူပဗေဒဆိုင်ရာနိုဘယ်ဆု ရသည်။

အနုမြူတွင်းအမှုန်များ၏အပြုအမူကိုရှင်းပြသော သင်္ချာပုံသေနည်းများကို ရုပ်ပုံကားနည်းနှင့်တွဲ၍ ဟောပြောပို့ချခြင်းကို ဖိန်းမန်းက စသုံးခဲ့ပြီး နှောင်းပိုင်းတွင် ဖိန်းမန်းဒိုင်ယာဂရံဟု လူသိများလေသည်။ သက်ရှိထင်ရှားရှိစဉ်ပင် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ လူသိအများဆုံးသော သိပ္ပံပညာရှင်များအနက် တဦးဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၉ ခု၌ ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်း ရူပဗေဒပညာရှင် ၁၃၀ ကို ဖိဆစ်ဝေါ (Physics World) အမည်ရှိ ဗြိတိန်ဂျာနယ်က စစ်တမ်းကောက်ရာ ဖိန်းမန်းက နံပါတ် ၇ ချိတ်သည်။

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်၌ အနုမြူဗုံးလုပ်ရာတွင် ဝင်ကူခဲ့ပြီး ၁၉၈၀ ကာလများ၌ ရော်ဂျာကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် လူသိများခဲ့သည်။ အဆိုပါကော်မရှင်မှာ အာကာသလွန်းပျံယာဉ် ချယ်လင့်ဂျာ (Challenger) ပျက်ကျခြင်းကြောင့် ဖွဲ့သော ခုံရုံးဖြစ်သည်။ သီအိုရီဆိုင်ရာရူပဗေဒနည်းတူ ကွန်တံကွန်ပျုတင်းနယ်တွင်လည်း လမ်းစဖေါက်သူအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုကြသည်။ နာနိုနည်းပညာ၏သဘောတရားကိုလည်း မိတ်ဆက်ပေးသူဖြစ်သည်။ ကာလီဖိုးနီးယားနည်းပညာတက္ကသိုလ်၌ သီအိုရီဆိုင်ရာရူဗေဒဘာသာရပ်၌ ရူပဗေဒနှင့်သင်္ချာပညာရှင် ရစ်ချတ်တောမန်းအား အောက်မေ့ခြင်းအားဖြင့် ရစ်ချစ်တောမန်းပညာသင်ဆုဟူ၍ ထားခဲ့သည်။

ရူပဗေဒကို စာအုပ်များမှ လူသိများစေသူလည်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၉ ခုတွင် နာနိုနည်းပညာကို လူပိန်းနားလည်အောင် အလွယ်ရှင်းပြသော "အောက်မှာအခန်းတွေအများကြီး" ဟူသောခေါင်းစဉ်ဖြင့် ဟောပြောပွဲ လုပ်သေးသည်။ ဘွဲ့ကြိုကျောင်းသားများအား ရည်ရွယ်၍ "ရူပဗေဒအတွက် ဖိန်းမန်းရဲ့လက်ချာ" အမည်ရှိ သုံးအုပ်တွဲစာစုကိုလည်း ထုတ်သည်။ သူ၏ဘဝဇာတ်ကြောင်းကို တစိတ်တပိုင်းရေးထားသော "ခင်ဗျားနောက်နေတာလား မစ္စတာဖိန်းမန်း" နှင့် "သူများတွေတွေးတာမင်းဘာတွေဂရုစိုက်နေလဲ" တို့မှာလည်း လူသိများသည်။ အခြားသူတို့ရေးသော ဖိန်းမန်းအထုပ္ပတ္တိများမှာ ရာ့လေတင်၏ "တူဗာမရောက်ရင် ဒုက္ခရောက်ပြီ" နှင့် ဂျိမ်းဂလစ်၏ "ဉာဏ်ကြီးရှင် : ရစ်ချတ်ဖိန်းမန်း၏ဘဝဇာတ်ကြောင်းနှင့် သိပ္ပံဇာတ်လမ်း" တို့ ဖြစ်လေသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:၁၉၁၈ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:၁၉၈၈ ကွယ်လွန်သူများ
တဂ္ဂလော့ဘာသာစကား

**တဂ္ဂလော့ ဘာသာစကား** (; , ; ) သည် ဩစထြိုနေးရှန်းဘာသာစကားများအနက် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံလူဦးရေ လေးပုံတပုံခန့်ရှိသော တဂ္ဂလော့တိုင်းရင်းသားတို့၏ ပြောစကားဖြစ်သည်။ နိုင်ငံ၌ ဒုတိယ လူသုံးအများဆုံးဘာသာစကားလည်း ဖြစ်သည်။ စံပြုပြီးသော တဂ္ဂလော့စကားကို ဖိလစ်ပိုင်စကားအဖြစ် တရားဝင်သတ်မှတ်ထားပြီး အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားနည်းတူ ရုံးသုံးအဖြစ်လည်း သတ်မှတ်သည်။

ဘီကိုး၊ အီလိုကာနို၊ ဝိစာရန်၊ ကပံပန်ဂန်၊ ပန်ဂါစီနန် စသော ဖိလစ်ပိုင်၌သုံးသည့် အခြားဘာသာစကားများနှင့်လည်း အတော်နီးစပ်သည်။ သို့သော် ထိုင်ဝမ်ရှိ ဖော်မိုဆာ၊ မလေးရှားနှင့်အင်ဒိုနီးရှားတွင်ပြောသော မလေး၊ ဟာဝိုင်အီယန်၊ မာအိုရီနှင့် မလဂ္ဂဆီစကားများကဲ့သို့ အခြားဩစထြိုနေးရှန်းဘာသာများနှင့်မူ အင်မတန်ကွဲလေသည်။

## အမျိုးခွဲခြင်း 
တဂ္ဂလော့သည် ဩစထြိုနေးရှန်းဘာသာစကားစုတွင် ပါဝင်ပြီး ဖိလစ်ပိုင်ပြည်မ၏ လူသုံးများဘာသာစကားဖြစ်သည်။ မလဂ္ဂဆီ၊ ဂျာဗားနိ၊ မလေး၊ (တီမော၌ပြောသော) တီတံ၊ (ထိုင်ဝမ်၌ပြောသော) ယာမီစကားတို့နှင့် ဆက်စပ်သည်။ ဘီကိုးနှင့် ဝိစာရကျွန်းစုများ၌သုံးသော ဘီကိုးနှင့် ဝိစာရန်စကားအပြင် ဝရေဝရေ၊ ဟီလီဂေနွန်နှင့် ဆီဘွာနိုစကားတို့နှင့်မူ အလွန်နီးစပ်သည်။

## နောက်ခံသမိုင်း 
တဂ္ဂလော့ဟူသော ဝေါဟာရမှာ တဂ္ဂ-အီလော့ (မြစ်တွင်းနေ) ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ တဂ္ဂမှာ နေသူ၊ အီလော့မှာ မြစ်ဖြစ်သည်။ ဘာသာဗေဒပညာရှင် ဒေးဗစ်ဇော့နှင့် ရောဘတ်ဘလတ်တို့က တဂ္ဂလော့နှင့် ဖိလစ်ပိုင်ပြည်မရှိ အခြားတိုင်းရင်းသားစကားတို့မှာ အရှေ့မြောက်ဘက် မင်းဒနောင် သို့တည်းမဟုတ် အရှေ့ဘက် ဝိစာရကျွန်းများ၌ အခြေတည်ကြောင်း သုံးသပ်သည်။

အစောဆုံးတွေ့ရသော တဂ္ဂလော့စကားကို ၁၀ ရာစုမှ လဂူနာကြေးစာလွှာတွင် တွေ့ရသည်။ ရှေးဟောင်းမလေးအက္ခရာများဖြင့် ရေးထားသော တဂ္ဂလော့စကားဖြစ်သည်။ တဂ္ဂလော့စကားဖြင့်ထုတ်သော ပထမဆုံး ပုံနှိပ်စာအုပ်မှာ ၁၅၉၃ ခုထုတ် "ခရစ်ယာန်ကြေညာစာတမ်း" ဖြစ်သည်။ စပိန်ဘာသာဖြင့်ရေးသောစာအုပ်ကို ခေတ်ဟောင်းတဂ္ဂလော့နှင့်ရော ယခုအထိ စံအဖြစ်သတ်မှတ်ထားသည့် ဘိုင်ဘျင်အက္ခရာနှင့်ပါ ပြန်ထုတ်ခြင်းဖြစ်သည်။ လက်တင်အက္ခရာကိုအခြေခံကာ အရေးအက္ခရာရအောင် စပိန်တို့က ဖန်တီးကြိုးပမ်းပေးသည်။

စပိန်လက်အောက်ခံအဖြစ်နေသည့် နှစ်ပေါင်း ၃၃၃ ခုအတွင်း စပိန်တရားဟောဆရာတို့က သဒ္ဒါနှင့်အဘိဓာန်အမျိုးမျိုးကို ထုတ်ဝေသည်။ ၁၆၁၀ ပြည့်တွင် ဒိုမီနီကန်ဘုန်းတော်ကြီး ဖရန်စစ္စကိုဘလန်းကက်ဒီဆန်ဂျို့က "တဂ္ဂလော့ဘာသာစကား၏အနုအလှတရားနှင့်စည်းမျဉ်းများ" (Arte reglas de la lengua tagala) ကို ဘတန်းမြို့၌ ထုတ်ဝေသည်။ နောက်ထပ် တည်းဖြတ်သောစာအုပ်များကို ၁၇၅၂ တွင်လည်းကောင်း၊ ၁၈၃၂ တွင်လည်းကောင်း ထုတ်သေးသည်။ ၁၆၁၃ ခု၌ ဖရန်စစ္စကန်ဘုန်းတော်ကြီး ပီဒရိုဒီဆန်ဘွယ်နဗန်တူရာက တဂ္ဂလော့အဘိဓာန်ဖြစ်သော "တဂ္ဂလော့ဘာသာ ဝေါဟာရာအဖြာဖြာ" (Vocabulario de la lengua tagala) ကို လဂူနာပြည်နယ်၊ ပီလာမြို့၌ ထုတ်သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:တဂ္ဂလော့ဘာသာစကား
ကဏ္ဍ:ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ
ပုနနိုင်ဘူတာ

**ပုနနိုင်ဘူတာ** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံအရှေ့ပိုင်း၊ ပုနနိုင်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သီရိလင်္ကာမီးရထား၊ ပြည်နယ်ပိုင်မီးရထားလုပ်ဆောင်ရေးက လုပ်ဆောင်သည်။ ဘူတာသည် ဘတ်တိကလိုအာရထားလိုင်းရှိ ဘူတာတစ်ခုဖြစ်ကာ ဘတ်တိကလိုအာခရိုင်နှင့် ကိုလံဘိုမြို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည်။

## ဝန်ဆောင်မှုများ
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ မီးရထားဘူတာများ
ပွတ်တလမ်ဘူတာ

**ပွတ်တလမ်ဘူတာ** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ အနောက်မြောက်ပိုင်းစီရင်စု၊ ပွတ်တလမ်ခရိုင်တွင် တည်ရှိသည့် မီးရထားဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သီရိလင်္ကာမီးရထားက ဘူတာကို လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။

ဘူတာသည် ကိုလံဘိုခံတပ်ဘူတာမှ ၁၃၅ ကီလိုမီတာ (၈၄ မိုင်) အကွာ၊ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၂.၀၄ မီတာ (၆.၇ ပေ) တွင် တည်ရှိသည်။ အနောက်မြောက်ရထားလမ်း၏ မူလခရီးဆုံဂဘူတာဖြစ်သည်။ ဘူတာကို ၁၉၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် တရားဝင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် ဘန်ဂဒီနိယမှ ပွတ်တလမ်သို့ ရထားလမ်းကြောင်းကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ဖြစ်ပွားခဲ့ရာတွင် ရထားလမ်းများသည် နည်းဗျူဟာပိုင်းအရ ထောက်ပံ့ရေးလုပ်ဆောင်ရာတွင် အရေးကြီးသည့်အပိုင်းမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၆ ခုနှစ် ရထားလိုင်းကို ရထားဘူတာအသစ်များစွာဖြင့် ပြန်လည်တပ်ဆင်ခဲ့သည်။ မြို့၏ အလယ်ဗဟိုမှ အရှေ့တောင်ဘက် ၁.၆ ကီလိုမီတာ (၀.၉၉ မိုင်) အကွာတွင် ဘူတာအသစ်တစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဘူတာအဟောင်းကို အသုံးပြုမှု မရှိတော့ပေ။

## ဘူတာစဉ်
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ မီးရထားဘူတာများ
ပိလိယန်ဒလနာရီစင်တာဝါ

**ပိလိယန်ဒလနာရီစင်တာဝါ** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ပိလိယန်ဒလမြို့တွင် တည်ရှိသည့် နာရီစင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤနာရီစင်တာဝါသည် ပိလိယန်ဒလမြို့၏ အမှတ်အသားအနေဖြင့် လူသိများသည်။ ထိုဒေသတွင် နေထိုင်သူများနှင့် စာရွက်စာတမ်းအချက်အလက်များအရ ဤနာရီစင်တာဝါသည် ကျွန်းပေါ်ရှိ အမြင့်ဆုံးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အမြင့် ၂၃.၈ မီတာ (၇၈ ပေ)၊ လုံးပတ် ၄.၉ မီတာ (၁၆ ပေ) ရှိသည်။ နှစ်ခြောက်ဆယ်ကျော်ကြာမြင့်ပြီးဖြစ်သည့် ဤတာဝါကို ရှေးဟောင်းသုတေသနတန်ဖိုးတစ်ခုအနေဖြင့် ထားရှိကြသည်။  

## သမိုင်း
D. Simon Samarakoon သည် သူ့ဖခင် Cornelis Wijewickrema Samarakoon နှင့် မိခင်ဖြစ်သူအား အမှတ်တရအနေဖြင့် နာရီစင်တာဝါကို စိုက်ထူပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အောက်ခြေသည် ကျောက်တုံးဖြစ်ပြီး ၁၉၅၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ဒေသအစိုးရဝန်ကြီး  C. W. W. Kannangara  က စိုက်ထူခဲ့သည်။ တည်ဆောက်မှုများသည် ခုနစ်လအတွင်း ပြီးစီးခဲ့ပြီး ၁၉၅၃ ခုနှစ် ဧပြီလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် လွှဲအပ်ခဲ့သည်။  

## အသွင်အပြင်
နာရီစင်တွင် အထပ်သုံးခုပါရှိသည်။ အုတ်၊ ဘိလပ်မြေ စသည်တို့ဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။ အပေါ်ဆုံးအထပ်ကို ကွန်ကရစ်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။ အပေါ်ဆုံးအထပ်သို့ သံလှေကားဖြင့် တက်ရောက်နိုင်သည်။ လှေကား၏ အပေါ်ဆုံးအထပ်တွင် နာရီ၏စက်များကို လည်ပတ်လုပ်ဆောင်နေသည့် စက်သုံးခုရှိသည့် (၁.၅၂ x ၁.၂ မီတာ) သေတ္တာတစ်ခု တည်ရှိသည်။ စက်သုံးလုံးသည် နာရီကို စွမ်းအင်များပေးစွမ်းရန်အတွက် တစ်ပတ်လျှင်တစ်ကြိမ် ကြီးတစ်ခုဖြင့် တစ်ပြိုင်နက် လည်ပတ်ကြသည်။ နာရီစင်၏ မျက်နှာလေးဖက်တွင် နာရီတစ်လုံးစီရှိကြသည်။ ထိုနာရီများ၏ မျက်နှာပြင်များသည် ၁.၅၂ မီတာ (၅ ပေ) ကျော် ရှိကြသည်။ 

မိနစ်လက်တံသည် ၂ ပေခွဲရှည်သည်။ နာရီလက်တံသည် ၀.၆၁ မီတာ (၂ ပေ) ရှည်သည်။ ထို့အပြင် နာရီများကို ခေါင်းလောင်းသုံးခုဖြင့် တပ်ဆင်ထားသည်။ ထိုခေါင်းလောင်း တစ်ခုချင်းသည် ၀.၉၂ မီတာ (၃ ပေ) အမြင့် နှင့် ၀.၆၁ မီတာ (၂ ပေ) အကျယ် ရှိကြကာ တစ်နာရီတစ်ခါ အချက်ပေးသံမြည်ကြသည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ နာရီမျှော်စင်များ
ဘုရင်မအိမ်၊ ဂျက်ဖနာ

**ဘုရင်မအိမ်** သည် ဂျက်ဖနာမြို့ရှိ သီရိလင်္ကာသမ္မ၏ တရားဝင်အိမ်တော်ဖြစ်သည်။ ကိုလိုနီခေတ်ကာလက အစိုးရ၏ အိမ်တော်ဖြစ်ခဲ့သည်။ သီရိလင်္ကာသည့် ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံမဖြစ်မီက သီရိလင်္ကာအစိုးရဗိုလ်ကြီး၏ နေအိမ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဂျက်ဖနာသို့ လည်ပတ်သည့်အခါများတွင် ဤအိမ်ကို သမ္မတ  William Gopallawa နှင့် J. R. Jayewardene တို့သည် အသုံးပြုကြသည်။ 
၁၇ ရာစုတွင် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ကိုလိုနီတပ်သားများ၏ ခံတပ်အကြီးအကဲ၏ နေအိမ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ သီရိလင်္ကာပြည်တွင်းစစ်ဖြစ်သည့်အခါတွင် အဆောက်အဦသည် ကြီးမားစွာပျက်စီးခဲ့ပြီး ယခုအချိန်တွင် ပြင်ဆင်လျက်ရှိသည်။

## ပြင်ပလင့်များ
*Conservation and Development of the Ancient Fort in Jaffna
*Rise of ruins from ravages of war

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ အဆောက်အအုံများ
ဘုရင်မအိမ်

**ဘုရင်မအိမ်** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ နုဝရအဲလိယမြို့တွင် တည်ရှိသည့် အိမ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ သီရိလင်္ကာသမ္မတ၏ ခရီးသွားလာသည့်အခါ နေထိုင်သည့် အိမ်ဖြစ်သည်။ 

## သမိုင်းကြောင်း
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ အဆောက်အအုံများ
ရဒဲလာဘူတာ

**ရဒဲလာဘူတာ** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အဓိကလမ်းပေါ်တွင်တည်ရှိသည့် ၆၂ ခုမြောက်ဘူတာဖြစ်သည်။ ကိုလံဘိုမှ ၂၀၃.၁၆ ကီလိုမီတာ (၁၂၆.၂၄ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။  Podi Menike and Udarata Menike စသည့်အမြန်ရထားများအပါအဝင် ရထားများအားလုံးကို ဤဘူတာ၌ အလုပ်လုပ်ဆောင်ပေးလျက်ရှိသည်။
	
## ဘူတာစဉ်
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ မီးရထားဘူတာများ
ရယ်ကုလိတံတား

**ရယ်ကုလိတံတား** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံအရှေ့ပိုင်းရှိ တံတားတစ်စင်းဖြစ်သည်။ တံတားကို ၂၀၁၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

တံတားသည် ၁၇၅ မီတာ (၅၇၄ ပေ) ရှည်သည်။ ရူပီ ၅၇၁ သန်း (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂ သန်း) ကုန်ကျခဲ့သည်။  ပြင်သစ်ဖွံ့ဖြိုးရေးအေဂျင်စီ၏ ထရင်ကွန်မလီးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးစီမံကိန်းနှင့် သီရိလင်္ကာအစိုးရ၏ ကိလက်ကုဗစန်သမ် (အရှေ့ပိုင်းဖွံ့ဖြိုးရေး) ပရိုဂရမ်တို့၏ အသေးစားချေးငွေဖြင့် ဆောက်လုပ်ထားသည်။ တံတားသည် A15 ဘတ်တိကလိုအာ - ထရန်ကွန်မလီးလမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ မြစ်ကို ဖြတ်သန်းကာ ဤတံတားကို ဖောက်လုပ်လိုက်သဖြင့် ယခင်က ဖယ်ရီလှေဖြင့် ဖြတ်သန်းရမှုကို ဖယ်ရှားပစ်နိုင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ တံတားများ
ရမ်ဘက်ကနဘူတာ

**ရမ်ဘက်ကနဘူတာ** (, ) သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ဆဘရဂမုဝစီရင်စုနယ်၊ ကီဂယ်လီခရိုင်တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သီရင်လင်္ကာမီးရထားက လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။

ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၁၁၆.၈၂ မီတာ (၃၈၃.၃ ပေ) တွင် တည်ရှိကာ ကိုလံဘိုခံတပ်ဘူတာမှာ ၁၁၄ ကီလိုမီတာ (၇၁ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ကိုလံဘို - ကန်ဒီ ရထားလမ်းကြောင်းတွင် ဤဘူတာသည် အနက်ရှိုင်းဆုံးနေရာ၏ အစနေရာဖြစ်သည်။ အတက်တစ်ခုသည် ၄၃၀ မီတာ (၁၄၁၀ ပေ) ကျော် ၂၁ ကီလိုမီတာ (၁၃ မိုင်) ရှိသည်။ အဆင့်ဆင့်တက်သည့်နေရာသည် ၁ ခုနှတွင် ၄၄ slope ရှိသည်။ မျဉ်းကွေးသည် အချင်းဝက်အားဖြင့် ၂၀၁ မီတာ (၆၅၉ ပေ) ရှိသည်။

၁၉၃၃ ခုနှစ်တွင် ကိုလံဘိုမှ ရမ်ဘက်ကနဘူတာသို့ လမ်းနှစ်လမ်းပါဝင်သည့် ရထားလ်းဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ၁၇၄၀ ခုနှစ် လမ်းကြောင်းပေါ်ရှိ တံတားတစ်စင်းသည် ရေစီး၌မျောပါသွားရာ တစ်လမ်းသွားရထားလမ်းအဖြစ်သို့ လျှော့ချခဲ့သည်။ အနီးရှိ ပင်နဝလဆင်ဂေဟာသို့ သွားလာလည်ပတ်သူ များပြားလာသည့်အတွက် ၁၉၉၈ခုနှစ်တွင် ရထားလမ်းကို နှစ်လမ်းသွားအဖြစ် ပြန်လည်ထားရှိခဲ့သည်။ 

## ဘူတာစဉ်
## ကိုးကား
ပုလိယန်ကုလမ်ဘူတာ

**ပုလိယန်ကုလမ်ဘူတာ** ( *Puḷiyaṅkuḷam toṭaruntu nilaiyam*, ) သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ ပုလိယမ်ကုလမ်မြို့တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သီရိလင်္ကာမီးရထား၊ ပြည်နယ်ပိုင်မီးရထားလုပ်ဆောင်ရေးက ပိုင်ဆိုင်သည်။ မြောက်ပိုင်းလမ်းပေါ်ရှိ မီးရထားဘူတာတစ်ခုဖြစ်ကာ မြောက်ပိုင်းနှင့် ကိုလံဘိုမြို့ကို ဆက်သွယ်ပေးထားသည်။ လူသိများသည့် Yarl Devi မီးရထားဝန်ဆောင်မှုသည် ဤဘူတာကို ဖြတ်သန်းမောင်းနှင်သည်။  ပြည်တွင်းစစ် ဖြစ်ပွားနေသည့်အတွက် ၁၉၉၀ မှ ၂၀၁၃ ခုနှစ်ကြားကာလတွင် ဤရထားဘူတာသည် အလုပ်လုပ်ဆောင်မှု မရှိပေ။ မြောက်ပိုင်းလမ်းပေါ်ရှိ အိုမန်သိုင်ဘူတာနှင့် ကိလိနော့ချိဘူတာကြား လမ်းပိုင်းကို ၂၀၁၃ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ မီးရထားဘူတာများ
ရှန်ဂရီလာဟိုတယ်၊ ကိုလံဘို

**ရှန်ဂရီလာကိုလံဘို** သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၊ ကိုလံဘိုမြို့တွင် တည်ရှိသည့် ကြယ်ငါးပွင့်ဟိုတယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဝမ်းဂယ်လီဖေ့စီမံကိန်း၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရှန်ဂရီလာဟိုတယ်များက ပိုင်ဆိုင်သည်။ အဆောက်အဦသည် စစ်တပ်ဌာနချုပ်အဟောင်းနေရာတွင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်းပေါ်ရှိ ဒုတိယရှန်ဂရီလာဟိုတယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာတစ်လွှားရှိ ၁၀၁ ခုမြောက် ရှန်ဂရီလာဟိုတယ်လည်း ဖြစ်သည်။ ဟိုတယ်ကို ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ အခန်း ၅၀၀ ပါဝင်ပြီး  ထိုအခန်းများသည် ဧည့်သည် ၂၀၀၀ ဝင်ဆံ့သည့် အခန်းများ ဖြစ်သည်။

## ၂၀၁၉ ခုနှစ် အီစတာဆန်းဒေးဗုံးကွဲမှု
၂၀၁၉ ခုနှစ် အီစတာဆန်းဒေးဗုံးပေါက်ကွဲမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သည့် နေရာသုံးခုသည် ဤဟိုတယ်သည် တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အခြားနှစ်ခုမှာ ကင်းဘာရီဟိုတယ်နှင့် စင်နမွန်ဂရန့်ဟိုတယ်တို့ ဖြစ်ကြသည်။   သီရိလင်္ကာရှိ လူသိများထင်ရှားသူ Shantha Mayadunne နှင့် သူမ၏ သမီးတို့သည် သေဆုံးခဲ့ကြရသည်။ သီရိလင်္ကာခရစ်ကတ်ကစားသမား Hasitha Boyagoda ဟိုတယ်တွင် မနက်စာစားနေသည့်အချိန်တွင် ဗုံးသည် ပေါက်ကွဲခဲ့သည်။ သူသည် ဒဏ်ရာအနည်းငယ်ဖြင့် လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။ ဒိန်းမတ်နိုင်ငံသား ဘီလီယံနာ  Anders Holch Povlsen ၏ ကလေးလေးယောက်ထဲမှ သုံးဦးသည် ထိုတိုက်ခိုက်ခံရသည့်ဖြစ်စဉ်အတွင်း သေဆုံးသွားခဲ့သည်။

## ကိုးကား