open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
အော်ရီဂါ (ကြယ်စုတန်း)

﻿

**အော်ရီဂါ** သည် ၂ ရာစု နက္ခတ္တပညာရှင် တော်လမီ၏ ကြယ်စုတန်းစာရင်း ၄၈ ခုထဲမှ တစ်ခုအပါဝင်ဖြစ်ပြီး ၈၈ ခေတ်သစ် ကြယ်စုတန်းစာရင်းတွင်လည်း ပါဝင်သည်။ ယင်းသည် အီကွေတာ၏ မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ အော်ရီဂါသည် မြောက်ကမ္ဘာခြမ်းတွင် ဆောင်းရာသီ ညနေခင်းပိုင်းများတွင် ထင်ရှားပေါ်လွင်သည်။ ယင်း၏ အတောက်ပဆုံးကြယ်မှာ ကပီလာ ဖြစ်ပြီး ညဘက်ကောင်းကင်၏ အတောက်ပဆုံးကြယ်များကြားတွင် ပုံမှန်မဟုတ်သော ကြယ်စနစ်ဖြစ်သည်။ Beta Auriga သည် ကြယ်စုတန်းထဲတွင် စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းသော မတည်မြဲကြယ်တစ်စင်းဖြစ်သည်။ ယင်း၏တည်နေရာသည် ဆောင်းတွင်း၌ နဂါးငွေ့တန်းနှင့် နီးသောကြောင့် အော်ရီဂါတွင် တောက်ပသော open cluster များ အမြောက်အမြား တည်ရှိသည်။ ယင်း၏ နယ်နမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသော M36၊ M37၊ နှင့် M38 စသည်တို့လည်းပါဝင်သည်။

## ကိုးကား 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

**Online sources**

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

*SIMBAD*

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ပြင်ပလင့်များ 
* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Auriga
* The clickable Auriga 
* *WIKISKY.ORG*: Auriga 
* Warburg Institute Iconographic Database (over 150 medieval and early modern images of Auriga) 

ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(ပုသိမ်)

**ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(ပုသိမ်)** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုသိမ်ခရိုင်၊ ပုသိမ်မြို့တွင် တည်ရှိသည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
အစိုးရကွန်ပျူတာကောလိပ် (ပုသိမ်) အား ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်၊ စက်တင်ဘာ ၄ ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် ပုသိမ်မြို့မှ ၃ မိုင်ကွာ လွန်ကန်ရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိသော  အစိုးရနည်းပညာ ကောလိပ်(ပုသိမ်) မှ အစိုးရကွန်ပျူတာကောလိပ်(ပုသိမ်)သို့  လွှဲပြောင်းလက်ခံ၍ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁ ရက်နေ့တွင် ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(ပုသိမ်) အဖြစ် တက္ကသိုလ်အဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ပုသိမ်ကြိုးတံတား အနီး ပင်မသုံးထပ်ကျောင်း ဆောင်သစ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
*
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(မန္တလေး)

**ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(မန္တလေး)**သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၊ တအုံကျေးရွာ အနီးတွင် တည်ရှိသည်။ စုစုပေါင်း ဧရိယာအကျယ်အဝန်းမှာ ၁၃၈.၀၇ ဧက ဖြစ်သည်။

## ပေးအပ်သောဘွဲ့အမျိုးအစားများ နှင့် သင်တန်းကာလများ 
အားလုံးသောပညာရပ်များအတွက် ပညာသင်နှစ် တစ်နှစ်စီကို ကာလ (၂)ခု ပိုင်းခြားထားသည်။ သင်တန်းကာလတစ်ပိုင်းစီတွင် သင်ကြားရေးနှင့် လက်တွေ့လုပ်ဆောင်မှုအတွက် (၁၈)ပတ်စီ ပိုင်းခြားထားသည်။ သင်တန်းကာလတစ်ပိုင်းစီအဆုံးတွင် စာမေးပွဲများကို ကျင်းပပါသည်။ အကဲဖြတ်မှု တစိတ်တပိုင်းအနေဖြင့် ကျောင်းခေါ်ချိန်၊ နည်းပြတန်းများနှင့် လက်တွေ့လုပ်ဆောင်မှု၊ အတန်းတွင်းတာဝန်များကိုပါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားပါသည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
*
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(တောင်ကြီး)

**ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(တောင်ကြီး)**သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ တောင်ကြီးမြို့မှ ၆ မိုင်ခန့်အကွာ တောင်ကြီး-ဟိုပုံး ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး၏ အနောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ တက္ကသိုလ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ၂၁၅ ဧက ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
*
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(ကျိုင်းတုံ)

**ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(ကျိုင်းတုံ)**သည် ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်း၊ ကျိုင်းတုံမြို့၊ ကတ်ဖကျေးရွာအုပ်စု၊ ယန်းလှကျေးရွာတွင် တည်ရှိပြီး ကျိုင်းတုံမြို့မှ ၄ မိုင် ကွာဝေးသည်။ ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ၃၃.၁၁ ဧက ဖြစ်သည်။

## သင်တန်းများ 
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(ကျိုင်းတုံ)တွင် သင်ကြားပို့ချလျက်ရှိသော ကွန်ပျူတာ ဘာသာရပ်များမှာ ပရိုဂရမ်နည်းပညာ (Software) ဘာသာရပ်၊ စက်နည်းပညာ (Hardware) ဘာသာရပ်၊ အသုံးချနည်းပညာ (Application) ဘာသာရပ်၊ သုတသိပ္ပံ (Information Science) ဘာသာရပ်များ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
*
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(ပင်လုံ)

**ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(ပင်လုံ)**သည် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ လွိုင်လင်ခရိုင်၊ လွိုင်လင်မှ ပင်လုံသို့သွားသော ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး၏ လက်ဝဲဘက်တွင် တည်ရှိပြီး လွိုင်လင်မြို့မှ ၁ မိုင်ခန့် ကွာဝေးသည်။ တက္ကသိုလ်၏ ဧရိယာအကျယ်အဝန်းမှာ ၁၀၆ ဧက ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
*
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(လားရှိုး)

**ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(လားရှိုး)**သည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ လားရှိုးမြို့နယ်၊ မယ်ဟန်ကျေးရွာနှင့် လွယ်လွမ့်ကျေးရွာကြား၊ မန္တလေး-လားရှိုး ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ အကျယ်အဝန်းမှာ ၁၁၂ ဧက ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
*
ဘတူ

**ဦးဘတူ** သည် ကိုလိုနီခေတ် မြန်မာ့သမိုင်းနှင့် နိုင်ငံရေးတွင် ဘုရင်ခံ၏ အတိုင်ပင်ခံ အကြံပေး အဖွဲ့ဝင်၊ "တူသာသင်း" (ဦးဘတူ၊ ဦးဘိုးသာ၊ ဦးသင်း) အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် သမိုင်းမှတ်တမ်းတင်ခြင်း ခံရသည်။ ဝိုင်အမ်ဘီအေ အသင်းကြီးသည် မူလ ရည်မှန်းချက် ဖြစ်သော အမျိုး ဘာသာ သာသနာ ကိစ္စများတွင် သာမက နိုင်ငံရေး ကိစ္စများကို ဝင်ရောက် ဆောင်ရွက်လာရာ နိုင်ငံရေး မဆောင်ရွက်လိုသူ လူကြီးအဖွဲ့နှင့် နိုင်ငံရေးကို ဆက်လက် ဆောင်ရွက်လိုသူ လူငယ်အဖွဲ့ ကွဲပြားလာသည်။ လူကြီးအဖွဲ့ကို "တူ သာ သင်း" (ဦးဘတူ၊ ဦးဖိုးသာ၊ ဦးသင်း) တို့က ဦးဆောင်ခဲ့သည်။
လာစာသာ (ကြယ်စုတန်း)

﻿

**လစာသာ** ကြယ်စုတန်း သည် ခေတ်သစ် ၈၈ ကြယ်စုတန်းထဲတွင် ပါဝင်ပြီး
နိုင်ငံတကာ နက္ခတ္တအသင်းမှ သတ်မှတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းအား ၁၆၇၈ ခုနှစ်တွင်
နက္ခတ္တပညာရှင် Johannes Hevelius မှ ဖန်တီးခဲ့သည်။ ယင်းကြယ်စုတန်းသည် မြောက်ဘက်ကောင်းကင်၏
ကပ်ဆီယိုပီးယား၊ အင်ဒရိုမီဒါ ကြားတွင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်ခြမ်းသည် နဂါးငွေ့တန်းဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ လစာသာ ကြယ်စုတန်းတွင် Messier object များ မရှိပေ။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့်
* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Lacerta
*Star Tales – Lacerta
*Weasner's Mighty ETX Site, *GO TO LACERTA* (a constellation guide for amateur astronomers)
* Lacerta Constellation at Constellation Guide

ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
Messier 87

﻿

**Messier 87** (**Virgo A** သို့မဟုတ် **NGC 4486** ဟုလည်းသိထားကာ **M87** ဟုအများစုသုံး) သည် ဧရာမ ကြီးမားသော
ဘဲဥပုံစံ ဂလက်ဆီတစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းသည်  ဗာဂိုး ကြယ်စုတန်းတွင် တည်ရှိပြီး မိမိတို့၏ အနီးအနား
စကြဝဠာရှိ အကြီးမားဆုံး ဂလက်ဆီများထဲမှ တစ်ခုအပါဝင်ဖြစ်လေသည်။ နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီနှင့် နှိုင်းယှဉ်ကာ M87 တွင် 
globular cluster ပေါင်း ၁၂၀၀၀ ပါဝင်ပြီး ပင်မအူတိုင်မှ အပြင်ဘက်သို့ အနည်းဆုံး ၁၅၀၀ parsec (အလင်းနှစ် ၄၉၀၀) ဖြန့်ကျက်ထားသည်။
M87 သည် အတောက်ပဆုံး ရေဒီယိုပင်ရင်းများထဲမှတစ်ခုဖြစ်ပေရာ အပျော်တမ်း နက္ခတ္တပညာရှင်များနှင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းလေ့လာမှုအတွက်ပါ
ပစ်မှတ်ဖြစ်လေသည်။ ပြင်သစ် နက္ခတ္တပညာရှင် ချားလ် မက်ဆီယာ သည် M87 အား ၁၇၈၁ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ M87 သည် ကမ္ဘာမြေမှ
အလင်းနှစ် ၅၃.၅ မီလီယံ (၁၆.၄ parsec) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ အလယ်ဗဟိုတွင် အင်မတန်ကြီးမားသော တွင်းနက်တစ်ခု ရှိသည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့် 
*Messier 87, SEDS Messier pages
*ESA/Hubble News Release 
*ESA/Hubble images of M87 
*
မိဿ နက္ခတ်တာရာ

﻿

**မဿိ နက္ခတာရာ** သည် ၁၂ လ ရာသီခွင်၏ ကြယ်စုတန်း တစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းသည် အနောက်ဘက်တွင် မိန် နက္ခတာရာ နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် တောင်းရပ် ကြယ်စုတန်းတို့ကြား တည်ရှိသည်။ နက္ခတ္တဆိုင်ရာ သင်္ကေတမှာ  (Unicode ♈) ဖြစ်ပြီး ၂ ရာစု နက္ခတ္တပညာရှင် တော်လမီ၏ ၄၈ ခု ကြယ်စုတန်းစာရင်းမှ တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ခေတ်သစ် ကြယ်စုတန်းများ ၈၈ စာရင်းတွင်လည်း ပါဝင်သည်။ အလယ်အလတ်တန်းစား ကြယ်စုတန်းဖြစ်ကာ အဆင့်အားဖြင့် ၃၉ ခုမြောက်ဖြစ်သည်။ မဿိ နက္ခတာရာသည် မှေးမှိန်သော ကြယ်စုတန်းဖြစ်ပြီး တောက်ပသောကြယ်များ ၄ စင်းပါဝင်သည်။ ယင်းတို့မှာ Hamal (Alpha Arietis)၊ Sheratan (Beta Arietis)၊ Mesarthim (Gamma Arietis) နှင့် 41 Arietis တို့ဖြစ်ကြသည်။

## ကိုးကား 
**Bibliography**

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

**အွန်လိုင်း ရစ်းမြစ်များ**

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

*SIMBAD*

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ပြင်ပလင့် 
* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Aries
* Star Tales – Aries
* Aries Constellation at Constellation Guide
* Warburg Institute Iconographic Database (over 300 medieval and early modern images of Aries) 


ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(မအူပင်)

**ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(မအူပင်)**သည် ရန်ကုန်မြို့အနောက်ဘက်ကီလိုမီတာ ၁၀၀ ခန့်တွင်ရှိသော မအူပင်မြို့နယ်တွင်တည်ရှိပြီး၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးရှိ ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်သုံးခုအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။ တက္ကသိုလ်သည် ကွန်ပျူတာသိပ္ပံနှင့် ကွန်ပျူတာနည်းပညာဘွဲ့များကို ပေးအပ်သည်။ တက္ကသိုလ်၏ကျောင်းဝင်းသည် ၄၂.၅၅၂ ဧကအထိကျယ်ပြန့်သည်။  

## သမိုင်းကြောင်း 
အစိုးရကွန်ပျူတာကောလိပ်(မအူပင်)ကို ၂၀၀၃ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ၊ ၂၀ ရက်နေ့တွင် တက္ကသိုလ်အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။ ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(မအူပင်)အဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

## ပေးအပ်သော ဘွဲ့များ 
## ဌာန 
### ပညာရေးဆိုင်ရာဌာနများ 
# ကွန်ပျူတာသိပ္ပံဌာန
# သတင်းအချက်အလက်သိပ္ပံဌာန
# ကွန်ပျူတာဌာန
# ကွန်ပျူတာစနစ်နှင့်နည်းပညာဌာန
# သဘာဝသိပ္ပံဌာန
# ဘာသာစကားများဌာန
#* မြန်မာနိုင်ငံဌာန
#* အင်္ဂလိပ်ဌာန
# သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာထောက်ပံ့ခြင်းနှင့်ထိန်းသိမ်းခြင်းဌာန
#* အသုံးချဌာန

### စီမံခန့်ခွဲမှုဌာနများ 
# ဝန်ထမ်းရေးရာဌာန
# ကျောင်းသားရေးရာဌာန
# ငွေစာရင်းဌာန
# နယ်​မြေဌာန

## ပါမောက္ခချုပ်များ / ကျောင်းအုပ်ကြီးများ 
## ပညာရေးဆိုင်ရာဆက်နွယ်မှု 
၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် MikroTik ပညာ​​ရေးဆိုင်ရာသင်တန်း ဖွင့်လှစ်ရန် MikroTik အကယ်ဒမီနှင့်အတူ ပူး​ပေါင်းခဲ့သည်။

## အဖွဲ့အစည်းများ 
### ကျောင်းသားများသမဂ္ဂ 
၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ကျောင်းသားများသမဂ္ဂကို တရားဝင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(မအူပင်) ကျောင်းသားများသမဂ္ဂ ဟုခေါ်သည်။

### ကျောင်းသားအစည်းအရုံးများ / ကလပ်များ 
၂၀၁၇-၂၀၁၈ ပညာသင်နှစ်အတွင်းတွင် ပါမောက္ခများနှင့်ဆရာများ၏ပံ့ပိုးမှုဖြင့် အိုင်တီကလပ်ကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး တက္ကသိုလ်၏ပါမောက္ခချုပ်မှ အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ ၎င်းကို အိုင်တီကလပ် ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(မအူပင်) အဖြစ်လူသိများသည်။

Music Club၊ Dance Club, Handmade Club, E-Sport Club တို့ကို ကျောင်းသားများသမဂ္ဂမှ ကျောင်းသားကလပ်များ အဖြစ်တည်ထောင်ပေးထားသည်။

### ထုတ်ကုန်ပြပွဲ 
၂၀၁၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် တက္ကသိုလ်၏ထုတ်ကုန်ပြပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည်။  ကျောင်းသားများသည် ထုတ်ကုန် ၄၁ ခုကို ပြသခဲ့သည်။ ထုတ်ကုန်ပြပွဲတွင် Information System of Private Hospital , Trip Advisor နှင့် Garden System တို့သည် ပထမ၊ ဒုတိယနှင့်တတိယဆုအသီးသီးရရှိခဲ့ကြသည်။ Smart Restaurant , APineKine နှင့် Smart Township System တို့သည်နှစ်သိမ့်မှုဆုများရရှိခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်ခ်များ 
*
NGC 5010

**NGC 5010** သည် ကြယ်စုတန်း ဗာဂိုးရှိ အလင်းနှစ် ၁၄၀ မီလီယံကွာဝေးသာ Lenticular ဂလက်ဆီဖြစ်သည်။ ယင်းအား တောက်ပသော အနီအောက်ရောင်ခြည် ဂလက်ဆီဟု ယူဆထားပြီး ယင်းဂလက်ဆီ၌ ငယ်ရွယ်သောကြယ်ပြာများနှင့် သက်တမ်းရင့် ကြယ်နီအနည်းငယ် တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်
*
ရှင်သူငယ်ဂမုန်း

**ရှင်သူငယ်ဂမုန်း**ပင်သည် ဗုဒ္ဓံသရဏံပင်နှင့် ခပ်ဆင်ဆင်တူသည်။ အရွက်၏ပုံသဏ္ဌာန်မှာ ဗျက်ကျယ်ပြီး ဘဲဥသဏ္ဌာန် ရှည်မျောမျောပုံ ဖြစ်သည်။ အရွက်များတွင် အဝါစင်းများ ရွက်ရိုးရွက်ကျောများအတိုင်း ပါရှိသည်။ အပင်၏ အမြင့်မှာ အလွန်ဆုံး ၃' ရှိသည်။ ငှက်ပျောပင်ကဲ့သို့ပင် အပင်များ ပွားပါသည်။ အရွက်၏ အရှည်မှာ ၁၂"ကျော် ဗျက်အကျယ်မှာ ၆"ခွဲလောက် ရှိသည်။ 

## ရှင်သူငယ်ဂမုန်းမျိုးများ
ရှင်သူငယ်အဝါ၊ ရှင်သူငယ်အနီ၊ ရှင်သူငယ်အဖြူ၊ ရှင်သူငယ်အညို၊ ရှင်သူငယ်အကြား တို့အပြင် ငှက်ပျောရှင်သူငယ်အကြီး၊ ငှက်ပျောရှင်သူငယ်အငယ် ဟူ၍ မျိုးနွယ်တူ၊ မျိုးနွယ်ကွဲပေါင်း (၁၀)မျိုးခန့်ရှိသည်။ 
ဂမုန်းသည် အများအားဖြင့် အပူဒဏ် မခံနိုင်ကြပါ။ သို့သော် ရှင်သူငယ်ဂမုန်းပင်များသည် အပူဒဏ်ကို အနည်းနှင့်အများ ခံနိုင်ရည် ရှိကြသည်။ နေပူသောအခါ အပင်သည် အသွေးအရောင် ပိုမိုလှပ တောက်ပြောင်လာတတ်သည်။ 

ဆေးတစ်လုံးပင်ကဲ့သို့ ရှိ၏။ ငှက်ပျောရွက်ကဲ့သို့ အဖျားက တိတိဝန်းဝန်းရှိ၏။ အရွက်နီ၏။ ခေါင်းမှာ ငှက်ပျောခေါင်း၊ ပိန်းခေါင်းကဲ့သို့ရှိ၏။

## ငှက်ပျောရှင်သူငယ်ဂမုန်း
ငှက်ပျောရှင်သူငယ် ဂမုန်းမှာ အပင်ကြီးမျိုး၊ အပင်ငယ်မျိုးဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိသည်။ အငယ်မျိုးမှာ ပုံသဏ္ဌာန်အားဖြင့် ငှက်ပျောပင် အငယ်စားလေးပင်ဖြစ်၍ နှစ်ပေထက်မကြီး၊ အရွက်တွင် အညိုကြောင်းကလေးပါပါသည်။ 
အပင်ကြီးမျိုးသည် အပင်ငယ်ပုံသဏ္ဌာန်အတိုင်း၊ အပင်အရွက်ကြီး၍ ရိုးရိုးငှက်ပျောပင်လောက် ရှိပြီး မြေကောင်းလျှင် ကောင်းသလောက် ကြီးသည်။ 
ငှက်ပျောရှင်သူငယ်အပင်ကို တချို့က ရွှေရည်ငွေရည် လောင်းပေးကြသည်။ ပင်စည်ကို သင်္ကန်းစည်းပေးထားတတ်သည်။

## ရှင်သူငယ်ဂမုန်း(အနီ)
## အကျိုးပေး
တန်ခိုးသတ္တိ ထက်မြက်၍ စီးပွားဥစ္စာ လာဘ်လာဘ တိုးပွားလျက် အလုပ်အကိုင် အကြံအစည်တို့ ထမြောက် အောင်မြင် တတ်သည်။ ထို့ကြောင့် စိုက်ပျိုးပြုစုသူ အလွန်များသော ဂမုန်းမျိုးဖြစ်သည်။ 

## ကိုးကား
ဆရာကြီးဂမုန်း

**ဆရာကြီးဂမုန်း**ပင်သည် လေးကျွန်းကြာခိုင်ပန်းပင်နှင့် သဏ္ဌာန်တူသည်။ သို့သော် ဆရာကြီးဂမုန်းပင်သည် အရွက်ဗျက်သေးပြီး အရှည်တိုပါသည်။ ပန်းပွင့် အဖြူပွင့်များ ပွင့်ပါသည်။ အရွက်မှာ အစိမ်းရင့်ရောင် ဖြစ်သည်။ အရွက်၏ အရှည်မှာ ၁၈"ဝန်းကျင်ဖြစ်ပြီး၊ ဗျက်မှာ ၃/၄"ခန့်ရှိသည်။ 

ဆရာကြီးဂမုန်းမှာ ပယောဂ မကောင်းဆိုးဝါးများနိုင်ပြီး စီးပွားဥစ္စာ လာဘ်လာဘတိုးပွားပါသည်။ သန့်ပြန့်ခြင်းနှင့် အမွှေးနံ့သာများ ကြိုက်နှစ်သက်ပါသည်။ အပင်လန်းဆန်း ဝေဖြာပြီး အပွင့်ပွင့်နေလျှင် စီးပွားဥစ္စာတိုးတက်၊ အလုပ်အကိုင် အကြံအစည် အောင်မြင်ပါသည်။ အပွင့်မှာ အပေါ်ဘက် ကားပြီး ပွင့်ဖတ်ခြောက်ခု ရှိကာ ပွင့်ဖတ်နှင့် ကပ်ပြီး ဝတ်ဆံမှာလည်း ခြောက်ခုရှိသည်။ ဆရာကြီးဂမုန်းပင်သည် လာဘ်ရွှင်မည့်အိမ်တွင် ရက်ပိုင်းလပိုင်းနှင့် ပွင့်ပြီး တချို့အိမ်တွင် လေးငါးခြောက်နှစ်၊ ဆယ်နှစ်ကြာသည့်တိုင် မပွင့်ချေ၊ ဆရာကြီးဂမုန်းပွင့်သော အိမ်သည် အလုပ်အကိုင် အကြံအစည် လာဘ်လာဘရွှင်လျက် စီးပွားဥစ္စာတိုးတက်ပြီး မပွင့်သော အိမ်သည် အလုပ်အကိုင် အပေါက်အလမ်း မတည့်တတ်ပါ။

## ကိုးကား
ဂမုန်းနီ

အပင်ရင်းမှာ နနွင်းကဲ့သို့နီသည်။ အရွက်ပုံသဏ္ဌာန်မှာ သက်ကယ်ကြီးရွက်ကဲ့သို့ အစုရှိ၏။ ဆိတ်ဖူးရွက်ကဲ့သို့ ပြာလဲ့လဲ့ရှိပြီး ပင်ရင်း ဟင်္သပြဒါးကဲ့သို့ အနီရောင်ဖြစ်သည်။ အနံ့မှာ ကတိုးနံ့ဖြစ်သည်။ ဂမုန်းဥကို ထုံးမှာခပ်သော် ထုံးနီသည်။ ဟင်္သပြဒါးကဲ့သို့ နီမှစစ်သည်။ ဥသည် နနွင်းဥ၊ နနွင်းတက်ကဲ့သို့ ရှိသည်။
လောကီအစီအရင်များတွင် သုံးလေ့ရှိသည်။ 

## အကျိုး
ဂမုန်းနီပင် စိုက်ထားသော အကျိုးကား မြေမှဖြစ်သော ဖုတ်ကောင် စုန်းနားပင်းတို့ ဖမ်းစားခြင်း မပြုနိုင်၊ ဂဝံရုပ်တု၍ ဆောင်သော် ရှိန်း ပြီး၏။ ဆာယာအန္တိ ပြီး၏။

## ကိုးကား
ဂမုန်းနက်

အရွက်သည် နနွင်းရွက်ကဲ့သို့ သဏ္ဌာန်မှာ နက်သည်။ ခေါင်းကား မီးသွေးကဲ့သို့ မည်းသည်။

၎င်းဥသည် မီးသွေးကဲ့သို့ မည်းနက်သည်။ ဥကိုဆောင်သော် သူပြုစား၍ မရ၊ ငရုတ်ကောင်းနှင့် စားသော် ဓား၊ လှံ၊ သေနတ် အမြောက်၊ စိန်ပြောင်း ပီး၏။ အထောင်း အရိုက်ခံ၏။ 
ကိုယ်တွင်သွေး၍ လိမ်းကျံပါက ရှိန်းဆာယာ ပြီးသည့်ပြင်၊ ဂဝံရုပ်တုပြီး ဆောင်ပါက ခွေး၊ ဝက်၊ ကျား၊ မိကျောင်း၊ ကင်း၊ မြွေတို့ မကိုက်နိုင်ပါ။ အမှုန့်ပြု၍ ဖိုလ်ထိုးပါက၊ သုဝဏ္ဏဓမ္မရွှေဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ 
ဂမုန်းဥကို အနည်းငယ်လှီး၍ ထမင်းအိုးထဲ ထည့်နှပ်ပါက တအိုးလုံး နက်သွားမှသာ ဂမုန်းနက် စစ်ပြီး ထိုထမင်းနက်ကို အနည်းငယ် စားလိုက်ရုံမျှနှင့် တရက် နှစ်ရက်မှ ခုနစ်ရက်၊ ကိုးရက်အထိ အာဟာရ မစားသုံးဘဲ နေနိုင်စွမ်းရှိသည်။ အကြောသေ၊ ပန်းသေ၊ အမောရောဂါများအတွက် စွမ်းသည်။

## ကိုးကား
ခတ္တာဂမုန်း

ဂမုန်းကတိုး အရွက်ကဲ့သို့သော အရွက်ရှိသည်။ သို့ရာတွင် အရွက်အနား လက်တစ်လုံးခန့် နီသည်။ မြေပေါ်၌ဖြစ်စေ၊ အဆောက်အအုံ အထက်ဖျား ဆွေးမြေ့သောနေရာ၌ဖြစ်စေ၊ ကျောက်မြေပေါ်၌ဖြစ်စေ၊ ကျောက်ဆောင် ကျောက်တောင်များပေါ်၌ ဖြစ်စေ ပေါက်တတ်သည်။ ဥမှာ ကြက်ဥ အရွယ်ခန့်ရှိသည်။ အကြောင်၊ အနီ၊ အနက်၊ အဖြူ၊ အရွှေ 
ဟူ၍ အရောင်ကိုလိုက်၍ အမည်အမျိုးမျိုးရှိသည်။
ခတ္တာဂမုန်းကို ဂမုန်းကတင်၊ ဂမုန်းခံတွင်း ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ အပင်ကို ခွေးများ လာရောက် အိပ်တတ်သည်ဟု ဆို၏။ 

## ကိုးကား
ဂမုန်းကတိုး

အရွက်မှာ လက်ဝါးခန့်ရှိ၍ အရွက်ဝိုင်းသည်။ မြေနှင့်တစ်ထွာ တစ်မိုက်ခန့် ကပ်၍ ပေါက်တတ်သည်။
မြေပြင်တွင် ကပ်၍ အရွက်ထွက်သော အမျိုးဖြစ်သည်။ ဥမှာ ဂေါ်သဇင်နှင့်တူသည်။ ကတိုးနံ့ကဲ့သို့ မွှေးသည်။ ၎င်းကို မိန်းမကိစ္စတွင် စီရင်ရသည်ဟု ဆိုသည်။ ဝီယသိဒ္ဓိမြောက်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ 
## ကိုးကား
ဂမုန်းဖြူ

အမြစ်အဥ ဖြူပြီး ကြီး၏။ အရွက်မှာ တောငှက်ပျောရွက်နှင့်တူပြီး အရွက်ဝါသည်။ နနွင်းရွက်ကဲ့သို့ အရွက်ရှိသည်။ တစ်နှစ်တစ်ခါ နေရာရွှေ့ပြောင်း၍ ပေါက်တတ်သည်။ ဂမုန်းလည် ဟူ၍လည်း ခေါ်သေးသည်။

ငွေကို ကျို၍ ပြစ်သော် ရွှေနီကဲ့သို့ ရှိ၏။ ငရုတ်ကောင်းနှင့် စားသော် အကျဉ်းမှ လွှတ်၏။ 

## လက္ခဏာ
ဂမုန်းဖြူကား နနွင်းရွက်ကဲ့သို့ ရှိ၏။ အမြစ်လည်း နနွင်းရွက်ကဲ့သို့ ဖြူဖြူကျံကျံ ရှိ၏။ အနံ့လည်း နနွင်းနံ့နှင့် တူ၏။ အဖြူကား နေရာမမြဲ (ဂမုန်းပြန်)ဟူ၍ ဆို၏။ တစ်နှစ်တပါး ရွှေ့ရွှေ့ ပေါက်၏။  ဂမုန်းဖြူ စစ်မစစ်သိလိုမူ၊ ၎င်းအရွက်ကား နနွင်းရွက်ကဲ့သို့ ရှိသည်။ အမြစ်သည် ဖြူ၏။ တစ်နှစ်တစ်ခါ အခြားနေရာသို့ ရွှေ့ပြောင်း၍ ပေါက်တတ်၏။ ထိုဂမုန်းကို (ဂမုန်းလည်)ဟူ၍လည်း ခေါ်ကြကုန်၏။ အဖြူစစ်လျှင် နေရာမမြဲ၊ ရွှေ့မြဲ ဓမ္မတာ ဖြစ်၏။ ဟု တောင်တွင်းဆရာတော် ခင်ကြီးပျော်၏ ကဝေသာရကျမ်းရင်းတွင် ဆိုထား၏။ 

ဂမုန်းဖြူကား၊ နနွင်းရွက်ကဲ့သို့ သဏ္ဌာန်တူ၍ အမြစ်ဥ ဖြူ၏။ တစ်နှစ်တပါးရွှေ့၍ ပေါက်သည်။ (ဂမုန်းပျံ)ဟူ၍လည်းဆို၏။ အဖြူစစ်က နေရာမမြဲ၊ ဟု ရှေးလက်ရေးစာမူတွင် တွေ့ရသည်။ ယင်းဂမုန်းဖြူကိုပင် (ဂမုန်းနနွင်းဖြူ)ဟူ၍ ယနေ့ခေတ်လူများက ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ အားလုံးနနွင်းပင်ကဲ့သို့ ရှိ၍ ဥသာလျှင် ထူးခြားစွာ ဖြူလေသည်။ ၎င်းဂမုန်းဖြူဥနှင့် စစ်စီးထွင်သော်လည်းကောင်း၊ ဆံပင်နှင့်သော်လည်းကောင်း၊ ကျီးအတောင်နှင့်သော်လည်းကောင်း တို့လျှင် ဖြူသွားသည်ဟု ကြားရဘူးသည်။

## ဖြေဆေး
၎င်းအဖြူသည် ဂမုန်းခွက်ဖေါက်၏ ဖြေဆေးအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်သည်။ ခွက်ဖေါက်ဂမုန်းသည် အပ်ထားသော ပစ္စည်းကိုလည်းကောင်း၊ ရေထဲသို့လည်းကောင်း မြင်နိုင်ရန် မျက်စိကို ကွင်း၍ ထားပြီး ဖေါက်ထွင်းမြင်နိုင်ပြီး ကိစ္စပြီးသောအခါ ဂမုန်းဖြူကို ဖြေဆေးအဖြစ် မျက်စိကို ပြန်သုတ်ပါက မူလအတိုင်း ပြန်ဖြစ်သွားကြောင်း ရှေးလူကြီးများက ပြောစမှတ်ပြုကြသည်။ ၎င်းအဖြူနှင့် ခွက်ပေါက်နှစ်ပင် တူတူ တနေရာတည်း တစ်ခြံတည်း စိုက်ထားပါက တစ်ပင်ပင်မှာ မကြာမှီ သေသွားတတ်ကြောင်း မှတ်သားရဘူးသည်။ 

## ကိုးကား
ဂမုန်းဖြူကျော်

ထိုဂမုန်းကား ခတ္တာပင်ဖြစ်သည်။ ဂမုန်းခတ္တာဖြူဟုလည်း ခေါ်သေးသည်။

## ကိုးကား
ဂမုန်းခွေးလာ

အရွက်မှာ လက်နှစ်သစ်ခန့်ရှိ၍ ရှည်ရှည်သွယ်သွယ် ဖြစ်သည်။ ဆိတ်ဖူးရွက်ကဲ့သို့ ပြာပြာ စိမ်းညိုညိုရှိသည်။ ယင်းကိုဆောင်လျှင် ခွေးချစ်တတ်သည်ဟု ဆိုသည်။ စိုက်ထားလျှင် ခွေးများ မက်မောသည်ဟု ဆို၏။ 
 

## ကိုးကား
ဂမုန်းကြက်လာ

ဆိတ်ဖူးရွက်ကဲ့သို့ရှိသည်။ စိမ်းချည်ပြာချည် အရောင်ပြေးသည်။
သပြေရွက်နှင့်တူ၏။ ရွက်ကြောနီသည်။ ပန်းဥကဲ့သို့ မွှေးသည်။ အဆင်းပြာ၏။ ကြက်ကိုယူပြသော် ကြက်လာ၏။ နံ့သာနှင့် သွေးလူးသော် ဣတ္တသပ္ပသျှို ပြီး၏။ 

## ကိုးကား
ဂမုန်းဝက်လာ

**ဂမုန်းဝက်လာ**သည် အိမ်တွင်စိုက်ထားသော် ဝက်လာသည်။ အရွက်မှာ နနွင်းရွက်နှင့် တူပြီး ရွက်ကြောစိမ်းသည်။ အရွက်ဝမ်းဘက်နီ၍ ကျောဘက်မည်းသည်။
ဥပြာ၏။ ခတ္တာပန်းနံ့ ရှိ၏။ 

## ကိုးကား
ဂမုန်းနွားလာ

အရွက်ဝမ်းဘက်နီ၍ ကျောဘက်(အကျော)ညိုသည်။ အဖြူပြောက်များ ပါတတ်သည်။ ဆိတ်ဖူးရွက် သဏ္ဌာန် ရှိကြောင်းလည်း တွေ့ရသည်။

## ကိုးကား
ဂမုန်းပြောက်ကြီး

နနွင်းပင်နှင့်တူ၏။ အရွက်ညိုရောင် အဖြူညှင်းပြောက်ပါ၏။

## ကိုးကား
ဂမုန်းပြောက်ငယ်

ဆိတ်ဖူးရွက်သဏ္ဌာန် အရွက်ရှိ၍ ညှင်းပြောက်ကဲ့သို့ရှိ၏။

မြေနှင့် တစ်ထွာတစ်မိုက်ခန့် ကွာ၍ အရွက်ထွက်သည်။

## ကိုးကား
ကွင်းထိုးဂမုန်း

**ကွင်းထိုးဂမုန်း(ဂွင်းထိုး)**ပင်များကို အိမ်၏ အဝင်အထွက် တံခါးပေါက် တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် စိုက်ပျိုးတတ်ကြသည်။ အရွက်များသည် တစ်ဝက်မှနေ၍ အလျားလိုက် လိပ်ပြီး၊ တစ်ရွက်နှင့်တစ်ရွက် ကွင်းစွပ်နေကြသည်။ အပင်နှစ်ပင်ပူး၍ စိုက်ပျိုးထားပါလျှင် နှစ်ပင်ပူးနေပါလျက် တစ်ပင်၏ အရွက်ထဲသို့ နောက်တစ်ပင်၏ အရွက်ဝင်၍ ကွင်းထိုး ဝင်မစွပ်ပါ။ သီးခြားစီ ကိုယ်အရွက် ကိုယ့်အပင်ချင်းသာ ကွင်းထိုးပါသည်။ လက်ယှက်ထိုး ကွင်းရာထွေးပြီး တစ်ရွက်နှင့် တစ်ရွက် အဆက်မပြတ် ကွင်းထိုး၍ ဝေဆာနေပါလျှင် လာဘ်လာဘရွှင်လန်း၍ ဘေးဥပါဒ် အန္တရာယ်ကင်းဝေးကာ လူချစ်လူခင် ပေါများ၍ အိမ်ထောင်ရေး အဆင်ပြေ ချောမွေ့ပါသည်။ 

ကွင်းများမထိုးတော့ပဲ ပြေပြီး တစ်ရွက်ချင်းစီဖြစ်နေလျှင် စီးပွားကျဆင်းပြီး အလုပ်အကိုင်၊ ကျန်းမာရေး၊ အိမ်ထောင်ရေး၊ လူမှုရေးစသည်များ အဆင်မပြေ ရှိပြီး ဒုက္ခရောက်ရတတ်သည်။ ဤသို့ အရွက်များ ပြေ၍ ကွင်းမထိုးတော့ပါလျှင် အမွှေးနံ့သာများ ပက်ဖြန်း၍ အမွှေးတိုင်များ ထွန်းညှိပြီး သန့်ရှင်းစင်ကြယ်စွာ ပြန်လည်ထားရှိရပါမည်။ ဤသို့ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်စွာ ပြုပြင်လိုက်ပါလျှင် အရွက်များသည် ပြန်လည်၍ လိပ်ပြီး ကွင်းပြန်စွပ်ပါလိမ့်မည်။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိန်းမများ ကိုင်မိထိမိလျှင် သော်လည်းကောင်း၊ ခွေးများ၊ ကြောင်များ ဖြတ်ကျော်သွားလျှင်သော်လည်းကောင်း၊ မသန့်သော နေရာတွင် ထားမိလျှင်သော်လည်းကောင်း ကွင်းများပြေ၍ ကွင်းမထိုးတော့ပါ။ 

ကွင်းထိုးဂမုန်းသည် အပွင့်ပွင့်ရန် ခဲယဉ်းသော်လည်း ဘောလုံးပန်းကဲ့သို့ စပယ်ရနံ့သင်းသော အဖြူရောင်အပွင့်များ ပွင့်လာပါက စီးပွားဥစ္စာဓန ဒီရေအလား တိုးပွားတတ်သည်။ 

## ပုံသဏ္ဌာန်
၎င်း၏ ပန်းပင်အရိုးမှာ တစ်ပေခွဲလောက် ရှိပြီး ပန်းပွင့်ပုံမှာ လေးကျွန်းကြာခိုင်အပွင့်၊ ဆရာကြီးဂမုန်းအပွင့်၊ ဂမုန်းကိုယ်ရံကြီးအပွင့်တို့နှင့် ဆင်တူသည်။ 

ကွင်းထိုးဂမုန်းအား ခတ္တာကွင်းထိုး၊ ဂမုန်းသံကွင်းဆက်၊ ဂမုန်းလက်ယှက်၊ ကိုယ်ရံကြီးကွင်းထိုးဟူ၍လည်း ခေါ်ကြသေးသည်။ ကွင်းထိုးဂမုန်း၏ အရွက်သည်လည်း လေးကျွန်းကြာခိုင် အရွက်နှင့် ဆင်တူသည်။ အရှည် ၃၅"ခန့် ရှည်၍ ဗျက် ၂"ခွဲခန့် ရှိသည်။ ထိပ်သို့ ရှူးသွားသည်။ အရွက်အလယ်တွင်သာ ဗျက်ကြီးသည်။ ကွင်းထိုးဂမုန်းသည် ဥမှ အပင်ဖြစ်သော ဂမုန်းမျိုးဖြစ်သည်။ အမြစ်ဥ ရှုပ်ထွေး၍ ကြက်သွန်နီဥသဏ္ဌာန် ရှိသည်။ ၎င်းဂမုန်းပင်အား စိုက်ပျိုးလိုလျှင် လပြည့်နေ့ (မည်သည့်လမဆို) များတွင် စိုက်ပျိုးလျှင်ပိုကောင်းပါသည်။ စတင်စိုက်ပျိုးချိန်တွင် ဒိဝါတပတိ (သဗ္ဗဇယ မင်္ဂလာ) ဂါထာတော်ကို ရွတ်ဆို၍ စိုက်ပျိုးပါက ချမ်းသာသုခ ရပါမည်။

### အာနိသင်
# အန္တရာယ်ကာကွယ်ပေးခြင်း၊
# လူချစ်လူခင် ပေါများခြင်း၊
# နှစ်ရှည်လများ ကွဲကွာနေသော သူများနှင့် ပြန်လည်တွေ့ဆုံ ပေါင်းစည်းရခြင်း၊
# လာဘ်လာဘအရာ၌ အထူးကောင်းမွန်ခြင်း တို့ ဖြစ်သည်။ 
အရွက်များမှာ အလိပ်လိုက်ထွက်လာ၍ တစ်ရွက်နှင့် တစ်ရွက်ငုံကာ အငုံမပြန့်မီ နောက်တစ်ရွက် ထွက်သည်။ ယင်းဂမုန်းမှာ အပင်အနည်းငယ်ကြီးမှ ဤသို့ အရွက်ကွင်း ထိုးသည်။ အပင်ပေါက်စတွင် အရွက်သီးခြားထွက်သည်။
## ကိုးကား
ဂမုန်းလိပ်မထွား

**ဂမုန်းလိပ်မထွား**သည် မြေပြင်ကပ်၍ ပေါက်သောအပင်မျိုး ဖြစ်သည်။ အမြစ်ဥ၏ အဖြူနှစ်ရောင် အစေးများကို လိပ်သတ္တဝါအား သုတ်ခြင်းဖြင့် ထိုလိပ်သည် ဆက်လက် မတွားသွားနိုင်တော့ပေ။ ထို့ကြောင့် ဂမုန်းလိပ်မထွား(ဂမုန်းလိပ်မတွား)ဟု ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ 

အရွက်မှာ ဆိတ်ဖူးရွက်နှင့်တူပြီး ပြာလဲ့လဲ့ဖျော့၏။ အရွက်ထိပ်ဖျား ချွန်းခြင်း မရှိပါ။ အရွက်ကျရာ၌ အပင် ပေါက်နိုင်သည်။ အပင်ပုသည်။ မြေပြင်အမြင့်ထက် ၆"ခန့်သာ ရှိတတ်သည်။ အမြစ်ဖျား မြေပေါ်၌ပေါ်သည်။ အရွက်ရော်ကျလျင် အဥမြစ်ကျန်၏။ အဥမြစ်သည် တစ်ပင်တစ်ဥ ဖြစ်သည်။ တစ်နှစ်လျှင် ၂ ကြိမ် အပင်အရွက်ကျတတ်သည်။ 

## ကိုးကား
ဂမုန်းလိပ်မေ့

အရွက်မှာ မဟူရာပိန်းရွက်နှင့်တူသည်။ အပင်သေး၍ အရွက်တချပ်တည်းရှိသည်။ အမြစ်တစ်လုံးတည်း ရှိ၍ အရိုးကို ဆိတ်သော် နို့စေးယိုထွက်သည်။

## ကိုးကား
ဂမုန်းဆိတ်နား

ဂမုန်းဆတ်နာ ဟုလည်း ခေါ်သည်။ အရွက်မှာ ခတ္တာရွက်နှင့် တူသည်။ အမြစ်မှာ တမာရွက်နှင့် တူသည်။

ပေမူ၊ ရှေးဟောင်းမူများတွင် ဂမုန်းဆိတ်နာဟု သာ တွေ့ရှိရ၏။ 

## ကိုးကား
ဂမုန်းလိပ်လာ

အရွက်မှာ ဆိတ်ဖူးရွက်နှင့်တူ၍ အတွင်းဝမ်းဖက်က အပြောက်ရှိသည်။ အမြစ်တွင် အပေါက်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ဂမုန်းသင်္ဃာစင်

ဇလတ္တာရွက်ကဲ့သို့သော အရွက်ရှိ၍ အမြစ်လုံးသည်။

များသောအားဖြင့် အရေးတွင် သင်္ဃာဇင်ဟုသာ တွေ့ရ၏။ အတူဆုံးသောအပင်မှာ ဇလတ္တာပင် ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ အရွက်ကား မျောက်ခါးပတ်အရွက်ကဲ့သို့ ဖြူဖွေး၍ အမြစ်လုံးလုံးနေ၏။
## ကိုးကား
ဂေါ်သဇင်ဂမုန်း

အပွင့်ဖြူဖြူအခိုင်ပွင့်သည်။ အနွယ်မျိုးဖြစ်၍ ရနံ့လည်း မွှေးသည်။

## ကိုးကား
ဂမုန်းကာလကဏ္ဍီ

အရိုးအရွက်နီ၍ ဥတွင် သရက်ကင်းထွက်သည်။

## ကိုးကား
ဂမုန်းဆင်ကာလကဏ္ဍီ

ဆေးတစ်လုံးပင်ကဲ့သို့နီ၏။ အကြောစိမ်းသည်။ ဥပမာ သရက်ကင်းဥကဲ့သို့ အတက်များပါရှိသည်။

## ကိုးကား
ဂမုန်းလူကာလကဏ္ဍီ

အရွက်မှာ ကြက်သွန်ဖြူရွက်နှင့်တူသည်။ ဥတွင် ကြက်ခြေ ကဲ့သို့ အရာထင်သည်။

## ကိုးကား
ဂမုန်းမြင်းကာလကဏ္ဍီ

အရိုး၊ အရွက်နှင့် အကြောနီသည်။ အရွက်တဖက်စိမ်းသည်။ ဥမှာ သရက်ကင်းဥနှင့်တူ၏။

## ကိုးကား
ဂမုန်းကြက်တောင်စည်း

အပင်မှာ အရင်းစု၍ အဖျားဖွာ သည်။ ကြက်တောင်စည်း ကဲ့သို့ ရှိသည်။ အရွက်၏အရောင်အဆင်းမှာ စိမ်းပြာပြာရှိသည်။ ချွန်သည်။ အမြစ်မှာ ခြခေါင်းကဲ့သို့ ရှိသည်။

## ကိုးကား
ဂမုန်းကြက်တောင်

အရွက်မှာချွန်း၍ ကြက်တောင်နှင့်တူသည်။ ဝှေးသီးကဲ့သို့ ဥတစ်လုံးတည်း ရှိသည်။

## ကိုးကား
ဂမုန်းကြက်ညွှတ်ငယ်

အညွှန့်အနွယ်ဝက်ကျွတ် ရွက်ကဲ့သို့ရှိ၍ အရွက်ကား သစ်လက် ရွှေရွက်ကဲ့သို့ ရှိသည်။

## ကိုးကား
ဂမုန်းမ

ရွှေရောင်ရှိသည်။ ကြောင်ပန်းပင်၊ ရှားစောင်းပင်တို့တွင် တွယ်ကပ်ပေါက်တတ်သည်။

## ကိုးကား
ဂမုန်းကြက်စောင်း

အရွက်မှာ ကြက်တောင်နှင့်တူ၍ သွယ်လျားသည်။ အရောင် နီကြန့်ကြန့်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ဂမုန်းလက်ညှိုး

အရွက်မှာလက်ညှိုးသဏ္ဌာန် ရှိသည်။ သစ်ပင်ထက်၌လည်းကောင်း၊ ကျောက်မြေပေါ်၌လည်းကောင်း ပေါက်လေ့ရှိသည်။

## ကိုးကား
ဂမုန်းကြက်မြီး

အရိုးမှာကြက်မြီးသဏ္ဌာန်သွယ်သည်။ အရွက်မရှိ။ သစ်ပင်ထက်၌လည်းကောင်း၊ ကျောက်မြေပေါ်၌လည်းကောင်း ပေါက်လေ့ရှိသည်။

## ကိုးကား
ဂမုန်းသင်္ဘောကာလကဏ္ဍီ

အပင်မှာ ဆေးတလုံးပင်နှင့်တူသည်။ အဖြူအနီ ၂မျိုးရှိ သည်။ အရိုးကို ဆိတ်သော် နို့စေးယိုထွက်သည်။

## ကိုးကား
ဂမုန်းကျီးခြေကြီး

အရွက်များကျီးခြေသဏ္ဌာန်ရှိသည်။ ကျောက်ပေါ်တွင် ပေါက်တတ်သည်။

## ကိုးကား
ဂမုန်းကျီးခြေငယ်

အရွက်မှာ ကျီးခြေသဏ္ဌာန် အခက် ၂ခွရှိသည်။ အပင် တစ်ထွာခန့်မြင့်သည်။ အင်တိုင်းများတွင် ပေါက်တတ်သည်။

## ကိုးကား
ဂမုန်းသံဆက်

အရွက်မရှိ။ အမြစ်ထွေးလိမ်နေတတ်သည်။ အဖြူ အနီ ၂ မျိုးရှိသည်။ ဂမုန်းလက်ဆောင်လည်း ခေါ်သည်။

## ကိုးကား
ဂမုန်းကျောက်ငို

ဂမုန်းကျောက်သိုဟုလည်း ခေါ်သည်။ တွေ့ရခဲ့သည်။
## ကိုးကား
ဂမုန်းရန်မီး

အရွက်မှာ ခတ္တာရွက်နှင့်တူသည်။ အပင်မကြီးတွင် အပင် ငယ်များရံ၍ ပေါက်တတ်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံ တစ်ဝက်သာ ရံသည်။

## ကိုးကား
မိန် နက္ခတ်တာရာ

**မိန် နက္ခတာရာ** သည် ရာသီခွင်၏ ကြယ်စုတန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ လက်တင်ဘာသာဖြင့်ဆိုလျင် ယင်း၏နာမည်သည် ငါးသတ္တဝါဖြစ်သည်။ ကြယ်စုတန်းသည် အနောက်ဘက်တွင် ပြိဿ နက္ခတ်တာရာ အရှေ့ဘက်တွင် မိဿ နက္ခတ်တာရာတို့ကြား၌ တည်ရှိသည်။ 

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့် 
* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Pisces
* Star Tales – Pisces
* Pisces Constellation at Constellation Guide
* Warburg Institute Iconographic Database (over 300 medieval and early modern images of Pisces) 


ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
ဂမုန်းရန်လွတ်

ဂမုန်းရန်မီးကဲ့သို့ အပင်ငယ်များရံ၍ ပေါက်တတ်သည်။ ယင်းဂမုန်းပင်ပတ်လည်၌ သစ်သားခြံစိုက်၍ ထားပါကတစ်နှစ် လည်သော်ခြံပြင်ဖက်၌ ပင်ပွားပေါက်သည်။

## ကိုးကား
ဂမုန်းလဝန်း

အရွက်မှာ ကံ့ကော်ရွက်သဏ္ဌာန်ရှိ၍ တညှိုခန့်ရှည်သည်။ အမြစ်စုသည်။ ဥမှာ ကြက်သွန်ဖြူခန့် ရှိသည်။ အဆစ်တိုင်း အညွန့်ထွက်၍ အမြစ်ဖွားလည်း ထွက်သည်။

## ကိုးကား
ဂမုန်းလဝန်းကြီး

ကြက်သွန်ဖြူခေါင်းကဲ့သို့ ကတောက်ရွက်ကဲ့သို့ ရှိသည်။

## ကိုးကား
ဂမုန်းကြက်တူရွေး

သစ်ပင်များတွင်ကပ်၍ ပေါက်သည်။ မရန်းရောင်အပွင့်ခိုင်များ ပွင့်သည်။ အရွက်ရှည်လျားသည်။

## ကိုးကား
ဂမုန်းနှင်းပန်း

အရွက်သွယ်သည်။ ကြက်သွန်ပွင့်ကဲ့သို့ အဖြူပွင့် ပွင့်သည်။ အပွင့်ရိုးတံရှည်သည်။

## ကိုးကား
ဧည့်လာဂမုန်း

အရွက်ရှည်လျား၍ အဖျားတွင် ချွန်သည်။ ပင်ခြေစု၍ ပင်ဖျားကားသည်။ ယင်းကို စိုက်ပျိုးထားလျှင် ဧည့်သည်များ တတ်သည်ဆိုသည်။

## ကိုးကား
စင်တောရပ် (ကြယ်စုတန်း)

**စင်တောရပ်**  သည် တောင်ဘက်ကောင်းကင်ရှိ တောက်ပသော ကြယ်စုတန်းဖြစ်သည်။ ခေတ်သစ် ၈၈ ကြယ်စုတန်းစာရင်းတွင် ပါဝင်ပြီး ၂ ရာစုခေတ် တော်လမီ ပြုစုသည့် ကြယ်စုတန်းစာရင်းတွင်လည်း ပါဝင်သည်။ သတိထားမိနိုင်သော ကြယ်မှာ အယ်လဖာ စင်တောရိဖြစ်ပြီး ယင်းသည် နေအဖွဲ့အစည်းနှင့် အနီးဆုံးကြယ်ဖြစ်သည်။ ယင်း၏ အိမ်နီးနားချင်းကြယ်မှာ ဘီတာ စင်တောရိဖြစ်သည်။ ကြယ်စုတန်းထဲတွင် ကမ္ဘာမှမြင်ရသော အတောက်ပဆုံး ကြယ်အစုအဝေး အိုမီဂါ စင်တောရိလည်း ပါဝင်လျက်ရှိသည်။

## ကိုးကား
၊ရည်ညွန်း
* Centaurus, by Chris Dolan 
* C.S. Constellations and Stars 
* Constellations, by Richard Dibon-Smith
* 
* 
* 
* 
* Ian Ridpath and Wil Tirion (2007). *Stars and Planets Guide*, Collins, London. ISBN 978-0-00-725120-9. Princeton University Press, Princeton.  ISBN 978-0-691-13556-4.
* 

## ပြင်ပလင့်
* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Centaurus
* Starry Night Photography: Centaurus
* Star Tales&nbsp;– Centaurus
* Centaurus Constellation at Constellation Guide
* Warburg Institute Iconographic Database (over 150 medieval and early modern images of Centaurus) 

ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
ဖားဂမုန်း

ဖားပြုပ်သဏ္ဌာန် ဥရှိသည်။
ဖားဂမုန်းတွင် ဖားဂမုန်းအဖို နှင့် အမဟူ၍ နှစ်မျိုးကွဲပါသည်။ 

## ကိုးကား
ဂမုန်းဘီလူး

အပင်သဏ္ဌာန် မထင်ရှား။ ယင်းအပင်မှာ ဘီလူးစောင့်သည်ဟု ဆိုသည်။ အပင်စိုက်လျှင် နှစ်စဉ်အသားနှင့် မြေကို ရော၍ မြေစာကျွေးရသည်။ အိမ်ကို စောင့်ရှောက်သည်ဟု ဆိုသည်။

## ကိုးကား
သုံးတက်လျှင်ဆေးဖြစ်၍ မသုံးတက်လျှင်ဘေးဖြစ်သည် ။ အိမ်၏အနောက်နှင့်မြောက်တွင်မစိုက်အံ့။  အိမ်ရှေ့တွင်တံစက်မြိတ် ၃လှမ်းအကွာတွင် စိုက်ပျိုးပြီးနေ့စဉ် ‌အမွှေးနံသာလောင်း၍  အမွှေးတိုင်ပူဇော်လျှင် စီးပွားဖြစ်၏ အိမ်၏အပြင်စည်းလုံခြုံသည် .  ကိုယ်ဝန်ဆောင်အမျိုးသမီးများ နှင့်  အသားစိမ်းငါးစိမ်းများ အတက်နိုင်ဆုံး ကင်းလွတ်အောင်ထားပါ  .  ယောနိဒိကဆေး ကျမ်းစာရအရ ဂမုန်းဘီလူးသည် နုနယ်သောကလေးနှင့်တူသည်. မိမိအိမ်၏ သန့်ရှင်းမှုကိုလိုက်၍ ‌စောင့်ရှောက်သောဘီလူးသည်ကားတည်ရှိတက်သည်  .   သာမန်အတိုက် နှင့် ဇော်ဂနီ၃မျိုးနှင့် ‌မောက်ပြား ၂မျိုးတို့အား နိုင်သည် . မိမိလိမ္မာကျွင်းကျင်ရာသီလအပေါ်မှုတည်၍လိုသလိုအသုံးပြုနိုင်သည်ဟူ ကြားမှတ်သိရှိခဲ့ရဖူးသည် , အပင်သဏ္ဌာန်မှာ ဝိုင်းသောသဏ္ဌာန်အရွက်ရှိပြီးအဖြူရောင်အစက်အပျောက်များရှိသည်. ဥသက်ကိုမှုတည်၍အရောင်အမျိုးအမျိုးရှိသည် . သန္ဒေဥမှာ ၁နှစ်မှ ၃နှစ်အတွင်းရှိပါ က နီညိုရောင်ရှိတက်ပြီး , ဥသက်ရင့်လေ ကျန်သောအရောင်များရှိသည်ကိုလညး မှတ်သားထားဖူးသည် .
ဂမုန်းပင့်ကူ

အပင်သဏ္ဌာန် မထင်ရှား။ ဥမှာပင့်ကူသဏ္ဌာန် အမြစ်တက် များ ဖြာထွက်သည်။ အဆိပ်ပြေစေတတ်သည်ဟု ဆိုသည်။

## ကိုးကား
ဒေါင်းဂမုန်း

ယင်းမှာ အဖိုအမ ၂မျိုးကွဲပြားသည်။ အရွက်မှာ လက်ဝါးခန့်ဝန်းသည်။ အရွက်တွင် ဒေါင်းမြီးသဏ္ဌာန် အနီညိုနှင့် အဖြူကွက်များရစ်၍ ပါရှိသည်။ အရွက်တွင် အလယ်ရစ်နှင့် အနားရစ်ကို ခွဲခြား၍ အဖိုအမ ဟုသိရသည်။ ညဉ့်အချိန်တွင် အရွက်များ ယှက်၍ ဘုရားရှိခိုးဟန် ပိတ်၍အိပ်သည်။

## ကိုးကား
နဂါးဂမုန်း

နဂါးစက်ပင်ဟုလည်းခေါ်သည်။ အရွက်တစ်ထောင်ကျော်ခန့် ရှည်၍ အဝါရစ်အနားရှိသည်။ အရွက်တွင် အပြာပြောက်၊ အဖြူပြောက်များလည်း ရှိသည်။
## ကိုးကား
ဂမုန်းကိန္နရာ

အပင်သဏ္ဌာန် မထင်ရှား။ ယင်းအပင်မှာ ညအခါလေမလာဘဲ အလိုအလျောက် ယိမ်းယိုင်ကာ နေတတ်သည်ဟုဆိုသည်။ လူသံကြားလျှင် အကရပ်သည်။

## ကိုးကား
ကွမ်းစားဂမုန်း

အပင်သဏ္ဌာန် မထင်ရှား။ ဥမှာအတောင့်သဏ္ဌာန် ရှိသည်။ မွှေးကြိုင်၍ ကွမ်းစားရာတွင် ထည့်၍ စားလေ့ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ
လိုင်ရာ (ကြယ်စုတန်း)

**လိုင်ရာ** () () (လက်တင်ဘာသာဖြင့် လိုင်ရီမှဖြစ်ပြီး ဂရိ ဘာသာစကား *λύρα* မှဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။) သည် ကြယ်စုတန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ လိုင်ရာ ကြယ်စုတန်းသည် ၂ ရာစု နက္ခတ္တပညာရှင် တော်လမီ၏ ကြယ်စုတန်းစာရင်းဝင်ဖြစ်ပြီး ခေတ်သစ် ၈၈ စာရင်းတွင်လည်း ပါဝင်လျက်ရှိသည်။ မြောက်ပိုင်းမှ စတင်လျက် လိုင်ရာ ကြယ်စုတန်းသည် ဒရကို၊ ဟာကျူးလီ၊  
ဗယ်ပီကျူလာ နှင့် ဆိုင်နပ်တို့ တည်ရှိသည်။ လိုင်ရာ ကြယ်စုတန်းအား မြောက်ကမ္ဘာခြမ်းဘက်မှ ဆောင်းဦးကာလတစ်လျှောက်နှင့် နွေရာသီများတွင် မြင်နိုင်သည်။ တောင်ကမ္ဘာခြမ်းတွင်မူ ဆောင်းရာသီလများတွင် မြင်နိုင်သည်။ လိုင်ရာ ကြယ်စုတန်းတွင် ဗီးဂကြယ်သည် ညဘက်ကောင်းကင်ယံ၏ အတောက်ပဆုံးကြယ်များထဲမှ ကြယ်တစ်စင်းဖြစ်လေသည်။ 

## မှတ်စု 
## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့် 
*
* Warburg Institute Iconographic Database (over 180 medieval and early modern images of Lyra) 

ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
Nashville sound

**Nashville sound** သည် အမေရိကန် ကန်းထရီးဂီတ၏ မျိုးခွဲတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ၁၉၅၀ အလယ်တွင် စတင်ပေါက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ သီချင်းစာရင်းတွင် honky tonk ဂီတအရေးပါမှုကို အစားထိုးခဲ့ပြီး honky tonk ဂီတသည် ၁၉၄၀ နင့် ၁၉၅၀ တွင် လူကြိုက်များလာခဲ့သည်။ ကြိုးတပ်တူရိယာများနှင့်အတူ ဆန်းပြားသော နောက်ခံသီဆိုပုံများ ပါဝင်သည်။ rock n' roll ၏မြင့်တက်လာမှုကို မွှေနှောက်ဖျက်ဆီးစေခဲ့သည်။

## မူရင်း
Nashville sound ကို Decca Records, RCA Records နှင့် Columbia Records များ(Nashville, Tennessee) ဝန်ထမ်းများမှ တီထွင်ခဲ့ကြသည်။ Steve Sholes, Owen Bradley နှင့် Bob Ferguson စသော မန်နေဂျာများနှင့် မှတ်တမ်းတင်အင်ဂျီနီယာ Bill Porter တို့ပါဝင်ခဲ့သည်။ သူတို့သည် honky tonk ပုံစံ၏ အစိတ်အပိုင်းများနှင့် ၁၉၅၀ pop ဂီတ၏ အစိတ်အပိုင်းများကို ပေါင်းစပ်၍ တီထွင်ခဲ့ကြသည်။ pop ဂီတတည်ဆောက်ပုံနှင့်ထုတ်လုပ်မှုများကို အသုံးပြုထားသည်။ ထုတ်လုပ်သူများသည် Nashville A-Team ဟုအသိများသော စတူဒီယိုဂီတသမားများအုပ်စုကို အားထားယုံကြည်ကြသည်။ အလိုက်သင့်ပြောင်းလဲပြီးဖန်တီးစေခဲ့သည်။ Anita Kerr Quartet သည် ၁၉၆၀အစောပိုင်း၏ အဓိကနောက်ခံအဆိုအုပ်စုဖြစ်သည်။ ၁၉၆၀တွင် Time မဂ္ဂဇင်းမှ Nashville ကို Hollywood ၏ ဒုတိယအကြီးဆုံး မှတ်တမ်းတင်ဌာန ဖြစ်လာခဲ့သည်။

Nashville sound ဟူသော ဝေါဟာရကို ၁၉၅၈တွင် Music Reporter မှ Jim Reeves နှင့် Time မဂ္ဂဇင်းမှ Reeves အကြောင်းဆောင်းပါးတွင် ထုတ်ဖော်ပြခဲ့သည်။ အခြား ရှာဖွေလေ့လာသူများသည် ကွဲပြားသော မှတ်တမ်းများ၌ Nashville sound ၏စတင်တည်ထောင်မှုကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ ၁၉၅၆ နိုဝင်ဘာမှ Ferlin Husky ၏ Gone မှတ်တမ်းတွင် Nashville sound သို့ ရည်ညွှန်းစေခဲ့သည်။ Jim Reeves ၏ Four Walls သည် ၁၉၇၅ ဖေဖော်ဝါရီ မှတ်တမ်းတွင် ပထမဆုံး Nashville sound မှတ်တမ်း ဖြစ်သည်။ RCA အခြေစိုက် ထုတ်လုပ်သူနှင့် ဂီတာသမားများသည် ပထမတီထွင်မှုဖြစ်သော Don Gibson ၏ Oh Lonesome Me ကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
ဂမုန်းစမ္ပာ

နွားမြက်ရင်းရွက်တူသောအရွက်ရှိသည်။ အရွက်ထူ၍ အရိုး စိမ်းသည်။ အမြစ် စုစုလုံးလုံးရှိသည်။ အစေးထွက်သည်။ ဂမုန်း စပါးလည်းဟူ၏။

## ကိုးကား
ဧည့်လန်ဂမုန်း

အပင်သဏ္ဌာန် မထင်ရှား။ ယင်းကို စိုက်ပျိုးထားလျှင် ဧည့်သည်ပါးသည်ဟုဆိုသည်။

## ကိုးကား
ဘလူးစ် ဂီတ

**ဘလူးစ် ဂီတ** ()သည် ၁၉ ရာစုအဆုံးတွင် အမေရိကန်မှ Deep South မှ အာဖရိကန်-အမေရိကန်မှ စတင်ခဲ့သော ဂီတအမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်သည်။ အမျိုးအစားသည် ဥရောပ-အမေရိကန် folk ဂီတနှင့် အာဖရိကန်-အမေရိကန်အလုပ်သီချင်းများမှ ဖွံဖြိုးလာခဲ့သော အမျိုးအစားဖြစ်သည်။ Blues သည် နာမ်ဝိညာဉ်များ၊ အလုပ်သီချင်းများ၊ စူးရှအော်သံများ၊ ကြွေးကြော်သံများနှင့် သာချင်းများပေါင်းစပ်ထားသည်။ blue ပုံစံသည် jazz, rhythm and blues နှင့် rock and roll တို့၏ call-and-response pattern, blue scale နှင့် chord progression နှင့် twelve-bar blues တို့ကို ပေါင်းစပ်ထားသည်။ blues shuffles သို့ walking bass တို့သည် ရမ်သမ်နှင့် ထပ်တလဲလဲဖန်တီးမှု groove ကဲ့သို့သိရသည်။ Blues အမျိုးအစားသည် သူ၏စာသား၊ ဘေ့(စ်) လိုင်းများနှင့် တီးခတ်ပုံများတွင် လက္ခဏာများပါရှိသည်။ traditional blues verses တွင် single line များလေးကြိမ်ထပ်ခါပါရှိသည်။ ၂၀ရာစု၏ပထမဆယ်စုနှစ်တွင်ဖြစ်ပြီး တည်ဆောက်ပုံများမှာ AAB pattern နှင့် သီချင်းတွင် လိုင်းတစ်လိုင်းတွင် ဘားလေးဘားပါဝင်သည်။ နောက်ဆုံးဘားတွင် ရှည်လျားသော လိုင်းများပါဝင်သည်။ အစောပိုင်း blues သည် အာဖရိက-အမေရိကန်အသိုင်းအဝိုင်းမှ ဒုက္ခများနှင့်ဆက်စပ်နေသည်။ အစိတ်အပိုင်းများကို အာဖရိကဂီတသို့ခြေရာခံနိုင်သည်။ blue ၏မူရင်းသည် အာဖရိက-အမေရိကန် အမျိုးတူလူစု၏ ဘာသာရေးဂီတနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ ကျေးကျွန်ခေတ်များကုန်ဆုံးပြီးနောက် Juke joint ဖွံဖြိုးမှုနှင့်အတူ blue ဂီတပေါ်ပေါက်လာသည်။ ကျေးကျွန်များ လွတ်လပ်ရေးရရှိရန်ကြိုးစားမှုနှင့် ဆက်နွယ်နေသည်။ သမိုင်းမှတ်တမ်းရေးသူများသည် ၂၀ရာစုအစတွင် blue ဂီတအကြောင်းကို စတင်အစီရင်ခံခဲ့သည်။ ၁၉၀၈တွင် blues sheet ဂီတကို စတင်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ blues ၏ မျိုးခွဲများတွင် country blues, Delta blues နှင့် Piedmont blues နှင့် urban ပုံစံများဖြစ်သော Chicago blue နှင့် west coast blues တို့ပါဝင်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်တွင် acoustic မှ electric blue သို့ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး blue ဂီတကို ပရိသတ်များဆီသို့
ကျယ်ပြန့်စေခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ၁၉၆၀နှင့် ၁၉၇၀တွင် ကပြားပုံစံတွင် blues rock ပါဝင်သည်။

## ပုံစံ
Blues ဟူသောဝေါဟာရသည် "blue devils" မှဆင်းသက်လာပြီး စိတ်အားညှိုးငယ်ခြင်းနှင့် ဝမ်းနည်းပူဆွေးခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ George Colman ၏ one-act force Blue Devils (၁၇၉၈) တွင် အသုံးပြုထားသည်။ blue devils ဟူသော စကားပုဒ်သည် ၁၆၀၀ တွင် ဗြိတိန်မှဆင်းသက်လာသည်။ လှုပ်ရှားလှုံ့ဆော်ခြင်းနှင့် စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း၏အခြေအနေတစ်မျိုးဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ Hart Wand ၏ Dallas Blues ကို စတင် မူပိုင်ခွင့်တင်ခဲ့သည်။ Oxford English Dictionary က blues သည် blues notes နှင့် ဆက်စပ်နေသည်ဟု ထောက်ခံထားသည်။

## ကိုးကား
ထိုင်းဘာသာစကား

**ထိုင်းဘာသာစကား** ()ကို ဆိုင်းယမ် (သို့မဟုတ်) ထိုင်းအလယ်ပိုင်းစကားဟုလည်း ခေါ်လေ့ရှိပြီး ထိုင်းနိုင်ငံ တရားဝင်ရုံးသုံးဘာသာစကား နှင့် ထိုင်းလူမျိုး( ယိုးဒယားရောက်မြန်မာတို့က ရှမ်း ဟုခေါ်သည်)၊ ထိုင်းတရုတ်လူမျိုးများ၏ မိခင်ဘာသာစကားလည်း ဖြစ်သည်။ ထိုင်းဘာသာစကားသည် တိုင်-ကဒိုင်း ဘာသာစကားမိသားစုဝင် တိုင်ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုင်းဘာသာစကား၏ ဝေါဟာရ တစ်ဝက်ကျော်ကျော်သည် ပါဠိ၊ သက္ကတ နှင့် ခမာဘာသာစကားတို့မှ မွေးစားထားသည်။ ထိုင်းဘာသာစကားသည် တက်ကျသံရှိသော (tonal)၊  သရုပ်ခွဲဘာသာစကား( analytic) တစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုင်းစကားပြောသည် လာအိုစကားပြော နှင့် အပြန်အလှန် တူညီကြပြီး ဘာသာစကားနှစ်ခုသည် စာရေးသားရာမှ အနည်းငယ်ကွဲလွဲသော်လည်း ဘာသာဗေဒအရ အတူတူပင်ဖြစ်သည်။

## ဒေသိယဘာသာစကား နှင့် ဆက်စပ်ဘာသာစကားများ
ထိုင်းဘာသာစကားသည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ တရားဝင် ရုံးသုံးဘာသာစကား ဖြစ်ပြီး  လူဦးရေ သန်း(၂၀)ကျော် (၂၀၀၀ ခုနှစ်) သုံးစွဲလျက်ရှိသည်။ စံပြထိုင်းဘာသာစကားသည် ဘန်ကောက် ပညာတတ်အသိုက်အဝန်း၏  စကားပြောဆိုမူပေါ်တွင် အခြေခံသည်။ ထိုင်းအလယ်ပိုင်းစကား အပြင်၊ ထိုင်းနိုင်ငံသည် အခြားဆက်စပ်သော တိုင်ဘာသာစကားတို့၏ မူရင်းဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ ဘာသာဗေဒ ပညာရှင်များက ဤ ပေါရာဏ/ကွဲပြားမှုအသုံးတွေကို ဆက်စပ်သည်ဟု ဆိုသော်လည်း မတူကွဲပြား ထူးခြားနေသော ဤဘာသာစကားများ၏ မူလပြောဆိုသူများက ဤသည်မှာ ဘာသာစကား၏ ကြွယ်ဝမှု (သို့မဟုတ်) တူညီသော ထိုင်းဘာသာစကား၏ဒေသိယအသုံး/ ထိုင်းဘာသာစကား၏ ကွဲလွဲမှုသာ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။

### ဆက်စပ်ဘာသာစကားများ
ထိုင်းအလယ်ပိုင်းစကား

* အရှေ့အလယ်ပိုင်းထိုင်းစကား
* အယုဒ္ဓ ‌‌‌‌‌‌‌‌‌ဒေသိယ စကား

## ကိုးကား
ရစ်ဂမုန်း

နနွင်းပင်ကဲ့သို့ရှိ၍ အရွက်နီသည်။ အပြာအစိမ်းအပြောက်များ ပါရှိသည်။ အရွက်မှာထူ၍ အဖျား၌ စိမ်းသည်။

## ကိုးကား
ဟာကျူးလီ (ကြယ်စုတန်း)

**ဟာကျူးလီ** သည် ရောမပုံပြင်များထဲမှ ဟာကျူးလီဟူသော လူစွမ်းကောင်း၏ နာမည်မှ ဆင်းသက်လာသည့် ကြယ်စုတန်း တစ်ခုဖြစ်သည်။
၂ ရာစု နက္ခတ္တပညာရှင် တော်လမီ၏ ၄၈ ခုကြယ်စုတန်းစာရင်းတွင် ပါဝင်ထားပြီး ခေတ်သစ် ၈၈ ကြယ်စုတန်းစာရင်းတွင်လည်း တစ်ခုအပါဝင်ဖြစ်သည်။
ယင်းသည် ခေတ်သစ်စာရင်းတွင် ငါးခုမြောက် အကြီးဆုံး ကြယ်စုတန်းဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
## အခြားဖတ်စရာ
* H. A. Rey, *The Stars — A New Way To See Them*.  Enlarged World-Wide Edition.  Houghton Mifflin, Boston, 1997.  ISBN 0-395-24830-2.
* Ian Ridpath and Wil Tirion (2007). *Stars and Planets Guide*, Collins, London. ISBN 978-0-00-725120-9. Princeton University Press, Princeton. ISBN 978-0-691-13556-4.

## ပြင်ပလင့်များ 
* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Hercules
* The clickable Hercules 
* Star Tales – Hercules
* Hercules Constellation at Constellation Guide
* Warburg Institute Iconographic Database (over 180 medieval and early modern images of Hercules) 

ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
Honky-tonk

**Honky-tonk** အမျိုးအစား၌ တီးလုံးနှစ်ခုနှင့် နောက်ခံတီးလုံး အပါအဝင် စည်းဝါးကျကျတီးခြင်းများပါဝင်သည်။ စတီးဂီတာနှင့် တယောများ အဓိက စိုးမိုးထားသည်။ ပထမဆုံးဂီတအမျိုးအစားကို honky-tonk ဂီတဟုအသိများပြီး piano ၏ပုံစံတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး တေးသွားများနှင့် စည်းဝါးထက် ရိုင်သမ်ကို ဦးစားပေးထားသည်။ ထိုပုံစံသည် piano များဖြင့် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားသည်။

Honky-tonkဂီတသည် boogie-woogie ၏ပုံစံကို လွှမ်းမိုးထားသည်။ Jelly Roll Morton ၏ ၁၉၃၈ မှတ်တမ်းတွင် Honky tonk ဂီတနှင့် Meade Lux Lewis ၏ honky tonk Train Blues ဟု ဖော်ပြထားသည်။ Lewis သည် ၁၉၂၇ မှ ၁၉၅၀ အထိ အကြိမ်ပေါင်းများစွာ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ သီချင်းကို Oscar Peterson အပါအဝင် အခြားဂီတသမားများပြန်ဆိုခဲ့ကြသည်။

Honk tonk ၏ပုံစံသည် အစောပိုင်း Rock and roll ပုံစံနှင့် ဆင်တူသည်။ New Orleans မှ Fats Domino သည် honky tonk piano သမားဖြစ်ပြီး သူ၏ Blueberry Hill နှင့် Walking to Orleans ဂီတသီချင်းစာရင်းတွင် ကျော်ကြားခဲ့သည်။

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မတိုင်မီနှစ်များတွင် ဂီတစက်မှုဇုံက Texas နှင့် Okalahoma မှ honky-tonk ဂီတကို hibilly ဂီတဟုရည်ညွန်းခဲ့သည်။ မကြာသေးမီက ဤဝေါဟာရကို country ဂီတမှ အဓိကသီချင်းများကိုရည်ညွန်းရာမှ ပေါ်လာခဲ့သည်။ western swing စသောဂီတများ ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့သည်။ ထူးခြားချက်မှာ ဂီတ၊ တယော၊ ဘေ့စ်ဂီတာနှင့် စတီးဂီတာများပါဝင်သည်။ အဆိုပုံစံသည် ကြမ်းတမ်း၍နှာသံပါသည်။ Floyd Tillman နှင့် Hank Williams စသောအဆိုတော်သီချင်းရေးဆရာများသည် နမူနာဖြစ်သည်။ သို့သော် နောက်ပိုင်းတွင် အသံများရှင်းလင်း၍ စူးရှလာခဲ့သည်။ စာသားများသည် အချစ်ကို ဆုံးရှုံးခြင်း၊ သားမယားကို ပြစ်မှားခြင်း၊ အထီးကျန်မှု၊ အရက်စွဲလမ်းခြင်းများနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။

၁၉၄၁တွင်ဖြန့်ချိခဲ့သော walking the floor Over You(Ernest Tubb) သည် honky-tonk တည်ဆောက်ရာ၌ အထောက်အကူဖြစ်စေခဲ့သည်။ Tubb သည် ရှေ့ဆုံးမှ ပါဝင်လာခဲ့သည်။ Tubb သည် Texas မှဖြစ်ပြီး Jimmie Rodgers ၏ဝါသနာရှင်ဖြစ်ကာ western swing ကိုရောနှောခဲ့သည်။ လျှပ်စစ်ဂီတာများကို နှစ်အတော်ကြာတီးခတ်ခဲ့သည်။ သူသည် Nashville သို့ ထိုသံစဉ်ကို ယူဆောင်ခဲ့သည်။ သူသည် Grand Ole Opry ၌ လျှပ်စစ်ဂီတာတီးခတ်သော ပထမဆုံးဂီတပညာရှင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၅၀တွင် honky tonk သည် ရွှေခေတ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ Webb Pierce, Hank Lockln, Leffy Frizzell, Faron Young, George Jones နှင့် Hank Williams တို့နှင့်အတူ ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ ၁၉၅၀အလယ်မှ နောက်ပိုင်းတွင် rockabillyနှင့် Nashville sound တို့သည် honky tonk ၏လွှမ်းမိုးမှုကို အဆုံးသတ်စေခဲ့သည်။

The Rolling Stone ၏ Honky Tonk Women (၁၉၆၉) သည် honky tone ပုံစံကို အခြေခံထားသည်။ honky tonk အရက်ဆိုင်၏ ဂုဏ်သတင်းကျော်စောခြင်းကို ရည်ညွန်းထားသည်။ ၁၉၇၀တွင် outlaw country အမျိုးအစားကို Gary Steward, Waylon Jennings, Willie Nelson, David Allan Coe နှင့် Billy Joe Shaver တို့က ကိုယ်စားပြုခဲ့သည်။
NGC 6503

**NGC 6503** သည် field galaxy အမျိုးအစား ခရုသွားပုံစံ ဂလက်ဆီပုဖြစ်၍ Local Void ၏အစွန်းနားတွင် တည်ရှိသည်။ အကွာအဝေးအားဖြင့် အလင်းနှစ် ၁၇ မီလီယံရှိပြီး ဒရကို ကြယ်စုတန်းထဲတွင် အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် အလင်းနှစ် ၃၀၀၀၀ ရှိသည်။ ခရုပတ်လက်မောင်းနားတွင် နီရဲသော ဓာတ်ငွေ့များနှင့် ညိုသောဖုန်မှုန်များအား ဂလက်ဆီ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် မြင်နိုင်သည်။ အပြာရောင်နေရာသည် ကြယ်သစ်များ ဖြစ်တည်နေခြင်းဖြစ်သည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့် 
* At the Edge of the Abyss  – ESA/Hubble Picture of the week.
ဂမုန်းကြွက်မြီး

အရွက်ကြွက်မြီးသဏ္ဌာန် ရှိသည်။ ကျောက်တွင် သစ်တွင် ပေါက်တတ်၏။
## ကိုးကား
ဂမုန်းကြွက်လျှာ

ဆိတ်ဖူးရွက်သဏ္ဌာန် ပြာပြာစိမ်းစိမ်း ရှိသည်။

## ကိုးကား
ဂမုန်းခတက်

ဂမုန်းကတိုးရွက်ကဲ့သို့ အတွင်းအနားလက်မတစ်လုံးခန့် ရေးရေးနီသည်။ မြေတွင် ခပ်ပြားပြားပေါက်သည်။ ကျောက်တွင်လည်း ပေါက်သည်။

## ကိုးကား
ဂမုန်းခြကောင်

အရွက်ကြက်တောင်ကဲ့သို့ သွယ်၏။ နီ၏။ အမြစ်အဖု ခြကောင်ကဲ့သို့ ဖွေးဖွေးဝါဝါရှိ၏။
## ကိုးကား
ဂမုန်းခြံလွတ်

သင်္ဃာဝင် ခေါင်းကဲ့သို့ ပေါက်သည်တွင် တစ်ဝက်သာအပင်ငယ် ရံမိသည်။ တံခါးလည်းရှိသည်။ စစ်မစစ်ကို သိလိုသော် သစ်ချွန်လည်၍ စိုက်။ တစ်နှစ်လည်လျှင် ပြင်သို့ထွက်၍ ပေါက်၏။

## ကိုးကား
ဂမုန်းဆိတ်ဖြူ

ဝက်ကျွတ်ရွက်ကဲ့သို့ အရွက်အညွန်တိုင်း ဆူးရှိ၏။ ဆိတ်သော် နို့ရည်ကဲ့သို့ အစေးထွက်၏။

## ကိုးကား
ဂမုန်းညှင်းပြောက်ငယ်

ဆိတ်ဖူးရွက်ကဲ့သို့ မြေတွင်ပျပ်ပျပ်ဝပ်၍ အရွက်၌ ညှင်းပြောက် ရှိသည်။
## ကိုးကား
ဂမုန်းစကား

ဆိတ်ဖူးရွက်ကဲ့သို့ အတွင်းပြောက်သည်။ လက်ယပ်သကဲ့သို့ တလှုပ်လှုပ်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ဂမုန်းတိမ်ပြာ

ဥကိုခွဲကြည့်လျှင် ပြာသောအရောင်ရှိ၏။
## ကိုးကား
ဂမုန်းနနွင်း

အလုံး အဖု အမြစ် ရှိသည်။ အပင်အရွက် တစ်နှစ်တစ်ခါ လဲသည်။
## ကိုးကား
ဂမုန်းပြသာဒ်

အကြောညိုရာတွင် အဖြူရောင်ပျော့ပျော့ရှိသည်။
အကြောညိုပြီး အဖြူပေါက် ရေးရေးပါသည်။ ပြဿဒ်နှင့် တူ၏။  ဆိတ်ဖူးရွက်နှင့် သဏ္ဌာန်တူသည်။

## ကိုးကား
အထိန်းတော်သား

အထိန်းတော်သား ဆိုသည်မှာ အချို့သော စာစောင်မှတ်တမ်းတို့တွင် ဖော်ပြထားသကဲ့သို့ အထိန်းတော်၏ သား မဟုတ်ပါ။ ငယ်ရွယ်နုနယ်သေးသော မင်းသမီး၊ မင်းသား၊ ကလေးသူငယ်အများကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရသည့် "အထိန်း,အယ" တစ်နည်းအားဖြင့် မင်းညီမင်းသား၊ မင်းသမီး အများနှင့်သာ သက်ဆိုင်လေသောကြောင့် မင်းထိန်း၊ မင်းယပင် ဖြစ်ချေသည်။ ထို့ကြောင့်လည်း ဦးကုလား မဟာ ရာဇဝင်ကြီး၊ ပထမတွဲ စာမျက်နှာ- ၂၄၇ တွင် ဤအနန္တသူရိယ အမတ်ကြီးနှင့် အလောင်းစည်သူမင်းကြီး၏သားတော် မင်းရှင်စောတို့၏ အကြောင်းကို ဆိုရာ၌ အလောင်းစည်သူမင်းကြီး အထိန်းတော်သား အနန္တသူရိယ ဟုဆိုပြီးမှ ဆက်၍တစ်ဖန် ဤဖျင်ကား မင်းထိန်း မင်းယတို့ ဝတ်ထိုက်သော အဝတ်မဟုတ် ဟု အထိန်းတော်သား အနန္တသူရိယအမတ်ကိုပင် မင်းထိန်း၊ မင်းယဟု ရည်ညွှန်းပြဆိုပြန်လေသည်။ တဖန် အထိန်း အယဟု ဆိုပြန်ရာ၌လည်း မင်းတစ်ပါးလက်ထက်တော်တွင် အထိန်း၊ အယ တစ်ဦးတည်းသာ ရှိသည်မဟုတ်။ များပြားလှစွာသော မိဖုရား ကိုယ်လုပ်တော်တို့မှ ဖွားမြင်တော်မူသည့် များပြားလှစွာသော သားတော်၊ သမီးတော်တို့ကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန် များပြားလှစွာသော အထိန်း အယတို့သည် ရှိကုန်၏။ 

ထိုအထိန်းအယတို့တွင် အရာအထူးအားဖြင့် ကြီးမြင့်သူလည်း ရှိပေသည်။ သိမ်ငယ်သူလည်း ရှိပေသည်။ သို့ရာတွင် ထိုအထိန်းအယတို့သည်ကား အစုတစ်ခု၊ အစို့တစ်ခု၊ အသင်းတစ်ခု အဖွဲ့တစ်ခုကဲ့သို့ ဖြစ်၍နေသောကြောင့် အစုတစ်ခုတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သူကို အစုသား၊ အစို့တစ်ခုတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သူကို အစုသား၊ အသင်းတစ်ခုတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သူကို အသင်းသား၊ အဖွဲ့တစ်ခုတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သူကို အဖွဲ့သား ဟု ခေါ်ဆိုကြသကဲ့သို့ အထိန်း အယတစ်စု၊ တစ်စို့၊ တစ်သင်း၊ တစ်ဖွဲ့တွင် ပါဝင်သူကိုလည်း အထိန်းသား၊ မင်းနှင့်သက်ဆိုင်သော အထိန်းတော်သား ဟု တော် ဟူသော မင်းသုံးစကားကို ထည့်၍ ခေါ်ဝေါ်ကြခြင်းမျှ ဖြစ်လေသည်။ သား ဟူသော စကား၏ အသုံးအနှုန်းနှင့် ပတ်သက်၍ ပုံစံသက်သေ ပြရမည် ဆိုသော် အစုသား၊ အစို့သား၊ အသင်းသား၊ အဖွဲ့သား ဟူသော အသုံးအနှုန်း အထောက်အထား တို့သည်ကား ထင်ရှားများပြားလှစွာ ရှိ၏။ 

ထို့အပြင် ဆွေသား မျိုးသား၊ လေးသား၊ ဒိုင်းသား၊ မိန်းမသား၊ ယောက်ျားသား၊ လှေတော်သား၊ ကိုယ်ရံတော်သား စသည်တို့နှင့် ပတ်သက်သော အသုံးအနှုန်း အထောက်အထားများသည်လည်း ထင်ရှားများပြားလှစွာရှိပေသည်။ ထို့ထက်မှာမူ ရဟန်းသံဃာတော်များနှင့် စပ်လျဉ်း၍ သုသောမိတ-မဟာရာဇဝင်ကြီး၊ တတိယတွဲ၊ စာမျက်နှာ- ၂၁၇ ၌  ငါရဟန်းသား ဖြစ်သည်။ လူမှုနှင့် မစပ်ဟု လေးထပ်ဆရာတော် ဘုရားကြီးက သာလွန်မင်းတရားကြီးအား မိန်ဆိုတော်မူကြောင်း နှင့် ပြဆိုခဲ့ဘူးသည်ကို ထောက်ချင့်ခြင်းအားဖြင့် အထိန်းတော်သားကား အထိန်းတော်၏ သားမဟုတ်၊ အထိန်းတော်၊ အထိန်းပင် ဖြစ်ကြောင်း သိရာ၏။

## ကိုးကား
Progressive country

**Progressive country** သည် ၁၉၇၀ အစောပိုင်းတွင် country ဂီတ၏မျိုးခွဲတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၁၉၆၀ နောက်ပိုင်းနှင့် ၁၉၇၀အစောပိုင်းတွင် country ဂီတသည် Nashville sound နှင့် Bakerfield sound တို့၏လွှမ်းမိုးခြင်းခံရသည်။ country အနုပညာရှင်များမှ မျိုးဆက်သစ်အမျိုးအစားတစ်ခုပေါ်လာသည်။

Progressive country သည် Nashville မှ အောင်မြင်ခဲ့သော အနုပညာရှင်များမှ လှုပ်ရှားမှုနှင့် key များစွာတို့ကို တေးရေးဆရာများ အခြေခံထားသည်။ ကျယ်ပြန့်လာသော country ဂီတနှင့် သက်ဆိုင်နေသည်။ အနုပညာရှင်များထဲတွင် Willie Nelson သည် ရှေ့ဆုံးမှ ဖြစ်ပြီး သူသည် သူ၏ကိုယ်ပိုင်သီချင်းများကို ဖျော်ဖြေပြီးနောက် Texas သို့ပြန်၍ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ Nelson သည် Texas နှင့် Nashville တွင် အနုပညာရှင်များကို လှုံ့ဆော်စေခဲ့သည်။

၁၉၇၀အလယ်တွင် progressive country အနုပညာရှင်များ mainstream သို့ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ များသောအားဖြင့် အခြား အနုပညာရှင်များသည် ပြန်ဆိုတေးများ သီဆိုခဲ့ကြသည်။ Progressive country သည် outlaw country အတွက် အခြေခံထားသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် cowpunkနှင့် alternative country အနုပညာရှင်များ(၁၉၈၀)ကို ဖြတ်သန်း၍ ၁၉၇၀နောက်ပိုင်းတွင် ကျယ်ပြန့်စွာလာခဲ့သည်။
ဂမုန်းကျေးမြီး

အရွက်သည် ကျေးတို့၏သဏ္ဌာန်နှင့် တူ၏။ ကြက်သွန်ဖြူ ကဲ့သို့လည်း ရှိ၏။
## ကိုးကား
လေးမျက်နှာ ပုထိုးတော်ကြီး

**လေးမျက်နှာပုထိုး​တော်ကြီး**သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မြောက်ဦးမြို့နယ်မှ အထင်ကရပုထိုး​တော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ ထုက္ကံသိမ် ပုထိုးတော်ကြီး အနီးတွင် တည်ရှိသည်။ မြို့တည်ဘုရား ငါးဆူ အနက်
တစ်ပါးအဝင်ဖြစ်သည်။ ဤပုထိုး​တော်ကို မင်း​စောမွန် ဘုရင်က ​ကောဇာ ၇၉၂ ခု ခရစ် ၁၄၃၀၌ တည်ထားခဲ့သည်။ မင်း​စောမွန်အား မြောက်ဦးမြို့တည် မင်းတရားအဖြစ် အရပ်​လေးမျက်နှာ၌ ရှိကြသော တိုင်းပြည်တို့အား သိ​စေခြင်းငှာ အရပ်​လေးမျက်နှာသို့ မုခ်​လေးခု ဖွင့်လှစ်တည်​ဆောက်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် မုခ်​လေးတန်ပုထိုးဟုလည်း ​ခေါ်သည်။ ဤပုထိုးမှရ​သော ဌာပနာဖုံး ကျောက်ပြားတစ်ချပ်၌ ကျောက်စာ များ​ရေးထိုးပါရှိသည်။ သို့​သော် သက္ကရာဇ် ၇၉၂ ခု ဟူ​သော စာကြောင်းမှအပ ကျန်စာကြောင်းများ မှုန်ဝါးကာ ဖတ်မရ​တော့​ပေ။ ​လေးမျက်နှာဘုရားတံတိုင်းထဲ၌ ပိဋကတ်တိုက်တစ်လုံး တည်ရှိခဲ့သည်။

လေးမျက်နှာပုထိုး​တော်ကြီးကို ကျောက်အုတ်များဖြင့် တည်​ဆောက်ထားသည်။ ပုထိုး​အောက်ခြေသည် စတုရန်းပုံဖြစ်၍ မုခ်​လေးခုဖွင့်ထားသည်။ ပုထိုး​တော်၏​ထောင့်များတွင် ​စေတီတစ်ဆူစီ၊ ​ပေါင်း​လေးဆူနှင့် အလယ်တွင် ​စေတီကြီးတစ်ဆူ ရှိသည်။ ​စေတီများပုံသဏ္ဌာန်မှာ ​ဝေသာလီ​ခေတ် စတူပါ ကျောက်စေတီငယ်များ ပုံစံအတိုင်းဖြစ်သည်။ မုခ်​လေးခုမှ တဆင့်ဝင်သွားပါက လှိုဏ်ဂူ​တော်သို့​ရောက်သည်။ အလယ်မဏ္ဍိုင်တွင် ဘုရားဆင်းတုရှစ်ဆူ ကျောချင်းကပ်တည်ရှိပြီး မျက်နှာချင်းဆိုင်နံရံတွင်လည်း ဂူ​ပေါက်ငယ်များ ရှိကာ ဆင်းတုအဆူ ၂၀ ကိန်းဝပ်သည်။ စုစု​ပေါင်း ဆင်းတု နှစ်ဆယ့်ရှစ်ဆူ တိတိ ​လေးမျက်နှာပုထိုးတွင် စံပါယ်သည်။ ဆင်းတု​တော်များ၏ပလ္လင်များတွင် ကျောက်ဆစ်လက်ရာများရှိသည်။ လေနှင့်အလင်း​ရောင်ရရှိရန် နံရံတွင် အလင်း​ပေါက်များ​ ဖောက်ထားသည်။

လေးမျက်နှာပုထိုး​တော်ကြီးသည် ရိုးစင်း​သောပိသုကာဟန်ဖြင့်တည်​ဆောက်ထားသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ စေတီပုထိုးများ
နက္ခတ္တပညာရှင်

**နက္ခတ္တပညာရှင်** သည် သိပ္ပံပညာရှင်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာအပြင်ဘက် ဂြိုဟ်များ ကြယ်များ ဂယ်လက်ဆီများအား လေ့လာသော ပညာရှင်ဖြစ်သည်။ ထိုပညာရှင်များသည် နေစကြဝဠာ၊ ကြယ်တို့၏ ဆင်းကဲပြောင်းလဲမှု ဂလက်ဆီများ ဖွဲ့တည်ပုံ အစရှိသည်များကို လေ့လာကြသည်။ စကြဝဠာတစ်ခုလုံးအား လေ့လာသည့် စကြဝဠာဗေဒ ဘာသာရပ်နှင့်လည်း ဆက်စပ်လေသည်။

နက္ခတ္တပညာရှင်အား ၂ မျိုး ခွဲခြားနိုင်သည်။ ကြယ် ဂြိုဟ်များအား တိုက်ရိုက် အမြင်အားဖြင့် လေ့လာသောပညာရှင်နှင့် လေ့လာ၍မရနိုင့်သည့် သီအိုရီဆိုင်ရာ model များအား ကြံဆသော ပညာရှင်များဟူ၍ ၂ မျိုး ခွဲခြားနိုင်လေသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော်​ ကြယ် သို့မဟုတ် ဂယ်လက်ဆီတစ်ခု သေဆုံးချိန်သည် နှစ်ပေါင်း ဘီလီယံများစွာ ကြာမြင့်ရာ ပညာရှင်များအနေဖြင့် မတူညီသော စနစ်များအား လေ့လာ သုံးသပ်ရသောကြောင့်ပင်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဂြိုဟ်များဆိုင်ရာ နက္ခတ္တဗေဒ၊ ဂယ်လက်ဆီများအား လေ့လာသာ နက္ခတ္တဗေဒ၊ စကြဝဠာဗေဒ အစရှိသည်ဖြင့် ဘာသာရပ်ခွဲများလည်း ရှိသေးသည်။

ကဏ္ဍ:နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များ
Neotraditional country

**Neotraditional country** ကို "new traditional" country ဟုလည်းသိကြပြီး country ဂီတပုံစံတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ traditional country vocal ပုံစံကို အသားပေးထားသည်။ neotraditional country အနုပညာရှင်များသည် ၁၉၄၀၊ ၁၉၅၀၊ ၁၉၆၀ country ဂီတဖြစ်ရပ်မှ ဖက်ရှင်အတိုင်းဝတ်ဆင်ကြသည်။ တချို့ neotraditional အနုပညာရှင်များသည် alternative country ရွေ့လျားမှုနှင့် ဆက်နွယ်နေသည်။

## သမိုင်းကြောင်း
Neotraditional country သည် ၁၉၈၀အလယ်တွင် ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ "outlaw movement" ၊ "back-to-its-roots" လှုပ်ရှားမှုပြီးနောက် အရောင်ပြေမှိန်လာခဲ့သည်။ neotraditionalism သည် mainstream country ဂီတ၏သိမ်မွေ့ယဉ်ကျေးခြင်းကို နားလည်သဘောပေါက်သည့်အနေဖြင့် တုံ့ပြန်ခြင်းဖြစ်သည်။ new country ၏ ရှေ့ပြေးနိမိတ်လည်းဖြစ်သည်။ Ronnie Milsap နှင့် Anne Murray စသော pop အနုပညာရှင်များတို့၏ လွှမ်းမိုးမှုနှင့်အတူ Neotraditionalism မွေးဖွားလာခဲ့သည်။

၁၉၈၀အစောပိုင်းတွင် Ricky Skaggs သည် Bill Moroe နှင့် Ralph Stanley တို့ထံမှ အံဩဖွယ်ကောင်းသော အရာများကို ယူဆောင်ခဲ့သည်။ Skaggs ၏ပုံစံသည် country ၏ bluegrass ပေါ်တွင် ကြီးမားစွာရေးဆွဲထားသည်။

အခြား neotraditional country အနုပညာရှင် skagg ၏ သူငယ်ချင်းတီးဝိုင်းအဖွဲ့သားဟောင်း Keith Whitley သည် countrypolitan တေးသီချင်းများတွင် အာရုံစိုက်ထားသည်။ သူ၏ *Don’t Close Your Eyes* ၏ အောင်မြင်မှုပြီးနောက် အရက်အလွန်အကျွံသောက်သုံးမှုကြောင့် ၃၄နှစ်တွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။ သူသေဆုံးသွားသော်လည်း Whitley ၏သီချင်းများသည် country အနုပညာရှင်များကြားထဲတွင် လွမ်းမိုးမှုကျန်ရှိသည်။ ထိုအချိန်အတွင်းတွင် Emmyla၊ Harris, John Anderson နှင့် Gail Davies ကဲ့သို့ Ray Price, Webb Pierce, Carl Smith, The Louvin Brothers နှင့် Johnny & Jack တို့၏သီချင်းများ ရိုက်ခတ်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် Randy Travis, Geogrge Strait, Patty Loveless နှင့် The Judds တို့သည် classic country material များကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ အဆိုပညာသည် country ဂီတထဲသို့ ရိုးရာဓလေ့ပုံစံကို ယူဆောင်လာခဲ့သည်။

Neotraditionalism သည် အတော်အသင့် ကျယ်ဝန်းလာပြီး ၁၉၉၁တွင် အသားပေးလာကြသည်။ mainstream သို့ counry ဂီတ၏ပုံစံသစ်တစ်မျိုးဖြင့် ကျော်ကြားလာခဲ့ပြီး Garth Brook ကကြီးမားစွာ ဦးဆောင်လာခဲ့သည်။ အပြောင်းအလဲဖြစ်သော်လည်း ဖျော်ဖြေတင်ဆက်မှုများသည် ၁၉၈၀တိုင်အောင် ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ Alan Jackson သည် neotraditional သီချင်းနှင့် mainstream တွင် pop-oriented နှင့်ပြိုင်ဘက်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ Strait နှင့် Jackson တို့ ၂၀၀၀အစောပိုင်းတွင် ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ Murder on Music Row သီချင်းသည် neotraditionalists နှင့် pop-country ဂီတသမားများကြားထဲတွင် အက်ကြောင်းများဖြစ်လာခဲ့သည်။ Nashville တည်ဆောက်မှုတွင် စာသားများတွင် အထစ်ထစ်ဖြစ်စေခဲ့သည်။

Country pop နှင့် country rock တို့နှင့်အတူ neotraditional country သည် country ဂီတထဲမှ သွေးကြောတစ်ခုအဖြစ်ကျန်ရစ်ပြီး ၂၀၁၀ အလယ်တိုင်အောင် mainstream တွင် ကျော်ကြားမှုကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့သည်။
လက်ဝဲသလုံးတော်ဓာတ်စေတီ

**လက်ဝဲသလုံးတော်ဓာတ်စေတီ**သည် ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်တွေမြို့၏ ထင်ရှားသော စေတီတစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ ကန်တော်ကြီးကန်အနောက်ဘက် အာကျပ်တော်တောင်ကုန်းထက်တွင် တည်ရှိသည်။

## သမိုင်းကြောင်း
မဟာသက္ကရာဇ် ၁၂၃ ခုတွင် ဗုဒ္ဓ မြတ်စွာဘုရားသည် ဓညဝတီဘုရင် ပြည့်ရှင် စန္ဒာသူရိယမင်း၏ ဖိတ်ကြားမှုဖြင့် ရခိုင်ပြည်သို့ ကြွချီတော်မူလေသည်။ လမ်းခုလတ် သေလာဂီရိကျောက်တော်တောင်သို့ ရောက်သောအခါ ရပ်နားပြီး ညီတော်အာနန္ဒာအား ဗျာဒိတ်စကား မိန့်ကြားခဲ့သည်။ နောင်အခါဝယ် ရခိုင်ပြည်အနှံ့၌ ငါ၏ဓာတ်တော်များကို ဌာပနာကာ မဟာမုနိဘုရားကြီးအစ မဟာထီးဘုရား အဆုံး ၂၄၈ ဌာန တည်လတ္တံ့ဟု မိန့်ကြားတော်မူလေသည်။ ထိုအထဲတွင်ယခုသလုံးတော်ဓာတ်စေတီလည်း ပါဝင်လေသည်။ မြတ်စွာဘုရားက ငါသည် စူဠနန္ဒပဗ္ဗတတောင် (ယခု အာကျပ်တော်တောင်ကုန်းဖြစ်သည်) ပဒတ်မင်း ဖြစ်ခဲ့ဖူး၍ နောင်အခါဝယ်လက်ဝဲသလုံးတော်ဓာတ် စေတီတည်လတ္တံ့ ဟုဗျာဒိတ်စကားဟောကြားခဲ့လေသည်။

စန္ဒသူရိယမင်း နောက် ၆ ဆက်မြောက် သူရိယစက္ကမင်းလက်ထက်သည် အိန္ဒိယပြည် သီရိဓမ္မာအာသောကမင်းနှင့် ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်လေသည်။ အာသောကမင်း၏ ကိုးတိုင်းကိုးဌာန သာသနာပြုရာတွင် မဟိံသကတိုင်း အမည်ရှိသော ရခိုင်ပြည်လည်း ပါဝင်လေသည်။ ထို့ကြောင့် မဟာရေဝတမထေရ်နှင့် ရဟန်းငါးပါးသည် ဗုဒ္ဓဓာတ်တော်များယူဆောင်ကာ ဓညဝတီပြည်သို့ ရောက်ရှိလာကြလေသည်။ ထို့ကြောင့် သူရိယစက္ကမင်းကြီးသည် အလွန်ဝမ်းသာကာ မြတ်စွာဘုရား ဗျာဒိတ်တော်အတိုင်း မိန့်ကြားခဲ့သော နေရာများတွင် နွားလားဥသဘတမော့ခန့် စတူပါကျောက်စေတီငယ်များ တည်ထားခဲ့ရာ ဤလက်ဝဲသုံးတော်ဓာတ်စေတီလည်း ပါဝင်လေသည်။ ခေတ်အဆက်ဆက် ကိုးကွယ်လာကြရာ ရခိုင်မင်းဆက်ပျက်သုဉ်းပြီး နောက်ပိုင်းကာလများတွင် ပြုပြင်သူကင်းမဲ့ကာ ညောင်မျိုကွယ်ပျောက်လျက်ရှိနေလေသည်။

## ပြန်လည်တွေ့ရှိခြင်း
ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၂၉၁  ၌ ညောင်မျိုကွယ်ပျောက်သောနေရာမှ တဝင်းဝင်း တထိန်ထိန် ဓာတ်တော်ကွန့်မြူးလေသည်။ ဤသည်ကို  ဦးစံထွန်းဦး မြင်သဖြင့် ဓာတ်လယ်စေတီ ဂေါပကတို့နှင့်တကွ တူးဖော်ကြရာ စေတီတော်မှ ဓာတ်တော်ကြုပ်တခု၊ ဆင်းတုတစ်ဆူ၊ ကဗ္ဗည်းစာတစ်ခု၊ နဂါးရုံဘုရားတစ်ဆူ ရရှိကြသည်။ ဆက်လက်တူးဖော်ကြရာ လိပ်ကျောသဏ္ဌာန် ကျောက်ဖျာကြီးတခု ပေါ်လာပြီး ဆက်လက်တူးကြသော်လည်း စေတီအရှေ့မြောက်ထောင့်မှ လျှပ်စစ်ရောင်ထွက်ခြင်း၊ မိုးချုန်းခြင်းတို့ ဖြစ်သဖြင့် တူးဖော်မှုကို ရပ်ထားလိုက်ရသည်။ ရရှိသောဓာတ်တော်ကြုပ်နှင့် ဆင်းတုများကို မဏ္ဍပ်ဆောက်ကာ အပူဇော်ခံခဲ့ကြသည်။ ရရှိသော ကဗ္ဗည်းစာအရ သလုံးတော်ဓာတ်စေတီ ဟုသိကြရသည်။

## လက်ဝဲသလုံးတော်ဓာတ်စေတီ ထပ်မံတည်ဆောက်ခြင်း
၁၂၉၁ ခုနှစ်တွင် လိပ်ကျောသဏ္ဌာန် ကျောက်ဖျာကြီးကို ဗဟိုပြု၍  ဓာတ်တော်များ ဆင်းတုများ ရတနာများ ဌာပနာကာ တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည်။ ဌာပနာတိုက်ပိတ်ပြီးနောက် စေတီတော်  စနေထောင့် ပေ ၃၀ အကွာတွင် ဓာတ်တော်ကြုပ်တခု ရရှိခဲ့ရာ အရံစေတီ ၈ ဆူတွင် ဌာပနာခဲ့သည်။

## စေတီတော်၏အတိုင်းအတာ
လက်ဝဲသလုံးတော်ဓာတ်စေတီသည် အမြင့်၁၈ တောင်၊လုံးပတ်၂၇ တောင် ရှိသည်။

## ပွဲတော်ရက်
ရခိုင်ကဆုန်လပြည့်နေ့သည် နှစ်စဉ်ကျင်းပမြဲ ပွဲတော်ရက်ဖြစ်သည်။ ညောင်ရေသွန်းပွဲ ဘုရားပွဲများကျင်းပကြသည်။ စတုဒိသာ လှူခြင်း၊ ငါးလွှတ်ခြင်းစသော ကုသိုလ်များပြုကြသည်။

## ကိုးကား