မေထုနပါရာဇိက

အမှု—ဇနီးဟောင်း၌မေထုန်မှီဝဲမှု။
အမှုသည်—ရှင်သုဒိန်။
ရဟန်းပြုခဲ့ပုံ။ ။ အရှင်သုဒိန်မည်သော ရဟန်းတော်သည် သာမညပုဂ္ဂိုလ် မဟုတ်၊ ဝေသာလီပြည် ကလန္ဒရွာဝယ် ကုဋေလေးဆယ် ကြွယ်ဝသော ကလန္ဒ သူဌေး၏သားတည်း၊ သူသည် ကိစ္စတစ်စုံ တစ်ခုအတွက် ဝေသာလီမြို့၌ ရောက်နေစဉ် ဘုရားရှင်၏တရားတော်ကို ကြားနာနေရင်း စဉ်းစားမိသည်မှာ-“ဤတရားတော်လာသည့်အတိုင်း နေထိုင်ကျင့်ကြံဖို့ ကိစ္စသည် လူ့ဘောင်မှာ မဖြစ်နိုင်၊ ရဟန်းပြုမှသာ တရားတော် အတိုင်း နေနိုင်မည်”ဤသို့ ကြံစည်စဉ်းစား၍ တရားတော်အပြီး၌ ဘုရားရှင်ထံရဟန်း ပြုပေးပါရန် ခွင့်တောင်းလေသည်။
ထိုအခါ ဘုရားရှင်သည် “မိဘတို့ခွင့်မပြုအပ်သော သားကို ရဟန်းပြု မပေးကောင်း”ဟု မိန့်တော်မူလေသော် မိဘတို့နေရာ ကလန္ဒရွာသို့ ပြန်၍ “ရဟန်းပြုခွင့် ပေးပါရန်”မိဘတို့ထံ ခွင့်တောင်းလေသည်။ သူ၏မိဘတို့သည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များမဟုတ်ကြ၊ သားတစ်ယောက်လည်းသာရှိသည်၊ ထို့ကြောင့် ရဟန်းပြုခွင့်မပေးကြချေ။ ထိုအခါ “ရဟန်းမပြုရလျှင် မနေ, သေချင်သေပေ စေတော့ဟု ဓိဋ္ဌာန်ကာ ၇ ထပ်လောက် ထမင်းအငတ်ခံနေမှ ရဟန်းပြုခွင့် ရလေသည်၊ အရှင်သုဒိန်ဆိုသူကား ဤမျှလောက် သဒ္ဓါဆန္ဒ ပြင်းပြစွာဖြင့် ရဟန်းပြုခဲ့သော အမျိုးကောင်း သူဌေးသား ဖြစ်လေသည်။
ရဟန်းပြုပြီး ကျင့်ပုံ။ ။ ရဟန်းပြုပြီးသောအခါ(ကိလေသာတို့ကို ခါပစ်ကြောင်း ဖြစ်၍ “ဓုတင်”ဟု ခေါ်ရသော) အကျင့်များကို ဆောက်တည်၍ မိမိအရပ်မှ ဝေးကွာသော ဝဇ္ဇီတိုင်းတွင် ပါဝင်သည့် အခြားတစ်ရွာ၌ ဘာဝနာ ကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်း ပွါးများနေလေသည်၊ ထိုသို့နေစဉ် ဝဇ္ဇီတတိုင်းလုံး ငတ်မွတ်ခြင်းဘေးနှင့် ကြုံနေသောကြောင့် ရဟန်းအများနှင့် မိမိပါ ဆွမ်းကိစ္စလွယ်ကူစေရန် မယ်တော်ခမည်းတော်နှင့် ဆွေမျိုးများကို အားကိုးကာ ရဟန်းများစွာကို ပင့်ခေါ်၍ ကလန္ဒရွာသို့ ကြွလာလေသည်၊ ထိုသို့ကြွလာကြောင်းကို အလျင်ကြားသိ၍ ပို့လှူလာသော ဆွေမျိုးများ၏ ဆွမ်းအိုးပေါင်း အလုံး ၆၀- လောက်ကို ရဟန်းတော်များအား လှူဒါန်း၍ မိမိမှာဆွမ်းခံမြဲ ဆွမ်းခံဝင်လေသည်၊ ထိုအခါ မိမိတို့အိမ်မှ ကျွန်မတစ်ယောက်သည် ကျွန်များပင် မစားချင်လောက်အောင် သိုးနေသော မူယောမုန့်ကို လမ်းသို့ စွန့်ပစ်ရန် ထွက်အလာဝယ် အရှင်သုဒိန်နှင့် ပက်ပင်းပါ တွေ့၍ “အဲဒီမုန့်ဟာ စွန့်ပစ်မှာဖြစ်လျှင် ငါ့သပိတ်ထဲ ထည့်လိုက်ပါတော့” ဟု ပြောဆိုခံယူပြီးလျှင် ထိုမုန့်အသိုးကိုပင် ရွာတွင်းရှိသော ဇရပ်တစ်ခုပေါ်သို့ ကြွ၍ ဘုဉ်းပေးတော်မူရှာလေသည်။
ခမည်းတော်နှင့် တွေ့ရပုံ။ ။ ရှင်သုဒိန်ရောက်လာကြောင်းကို အလျင် ကြားသိသော ဆွေမျိုးများသည် သဘောမတူဘဲ ရဟန်းပြုသွားသူဖြစ်၍ သူဌေးကြီးအား သားဖြစ်သူရောက်လာကြောင်းကို မပြောဝံ့ကြ၊ ထိုကြောင့် သူဌေးကြီး မသိသေးချေ၊ မုန့်ကို သပိတ်ထဲ၌ လောင်းလိုက်သော ကျွန်မလည်း ရှစ်နှစ်လောက် ကွဲနေ၍ ဘုန်းကြီးရုပ် တစ်မျိုးပြောင်းနေသော မိမိသခင်ကလေးကို ကောင်းစွာမမှတ်မိချေ။ သို့သော် အသံနှင့် လက်များကို သတိထား၍ “မိမိသခင်ကလေးဘဲ”ဟု အတတ်စွဲကာ ကဗျာ ကယာပြေး၍ (အိန္ဒိယအမျိုးသ္မီးပီပီ) အိမ်တွင်းပုန်းလုပ်နေရသော သူဌေး ကတော်သခင်မကို ပြောပြလေသည်။ ခမည်းတော် သူဌေးကြီးလည်း အလုပ် အကိုင်များကို စီမံရာမှ ပြန်အလာတွင် သူများအိမ် အနီးအပါး ဇရပ်ကြို ဇရပ်ကြား၌ မုန့်အသိုးစားနေသော သူ့ သားကိုမြင်ရ၍ ရင်ထုမနာဖြစ်ပြီးလျှင် အိမ်လိုက်ဖို့ အတန်တန်ပြောသော်လည်း “ယနေ့ ဆွမ်းကိစ္စ ပြီးပါပြီ”ဟုပြောဆို ပယ်မြစ်နေသောကြောင့် နက်ဖြန် အိမ်လာခဲ့ဖို့ရန် မှာထား သွားလေသည်။
ပစ္စည်းဖြင့် ဖြားယောင်းပုံ။ ။ နက်ဖြန်နံနက်၌ကား သူဌေးကြီးသည် ရွှေပုံနှင့်ငွေပုံကို လက်ခုပ်တဖေါင်လောက်စီ မြင့်အောင် ပုံ၍ ထိုရွှေပုံ ငွေပုံနှစ်ပုံတို့၏ အလယ်မှာ နေရာခင်းပြီးလျှင် ချွေးမ (ရှင်သုဒိန်၏ ဇနီးဟောင်း)ကိုလည်း ရှင်သုဒိန် သဘောအကျဆုံး တန်ဆာများကို ဆင်ထားဖို့ရန် သတိပေးပြီးနောက် ရှင်သုဒိန် အလာကို စောင့်မျှော် နေလေသည်။ ရှင်သုဒိန်ရောက်လာသောအခါ ထိုရွှေပုံငွေပုံများကို ပြ၍ “ချစ်သား...ဟောဒီရွှေပုံနှင့် ငွေပုံသည် သားရဲ့မိခင်နှင့် လက်ထပ်စဉ်က သနပ်ခါးပန်းမန်ဖိုးအဖြစ်ဖြင့် သားရဲ့ဘိုးဘွားများက မိခင်ကို ပေးလိုက်တဲ့ ဥစ္စာကလေးများ ဖြစ်ပါတယ်၊ ဘိုးဘွားမိဘ အမွေအနှစ်နှင့် ကူးသန်း ရောင်းဝယ်လို့ ရရှိတဲ့ ပစ္စည်းတွေမှာ မရေတွက်နိုင်အောင် များပါတယ်, လူထွက်ပြီး ကုသိုလ်ကောင်းမှု ပြုချင်တိုင်းပြုနိုင်ပါတယ်, လူထွက်ပါတော့”ဟု ဖျောင်းဖျ ပြောဆိုလေသည်။ ထိုအခါ ရှင်သုဒိန်က လူမထွက်နိုင်တဲ့ အကြောင်း အလွန်မွေ့လျော်၍ သာသနာတော်မှာနေကြောင်းကို ပြောပြသော်လည်း မရသဖြင့် တတိယအကြိမ်မှာ-“ဖခင်...ဆွဲမထုတ်ဘူးဆိုလျှင် စကားတခွန်းလောက်ပြောစမ်းချင်တယ်”အစချီ၍ “ပြောတာပေါ့”ဟု ခွင့်ပြုသောအခါ- “ဖခင်...ဖခင်၏ရွှေငွေစသော ရတနာတွေကို အိတ်ကြီးတွေ့မှာ ထည့်၍ လှည်းပေါင်းများစွာဖြင့် တိုက်ထုတ်ပြီးလျှင် ဂင်္ဂါရေလယ်ကျော၌ မျှောပစ်လိုက်ပါ၊ အဲသလိုမျှောပစ်လိုက်ခြင်းက ဖခင်မှာ စိုးရိမ်ကြောင့်ကြ ကင်း၍ ချမ်းသာခြင်း ဖြစ်ပါလိမ့်မည်”ဟု ပြောလေသည်။
ဇနီးဟောင်း ဖြားယောင်းပုံ။ ။ ထိုစကားကို ကြားရ၍ အလွန် စိတ်မချမ်းသာသော သူဌေးကြီးသည် ချွေးမကို ဖြားယောင်းခိုင်းရလေတော့၏၊ ထိုအခါ အခန်းတွင်းမှ ထွက်ချင်ပါလျက်များ အပြစ်တင်မည်စိုး၍ မထွက်ဝံ့သော ဇနီးဟောင်းသည် အကောင်းဆုံး ဝတ်ဆင်၍ ထွက်လာပြီးလျှင် အရှင်သူဒိန်၏ခြေကို ဖက်၍ *အရှင့်သား ဘုရားသာသနာ တည်ထောင်ခါစ၌ မင်းညီ မင်းသား သူဌေး သူကြွယ်သားတွေ ရဟန်းပြုသွားကြသောအခါ အမျိုးသ္မီးများနယ်၌ အသွယ်သွယ်ထင်မြင်ချက် ပေးကြရာဝယ် နောက်ဆုံး၌ “ဒီအမျိုးသားတွေဟာ ငါတို့ထက်သာသော နတ်ကညာတွေကို လိုချင်ကြသဖြင့် ငါတို့ကိုဖယ်ထား၍ ရဟန်းပြုသွားကြတာ ဖြစ်တယ်”ဟု အတည် မှတ်ချက်ချထားလေသည်။
အရှင်သားတို့ မျှော်မှန်းပြီးနေတဲ့ နတ်ကညာတွေဆိုတာ ဘယ်လောက်များ လှပါသလဲ”ဟု သူ့ စိတ်ထဲမှာ မခံချည့်မခံသာ ဖြစ်နေသောအကြောင်းအရာကိုပင် မေးရှာလေတော့သည်။ ထိုအခါ ရှင်သုဒိန်သည် တရားရင် ပီပီ တည်ကြည်သောစိတ်ဖြင့် “နှမ”နတ်ကညာတွေကိုမှန်းပြီး ရဟန်းအကျင့်ကို ကျင့်နေတာမဟုတ်ပါ”ဟု ပြောလေသော်- “ဇနီးဖြစ်ပါလျက် (နှစ်မ)ဟု အခေါ်ခံရလေခြင်း, ငါ့မျှော်လင့်ချက်တွေ ကုန်ပါပေါ့”ဟု တွေး၍ အဆွေးကြီးဆွေးကာ ထိုနေရာမှာပင် မူးမိုက် လဲသွားရှာလေသည်။ [သူ့မျှော် လင့်ချက်ကား “နောက်ထပ် ပေါင်းရလိမ့်ဦးမည်, ပေါင်းရလို့ရှိလျှင် သားသ္မီးရ၍ ဒီအမွေအနှစ်တွေ ငါပိုင်ဖြစ်နိုင်သည်”ဟူသော မျှော်လင့်ချက်တည်း၊ “နှမ”ဟူသော အသုံးအနှုန်းမှာ မောင်နှမအရင်းလို သဘောထားသဖြင့် “ဇနီး” မဖြစ်နိုင်တော့ကြောင်းကို ပြသော ရှေးသုံး စကားလုံး ဖြစ်သည်။]
မယ်တော်ကြီး သားမျိုးစေ့တောင်းပုံ။ ။ ထိုအခါ မယ်တော်ကြီး ပြောသည်မှာ- ငါ့သား... တကယ်လူမထွက်နိုင်လျှင် ရဟန်းဘဝမှာပင် ပျော်ရွှင်စွာ နေပါတော့၊ သို့သော် သားသ္မီးမရှိသော ပစ္စည်းတွေကို ငါတို့သေလျှင် လိစ္ဆဝီမင်းတို့ သိမ်းရစ်ပါလိမ့်မယ်၊ သားတစ်ယောက်လောက်ရရုံ သားမျိုးစေ့ဘဲပေးပါတော့”ဟု နောက်ဆုံး ပူဆာခြင်းမျိုးဖြင့် ပူဆာလေသော်, ဘုရားပညတ်တော်မူပြီးသော သိက္ခာပုဒ်လည်း မရှိသေးသဖြင့် အပြစ်ရှိလိမ့်မည် မထင်သောကြောင့် “သူတို့၏ နပူနဆာလုပ်ခြင်းမှ အေးစေတော့”ဟု သဘောထား၍ “ဒီကိစ္စလောက်တော့ ကူညီနိုင်ပါရဲ့”ဟု ဝန်ခံခဲ့ပြီးလျှင် မိမိနေရာ မဟာဝုန်တောသို့ မယ်တော်ကြီးနှင့်အတူလာသော ဇနီးဟောင်းအား သားမျိုးစေ့ပေးမိလေသည်။
သိက္ခာပုဒ်ပညတ်ရပုံ။ ။ ထိုကဲ့သို့ သားမျိုးစေ့ ပေးပြီးနောက် အရှင်သုဒိန်ကိုယ်တိုင် (“သာသနာတော်နှင့်မလျော်သော အမှုကို ငါပြုမိပေါ့” ဟု) နောင်တ-ရသဖြင့် မစားနိုင်, မသောက်နိုင် တမှိုင်မှိုင်နှင့်ပိန်ချုံးနေသော ခန္ဓာကိုယ်ကို သီတင်းသုံးဖော်တို့မြင်ကြ၍ အကြောင်းကို မေးကြလေရာ သူ၏ ဖြစ်ပျက်ပုံကို အလုံးစုံပြောပြရှာလေသည်၊ ထိုအခါ ကြားရသော ရဟန်းတော်များလည်း အပြစ်တင်ကြ၍ ဘုရားရှင်အား လျှောက်ကြလေသော်, ဘုရားရှင်လည်း ရှင်သုဒိန်အား ကဲ့ရဲ့ပြစ်တင်တော်မူ၍...
ယော ပန ဘိက္ခု၊ မေထုနံဓမ္မံ ပဋိသေဝေယျ, ပါရာဇိကော ဟောတိ အသံဝါသော”။
“အကြင်ရဟန်းသည် မေထုန်မှီဝဲအံ့၊ ထိုရဟန်းသည် ပါရာဇိကကျ၍ ရဟန်းကောင်းတို့နှင့် ကံကြီးကံငယ် ပေါင်းသင်းခွင့်မရှိရဟု ပထမ ပါရာဇိကသိက္ခာပုဒ်ကို ရှေးဦးစွာ(အပြည့်အစုံမဟုတ်သေးဘဲ)ပညတ်တော် မူရလေသည်။
ဝတ္ထုမှတ်ချက်။ ။ ဤဝတ္ထု၌ အရှင်သုဒိန်သည် မိမိကိုယ်တိုင် သဒ္ဓါဆန္ဒပြင်းပြသော သူတော်ကောင်းဖြစ်ပါလျက် မယ်တော်ကြီး ပူဆာချက်ကြောင့် သာသနာတော်နှင့် မလျော်သော အမှုကို ပြုမိရလေ၏။ [အပေါင်းအသင်း မကောင်း၍ ပျက်စီးရခြင်းမျိုးပင်တည်း။] ထိုကျူးလွန်မိသော ပြစ်မှုကြောင့်ပင် နောင်တ-ကြီးစွာဖြင့် တဘဝလုံး လူဖြစ်ရှုံးကာ တရားထူး မရတော့ချေ။ မိမိမျိုးစေ့ ပေးလိုက်သော သားကလေးနှင့်မိခင်တို့ကား နောင်အခါ သာသနာဘောင်သို့ ဝင်လာကြ၍ သားအမိ ၂ ဦးလုံးပင် ရဟန္တာ ဖြစ်ကြပေသည်။
ပထမ အနုပညတ်
အမှုသည်—တောကျောင်းဘုန်းကြီး။
အမှု—မျောက်မကို မှီဝဲမှု။
တောကျောင်းဘုန်းကြီး ဖြစ်ထွေ။ ။ ဝေသာလီပြည် မဟာဝုန်တော၌ တောကျောင်း ဘုန်းကြီးတစ်ပါးကား မျောက်မကြီး တကောင်ကို ထမင်းမုန့်စသည်ကျွေး၍ အတော်ယဉ်ပါးသည့်အခါ ထိုမျောက်မ၌ မေထုန်မှီဝဲလေ့ရှိ၏။ အခါတစ်ပါး၌ အာဂန္တုက ရဟန်းတော်များသည် အခြားရဟန်းတို့ ဆွမ်းခံချိန်တွင် ကျောင်းစဉ်လှည့်၍ ကြည့်ရှုကြလေရာ, ထိုမျောက်မကြီးသည် ထိုရဟန်းတို့ကို မြင်၍ သူ့ ဘုန်းကြီး၌ ပြုနေကျဖြစ်သော “အမြီးနန့်ခြင်း, ခါးကိုကွပေးခြင်း” အမူအရာကို ပြလေသည်၊ ထိုအခါ ထိုတောကျောင်းဘုန်းကြီးအပေါ် မယုံသင်္ကာ ဖြစ်ကြသောကြောင့် ပုန်းအောင်းချောင်းနေကြလေသည်၊ ထိုဘုန်းကြီးလည်း ဆွမ်းခံပြန်လာပြီးနောက် တချို့ကို သူစား၍ တချို့ကို သူ့ မျောက်မကြီးအား ပေးပြီးလျှင် ရှေးရှေး နေ့များ၌ ကျင့်နေကျအတိုင်း မျောက်မကြီး၌ ကျင့်လေတော့၏။
ထိုအခါ ပုန်းအောင်းနေသော ရဟန်းများထွက်လာ၍ “သိက္ခာပုဒ် ပညတ်ထားတယ်မဟုတ်လား, ဘာပြုလို့ သည်လိုကျင့်ရသလဲ”ဟု အပြစ်တင်ကြလေရာ, တောကျောင်းဘုန်းကြီးက “သိက္ခာပုဒ် ပညတ်ထားတာက လူမိန်းမအတွက်သာဖြစ်တယ်, တိရစ္ဆာန်မအတွက် မဟုတ်ဘူး”ဟု ငြင်းချက်
ထုတ်လေသော်, ဘုရားအထံတော်ရောက်ကြ၍ ဘုရားရှင်က ထိုတောကျောင်း ဘုန်းကြီးကို များစွာရှုတ်ချတော်မူပြီးလျှင် အနုပညတ်ထပ်၍...
ယောပန ဘိက္ခု မေထုနံ ဓမ္မံ ပဋိသေဝေယျ, အန္တမသော တိရစ္ဆာနဂတာယပိ ပါရာဇိကော ဟောတိ အသံဝါသော။
“အကြင်ရဟန်းသည် မေထုန်မှီဝဲအံ့, အယုတ်သဖြင့် တိရစ္ဆာန်မ၌ ဖြစ်စေ မှီဝဲအံ့၊ ထိုရဟန်းသည် ပါရာဇိကကျ၍ ရဟန်းကောင်းတို့နှင့် ပေါင်းသင်း ဆက်ဆံမှု (ကံကြီး-ကံငယ် အတူပြုခွင့်) မရှိစေရ”ဟု ပညတ်တော် မူရပြန်လေသည်။
ဒုတိယ အနုပညတ်
အမှုသည်—ဝေသာလီမြို့သားရဟန်းများ။
အမှု—သိက္ခာမချဘဲ မေထုန်မှီဝဲမှု။
ဝေသာလီမြို့သား ရဟန်းများဖြစ်ပုံ။ ။ ဝေသာလီမြို့သား ရဟန်းများသည် စားချင်တိုင်းစား အိပ်ချင်တိုင်းအိပ် ရေချိုးချင်တိုင်း ချိုးကြ၍ တရားကိုကား နှလုံးမသွင်းကြ၊ သူတို့သည် ကာမရာဂထကြွသောင်းကျန်းသဖြင့် မထိန်းနိုင်, မသိမ်းနိုင်ဖြစ်ကာ သိက္ခာမချ-လူမထွက်ကြဘဲ မေထုန်မှီဝဲ ကြလေသည်၊ ထို့နောက်မှ လူထွက်ကြ၍ လူ့ ဘောင်ရောက်သောအခါ ဆွေမျိုး စည်းစိမ်ပျက်စီးကြ, ရောဂါဖြစ်ကြသဖြင့် နောင်တရ၍ သာသနာ့ဘောင်သို့ ပြန်ဝင်လိုပါကြောင်းဖြင့် ဘုရားကို လျှောက်ပေးဖို့ရန် အရှင်အာနန္ဒာထံ တောင်းပန်ကြလေသည်၊ အရှင်အာနန္ဒာက ဘုရားထံ တဆင့်လျှောက်လေသော် ဘုရားရှင်သည် “ရဟန်းဝတ်နှင့် သိက္ခာမချဘဲ မေထုန်မှီဝဲပြီးနှောက် ရဟန်းဘောင်ပြန်လာသူကို (ရဟန်းသိက္ခာ မလေးစားသူဖြစ်၍) ရဟန်းခံ မပေးရ”ဟု မိန့်တော်မူပြီးလျှင် “ဘိက္ခူနံ သိက္ခာ သာဇီဝ သမာပန္နော သိက္ခ အပ္ပစ္စက္ခာယ”တို့ကို ဖြည့်စွက်၍ ဒုတိယ တဖန် အနုပညတ် ထပ်တော်မူရ ပြန်သည်၊ ထိုအခါ အပြည့်အစုံဖြစ်သော ပထမ ပါရာဇိက သိက္ခာပုဒ် ပါဠိတော်မှာ-
ယော ပန ဘိက္ခု၊ ဘိက္ခူနံ သိက္ခာ သာဇီဝ သမာပန္နော သိက္ခံ အပ္ပစ္စက္ခာယ ဒုဗ္ဗလျံ အနာဝိကတွာ မေထုနံ ဓမ္မံ ပဋိသေဝေယျ, အန္တမသော တိရစ္ဆာနဂတာယပိ ပါရာဇိကော ဟောတိ အသံဝါသော”ဟု ဖြစ်၏။
သိက္ခာပုဒ်မြန်မာပြန်။ ။ အကြင်ရဟန်းသည် ရဟန်းတို့၏ သိက္ခာနှင့် သာဇီဝသို့ ကောင်းစွာ ရောက်သူဖြစ်ပါလျက် သိက္ခာမချဘဲ သိက္ခာပုဒ်၌ ဖြည့်ကျင့်လိုသော စိတ်အားမရှိကြောင်းကိုလည်း ထင်ရှား မပြဘဲ မေထုန်မှီဝဲအံ့၊ အောက်ထစ်ဆုံး တိရစ္ဆာန်မ၌ပင် မှီဝဲစေဦးတော့၊ ထိုရဟန်းမှာ ပါရာဇိကကျ၍ ရဟန်းကောင်းများနှင့် ပေါင်းသင်းခွင့် မရှိတော့ချေ။
အင်္ဂါ ၂-ပါး။ ။ ၁-မှီဝဲလိုသောစိတ်ရှိခြင်း, ၂-သူတစ်ပါး၏ မဂ်တွင်းသို့ မိမိအင်္ဂါဇာတ်ကို သွင်းခြင်း ဤအင်္ဂါ ၂-ပါးနှင့်ညီလျှင် ပါရာဇိက အာပတ်သင့်၏။
[ဆောင်] မှီဝဲလိုဘိ, စိတ်ကူးရှိ၍ သူ၏မဂ်တွင်း, ကိုယ့်မဂ်သွင်း, ကြောင်းရင်း နှစ်လီ, အင်္ဂါညီ, သင့်ပြီ ပထမပါရာဇိက။
မဂ် ၃-ပါး။ ။ “မဂ္ဂ”ဟူသောပါဠိကို “မဂ်”ဟု ဆိုထား၏၊ မြန်မာလို “လမ်း” ဟု ဆိုလို၏၊ ထိုမဂ်သည် ဝစ္စမဂ်-ကျင်ကြီးလမ်း (ဖင်ပေါက်), ပဿာဝမဂ်- ကျင်ငယ်လမ်း (အင်္ဂါဇာတ်ပေါက်), မုခမဂ် အစာဝင်လမ်း (ပါးစပ်ပေါက်)ဟု ၃-မျိုးရှိ၏၊ ထို၃-မျိုးသော လမ်းပေါက်ထဲသို့ အင်္ဂါဇာတ်ကို နှမ်းတစေ့ခန့်မျှ သွင်းမိလျှင်ပင် ပါရာဇိက ကျ၏။
ကိုယ့်မဂ်ကိုယ်သွင်း။ ။ သူ၏မဂ်တွင်းသို့သွင်းမှ ပါရာဇိကကျသည် မဟုတ် သေး၊ ကျောက်ကုန်း ပြောသူသည် ငုံ့၍ မိမိအင်္ဂါဇာတ်ကို ပါးစပ်ဖြင့်စုတ်လျှင်လည်းကောင်း, အင်္ဂါဇာတ်ရှည်သူသည် မိမိ၏ ဝစ္စမဂ်သို့ သွင်းလျှင်လည်းကောင်း, ပါရာဇိက ကျသည်သာ။
ထုလ္လစ္စဉ်း။ ။ ဘုရားလက်ထက်တော်၌ ရဟန်းတစ်ပါးသည် အသေကောင် မိန်းမကို တွေ့မြင်၍ ရာဂစိတ်ဖြစ်၏၊ ထိုမိန်းမ၏ အင်္ဂါဇာတ်ကို တဝက် ကျော်ကျော် ခွေးစားထား၏၊ ထိုရဟန်းသည် ထိုအင်္ဂါဇာတ်ကိုပင် မှီဝဲလေသည်၊ ထို့နောက် ပါရာဇိက ကျ, မကျ၌ ယုံမှားသံသယ ဖြစ်သောကြောင့် ဘုရားရှင်ကိုလျှောက်လေရာ ဘုရားရှင်သည် “ထုလ္လစ္စဉ်းအာပတ်သင့်၏”ဟု ဆုံးဖြတ်တော်မူလေသည်၊ အင်္ဂါဇာတ်သည် တဝက်အတိကျအောင်ခွေးစား ထားလျှင်လည်းကောင်း, တဝက်ကျော်အောင် ခွေးစားထားလျှင်လည်းကောင်း, အာပတ်သာ သင့်၏။ [“ဥပဍ္ဎက္ခာယိတေစ ယေဘုယျေန ခါယိတေစ ထုလ္လစ္စယံ”-ပထမ ပါရာဇိကဋ္ဌကထာ။ ]
ဒုက္ကဋ်။ ။ ဘုရား လက်ထက်တော်၌ ရဟန်း တစ်ပါးသည် မိန်းမ တစ်ယောက်၌ စွဲလမ်းနေ၏၊ သူမရှိခိုက်၌ ထိုမိန်းမသေသွား၏။ အတော်ကြာမှ ပြန်လာ၍ ထိုအကြောင်းကို သိသောအခါ သုသာန်သွား၍ ထိုမိန်းမ၏ အရိုးများကို ဆက်စပ်လျက် အင်္ဂါဇာတ် နေရာ၌ မှီဝဲ၏၊ ထို့နောက် ဘုရားရှင်အား လျှောက်ကြလေရာ “ဒုက္ကဋ်အာပတ်”ဟု ဆုံးဖြတ်တော်မူသည်၊ ဤသို့လျှင် အရိုးဖြစ်စေ, လုံးလုံးပုတ်၍ ပျက်စီးနေသော အင်္ဂါဇာတ်၌ ဖြစ်စေ မှီဝဲလျှင် ဒုက္ကဋ်အာပတ်သင့်၏။ .
အာပတ်မသင့်သူများ
မသိသူ။ ။ ဘုရားလက်ထက်တော်၌ မဟာဝုန်တောဝယ် နေ့အခါ ပက်လက် အိပ်ပျော်နေသော ရဟန်းတစ်ပါးကို မိန်းမတစ်ယောက်မြင်၍ အင်္ဂါဇာတ်ပေါ်ဖိ၍ထိုင်ကာ အလိုရှိတိုင်း ကျင့်ပြီးနောက် အနီး၌ ရယ်မောလျက် ရပ်နေ၏။ ရဟန်းသည် (ထိုကိစ္စပြီးမှ နိုးလာ၍) “ငါ့မှာ အာပတ် သင့်လေသလား”ဟု ယုံမှား သံသယဖြစ်သောကြောင့် ဘုရားကို လျှောက်၏၊ ဘုရားရှင်က “သင်ကသာယာမိသလား”ဟု မေးတော်မူရာ “တပည့်တော် သူပြုကျင့်နေတုန်းက အိပ်ပျော်နေလို့ သိတောင်မှ မသိလိုက်ပါ” ဟု လျှောက်လေသော် “လုံးလုံးမသိလိုက်သူမှာ အာပတ်မသင့်”ဟု ဆုံးဖြတ်တော်မူလေသည်။
မှတ်ချက်။ ။ ဝတ္ထုနှင့်အလားတူ နောက်၌ တံခါးမပိတ်ဘဲ နေ့လယ် အိပ်ပျော်နေသော ရဟန္တာတစ်ပါးကိုလည်း မိန်းမအများ အပြုကျင့်ခံရသေး၏။ ထိုဝတ္ထုကြောင့် “နေ့အခါ ဆိတ်ငြိမ်စွာ ကိန်းအောင်းနေသော (အိပ်နေသော-အဋ္ဌကထာ) ရဟန်းသည် အဝင်အထွက် တံခါးမကိုပိတ်၍ (စေ့၍) ထားရမည်”ဟု မိန့်တော်မူ၏၊ “တံခါးမကို မပိတ်မစေ့ဘဲ အိပ်လျှင် ဒုက္ကဋ် အာပတ်သင့်၏”ဟု အဋ္ဌကထာ၌ မိန့်သည်။
မသာယာသူ။ ။ ဘုရားလက်ထက်တော်၌ ရဟန်းတစ်ပါးသည် ဝေသာလီမြို့ မဟာဝုန်တောဝယ် နေ့ အခါ ကမ္မဋ္ဌာန်းတရား ကြိုးစားအားထုတ်နေစဉ် သစ်ပင်ကိုမှီ၍ အိပ်ပျော်သွား၏၊ ထိုရဟန်းကို မိန်းမတစ်ယောက်မြင်၍ အင်္ဂါဇာတ်ကို အဖိလိုက်တွင် ဆတ်ကနဲနိုးကာ ကပျာကယာထ၍ ထိုမိန်းမကို ၂-လိမ့်, ၃-လိမ့်လိမ့်အောင် လှိမ့်၍ လှိမ့်၍ ကန်ကျောက် လေသည်။
ထိုနောက်မှ ယုံမှားသံသယဖြစ်၍ ဘုရားရှင်ကို လျှောက်လေရာ ဘုရားရှင်က သာယာမိသလား”ဟု မေးတော်မူ၍ မသာယာကြောင်း” လျှောက်လေသော်, မသာယာလျှင် အာပတ်မသင့်”ဟု ဆုံးဖြတ်တော်မူလေသည်။
မှတ်ချက်။ ။ ဤနေရာမျိုး၌ မသာယာခြင်းမှာ နဂိုကပင် ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ကြိုးပမ်းအားထုတ်ကာ ကိလေလာစစ်တပ်ကို နေ့စဉ် တိုက်ခိုက်နေသော သူရဲကောင်းကြီး ဖြစ်သောကြောင့်သာတည်း၊ နဂိုက ပေါ့ပေါ့ဆဆ နေ့သူတို့မှာ ဧကန်မုချ သာယာကြမည်သာ။
အရူးသူများ။ ။ ဗဒ္ဓသည်းခြေ ပျက်၍ ဆေးကု မရလောက်အောင် တကယ်ရူးသဖြင့် သူ့ဟာသူ ဘာလုပ်လို့ လုပ်မှန်း မသိသော အရူး, ဘီလူး, သူရဲ, နတ်စသူတို့ ဖမ်းစားချောက်လှန့်ထားသဖြင့် စိတ်ပြန့်လွင့်နေသူ, ရောဂါ ဝေဒနာဒဏ် အပြင်းအပြခံနေရသဖြင့် သူများက ပြုကျင့်သည်ကိုမျှ မသိ သူနှင့် ဤသိက္ခာပုဒ်၏ အစဆုံး အမှုသည်ဖြစ်သော အရှင်သုဒိန်တို့မှာ အာပတ်မသင့်။
သတိပေးချက်။ ။ မေထုန်နှင့် စပ်သောစကားသည် ရုန့်ရင်းသော စကားဖြစ်၍ သူတော်ကောင်းတို့ ပြောဆိုသင့်, ရေးသားသင့်သော စကားမဟုတ်ချေ၊ ထို့ကြောင့် ဤစာကို ကြည့်ရှုသူတို့သည် စက်ဆုပ်ရွံရှာ မသတီ စရာသဘောကို တွေးတောနိုင်ကြပါစေ၊ ထို့ပြင်-ဤမျှလောက်စက်ဆုပ် ရွံရှာဖွယ် ကောင်းသော အမှုကို ဝေးစွာရှောင်ကြဉ်ပြီး ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ရဟန်းသံဃာတော်များအပေါ်၌ ပြင်းပြ သော မဟာကရုဏာတော်ကြောင့်, နှုတ်တော်နှင့်မသင့်လျော်သော အကြောင်းအရာတို့ကိုပင် သာယာလိုက်သလား, သိလိုက်သလား? စသည်ဖြင့် စစ်ဆေးမေးမြန်းတော်မူကာ ထိုက်သင့်ရာ ဥပဒေသကို ထားတော်မူရပေသည်-ဟု ဘုရားရှင်၏ မဟာကရုဏာဂုဏ်တော်ကို အာရုံပြုလျက် လေးနက်သော စိတ်ထားဖြင့် ရှုစားနိုင်ကြပါစေ။
### ပြင့်ပလင့်များ
* ဝိနည်းဥပဒေတော်ကြီး
* ပါရာဇိက အမြွက်
* ဝိနယသံခိပ်
* ဘုရားဥပဒေတော်ကြီး
* ဝိနည်းမှတ်စု
* ပါရာဇိကဏ် ပါဠိတော်
* ဝိနည်းပဒေသာသင်တန်း
* [ဝိနည်းငါးကျမ်း အရသာ (ပထမပိုင်း](https://my.wikisource.org/wiki/ဝိနည်းငါးကျမ်း_အရသာ_(ပထမပိုင်း)#၁။_မေထုန_သိက္ခာပုဒ်)

### ကိုးကား