open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ရွှေညောင်မြို့

**ရွှေညောင်မြို့** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း တောင်ကြီးခရိုင်၊ တောင်ကြီးမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။ တောင်ကြီးမြို့မှ ၁၂ မိုင်ခန့် ကွာဝေးပြီး ညောင်ရွှေမြို့မှ ၇ မိုင် ဟဲဟိုးမြို့မှ ၁၀မိုင် ရပ်စောက်မြို့နှင့် ၃၈မိုင် ကွာဝေးသည်။ ရွှေညောင်မြို့သည် ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး ညောင်ရွှေမြို့နှင့် အင်းလေးကန်သို့ သွားရောက်ရာ လမ်းဆုံမြို့ဖြစ်သည်။

အင်းလေးကန်နှင့်နီး၍ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားများ အများဆုံးလာရောက်ကြသည်။ ပအိုဝ်း၊ ရှမ်းနှင့်ဗမာလူမျိုးအများစု နေထိုင်ကြသည်။ အေးချမ်းတည်ငြိမ်မှုရှိပြီး ဆက်သွယ်သွားလာရေး ကောင်းမွန်မှုရှိသည်။ ရွှေညောင်ဘူတာဆိုက်ရောက်သောမြို့ ဖြစ်သည်။ လေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးတည်ရှိသော ဟဲဟိုးနှင့် နီးကပ်စွာ တည်ရှိသည်။ သာစည်၊ ယင်းမာပင်၊ ကလော၊ အောင်ပန်း၊ ဟဲဟိုးနှင့် တောင်ကြီးမြို့များနှင့် ဆက်သွယ်ထားသော ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ တောင်ပေါ်ဒေသဖြစ်သော်လည်း မြေပြန့်သကဲ့သို့ ချိုင့်ဝှမ်းတည်ရှိပြီး ရာသီဥတုကောင်းမွန်သည်။

## ကိုးကား
ဂျိန်းစ်ဝဘ် အာကာသ တယ်လီစကုပ်

**ဂျိန်းစ်ဝဘ် အာကာသ တယ်လီစကုပ်** (James Webb Space Telescope) သည် နာဆာ၏ စီမံကိန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဂျိန်းစ်ဝဘ် အာကာသ တယ်လီစကုပ်ကို ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် လွှင့်တင်ခဲ့သည်။ ဟာဘယ် အာကာသ တယ်လီစကုပ်၏ မှန်ထက် ပိုကြီးပြီး ကမ္ဘာ-နေ ကြားမှ ဆုံမှတ် L2 နေရာ၌ ထားမည်ဖြစ်သည်။ ကြီးမားသော နေရောင်ကွယ်အကာသည် သိပ္ပံဆိုင်ရာကိရိယာများအား အပူချိန် ၅၀ ကေလ်ဘင်သို့ အအေးပေးထားမည်ဖြစ်သည်။ တယ်လီစကုပ်သည် စကြဝဠာဗေဒ၊ နက္ခတ္တဗေဒနယ်ပယ်များ၏ စူးစမ်းလေ့လာရေးအတွက် များစွာ အထောက်အကူပေးမည်ဖြစ်သည်။ ရည်မှန်းချက် နောက်တစ်ခုမှာ စကြဝဠာ၏ အဝေးဆုံးနေရာမှ အရာဝတ္ထုများကို လေ့လာရန်ဖြစ်သည်။ ယင်းကဲ့သို့သော ပစ်မှတ်များသည် မြေပြင်အခြေစိုက် ယနေ့ခေတ်တယ်လီစကုပ်များဖြင့် လက်လှမ်းမမှီပေ။ အခြားသော ရည်မှန်းချက်မှာ ကြယ်တာရာ တည်ဆောက်ပုံ၊ ဂြိုဟ်များ တည်ဆောက်ပုံတို့အား နားလည်ရန် ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၆ ခုနှစ်ကတည်းက  နာဆာ၏ အဖွဲ့ဝင်များဖြစ်သော ဥရောပ အာကာသ အေဂျင်စီ၊ ကနေဒါ အာကာသ အေဂျင်စီတို့ဖြင့် ပူးပေါင်းခဲ့သည်။ ယင်းအား နာဆာ၏ အပိုလိုစီမံကိန်းတွင် အဓိကနေရာ၌ ပါဝင်ခဲ့သူ James E. Webb အားဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် အမည်ပေးခဲ့သည်။ နာဆာသည် ဂျိန်းစ် အာကာသ တယ်လီစကုပ်အား ဟာဘယ် အာကာသ တယ်လီစကုပ်၏ ဆက်ခံသူအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။ သို့သော် စွမ်းဆောင်ရည်ချင်း မတူညီပေ။   တယ်လီစကုပ်တွင် ယခင်ကထက် ပိုဝေးသောနေရာမှ အရာဝတ္ထုများကို မြင်နိုင်စွမ်းရှိသည့် ကိရိယာများ ပါဝင်သည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် နာဆာက တယ်လီစကုပ်၏ ပင်မမှန်များကို ပြီးစီးကြောင်းနှင့် ပြင်းထန်သည့် တုန်ခါမှုကို ခံနိုင်ရန် စမ်းသပ်နေကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:အာကာသ လေ့လာရေးမျှော်စင်များ
ကဏ္ဍ:အနီအောက်ရောင်ခြည် တယ်လီစကုပ်များ
ကဏ္ဍ:နာဆာ စီမံကိန်းများ
မိုင်းယောင်းမြို့

**မိုင်းယောင်းမြို့** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ မိုင်းယောင်းခရိုင်ရှိ မြို့ဖြစ်သည်။ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့လည်းဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
မိုင်းဖြတ်မြို့

**မိုင်းဖြတ်မြို့** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ တာချီလိတ်ခရိုင်ရှိ မြို့ဖြစ်သည်။ မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့လည်းဖြစ်ပြီး တာချီလိတ်-ကျိုင်းတုံလမ်းကြားတွင် တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကွန်ဟိန်းမြို့

**ကွန်ဟိန်းမြို့** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ နမ့်စန်ခရိုင်ရှိ မြို့ဖြစ်သည်။ ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့လည်းဖြစ်သည်။ ကွန်ဟိန်းဆိုသည်မှာ ဒေသခံ ရှမ်းဘာသာစကားအရ *ကျွန်းတစ်ထောင်* ဟုအဓိပ္ပာယ်ရသည်။

## ကိုးကား
မိုင်းကိုင်မြို့

**မိုင်းကိုင်မြို့** (, ) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ လွိုင်လင်ခရိုင်ရှိ မြို့ဖြစ်သည်။ မိုင်းကိုင်မြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့လည်းဖြစ်သည်။ မန္တလေးမြို့အရှေ့ဘက် ကီလိုမီတာ ၁၀၀ အကွာခန့်၌ တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
မိုင်းပြင်းမြို့

**မိုင်းပြင်းမြို့** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ ကျိုင်းတုံခရိုင်ရှိ မြို့ဖြစ်သည်။ မိုင်းပြင်းမြို့သည် ကျိုင်းတုံမြို့၏ အနောက်ဘက် ၆၀ ကီလိုမီတာအကွာ၌ တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
လင်းခေးမြို့

**လင်းခေးမြို့** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ လင်းခေးခရိုင်ရှိ မြို့ဖြစ်သည်။ လင်းခေးမြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့လည်းဖြစ်သည်။ ရှမ်းလူမျိုးအဓိကနေထိုင်ပြီးပအိုဝ်း၊ဗမာလူမျိုးများလည်း နေထိုင်ကြသည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပေ၂၀၀သာမြင့်ပြီး ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်၏ အနိမ့်ဆုံးဒေသဖြစ်သည်။ ပူပြင်းသော ရာသီဥတုရှိပြီး ရှမ်းအညာ ဟု တင်စားကြပါသည်။

## ကိုးကား
မဘိမ်းမြို့

**မဘိမ်းမြို့** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ရွှေလီမြစ်၊ မိုးမိတ်နှင့် ကချင်ပြည်နယ်ရှိ ဗန်းမော်တို့ဖြင့် ကုန်းလမ်းဆက်သွယ်ထားသည်။ မဘိမ်းမြို့သည် တရုတ်နိုင်ငံ၊ ယူနန်ပြည်နယ်နှင့် ၉၀ ကီလိုမီတာခန့်သာ ကွာဝေးပြီး မြောက်ဘက်၌ မန္တလေးမြို့နှင့်  ကီလိုမီတာ ၂၀၀ ကွာဝေးသည်။
မဘိမ်းမြို့သည် ရွှေလီမြစ်ဝှမ်းတွင် ဆန်စပါးအထွက်ကောင်းသော နယ်မြေဖြစ်သည်။

မြန်မာပြည်တွင်းစစ်ကာလ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်က မဘိမ်းမြို့အား တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်များ
*Satellite map *GeoNames*
မိုင်းတုံမြို့

**မိုင်းတုံမြို့** သည် ရှမ်းပြည်နယ်၊ မိုင်းတုံခရိုင်၊ မိုင်းတုံမြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့ဖြစ်သည်။ သံလွင်မြစ်၏ အရှေ့ဘက်တွင် တည်ရှိပြီး ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်လျက်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ဆွာမြို့

**ဆွာမြို့** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်ရှိ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
ဆွာမြို့ကို ရှေးအခါက ကမ္ဘားမြင့်ရွာဟု ခေါ်သည်။ တောင်ငူရာဇဝင်အရ ပုဂံနရပတိစည်သူမင်း၏ သမက် အနန္တသူရိယအမတ်၏ သား မင်းလှစောနှင့် မြေး သဝန်လက်ျာတို့သည် ပေါင်းလောင်းမြစ်အထက် ယခု ဆွာချောင်း၏ အထက် ကုန်းငယ်ထက်တွင် ရွာတည်နေထိုင်သည်။ နောင်သော် ဆွာချောင်းနံဘေးရှိ ကမ္ဘားမြင့်ရွာမှာ စည်ကားလာပြီး မြို့ဖြစ်လာကာ ဆွာမြို့ဟု ထင်ရှားလာသည်။

## ကိုးကား
ပေကြိုးဘူး

**ပေကြိုးဘူး**သည် အတိုင်းအတာ လက်မ၊ ပေ၊ ကိုက်၊ မီလီမီတာ၊ စင်တီမီတာ အမှတ်အသားများပါသော ကြိုးပြားကို ရစ်သိမ်းထားသော ဘူးကို ခေါ်သည်။ တိုင်းတာချင်သောအခါ ထုတ်၍တိုင်းတာပြီး သိမ်းချင်သောအခါ ရစ်၍ ပြန်သိမ်းနိုင်သည်။ ပေကြိုးဘူးသည် ၂၅-ပေ၊ ၅၀၀-ပေ၊ ၁၀၀-ပေ အလျားအမျိုးမျိုးရှိ၍ သတ္တုကြိုး၊ အဝတ်ကြိုး၊ သံမဏိကြိုးများကို သားရေဘူး သို့မဟုတ် သံဘူးဖြင့် ပြုလုပ်ကြသည်။ ၎င်းကို ရှည်လျားသော အလျားများ၊ တိုင်၊ ယက်မများ၏ အနေအထားများကို တိုင်းထွာရာ၌ အသုံးပြုနိုင်ပေသည်။ အထိုက်အလျောက် တိကျမှုသာ လိုအပ်သည့်အခါ အဝတ်ကြိုးကို အသုံးပြု၍ အတိအကျလိုအပ်သည့်အခါ သံမဏိကြိုးကို အသုံးပြုကြပေသည်။

## ကိုးကား
သံချီပလာယာ

သံချည်ပလာယာကို ၆-လက်မမှ ၁၀-လက်မအရွယ်အထိ အရွယ်အမျိုးမျိုး တွေ့ရှိနိုင်ပေသည်။ ၎င်းဖြင့် ဝါယာကြိုးများကို ဖြတ်နိုင်လိမ်နိုင်သည်။ ၎င်းပလာယာ၏ နှုတ်သီးမှာ ကြက်တူရွေး နှုတ်သီးသဏ္ဌာန်ကွေး၍ ပြုလုပ်ထားသဖြင့် နှုတ်သီးဘေးစောင်းဖြင့် ထောက်ပြီး ဝါယာကြိုးကိုတင်းအောင် ဆွဲယူနိုင်သည်။ သံချည်ပလာယာကို သံချီသံကွေးပညာတွင် အသုံးများသည်။

## ကိုးကား
ချိန်သီး

၁၆-အောင်စ သို့မဟုတ် ၁-ပေါင် အလေးချိန်ရှိသော ကြေး သို့မဟုတ် သံဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် ငှက်ပျောဖူး ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသော ကိရိယာတစ်ခုဖြစ်သည်။ အချွန်မဟုတ်သည့်ဘက်တွင် ဗဟိုမှ ကြိုးဆွဲထားပြီး မျဉ်းမတ်ရေချိန်တိုင်းခြင်း၊ အကွာအဝေးအမှန်နေရာကို မြေကြွင်းထဲသို့ ကူးယူမှတ်သားခြင်းအတွက် အသုံးပြုသည်။

## ကိုးကား
မျဉ်းကြိုး

မျဉ်းကြိုးသည် ဆောက်လုပ်ရေးနှင့် ပတ်သက်သော လက်သမားလုပ်ငန်း၊ ပန်းရန်လုပ်ငန်း၊ သံချီသံကွေးလုပ်ငန်းများတွင် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သော ပစ္စည်းဖြစ်သည်။ မျဉ်းကြိုးမှာ ၁/၁၀လုံး အရွယ်ရှိ ချည်ကြိုးဖြစ်၍ လုပ်ငန်းလုပ်ရာတွင် ထောင့်မှန်ကျရန်၊ မျဉ်းဖြောင့်ရန် အသုံးပြုသည်။

## ကိုးကား
ချင်းရွှေဟော်မြို့

**ချင်းရွှေဟော်မြို့** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ လောက်ကိုင်ခရိုင်၊ လောက်ကိုင်မြို့နယ်ရှိ မြို့တစ်မြို့ဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံနှင့် နယ်နမိတ်ချင်း ထိစပ်လျက်ရှိသည်။ ချင်းရွှေဟော်သည် တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် ကုန်သွယ်ရေးစခန်း ငါးခုအနက် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်ပြီး ၂၀၀၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးစခန်းကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်အတွင်း စုစုပေါင်း ကုန်သွယ်ပမာဏမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၈၃.၃၉၆ သန်း ဖြစ်သည်။ 

ပြည်တွင်းစစ်ကာလအတွင်း ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ချင်းရွှေဟော်မြို့အား မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်က သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ရပ်စောက်မြို့

**ရပ်စောက်မြို့** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ တောင်ကြီးခရိုင်ရှိ မြို့ဖြစ်သည်။ ရပ်စောက်မြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့လည်းဖြစ်သည်။ ရပ်စောက်မြို့သည် တောင်ကြီးမြို့၏ မြောက်ဘက် ၄၈ ကီလိုမီတာအကွာ၌ တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
တွစ်တာ

***တွစ်တာ*** (၊ **တွတ်တာ** ဟုလည်း စာလုံးပေါင်း)  သည် အွန်လိုင်း သတင်းနှင့် လူမှုဆက်သွယ်ရေး ကွန်ရက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မှတ်ပုံတင်ထားသော အသုံးပြုသူများသည် ယခင်က *တွိစ်* ဟုခေါ်သည့် စာလုံးရေ ၁၄၀ ထိသာ ရိုက်ထည့်နိုင်အောင် ကန့်သတ်ထားသော်လည်း ၂၀၁၇ နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် ဂျပန်ဘာသာ၊ တရုတ်ဘာသာ၊ ကိုရီးယားဘာသာမှလွဲ၍ ကျန်ဘာသာစကားများကို စာလုံးရေ ၂၈၀ အထိ နှစ်ဆ တိုးမြှင့်ပေးခဲ့ပြီး ထိုစာတိုများကို ရေးတင်ခြင်း ပြုလုပ်နိုင်သည်။ မှတ်ပုံတင်မထားသော အသုံးပြုသူများကမူ ၎င်းတို့ကို ဖတ်ခြင်းသာ ပြုလုပ်နိုင်မည်။ အသုံးပြုသူများသည် တွစ်တာကို ဝက်ဘ်ဆိုဒ်၊ မိုဘိုင်းလ် အက်ပ် သို့မဟုတ် ဖုန်းစာတိုပို့စနစ် (SMS) စသည့် နည်းလမ်းများဖြင့် သုံးနိုင်သည်။ တွစ်တာကုမ္ပဏီ၏ ရုံးချုပ်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၊ ဆန်ဖရန်စစ္စကိုတွင် တည်ရှိ၍၊ ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ရုံးခွဲ ၂၅ ခုအထက် ရှိသည်။

တွစ်တာကို ဂျက် ‌ဒေါ့ဆေး၊ နော့ရှ် ဂလက်စ်၊ ဘဇ် စတုန်းနှင့် အီဗင် ဝီလျံတို့က ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ဖန်တီးခဲ့ပြီး၊ ဇူလိုင်လတွင် စတင်လွှင့်တင်ခဲ့ရာ ကမ္ဘာအနှံ့ လူပေါင်းများစွာ တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုလာခဲ့ကြသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် သန်း ၁၀၀ မကသော တွစ်တာ အသုံးပြုသူများသည် တစ်နေ့လျှင် တွိစ်ပေါင်း သန်း ၃၄၀ ကို တင်ခဲ့ကြပြီး၊ "တွစ်တာရှာဖွေရေးစနစ်" တွင် တစ်နေ့လျှင် ရှာဖွေမှု အကြိမ်ရေပေါင်း ၁.၆ သန်းခန့် ဝန်ဆောင်မှုပေးခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် တွစ်တာသည် လည်ပတ်မှုအများဆုံး ဝက်ဘ်ဆိုဒ် ၁၀ ခုထဲတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး၊ "အင်တာနက်၏ ဖုန်းစာတိုပို့စနစ်" ဟု တင်စားခြင်းခံရသည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် တွစ်တာသုံးသူဦးရေ သန်း ၃၁၀ အထိ ရှိလာသည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု သမ္မတရွေးကောက်ပွဲနေ့တွင် (အသုံးပြုသူများက ကမ္ဘာ့အရှေ့ပိုင်းစံတော်ချိန် ည ၁၀ နာရီတွင် တွိစ်ပေါင်း သန်း ၄၀ တင်ခဲ့ခြင်းဖြင့်) တွစ်တာသည် အရေးကြီးသတင်းအချက်အလက်များ၏ ရင်းမြစ်တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့ပေသည်။ ယခုအခါ တွစ်တာကို မြန်မာနိုင်ငံမှ စိုင်းစိုင်းခမ်းလှိုင် အပါအဝင် ထင်ရှားသော နိုင်ငံတကာ အနုပညာရှင်များ၊ နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်များ၊ လုပ်ငန်းရှင်များ၊ သတင်းဌာနများက ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုနေကြသော်လည်း၊ မြန်မာနိုင်ငံတွင်မူ အသုံးနည်းနေသည်ဟု ဆိုရပေမည်။October 27, 2022 တွင် Elon Musk မှTwitter ကိုဝယ်ယူခဲ့သည်။

## အခြားကြည့်ရန်
* ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်
* လင့်ခ်အင်န်

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:အမေရိကန် ဝဘ်ဆိုဒ်များ
ကဏ္ဍ:အန်းဒရိုက် ဆော့ဝဲလ်
ကဏ္ဍ:အိုင်အိုအက်စ် ဆော့ဖ်ဝဲလ်
ခိုလမ်မြို့

**ခိုလမ်မြို့** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ နမ့်စန်ခရိုင်၊ နမ့်စန်မြို့နယ်ရှိ မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
၁၉၆၉ အရှေ့တောင်အာရှကျွန်းဆွယ် အားကစားပွဲတော်

**၁၉၆၉ အရှေ့တောင်အာရှကျွန်းဆွယ် အားကစားပွဲတော်** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရန်ကုန်မြို့ တွင် ၁၉၆၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၆ ရက်မှ ၁၃ ရက်​နေ့အထိ ကျင်းပခဲ့​သော ပဉ္စမအကြိမ်​မြောက် အ​ရှေ့​တောင်အာရှကျွန်းဆွယ် အားကစားပြိုင်ပွဲဖြစ်သည်။ 

ထိုနှစ်တွင် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသည် အိမ်ရှင်အဖြစ် ကျင်းပခွင့်ရရှိသော်လည်း ဗီယက်နမ်စစ်ပွဲကြောင့် အိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ဒုတိယအကြိမ်ပွဲ​တော်ကို အိမ်ရှင်အဖြစ်
လက်ခံကျင်းပခဲ့ပြီး ယခုအားကစားပွဲ​တော်သည် မြန်မာနိုင်ငံအ​နေဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် လက်ခံကျင်းပခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်၌ အရှေ့တောင်အာရှကျွန်းဆွယ် အားကစားပြိုင်ပွဲ၏ အငယ်ဆုံးအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံဖြစ်နေသော စင်ကာပူနိုင်ငံသည် အားကစားပြိုင်ပွဲ၏အမည်ကို **အရှေ့တောင်အာရှ အားကစားပြိုင်ပွဲ** (Southeast Asian Games) ဟု ပြောင်းလဲရန် အကြံပြုခဲ့သည်။ 

ထိုစဉ်က နိုင်ငံ​တော်ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် တော်လှန်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး​နေဝင်းမှ ဗိုလ်ချုပ်​အောင်ဆန်းအားကစားကွင်းတွင် အားကစားပွဲ​တော်အား ဖွင့်လှစ်​ပေးခဲ့သည်။

နိုင်ငံအသီးသီးမှ ဝင်​ရောက်ယှဉ်ပြိုင်သူ ၉၂၀ဦးရှိခဲ့သည်။ မြန်မာ၊ ထိုင်းနှင့် စင်ကာပူတို့မှ နိုင်ငံအလိုက် ပထမ၊ဒုတိယနှင့် တတိယရရှိခဲ့သည်။

## ပွဲများနှင့်အားကစား
### ပါဝင်သောနိုင်ငံများ
### အားကစားနည်းများ 
အားကစားနည်း​ပေါင်း ၁၅မျိုးပါဝင်ခဲ့သည်။

*​ရေပိုင်းဆိုင်ရာအားကစားနည်းများ
* ပြေးခုန်ပစ်
* ကြက်တောင်ရိုက်
* ဘတ်စကက်ဘော
* လက်​ဝှေ့
* စက်ဘီးစီး
* ​ဘောလုံး
*ကျွမ်းဘား
*ဂျူဒို
* ​သေနတ်ပစ်
*ရွက်​လှေ
* စားပွဲတင် တင်းနစ်
* တင်းနစ်
* ​ဘော်လီ​ဘော
* အ​လေးမ

### ဆုတံဆိပ် ဇယား
 အိမ်ရှင်နိုင်ငံ

## ကိုးကား
* Percy Seneviratne (1993) *Golden Moments: the S.E.A Games 1959-1991* [Dominie Press, Singapore ISBN 981-00-4597-2
* History of the SEA Games
NGC 660

**NGC 660** သည် မိန် နက္ခတာရာမှ တမူထူးခြားသော polar-ring ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာမြေမှ အလင်းနှစ် ၄၅ မီလီယံနီးပါးခန့် ကွာဝေးသည်။  ဂယ်လက်ဆီသည် လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၁ ဘီလီယံအကြာက ဂယ်လက်ဆီ ၂ ခု တိုက်မိရာမှ ဖွဲ့တည်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်တန်ရာ၏။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
NGC 376

**NGC 376** သည် ကြယ်စုတန်းမှ တူကင်နာ ကြယ်အစုအဝေး Open cluster ဖြစ်သည်။ ယင်းအား ၁၈၂၆ စက်တင်ဘာ ၂ တွင် James Dunlop ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တူကင်နာ (ကြယ်စုတန်း)
ပဲခူးမြစ်

**ပဲခူးမြစ်** သည် မြန်မာနိုင်ငံတောင်းပိုင်းမှ မြစ်တစ်စင်းဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ပဲခူးနှင့် ရန်ကုန်ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ ပဲခူးမြစ်သည် ပဲခူးရိုးမမှ မြစ်ဖျားခံကာစီးဆင်းပြီး ရန်ကုန်မြစ်သို့ စီးဆင်းသော မြစ်မခမြစ်သို့ စီးဆင်းသွားသည်။ ပဲခူးမြစ်နှင့် ရန်ကုန်မြစ်ဆုံတွင် သန်လျင်မြို့တည်ရှိသည်။ ရန်ကုန်မြို့နှင့် သန်လျင်မြို့ကို ကူးသန်းသွားလာရန် ပဲခူးမြစ်ကို ဖြတ်သန်းတည်ဆောက်ထားသော တံတားနှစ်စင်းရှိသည်။ ၁၆၀၈ ခုနှစ်တွင် မြန်မာလူမျိုးများ *ငဇင်ကာ* ဟုသိထားသည့် ပေါ်တူဂီလူမျိုး စွန့်စားသွားလာသူ Philip de Brito e Nicote သည် ရွှေတိဂုံစေတီသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

## ရုပ်ပုံများ

File:Bago River between That Pyu Village and Kywae Kue Seik Village.jpg|သပြုရွာနှင့် ကျွဲကူးဆိပ်ရွာအကြား ပဲခူးမြစ်

## ကိုးကား
NGC 379

**NGC 379** သည် မိန် နက္ခတာရာမှ lenticular ဂယ်လက်ဆီ ဖြစ်သည်။ ယင်းအား ၁၇၈၄ စက်တင်ဘာ ၁၂ တွင် ဝီလီယံ ဟာရှယ် ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
အတ္တရံမြစ်

]]
**အတ္တရံမြစ်** သည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံကြားတွင် ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသော မြစ်တစ်စင်းဖြစ်သည်။ ထိုင်းအခေါ်အားဖြင့် **ကာဆတ်မြစ်**ဟု လူသိများသည်။ အတ္တရံမြစ်သည် ဂျိုင်းမြစ်နှင့် သံလွင်မြစ်တို့ဖြင့် မော်လမြိုင်မြို့အနီးတွင် ပေါင်းစပ်သွားသည်။ အတ္တရံမြစ်တွင် ငါးမျိုးစိပ်ပေါင်းများစွာကို မြင်ရလေ့ရှိပြီး ယေဘုယျအားဖြင့် မြောက်အရပ်မှ အနောက်မြောက်ဘက်အတိုင်း စီးဆင်းသည်။

## ကိုးကား
NGC 380

**NGC 380** သည် မိန် နက္ခတာရာမှ ဘဲဥပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ယင်းအား ၁၇၈၄ စက်တင်ဘာ ၁၂ တွင် ဝီလီယံ ဟာရှယ်ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
စပိန်ဘာသာစကား

**စပိန်ဘာသာစကား**()သည် ဥရောပတိုက်သုံး ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ရွာသစ်မြို့၊ မိုးညှင်းခရိုင်

﻿

**ရွာသစ်မြို့** သည် ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ မိုးညှင်းမြို့နယ်တွင် ပါဝင်သော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ ဟိုပင်မြို့နှင့် အင်းတော်ကြီးကြားတွင် တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ဘရီတနီ စပီးယား

Britney Spears သည် အမျိုးသမီးအခွင့်အရေးကို ချေမှုန်းရန် ဖက်ဆစ်အစီအစဉ်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် သူမ၏ဖခင်၏ ကျွန်ခံခဲ့သည့် ပေါ့ပ်စတားတစ်ဦးဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဟိုမိန်းမြို့

﻿
**ဟိုမိန်းမြို့** သည် ရှမ်းပြည်နယ်၊ လင်းခေးခရိုင်၊ လင်းခေးမြို့နယ်ရှိ မြို့ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
NGC 393

**NGC 393** သည် အင်ဒရိုမီဒါ ကြယ်စုတန်းမှ lenticular ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၇၈၄ အောက်တိုဘာ ၅ တွင် ဝီလီယံ ဟာရှယ်ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
မိုင်းမောမြို့

﻿
**မိုင်းမောမြို့** သည် ရှမ်းပြည်နယ်၊ လားရှိုးခရိုင်၊ မိုင်းမောမြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့ဖြစ်သည်။ ရာဘာလုပ်ငန်းများကို မိုင်းမောမြို့၊ ပန်ဆန်းမြို့၊ နမ့်တစ်မြို့တို့၌ လုပ်ကိုင်ကြသည်။

## ကိုးကား
NGC 382

**NGC 382** သည် မိန် နက္ခတာရာရှိ ဘဲဥပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၅၀ နိုဝင်ဘာ ၄ တွင် William Parsons ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ဂလက်ဆီများအုပ်စု 
NGC 382 သည် NGC 375, NGC 379, NGC 380, NGC 383, NGC 384, NGC 385, NGC 386, NGC 387 နှင့် NGC 388 စသော ဂလက်ဆီတို့၏ အုပ်စုဝင်များဖြစ်ကြသည်။

## ကိုးကား 
## ပြင်ပလင့် 
* NGC 382 by Spider-Seds
* Aladin Previewer 

ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
NGC 384

**NGC 384** သည် မိန် နက္ခတာရာမှ ဘဲဥပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ယင်းအား ၁၈၅၀ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၄ ရက်တွင် Bindon Stoney ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
အပိုလို ၁၇

**အပိုလို ၁၇** သည် နာဆာ၏ အပိုလိုစီမံကိန်းမှ လကမ္ဘာသို့ လူသားလိုက်ပါသော နောက်ဆုံး မက်ရှင်ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၂ ဒီဇင်ဘာ ၇ တွင် စတင်ပစ်လွှတ်ခဲ့ပြီး လကမ္ဘာပေါ်သို့ သိပ္ပံစမ်းသပ်မှုများ ၃ ရက်ကြာ လုပ်ဆောင်ရန်ဖြစ်သည်။ အပိုလို ၁၇ သည် လကမ္ဘာသို့ လူသားများ ဆင်းသက်ရာ၌ နောက်ဆုံးအခေါက်ဖြစ်ပေသည်။
 ယင်းမက်ရှင်သည် အကြာဆုံး လပေါ်သို့ဆင်းသက်ခြင်း၊ ယာဉ်ပြင်ပတွင် အကြာဆုံးလှုပ်ရှားမှု စသော မှတ်တမ်းများစွာကို ဆွတ်ခူးခဲ့သည်။  ထို့အပြင် လကမ္ဘာပတ်လမ်း၌ အကြာဆုံးနေထိုင်သည့် မှတ်တမ်းလည်း ပါဝင်သည်။အပိုလို ၁၇ အာကာသ ယာဉ်မှူးများဖြစ်သော Cernan, Evans နှင့် Schmitt တို့သည် လကမ္ဘာသို့ ၁၂ ရက်ကြာခရီးအပြီး ကမ္ဘာမြေသို့ ဒီဇင်ဘာ ၁၉ တွင် ပြန်ရောက်လာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ရွာသစ်မြို့

**ရွာသစ်မြို့** အမည်ရှိသော မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များမှာ -

*ရွာသစ်မြို့၊ မိုးညှင်းခရိုင် - ကချင်ပြည်နယ်၊ မိုးညှင်းခရိုင်၊ ရွာသစ်မြို့။
*ရွာသစ်မြို့၊ ဘော်လခဲခရိုင် - ကယားပြည်နယ်၊ ဘော်လခဲခရိုင်၊ ရွာသစ်မြို့။
NGC 385

**NGC 385** သည် မိန် နက္ခတာရာမှ lenticular ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၅၀ နိုဝင်ဘာ ၄ တွင် Bindon Stoney ဆိုသူက ရှာဖွတွေ့ရှိခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
NGC 386

**NGC 386**  သည် မိန် နက္ခတာရာမှ ဘဲဥပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၅၀ နိုဝင်ဘာ ၄ တွင် Bindon Stoney ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
NGC 387

**NGC 387** သည် မိန် နက္ခတာရာမှ ဘဲဥပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၇၃ ဒီဇင်ဘာ ၁၀ တွင် Lawrence Parsons ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
ကမ္မမြို့

**ကမ္မမြို့** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
၂၀၁၅ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ပခုက္ကူမြို့နယ်၊ ကမ္မကျေးရွာအုပ်စုကို ရပ်ကွက် ၁၂ ခုပါဝင်သော ကမ္မမြို့အဖြစ် တိုးချဲ့ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ရွာသစ်မြို့၊ ဘောလခဲခရိုင်

**ရွာသစ်မြို့** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကယားပြည်နယ်၊ ဘော်လခဲခရိုင်၊ ဘော်လခဲမြို့နယ်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း 
ကယားပြည်နယ်စော်ဘွားကြီး စောလဖော်သည် စောလုံမြို့တွင် နေထိုင်ခဲ့ပြီး နယ်ချဲ့အင်္ဂလိပ်တို့က သီပေါမင်းအား ဖမ်းဆီးသွားသည်ဟု ကြားသိရသောအခါ နယ်ချဲ့လက်အောက်တွင် မနေလိုသဖြင့် စောလုံမြို့ အရှေ့ဘက်တွင် စောလုံရွာသစ်ကို တည်ပြီး နေထိုင်ခဲ့သည်။ နယ်ချဲ့တို့က စောလုံမြို့ကို သိမ်းပိုက်ပြီး စော်ဘွားကြီးအား မေးရာတွင် ရွာသစ်တွင် နေထိုင်ကြောင်း သိရသဖြင့် အခေါ်လွှတ်ရာ စော်ဘွားကြီးက သူ၏ ဆင်ခေါင်းအား ရွာသစ်စော်ဘွားအဖြစ် လွှဲပြောင်းပေးပြီး အင်္ဂလိပ်ထံ စေလွှတ်ခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ်တို့က ဆင်ခေါင်း စောလဝီအား ထပ်ဆင့် စော်ဘွားအဖြစ် ခန့်အပ်ပြီး စောလုံကို အုပ်ချုပ်စေခဲ့သည်။

စောလဝီလက်ထက်တွင် ကျွန်းသစ်လုပ်ငန်းကို မော်လမြိုင်မြို့ရှိ ကုန်သည်ကြီးများဖြင့် ဆက်လက်လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် မော်လမြိုင်မြို့တို့မှ အလုပ်သမားများ ရောက်ရှိလာရာ ရွာသစ်ကျေးရွာသည် အိမ်ခြေ ၁၀၀၀ ခန့် ရှိလာခဲ့သည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ကရင်နီသောင်းကျန်းသူများက ရွာကို ဝင်ရောက်ဖျက်ဆီးခဲ့ကြသည်။

ရွာသစ်မြို့သည် ယခင်က ဘော်လခဲမြို့နယ်၏ ကျေးရွာအုပ်စုအဆင့်သာ ဖြစ်ပြီး ၂၀၀၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ရွာသစ်မြို့နယ်ခွဲအဖြစ် ရပ်ကွက် ၂ ခု၊ ကျေးရွာအုပ်စု ၂ ခုတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ မြို့နယ်ခွဲစကားရပ်အား ၂၀၁၄ ခုနှစ် မေလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ပယ်ဖျက်ခဲ့သဖြင့် ရွာသစ်မြို့နယ်ခွဲအား ရွာသစ်မြို့ဟု ပြင်ဆင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

## ပထဝီဝင်
### တည်နေရာအကျယ်အဝန်း
ရွာသစ်မြို့သည် ကယားပြည်နယ်၏ အရှေ့ဘက်တွင် တည်ရှိပြီး ရွာသစ်မြို့သည် မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၉ ဒီဂရီ ၀၉ မိနစ် မှ ၁၉ ဒီဂရီ ၁၀ မိနစ် နှင့် အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၇ ဒီဂရီ ၂၉ မိနစ်မှ ၉၇ ဒီဂရီ ၃၀ မိနစ်အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ အကျယ်အဝန်းမှာ  ဖြစ်သည်။

### နယ်နိမိတ်
ရွာသစ်မြို့၏ အရှေ့ဘက်တွင် မယ်စဲ့မြို့နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် ဖားဆောင်းမြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် ဘော်လခဲမြို့နယ်၊ မြောက်ဘက်တွင် ရှားတောမြို့နယ်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်လျက်ရှိသည်။ ရွာသစ်မြို့၏ အရှေ့ဘက် ၄ မိုင်အကွာတွင် သံလွင်မြစ်နှင့် ထိစပ်လျက်ရှိသည်။

### မြေမျက်နှာသွင်ပြင်
ရွာသစ်မြို့သည် တောင်ကုန်းတောင်တန်းများ ပေါများပြီး သစ်တောများ ဖုံးလွှမ်းလျက်ရှိကာ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် အမြင့် ၉၆၈ ပေတွင် တည်ရှိသည်။

### ရာသီဥတု
ရွာသစ်မြို့သည် ပူအိုက်စိုစွတ်သောရာသီဥတုရှိပြီး အမြင့်ဆုံးအပူချိန်မှာ ၄၀ ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ် ဖြစ်ပြီး အနိမ့်ဆုံးအပူချိန်မှာ ၇ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ဖြစ်သည်။ ပုံမှန်မိုးရေချိန်မှာ ၄၈.၂၉ လက်မ ရှိသည်။
 
### ရေဆင်း
ရွာသစ်မြို့သည် ရေထွက်ပေါက်စိမ့်ထွက်လာသော ချောင်းမြောင်းများပေါများသည့် ဒေသတစ်ခုဖြစ်ပြီး အရပ်လေးမျက်နှာလုံးသို့ စီးဆင်းလျက်ရှိသည်။ ဒေသအတွင်းရှိ ရေအရင်း အမြစ်အများစုမှာ ထုံးဓာတ်အများဆုံးပါဝင်ပြီး ရေချိုများဖြစ်၍ စိုက်ပျိုးရေနှင့် သောက်သုံးရေများအဖြစ် အသုံးပြုသည်။

## လူနေထိုင်မှု 
၂၀၁၇ ဧပြီလ စာရင်းများအရ ရွာသစ်မြို့တွင် လူဦးရေ ၁၂၅၁ ဦး နေထိုင်ကြပြီး အများစုမှာ ကယားနှင့် ရှမ်းလူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။

## စီးပွားရေး 
ရွာသစ်မြို့သည် စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု နှေးကွေးသော မြို့တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ရွှေ့ပြောင်းတောင်ယာလုပ်ငန်းကို အဓိက လုပ်ကိုင်ကြသည်။ အဓိက ထွက်ကုန်မှာ နှမ်း ဖြစ်သည်။

## ပညာရေး
ရွာသစ်မြို့တွင် အဆင့်မြင့် ပညာသင်ကျောင်းများ မရှိဘဲ အထက်တန်းကျောင်း ၁ ခုနှင့် မူလတန်းကျောင်း ၁ ခုသာ ရှိသည်။

## ကျန်းမာရေး 
ရွာသစ်မြို့တွင် ၁၆ ကုတင်ဆံ့ ဆေးရုံတစ်ခု တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
မိုင်းပေါက်မြို့

﻿
**မိုင်းပေါက်မြို့** သည် ရှမ်းပြည်နယ်၊ မိုင်းယန်းခရိုင်၊ မိုင်းယန်းမြို့နယ်ရှိ မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဖယ်ခုံမြို့

﻿
**ဖယ်ခုံမြို့** သည် ရှမ်းပြည်နယ်၊ ကလောခရိုင်၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့ဖြစ်သည်။ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၉ ဒီဂရီ၊ ၅၉ မိနစ် ၁၈ စက္ကန့်နှင့် ၁၉ ဒီဂရီ ၁၇ မိနစ် ၃၄ စက္ကန့်အကြား၊ အရှေ့လောင်တီတွဒ်  ၉၆ ဒီဂရီ ၃၂ မိနစ် ၅၃ စက္ကန့်  နှင့် ၉၇ ဒီဂရီ ၁၁ မိနစ် ၁၀ စက္ကန့်ကြားတွင် တည်ရှိပြီး အကျယ်အဝန်းမှာ (၈၀၇.၆) စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။ အရှေ့မှ အနောက်သို့ (၄၀.၃၁) မိုင်ရှိပြီး တောင်မှ မြောက်သို့ (၄၇.၃၄) မိုင် ရှည်လျားသည်။ ဖယ်ခုံမြို့တွင် ကယန်း၊ ရှမ်း၊ အင်းသား၊ ပအိုဝ်း၊ ကယား၊ ဓနု၊ လီဆူ၊ ဗမာ လူမျိုးများ နေထိုင်ကြသည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်ထုတ်ပြန်ချက်အရ မြို့နယ်အတွင်း ကျား-၅၂,၄၇၄ ဦး၊ မ-၅၃,၆၄၃ ဦး၊ စုစုပေါင်း  ၁၀၅,၁၁၇ ဦးနေထိုင်ကြသည်။

## နယ်နိမိတ်
ဖယ်ခုံမြို့၏မြောက်ဘက်တွင် ပင်လောင်းမြို့၊ညောင်ရွှေမြို့၊ဆီဆိုင်မြို့နယ်များ၊ အရှေ့ဘက်တွင် လွိုင်ကော်နှင့်ဒီမောဆိုးမြို့နယ်များ၊ အနောက်ဘက်တွင် ပျဉ်းမနားမြို့နယ်များနှင့်ထိစပ်လျက်ရှိသည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၂၉၅၁ ပေတွင် တည်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ငရုတ်ကောင်းမြို့

﻿
**ငရုတ်ကောင်းမြို့** သည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုသိမ်ခရိုင်၊ ငပုတောမြို့နယ်ရှိ မြို့ဖြစ်သည်။ ငရုတ်ကောင်းမြို့သည် တံငါလုပ်ငန်းကို အဓိကလုပ်ကိုင်ကြသည်။ ဂေါ်ရန်ဂျီကျွန်း နာမည်ကြီးလာမှုကြောင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး အဆင်ပြေကောင်းမွန်လာသည်။ ယခင်ကာလကမူ သွားလာရေးခက်ခဲသည့် မြို့ငယ်တစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
NGC 389

**NGC 389** သည် အင်ဒရိုမီဒါ ကြယ်စုတန်းမှ lenticular ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၈၅ စက်တင်ဘာ ၆ တွင် Lewis Swift ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
NGC 390

**NGC 390** သည် မိန် နက္ခတာရာမှ lenticular ကြယ်ဖြစ်ပြီး ၁၈၈၄ နိုဝင်ဘာ ၁၉ တွင် Dreyer ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
တခါတရံ၌ အနီးအနားရှိ ဂယ်လက်ဆီ PGC 4021 နှင့် NGC 390 အား မှားယွင်းလေ့ရှိသည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
NGC 381

**NGC 381** သည် ကပ်ဆီယိုပီးယား ကြယ်စုတန်းမှ ကြယ်အစုအဝေးဖြစ်ပြီး ယင်းအား ကာရိုလိုင်း ဟာရှယ်က ၁၇၈၃ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်
*
NGC 394

**NGC 394** သည် မိန် နက္ခတာရာမှ lenticular ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၅၄ အောက်တိုဘာ ၂၆ တွင် R. J. Mitchell ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
NGC 392

**NGC 392** သည် မိန် နက္ခတာရာမှ နှစ်ဖက်ခုံး ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၇၈၄ စက်တင်ဘာ ၁၂ တွင် ဝီလီယံ ဟာရှယ် ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
NGC 396

**NGC 396** သည် မိန် နက္ခတာရာမှ lenticular ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၆၄ အောက်တိုဘာ ၂၇ တွင် Albert Marth ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
NGC 395

**NGC 395** သည် တူကင်နာ ကြယ်စုတန်းမှ ကြယ်အစုအဝေးဖြစ်ပြီး ၁၈၂၆ ဩဂုတ် ၁ တွင် James Dunlop ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:တူကင်နာ (ကြယ်စုတန်း)
ကျီခါးမြို့

**ကျီခါးမြို့** သည် မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်း ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ တွန်းဇံမြို့နယ်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်ခွဲအဆင့်ရှိ မြို့ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
NGC 397

**NGC 397** သည် မိန် နက္ခတာရာမှ ဘဲဥပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၆၆ ဒီဇင်ဘာ ၆ တွင် Dreyer ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
NGC 377

**NGC 377** သည် စီတပ် ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီ ဖြစ်သည်။ ယင်းအား ၁၈၈၅ အောက်တိုဘာ ၁၅ တွင် Francis Leavenworth ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ဆမီးမြို့

**ဆမီးမြို့** သည် မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်း ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝခရိုင်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်ခွဲအဆင့်ရှိ မြို့ ဖြစ်သည်။

## လူမှုပထဝီဝင်
ဆမီးမြို့တွင်၊ ခေါင်စို၊ခမိ၊ လိခခ်၊ မာရာ၊မတူ၊ခေါင်တူး၊ ရခိုင်လူမျိုး​ နှင့် စသောချင်းလူမျိုးနွယ်စုများနေထိုင်ကြသည်။

## လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး 
ဆမီးမြို့မှမတူပီမြို့ကိုကုန်းလမ်းဖြင့်၎င်း၊ ပလက်ဝမြို့ကိုရေလမ်း၊ကုန်းလမ်းဖြင့်၎င်း၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ​ကျောက်တော်မြို့ကိုရေလမ်း၊ကုန်လမ်းဖြင့်၎င်း၊ယောင်ဝရွာကိုရေလမ်း၊ ကုန်းလမ်းဖြင့်ဆက်သွယ်ထားသည်။

## ထင်ရှားသော နေရာများ 
ဆမီးမြို့မှ ကီမိုတောင်ကိုမြင်နိုင်၍ ထိုတောင်သို့ နေ့ချင်းခရီးသွားနိုင်သည်။

## ကိုးကား
NGC 409

**NGC 409** သည် ပန်းပုဆရာ ကြယ်စုတန်းမှ ဘဲဥပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၂၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၉ တွင် ဂျွန် ဟာရှယ်ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ပန်းပုဆရာ (ကြယ်စုတန်း)
NGC 413

**NGC 413** သည် စီတပ် ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၆၆ ခုနှစ်တွင် Francis Leavenworth ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
NGC 411

**NGC 411** သည် တူကင်နာ ကြယ်စုတန်းမှ အလင်းနှစ် ၁၈၀၀၀၀ နီးပါးအကွာ၌ တည်ရှိသော ကြယ်အစုအဝေးဖြစ်ပြီး ၁၈၂၆ ခုနှစ်တွင် James Dunlop ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ ခနှစ်တွင် ဟာဘယ် အာကာသ တယ်လီစကုပ်ဖြင့် လေ့လာရာ ကြယ်ပြာများမှ ကြယ်နီများထိ ကြယ်တာရာများ ပေါများသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:တူကင်နာ (ကြယ်စုတန်း)
NGC 408

**NGC 408** သည် မိန် နက္ခတာရာမှ ကြယ်ဖြစ်ပြီး ၁၈၆၇ အောက်တိုဘာ ၂၂ တွင် Herman Schultz ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ
NGC 416

**NGC 416** သည် တူကင်နာ ကြယ်စုတန်းမှ ကြယ်အစုအဝေး open cluster ဖြစ်ပြီး ၁၈၂၆ စက်တင်ဘာ ၅ တွင် James Dunlop ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:တူကင်နာ (ကြယ်စုတန်း)
ပြင်စလူမြို့

**ပြင်စလူမြို့** သည် မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်း၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး လပွတ္တာခရိုင်၊ လပွတ္တာမြို့နယ်ရှိ မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ နာဂစ်မုန်တိုင်းတွင်ထိခိုက်မှု များလွန်းပြီး မြို့ပါပျက်သည်အထိဖြစ်ခဲ့သည် နာဂစ်မုန်တိုင်းကြောင့်မြို့၏တည်နေရာပြောင်းသွားခဲ့ပြီး အစိုးရမှ အိမ်များပြန်လည်ဆောက်လုပ်ပေးကာ မြို့တစ်မြို့ အဖြစ်အသက်ဝင်စေရန် ကြိုးစားခဲ့သော်လည်းမြို့သားများသည်မြို့ကို စွန့်ခွာသွားခဲ့ကြသည်ယခုအခါ ရွာသာသာ မြို့ လေးတစ်မြို့ အဆင့်သာရှိတော့၏

ရေးသားသူ — ရဲလင်းအောင်

## ကိုးကား
ကြယ်ပု

**ကြယ်ပု** () ဆိုသည်မှာ အရွယ်အစားနှင့် တောက်ပမှုနည်းပါးသော ကြယ်ဖြစ်ပြီး ပင်မအစီစဉ်ရှိကြယ်အများစုသည် ကြယ်ပုများဖြစ်ကြသည်။ ၁၉၀၆ ခုနှစ်တွင် ဒိန်းမတ်လူမျိုး နက္ခတ္တပညာရှင်  Hertzsprung ဆိုသူက ကြယ်များအား အနီရောင် အရှိဆုံးကြယ်များကို K နှင့် M အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ နေထက် ပိုကြီးသောကြယ်၊ နေထက်ပိုငယ်သောကြယ်အဖြစ် ၂ မျိုးထပ်ခွဲလိုက်သည်။ နေထက်ပိုကြီးသောကြယ်များကို *ကြယ်ဘီလူးများ*ဟု သတ်မှတ်၍ ပိုသေးသောကြယ်များကိုမူ *ကြယ်ပုများ*အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ကြယ်အများစုကို လက်ရှိတွင် *Morgan Keenan System* အရ အက္ခရာ O, B, A, F, G, K, နှင့် M အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ O အမျိးစားသည် အပူဆုံးဖြစ်၍ M အမျိုးအစားသည် အအေးမြဆုံးဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် M အမျိုးအစားကိုလည်း အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြားလိုက်သည်။

*ကြယ်ပုဝါ
*ကြယ်ပုနီ
*ကြယ်ဖြူပု
*ကြယ်ပုညို
*ကြယ်ပုနက်

## ကိုးကား
ကြယ်ပုပြာ

**ကြယ်ပုပြာ** သည် ကြိုတင်ခန့်မှန်းထားသော ကြယ် အမျိုးတန်းစားဖြစ်ပြီး ကြယ်ပုနီဖြစ်ပြီးလျင် ဟိုက်ဒရိုဂျင်လောင်စာ ကုန်ခမ်းပြီးသောအခါ ထွက်ပေါ်လာမည့် ကြယ်ဖြစ်သည်။ ကြယ်ပုနီများသည် ဟိုက်ဒရိုဂျင် လောင်စာအား နှေးကွေးစွာ လောင်ကျွမ်းသောကြောင့် စကြဝဠာသည် ကြယ်ပုပြာများ ဖွဲ့တည်ရန် လုံလောက်သော သက်တမ်းမရှိသေးပေ။ သို့သော် သီအိုရီများက ယင်းတို့၏အနာဂတ်အတွက် ကြိုတင်တွက်ချက်ထားသည်။ သက်တမ်းရင့်လာသည်နှင့်အမျှ ကြယ်များသည် မျှခြေအား ထိန်းညှိရန် ပိုမိုတောက်ပပေးရသည်။ ကြယ်ပုနီထက် ကြီးမားသော 
ဧရာမ ကြယ်နီများသည် တောက်ပရန် ပိုမိုလိုအပ်ပြီး မျက်နှာပြင်ဧရိယာသည်လည်း ပိုကြီးလာသည်။ ကြယ်ပုပြာများသည် အချိန်ကြာလာသော် ကြယ်ဖြူပုများအဖြစ် ဖြစ်လာသည်။ ယင်းသည်လည်း ကြယ်ပုနက်အဖြစ် ပြောင်းသွားပေလိမ့်မည်။

## ကိုးကား
ကုံ နက္ခတ်တာရာ

**ကုံ နက္ခတာရာ** () သည် ရာသီခွင်၏ နက္ခတာရာတစ်ခုဖြစ်ပြီး မကာရ နက္ခတ်တာရာနှင့် မိန် နက္ခတ်တာရာကြားတွင် တည်ရှိသည်။ လက်တင်ဘာသာဖြင့် *ရေသည်လာသူ* ဟုအဓိပ္ပာယ်ရပြီး သင်္ကေတမှာ  (Unicode ♒) ဖြစ်ကာ ရေကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ၂ ရာစု နက္ခတ္တပညာရှင် တော်လမီပြစုသော ကြယ်စုတန်းစာရင်း ၄၈ ခုတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်ပြီး ခေတ်သစ် ၈၈ ကြယ်စုတန်းစာရင်း၌လည်း ပါဝင်လျက်ရှိသည်။

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်များ
* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Aquarius
* Aquarius Constellation at Constellation Guide
* Warburg Institute Iconographic Database (over 300 medieval and early modern images of Aquarius) 

ကဏ္ဍ:ကြယ်စုတန်းများ
ကဏ္ဍ:ကုံ နက္ခတ်တာရာ
ပီယား ဒေ ဖဲမ

**ပီးယား ဒေ ဖဲမ** (, ; ၃၁ အောက်တိုဘာ နှင့် ၆ ဒီဇင်ဘာ ၁၆၀၇ ကာလအတွင်း – ၁၂ ဇန်နဝါရီ ၁၆၆၅) သည် ပြင်သစ်လူမျိုး သင်္ချာပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။

## မှတ်စု 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:ပြင်သစ် သင်္ချာပညာရှင်များ
အင်မတန်အေးမြသော ကြယ်ပု

နှင့် နေတို့ကို နှိုင်းယှဉ်ထားပုံ]]
**အင်မတန်အေးမြသော ကြယ်ပု** သည် အပူချိန် ၂၇၀၀ ကေလ်ဘင်အောက် M-type ကြယ်အမျိုးအစားတို့၏ အမျိုးအစားခွဲတစ်ခုဖြစ်သည်။ TRAPPIST-1 သည် ယင်းကဲ့သို့ အင်မတန်အေးမြသော ကြယ်ပုဖြစ်သည်။ အင်မတန်အေးမြသော ကြယ်ပုအား ၁၉၉၇ တွင် David Kirkpatrick ဆိုသူက စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ဤကဲ့သို့သော ကြယ်အမျိုးအစားများသည် ထုထည် အင်မတန် နည်းပါးပြီး ကြယ်ပုညိုများတွင် ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည်။ နေ၏ အနီးအနားဝန်းကျင်၌ ယင်းကြယ်အမျိုးအစားပေါင်း ၁၅ ရာခိုင်နှုန်း ရှိသည်ဟုဆိုသည်။ အရွယ်အစားသေးငယ်မှုကြောင့် ကမ္ဘာမြေနှင့်တူသောဂြိုဟ်၊ မာကျူရီဂြိုဟ်နှင့်တူသောဂြိုဟ်များ တည်ရှိလေ့ရှိသည်။ ဂြိုဟ် ၇ စင်းပါသည့် TRAPPIST-1  အား ရှာဖွေတွေ့ရှိမှု၌ ဂြိုဟ် ၃ စင်းသည် သက်ရှိများရှင်သန်နိုင်သည့်ဇုန်အတွင်း တည်ရှိသောကြောင့် မှန်းဆချက် မှန်သည်ဟု ယူဆဖွယ်ရှိသည်။

## ကိုးကား
ဂျိုးဇက်-လူဝီ လာဂေါင့်

**ဂျိုးဇက်-လူဝီ လာဂေါင့်** (,  or ;; ) () သည် အီတလီနှင့် ပြင်သစ်လူမျိုး သင်္ချာပညာရှင်နှင့် နက္ခတ္တဗေဒ ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဥရောပတိုက် ဉာဏ်အလင်းပွင့်ခေတ် (Enlightenment Era) ၌ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (analysis)၊ ကိန်းသီအိုရီ (number theory)၊ ဂန္ထဝင် မက္ကင်းနစ် (classical mechanics) နှင့် နက္ခတာရာ မက္ကင်းနစ် (celestial mechanics) ဘာသာရပ်များကို အခရာကျကျ ကျေးဇူးပြုခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

## အညွှန်း 
ကဏ္ဍ:အီတလီ သင်္ချာပညာရှင်များ
ကဏ္ဍ:ပြင်သစ် နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များ
ကဏ္ဍ:အီတလီ နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များ
ကဏ္ဍ:ပြင်သစ် သင်္ချာပညာရှင်များ
ဖီးလစ် ကလိုင်း

**ခရစ်စီယန် ဖီးလစ် ကလိုင်း** (; ) ( &ndash; ) သည် ဂျာမန်သား သင်္ချာပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး အုပ်စုသီအိုရီ၊ ကွန်ပလက်ကိန်း ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ ဘာသာရပ်နှင့် ယူကလစ်လွန် ဂျီဩမေတြီ ဘာသာရပ်များနှင့် ပတ်သက်သည့် သူ၏ သုတေသနလုပ်ငန်းများကြောင့် ထင်ရှားသူဖြစ်သည်။

ကဏ္ဍ:ဂျာမန် သင်္ချာပညာရှင်များ
အွန်ရိ ပွန်ကာရေ

**ယူးလ် အွန်ရိ ပွန်ကာရေ** () သည် ပြင်သစ်လူမျိုး သင်္ချာပညာရှင်၊ အင်ဂျင်နီယာ၊ သဘောတရားပိုင်း ရူပဗေဒပညာရှင် နှင့် သိပ္ပံဆိုင်ရာ အတွေးခေါ်ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူ့ခေတ်သူ့ကာလ၌ ရှိသမျှသော ဘာသာရပ်နယ်ပယ်များ၌ ထူးချွန်ပြောင်မြောက်ခဲ့သောကြောင့်များ သောအားဖြင့် ၎င်းကို စွယ်စုံပညာရှင် တစ်ယောက်ဟူ၍ ဖော်ပြကြကာ သင်္ချာဘာသာရပ်တွင် "မည်သည့်အရာမရွေး လုပ်ဆောင်သော နောက်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ်" ဟူ၍ ကင်ပွန်းတပ်ကြသည်။

## ကိုးကား
ဘန်းဟတ် ရီးမန်

**ဘန်းဟတ် ရီးမန်း** ( )သည် ဂျာမနီနိုင်ငံတွင် ၁၈၂၆ ခုနှင် စင်တင်ဘာလ ၁၇ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး ၁၈၆၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သွားသော ဂျာမန်လူမျိုး သင်္ချာပညာရှင်ကြီးဖြစ်သည်။ ဘားနတ်ဒ်ရိုင်းမင် ၏ နာမည်အပြည့်အစုံမှာ ဂျော့ချ်ဖရ်ဒ် ဒရစ်ချ်ဘားနတ်ဒ် ရိုင်မင်း ( George Friedrich Bernhard Rie-mana ) ဖြစ်သည်။ သူ့သည် နံပါတ် သီအိုရီ ခေါ် ကိန်းသီအိုရီ နှင့် ဂျီဩမေတြီ သင်္ချာဘာသာရပ်များအတွက် သင်္ချာသီအိုရီ အများအပြား တီထွင်ခဲ့သော သင်္ချာပညာရှင်ကြီး ဖြစ်သည်။ ဘားနတ်ဒ်ရိုင်းမင်၏ သင်္ချာသီအိုရီများသည် နောက်ပိုင်းတွင် ယေဘုယျနှိုင်းရသီအိုရီ (General Relativity )သင်္ချာပညာရပ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို အကြီးအကျယ် အထောက်အထားပြုခဲ့သည်။ သူ့သည် အီတလီနိုင်ငံတွင် အသက် ( ၄၀ ) အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်အနိစ္စ ရောက်သွားခဲ့သည်။

ဂျော့ခ်ျဖရက်ဒရစ်ခ်ျ ဘန်းဟတ်ဒ်ရီးမန်း ဟာ ဂျာမန်လူမျိုး သင်္ချာပညာရှင်တစ်ယာက်ဖြစ်ပြီး number theory နဲ့ differential geometry ပိုင်းမှာ လုပ်ဆောင်ချက်များစွာပြုလုပ်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ရီးမန်းကို ဂျာမနီနိူင်ငံ ဘရီဆဲလန့်ဇ် ဆိုတဲ့ရွာငယ်ကလေးမှာ ဖွားမြင်ခဲ့ပါတယ်။ ဆင်းရဲလှတဲ့ရီးမန်းဖခင်ကတော့ အဲ့ဒီရွာရဲ့ ပရိုတက်စတင့်ဘာသာဝင် pastor တစ်ယောက်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဆင်းဆင်းရဲရဲနဲ့ ငယ်ဘဝကိုဖြတ်သန်းခဲ့ရတဲ့ ရီးမန်းဟာ ငယ်စဉ်ကတည်းက သင်္ချာစွမ်းရည်မြင့်မားခဲ့သူလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ အသက် (၁၉) နှစ်အရွယ်မှာ ဖခင်က ပိုက်ဆံစုဆောင်းရှာဖွေပြီး ဂေါ့ထင်ဂင် တက္ကသိုလ်ကို ပို့ခဲ့ပါတယ်။ အဲ့ဒီတက္ကသိုလ်မှာပဲ ရီးမန်းဟာ ဆရာဖြစ်သူ ဂေါက်စ်နဲ့ တွေ့ဆုံခဲ့ပါတယ်။

           ရီးမန်းဟာ complex number တွေကို လေ့လာရာမှာအထူး ထူးချွန်သူဖြစ်ပြီး သူ့ရဲ့ complex surface အယူအဆများမှတဆင့် manifold ဆိုတဲ့ အသိသညာတွေဖြစ်ပေါ်လာရပါတယ်။ ရီးမန်းရဲ့ နာမည်အကြီးဆုံး စာတမ်းကတော့ စာမျက်နှာ(၈)မျက်နှာသာပါတဲ့ “the number of primes less  than a given quantity” ဆိုတဲ့ စာတမ်းပဲဖြစ်ပြီး သင်္ချာလောကတစ်ခုလုံးကို ယနေ့အချိန်အထိ လုပ်ကိုင်ထားနိူင်တဲ့ စာတမ်းလည်း ဖြစ်ပါ တယ်။ အဲ့ဒီစာတမ်းထဲမှာ Riemann zeta function ၊ Riemann hypothesis       စတာတွေပါဝင်ပါတယ်။ Riemann hypothesis ဟာ zeta function နဲ့ prime number များဆက်သွယ်မှုပဲဖြစ်ပြီး ရီးမန်းထားရှိခဲ့တဲ့ မပြီးပြတ်သေးတဲ့ အရာလည်းဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကိုဖြေရှင်းနိူင်ရင် ဒေါ်လာတစ်သန်း ဆုချမယ်လို့လည်း Clay University က ဆုငွေထုတ်ထားပါတယ်။ ခေတ်အဆက်ဆက် သင်္ချာပညာရှင်များ လက်မှိုင်ချရတဲ့ ရီးမန်းရဲ့ ဉာဏ်ပညာကြီးမားမှုကို အမှန်တကယ်တွေ့မြင်ရမှာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ကမ္ဘာမှာအထင်ရှားဆုံးဖြစ်တဲ့ အိုင်းစတိုင်း ရဲ့ relativity များဟာလည်း ရီးမန်းရဲ့ metric tensor ၊ manifold စတဲ့ အသိသညာတွေအပေါ် လုံးဝမှီခိုနေတာကို တွေ့ရမှာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

## ကိုးကား
ဂူဂဲလ်အသိပေးဝန်ဆောင်မှု

ဂူဂဲလ်အသိပေးစနစ် (Google Alerts) သည် စစ်ဆေးခြင်း နှင့် အသိပေးခြင်း တို့ကို လုပ်ဆောင်ပေးသည်။ ထိုဝန်ဆောင်မှုကို အင်တာနက်ရှာဖွေမှု ကုမ္ပဏီဂူဂဲလ်က ထောက်ပံ့ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုဝန်ဆောင်မှုသည် အင်တာနက်စာမျက်နှာများ၊ ဘလော့များ၊ သတင်းစာများ၊ သိပ္ပံဆိုင်ရာ ရှာဖွေစူးစမ်းမှုများ စသည့် အသုံးပြုသူ ရှာဖွေသည့်အရာများတွင် ရလဒ်အသစ်များရှိပါက အသုံးပြုသူထံသို့ အီးမေးလ်များပို့ပေးသည်။   ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ဂူဂဲလ်က ဂူဂဲလ်အသိပေးဝန်ဆောင်မှုကို စတင်ခဲ့သည်။ ထိုဝန်ဆောင်မှုသည် Naga Kataru ၏ကြိုးစားမှုရလဒ် ဖြစ်သည်။ ဂူဂဲလ်အသိပေးဝန်ဆောင်မှု၏ မူပိုင်ခွင့်သုံးခုသည် သူ၏အမည်ဖြင့် ဖြစ်သည်။ 

ဂူဂဲက ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ထိုစနစ်သည် ကောင်းမွန်စွာ မလုပ်ဆောင်နိုင်တော့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ဂူးဂဲလ်သည် ထိုဝန်ဆောင်မှုတွင် ပြဿနာအချို့ရှိနေပြီး ပြီးပြည့်စုံစွာ အလုပ်မလုပ်နိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ 

## ကိုးကား
## ပြင်ပလင့်များ
* Google Alerts website
မန်တုံမြို့

**မန်တုံမြို့**သည် ရှမ်းပြည်နယ်၊ မန်တုံမြို့နယ်၊ ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသရှိ မြို့ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ဂေါ့ဖရိဒ် ဝီလ်ဟမ် လိုက်ဘနစ်

**ဂေါ့ဖရိဒ် ဝီလ်ဟမ် (ဗွန်) လိုက်ဘနစ်** (, ;  သို့မဟုတ် ; ; ဇူလိုင် ၁၊ ၁၆၄၆ – နိုဝင်ဘာ ၁၄၊ ၁၇၁၆) သည် ဂျာမန် စွယ်စုံရပညာရှင်နှင့် အတွေးအခေါ်ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဒစ်ဖရန်ရှယ် နှင့် အင်တီဂရယ် ကဲကုလပ်ကို နယူတန်နှင့် အပြိုင် သီးခြားစွာ စတင်ဖော်ထုတ်ခဲ့နိုင်ခဲ့သည့် ကဲကုလပ်၏ ဖခင်တစ်ဦးအဖြစ် သင်္ချာသမိုင်းတွင် ကျော်ကြားသည်။ လိုင်းဘနစ်သည် ကျော်ကြားသော စက်မှု တွက်ချက်စက် ဖန်တီးသူတစ်ယောက် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူသည် ကွန်ပျူတာ၏ အုတ်မြစ်ဖြစ်သော ဘိုင်နရီကိန်းစနစ်ကို ပြန်လည်စီပေးခဲ့သည်။ နည်းပညာနှင့် ရူပဗေဒတို့တွင် လိုင်းဘနစ်သည် ပါဝင်ကူညီပေးခဲ့သည့်အပြင် ဘာသာစကားများစွာဖြင့် ရေးသားပေးခဲ့သည်။ သို့သော် လက်တင်ဘာသာ၊ ပြင်သစ်နှင့် ဂျာမန်ဘာသာတို့ဖြင့် အဓိက ရေးသားခဲ့သည်။ လိုင်းဘနစ်၏ အပြည့်အစုံ ရေးသားမှုကိုမူ ရှာမတွေ့ခဲ့ပေ။

## အညွှန်း 
## ကိုးကား 
*
*
*

ကဏ္ဍ:ဂျာမန် သင်္ချာပညာရှင်များ
ကဏ္ဍ:ဂျာမန် သိပ္ပံပညာရှင်များ
ကဏ္ဍ:ဂျာမန် စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:ဂျာမန် ရူပဗေဒပညာရှင်များ
ကိန်းသီအိုရီ

**ကိန်းသီအိုရီ**ကို ရှေးခေတ်က ဂဏန်းသင်္ချာဟုခေါ်သည်။ သို့သော် ယခုခေတ်အခါတွင် ကိန်းသီအိုရီဆိုသည်မှာ ကိန်းဂဏန်းများကို သာမန် အပေါင်း၊ အနုတ်၊ အမြောက်၊ အစားလုပ်သည်ထက် များစွာနက်ရှိုင်းကျယ်ပြန့်လာသည်။ ထို့ကြောင့် ကိန်းသီအိုရီကို အဆင့်မြင့် ဂဏန်းသင်္ချာဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ အကျဉ်းအားဖြင့် ဆိုရသော် ကိန်းသီအိုရီဆိုသည်မှာ ကိန်းပြည့်များ (integers) ကို အဓိကထား၍ လေ့လာသည့် သင်္ချာသန့်သန့် (pure mathematics) ဘာသာရပ်ခွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကိန်းသီအိုရီ ပညာရှင်များသည် ကိန်းပြည့်များထဲတွင် သုဒ္ဓကိန်းများကိုလည်းကောင်း၊ ကိန်းပြည့်များနှင့် ၎င်းတို့၏ဂုဏ်သတ္တိများကို အသုံးပြုတည်ဆောက်ထားသည့် သင်္ချာဆိုင်ရာ အရာဝတ္ထုများ (ဥပမာ၊ ရာရှင်နယ်ကိန်းများ) ကိုလည်းကောင်း၊ ကိန်းပြည့်များ၏ ဂုဏ်သတ္တိများကို ခြုံငုံ၍ ယေဘုယျပြုထားသည့် ကိန်းများ (ဥပမာ၊ ကိန်းရင်းများ) ကိုလည်းကောင်း၊ အဆိုပါ ကိန်းပြည့်များနှင့် ဆက်စပ်၍ စားကိန်းဖန်ရှင် (divisor function)၊ ရီးမန် ဇေတာဖန်ရှင် (Riemann zeta function)၊ အွိုင်လာ၏ တိုးရှန့်ဖန်ရှင် (totient function) အစရှိသည့် ဖန်ရှင်များကိုလည်းကောင်း၊  နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း လေ့လာလေ့ရှိသည်။ ကိန်းသီအိုရီကို သင်္ချာပညာတွင် အခြေခံကျကျ နက်ရှိုင်းသော ဘာသာရပ်ခွဲတစ်ခုအဖြစ် သင်္ချာသမားအများစုက ရှုမြင်လေ့ရှိသည်။ "သင်္ချာမင်းသားကြီး" ဟု အမွှန်းတင်ခံရလေ့ရှိသည့် ဂျာမန်သင်္ချာပညာရှင် ဂေါက်က "သင်္ချာသည် သိပ္ပံပညာရပ်များ၏ ဘုရင်မ" ဖြစ်ပြီး၊ "ကိန်းသီအိုရီသည် သင်္ချာပညာရပ်များ၏ ဘုရင်မ" ဖြစ်သည်ဟု တင်စားပြောဆိုခဲ့သည်။

## အညွှန်း 
## ကိုးကား 
* 
*
*
ဒေးဗစ် ဟီလ်ဘတ်

**ဒေးဗစ် ဟီလ်ဘတ်** (; ) ()) သည် ဂျာမန်လူမျိုး သင်္ချာပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၁၉ ရာစုနှင့် ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းအတွင်း ဩဇာအကြီးမားဆုံးနှင့် စွယ်စုံအရဆုံး သင်္ချာပညာရှင်တစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။ ကိန်းသေသီအိုရီ (invariant theory)၊ ဂျီဩမေတြီဘာသာကို အက်ဆီယမ်များသုံး၍ စနစ်ကျအောင် ပြုပြင်ခြင်း (axiomatization of geometry)၊ ဖန်ရှင်ဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (functional analysis) ၏ အခြေခံအုတ်မြစ်တစ်ခုဖြစ်သည့် ဟီလ်ဘတ်ရပ်ဝန်းများ (Hilbert spaces) အစရှိသည့် ကျယ်ပြန့်သော ဘာသာရပ်နယ်ပယ်များတွင် အရေးကြီး၍ အခြေခံကျသော စိတ်ကူးဉာဏ်တို့ကို စဉ်းစားတွေးခေါ်နိုင်ခဲ့သည်။

## အညွှန်း 
ကဏ္ဍ:ဂျာမန် သင်္ချာပညာရှင်များ
ရှရီနီဗာဆာ ရာမန်နျူဂျန်

**ရှရီနီဗာဆာ ရာမန်နျူဂျန်** (; ; ၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၁၈၈၇ – ၂၆ ဧပြီ ၁၉၂၀) သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံသား သင်္ချာပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
NGC 419

**NGC 419** သည် Tucana ကြယ်စုတန်းမှ ကြယ်အစုအဝေး Open cluster ဖြစ်ပြီး အလင်းနှစ် ၂၉၀၀၀၀ ကွာဝေးသည်။ ယင်းအား James Dunlop ဆိုသူက ၁၈၂၆ စက်တင်ဘာ ၂ တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ name=ned/>

## ကိုးကား
ဟာမန် ဗိုင်းလ်

**ဟာမန် ဗိုင်းလ်** (; ; ၉ နိုဝင်ဘာ ၁၈၈၅ – ၈ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၅၅) သည် ဂျာမန်လူမျိုး သင်္ချာပညာရှင်၊ အယူအဆဆိုင်ရာ ရူပဗေဒပညာရှင်နှင့် ဒဿနပညာရှင် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ကားလ် ဗိုင်ရာစရပ်

**ကားလ် သီအိုဒေါ ဝီဟမ် ဗိုင်ရာစရပ်** (; ; ၃၁ အောက်တိုဘာ ၁၈၁၅ - ၁၉ ဖေဖော်ဝါရိ ၁၈၉၇) သည် ဂျာမန်လူမျိုး သင်္ချာပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ခေတ်သစ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ သင်္ချာ၏ ဖခင်ဟု ရည်ညွှန်းခံရလေ့ ရှိသူဖြစ်သည်။ ဗိုင်ရာစရပ်ဖန်ရှင်၊ လစ်မစ်အတွက် တိကျခိုင်မာသည့် \epsilon-\delta အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်၊ ဘော်လ်ဇာနို-ဗိုင်ရာစရပ် သီအိုရမ် အစရှိသည့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ သင်္ချာဆိုင်ရာ သဘောတရားတို့ကြောင့် ကျော်ကြားသူဖြစ်သည်။ ဘွဲ့မရမီ တက္ကသိုလ်မှ ထွက်ခဲ့သော်လည်း သင်္ချာပညာကို စူးစိုက်လေ့လာ၍ ဆရာတစ်ယောက်ဖြစ်အောင် လေ့ကျင့်သင်ကြားခဲ့ရာ နောင်အခါတွင် သင်္ချာဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဆရာတစ်ဦးအနေဖြင့် သင်ကြားရန် ကျောင်းက စေခိုင်းသည့် ရူပဗေဒ၊ ရုက္ခဗေဒ၊ ပထဝီ၊ သမိုင်း၊ ဂျာမန်ဘာသာ၊ လက်ရေးလှပညာ (calligraphy) နှင့် ကိုယ်လက်ကျန်းမာ အားကစား (gymnastics) အထိ ဘာသာစုံသင်ကြားခဲ့ဖူးသူ ဖြစ်သည်။

ကဏ္ဍ:ဂျာမန် သင်္ချာပညာရှင်များ
NGC 418

**NGC 418** သည် ပန်းပုဆရာ ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်။ ယင်းအား ၁၈၃၄ စက်တင်ဘာ ၂၈ တွင် ဂျွန် ဟာရှယ်ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:ပန်းပုဆရာ (ကြယ်စုတန်း)
မိတ်ဆွေတု လေးမျိုး

မျက်မှောက်၌သာ အဖော်သဟဲပြုပြီး မျက်ကွယ်၌ ရန်သူလိုဖြစ်သောသူသည် ဟန်ဆောင်မိတ်ဆွေ ဖြစ်၏။ လူ့ဘုံလောကတွင် မိတ်ဆွေစစ်နှင့်ဝေး၍ မိတ်ဆွေတုနှင့် ပေါင်းသင်းမိပါက အကျိုးစီးပွားပျက်စီးခြင်းကို ကြုံရမည် ဖြစ်သည်။

## မိတ်ဆွေတု လေးမျိုး
၁။ **အညဒတ္တုဟရ** မိမိထံမှသာ လာရောက်ယူဆောင်လေ့ရှိသော မိတ်ဆွေတု။

၂။ **ဝစီပရမ** နှုတ်ဖြင့်သာ လိုလားယောင်ပြုလျက် တစ်စုံတစ်ရာ လက်မပါသော မိတ်ဆွေတု။

၃။ **အနုပ္ပိယဘာဏီ** အကြိုက်လိုက်၍ ပြောဆိုတတ်ပြီး ကွယ်ရာတွင် ရန်သူသဖွယ် ပြောဆိုတတ်သော မိတ်ဆွေတု။

၄။ **အပါယသဟာယ** ပျက်စီးကြောင်း၌သာ အပေါင်းအဖော်ဖြစ်သော မိတ်ဆွေတု။

## ဝစီပရမ မိတ်ဆွေတုအင်္ဂါလေးပါး
၁။ လွန်လေပြီးသော အကြောင်းအရာဖြင့် ချီးမြှောက်ခြင်း။

၂။ မဖြစ်သေးသော အကြောင်းအရာဖြင့် ချီးမြှောက်ခြင်း။

၃။ အချီးအနှီးလောကွတ်ဖြင့် ချီးမြှောက်ခြင်း။

၄။ ဖြစ်ဆဲကိစ္စတို့၌ ပျက်စီးခြင်းကို အကြောင်းပြ၍ ချီးမြှောက်ခြင်း။

### ဆောင်ပုဒ်
ရှေ့ဖြင့်စေ့စပ်၊ တစ်ထပ်နောက်မှီး၊ ချည်းနှီးသင်္ဂြိုဟ်၊ ပေးလိုစဟန်၊ ပစ္စုပ္ပန်မူ၊ ပြညွှန် ပျက်ပြား၊ ဤလေးပါးကား၊ မှတ်သား ဝစီပရမတည်း။ **(ဆရာတော် ဦးဗုဒ်)**

## အနုပ္ပယာဏီ မိတ်ဆွေတုအင်္ဂါလေးပါး
၁။ မကောင်းမှု၌ တိုင်ပင်သည်ကိုလည်း ခွင့်ပြုခြင်း။

၂။ ကောင်းမှု၌ တိုင်ပင်သည်ကိုလည်း ခွင့်ပြုခြင်း။

၃။ မျက်မှောက်၌ ချီးမွမ်းစကားဆိုခြင်း။

၄။ မျက်ကွယ်၌ ကဲ့ရဲ့စကားဆိုခြင်း။

### ဆောင်ပုဒ်
မကောင်းခွင့်ပြု၊ ကောင်းမှုကိုလျှင်၊ ဆင်ခြင်မရှု၊ ခွင့်ပြုသည်ပင်၊ ရှေ့တွင်ချီးမွမ်း၊ ဖုံလွှမ်းကွယ်လျှင်၊ ကဲ့ရဲ့မြင်သည်၊ လေးအင်ပီယ၊ ဘာဏီတည်း။ **(ဆရာတော် ဦးဗုဒ်)**

## အပါယသဟာယ မိတ်ဆွေတုအင်္ဂါလေးပါး
၁။ သေရည်သေရက် သောက်စားခြင်းတို့၌ အပေါင်းအဖော် ဖြစ်၏။

၂။ အခါမဲ့သွားလာခြင်း၌ အပေါင်းအဖော် ဖြစ်၏။

၃။ ပွဲလမ်းသဘင် အပျော်အရွှင် လိုက်စားမှု၌ အပေါင်းအဖော် ဖြစ်၏။

၄။ လောင်းကစားခြင်း၌ အပေါင်းအဖော် ဖြစ်၏။

### ဆောင်ပုဒ်
သောက်ထုတ်သေရက်၊ ညဉ့်နက်လမ်းသွား၊ ရှုစားသဘင်၊ ပျော်ရွှင်အန်စာ၊ လေးရပ်မှာပင်၊ တကွထင်သည်၊ လေးအင် အပါယ်သဟဲတည်း။ **(ဆရာတော် ဦးဗုဒ်)**

## ရန်သူ့အမူအရာ (၁၆) မျိုး
၁။ မျက်နှာချင်းဆိုင် တွေ့နေပါလျက် ပြုံးရွှင်သော မျက်နှာမရှိ၊ ပြုံးရယ်ခြင်းမပြု။

၂။ သင်ပြောလိုသော စကားကို ထောက်ခံနှစ်သက်သော အမူအရာ မပြ။

၃။ သင့်အားမျက်နှာချင်းဆိုင်ခွင့်မပေး၊ ခရီးရင်ဆိုင်တွေ့သော်လည်း မျက်နှာလွှဲ၏။

၄။ သင်ပြောဆိုသော စကားကို ဆန့်ကျင်ပြောဆို၏။

၄။ သင်နှင့်မတည့်သူ သင်၏ရန်သူများကိုသာ ရွေးပေါင်းသင်း၏။

၅။ သင်နှင့်မတည့်သူ သင်၏ရန်သူများကိုသာ ရွေးပေါင်းသင်း၏။

၆။ သင်၏ မိတ်ဆွေများကို အပေါင်းအသင်းမပြုဘဲ အဝေးကရှောင်၏။

၇။ သင်၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ချီးကျူးပြောသံကြားက အမြဲကန့်ကွက်၏၊ သင့်အားချီးပျူးမှုကို တားမြစ်၏။

၈။ သင့်ကို ရှုတ်ချကဲ့ရဲ့သူ၊ ဆဲရေးသူတို့ကို လူတော်လူကောင်း လူမှန်များဟု ချီးမွမ်း၏။

၉။ သူ၏ လျှို့ဝှက်ချက်ကို သင့်အား အသိမပေး၊ သင်သိမည်ကို စိုးရိမ်၏။

၁၀။ သင်၏ လျှို့ဝှက်ချက်ကိုမူ နှုတ်မစောင့်၊ နှုတ်မလုံ လူလယ်ခေါင် ထုတ်ဖော်ပြောကြားတတ်၏။

၁၁။ သင်၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ဘယ်သောအခါမျှ ချီးမွမ်းခြင်း မပြု။

၁၂။ သင်၏ အသိဉာဏ်ပညာ၊ အတတ်ပညာကို ဘယ်သောအခါမျှ ချီးမွမ်းခြင်း မပြု။

၁၃။ သင်၏ ပျက်စီးမှု၊ ဆုတ်ယုတ်နိမ့်ကျမှုကိုသာ လိုလားနှစ်သက်၏။

၁၄။ သင်၏ တိုးတက်ကြီးပွားမှု၊ ပြည့်စုံမှုကို မလိုလား မနှစ်သက်ချေ။

၁၅။ စားသောက်ဖွယ် အထူးအဆန်း ရရှိသောအခါ သင့်အား ခွဲဝေမျှတ ပေးကမ်းမည်ဟု စိတ်ကူးမျှ မဖြစ်။

၁၆။ ထိုသို့ စားသောက်ဖွယ် အထူးအဆန်း ရရှိသောအခါ၌ သင်လည်း အလားတူရပါစေဟု လိုလားတောင့်တမှု မဖြစ်။

## ကိုးကား
ဂန္ထဝင် မက္ကင်းနစ်

**ဂန္ထဝင် မက္ကင်းနစ်** () သည် ရူပဗေဒနယ်ပယ်၌ မက္ကင်းနစ် ပညာရပ်၏ အခွဲတစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းနှင့်အပြိုင်မှာ ကွမ်တမ် မက္ကင်းနစ် ဖြစ်သည်။ ဂန္ထဝင် မက္ကင်းနစ်သည် အားသက်ရောက်မှုအောက်၌ ရွေ့လျားကုန်သော အရာဝတ္ထုတို့၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနိယာမများနှင့် သက်ဆိုင်သည်။ အရာဝတ္ထုတို့၏ ရွေ့လျားမှုကို လေ့လာခြင်းသည် ရှေးအကျဆုံး သိပ္ပံဘာသာရပ်၊ အင်ဂျင်နီယာ နည်းပညာနှင့် နည်းပညာတို့ပင် ဖြစ်ပေသည်။ ယင်းအား **နယူတန်နီယံ မက္ကင်းနစ်** ဟုလည်း သိကြသည်။ 

*ဂန္ထဝင် မက္ကင်းနစ်* သည် အသေးငယ်ဆုံး မိုက်ခရိုဆကော့ပစ် အရာဝတ္ထုတို့၏ ရွေ့လျားမှုမှသည် နက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ အရာဝတ္ထုများဖြစ်သော အာကာသယာဉ်၊ ကြယ်၊ ဂြိုဟ်၊ ဂယ်လက်ဆီတို့၏ ရွေ့လျားမှုများကို လေ့လာသည်အထိပါဝင်သည်။ ဂန္ထဝင် မက္ကင်းနစ်သည် အလင်းအလျင်သို့ မရောက်ရှိသော အမြန်နှုန်းများကို တိုင်းတာရာ၌ အင်မတန် တိကျခဲ့သည်။ သို့သော် အရာဝတ္ထုသည် အင်မတန် သေးငယ်လာပြီး အမှုန်၊ လှိုင်းသဘောဆောင်လာသည့်အခါ မက္ကင်းနစ် ပညာရပ်၏ အခြားအခွဲတစ်ခုဖြစ်သော ကွမ်တမ် မက္ကင်းနစ်၏ အခန်းကဏ္ဍသည် ပါဝင်လာခဲ့လေသည်။

## ကိုးကား
သတ္တု

အကြမ်းအားဖြင့် **သတ္တု** ဆိုသည်မှာ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းသော အက်တမ်တို့၏ အပြင်ပန်းအီလက်ထရွန်များ အဖြစ် အရေအတွက် ၁ ခု၊ ၂ ခု၊ ၃ ခု ပါရှိတတ်သည့် ဒြပ်စင်များ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဓာတုဓာတ်ပြုမှုတွင် ယင်းအက်တမ်များက အဆိုပါအီလက်ထရွန်များကို စွန့်ထုတ်ကာ လျှပ်စစ်အဖိုဓာတ်ဆောင်သော အိုင်းယွန်းများအဖြစ် ပြောင်းလဲပါဝင်တတ်သည်။ အဆိုပါအီလက်ထရွန် ဖြန့်ကျက်မှုကြောင့် ကွမ်တမ် မက္ကင်းနစ် အားဖြင့် သံလိုက်ဓာတ် ဆောင်တတ်သည့် သဘောအခြေအနေလည်း ရှိနေခြင်း ဖြစ်သည်။ ဒြပ်ထုအဖြစ် စုဝေးရာတွင် လွတ်လပ်နေသည့် အီလက်ထရွန်များ ရှိနေ၍ လျှပ်ကူးပစ္စည်းများ ဖြစ်နေသည်။

ရှေးခေတ်ဂရိလူမျိုးတို့၏ μέταλλον *métallon*, "mine, quarry, metal" ဟူသောစကားလုံးမှ ဆင်းသက်လာပြီး မာကျော၊ တောက်ပြောင်သည့် ဓာတုဗေဒ ဒြပ်ပေါင်းဟု ဆိုနိုင်သည်။ သတ္တုသည် လျှပ်စစ်စီးကူးမှု ကောင်းမွန်ပြီး မအက်ကွဲစေဘဲ ဆွဲဆန့်နိုင်၊ လိုသလို ပုံဖော်နိုင်သောအရာလည်း ဖြစ်သည်။ ယင်းအပြင် အရည်ပျော်စေနိုင်ပြီး နန်းမျှင်များအဖြစ် ဆွဲဆန့်နိုင်သေးသည်။ ၁၁၈ ခုသော ဒြပ်စင်အလှည့်ကျဇယား၏ ၉၁ ခုသည် သတ္တုများ ဖြစ်ကြသည်။ အချို့သော ဒြပ်စင်များသည် သတ္တုပုံစံ၊ သတ္တုမဟုတ်သောပုံစံအဖြစ် နှစ်မျိုးစလုံး တွေ့ရသည်။ နက္ခတ္တရူပဗေဒပညာရှင်များက ဟိုက်ဒရိုဂျင်နှင့် ဟီလီယမ်ကို ဘေးဖယ်ပြီး ကျန်သောဒြပ်စင်များကို သတ္တုအဖြစ် ဖော်ပြကြသည်။ သို့သော် ရှေးရိုးစွဲခေါ်နေကျ သတ္တုများကို ရည်ညွန်းခြင်း မဟုတ်ပေ။

## ကိုးကား
ဟိုမိုလော်ဂျစ်ကယ် အက္ခရာသင်္ချာ

**ဟိုမိုလော်ဂျစ်ကယ် အက္ခရာသင်္ချာ** (homological algebra) ဆိုသည်မှာ အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ တိုပေါ်လော်ဂျီ ဘာသာရပ်ရှိ ဟိုမော်လော်ဂျီ (homology) ခေါ် သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံကို ပိုမို၍ ယေဘုယျကျသည့် အက္ခရာသင်္ချာဘာသာရပ်ခွဲအဖြစ် အသေးစိတ် သီးခြားကျယ်ပြန့်စွာ လေ့လာခြင်းဖြစ်သည်။

## မှတ်စု
လေဟာနယ်

**လေဟာနယ်** သို့မဟုတ် **ဗလာနယ်** () သည် အရာဝတ္ထုကွက်လပ်၏ အာကာသ ကြားခံနယ်ဖြစ်သည်။ လက်တင်ဘာသာစကား *vacuus* မှ ဆင်းသက်လာပြီး လေဖိအားထက် နည်းပါးသော အငွေ့ဖိအားသက်ရောက်ရာ နယ်မြေကို လေဟာနယ်ဟု သတ်မှတ်သည်။  ရူပဗေဒပညာရှင်များက ပြီးပြည့်စုံသော လေဟာနယ်နှင့် တပိုင်းလေဟာနယ်ဟု သုံးနှုန်းကြသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် လေဟာနယ်တုများကို ဓာတ်ခွဲခန်းများတွင် ဖန်တီးလုပ်ယူနိုင်သောကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ အင်ဂျင်နီယာပညာရပ်နှင့် အသုံးချရူပဗေဒဆိုင်ရာများ၌ လေဟာနယ်အား လေထုဖိအားထက် နည်းပါးသော မည်သည့် ကြားခံနယ်မြေကိုမဆို ရည်ညွန်းခေါ်ဆိုသည်။ 

## ကိုးကား
ဘင်ဂျမင် ပီရာ့

**ဘင်ဂျမင် ပီရာ့** (, ) (ဧပြီ ၄၊ ၁၈၀၉ – အောက်တိုဘာ ၆၊ ၁၈၈၀) သည် အမေရိကန်လူမျိုး သင်္ချာပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်တွင် နှစ် ၅၀ ခန့် ပညာပို့ချခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ သူသည် နက္ခတ်တာရာတို့ ရွေ့လျားမှု မက္ကင်းနစ်ပညာ (celestial mechanics)၊ ကိန်းသီအိုရီ၊ အက္ခရာသင်္ချာနှင့် သင်္ချာဆိုင်ရာအတွေးအခေါ် ပညာရပ်နယ်ပယ်များ တွင် ပါဝင်လုပ်ဆောင်ချက်များကြောင့် နာမည်ထင်ရှားသည်။

## အညွှန်း 
## ကိုးကား 
*
ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ

အင်္ဂလိပ်ဘာသာအရ "abstract algebra" ဟုလည်းကောင်း၊ တခါတရံတွင် "modern algebra" ဟုလည်းကောင်း၊ ခေါ်ဆိုလေ့ရှိသည့် **စိတ္တဇ အက္ခရာသင်္ချာ**၊ သို့မဟုတ် **ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ** သည် ရှေးခေတ် အက္ခရာသင်္ချာ အပေါ် မှီတည်ချဲ့ထွင်၍ တိုးတက်ပြောင်းလဲလာသည့် သင်္ချာဘာသာရပ်ခွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တန်းမြင့် သင်္ချာနယ်ပယ်တွင်မူ ဤ ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာကို အက္ခသင်္ချာ ဟုသာ ခေါ်သည်။ ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာဟူသော အမည်အရ ကဲကုလပ်မတိုင်မီ သင်ကြားရလေ့ရှိသည့် အက္ခရာသင်္ချာမျိုးကို နည်းလမ်းအသစ်များဖြင့် လုပ်ဆောင်ရသည့် ဘာသာရပ်ဟု ထင်စရာရှိသော်လည်း အမှန်စင်စစ်တွင် ၎င်းထက် ပိုမို ကျယ်ပြန့် နက်ရှိုင်းလေသည်။ 

ဤဘာသာရပ်တွင် သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံများဖြစ်သည့် အုပ်စုများ (groups)၊ ကွင်းများ (rings)၊ ဖီးများ (fields)၊ မော်ဂျူးများ (modules)၊ ဗက်တာရပ်ဝန်းများ (vector spaces) နှင့် အက္ခရာသင်္ချာစနစ်များ (algebras) အစရှိသည်တို့ကို လေ့လာသည်။ သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံများကို လေ့လာရာတွင် တည်ဆောက်ပုံတစ်ခုနှင့်တစ်ခု တူညီသည်များ၊ ကွဲပြားသည်များကို ထင်ရှားစေရန်၊ ဤသို့လေ့လာမှုများကို ပုံစံတကျ ဖြစ်စေရန် ကတ်တဂိုရီသီအိုရီကို အသုံးပြုလေ့ ရှိသည်။

## မှတ်စု 
## အညွှန်း 
## ကိုးကား 
* 
*
မိတ်ဆွေစစ် လေးမျိုး

အကြင်သူသည် အကြောင်းကိစ္စ ပေါ်ခဲ့သော် အဖော်သဟဲ ဖြစ်၏။ ထိုသူသည် **မိတ်ဆွေစစ်** ဖြစ်၏။

## မိတ်ဆွေစစ် လေးမျိုး
၁။ **ဥပကာရ** ကျေးဇူးပြုတတ်သော၊ ကောင်းသော စိတ်နှလုံးရှိသည့် မိတ်ဆွေစစ်။

၂။ **သမာနသုခဒုက္ခ** ချမ်းသာအတူ ဆင်းရဲလည်းအတူဖြစ်သော ကောင်းသောစိတ်နှလုံးရှိသည့် မိတ်ဆွေစစ်။

၃။ **အတ္တက္ခာယိ** အကျိုးစီးပွားကို ပြောကြားတတ်သော ကောင်းသောစိတ်နှလုံးရှိသည့် မိတ်ဆွေစစ်။

၄။ **အနုကမ္ပက** အကျိုးစီးပွားကို အစဉ်စောင့်ရှောက်တတ်သည့် စိတ်နှလုံးကောင်းရှိသည့် မိတ်ဆွေစစ်။

## သမာနသုခဒုက္ခ
၁။ လျှို့ဝှက်တတ်သော စကားကို ပြောကြားခြင်း။

၂။ မိတ်ဆွေ၏ လျှို့ဝှက်အပ်သော အမှုကို လုံခြုံအောင် လျှို့ဝှက်ခြင်း။

၃။ ဘေးရန်ရှိသောအခါ စွန့်လွှတ်၍ မသွားခြင်း။

၄။ အရေးကိစ္စကြုံလျှင် မိတ်ဆွေအတွက် အသက်ကိုသော်လည်း စွန့်လွှတ်နိုင်ခြင်း။

### ဆောင်ပုဒ်
လျှို့ဝှက်စကား၊ ကြားစတုံလျက်၊ တူလျှို့ဝှက်၍၊ ဘေးတွေ့ မတွန့်၊ မတွန့်တိုပါ၊ သူသို့ညှာလျက်၊ ကိုယ့်သက်စွန့်မြောက်၊ ဤလေးယောက်ကား၊ မျှလောက်ချမ်းသား ဆင်းရဲတည်း။ **(ဆရာတော် ဦးဗုဓ်)**

## အတ္တက္ခာယိ
၁။ မကောင်းမှုမှ တားမြစ်တတ်၏။

၂။ ကောင်းမှု၌ တိုက်တွန်းနှိုးဆော်တတ်၏။

၃။ မကြားဖူးသော အကြားအမြင် ဗဟုသုတများကို ပြောကြားတတ်၏။

၄။ နတ်ရွာ နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း ကောင်းသောတရားတို့ကို ပြောကြားတတ်၏။

### ဆောင်ပုဒ်
မကောင်းမြစ်ထာ၊ ကောင်းရာသွင်းထား၊ မကြားစတောင်း၊ အကြောင်းကြားလှာ၊ နတ်ရွာလမ်းပြ၊ ဤလေးဝကား၊ မည်ရအတ္ထက္ခာယီတည်း။ **(ဆရာတော် ဦးဗုဓ်)**

## အနုကမ္ပက
၁။ မိတ်ဆွေ၏ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်းကို မနှစ်သက်။

၂။ မိတ်ဆွေ၏ အကျိုးစီးပွား ဖြစ်ထွန်းကြီးပွားခြင်းကို နှစ်သက်၏။

၃။ မိတ်ဆွေအား ကျေးဇူးမဲ့ ကဲ့ရဲ့စကား ပြောကြားသူကို ကန့်ကွက်တားမြစ်တတ်၏။

၄။ မိတ်ဆွေအား ချီးမွမ်းစကား ပြောကြားသူကို ထောက်ခံတတ်၏။

### ဆောင်ပုဒ်
ဥစ္စာခမ်းနား၊ မပွားသမြို့၊ မနှစ်လိုငြား၊ ပွားကရွှင်မြူး၊ ကျေးဇူးမဲ့ကို ဆိုသော်တားမြစ်၊ ကျေးဇူးဖြစ်ကို၊ ဆိုသော်ချီးမွမ်း၊ သူတို့တမ်းကား၊ မိတ်ကျွမ်းအနုကမ္ပကတည်း။ **(ဆရာတော် ဦးဗုဓ်)**

## မိတ်ဆွေအမူအရာ (၁၆) မျိုး
၁။ ရပ်ဝေးရောက်၍ ကွဲနေသောအခါ သင့်ကိုသတိရ အောက်မေ့၏။

၂။ ရပ်ဝေးမှ ပြန်လာရန် လိုလား၏။

၃။ သင်ရပ်ဝေးမှ ပြန်လာသောအခါ ဝမ်းသာအယ်လဲ ကြိုဆို၏။

၄။ သင်ပြောစကားများကို နှစ်သက်လက်ခံ၏။

၅။ သင်၏ မိတ်ဆွေများကို ရွေးချယ်ပေါင်းသင်း၏။

၆။ သင်၏ ရန်သူများကို ရှောင်ကြဉ်၏။ (သင်၏ ချစ်ရာကိုချစ်၍ သင်၏မုန်းရာကို မုန်း၏)

၇။ သင့်ကို ကန့်ကွက်ရှုတ်ချ ဆဲရေးလျှင် ကန့်ကွက်ချေပ၏။ တားမြစ်၏။

၈။ သင့်အကြောင်းချီးကျူးစကား ပြောသူကို ထောက်ခံချီးမွမ်း၏။

၉။ သူ၏ လျှို့ဝှက်ချက်ကို သင့်အားယုံမှတ်၍ ပြောကြားတတ်၏။

၁၀။ သင်၏ လျှို့ဝှက်ချက်များကို နှုတ်လုံစွာ စောင့်ထိန်းတတ်၏။

၁၁။ သင့်လုပ်ဆောင်ချက်များကို ချီးမွမ်းတတ်၏။

၁၂။ သင်၏ အတတ်ပညာ၊ အသိပညာကို ချီးမွမ်း၏။

၁၃။ သင်၏ ကြီးပွားတိုးတက်မှုကို နှစ်သက်လိုလား၏။

၁၄။ သင်၏ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးမှုကို မလိုလားပေ။

၁၅။ စားသောက်ဖွယ်ရာ အထူးအဆန်းစားရသောအခါ၌ သင့်ကို သတိရတမ်းတ၏။

၁၆။ စားသောက်ဖွယ်ရာ အထူးအဆန်းစားရသောအခါ၌ ငါ့မိတ်ဆွေလည်း အလားတူ စားရပါစေဟု တောင့်တတတ်၏။

## မိတ်ဆွေဝတ္တရား ငါးပါး
၁။ ပေးကမ်းချီးမြှင့်ခြင်း။

၂။ တန်းတူရည်တူ ဆက်ဆံခြင်း။

၃။ အကျိုးစီးပွား ဖြစ်ထွန်းအောင် ဆောင်ရွက်ပေးခြင်း။

၄။ ယဉ်ကျေးချိုသာဖွယ်သော စကားကို ဆိုခြင်း။

၅။ မချွတ်မယွင်း မှန်ကန်တည့်မတ်ခြင်း။

## တုံလှည့်မိတ်ဆွေဝတ္တရား ငါးပါး
၁။ မေ့လျော့သောအခါ စောင့်ရှောက်တတ်ခြင်း။

၂။ မိတ်ဆွေ၏ ပစ္စည်းဥစ္စာကို စောင့်ရှောက်ခြင်း။

၃။ ကြောက်လန့်ဖွယ်ရှိသောအခါ အားထားမှီခိုရာ ဖြစ်ခြင်း။

၄။ ဘေးအန္တရာယ်နှင့် တွေ့ကြုံသောအခါ စွန့်ပစ်မသွားဘဲ အေးအတူပုအမျှ အတူတကွ ရပ်တည်ခြင်း။

၅။ မိတ်ဆွေ၏ သားမြေးမြစ် အစဉ်မပြတ် မိတ်ဆွေမပြတ်စေခြင်း။

## ကိုးကား
ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ

**ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ** (mathematical analysis) ဆိုသည်မှာ ကိန်းစစ်တန်ဖိုးပြ ဖန်ရှင်များ (real-valued functions) နှင့် ကိန်းရှုပ်ခေါ် ကွန်ပလက်စ်တန်ဖိုးပြ ဖန်ရှင်များ (complex-valued functions) ကို စနစ်တကျ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ လေ့လာသည့် သင်္ချာဘာသာရပ်ခွဲတစ်ခုဟု အကြမ်းဖျဉ်း ဆိုနိုင်သည်။ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာတွင် အနန္တကိန်းစဉ်တန်းများ (infinite sequences) ၏ လစ်မစ် (limit) ခေါ် လားရာပြတန်ဖိုးသဘောကို တွင်ကျယ်နက်ရှိုင်းစွာ အသုံးပြုလေ့ရှိရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာသည် လစ်မစ်များကို လေ့လာခြင်းဖြစ်သည်ဟုလည်း ဆိုကြသည်။

ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာတွင် ကဲကုလပ်၊ ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ (differential equations)၊ ဖန်ရှင်များကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ လေ့လာခြင်း (functional analysis) အစရှိသဖြင့် ဘာသာရပ်ခွဲများ ရှိသည်။ အခြေခံကဲကုလပ်တွင် ပါဝင်သည့် ဒရစ်ဗတစ် (derivative) ခေါ် လက်ငင်းတဒင်္ဂပြောင်းလဲနှုန်း၊ အင်တီဂရယ် (integral) ခေါ် ရီးမန်ပေါင်းလဒ်၏ လားရာပြတန်ဖိုး၊ အနန္တကိန်းစဉ်တန်းများ ပေါင်းလဒ်များ (series) အစရှိသည့် သဘောတရားတို့ကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာတွင် တွေ့နိုင်သော်လည်း၊ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာဟူသော အမည်ကို ထိုအခြေခံ ကဲကုလပ် ဘာသာရပ်တွင် တွေ့ရလေ့မရှိသည့် တန်းမြင့်သင်္ချာ အကြောင်းအရာများအား ရည်ညွှန်းရန်အတွက် သီးသန့် အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။

## အညွှန်း 
## ကိုးကား 
* 
*
အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ ကိန်းသီအိုရီ

**အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ ကိန်းသီအိုရီ** (algebraic number theory) ဆိုသည်မှာ ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာကို အသုံးပြု၍ ကိန်းပြည့်များ၊ ရာရှင်နယ်ကိန်းများနှင့် ၎င်းတို့ကို မှီတည်ချဲ့ထွင်ထားသည့် ယေဘုယျ သဘောတရားများကို လေ့လာသည့် သင်္ချာ ဘာသာရပ်ခွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာနည်းကျ ကိန်းသီအိုရီ

**ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာနည်းကျ ကိန်းသီအိုရီ** (analytic number theory) ဆိုသည်မှာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ ဘာသာရပ်ကို အသုံးပြု၍ ကိန်းပြည့်များကို လေ့လာသည့် သင်္ချာဘာသာရပ်ခွဲ တစ်ခုဖြစ်သည်။
ပိုင်းစသီးခြားသင်္ချာ

**ပိုင်းစသီးခြားသင်္ချာ** (discrete mathematics) ဆိုသည်မှာ တဆက်တည်း ရှိနေသော၊ သို့မဟုတ် တဆက်စပ်တည်း ပြောင်းလဲနေသော ကိန်းစစ်များကဲ့သို့ သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံများကို လေ့လာခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ တစ်ပိုင်းတစ်စ (သို့မဟုတ်) တဆက်တည်းရှိမနေသည့် ကိန်းပြည့်များ၊ သဘာဝကိန်းများ၊ ဂရပ်များ (graphs) အစရှိသည့် သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံများကို လေ့လာသည့် သင်္ချာဘာသာရပ်ဟု အကြမ်းဖျဉ်း ဆိုနိုင်သည်။
ကွန်ဘိုင်နတိုးရစ်

**ကွန်ဘိုင်နတိုးရစ်** (combinatorics) ဆိုသည်မှာ ရေတွက်၍ရသော (countable) ပိုင်းစသီးခြားသင်္ချာဆိုင်ရာ တည်ဆောက်ပုံများကို လေ့လာသည့် သင်္ချာဘာသာခွဲတစ်ခုဟု အကြမ်းအားဖြင့် ဆိုနိုင်သည်။

## မှတ်စု