open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
မြူလူမျိုး

**မြူ လူမျိုး**၊ မြုံလူမျိုး သို့မဟုတ် **မြိုလူမျိုး** (; )၊ **မြိုစာ /မြူစာလူမျိုး** ဟုမိမိကိုယ် ကိုယ် ခေါ်ဆိုကြသူများသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ နယ်စပ်တလျောက်တွင် နေထိုင်ကြသော လူမျိုးစု တစ်ခု ဖြစ်သည်။  မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်းတွင် အများစု နေထိုင်ကြပြီး ချင်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်းနှင့် ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းတို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် စစ်တကောင်းတောင်တန်းဒေသတွင် နေထိုင်ကြပြီး ရန်ဂါမတီခရိုင်နှင့် ဘင်ဒရိုဘင်ခရိုင်တို့တွင် အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံဖက်တွင် အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ်တွင် နေထိုင်ကြသည်။
စုမြတ်ထက်

**စုမြတ်ထက်** သည် လက်ရှိစစ်ကိုင်းမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ် ၂ မှ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူ မြန်မာနိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူမသည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။

## အစောပိုင်းဘဝနှင့်ပညာရေး
သူမသည် ၁၉၈၀ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူမသည် M.Ed, B.Ed, B.A, Eng အတွက် Dip, နိုင်ငံရေးသိပ္ပံအတွက် Dip ဘွဲ့များ ရရှိခဲ့သည်။
သူမ၏ ယခင်က Kid's Smile ပုဂ္ဂလိကျောင်း၏ ကျောင်းအုပ်ဆရာမအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ သူမသည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် မြို့နယ်လူငယ်တာဝန်ခံအဖြစ်လည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

## နိုင်ငံရေးလုပ်ဆောင်ချက်
စုမြတ်ထက်သည် စစ်ကိုင်းမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် ၂ မှ ၆၀၉၈၁ မဲဖြင့် အနိုင်ရခဲ့ပြီး စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။ သူမသည်စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်နှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး မြို့နယ် NLD ပါတီ အမျိုးသမီးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူထားသလို အစိုးရ၏ အာမခံချက်များ၊ ကတိကဝတ်နှင့် တာဝန်ခံချက်များ စိစစ်ရေးကော်မတီတွင်လည်း ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည်။

## ကိုးကား
အခြေခံပညာမူလတန်းလွန်ကျောင်း၊ သပြေကန်

**အခြေခံပညာမူလတန်းလွန်ကျောင်း၊ သပြေကန်** သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကဝမြို့နယ်၊ သပြေကန်ရွာရှိ မူလတန်းလွန်ကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သပြေကန်ရွာရှိ ကျောင်းသားကျောင်းသူများ ပညာသင်ကြားလျက် ရှိကြသည်။ သတ္တမတန်းအထိ သင်ကြားနိုင်သည်။ သတ္တမတန်း အောင်မြင်ပြီးဆုံးသွားသော ကျောင်းသားကျောင်းသူများသည် အ.ထ.က - ကဝ နှင့် အ.ထ.က (ခွဲ) မကျက်ကြီး တို့တွင် ဆက်လက်သင်ကြားကြသည်။

## ကိုးကား
အခြေခံပညာမူလတန်းလွန်ကျောင်း၊ သာနိုးကုန်း

**အခြေခံပညာမူလတန်းလွန်ကျောင်း၊ သာနိုးကုန်း** သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပဲခူးမြို့နယ်၊ သာနိုးကုန်းရွာ ရှိ မူလတန်းလွန်ကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
အောက်မြန်မာပြည်

**အောက်မြန်မာပြည်** () (အကြေ ဟုလည်းခေါ်) သည် မြန်မာပြည် အောက်ပိုင်းဒေသ ဖြစ်သည်။ ဧရာဝတီ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ တိုင်းဒေသကြီးများဖြစ်သော ဧရာဝတီ၊ ရန်ကုန်၊ ပဲခူး နှင့် ကမ်းရိုးတန်းဒေသပြည်နယ်များ ဖြစ်သည့်ရခိုင်၊ မွန်နှင့် တောင်တန်းဒေသပြည်နယ် ဖြစ်သည့် ကရင်ပြည်နယ် အပြင် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတို့ပါဝင်သည်။

မြန်မာဘာသာစကားတွင် အထက်မြန်မာပြည်မှလူကို အညာသူ/သားနှင့် အောက်မြန်မာပြည်မှလူကို အကြေသူ/သား ဟုခေါ်သည်။ အောက်သူ/သား လို့လည်းခေါ်ကြသည်။

ယနေ့ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်း နယ်မြေများသည် ၁၃ ရာစု နှောင်းပိုင်းအထိ ပုဂံဘုရင့်နိုင်ငံ၏ အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်ခဲ့သည်။  ပုဂံဘုရင့်နိုင်ငံ ပြိုကွဲပြီးနောက် နယ်မြေများသည် မုတ္တမ ဟံသာဝတီဘုရင့်နိုင်ငံတော် ဖြစ်လာသည်။  ၁၆ ရာစုမှ ၁၈ ရာစုအလယ်ပိုင်းအထိ ပဲခူးသည် တောင်ငူမင်းဆက်၏နယ်‌မြေတစ်ခုဖြစ်သည်။  ၁၇၅၂ ခုနှစ်တွင် တောင်ငူမင်းဆက်ကို အောင်အောင်မြင်မြင် ဖြုတ်ချနိုင်ခဲ့သော်လည်း အလောင်းဘုရား ဦးဆောင်သောကုန်းဘောင်မင်းဆက်က ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။  ထို့ကြောင့် ပဲခူးသည် အောက်ပြည်အမည်ဖြင့် ကုန်းဘောင်မင်းဆက်၏နယ်‌မြေဖြစ်လာသည်။  ဒုတိယ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်တွင်စစ်ရှုံးပြီးနောက် အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီသည် အောက်ပြည်၊ ပြည်မြို့နှင့် တောင်ငူမြို့တို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်အောက်ပြည်ကို ဧရာဝတီတိုင်း၊ ပဲခူးတိုင်း၊ တနင်္သာရီတိုင်းလက်အောက်ခံ တောင်ငူခရိုင်နှင့် သံလွင်ခရိုင်ဟူ၍ ပိုင်းခြားခဲ့သည်။

၁၈၂၆ ခုနှစ် ပထမ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာစစ်တွင် ဗြိတိသျှအင်ပါယာမှ ရန္တပိုစာချုပ်အရ ရခိုင်‌ဒေသနှင့် ထားဝယ်(တနင်္သာရီ)ဒေသကို ဗြိတိသျှကို ပေခဲရသည်။ ဒုတိယ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲအပြီး ၁၈၇၉ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှမှ အောက်ပြည်ကို အပြီးအပိုင် သိမ်းပိုက်ခဲသည်။ အစောပိုင်း ၁၉ ရာစု မတိုင်ခင်အထိ မွန်နှင့် ကရင် အများစုနေထိုင်ခဲကြသည်။ မွန်လူမျိုးတို၏ သမိုင်းဝင် ဒေသဖြစ်ခဲသည်။

## ပါဝင်သောဒေသများ 
* ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
* ကရင်ပြည်နယ်
* မွန်ပြည်နယ်
* ရခိုင်ပြည်နယ်
* ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
* ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
* တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး

## ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန်
*အထက်မြန်မာပြည်
*မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နယ်မြေအပိုင်းအခြားများ
ဒီစီမော်တာ

**ဒီစီမော်တာ** (DC motor) ဆိုသည်မှာ ဒီစီလျှပ်စစ်စွမ်းအင်မှ စက်မှုစွမ်းအင်သို့ ပြောင်းပေးသည့် လည်ပတ်နိုင်သည့် လျှပ်စစ်ဆိုင်ရာ စက်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ သံလိုက်စက်ကွင်းမှထွက်သည့်အားကိုသုံးသည့် မော်တာများမှာ အသုံးအများဆုံးဖြစ်သည်။ ဒီစီမော်တာမျိုးကွဲအားလုံးမှာ အတွင်းပိုင်းဖွဲ့စည်းပုံ တူညီလုနီးပါးရှိပြီး လျှပ်စီးကြောင်း ဦးတည်ရာကို ဟန်ချက်ညီညီ ပြောင်းလဲပေးကာ လည်ပတ်မှုရရှိစေသည်။

## တည်ဆောက်ပုံ 
**ဒီစီမော်တာ** တည်ဆောက်ထားပုံသည် ဒီစီဂျင်နရေတာ တည်ဆောက်ထားပုံနှင့် အတူတူပင်ဖြစ်သည်။ စက်ကွင်းဝါယာခွေနှင့် အာမေချာဝါယာခွေတို့ ဆက်သွယ်ပုံမှာလည်း ဒီစီဂျင်နရေတာမှာကဲ့သို့ပင် လမ်းခွဲဆက် ၊ တန်းဆက်နှင့် ထပ်ပေါင်းဆက်ဟူ၍ ၃ မျိုးရှိပေသည် ။ ဒီစီ စက်တလုံးကို အင်ဂျင်စက် တာဘိုင်စက် စသည်တို့နှင့်လှည့်ပေးသည်ရှိသော် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်ပေးမည်ဖြစ်သည်။ 

## မော်တာလည်ပတ်ပုံ သဘောတရား
ဒီစီစက်တလုံးအတွင်းသို့ သတ်မှတ်ဗို့အားပေးလျှင် မော်တာအတွင်း လျှပ်စီးကြောင်းစီးသည်။ တန်းဆက်မော်တာ (Series Motor) ဖြစ်ပါက လျှပ်စီးကြောင်းသည် တခုတည်းဖြစ်၍ စက်ကွင်းဝါယာခွေများ နှင့် အာမေချာဝါယာများ (Armature Winding) အတွင်းမှ ဖြတ်စီးမည်ဖြစ်သည်။ လမ်းခွဲဆက် (Shunt Motor) သို့မဟုတ် ထပ်ပေါင်းဆက်မော်တာ (Compound Motor) ဖြစ်လျှင် လျှပ်စီးလမ်းကြောင်း နှစ်ခုခွဲ၍ စီးဆင်းမည်ဖြစ်ရာ လမ်းခွဲတခုသည် လမ်းခွဲစက်ကွင်း ဝါယာခွေများတွင်းမှလည်းကောင်း ၊ နောက်တခုသည် တန်းဆက်စက်ကွင်းဝါယာခွေနှင့် အာမေချာဝါယာခွေများအတွင်းမှ စီးဆင်းမည်။

## ကိုးကား
အရှေ့တောင်အာရှအားကစားပြိုင်ပွဲ၏ အထိမ်းအမှတ်လာဘ်ကောင်များ

၁၉၈၅ ဘန်​ကောက်ပွဲ​တော်မှစ၍ အထိမ်းအမှတ်လာဘ်​ကောင်များကို ထည့်သွင်းခဲ့သည်။

## ကိုးကား
မြန်မာအသင်း၏ မသန်စွမ်းအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲရလဒ်

မြန်မာနိုင်ငံသည် မသန်စွမ်းအိုလံပစ် အားကစားပြိုင်ပွဲ (ပါရာလမ်းပစ်)တွင် ၆ကြိမ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ဆုတံဆိပ်များ ဆွတ်ခူး ရရှိထားသည်။

## သမိုင်း​ကြောင်း
ပထမဆုံးအ​နေဖြင့် ၁၉၇၆ တိရွန်တို​နွေရာသီပါရာလမ်းပစ်ပြိုင်ပွဲတွင် ဝင်​ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ဦး​တင်​ငွေမှာ ပထမဆုံး ရွှေတံဆိပ်ရရှိသူဖြစ်သည်။100 m C1 ပွဲစဉ်တွင်​ ရွှေတံဆိပ်ရရှိခဲ့သည်။ သူနှင့်အတူ ဦး​အောင်သန်းက​ ငွေတံဆိပ်ရရှိခဲ့သည်။100 m Cပွဲစဉ်တွင် ဦးတင်ဝင်းမှ ​ကြေးတံဆိပ်ရရှိခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ၁၉၈၀ပြိုင်ပွဲတွင် ပါဝင်ခဲ့ခြင်းမရှိခဲ့​ပေ။၁၉၈၄ပြိုင်ပွဲတွင် ​ဘော်လီ​ဘောနှင့်​ ပြေးခုန်ပစ်ပြိုင်ပွဲတို့တွင် ဝင်​ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ဦးတင်​ငွေက အမြင့်ခုန်တွင် ရွှေတံဆိပ်၊long jumpတွင် ​ငွေတံဆိပ်ရရှိကာ ဦး​အောင်ကြီးမှ ​ငွေနှင့်​​ကြေးရရှိခဲ့သည်။

၁၉၈၈ နိုဝင်ဘာအ​ရေးအခင်း​ကြောင့် ​အောက်တိုဘာလတွင်ကျင်းပ​သော ၁၉၈၈ပြိုင်ပွဲတွင် ယှဉ်ပြိုင်ခြင်းမရှိခဲ့​ပေ။ နိုင်ငံ၏ အင်္ဂလိပ်အမည်ကို "Burma"မှ "Myanmar"သို့​ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး နိုင်ငံကုဒ်ကိုလည်း သို့​ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

၁၉၉၂ဘာစီလိုနာပါရာလမ်းပစ်တွင် ဦး​ကျော်ခိုင်တစ်ဦးသာ ဝင်​ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ ထို့​နောက် ၃ကြိမ်ဆက်ဝင်​ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ဘဲ ၂၀၀၈​ပြိုင်ပွဲတွင်မှ နိုင်ဝင်း၊စစ်​အောင်နိုင်၊စန်း​အောင်ဝင်းတို့ဝင်​ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ သို့​သော် ​အောင်မြင်မှုများမရရှိခဲ့​​ပေ။
၂၀၂၁ခုနှစ်တွင် ကျင်းပသည့် ၂၀၂၀တိုကျိုပွဲတော်တွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရန် စီစဉ်ခဲ့သော်လည်း ပြိုင်ပွဲစတင်ချိန်တွင် နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။

အမည်ဖြင့် ဆုတံဆိပ်တစ်ခုမျှမရရှိ​သေး​ပေ။​ဆောင်းရာသီပါရာလမ်းပစ်တွင် တစ်ကြိမ်မျှ ဝင်​ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ခြင်းမရှိ​​ပေ။

## ဆုတံဆိပ်မှတ်တမ်း
|  style="text-align:left; width:78%; vertical-align:top;"|

|  style="text-align:left; width:22%; vertical-align:top;"|

## ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် 
* မြန်မာအသင်း၏ အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲရလဒ်

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအသင်း၏ ပါရာလမ်းပစ်ပြိုင်ပွဲ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မှုများ
၁၉၇၆ နွေရာသီ ပါရာလမ်းပစ်ပြိုင်ပွဲဝင် မြန်မာနိုင်ငံအသင်း

မြန်မာနိုင်ငံသည် ပါရာလမ်းပစ်ပြိုင်ပွဲကို ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ၁၉၇၆​နွေရာသီပြိုင်ပွဲတွင် စတင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။က​နေဒါနိုင်ငံ၊တိုရွန်တိုမြို့တွင် ကျင်းပခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။မြန်မာအသင်းမှ ​ပြေးခုန်ပစ်အားကစား၊100 m C1ပွဲစဉ်တွင် ​မောင်တင်​ငွေမှ  ရွှေတံဆိပ်၁ခု၊​မောင်​အောင်သန်းမှ ​ငွေတစ်ခု၊100m Cပွဲစဉ်တွင် ​မောင်တင်ဝင်းမှ ​ကြေး၁ခု၊ စုစု​ပေါင်းဆုတံဆိပ် ၃ခုရရှိခဲ့ပြီး အဆင့်၂၈ရရှိခဲ့သည်။

## ဆုတံဆိပ်
|  style="text-align:left; width:78%; vertical-align:top;"|

|  style="text-align:left; width:22%; vertical-align:top;"|

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအသင်း၏ ပါရာလမ်းပစ်ပြိုင်ပွဲ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မှုများ
၁၉၈၄ နွေရာသီ ပါရာလမ်းပစ်ပြိုင်ပွဲဝင် မြန်မာနိုင်ငံအသင်း

မြန်မာနိုင်ငံသည် ​နွေရာသီပါရာလမ်းပစ်ကို ၁၉၇၆ခုနှစ်ကစတင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၀ပြိုင်ပွဲကို ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ခြင်းမရှိ​ပေ။၁၉၈၄ပြိုင်ပွဲမှသာ ပြန်လည်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး "Burma"အမည်ဖြင့် ​နောက်ဆုံးအကြိမ်ယှဉ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ရွှေတံဆိပ် ၁ခု၊​ငွေတံဆိပ် ၂ခု၊​ကြေးတံဆိပ် ၁ခု၊စုစု​ပေါင်းဆုတံဆိပ် ၄ခုရရှိခဲ့သည်။

## ဆုတံဆိပ်မှတ်တမ်း
|  style="text-align:left; width:78%; vertical-align:top;"|

|  style="text-align:left; width:22%; vertical-align:top;"|

## ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် 
*မြန်မာအသင်း၏ ပါရာလမ်းပစ်ပြိုင်ပွဲရလဒ်

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအသင်း၏ ပါရာလမ်းပစ်ပြိုင်ပွဲ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မှုများ
မိုးကနိန်းကျိုက်သို့ပုသိမ်စေတီတော်

**မိုးကနိန်းကျိုက်သို့ပုသိမ်စေတီတော်** သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကဝမြို့နယ်၊ မိုးကနိမ်းရွာ တွင် တည်ရှိသည့် ရှေးဟောင်းသမိုင်းဝင်စေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း
### သုဝဏ္ဏဘူမိသို့ မြတ်စွာဘုရား ကြွတော်မူခြင်း
မဟာသက္ကရာဇ် ၁၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဖြစ်၏။ ထိုအချိန်တွင် သုဝဏ္ဏဘူမိတိုင်း၊ သုဓမ္မဝတီ သထုံပြည်ကြီးတွင် တိဿဓမ္မသီဟရာဇာ (မဟာသီရိမာသောကမင်း) သည် စိုးစံလျက် ရှိ၏။ ထိုအချိန်ကာလတွင် မဇ္ဈိမဒေသ၌ မြတ်စွာဘုရားသည် သတ္တဝါဝေနေယျတို့အား တရားလှည့်လည်ဟောကြားလျက် ရှိ၏။ 

တစ်နေ့သောအခါ မြတ်စွာဘုရား၏ သာဝကတစ်ဦးဖြစ်သည့် ဂဝံပတိရဟန္တာသည် ဘဝဟောင်းက မိခင်၊ အတိတ်ဘဝက မွေးစားဖခင် သီဟကုမာရရသေ့၊ ဘကြီးတော် တိဿကုမာရရသေ့နှင့် နဂါးဥဖွားနောင်တော် သုဝဏ္ဏဘူမိပြည့်ရှင် မဟာသီရိမာသောကမင်းတို့ကို ကျေးဇူးဆပ်လိုသဖြင့် သထုံပြည်သို့ ကောင်းကင်ခရီးဖြင့် ကြွရောက်တော်မူ၏။ ထို့နောက်တွင် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိအယူလွှမ်းမိုးလျက်ရှိနေသော မိခင်ဖြစ်သူနှင့် ဆွေမျိုးများကို တရားများ ဟောကြားတော်မူ၏။ ထို့နောက် ရသေ့နှစ်ပါးနှင့် ဘုရင်မင်းမြတ်တို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား ဖူးတွေ့လိုသဖြင့် ပင့်ဆောင်ပေးရန် ပြောကြား၏။

ထို့နောက် မထေရ်သည် မဇ္ဈိမဒေသသို့ ပြန်သွားကာ မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်ထားတော်မူ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် (၁) ထိုဒေသတွင် သာသနာတော် ထွန်းလင်းမည်ကိုလည်းကောင်း၊ (၂) အတိတ်ဘဝက ဆွေတော်မျိုးတော်များ ကျွတ်တမ်းမဝင်ကြသေးသည်ကို လည်းကောင်း၊ (၃) သတ္တဝါများ ကျွတ်တမ်းဝင်ကြစေလို၍ လည်းကောင်း စသည့် အကြောင်းခြင်းရာများကြောင့်သုဝဏ္ဏဘူမိ သထုံပြည်သို့ ကြွတော်မူ၏။

ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် မင်းနှင့် တကွသော တိုင်းသူပြည်သားများကို တရားရေအေးများ တိုက်ကျွေးတော်မူ၏။ မင်းနှင့် ပြည်သူတို့သည်လည်း မြတ်စွာဘုရားနှင့် နောက်ပါ ရဟန္တာ ၅၀၀ တို့ကို ဆွမ်းတို့ဖြင့် ခုနစ်ရက်တိုင် လုပ်ကျွေး၏။

### ဆံတော်ပေးသနားခြင်း
ထိုကဲ့သို့ မြတ်စွာဘုရားသည် ခုနစ်ရက်ပတ်လုံး သီတင်းသုံးနေစဉ် ကေလာသတောင်ထိပ်နေ ရသေ့ကြီး၊ အတွင်းမိုးဂနိန်း အနောက်တောစွန်းနေ ရသေ့ကြီး အပါအဝင် ရသေ့ ခြောက်ပါးတို့သည် မြတ်စွာဘုရားထံမှ ပူဇော်ရန် အလို့ငှါ ဗုဒ္ဓပူဇနိယပစ္စည်းကို တောင်းခံလျှောက်ထား၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ဆံတော်မြတ် ခြောက်ဆူ ပေးသနားတော်မူ၏။ ထို့နောက် ရသေ့တို့သည် မိမိတို့ နေရပ်များသို့ မြတ်စွာဘုရား၏ ဆံတော်ကို ပင့်ဆောင်ကာ ကိုးကွယ်တော်မူခဲ့သည်။

အတွင်းမိုးဂနိန်းနေ ရသေ့ကြီးသည်လည်း မိမိ၏ နေရပ်သို့ ပြန်လာခဲ့သည်။ ထိုအခါ အတူနေ ရသေ့နှစ်ပါးသည် မြတ်စွာဘုရား၏ ဆံတော်ကို မိမိတို့ ပူဇော်ခွင့် မရကြဟု စိတ်နှလုံး မသာမယာ ဖြစ်ကြ၏။ ထိုအခါ အတွင်းမိုးဂနိန်းနေရသေ့ကြီးသည် စိတ်နှလုံး မသာမယာ မဖြစ်ကြဘဲ “မြတ်စွာဘုရား၏ ဆံတော်အား မိမိတို့ သုံးဦး ပူဇော်ခွင့် ရပါစေသတည်း” ဟု အဓိဋ္ဌာန်လေရာ ဆံတော်သည် သုံးဆူ ဖြစ်သွား၏။ ထိုအခါ ရသေ့သုံးပါးသည် တစ်ပါးလျှင် ဆံတော်တစ်ဆူစီ ယူကာ မိမိတို့ နေထိုင်ရာ အရပ်ဒေသများတွင် အများသူငါ ဖူးမြော်နိုင်ရန် စေတီတည်ကြသည်။

ထိုရသေ့သုံးပါး တည်ထားကိုးကွယ်တော်မူခဲ့သည် စေတီတော်များမှာ မိုးဂနိန်းစေတီတော်၊ ကျိုက်မတ်ကော်စေတီတော်နှင့် ကျိုက်သီရိဓမ္မသိုက်စေတီတော်တို့ ဖြစ်ကြသည်။

## ရုပ်ပုံများ

Kyaik-mukhanein Pagoda gate.jpg
Kyaik Mukhanein Pagoda Inscription.jpg
Kyaik Mukhanein Pagoda.jpg
Kyaik Mukhanein Pagoda 2.jpg
Kyaik Mukhanein Pagoda view.jpg
Kyaik Mukhanein Pagoda from gate.jpg

## ကိုးကား
ဒိုင်းဘုဆွတ်

**ဒိုင်းဘုဆွတ်** (大仏) သည် ဂျပန်‌ဝေါဟာရဖြင့်  **ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီး** ဖြစ်သည်။ ထိုဝေါဟာရသည် ကြီးမားသော ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များအတွက် သုံးနှုန်းသည်။ သက်တမ်းအရှည်ဆုံးမှာ **အဆုခ-ဒဲရ** (၆၀၉) ဖြစ်ပြီး နာရရှိ တိုးဒိုင်းဘုရားကျောင်းသည် အကျော်ကြားဆုံး ဖြစ်သည်။ တိုးဒိုင်းဘုရားကျောင်းရှိ ဒိုင်းဘုဆွတ် (ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီး) သည် ရှေးဟောင်းနာရရှိ ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်ရုပ်တုတစ်ခု ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံ၏ အမြတ်တနိုးတန်ဖိုးထားသည့် အရာလည်း ဖြစ်သည်။

## နမူနာဒိုင်းဘုဆွတ်များ
## ကိုးကား
ဆပ်သွားရွာ၊ ဂွမြို့နယ်

**ဆပ်သွားရွာ**သည် ရခိုင်ပြည်နယ်တောင်ဘက် အစွန်း ဂွမြို့နယ်တွင်တည်ရှိသည်။ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် နှင့် ရခိုင်ရိုးမတောင်တန်း ကြားတွင် တည်ရှိပြီး ဂွ-သံတွဲ ကားလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းကို အဓိကလုပ်ကိုင်ကြသည်။

## ကိုးကား
၂၀၁၂ နွေရာသီ ပါရာလမ်းပစ်ပြိုင်ပွဲဝင် မြန်မာနိုင်ငံအသင်း

လန်ဒန်မြို့တွင် ၂၀၁၂ခုနှစ် ဩဂုတ်၂၉ရက်မှ စက်တင်ဘာ၉ရက်အထိကျင်းပ​သော ​နွေရာသီပါရာလမ်းပစ်တွင် မြန်မာအသင်းဝင်​ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ဆုတံဆိပ် ဆွတ်ခူးခဲ့ခြင်းမရှိ​ပေ။

## ​ပြေးခုန်ပစ် 
## ​ရေကူး 
## ကိုးကား
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအသင်း၏ ပါရာလမ်းပစ်ပြိုင်ပွဲ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မှုများ
၂၀၁၆ နွေရာသီ ပါရာလမ်းပစ်ပြိုင်ပွဲဝင် မြန်မာနိုင်ငံအသင်း

ဘရာ​ဇီးလ်နိုင်ငံ၊ရီယိုဒီဂျ​နေးရိုးမြို့တွင် ၂၀၁၆ စက်တင်ဘာ၇ရက်မှ ၁၈ရက်အထိကျင်းပ​သော ပါရာလမ်းပစ်ပွဲသို့ မြန်မာအသင်းဝင်​ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။

## ​ပြေးခုန်ပစ် 
## ​ရေကူး 
## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအသင်း၏ ပါရာလမ်းပစ်ပြိုင်ပွဲ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မှုများ
အာဆီယံကျောင်းများ အားကစားပြိုင်ပွဲ

**အာဆီယံကျောင်းများ အားကစားပြိုင်ပွဲ**သည် အာဆီယံနိုင်ငံများရှိ ​ကျောင်းများမှအားကစားသမားများယှဉ်ပြိုင်ကြသည့် လူငယ်အားကစားပွဲ​တော်ဖြစ်သည်။အာဆီယံကျောင်းများ အားကစား​ကောင်စီမှ စီမံကျင်းပသည်။၂၀၀၉ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံက ပထမဆုံးအိမ်ရှင်အဖြစ်လက်ခံကျင်းပခဲ့သည်။

## ရည်ရွယ်ချက်များ 
* ​ကျောင်းအားကစားမှ​နေ၍ လူငယ်များမှတစ်ဆင့် အာဆီယံ၏ကြံ့ခိုင်မှုကိုမြှင့်တင်ရန်
* ​ကျောင်းသားအားကစားသမားများ၏ အ​ခြေခံစံချိန်စံညွှန်းများနှင့် စွမ်းရည်များကို မြှင့်တင်နိုင်မည့် အခွင့်အလမ်းများရရှိ​စေရန်
* ​ကျောင်းသားအားကစားသမားများ၏ အာဆီယံယဉ်​ကျေးမှုတွင် အပြန်အလှန်ပါဝင်ထိ​တွေ့နိုင်​စေမည့် အခွက့်အလမ်းများရရှိ​​စေရန်

## ပါဝင်​သောနိုင်ငံများ
## ပွဲ​တော်များ 
## အားကစားနည်းများ 
ကျင်းပခဲ့သည့်အားကစားနည်း ၂၀ရှိသည်။

| valign="top" |

|}

## ဆုတံဆိပ်ဇယား 
## ပြင်ပလင့်ခ် 
* 9th ASEAN School Games
* Southeast Asian sports news blogspot
* 2010 ASEAN School Games Bulletin at Scribd  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ကိုးကား
အမေဂျမ်း

## သမိုင်းကြောင်း 
အမေဂျမ်းသည် ရွှေတောင်ရွာဇာတိဖြစ်ပြီး ညီအစ်မသုံး‌ယောက်ရှိခဲ့‌ေလသည်။ အကြီးဆုံးသည် မလုံးပြည့်ဖြစ်ပေ၏။ အငယ်ဆုံးသည် မကေသာ ဖြစ်‌‌ပေ၏။ အလတ်ဆုံးသည် အမေဂျမ်း၏ငယ်နာမည် မချမ်းသာဖြစ်‌ေပသည်။

မချမ်းသာတို့ညီအစ်မ‌‌ေတွသည် စိတ်ထားဖြူစင်လှတဲ့ ညီအစ်မ‌ေတွဖြစ်‌ေပသည်။ ထိုအခါတွင် ကိုတက်ခါးနဲ့မချမ်းသာတို့ ‌ေတ္တာမျှခဲ့ကြသည်မှာ သူ၏ဖခင်ဦး‌ရွှေတောင်သည် သဘောမတူကြ‌၏။ ထိုအခါတွင် ကိုတက်ခါးနဲ့မချမ်းသာတို့သည် ခိုးပြေးကြ၏။ 

ထိုအခါတွင် ကိုတက်ခါးသည် မချမ်းသာကို ‌ျောက်ဆည်‌ဒေသသို့ သွားရှာခိုင်း‌ေလသည်။ ဒါပေသိ မချမ်းသာအား ထန်းရည်သွားရှာရာတွင် ထန်းရည်အိုးကို‌တွေ့သွားသောအခါ မချမ်းသာသည် မနေနိုင်ဘဲ ‌ောက်မိ‌ေလ‌သော်အခါ ထန်းရည်ကိုစွဲ၍ မချမ်းသာသည် နှုတ်ကြမ်း လျှာကြမ်း အာကြမ်း‌ေနတဲ့ မိဂျမ်းဘ၀သို့ရောက်ခဲ့လေသည်။

ထိုအခါတွင် မချမ်းသာ၏‌‌ေရှ့တွင် ဖြတ်လာ‌ေသာ မချမ်းသာသည် ထိုမိန်းမကို ဝင်တိုက်ရာတွင် ထိုမိန်းမသည် မချမ်းသာကို ရွာလယ်‌ေခါင်မှာ ‌‌ေအာ်ကြီးဟစ်ကျယ်နဲ့ အရှက်ခွဲ‌ေလ‌ေသာအခါ မချမ်းသာသည် ထိုမိန်းမပါးကို လက်ဝါးနဲ့ရိုက်လိုက်၏။ အဲ့ဒီအခါမှာ မချမ်းသာနဲ့ ထိုမိန်းမတို့ နပမ်းလုံးကြပေ၏။ ထိုအခါတွင် မချမ်းသာသည် အိမ်ပြန်ရောက်သောအခါ ကိုတက်ခါးကို ထန်းရည်မရခဲ့ပါဟု ‌ြောဆိုသည်။

ထိုအခါတွင် မချမ်းသာ၏ခင်ပွန်း ကိုတက်ခါးကို အင်း၀ပြည့်ရှင်မင်းက ရဲမက်‌ေ‌တွကိုဖမ်းခိုင်းသည်။

ထိုအခါတွင် အင်း၀ပြည့်ရှင်မင်းက ကိုတက်ခါးကို တံခါးမှူးရာထူးခန့်အပ်၍ အသက်အန္တရာယ်မှ လွတ်‌‌ေ‌မြာက်ခဲ့သည်။

ထိုအခါတွင် မချမ်းသာသည် ကိုတက်ခါးပြန်မလာ‌ေတာ့ဘူးလို့ဆိုပြီး အထင်‌ေတာ်လွဲကာ မချမ်းသာသည် သူ့လက်ဝယ်တွင်ရှိ‌ေသာ အဆိပ်ကို သောက်ကာ‌ေသဆုံးခဲ့သည်။ ကိုတက်ခါးသည် မချမ်းသာရဲ့ဖြစ်အင်ကိုမြင်၍ ယူကျူံးမရဖြစ်ခါသာငိုကြွေး‌ေပသည်။

မချမ်းသာ ခမျာ အယူသိမ်းလို့ နတ်စိမ်းဘ၀သို့ ‌ေရာက်ခဲ့သည်။

မချမ်းသာမှအမေဂျမ်းဖြစ်ခဲ့သည်။ မချမ်းမှမဂျမ်းဟု ကြမ်းကြမ်းတမ်းတမ်းရုပ်‌ေပါ်လွင်ထင်ရှားခဲ့‌ေပသည်။

မဂျမ်းဘ၀မှ မေတ္တာရှည်ထားသောကြောင့် အ‌မေဂျမ်းဟု ကိုးကွယ်ပူဇော်ပသခဲ့ကြသည်။

အမေဂျမ်းရဲ့ဘ၀ပုံပမာကို ‌ေးသားမှီငြမ်းကိုးကားထားသည်။ အခုလို ဖတ်ရှူပေးတဲ့အတွက် ‌ျေးဇူးအထူးတင်ရှိပါသည်။ အခုလို ဖတ်ရှူပေးတဲ့သူတိုင်း စိတ်၏ချမ်းသာခြင်း ၊ကိုယ်၏ချမ်းသာခြင်း၊ စိတ်၏ကျန်းမာခြင်း၊ ကိုယ်၏ကျန်းမာခြင်းနဲ့ပြည့်စုံနိုင်ကြပါစေ။ စိတ္တသုခ ကာယသုခ နှစ်ဖြာ‌ေသာ သုခနဲ့ ပုပုရွရွမှန်သမျှ ပြည့်စုံနိုင်ကြပါ‌စေ။ မင်္ဂလာအပေါင်းနဲ့အစဉ်ထာ၀ရ ပြည့်စုံနိုင်ကြပါ‌စေလို့ ဆုမွန်ကောင်း‌ေတာင်း‌ေပးလိုက်ပါတယ်ခင်ဗျာ့။

## နတ်ပွဲ 
အမေဂျမ်းနတ်ပွဲကို မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး တံတားဦးမြို့နယ်၊ အေးကြည်ကုန်းရွာတွင် နယုန်လပြည့်ကျော် ၁၃ ရက်နေ့နှင့် ၁၄ ရက်နေ့များ၌ ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ ပွဲတော်ကျင်းပသည့်နေ့များတွင် အေးကြည်ကုန်းရွာတွင် သာမက အနီးဝန်းကျင်ရှိ ဥမင်ရွာ၊ အိမ်ကန်ရွာ၊ ဘုရားကြီးကုန်းရွာများတွင်လည်း နတ်ကန္နားပွဲများ ကျင်းပကြသည်။

အေးကြည်ကုန်းရွာနှင့် တစ်မိုင်ခန့်ဝေးသည့် အမေဂျမ်းတောင်တွင် ဆွမ်းလောင်းလှူပွဲကို နယုန်လပြည့်ကျော် ၁၄ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပကြသည်။

## ကိုးကား
ဗို့အား

**ဗို့အား **() သည် လျှပ်ပေါ်မှတ် (Electric Potential) နှစ်ခုအကြား ခြားနားမှုကို ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ စနစ်တစ်ခုအတွင်းရှိ အမှတ်နှစ်ခုအကြားရှိ ဗို့အားကို ဗို့မီတာ (Voltmeter) နှင့် တိုင်းတာနိုင်ပြီး မှီငြမ်းရမည့် အမှတ်တစ်ခုအဖြစ် လျှပ်ကျမှတ် (ground) ကို အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ ပထမဆုံးသော ဘတ္ထရီအိုးအား တီထွင်ခဲ့သည့် အီတလီလူမျိုး ရူပဗေဒပညာရှင် အလက်ဆန်ဒရို ဗို့လတာ (Alessandro Volta) ကို ဂုဏ်ပြုမှည့်တွင်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။

## အသုံးများသည့် ဗို့အား 
အိမ်သုံးအဖြစ် ဖြန့်သည့် ဗို့အားတို့မှာ ၁၁၀~၁၂၀ ဗို့ (အေစီ)၊ ၂၂၀~၂၄၀ ဗို့ (အေစီ) တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ဓာတ်အားရုံများအကြား ပါဝါဖြန့်သည့် လိုင်းများတွင်မူ ၁၁၀~၁၂၀၀ ကီလိုဗို့ (အေစီ) မျှရှိသည့် ပမာဏကို သုံးကြသည်။
အလံတစ်ရာတောင်တန်း

**အလံတရာတောင်တန်း** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကရင်ပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသော တောင်ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် မြင့်ပြီး တနင်္သာရီ တောင်တန်း ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
၁၉၉၂ နွေရာသီ ပါရာလမ်းပစ်ပြိုင်ပွဲဝင် မြန်မာနိုင်ငံအသင်း

မြန်မာအသင်းသည် ၁၉၈၈​အောက်တိုဘာပြိုင်ပွဲကို ၁၉၈၈အ​ရေးအခင်း​ကြောင့် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ခြင်းမရှိရာမှ ၁၉၉၂ ဘာစီလိုနာပါရာလမ်းပစ်တွင် အားကစားသမားတစ်ဦးသာ ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ဆုတံဆိပ်ဆွတ်ခူးခြင်းမရှိခဲ့​​ပေ။ နိုင်ငံအမည်ကို "Burma"မှ "Myanmar"အမည်ဖြင့် ပထမဆုံးယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအသင်း၏ ပါရာလမ်းပစ်ပြိုင်ပွဲ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မှုများ
မသန်စွမ်းအိုလံပစ် အားကစားပွဲတော်

**မသန်စွမ်းအိုလံပစ် အားကစားပွဲတော်** () သည် နိုင်ငံတကာမသန်စွမ်းအားကစားပြိုင်ပွဲဖြစ်သည်။​​အိုလံပစ်ကဲ့သို့ပင် နွေရာသီနှင့် ​ဆောင်းရာသီအားကစားပွဲ​တော်၂ခုကျင်းပသည်။အားကစားပွဲ​တော်ကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမသန်စွမ်းသူများ အားကစားကော်မတီ (International Paralympic Committee)မှ ကြီးကြပ်သည်။

## အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမသန်စွမ်းသူများ အားကစားကော်မတီ (IPC) 
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမသန်စွမ်းသူများ အားကစားကော်မတီ(International Paralympic Committee)သည် အဖွဲ့ဝင် ၁၇၆နိုင်ငံပါဝင်​သော နိုင်ငံတကာမသန်စွမ်းအားကစားအဖွဲ့ချုပ်ဖြစ်သည်။ဌာနချုပ်မှာ ဂျာမနီတွင်ရှိသည်။

## အမည်နှင့် အမှတ်အသားများ 
မူလက ​ကျောရိုးဒဏ်ရာ ရရှိထားသူများအတွက်ရည်ရွယ်​သော အားကစားပွဲဖြစ်၍ "paraplegic"ဟု အမည်​ပေးခဲ့သည်။သို့​​သော် အိုလံပစ်နှင့်အပြိုင်ကျင်းပသဖြင့် ၁၉၈၈ဆိုလ်း​နွေရာသီမသန်စွမ်းအိုလံပစ် အားကစားပွဲတော်မှစ၍ "Paralympic"ဟုတရားဝင်အမည်​ပေးခဲ့သည်။

## ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် 
*အိုလံပစ် အားကစားပွဲတော်
*မြန်မာအသင်း၏ ပါရာလမ်းပစ်ပြိုင်ပွဲရလဒ်

## ကိုးကား
မဟာစန္ဒာမုနိဘုရား

**မဟာစန္ဒာမုနိ**ဘုရားသည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်၊ တမ္ပဝတီရပ်ကွက်၊ စစ်ကိုင်း-မန္တလေးကားလမ်းမဘေး အရှေ့ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ 

ဘုရားပရဝဏ်ထဲတွင် မဟာစန္ဒာမုနိ ဘုရားကြီး၊ ရဟန္တာရှစ်ဆယ် ဂူများ၊ ရှေးဟောင်းသမိုင်းဝင် ကန်တော်မင်္ဂလာကြီး တည်ရှိသည်။ ယခုအခါတွင် လာရောက်ကြသူများကြသည်။ 

## ကန်တော်မင်္ဂလာကြီး
နှစ်ပေါင်း (၂၃၀)ကျော် ရှိသော ရှေးဟောင်း ရေကန်ကြီး ဖြစ်သည်။ အမရပူရမြို့တည်၊ နန်းတည် ဗဒုံမင်းတရားကြီး(ခ) ဘိုးတော်ဦးဝိုင်းက မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၄၆-ခုနှစ်တွင် စတင်တူးဖော် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ရှေးဟောင်း သမိုင်းဝင် ကန်တော်မင်္ဂလာကြီးမှာ 
အုတ်ချပ်ပေါင်း ဆယ်ကုဋေ ကိုးသန်းရှစ်သိန်း ခုနှစ်သောင်း ငါးဆယ့်ငါးချပ်ဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး အပြင်တံတိုင်း၊ အတွင်းတံတိုင်းဖြင့် တံတိုင်းနှစ်ထပ် ကာရံထားသည်။

အပြင်တံတိုင်း အလျား ၁၂၄' ရှိပြီး အတွင်းတံတိုင်းမှာ အလျား ၇၇' ဖြစ်သည်။ အတွင်းတံတိုင်း၏ ထောင့်လေးထောင့်တို့တွင် စေတီတစ်ဆူစီ တည်ထားကိုးကွယ်ထားသည်။ အပြင်တံတိုင်းမှ အတွင်းတံတိုင်းအထိ လှေကားထစ်ပေါင်း ၁၉-ထစ်ရှိပြီး အပေါ်တံတိုင်း လှေကားအောက်ဆုံး အထစ်နှင့် အတွင်းတံတိုင်း အကြား ၅' ခန့်ကျယ်သော စင်္ကြန်ပတ်လမ်း တစ်ခုရှိသည်။ စင်္ကြန်ပတ်လမ်းမှ အောက်ရေပြင်အထိ ၃၅' နက်ပြီး အထက်တံတိုင်းမြေပြင်မှ အောက်ရေမျက်နှာပြင်အထိ ၅၅'ခန့် နက်သည်။ ကန်တော်မင်္ဂလာကြီး၏ ထူးခြားချက်မှာ ဆယ့်နှစ်လရာသီ ကာလပတ်လုံး ရေများ မပြတ်ထွက်နေခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ 

ကန်တော်မင်္ဂလာကြီးကို (၂၈-၆-၂၀၀၇) ရက်တွင် စန္ဒာမုနိကျောင်းတိုက် ဦးစီးပဓာနဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တနန္ဒိယ (မြို့နယ်သံဃနာယက) ဦးဆောင်ပြီး ဂေါပကအဖွဲ့ဝင်များ ရပ်ဝေးရပ်နီးမှ ကုသိုလ်ပြုသူများ စုပေါင်း၍ ပြန်လည်ပြုပြင်ခဲ့ရာ (၆-၁၂-၂၀၀၇) ရက်တွင် ပြီးစီးခဲ့ကြောင်း ရှေးဟောင်းသမိုင်းဝင် ကန်တော်မင်္ဂလာကြီး အကြီးစားပြုပြင်ခြင်း ကျောက်စာမှတ်တမ်းအရ သိရသည်။ 

## ကိုးကား
ဒိုင်ယာနာ (ရုပ်တု)

**ဒိုင်ယာနာ** (ဒိုင်ယာနာတာဝါဟုလည်း သိကြသည်။) သည် ပန်းပုရုပ်တုတစ်ခု ဖြစ်၏။ ပန်းပုဆရာ  Augustus Saint-Gaudens က ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၁၈၉၃ မှ ၁၉၂၅ ထိ Madison Square Garden တာဝါထိပ်တွင်  မတ်တပ်ရပ်နေဟန် ဒုတိယပုံစံသည် တစ်ချိန်က နယူးယောက်မြို့၏ အထင်ကရနေရာ ဖြစ်၏။ ၎င်းသည် Pဖီလာဒဲလ်ဖီးယား အနုပညာပြတိုက်၏ အနုပညာလက်ရာများတွင် ပါဝင်သည်။

ရုပ်တုသည် နတ်သမီးဒိုင်ယာနာကို ကိုယ်စားပြုသည်။

## ပထမပုံစံ
## ဒုတိယပုံစံ
## တတိယပုံစံ
## ကိုးကား
အရှေ့တောင်အာရှ ကျွန်းဆွယ်ဒေသ

**အရှေ့တောင်အာရှ ကျွန်းဆွယ်ဒေသ (သို့မဟုတ်) အင်ဒိုချိုင်းနားကျွန်းဆွယ်​ဒေသ**မှာ အ​ရှေ့​တောင်အာရှ၏ နယ်​မြေတစ်ခုဖြစ်သည်။ အာရှတိုက်မကြီးနှင့်တစ်ဆက်တည်း အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏အ​ရှေ့ဘက်၊တရုတ်နိုင်ငံ၏ ​​တောင်ဘက်တ့င်တည်ရှိကာ အ​နောက်ဘက်တွင် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ၊အ​ရှေ့ဘက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာတို့ကဝန်းရံထားသည်။

## ​မြေမျက်နှာသွင်ပြင် 
အဓိကအားဖြင့် ​​မြောက်မှ​တောင်သို့ စီးဆင်း​နေ​သော မြစ်ကြီးသုံးသွယ်ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံမှ ဧရာဝတီမြစ်၊ထိုင်းနိုင်ငံမှ ​​ကျောက်ဖယားမြစ်နှင့်မဲ​ခေါင်မြစ်များဖြစ်သည်။​တောင်ဘက်တွင် ​ကော့​သောင်း၊ ထိုင်းနိုင်ငံ​တောင်ပိုင်းနှင့် မ​လေးရှားနိုင်ငံအ​နောက်ပိုင်းတို့ပါဝင်​သောမ​လေးကျွန်းဆွယ်အဖြစ်တည်ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ယိုးဒယားနိုင်ငံတို့မှခပ်သွယ်သွယ်လျားလျား ဆက်လာကာ အရှေ့တောင်ဘက်သို့ ကွေ့ဝင်ပြီးလျှင် အဖျားတုတ်သွားသောဒေသတစ်လျှောက်ဖြစ်၏။ အရှေ့တောင်အာရှ ကျွန်းဆွယ်ဒေသ၏ အ​နောက်ဘက်အကျဆုံးမှာ မြန်မာနိုင်ငံ၊​အ​ရှေ့ဘက်အကျဆုံးမှာ ဗီယက်နမ်တို့ဖြစ်သည်။

## ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု 
မ​လေးရှားမှလွဲ၍ များ​သောအားဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကိုးကွယ်ကြသည်။

## ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် 
## ကိုးကား
နောင်ယန်းအင်း

**ပြန်လမ်းမဲ့ရေကန်** () သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်တည်ရှိသည့် ထူးခြားသည့် ရေကန်တစ်ခု ဖြစ်၏။ ထိုကန်ကြီးသို့ နိုင်ငံရပ်ခြားမှ ခရီးသွားများသည် လာရောက်လည်ပတ်ကြည့်ရှုလေ့လာကြ၏။ ကန်ကြီးသည် ထူးခြားအံ့ဩဖွယ် ဖြစ်ရပ်ဆန်းတို့ဖြင့် ပြည့်နှက်နေ၏။

## တည်နေရာ
ကန်ကြီးသည် အိန္ဒိယ − မြန်မာနပ်စပ်တွင် တည်ရှိ၏။ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ နာဂလူမျိုးများ နေထိုင်ကြသည့် ပန်ဆောင်မြို့နားတွင် တည်ရှိ၏။ ကန်ကြီးသည် ၁.၄ ကီလိုမီတာ အလျားရှိပြီး အကျယ်ဆုံးနေရရာတွင် ၀.၈ ကီလိုမီတာ တည်ရှိသည်။ လီဒိုလမ်းမကြီးမှ အနောက်တောင်ဘက် ၂.၅ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။

## အမည်
ပြန်လမ်းမဲ့ရေကန်သည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက အင်္ဂလိပ်တို့က ပေးခဲ့သည့် အမည်ဖြစ်၏။ ဒေသခံတို့ကမူ နောင်ယန်းအင်းဟု ခေါ်ဆိုကြ၏။

## ထူးခြားသည့် ဖြစ်ရပ်များ
ထူးခြားဆန်းကြယ်သော ဖြစ်ရပ်တို့သည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

### အမေရိကန်
အမေရိကန်တို့၏ စစ်လေယာဉ်တစ်စီးသည် ကန်းအနီးပျံသန်းနေစဉ် ရုတ်တရက် ပျောက်ဆုံးသွား၏။ ထို့ပြင် လီဒိုလမ်းမကြီး ဖောက်လုပ်စဉ်က အမေရိကန်စစ်သားများသည် လေ့လာစူးစမ်းရန် ကန်ကြီးဆီသို့ သွားကြ၏။ ထိုသို့ သွားရောက်စူးစမ်းခဲ့ကြသည့် တစ်ဖွဲ့လုံး ပျောက်ဆုံးသွား၏။

### ဂျပန်
ဂျပန်ခေတ်ကာလတွင် ဖြစ်၏။ ဂျပန်စစ်သားများသည် ကန်အနားတွင် ရောဂါဝေဒနာဖြစ်ပွားကာ သေဆုံးခဲ့၏။

### အင်္ဂလိပ်
အင်္ဂလိပ်တို့၏ တင့်ကားများ၊ လေယာဉ်များ၊ လူများ ပျောက်ဆုံးခဲ့ပြန်သည်။ အင်္ဂလိပ်တို့သည် သူတို့၏ ထိုကဲ့သို့ ထူးခြားဆန်းကြယ်သည့် အတွေ့အကြုံများကြောင့် ကန်ကြီးကို* Lake of No Return *ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။

## ဒေသခံတို့၏ ယုံကြည်ချက်
### မြန်မာ
ကန်ကြီးနှင့် ပတ်သက်၍ မြန်မာဒေသခံတို့က ထိုဒေသနှင့် အင်းသည် နတ်ကြီးသည်ဟု ယုံကြည်ကြ၏။ ဘီလူးများ ကျက်စားရဒေသဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကာ သားငါးရှာဖွေမှုများ မပြုလုပ်ကြပေ။ ထို့ပြင် ကန်ကြီးတွင် အရွယ်အစားကြီးမားသည့် ရေနဂါများကို တွေ့ရတတ်သည်ဟု ရှေးလူကြီးတို့က ဆိုခဲ့ကြ၏။ ကန်၏ ရေမျက်နှာပြင်အောက်ခြေတွင် နဂါးများ နေထိုင်ရာ နဂါးတိုင်းပြည်ရှိသည်ဟု ဒေသခံတို့သည် ယုံကြည်ကြသည်။

### အိန္ဒိယ
အိန္ဒိယနိုင်ငံသားတို့သည်လည်း ထိုရေကန်သည် နတ်ဒေဝါတို့နှင့် ပတ်သက်သလို နတ်နဂါးများ စောင့်ရှောက်သည်ဟု ယုံကြည်ကြ၏။ စောင့်ရှောက်သည့် နဂါးသည် အဖြူရောင်ဖြစ်၏။ ထိုဒေသအား ထိခိုက်ပျက်စီးအောင် ပြုသူများကို နဂါးက ဒုက္ခရောက်အောင် လုပ်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု အိန္ဒိယဒေသခံတို့က ယုံကြည်ကြ၏။ ထို့ပြင် ယုံကြည်ျက်အရ တစ်နှစ်တစ်ခါ နတ်နဂါးကြီးဆီသို့ လာရောက်ပူဇော်ပသကြ၏။ အိန္ဒိယနိုင်ငံသားတို့သည် နောင်ယန်းအင်းကို “အိန္ဒိယ၏ ဘာမြူဒါလေး” လို့ပင် တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြသည်။

## လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး 
ကန်ကြီးသို့ သွားရောက်လည်ပတ်ရန် ခက်ခဲ၏။ မိုးရာသီတွင် သွားရောက်လည်ပတ်ရန် အင်မတန် ခက်ခဲလွန်း၏။ နွေရာသီရောက်မှ မြစ်ကြီးနားမှတစ်ဆင့် တနိုင်း၊ နန်းယွန်း၊ ပန်းဆောင်အထိ နှစ်ရက်ကြာ ကားတစ်တန် ဆိုင်ကယ်တစ်တန်ဖြင့် သွားကြရ၏။ လမ်းပန်းခက်ခဲပင် ခက်ခဲငြားသော်လည်း ကန်ကြီးဆီသို့ သွားရောက်လည်ပတ်သူများ ရှိ၏။

ရေကန်ကြီးဆီသို့ သွားရောက်ရာ တစ်ခုတည်းသောလမ်းမှာ စတီးဝဲလမ်းခေါ် လီဒိုလမ်းမကြီးပင် ဖြစ်၏။ သို့သော် မြန်မာနိုင်ငံဘက်မှ သွားရောက်မည်ဆိုပါက လမ်းပန်းခရီး ခက်ခဲသဖြင့် နိုင်ငံခြားသား ခရီးသည်တို့သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံဘက်မှ ရေကန်ကြီးဆီသို့ သွားလာကြ၏။

## ကိုးကား
၂၀၀၈ နွေရာသီ ပါရာလမ်းပစ်ပြိုင်ပွဲဝင် မြန်မာနိုင်ငံအသင်း

မြန်မာနိုင်ငံသည် ဆယ်စုနှစ်တစ်ခု​ကျော်ကြာ ပွဲစဉ်၃ခုဆက်တိုက် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ခြင်းမရှိသည့် ပါရာလမ်းပစ်ကို ၂၀၀၈ခုနှစ်တွင်မှ ပြန်လည်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။​ရေကူးအားကစားသမား စန်း​အောင်ဝင်း၊စစ်​အောင်နိုင်နှင့် ​ပြေးခုန်ပစ်အားကစားသမားနိုင်ဝင်း တို့ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။နိုင်ဝင်းမှာ ၂၀၀၈အာဆီယံပါရာဂိမ်းတွင် ရွှေတံဆိပ် ၃ဆုရရှိထားခဲ့သူဖြစ်သည်။၂၀၀၈ ​ပေကျင်းပွဲ​တော်တွင် ဆုတံဆိပ်မရရှိခဲ့​ပေ။

## ကိုးကား 
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံအသင်း၏ ပါရာလမ်းပစ်ပြိုင်ပွဲ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မှုများ
KIX

**KIX** ရုပ်သံလိုင်းသည် ဟောင်ကောင်အခြေစိုက်  Celestial Tiger Entertainment မှ ပိုင်ဆိုင်သော အားကစား နှင့် ဖျော်ဖြေရေး ဦးစားပေး အခပေးရုပ်သံလိုင်း တစ်ခုဖြစ်သည်။ တရုတ်ပြည်မကြီး နှင့် အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံများသို့  အဓိကထား ပြီး  နေ့စဉ် ၂၄နာရီ ထုတ်လွှင့်ပေးနေသည်။ အဆိုပါရုပ်သံလိုင်းတွင် အက်ရှင်ဦးစားပေး ရုပ်ရှင် နှင့် ရုပ်သံအစီအစဉ်များ ၊ MMA လက်ဝှေ့ပွဲစဉ်များ ၊ အာရှ နှင့် နိုင်ငံတကာ မှ ရုပ်ရှင် များ ၊ ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ ကို ထုတ်လွှင့်ပြသနေသည်။

## ကိုးကား
ဝိဓူပနဒါယက

**အရှင်ဝိဓူပနဒါယကထေရ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်၏။ 

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း
### ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားလက်ထက် 
အရှင်ဝိဓူပနဒါယကထေရ်သည် ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားအား ယပ်တောင် လှူဒါန်းခဲ့၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားအား ရှိခိုးကာ မြောက်ဘက်သို့ ရှေးရှူဖဲသွား၏။ 

### အကျိုးခံစားရခြင်း
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် အောက်ပါအတိုင်း ဗျာဒိတ်မြွက်ကြားတော်မူ၏။ “ဤသို့ ယပ်တောင်လှူခဲ့သည့် အကျိုးကျေးဇူးကြောင့် ကမ္ဘာတစ်သိန်းပတ်လုံး အပါယ်သို့ မလားရလတ္တံ့။ ထို့ပြင် မွေးဖွားပြီး ခုနစ်နှစ်သားဖြင့် ရဟန္တာဖြစ်မည်” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

အရှင်ဝိဓူပနဒါယကထေရ်သည် “ဗီဇမာန” အမည်ဖြင့် ကမ္ဘာခြောက်သောင်းထက်တွင် စကြဝတေးမင်း တစ်ဆယ့်ခြောက်ကြိမ် ဖြစ်ခဲ့၏။

### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ဝိဓူပနဒါယကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
သုဘဒ္ဒ

**အရှင်သုဘဒ္ဒထေရ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်၏။

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း
### ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားလက်ထက် 
ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်စံခါနီးအချိန်တွင် အရှင်သုဘဒ္ဒထေရ် စန္ဒကူး၊ တောင်ဇလပ်၊ ကြက်ရုန်းပန်း စသည်တို့ဖြင့် မြတ်စွာဘုရားအား စိတ်ဖြင့် လှူဒါန်းခဲ့၏။ 

### အကျိုးခံစားရခြင်း
ထိူအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် လျောင်တော်မူလျက်ပင် ဗျာဒိတ်မြွက်ကြားတော်မူ၏။ “ဤသူသည် သေလွန်ပါက တုသိတာနတ်ပြည်သို့ လားရအံ့၊ တုသိတာနတ်ပြည်တွင်လည်း နတ်မင်းအဖြစ်ကို ရအံ့။ ထို့နောက် နိမ္မနရတိဘုံသို့ လားရလတ္တံ့။ ထို့နောက်တစ်ဖန် တုသိတာနတ်ပြည်၌ ဖြစ်ပြီးနောက် လူ့ပြည်သို့ ရောက်ရလတ္တံ့။ ထိုလူ့ပြည်သို့ ရောက်သည့်အခါ ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထံတွင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံဝင်လတ္တံ့” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်သုဘဒ္ဒထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
စုန္ဒထေရ်

**အရှင်စုန္ဒထေရ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်၏။ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ ဝင်္ကန္တပုဏ္ဏားဖြစ်ပြီး မိခင်ဖြစ်သူမှာ သရီပုဏ္ဏေးမ ဖြစ်၏။ ဗြဟ္မဏမျိုးရိုးဖြစ်၏။

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း
### သိဒ္ဓတ္ထမြတ်စွာဘုရားလက်ထက် 
အရှင်စုန္ဒထေရ်သည် သိဒ္ဓတ္ထမြတ်စွာဘုရားအား ရည်မှန်း၍ မုလေးပန်းတို့ဖြင့် ပန်းစေတီပြုလုပ်၏။ ကြွင်းကျန်သောပန်းတို့ကို မြတ်စွာဘုရားအား လှူခဲ့၏။ 

### အကျိုးခံစားရခြင်း
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် အောက်ပါအတိုင်း ဗျာဒိတ်မြွက်ကြားတော်မူ၏။ “ဤယောက်ျားသည် လူ့ပြမှလွန်ခဲ့သော် နတ်အပေါင်းခြံရံကာ မုလေးပန်းတို့ပြွမ်းလျက် နတ်ပြည်သို့ သွားရမည်။ ပတ္တမြားဖြင့် ပြီးသည့် ရွှေဗိမာန်ကြီးသည်လည်း ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်မည်။ ထိုပပြင် ၇၄ ကြိမ် နတ်မင်းအဖြစ်ကိုလည်းကောင်း၊ အကြိမ်သုံးရာ ဧကရာဇ်မင်းဖြစ်ကိုလည်းကောင်း၊ ၇၅ ကြိမ် စကြဝတေးမင်းအဖြစ်ကို ရမည်။ နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် “စုဠစုန္ဒ” အမည်ဖြင့် ရဟန္တာဖြစ်မည်” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်စုန္ဒထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
ကဗျာဝကမ်းခြေ

**ကဗျာဝကမ်းခြေ** သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်ခရိုင်၊ ခေါဇာမြို့၊ ကဗျာဝကျေးရွာတွင် တည်ရှိသည့် ပင်လယ်ကမ်းခြေ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ရေးမြို့နှင့် မိုင် ၂၀ အကွာတွင် တည်ရှိပြီး ကမ်းခြေသို့ ကားဖြင့် ၄၅ မိနစ်ခန့် သွားရောက်နိုင်သည်။ ကမ်းခြေသို့ နေ့စဉ် လာရောက်လည်ပတ်သူများရှိပြီး ရုံးပိတ်ရက်များနှင့် အခါကြီးရက်ကြီးများတွင် ၅၀ဝ၀ ကျော်ခန့် လာရောက်လည်ပတ်ကြသည်။

ရေးမြို့နှင့် မဝေးသော်လည်း ယခင်က နယ်မြေလုံခြုံမှု မရှိခြင်း၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး မကောင်းခြင်းတို့ကြောင့် အပန်းဖြေသူ နည်းပါးခဲ့သည်။ ကဗျာဝကမ်းခြေဟိုတယ်နှင့် ပင်လယ်ကမ်းခြေ ခရီးသွားလုပ်ငန်းစီမံကိန်း ဖော်ဆောင်ရန် ၂ဝ၁၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလက မွန်ပြည်နယ် လွှတ်တော်၌ အဆိုပြုတင်သွင်းခဲ့ကာ ၂ဝ၁၅ ခုနှစ် မတ်လတွင် စီမံကိန်းကို စတင်အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည်။

## ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်မှု 
ကမ်းခြေအား စနစ်တကျ ကြီးကြပ်ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် ကဗျာဝကမ်းခြေ သဘာဝဝန်းကျင် သန့်ရှင်းရေးနှင့် ထိန်းသိမ်းရေးကော်မတီကို ၂၀၁၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ယင်းကော်မတီတွင် ရေးမြို့နယ် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၅ ဦးနှင့် မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတို့မှ နာယကအဖြစ်ပါဝင်ပြီး ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခေါဇာမြို့အုပ်ချုပ်ရေးမှူးက ဆောင်ရွက်ပြီး ဌာနဆိုင်ရာများ၊ ရပ်မိရပ်ဖများ၊ လူမှုရေးအဖွဲ့အစည်းများအပါအဝင် စုစုပေါင်း ၂၂ ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။

## ခရီးသွားလုပ်ငန်း စီမံကိန်း 
ကဗျာဝကမ်းခြေ ဟိုတယ်နှင့် ပင်လယ်ကမ်းခြေ ခရီးသွားလုပ်ငန်း စီမံကိန်းကို Aurun Company Limited က ၂ဝ၁၅ ခုနှစ် မတ်လတွင် စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ စီမံကိန်းအရ ကဗျာဝကမ်းခြေကို နိုင်ငံတကာအဆင့်မီ ကမ်းခြေအဖြစ် မြှင့်တင်ပြီး ကမ်းခြေ၌ စားသောက်ဆိုင်များ၊ ဟိုတယ်ဇုန်များ၊ အပန်းဖြေစခန်းများ၊ သယံဇာတနှင့် ဘူမိဗေဒပြတိုက်၊ Speed Boat များဖြင့် အပန်းဖြေနိုင်ရန်နှင့် ခရီးသွားဧည့်သည်များ လေ့လာနိုင်ရန် မွန်စာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက်တို့ ပါဝင်မည်ဖြစ်သည်။

စီမံကိန်းကြောင့် ကဗျာဝကျေးရွာရှိ အချက်အချာကျသည့် နေရာများတွင် အိမ်ခြံမြေဈေးများ အဆ ၅၀ ခန့် မြင့်တက်သွားခဲ့သည်။

## ကိုးကား
အရိပ်မထွက်ဘုရား(မန္တလေး)

**အရိပ်မထွက်ဘုရား**သည် မန္တလေးမြို့၊ မြောက်ပြင်၊ သူရဲဈေးအနီး၊ အောင်မြေသာစံမြို့နယ်၌ တည်ရှိသည်။ (အမရစံခေါင်ဌာနီ အရှေ့ရပ်တွင် တည်ရှိသည်။) ပုဂံခေတ်၊ ကျန်စစ်သားမင်း၏ ကောင်းမှုဟု ကျောက်စာအရ သိရသည်။ အရိပ်မထွက် ဘုရားကျောက်စာကို ဘုရားရင်ပြင်တော်အတွင်း အရှေ့မြောက်ထောင့်တွင် တည်ထားသည်။ သက္ကရာဇ် ၄၂၆-ခုနှစ်၊ ပုဂံပြည်၌ နန်းတက်သော ကျန်စစ်သားမင်းသည် စေတီတော်ကို တည်ပြီးလျှင် နတ်ရွာစံခါနီး၌ '''''' ဟု အဓိဋ္ဌာန်ပြုခဲ့သည့်အတိုင်း အရိပ်မထွက်သောကြောင့် အရိပ်မထွက်ဘုရားဟု ခေါ်ဝေါ်ကြောင်း မှတ်သားရသည်။ 

## ကိုးကား
မော်ကယ်ဘာသာစကား

**မော်ကင်းဘာသာစကား** သည် မြန်မာနိုင်ငံ ကမ်းရိုးတန်းဒေသနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့တွင် နေထိုင်ကြသော ဆလုံလူမျိုးများ (ပင်လယ်ဂျစ်ပစီများ) ပြောဆိုအသုံးပြုကြသော ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤဘာသာစကားသည် မလေးယို-ဆမ်ဘာဝမ် ဘာသာစကားများမှ ကွဲထွက်လာသော ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး မွန်-ခမာ ဘာသာစကားများ၏ လွှမ်းမိုးမှုများစွာ ပါဝင်သည်။

## ဒေသိယစကားများ
မော်ကင်းဒေသိယစကားများကို နှစ်မျိုးခွဲခြားနိုင်ပြီး *Moken* နှင့် *Moklen* တို့ဖြစ်ကာ ထိုင်းရေပြင်တွင် ပြောဆိုကြသော မူကွဲနှစ်ခုအလိုက် ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း Moklen သည် Moken ဒေသိယစကား ဒါဇင်ဝက်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပြောဆိုကြသည်။ မြန်မာမူကွဲများကို လုံလုံလောက်လောက် စူးစမ်းမှုများ မရှိသော်လည်း မြောက်မှ တောင်အထိ သိရှိထားပြီးသော ဒေသိယစကားများမှာ

*Dung (ပြောဆိုသူ ၆၃၅ ဦး)
*Jait (ပြောဆိုသူ ၃၃၁ ဦး)
*Lebi, L'be (ပြောဆိုသူ ၉၈၀ ဦး)
*Niawi
*Jadiak
*Moklen

Dung မှ Niawi အထိကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပြောဆိုကြပြီး၊  Jadiak နှင့် Moklen ကို ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ပြောဆိုကြသည်။

## အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း
Moken ကို ရံဖန်ရံခါတွင် အရှေ့တောင်အာရှ၏ အခြား မလေးယို-ပိုလီနီးရှန်း ဘာသာစကားအုပ်စု Chamic နှင့် မလေးယစ်တို့တွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြလေ့ရှိသော်လည်း Larish (2005) က ယင်းတို့နှစ်ခုတွင် မပါဝင်ဟာ ကောက်ချက်ချခဲ့သည်။ တူညီသော ကျွန်းများရှိ ပင်လယ်ဂျစ်ပစီများ ပြောဆိုကြသည့် Urak Lawoi' ဘာသာစကားမှာ မလေးယစ်ဘာသာစကား တစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
*Michael Larish, 2005. "Moken and Moklen", in Adelaar & Himmelmann, eds, *The Austronesian languages of Asia and Madagascar*
*Naw Say Bay. 1995. "The phonology of the Dung dialect of Moken", in Papers in Southeast Asian Linguistics No. 13, *Studies in Burmese Languages*, ed. D. Bradley, vol. 13, pp.&nbsp;193–205. Pacific Linguistics, the Australian National University.
ပဉ္စဒီပက

**အရှင်ပဉ္စဒီပကထေရ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်၏။

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း
### ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားလက်ထက် 
ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်တွင် ဖြစ်၏။ အရှင်ပဉ္စဒီပကထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား၏ တရားတော်တွင် သက်ဝင်ယုံကြည်သူ ဖြစ်ခဲ့၏။ အရှင်ပဉ္စဒီပကထေရ် သည် ထင်းရှူးဗောဓိပင်ကို ခြံရံကာ ဆီမီးအလှူပြုခဲ့၏။

### အကျိုးခံစားရခြင်း
ထိုသို့ လှူဒါန်းခဲ့ရသည့်အတွက် ရောက်ရတိုင်းသော လူ့ဘဝ၊ နတ်ဘဝတို့ကို ကောင်းကင်၌ ဆီမီးရောင် ဆောင်ကုန်၏။ ထို့ပြင် နံရံတစ်ဖက်ကိုလည်းကောင်း၊ ကျောက်တောင်တစ်ဖက်ကိုလည်းကောင်း၊ မြေတောင်ကိုလည်းကောင်း ကျော်လွန်၍ ငါသည် ထက်ဝန်းကျင်မှ ယူဇနာတစ်ရာတိုင်အောင် မြင်နိုင်စွမ်းသော အကျိုးတို့ကိုလည်း ခံစားခဲ့ရသည်။

သုံးထောင့်လေးရာသော ကမ္ဘာထက်တွင် “သတစက္ခု” အမည်ဖြင့် တန်ခိုးအင်အားရှိသော စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ခဲ့၏။

### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ပဉ္စဒီပကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
ဂန္ဓောဒယိက

**အရှင်ဂန္ဓောဒယိကထေရ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်၏။

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း
### ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားလက်ထက် 
ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရား၏ ထင်းရှူးဗောဓိပင်ပူဇော်ပွဲ ပြုလုပ်ချိန်တွင် ဖြစ်၏။ ထိုအချိန်တွင်  အရှင်ဂန္ဓောဒယိကထေရ်သည် ရတနာခြူးပန်း၊ ခြူးနွယ်တို့ဖြင့် ဆန်းကြယ်သော အိုးကိုယူကာ နံသာရေ လောင်းကာ လှူဒါန်းခဲ့၏။ 

### အကျိုးခံစားရခြင်း
ထိုသို့ လှူဒါန်းခဲ့ရသည့် အကျိုးကြောင့် သေလွန်သောအခါ နတ်ပြည်သို့ ရောက်ခဲ့၏။ နှစ်ထောင့်ရှစ်ရာသော ကမ္ဘာထက်တွင် “သံဝသိတ” အမည်ဖြင့် စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ခဲ့၏။ 

### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ဂန္ဓောဒယိကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
သယနဒါယက (ဗီဇနိဝဂ်)

**အရှင်သယနဒါယကထေရ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်၏။

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း
### ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားလက်ထက် 
ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်တွင် ဖြစ်၏။ အရှင်သယနဒါယကထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရာအား ကြည်ညိုစွာဖြင့် ညောင်စောင်း၊ အင်ပျဉ်တို့ကို လှူဒါန်းခဲ့၏။ 

### အကျိုးခံစားရခြင်း
ထိုသို့ မြတ်စွာဘုရားအား လှူဒါန်းရသည့်အကျိုးကြောင့် အရှင်သယနဒါယကထေရ် သည် ကောင်းကင်၌ အိပ်နိုင်၏၊ မြေကြီးကိုလည်း ဆောင်နိုင်၏၊ သတ္တဝါတို့ကိုလည်း အစိုးရသည်၏ အဖြစ်ကို ပြုနိုင်၏။

ကမ္ဘာငါးထောင်ထက်တွင် စကြဝတေးမင်း ရှစ်ကြိမ် ဖြစ်ခဲ့၏။ ကမ္ဘာသုံးထောင့်လေးရာထက်တွင် စကြာမင်း လေးကြိမ် ဖြစ်ခဲ့၏။

### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်သယနဒါယကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
ဩပဝယှ

**အရှင်ဩပဝယှထေရ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်၏။

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း
### ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားလက်ထက် 
ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်တွင် ဖြစ်၏။ အရှင်ဩပဝယှထေရ်သည် မြတ်စွာဘုရားအား အာဇာနည်မြင်းကို လှူဒါန်း၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားတပည့်အဂ္ဂသာဝက “ဒေဝလ” သည် အရှင်ဩပဝယှထေရ်သို့ ကြွလာ၏။ ထို့နောက် အရှင်ဩပဝယှထေရ်အား “မြတ်စွာဘုရားနှင့် အာဇာနည်မြင်းသည် မအပ်စပ်။ သို့သော် မြတ်စွဘုရားသည် သင်၏ လှူလိုခြင်းအကြံကိုသိ၍ လက်ခံတော်မူ၏” မိန့်၏။

ထိုအခါ အရှင်ဩပဝယှထေရ်သည် ထိုမြင်းကို အဖိုးဖြတ်ကာ မြတ်စွာဘုရားအား သင်္ကန်းပရိက္ခရာတို့ကို လှူ၏။  

### အကျိုးခံစားရခြင်း
အရှင်ဩပဝယှထေရ်သည် ဇမ္ဗူကျွန်းလုံးကို အစိုးရသည့် စကြာမင်း နှစ်ဆယ့်ရှစ်ကြိမ် ဖြစ်ခဲ့၏။ သုံးသောင်းလေးထောင်သော ကမ္ဘာထက်တွင် စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ခဲ့၏။

### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ဩပဝယှထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
သကစိန္တနိယ

**အရှင်သကစိန္တနိယထေရ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း
အရှင်သကစိန္တနိယထေရ် သည် ဘုရား၊ ရဟန္တာ၊ ရသေ့တို့ ကျက်စားရာဖြစ်သော တောအုပ်ကို မြင်၏။ ထို့နောက် သဲစေတီကို ပြုလုပ်ကာ ပန်းများ ဖြန့်ကြဲကာ ပူဗဇာ်ခဲ့၏။ ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးသကဲ့သို့ စေတီကို ရှိခိုးကဲ့၏။

### အကျိုးခံစားရခြင်း
ထိုသို့သော ကောင်းမှုကုသိုလ်များကို ပြုလုပ်ခဲ့ရသည့်အတွက် စကြာမင်း ဖြစ်ခဲ့၏။ ကမ္ဘာရှစ်ဆယ်ထက်တွင် ရတနာခုနစ်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော လေးကျွန်းလုံးကို အစိုးရသည့် စကြဝတေးမင်း ဖြစခဲ့၏။ 

ထိုသို့ ကိုးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာထက်တွင် ပန်းလှူခဲ့ရသည့်အချိန်မှစကာ မကောင်းသူတို့ လားရသည့် “အပါယ်လေးဘုံ” သို့ မကျရောက်ခဲ့ရပေ။

### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်သကစိန္တနိယထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
အဝေါပုပ္ဖိယ

**အရှင်အာဝေါပုပ္ဖိယထေရ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း
### သိခီမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်
သိခီမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်တွင်ြဖစ်၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် စင်္ကြံတွင် ရပ်ကာ တရားဟောတော်မူ၏။ ထိုအခါ အရှင်အာဝေါပုပ္ဖိယထေရ် သည် ပန်းတို့ကို ယူကာ မြတ်စွာဘုရား၏ အသံတော်ကို ဖြန့်ကြဲပူဇော်ခဲ့၏။ ထို့နောက် “နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ရပါလို၏” ဟု ဆုတောင်းခဲ့သည်။

### အကျိုးခံစားရခြင်း
ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ သုံးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာထက်တွင် ပန်းလှူခဲ့သည့် အချိန်မှစကာ အပါယ်လေးဘုံသို့ မကျရောက်ခဲ့ရပေ။ ကမ္ဘာနှစ်ဆယ်ထက်တွင် “သုမေဓာ” အမည်ဖြင့် စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ခဲ့သည်

### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်အာဝေါပုပ္ဖိယထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
အသနဗောဓိယ

**အရှင်အသနဗောဓိယထေရ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း
### တိဿမြတ်စွာဘုရားလက်ထက် 
တိဿမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်တွင် ဖြစ်၏။ အရှင်အသနဗောဓိယထေရ် သည် ခုနစ်နှစ်သား အရွယ်တွင် မြတ်စွာဘုရားအား ဖူးမြင်ခဲ့၏။ ထို့နောက် ပိတောက်ဗောဓိပင်ကို စိုက်ပျိုးခဲ့၏။  ထိုပိတောက်ဗောဓိပင်ကို ငါးနှစ်လုံးလုံး ပြုစုခဲ့၏။ ထိုဗောဓိပင်သည် ကြက်သီးမွေးညင်းထလောက်အောင် ပင်လုံးကျွတ် အပွင့်များ ပွင့်လျက်ရှိ၏။ ထိုအဖြစ်ကို အရှင်အသနဗောဓိယထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်ထား၏။

### အကျိုးခံစားရခြင်း
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် “အာယုကပ် သုံးဆယ်တို့ပတ်လုံး နတ်မင်းအဖြစ်ကို ရလတ္တံ့၊ စကြဝတေးမင်း ခြောက်ဆယ့်လေးကြိမ် ဖြစ်လတ္တံ့။ တုသိတာနတ်ပြည်မှ စုတေသောအခါ လူဖြစ်လတ္တံ့၊ ထိုလူသည် ကမ္မဋ္ဌာန်းစီးဖြန်းအားထုတ်ကာ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုရလတ္တံ့” ဟု ဗျာဒိတ်စကား ပြောကြား၏။

ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ခုနစ်ဆယ့်လေးကမ္ဘာထက်တွင် “ဒဏ္ဍသေန” အမည်ဖြင့် ရတနာခုနစ်ပါးဖြင့် ပြည့်စုံသော စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ခဲ့၏။ ခုနစ်ဆယ့်သုံးကမ္ဘာထက်တွင် “သမန္တနေမိ” အမည်ြဖင့် ရေမြေကို အစိုးရသော စကြဝတေးမင်း ခုနစ်ကြိမ် ဖြစ်ခဲ့၏။ နှစ်ဆယ့်ငါးကမ္ဘာထက်တွင် ရတနာခုနစ်ပါးနှင့် ပြည်စုံကာ များစွာသော ဗိုလ်ပါအင်အားရှိသည့် “ပုဏ္ဏက” မည်သော စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ခဲ့၏။
အရှင်အသနဗောဓိယထေရ် သည် ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကိုးဆယ့်နှစ်ကမ္ဘာထက်တွင် ပိတောက်ဗောဓိပင်ကို စိုက်ခဲ့သည့်အချိန်မှစကာ အပါယ်လေးဘုံသို မရောက်ခဲ့ရပေ။

### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်အသနဗောဓိယထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
ပဒုမ

**အရှင်ပဒုမထေရ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း
### ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားလက်ထက် 
ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်တွင် ဖြစ်၏။ အရှင်ပဒုမထေရ် သည် တံခွန်နှင့် တကွသော ပဒုမ္မာကြာပန်းကို လှူခဲ့၏။ 

### အကျိုးခံစားရခြင်း
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် “ကမ္ဘာသုံးဆယ်ပတ်လုံး နတ်တို့ကို အစိုးရသည့် သိကြားမင်း ဖြစ်လတ္တံ့၊ အကြမ်ခုနစ်ရာ ဧကရာဇ်မင်း ဖြစ်လတ္တံ့၊ ပဒုမ္မာကြာချက် အရေအတွက်မျှလောက် စကြဝတေးမင်း ဖြစ်လတ္တံ့၊ ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သားတော်အဖြစ်ဖြင့် ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုရလတ္တံ့” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ပဒုမထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
ဇေဒါယက

**အရှင်ဇေဒါယကထေရ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း
### ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားလက်ထက် 
ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်တွင် ဖြစ်၏။ အရှင်ဇေဒါယကထေရ် သည် မြတ်စွာဘုရား ပွင့်တော်မူရာ ထင်းရှူးဗောဓိပင်တွင် တံခွန်ကို လှူခဲ့၏။ ဗောဓိပင်တွင် ကြွေကျလျက်ရှိသော ဗောဓိရွက်တို့ကိုလည်း ကောက်ကာ စွန့်ပစ်ခဲ့၏။

### အကျိုးခံစားရခြင်း
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် “ကမ္ဘာတစ်သိန်းပတ်လုံး အပါယ်သို့ မလားရောက်ရခြင်း၊ နတ်ပြည်၌ နတ်၏ တင့်တယ်ခြင်းကို အတို်င်းမသိ ခံစားရခြင်း၊ အကြိမ်များစွာ တိုင်းနိုင်ငံတို့တွင် မင်းဖြစ်ခြင်း၊ ‘ဥဂ္ဂတ’ အမည်ဖြင့် စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ခြင်း တို့ကို ခံစားရလတ္တံ့။ ထို့ပြင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား လက်ထက်တွင် သာသနာတော်၌ မွေ့လျော်ရလတ္တံ့” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ဇေဒါယကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
သတရံ

**အရှင်သတရံသိထေရ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်၏။ 

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း
### ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားလက်ထက် 
ပဒုမုတ္တရမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်တွင် ဖြစ်၏။ အရှင်သတရံသိထေရ်သည် ဗေဒင်တစ်ဖက်ကမ်းခတ်တတ်သည့် ပုဏ္ဏားဖြစ်၏။ ကျောက်တောင်ပေါ်တွင် ထိုင်နေတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားအား ထိုပုဏ္ဏားသည် လက်အုပ်ချီကာ ချီးမွမ်းခြင်း ပြု၏။ ထိုအ့နောက် မြတ်စွဘုရားသည် ရဟန်းအပေါင်းခြံရံလျှက် တရားဟောတော်မူ၏

### အကျိုးခံစားရခြင်း
ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရးသည် ပုဏ္ဏားအား ကမ္ဘာသုံးသောင်းတို့ပတ်လုံး နတ်မင်းအဖြစ်ကို ရမည်ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထိုပြင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်တွင် “သတရံသိ” အမည်ဖြင့် ရဟန္တာဖြစ်မည်ဟု ဗျာဒိတ်ပေးတော်မူ၏။

### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်သတရံသိထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
ဘဝသံသရာ (ရုပ်ရှင်)

**ဘဝသံသရာ** သည် ဒါရိုက်တာ ဦးသုခ ရိုက်ကူးသည့် အသံထွက် မြန်မာဇာတ်ကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်းတွင် ထင်ရှားသည့်ဇာတ်ကားများအနက် တစ်ကားအပါအဝင်ဖြစ်ပြီး နှစ်ကုန်ပိုင်းရောက်မှသာ ရုံတင်သော်လည်း ၁၉၅၆ ခုနှစ်အတွက် ဝင်ငွေအကောင်းဆုံးဇာတ်ကား ဖြစ်ခဲ့သည်။

## ရိုက်ကူး ရုံတင်ခြင်း 
မန္တလေးရုပ်ရှင် ကုမ္ပဏီ၏ ပွဲဦးထွက်ဇာတ်ကားဖြစ်ပြီး ဦးသုခ က ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် စတင်ရိုက်ကူးရာ တစ်နှစ်ခန့် ကြာခဲ့သည်။ 

## ရုံတင် ပြသခြင်း 
၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၁၄ ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့ ရွှေဂုန်၊ ဂလုပ်နှင့် ကာလတန် ရုပ်ရှင်ရုံများတွင် တစ်ပြိုင်တည်း ပြသရာ အသံထွက်ဇာတ်ကားများအနက် ဝင်ငွေအကောင်းဆုံးစံချိန် ချိုးခဲ့သည်။ ဝင်ငွေ ၅၀၂၅၆၇ ကျပ် ရရှိပြီး အသံထွက်ရုပ်ရှင်များအနက် ဝင်ငွေအကောင်းဆုံး ဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့ပြသစေရာ စတာလင်ပေါင် (၃၀၀၀) ရရှိကြောင်း သိရသည်။ 

## အဓိကဇာတ်ဆောင်များ 
အောက်ပါသရုပ်ဆောင်များက အဓိက ပါဝင်ခဲ့သည် -

* မေသစ်
* ဇေယျ
* သုခ
* အေးကြူ
* ဒေါ်ဂျမ်းစိန်

## ဆုတံဆိပ်များ 
အောက်ပါဆုတံဆိပ်များ ရယူနိုင်ခဲ့သည် -

* ၁၉၅၆ မြန်မာ့ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု (ဒါရိုက်တာ) 
* ၁၉၅၆ မြန်မာ့ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု (ဇာတ်ကား)
* ၁၉၅၆ မြန့်မာရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု (အမျိုးသားပညာသည်)

## ဇာတ်ဝင်တေး 
ဦးသုခရေး၍ မန္တလေးရုပ်ရှင်မှ ဦးဘသိန်းသံစဉ်ထည့်ကာ ဦးသုခသီဆိုသည့် *ဘဝသံသရာ* ဇာတ်ဝင်တေးမှာ ယနေ့တိုင် လူကြိုက်များဆဲ ဖြစ်သည်။

## ဘဝသံသရာ တံတား 
ရုပ်ရှင်တွင် ပါဝင်ခဲ့သည့် သာစည်နှင့် ရွှေညောင်အကြား မိုင်တိုင် (၃၇၉/၇-၈) တံတားသည်လည်း *ဘဝသံသရာတံတား* ဟု အမည်တွင်သွားသည်။ ၁၉၂၇ ခုနှစ်ကတည်းက တည်ဆောက်ခဲ့သော်လည်း ၁၉၅၆ ခုနှစ်ရောက်မှသာ အမည်ရသွားသည့် တံတားလည်း ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
ခို (ခန)

ဟိရဂန တွင် **こ** သို့မဟုတ် ခတခန တွင် **コ** (ရောမအက္ခရာဖြင့်  **ko**  ဖြင့် မှတ်သားသည်။ ) သည် ဂျပန်ဘာသာစကား၏ ခနတစ်ခုဖြစ်ပြီး တစ်ခုချင်းစီသည် မိုရ တစ်ခုကို ကိုယ်စားပြုကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ခန်ဂျိအက္ခရာ   己 မှ ဖြစ်ပေါ်လာကြသည်။
ဤခနသည် ဒက်တန်ကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုနိုင်သည်။ ဒက်တန်နှင့် ပေါင်းစပ်ပါက ဟိရဂနတွင် **ご** ဖြစ်လာသည်။ ခတခနတွင် **ゴ** ဖြစ်လာသည်။ ရောမပုံစံ **go** ဟု မှတ်သားကြသည်။ ဒက်တန်ပေါင်းထည့်မှုတွင်လည်း အက္ခရာ၏ အသံထွက်မှုအပေါ်မူတည်ကာ ပြောင်းလဲမှု ရှိသည်။ ပုံမှန်အခြေအနေများတွင် go ဂု ဟု အသံထွက်သော်လည်း     [ŋo] နှင့်  [ɣo]  အလယ်ရှိ စကားလုံးဖြစ်လာပါက ပြောင်းလဲမှု ရှိသည်။ ဟန်ဒန်တန် (゜) ကို ပုံမှန်ဂျပန်စာရေးသားရာတွင် အသုံးပြုမှု မရှိပေ။ သို့သော် နှာခေါင်းသံထွက်ရသည်   [ŋo]  ကို ဖော်ပြရန်အတွက်မူ ဘာသာဗေဒပညာရှင်တို့က အသုံးပြုကြသည်။

## ဆွဲသားချက်
## အခြားဆက်စပ်ဖော်ပြချက်
* Computer encodings

* Braille

* Japanese semaphore

The Wabun code for こ or コ is －－－－.

## ကိုးကား
ခဲ (ခန)

ဟိရဂန တွင် **け** သို့မဟုတ် ခတခန တွင် **ケ** (ရောမအက္ခရာဖြင့် **ke**  ဖြင့် မှတ်သားသည်။ ) သည် ဂျပန်ဘာသာစကား၏ ခနတစ်ခုဖြစ်ပြီး တစ်ခုချင်းစီသည် မိုရ တစ်ခုကို ကိုယ်စားပြုကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ခန်ဂျိအက္ခရာ   計 နှင့်  介 တို့မှ အသီးသီး ဖြစ်ပေါ်လာကြသည်။
ဤခနသည် ဒက်တန်ကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုနိုင်သည်။ ဒက်တန်နှင့် ပေါင်းစပ်ပါက ဟိရဂနတွင် **げ** ဖြစ်လာသည်။ ခတခနတွင် **ゲ** ဖြစ်လာသည်။ ရောမပုံစံ **ge** ဟု မှတ်သားကြသည်။ ဒက်တန်ပေါင်းထည့်မှုတွင်လည်း အက္ခရာ၏ အသံထွက်မှုအပေါ်မူတည်ကာ ပြောင်းလဲမှု ရှိသည်။ ပုံမှန်အခြေအနေများတွင် gu ဂု ဟု အသံထွက်သော်လည်း   [ŋe] နှင့်  [ɣe] အလယ်ရှိ စကားလုံးဖြစ်လာပါက ပြောင်းလဲမှု ရှိသည်။ ဟန်ဒန်တန် (゜) ကို ပုံမှန်ဂျပန်စာရေးသားရာတွင် အသုံးပြုမှု မရှိပေ။ သို့သော် နှာခေါင်းသံထွက်ရသည် [ŋe]. ကို ဖော်ပြရန်အတွက်မူ ဘာသာဗေဒပညာရှင်တို့က အသုံးပြုကြသည်။

## ဆွဲသားချက်
## အခြားဆက်စပ်ဖော်ပြချက်
* Computer encodings

* Braille

* Japanese semaphore

The Wabun code for け or ケ is －・－－.

## ကိုးကား
ပစ္စာဂမနိယ

**အရှင်ပစ္စာဂမနိယထေရ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း
### ဝိပဿီမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်
ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ ကိုးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာထက်သော ကာလတွင် ဖြစ်၏။ ထိုအချိန်တွင် ဝိပဿီမြတ်စွာဘုရားသည် ပွင့်တော်မူ၏။ အရှင်ပစ္စာဂမနိယထေရ် သည် သိန္ဓုမြစ်ကမ်းနားတွင် စက္ကဝါငှက် ဖြစ်ခဲ့၏။ ထိုငှက်သည် သက်သက်သော မှော်ကိုသာ စား၏၊ မကောင်းမှုတို့မှ စောင့်စည်း၍ နေ၏။ တစ်နေ့သောအခါ ထိုငှက်သည် ဝိပဿီမြတ်စွာဘုရားအား မြင်၍ အင်ကြင်ပန်းကို နှုတ်သီးဖြင့်ချီကာ လှူခဲ့၏။ 

### အကျိုးခံစားရခြင်း
ထိုသို့ ကိုးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာထက်တွင် ပန်းကို လှူခဲ့ရသည့် အချိန်မှစကာ မကောင်းသူတို့ လားရောက်ရသည့် အပါယ်လေးဘုံသို့ မရောက်ခဲ့ရပေ။ ထို့ပြင် တစ်ဆယ့်ခုနစ်ကမ္ဘာထက်တွင်လည်း “သုစာရုဒဿန” အမည်ဖြင့် စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ခဲ့၏။ 

### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ပစ္စာဂမနိယထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
ပရပ္ပသာဒက

**အရှင်ပရပ္ပသာဒကထေရ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း
### သိဒ္ဓတ္ထမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်
သိဒ္ဓတ္ထမြတ်စွာဘုရား လက်ထက်တွင် ဖြစ်၏။ ထိုအချိန်တွင် အရှင်ပရပ္ပသာဒကထေရ်သည် “သေန” အမည်ဖြင့် ပုဏ္ဏားတစ်ဦး ဖြစ်၏။  သေန  သည် မြတ်စွာဘုရားကို အောက်ပါအတိုင်း ဂါထာလေးခုတို့ဖြင့် ချီးမွမ်းခဲ့၏။ 

၁။ “ဥသဘသဖွယ်ဖြစ်၍ မြတ်သော လုံ့လရှိတော်မူသော သိလက္ခန္ဓစသည့် ကျေးဇူးကို ရှာမှီးတော်မူသည် ဖြစ်၍ အောင်ပြီးသော မာရ်ငါးပါးရှိတော်မူသော ရွှေအဆင်းနှင့်တူသော အဆင်းရှိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို ဖူးမြင်ရသည်ရှိသော အဘယ်သူသည် မကြည်ညိုဘဲ ရှိအံ့နည်း။”

၂။ “ဟိမဝန္တာတောင်သည် မနှိုင်းရှည်နိုင်သကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ သမုဒ္ဒရာသည် ကူးခတ်နိုင်ခဲသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ထို့အတူသာလျှင် မြတ်စွာဘုရား၏ ဈာန်သမာဓိတော်မသည် မနှိုင်းရှည့်နိုင်သည်လည်း ဖြစ်၏။ ကူးခတ်နိင်ခဲသည်လည်း ဖြစ်၏။ (ထိုမြတ်စွာဘုရားကို) ဖူးမြင်ရသည်ရှိသော် အဘယ်သူသည် မကြည်ညိုဘဲ ရှိအံ့နည်း။”

၃။ မြေကြီးသည် မနှိုင်းရှည့်သကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ တော၌ ပေါက်သော ဦးဆောက်ပန်းသည် ဆန်းကြယ်သကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ထို့အတူသာလျှင် မြတ်စွာဘုရား၏ သီလတော်သည် မနှိုင်းရှည့်နိုင်သည်လည်း ဖြစ်၏၊ ဆန်းကြယ်သည်လည်း ဖြစ်၏။ ထိုမြတ်စွာဘုရားကို ဖူးမြင်ရသည်ရှိသော အဘယ်သူသည် မကြည်ညိုဘဲ ရှိအံ့နည်း။”

၄။ “လေ၏ အဟုန်ဖြင့် ချောက်ချားသော ကောင်းကင်သည် မရေတွက်နိုင်သကဲ့သို့ ထို့အတူသာလျှင် မြတ်စွာဘုရား၏ ဉာဏ်တော်သည် မရေတွက်နိုင်၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားကို ဖူးမြင်ရသည်ရှိသော် အဘယ်သူသည် မကြည်ညိုဘဲ ရှိအံ့နည်း။”

### အကျိုးခံစားရခြင်း
ထိုသို့ ကိုးဆယ့်လေးကမ္ဘာထက်တွင် မြတ်စွာဘုရားကို ချီးမွမ်းခဲ့သည့် အချိန်မှစကာ အချိန်မှစကာ မကောင်းသူတို့ လားရောက်ရသည့် အပါယ်လေးဘုံသို့ မရောက်ခဲ့ရပေ။ ထို့ပြင် တစ်ဆယ့်ခုနစ်ကမ္ဘာထက်တွင်လည်း “သုစာရုဒဿန” အမည်ဖြင့် စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ခဲ့၏။ 

### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ပရပ္ပသာဒကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
ကရင်သတင်းဌာန (ကေအိုင်စီ)

**ကရင်သတင်းဌာန (ကေအိုင်စီ)**သည် လွတ်လပ်သော သတင်းဌာနတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၁၉၉၇ခုနှစ်က စတင် ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်လာခဲ့သည်။

ကရင်လူမှုအဖွဲ့အစည်းအတွင်း သတင်းဆိုင်ရာ အသိပညာ၊ ဗဟုသုတများ ပိုမိုသိရှိနားလည်စေရန် ရည် ရွယ်ချက် ဖြင့် လူ့အခွင့်အရေး၊ တိုင်းရင်းသားများ အခွင့်အရေး၊ ဒီမိုကရေစီရေး တို့အပေါ်တွင် ရပ်တည်၍ စကောကရင်၊ ဗမာ နှစ်ဘာသာပါဝင်သည့် “ကရင်အမျိုးသားသတင်းစာစောင်”ကို ထုတ်ဝေလာခဲ့ပြီး ၂၀၀၄ခုနှစ် မှစ၍ “ကညော တာကစော်၊ ကရင်သတင်းစဉ်”အမည်ဖြင့် ယနေ့ထက်တိုင် ထုတ်ဝေဖြန့်ချိလာခဲ့သည်။

## ကိုးကား
ဘိသဒါယက၊ ဗီဇနိဝဂ်

**အရှင်ဘိသဒါယကထေရ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း
### ဝေဿဘူမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်
ဝေဿဘူမြတ်စွာဘုရား လက်ထက်တော်အခါက ဖြစ်၏။ အရှင်ဘိသဒါယကထေရ် သည် တောထဲတွင် သီတင်းသုံးနေတော်မူသည့် မြတ်စွာဘုရားအား မိမိ၏ လက်(နှာမောင်း) တို့ဖြင့် ကြာစွယ်ကြာရင်းတို့ကို လှူဒါန်းခဲ့၏။

### အကျိုးခံစားရခြင်း
ထိုသို့ သုံးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာထက်တွင် ကြာစွယ်ကြာရင်းတို့ လှူခဲ့သည့်အချိန်မှစကာ အပါယ်လေးပါးသို့ မကျရောက်ခဲ့ရပေ။ တစ်ဆယ့်လေးကမ္ဘာထက်တွင် “သမောဓာန” အမည်ရှိသည့် စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ခဲ့၏။

### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ဘိသဒါယကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
အရှင်ဘိသဒါယကထေရ်

* ဘိသဒါယက၊ ဘီဇနိဝဂ်
* ဘိသဒါယက၊ ပံသုကူလဝဂ်
ပုပ္ဖစင်္ကာဋိယ

**အရှင်ပုပ္ဖစင်္ကောဋိယထေရ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း
### သိခီမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်
သိခီမြတ်စွာဘုရား လက်ထက်တော်အခါက ဖြစ်၏။  အရှင်ပုပ္ဖစင်္ကောဋိယထေရ်သည် မြတ်စွာဘုရားအား ပန်းတောင်းနှင့်တကွ ပန်းကို  လှူဒါန်းပူဇော်ခဲ့၏။  

### အကျိုးခံစားရခြင်း
ထိုသို့ ပန်းတို့ကို လှူဒါန်းခဲ့ရသည့် အချိန်မှစကာ အပါယ်လေးဘုံသို့ မရောက်ခဲ့ရပေ။ ကမ္ဘာသုံးဆယ် ပြည့်လတ်သော် ရတနာခုနစ်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသည့် “ဒေဝဘူတိ” အမည်ဖြ့် စကြာမင်း ငါးကြိမ်ဖြစ်ခဲ့၏။

### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်ပုပ္ဖစင်္ကောဋိယထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
သုမန (ဗုဒ္ဓဝင်ရဟန်း)

**အရှင်သုမနထေရ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း
### သိခီမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်
သိခီမြတ်စွာဘုရား လက်ထက်တော်အခါက ဖြစ်၏။ အရှင်သုမနထေရ်သည် “သုမန” အမည်ဖြင့် ပန်းသည် ဖြစ်၏။ သုမနသည် မြတ်စွာဘုရားကို ဖူးမြင်ရသောအခါ မုလေးပန်းတို့ကို လှူဒါန်းခဲ့၏။

### အကျိုးခံစားရခြင်း
ထိုသို့ မုလေးပန်းတို့ကို လှူဒါန်းခဲ့ရသည့် အချိန်မှစကာ အပါယ်လေးဘုံသို့ မရောက်ခဲ့ရပေ။ နှစ်ဆယ့်ခြောက်ကမ္ဘာထက်တွင် ရတနာခုနစ်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော "စကြဝတေးမင်း" လေးကြိမ် ဖြစ်ခဲ့၏။

### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝ ပစ္ဆိမဘဝိကတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် "အရှင်သုမနထေရ်" အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။

## ကိုးကား
အမ္ဗဒါယက

**အရှင်အမ္ဗဒါယကထေရ်** သည် မြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်ရှိ ရဟန်းတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

## ဘဝဇာတ်ကြောင်း
### အနောမဒဿီမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်
အနောမဒဿီမြတ်စွာဘုရား လက်ထက်တော်အခါက ဖြစ်၏။ ထိုအချိန်တွင် အရှင်အမ္ဗဒါယကထေရ် သည် ဟိမဝန္တာတောင်တွင် မျောက်ဖြစ်နေ၏။ ထိုမျောက်သည် တောင်ကြား၌ မေတ္တာဘာဝနာပွားများနေသော မြတ်စွာဘုရားအား သရက်သီးမှည့်ကို ခူးကာ လှူဒါန်းခဲ့၏။ 

### အကျိုးခံစားရခြင်း
ထိုသို့ လှူဒါန်းခဲ့ရသည့် အကျိုးကျေးဇူးကြောင့် ငါးဆယ့်ခုနစ်ကမ္ဘာပတ်လုံး နတ်ပြည်၌ မွေ့လျော်ခဲ့ရ၏။ ကြွင်းသော ကမ္ဘာတို့တွင် လူ့ပြည်၊ နတ်ပြည်တို့၌ ကျင်လည်ခဲ့ရ၏။ တစ်ရ့ခုနစ်ဆယ့်ခုနစ်ကမ္ဘာထက်တွင် “အမ္ဗဋ္ဌဇ” အမည်ဖြင့် စကြဝတေးမင်း ဖြစ်ခဲ့၏။

### ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားထက်ထက်
နောက်ဆုံးဘဝတွင် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် အရှင်အမ္ဗဒါယကထေရ် အဖြစ်ဖြင့် အာသဝေါကုန်ခမ်း ရဟန္တာ ဖြစ်တော်မူ၏။

## ကိုးကား