Hizbollah

**Hizbollah** (an árabe: حزب الله, trasl. *ḥizbu-'llāh(i)*, "partido de Dius" ) ye ua ourganizaçon política i paramelitar eislámica xiita sediada ne l Líbano. Ye ua fuorça seneficatiba na política lhibanesa, respunsable por dibersos serbícios sociales, para alhá de ouparar scuolas, spitales i serbícios agriculturales para miles de xiitas lhibaneses. Ye cunsidrado un mobimiento de rejisténcia lhegítimo por todo l mundo eislámico i árabe.  L grupo, inda assi, ye cunsidrado ua ourganizaçon terrorista puls Stados Ounidos, Eisrael, Canadá i puls Países Baixos. L Reino Ounido colocou la sue ala melitar na lhista de ourganizaçones terroristas banidas ne l paíç, anquanto la Oustrália cunsidra parte de sue strutura melitar, la Ourganizaçon de Sigurança Sterna, ua ourganizaçon terrorista.

L Hizbollah apareciu einicialmente cumo ua melícia, an repuosta a la ambason eisraelita de l Lhíbano de 1982, tamien coincida cumo Ouperaçon Paç para la Galileia, i cuntinou a rejistir contra la acupaçon eisraelita de l Lhíbano por toda la Guerra Cebil Lhibanesa. Sous lhíderes anspirórun-se nas eideias de l aiatolá Khomeini, i sues fuorças fúrun treinadas i ourganizadas por un cuntingente de la Guarda Rebolucionária Eiraniana.  L manifesto de 1985 publicado pul Hizbollah lhistaba sues trés metas percipales cumo "poner ua fin a qualquiera antidade colonialista" ne l Lhíbano, lhebar ls Falangistas a la justícia "puls crimes que perpetrórun", i stablecer un regime eislámico ne l paíç. Recentemente, inda assi, l Hizbollah ben fazendo poucas mençones a respeito de la fundaçon dun Stado eislámico, i nun ten mais feito alianças seguindo tendéncias relegiosas. Ls lhíderes de l partido son respunsables, inda assi, por dibersas declaraçones pedindo pula çtruiçon de l Stado de Eisrael, al qual se refíren cumo la "antidade sionista", "custruída subre tierras arrincadas de las manos de sous propiatários."

L partido, que ampeçou solo cumo ua pequeinha melícia, yá se trasformou nua ourganizaçon que ten assentos ne l parlamiento lhibanés, ua rádio i ua staçon de telbison bie satélite, para alhá de dibersos porgramas de zambolbimiento social. L Hizbollah mantén un fuorte apoio antre la populaçon xiita de l Lhíbano, i cunquistou algun apoio antre l resto de la populaçon de l paíç, ancluindo sunitas, drusos i crestianos, na sequéncia de la Guerra de l Lhíbano de 2006, i cunseguiu moblizar portestos de cientos de miles de pessonas A la par cun outros grupos políticos de l paíç, l Hizbollah ampeçou ls protestos políticos de l Lhíbano de 2006-2008, an ouposiçon al gobierno de l purmeiro-menistro Fuad Siniora. Çputas posteriores ambolbendo la manutençon pul Hizbollah de sue rede de telquemunicaçones lhebórun la çputas, i melitantes de la ouposiçon, lhiderados pul partido, tomórun l cuntrole de dibersos bairros de Beirute Oucidental, antes acupados por melicianos de l Mobimiento de l Feturo, lhiales la Siniora; las árias fúrun antregues anton al eisército lhibanés.  Finalmente, cun base ne l Acordo de Doha, l Hizbollah recebiu l poder de beto ne l parlamiento lhibanés; para alhá desto, formou-se un gobierno de ounidade nacional, ne l qual l partido ten un menistro, i cuntrola onze de l trinta assentos eisistentes.

L Hizbollah recibe ajuda financeira de l Eiran i de la Síria, para alhá de donaçones de lhibaneses i de outros xiitas pul mundo. L partido tamien ganhou ua fuorça melitar seneficante ne ls redadeiros anhos. 
Anque ua certificaçon de júnio de 2008, pulas Naciones Ounidas, de que Eisrael habie se retirado de todo l território lhibanés, an agosto daquel anho l nuobo gabinete de gobierno de l Lhíbano aprobou ua perpuosta que assegura la eisisténcia de l partido cumo ua ourganizaçon armada, i garante l sou dreito de "lhibarar ó recuperar tierras acupadas. " Zde 1992 la ourganizaçon ye xefiada por Hassan Nasrallah, sou secretairo-giral.

Atualmente goza de cierta popularidade ne l mundo árabe-muçulmano por tener assumido la respunsablidade de lhebar Eisrael a deixar l sul de l Lhíbano an Júnio de 2000. Tamien parece star se spalhando pul mundo, sendo até acusado puls Stadosu Ounidos de tener nembros benezuelanos.

## Atuaçon de l Heizbollah

L Heizbollah custitui-se nun de ls percipales mobimientos de cumbate a la persença eisraelanse ne l Ouriente Médio, outelizando de ataques de guerrilha. 

Zambuolbe tamien ua série de atebidades an cinco árias: ajuda a fameliares de márteres, salude, eiducaçon relegiosa xiita, recustruçon i agricultura.

L Heizbollah conta cun cinco spitales, 43 clínicas i dues scuolas de anfermaige. Segundo la ONU, al menos 220 mil pessonas an 130 cidades libanesas tratan-se nesses lhocales. L Heizbollah ten 12 scuolas cun siete mil alunos i sietecientos porsores i centros culturales franceses ajúdan ne l aperfeiçoamiento de l cuorpo docente. 

Na recustruçon, eisiste ua anstituiçon sclusiba para reparar danhos por ataques eisraelita, anquanto que na agricultura angenheiros agrónomos formados an Beirute, na Síria, ne l Eiran i na Almanha, zambuolben porjetos agrícolas para garantir la base de la eiquenomie de susisténcia de l sul de l paíç.

An 23 de Outubre de 1983, dous atentados suicidas contra la fuorça multinacional de anterposiçon fazírun 248 muortes de amaricanos i 58 muortes de franceses. Ls Stados Ounidos acúsan l Heizbollah i l Eiran de stáren por trás de l atentado. 

## Refréncias