Ouro (moneda)

L **ouro** ó **euro** (**[[Simblos monetairos|€]]**) ye la moneda oufecial de 20 de ls 27&nbsp;países de la Ounion Ouropeia. L'ouro eisiste na forma de notas i monedas zde 1 de janeiro de 2002, i cumo moneda scritural zde 1 de janeiro de 1999.

L código de l'ouro, d'acuordo cula norma ISO 4217, ye "EUR".

## Caratelísticas de l'ouro
Un ouro debede-se an 100 céntimos ó centabos, eisistindo notas de 5, 10, 20, 50, 100, 200 i 500&nbsp;ouros i monedas de 1, 2, 5, 10, 20 i 50&nbsp;céntimos ó centabos i de 1 i 2&nbsp;ouros.

Cada moneda an circulaçon ten ua cara quemun i ua cara que depende de l paíç para que fui cunhada.

Las notas d'ouro son eidénticas, mas ye possible eidantificar cun facelidade la sue ourige pula lhetra qu'antecede l númaro de série que 16 de ls 20 nembros de l Ouro úsan  (D - Stónia; E - Slobáquia; F - Malta; G - Xipre; H - Slobénia; L - Finlándia; M - Pertual; N - Áustria; P - Países Baixos; S - Eitália; T - Eirlanda; U - Fráncia; B - Spanha; X - Almanha; Y - Grécia; Z - Bélgica).

## Moneda de Reserba
### La Zona Ouro

La Zona Ouro ye cumpuosta puls 20 países de la Ounion Ouropeia, qu'adotórun la moneda quemun:
: Almanha, Áustria, Bélgica, Croácia, Eirlanda, Eitália, Finlándia, Fráncia, Grécia, Letónia, Lhuxemburgo, Lituánia, Malta, Países Baixos, Pertual, Slobáquia, Slobénia, Spanha, Stónia i Xipre prebendo-se que cula spanson de la Ounion Ouropeia alguns de ls aderentes mais recentes puodan ne ls próssimos anhos cumpartir tamien l'ouro cumo moneda oufecial.

L gobierno dinamarqués anunciou ne l sou porgrama de 22 de nobembre de 2007 la sue antençon d'ourganizar un referendo subre l'antrada de l paíç na Zona Ouro

Alguns pequeinhos países que nun praticában políticas de moneda própia úsan tamien l'ouro: Andorra, Mónaco, San Marino i Baticano. L Montenegro tamien outeliza l'ouro cumo sue moneda oufecial. Tamien ne l Kosobo, l'ouro passou a circular mesmo antes de la sue declaraçon d'andependéncia.

Outros países tenien la sue moneda fixada a ua antiga moneda ouropeia. Este era l causo de l scudo cabo-berdiano, que staba lhigado al scudo pertués, i de l franco CFA, qu'era andexado al franco francés, an circulaçon an dibersos países africanos, i l Franco CFP, de ls territórios franceses ne l Pacífico.

L banco que cuntrola las eimissones de l'ouro i eisecuta la política cambial de la Ounion Ouropeia ye l Banco Central Ouropeu, cun sede an Frankfurt am Main, na Almanha.

**Acumulaçon anternacional de monedas de reserba**

## Cumbençones de scrita

Cula amplementaçon de la nuoba moneda ne l die a die, decidiu-se que las regras pa la formaçon de l plural de la palabra (p.e. *euro*, *euros*, *euri*, *eurok*), l género, l'uso de la bírgula ó punto para separaçon de las casas decimales, i de la posiçon de l simblo de l'ounidade monetária eirie mantener-se segundo las cumbençones nacionales de cada paíç.

Cumbençones para Pertual i pa la lhéngua pertuesa i mirandesa (i pa la generalidade de las lhénguas que nun l'anglés):
* Mantén-se la cumbençon tipográfica prébia de la posiçon de l simblo monetairo: tal cumo l scudo pertués, l simblo de l'ouro pon-se *a la dreita* de l númaro. Eisemplo: "1&nbsp;234,56€" (i nó "€&nbsp;1&nbsp;234,56");
* Nun debe ser puosto un spácio antre l simblo "€" i ls algarismos. Eisemplo: "1&nbsp;234,56€" (i nun "1&nbsp;234,56&nbsp;€");
* Debe eisistir un spácio antre l simblo "EUR" i ls algarismos, i este simblo debe ser andicado siempre an lhetras grandes. Eisemplo: "1&nbsp;234,56&nbsp;EUR" (i nun "1&nbsp;234,56EUR" ó "1&nbsp;234,56&nbsp;Eur");
* Debe eisistir un spácio antre l nome "ouro" (ó "ouros") i ls algarismos, i este nome debe ser andicado siempre an lhetras pequeinhas. Eisemplo: "1&nbsp;234,56 ouro" ó "1&nbsp;234,56 ouros" (i nun "1&nbsp;234,56ouro" ó "1&nbsp;234,56 Ouro");
* Segundo l sistema métrico, ye la bírgula l simblo que sepa ls númaros anteiros de las casas decimales. Dében figurar siempre dues casas decimales. Ls númaros superiores a l'ounidade aperséntan-se an séries de trés, sendo cada série apartada por un spácio (i nun por un punto), sendo este spácio chamado por *separador de miles*. Eisemplo: "1&nbsp;234,56€" (i nó "1.234,56€" ó "1234.56€"), "1&nbsp;234,50€" (i nó "1&nbsp;234,5€");
* Quando l balor ye andicado por stenso, debéran figurar ls nomes oufeciales "ouro" ó "cent", ó las bariantes ousuales "ouros", "céntimo" ó "céntimos" (eisisten outras bariantes nas restantes lhénguas). Eisemplo: "12,00€" por stenso andica-se "duoze ouros" ó "duoze ouros i zero céntimos", "12,30€" por stenso andica-se "duoze ouros i trinta cent." (i nun "duoze ouros birgula trinta");
* Balores eiguales ó superiores a 1&nbsp;000&nbsp;000&nbsp;000 son lhidos i scritos por stenso segundo l sistema métrico, atrabeç de la scala lhonga (predominante na Ouropa). Eisemplo: "1&nbsp;000&nbsp;000,00€" lei-se "un milhon d'ouros", "1&nbsp;000&nbsp;000&nbsp;000,00€" lei-se "mil milhones d'ouros" [scala lhonga] (i nun "un belion d'ouros" [scala cúrtia]), "1&nbsp;000&nbsp;000&nbsp;000&nbsp;000,00€" lei-se "un belion d'ouros" [scala lhonga] (i nó un "trelion d'ouros" [scala cúrtie]), "12&nbsp;003&nbsp;004&nbsp;005,00€" lei-se " duoze mil i trés milhones, quatro mil i cinco ouros";
* Por bezes ye outelizado l prefixo SI "M" (ls restantes prefixos, anque bálidos nun ténen outelizaçon ousual). L perfixo "M" corresponde a un fator multeplicador de 1&nbsp;000&nbsp;000 (un milhon). L mesmo deberá ser outelizado siempre an lhetras grandes para eibitar ambiguidade cul perfixo "m" que corresponde un fator multeplicador de 0,001 (un milésimo). Ye habitual tirar la parte decimal aquando de l'outelizaçon de perfixos. Eisemplo: "1&nbsp;234M€" (i nó "€&nbsp;1234M" ó "M€&nbsp;1234") corresponde a "1&nbsp;234&nbsp;000&nbsp;000,00€".

## Tabela de cumberson

## Feturas antradas na Ounion Eiquenómica i Monetária
Para aporfilhar l'ouro ls stados-nembros tubírun de bereficar ls critérios de cumbergéncia, qu'ampónen lhemites al balor percentual de l deficit público i de la taxa d'anflaçon, antre outras cundiçones.
La Polónia ten prebison d'adoçon an 2014. .

## Ber tamien
* Monedas d'ouro
* Notas d'ouro
* Ounion Ouropeia
* Monedas

## Lhigaçones sternas

* "Cadernos do Banco de Portugal - Notas e Moedas de Euro" 
* Banco de Pertual - Campanha EURO 2002 
* Guia de stilo - Centro de Anformaçon Ouropeia Jacques Delors
* Banco Central Ouropeu
* Eimaiges de todas las notas de Ouro
* Sigue la rota de las tuas notas de Ouro
* EuroLocal 
* Notas d'ouro