Cuncéncia

La **cuncéncia** ye ua culidade de la minte, cunsidrando abranger qualificaçones tales cumo subjetebidade, outo-cuncéncia, sentiéncia, sapiéncia, i la capacidade de perceber la relaçon antre si i un ambiente. Ye un assunto mui pesquisado na filosofie de a minte, na psicologie, neurologie, i ciéncia cognitiba.

Alguns filósofos debeden cuncéncia an cuncéncia fenomenal, que ye la spriéncia propiamente dita, i cuncéncia d'acesso, que ye l processamiento de las cousas que bibenciamos durante la spriéncia (Block 2004). Cuncéncia fenomenal ye l stado d'estar ciente, tal cumo quando dezimos "stou ciente" i cuncéncia d'acesso se refire a star ciente d'algo, tal cumo quando dezimos "stou ciente destas palabras". 

Cuncéncia ye ua **culidade psíquica**, esto ye, que pertence a l'esfera de la psique houmana, por esso diç-se tamien qu'eilha ye un atributo de l sprito, de la minte, ó de l pensamiento houmano. Ser cunciente nun ye satamente la mesma cousa que perceber-se ne l mundo, mas ser ne l mundo i de l mundo, para esso, la antuiçon, la deduçon i la anduçon tóman parte.

## Eitimologie
Lat. ***cun se scire ationen*** = quando se sabe l'açon.

Lat. ***cunscientie*** de  ***cunscienes*** p.pres. de ***cunscire*** = star cientes (cun = *cun*, partícula  d'antensidade  i  *scire* = sei).

## Cuncéncia - funçon alta de a minte

 dues abordaiges quemuns a la cuncéncia son aqueilhes que (1) adotan l “modelo de bloco de custruçon” de l tipo “LEGO”, segundo la qual qualquiera campo cunciente ye feita de sues dibersas partes, i de l (2) “modelo de l campo unificado”, segundo la qual debemos tentar splicar l caráter unificado de stados subjetibos de cuncéncia.

### Modelo de bloco de custruçon
Funçon mental de perscrutar l mundo, cunforme afirma Steben Pinker, la **cuncéncia** ye la faculdade de segundo momiento – naide puode tener cuncéncia d'algo (oubjeto, porcesso ó situaçon) ne l purmeiro cuntato cun essa cousa; ne l mássimo se puode referenciá-la cun algun registro próssimo, l que permite afirmar que la cousa ye parecida cun essa ó cun aqueilha outra cousa, de domínio.  

La **cuncéncia** (organismo de l sistema conhecedor houmano), probabelmente, ye la strutura mais cumplexa que se puode eimaginar atualmente.

Na obra la *minte* houmana,  la cuncéncia ye anstanciada, tecnicamente, an siete camadas: de l nible zero, fatual (adonde las cousas acuntecen), até ua atebidade ómega, dous puntos arriba de l nible que spurmentamos hoije (cuncéncia padron); aquel stado conhecedor que conhece, i que serie alcançado solo pul ser houmano.  

António Damásio, an *L Mistério de la cuncéncia*, debede la cuncéncia an dous tipos: cuncéncia central i cuncéncia ampliada. Anspirados na tese damasiana, antende-se que la faculdade an pauta ye custituída cun ua spece d'anatomie, que puode ser debedida, didaticamente, an trés partes:

#dimenson fuonte - adonde las cousas acuntecen de fato, l'eiqui agora: l miu ato de screbir i dominar l'ambiente i ls eiquipamientos de ls quales fago uso, l'ato de l'anternauta de ler, cumprender la leitura i l'ambiente que l'ambolbe a to ls anstantes, etc. Essa dimenson de la **cuncéncia** nun retrocede mui al passado i, de la mesma forma, nun abança pa l feturo; eilha se lemita a registrar ls atos persentes, cun un spácio-tiempo (passado/feturo) suficiente para que ls momientos (persentes) téngan cuntenidade.
#dimenson processual - amplitude de sistema qu'abriga spetatibas, perspetibas, prainos i qualquiera registros mental an abierto; aqueilhas questones que causan rugidos i ampulsionan l ser houmano a la busca de soluçones. Essa amplitude de **cuncéncia** permite ouserbar questones de l passado i ambestigar tamien un pouco de l feturo.
#dimenson ampla - region de sistema que, sin ser un çpositibo de **mimória**, alberga ls coincimientos i spriéncias qu'ua pessona ancorpora na eisisténcia. To ls coincimientos de l passado i spurmentaçones pula qual l ***ser*** atrabessou na bida: ua antiga profisson que nun se ten mais qualquiera halbelidade para eisercer, guarda registros amportantes que serbiron cumo spriéncia an outras práticas. Qual dimenson processual, esse amplitude de la **cuncéncia** permite eisaminar l passado i abançar ne l feturo - todo drento de lemites ampuostos pul própio zambolbimiento mental de l ***andibíduo***.

Para alhá de l'anatomie de custituiçon, listada arriba, la **cuncéncia** houmana tamien guarda alguns stados:

Cundiçones de cuncéncia (bigília normal, bigília altarada i sono cun suonhos), modos de cuncéncia (passibo, atibo i ausente) i focos de cuncéncia (central, periférico i loinge).

### Modelo de l campo unificado

L modelo de l campo unificado ye defendido pul filósofo John Searle

## Cuncéncia, outoconsciéncia i outoconhecimiento
Manfred Frank (an "Self-cunsciousness and Self-knowledge", ber bibliografie ambaixo) apersenta la relaçon antre cuncéncia, outoconsciéncia i outoconhecimiento de la seguinte maneira:

#Cuncéncia pressupone outoconsciéncia. Nun hai cumo alguien star cunciente d'algo sin star cunciente d'estar cunciente dessa cousa.
#L'outoconsciéncia ye pré-reflexiba. Se l'outoconsciéncia fusse l resultado de la reflexon, anton solo teríamos outoconsciéncia passado tenermos cuncéncia d'algo que fusse dada a la reflexon. Mas esso nun puode ser l causo, pus, cumo deximos antes, cuncéncia pressupone outoconsciéncia. Lougo, l'outoconsciéncia ye anterior a la reflexon.
#Outoconsciéncia i cuncéncia son çtintas logicamente, mas funcionan de maneira unitária.
#L'outoconhecimiento—esto ye, la cuncéncia reflexiba ó cuncéncia de segunda orde—pressupone la cuncéncia pré-reflexiba, esto ye, l'outoconsciéncia.

D'acuordo cul squema arriba, l'outoconsciéncia ye l'eilemiento fundamental de la cuncéncia. Sin eilha nun hai cuncéncia nin reflexon subre la cuncéncia.

## Defeniçones de l senso quemun
* Açon de l andibíduo ó grupo sin l'antuito ó bigiláncia de la ária central de cuncéncia.

* Cunjunto de porcessos i/ó fatos qu'atuan na cunduta de l ***andibíduo*** ó custruindo la mesma, mas scapan al ámbito de la ferramienta de leitura i anterpretaçon i nun puoden, por esta ária, ser trazidos a custo de nanhun sfuorço que puoda fazer un agente cujo sistema **[[mental]]** nun ten l treinamiento adequado. Essas atebidades, antretanto, questuman aflorar an suonhos, an atos amboluntairos (séian eilhes corretos i anteligentes ó falhos i anconsistentes) i ne ls stados altarados de **cuncéncia**.

## Defeniçones cuncorrentes
* **Bison determenista**: Alguns antenden l **ancunciente** cumo açones ancuncientes baseadas an anformaçones de l passado, sperienciadas ó noticiadas.

* **Bison reducionista**: L **ancunciente** ye antendido cumo un **neologismo científico reducionista** para nun splicar ó negar ls stados altarados de la cuncéncia.

## Altaraçones de la Cuncéncia
* **Altaraçones Normales**: Sono (ye un cumportamiento i ua fase normal i neçaira. Ten dues fases çtintas, que son: sono REM -Rapid Eye Mobement- i l sono NÃO-REM) i Suonho (bibéncias predominantemente bisuales classeficadas por Freud cumo un fenómeno psicológico "rico i rebelador de zeios i miedos"

* **Altaraçones Patológicas**: qualitatibas i quantitatibas.

* Quantitatibas:
- Rebaixamiento de l nible de cuncéncia: cumprendido por graus, stá debedido an 3 grupos percipales: oubnubilaçon de la cuncéncia(grau lebe a moderado - cumprenson deficultada), sopor(ancapacidade d'açon spontánea) i coma(grau perfundo - ampossible qualquiera atebidade boluntária cunciente i auséncia de qualquiera andício de cuncéncia).

- Síndromes psicopatológicas associadas al rebaixamiento de l nible de cuncéncia:

1. Deliriun (defrente de l "delírio", ye ua desorientaçon temporoespacial cun surtos d'ansiadade,para alhá d'eilusones i/ó alucinaçones bisuales)

2. Stado Onírico (l'andibíduo entra nun stado semelhante a un suonho mui bíbido; stado decorriente de psicoses tóxicas, síndromes d'abstinéncia la drogas i quadros febris tóxico-anfeciosos)

3. Améncia (scitaçon psicomotora, ancoeréncia de l pensamiento, perplexidade i sintomas alucinatórios oniróides)

4. Síndrome de l catibeiro (la çtruiçon de la base de la puonte promobe ua paralesia total de ls nerbos cranianos baixos i de ls nembros)

* Qualitatibas:
1. Stados crepusculares (surge i zaparece de forma abruta i ten duraçon bariable - de poucas horas l'alguas sumanas)

2. Dissociaçon de la cuncéncia (perda de l'ounidade psíquica quemun de l ser houmano, na qual l'andibíduo "çliga" de la rialidade para parar de sofrer)

3. Trase: (spece de suonho acordado cula persença d'atebidade motora outomática i stereotipada acumpanhada de suspenson parcial de ls mobimientos boluntairos)

4. Stado Heipnótico (técnica refinada de cuncentraçon de l'atençon i d'altaraçon anduzida de l stado de la cuncéncia)

## Refréncias

#### 
* Cuncéncia (moral)
* Cuncéncia animal
* Ancunciente
* Bigília
* Sono / Suonho
* Neuropsicologie
* Eiletroencefalografie