Serbidor

An anformática, un **serbidor** ye un sistema de cumputaçon centralizada que fornece serbícios a ua rede de cumputadores. Esses serbícios puoden ser de natureza dibersa, cumo por eisemplo, arquibos i correio eiletrónico. Ls cumputadores qu'acessan ls serbícios dun serbidor son chamados clientes. Las redes qu'outelizan serbidores son de l tipo cliente-serbidor, outelizadas an redes de médio i grande porte (cun muitas máquinas) i an redes adonde la queston de la sigurança zampenha un papel de grande amportança. L termo serbidor ye largamente aplicado a cumputadores cumpletos, ambora un serbidor puoda eiquibaler a un *software* ó a partes dun sistema cumputacional, ó até mesmo a ua máquina que nun seia necessariamente un cumputador.

La stória de ls serbidores ten, oubbiamente, a ber culas redes de cumputadores. Redes permitian la quemunicaçon antre dibersos cumputadores, i, cul crecimiento destas, surgiu l'eideia de dedicar alguns cumputadores para prestar algun serbício a la rede, anquanto outros se outelizarian destes serbícios. Ls serbidores quedarian respunsables pula purmeira funçon.

Cul adbento de las redes, fui crecendo la necidade de las redes tenéren serbidores i menicumputadores, l qu'acabou cuntribuindo pa la diminuiçon de l'uso de ls *[[mainframe]]s*.

L crecimiento de las ampresas de redes i l crecimiento de l'uso de la Anterneta antre profissionales i usuairos quemuns fui l grande ampulso pa l zambolbimiento i aperfeiçoamiento de tecnologies para serbidores.

## Tipos de serbidores

Eesisten dibersos tipos de serbidores. Ls mais coincidos son:
* **[[Serbidor de Fax]]**: Serbidor para trasmisson i recepçon outomatizada de fax pula Anterneta, çponibelizando tamien la capacidade d'ambiar, recebir i çtribuir *fax* an todas las staçones de la NET.
* **[[Serbidor d'arquibos]]**: Serbidor qu'armazena arquibos de dibersos usuairos.
* **[[Serbidor web]]**: Serbidor respunsable pul armazenamiento de páiginas dun detreminado site, requesitados puls clientes atrabeç de *[[browser]]s*.
* **[[email|Serbidor de correio eiletrónico]]**: Serbidor respunsable pul armazenamiento, ambio i recebimiento de mensaiges de correio eiletrónico.
* **[[Serbidor d'ampresson]]**: Serbidor respunsable por cuntrolar pedidos d'ampresson d'arquibos de ls dibersos clientes.
* **Serbidor de banco de dados**: Serbidor que ten i manipula anformaçones cuntidas nun banco de dados
* **Serbidor [[DNS]]**: Serbidores respunsables pula cumberson d'andereços de sites an andereços IP i al alrobés.
* **[[prossy|Serbidor prossy]]**: Serbidor qu'atua cumo un cache, armazenando páiginas de la anterneta recén-bejitadas, oumentando la belocidade de carregamiento destas páiginas al chamá-las outra beç.
* **Serbidor d'eimaiges**: Tipo special de serbidor de banco de dados, specializado an armazenar eimaiges digitales.
* **[[Serbidor FTP]]**: Permite acesso d'outros usuairos a un çco rígido ó serbidor. Esse tipo de serbidor armazena arquibos para dar acesso a eilhes pula anterneta.
* **[[Serbidor webmail]]**: serbidor para criar emails na *web*.
* **[[Serbidor de birtualizaçon]]**: permite la criaçon de máquinas birtuales (serbidores eisolados ne l mesmo eiquipamiento) mediante cumpartilhamiento de *hardware*, senefica que, oumentar l'eficiéncia einergética, sin prejudicar las aplicaçones i sin risco de cunflitos dua cunsulidaçon rial.
* **[[Serbidor de sistema ouperacional]]**: permite cumpartilhar l sistema ouperacional dua máquina cun outras, anterligadas na mesma rede, sin qu'essas percisen tener un sistema ouperacional anstalado, nin mesmo un HD própio.

Ls clientes i ls serbidores quemunican atrabeç de protocolos, assi cumo dous ó mais cumputadores de redes.

Un cumputador, ocasionalmente, puode prober mais dun serbício a la par. Puode eisistir nua rede, un cumputador qu'atue cumo un serbidor web i serbidor de banco de dados, por eisemplo; ó un cumputador puode atuar cumo serbidor d'arquibos, de correio eiletrónico i *[[prossy]]* al mesmo tiempo. Cumputadores qu'atuen cumo un único tipo de serbidor ye chamado de serbidor dedicado. Ls serbidores dedicados possuen la bantaige d'atender a ua requesiçon dun cliente mais debrebe.

Cun sceçon de l serbidor de banco de dados (un tipo de serbidor d'aplicaçon), ls demales serbidores solo armazenan anformaçones, quedando por cunta de l cliente l processamiento de las anformaçones. Ne l serbidor d'aplicaçones, ls papéis se amberten, cul cliente recebindo l resultado de l processamiento de dados de la máquina serbidora.

Nua rede heiterogénea (cun dibersos *[[hardware]]s* i *[[software]]s*) un cliente tamien puode ser un serbidor i assi un serbidor puode ser "cliente de l cliente" tal cumo "serbidor de l serbidor". Por eisemplo, ua rede ten un serbidor d'ampresson i un d'arquibos, supondo que bocé stá ne l serbidor d'arquibos i necessita amprimir ua fuolha dun decumiento que bocé stá screbendo, quando bocé mandar amprimir la fuolha l serbício de l serbidor d'ampresson será outelizado, i assi la máquina que bocé stá usando, que ye l serbidor d'arquibos, stá sendo cliente de l serbidor d'ampresson, pus stá outelizando de sou serbício.

## ''Hardware'' i ''software'' de serbidores
### ''Hardware''
Serbidores dedicados, que possuen ua alta requesiçon de dados por partes de ls clientes i qu'atuan an aplicaçones críticas outelizan *[[hardware]]* specífico para serbidores. Yá serbidores que nun possuan essas atuaçones puoden outelizar *hardware* dun cumputador quemun.

Para ampeçar, muitos serbidores baseian-se an antradas i salidas d'anformaçones (percipalmente grabaçones i deleçones d'arquibos), l qu'amplica anterfaces d'antrada i salida i çcos rígidos d'alto zampenho i cunfiabelidade. L tipo de çco rígido mais outelizado ten l padron SCSI, que permite l'anterligaçon de bários periféricos, çpuostos an arranjos RAID.

Debido a ouperar cun muitas antradas i salidas d'anformaçones, ls serbidores necessitan de processadors d'alta belocidade, alguas bezes alguns serbidores son multi-processados, ó seia, possuen mais dun processador. Serbidores tamien ten çponible ua grande cantidade de mimória RAM, sendo giralmente ousada para *caching* de dados.

Por tener d'ouperar por mui tiempo (frequentemente de maneira ininterruta), alguns serbidores son ligados a geradores eilétricos. Outros outelizan sistemas d'alimentaçon (por eisemplo, l UPS) que cuntinan a alimentar l serbidor causo haba algua queda de tenson.

I, por ouperar durante longos anterbalos de tiempo, i debido a l'eisisténcia dun ó mais processadores d'alta belocidade, ls serbidores percisan dun eficiente sistema de dissipaçon de calor, l qu'amplica *colers* mais caros, mais barulhentos, mas de maior eficiéncia i cunfiabelidade.

Eesisten outros *hardwares* specíficos para serbidor, specialmente placas, de l tipo *[[hot swapping]]*, que permite la troca destes anquanto l cumputador stá ligado, l que ye primordial para que la rede cuntine a ouperar.

Çcute-se mui subre l'outelizaçon ó nun dun micro quemun, l popular *Personal Cumputer* (PC), cumo serbidor i la necidade de ó nun de se adquirir un eiquipamiento mais robusto para atuar cumo serbidor. La repuosta a essa queston depende de l'outelizaçon de l'eiquipamiento i de la "criticidade" de l serbício que l serbidor stá eisecutando. Nua strutura nun crítica, un cumputador quemun puode ser ousado cumo serbidor. Note que l tamanho de la rede nun amporta; por eisemplo: ua ampresa cun 3 anstrutores *on-line* na Anterneta ten 3 cumputadores i un deilhes ye l serbidor d'acesso a la Anterneta. Se este serbidor falha l negócio de l'ampresa stá parado.  

Prebendo esse tipo de necidade, ls fabricantes de cumponentes de cumputadores zambolben placas mais robustas, aplican ua angenharie mais eilaborada de bentilaçon, redundáncia d'itenes i capacidade de spanson ampliada, para que l serbidor puoda garantir la çponibelidade de l serbício i la cunfiabelidade ne l mesmo. 

Normalmente la preocupaçon an zambolber serbidores queda centrada an grandes fabricantes de l mercado, que possuen eiquipes preparadas i laboratórios cun esse fin.

### Sistemas Ouperacionales
Para que funcione ua rede cliente-serbidor, ye necessairo que ne l serbidor steia anstalado un sistema ouperacional que reconheça esse tipo de rede. Ls sistemas ouperacionales para redes cliente-serbidor son:
* Unix
* Linux
* Solaris
* FreBSD
* Nobell Netware
* Windows NT, Windows 2000, Windows 2003, Windows XP, Windows Bista, Windows Server 2008 i Windows 7

Ls sistemas ouperacionales Windows 95, Windows 98 i Windows ME reconhecen solamente redes de l tipo punto-la-punto; i l sistema ouperacional DOS nun ten suporte la qualquiera tipo de rede.
 
An serbidores, l sistema Unix i sistemas baseados neste (cumo Linux i Solaris) son ls sistemas mais outelizados para aplicaçones cumo Firewall i serbidor web, al passo que l sistema Windows, son mais outelizados para Gerenciamiento de Usuários i serbícios pula facelidade d'ouparaçon i manutençon (AD).

## Serbidores na Anterneta
La Anterneta, maior rede de cumputadores de l mundo, outeliza l modelo cliente-serbidor. Muitos serbidores an to l mundo son anterligados i processan anformaçones a la par. 

Alguns serbícios ouferecidos por serbidores de *anterneta* son: páiginas *web*, correio eiletrónico, trasferéncia d'arquibos, acesso remoto, mensaiges anstantáneas i outros. Ye antressante notar que qualquiera açon efetuada por un usuairo ambolbe l trabalho de dibersos serbidores spalhados pul mundo.

## Ber tamien

* Cliente-serbidor
* Mainframe
* SSH
* Supercumputador
* Telnet
* Torre de serbidores
* XSP