Witness Lee

Witness Le (李常受 Lǐ pinyin: Chángshòu) (Chefo, 1905 — Anahein, 9 de júnio de 1997) fui un pregador crestiano de nacionalidade chinesa, i fui l fundador de l Libing Strean Menistry. Naciu an Chefo, Porbíncia de Shandong, na China nua família de Batistas de l Sul. Tornou-se crestiano an 1925 atrabeç de la pregaçon de Peace Wang, participando einicialmente d'agrupamientos pentecostales i de ls Armanos Ounidos (Plymouth Brethen), aderindo mais tarde al menistério de l coincido crestiano chinés Watchman Ne. Cumo Ne, ls ansinamientos de Le anfatizan la spriéncia subjetiba de ls crentes i l çfrute de Cristo cumo bida pa l'eidificaçon de l'eigreija, nun na culidade d'ourganizaçon, mas cumo l Cuorpo de Cristo. El fui houmenageado pul Smo. Joseph R. Pitts, de la Pensilbánia, ne l Cungresso de ls EUA an 29 d'abril de 2014 pul sou “straordinairo ampato mui para alhá de l mundo de léngua chinesa”.

## Biografie

### Purmeiros Anhos
Witness Le naciu an 1905 na porbíncia de Shandong na China. L bisabó de Le era un batista de l sul que trouxe la mai de Le pa l cristandade. La mai de Le studou nua scuola missionária amaricana de ls batistas de l sul i fui batizada na adolescéncia na Eigreija Batista de l Sul. La fin de prober la sous filhos un ansino an chinés i anglés, eilha bendiu la sue hardança. L pai de Le era fazendeiro, i faleciu an 1923. 

Le fui puosto an cunta(c)to cula Eigreija Batista de sue mai an Chefo, adonde el studou nua scuola batista de l sul d'ansino fundamental i mais tarde nun coleijo missionairo dirigido por presbiterianos amaricanos. Ambora Le tenga frequentado cultos i la scuola domenical de la Eigreija Batista de l Sul an sue mocidade, el nunca fui cumbertido nin batizado por eilhes. Passado la cumberson de la segunda armana de Le, eilha passou a ourar por el i l'apersentou a un pastor chinés, que besitou Le muitas bezes i l'ancorajou a frequentar sous cultos matinales de demingo. Anspirado pula pregaçon de Peace Wang, Le dedicou-se para serbir la Dius pul resto de sue bida an abril de 1925 als 19 anhos d'eidade. 

Atrabeç de l'ansinamiento de Watchman Ne, Le passou a crer que l chamacionalismo nun staba an acuordo cula Bíblia. An 1927, quando eileito pa l cunseilho de la Eigreija Andependiente Chinesa, el recusou la posiçon i deixou la chamaçon. Le anton ampeçou la se reunir cul galho de Benjamin Newton de ls Armanos de Plymouth (ó Armanos Ounidos) adonde permaneciu por siete anhos i meio i fui batizado ne l mar por un líder local de ls Armanos Ounidos, Sr. Burnett, an 1930. 

### Ancuontro cun Watchman Ne
Lougo passado la cumberson de Le al cristandade, el ampeçou a studar einúmaros mestres crestianos i çcubriu ls scritos de Watchman Ne an dous periódicos, La Streilha D’Alba i L Crestiano. Le ampeçou la se corresponder cun Ne para buscar sou cunseilho i ourientaçon para un melhor antendimiento de la Bíblia. An 1932 Ne besitou Chefo, i ls dous se ancontrórun pula purmeira beç. Durante la bejita de Ne, Le sentiu que sue relaçon cun Dius i sou antendimiento de cumo studar la Bíblia fúrun rebolucionados. 

Durante esse tiempo, Le ampeçou a sentir que Dius l staba chamando para deixar l sou amprego la fin de serbir l Senhor an tiempo antegral, l qu'el fizo an agosto de 1933, cumprindo l sou boto d'uito anhos antes de dedicar sue bida la Jasus Cristo. Pouco depuis desso, el recebiu ua carta de Watchman Ne que dezie: “Armano Witness, subre l sou feturo, sinto que bocé deberie serbir al Senhor an tiempo antegral. Cumo bocé se sente? Que l Senhor l puoda guiar”. Le fui grandemente ancorajado por essa carta i sentiu qu'esso cunfirmou fuortemente sue decison. Deste punto an delantre, Le passou a serbir juntamente cun Ne. 

Cumbidado por W. Ne, Witness Le mudou-se para Xangai adonde trabalhórun juntos an coperaçon. An 1933, Le trasformou-se nun coperador de tiempo antegral de Watchman Ne. An 1934, Witness Le se mudou cun sue família para Xangai, adonde el fui zeignado cumo eiditor de la rebista de Ne, L Crestiano. Ne l'anho seguinte, el tamien passou a biajar por to la China dando mensaiges para crestianos i ajudando a stablecer eigreijas locales. Durante esse tiempo, muitas eigreijas fúrun stablecidas na porbíncia de Zhejiang, bien cumo an Pequin i Tianjin cumo resultado de l'obra de Le. El tamien biajou pa las porbíncias nordestinas de Suiyuan, Xanxin i Xianxin para pregar eibangelho i eidificar crestianos eilhi até que la Ambason Japonesa eirrompeu an 1937. Cul ampeço de la guerra, Le retornou para Chefo i passou la maior parte de l sou tiempo eilhi cuidando de las eigreijas an Chefo i Qingdao. 

Al final de 1942 un grande reabibamiento eclodiu an Chefo, i l'eigreija se reuniu cuntinamente por cien dies. Anton, sob suspeita de spionaige debido a la sue spriéncia cun eibangelismo por migraçon, Le fui preso pul Eisército Amperial Japonés an maio de 1943 i fui submetido l'anterrogatório por un més cun açoitamiento i tortura cun auga. Sue salude fui grandemente anfraquecida por sou apresionamiento i el zambolbiu tuberculose. La fin de çcansar i se recuperar, Le se mudou para Qingdao an 1944 i permaneciu eilhi por dous anhos. Lougo passado l final de la guerra, l'ascenson de l quemunismo na China trouxe grande ancerteza pa l menistério de Ne. Preacupado cula preserbaçon de l sou menistério, an 1949, Ne i sous coperadores decidiran ambiar Witness Le la Taiwan para cuntinar sue obra libre de l'amenaça de perseguiçon gobernamental. 

Watchman Ne i Witness Le se ancontrórun pula radadeira beç an Hong Kong an 1950. Por mais dun més eilhes menistrórun juntos i ajudórun a trazer un reabibamiento na eigreija an Hong Kong. Le fui ancarregado por Ne a anstruir, ansinar i liderar ls presbíteros i fazer arranjos cuncernentes als serbícios de l'eigreija, bien cumo la cumpra dun terreno pa la custruçon dun nuobo local de reuniones. Ne anton retornou pa la China cuntinental adonde, an 1952, el fui apresionado puls radadeiros binte anhos de sue bida pul Partido Quemunista Chinés. Ambora ls dous nunca téngan podido se quemunicar outra beç, Le cuntinou a menistrar, d'acuordo cul ansinamiento i modelo qu'el recebiu de Watchman Ne, pul resto de sue bida. 

Durante ls anhos 50, Le trabalhou tamien cun Theodore Austin-Sparks, cun quien tubo cunferéncias an Taiwan an 1955 i 1957. 

### Obra an Taiwan
Quando Witness Le se mudou para Taiwan an maio de 1949, el ampeçou sue obra dentre uns poucos crentes i eigreijas yá persentes eilhi. Drento de cinco la seis anhos, l númaro de crestianos sob sue liderança oumentou de quenhientos para mais de quarenta mil. Le ampeçou a cunduzir cunferéncias i treinamientos pa las eigreijas de forma anual i a partir de 1951 un treinamiento formal para sous coperadores de menistério. Le tamien ampeçou a publicar libros atrabeç de sue eiditora, The Taiwan Gospel Book Ron, bien cumo la rebista L Menistério de la Palabra publicada de 1950 até 1986 an 415 eidiçones. 

### Spanson de la Obra
An 1948, Le stendiu l menistério de Taiwan até cidades na Malásia i na Andonésia. An 1950, l menistério chegou an Manila, an 1957 fui la beç de l Japon, an 1958 fui la beç de ls Stados Ounidos i un anho depuis l menistério chegou al Brasil. Mais tarde, an 1963 l menistério de Le chegou al Canadá, an 1965 na Coreia de l Sul, an 1970 na Nuoba Zelándia i Oustrália, na Almanha i na Nigéria an 1971 i an Gana ne l'anho de 1972. 

### Obra ne l Oucidente
L'ampeço de l'obra de Le ne l Oucidente tubo ampeço cun cumbites para cunduzir cunferéncias an Londres, Anglaterra i Copenhague, Dinamarca an 1958. Antre 1958 i 1961, Le tamien besitou ls Stados Ounidos trés bezes. An 1962, Witness Le retornou als Stados Ounidos i fixou alhá la sue residéncia, ajudando mais inda l stablecimiento de l'eigreija local an Los Angeles, i dou sue purmeira cunferéncia eilhi. Mensaiges daquela cunferéncia fúrun mais tarde publicadas cumo un libro antitulado L Cristo To-Anclusibo. El ampeçou a reunir-se cun un númaro de crentes an Los Angeles, San Francisco i Nuoba Iorque. El stableciu an 1965, la Strean Publishers que depuis tornou-se la Libing Strean Menistry, an Anahein, Califórnia que fui un beiclo de circulaçon de las mensaiges grabadas por el i por Watchman Ne. El menistrou muitíssemas cunferéncias, percipalmente ne ls EUA i na Ásia. Ne ls anhos susequentes, Le fui cumbidado para falar a muitos grupos crestianos por todos ls Stados Ounidos. Sues mensaiges liberadas durante cunferéncias menores i treinamientos maiores fúrun publicadas na rebista L Fluir, publicada pula The Strean Publishers (mais tarde renomeada para Libing Strean Menistry). 

Al longo de ls anhos 60 i 70 Witness Le biajou saustibamente por todos ls Stados Ounidos, Canadá, i l Stremo Ouriente. El tamien besitou muitos outros lugares na Ouropa, América de l Sul, Oustrália i Ouriente Médio. An 1974 el se mudou para Anahein, Califórnia adonde el ampeçou ua sposiçon libro-la-libro de la Bíblia cul Studo-bida de Génesis. To l Studo-bida de la Bíblia fui cumpleto an dezembre de 1994. Le tamien screbiu rabiscos stensos, notas de rodapie i refréncias cruzadas para todos ls libros de l Nuobo Testamiento que fúrun finalmente ancorporados nua nuoba traduçon de l Nuobo Testamiento, la Berson Restouraçon, publicada einicialmente an chinés an 1987 i an pertués an 2008. 

### Obra posterior
An febreiro de 1994 Le ampeçou a dar mensaiges subre assuntos als quales el se referiu cumo “l pico eilebado de la rebelaçon debina”. L foco de l falar de Le nessas mensaiges era l'eiquenomie de Dius para tornar ls crentes Dius an bida i natureza, mas nun na Deidade. El tamien falou subre outros temas percipales cumo “la Nuoba Jarusalen, la plena salbaçon de Dius cun sous aspetos judicial i ourgánico, l pleno menistério de Cristo an Sous trés stágios debinos i místicos, i l'ancorporaçon de ls crentes cul Dius Triúno cunsumado”. El tamien ampeçou ua série de sposiçones de la Bíblia coincida cumo “Studos-cristalizaçon”. El cuntinou a ancorajar la quemunhon antre ls crentes i eigreijas. 

Witness Le dou sue radadeira cunferéncia an febreiro de 1997. Trés meses mais tarde el fui spitalizado cun cumplicaçones debido la cáncaro de próstata. El faleciu an 9 de júnio de 1997.

## Ansinamientos de Witness Le
Segundo l testemunho defendido por Witness Le i, antes del, por Watchman Ne, Dius starie hoije restourando Sues berdades cuntidas na Bíblia i qu'al longo de ls seclos fúrun sendo perdidas ó deturpadas. Esta restouraçon tenerie ampeçado percipalmente atrabeç de ls menistérios de Martico Lutero i de ls protestantes de l seclo XVI, cuntinando cun, dentre muitos outros, Madame Guyon, l Cunde Zinzendorf, John Nelson Darby, ls Armanos Ounidos na Anglaterra i mais recentemente Watchman Ne. Le se ancluía el mesmo ne l rol destes restouradores, parecer defendido por muitos de ls sous seguidores, i acraditaba qu'ua de las percipales rezones porque Dius l tenerie liebantado i, antes del, la Watchman Ne, fui para ajudar a restourar l'ounidade de todos ls crentes an Cristo i la spresson prática dessa ounidade, ó seia, las eigreijas locales (s.: l'eigreija an Jarusalen, l'eigreija an Corinto, l'eigreija an Los Angeles, etc.), defendendo que to agrupamiento crestiano deberie se fundar na base de la localidade (cidade) para nun se custituir an mais ua façon ó debison.

## La Bison de Le subre l Cristandade
Witness Le criticou l cristandade cumo un sistema i ansinou que detreminadas práticas ne l cristandade éran nó-bíblicas, tales cumo l'uso de chamaçones i l sistema de clérigos i leigos. Nun oustante, el frequentemente anfatizou la necidade para ounidade antre todos ls crestianos, i la necidade de se aceitar todos ls crentes baseado ne l qu'el ansinaba ser la fé quemun (Tt 1:4; Jd 3). 

## Publicaçones
Muitas de las mensaiges faladas por Witness Le fúrun publicadas an mais de 400 libros traduzidos an mais de catorze defrentes lénguas. La maior obra scrita de Witness Le ye l Studo-bida de la Bíblia, cumprendendo mais de 25.000 páiginas de comentairo subre cada libro de la Bíblia zde la perspetiba de l çfrute i de la spriéncia de ls crentes de la bida debina de Dius an Cristo atrabeç de l Sprito Santo. Traduçones de Studos-bida de libos bíblicos bénen sendo publicadas an pertués. Seguindo l Studo-bida Le ampeçou un Estudo-cristalizaçon focado na ouserbaçon de puntos eilebados, ó l que chamou de “cristales”, de cada libro de la Bíblia. Assi i to, el faleciu antes de cumpletar esta obra. 

Witness Le fui tamien l'eiditor-xefe dua nuoba traduçon de l Nuobo Testamiento pa l chinés chamada Berson Restouraçon. El tamien dirigiu la traduçon de la Berson Restouraçon de l Nuobo Testamiento pa l'anglés. 

Para alhá desso, Witness Le screbiu, i traduziu hinos crestianos. An 1963 i 1964, el screbiu las letras d'aprossimadamente 200 nuobos hinos qu'el cumpilou juntamente cun hinos d'outros outores. Estes hinos fúrun anton classeficados por tópicos para un hinairo an anglés chamado Hymnes, cun un total de 1.080 cançones, publicado pul Libing Strean Menistry. 

### Publicaçones an Pertués

#### Libros
Traduçones de ls libros de Witness Le ne l Brasil éran, até 2009, publicados pula Eiditora Arble de la Bida, sendo ls mais coincidos eisemplares de ls Studos-bida; Biografie de Watchman Ne, adonde Witness Le cunta la bida de Watchman Ne i relata sue spriéncia na época an que cumbibeu cul; La peculiaridade, la generalidade i l sentido prático de la bida de l'eigreija, ne l qual ye abordado ls aspetos peculiares, gerales i práticos de l'eigreija, segundo la rebelaçon debina de l'ounidade de la Eigreija qu'el tenerie recebido. 

An 21 de dezembre de 2009 l LSM rebogou ls dreitos de la Eiditora Arble de la Bida publicar ó reimprimir material de l LSM, ancluindo l material de l menistério de Watchman Ne i Witness Le. 

#### Versão Restauração
La Berson Restouraçon ye ua abordaige de ls libros de la Bíblia struturada sob quatro itenes percipales:
* rabiscos (que fornecen ua bison giral de cada libro);
* notas de rodapie (comentairos minuciosos subre la maiorie de ls bersiclos, i cumpone la parte mais sustancial de l'obra); 
* refréncias cruzadas (refréncias marginales remetendo un bersiclo a dibersos outros, sincronizando-lo nun solo a un testo semelhante an outro andereço bíblico, mas, percipalmente, ligando la rebelaçon subre aquel detreminado assunto ó palabra); 
* l testo bíblico propiamente dezido, cula perpuosta de ser mais próssimo de l'ouriginal griego.
Atualmente l Nuobo Testamiento Berson Restouraçon fui traduzido pa l pertués. An spanhol, anglés i chinés se ancontra ua eidiçon para to la Bíblia. Tanto l'eidiçon an spanhol, l'anglesa i l Nuobo Testamiento Berson Restouraçon an pertués son todos publicaçones de l Libing Strean Menistry. 

Witness Le morriu an 1997, na cidade de Anahein, sul de Los Angeles, Califórnia, tenendo mantido até la fin de sue bida un testemunho crestiano ampressionante.

## Ligaçones sternas
* 
*