Anternete

La **Anternete**, tamien a las bezes chamada cumo "Anterneta", ye un tela de redes a la scala mundial de milhones de cumputadores lhigados uns als outros pul Protocolo de Anternete que premite l acesso a anformaçones i a todo l tipo de trasferéncia de dados. La Anternete ye la percipal de las nuobas tecnologies d'anformaçon i quemunicaçon (NTICs). Al cuntrário de l que normalmente se pensa, Anternete nun ye sinónimo de World Wide Web. Esta ye ua parte daqueilha, sendo la World Wide Web, qu'outeliza heipermédia na formaçon básica, un de ls muitos serbícios ouferecidos na Anternete. Cunsante dados de márcio de 2007, la Anternete ye ousada por 16,9% de la populaçon mundial (arrimado a 1,1 bilhon de pessonas).

## Tipos de lhigaçon

Métodos quemuns d'acesso doméstico a la Anternete méten l acesso discado ó por banda lharga por cabos (cumo ADSL, ISDN), rádio, acesso dedicado, sin filo, (Wi-Fi) por satélite ó por telemoble  3G. Sítios públicos para acesso a la grande rede méten bibliotecas i cyber cafés, adonde cumputadores lhigados son çponeblizados para uso temporário.

Eisísten tamien puntos d'acesso an sítios públicos, cumo campos de abiaçon i cafés, acessibles por meio de rede sin filo. Para esso, l'outelizador debe de tener un çpositibo cliente d'acesso, cumo qual un PDA ó latop. L'acesso puode ser lhemitado seinhas, pa la comercializaçon de l tiempo d'uso.

## Stória

Para antender l cunceito de Anternete, la rede mundial de cumputadores, hai que ir até las décadas de 1960 i 1970 para antender cumo eilha se tornou un de ls meios de quemunicaçon mais populares. Todo ampeçou ne l tiempo an que la guerra frie andaba pul aire aire antre las  dues maiores poténcias desse tiempo, ls Stados Ounidos i la s-Ounion Sobiética.

L goberno norte-amaricano querie zambolber un sistema para que ls sous cumputadores melitares podíssen trocar anformaçones antre eilhes, dua base melitar pa la outra i que mesmo an causo d'ataque nuclear ls dados fússen perserbados. Serie ua tecnologie de rejisténcia. Fui assi que apareciu anton la ARPANET, l'antecessor de la Anternete, un porjeto ampeçado pul Departamiento de Defesa de ls Stados Ounidos que rializou anton l'anterlhigaçon de cumputadores, cun un sistema coincido cumo quemutaçon de pacotes, que ye un squema de trasmisson de dados an rede de cumputadores adonde las anformaçones son debedidas an pequeinhos “pacotes”, que por sue beç cuntén cachos de ls dados, la morada de l çtinatário i anformaçones que premitien la remuntaige de la mensaige oureginal.

Este sistema garantie l'antegridade de l'anformaçon causo ua de las cunexones de la rede sufrisse un ataque einimigo, pus l tráfego neilha poderie ser outomaticamente ancaminado para outras cunexones. L curjidoso ye que raramente la rede sufriu algun ataque d'einimigo. An 1991, durante la Guerra de l Golfo, certeficou-se qu'esse sistema rialmente funcionaba, debido a la deficuldade de ls Stados Ounidos para derrubar la rede de comando de l Eiraque, qu'ousaba l mesmo sistema.

L sucesso de l sistema criado pula ARPANET fui tanto que las redes agora tamien éran boltadas para la ária de pesquisas científicas de las ounibersidades. Cun esso, la ARPANET ampeçou a tener deficuldades an admenistrar to este sistema, debido al grande i crecente númaro de lhocalidades ounibersitárias cuntidas neilha. Debediu-se anton este sistema an  dous grupos, la MILNET, que possuía las lhocalidades melitares i la nuoba  ARPANET, que possuía las lhocalidades nun melitares. L zambolbimiento de la rede, nesse ambiente mais lhibre, puode anton acuntecer. Nun suolo ls pesquisadores cumo tamien sous alunos i ls alunos de sous amigos, tubírun acesso als studos yá amprendidos i somórun sfuorços para aperfeiçoá -los. Houbo ua época ne ls Stados Ounidos an que sequer se pensaba la possibelidade de mercar cumputadores prontos, yá que la diberson staba an muntá-los.

La mesma lógica se dou cula Anternete. Moços de la contra-cultura, eideologicamente agarrados ó nó an ua outopie de difuson de l'anformaçon, cuntrebuíran muito para la formaçon de la Anternete cumo hoije ye coincida. La tal punto que l sociólogo spanhol i studioso de la rede, Manuel Castielhos, afirmou an sou lhibro "La Galáxia de la Anternete" (2003) que "La Anternete ye, arriba de todo, ua criaçon cultural". Un squema técnico chamado Protocolo de Anternete (*Anternete Protocol*) premitie que l tráfego d'anformaçones fusse ancaminado dua rede para outra.

Todas las redes lhigadas pul andereço IP na Anternete quemunican-se para que todas possan trocar mensaiges. Atrabeç de la National Science Foundation, l gobierno norte-americano ambestiu na criaçon de *[[backbone]]s* (que quier dezir *spina dorsal*, an pertués), que son poderosos cumputadores cunetados por lhinhas que ten la capacidade de dar bazon la grandes fluxos de dados, cumo canhales de fibra ótica, elos de satélite i elos de transmisson por rádio. Para alhá desses *backbones*, eisisten ls criados por ampresas particulares. A eilhas son cunetadas redes menores, de forma mais ó menos anárquica. Ye basicamente nesto que cunsiste la Anternete, que nun ten un duonho specífico.

L qu'hoije forma la Anternete, ampeçou an 1969 cumo la ARPANET, criada pula ARPA, sigla para *Adbanced Research Porjets Agency*, ó Agéncia de Pesquisa de Porjetos Abançados, ua subdebison de l Departamiento de Defesa de ls Stados Ounidos. Eilha fui criada para la guerra, pus cun essa rede pormissora, ls dados baliosos de l gobierno daqueilhe paíç starian spalhados an bários lhugares, an beç de centralizados an suolo un serbidor. Esso eibitarie la perda desses dados ne l causo de, por eisemplo, ua bomba splodisse ne l campus. An seguida, eilha fui ousada einicialmente pulas ounibersidades, onde ls studantes, poderian trocar de forma fácele para la época, ls resultados de sous studos i pesquisas. An Janeiro de 1983, la ARPANET mudou sou protocolo de NCP para TCP/IP. An 1985 surge l FTP.

Cuntudo, la Anternete cumo hoije conhecemos, cun sue anteratibidade, cumo arcabouço de redes anterligadas de cumputadores i sous cuntenidos multimédia, suolo se tornou possible pula cuntribuiçon de l cientista Tin Berners-Le i al CERN, Cunseil Européen pour la Recherche Nucléaire - Centro Ouropeu de Pesquisas Nucleares, que criórun la World Wide Web, einicialmente anterlhigando sistemas de pesquisa científicas i mais tarde académicas, anterlhigando ounibersidades; la rede coletiba ganhou ua maior dibulgaçon pública a partir de ls anhos 1990. An Agosto de 1991, Berners-Le publicou sou nuobo  porjeto para la World Wide Web,  dous anhos depuis de ampeçar a criar l HTML, l HTTP i las poucas purmeiras páiginas web ne l CERN, na Suíça. Por este motibo, an 23 d'Agosto se comemora l Die de l Anternauta. An 1993 l nabegador Mosaic 1.0 fui lhançado, i ne l final de 1994 yá habie antresse público na Anternete. An 1996 la palabra Anternete yá era d'uso quemun, percipalmente ne ls países zambolbidos, referindo-se na maiorie de las bezes la WWW.

## Arquitetura

Bários cientistas de la cumputaçon cunsideran la Anternete un "grande eisemplo dun sistema de grande scala, bastante angenhado, inda que mui cumplexo". La Anternete ye stremamente heterogénea; por eisemplo, las taxas de transferéncia de dados i las caratelísticas físicas de las cunexones barian bastante. Ajuntando a la sue cumplexidade stá la capacidade de mais dun cumputador outelizar la Anternete atrabeç dun nó de rede (un andereço IP público, ber splicaçon an *[[prossy]]*), criando la possiblidade de sub-redes hierárquicas, que poderian ser stendidas anfenitamente (fuora pulas lemitaçones técnicas de l protocolo IPb4).

### Possible colapso
Apuis de analisar l fluxo d'anformaçones que nabégan pula Anternete, l'ampresa Nemertes Research Group cuncluiu que la rede mundial poderá sufrir un colapso an 2010 debido a la scala de dados ambiados, pus l'atual strutura nun eirie cumportar l bolume de dados ne ls próssimos anhos. L relatório de la Nemertes andica que las struturas centrales de la Anternete eiboluiron d'acordo cula demanda de ls outelizadores, mas la anfrastrutura d'acesso nun eibolui na mesma belocidade, l qu'afetará alguas regiones de l mundo a partir de 2010. Segundo eilha, serien neçairos ambestimientos de 55 bilhones para eibitar l porblema.

### Protocolos
Para l funcionamiento de la Anternete eisisten trés camadas de protocolos. Na camada mais baixa stá l Protocolo de Anternete (*Anternete Protocol*), que define datagramas ó pacotes que carrégan blocos de dados dun nó de la rede para outro. La maiorie de la Anternete atual outeliza la IPb4, quarta berson de l protocolo, apesar que l IPb6 yá stá padronizado, sendo ousado an alguas redes specíficas solamente. Andependientemente de la arquitetura de cumputador outelizada por  dous cumputadores quemunicando antre si na Anternete, zde qu'eilhes cumprendan l protocolo de Anternete, eilhes puoden se quemunicar. Esso permite que defrentes tipos de máquinas i sistemas puodan lhigar-se a la grande rede, seia un PDA cunetando-se a un serbidor WWW ó un cumputador pessonal eisecutando Microsoft Windows cunetando-se a un cumputador pessonal eisecutando Linux.

Na camada média stá l TCP, UDP i ICMP. Esses son protocolos ne l qual ls dados son trasmetidos. L TCP ye capaç de rializar ua cunexon birtual, fornecendo cierto  grau de garantie na quemunicaçon de dados.

Na camada mais alta stan ls protocolos d'aplicaçon, que definen mensaiges specíficas i formatos digitales quemunicados por aplicaçones. Alguns de ls protocolos d'aplicaçon mais ousados ancluen DNS (anformaçones subre domínio), POP3 (recebimiento de *[[e-mail]]*), IMAP (acesso de *e-mail*), SMTP (ambio de *i-mail*), HTTP (dados de la WWW) i FTP (transferéncia de dados). Todos ls serbícios de la Anternete fázen uso de ls protocolos d'aplicaçon, sendo l correio eiletrónico i la World Wide Web ls mais coincidos. A partir desses protocolos ye possible criar aplicaçones cumo lhistas de çcusson ó *blogues*.

Defrente de sistemas de quemunicaçon mais antigos, ls protocolos de la Anternete fúrun zambolbidos para séren andependientes de l meio físico de trasmisson. Qualquier rede de quemunicaçon, seia atrabeç de cabos ó sin filo, que seia capaç de trasportar dados degitales de  dues bias ye capaç de trasportar tráfego de la Anternete. Por esso, ls pacotes Anternete puoden ser trasmitidos por ua bariadade de meios de cunexon tales cumo cabo coaxial, fibra ótica, redes sin filo ó por satélite. Juntas, todas essas redes de quemunicaçon forman la Anternete. Notar que, de l punto de bista de la camada d'aplicaçon, las tecnologies outelizadas nas camadas anferiores ye eirrelebante, cuntanto que sue própia camada funcione. Al nible d'aplicaçon, la Anternete ye ua grande "nubre" de lhigaçones i de nós treminales, treminales esses que, d'algua forma, se quemunícan.

### ICANN

La ICANN ye l'antidade que cordena la çtribuiçon d'eidantificadores únicos na Anternete, ancluindo nomes de domínio, andereços IP, puortas de protocolos i númaros de parámetros. Un spácio de nomes único i global ye eissencial para que la Anternete funcione, para nun haber cunflito de nomes. L'ourganizaçon stá lhocalizada an Marina del Rey (Califórnia, Stados Ounidos), mas ye mantenida por un grupo anternacional de diretores de defrentes quemunidades, técnicas, comerciales i académicas.

## Serbícios

### Correio eiletrónico

L cunceito d'ambiar mensaiges eiletrónicas de maneira análoga al correio tradecional fui ua de las ouriges de la Anternete.  Mesmo atualmente cula popularizaçon de ls serbícios de mensaige anstantánea, l dezido *e-mail* inda ye amportante na quemunicaçon corporatiba. La tecnologie nun depende de la Anternete, pus mesmo *e-mails* anternos dua ampresa puoden circular lhimitados a un serbidor anterno. A partir de l momiento que la mensaige ye ambiada antre  dous serbidores fura dua mesma rede anterna, faç-se uso de la Anternete cumo meio de trasmisson.

Tamien eisisten sistemas para l'outelizaçon de correio eiletrónico atrabeç de la World Wide Web (ber esse uso ambaixo), ls *[[webmail]]s*. Son outelizadas páiginas web para l'apersentaçon i outelizaçon de ls protocolos ambolbidos pa ambiar i recebir  carta eilhetrónica ó *e-mail*. Defrente dua aplicaçon d'acesso al correio eilhetrónico anstalado nun cumputador, que suolo puode ser bejitado lhocalmente pul outelizador ó atrabeç d'acesso remoto (ber esse uso ambaixo), l cunteúdo puode ser bejitado cun facelidade an qualquiera lhugar atrabeç dun sistema d'outenticaçon pula WWW.

### Colaboraçon

L baixo custo i grande facilidade tornórun l trabalho colaboratibo i l cumpartilhamiento d'eideias pula Anternete mais fácele. Sistemas de cuntrole de berson géren la colaboraçon antre dibersas pessonas, mantenendo un stórico de trabalho i eibitando que sfuorço dun acidentalmente anule l sfuorço de l'outro.

L *[[messenger]]*, rede social son tecnologies que tamien outelizan la Anternete cumo meio de troca d'eideias i colaboraçon. Mesmo l correio eiletrónico ye tido atualmente cumo ua ferramienta de trabalho colaboratibo. Inda bastante ousado an ambientes corporatibo, bénen perdendo spácio antre outelizadores pessonales para serbícios cumo mensaige anstantánea i redes sociales debido al dinamismo i pluralidade d'oupçones fornecidas por esses dous.

Outra aplicaçon de colaboraçon na Anternete son ls sistemas wiki, qu'outelizan la World Wide Web para rializar colaboraçon, fornecendo ferramientas cumo sistema de cuntrole de berson i outenticaçon d'outelizadores para l'eidiçon *online* de decumientos.

### Cumpartilhamiento d'fexeiros

Un fexeiro de cumputador puode ser cumpartilhado por dibersas pessonas atrabeç de la Anternete. El puode ser carregado an un serbidor Web ó çponeblizados an un serbidor FTP, caraterizando un único lhocal de fuonte para l cunteúdo. 

El tamien puode ser cumpartilhado an ua rede P2P. Nesse causo l'acesso ye cuntrolado por outenticaçon, i ua beç çponeblizados, l'fexeiro ye çtrebuído por bárias máquinas, custituindo bárias fuontes para un mesmo fexeiro. Mesmo que l'outor oureginal de l'fexeiro yá nun l çponebilize, outras pessonas de la rede que yá obtubírun l'fexeiro puoden çponeblizar. A partir de l momiento que la medie ye publicada, perde-se l cuntrole subre eilha. Ls cumpartilhadores d'fexeiro atrabeç de redes çcentralizadas cumo l P2P son custantemente albo de críticas debido la sue outelizaçon cumo meio de piratarie digital, ouriginalmente cul famoso causo Napster. Tales redes acabórun eiboluindo cul tiempo para ua maior çcentralizaçon, l que quier dezir ua maior scuridade an relaçon al cunteúdo.

### Trasmisson de média
Bários canhales de telbison na Anternete ouferécen trasmisson de áudio i bídeo an tiempo rial. Outras tecnologies cumo l podcast premite la çponeblizaçon d'fexeiros de áudio, de forma análoga a la blogues. Cun l popularizaçon de *[[webcan]]s*, ye possible para qualquier pessona tornar-se un fornecedor de cunteúdo de áudio i bídeo pula Anternete an tiempo rial.

La Boç subre IP ye un protocolo de Anternete para la quemunicaçon por áudio bastante cumbeniente i fácele de ser outelizado. Essa tecnologie stá amadurecendo cumo un alternatiba la telifones cumbencionales. Dibersos mensageiros anstantáneos cuntan cun essa tecnologie cumo alternatiba a las mensaiges de testo na quemunicaçon.

## Uso
### Eiducaçon
L'uso de las redes cumo ua nuoba forma d'anteraçon ne l porcesso eiducatibo amplia l'açon de quemunicaçon antre aluno i porsor i l'antercámbio eiducacional i cultural, desta forma, l'ato d'eiducar (cul auxílio de la Anternete), premite la quebra de barreiras, de frunteiras i remobe l'eisolamiento de la sala d'aula, acelerando l'outonomie de la daprendizaige de ls alunos an sous própios ritmos, assi l'eiducaçon puode assumir un caráter coletibo i tornar-se acessible a todos (ambora inda eisista la barreira de l précio i l'analfabetismo tecnológico).

Al outelizar l cumputador ne l porcesso d'ansino-daprendizaige, l mais amportante a çtacar ye la maneira cumo esses cumputadores seran outelizados, quanto a l'oureginalidade, a la criatibidade, a l'einobaçon que seran ampregadas an cada sala d'aula.

Para l trabalho direto cun essa geraçon, qu'anseia mui tener un “cuntato” direto culas máquinas, ye neçairo tamien un nuobo tipo de porfissional d'ansino. Que esse porfissional nun seia suolo reprodutor de coincimiento yá stablecido, qu'steia birado pa l uso dessas nuobas tecnologies. Nun basta que las scuolas i l gobierno fágan cula multimedia l que ben fazendo culs lhibros didáticos, tornando -los la panacéia de l'atibidade de l porsor.

L'outelizaçon de la Anternete lhieba-mos a acraditar nua nuoba dimenson qualitatiba para l'ansino, atrabeç de la qual se pon l'ato eiducatibo buoltado para la bison coperatiba. Para alhá de que, l'uso de las redes traç para la prática pedagógica un ambiente atratibo adonde l'aluno se torna capaç, atrabeç de l'outo-daprendizaige i de sous porsores, de poder tirar probeito dessa tecnologie para sue bida.

La preocupaçon de tornar cada beç mais dinámico l porcesso d'ansino i daprendizaige, cun porjetos anteratibos qu'úsen la rede eiletrónica amostra-mos que todos ls porcessos son rializados por pessonas. Antoce eilhas son l centro de todo, i nó las máquinas. Assi, nun podemos perder esto de bista i tentarmos fazer mudanças ne l'ansino sin passar puls porsores, i sin dar ua perparaçon para este nuobo mundo que stá a aparecer.

Ajuntar las nuobas tecnologies als porcessos i atebidades eiducatibas ye algo que puode querer dezir dinamismo, promoçon de nuobos i custantes coincimientos, i mais que todo, l prazer de l studar, de l daprender, criando i recriando, promobendo la berdadeira daprendizaige i renacimiento custante de l'andibíduo, al dar ua anteratibidade rial i bien mais berdadeira, sien çtáncias territoriales i materiales. Quier dezir ampulsionar l nino, anfin, l sujeito la se çfazer de la persona de la passibidade. 

Neçairo se torna qu'eiducadores se apropien de las nuobas tecnologies, bendo nestas beíclos de spresson de lhenguaiges i spácio abierto de daprendizaiges, crecimiento porfissional, i mais qu'esso, puorta d'anserçon de ls andebíduos na chamada sociadade de l'anformaçon. Para esso debe l'anstituiçon scolar stinguir l "faç-de-cunta" atrabeç de la pura i lhemitada compra de cumputadores, para abrir l berdadeiro spácio para ancluson atrabeç de l'afatibo uso de las máquinas i de l'eilhimitado ambiente web, nó cumo simples outelizador, mas cumo pordutor de nuobos coincimientos.

L cumputador se tornou un fuorte aliado para zambolber porjetos, para trabalhar temas çcutibles. El ye un anstrumiento pedagógico qu'ajuda na custruçon de l coincimiento nun suolo para ls alunos, mas tamien als porsores. Antretanto ye amportante ressaltar que por si suolo l cumputador nun faç nada. L potencial de tal será detreminado pula teorie scolhida i pula metodologie ampregada nas aulas. Ne l'antanto, amportante lhembrar que colocar cumputadores nas scuolas nun segnefica anformatizar l'eiducaçon, mas si antroduzir l'anformática cumo recurso i ferramienta d'ansino, drento i fuora de la sala d'aula, esso si se torna sinónimo d'anformatizaçon de l'eiducaçon.

Sabe-se que la mola mestra dua berdadeira daprendizaige stá na parcerie(aluno-porsor) i la custruçon de l coincimiento nesses dous sujeitos.Para que puoda haber un ansino mais significatibo qu'abránjan todos ls alunos, las aulas percisan ser participatibas, anteratibas, ambolbentes, tornando ls alunos siempre “agentes” na custruçon de sou própio coincimiento.
Tamien ye eissencial que ls porsores steian bien purparados para lhidar cun esse nuobo recurso. Esso amplica un maior cumprometimiento zde la sue formaçon, stando este ato a outelizar, tener açones cumputacionales, cumprender las açones d'ansino que stan ne ls software outelizados stando siempre bien atualizados.

### Lhazer
La Anternete bénen-se tornando ua fuonte de lhazer zde antes de l aparecimiento de la World Wide Web, cun speriéncias sociales de dibertimiento cumo MUD i MOL sendo cunduzidos an serbidores d'ounibersidades, assi cumo grupos de la Usenet relacionado a la humor. Atualmente, bários fóruns de Anternete ténen sessones çtinadas a la jogos, bídeos cun situaçones angraçadas i animaçones an Adobe Flash.

Las andústria de aposta (an forma de jogos eiletrónicos) i pornografie tamien tiran probeito de la popularidade de la Anternete. Outras grande ária refre-se als jogos multi-jogadores, ua forma de lhazer que cria quemunidades de jogadores pul mundo.

### Publecidade
La Anternete tornou-se un grande mercado para ampresas, que fázen uso de la natureza eifeciente de la publicidade cun baixo custo i de l comércio eiletrónico. La rede mundial ye la forma mais rápida de difundir anformaçon simultaneamente para ua grande cuntidade de pessonas. Cun ls recursos eiletrónicos ouferecidos pul meio, i las anformaçones qu'un anunciante puode oubtener de l stórico de l cliente, l marketing personalizado fui facilitado na Anternete.

## Ética na Anternete
L'acesso a un grande númaro d'anformaçones çponible a las pessonas, cun eideias i culturas defrentes, puode anfluenciar l zambolbimiento moral i social de las pessonas. La criaçon dessa rede beneficia an mui la globalizaçon, mas tamien cria l'anterferéncia d'anformaçones antre culturas distintas, mudando assi la forma de pensar de las pessonas. Esso puode acarretar tanto ua melhora quanto un declínio de ls cunceitos de la sociadade, todo dependendo de las anformaçones eisistentes na Anternet.
   
Essa facelidade an spalhar anformaçones na Anternete cuntribui para que las pessonas téngan l'acesso l'eilhas, subre dibersos assuntos i defrentes puntos de bista. Mas nin todas las anformaçones ancuntradas na Anternete puoden ser berdadeiras. Eisiste ua grande furça ne l termo "lhibardade de spresson" quando se fala de Anternete, i esso deixa a qualquier andebíduo un pouco mal-antencionado publicar anformaçones eilusórias subre algun assunto, prejudicando, assi, la cunsisténcia de ls dados çponibles na rede.

Un outro fato amportante subre la Anternete ye l plágio, yá que ye mui quemun las pessonas copiáren l material çponible. "L plagiador ralamente melhora algo i, pior, nun atualiza l material que copiou. L plagiador ye un ente daninho que nun colabora para deixar la Anternete mais rica; al cuntrário, cria cópias degradadas i zatualizadas de material que yá eisiste, tornando mais defícele ancuntrar l'anformaçon cumpleta i atual" Al fazer ua cópia dun material de la Anternete, debe-se tener an bista un possible melhoramiento de l material, i, melhor, fazer citaçones subre l berdadeiro outor, tentando-se, assi, al mássimo, trasformar la Anternete nun meio siguro d'anformaçones. 

Nesse cunsenso, l'outelizador de la Anternete debe tener un mínimo de ética, i tentar, siempre que possible, dar ua upa para l zambolbimiento de la mesma. L'outelizador puode ajudar, tanto publicando anformaçones úteles ó melhorando anformaçones yá eisistentes, quanto perserbando l'antegridade desse cunjunto. El debe tener an miente qu'algun die percisará d'anformaçones i será perjudicado se essas anformaçones fúren mintira.

### Crime na Anternete
Muitos crimes na anternete stan associados a la pedofilie, ambolbendo la porstituiçon i la dibulgaçon de retratos pornográficas de menores.

Tamien ten sido custantes ls porblemas subre difamaçon an sites de relacionamiento bien cumo l'apologie d'atos creminosos i tamien la dibulgaçon de ls mais dibersos tipos de percunceitos.

Ls crimes mais habituales na rede ancluen l'ambio de cartas eiletrónicas cun pedidos d'atualizaçon de dados bancários i senhas (phishing). De la mesma forma, cartas eiletrónicas referentes la lhistas negras ó falsos prémios tamien son práticas quemuns, bien cumo l'ambio d'fexeiros aneixados. Specialistas dízen que ye melhor nun abrir fexeiros cun stensones cunsideradas peligrosas, cumo ".se", ".scr" ó qualquier outra stenson çcoincida, por serbíren de berdadeiras puortas d'antrada para bírus de cumputadors, que fázen stragos ó rouban, atrabeç de spywares, anformaçones subre ls outelizadores. Assi i todo, ye de senso quemun que ls chamados “cookies” son einofensibos, ua beç que l'oubjetibo deilhes ye reunir dados statísticos (cumo sítios mais bejitados), outelizados por sítios, cumo, por eisemplo, l Alexa.

Para alhá desso, an 2004, ls prejuízos cun perdas por fraudes birtuales fúrun de 80% an relaçones a las perdas por rezones dibersas.

## Nome
La palabra *Anternete* ye tradecionalmente screbida cula purmeira lhetra grande, cumo un nome própio. Internet Society, Internet Enginering Task Force, ICANN, World Wide Web Consurtium i bárias outras ourganizaçones relacionadas úsan essa cumbençon nas sues publicaçones. De l mesmo modo bários jornales, rebistas úsan l mesmo termo, ancluindo *[[The New York Times]]*, *[[Associated Press]]* i *[[Time (rebista)|Time]]*.

Outras ourganizaçones dízen que la purmeira lhetra debe ser pequeinha (*anternete*), i que l'artigo *"*'la** anternete"'' chega para çtinguir antre ''"**ua*' anternete"*, ousada an outras anstáncias. Publicaçones qu'úsan essa forma stan ousentes ne l meio académico, mas persentes an médios cumo *[[The Economist]]* i *[[The Guardian]]*.

*Anternete* i *anternete* ténen segneficados defrentes. Anquanto *anternete* quier dezir un cunjunto de redes de cumputadores anterlhigadas, la *Anternete* trata-se de la *anternete* global i pública çponibilizada pul Protocolo de Anternete. Deste modo, eisisten einúmaras *anternetes* spalhadas por redes particulares, seia anterlhigando ampresas, ounibersidades ó casas. Antretanto, eisiste solamente ua rede única i global, l cunjunto de todas las redes.